turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Yukarıkurtoğlu, Ardahan

Yukarıkurtoğlu, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yukarıkurtoğlu köyünün eski adı 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Küçük Kürdoğlu ( -: "Maliy Kürd-ogli") olarak geçer. Bu tarihte köy Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı ve köyde 5 hanede, 19'u erkek ve 16'sı kadın olmak üzere 35 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir. Bu tespit sırasında yakınındaki köy de Büyük Kürd-ogli adıyla kaydedilmişti. Ancak köydeki eski kilise, Aşağıkurtoğlu köyünde Kürtlerden önce Hristiyan bir nüfusun yaşadığını göstermektedir. Köyün nüfusu 1896da 51 kişiye, 1906da da 70 kişiye yükselmişti. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan sancağını gezmiş olan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli'nin verdiği bilgiye göre Küçük Kurtoğlu köyünde bir kilise bulunuyordu. Bu kilisenin dış kaplama taşları köylüler tarafından tamamen sökülmüştü.
Küçük Kürdoğlu köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Yukarı Kürdoğli" ( ) biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün adındaki "Kürd" (Kürt) kelimesi "Kurt"la değiştirilmiş ve "Yukarıkurtoğlu" adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köyün nüfusu 285 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Yukarıkurtoğlu köyünün nüfusu 597 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde sadece 61 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte Yukarıkurtoğlu köyü Ardahan ilçesinin Hasköy bucağına bağlıydı.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 35 km uzaklıktadır.
Nüfus
Aşağıkurtoğlu, Ardahan

Aşağıkurtoğlu, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Aşağıkurtoğlu köyünün eski adı 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Büyük Kürdoğlu ( -: "Bolşoy Kürd-ogli") olarak geçer. Bu tarihte köy Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı ve köyde 9 hanede, 28'i erkek ve 27'si kadın olmak üzere 55 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Kürtlerden oluşuyordu. Bu tespit sırasında yakınındaki köy de Küçük Kürd-ogli adıyla kaydedilmişti. Köydeki eski kilise, Aşağıkurtoğlu köyünde Kürtlerden önce Hristiyan bir nüfusun yaşadığını göstermektedir. Köyün nüfusu 1896da 78 kişiye, 1906da da 107 kişiye yükselmişti.
Büyük Kürdoğli köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Aşağı Kürdoğli" ( ) biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün adındaki "Kürd" (Kürt) kelimesi "Kurt"la değiştirilmiş ve "Aşağı kurtoğlu" adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köyün nüfusu 182 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Aşağıkurtoğlu köyünün nüfusu 371 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde sadece 42 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte Aşağıkurtoğlu köyü Ardahan ilçesinin Hasköy bucağına bağlıydı.
Aşağıkurtoğlu köyündeki kilise, büyükçe tek nefli bir yapı (10 x 5 m) olup günümüzde bir köylü tarafından samanlık olarak kullanılmaktadır. Kilisenin dış kaplama taşları Rus idaresi sırasında sökülmüş ve köylüler tarafından evlerin yapımında kullanılmıştır.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 37 km uzaklıktadır.
Nüfus
Beşiktaş, Ardahan

Beşiktaş, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Beşiktaş köyünün eski adı Muçuçi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Muçuçi (), 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Muçuk / Muçus ( / ), 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Mucuc () olarak geçer. Muçuçi kelimesi Gürcücenin Cavaheti diyalektinde "işini seven" anlamına gelir. Bununla birlikte Muçuçi adının bu kelimeyle ilişkisi kesinlik taşımamaktadır.
Muçuçi köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Adı eski Osmanlı kayıtlarında geçmemekle birlikte Beşiktaş köyünün sınırları içindeki megalit yapı kalıntısı buranın çok eski bir yerleşme alanı olduğunu göstermektedir. Türkçede Ardahan olarak bilinen Artaani bölgesi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. Rus döneminde köyde Kürtler yaşıyordu ve köyün 1886 yılındaki nüfusu 52 kişiden oluşuyordu. Köyün nüfusu 1896 yılında 75 kişi, 1906 yılında 156 kişi olarak tespit edilmiştir.
Muçuçi köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.
Muçuçi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Mücüc" adıyla köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 361 kişiden oluşuyordu. Ancak Hoçovan nahiyesi bu tarihte Ardahan kazasına bağlanmıştı. Geç dönemde "Mıcıç" biçiminde de yazılan Muçuçi veya Mucuc Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beşiktaş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Beşiktaş köyünün nüfusu 745 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 226 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 46 km uzaklıktadır.
Nüfus
Ovapınar, Ardahan

