Ocak 2016 Diyarbakır saldırısı

2016 Diyarbakır saldırısı ya da Çınar saldırısı, 13 Ocak 2016 tarihinde Türkiye'nin Diyarbakır ilinin Çınar ilçesinde PKK tarafından Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne bombalı araç, roketatar ve uzun namlulu silahlarla gerçekleştirilen saldırı. Emniyet Müdürlüğü binası içerisinde polis lojmanları da bulunuyordu. Binada ağır hasar oluştu. Diyarbakır Valiliği'nin yaptığı ilk açıklamaya göre 5 kişi öldü, 39 kişi yaralandı. BBCnin geçtiği habere göre enkaza dönen hizmet binası içerisinde hayatını kaybedenler arasında bir çocuk ve bir kadınının da olduğu belirtildi. Olay sonrasında PKK ile Türk emniyet güçleri arasında çıkan çatışmada 8 PKK'lı öldürüldü. Daha sonradan bir kişinin daha cansız bedeni bulundu.
Saldırı sonrası hayatını kaybedenlerden biri 4 yaşındaki Mevlüde İrem Çiftçi, ikisi ise kardeş olan 5 yaşındaki Sadık Efe Açıkgöz ve 1 yaşındaki Ecrin Açıkgöz adlı çocuklardı. Diğer ikisi enkaz altından cansız bedenleri ile çıkarılırken, Ecrin Açıkgöz ise yaralı olarak götürüldüğü Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde öldü.
Arka planı
Haziran 2015'teki genel seçimlerin ardından PKK, sık sık yol kesip araç yakma ve şantiye basarak kamu malına zarar vermeye başladı. IŞİD'in gerçekleştirdiği Suruç patlaması sonrasında PKK aynı gün Adıyaman'da askeri birliğe, Şanlıurfa'da 22 Temmuz 2015 tarihinde de iki polis memuruna saldırdı. 2013 yılında başlayan "çözüm süreci" fiilen bitti. Polislere ve askerlere saldırısı sonrasında Türk hükumeti, 2013 yılından beri ilk defa Kuzey Irak'a hava harekatı düzenledi ve PKK kampları ile IŞİD hedefleri bombalandı. Türkiye'de PKK, IŞİD ve DHKP-C'ye karşı yapılan operasyonlarda 590 kişi gözaltına alındı.
Saldırı
PKK'lılar önce Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü'nü binasının önünde bomba yüklü araba infilak ettirdi. Bomba yüklü aracın patlaması ile binada yangın çıkan binada polis lojmanı da vardı. Ardından uzun namlulu silahlar ve roketatarlar ile bina ateş altına tutuldu. Saldırı sonrası binada ağır hasar oluştu ve polis lojmanındaki 2 polis yakını öldü. İhlas Haber Ajansının geçtiği bültene göre enkazdan çıkarılan cansız bedenler arasında bir bebek ve bir kadın olduğu söylendi. Bebeğin yanarak öldüğü belirtildi. Patlama itibarıyla binanın ön yüzündeki duvarların tamamı ve merdivenler yıkıldı. 6 polis, 8 polis yakını olmak üzere 14 kişi saldırı sonucu yaralandı. Bombalı arabanın patlaması ile emniyet binasının yakınında bulunan iki katlı evde çöktü. İki katlı müstakil evin çökmesi ile Lokman Açıkgöz ile çocukları Sadık Efe Açıkgöz ve Ecrin Açıkgöz olmak üzere 3 kişi öldü. Bina enkazından 5 kişide Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'na bağlı ekipler tarafından yaralı olarak çıkarıldı. Emniyet binası yakınındaki evlerde yaşayan 20 kişi de yaralandı. Silahlı saldırı sonrası emniyet görevlileri karşılık verdi ve çatışma çıktı. Çatışma yaklaşık 40 dakika sürdü. Çatışma sonrasında 8 PKK mensubu öldüğü belirtildi. Saldırı itibarıyla bölgeye Diyarbakır'dan polis, itfaiye, asker ve AFAD ekipleri yönlendirildi. İtfaiye ekibi tarafından çıkan yangın söndürüldü. Yaralılar Askeri Hastane, Devlet Hastanesi ve Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine ambulanslarla götürüldü.
