Tunca Yönder

Tunca Yönder (24 Şubat 1938, Ankara - 4 Şubat 2020, İstanbul), Türk oyuncu, yapımcı ve yönetmen.
1998-2000 yılları arasında yayınlanan Üvey Baba dizisinde canlandırdığı Avukat Nazmi rolüyle akıllarda kalmıştı.
Hakkında
Üniversite lisans eğitimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamladı. 1955'te Hukuk Fakültesinde okurken Türkiye Milli Talebe Federasyon tiyatrosunda Tuncel Kurtizin sahneye koyduğu 5 Gün adlı oyunla tiyatro hayatına başlamıştır. Aynı tiyatroda Orhan Asenanın Korku adlı oyununda rol almış, daha sonra İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu'na geçmiştir.
1961 yılında Haldun Dormen Tiyatrosu'nda profesyonel olarak çalışmaya başlayan Yönder, bu tiyatroda Sokak Kızı İrma müzikalinde oynadıktan sonra, Ankara Meydan Sahnesi'ne konuk oyuncu olarak gitmiş, 1962 sonbaharında Asaf Çiyiltepe yönetiminde kurulan Arena Tiyatrosu'na katılmıştır. 1963 yılı baharında Arena Tiyatrosu'nun dağılmasından sonra Ankara'da kurulan Ankara Sanat Tiyatrosu'nun kurucu kadrosunda yer almıştır. Sermet Çağan'ın, AST'ın bütün yurtta tanınmasını sağlayan Ayak Bacak Fabrikası oyununda Öküz kompozisyonuyla Ankara Sanatseverler Derneği En İyi Aktör ödülüne aday gösterilmiştir.
1964-66 yılları arasında askerlik görevini yedek subay olarak yaparken Ankara Radyosuna Arkası Yarın, Çocuk Bahçesi ve Radyo Tiyatrosu saatleri için Balzac, Dostoyevski, Gonçarov gibi ünlü yazarların romanlarını uyarlamıştır.
1968 yılında AST'tan ayrılarak Halk Oyuncuları'nın Ankara Sahnesi'nin kuruluşunda bulunmuştur. Ertesi yıl Vasıf Öngören, Halil Ergün, Mustafa Alabora ve Erdoğan Akdumanla birlikte Ankara Birliği Sahnesi'nin kuruluşuna katılan Yönder aynı yıl tiyatroyu bırakmıştır.
1967 yılında TRT'nin açtığı sınavla Ankara Televizyonu'nun ilk kadrosunda yer alan Tunca Yönder, BBC uzmanlarından ve hocalarından eğitim aldıktan sonra, 31 Ocak 1968 günü açılan TRT Ankara Televizyonu'nun ilk drama yayını olan ve Şinasinin 6 Şubat 1968 gecesi yayınlanan Şair Evlenmesi adlı oyununu televizyona uyarlamış ve yönetmiştir. TRT Ankara Televizyonu'nda başta dramalar olmak üzere çeşitli programlara yönetmen olarak imza atan Yönder, 12 Mart muhtırasından sonra askeri yönetim tarafından önce Erzurum Radyosu emrine verilmiş, Danıştayın vermiş olduğu yürütmeyi durdurma kararı üzerine görevine dönmüş, bu defa da bizzat TRT genel müdürü Musa Öğün'ün ısrarlı baskıları sonucunda istifa etmek zorunda kalmıştır.
1970'te başlayan çağdaş Türk reklamcılığının ilk üç yönetmeninden biri olan Yönder'in yönetmen ve yapımcı olarak binin üzerinde reklam filmi vardır.
1972 yılında İstanbul'a gelen Yönder burada reklam dünyasına girmiş, metin yazarı, yapımcı ve yönetmen olarak çalışmıştır. Yönder bu dönemde Cenajans, Fulmar, Manajans, Yeni Ajans, İlancılık Reklam Ajansı, Güzel Sanatlar Reklamcılık, Pars McCann gibi Türkiye'nin büyük ajanslarının reklam kampanyalarına metin yazarı ve yönetmen olarak imza atmıştır.
1983 yılında Turgut Özalın Başbakan oluşuyla birlikte yapımını Manajans'ın üstlendiği İcraatın İçinden adlı programın yapımında yönetmen olarak 3 yıl süreyle görev almıştır.
