turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Azna Han

Azna Han - Türk ve Altay mitolojisinde Fesat Tanrısı. Yaygın olarak Ayna Han adıyla da bilinir. Adna Han da denir. Yeryüzünde kargaşa çıkarır. Kötülüğe dair tüm nitelikleri bünyesinde barındırır. Fırsat bulduğunda İnsanlara ve yeryüzüne zarar verir. Yeraltında yaşar. Ayna Hana bağlı kötü ruhlar vardır ve onlar da Aynalar (Aznalar) adıyla anılır. Yeryüzünde kötülük çıkarmak istediği zaman bu ruhları gönderir. Aynalar bu anlamda şeytan kavramı ile özdeşleşmişlerdir. İnsanların ruhlarını çalıp götürerek hastalık verirler. Bazen Ayna Han, çocukları çalar ve kaçırır. Bazı Türk boylarında Cuma veya Perşembe gününe Ayna Gün adı verilmiştir. Burada bu günlere yüklenen olumsuz bir anlamdan daha çok, yeraltındaki ruhların sadece o gün izin verilerek dünyadaki evlerini görmelerine izin verildiği için bu adı taşıdığı anlaşılmaktadır. Bazen destanlarda Ayına Hotun (Ayna Hanım) adlı dişi bir karaktere de rastlanır.
Halk kültüründe Ayna
Halk ağzında pek çok yörede aynaya Gözgü adı verilir (Göz sözcüğünden türemiştir). Güzgü, Közgö, Küzgü, Közgü, Gözgeç, Közgeç de denir. Aynalar halk inancında dikkat çekmiş bir nesnedir ve farklı anlamlar yüklenmiştir. Bu dünya ile öteki arasındaki sınırı simgeler. Ruhlar alemine açılan bir pencere gibi algılanır. Şaman aynaya bakarak gelecekten haber verir veya kendi ruhunu görebilir. Gözle görünmeyen varlıkları gösterir. Erlik Han yanında bir ayna gezdirir ve buna baktığında insanların işledikleri tüm günahları görür. Gece aynaya bakmak uğursuzluk getireceği düşüncesiyle hoş karşılanmaz. Ayna yere bırakıldığında bir denize dönüşür. Tarak da yere bırakıldığında bir ormana dönüşür. Bazı şamanların anormal güçleri olan aynaları vardır. Öbür dünyada dorukları gökyüzün değen iki dağın arasında bulunan bir sandıkta duran ve tüm dünyayı gösteren bir ayna vardır. Gömülen cenazelerin üzerine ters bir ayna bırakmak eski bir Türk geleneğidir ve Anadoluda uygulamaya devam eden yöreler vardır. Görme eylemi ve görüntülerin Türk kültüründe farklı bir önemi vardır. Görüntü gerçeğin en önemli parçası kabul edilir. Bu nedenle geriye dönüp bakma yasağı (arkaya bakma yasağı) veya kimseye bakmama yasağı şeklinde söylence motifleri vardır. Sınavdan geçen kahraman bu yasağa uymazsa taş kesilir (taşa dönüşür). Geriye dönüldüğünde tıpkı aynada olduğu gibi bir yansıma algısı ile ruhlar alemine olumsuz bir yöneliş gerçekleşir. Masallarda sihirli aynalar gelecekten haber verir, uzak yerleri gösterir, insanlarla konuşur.
Etimoloji
(Az/Ay/Ad) kökünden türemiştir. Ayırmak anlamını içerir. Karışmak, şaşırmak gibi anlamlar da mevcuttur. Farsça Ayna (yansıtıcı nesne, Türkçe Gözgü) ile söz-kökensel bir bağı yoktur. Fakat ilginç bir tesadüf olarak, Ayna öte alemi simgeleyen bir nesnedir. Ayanga Moğolca da gökgürültüsü demektir.
Aylanu

