Mihaloğlu Ali Bey

Mihaloğlu Gazi Alaaddin Ali Bey (1425 - 1507)
Mihaloğlu Hızır Paşanın oğlu. 1425 yılında Plevnede dünyaya geldi. Macarca, Romence, Lehçe ve İtalyanca bilen Alaaddin Ali Bey aynı zamanda Mihaloğulları ailesinin Plevne kolunu devam ettirmiştir.
Mihaloğlu akıncılarının komutanlığı yapan Mihaloğlu Ali Bey, Fatih Sulltan Mehmed ve II. Bayezid dönemlerinin önemli komutanlarındandır.
Faaliyetleri
1462 yılında Fatih Sultan Mehmed ile birlikte Eflak seferine katıldı. Targovişte gece baskını sırasında Fatih Sultan Mehmedin karargahına saldıran III. Vladı kovalayıp Eflakı tekrar Osmanlı topraklarına kattı.
Fatih Sultan Mehmed tarafından 1460 yılında Braniçevo subaşılığına getirilen Mihaloğlu Ali Bey sırasıyla Vidin, Semendire ve Niğbolu sancakbeyliği yapmıştır.
1460 yılında 20.000 kişiden oluşan Macar ordusunu yenerek Macar ordusunun komutanları Michael Szilagyi Greguvar Labatan ve Macar prensleri esir aldı. İstanbula gönderilen esirler Fatih Sultan Mehmedin emri ile 1461 yılı Ocak ayında idam edildi.
Joseph von Hammer;
İzornik muhasarasının Matyas tarafından refinden iki ay sonra kralın amcası Michael Szilagy ile Gereguvar Labatan Semendire kurbinde Bezasis namındaki mevkide Ali ve İskender Bey kardeşler tarafından mahsur ve teslime mecbur olarak İstanbula götürüldüler.
1463 yılında Sırbistan'da bulunan Golubac (Güvercinlik) subaşılığına getirildi.
1461-1466 yılları arasında Macaristana yapılan akınlara komutanlık yaptı.1466 yılında Macaristan Kralı Matthias Corvinus'u yenen Mihaloğlu Ali Bey Macar kralının kızı Mariayı esir almıştır. Macar kralının kızı Maria, Mehtap hanım adını alarak Müslüman olmuş ve Ali Bey ile evlenmiştir.
Nüzhet;
Bu muzafferiyette asakir-i şahanenifi yedine külli ganaim ve esir hatta Matyasın kerimesi dahi gazi-i müşarünileyh Ali Beğ tarafından bil-igtinam kendilerine tezvic eylemişler ve ismi de Mehtab Hanım tesmiye olunup bundan Gazi Hasan Beğ dünyaya gelmiştir. Müşarün-ileyha Pilevnede Gazi Ali Beğ türbesi civarında medfünedir.
1472de Akkoyunlu seferi öncesinde Fatih Sultan Mehmed tarafından Sivas Subaşısı olarak Doğu Anadoludaki sınırları korumakla görevlendirildi. Mihaloğlu Ali Bey savaş sırasında öncü birlik olarak görevlendirildi.
Aşıkpaşazade;
Padişah eydür: Mihaloğlı 'Ali Beğ'i gönderun, varsun ol vilayeti eli irdiği yire değin ursun ve yıksun, ademlerin esir itsun, didi ve hem padişahun emrini yerine kodılar.
'Ali Beğ'i Rumelinin yarar akıncılarile gönderdiler, vardı, Kemah'un ilini urdı. Ermenileri esir itdi, mübalağa toyumlukla oldı ve bunun kışşaşı çokdur, fakir ihtişar itdüm.
1474 kışında 7 bin kişilik büyük bir akıncı ordusu ile Macaristana girdi.
Oruç Bey;Mihaloğlı Ali Bey yedi bin akıncı cem idüp Ungurüs vilayetine girüp dirler iki şu vardur, ol şuları Türk geçmiş değüldi, geçüben Ungurüsun, Varad ulu şehrini ki tahtudur, gayet muazzam şehirdür, ardından gelüp haberleri yoğ iken sekizinci gün siğirdim verdi. Gelüp Varad şehrini yağma kılup harab idüp ol kadar ganimetler çıkardılar ki hisabını Allah bilür.1475 ve 1476da Fatih Sultan Mehmedin Boğdan seferi öncesinde Macaristana düzenlenen akınlara komutanlık yaptı.
1476 yılında emrindeki akıncılar ile birlikte III. Vladı (Kazıklı Voyvoda) yakalayarak öldürdü.
1477deki Arnavutluk seferindeki akınlara komutanlık yapan Gazi Alaaddin Ali Bey, 1478de ordu gelinceye değin İşkodrayı kuşatmada tuttu.
Arnavutluk Beyi İskender Beyin ölmesi üzerine Venediklilerin eline geçen, Akçahisar (Kroya) kalesini 16 Haziran 1478de ele geçirdi.
