Grigori Petrov

Grigori Spiridonoviç Petrov (1866, Sankt-Peterburg 1925, Münih veya Paris), Rus hatip, gazeteci, yazar.
20. yüzyıl başında Rusyanın en tanınmış papazlarından, en çok okunan halk yazarlarından birisi idi. Görüşleri nedeniyle kiliseden kovulduktan sonra kendisini tamamen yazarlığa verdi, gazeteci ve hatip olarak kitleleri etkilemeyi sürdürdü. Ekim Devrimi gerçekleştiğinde ülkeden kaçmak zorunda kaldı, Yugoslavya Krallığında geçirdiği son yıllarında pek çok eser kaleme aldı, konferanslar verdi. Eserleri, Sovyet döneminde ülkesi Rusyada yasaklanmıştır ancak Bulgaristanda ve o yıllarda yeni kurulan Türkiyede etkili olmuş, devrin aydınlarını etkilemiştir. Beyaz Zambaklar Ülkesinde adlı kitabı, Türkçede en çok okunan yabancı eserler arasına girmiştir.
Yaşamı
1869'da Petersburga bağlı Yamburg kasabasında dünyaya geldi. Babası bir meyhane garsonuydu.
1886de din okulundan, 1891de Peterburg İlahiyat Akademisinden mezun oldu ve din görevlisi olarak tayin edildi. Kilisedeki görevinin yanı sıra Mihaylov Harp Okulu, Aleksandrov Lisesi, Teknik Okulu ile Peterburgun farklı liselerinde ders verdi. Bir hatip, gazeteci ve hoca olarak ünü yayılınca Çarlık ailesi tarafından prensleri eğitmesi için saraya davet edildi. Ancak fikirleri Kilise yöneticilerini rahatsız etmeye başlayınca 1903'te okullarda verdiği dersler kendisinden alındı ve kilisedeki görevinden çıkarıldı; saraydaki işinden de ayrılmak zorunda kaldı.

1907'de zararlı gazetecilik faaliyetlerinden ötürü Petersburg yakınında bir manastıra sürgün edilen yazar, manastırda bulunduğu sırada, adaylığını koymadığı halde Rusyanın ikinci Dumasına milletvekili seçildi.
1908'de Kilise yönetimine hitaben yazdığı mektupta yer verdiği eleştirilerine bağlı olarak Kiliseden aforoz edildi. Kendisine karşı açılan dava sonucunda din görevliliği mesleğinden ihraç edildi, 7 yıl Peterburg ve Moskovada yaşaması yasaklandı ve 20 yıl bir süreyle devlet işlerinde çalışmaktan men edildi.
Papazlık rütbesi alındıktan sonra ünü daha da artan yazar, 1908'den itibaren Kırımda ikamet etti. Rusyada ve yurt dışı ülkelerde gezerek çok sayıda konferans verdi. Yurt dışında gezdiği yerler arasında en çok Finlandiyadan etkilendi. Yazıları, Russkoye slovo adlı gazetede her gün yayımlandı. Kitapları Balkan ve Avrupa ülkelerinde çevrilip yayınladığından yurt dışında tanındı.
Petrov, Ekim Devriminden sonra Bolşevikleri rahatsız eden görüşleri nedeniyle çeşitli baskılar görüyordu; ihtilal kaosunda yakınlarını ve oğlunu kaybetmişti. 1920de Kırımdan kalkan ve içinde ülkeden kaçan Denikin Ordusu mensuplarının bulunduğu son gemiye yalınayak ve üzerindeki pijamayla binerek hayatını kurtarmayı başardı. İstanbuldan geçtikten sonra kısa bir süre Geliboluda kaldı ve daha sonra bir grup Rus göçmeniyle birlikte Yugoslavya Krallığına geçti.
Sanatçı, Yugoslavya Krallığında yöneticiler tarafından büyük ilgi gördü ve Belgrad Üniversitesine profesör olarak tayin edildi. Son yıllarında üniversitedeki derslerinin yanı sıra, tüm ülkeyi gezerek konferanslar verdi; hatip ve gazeteci-yazar olarak büyük bir üne kavuştu.
1925'te sağlık durumu kötüleşen Petrov, mide kanseri nedeniyle ameliyat için devlet imkanlarıyla Parise gönderildi; ancak iyileşemeyerek 18 Haziran 1925te hayatını kaybetti. Yakılan naaşının külleri eşi ve kızının yaşadığı Novi Sad kasabasında defnedildi. Mezarı daha sonra kızı tarafından Münih şehrinin Ostfriedhof Mezarlığına nakledildi.
Bulgaristan ve Türkiyedeki etkisi
Bulgaristanda yaşayan arkadaşı Bojkovun bu ülkede kurduğu Petrov Kültür ve Eğitim Cemiyeti sayesinde kitapları Bulgarcaya çevrilip yayımlanan yazar, bu ülkede büyük ilgi gördü. Özellikle 1925'te Beyaz Zambaklar Ülkesinde (Finlandiya) adlı eseri Bulgaristanda yayımlandığında Bulgar Eğitim Bakanlığı tarafından kitlelere önerildi ve Bulgaristanda tüm eserlerine karşı büyük ilgi doğdu.
Petrovun kitaplarının başarısı Türkiyeye göç eden Bulgaristan Türkleri yoluyla Türkiyeye ulaştı. 1928'de 3 ayrı kitabı Bulgarcadan Türkçeye çevrilip basıldı. Özellikle Ali Haydar Tanerin çevirisi ile yayımlanan Beyaz Zambaklar Ülkesinde adlı yapıt, Türkiyedeki aydınların dikkatini çekti. Kitabın içindeki fikirler ülkede uygulanması gereken bir eğitim ve kalkınma modeli olarak görüldü. Eser, 2008e kadar dört defa Türkçeye çevrildi ve en az 41 kez baskı yaptı.