Aylanu, Türk halklarının şaman inancında bir kişinin (örneğin bir hastanın) canının kurtarılması için başka bir insanın canının feda edilmesi veya bir hayvanın kurban edilmesi demektir. Bir örneği Deli Dumrul öyküsünde yer alır. "Aylanu" veya "Aynalu" kelimeleri Kırgızca ve Kazakçada kullanılır, "başına dolayım, azizim, canım" gibi anlamları olduğu söylenir. Kırgızcada "Köçöt" olarak da ifade edilir. Aldacı (İslam sonrası Azrail) ile karşılaşan Deli Dumrulun ana babası onun yerine ölmeyi kabul etmezler. Yalnız karısı kabul eder. Bunun üzerine Aldaçı, Dumrul ve karısını bağışlar, ana babasını ceza olarak öldürür.
Necati Özçağlayan

Necati Özçağlayan (d. 15 Mayıs 1953, Trabzon), Türk eski milli futbolcu, teknik direktör. Trabzonspor'un tüm 6 Süper Lig şampiyonluklarında takımda bulunmuştur. Türk futbolunun en iyi liberoları arasında görülmektedır,
Futbolculuk kariyeri
Kulüp kariyeri
Futbola Trabzonspor'da başladı ve yaşı as takım'da oynama seviyesine geldiğinde as takım için oynamaya başladı. 1973-74 sezonunda 1. Lig'de mücadele eden takımıyla 1. Lig şampiyonluğu yaşayarak Süper Lig'e yükselmeyi başardı. Ardından Trabzonspor'un bütün 6 Süper Lig şampiyonluklarında takımda bulundu. 1985-86 sezonunun bitimiyle faal futbolu bıraktı.
Milli takım kariyeri
4 kez ümit milli, 22 kez A milli takımı için forma giydi.
Teknik direktörlük kariyeri
Teknik direktör olarak sadece bir kez 1998-99 sezonunda Adana Demirspor'da çalışmıştır.
Başarıları
Kulüp takım
Ayı Ana

Ayı Ana - Türk ve Altay mitolojisinde Ayı Tanrıça. Farklı Türk dillerinde Azı (Adı, Azığ, Adığ) Ana olarak da söylenir. Moğollar Bavgay Ece derler. Bazı Türk boyları ayıdan türediklerine inanırlar.
Finlerde ayı en kutsal hayvan olarak kabul edilir. Kahverengi ayı bu toplumda ayrı bir öneme sahiptir. Fin (Suomi) halkı Ural kökenli olup Türklere komşu bir kavimdir ve İskandinavya'ya göç ederek orada devlet kurmuşlardır. Ayı; gücü, toprağı, savaşçılığı büyüklüğü simgeler. Ayı tırnağının ve pençelerinin koruyuculuğuna inanılır. Modern ekonomi/borsa teorilerinde Ayı Eğilimi yukarıdan aşağıya doğru vurulan pençeyi, yani değeri düşen kıymetlerden kar elde etmeyi anlatır ve bu benzetmenin yapılmış olması insanın ne kadar çağdaş olursa olsun daima içinde ilkel bir yön bulunduğunu açıkça ortaya koyar. Gerçi bu durumun doğrudan Türk söylenceleriyle bağlantılı olduğunu söylemek mümkün değildir fakat pek çok kültürün de ortak algılayışlarının olduğu muhakkaktır. Yani söylencelerin de kendine özgü yönleri olduğu kadar diğer toplumlarla benzer ve aynı zihinsel süreçlerle ortaya çıkmış olan taraflarını da göz ardı etmemek gerekir. (Karşıt: Boğa Eğilimi).
İnsanoğlunun korktuğu şeye saygı duymasının ve onu yok etmeye çalışmak yerine onunla özdeşleşerek onun gibi olmayı amaçlamasının en güzel örneği Ayı Ana ve Ay Ata kavramlarıdır.
Etimoloji
(Ay/Az/Ad) kökünden türemiştir. Sözcük olarak güç anlamını barındırır. Az kökü Azman (Vahşi Hayvan)
sözüyle de yakından alakalıdır. Moğolca Ayh sözcüğü korku demektir ve bağlantılı olması muhtemeldir.
Aydın Ata

