2015-16 Şırnak çatışmaları

{{Sivil çatışma bilgi kutusu
| çatışma = 2015-2016 Şırnak çatışmaları
| parçası = Hendek operasyonlarıTürkiye-PKK çatışmasıPKK saldırıları (2015-günümüz)
| resim =
| başlık =
| tarih = Ağustos 2015-Mayıs 2016
| yer = Şırnak, Türkiye
| koordinatlar =
| sebep = Özyönetim talebi
| hedef =
| yöntem = Silahlı çatışma
| durum = Cizre ve İdil ilçelerinde operasyonlar ve çatışmalar sona erdi.<ref>Şırnak İdil'de askerler ayrıldı, iş makinaları geldi, Milliyet, 11 Mart 2016, Erişim tarihi 11 Mart 2016.</ref>
| sonuç =
| taraf1 = PKK KCK HPG YDG-H YPS
| taraf2 = Türk Silahlı Kuvvetleri Özel Harekat Dairesi Özel Kuvvetler Köy korucuları
| taraf3 =
| lider1 = Murat Karayılan Cemil Bayık Duran Kalkan Mustafa Karasu
| lider2 = Recep Tayyip Erdoğan Ahmet Davutoğlu İsmet Yılmaz Hulusi Akar M. Celalettin Lekesiz
| lider3 =
| kaç_kişi1 =
| kaç_kişi2 =
| kaç_kişi3 =
| kayıp1 = Toplam 1464 (Cizre 666, Silopi 164, İdil 127, Şırnak il merkezi 507) ölü, yaralı veya tutuklu eylemci ya da militanTSK kaynağında bu sayı, yapılan operasyonlar çerçevesinde Şırnak il merkezi, İdil, Silopi ve Cizre ilçelerinde gözaltına alınan, sağ olarak yakalanan ve yaşamını yitiren kişilerle birlikte "etkisiz hale getirilen" şeklinde verilmiştir (Sayıya operasyonlar kapsamına girmeyen kayıplar dahil değildir). Fakat bu sayı televizyon, gazete ve haber ajanslarında zaman zaman ölü olarak geçebilmektedir. Bununla birlikte bu sayının tam olarak gerçek gerçekleri yansıtmadığına dair haberler de mevcuttur.
| kayıp2 = Toplam 540 ölü, yaralı veya rehin (iddia) asker, polis veya korucu; Ölü- 117 asker, polis veya korucu Yaralı polis memuru Muhammed Onur Demir şehit oldu, Vatan, 8 Ağustos 2015, Erişim tarihi: 12 Ocak 2016. Şırnak'ta bir asker şehit oldu, Hürriyet, 11 Ağustos 2015, Erişim tarihi: 1 Ocak 2016. Şırnak Silopi'de polis aracına saldırı: 1 polis şehit, 4 polis yaralı, Habertürk TV, 30 Ağustos 2015, Erişim tarihi: 1 Ocak 2016. Şırnak'ta ve Diyarbakır'da polise saldırı: 3 şehit, Sabah, 13 Eylül 2015, Erişim tarihi: 1 Ocak 2016. Şırnak'taki PKK saldırısında ölen sivil sayısı 4'e çıktı : "2 asker yaşamını yitirdi, 11 polis, 8 asker ve bir geçici köy korucusu yaralandı.", BBC, 26 Eylül 2015, Erişim tarihi: 30 Mart 2016. Beytüşşebap'ta bombalı tuzak: 1 şehit, 1 yaralı, Milliyet, 1 Ekim 2015, Erişim tarihi: 5 Ocak 2016. Şırnak'ta 1 polis şehit oldu, 1 polis yaralandı, Hürriyet, 16 Ekim 2015, Erişim tarihi: 1 Ocak 2016. Şırnak'ta 1 polis şehit oldu, Hürriyet, 16 Kasım 2015, Erişim tarihi: 22 Aralık 2015. Cizre'de 2 Asker, Sur'da 1 Polis Öldü, Bianet, 5 Aralık 2015, Erişim tarihi: 22 Aralık 2015. TSK: Cizre'de 1 asker şehit oldu, Habertürk TV, 20 Aralık 2015, Erişim tarihi: 23 Aralık 2015. Şırnak'tan acı haber, Milliyet, 22 Aralık 2015, Erişim tarihi: 23 Aralık 2015. Şırnak'ta 1 askerimiz şehit, 3 askerimiz yaralı, 25 Aralık 2015, Erişim tarihi: 12 Ocak 2016. Şırnak'ta bir asker hayatını kaybetti, Sputniknews, 28 Aralık 2015, Erişim tarihi: 29 Aralık 2015. Şırnak'ta çatışma: 2 şehit, Sabah, 1 Ocak 2016, Erişim tarihi: 1 Ocak 2016. Şırnak'ta zırhlı araca roket atarlı saldırı, DİHA, 7 Ocak 2016, Erişim tarihi: 2 Şubat 2016. Şırnak'ın İdil İlçesi'nde 3 polis şehit, 4 polis yaralı, Hürriyet, 18 Ocak 2016, Erişim tarihi 18 Ocak 2016. Cizre'de 1 özel harekatçı şehit oldu, Habertürk TV, 19 Ocak 2016, Erişim tarihi: 20 Ocak 2016. Cizre'de çatışma!.. 1 üsteğmen şehit! , Doğan Haber Ajansı, 23 Ocak 2016, Erişim tarihi: 23 Ocak 2016. Şırnak'ta Evinin Önünde Pusuya Düşürülen Köy Korucusu Şehit Edildi, 30 Ocak 2016, 31 Ocak 2016. Cizre'deki Yangının Detayları! 