Rudolf Abel

Rodolf Ivanovich Abel, (Rusça: ) gerçek adı Vilyam "Willie" Genrikhovich Fisher (Rusça:
"" Ф) olan (11 Temmuz 1903-5 Kasım 1971) Sovyet istihbarat subayıdır. 1957 yılında
Amerikan Federal Soruşturma Bürosu (FBI - Federal Bureau of Investigation) tarafından ajanlık gerekçesiyle
tutuklandığı zaman kullandığı takma adını daha sonraları benimsemiştir.

Birleşik Krallık'ta Rusya göçmeni bir ailede dünya'ya geldi. 1920'lerde Rusya'ya döndü ve 1920'lerin
sonu ile 1930'ların başında Sovyet İstihbaratı'nda radyo operatörü olarak yurtdışı görevi üstlenmeden önce
Sovyet Ordusu'nda görev yaptı. II. Dünya Savaşı sıralarında Almanlara karşı istihbarat operasyonlarının bir
parçası olmadan önce eğitim görevlerinde rol aldı. Savaş sonrasında, KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti
- Devlet Güvenlik Komitesi) için çalışmaya başladı ve Amerika'daki Sovyet istihbarat ağının ana üssü New York'ta görevlendirildi.
1957'de Amerikan Federal Mahkemesi onu Sovyet ajanı olarak New York'ta daha sonraları Hollow Nickel olayı
olarak adlandırılacak olan gizli faaliyetlerin bir parçası olması nedeniyle 30 yıl hapse mahkum etti ve
Georgia'da bulunan Atlanta Federal Cezaevine konuldu. Amerikan U-2 pilotu Francis Gary Powers'ın Rusya'da
yakalanıp Abel ile tutuklu değişimi yapılmadan önce Abel cezasının yalnızca 4 yılını çekmiştir. Sovyetler
Birliğine geri döndükten sonra, 1971 yılına (68 yaşına) kadar ölmeden önce deneyimlerini ders verdi.
İlk yılları
Fisher, (William August Fisher) 11 Temmuz 1903 tarihinde Heinrich ve Lyubov Fisher'ın ikici oğlu olarak
Newcastle, İngiltere'de doğdu. Babası çarlık dönemi devrimcilerden Rus asıllı Alman ve annesi Rus kökenliydi. Fisher'ın babası Sankt-Peterburg Tekonoloji Enstitüsü'nde Vladimir Lenin propagandası yapmaktaydı ve 1896
yılında halkı isyana teşvik etmek suçundan tutuklanarak 3 yıl sürgün cezasına çarptırıldı. 1901 yılında Rus
Devletine karşı işlediği suçların cezasını çekmekteyken, Almanya'ya sınır dışı edilmek veya Rusya'da askerlik
görevini yapmaktan kaçınmak suçundan hapsedilmek yerine İngiltere'ye kaçmaya zorlandı. Aşırı derecede
Bolşevik sempatizanı olan Fisher'ın babası İngiltere'de yaşadığı dönemde, roletaryalara destek olmak amacıyla
silah kaçakçılığı ve Kuzeydoğu kıyılarından Baltık ülkelerine yapılan mühimmat sevkiyatı işerinde yer almıştır.
Fisher ve ağabeyi Henry, Whitley Bay Lisesi ile Monkseaton Liselerinden burs kazandılar. Fisher ağabeyi
kadar çalışkan olmasa da bilim, matematik, yabancı dil, sanat ve müzik alanında babasından gelen yeteneklerini
gösterebiliyordu. Fisher'ın ailesi ona müzik sevgisi aşılamak amacıyla piano dersleri verdi ayrıca o gitar
çalmayı da öğrendi. Bu süre içinde Fisher'da amatör radyo, ilkel verici ve alıcılar konularında bir ilgi ortaya çıktı.
Fisher, Wallsend'te bulunan Swan Hunter isimli gemi üretim şirketinde bir ressamın çırağı oldu ve 1920'de
Londra Üniversitesine kabul olununcaya kadar Rutherford Koleji'nde akşam sınıfına kayıt oldu. Gerçi Fisher
üniversite için yeterliydi fakat maddi sebepler onun okumasına engel oldu. 1921'de Rus Devrimi'nden sonra ailesiyle birlikte Newcastle'dan Moskova'ya geri döndü.
