MDNA

MDNA, Amerikalı şarkıcı Madonna'nın Interscope Records tarafından 23 Mart 2012'de yayınlanan on ikinci stüdyo albümü. MDNA ayrıca Madonna'nın 1982'den beri anlaşması bulunan Warner Bros. Records ile çalışmadığı ilk albümdür. Madonna albümde Alle Benassi, Benny Benassi, Demolition Crew, Free School, Michael Malih, Indiigo, William Orbit ve Martin Solveig gibi yapımcılarla çalıştı. MDNA şarkı sözlerinde parti, müzik aşkı, sevdalanma gibi temaların yanı sıra kalp kırılması, intikam, ayrılık gibi temaları da işliyor.
Albüm müzik eleştirmenlerinden genelde olumlu geri dönüşler aldı. Piyasaya çıkar çıkmaz 40'tan fazla ülkedeki müzik listelerine birinci sıradan giriş yapan albüm, Madonna'nın Avustralya ve Birleşik Krallık'ta en çok bir numara albümü olan sanatçı rekorunu kırmasını sağladı; ancak Nielsen SoundScan döneminin en büyük ikinci hafta düşüşünü yaşadı.
Albümün ilk single'ı "Give Me All Your Luvin'" 3 Şubat 2012'de yayınlandı. Bu single Madonna'nın Billboard Hot 100 listesindeki otuz sekizinci ilk ona giren single'ı oldu ve listedeki en çok ilk ona giren single sahibi sanatçı rekorunu geliştirtti. Albümün ikinci single'ı "Girl Gone Wild" 2 Mart 2012'de dijital olarak yayınlanırken üçüncü single "Turn Up the Radio" 5 Ağustos 2012'de yayınlandı. Bu üç single da Billboard Hot Dance Club Songs listesinde 1 numara olarak Madonna'nın bu listedeki en çok 1 numara olan şarkı sahibi sanatçı rekorunu geliştirtti. MDNA piyasaya çıkmadan önce Madonna, 4 Şubat 2012'de Super Bowl Devre Arası Gösterisi'nde performans sergiledi. Albümün tanıtımı daha sonra tüm zamanların en yüksek 10. hasılatını yapan The MDNA Tour ile devam etti. Madonna 2013 Billboard Müzik Ödülleri'nde MDNA albümü ve turnesinden dolayı üç kategoride ödül kazandı.
Arka plan
Aralık 2010'da Madonna Facebook sayfasından "Resmi duyuru! Hareket etmem gerek. Terlemem gerek. Yeni müzikler yapmam gerek. Dans edebileceğim müzikler. Çalışmak için en deli, en hasta, en aksi kişileri arıyorum. Diyorum ki [...]." diye açıklamada bulundu. Birlikte çalışmalarının üzerinden on yıldan fazla geçmiş olan yapımcı William Orbit ile tekrar bir araya geldi. Madonna yapımcısı hakkında "William ile bu konu hakkında konuşmadık. Uzun yıllar birlikte çalıştık ve artık birbirimizin cümlelerini tamamlayabiliyoruz. Benim zevkimi ve neleri sevdiğimi bilir." açıklamasında bulundu. Temmuz 2011'de Martin Solveig şarkı yazması için Londra'ya davet edildi. Aslında Madonna Solvieg'i sadece bir şarkı için düşünmüştü ama üç şarkı ("Give Me All Your Luvin'", "I Don't Give A" and "Turn Up the Radio") oldu. Billboarda verdiği bir röportajda Solveig Madonna'nın sürekli çalıştığı yapımcıların işlerinin korkutucu olabileceğini düşündüğünü ve efsane hakkında düşünmekten kaçınıp mantıklı bir şeyler yapmayı seçtiğini belirtti. Bunun ardından Madonna Alle Benassi, Benny Benassi, The Demolition Crew, Michael Malih ve Indiigo gibi yapımcıları listesine ekledi. Ayrıca kadın rapçiler Nicki Minaj ve M. I. A. ile çalıştı. Madonna "kendisine güvenen" kadınlarla çalışmak istediğini ve bu ikiliyi eğlenceli bulduğunu belirtti, özellikle M. I. A. için "Yıldızlardan ve ünlülerden etkilendiğini sanmıyorum. Bu yüzden hemen işe koyulduk. Onu çok sevdim." dedi.
