Orman Genel Müdürlüğü

Orman Genel Müdürlüğü, Tanzimat Fermanıyla beraber 1839 yılında ormancılık hizmetlerinin takibi için Ticaret Nezaretine bağlı bir Orman Müdürlüğü olarak kurulmuştur. Bu müdürlüğün yetişmiş personel ihtiyacının karşılanması maksadı ile 1857 yılında da Orman Fakültesi kurulmuştur, teknik ve ekonomik ormancılık tatbikatına güç kazandıracak elemanların yetiştirilmesine başlangıç teşkil eden 1857 yılından Cumhuriyet dönemine kadar, günün ve şartların dikte ettirdiği değişik kanunnameler, fetvalar, buyrultular, nizamname ve talimatnameler çıkarılmıştır ve müdürlük bunlara göre görevini gerçekleştirmiştir.
Cumhuriyet döneminin 1920-1923 yılları arasında ormancılık işleri, İktisat Vekaletine bağlı bir Genel Müdürlükle yürütülmeğe devam edilmiştir. Genel Müdürlüğün teknik Ormancılık faaliyetlerinin hız kazanması Atatürk'ün 1922 yılı meclis açılış konuşmasında koyduğu "Gerek ziraat ve gerek memleketin servet ve sıhhati umumiyesi noktası nazarından ehemmiyeti muhakkak olan ormanlarımızdaki asri tedbir ile hüsnühalde bulundurmak, tevsi etmek ve azami faide temin eylemek esas düsturlarımızdan biridir" hedefiyle olmuştur.
Orman Genel Müdürlüğü bugünkü yapısına, 1937 yılında çıkarılan 3204 sayılı kanunla gelmiştir. Aynı yıl yürürlüğe giren 3116 sayılı Orman Kanunu ile bugünkü modern ormancılığımızın temeli atılmıştır. Halihazırda yürürlükte olan 6831 sayılı Orman Kanunu ise 1956 yılında çıkarılmıştır.
Genel Müdürlük 01.5.2003 tarihinde kabul edilen 4856 sayılı kanun kapsamında, Çevre ve Orman Bakanlıklarının birleştirilmesiyle bu tarihten itibaren Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesinde faaliyetlerini sürdürmüş, ardından 29 Haziran 2011 tarihinde bakanlığın ismi Orman ve Su İş Bakanlığı olarak değiştirilmiştir. 2018 yılında başkanlık sistemine geçilmesinin ardından kurumun bağlı olduğu bakanlık Tarım ve Orman Bakanlığı adını almıştır.
Organizasyon
Genel Müdürlük, Merkez ve Taşra teşkilatı olmak üzere yapılanmıştır.
Merkez Teşkilatı
Orman Genel Müdürlüğü Ankara'da, Ana hizmet biriminde 13 Daire Başkanlığı, Danışma ve Denetim biriminde 1 Teftiş Kurulu, 1 Hukuk Müşavirligi, 1 İç Denetim Başkanlığı, 1 Daire Başkanlığı ve Yardımcı Hizmetler biriminde 4 Daire Başkanlığı 2 müdürlük (116 rakam arttı.) Şube Müdürlüğü olarak yapılanmıştır. 2007 yılında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı ve OGM arasında yapılan bir protokolle Atatürk Orman Çiftliği içinde bulunan Gazi Tesisleri Yerleşkesi Başbakanlıkça Yeni Başbakanlık Yerleşkesi yapılmak üzere alınmış ve OGM Mart 2012 tarihi itibarı Ankara içinde çeşitli kiralık binalara taşınmıştır. Halihazırda Beştepe Mahallesi Söğütözü Caddesi No:8/1 06560 Yenimahalle / ANKARA adresinde yeni yapılmış modern bir yerleşkesi bulunmaktadır.
Taşra teşkilatı
Adana, Adapazarı, Amasya, Ankara, Antalya, Artvin, Balıkesir, Bolu, Bursa, Çanakkale, Denizli, Elazığ, Erzurum, Eskişehir, Giresun, Isparta, İstanbul, İzmir, K. Maraş, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Mersin, Muğla, Sakarya, Sinop, Şanlıurfa, Trabzon, Zonguldak Bölge Müdürlükleri olmak üzere toplam 30 Bölge Müdürlüğü ve bölge müdürlüklerine bağlı 293 Başmühendislik, 243 İşletme Müdürlüğü ve yine İşletme Müdürlüklerine bağlı 1406'ı Orman İşletme, 9 Fidanlık, 175 Ağaçlandırma ve Toprak Muhafaza ve diğer (Depo, Kadastro, Emlak vb.)Şeflikler olmak üzere toplam 1808 şeflikten oluşmaktadır. Ayrıca yine Bölge Müdürlüklerine bağlı 30 Orman fidanlık Müdürlüğü ve bunlara bağlı olarak 84 Fidanlık Şefliği bulunmaktadır.
Bununla birlikte taşra teşkilatı olarak belirli iilerde 12 araştırma müdürlüğü ve bunlara bağlı 86 başmühendislik ile 12 Araştırma Mühendislikleri bulunmaktadır.
Görevleri
Genel Müdürlüğün görevleri şunlardır:
Orman kaynaklarını; ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel faydalarını dikkate alarak, bitki ve hayvan varlığı ile birlikte, ekosistem bütünlüğü içinde idare etmek, katılımcı ve çok amaçlı şekilde planlamak, usulsüz müdahalelere, tabii afetlere, yangınlara karşı korumak, muhtelif zararlıları ile mücadele etmek ve ettirmek, ormancılık karantina hizmetlerini yürütmek, geliştirmek, orman alanlarını ve ormanlara ilişkin hizmetleri artırmak, ormanları imar ve ıslah etmek, silvikültürel bakımını ve gençleştirilmesini sağlamak.