Özel televizyonların açılmasıyla birlikte yeni drama uyarlamaları da yapmıştır. Bunlardan, Kemalettin Tuğcu'nun Üvey Baba ve Küçük Besleme eserlerinin uyarlamaları büyük beğeni toplamış, uzun süre yayında kalmıştır.
1995'te 7. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde iki ayrı filmle ödüller kazandı: Yönettiği "Bir Aşk Uğruna" ile En İyi Film, oynadığı "Çözülmeler" ile En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu.
Muğla Datça'da yaşamını sürdürürken rahatsızlanan Tunca Yönder, Kocaeli'deki bir rehabilitasyon merkezinde tedavi gördü. Tedavisinin ardından 18 Ekim 2012 tarihinden itibaren İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Kartal Yakacıkta bulunan Sanatçı Yaşam Evi'nde kalmaya başladı. 19 Şubat 2019'da genel durum bozukluğu sebebiyle İBB Darülaceze Müdürlüğü Kayışdağı Yerleşkesine sevki yapıldı. Parkinson rahatsızlığı da bulunan Tunca Yönder, 82 yaşında kalp ve solunum durması sonucu öldü.
Tunca Yönder'in oğlu Erenus Yönder ve üvey kızı Nisa Yönder (Akman) cenaze törenine katılmadı.
Sahip olduğu ödüller
14. Uluslararası İstanbul Film Festivali En İyi Yönetmen "Bir Aşk Uğruna" 1995
7. Ankara Uluslararası Film Festivali En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu "Çözülmeler" 1995 (Oyuncu: Tunca Yönder)
7. Ankara Uluslararası Film Festivali En İyi Film "Bir Aşk Uğruna" 1995 (Yönetmen: Tunca Yönder)
31. Antalya Altın Portakal Film Festivali Avni Tolunay Halk Jürisi Özel Ödülü "Bir Aşk Uğruna" 1994
2. Ankara Film Şenliği En İyi İkinci Film Ödülü "Bir Tren Yolculuğu" 1989
Sanatçılar Birliği Yılın En İyi Televizyon Dizisi Ödülü "Can Şenliği" 1989
Tokyo Dünya Belediyeler Birliği Ödülü "İstanbul... İstanbul..." ~1985-86
Rol aldığı tiyatro oyunları
Komisyon (Çetin Altan) Halk Oyuncuları, 1968
Teneke (Yaşar Kemal) Halk Oyuncuları, 1968
Sarıpınar 1914 (Turgut Özakman) (Roman: Reşat Nuri Güntekin) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1967-68
Küçük Burjuvalar (Maksim Gorki) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966-67
Müfettiş (Nikolay Gogol) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1967-68
72. Koğuş (Orhan Kemal, öykü ve oyun) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966-67
Pazar Gezintisi (Georges Michel) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966-67
Ayak Bacak Fabrikası (Sermet Çağan, oyun) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1964-65
Cehennem Dansı (August Strindberg) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1964-65
Godot'yu Beklerken (Samuel Beckett, oyun) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1963-64
Gizli Ordu (Brendan Behan) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1963-64
Ölü Canlar (Nikolay Gogol, bitmemiş roman) (Oyunlaştıran: Arthur Adamov) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1963-64
Mezarsız Ölüler (Jean Paul Sartr)) Ankara Sanat Tiyatrosu, 1963-64
Kayıp Mektup (Ion Luca Caragiale) Arena Tiyatrosu, 1962-63
Başkalarının Kellesi (Marcel Aymé) Arena Tiyatrosu, 1962-63
Aslan Asker Şvayk (Jaroslav Hasek) Arena Tiyatrosu, 1962-63
Kral Übü (Alfred Jarry) Arena Tiyatrosu, 1962-63
Zafer Madalyası (Thomas Heggen, Joshua Logan) Ankara Meydan Sahnesi, 1962
