4. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)

4. Ordu Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan askeri reformlar sırasında 19. yüzyılın sonlarında kuruldu.
Düzen
1877 Savaş Düzeni
1877 yılında, Anadolu'da konuşluydu. Oluşumu:
Piyade: Beş alay ve altı tüfek taburu
Süvari: Üç alay
Topçu: Bir alay (12 batarya)
İstihkam: Bir istihkam birliği
1908 Savaş Düzeni
4. Ordu Kumandanı Müşir Mehmed Zeki Paşa
7. Piyade Tümeni (Yedinci Fırka-i Hümayun) (Kumandan: Ferik Ahmed Hamdi Paşa)
13ncü Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Salih Paşa)
14ncü Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Said Paşa)
8. Piyade Tümeni (Sekizinci Fırka-i Hümayun) (Kumandan: Ferik Mahmud Paşa)
15nci Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Ahmed Süreyya Paşa)
16nci Nizamiye Livası (Kumandan: Ferik Salih Paşa)
19. Piyade Tümeni (On Dokuzuncu Fırka-i Hümayun) (Kumandan: Ferik Emin Paşa)
17nci Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Mustafa Naim Paşa)
18nci Nizamiye Livası (Kumandan: Asaf Paşa)
4. Süvari Fırka-i Hümayun (Kumandan: Ferik Ahmed Sıdkı Paşa - Umum Hamidiye ve Hafif Süvari Alayları Kumandanı)
4. Topçu Tümeni (Dördüncü Topçu Fırkası)
Erzurum Kalesi Topçu Alayı
Dördüncü Ordu'da dört Redif (rezerv) tümeni vardı:
13. Erzincan Yedek Piyade Tümeni (On Üçüncü Erzincan Redif Fırkası)
14. Trabzon Yedek Piyade Tümeni (On Dördüncü Trabzon Redif Fırkası)
15. Diyarbekir Yedek Piyade Tümeni (On Beşinci Diyarbekir Redif Fırkası)
16. Sivas Yedek Piyade Tümeni (On Altıncı Sivas Redif Fırkası)
1911 Savaş Düzeni
1911 yılındaki Osmanlı Ordusu'ndaki yeniden yapılanma ile, bir kolordunun Bağdat merkezli olarak ordu seviyesinde kurulmasına karar verildi. 1911 yılında Birinci Balkan Savaşı'ndan önce Ordu olarak aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Ordu Karargahı, Bağdat
12. Kolordu, Musul
35. Tümen, Musul
36. Tümen, Kerkük
13. Kolordu, Bağdat
37. Tümen, Bağdat
38. Tümen, Basra
I. Dünya Savaşı
Kasım 1914 Savaş Düzeni
Kasım 1914'te ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Dördüncü Ordu (Suriye)
8. Kolordu
23. Tümen
25. Tümen
27. Tümen
12. Kolordu
35. Tümen
36. Tümen
Nisan Sonu 1915 Savaş Düzeni
Nisan Sonu 1915'te 8. Tümen ve 10. Tümen 8. Kolordu'ya bağlandı.
Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni
Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Dördüncü Ordu (Suriye-Filistin)
8. Kolordu
23. Tümen
24. Tümen
27. Tümen
12. Kolordu
41. Tümen
42. Tümen
46. Tümen
Ağustos, Aralık 1916 Savaş Düzeni
Ağustos ve Aralık 1916'da ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Dördüncü Ordu (Suriye-Filistin)
13. Kolordu
3. Tümen
23. Tümen
24. Tümen
27. Tümen
12. Kolordu
41. Tümen
42. Tümen
43. Tümen
46. Tümen
Ağustos 1917 Savaş Düzeni
Ağustos 1917'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Dördüncü Ordu (Suriye-Filistin)
3. Süvari Tümeni
8. Kolordu
48. Tümen
12. Kolordu
23. Tümen
44. Tümen
15. Kolordu
43. Tümen
20. Kolordu
16. Tümen
54. Tümen
22. Kolordu
3. Tümen
7. Tümen
53. Tümen
Ocak, Haziran 1918 Savaş Düzeni
Ocak ve Haziran 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Dördüncü Ordu (Cemal Paşa komutasında) (Suriye-Batı Arabistan)
8. Kolordu (Ali Fuad Bey komutasında)
43. Tümen
48. Tümen
12. Kolordu
23. Tümen
41. Tümen
44. Tümen
Hicaz Kolordusu
58. Tümen
Geçici Piyade Tümeni x 3
Eylül 1918 Savaş Düzeni
Eylül 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Dördüncü Ordu (Mirliva Mersinli Cemal Paşa)
2. Kolordu (Miralay Galatalı Şevket Bey)
62. Tümen
Geçici Tümen x 3
Ürdün Grubu
24. Tümen
3. Süvari Tümeni
8. Kolordu (Miralay Yasin Hilmi Bey)
48. Tümen
Umman Geçici Tümeni