Ormanların mülkiyeti ile ilgili iş ve işlemlerini, kadastrosunu, izin ve irtifak işlerini yürütmek.
Orman ürün ve hizmetlerinin sürekliliğini güvence altına alarak ormanları teknik, sosyo-kültürel, ekolojik ve ekonomik icaplara göre işletmek, orman ürünlerinin üretim, taşıma, depolama iş ve işlemlerini yapmak ve yaptırmak, bu ürünleri yurt içinde ve yurt dışında pazarlamak.
Mesire yerleri, kent ormanları, araştırma ormanları, ağaç parkı (arboretum) sahaları, orman içi biyoçeşitlilik koruma alanları, model orman, muhafaza ormanı alanlarının ayrılması, korunması, işletilmesini ve işlettirilmesini sağlamak.
Orman sınırları içinde veya orman sınırları dışında her türlü arazide; ağaçlandırma, erozyon kontrolü, ormanla ilgili mera ıslahı, çölleşme ile mücadele, sel ve çığ kontrolü çalışmalarını yürütmek, entegre havza projeleri yapmak ve uygulamak.
Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait bitki türlerinin tohum ve fidanlarını üretmek, ürettirmek, aşılama faaliyetlerini yapmak, devamlı veya geçici fidanlıklar kurmak, işletmek, gerektiğinde kapatmak.
Gerçek ve tüzel kişilerin özel ağaçlandırma, imar-ihya, erozyon kontrolü çalışmaları ile fidanlık tesis etmesi, işletmesi ve pazarlamasını desteklemek.
Orman ekosistemlerinin sunduğu ürün ve hizmetlerden azami seviyede istifade edilmesini sağlamak üzere döner sermaye işletmeleri ve gerekli diğer birimleri kurmak ve işletmek, gerektiğinde kapatmak, her türlü malzeme, arsa, arazi, bina, tesis, tesisat satın almak veya kiralamak, gerektiğinde takas yapmak; bunların bakım ve onarımlarını yapmak, yaptırmak, hizmetlerin gerektirdiği makineler ile hizmet vasıtalarını sağlamak, bakım ve revizyonlarını yapmak, yaptırmak, ormanlarda gerekli her türlü altyapı çalışmasını yapmak, ormancılık faaliyetleri için gerekli yolların etüt projelerini yapmak, bakım ve onarım işlerini yapmak veya yaptırmak.
Hizmetin gerektirdiği her türlü hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim yapmak ve yaptırmak, Genel Müdürlüğün çalışma alanına giren hizmetlere ilişkin olarak, yerel, ulusal ve küresel seviyede görev yapacak enstitüler, müdürlükler, araştırma birimleri, eğitim merkezleri ve sosyal tesisler kurmak ve işletmek.
Hizmetleri ile ilgili her türlü araştırma ve geliştirme, envanter, basım, yayım ve tanıtma işleri ile projeleri yapmak veya yaptırmak ve bunların sonuçlarını yurt içinde ve yurt dışında pazarlamak.
Orman ürün ve hizmetlerinin kullanımını yaygınlaştırmaya yönelik çalışmalar yapmak, her türlü orman ürünü üreten, işleyen, pazarlayan, ithalat ve ihracatını yapan özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler ile yakın işbirliği içinde çalışmak, yurt içinde ve yurt dışında danışmanlık yapmak, projeler uygulamak, ormanlar ve ormancılıkla ilgili olarak kamuoyunu bilinçlendirici her türlü faaliyette bulunmak.
Ormancılık faaliyetlerinin geniş kitlelere yayılmasını sağlamak ve orman yangınlarının önlenmesi ile ilgili kamuoyunun bilinçlendirilmesi amacıyla orman gençlik ve spor kulüplerine, ait olduğu yılı başındaki döner sermaye bütçesinin binde ikisini geçmemek üzere transfer niteliğinde yardım sağlamak.
Orman bütünlüğünü sağlamak amacıyla gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazların orman rejimine alınması için kamulaştırma, kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmazların devir ve gerektiğinde takas işlemlerini yapmak, Devlet ormanları içinde ve bitişiğinde oturan köylüleri ayni ve nakdi yardım kaynaklarıyla desteklemek, orman-halk ilişkilerini geliştirmek ve bu konuda her türlü tedbiri almak.
Görev alanına giren konularda teknik ve idari esasları belirlemek, çalışma konularına ilişkin laboratuvarlar kurmak ve kurdurmak, iş tarifleri ve birim zaman analizlerini yapmak, yaptırmak ve birim fiyatlarını tespit etmek.
Genel Müdürlüğün görev, hizmet ve faaliyetleri ile ilgili olarak, diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca uyulacak esasları belirlemek, koordinasyonu sağlamak.
Mevzuatla verilen diğer görev ve hizmetleri yapmak.
Mali kaynaklar
Orman Genel Müdürlüğü'nün bütçesi; Döner Sermaye Gelirleri ve Özel Bütçe Gelirleri olmak üzere iki ana kaynaktan oluşur. Genel Bütçeden sağlanan kaynak tahsisleri, izin irtifak hakları başta olmak üzere elde edilen öz gelirleri Özel Bütçe Gelirlerini, Döner Sermaye gelirleri ise kurumun kendi faaliyetleri neticesinde elde ettiği gelirlerdir ve %70' odun satışından elde edilmektedir.
OGM faaliyetlerinin büyük bir kısmını kendi elde ettiği gelirlerle karşılamaktadır.
(Cari fiyatlarla.000 TL)
2006 yılında Genel Bütçe uygulaması yapıldığından gelirler Maliye bakanlığınca tahsil edilmiştir.
Görev Yapan Orman Genel Müdürleri
Osmanlı Dönemi
Cumhuriyet Dönemi