Seuna Hanedanı

Seuna, Sevuna ya da Devagiri Yadavaları (Kannada: ಸೇವುಣರು, Marathi: देवगिरीचे यादव) (8501334), en parlak dönemini Tungabhadra ve Narmada nehirleri arasında bugünkü Maharaştrada, Kuzey Karnataka ve Madhya Pradeshin de bazı bölümlerini kapsayan bölgede kurdukları krallıkla yaşayan hanedandır. Kurdukları devletin başkenti Devagiri (bugünkü Maharaştradaki Devletabat) idi. Başlangıçta Seunalar, Batı Çalukya hakimiyetindeki bazı yerlerde toprak sahibiydi. 12. Yüzyıl ortalarında bağımsızlıklarını ilan ettiler ve II. Singhana döneminde en parlak dönemlerini yaşadılar.
Etimoloji
Seuna hanedanının kökeninin Yadavalara dayandığı iddia edilmekte ve bu nedenle Seuna krallarından Devagiri Yadavaları olarak bahsedilmektedir. Hanedanın doğru adı Seuna ya da Sevunadır. Bu hanedandan kalan yazılı kaynaklar ve Hoysala, Kakatiya, Batı Çalukya gibi çağdaş krallıklar onlardan Seunalar olarak bahsetmektedirler. Bu isim büyük olasılıkla bu hanedandan çıkan ikinci hükümdar Seunachandradan esinlenilmiştir.
Köken
Akademisyenler Seuna hanedanının kökeni hakkında bölünmüş durumdadırlar.
Yaduvanshi kökeni
Seuna hanedanının Kuzey Hindistandaki Chandravanshi Yadavalarına (Yaduvanshiler) dayandığına ilişkin teoridir. Hemadri tarafından yazılan Vratakhandın 21. mısrası, Seunaların önceleri Mathura dolaylarında yaşadıklarını, daha sonra Dwarakaya yerleştiklerini belirtir. Hemadri, onlardan Krishnakulotpanna (efendi Krişnanın soyundan olanlar) olarak bahseder. Bazı Seuna yazıtları ise onlardan Dvaravatipuravaradhishvaras (Dwarakanın efendileri) olarak söz eder. Günümüzdeki birkaç araştırmacı da Yadavaların Kuzey Hindistandan geldiklerini savunmaktadır.
Maratha Kökeni
Prof. George Moraes, V. K. Rajwade, C. V. Vaidya, Dr. A. S. Altekar, Dr. D. R. Bhandarkar ve J. Duncan M. Derret gibi akademisyenlere göre, Seuna hükümdarları Marathi dilini kullanan Maratha soyundan geliyordu. Digambar Balkrishna Mokashi Yadava hanedanını tarihte oluşturulmuş ilk gerçek Maratha imparatorluğu olarak belirtir. C. V. Vaidya ise Yadavaların kesinlikle Maratha Kşatriyaları olduğunu söylemektedir.
Nashik yakınlarındaki Anjaneride bulunan bir kaya yazıtındanda anlaşılacağı üzere Yadava ailesinin küçük bir kolunun baş şehri Anjaneri olacak şekilde küçük bir bölgeyi yönettiği anlaşılmaktadır. Bu yazıt, soyu Yadavalara dayanan ve adı Mahasamanta olarak geçen Seunadeva adlı hükümdardan ve bu hükümdarın bir Jain tapınağı yaptırdığından bahseder. Dr. O. P. Varma ve onu destekleyen akademisyenler, Yadavaların Marathi dili konuştuklarını ve onların yönetimde bulundukları dönemin Marathi tarihi için çok önemli bir mihenk taşı oluşturduğunu kaydetmektedir.
Karnatakalı göçmenler
C. M. Kulkarni, Colin Masica ve Shrinivas Ritti gibi akademisyenler Seuna hükümdarlarının aslen Kannada dili konuşan insanlar olduğuna inanmaktadır. Dil bilimci Colin Masica, onların yazın dilinde esas olarak Sanskritçeyle birlikte Kannada dili kullandığını, ama Müslüman fetihlerinin yaşandığı dönemde Marathi dilinin yazın ve konuşma diline egemen olduğunu belirtmektedir. Dr. Shrinivas Ritti ise, Seunaların aslen Kannada dili konuşulan bir bölgeden geldiğini, ama Deccan ile yaşanan sürtüşmeler sebebiyle kuzey bölgelere doğru göç ettiklerini tahmin etmektedir.
Çoğu Seuna hükümdarı Dhadiyappa, Bhillama, Rajugi, Vadugi, Vasugi ve Kaliya Ballala gibi Kannada dilindeki ad ve unvanları kullanmıştır. Bazı krallar Singhana ve Mallugi gibi aynı zamanda Güney Kalachuri hanedanı tarafından kullanılan isimleri kullanılmıştır. Kayıtlar, erken dönem hükümdarlarından biri olan II. Seunachandranın Kannadaca bir unvan olan Sellavidegayı kullandığını göstermektedir. Seunalar diğer soylu Kannada aileleriyle çok yakın akrabalık ilişkileri kurmaya özen göstermişlerdir. II. Bhillama, Karnatakada Rashtrakuta soyundan gelen bir aileden Lachchiyavve ile evlenlenmiştir. Vaddiga, Rashtrakutaların başı Dhorappanın kızı Vaddiyavve ile evlenmiştir. Vesugi ve III. Bhillamanın eşleri ise birer Çalukya prensesiydi.