1479'da Mihaloğlu İskender Bey, Malkoçoğlu Bali Bey, Evrenosoğlu İsa Bey ve Hasan Bey ile birlikte 43.000 akıncı ile düzenlenen Osmanlı tarihinin en büyük akınına başkomutanlık yaptı.
Mihaloğlu Gazi Ali Bey ile birlikte Sırbistan, Macaristan ve Bosna seferlerine katılan Şair Süzi Çelebi, Mihaloğlu Alaaddin Ali Beyin akınlarını yazmış olduğu 15.000 beyitten oluşan Gazavatname adlı eserinde yazmıştır. Eser, akıncı gazalarını anlatan tek örnektir;
Cihanda müşrikonol vurdu boynun Ol oynadı Ali ve Hamza oynun
Ol ettirdi Varad şehrini yağma
O saldı Engerusa şever-ü gavga
Ol etti Esfilay oğlun giriftar,
O kıldı sancağın küfrün hak-i sar,
Tuna kurbınde kurmuşdu otağı
Adünun canına urmuşdıtağı
Zehi sürur ki bunca iler açdı
Tunayı üç yüz otuz kere geçti
Alman tarihçi Franz Babinger ; (Encyclopedia De Lİslamda Mikhaloğlu)Mihaloğlu Hızır Beyin üç oğlu vardı. Gazi Ali Beg, Gazi İskender Beg ve Bali Beg. Bu üç oğlun ilk ikisi tarihte mühim bir rol oynadılar Gazi Ali Beg, 1461de Vlada (Kazıklı Voyvoda) karşı yapılan harbte temayüz etti. 1473te Uzun Hasanın (Akkoyunlu) memleketini tahrib etti. 1475te kardeşi İskender Begle Macaristana akınlar yaptı. 1476da Arnavutluk İşkodrası önünde Akıncıları kumanda etti. Batılı tarihçiler Mihaloğlu Gazi Ali Bey'in 1492deki Laibach akınının dönüşünde Alman İmparatoru Maximilianın kumandanlarından Rodolf dö Keves tarafından pusuya düşürülüp tutsak alındığını, daha sonra da idam edildiği yazmaktadır.
Osmanlı tarihi kaynaklarına göre sonraki yıllarda Semendire sancakbeyliğide yapan, H.901/M.1496 tarihli vakfiye ile Plevnede vakıf kuran, vakfiyesinde adı Alaeddin Ali Bey İbni merhum Hızır Paşa İbni Mihal Bey olarak geçen Mihaloğlu Gazi Alaeddin Ali Beyin 1507'de Plevne'de vefat ettiğini yazmaktadır.
Geleneği
Mihaloğlu Gazi Alaaddin Ali Beyin Mahitab Hatun ve Selimşah Hatun olmak üzere Hristiyan asıllı iki eşi vardır. Mihaloğlu Gazi Ali Bey ile evlendikten sonra Müslüman olan Mahitab Hatun Hasan Bey, Ahmet Bey ve Aynişah Hatunun annesi, Selimşah Hatun'da Gazi Mehmed Bey, Gazi Hızır Bey ve Gazi Kara Mustafa Beylerin annesidir.
Mihaloğulları ailesinin Plevne kolunu devam ettiren Gazi Ali Bey Plevne'de çok sayıda eser yaptırmıştır.
Bulgar tarihçi Yordan Trifonov ; (Mihalbeyoğlu)
Şehirlerimizde vakıflar tesis eylemiş ve böylelikle isimlerini tarihimize bağışlamış Mihalbey oğulları içinde en dikkate şayan ve en maruf olanı Plevneli Gazi Ali Beydir. Tarihi malumatlada mukayesesi yapılmış olan vakıf hakkındaki vasiyetnamesi, bize onun kim ve nasıl bir zat olduğunu, neden gazi lakabını taşıdığını, nasıl te-sis ettiği vakfa Plevne, Niğbolu ve Vidindeki emlak şöyle dursun, Plevne şehrinin ve Plevne ile Lofça civarında, hatta Trakyada 27 köyün öşrünü de vakfedilmiş olduğu imkanını veriyor. 30 seneden fazla kardeşi İskender Beyin yardım ettiği Gazi Ali Bey, Sultan Mehmedin Eflak, Boğdan, Macaristan ve Venedikde yaptığı bütün büyük harplerde komutanlık vazifesi görmüş, müteaddid zaferler kazanmış, sayısız insanlar esir etmiş muazzam servetini vakıf suretiyle haleflerine bırakmıştır. Gazi Ali Bey varislerine iradın üçte birini bırakmış, diğer üçte birini hayır işlerine tesis eylemiştir. Bu sebeple Gazi Ali Bey te-sis eylediği vakıflarla tarihimizde ister istemez bir mevki almıştır.''
Mihaloğulları ailesinin Plevne kolu Gazi Ali Bey'in ahvadı ile devam etmiştir.