Sonrası
Saldırı sonrası güvenlik güçlerinin başlatmış ve düzenlenen operasyonda 8 PKK mensubunun öldüğü belirtilmiştir. Operasyon kapsamında ilçe abluka altına alınmış ve bölgede operasyonlar başlatılmıştır. Arabanın patlaması sırasında emniyet binasının bulunduğu cadde ve alt ile üst sokaklardaki evlerin ve iş yerlerinin camları parçalandı. Kaçan saldırganlar, Demokratik Bölgeler Partisi'nin ilçe binasını da ateşe verdi ve büyük bir kısmı binanın yandı. Bölgenin etrafı güvenlik şeridi ile çevrildi ve AFAD ekipleri arama ve kurtarma çalışmalarına devam etti. Arama kurtarma çalışmaları sonrası lojmanlarda 1 kişinin daha cansız bedenine ulaşıldı. Hayatını kaybeden sayısı 6 oldu. Diyarbakır Valiliği, çevrede oluşan hasarın tespiti için bir ekip yolladı.
Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası ise patlama nedeniyle büyük hasar aldı ve kullanılamayacak olduğundan Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü başka bir binaya taşındı. Oluşan tedirginlikten dolayı bölgeye yakın Mehmet Akif Ersoy İlkokulu, Zübeyde Hanım Anaokulu ve İmam Hatip Lisesi'nde eğitim 14 Ocak günü yapılamadı. Okullarda patlama nedeniyle hasar oluştu. Patlama nedeniyle dört okul kullanılamaz hale geldi. Öğrencilerin geçici olarak başka okula nakledilmeleri kararı alındı.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Çınar İtfaiye Amirliği görevlileri ve ilgilileri hakkında saldırı sırasında yangına "vaktinde ve gereğince müdahale etmediği" için soruşturma başlattı.
Kayıplar
Saldırı sonrası kayıpların isimleri ve kimlikleri netleştirilmeye çalışıldı. Polis lojmanları arasındaki enkazda 28 yaşındaki Polis Memuru Mehmet Şenol Çiftçi ve kızı 4 yaşındaki Mevlüde İrem Çiftçi'nin cansız bedenleri bulundu. Polis Memuru Mehmet Şenol Çiftçi'nin eşi İpek Çiftçi'nin ise enkazdan ağır yaralı olarak çıkarıldığı ve hastanede hayati tehlikeyi atlattığı söylendi. Polis Memuru Mehmet Şenol Çiftçi'nin 6 sene önce polis memurluğu görevine başladığı söylendi. Polis eşi olan Esra Köse Başaran'ın da saldırı sonrası cansız bedeni enkazda bulundu. Esra Köse Başaran'ın eşi Polis Memuru Cengiz Başaran ile oğulları 2 yaşındaki Yiğit Tuğra Başaran saldırıda yaralandı ve ilk tedavilerinin ardından Ankara'daki GATA'ya sevk edildi.
Bomba yüklü arabanın patlaması ile Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası yakınındaki iki katlı müstakil evde çöktü. Evde bulunan Lokman Açıkgöz ve çocukları 5 yaşındaki Sadık Efe Açıkgöz ile 1 yaşındaki Ecrin Açıkgöz öldü. Saldırı sonrası Lokman Açıkgöz ve Sadık Efe Açıkgöz'ün enkazdan cansız bedenleri çıkarılırken Ecrin Açıkgöz ise yaralı olarak Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne götürüldü. Hastanede tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Otopsi işlemlerinin tamamlanmasından sonra cenazeleri, Çınar Asri Mezarlığı'na defnedildi.