15 Aralık 2011'de Madonna albümünün 2012 baharında çıkacağını ve 2007'de Live Nation ile yaptığı sözleşmeden sonra çıkaracağı ilk albüm olduğunu açıkladı. Bu sözleşme gereği Madonna üç albüm yapacak, dağıtımı ve pazarlamayı Interscope Records üstlenecek. 2011 yılının sonunda Billboardun yaptığı bir ankette MDNA 2012'nin en çok beklenen albümü seçildi.
Kayıt
4 Temmuz 2011'de Madonna'nın menajeri Guy Oseary Madonna'nın albüm kayıtları için stüdyoya girdiğini duyurdu. Channel V Australia ile bir röportajında Martin Solveig Madonna'nın albüm çalışmalarına katılmasıyla ilgili olarak "Yapım sürecine katılabileceği kadar katıldı. Bu benim için çok iyi ve büyük bir sürpriz oldu! Sanıyordum ki stüdyoda günlük 1-2 saat geçirecek ve gelip nerede olduğumuza bakacak ve "Tamam bunu sevdim, bunu sevmedim. Bunu söyleyeceğim. Hoşçakalın!" diyecek. Ve kesinlikle böyle değil... Yani parçaları beraber yaptık ve sadece albüm tanıtımında "Martin Solveig ve Madonna tarafından yapılmıştır" yazması gibi değil, gerçekten birlikte yaptık. Yani bazı noktalarda devreye girerek seçimler yaptı. Gerçekten de oradaydı!" dedi.
Solveig ve Madonna "çok iyi anlaştılar" ve müzik, sinema, yemek ve şarap konularında ortak zevkleri olduğunu fark ettiler. Fransız filmi Kiralık Katil'''deki ortak ilgi alanlarıyla ilgili konuşma sonrasında Solveig "Beautiful Killer" parçasını yapmaya başladı. Madonna Solveig hakkında konuşurken bu başarılı beraberliği ortak ilgi alanlarına bağlarken Solveig'in çalışma tarzını sevdiğini söyledi ve "Çok organize ve düzenli düşünüyor. Çalışırken beğenmediğim şeyler olduğunda söylüyordum ve bu onu incitmiyordu." dedi. Madonna yapımcı William Orbit hakkında da açıklamalarda bulundu ve "William ile sürekli felsefe ve kuantum fiziği hakkında konuştuk" dedi. Benny ve Alle Benassi ile çalışmaya gelince Benny'nin iyi İngilizce konuşamamasının iletişimde zorlanmalarına neden olduğunu belirtti. Kayıt sırasında Benny'nin kuzeni Allessandro'yu çevirmen olarak kullandılar ve iletişim sağladılar. Daha önce Benny Benassi ile çalışmadığını ve bir yapımcıyla ilk kez çalışmanın zor olduğunu çünkü utangaç hissettiğini söyleyen Madonna daha sonralarda "Onu çok iyi tanıyormuşum gibi hissediyorum." dedi.
Ad ve görseller
Albümün adı Madonna tarafından 11 Ocak 2012'de The Graham Norton Show'da açıklandı. Martin Solveig albüm adının Madonna'ya M. I. A. tarafından önerildiğini belirtti ve "İlk harfler hakkında konuşup eğleniyorduk. M. I. A. Madonna'ya "Albümün adı 'MDNA' olmalı çünkü adının güzel bir kısaltması ve hecelenişi." dedi. Sonra fark ettik ki bu kısaltmanın başka önemli anlamları da vardıen önemlisi Madonna'nın DNA'sı olması." dedi. The Tonight Show with Jay Leno'da albüm hakkında konuşurken Madonna albümün adının iki anlamı olduğunu, bunların kendi adı ve "Madonna DNA" olduğunu söyledi. Ayrıca MDMA adlı uyuşturucu maddeye de benzediğine vurgu yapan sanatçı "yerinde duramayan aşk duyguları"nı anımsattığını belirtti. Uyuşturucu maddelere karşı çalışan bir kampanyanın sözcüsü Lucy Dawe Madonna'yı eleştirdi ve albüm adının gençleri uyuşturucu maddelere özendirebileceğini söyledi.