Aydın Ata, Türk mitolojisinde efsanevi ozan. Aşık Aydın olarak da bilinir. Müzisyenlerin, şairlerin, aşıkların, ozanların atasıdır. İnsanların rüyalarına girip şairlik ve ozanlık yeteneği verir. Rüyasına girdiği kişiler onu aydınlık bir ışık huzmesi içinde görürler. Kutsal ışık (nur) şeklindeki bu aydınlık suyu ve saflığı simgeler. Sıradışı güçleri vardır.
Harezm Vadisi Türkmen ve Özbeklerinin inançlarında müzisyenlerin, şairlerin ve şamanların hepsinin "Aşık Aydın" soyundan geldiği varsayılır. Aşık Aydın'ın mezarı, günümüzde bile ziyaretgah olarak saygı görür. Elbette ki bu mezarın gerçekte ona ait olup olmaması tartışması, veya bu mezardan farklı yerlerde birkaç tane bulunması diğer kutlu kişilerin mezarlarında da sık rastlanan bir durumdur. İnanışa göre o, mezarı üstünde yatanların rüyalarına girip aşıklık, şairlik ve bahşılık gücü verir. Köroğlu Destanı'nın Türkmen versiyonunda da yer alan Aşık Aydın, "Neceb Oğlan" adlı halk öyküsünde çırağına hayır duası edip, ona sihirli güçler bahşeder.
Etimoloji
(Ay) kökü. Işıklı, nurlu demektir. Ayrıca bilgeliği, bilinci ve içsel anlamda aydınlanmışlığı ifade eder. Moğolca Aya sözcüğü müzik ve ezgi anlamlarına gelir. Ayıtmak sözcüğü ise hitap etmek, konuşmak demektir.
Dipnotlar
Ayaz Ata

Ayaz Ata (Türkmence: Aýaz Baba ve Aýaz Ata, Özbekçe: Ayoz Bobo veya Ayaz Ota, Kırgızca: , Kazakça: ), Türk, Altay ve Orta Asya mitolojilerinde, özellikle Kazaklarda ve Kırgızlarda soğuk tanrısı. Noel Baba ile de özdeşleşmiş durumdadır. Ayas Han olarak da bilinir. Ay ışığından yaratılmıştır. Soğuk havaya neden olur. Ak Ayas olarak adı geçer. Ülker burcunun altı yıldızı göğün altı deliğidir ve oradan soğuk hava üfler. Böylece kış gelir. Ayaz, tüm Türk coğrafyasında yakıcı soğuk anlamına gelir ki, Ay'ın gökte rahatlıkla görüldüğü açık havalarda meydana geldiği için Ay Tanrısı'nın (veya ona bağlı Ayas Hanın) gönderdiği düşünülmüştür. Bir tür Noel Baba olarak düşünülebilir. Hatta Kazaklarda birebir Noel Baba ile özdeşleşmiştir. Kimi kültürlerde kışın soğukta ortaya çıkan ve kimsesizlere, açlara yardım eden bir evliyadır. Hristiyan azizi olduğu yönünde görüşler de vardır. Kimi görüşlere göre Ayas Han ile aynı kişidir. Kazaklarda kışın karşılanması ile ilgili olarak Soğumbası isimli bir eğlence bulunmaktadır. İlk karın yağması ve ilk soğuğun vurması ile kutlanan bayramdır. Bu bayramla bir ilgisi olması muhtemeldir. Azerice'deki Şahta Ata "Şaxta Baba " sözcüğü de yine birebir çeviriyle Soğuk Ata veya Ayaz Ata anlamına gelir. Özbekçede Şahta (Shaxta, Şaxta) sözcüğünün ocak manasına gelmesi ise kelimenin anlamı açısından dikkat çekicidir.
Diğer kültürlerde
Azerbaycan
Şaxta Baba olarak bilinir. Torunun adı ise Qar Qızı ("Kar Kızı")'dır. Yeni yılda çocuklara hediye dağıtırlar.
Başkurtya
Başkurt dilinde, Ayaz Ata Ҡ (Qis babay "Kış Babası") olarak yer alır. Torunu ise Ҡһ (Qarhiliw "Kar Güzeli") adıyla anılır.
Tataristan
Tatar kültüründe Qış Babay ( "Kış Babası") ve Rus kültüründe Sneguroçka olarak anılan torunu ise Qar Qızı ( "Kar Kızı") isimleriyle tanınır.
Etimoloji
Ay kökünden türemiştir. Soğuk ve ayışığı anlamı vardır. Zemheri, kara kış anlamlarına gelir. Ayas aynı zamanda mehtap (ayışığı) demektir. Açık ve bulutsuz havada ay göründüğü zaman çıkan soğuk demektir. Eski Altayca'da Ayas/Hacas kelimesi açık gökyüzü manası taşır.
Slav milletlerinde de Rusça , Belarusça , Ukraynca , Sırpça , Bulgarca , Slovence Dedek Mraz, Makedonca , Hırvatça Djed Mraz aynı anlamdadır ve aslında Orta Asya ile komşuluğu bulunmayan bu toplumlarda da bulunması bunun Ruslar'dan Orta Asya'ya ve Azerbaycan'a geçtiğinin göstergesi gibidir.
Aya

