turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Çölleşme

Çölleşme, doğal yılların sonlarında Afrika'daki Sahel bölgesi çölleşmesi ile başladı. Ayrıca insanların doğa üzerindeki madencilik, tarım, ağaç kesme gibi aktiviteleri ile de gerçekleşir. Yağışların azalması, bitkilerin seyrekleşmesi, çıplak toprak arazisinin artması doğal çöl oluşumunun sebepleridir. Çölleşme var olan çöllerin genişlemesini değil, yeni bir çölün oluşumunu ifade eder.
Yağış yetersizliği, kuraklığın yanında, aşırı otlatma, ormansızlaşma, yanlış/aşırı sulama, toprağın kirlenmesi, çölleşmeye etki eden diğer faktörlerdir. Pek çok afette olduğu gibi temel sebep artan dünya nüfusunun doğal kaynak talebidir. Önce toprağı bir arada tutan bitkiler yok olur, daha sonra da toprak erozyonla kaybedilmeye başlanır. Çölleşme yüzlerce yılda oluşan toprak katmanının önce incelmesine, sonra yok olmasına neden olur.
Dünyada çölleşme
Çölleşme; yoksulluk, kıtlık, açlık, sel ve taşkın, göç ve savaşlara sebep olabilmektedir. Erozyon, gıda üretiminde azalma, biyoçeşitliliğin azalması çölleşmenin diğer sonuçlarıdır. Dünya karalarının %30'unu tehdit eden çölleşme, Asya, Afrika ve K. Amerika'yı ciddi şekilde tehdit etmektedir. Avrupa'da beş devletin çölleşme problemi bulunmaktadır.
Her yıl dünyada en verimli üst kısmından olmak üzere 24 milyar ton toprak erozyon ile taşınmaktadır. Çölleşen alanın boyutu yıllık 6 milyar hektardır. Dünyada 10 milyon insan çölleşme sonucu ekolojik göçmen konumuna düşmüştür.
Çölleşme dünya gündemine 1960'lı yıllarda altı yıllık kuraklık yaşanan Sahel bölgesi ile girdi. Sahel, Sahra Çölü'nün güneyindeki 11 ülkeyi kapsayan, yarı kurak-nemli bölgedir. 1968 ile 1974 yılları arasında yağış azlığı ile bitki örtüsü yok olmuş, milyonlarca hayvan ölmüş, hayatta kalabilen insanlar güneydeki kurak ve kalabalık kentlere göçmek zorunda kalmıştır.
Türkiye'de çölleşme
Çölün bulunmadığı Türkiye'de Konya, Iğdır ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi çölleşme tehlikesi altındadır. Türkiye arazisinin %65'i dikkatli kullanılmadığında çölleşme sorunu oluşabilecek kurak/yarı kurak iklim etkisindedir. Türkiye erozyon ve çölleşme ile en fazla mücadele eden dünyadaki 5 ülkeden biridir. İç Anadolu bölgesi dünyada çölleşme açısından aşırı/çok hassas alan olarak kabul edilmektedir.
Türkiye BM'nin Çölleşme ile Mücadele sözleşmesini 1994 yılında imzalayıp, 1998 yılında onaylamıştır. Ulusal eylem planı hazırlanmış, Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Karapınar kumulları örneği
Karapınar kumullarının oluşumu tipik bir çölleşme olayıdır. Daha önce çöl olmayan bir alanda şartların oluşması durumunda çölleşme başlayacağını göstermektedir. Bu alandaki çölleşme Türkiye'nin kurak alanlarının çölleşmeye karşı hassasiyetini teyit etmiştir. Alan 15 yıl gibi kısa zamanda çöl görünümü almıştır.
Çölleşmenin başladığı alanda rüzgar erozyonuna karşı önlemler alınarak çölleşme durdurulmuştur. Kamış perdeler, otlandırma ve ağaçlandırma çalışması yapılmıştır. Ağaç çeşidi olarak iklime uygun akasya, iğde, dişbudak, akçaağaç, karaağaç, çam, sedir, badem kullanılmıştır. Karapınar çalışmaları dünyadaki en başarılı 10 projeden biri kabul edilir. Çölleşen arazi yeniden tarım arazisine dönüşmüştür.
Steve Strange