Erken Dönem Kariyeri
Fisher ailesiyle birlikte Moskova'ya dönmesine müteakiben İngilizce, Rusça, Almanca, Lehçe ve Yidiş, dillerini çok iyi bildiği için Komintern'de çevirmen olarak çalışmaya başladı. Telsiz operatörlüğü eğitimi
aldı ve Kızıl Ordu'da 1925 ve 26 yıllarında Kızıl Ordu Telsiz Taburunda görev yaptı. Mayıs 1927 yılında KGB'nin
öncülü OGPU'da (Sovyet Gizli Polis Teşkilatı) işe girmeden önce kısa süre radyo araştırma enstitüsünde görev
yaptı. O yıl Moskova Konservatuvarında öğrenci olan Elana Lebedeva ile evlendi. 8 Ekim 1929'da Evelyn adında
bir kız çocukları oldu. OGPU ile görüşmeleri esnasında bir Rus ismi alması gerekti ve William August Fisher
ismi Vilyam Genrikhovich Fisher oldu. İşe girmesinden sonra, OGPU'da telsiz operatörü olarak Norveç, Türkiye,
Birleşik Krallık ve Fransa'da görev yaptı. 1939 senesinde Rusya'ya yerleşik ajanlar için telsiz operatörlüğü
eğitimi veren okula müdür olarak geri döndü. Öğrencilerinden biri daha sonraları çoğunlukla "On yedi isimli
ajan" olarak anılacak olan Kitty Harris'ti.
Yutdışı doğumlu olması ve kayınbiraderinin bir Troçkist olmakla suçlanmasına rağmen Fisher, Büyük Temizlik'ten kıl payı kurtulmuştur. Ancak 1938 yılında 1934 yılında OGPU'nun yerine kurulan NKVD'den (İçişleri
Halk Komiserliği) atıldı. II. Dünya Savaşı sıralarında Alman sınırlarında tekrar gizli telsiz operatörlüğü görevi yürütmüştür. Ağustos 1944 yılında Pavel Sudoplatov'un onu himayesine almasıyla Scherhorn Operasyonu'nda
( ) görev almıştır. Daha sonraları Sudoplatov bu operasyonu "Savaş oyununun en iyi telsiz aldatması" olarak nitelendirmiştir. Fisher bu operasyonda Amerikan istihbaratına verdiği mesajın üstleri
tarafından kabul görmesi nedeniyle ödüllendirilir.
KGB görevi
1946 yılında KGB'ye tekrar katılmasının ardından, Amerika Birleşik Devletlerine sızma konusunda eğitim
aldı. 1948 Ekim ayında Sovyet pasaportu kullanarak Leningradsky İstasyonu'ndan (Moskova) Varşova'ya gitmiştir. Varşova'da Sovyet pasaportunu atmış ve Çekoslovakya ve İsviçre üzerinden Paris'e Amerikan pasaportuyla seyahat etmiştir. Amerikan pasaportunda ilk sahte ismi olan Andrew Kayotis ismini aldı. Gerçek Andrew Kayotis Litvanya doğumlu ve Amerika'ya göç etmesinden sonra Amerikan vatandaşı olmuştur. Kayotis Sovyetler Birliği'ne gidebilmek
için vize başvurusunda bulunmuştur fakat Ruslar onun pasaportuna el koymuş ve en sonunda Fisher tarafından kullanılmıştır. Kayotis sağlığının kötü olması nedeniyle Vilnius şehrinde (Litvanya) akrabalarını ziyaret
etmekteyken ölmüştür. Fisher, Kayotis olarak RMS Scythia isimli gemiyle Le Havre'den (Fransa) Kuzey Amerika'ya
Québec'e gitti. Yine Kayotis'in pasaportunu kullanarak 17 Kasımda Amerika'ya giriş yaptı.
