Jean Gabin

Jean Gabin, (17 Mayıs 1904, Paris - 15 Kasım 1976, Neuilly-sur-Seine), Fransız sinema oyuncusu, Légion d'honneur nişanı sahibi savaş kahramanı.
Gabin, II. Dünya Savaşı öncesi döneminin en gözde Fransız oyuncusuydu. Savaş yorgunu bir dünyanın ruhunu yansıtan, acılara göğüs germe felsefesinin önde gelen temsilcisi, klasik bir anti-kahramandı. Beyaz perdede daha çok toplum kurbanı olmuş, dışlanmış, yenik insanları ve hayatın mahvettiği, tutunma umudunu yitirmiş toplum dışı serserileri başarıyla canlandırdı. Bu lümpen ve asi karakterler tüm yerleşik değerlere karşı geliyorlar ama iyilerin ve ezilenlerin de yanında yer alıyorlardı. Gabin 1930'larda Fransa'da ortaya çıkan Şiirsel Gerçekçilik sinema akımının önde gelen oyuncularındandı. Sinemadaki en parlak dönemini de iki savaş arasındaki bu yıllarda yaşadı. Bunların dışında melodramlardan komedilere kadar birçok farklı tarzdan filmde de oynadı. Dedektif Maigret i canlandırdığı bir dizi polisiye filmle de akıllara kazındı.
Birlikte en çok film yaptığı yönetmenlerden biri de, yine Şiirsel Gerçekçilik akımının babası olarak anılan Jean Renoir'dı.
Gabin Fransa'yla olduğu kadar Paris'le de özdeşleşmiş olan ikonik bir Fransız figürüydü. 1928 yılında başladığı sinemadan, öldüğü 1976 yılına kadar hiç kopmadı. Yarım asır boyunca 100'e yakın filmde rol aldı. Kalp krizinden öldüğü yıl bile film yapmıştı.
Yaşam öyküsü
Jean Gabin 17 Mayıs 1904'te Paris'te dünyaya geldi. Doğduğunda verilen ismi Jean-Alexis Moncorgé'du. Anne ve babası kabare gösterilerine çıkan profesyonel oyunculardı ve çok meşguldüler, bu nedenle Jean Paris yakınlarında bir köy olan Mériel'de akrabaları tarafından yetiştirildi. Bir inşaat şirketinde işçi olarak çalışırken 19 yaşında rol aldığı bir Folies Bergère yapımıyla gösteri dünyasına ilk adımını atmış oldu. Askere gitmeden önce benzeri birçok gösteride küçük rollerde sahneye çıktı.
Askerlik görevini tamamladıktan sonra eğlence dünyasına geri dönen Jean, sahne ismi olan Jean Gabin'i kullanmaya başladı. Paris müzikhollerinde ve operetlerde önüne hangi rol konursa oynuyordu, daha çok da, o günlerde moda olduğu üzere, sahnede devrin ünlü şarkıcısı Maurice Chevalier'nin tarzını taklit ediyordu. Bir gösteri grubuyla birlikte çıktığı Güney Amerika turnesi dönüşünde ünlü Moulin Rouge'da kendine iş buldu. Oyunculuğuyla dikkatleri çekmeye başlayınca daha iyi sahne rolleri geldi ve 1928'de iki sessiz filmde oynadı.
Bunu sesli filmler takip etti. Birkaç önemsiz filmden sonra Pathé-Natan'la kontrat imzaladı ve şirket için 1930'da Chacun sa chance'ı çekti. Bunu 1931'de Mephisto ve Paris-Beguin (Canım Paris) takip etti. Aralarında Jacques Tourneur (on Tout ca ne Vaut pas L'Amour) ve Anatole Litvak (Coeur de Lilas)'ın da olduğu bazı prestijli yönetmenlerin filmlerinde oynadı. Artık yüzüne iyice oturmuş olan bıkkın ve alaycı ifade ve dudağının kenarından küstahça sarkıttığı sigarasıyla sinemada bir marka figür haline gelmişti. Nihayet 1934'te Julien Duvivier'nin yönettiği Maria Chapdelaine filmiyle sinemadaki gerçek çıkışını yaptı. Duvivier'nin çektiği 1936 tarihli savaş dramı La Bandera bir star olarak Gabin'in ününü pekiştirdi. Ertesi yıl Duvivier ile üçüncü kez bir araya geldiği Pépé le Moko (Cezayir Batakhaneleri) 1937 yılının dünya çapında en fazla gişe yapan filmi oldu ve Gabin'i de uluslararası bir yıldız yaptı. Aynı yıl Jean Renoir'ın savaş karşıtı başyapıtı La grande illusion (Harp Esirleri/Büyük Aldanış)'da Teğmen Maréchal rolünde dünya çapında parladı. Gişe rekorlarını altüst eden film, New York'ta bir sinemada 6 ay afişte kaldı. 1938'de yine Renoir'ın yönettiği, bir Emile Zola uyarlaması olan kara film La Bete Humaine (Hayvanlaşan İnsan)'de Simone Simon'la başrolleri paylaştı ve başarısını bir kez daha perçinledi. Aynı yıl Marcel Carné'nin ünlü filmi, Şiirsel Gerçekçilik sinema akımının başyapıtlarından Le quai des brumes (Sisler Rıhtımı)'de oynadı.