Albümün görselleri Mert and Marcus tarafından çekildi ve Giovanni Bianco tarafından yönetildi. Deluxe edition kapağı Madonna'nın Facebook sayfasından 31 Ocak 2012'de yayınlandı. Standard edition kapağı 6 Şubat 2012'de yayınlandı.
Eleştiriler MDNA genel olarak müzik eleştirmenlerinden olumlu geri dönüşler aldı. 100 puan üzerinden değerlendirme yapan Metacritic albüme ana akım 34 eleştirmenin incelemeleri sonunda 64 verdi. The Independent yazarı Andy Gill albüm için "donuk Hard Candyden sonra Madonna markasının kararlı, saçmalığa yer vermeyen yeniden ifade edilişi" yorumunda bulundu. Rolling Stone yazarı Joe Levy albümü disko temasından uzak buldu ve parçaların tekrar tekrar dinlenebilecek derinlikte olduğunu belirtti. NMEden Priya Elan albüm için "gülünç şekilde eğlenceli bir boğuşma" yorumunda bulundu ayrıca Madonna'nın bugüne kadar yaptığı en duygusal parçalarının belki de bu albümde olduğunu belirtti. musicOMH'den Laurence Green albüm için "Dans albümü olarak başarılı. Çünkü ancak Madonna'dan kaynaklanabilecek dizginsiz bir güvene sahip." dedi. PopMatters'tan Enio Chiola albüm için "pek çok açıdan hoş bir geri dönüş" yorumunda bulundu.
Şarkı sözlerini sıradan bulsa da, BBC Music'ten Nick Levine albüm için "Sadece iyi bir pop albümü değil, ayrıca iyi bir de Madonna albümü." dedi. The Boston Globedan Sarah Rodman şarkıların "daha kişisel ve soyut" alanları ortaya çıkarmasını övdü ve "Harika bir Madonna albümü değil ama önceki birkaç albüme kıyasla duygusallık olarak çok önde." Slant Magazine'den Sal Cinquemani albümü "yediden fazla yapımcısı olmasına rağmen sürpriz şekilde uyumlu" buldu ve "Şu bariz ki Madonna ve William Orbit hala birlikte sihirli işler yapabiliyorlar." dedi. Q yazarı Simon Goddard albüm için 1998 yılında çıkan Ray of Lighttan beri en iyi Madonna albümü değerlendirmesinde bulundu. Chicago Tribune yazarı Greg Kot ise William Orbit yapımı parçalarda Madonna'yı çok başarılı bulduğunu belirtti. Spin yazarı Caryn Ganz benzer bir açıklamada bulunarak "Eğer Madonna'nın hislerini dışa vurabilecek bir yapımcı varsa o da Ray of Lightın Orbitidir." dedi. The New York Times yazarı Jon Pareles ise "Madonna'nın akılda kalıcılığı her şeyin üzerinde tutan pop içgüdüsü bu albümde de karşımıza çıktı." dedi. MSN Music için hazırladığı tüketici rehberinde Robert Christgau albüme not olarak A verdi.
Fakat Allmusic editorü Stephen Thomas Erlewine albümü "sert" ve "aşırı yalın" buldu. Entertainment Weekly yazarı Melissa Maerz de "Tüm bu iş ahlakını hatırlatan öğeler yoruyor" dedi. The Daily Telegraphtan Helen Brown şarkı sözlerini "korkunç klişeleşmiş" buldu ve Madonna'yı "görünüşüne ve genç bir kız gibi şarkı söylemeye çok fazla enerji harcayan fakat popun, hayatın amacını yakalayamayan biri" diyerek eleştirdi. The Quietus'tan Emily Mackay albümde heves eksikliği olduğunu ve Madonna'nın risk almadığını belirtti. Pitchfork Media'dan Matthew Perpetua albümü "korkunç sıradan" bulduğunu belirtti. Los Angeles Times yazarı Randall Roberts'a göre albüm Madonna'nın düşüşünü gösteriyor. The A. V. Club yazarı Genevieve Koski "elektronik olarak oynanmış" vokalleri ve "büyük, kapsamlı" Euro-dans ritimlerini eleştirdi; albümü "yeterli ama aynı derecede üstünkörü" olarak değerlendirdi. The Guardiandan Alexis Petridis ise albümü "ne başyapıt ne de felaket" olarak değerlendirdi.