Sayıları beş yüzü aşan yazılı kaynakların dayandırdığına göre, Seuna hanedanı II. Bhillamayla beraber Karnatakada kuruldu. Bu kaynakların çoğu Kannada alfabesi ve dili kullanılarak yazılmıştır. Diğerleriyse Kannada dilinde fakat Devanagari alfabesi ile oluşturulmuştur. Dr. O. P. Varma gibi akademisyenler, Kannada dilinin Marathi ve Sanskritçeyle beraber saray dilini oluşturduğunu söylemektedir.
Tarihi
Feodalite
Önceleri Seunalar Rashtrakutalara ve sonrasında Batı Çalukyaya bağlı feodal bir beylikti. Hanedanın kurucusu Subahu oğlu Dridhaprahara idi. Vratakhandaya göre, başkenti Shrinagaraydı. Ancak o dönemin bazı yazınları başkentin Chandradityapura (şu anki Şandor) olduğuna işaret eder.
Feodal dönemde meydana gelmiş birkaç başlıca olay vardır. Hanedanın başlangıç döneminde Seunachadra Seunadesha bölgesini (bugünkü Khandesh) elinde tutuyordu. Daha sonralarda hükümdar olan bir diğer Seuna hanedanı mensubu II. Bhillama, III. Tailapaya Paramara kralı Munjaya karşı verdiği savaşta destek oldu. II. Seunachandra ise, VI. Vikramadityanın tahta çıkmasına yardım etti.
V. Bhillama
Mallugi oğlu V. Bhillama (1173-1192), hakim olduğu topraklarda mutlak egemenliği sağlayarak Seuna krallığını kurmuştur. 1190 yılında Çalukya başkenti Kalyaniyi ele geçirmiş ve Yadava hanedanının başkenti olacak olan Devagiriyi kurmuştur.
Seunalar dört bir yandan saldırgan devletlere komşu durumdaydılar. Kuzeyde Paramara Rajputları, doğuda Kakatiya toprakları, güneyde Hoysala İmparatorluğu ve batıda Solanki Rajputlarıyla komşuydular. Bu nedenle V. Bhillama önlem olarak Devagiride 183 metre yükseklikte bir tepenin üzerine kale yaptırdı. Bu tepe üç yerden duvarlar, kuleler ve hendekler tarafından korunuyordu. En dıştaki duvarın çevresi 4,4 kilometre uzunluğa sahipti.
II. Singhana
II. Singhana (1200-1247), Yadava hanedanından çıkmış en yüce hükümdar olarak kabul gören kişidir. Hükümdarlığı boyunca ülkesini Narmadadan Tungabhadraya kadar genişletti. Ülke en parlak devrinde güneyde Hoysalalarla, doğuda Kakatiya hanedanıyla, kuzeyde Paramaralar ve Çalukyalarla komşuydu. Shinghanapur kenti onun tarafından kurulmuştur.
II. Singhana, Edebiyat ve ilimin büyük bir aşığıydı. Ünlü gök bilimcilerden Bhaskaracharyanın çalışabilmesi için bir rasathane kurdurmuştur.
Ramachandra
II. Singhananın torunu Ramachandra (ya da Ramadevarava veya Raja Ram), 1271 yılından 1309a kadar hükümdarlık yapmış bir Seuna mensubudur.
1294 yılında Alaeddin Halaci Devagiriyi işgal etti. Halaci, Ramachandraya yüklü miktarda fidye ödemesi ve ülkesinin haraca bağlanması karşılığında görevini iade etti. Ancak bu para ödenmedi ve Halaciler bu borcun miktarını arttırarak parayı beklemeye devam etti. 1307de Halaci, Malik Kafur tarafından komuta edilen bir orduyu Devagiriye yolladı. Bunun üzerine Ramachandra Delhiyi ele geçirdi. Halaci Ramachandrayı Halacilerin Güney Hindistandaki Hindu kralları üzerine yapacağı akınlara yardım etmesi koşuluyla yeniden görevine verdi. Bu sayede 1309 yılında Malik Kafur Devagiri üzerinden Kakatiya seferine çıktı.
Yıkılış
Ramachandranın halefi III. Singhana, Halaçların kendi ülkesi üzerinde kurduğu egemenliğe karşı çıkarak onlarla mücadeleye girişti. III. Singhana Halacilerle yapılan bir savaşta öldürüldü ve Halaci ordusu Devagiriyi kuşattı. Krallık 1317 yılında Halaciler tarafından ortadan kaldırıldı.
Seuna hükümdarları
Batı Çalukya hakimiyetindeki feodal dönem hükümdarları
Dridhaprahara
Seunachandra 850874
Dhadiyappa 874900
Bhillama I 900925
Vadugi (Vaddiga) 950974
Dhadiyappa II 974975
Bhillama II 9751005
Vesugi I 10051020
Bhillama III 10201055
Vesugi II 10551068
Bhillama III 1068
Seunachandra II 10681085
Airamadeva 10851115
Singhana I 11151145
Mallugi I 11451150
Amaragangeyya 11501160
Govindaraja 1160
Amara Mallugi II 11601165
Kaliya Ballala 11651173
Bağımsız krallık dönemi
Bhillama V 11731192
Jaitugi I 11921200
Singhana II 12001247
Kannara 12471261
Mahadeva 12611271
Amana 1271
Ramachandra 12711312
Halacilere bağlı haraçgüzar dönem
Singhana III 13121313
Haripaladeva 13131318
Mallugi III 13181334