Steve Strange (doğum adı: Steven John Harrington, 28 Mayıs 1959 - 12 Şubat 2015), Galli pop şarkıcısıdır. 28 Mayıs 1959'da Newbridge, Caerphilly'de doğdu. Önceleri rock müzisyenliği yapmış sonra tarz değiştirerek 1980'lerin pop müzik gruplarından Visage'nin vokalisti olmuştur. 1970 'lerde gece kulüplerinde şovlar yaparak sanat yaşamı başladı. Konser vermek için gittiği Mısır'ın Şarm eş-Şeyh kentinde kalp krizinden öldü.
Philippe Massoni

Philippe Massoni (13 Ocak 1936, Zürih - 14 Şubat 2015, Paris), İtalyan asıllı Fransız polis ve üst düzey siyasi görevli.
1976-1980 yılları arasında Başbakanlar Jacques Chirac ve Raymond Barre'ın yetkili danışmanı olmuş, 1980-1986 yıllarında Paris polis müdürlüğünün teknik hizmetler müdürü, 1986 yılında 1 ay kadar Güvenlikten sorumlu Bakan Robert Pandraud kabine direktör yardımcısı, 1986-1988 yılları arasında Fransa Genel İstihbarat Merkezi Müdürü olarak görev yürütmüş, 1988-1992 yıllarında Aube ve 1992 yılında kısa bir süre Oise valisi, 1992-1993 yıllarında Auvergne bölge valisi, 1993 yılında 1 aydan kısa bir süre İçişleri Bakanı Charles Pasqua'nın kabine direktörü, 1993-2001 yılları arasında ise Paris Polis Müdürü olarak görev yürütmüştür. 2001-2004 yılları arasında 3 buçuk yıl kadar Olağanüstü hizmetten Danıştay üyeliğinde bulunmuş, 2001 yılında Cumhurbaşkanı Chirac'ın terörle mücadele ve iç güvenlik konularında danışmanı olarak atanmıştır. 2002-2007 arasında Fransa Cumhurbaşkanı Andorra eş prensi Jacques Chirac'ın Andorra'daki şahsi temsilcisi olarak görev yapmıştır. Yine 2002 yılında Chirac tarafından İç Güvenlik Kurulu (CSI) Genel Sekreteri olarak atanmış Nicolas Sarkozy'nin cumhurbaşkanı olmasının ardından Eylül 2007'de görevi sonlandırılmıştır. 2007-2009 yılları arasında ise Senato Başkanı Christian Poncelet ve kısa bir dönem Gérard Larcher'in güvenlik konularından sorumlu danışmanı olmuştur. Massoni 14 Şubat 2015'te ölmüştür.
Gabriela Yordanova

Gabriela Yordanova (Bulgarca: Й, d. 5 Kasım 2002) Bulgar Pop şarkıcı. Gabriela, Bulgaristan'ın Sofya kentinde yapılan 2015 Eurovision Çocuk Şarkı Yarışması'nda Bulgaristan'ı temsil etmiş, yarışmada 62 puanla dokuzuncu olmuştur.
Biyografi
Gabriela, 2003 yılında Bulgaristan'ın başkenti Rusçuk'ta doğmuştur. 4 yaşında müzik kariyerine başlamış, günümüzde vokal ve müzik eğitimi almaktadır. Kariyerine başladığı günden bu yana birçok müzik yarışmasına katılmıştır. 2015 yılında Italia Music Festival, prix Stars of songs festivaline katılmış ve kazanmış, Romania Grand Prix trophy Music (2015) Bucharest Grand Prix Spring Star (2015) ve Grand Prix in Golden Monkey (2015) katılmıştır. Ayrıca İtalya, Kazakistan ve Macaristan'da yapılan müzik yarışmalarına da katılmıştır. 2015 yılında Bulgaristan Ulusal Televizyonu tarafından düzenlenen Ulusal final sonucunda yarışmayı kazandığı için Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da yapılacak 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Bulgaristan'ı temsil etmesi için görevlendirmiştir.
Talus Taylor

