İzmir Marşı

İzmir Marşı veya İzmir'in dağlarında çiçekler açar, Gazi Mustafa Kemal Paşa Marşı Türk ordusunun Kurtuluş Savaşı sırasında İzmir'e girişini konu alan nihavend makamında bir marş.
"Yaşa Mustafa Kemal Paşa Yaşa " Osmanlı Devleti'nin Doğu Ordular Grubu'na bağlı bir askeri birimdi. Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın emrindeki ordu Bakü Muharebesi'ni kazanarak 15 Eylül 1918'de Bakü'ye girmişti. Marşın bestecisi İzzettin Hümayi Elçioğlu'nun o günlerde 38 yaşında olduğu halde bu cephede savaştığı tahmin ediliyor.
Odatv sitesinde yer alan habere göre ise İzmir Büyükşehir Belediyesi marşın 1923 yılında Alman besteci Kurt Striegler tarafından bestelendiğini, notaların uzun bir süre kayıp olarak kaldığını ve 2007 yılında bulunduğunu açıklamıştı. Bu marş farklı bir marştır. Türk İzmir Marşı müziği Kurt Striegler sözleri Mustafa Nermi'ye ait marştır. 1923 yılında bestelenmiştir. İlk olarak 29 Haziran 1923 tarihinde Almanya'nın Dresden kentinde çalınmıştır.
Bestesi
Bazı kaynaklarda İzzeddin Hümayi Elçioğlu tarafından I. Dünya Savaşı'nın Kafkasya Cephesi için "Kafkasya Marşı" olarak 1914 yılında bestelendiği bilgisi geçer. Bu kaynaklara göre Türk Kurtuluş Savaşı sonrası sözleri değiştirildi ve "Kafkasya dağlarında" yerine "İzmir'in dağlarında" veya "İnönü Dağları'nda" diye başlayan deyişleri üretildi. Aslen Kafkasya Cephesi'ne ithafen bestelendiğine dayanak olarak Kemal Tahir'in Yorgun Savaşçı romanındaki "Umduğumuz gibi, Kafkasya dağlarında çiçekler açsaydı, düşman önümüzden kaçsaydı bile biz, 95 bin kişi ile Turana ulaşamazdık..." cümlesi gösterilir. Orkestra şefi Naci Özgüç, atalarından Elçioğlu'nun marşı yazdığını ailesinden duyduğunu ve kaynaklarda marşı 38 yaşında yazdığı iddiasına ulaştığını belirtir. Buna karşılık müzik tarihçisi Murat Meriç, Elçioğlu'nun yazdığına dair bilgilerin herhangi bir kanıtı olmadığını ve söz yazarıyla bestecisinin bilinmediğini, resmi kaynaklarda da "anonim" olarak geçtiğini belirtir. Kaptanzade Ali Rıza Bey, 23 Temmuz 1930 tarihli bir röportajında bu marşı kendisinin bestelediğini söylemiştir.
Murat Bardakçı bir yazısında eserin herhangi bir elyazması kopyası bulunmadığını, 1940'lı ve 50'li yıllardaki kopyalarındaysa "Kafkasya Marşı" olarak geçtiğini belirtir. Bardakçı'ya göre dini müzik bestecisi Elçioğlu'nun marşı yazmış olduğu bilgisini destekleyen herhangi bir bulgu yoktur ve dönemin kaynaklarında esere dair Elçioğlu'na atıfta bulunulmamıştır; bu iddia Etem Üngör'ün Türk Marşları (1966) kitabından ortaya çıkmıştır. Murat Bardakçı marşın aslen Kafkasya Cephesi için bestelendiği; ancak Elçioğlu tarafından bestelenmiş olmayabileceği görüşündedir.
Müziğin ilk plak kaydı olarak göstere bileceğimiz ilk eser Darulelhan Heyeti tarafından seslendirilen Yayla Suyu adlı Erzurum türküsüdür.
Sözleri
İzmirin dağlarında çiçekler açar.
İzmirin dağlarında çiçekler açar.
Altın güneş orda sırmalar saçar.
Altın güneş orda sırmalar saçar.
Bozulmuş düşmanlar hep yel gibi kaçar.
Bozulmuş düşmanlar hep yel gibi kaçar.
Yaşa Mustafa Kemal Paşa, yaşa;
Adın yazılacak mücevher taşa.
Yaşa Mustafa Kemal Paşa, yaşa;
Adın yazılacak mücevher taşa
İzmirin dağlarında oturdum kaldım
Şehit olanları deftere yazdım. 2x
Öksüz yavruları bağrıma bastım. 2x
Yaşa Mustafa Kemal Paşa, yaşa 2x
Adın yazılacak mücevher taşa 2x
Müziği Benzer Müzikler
Erzurum türküsü olan Yayla Suyu adlı türkü ile benzer müziğe sahiptir. Ayrıca Erzurum Marşı ile aynı müziğe sahiptir.1918'de Erzurum'un Kurtuluşu'ndan, Mehmed Akif'in eseri olan İstiklal Marşı'nın resmen milli marş olarak kabulü tarihine kadar bu manzume, Erzurum mekteplerinde marş ihtiyacını tatmin etmiştir. İzmir Marşı'nın, ilk olarak 1919 yılında Erzurum Kongresi'nden önce Mustafa Kemal Paşa, Erzurum'da Köşk'ün bahçesinde otururken, Albayrak Okulu öğrencileri tarafından Paşa'nın huzurunda okunan "Erzurum Marşı" olduğu görüşüdür.
Türklerin Gemisi (Çanakkale Boğazı), Biz Şen Gemicileriz adlı marşlar ile benzer müziğe ayrıca sahiptir.
Müziği Benzer Türküler
Yayla Suyu, Alan Çayırlarında, Oğlan Oğlan Kalk Gidelim (Gagavuz ve Kırım versiyonu vardır), Karpuz Kestim Yiyen yok türküleri ile benzer müziğe sahiptir. Kafkasya'dan Kırıma kadar çok geniş bir coğrafyada bu müziğin farklı versiyonları mevcuttur.
Yunanistan'da Benzer Müzikler
Batı Trakya'da Έχασα μαντήλι με εκατό φλουριά adlı türkü benzer müziğe sahiptir. ΓΙΩΤΑ ΛΥΙΑ'nın söylediği Η τσιγγάνα η Μαρίτσα adlı şarkı ile de benzer müziğe sahiptir.
Ρόζα Εσκενάζυ'nin 1936 yılında söylediği Σε ζγράφισα βλάχα μ' yine benzer müziğe sahiptir.
Arnavutluk'da Benzer Müzikler
Sabri Fejzullahu ve Adelina Ismajli'in söylediği Kallma cigaren benzer bir müziğe sahiptir.