Başarılar
Albüm Billboard 200 listesine 1 numaradan giriş yaptı. İlk haftasında ABD'de 359.000 kopya satan MDNA böylece Madonna'nın 2000 yılında çıkan Music albümünden beri en çok ilk hafta satışı yapan albümü oldu. Ayrıca MDNA Madonna'nın toplamda sekizinci, art arda ise beşinci liste başı albümü oldu. Albüm satışlarına Madonna'nın 2012 turnesinin izleyicileri de biletlerini ve albümü aynı anda alarak katkıda bulundu. İlk hafta satışlarının yaklaşık 185.000 kopyasını bu albüm-bilet kampanyası oluşturdu. İkinci haftasında albüm 48.000 satışla yani %86,7 satış düşüşüyle sekizinci sıraya geriledi. Böylece Michael Bublé'nin 2011 çıkışlı albümü Christmas'ın %96 düşüşle 24. sıraya gerileyişinden beri zirveden en büyük düşüşü gerçekleştirdi. Ayrıca listeye 1 numaradan giriş yapan albümler arasında Nielsen SoundScan çıktığından beri en yüksek ikinci hafta düşüş oranını yakaladı ve Lady Gaga'nın 2011 çıkışlı Born This Way albümünün %84,28'lik oranını geride bıraktı. "MDNA" Billboard 200 listesinde dokuz hafta kalarak on dört hafta kalan "American Life" albümünü de geçerek Madonna'nın listede en kısa kalan albümü oldu. Nielsen SoundScan tarafından açıklanan rakamlara göre MDNA 484.000 kopya satışla 2012 yılının en çok satan albümlerinden biri oldu. Kadın sanatçılar arasında ise Carrie Underwood'un "Blown Away" (602.000) ve Nicki Minaj'ın "Pink Friday: Roman Reloaded" (557.000) albümlerinden sonra üçüncü sırada yer aldı. MDNA ayrıca ilk haftasında 32.000 kopya satışla Canadian Albums Chart listesine de 1 numaradan girdi.
Birleşik Krallık'ta ilk hafta 56.335 kopya satışla UK Albums Chart listesine 1 numaradan giriş yaptı. Albüm Madonna'nın bu ülkedeki on ikinci 1 numaralı albümü oldu ve daha önce Elvis Presley'nin elinde tuttuğu en çok 1 numaralı albümü olan solo sanatçı rekorunu kırdı. Birleşik Krallık'ta bundan daha fazla sadece The Beatles'ın on beş 1 numara olmuş albümü bulunuyor. Bir sonraki hafta albüm yedinci sıraya geriledi. Üçüncü haftasında albüm 7.194 kopya satışla on üçüncü sıraya gerileyerek 1984'ten beri üçüncü haftasında ilk 10'da olmayan ilk Madonna albümü oldu. Almanya'da ilk haftasında 100.000 kopya satarak Bundesverband Musikindustrie (BVMI) tarafından altın sertifika aldı ve Media Control listesine 3. sıradan giriş yaptı.