Talus Taylor (d. 1933 - ö. 19 Şubat 2015) Çocuk edebiyatının meşhur simalarından Amerikalı yazar ve çizgi filmci. Fransız eşi Annette Tison ile birlikte Barbapapa serisini kaleme alıp ve ardından çizgi film olarak televizyona aktardılar.
Çocuk edebiyatının meşhur simalarından Amerikalı Talus Taylor 19 Şubat 2015'te 82 yaşında Paris'te öldü.
Kaynaklar
Amerikalı çocuk kitabı yazarları
1933 doğumlular
2015 yılında ölenler
Amerikalı animatörler
Père Lachaise Mezarlığı'na defnedilenler
Waterloo, Iowa

Waterloo, Amerika Birleşik Devletleri'nde Black Hawk iline bağlı bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 68,653, metropol nüfusunun ise de 169,895 olduğu tespit edilmiştir.
Tarihi
Waterloo şehri Cedar nehri yakınları üzerinde yer almaktadır. 29 Aralık 1851 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nce ele geçirilmiş ve şehre Waterloo, ismi verilmiştir.
Nüfus
2010 sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehirde 68,406 kişi, 28,607 ev ve 17,233 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise 79.0% Beyaz, 11.3% Afrikan Amerikan, 0.3% Yerli Amerikan, 5.2% Asyalı, 0.1% Pasifik Adalı, 1.1%'i ise diğer gruplardandır.
2000 Sayımı
1 Nisan 2000 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehirde 68,747 kişi, 28,169 ev ve 17,746 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise 79.0% Beyaz, 11.3% Afrikan Amerikan, 0.3% Yerli Amerikan, 5.2% Asyalı, 0.1% Pasifik Adalı, 1.1%'i ise diğer gruplardandır.
Kardeş şehirler
Gießen, Almanya
Targovishte, Bulgaristan (2002)
James Best

James Best (26 Temmuz 1926, Powderly, Kentucky 6 Nisan 2015 ), Amerikalı oyuncudur. 1979-1985 arası yer aldığı ünlü ABD dizisi The Dukes of Hazzard 'da rol alarak tanındı.
1950'lerde girdiği sinema sektöründe kovboy filmlerinin vazgeçilmez oyuncularından olup genelde kanun adamı rollerinde görülmüştür.
6 Nisan 2015'te 89 yaşında ölmüştür.
Denizli horozu

Denizli horozu, Denizli iline özgü, yerel Tavuk Irkları'ndan biri ve horoz ırkıdır. Uzun ve ahenkli ötüşüyle diğer ırklardan ayrılır. Yöre halkının yetiştirmek için uzun öten horozları tercih etmesiyle zamanla kendiliğinden oluşmuş bir ırktır.
Osmanlı zamanında Arnavutluk'tan getirilen uzun öten Berat horozunun Denizli'de yerli ırklarla karışması ile oluştuğu iddia edilmektedir. Fakat vücut yapısı, renk ve görünüş açısından bir benzerlikleri yoktur. Denizli çevresinde çıkarılan MS 2. yüzyıla ait yazıtlarda horoz motiflerine rastlanmaktadır. Denizli horozlarının birinci yıldaki ötüş uzunluğu 20-25 sn uzunluğundadır.
Canlı ağırlığı 3-3,5 kg olan horozların gözleri siyah sürmelidir. Renk, ibik ve vücut yapısına göre üç gruba ayrılırlar.
Renklerine göre altı tipi vardır: Pamukkır, demirkır, al, siyah, kınalı, kürklü.
Vücut tipine göre: Yüksek boyun, küpeli, sülün olmak üzere üç tipi bulunur.
İbik durumuna göre: Dar ibik, geniş ibik tipleri bulunur. Gül ibik tipi zamanla kaybolmuştur.
Horozların ses tonları üçe ayrılır; davudi, ince, kalın. Ötüş niteliğine göre; hüzünlü ses, net ses, dalgalı ses, cırtlak ses olarak dörde ayrılır. Ötüş sırasında vücut şekline göre; Kurt ötüşü, Aslan ötüşü, pus ötüşü, yiğit ötüşü gibi sınıflandırma yapılır. Kesik-kesik ötüş tipi yalancı ötüş olarak adlandırılır ve makbul değildir.
Tavukları 2-2,5 kg ağırlığında, yumurta verimi yıllık 90-130 adettir. Yumurtlamaya 6. ayda başlarlar. Yumurta ağırlığı 55-60 gramdır. Tüyleri genelde siyahtır, boyunlarda kirli beyaz, kırçıllı renk bulunabilir. Bacaklar gri, gözler sürmeli ve siyahtır. Civcivleri ilk başta siyahtır. Bir ay sonra tüylerini dökerler, 15 gün tüysüz kaldıktan sonra yeni tüyleri çıkmaya başlar. Yeni tüyleri siyah olanlar tavuk, renkli olanlar horozdur.
Türkiye'de ünü oldukça yayılan Denizi horozu yoğun talep görmekte ve yüksek fiyata alıcı bulabilmektedir. Denizli horozu ırkının korunması ve çoğaltılması için çalışmalar yapılmaktadır.
Patachou