Kendisine Hollywood'dan teklifler yağıyordu. Önceleri bu tekliflerin tümünü geri çevirdi, ancak Alman istilası başlayınca Jean Renoir ve Julien Duvivier'yle birlikte ABD'ye geçti. 1939'da ikinci eşinden boşanmıştı. ABD'de aktris Marlene Dietrich'le aşk yaşamaya başladı. Ancak Amerika'daki sinema kariyeri beklendiği gibi olmadı. Sevgilisi Dietrich'i inatla oynadığı bir filme dahil etmek istedi ama stüdyo bunu reddetti. Dediğim dedik kişiliği onu RKO'dan kovdurttu. Stüdyo sistemine uyum sağlayamayan Gabin cesur bir kararla General Charles de Gaulle'ün Özgür Fransa güçlerine katılarak Kuzey Afrika cephesinde çarpıştı, kahramanlık madalyaları kazandı. Paris'in kurtuluşu sırasında kente ilk giren birliklerin içinde o da vardı.
1946'da aynı şekilde Marcel Carné ile de anlaşamadı ve yine kovuldu. Bağımsız bir yapımcıya yaptırttığı ve Marlene Dietrich'le oynadığı Martin Roumagnac filmi başarısız olunca sevgilisiyle de yolları ayrıldı. Sinemadaki başarısızlıklar üzerine 1947'de sahnelere döndü ama orada da beklenen ticari başarı gelmedi. 1949'da René Clément'ın yönettiği Le mura di Malapaga (diğer adıyla "Au-Delà Des Grilles")'de başroldeydi ve film ABD'de Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü'nü kazandı. Film bu başarısına rağmen Fransa'da yine de gişe yapmadı.
Jean Gabin tam unutulmaya yüz tutmuşken 1954'te Jacques Becker'in yönettiği Touchez pas au grisbi (Haracıma Dokunmayın) adlı filmde oynadı. Film hem eleştirmenlerden iyi not aldı hem de uluslararası alanda ticari başarı kazandı. 1954'te French Canncan adlı filmde yönetmen Jean Renoir'la bir kez daha bir araya geldi. Sonraki yıllarda birçok başarılı filme daha imza attı. Arkadaşı aktör Fernandel'in yapım şirketi Gafer Films için birçok film çekti. Dönemin birçok ünlü oyuncusuyla başrolleri paylaştı: Brigitte Bardot'yla 1958'de En cas de malheur'ü, Jean-Paul Belmondo'yla 1962'de Un singe en hiver'i, Louis de Funès'le 1968'de Le Tatoué'yü, Alain Delon'la 1969'da Le Clan des Siciliens (Sicilyalılar Çetesi)'i ve 1973'te Deux hommes dans la ville'i çekti.
Gabin'e 1960 yılında Légion d'honneur nişanı verildi. 1976'da başrolünü oynadığı L'Annee Sainte onun son filmi oldu. 15 Kasım 1976'da Neuilly-sur-Seine'de 72 yaşındayken öldü. Yetiştiği köy olan Mériel'de adına bir müze kurulmuştur.