9 PKK'lı Öldürüldü, 1 Polis Şehit, 5 Şubat 2016, Erişim tarihi: 5 Şubat 2016. Şırnak ve Cizre'de çatışma: 5 şehit! , 9 Şubat 2016, Erişim tarihi: 10 Şubat 2016. Şırnak'ta 1 polis yaşamını yitirdi, DİHA, 13 Şubat 2016, Erişim tarihi: 13 Şubat 2016. İdil'de 2 özel harekatçı yaşamını yitirdi, DİHA, 18 Şubat 2016, Erişim tarihi 18 Şubat 2016. İdil'de görev yapan asker intihar etti, Habertürk TV, 29 Şubat 2016, Erişim tarihi: 29 Şubat 2016. Şırnak'ta iki asker yaşamını yitirdi, Sputniknews, 4 Mart 2016, Erişim tarihi 4 Mart 2016. Kara haber İdil'den geldi: 2 polis şehit, 6 yaralı, Hürriyet, 8 Mart 2016, Erişim tarihi: 8 Mart 2016. Şırnak ve Nusaybin'de 3 şehit : Şırnak 1 polis ve 1 asker şehit, Milliyet, 21 Mart 2016, Erişim tarihi: 21 Mart 2016. Şırnakta bir özel harekat polisi yaşamını yitirdi, İMC TV, 29 Mart 2016, Erişim tarihi: 29 Mart 2016. Şırnak'ta zırhlı polis aracına roketatarlı saldırı, Sputniknews, 5 Nisan 2016, Erişim tarihi: 5 Nisan 2016. Tankın altında kalan asker şehit oldu, Doğan Haber Ajansı, 5 Nisan 2016, Erişim tarihi: 6 Nisan 2016. Şırnakta PKK saldırısı: Bir polis hayatını kaybetti, 13 güvenlik görevlisi yaralandı, Diken, 15 Nisan 2016, Erişim tarihi: 16 Nisan 2016. Şırnakta 2 asker yaşamını yitirdi, 4 asker yaralandı, İMC TV, 19 Nisan 2016, Erişim tarihi: 20 Nisan 2016. Şırnakta bir asker yaşamını yitirdi, İMC TV, 1 Mayıs 2016, Erişim tarihi: 2 Mayıs 2016. Şırnak'ta bir polis yaşamını yitirdi, 30 Mayıs 2016, Erişim tarihi: 30 Mayıs 2016.
Arka plan
Olaylar başlamadan önce kentte başlatılan gözaltıları ve sınır ötesi operasyonları ve 2015 Suruç saldırısını protesto gösterileri gerçekleşmiş, bu gösterilerde siviller yaralanmış veya yaşamını yitirmişti. Türkiye İnsan Hakları Vakfı, olayları evinin balkonundan izlediği belirtilen 21 yaşındaki Abdullah Özdal'ın özel harekat polislerinin açtığı ateş sonucu göğsüne isabet eden kurşunla yaşamını yitirdiğini bildirmiştir. Bununla birlikte Suruç saldırısını protesto gösterilerinde zaman zaman çatışmalar da çıkmıştı. Eş zamanlı şekilde birçok ilçede birçok protesto gösterisi düzenlenmiştir. Basına yansıyan haberlerde, haklarında tedbir kararı çıkan diğer yaralılardan Helin Öncü'nün Cizre Devlet Hastanesine kaldırıldığı, Serhat Altun ve Cihan Kahraman'ın yaşamını yitirdiği, Orhan Tunç'a ilişkin bilgi alınamadığı kaydedilmiştir."Cizre'de AİHM'in 'acil önlem alın' dediği Serhat Altun da hayatını kaybetti". T24. 20 Ocak 2016. En son 23 Ocak 2016 tarihinde erişildi. Serhat Altunun cenazesini ve yaralıların da olduğu kişileri almak için yürüyüşe geçenlere açılan ateş sonucu, İMC TV kameramanı Refik Tekinin de aralarında bulunduğu en az 10 kişi yaralanmıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2015 yılının Aralık ayında Cizre'de ilan edilen sokağa çıkma yasakları döneminde hak ihlalleri iddiasıyla yapılan iki ayrı başvuruyu 7 Şubat 2019 tarihinde oy birliğiyle reddetti. Şırnak doğumlu Ömer Elçi'nin, Cizre'de Aralık 2015'te alınan sokağa çıkma yasağının "yaşama ve güvenlik haklarına aykırı olduğu gerekçesiyle" karara itiraz eden başvurusu ile; Ahmet Tunç, Zeynep Tunç ve Güler Yerbasan'ın, "yakınları Orhan Tunç'un Cizre'deki sokağa çıkma yasağı sırasında ambulansın geçişine izin verilmemesi nedeniyle yaşamını yitirmesi" hakkında yaptıkları başvuruyu değerlendirdi. Mahkeme, Türkiye'deki iç hukuk yollarının tüketilmediği sonucuna vardı ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin Cizre olaylarıyla ilgili başvuruları değerlendirmeyi sürdürdüğünü, başvurucuların Anayasa Mahkemesi'nin etkili bir iç hukuk yolu olmaktan çıktığını öne sürdüklerini ancak bunu kanıtlayamadıklarını bildirdi. 4 Nisan 2019'da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2015-16 yıllarındaki çukur olayları sırasında Cizre, Silopi ve Sur'da uygulanan sokağa çıkma yasağıyla ilgili Türkiye aleyhine yapılan 32 başvuruyu oybirliği ile reddetti. Mahkeme önceki iki kararında olduğu gibi Türkiye'deki iç hukuk yollarının tüketilmediğini açıkladı.