26 Kasımda Fisher Josef Romvoldovich Grigulevich (Kod ismi: "Maks" veya "Artur") ile buluştu. Grigulevich, hepsi Emil Robert Goldfus ismine kayıtlı gerçek bir doğum kartını, sahte askerlik kartını ve sahte vergi sertifikasını bin dolar ile birlikte Kayotis'in pasaport ve belgelerini
geri vermesiyle Fisher Goldfus ismini aldı. Kod ismi "Mark"'tı. Gerçek Goldfus 2 Ağustos 1902'de New York'ta doğmuş ve 14 ay önce ölmüştü. Goldfus'un doğum belgeleri İspanya İç Savaşı'nın sonlarında Merkez kimlik
belgelerini Uluslararası Tugaylar'dan espiyonaj operasyonlarında kullanılmak üzere topladığı zamanda NKVD
tarafından elde edilmiştir.
Temmuz 1949'da, Sovyet Konsolosluğu'nda kalan ona para sağlayan "legal" bir KGB ajanıyla buluştu. Kısa bir
süre sonra, Fisher'a ABD'nin nükleer sırlarını kaçıran gönüllü ağı tekrar devreye sokma görevi verildi. Bu ağın üyeleri
Amerikanın Los Alamos'ta savaş sonrası güvenlik uygulamalarını sıkılaştırmasının ardından işbirliği yapmayı
kesmişti. Lona Cohen (Kod Adı: "Lesle") ve kocası Morris Cohen (Kod Adı: "Luis" ve "Gönüllü") bu gönüllü ağ
görevini yürütmekteydi ve ikisi de çok deneyimliydiler. Fizikçi olan Theodore "Ted" Hall (Kod Adı: "Mlad")
Los Alamos'tan nükleer sırların sızdırılmasında bu ağın en önemli ajanıydı. Gönüllü Ağı Theodore Hall ve
"Silver" ile bağlantılı olan "Aden" ve "Serb"in de katılımlarıyla büyüdü. Fisher ilk yılının büyük bölümünü bu ağı organize etmek için harcadı. Fisher'ın fark edilmeden önce nerelere gittiği ve neler yaptığı tam olarak bilinmemekte fakat çalınan Manhattan Projesi'nin kayıp taslaklarını toplamak için New Mexico'da bulunan Santa Fe'ye gitti düşünülmektedir. Savaş sırasında Fisher'ın eski öğrencisi Kitty Harris, fizikçiden sırların alınarak ülkeye
gönderilmesi işlerine bakması için bir yıllığına Santa Fe'ye gönderildi. Bu süre zarfında Fisher normalde sadece
askeri personele verilen ve önemli Sovyet madalyalarından olan Kızıl Bayrak Nişanı ile ödüllendirildi.
1950 yılında, Fisher'ın illegal olarak ikamet ettiği ev, Lona Cohen'in kuryesi olduğu Ethel ve Julius Rosenberg'in tutuklanmasıyla tehlikeye girdi. Cohenler Moskova'ya hareket etmeden önce hemen Meksika'ya
kaçtılar. Sonraları İngiltere'de Peter ve Helen Kroger olarak ortaya çıkacaklardır. Fisher Rosenberglerin
hiçbir bilgiyi FBI'ya vermemesi üzerine rahatlamıştı fakat tutuklamalar onun kurduğu ağın ortaya çıkacağının habercisiydi. 21 Ekim 1952 tarihinde Moskova'dan gelen talimatlar üzerine, Reino Häyhänen New York Central Park'ta bulunan panoya bir raptiye bıraktı. Bu Fisher'ın yeni yardımcısı olan Häyhänen'nin oraya vardığını
simgeliyordu. Kod adı "VIK" olan Häyhänen New York'a RMS Queen Mary gemisiyle, Eugene Nikolai Maki ismiyle geldi. Gerçek Maki babası Finlandiya asıllı Amerikalı ve annesi New York'lu olan 1919 yılında Amerika'da doğan biriydi.
1927 yılında aile Estonya'ya göçmüştü. 1948 yılında KGB Häyhänen'e yeni görevini vermek amacıyla Moskova'ya
çağırdı. 1949'da Häyhänen Maki'nin kimlik belgelerini kolayca elde etti ve Maki'nin kişiliğine bürünebilmek için 3 yılını Finlandiya'da geçirdi.