Aya - Türk ve Altay mitolojisinde İyi Ruh. Ayalar biçiminde çoğul olarak kullanılır. Hayırsever ruhların ve meleklerin genel adıdır. Çoğunlukla gökyüzünde yaşarlar. 17 farklı iyicil ruh kategorisinin tamamını anlatır. Karşıtı Azadır. Yeryüzündeki tüm yaratıcılığın, bereketin, sevginin kaynağıdırlar. Ayaçı (Ayatçı) tabiri yaratıcı ruhlar için kullanılır. Ayıhı şeklinde de ifade edilir. Bu tabir Yakut mitolojisinde Abasının karşıtı olarak yer alır. Türklerde, İslamiyetteki melek sözcüğünü karşıladığını öne sürenler de bulunmaktadır.
Etimoloji
(Ay) kökünden türemiştir. Yaratmak ve ışık anlamını içerir. Avuç içi anlamı da bulunur. Ayamak (kayırmak, korumak) fiili ile aynı kökten gelir. Moğolca iyilik ve müzik, ezgi anlamını da içerir. Evenk dilinde Aya, Eski Moğolcada Ayı sözcükleri iyilik manasına gelir.
Dimas Teixeira

Dimas Manuel Marques Teixeira ya da kısaca Dimas (d. 16 Şubat 1969, Johannesburg), Portekizli eski milli futbolcudur. Kariyeri boyunca Primeira Liga, Serie A, Süper Lig, Pro League ve Ligue 1 de çeşitli takımların formasını giymiştir.
Futbolculuk kariyeri
Kulüp kariyeri
Güney Afrika'daki Portekizli göçmen bir ailenin çocuğu olan Dimas, Johannesburg'da doğdu ve erken yaşta Avrupa'ya geri döndü. Profesyonel futbol kariyerine 1987 yılında Académica kulübünde adım attı ve takımın küme düşmesine rağmen üç yıl burada kaldı.
Daha sonra Taça de Portugal'nı yeni kazanan Lizbon ekibi Estrela Amadora'ya transfer oldu. Böylece ilk Avrupa Kupası deneyimini de bu takımın formasıyla yaşamış oldu. 1990-91 UEFA Kupa Galipleri Kupası'nda takımının ikinci tura çıkmasına katkıda bulundu. Buradan sonra ise Vitória de Guimarães takımına geçerek iki sezon burada forma giydi.
Defanstaki başarılı oyunu sayesinde 1994-95 sezonunda Benfica kulübüne transfer edildi. Burada da iyi performans göstermesinin ardından Kasım 1996'da Serie A takımı Juventus'la sözleşme imzaladı. 1997-98 sezonunda 21 maçta oynayan futbolcu, sonraki sezon sadece 1 maça çıktıktan sonra 1 Ekim 1998'de Süper Lig ekibi Fenerbahçe'nin yolunu tuttu.
Fenerbahçe'de tam 1 yıl kalan Dimas, 2000 yılında yine bir ara transfer döneminde takımdan ayrılarak R. Standard de Liège'ye geçti ve burada 6 ay kaldı. 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda Portekiz milli futbol takımı formasıyla gösterdiği performans sonrası ülkesine dönen oyuncu Sporting ile anlaştı.
Takımdaki forma savaşında milli takımdan arkadaşı Rui Jorge'nin arkasında kalan Dimas, takımının iki kupa birden kazandığı 2001-02 sezonunda birkaç maçta forma giydiyse de daha sonra Marseille'ye kiralık verildi. 44 kez milli olan ve Portekiz Ligi'nde 200'ün üzerinde maçta forma giyen futbolcu, 2002 yılında, 33 yaşında futbolu bıraktı.
Milli takım kariyeri
İlk milli maçına 1995 yılında Benfica'da oynarken çıkan Dimas, toplamda 44 maçta milli formayı giyerken hiç gol kaydedemedi. 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda takımınının oynadığı 4 maçta da forma giyerken, 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda Almanya ile oynanan grup maçı haricindeki 4 maçta forma giydi.
Futbolculuk sonrası
Dimas, Temmuz 2009'da Estoril Praia takımının başına getirilen teknik direktör Helder Christopher ile birlikte takımda sportif direktör olarak görev yapmaya başladı. Fakat takımın ilk beş haftada 3 beraberlik, 2 yenilgi alarak 15. sırada kalmasının ardından Christopher'ın Eylül ayında görevine son verilmesiyle kendisi de görevinden ayrıldı.
Başarıları
Juventus:
Serie A: 1996-97, 1997-98
Supercoppa Italiana: 1997
UEFA Şampiyonlar Ligi: Finalist 1997-98
R. Standard de Liège:
Beker van België: Finalist 1999-2000
Sporting Lizbon:
Portekiz Ligi: 2001-02
Taça de Portugal: 2001-02
Alma Ata (mitoloji)