Ateşkes ve müzakere çağrıları
Ağustos 2015'te HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, PKK'nın "derhal elini tetikten çekmesi" ve "tahkim edilmiş ateşkese uyacağını ilan etmesi", hükumetin de "bir an evvel diyalog için hazır olduğunu beyan etmesi" için çağrıda bulundu. Eylül 2015'te aralarında Tarık Akan, Kadir İnanır, Fazıl Say, Rıza Türmen ve Levent Üzümcü'nün de bulunduğu bazı kişiler; PKK'nın tek taraflı ateşkes ilan etmesini, devletin şehir merkezlerindeki operasyonları durdurması ve müzakerelerin yeniden başlatılıp barış sürecinin önü açılması için çağrıda bulundu. Dönemin HDP'li Avrupa Birliği Bakanı Ali Haydar Konca, çatışma ortamının durdurulması için bir an evvel "sokağa çıkma yasakları dahil, bölgedeki güvenlik odaklı yaklaşımların son bulması, operasyonların bitirilmesi ve ellerin tetikten çekilmesi gerektiğini" dile getirdi. Kasım 2015'te Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Nils Muižnieks, "oldukça kalabalık bir nüfusun insan haklarına yönelen olağanüstü ağır müdahale ile neredeyse tam bir bilgi karartmasının birleşimi, gerekli gözetimin de yokluğu dikkate alındığında özellikle endişe verici" olduğunu ve "Türkiye Devletinin terörle mücadele etmeye hakkı ve görevi olduğunu vurgulamakla beraber, bu mücadelede kullanılan yöntemlerin başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere, uluslararası standartlarca teminat altına alınan insan haklarına saygı duymak zorunda olduğunu" belirtti. 20 Ocak 2016'da Avrupa Birliği Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Komiseri Johannes Hahn, bölgede yaşananların endişe verici olduğunu söyleyerek, ateşkes çağrısında bulunmuş ve "PKK da Türkiye'ye saldırılarını durdurmalı ve diyalog sürecine geri dönmeli" açıklamasını yapmıştır.
11 Ocak 2016'da 1128 akademisyenin imzaladığı "Bu suça ortak olmayacağız" başlıklı barış için akademisyenler bildirisi; çatışmaların durdurulması, uygulanan sokağa çıkma yasaklarının kaldırılması ve barış sürecine geri dönülmesi çağrısı yaptı. Bu açıklamanın ardından YÖK, "Teröre destek veren bu bildiri ile ilgili gereğinin yapılacaktır" açıklamasını yaptı. Ardından Türkiye çapında onlarca akademisyen gözaltına alındı, görevden uzaklaştırıldı ya da haklarında idari veya adli soruşturma açıldı. 40'ın üzerinde akademisyen "metni tam olarak okumadan online şekilde imza attıklarını" belirterek bildiriden imzalarını geri çekti. Bu bildiriye karşı Hür Akademisyenler Derneği tarafından "Teröre Sessiz Kalmayacağız" başlığıyla 1700'ün üzerinde akademisyenin imzaladığı bir bildiri yayımlandı. ABD'nin Türkiye Büyükelçisi John Bass ve ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden basın ve ifade özgürlüklerinin herkes için önemli olduğunu belirterek barış için akademisyenler bildirisini imzalayanları destekledi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova da bildiriyi imzalayan akademisyenleri desteklediklerini bildirdi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün 22 Aralık 2015'te yaptığı açıklamada, Temmuz 2015'ten bu yana devam eden güvenlik operasyonları ve çatışmalar sırasında çok sayıda sivilin öldürüldüğünü, halkın çatışmalardan kaçmak için evlerini terk ettiğini, gözaltında ciddi kötü muameleler olduğu, "güvenlik güçlerinin sokakta gördükleri veya evinden çıkan herkesin üzerine, silahlı olup olmadığına ve kişinin herhangi bir tehdit oluşturup oluşturmadığı ya da ölümcül güç kullanımı gerekip gerekmediğine bakmaksızın defalarca ateş açtığı" ve yaralıların tedaviye erişimi engellendiğine dair tanık ifadelerinin kayıt altına alındığı belirtildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü kıdemli Türkiye araştırmacısı Emma Sinclair-Webb, Türkiye hükümeti güvenlik güçlerini dizginlemeli. Gücün orantısız ve kötüye kullanılmasını derhal sona erdirmeli ve operasyonlar sırasında gerçekleşen ölüm ve yaralanmaları soruşturmalıdır dedi.
