Nejat Diyarbekirli

Necat Erol Diyarbekirli (17 Haziran 1928, Adapazarı - 13 Temmuz 2017, İstanbul), Türk sanat tarihçisi, akademisyen ve basketbolcudur.
Erken dönem Türk sanatı üzerine çalışmaları ile tanınır. Sovyetler Birliği ve Çinde Türklerin kökeni üzerine araştırmalar yapmıştır. Türkiyeden Orta Asyaya giden ilk sanat tarihçisi olarak bilinir.
Profesyonel bir basketbolcu olarak Fenerbahçe Basketbol Takımında kaptanlık yapmıştır.
Piyanist Ayşegül Sarıcanın eşidir.
Yaşamı
1925 yılında Adapazarında dünyaya geldi. 18. yüzyılda Diyarbakırdan Adapazarına gelip yerleşmiş, Diyarbekirlizadeler olarak bilinen bir aileye mensuptur. Büyükbabası tüccar Diyarbekirlizade İbrahim Bey, babası İstiklal Savaşı gazisi Diyarbekirlizade Ahmet Beydir. Babası ve büyükbabası Adapazarında Türk Ticaret Bankasının kuruluşunda yer almıştır.
Nejat Diyarbekirli, ilköğrenimini Adapazarında tamladıktan sonra ortaöğrenimine Saint Joseph Fransız Kolejinde yatılı öğrenci olarak başladı. Ailesinin İstanbula taşınmasından sonra aynı okulda gündüzlü olarak öğrenimine devam etti. Fransızcayı ve Fransız kültürünü bu okulda öğrendi.
Yükseköğrenimine Güzel Sanatlar Akademisinde devam etti. Celal Esat Arseven, Rıfkı Melül Meriç, Nurettin Ormancı, Behçet Ünsal, Kurt Erdman, Kenan Özbel ve Oktay Aslanapanın öğrencisi oldu. Saint Josep Lisesinde başladığı basketbolu, Akademi yıllarında da da sürdürdü. 1954 yılında Akademiden mezun oldu. Aynı kurumda yüksek lisans yaptı ve Zeki Faik İzerin kurduğu Türk Sanat Tarihi Enstitüsüne asistan oldu. Akademide asistanlığı sürdürürken bir yandan da Eczacıbaşı Holdingte çalıştı.
27 Mayıs 1963 tarihinde Paris'te iki evladının, Osman ve Selçuk Zeynep'in anneleri Devlet Sanatçısı piyanist Ayşegül Sarıca ile evlenmiştir.
Avrupa ülkelerindeki müzelerde ve özel koleksiyonlarda yer alan Türk sanat eserleri üzerine araştırmalar yaptı. İsveç (1959) ve İngiltere'de (1962-1963) başladığı araştırmalarını Paris, Berlin, Varşova, Viyana, Stokholm, Helsinki, Kopenhag, Oxford ve Cambridgede ve daha sonra Hindistan, Pakistan, Afganistan ve Ortadoğu ile Kafkasyada sürdürdü.
1964 yılında sanat tarihi araştırmaları için Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Orta Asyaya gitti. Orta Asyaya Türkiyeden giden ilk sanat tarihçisi oldu. Azerbaycan, Türkmenistanin ardından Çin ve Moğolistana seyahatler yapmaya başladı. İncelemeleri Türk Sanat Araştırmaları ve İncelemeleri, Akademi, Cultura Turcica, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni, Türk Kültürü, İstanbul Üniversitesi Edebiyat-Fakültesi 50. Yıl Armağanı, Tarih Enstitüsü Dergisi, Halı, Orkun, Türk Dünyası Araştırmaları, Türk Edebiyatı, Sanat Çevresi, Boğaziçi, Ars Turcican (Münih), Tarih ve Medeniyet, Tarih ve Düşünce dergilerinde, Türkler Ansiklopedisinde yayımlandı. 1969da doçent, 1979da profesör oldu. Akademisyen olarak Türk Ocakları ve Türk Dünyası Araştırmaları Vakfının çalışmalarına katıldı.
1987 yılında UNESCOnun yürüttüğü İpek Yolu Projesinde görev alarak projede Türkiyeyi temsil etti. Bu projede 12 yıl görev yaptı. Katkılarından ötürü UNESCO Hizmet madalyası ile ödüllendirildi.
1995te emekli olduktan sonra Muğla Üniversitesinde dersler verdi.
Basketbol kariyeri
Diyarbekirli, 1940'lı ve 1950'li yıllarda Fenerbahçe'de forma giydi. Fransa'da düzenlenen 1951 Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda, İskenderiye'de düzenlenen 1951 Akdeniz Oyunları'ndaki basketbol turnuvasında ve Helsinki'de düzenlenen 1952 Yaz Olimpiyatları'ndaki basketbol turnuvasında mücadele eden Türkiye milli takımının üyesiydi.
Bazı eserleri
Türk Sanatının Kaynaklarına Doğru, Hun Sanatı (1972),
İslamiyetten Önce Türk Sanatı: Hunlar Göktürkler Uygurlar (1977)
İslamiyetten Önce Türk Sanatı -Başlangıcından Bugüne Türk Sanatı (1993),
Orhundan Geliyorum