New York'a gelişinden sonraki 2 yılını Häyhänen, rolünü oynamakla geçirdi. Bu süre zarfında üstlerinden
Bronx ve Manhattan'da ölü mektup kutusu (İki kişi birbirini görmeden biri belli bir alana ileteceği şeyi
bırakır, diğeri daha sonra o yerden iletilen şeyi alır) yöntemiyle para alabilmiştir. Çok içtiğinde ve
Finlandiyalı karısı Hannah ile aralarında tartışma olduğunda, Häyhänen'ın daha fazla dikkat çektiği bilinmekteydi. Häyhänen 6 ay boyunca raptiyeleri kontrol etmişti fakat kimse onunla iletişime geçmemişti. Ayrıca hatırladığı ölü mektup noktalarında kontrol ediyordu. Birisinde içi boş bir 5 cent buldu. Parayı açan Häyhänen onu yanlış kapattı ve onu ya gazete almak ya da metro bileti için kullandı. İlerleyen 7 ay boyunca o para New York'ta açılmadan dolaştı. Paranın bu yolculuğu 13 yaşında bir gazete satıcısının gazetelerini dağıtırken son buldu. Çocuk parayı yanlışlıkla yere düşürmesiyle paranın içinde bulunan sayılardan oluşan mikrofotoğraf görünecek şekilde ikiye ayrıldı. Çocuk parayı onu FBI'a götürecek olan dedektife verdi. 1953'ten 57'ye kadar FBI mikrofotoğrafın
sırrını çözmeye çalışsa da başaramadı.
1953'ün sonlarında, Fisher Brooklyn'e taşındı ve Hick Caddesinden bir ev kiraladı. Ayrıca Fulton Caddesinde bulunan
Ovington Stüdyoları binasından beşinci katta bir stüdyo kiraladı. Sanatçı ve fotoğrafçı kimliğine büründüğü için
düzensiz iş saatlerini veya sık sık ortadan kaybolmasını kimse sorgulamadı. Bu arada tekniğini geliştirerek iyi bir ressam oldu. Soyut sanatı sevmez daha çok geleneksel tarzı tercih ederdi. Fisher Rus ressam Isaak Levitan hayranı olduklarına şaşırdığı New York sanatçılarının arasına karıştı. Ancak onlarla Stalin'in Sosyalist
gerçekçiliği üzerin tartışmamaya dikkat ediyordu. Stüdyosunun tek ziyaretçileri ondan şüphelenmeyeceklerinden
emin olduğu sanatçı arkadaşlarıydı. Özellikle Burton Silverman ile arkadaş oldu. Fisher önceki yaşamı ile ilgili
Boston'da muhasebeci olduğundan ve Pasifik Kuzeybatısı'te ormancılık yaptığı yalanını söylüyordu.
1954 senesinde Häyhänen, Fisher'ın yardımcısı olarak çalışmaya başladı. Häyhänen ölü mektup kutusuyla Birleşmiş Milletler personeli olan bir sovyet ajanına bir rapor iletti. Fakat rapor hiçbir zaman yerine ulaşmadı. Fisher, Häyhänen'in zayıf iş etiği ve alkol bağımlısı olmasından rahatsızdı. 1955 ilkbaharında Fisher ve Häyhänen Bear Mountain Park'a gittiler ve 1951'de otuz yıl hapis cezasına çarptırılan sovyet ajanı Morton Sobell'in eşi için
beş bin dolar gömdüler.
1955'te Fisher sürekli baskı altında olmaktan yoruldu ve altı aylığına dinlenmek için Moskova'ya geri döndü.
Bu süre zarfında sorumluluk Häyhänen'deydi. Moskova'da bulunduğu müddette Häyhänen'den duyduğu memnuniyetsizliği üstlerine bildirdi. 1956 yılında New York'a geri dönmesi üzerine, yokluğunda dikkatlice oluşturduğu ağ dağılmıştı. Häyhänen'in telsizi rutin olarak aynı yerden yanlış radyo frekansını kullanarak yayın yaparken, Fisher ölü
mektup noktasını kontrol etti ve bulabildiği yalnızca birkaç ay önce bırakılmış bir mesajdı. KGB'nin Häyhänen'e
ağı ayakta tutması için gönderdiği para Häyhänen tarafından alkol ve fahişelerle harcanmıştı.