Almatı - Türk ve Orta Asya mitolojilerinde özellikle Kazak efsanelerinde adı geçen söylencesel evliya.
Özellikleri
Bir rivayete göre yeryüzünde ilk elma ağacını yeryüzünde o dikmiştir. Kazakistanın başkenti Almatının adı buradan gelir ve elmalı veya elmanın yayıldığı yer demektir. Zaten bu şehrin eski adı da Alma Ata'dır. Yakın bir zamana kadar da bu şehrin adı resmi olarak da Alma Ata idi. Elmanın varlığı ilk insana kadar uzandığı için Alma Atanın neredeyse ilk insan ile ortak bir geçmişin ürünü olduğu öne sürülebilir. Alma sözcüğü emir kipinde olumsuz yapıda Alma! şeklinde de ele alınırsa, elmanın yasak bir meyve olduğu bir kez daha anlaşılacaktır. Fakat bu yasak öteki dünyaya ait olduğu, bu dünyada ise öte alemin tam tersi bir mantık geçerli bulunduğu için en kutsal ve en yaygın ağaç ile meyvesi elmadır.
Türk mitolojisinde elma
Elma, Türk ve Altay halk inancında ve mitolojisinde kutlu bir meyvedir. Alma, Olma, Ulma, Ulmo olarak da söylenir. Moğolcası Alıma (Alımah)dır. Meyvelerin anası ve atası olarak kabul edilir. Ağacının çiçekleri pembe veya beyaz açar. Çekirdekli türlü renklerde meyvesi olan bir ağaçtır. Kadınla erkeğin birbirine duyduğu tensel sevginin simgesidir. Aksakallı kocanın elinden aldığı elmanın kabuğunu yiyen kısır kadın ikiz doğurur. Kızılelma için ordulara kıtalar aşmıştır. Masallarda hep büyülü elmalar vardır. Gizemli bahçelerden hep o çalınmış, üzerine türküler yakılmış, yavuklunun yanağı ona benzetilmiştir. Yunan mitolojisinde Altın Elma için kadınlar birbirlerine düşman olmuşlardır. Dünyada en çok türü olan ağaç elmadır. En çok yetiştirilen ve en çok yenen meyve de odur. Olgunlaşmayı temsil eder. Türün tamamı, yeryüzüne Orta Asya'dan yayılmış olup Altay ve Kafkas kökenlidir. İklim ve çeşit özellikleri göz önüne alındığında yetişme alanı çok geniş olan ağacın ilk olarak K. Anadolu, G. Kafkaslar, GB. Rusya ve D. Kazakistan dolaylarında üretildiği sanılmaktadır. Kazakistanın başkenti Almatının eski adı Alma Atadır ve elmanın dünyaya buradan yayıldığına inanılır. Adem ile Havvanın cennette yedikleri yasak meyvenin elma olduğu, yasağın ise aslında cinselliği içerdiği, bu nedenle de elmanın cinselliği sembolize ettiği iddia edilir. Yeryüzünde neredeyse her coğrafyada yetişmesi bir simgeye dönüştürmüştür ve pek çok uygarlıkta elma ile ilgili söylence ve masallara rastlanır.
Etimoloji
(Al) kökünden türemiştir. Kelimenin kökeninde; almak fiilinin ve meyvenin rengini simgesel olarak ifade eden "al" (kırmızı) sıfatının olduğu bilinmektedir. (Türkçedeki elma sözcüğü alma kelimesinin dönüşmüş biçimidir.)
Badraç