Avustralya'da albüm listelere 1 numaradan giriş yaptı ve ilk hafta 35.000 kopya satış yaparak Australian Recording Industry Association (ARIA) tarafından altın sertifika aldı. MDNA Madonna'nın Avustralya'daki onuncu 1 numaralı albümü oldu ve Madonna'yı ülkede en çok 1 numaralı albümü olan solo sanatçı, tüm sanatçılar arasındaysa on dört albümle The Beatles ve on bir albümle U2'nun ardından üçüncü yaptı. Albüm Japonya'da ilk hafta 31.000 kopya satarak haftalık Oricon listesine dördüncü sıradan giriş yaptı. Aynı hafta Warner Bros. tarafından çıkarılan The Complete Studio Albums (1983 2008) seti de listeye dokuzucu sıradan giriş yaptı ve Madonna'yı Japonya tarihindeki aynı anda ilk 10'da iki albümü olan tek uluslararası sanatçı yaptı. Bu iki albümle birlikte Madonna bugüne kadar Japonya'da 22 tane ilk 10'a giren albümüyle tüm uluslararası sanatçılar arasında ilk sıraya yerleşti. MDNA Recording Industry Association of Japan tarafından 100.000 kopya sattığı için altın sertifikaya layık görüldü. Hindistan'da ilk haftasında altın sertifika alan albüm ülkenin 2012'deki en hızlı satılan yabancı albümü oldu. Madonna ayrıca Türkiye'de ilk dört günde 30.000 kopya satışla bugüne kadarki tüm yabancı albüm satış rekorlarını kırdı hatta albüm satışları yerli albümleri bile geride bıraktı. MDNA Rusya'da 26.000 satışla listelere 1 numaradan giriş yaptı ve iki platin sertifika aldı. İki hafta sonra beş platin sertifika aldı, 7.000'den fazla fiziksel kopya ile 44.000 dijital kopya sattı ve internetten 1.5 milyon kez dinlendi. Aralık 2012 itibarıyla MDNA dünya genelinde 1,8 milyon satarak Madonna'nın en az satan stüdyo albümü olurken Universal Music Group tarafından 2012'de yayınlanan en çok satan 7. albüm oldu.
Single'lar
"Give Me All Your Luvin'" albümün ilk single'ı olarak 3 Şubat 2012 tarihinde yayınlandı. Eleştirmenlerden karışık geri dönüşler alan parça akılda kalıcı bulunsa da Madonna'nın önceki parçalarının gerisinde bulundu. Çıkış parçası olarak yetersiz bulunan single'ın albümü yeterince temsil edemediği belirtildi. Parça Kanada, Finlandiya, Macaristan, İsrail ve Venezuela'da liste başı oldu, birçok Avrupa ülkesi, Japonya ve Güney Kore'de ise ilk beşe girdi. Madonna'nın Billboard Hot 100 listesindeki otuz sekizinci ilk 10'a giren single'ı oldu ve listedeki en çok ilk 10'a giren single sahibi sanatçı rekorunu geliştirtti. Parçanın klibi Megaforce tarafından çekildi ve Super Bowl teması oluşturuldu. Albümün ikinci single'ı "Girl Gone Wild" 2 Mart 2012 tarihinde dijital olarak yayınlandı. Bu parça da karışık geri dönüşler aldı. Kimi eleştirmen şarkıdaki dans öğelerini beğenirken kimi diğer ana akım şarkıcıların parçalarıyla benzerlikler buldu. Şarkının siyah beyaz klibi moda fotoğrafçıları Mert and Marcus tarafından çekildi. "Turn Up the Radio" albümün üçüncü ve son single'ı olarak yayınlandı.
Tanıtım single'ları
"Masterpiece" Birleşik Krallık'ta 2 Nisan 2012'de radyo istasyonlarına yollandı ve albümün tanıtım single'ı olarak yayınlandı. "Superstar" 3 Aralık 2012'de Brezilya'da Folha de S. Paulo gazetesi tarafından ücretsiz tanıtım CD'si olarak yayınlandı. Single'ın kapak görseli Johnnie Walker'ın sponsor olduğu yarışmayı kazanan ve Madonna'nın 10 finalist arasından seçtiği Brezilyalı graffiti sanatçısı Simone Sapienza tarafından tasarlandı.
Tanıtım
Super Bowl
Aralık 2011'de Madonna'nın Indianapolis'teki Lucas Oil Stadium'da Super Bowl XLVI'in devre arası gösterisinde performans sergileyeceği açıklandı. Madonna gösterinin koreografisinde Cirque du Soleil ile çalıştı ve Amerikalı şarkıcı Lady Gaga'nın yerine seçildi. Provalar yaklaşık olarak 320 saat sürdü. Gösterinin koreografisi Cirque Du Soleil ve Jamie King tarafından yapıldı.