Fisher'ın 1957 yılının başında sabrı tükendi ve Moskova'dan Häyhänen'nin
geri çağrılmasını talep etti. Haziran 1957'de Häyhänen Moskova'dan Yarbay
rütbesine terfi etti yönünde mesaj aldı ve Sovyetler Birliğine geri dönmesi
istendi. Häyhänen haberi duyduğunda geri döndüğünde disiplin cezasına
çarptırılacağından hatta idam edilebileceğinden dolayı korkuya kapıldı.
Häyhänen kendini haklı çıkarmak için Fisher'ın FBI tarafından RMS Queen Mary gemisinde kaçırıldığı yalanını uydurdu. Fisher hiçbir şeyden şüphelenmeden
Häyhänen'e Amerika'yı derhal terk etmesini tavsiye etti ve ona seyahati için
200 dolar verdi. Häyhänen ilk olarak Bear Mountain Park'a gömdükleri 5 bin
doları kendi için almak için gitti. Häyhänen 1 Mayıs İşçi Bayramı'nda La Liberté gemisiyle Amerika'dan Paris'e vardı. Burada KGB ile tekrar iletişime
geçerek seyahati için 200 dolar daha aldı. Dört gün sonra Paris'te Amerikan
Elçiliğine giderek, KGB ajanı olduğuna belirtti ve iltica talep etti.
Häyhänen 4 Mayıs'ta elçiliğe gittiğinde alkollüydü. Elçilikte bulunan CIA
yetkilileri Häyhänen'nın anlattığı hikayeyi inandırıcı bulmadı. CIA yetkilileri,
Oyuk 5 Fin markını onlara verene kadar onun Rus ajanı olduğuna inanmamışlardı.
Parayı açtıklarında içinde kare bir mikrofilm olduğunu gördüler. CIA 11 Mayıs'ta
onu Amerika'ya geri götürdü ve FBI'a teslim etti. Amerikan topraklarındaki bir Sovyet istihbarat zincirinin bir parçası olarak, FBI onun hikayesini soruşturdu
ve hikayesini doğrulamaya başladı.
Amerikaya vardıktan sonra FBI Häyhänen'i sorgulamış ve Häyhänen'de onlarla işbirliği yapmıştı. New York'taki ilk sovyet bağlantısının "Mikhail" olduğunu itiraf etti ve onlara "Mikhail" kod isimli Mikhail Svirin'in fotoğraflarını
gösterdi. Bu arada Svirin iki yıl önce Moskova'ya geri dönmüştü. FBI bundan sonra dikkatini Svirin'in yerini alan kişi üstünde yoğunlaştı. Häyhänen onlara
Fisher'ın sadece kod ismi "Mark" ismini ve dış görünümünü verdi. Häyhänen
FBI'a Fisher'ın stüdyosunun adresini verebilir ayrıca dört yıldır sırrı
çözülemeyen oyuk paranın sırrını çözmelerinde yardımcı olabilirdi.
KGB Häyhänen Amerika'ya ilticasını Ağustos'a kadar tespit edemedi, ve Häyhänen'in
Moskova'ya dönmede başarısız olduğunu Fisher'a ilettiler. Önlem olarak Fisher'a
Amerika'dan ayrılma emri verildi. Kaçış biraz karışıktı çünkü "Mark" kimliği
Häyhänen tarafından tehlikeye atıldıysa Fisher'ın diğer bütün kimliklerinde tehlikede demekti. Yani Fisher ülkeden Martin Collins, Emil Goldfus ya da
uzun zamandır unutulmuş olan Andrew Kayotis olarak bile ülkeden ayrılazdı.
KGB Ottawa'daki ofisinin yardımıyla Fisher'a Robert Callan ve Vasili Dzogol
isimlerinde iki yeni pasaport sağlayacak fakat bu iş uzun zaman alacaktı. Kanada Komünist Partisi Fisher'a Robert Callan adında yeni pasaport sağlamayı
başarmıştı fakat Fisher yeni kimliğine adapte olup ülkeden ayrılana kadar
FBI tarafından tutuklandı.