Ovapınar, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Ovapınar köyünün eski adı Bağdadi'dir. Gürcistan sınırları içinde bugün de Bağdadi ve Bağdati adlarını taşıyan yerleşimler bulunmaktadır. Bu yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçiren Osmanlılar, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde Bağdad () olarak kaydetmiştir. Bağdadi Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Kuzay nahiyesine bağlıydı. Köy büyük bir yerleşimdi ve nüfusu 72 (360 kişi) haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 5 hane Müslüman olarak kaydedilmişti. Bu hanelerin reisleri Mehmed, Hasan, Hüseyin, Ali ve Mehmed adlarını taşıyordu. Her birinin baba adı defterde "Abidin" olarak geçmektedir. Geri kalan Hristiyan hane resilerinin büyük çoğunluğu ise Gürcü adları taşıyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 9 km uzaklıktadır.
Nüfus
Güzçimeni, Ardahan

Güzçimeni, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Güzçimeni köyünün eski adı Kirman'dır. Farsça bir kelime olan Kirman, Gürcüceye Kirmani () biçiminde girmiş olup "biçilmiş çayır" anlamına gelir. Bu yer adı 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde de Kirman () olarak geçer.
Kirman köyü tarihsel Artaani bölgesinde yer alıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre köy, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Çıldır nahiyesine bağlıydı. Bu kayda göre köy tamamen boşalmış ve insansız hale gelmişti.
Kirman köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin Kirman () olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının Ardahan kazasına (uçastok) bağıydı. 1886 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde 96 kişi yaşıyordu. Rus idaresi 84 kişi Türk, 12 kişiyi Kürt olarak kaydetmiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü gazeteci Konstantine Odişaria, bu savaştan önce köyde 70 hane Müslüman Gürcünün yaşadığını, savaşta Ardahan bölgesine Osmanlı ordusunun girmesinden ve geri çekilmesinden sora Sibiryalı Rus Kazakların, Ermeni gönüllülerin ve Ardahandaki Rus askerlerin pek çok erkeği öldürdüğünü yazmıştır.
Kirman köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların çekilmesinin ardından bağımsız Gürcistan sınırıları içinde kaldı. Nitekim 7 Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Ardahan Okrugu ile Artvin Okrugunu Gürcistan'nın bir parçası olarak tanıdı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Kirman köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.
Güzçimeni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kirman () biçiminde kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Kars vilayetinin Ardahan kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Kirman Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında, Gürcüce anlamına yakın biçimde Güzçimeni olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Alagöz köyünün nüfusu 353 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 110 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 6 km uzaklıktadır.
Nüfus
Açıkyazı, Ardahan

Açıkyazı, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Açıkyazı köyünün eski adı Alabala'dır. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Alabala () olarak geçer.
Alabala, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Artani'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde günümüze ulaşmış olan ve "orta kilise" anlamına gelen Gürcüce "Şuaeklesia" () adı bu dönemden kalmış olmalıdır.
Alabala, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasına bağlı Güney nahiyesinin köylerinden biriydi. Alabala-yı Ulya (Yukarı Alabala) ve Alabala-i Küçük (Küçük Alabala) olmak üzere iki ayrı köy olarak kaydedilmişti. Yukarı Alabala'da 7 Hristiyan hane ve Küçük Alabala'da 25 Hristiyan hane yaşıyordu. Hane reislerinin çoğu Gogiça, Tevdore, Maharebel, Çita, Şaluka, Matsatsa, İason, Potshvera, Davita, Pavle, Şoşia, Gabriel, Zakaria gibi Gürcü adları taşıyordu. Bu yerleşmede buğday, arpa, yonca tarımı ile arıcılık yapıldığı, koyun ve domuz beslendiği bu kayıtlardan anlaşılmaktadır.
Alabala, 93 Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Yukarı ve Aşağı Alabala () yerleşimlerini tek köy olarak kaydetmişti. 1886 nüfus tespitine göre, Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlı köyde, 75'i erkek ve 56'sı kadın olmak üzere, 16 hanede 131 kişi yaşıyordu. Bir hane hariç, nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Bir hanede ise, 5'i erkek ve 2'si kadın olmak üzere 7 Kürt yaşıyordu. Alabala, Ardahan kazasına bağlı Değirmendere nahiyesinin (: merkez) 10 köyünden biriydi.
Alabala, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Ruslar bölgeden çekilmesinin ardından fiilen bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Gürcistan'ı yaklaşık olarak o günkü fiili sınırları içinde tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Alabala köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi yeniden Türkiye'ye katıldı.
Alabala, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Ala Bala" ( ) adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasına merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 329 kişiden oluşuyordu. Alabala Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Açıkyazı olarak değiştirildi. 1965 genel nüfus sayımında Açıkyazı köyünün nüfusu 372 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 108 kişi okuma yazma biliyordu. 1992 yılında Ardahan il olunca, Açıkyazı köyü bu ilin merkezi ilçesinin köyü haline geldi.
Açıkyazı köyünde bir kilisenin varlığı bilinmekle birlikte akıbeti hakkında bilgi yoktur. Nitekim Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Aşağı Alabala köyünde yıkık bir kilisenin bulunduğunu, bu yapıdan geriye sadece duvarlarının bazı kısımlarının kalmış olduğunu yazmıştır.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 10 km uzaklıktadır.
Nüfus
Küçüksütlüce