Badraç, Türk mitolojisinde Yedibaşlı Ejderha; Padraç da denir. Yedi tane başı vardır. Ölmesi için yedisinin de kesilmesi gerekir. Bazı söylencelerde tek tek kesilen baş geri yerine gelir bu durumda yedi başın da aynı anda kesilmesiyle ancak öldürülür. Ağzından ateşler saçar. Kuyruğu bir kamçı gibi şaklar. Derisi zırh gibi pullarla kaplıdır. Ejderha kavramına farklı adlarla olsa da hemen her toplumda yer alması son derece ilgi çekicidir. Bu durumu insanın doğuştan gelen yılan korkusuna (bu korkunun doğuştan geldiği de tartışmalı bulunmakla birlikte) bağlayanlar olduğu gibi, geçmiş çağlarda nesli tükenmiş böylesi bir varlığa insanoğlunun henüz yaşarken tanık olduğunu ileri sürenler dahi bulunmaktadır. Örneğin 12 hayvanlı Türk takviminde tıpkı yaşayan diğer hayvanlar gibi, onlarla birlikte adının bir yıla verilmesi bu duruma küçük de olsa bir kanıt olarak öne sürülmektedir. Kimileri ise dinozorlarla bağdaştırmaya çalışmaktadır.
Etimoloji
(Bad/Bat) kökünden türemiştir. Batırmak fiili ile aynı köke sahiptir. Moğolca'da Badrah yangı/yakıcı yara anlamına gelir. Badırdamak homurdanmak, gürültülü ve anlaşılmaz konuşmak demektir.
Bakırdağ

Bakırdağ - Türk/Altay mitolojisinde Yeraltı Dağı. Değişik Türk dillerinde Bakırtav, Pakırtağ olarak da söylenir. Maştağ (Mıştav, Mıstak) da yine bu sözcükle eşanlamlı veya niteleyici olarak kullanılır. Yeraltında dokuz deniz vardır, bunların hepsinin birleşmesiyle Büyük Deniz (Taluy) meydana gelir. Burada dokuz Tanrı yaşar. Bu dokuz denizin birleştiği yer olan tam orta noktada Bakır Dağ yer alır. Bakır üçüncül olmayı ifade eder. Birinci sırada Altın, ikinci sırada demir vardır. Bakırdağ, mitolojide Altındağın yeraltındaki kısmı olarak düşünülür. Birbirinin uzantısı şeklinde olan mitolojik dağların en önemli üç tanesi şu şekildedir:

Altındağ: Gökyüzündedir. Dokuz rüzgarın kesiştiği yerde başlar.
Demirdağ: Yeryüzündedir. Dokuz ırmağın kavuştuğu yerdedir.
Bakırdağ: Yeraltındadır. Dokuz yeraltı denizinin birleştiği yerdedir.
Etimoloji
(Bak/Bah) kökünden türemiştir. Dikkat çekmek ve kızıl renk anlamı vardır. En eski çağlardan beri işlenen bir metaldir.
Hollanda Muharebesi