Henriette Ragon, bilinen ismiyle Patachou (10 Haziran 1918 - 30 Nisan 2015), Fransız şarkıcı ve oyuncu. 1953-2006 arası radyo, müzik, tv ve film çalışmalarında bulundu. Legion d'Honneur nişanı sahibiydi.
Patachou Paris'te doğdu kendisi gibi sanatı seçmiş 1946 doğumlu Pierre Billon isminde besteci oğlu vardır.
Patachou 30 Nisan 2015'te Paris'te 96 yaşında öldü.
Sylvie Joly

Sylvie Joly (18 Ekim 1934 - 4 Eylül 2015), Fransız oyuncu ve komedyen. En çok Les Valseuses (1974) ve Préparez vos mouchoirs (1978) filmlerindeki rolleriyle tanınmıştır.
Joly Paris'te doğdu. Mathilde Vitry adında bir kızı ve Gregoire Vitry adında bir oğlu vardı. Ekim 2010'da Parkinson hastası olduğunu açıkladı.
Joly, 4 Eylül 2015'te Paris'te 80 yaşında kalp krizinden öldü.
Dihye bin Halife

Dihye bin Halife veya sıklıkla Dihye't-ul Kelbi (Arapça: ), Peygamber Muhammed'in Bizans İmparatoru Herakleios'a elçi olarak gönderdiği sahabe.
Müslüman oluşu
Dihya't-ul Kelbi büyük bir kabilenin başı idi. Peygamber Muhammed onun Müslüman olmasını istiyordu, dua etti. O Müslüman olsaydı kabilesi de Müslüman olacak idi. Duası kabul oldu, geliyor diye haber verdiler. Ulaştığında Peygamber ona cübbessini serdi ve oturmasını söyledi. Ancak oturmayıp, kaldırıp, başına koyup ve öpen sahabi af diledi. Nedeni sorulduğunda kibirinden dolayı, damat istemeyip 70 kızını kendi elleriyle öldürdüğünü söyledi. Kelime-i Şehadet'den sonra gelmiş geçmiş bütün günahların affalunduğu vahiy olarak indi Peygambere.
Orak, çekiç ve yazı fırçası