Küçüksütlüce, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Küçüksütlüce köyünün eski adı Küçük Harziyan veya Küçük Harziani, Büyüküksütlüce köyününki ise Büyük Harziyan veya Büyük Harziani'dir. "Harziyan" () veya "Harziani" adı, Gürcüce "Mharmziani"den () değişime uğramış olabilir. Birleşik bir kelime olan Mharmziani (: bölge, yer / : güneşli) "güneşli yer" anlamına gelir.
Küçüksütlüce köyünün sınırları içinde ilk çağdan kalma kale kalıntısı, köyün bulunduğu bölgenin çok eskilerden itibaren yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, Osmanlıların 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdiği Artaani bölgesinde yer alan Harziyan / Harziani, eski Osmanlı tahrir defterlerinde bir köy olarak geçmemektedir.
Küçüksütlüce köyünün yer aldığı Ardahan bölgesi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusların eline geçti. Rus idaresinin 1886, 1896 ve 1906 nüfus tespitlerinde "Harziyan" adı geçmemektedir. Ancak 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bu yerleşim Küçük Harziyan ( ) adıyla kaydedilmiştir. Büyüksütlüce köyü de bu kaynakta Büyük Harziyan ( ) olarak geçer. Bu tarihte iki köy de Kars vilayetinin Ardahan kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.
Küçükharziyan köyü 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 223 kişiden oluşuyordu. Harziyan veya Harziani Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Küçüksütlüce olarak değiştirilmiştir. Nitekim köy 1955 genel nüfus sayımında "Küçükharziyan", 1960 genel nüfus sayımında "Küçüksütlüce" olarak kaydedilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Küçükksütlüce köyünün nüfusu 699 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 107 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 12 km uzaklıktadır.
Köyün kuzeyinde Kocaköy, kuzeybatısında Alagöz ve güneyinde Büyüksütlüce köyleri bulunmaktadır
Nüfus
Kocaköy, Ardahan

Kocaköy, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
2015 yılında yapılan arkeolojik araştırmalarda, köyün 700 metre kadar batısında 2170 metre yükseklikte, bölgeye hakim bir tepede kilometrelerce alanı görebilecek konumda, Demir Çağı dönemlerine ait kule kalıntısı tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında Köy yerleşim tarihinin Demir Çağına (M. Ö ll. bin yıl) kadar eskiye dayandığı anlaşılmaktadır.
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 5 km uzaklıktadır.
Nüfus
Binbaşar, Ardahan

Binbaşar, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Binbaşar köyünün eski adı kaynaklarda Murhan ve Murikan olarak geçer. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Murhan (), 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise Murikan () biçiminde yazılmıştır.
Murikan köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak köyün adı yayımlanmış eski Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Türkçede Ardahan olarak bilinen Artaani bölgesi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. 1886 yılında köyün nüfusu 137 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 132 kişi Kürt, 5 kişi Türk olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896 yılında 141 kişi, 1906 yılında 170 kişi olarak tespit edilmiştir.
Murikan köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.
Murikan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 401 kişiden oluşuyordu. Ancak Hoçovan nahiyesi bu tarihte Ardahan kazasına bağlanmıştı. Murhan veya Murikan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Binbaşar olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Binbaşar köyünün nüfusu 769 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 86 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 44 km uzaklıktadır.
Nüfus
Güzelyurt, Ardahan

