Tavaşi Hasan Ağa Camii

Tavaşi Hasan Ağa Camii ya da İnadiye Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Ahmediye Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir cami. Sokullu Mehmet Paşa'nın hazinedarı olan Tavaşi Hasan Ağa tarafından yaptırılmıştır. Yapımına 1587 yılında başlanan cami, 1 yıllık inşaat sürecinden sonra 1588 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.
Özgün planda bir mescit olarak inşa edilen camiye Yanbu Seferi'nde ordu kadılığı görevinde bulunan Maraşlı Ramazan Ahmet Efendi minber koyarak, camiye çevirmiştir.
Cami, 1592 yılında Yemen'den gelen ve hazirede medfun bulunan Muhammed ibn-i Ukayl isminde bir şeyh tarafından bir dönem Rufai ayinlerinin icra edildiği bir tekke olarak kullanılmıştır. Daha sonra caminin karşısına, Anadolu ve Rumelideki Rufai tekkelerinin merkezi haline gelen Rufai Asitanesi inşa edilmiş ve ayinler bu tekkede icra edilmeye başlanmıştır.
Zamanla harap olan cami, 1892 yılında Hatice Hanım adında bir zat tarafından onarılmıştır. 1982 yılında tekrar onarılan cami, 2010 yılında kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçmiştir.
Özgün planda bir mescit olarak inşa edilmiş ve sonra camiye çevrilmiştir. Daha sonra haziresi, günümüzde bulunmayan fakat camiin cephesindeki sokaklardan birine adını veren mektebi ve meşrutası yapılmıştır. Cami, apartmanların arasında kalmıştır. Caminin bulunduğu bölge 2008 yılındaki düzenlemelere değin Tavaşi Hasan Ağa Mahallesi olarak anılıyordu. Cami, Malatyalı İsmail Ağa Camii'ye çok yakındır. Caminin banisi Tavaşi Hasan Ağa mihrap önünde medfundur.
Camii Tamir Kitabesi
Caminin 1892 yılındaki tamirinden sonra Şair İbrahim Refet Efendi tarafından manzum kitabe yazılmıştır.
Orijinal Metin
Tavaşi ol Hasan Ağa sahib-i cud u hayr-endiş
Mukaddem eylemişdi bu mübarek ma'bedi inşa
Hadice Hanım ol zahide ve sahibetü'l-hayrat
Harabe hükmünü giymiş iken yetdi Hızır-asa
Hulus-ı kalb ve hali niyet ile nakd-i cudundan
İkinci def'a da manend-i Cennet eyledi ihya
Hüda nail ide her birini ecr ü mesubata
Bi-Hakk-ı beyt-i ma'mur u bennur u Ka'betü'l-ulya
Güher-veş Re'feta, nazm eyledim itmamına tarih
Hadice Hanım ihya eyledi bu cami'-i bala
(1310)
Günümüz Türkçesi
Hayırlı işler düşünen, cömertlik sahibi Tavaşi Hasan Ağa,
İlk önce bu kutlu mabedi inşa etmişti.
Sofu ve hayırlar sahibesi Hatice Hanım,
Harabe hükmünü giymişken Hızır gibi yetişti.
Kalp saflığı ve niyet güzelliğiyle cömertliğinden,
İkinci kez Cennet gibi bir mabedi yaşattı.
Allah her birini hayırlara karışmış olarak erdirsin,
Allah ile en yüce Kabe'nin ve Beyt-i Mamur'un katında kabul eylesin.
Ey cevherli Refet, bitiş tarihine şiir yazdım,
Hatice Hanım bu yüce camiyi yaşattı.
(1892)
Hazirede Yatan Kişiler
Tavaşi Hasan Ağa (ö.1632)
Eş-Şeyh İbn-i Şeyh Mehmed İbn-i Akil (ö.1627)
Hasan Kapdanzade Mehmet Kapdan (ö.1657)
Halveti Şeyhi Hamid Efendi (ö.1726)
Abdullah Ağa'nın eşi Emetullah Kadın (ö.1755)
Toparabacıbaşı Hacı Mustafa Ağa (ö.1756)
Ayas Paşazade Süleyman Bey (ö.1757)
Kapıcıbaşı Abdülbaki Ağa (ö.1757)
Hacı Musazade Mehmed Efendi (ö.1758)
Toparabacıbaşı Hacı Hüseyin Ağa (ö.1758)
Hacegan Mehmed Efendi (ö.1761)
Fatma Kadın (ö.1763)
Ayas Paşazade Hacı Ahmed Bey (ö.1769)
Müderris Kayserili Ömer Efendi (ö.1780)
Şeyh Hocazade İbrahim Efendi (ö.1783)
Ayas Paşazade Haseki Hacı Mehmed Emin Bey (ö.16 Mart 1787)
Müderris Karslı Mehmed Efendi (ö.1788)
Hacı Hafız İsa Efendi (ö.1790)
Es-Seyyid Ali Efendi (ö.1808)
Hacı Ali Efendi (ö.1811)
Müderris Hacı Seyyid Hüseyin Efendi (ö.1817)
Ayas Paşazade Gedikli Said Mehmed Bey (ö.1820)
Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa'nın yeğeni Ali Galib Bey (ö.15 Temmuz 1841)
Bandırmalızade Şeyh Abdullah Efendi (ö.1848)
Ayas Paşazade Gedikli Abdülaziz Bey (ö.28 Haziran 1852)
Palabıyık Mehmet Bey oğlu Abdüllatif Bey (ö.1861)
Ayas Paşazade Gedikli Seyyid Ahmed Aziz Bey (ö.1884)
Atpazarı Şeyh Osman Efendi Tekkesi Şeyhi ve Tavaşi Hasan Ağa Mahallesi İmamı Şeyh Hacı Hafız Mustafa Şükrü Efendi (ö.1887)
Hatib İbrahim (ö.?)