Sokak Kızı İrma (Alexandre Breffort) Haldun Dormen Tiyatrosu, 1961
Midas'ın Kulakları (Güngör Dilmen) İÜ Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu, 1957-1960
Kulaktan Kulağa (Lady Augusta Gregory) İÜ Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu, 1957-1960
Papuçcu Ahmedin Garip Maceraları (1809 yılında Türkçe yazılan ilk piyes) İÜ Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu, 1957-1960
Büyük Allah Brown (Eugene O'Neill) İÜ Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu, 1957-1960
Aria Da Capo (Edna St. Vincent Millay) İÜ Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu, 1957-1960
Korku (Orhan Asena) Türkiye Milli Talebe Federasyon Tiyatrosu, 1955
5 Gün, Türkiye Milli Talebe Federasyon Tiyatrosu, 1955
Yazdığı tiyatro oyunu & senaryo
Ağrı'ya Dönüş (Senaryo) (Safa Önal ile) 1994
Zenginin Maceraları (Tiyatro oyunu) (Birkan Özdemir ile) 1966
Yönettiği filmler
Komik-i Şehir (TV filmi) 2005
Geçmiş Zaman Elbiseleri (TV filmi) 2005
İlk Öğretmen (TV filmi) 2005
Yol Palas Cinayeti (TV filmi) 2004
Osmanlıdan Sinemamıza Yansıyanlar (Belgesel) 1999
Bizim Sokak (Genel Yönetmen Tunca Yönder) (13 Bölüm TV dizisi) 1999
Küçük Besleme (TV dizisi) 1999-2001
Kader Ayırsa Bile (TV dizisi) 2002
Mercan Kolye (TV filmi) 1998
Üvey Baba (TV dizisi) 1998
Çökertme, 1997
Kemalettin Tuğcu Hikayeleri 2 - Hırsızın Oğlu (TV filmi) 1996
Merkezi Haber Merkezi (TV dizisi) 1996
Çakalların İzinde (6 Bölüm TV dizisi) 1996
Evimizin İnsanları (8 Bölüm TV dizisi) 1996
Ağrı'ya Dönüş, 1994
Bir Aşk Uğruna (10 Bölüm TV dizisi ve Sinema Filmi) 1994
Yorgun Savaşçı (6 Bölüm TV dizisi) 1993
Yağmur Beklerken (6 Bölüm TV dizisi ve Sinema Filmi) 1992
İlk Aşk, 1991
Can Şenliği (TV dizisi) 1989
Ayaşlı ve Kiracıları (6 Bölüm TV dizisi) 1989
Bir Tren Yolculuğu, 1988
Aygır Fatma (TV filmi) 1987
İstanbul... İstanbul... (Belgesel) ~1985
İstanbul Yedi Tepe'den (Belgesel) (Senaryo: Ünsal Oskay) ~1985
Boğaziçinden... Adalardan... (Belgesel) (Senaryo: Ünsal Oskay) ~1985
Haldun Taner ile Bir Hoş Sada (4 Bölüm Belgesel) 1974
Şair Evlenmesi (TV filmi) 1968
Rol aldığı sinema filmleri, TV dizileri, TV filmleri
Canım Annem (TV dizisi) 2004, Avukat Macit
Yol Palas Cinayeti (TV filmi) 2004
Gönderilmemiş Mektuplar, 2002
Şöhret Sandalı (TV filmi) 2001, Orhan
Şarkıcı, 2000
Üvey Baba (TV dizisi) 2000, Avukat Nazmi
Kurtlar Sofrası (TV dizisi) 1999
Sevgilim İstanbul, 1999, Haşim Belen
Çökertme, 1997
Kurtuluş (TV dizisi) 1996, Kalegerapoulos
80. Adım (TV dizisi) 1996, Dehler
Bedr: Sinemada Bir Dolunay (Belgesel) 1995
Sokaktaki Adam, 1995
İz, 1994
Bir Aşk Uğruna (TV dizisi ve Sinema Filmi) 1994, Refik
Çözülmeler, 1994, Adnan
Kurtuluş (TV dizisi) 1994
Süper Baba (TV dizisi) 1993, Deniz
Ağrı'ya Dönüş, 1993
İki Kadın, 1992, Avukat
Yağmur Beklerken (TV dizisi) 1992, Halk Fırkası Mebusu
İlk Aşk, 1991
Soğuktu Ve Yağmur Çiseliyordu, 1990
Ayaşlı ile Kiracıları (TV dizisi) 1989, Yaşlı Memduh
Bir Tren Yolculuğu, 1988, Müftü
Afife Jale, 1987
Sen Türkülerini Söyle, 1986, Tunca
Üç İstanbul (TV dizisi) 1983
Seninle Son Defa (1978)
Minik Serçe, 1978, Menajer
At Gözlüğü (TV dizisi) 1978
Yazıları
"Cüretkar Konulara El Attı ve Kendine Özgü Bir Sinema Yarattı" (Yılmaz Güney) Antrakt, Sayı 12, Eylül 1992