Super Bowl XLVI 5 Şubat 2012'de NBC'den canlı yayınlandı. Gösteride 20 dansçı kız, 17 ana dansçı, 200 üyelik bir kilise korosu ve 100 perküsyonistten oluşan bir bando yer aldı. Performans sırasında 36 tane görüntü projektörü ışık gösterisi için kullanılırken Madonna 120 ayrı protez kirpik taktı. Gösteri Madonna'nın stadyuma Calvin Klein tasarımı siyah iç çamaşırı giyen 150 hamal tarafından getirilmesiyle başladı. Daha sonra 550 kilogramdan ağır altın bir tahta oturdu, ve Givenchy tasarımı altın bir pelerin giydi. Pelerinin tamamlanması yaklaşık 750 saat sürdü. Madonna "Give Me All Your Luvin'" adlı şarkısını ponpon kız gibi giyinen Nicki Minaj ve M. I. A. ile söyledi ve "Vogue", "Music" (LMFAO lie birlikte, "Party Rock Anthem" ve "Sexy and I Know It" parçalarından alıntılarla), "Open Your Heart"/"Express Yourself", "Like a Prayer" (Cee Lo Green ile birlikte) gibi eski şarkılarını da söyledi. Gösteri bittikten sonra 250 gönüllü bir araya gelip sahneyi 6 dakikada söktü.
M. I. A. kendi bölümünde kameralara orta parmak hareketi yapınca gösteri medya kuruluşlarının dikkatini çekti. Olay NBC ve National Football League'in özür dilemelerine neden oldu. Madonna'nın performansı 114 milyon izleyiciyle tüm zamanların en çok izlenen Super Bowl devre arası gösterisi rekorunu kırdı. Ayrıca Madonna Twitter'da en çok tweetlenen konu rekorunu saniyede 10.245 tweetle kırdı ve etkinlik boyunca Google'da en çok aranan terim oldu. Madonna'ya gösteri için bir ödeme yapılmadı; çünkü daha önceki gösterilere de ödeme yapılmamıştı.
Medya
Super Bowl'daki gösterisinden sonra Madonna'nın üzerindeki ilgi azaldı. Televizyon programlarına ve canlı performanslara katılmayan Madonna dünya turnesinin provalarına odaklandı. 11 Nisan 2012'de menajeri Guy Oseary Twitter'dan "Keşke geçen hafta televizyona çıkabilseydik ama sabahtan akşama provadaydık." diye yazdı. Madonna sosyal medyayı daha çok albümünü tanıtmak için kullandı. Resmi Facebook sayfasına albümdeki şarkıların birer dakikalık örneklerini ve turne provaları sırasında çekilmiş resimleri yolladı, ayrıca hayranlarına turnede eski şarkılarından hangilerini dinlemek istediklerini sordu. 24 Mart 2012'de Madonna Jimmy Fallon ile Facebook üzerinden canlı sohbete katıldı. Daha sonra Miami'deki Ultra Music Festival 14'e katıldı ve İsveçli DJ Avicii'nin yaptığı "Girl Gone Wild" remixini tanıttı.
Turne
Madonna dokuzuncu dünya turnesini 7 Şubat 2012 tarihinde duyurdu. Turne 31 Mayıs'ta Tel Aviv'de başladı ve Aralık 2012'de Güney Amerika'da sona erdi. 88 gösteri ile Madonna'nın en büyük turnelerinden olan The MDNA Tour ayrıca 20 yıl aradan sonra sanatçıyı Avustralya'ya ve Türkiye'ye getirecek ve daha önce hiç gitmediği ülkelerde sahneye çıkartacak. Aralarında İstanbul, Roma, Londra, Paris, Milano, Kopenhag, Barselona, Viyana, Varşova, Moskova ve Berlin'in de bulunduğu 27 Avrupa şehrinden sonra Madonna turnesine 45 gösteri ile Kuzey Amerika'da devam etti. Turne Live Nation tarafından düzenlendi. Madonna 26 Mart'ta Twitter aracılığıyla turnenin adının The MDNA Tour olacağını doğruladı. Biletleri önceden tükenen 88 gösteri ve $305,1 milyon gelir ile The MDNA Tour 2012'nin en yüksek hasılatını yaptı ve tüm zamanların en yüksek 10. hasılatını yapan turne oldu.
Şarkı listesi
Nightlife edition