Sosyal medya
Saldırı sonrası Twitter üzerinde "#Çınar" etiketi açıldı. Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ'ın Danışmanı Sıtkı Güngör'ün Twitter hesabından saldırısı sonrasında "bahar erken geldi... cemreler düşüyor sanki #Çınar" diye paylaşımda bulunuldu. Gelen tepkiler üzerine paylaşım silindi. Sıtkı Güngör, hesabın kendine ait olduğunu ama paylaşımı kendisinin atmadığını iddia etti. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosu, medyada çıkan haberleri ihbar kabul ederek Sıtkı Güngör hakkında "terör örgütü propagandası yapmak" suçundan resen soruşturma açtı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Sıtkı Güngör hakkında İstanbul Emniyet Müdürlüğüne "suç ve suçluyu övme" suçundan gözaltına alınması ve adliyeye getirilmesi talimatı verildi. Polis talimat üzerine kayıtlı adreslerinde arama yaptı. Adreslerinde bulunamayan Sıtkı Güngör'ü arama çalışmalarının devam ettiği belirtildi. Soruşturma kapsamında gözaltına alınan Sıtkı Güngör, İstanbul Adalet Sarayı'na sevk edildi. Burada bir saat ifadesi alındı. İfade işlemlerinden sonra savcılık tarafından "terör örgütü propagandası yapmak" suçundan tutuklanması talebiyle nöbetçi mahkemeye sevk edildi. İstanbul Nöbetçi 3. Sulh Ceza Hakimliği'nde ifade verdi. Sabit ikametgah adresi bulunmasını gerekçe göstererek adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Mahkeme, tutuksuz yargılanmasına karar verdi.
PKK açıklaması
Saldırıyı, PKKnın silahlı kanadı Halk Savunma Güçleri (HPG) üstlendi. Vanda bir villada öldürülen 12 PKK mensubunun "intikamını aldıklarını" belirten örgütün açıklamasında, "Bu eylemde de hedef güvenlik kuvvetleridir. Herhangi bir biçimde sivillerin zarar görmemesine özen gösterilmiştir. Ancak buna rağmen bu eylem nedeniyle sivil insanlarımızın yaşamını yitirmiş olmasından dolayı üzüntümüzü vurgulamak istiyor, yaşamını yitiren sivil insanlarımızın ailelerine başsağlığı diliyoruz" denildi. Örgüt, saldırı sırasında binada olan 30dan fazla polisin öldüğünü de iddia etti.
İhlas Haber Ajansının askeri kaynaklara dayandırdığı haberinde saldırının telsiz konuşmalarının bulunduğu belirtildi. PKK mensupları telsiz konuşmalarında "Çınar halkının bugüne kadar örgüte hiç destek vermediğini, bunu çoktan hak ettikleri ve halka karşı yumuşama eğilimi gösterdikleri takdirde bir daha sözlerini dinletemeyeceklerini" söyledi. Çınar saldırısının "en üst seviyeden gelen talimatla planlanarak yapıldığını ve niye özür dilendiğini anlamadıkları" konuşmalarda yer aldı. PKK mensupları "özür dilenmesinin örgütün mantığına ters olduğunu ve bu durumun alt kademedeki lider kesiminde çok sıkıntı yarattığını" konuştu. PKK mensuplarının "saldırı sonrasında elinize sağlık diyerek birbirlerini tebrik ettikleri" belirtildi.
"Teröre Tepki Yürüyüşü"
14 Ocak günü PKK'nın saldırısını protesto etmek amacıyla Çınar'da Atatürk Bulvarı'nda toplanan ve aralarında AK Parti Çınar İlçe Başkanı Mehmet Ali Arzu'nun bulunduğu grup, Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne kadar yürüdü. AK Parti Çınar İlçe Başkanı Mehmet Ali Arzu, " Bu alçaklar, dış güçlerin taşeronluğunu yaparak ülkemizi karıştırdıkları gibi ilçemizi de karıştırıyorlar... Rant üzerinden siyaset yapıyorlar. Bunlara oy veren insanlar bunların arkasından gitmesin. Bunların çocukları Avrupa'da okuyor ancak bizim çocuklarımızın okula gitmemesini istiyorlar. Bu nedenle okulları, hastaneleri, camileri yakıyorlar" diye açıklamada bulundu. Açıklamanın ardından toplanan grup olaysız bir şekilde dağıldı.