Güzelyurt, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Güzelyurt köyünün bilinen en eski adı Hopali'dir. Gürcüce bir yer adı olan Hopali (), "çukur, dip" anlamına gelen "hopi" () kelimesinden türemiş olabilir. Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Kobalia () şeklinde verdiği köyün adının "buğday, tahıl" anlamına gelen Megrelce "Kobali"den () türemiş olduğunu yazar. Bunula birlikte Martvileli'nin belirtiği gibi köyün Kura Nehri kıyısında bir kayalığın dibinde yer alması bu yer dının "hopi" kelimesinden gelme ihtimalini desteklemektedir. Bu yer adı Rus idaresi tarafından 1886 yılında Gopal () olarak kaydedilmiştir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Hopal () olarak geçer.
Tao-Klarceti bölgesinde bulunan köyün sınırları içinde bulunan megalit yapı ve eski kiliselerin varlığı, Hopali köyünün Gürcü yönetiminden Osmanlıların eline geçtiği 16. yüzyıldan önce de bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte Güzelyurt köyünün bir mahallesi olan Kızılkilise 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde bir köy olarak geçmesine rağmen, Hopali köyünün bu defterde kaydı bulunmamaktadır. Kızıl Kilise, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlı bir köydü. Bu tarihte boş olarak kaydedilmiştir.
Uzun süre Osmanlı idaresinde kalan yerleşme, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusların eline geçti. Rus idaresinde Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Begrahatun nahiyesinde (: merkez) yer alan köyde 1886 yılında 49 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında bölgeyi gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, terk edilmiş olan bu köyün üst tarafında, güzel beyaz taşlardan inşa edilmiş büyükçe bir kilisenin duvarları durduğunun, kalan kısımlarının yıkıldığını yazmıştır.
Hopal köyü, Rus idaresinin sona ermesinden sonra Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom sonrasında Gürcistan hükumetinin bölgeden çekilmesiyle 1921 yılında köy Türkiye'ye katıldı. 1928 yılında Hopal köyü Kars vilayetinin Ardahan kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Köyde 1935 yılında 198 kişi yaşıyordu. Hopali veya Gopal yabancı kökten geldiği için köyün adı 1959 yılında Kuşuçmaz, 2007 yılında ise Güzelyurt olarak değiştirilmiştir.
Güzelyurt köyünde yıkık durumda bir megalit yapı ile iki kilise vardır. Kiliselerden biri köy yerleşmesinde, diğeri köyün merkezine 3,5 km uzaklıkta, Kızıl Kilise mahallesinde yer alır. İki kilise de köy kilisesi olup tek nefli yapıdır. Bu kiliselerden geriye sadece yıkıntılar kalmıştır.
Coğrafya
Güzelyurt köyü, Ardahan il merkezine 26 km uzaklıktadır.
Nüfus
Çalabaş, Ardahan

Çalabaş, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Çalabaş bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Çalabaş (Ч / ە) olarak geçer.
Çalabaş köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak bu yer adı yayımlanmış eski Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Çalabaş adı geç dönemde ortaya çıkmış olabilir.
Türkçede Ardahan olarak bilinen Artaani bölgesi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. 1886 yılında köyde 75 kişi yaşıyordu ve bu nüfus Sünni Kürtlerden oluşuyordu. Ancak köyde varlığı bilinen kilise, buranın daha önce bir Hristiyan yerleşmesi olduğunu göstermektedir. Çalabaş köyünde 1896 yılında 84 kişi, 1906 yılında 113 kişi tespit edilmiştir.
Çalabaş köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.
Çalabaş köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 345 kişiden oluşuyordu. Ancak Hoçovan nahiyesi bu tarihte Ardahan kazasına bağlanmıştı. 1965 genel nüfus sayımında Çalabaş köyünün nüfusu 694 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 149 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 35 km uzaklıktadır.
Nüfus
Yokuşdibi, Ardahan

Yokuşdibi, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yokuşdibi köyünün eski adı Lori'dir. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde de Lori () olarak kaydedilmiştir. Osmanlılar Gürcülerden geçirdiği bu yerleşimin adı Türkçeye Gürcücden () girmiş olmalıdır. Bu defterde Guguba köyü yakının terk edilmiş bir köy de Lori () adını taşıyordu. Gürcüce "lori" () tuzlanmış et anlamına gelir. Bununla birlikte köyün adının bu kelimeyle ilişkili olup olmadığı bilinmemektedir.
Lori, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Artaani'de yer alıyordu. Nitekim osmanlı Devleti bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Bununla birlikte Yokuşdibi köyünün sınırları içindeki megalit yapı kalıntısı buranın ilk çağlardan itibaren bir yerleşme alanı olduğunu göstermektedir.
Lori, Osmanlı idaresinde, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan Osmanlı mufassal deftere göre, Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 20 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi mükellefi hane resileri ile babalarının adları (Maharebel, Mahara, Gogiça, İona, Misela, Teodore, Lazare, Gabriel) üzerinden Lori'nin nüfusunun çoğunluğunun Gürcülerden oluştuğu söylenebilir. Köyün Hristiyan dönemine ait köy kilisesinin (8,9 4,7 m) günümüze kalıntıları ulaşmıştır.
Lori, 93 Harbi'nin ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde köy Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlıydı ve nüfusu 116 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 106 kişi Türk, 10 kişi Kürt olarak kaydedilmiştir. Köyün 1595 yılında demografik yapısının zaman içinde tamamen değişmiş olduğu bu tespitten anlaşılmaktadır. Köyün nüfusu 1896 yılında 168 kişi, 1906 yılında 193 kişi olarak tespit edilmiştir.
Lori köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Lori Türkiye'ye bırakıldı.
Lori köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Lori () adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 323 kişiden oluşuyordu. Lori Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yokuşdibi olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yokuşdibi köyünün nüfusu 444 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 76 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 15 km uzaklıktadır.
Nüfus