Filmografisi
L'année sainte (1976) ... Max Lambert
Verdict (1974) ... Başkan Leguen
Deux hommes dans la ville (1973) ... Germain Cazeneuve
L'affaire Dominici (1973) ... Gaston Dominici
Le tueur (1972) ... Komiser Le Guen
Le drapeau noir flotte sur la marmite (1971) ... Victor Ploubaz
Le chat (1971) ... Julien Bouin
La Horse (Aile Şerefi) (1970) ... Auguste Maroilleur
Le clan des Siciliens (Sicilyalılar Çetesi) (1969) ... Vittorio Manalese
Sous le signe du taureau (1969) ... Albert Raynal - roket üreticisi
Le tatoué (1968) ... Comte Enguerand
Le pacha (1968) ... Comissaire Joss, le Pacha
Le soleil des voyous (1967) ... Denis Farrand
Le jardinier d'Argenteuil (1966) ... Le père Tulipe
Du rififi à Paname (1966) ... Paul Berger dit Paulo les Diam's
Le tonnerre de Dieu (1965) ... Léandre Brassac
L'age ingrat (1964) ... Emile Malhouin
Monsieur (1964) ... Monsieur
Maigret voit rouge (1963) ... Commissaire Jules Maigret
Mélodie en sous-sol (1963) ... Charles
Le gentleman d'Epsom (1962) ... Richard Briand-Charmery
Un singe en hiver (1962) ... Albert Quentin
Le cave se rebiffe (1961) ... Ferdinand Maréchal dit 'Le Dabe'
Le président (1961) ... Emile Beaufort
Les vieux de la vieille (1960) ... Jean-Marie Péjat
Le baron de l'écluse (1960) ... Baron Jérome Napoléon Antoine
Rue des Prairies (1959) ... Henri Neveux
Maigret et l'affaire Saint-Fiacre (1959) ... Le commissaire Jules Maigret
Archimède, le clochard (1959) ... Joseph Hugues Guillaume Boutier-Blainville dit Archimède
Les grandes familles (1958) ... Noël Schoudler
En cas de malheur (1958) ... Maitre André Gobillot
Le désordre et la nuit (1958) ... Inspecteur Georges Vallois
Les misérables (Sefiller) (1958) ... Jean Valjean / Champmathieu
Maigret tend un piège (1958) ... Le commissaire divisionnaire Jules Maigret
Le rouge est mis (1957) ... Louis Bertain/Louis le Blond
Le cas du Dr Laurent (1957) ... Docteur Laurent
Crime et chatiment (1956) ... Commissaire Gallet
La traversée de Paris (Paris Yolculuğu) (1956) ... Grandgil
Le sang à la tete (1956) ... François Cardinaud
Voici le temps des assassins... (1956) ... André Chatelin
Des gens sans importance (1956) ... Jean Viard
Gas-oil (1955) ... Jean Chape
Chiens perdus sans collier (1955) ... Le juge Julien Lamy
Le port du désir (1955) ... Le commandant Lequévic
Razzia sur la Chnouf (1955) ... Henri Ferré dit 'Le Nantais'
Napoléon (1955) ... Le maréchal Lannes
French Cancan (1954) ... Henri Danglard
L'air de Paris (Paris Havası) (1954) ... Victor Le Garrec
Touchez pas au grisbi (Haracıma Dokunmayın) (1954) ... Max
La vierge du Rhin (1953) ... Jacques Ledru/Martin Schmidt
Leur dernière nuit (1953) ... Pierre Ruffin
Bufere (1953) ... Dr. Antonio Sanna
La minute de vérité (1952) ... Pierre Richard
Le plaisir (1952) ... Joseph Rivet
La vérité sur Bébé Donge (1952) ... François Donge
La nuit est mon royaume (1951) ... Raymond Pinsard
Victor (1951) ... Victor
È più facile che un cammello... (1950) ... Carlo Bacchi
La Marie du port (Limanın Marie'si) (1950) ... Henri Chatelard
Le mura di Malapaga (Au-Delà Des Grilles) (1949) ... Pierre Arrignon
Miroir (1947) ... Pierre Lussac
Martin Roumagnac (1946) ... Martin Roumagnac
The Impostor (1944) ... Clement/Maurice LeFarge
Moontide (1942) ... Bobo
Remorques (Römorkörler) (1941) ... Le capitaine André Laurent
Le jour se lève (Gün Ağarıyor) (1939) ... François
La bete humaine (Hayvanlaşan İnsan) (1938) ... Jacques Lantier
Le quai des brumes (Sisler Rıhtımı) (1938) ... Jean
Le récif de corail (1938) ... Trott Lennard
Gueule d'amour (1937) ... Lucien Bourrache, 'Gueule d'Amour'
Le messager (1937) ... Nicolas Dange
La grande illusion (Harp Esirleri/Büyük Aldanış) (1937) ... Teğmen Maréchal
Pépé le Moko (Cezayir Batakhaneleri) (1937) ... Pépé le Moko
Les bas-fonds (Ayaktakımı Arasında) (1936) ... Wasska Pepel
La belle équipe (Müthiş Ekip) (1936) ... Jean dit Jeannot
Variétés (1935) ... Georges
La bandera (Çete) (1935) ... Pierre Gilieth
Golgotha (1935) ... Ponce Pilate
Zouzou (1934) ... Jean
Maria Chapdelaine (1934) ... François Paradis
Le tunnel (1933) ... Mac Allan
Du haut en bas (1933) ... Charles Boulla
Adieu les beaux jours (1933) ... Pierre Lavernay
L'étoile de Valencia (1933) ... Pedro Savedra
La belle marinière (1932) ... Le capitaine / The captain
La foule hurle (1932) ... Joe Greer
Les gaités de l'escadron (1932) ... Fricot
Coeur de lilas (1932) ... Martousse
Coeurs joyeux (1932) ... Charles
Chacun sa chance (1931) ... Marcel Grivot
Gloria (1931) ... Robert Nourry
Paris-Beguin (Canım Paris) (1931) ... Bob
Pour un soir..! (1931) ... Jean
Tout ça ne vaut pas l'amour (1931) ... Jean Cordier
L'héritage de Lilette (1930)
Méphisto (1930) ... Jacques Miral
Les lions (1928)
Ohé! Les valises (1928)