"Çınar Şehitlerini Saygıyla Anıyoruz"
"Çınar Şehitlerini Saygıyla Anıyoruz" yazılı bez afiş hazırlandı ve yaşamını yitirenlerin fotoğrafları, önünde bombalı saldırının gerçekleştiği Çınar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne asıldı. Polis memuru Mehmet Şenol Çiftçi ve kızı Mevlüde İrem Çiftçi, Lokman Açıkgöz, Ecrin Açıkgöz ve Murat Alper Açıkgöz ile Esra Köse Başalan'ın fotoğrafları yer aldı. Ayrıca afişte 29 Temmuz 2015 tarihinde Çınar'ın Gazi adlı mahallesinde PKK tarafından gerçekleştirilen saldırıda vefat eden sivil vatandaşlar Osman Çaran ile İbrahim Turan'ın ve Polis Memuru Mehmet Uyar'ın fotoğrafları da yer aldı. Hayatını kaybeden sivil Türk vatandaşları, afişte "sivil şehit" olarak nitelendirildi.
Tutuklamalar
14 Ocak günü saldırı ile alakası olabileceği düşünülen 2 kişi gözaltına alındı. Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü'ne olaydan sonra sorgulanmak üzere götürüldü. Sorgulanmalarının tamamlanmasının ardından 17 Ocak günü savcılığa sevk edildi. Savcılıkta da sorgulamaları gerçekleştirildi. İki kişi, "yangın, su baskını, tahrip, batırma, bombalama ya da nükleer, biyolojik, kimyasal silah kullanarak öldürme" ve "silahlı terör örgütüne üye olma" suçlarından Çınar Sulh Ceza Hakimliği'ne tutuklanmak üzere sevk edildi. Çınar Sulh Ceza Hakimliği'nde de sorgulanan kişiler, tutuklanarak hapishaneye yollandı.
Tepkiler
ABD
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü John Kirby, "Türkiye'de Diyarbakır'da dünkü terörist bombalamaları şiddetle kınıyoruz. Saldırılardan etkilenenlere, yaralananlara yanı sıra yaşamını yitirenlerin ailelerine ve yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Türkiye dost ve NATO üyesi bir ülke, ve kendi topraklarında, gerçek terörle yüz yüze kalan ve bununla mücadele eden Türk halkının yanında olmaya devam edeceğiz" dedi.
Türkiye
Türkiye Başbakanı Ahmet Davutoğlu, "İnsanlık olarak terörün her türlüsüne birlikte hareket edilmesi gerektiğini, terörü mazur gören hiçbir anlayışa tahammül edilmeyeceğini ve teröre karşı mücadelenin devam edeceğini" söyledi.
Türkiye Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş, "Diyarbakır'da gece yarısı meydana gelen hain saldırıyı lanetliyorum. Emniyet Amirliği ve emniyet mensuplarının ailelerinin bulunduğu lojmanlara düzenlenen bu terör saldırısı kalleşçedir" dedi.
Halkların Demokratik Partisi Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ, "Çınar'daki olayda hayatlarını kaybedenlerin yakınlarının acılarını paylaşıyorum. Geçmiş süreçlerde de çok net söyledik; çatışma ve şiddet ortamı içinde ne asker, ne polis, ne sivil, ne kadın, ne genç, ne çocuk hiçbir yurttaşımızın artık hayatlarını kaybetmesini istemiyoruz" dedi.
Halkların Demokratik Partisi Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, "Çınarda yaşanan saldırı kimler tarafından yapıldı bilmiyoruz. Üstlenen çıkar mı ya da sorumluları devlet tarafından tespit edilir mi bilmiyoruz. Ama orada katledilen sivil, bebek çocuklar için bunu yapanların çıkıp açıkça kamuoyundan özür dilemesi lazım" dedi.
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkan Yardımcısı Ümit Özdağ, "Bu saldırının bir kez daha PKK terör örgütünün arkasındaki sözde siyasetin aşağılık ve alçak karakterini ortaya koyduğunu" söyledi. "Teröristleriyle müzakere yapan, Abdullah Öcalan ile Dolmabahçe'de açıklanan mutabakata varan AK Parti iktidarının bugün yaşanan terörün PKK ve HDP'den sonra baş sorumlusudur" dedi.