Uluslararası Af Örgütü Türkiye araştırmacısı Andrew Gardner, "Süresi belirsiz sokağa çıkma yasakları altında süren askeri operasyonlar, büyük acılara ve yaygın insan hakları ihlallerine neden oluyor. Türkiye yetkilileri söz söyleyenleri göz altına almak yerine dinliyor olmalı" dedi. Ayrıca Gardner, 30 Ocak 2016 tarihinde yaptığı açıklamada, Cizre'de bir bodrum katında sıkışan yaralılara da dikkat çekerek, bunlardan 12'sinin müdahale edilmemesi halinde ölüm riski ile karşı karşıya olduğunu söyledi.
Ayrıca Türkiye'nin birçok ilinde, Şırnak'ta gerçekleştirilen operasyonlara karşı protesto gösterileri yapılmış, bu gösterilerin ardından çıkan olaylar sonrasında çok sayıda kişi gözaltına alınmışAdana'daki protesto gösterisinde 2 kişi yaralandı, Sputniknews, 31 Ocak 2016, Erişim tarihi: 3 Şubat 2016. Kız Kulesi'nde AKP protestosu, Cumhuriyet, 28 Ocak 2016, Erişim tarihi: 3 Şubat 2016. Kadıköy'de Cizre eylemi, CNN Türk, 2 Şubat 2016, Erişim tarihi: 3 Şubat 2016. ve bu gösterilerde protestoculara açılan ateş sonucu ölümler meydana gelmiştir. Diyarbakırdan bir ölüm haberi daha.. Cizre protestosunda genç kız öldürüldü! , Taraf, 12 Eylül 2015, Erişim tarihi: 9 Şubat 2016.
Sonuçları
Genel
Yeni Şafak gazetesinde çıkan habere göre, çıkan çatışmalar bölge ekonomisine büyük zararlar vermiştir. Çatışmalar neticesinde 11 fabrika kapanmış, ilçe sokakları harabeye dönmüş, 5 yıldızlı oteller ve alışveriş merkezi projeleri durdurulmuş, Cizre-Şırnak ile Şırnak-Van Karayollarının yapımı aksamış, Şırnak Üniversitesi'ndeki imar çalışmaları durdurulmuştur. Ayrıca haberde Habur Sınır Kapısı'nın kapatıldığına, küçük esnafın dükkanları kapandığına veya mallarının bozulduğuna, çatışmalardan bu yana inşaat alanında hiçbir gelişme olmadığına ve birçok kişinin elindeki dairesini satarak göç ettiğine dikkat çekilmiştir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 100 personel ile birlikte Cizre ve Silopi ilçelerinde kamu ve şahsi binalarının incelemesi yaparak detaylı rapor hazırlayacağı ve sonraki süreçte kentsel dönüşüm kapsamında yeni konutlar inşa edeceği belirtilmiştir.
Bununla birlikte Cizre ve Silopi ilçelerine Konya, Kocaeli, Manisa, Kayseri ve Gaziantep illerinden battaniye, mutfak eşyası, elektrikli soba, çocuk maması, çocuk bezi, kuru bakliyat gibi insani yardım malzemelerinin gideceği bildirilmiştir.
1 Haziran 2016 tarihinde Cizre ve İdil ilçelerindeki bazı mahallelerin içerisindeki yerlerin Afet Riski Altındaki Alanlar kanunu kapsamında "riskli alan" ilan edilmesini kararlaştırılmıştır.
Cizre
Şırnak'ta gerçekleştirilen hendek operasyonları kapsamında Cizre'de 1.419 patlayıcının etkisiz hale getirildiği, 678 tuzaklı barikatın kaldırıldığı ve 242 hendeğin kapatıldığı belirtilmiştir. Bununla birlikte çatışmalar sırasında karargah olarak kullanıldığı belirtilen ilçede yer alan birçok cami, okul ve ev hasar almıştır.
Demokratik Bölgeler Partisi, hazırladığı raporda aralarında bebek ve yaşlıların da olduğu çoğu sivil yaklaşık 300 kişinin yaşamını yitirdiği ve ilçenin tamamının kullanılamaz hale geldiğini bildirmiş, ayrıca tanklardan atılan havan toplarıyla mahallelerin yüzde 80inin yıkıldığı, 500 civarında binanın tam, 2.000'i aşkın binanın ise yarısının hasarlı olduğu kaydedilmiştir. Aynı rapora göre ilçede bulunan bazı evlerin bodrumlarında baş ve uzuvları gövdeden ayrılan ve bedeni yanan insanlar tespit edilmiş ve bu nedenle bazı cenazelerin teşhis edilmeden kimsesizler mezarlıklarına defin edilmiştir. DBP, Cizre Raporunu açıkladı, İMC TV, 14 Mart 2016, Erişim tarihi: 14 Mart 2016.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Belediyeler Birliği ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'nin gönderdiği teknik çalışma grubunun tespitlerine göre Cizre'de 10 binden fazla evin çatışmalarda zarar gördüğü ve kullanılamayacak ev sayısının 3 bin civarında olduğu belirtilmiş, ayrıca ilçedeki altyapı sistemlerinin de büyük oranda zarar gördüğü ifade edilmiştir.