Orak, çekiç ve yazı fırçası veya orak, çekiç ve kalem Kuzey Kore'de iktidar olan Kore İşçi Partisi bayrağında bulunan amblem.
Komünizmin klasik simgesi olan ve proletarya ve çiftçileri temsil eden orak ve çekiç sembolüne ek olarak, Kore güzel yazı sanatı aleti ve entelijansiya olarak tabir edilen aydın sınıfını temsil eden yazı fırçası eklenerek meydana getirilmiştir.
Hakkında
Orak, çekiç ve yazı fırçası; kullanım bakımından Juche felsefesinin sembolü olarak da anılmaktadır. Marksist-Leninist temellere dayalı Juche felsefesinin Türkçe karşılığı "Bağımsız duruş" ve "Kendi kendine yetebilme hali" dir. Kuzey Kore'nin kurucusu Kim İl-sung; Juche düşüncesiyle dogmatizmi yenmeyi amaçlamış, ideolojik alanda kendine yeterliğin temelini oluşturmak istemiş ve bunun sonucu Juche kavramı hayatın her alanına girmiş ve etkilemiştir. Juche felsefesine göre insan, onu diğer varlıklardan ayıran yaratıcılık, akıl ve bağımsızlık özellikleri sayesinde kendini geliştirir, öğrenir ve hep ilerler. İnsan içgüdülerinin ötesinde, sadece eğitim, tartışma ve yaratıcılık deneyimleri sayesinde ilerleyebilir.
Galeri
Merak Tutkusu

Merak Tutkusu (özgün adı An Appetite for Wonder: The Making of a Scientist), Richard Dawkins tarafından yazılan hatırat. Ilk defa 9 Eylül 2013 tarihinde yayınlanmıştır (Nisan 2015 Türkiye). Dawkins anlatıma 3. kuşak büyükbabasından başlayıp Gen Bencildir'in yazımına kadar devam eder.
2013 kitapları
Bilim kitapları
Anı kitapları
Richard Dawkins kitapları
Güvenlik ağı

Özellikle 2015 yılında kullanımı artan sistem yerden yükselmeye başlayan inşaatlarda, üst katlardan aşağıya malzeme düşmelerini önleyerek aşağıda bulunan çalışanları koruduğu gibi, personel düşmelerinde de can kurtaran ağlardır.
İnşaat dış cephelerinde kullanıldığı gibi asansör şaft boşluklarında ve galeri boşluklarında da kullanılmaktadır.
Kullanılan yakalama ağları ve bu ağları taşıyan güvenlik ağı konsolları bağlantı ve kurulum şartları bakımından TS EN 1263-1 ve TS EN 1263-2 standartlarına uyumlu olacak şekilde imal edilmelidir.
Bu standarda göre inşaat güvenlik ağlarından 100 Kg lık ağırlığı, 7 metre yükseklikten düşme testinde yakalaması istenmektedir.
İnşaat
Ganzhou

Ganzhou (), Çin'in Jiangxi eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, eyalet merkezi Nanchang'ın 330 kilometre güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 39,379.64 km2 olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 8,368,447'dir.
Ganzhou, kuzeyde Jian ve Fuzhou, doğuda Fujian'a bağlı Sanming ve Longyan, güneyde Guangdong'a bağlı Meizhou, Heyuan ve Shaoguan ve batıda Hunan'a bağlı Chenzhou il düzeyi şehirleri ile komşudur. Şehre Ganzhou Huangjin Havalimanı hizmet vermektedir.
İdari bölümler
Ganzhou şehri iki semt, bir ilçe düzeyi şehir ile 15 ilçeye ayrılmaktadır.
Zhanggong semti (章贡区)
Nankang semti (南康区)
Ruijin şehri (瑞金市)
Gan ilçesi (赣县)
Yudu ilçesi (于都县)
Xingguo ilçesi (兴国县)
Ningdu ilçesi (宁都县)
Shicheng ilçesi (石城县)
Huichang ilçesi (会昌县)
Xunwu ilçesi (寻乌县)
Anyuan ilçesi (安远县)
Dingnan ilçesi (定南县)
Longnan ilçesi (龙南县)
Quannan ilçesi (全南县)
Xinfeng ilçesi (信丰县)
Dayu ilçesi (大余县)
Chongyi ilçesi (崇义县)
Shangyou ilçesi (上犹县)
Kardeş şehirler
McAllen, ABD (1994'ten beri)
Brunswick, ABD (2008'den beri)
Freetown, Sierra Leone (2008'den beri)
Roissy-en-France, Fransa (2008'den beri)
Fokida, Yunanistan (2011'den beri)
Kiyosu