Hollanda Muharebesi, II. Dünya Savaşı'nda Batı Cephesi'nde Alman ve Hollanda orduları arasında yapılan muharebedir. Muharebeler Hollanda'nın teslim olmasıyla sonuçlanmıştır. Almanya Avrupa'yı ele geçirmek için Benelüks ülkelerine saldırdı. Hollanda bu ülkelerden biriydi. Alman Hava Kuvvetleri Luftwaffe, Rotterdam şehrini yerle bir etti. Ardından B Grubu Ordusu Komutanı Generalfeldmarschall Fedor von Bock 750.000 kişi, 759 tank, 1.378 top ve 1.150 uçak ile Hollanda'ya saldırdı. Hollanda ise bu saldırıya karşı 280.000 kişi, 124 uçak, 679 top ve 1 tankla savunuyorlardı. Ancak Alman Orduları kısa sürede zafere ulaştı ve kraliçe ve hükumeti İngiltere'ye kaçtı. Hollandalı general Henri Winkelman birlikleriyle beraber teslim oldu.
Britanya Muharebesi

Britanya Savaşı (İngilizce: Battle of Britain), Alman Hava Kuvvetleri olan Luftwaffe'nin Kraliyet Hava Kuvvetlerine karşı, Büyük Britanya'ya yönelik planlanmış çıkarma ve işgal harekatını gerçekleştirmek için hava üstünlüğü elde etmek amacıyla giriştiği hava savaşlarıdır.
Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), Britanya adalarına saldırılara 10 Temmuz 1940 tarihinde başladı. Kraliyet Hava Kuvvetlerini (RAF) imha edemeyen Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), 31 Ekim 1940 tarihinde saldırılarına son verdi. Kraliyet Hava Kuvvetlerinin imha edilememesi üzerine Almanya'nın hazırlamış olduğu İngiltere'ye karadan saldırı planı olan Denizaslanı Harekatı iptal edildi.
Hitler ve Wehrmacht, Kraliyet Hava Kuvvetleri etkisiz hale getirilmeden Britanya'ya amfibik bir saldırı yapmanın olanaksız olduğunu biliyorlardı. Britanya Savaşı'nın ikincil amaçları ise İngiliz uçak üretim tesislerini yok etmek, yer hedeflerine zarar vermek, politik önemi olan alanlara saldırmak ve İngiliz halkını korkutarak teslimiyet sürecini hızlandırmaktı.
Birleşik Krallık Ordusu radar sistemini henüz kullanmaya başlamıştır. Bu radarlar düşman uçağını 45 km öteden görebilmiş, böylece Birleşik Krallık birlikleri hazırlıklı olmuştur. Dünya tarihinde radarın kullanıldığı ilk savaş olarak tarihe geçmiştir.
Havada kazanılan zafer sonrasında Winston Churchill, RAF pilotları için şunları söylemiştir; Savaş tarihinde hiçbir vakit bu kadar çok kişi bu kadar az kişiye bu kadar şey borçlu olmamıştır.
Britanya'nın ada konumunda olması ve o dönemin en büyük donanmasına sahip olması ülkenin güvenliğini sağlamıştır. Britanya Savaşının başarısızlığı adanın işgal edilemeyeceğini göstermiştir. Daha sonra Hitler gözünü doğuya, Sovyetler Birliğine çevirmiş ve Barbarossa Harekatını başlatmıştır.
Galeri
Barak Ata