Silopi
Silopi'de operasyonlar sonrası 518 barikatın kaldırıldığı, 270 hendeğin kapatıldığı ve evlere tuzaklanmış 800 patlayıcının etkisiz hale getirildiği bildirilmiştir.
Silopi Belediyesi tarafından kurulan Hasar Tespit Komisyonu'nun çalışması sonucu ilçeye bağlı Başak, Barbaros, Şehit Harun, Nuh ve Cudi mahallelerinde yapılan hasar tespit çalışmalarında ağır ve orta hasarlı 350 ev tespit edilmiştir. Komisyon en büyük hasarın Başak Mahallesi'nde meydana geldiğini ve buradaki 291 evin ağır hasarlı veya yıkık olduğunu bildirmiştir. Silopi halkı yaralarını dayanışmayla sarıyor, DİHA, 2 Şubat 2016, Erişim tarihi: 5 Şubat 2016. Ayrıca ilçedeki bazı cami, sağlık ocağı ve okul binalarının kullanılamaz hale geldiği belirtilmiştir. Çatışmaların ardından patlayan su boruları ve kopan elektrik telleri belediye ekiplerince onarılmıştır.
Çeşitli belediyeler ve yardım kuruluşlarının da aralarında bulunduğu birçok kurum Silopi'ye yardım araçları göndermişlerdir. Türk Kızılayı'ndan Silopi'ye Yardım, Milliyet, 12 Şubat 2016, Erişim tarihi: 12 Şubat 2016.
HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, partisinin elindeki verilere göre Silopi ilçedeki operasyonların sona ermesinden sonra ilçedeki 500'e yakın gencin dağa çıkarak PKK'ya katıldığını ifade etmiştir. Buna paralel olarak Mazlum-Der de yayınladığı raporda, hendekleri kazan gençlerin birçoğunun, çatışmaların 17. gününden itibaren mahallelerden çekildiklerini ve gözaltına alınıp infaz edilme korkusu sebebiyle PKK'ya katıldığına dair duyumlar aldıklarını bildirmişti.
İdil
İdil'de 400 civarında hendek ve barikatın kurulu olduğu bildirilmiştir. Cizre ve Sur'da hezimete uğrayan PKK'ya İdil'de de büyük operasyon geliyor, Erişim tarihi: 19 Şubat 2016. Buna paralel olarak İlçe Belediye Eşbaşkanı Mehdi Aslan da ilçenin üçte ikisinde hendek ve barikat bulunduğunu bildirmiş ve 26.500 olan ilçe nüfusunun çatışmalar nedeniyle 2 bin kişiye düştüğünü ifade etmiştir. Radikal gazetesi ise ilçede sokağa çıkma yasağı ilan edilmesinden sonra ilçe nüfusunun 3 bine düştüğünü belirtmiştir.
İdil'de güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği operasyonlar kapsamında yapılan aramalar esnasında, ilçedeki bazı tarihi yapıların zarar gördüğü bildirilmiştir. Polis İdil'de 600 yıllık tarihi çeşmeyi yıktı, DİHA, 2 Mart 2016, Erişim tarihi: 3 Mart 2016.
Bazı gelişmeler
Cizre'de uygulanan sokağa çıkma yasağını protesto etmek için ilçeye giden HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, HDP'li bakan ve milletvekillerinin Cizre'ye girmesine izin verilmemiştir.
10 Eylül 2015 tarihinde CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, partisi adına milletvekillerinden oluşan heyetin girişine izin verilmemesini eleştirmiş ve Cizre'de ilan edilen sokağa çıkma yasağının bir an önce durması istediklerine dair bir açıklama yapmıştır.
11 Eylül 2015 tarihinde Cizre Belediye Başkanı Leyla İmret Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden uzaklaştırılmıştır. Bu uygulamaya yönelik Cizre'de birçok protesto gösterisi düzenlenmiştir. Bakanlığın görevden alınmasına dayanak oluşturan İmret'in "İç savaş Cizre'den başlayacak" şeklinde bir söz söylediği iddiası daha sonraki süreçte haberi yapan muhabir John Beck tarafından yalanlanmıştır.
15 Eylül tarihinde Almanya'daki Birlik 90/Yeşiller Partisi eş başkanı Cem Özdemir, olayları incelemek üzere Cizre'ye ziyarette bulunmuştur. Özdemir Cizre'de yaşanan sivil ölümlerinden Türkiye yönetiminin sorumlu olduğunu iddia etmiş ve "Demokratik bir devlet sorunları böyle çözmez" açıklamasında bulunmuştur.
2 Ekim tarihinde Şırnak'ta Hacı Lokman Birlik adlı yurttaş özel hareket timlerinin ateş açması sonucu yaşamını yitirmiş ve ardından Birlik'in cenazesini zırhlı aracının arkasına bağlanarak sürüklenmiştir. Hacı Birlik'in cesedi planlı olarak sürüklenmiş! , Radikal, 3 Aralık 2015, Erişim tarihi: 4 Ocak 2016. Bu olay kamuoyunda tepkilere yok açmış ve ardından olaya karıştığı belirtilen iki polis meslekten atılmıştır.