Kiyosu ( Kiyosu-shi), Japonya'nın Aichi prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir prefektörlüğün batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 17.32 km2 olan şehrin nüfusu 1 Ocak 2010 itibarı ile 65,680'dir.
Kiyosu, 1 Ağustos 1889 tarihinde bir kasaba olarak kurulmuş olup 7 Temmuz 2005 tarihinde Shinkawa ve Nishibiwajima kasabaları ile birleşerek şehir statüsü almıştır. 1 Ekim 2009 tarihinde Haruhi kasabası Kiyosu'ya katılmıştır. Şehre JR Central'in Tōkaidō Ana ile Meitetsu'nun Nagoya Ana, Inuyama ve Tsushima hatları hizmet vermektedir.
Kardeş şehirler
Jerez de la Frontera, İspanya (Ocak 1994'ten beri)
Miley Cyrus & Her Dead Petz

Miley Cyrus & Her Dead Petz Amerikalı şarkıcı Miley Cyrus'ın beşinci stüdyo albümüdür. Albüm 30 Ağustos 2015 tarihinde çevrimiçi müzik dinleme sitesi SoundCloud üzerinden ücretsiz dinlenilmeye sunulmuştur. Albümde elektronik müzik elementleri, bir önceki 2013 çıkışlı albümü Bangerz'a göre daha azdır. Cyrus, bu deneysel çalışma ürünü albümü için Bangerz'dan daha önce çalışmaya başladığını belirtti.
Miley, albümü herhangi bir tanıtım veya reklam olmadan duyurdu ve 2015 MTV Video Müzik Ödülleri gecesinde ücretsiz dinlenilmeye açık olduğunu söyledi. Müzik eleştirmenlerinin bazıları Cyrus'ın böyle deneysel bir albüme karşı cesur ve tutkulu olmasını övdü, bazıları ise albümün prodüksiyonunu tamamlanmamış buldu. Cyrus, Miley Cyrus & Her Dead Petz'in tanıtımı için yayımlandıktan sonra "Dooo It!", "Lighter" ve "BB Talk" adlı şarkılarına müzik videosu çekti. Saturday Night Live programında "Karen Don't Be Sad" ve "Twinkle Song" adlı iki şarkısının canlı performansını sergiledi. 2015 yılında da Kasım ve Aralık aylarında "Milky Milky Milk Tour" adını verdiği tura çıktı.10 Nisan 2017'de albüm ücretli bir şekilde iTunes, Spotify gibi müzik dinleme sitelerinde sunulmaya başlandı.
Şarkı listesi
Bilgiler Miley Cyrus'ın web sitesinden alınmıştır.
Dabbe 6

Dabbe 6, yönetmenliğini ve senaristliğini Hasan Karacadağ'ın üstlendiği, Türk yapımı bir korku filmidir. Yayınlandığı dört hafta içinde toplam 497.468 kişi tarafından izlendi. Dabbe serisinin son filmidir.
Hikaye
Mukadder Yaman bir gece aniden ölür. Adli tıba göre ölüm nedeni beyin kanamasıdır. Öldüğü sırada annesinin yanında olan Ayla'ysa olayın bir cinayet olduğunu iddia etmektedir. Ona göre katiller farklı boyuttan varlıklardır. Kardeşinin bu akıl almaz iddialarını psikolojik travmaya bağlayan doktor Zeren'in, nöroloji uzmanı arkadaşlarından yardım alır. Fakat tetkikler sonuçsuz kalmıştır. Ayla gün geçtikçe garipleşir. Kimsenin bilmediği şey, tüm bu yaşananların arkasında Cuhenna Cin kabilesinin olduğudur.
Narcos