Barak Ata - Türk mitolojisinde köpek tanrı. Köpek Ata (Köbek Ede) ve Moğollarda Nokay Eçege olarak da bilinir.
Özellikler
Bazı Moğol boyları köpekten türediklerine inanırlar. Barak sıradan bir köpek olmayıp kutlu sayılır. Köpek Ataya daha çok Moğol kavimlerinde rastlanır. Efsanevi köpek başlı insanlara da Barak adı verilir. Tarduşların ataları da Kurt veya Barak başlı bir insandır. Avrupa kökenli Hun / Macar efsanelerine göre de Avrupa Hunları (Macarlar) Tazı Atadan türemişlerdir. Macarlar köpeğe Kutya derler ve bu ismin Türkçe/Moğolca kut sözcüğüyle benzerliği dikkat çekicidir. İnsan yaratılırken insanın bekçiliğini Tanrı bir köpeğe bırakmış fakat o görevini doğru yapmayarak ihanet etmiştir. Moğolların bazı boylarının ve Kıtanların atası olarak kabul edilir. Bu nedenle köpek kurban ederler. Bir prenses ile evlenen Köpek Atadan türediklerine inanan eski Moğol kabileleri vardır. Türk-Moğol kültüründe yarı insan yarı hayvan olan varlıklarda, üst taraf insan alt taraf hayvan şeklindedir. Ama başka bazı kültürlerde ise tam tersidir. Örneğin Mısır medeniyetinde alt taraf insan, baş kısmı hayvan olan Tanrılar vardır. Barak Ata bu açıdan Türk mitolojindeki genel anlayışa ters bir biçimde yer alır. Tıpkı Mısır söylencelerinde olduğu gibi baş tarafı köpektir. Masallarda Köpük olarak tercüme edilen Köbek, Kübek adlı kahramanın bu motifle ilgili olma ihtimali yüksektir. Türkistan'daki Baraktam şehrinin kuruluş efsanesi de yine Barak Ata ile alakalıdır.
Nokay
Pek çok kaynakta köpeğin (Moğolca Nokay) Moğollarca kutsal (totem hayvanı olarak) kabul edildiği yazılır. Türkler ise köpeği inanç sistemleri içerisinde değerli olarak görmez. Bu durum iki kültür arasındaki önemli farklardan birisi olarak anlaşılır. Oysaki Lessing'e ait Moğolca Sözlükte, geçmişte Moğolların da tıpkı Türkler gibi kutlu bir hayvan olarak gördükleri kurdun adını anmaktan çekindikleri için (tabu, yasak) onun yerine Nokay (köpek) diyerek bahsettiklerini fakat duruma göre bu kavramı Kurt olarak algıladıklarını yazmıştır.
Etimoloji
Barak: (Bar/Var) kökünden türemiştir. Efsanevi bir köpek türü.
Nokay: Moğolca köpek demektir.
Barak Ana

Barak Ana - Türk mitolojisinde Köpek Tanrıça. Köpek Ana (Köbek Ene) ve Moğollarda Nokay Eçe olarak da bilinir. Bazı Moğol boyları köpekten türediklerine inanırlar. Barak sıradan bir köpek olmayıp kutlu sayılır. Nogay adlı Türk-Moğol boyu ile ilişkilidir. Masallarda Köpük olarak tercüme edilen Köbek, Kübek adlı kahramanın bu motifle ilgili olma ihtimali yüksektir. Oğuz destanında Barak Boyunun (Oğuz Han'ın İtbarak akınları) erkeklerinin yüzlerinin köpek yüzü (veya o kadar çirkin) olduğu fakat kadınlarının ise aksine inanılmaz derecede güzel ve çekici oldukları anlatılır. Bu nedenle Barak Ana kavramı bu boyun türediği Ana şeklinde algılansa da, kafasının köpek kafası olduğu şeklinde kesin bir bilgi mevcut değildir.
Nokay
Pek çok kaynakta köpeğin (Moğolca Nokay) Moğollarca kutsal (totem hayvanı olarak) kabul edildiği yazılır. Türkler ise köpeği inanç sistemleri içerisinde değerli olarak görmez. Bu durum iki kültür arasındaki önemmli farklardan birisi olarak anlaşılır. Oysaki Lessing'e ait Moğolca Sözlükte, geçmişte Moğolların da tıpkı Türkler gibi kutlu bir hayvan olarak gördükleri kurdun adını anmaktan çekindikleri için (tabu, yasak) onun yerine Nokay (köpek) diyerek bahsettiklerini fakat duruma göre bu kavramı Kurt olarak algıladıklarını yazmıştır.
Etimoloji
Barak: (Bar/Var). "Barmak" (Varmak) fiili ile ilgili anlamlar içerir. Efsanevi bir köpek türüdür.
Nokay: Moğolca köpek demektir.
Dipnotlar
Türk mitolojisi
Türk tanrıçaları