Mustali fıkhı

Mustali fıkhı ya da Tayyibiyye; Mustali Mezhebi'nin fıkıh sistematiğidir. İmamet Et-Tayyib Ebul-Kasım ile sona ermiştir. Bu görev "Da'i el-Mutlaklar" aracılığıyla icra edilmektedir. Tayyib, Davudi İsmaililik, Süleymani, Kutbi ve Alavi Buhralarca "Gizlenen son imam" olarak bilinir. İsnaaşeriyye'deki Muhammed Mehdi'nin rolünü üstlenen İmamdır.
Tarihçe
On beşinci yüzyılda, "Cafer" adındaki bir şahsın önderliğinde çok sayıda Mustali fıkhı takipçisinin Hanefi Sünni fıkhına dönüşmesi hadisesi yaşandı. Bu yeni grup Caferi Buhra olarak adlandırıldı.
1538 yılında "Syed Cafer Ahmed Şirazi" Patani Buhraları İsmaililer ile olan ilişkilerini tamamen kesmeğe ikna etti. Böylece bir milyona yakın buhra Mustali fıkhından Hanefi Sünni fıkhına döndü.
Süleyman bin Hassan, Hindistan'daki 27nci Da'i el-Mutlak olan Seyyidna Davud Bin Kutub Şah'ı tanımayarak, Yemen'de "Ehl-i Hakk" olarak da bilinen Süleymani Buhra'yı 1592 yılında oluşturdu.
Ali bin İbrahim, Hindistan'daki 29uncu Da'i el-Mutlak olan Seyyidna Abdut-Tayyib Zekiud-Din'i tanımayarak, Hicri 1034 / M. 1634 tarihinde Alavi Buhra'yı oluşturdu.
46ncı Da'i el-Mutlak olan Seyyidna Muhammed Badrud-Din ibn Syedna Mufaddal Seyfud-Din'in ölümü üzerine Abdul-Hüseyin Civacı" önderliğinde 1840 yılında "Etbe-i Melek Buhra" oluşumunu tamamlayarak bağımsız hale dönüştü.
Elli yıldır ruhani hiyerarşide ikinci sıra olan Mezun el-Mutlak görevini sürdüren 51. Syedna Tahir Seyfud-Din Sahib'in oğlu ve 52. Syedna Muhammed Burhanud-Din Sahib'in farklı anneden olma kardeşi Huzeyme Kutbud-Din'in kendisinin Hicri: 17 Şaban 1385 / Miladi: 10 Aralık 1965 tarihinde Mumbai Saify Mescidi'nde 52. Syedna Muhammed Burhanud-Din Sahib tarafından alenen "Mezun-u Davah" olarak atandığını belgelemesi üzerine, Hindistan Yargıtay Başkanlığı'nın kararı ile Syedna Mufaddal Seyfud-Din'in 53. Da'i el-Mutlak unvanı askıya alınmış bulunmaktadır.
Şu andaki mevcut duruma göre, Davudi İsmaililik'in Da'i el-Mutlak makamı "Syedna Mufaddal Seyfud-Din" tarafından temsil edilmekte olduğundan, Huzeyme Kutbud-Din önderliğinde "Kutbi Buhra" adında yeni ve ayrı bir kol oluşturulmuş bulunmaktadır.
Mustali-Tayyibi fıkhına göre İmam silsilesi
0. Ali bin Eba Talib Merkedi (İmam olarak sıralandırılır fakat Peygamber Muhammed'in Vasi/Samit ya da Esası olarak kabul edildiğinden dolayı numaralandırmaz.)
1. Hasan el-Mucteba
2. Hüseyin ibn Ali
3. Ali Zeyn el-Abı-Din
4. Muhammed el-Bakır
5. Cafer-i Sadık
6. İsmail bin Ca'fer el-Mubarek
7. Muhammed bin İsmail eş-Şakir
8. Vafi ʿAhmed (ʿAbd Allah bin Muhammed)
9. Taki Muhammed (ʿAhmed bin ʿAbd Allah)
10. Razi ʿAbd Allah (Hüseyin bin ʿAhmed)
11. Birinci Fatımi Halife/İmamı Ebu Muhammed Ubayd Allah ibn el-Huseyn el-Medhi
12. İkinci Fatımi Halife/İmamı Kaim (Muhammed el-Kaim bi-Emril-Lah)
13. Üçüncü Fatımi Halife/İmamı Mansur (İsmail Mansur bi-Nasril-Lah)
14. Dördüncü Fatımi Halife/İmamı Muizz (Ebu Tamim el-Muizz Li-Dinil-Lah)
15. Beşinci Fatımi Halife/İmamı Ebu Mansur Nizar el-Aziz Billah
16. Altıncı Fatımi Halife/İmamı EbuʿAli el-Mansur el-Hakim bi-EmrʿAllah (Dürziler'in ortaya çıkışı)
17. Yedinci Fatımi Halife/İmamı ʿAli ez-Zahir Li-İʿzaz Dinil-Lah
18. Sekizinci Fatımi Halife/İmamı Ebu Tamim Maadd el-Mustensir bil-Lah
19. Dokuzuncu Fatımi Halife/İmamı ʿAhmed el-Mustali
20. Onuncu Fatımi Halife/İmamı El-Amir bi'Ahkamil-Lah (Hafızilik)
21. Et-Tayyib Ebul-Kasım (Davudi İsmaililik, Süleymani, Kutbi, ve Alavi Buhralarda "Gizlenen son imam" olarak bilinir. İsnaaşeriyye'deki Muhammed Mehdi'nin rolünü üstlenen İmamdır.)
Mustali ezanı
Fatımi/İsmaili/Davudi Bohra'ya göre Eş-hedu enne Mevlana Aliyen Veli ul-Lah ("Ali'nin Allah-u Zülcelal-i vel-İkram'ın Vekili olduğuna şahadet ederim") cümlesi ezanda söylenir ama ikamede yer almaz ve "Eş-hedu enne Muhammeden-rasūl ul-Lah" şeklinde ikişer defa tekrarlanır.
Ayrıca "Muhammedun -ve- Ali-un Khayr-ul-beşer ve itrat-u- huma Khayr-ul-itar" (Muhammed ve Ali en yüce insanlar ve onların soyları da en yücelerdendir.) denir. Yedinci kısımdaki "Hayya 'ala-Khayri'l-amel" ifadesinden den sonra Eimmet Fatimiyyin'den beri "İki" kez tekrarlanır. (İkamede ise bunun yerine yine İki defa "Kad kamatis Salat" denir).
Bundan başka, Rasūlu l-Lāh'ın ölümünden sonra Ezan-ı Muhammediyye'den çıkarılan "Hayya 'ala-Khayri'l amel" de yüksek sesle, Muhammed Nebi'nin sünnetine uygun şekilde İki kez söylenir.
Okudukları ezan'ın tamamı aşağıdaki şekildedir:
Mustaliliğin İsmaililik soy ağacındaki konumu