Cizre'de görev yapan öğretmenlerin cep telefonlarına mesajı gönderilmiş ve öğretmenlerin 14 Aralık 2015 tarihinden itibaren hizmet içi eğitim seminerine alındığı belirtilmiştir. Çıkan haberlerde bu durumun yoğun askeri malzeme sevkıyatının yapıldığı döneme denk geldiği vurgulanmış ve kararın bu sebeple alındığı belirtmiştir. Daha sonraki süreçte aynı bildiri 7 Şubat 2016 tarihinde tekrar gönderilmiştir.
14 Aralık Günü Cizre ve Silopi ilçelerinde Valilik kararıyla sokağa çıkma yasağı konulmuştur. Olaylar süresince daha önce Cizre'de 4, Silopi'de ise 1 kez sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş, ardından çatışmaların devam etmesi nedeniyle Silopi'de tekrar sokağa çıkma yasağı konulmuştur.
14 Aralık tarihinde, bölgede yaşanan olaylar, devam eden operasyonlar ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları nedeniyle Habur Sınır Kapısı kapatılmıştır. Yaklaşık on bin civarında bekletildiği bölgede, çoğunluğu şoför ve iş insanı olan binlerce kişinin sınır kapısında mahsur kaldığı belirtilmiştir. Kapı, 8 Ocak 2015 tarihinde günlük 100-150 aracın geçmesine izin verilerek kısmen açılmıştır.
Şırnak'ta ilan edilen sokağa çıkma yasaklarını protesto eden Şırnaklılar çeşitli gösteriler düzenlemişlerdir. Cizre halkı 'Direne direne kazanacağız' sloganlarıyla yürüdü, Evrensel gazete, 22 Aralık 2015, Erişim tarihi: 22 Aralık 2015.
21 Aralık'ta Şırnak'ta HDP milletvekilleri öncülüğünde sayıları binlerce olan Şırnak halkı, sokağa çıkma yasağı uygulanan Silopi ve Cizre ilçelerine doğru yürümek istemiş, fakat polis güçleri göstericilere biber gazı atarak yürüyüşe izin vermemiştir. Cizre'ye yürüyüşe gazlı saldırı, 21 Aralık 2015, Erişim tarihi: 21 Aralık 2015
21 Aralık'taki çatışmalar sırasında PKK mensuplarının bir anaokuluna bomba bıraktığı, bazı okulları ateşe verdiğiTeröristler yine okul yaktı, İhlas Haber Ajansı, 22 Aralık 2016, Erişim tarihi: 23 Ocak 2016. ve Cizre Devlet Hastanesi'ne roketatarlı saldırıda bulunduğuPKK'dan insanlık dışı hareket, Milliyet, 16 Aralık 2015, Erişim tarihi: 23 Ocak 2016. belirtilmiştir.
24 Aralık'ta Şırnak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü binasının YDG-H mensupları tarafından ateşe verildiği, binanın her iki katının yandığı ve kullanılamaz hale geldiği bildirilmiştir.
25 Aralık günü PKK mensuplarının Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve İl Halk Kütüphanesi'nin bulunduğu binanın kazan dairesine el yapımı bomba atması sonucu 6 sivilin yaralandığı bildirilmiştir. Şırnak kent merkezinde bombalı saldırı yaralılar var, Cumhuriyet, 25 Aralık 2015, Erişim tarihi: 26 Ocak 2016.
28 Aralık günü evinin bahçesinde oyun oynayan 5 yaşındaki Hüseyin Selçuk, PKK mensuplarının ateş açması sonucuTeröristler 5 yaşındaki çocuğu öldürdü, Sabah, 28 Aralık 2015, Erişim tarihi: 28 Aralık 2015. ensesine gelen silah mermisi ile ölmüştür. TSK'nın yaptığı yazılı açıklamada da çocuğun PKK mensuplarının açtığı ateş sonrası öldüğü bildirilmiştir. Mermi üzerinde yapılan incelemeler sonucu merminin Kalaşnikof silahına ait olduğu saptanmıştır.
30 Aralık günü Cizre Devlet Hastanesi çalışanı ve Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Cizre Temsilciliği'nde yönetici olan Aziz Yural'ın, özel harekat polisleri tarafından açılan ateşle ayağından yaralanan bir kadını almak istediği sırada diğer özel harekat polislerinin açtığı ateş sonucu başından vurularak yaşamını yitirdiği belirtilmiştir. SES Cizre Şube Temsilcisi Yural yaralı kadına yardım ederken öldürüldü! , BirGün, 30 Aralık 2015, Erişim tarihi: 30 Aralık 2015.