Yakalanışı
Nisan 1957'de Fisher sanatçı arkadaşlarına yedi haftalığına güneye gezeye
gideceğini söyledi. Üç haftadan kısa bir sürede Häyhänen'in verdiği bilgiler
sayesinde Fisher'ın stüdyosu gözlem altına alındı. 28 Mayıs 1957 tarihinde
FBI, küçük bir parkın karşısında bulunan Fulton Caddesinde gergin hareket
eden bir adamı fark etti. Adam zaman zaman ayağa kalkıyor, sağa sola yürüyordu
ve en sonunda oradan ayrıldı. FBI ajanları bu adamın "Mark" tarifine uyduğunu
fark ettiler. "Mark" üzerinde araştırmalar devam etti ve 13 Haziran'da Fisher'ın
stüdyosunda gece 10'da ışık göründü..
15 Haziran 1957'de Häyhänen'e Fisher'ın gizlice çekilen fotoğrefı gösterildi.
Häyhänen fotoğraftakinin "Mark" olduğunu teşhis etti. Teşhisin pozitif olması
nedeniyle gözetim devam etti ve Fisher'ı stüdyosundan Latham Oteline kadar
takip ettiler. Fisher peşindeki kuyruğun peşindeydi fakat kaçmak için pasaportu
yoktu ve bu yüzden yakalanma üzerine bir plan yaptı. Fisher, Häyhänen gibi
hain olmayacağını biliyordu ve KGB ye FBI ile işbirliği yapıp onu kurtaracakları
ve karısı ile kızını tekrar göreceğinden emindi.
21 Haziran 1957'de Fisher'ın 839 numaralı odasının kapısı saat 7'de çalındı. Fisher kapıyı
açınca ona albay olarak seslenen FBI ajalarıyla karşı karşıya kaldı ve "Bilgi
çalma" suçundan gözaltına alındı. Fisher rütbesinin onlar tarafından bilinmesinin
nedeninin Häyhänen'den geldiğini biliyordu. Fisher FBI'ya hiçbir şey söylemedi,
ve FBI ajanları Fisher'a 23 dakika boyunca baktıktan sonra Göçmen ve Vatandaşlık Müdürlüğü yetkililerinin gelmesinin beklendiğini onu Göçmen ve Vatandaşlık
Müdürlüğü'nün 242. Bölümünün gözaltına alacaklarını söylediler
Fisher daha sonra McAllen Texas'ta bulunan Federal Yabancı Tutuklama Tesisine
uçakla götürüldü ve burada altı hafta boyunca tutuldu. Bu süre zarfında Fisher
Sovyet vatandaşı ve gerçek isminin olan Rudolf Ivanovich Abel olduğunu ayrıca
hiçbir istihbarat görevlisiyle konuşmayacağını belirtmiştir. Rudolf Ivanovich
Abel ismi merhum bir KGB albayıydı ve Fisher en kısa zamanda bu ismini Amerikan
gazetelerinin manşetlerinde yakalanan albay başlığının olacağını görüyordu.
Fisher'ın gözaltında bulunduğu gözaltı süresince FBI, Fisher'ın kısa dalga
telsizi, şifre kağıtları, kameralar, mikrodot yapımı için kullanılan filmler,
içi boş tıraş bir fırçası ve birçok hileli içi boş civata gibi espiyonaj
için kullanılan materyallerin bulunduğu otel odasını ve stüdyosunu aramakla
meşguldü. FBI otel odasında dört dolar, 250 sayfalık Rusça kod çizelgesinin içinde bulunduğu oyuk abanoz, oyuk bir kalemin içinde üzerinde şifreli mesajlar
bulunan mikrofilm ve içinde beş bin dolar nakit bulunan kiralık kasa anahtarını buldular. Cohenin fotoğrafları ve Fisher'ın daha önce hiç buluşmadığı bir ajanla yazışmalarıda aramalarda FBI'ın eline geçti.
Fisher illegal bir yabancıdan çıkıp ajanlık şüphesiyle 7 Ağustos 1957 de
iddanameye cevap vermek üzere tekrar New York'a getirildi. Fisher Rus ajanı olmakla sonradan mahkemede suçlandı. Fisher'ın savunulması için Brooklyn
Barosundan daha önce önemli politik davalarda görev yapmış avukatlarla anlaşılmaya çalışıldı fakat hiçbiri bu teklifi kabul etmedi. Sonra James B. Donovan ile
temas kuruldu. Çünkü Donovan daha önce Stratejik Hizmetler Ofisinde (Office of
Strategic Services - OSS) savaş avukatlığı yapmıştı ayrıca yıllardır mahkemelerde olduğu içinde çok tecrübeliydi. Baro Fisher'ı savunabilecek tek kişinin
Donovan olduğuna inanıyordu. Donovan Fisherla ilk toplantısında bu teklifi
kabul etti. 1957 yılının Ekim ayında Fisher New York'taki Federal Mahkemede
yargılandı, 3. duruşmada;
Gizlice savunma bilgilerini Sovyetlere iletmekten 30 yıl,
Gizlice savunma bilgilerini elde etmekten 10 yıl, ve
Birleşik Devletler içerisinde yabancı bir devletin ajanlığını yapmaktan 5 yıl hapis cezası ile yargılandı.
