Boris Savinkov

Boris Viktoroviç Savinkov (Rusçası: ) (19 Ocak 1879 - 7 Mayıs 1925) Rus yazar, devrimci ve silahlı eylemcidir. SR partisinin savaş örgütü liderlerindendi. Rus İmparatorluğunda Çarlık rejimi yöneticilerine düzenlediği gösterişli suikastlerle bilinir. 1917 yılındaki Şubat Devriminden sonra Geçici Hükumette Savaş Bakan Yardımcılığı yapmıştır. Ekim Devriminden sonra çıkan Rus İç Savaşı sırasında Bolşeviklere cephe almış ve 1920 yılında ülke dışına kaçmıştır. 1924 yılında ülkeye gizlice geri dönmeye çalışırken yakalanmış, hapiste öldürülmüş veya intihar etmiştir.
Gençliği
Savinkov, Varşovada görev yapan bir hakimin oğlu olarak Harkivda doğdu. 1897 yılında Sankt-Peterburg Üniversitesi Hukuk Fakültesine başladıysa da 1899 yılında öğrenci eylemlerine katıldığı gerekçesiyle atıldı. Sonra Berlin ve Heidelbergde eğitimine devam etti. 1898 yılından itibaren çok sayıda sosyalist örgütle iç içe oldu. 1901 yılında tutuklendı ve Vologdaya sürgüne gönderildi. Sürgündeyken önde gelen Rus devrimcileri arasında sayılan Nikolay Berdyaev ve Anatoly Lunaçarski ile tanıştı. Ancak marksizmde istediğini bulamayıp şiddet eylemlerine yöneldi. 1903 yılında sürgünden yurtdışına kaçtı ve SRlara katıldı. Kısa sürede Yevno Azef önderliğindeki savaş örgütünün ikinci ismi oldu.
SR üyesi
Rus İmparatorluğuİçişleri Bakanı Vyaçeslav von Plehveyi ve Büyük Dük Sergey Aleksandroviçi öldürme suçlarından 1906 yılında tutuklandı ve idam cezasına çarptırıldı. Odessadaki hapishane hücresinden kaçmayı başararak yurt dışına çıktı. Yevno Azefin Ohranka ajanı olduğu ortaya çıkınca savaş örgütünün başına geçti. Ancak örgüt artık eski gücünde değildi.
1917
Savinkov sürgünde bulunduğu Fransadayken I. Dünya Savaşına gönüllü olarak Fransız Ordusu bünyesinde katılacaktır. 1917 yılındaki Şubat Devrimi sonucunda Çarlık rejiminin yıkılması üzerine Nisan 1917de Rusyaya döner. Temmuz ayında Geçici Hükumette görev alarak Savaş Bakanı Aleksandr Kerenskinin yardımcısı olur. 30 Ağustos günü hükumetten istifa edecek ve Kornilov Olayındaki payından ötürü SRlardan ihraç edilecektir. Bolşeviklerin Ekim Devrimi ile iktidarı almalarından sonra karşı devrim saflarında yer alır.
Rus İç Savaşı
Anavatanın ve Özgürlüğün Korunması Derneği adı altında kurduğu silahlı birliklerle Yaroslavl, Rybinsk ve Muromda Bolşeviklere saldırır. Bu ayaklanmaların Kızılordu tarafından bastırılmasından sonra Fransaya kaçar. Burada Beyaz Ordu komutanlarından Amiral Aleksandr Kolçakın temsilciliğini yapar. 1919-1920 Sovyet-Polonya Savaşı sırasında Polonyaya geçer ve savaş esiri olan Ruslardan kurduğu birliklerle Bolşeviklere karşı savaşır. Ekim 1921de savaş sona erince Józef Pilsudski tarafından Sovyetler Birliği ile ilişkilerin gerilmemesi için sınırdışı edilir.
Ölümü
Savinkov, ünlü İngiliz ajanı Sidney Reillynin arkadaşıydı ve Bolşeviklere karşı İngiliz istihabaratıyla birlikte çok sayıda sabotaj ve istihbarat eyleminde bulunmuştur. Yine böyle bir girişim sırasında Sovyet Askeri Karşı İstihabarat Örgütü OGPU tarafından tuzağa düşürülerek yasadışı yollarla ülkeye girerken yakalanır. SSCB Yüksek Mahkemesi yargılama sonucu Savinkovun idam edilmesine karar verse de VtsIK cezayı 10 yıl hapis cezasına çevirir. Mahkeme sırasında Savinkov artık Bolşevik rejimini tanıdığını söyleyerek yenilgisini itiraf edecektir. Hapisteyken Rus İç Savaşı sonrasındaki yenilginin ardından sürgüne giden Beyaz Ordu kılıç artıklarını eleştiren yazılar yazdı ve bunlar Moskovada basıldı. Resmi NKVD belgelerine göre hapisteyken intihar ettiği belirtilse de, Savinkovun öldürüldüğü de iddia edilmektedir.
Geleneği
Boris Savinkov çok sayıda roman yazmıştır. Bunlardan en bilineni olan ve aynı zamanda otobiyografisi olarak değerlendirilen Bir Teröristin Anıları adlı eserdir. Savinkovun eserleri SRlar arasında oldukça tepkiyle karşılanmıştır.
Popüler kültüre etkisi
2004 yılında yönetmen Karen Shakhnazarov, Ölüm Süvarisi (The Rider Named Death) adlı filmini Savinkovun eserinden uyarlamıştır.