30 Aralık'ta İdil ilçesinde Sivil Savunma Birlikleri adlı bir yapının çatışmalara taraf olarak kurulduğu bildirilmiştir.
31 Aralık günü Rusya Dışişleri Bakanlığı, Şırnak'ta devam eden operasyonları endişeyle izlediklerini belirterek Türkiye hükumetine sorunu siyasi yollarla çözme çağrısında bulunmuştur. Bildiride, operasyonun sürdüğü bölgelere, siyasetçiler, gazeteciler ve insan hakları örgütlerinin temsilcilerinin girmesine izin verilmediği vurgulanarak "Türkiyenin güneydoğusunda, Türk yetkililerin Kürt nüfusun yaşadığı kentlerde mücbir operasyonundan kaynaklanan şiddetin tırmanmasını kaygıyla izliyoruz." açıklaması yapılmıştır.
3 Ocak'ta HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken, Şırnak'ta ve diğer illerde gerçekleşen sivil ölümlerin, geçmişteki faili meçhul cinayetlere benzediğini bildirmiştir. Baluken, ölümlerin eskiden devlet görevlilerin JİTEM gibi kontra örgütlenmeleri tarafından gerçekleştirildiğini belirterek Bugün kontralara ihtiyaç duyulmadan kamu görevlileri tarafından insanlar sokak ortasında vurulmakta, öldüren kamu görevlileri ile ilgili ciddi bir yasal işlem gerçekleşmemektedir.'' demiştir.
3 Ocak günü sokağa çıkması uygulaması ve operasyonların sürdüğü Şırnakın Cizre ve Silopi ilçelerine gitmek için Diyarbakırdan yola çıkan ve aralarında Sebahat Tuncel, Kamuran Yüksek, Emine Ayna gibi isimlerin de bulunduğu, HDP, DBP ve DTK yöneticileri, milletvekilleri ve belediye başkanlarının oluştuğu grubun geçişine izin verilmemiştir. Siyasetçilere İdil'e altı kilometre kala devlet güçleri müdahalede bulunmuş, ardından heyet iki saatlik bir bekleyişin ardından Mardin'in Midyat ilçesine dönmüştür. Ertesi gün tekrar Şırnak'a gitmek üzere yola çıkan heyet ikinci kere engellenmiştir.
3 Ocak günü Şırnak'ın İdil ilçesi emniyet müdürlüğüne PKK mensupları tarafından saldırı gerçekleştirildi. Saldırıda can kaybı veya yaralanan olmadı.
4 Ocak günü Silopi'de, aralarında DBP Parti Meclisi üyesi ve Silopi Halk Meclisi eşbaşkanının da bulunduğu 3 kadın siyasetçinin zırhlı araçlardan açılan ateş sonucu öldürüldüğü bildirilmiştir.
6 Ocak'ta Şırnak merkeze bağlı Sema Cıngıllıoğlu İlkokulu PKK mensupları tarafından molotofkokteylleri kullanılarak yakıldı.
7 Ocak'ta Cizre'nin Dağkapı Mahallesi'nde 17 yaşındaki Nidar Sümer ve 45 yaşındaki Halis Sümer'iin PKK mensupları tarafından açılan ateş nedeniyle yaşamını yitirdiği bildirilmiştir.
9 Ocak'ta Başbakan Davutoğlu, Ak Parti'nin son seçimlerde milletvekili çıkaramadığı Şırnak iline diğer illerin milletvekillerinden görevlendirdikleri isimlerin gönderileceğini açıklamıştır.
14 Ocak'ta PKK mensuplarının, ilçede bulunan 8 okul ve 1 yurda ses bombası, havai fişek ve molotofkokteyli ile saldırı düzenlediği ve saldırının ardından okulların boşaltıldığı bildirilmiştir.
15 Ocak Günü, Dağkapı Mahallesi'nde çıkan çatışmalarda 12 yaşındaki Yusuf ve 10 yaşındaki Büşra Akalın hayatını kaybetmiş, 8 yaşındaki Dilan Akalın ise tedavi altına alınmıştır. Olay bazı basın kuruluşlarına göre PKK mensuplarınca atılan bomba sonucu, bazı basın kuruluşlarına göre eve top mermisinin isabet etmesi sonucu, bazı basın kuruluşlarına göre ise iki taraf arasında çatışma yaşanırken gerçekleştiği bildirilmiştir.
17-18 Ocak 2016 tarihlerinde PKK tarafından saldırılar gerçekleştirilmiş, toplam 5 polis yaşamını yitirmiş ve 17 polis yaralanmıştır. İdil ilçesi Turgut Özal ve Yenimahalle mevkiinde seyir halindeki zırhlı polis araçlarına tuzaklanan mayının patlatılması sonucu gerçekleştirilen saldırının ardından ağır yaralı olarak İdil Devlet Hastanesi'ne götürülen 3 polis hayatını kaybetmiş, 18 Ocak tarihinde ise PKK'lıların polis servis aracının geçişi sırasında roketatarla düzenlediği saldırı sonucu 2 polis yaşamını yitirmiş, saldırının ardından olay yerine zırhlı araçlarla çok sayıda özel harekat polisi sevk edilmiş ve geniş kapsamlı operasyon başlatıldığı bildirilmiştir.
18 Ocak'ta İdil Belediye binası yakınlarında, PKK mensupları tarafından yola daha önceden döşenen patlayıcı, polis zırhlı aracının geçişi sırasında infilak ettirildi. Patlamada polis zırhlı aracı kullanılmaz hale gelmiş ve 3 polis ölmüştür.