Fisher'ın resmi yardımcısı olan Häyhänen mahkemede Fisher'ın aleyhinde ifade
verdi. Mahkeme eğer varsa Fisher'ın istihbarat ağındaki diğer kişileri
kovuşturma boyunca tespit edemedi. Jüri kendi aralarında yaptıkları 3 buçuk saatlik mütalaalarda üç duruşmada da Fisher'ı suçlu buldu. Hakim Mortimer W. Byers,
Fisher'ı toplam 30 yıl hapsine ve üç bin dolar para cezasına çarptırdı.
Fisher ya da Rudolf Ivanovich Abel cezasını (Mahkum 80016-A olarak) Georgia'da bulunan Atlanta Federal Cezaevinde çekmeye başladı. Fisher zamanını resim çizerek, ipek örme öğrenerek, satranç oynayarak ve sırf eğlence için logaritmik tablolar yazarak geçiriyordu. Hapishanede sovyet casusluğundan yakalanan iki kişiyle arkadaş oldu. Biri dışardayken karısı için Häyhänen tarafından
kendi için aldığı beş bin dolar bıraktıkları Morton Sobell'di. Diğeri ise espiyonaj faaliyetleri yürütmekten ceza alan Avusturyalı Kurt Ponger'di.
Serbest kalması ve sonraki yaşamı
Fisher cezasının sadece dört yılını çekecekti. 10 Şubat 1962 yılında Sovyetler Birliği semalarında vurularak düşürülen Amerikan U-2 pilotu Francis Gary Powers ile tutuklu takası yapıldı. Değişim soğuk savaş sıralarına casuslar köprüsü olarak ünlenen Batı Berlin ile Postdam'ı bağlayan Glienicke Köprüsünde
gerçekleşti. Aynı anda Batı Berlinde bulunan Amerikan askeri Charlie Kontrol Noktasında da Alman Stasi tarafından Frederic Pryor serbest bırakıldı. Fisher
eşi Elena ve kızı Evelyn ile evlerine uçtular. İtibarının verilmesi için KGB
Amerikada dokuz yıl fark edilmeden NKVD mensubu olarak görev yapmasını yeterli buldu. Usta casus Rudolf Abel efsanesi yerine Fisher'ın illegal olarak görev
yaplası konuldu. Parti hiyerarşisi Fisher'ın gerçek manada hiçbir şey elde edemediğini anlamadılar. Sekiz yıl boyunca illegal yaşamında işe yarar hiçbir şey ya da tek bir potansiyel ajan gözükmemektedir.
Moskova'ya dönmesinden sonra, Fisher'a KGB Birinci Genel Direktörlüğü illegal
İşler Müdürlüğü tarafından iş verildi, istihbarat okulunda öğrencilere konuşmalar
ve dersler veriyordu. Fakat giderek hayal kırıklığına uğradı. Sovyet casus
filmi Dead Season filmine önsözünü kayda değer hale getirmiş ayrıca filmin
danışmanlığını yapmıştır. Fisher sigara tiryakisiydi ve 15 Kasım 1971 yılında
akciğer kanserinden öldü. Külleri Donskoy Manastırına gerçek adıyla gömülmüş ve
birkaç batılı muhabir asla gerçek kimliği bulunamayan casusunu gösterilmesi için cenazeye çağrıldı.
Popüler Kültürde
Steven Spielberg'ün 2015 yapımı filmi Casuslar Köprüsü filminde Fisher/Abel
rolüyle Mark Rylance gösterdiği performansıyla En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü ve BAFTA En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülünü kazandı.