22 Ocak'ta İdil İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne PKK mensupları tarafından roketatarlı ve uzun namlulu silahlarla saldırı düzenlenmiştir.
28 Ocak'ta Mardinin Nusaybin ilçesinde aralarında HDP milletvekilleri Ali Atalan, Nadir Yıldırım, Dirayet Taşdemir, İbrahim Ayhan ve Erol Dora'nın da bulunduğu bir grup, Şırnakın Cizre ilçesine yürümek isteyince polisin tazyikli su ve gaz bombalarına maruz kaldı.
28 Ocak'ta Başbakan Davutoğlu, Cizrede operasyonların tamamlanmak üzere olduğunu bildirdi.
30 Ocak'ta DBP eş başkanı Emine Ayna, Şırnak çatışmalarında bir bodrum katında mahsur kalan yaralı ve cenazelerin olması sebebiyle siyasi çözümün olanaksız olduğunu bildirerek siyasetten çekildiğini açıklamıştır.
31 Ocak'ta İdil ilçesine bağlı Yeni Mahalle ve Turgut Özal Mahallesi'nde bulunan 3 okul ateşe verilmiştir.
1 Şubat'ta, PKK mensupları tarafından 10 Aralık 2015 tarihinde kaçırılan Cizre Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğünde görev yapan ve kaymakam Ahmet Adanur'un yakın koruması olan polis memuru Ayhan Kaya güvenlik güçlerinin ortak operasyonuyla kurtarıldı.
5 Şubat'ta tarihinde YPS, Şırnak'ın Bahçelievler mahallesinde bulunan polis merkezine uzun namlulu silahlarla bir saldırı düzenlemiştir.
7 Şubat'ta Milli Eğitim Bakanlığı, İdil ilçesinde görev yapan öğretmenleri SMS mesajıyla İstanbul, Erzurum ve Rize'deki eğitim seminerlerine çağırmıştır. Bununla birlikte o günden itibaren Midyat-İdil seferi yapan dolmuşlar da durdurulmuştur.
9 Şubat'ta HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Cizre ilçesindeki bir binanın bodrum katında toplu katliam yapıldığını ve bunun açıklanamadığını öne sürmüştür. Demirtaş, TRT Haber'in 7 Şubat akşamı son dakika manşetiyle duyurduğu "Cizre'de bodrum kattaki 60'a yakın terörist etkisiz hale getirildi" haberinin daha sonra geri çekilmesine atıfta bulunarak "Kaanatimiz odur ki toplu katliam yaptılar ve üzerini örtmek için gün gün açıklıyorlar. Ordu yetkilileri hazır değil, şimdi vermiyoruz demişler." şeklinde konuşmuştur. Buna paralel olarak HDP Şırnak milletvekili Faysal Sarıyıldız da TRT'nin haberinin geri çekilmesiyle ilgili "10 kişi öldürüldüyse geri kalanlar hastanede ya da emniyette değillerse neredeler" demişti.
11 Şubat'ta İçişleri Bakanı Efkan Ala, Cizre'de hendek operasyonlarının bittiğini ve güvenlik güçlerin bölgede kesin olarak alan hakimiyetini ele geçirdiğini ifade etmiştir.
14 Şubat'ta HDP; Şırnak milletvekili Faysal Sarıyıldız aracılığıyla delillerin karartılması endişesi taşındığı ve bunun yaşanmaması için uluslararası bir heyetin Cizre'de acilen incelemelerde bulunulması talebiyle Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi'ne mektup göndermiş, mektupta "Sokağa çıkma yasağı esnasında devlet tarafından kullanıldığı iddia edilen yakıcı ve kimyasal silahlara ait delillerin, suçu kanıtlayacak diğer önemli bulguların ortadan kaldırılacağı yönünde ciddi endişelerimiz bulunmaktadır." denilmiştir.
16 Şubat gecesi Şırnak İdil ilçesinde sokağa çıkma yasağı ilan etmiştir. Yasağın ardından Turgut Özal Mahallesi, Yeni Mahalle ve Dirsekli Köyü'nde çatışmalar başlamıştır.
25 Şubat'ta İdil ilçesinde Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattına PKK mensupları tarafından bombalı saldırı düzenlenmiştir.
14 Mart 2016 tarihinde Şırnak il merkezinde sokağa çıkma yasağı ilan edilmiştir.
10 Mayıs 2016 tarihinde Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği; PKK ile bağlantılı devlet dışı aktörler ve gençlik kolları tarafından Cizre ve diğer bölgelerde işlenen yasadışı eylemleri şiddetle kınadığını belirtirken Türkiyeye de terörle mücadelede insan haklarına saygılı olması çağrısı yapılmıştır. Açıklamanın devamında Cizre'deki çatışmalarda yüzden fazla insanın diri diri yakılarak öldürüldüğü yönündeki haberlerden duyulan rahatsızlık ile hendek operasyonlarının devam ettiği bölgeden yeteri kadar bilgi alınamamasının kaygı verici olduğu belirtilerek güvenlik güçlerinin insan hakları ihlalleri işlediğine dair iddiaların şeffaf bir şekilde araştırılması istenmiştir.
Galeri