Narcos, Amerikan suç draması ve aksiyon dizisi. 28 Ağustos 2015 tarihinde Netflix'te yayına başladı. İlk 2 sezonu Güney Amerikadaki suç dünyasının en büyük uyuşturucu lordu Pablo Escobar'ın hayatını, üçüncü sezon Cali Karteli'ni anlatır. 10ar bölümlük 3 sezondan oluşan dizinin ilk sezonunun tüm bölümleri 28 Ağustos 2015'te, ikinci sezonun tüm bölümleri 2 Eylül 2016 tarihinde, üçüncü sezonunun bölümleri ise 1 Eylül 2017 tarihinde yayımlandı.
Oyuncular
Bölümler
Altay aymağı (Hakasya)

Altay aymağı (Hakas Türkçesi: / Altay aymağı, Rusça: ()) Rusya Hakasya Cumhuriyetinde ilçe düzeyinde idari birim.
Yönetim merkezi Huba çar (Bozyar, Akyar) köyü.
Sözkökü
"Altay" sözü etimolojisi ile ilgili çok farklı görüşler bildirilmiştir.
Aymak sözü ise Sibirya Türkleri ve Moğol toplumlarında bölge, ilçe gibi anlamlara gelir.
Tarih
SSCB döneminde Ocak 1944 tarihinde SSCB Büyük Şura başkanlığınca belediye sınırları düzenlemesiyle ilgili olarak düzenlenmiştir. Kolektif çiftliklerin yaygınlaştırılmasıyla buraya Türk olmayan bir nüfusun arttığı görülür.
Bölgenin merkezi olan Huba çar (Rusça: Belıy Yar) Abakan akarsuyu kıyısında yer alır.
Coğrafya
Altay aymağı, Abakan-Yenisey arasında Koybal bozkırında yer almaktadır.
Coğrafi konum olarak Hakasya Cumhuriyetinin doğu kesimindedir. Doğu'da Yenisey akarsuyunun sağ kıyısında olup Krasnoyarsk eyaleti ile Hakasya arasındaki sınırları ayırmıştır. Batıda Abakan akarsuyu ile aymak sınırları ayrılmış, Ağban piltiri aymağı bulunur. Güneyde Pii aymağı (veya Bey aymağı), kuzeyde Hakasya'nın başkenti Abakan şehri ile sınırdır.
İlçenin yüzölçümü 1736 km2. Altay Cumhuriyeti ilçeleri arasında yüzölçümü yönünden 8. sıradaki idari bölgesidir.
Abakan havalimanına uzaklığı 25 km'dir.
Bölgenin sahası içinde Novo-Mihaylovskoye petrol ve gaz alanı ve Altay gölü dolayında Altay Terapötik Çamur Kaplıcası birçok hastalığın tedavisinde faydalanılmaktadır.
İdari bölünüş
Altay aymağında 19 yerleşim alanı bulunmakta olup bunlardan 9 köy idari birimdir. Kır merkezli yönetim bölgeleri:
Arşanlar kır yerleşimi: Merkezi Arşannar köyü (Hakasça: ).3 yerleşim bölgesi vardır. Nüfusu 1795 kişidir. Yüzölçümü: 28,56 km2
Akyar (Ah şar) kır yerleşimi: merkezi Huba Çar köyü. 2 yerleşim bölgesi var.
Izıh kır yerleşimi: Izıh (Idık) köyü. 1 yerleşim bölgesi.
Kirovo kır yerleşimi: Kirovo köyü. 1 yerleşim bölgesi.
Krasnopol kır yerleşimi: Krasnopol köyü. 2 yerleşim bölgesi.
Novomihaylov kır yerleşimi: Novomihaylov köyü. 1 yerleşim bölgesi.
Novorossi kır yerleşimi: Novorossi köyü. 5 yerleşim bölgesi.
Oçur kır yerleşimi: Oçur köyü. 2 yerleşim bölgesi.
Kök haydaği kır yerleşimi: Kök haydaği köyü. 1 yerleşim bölgesi.
Nüfus
Son nüfus durumuna göre 25 962 kişi (2015 yılı)
Etnik yapı
İlçede nüfusun karışık olduğu görülür. Türk gruplarından Hakas Türkleri, Slav gruplarından Ruslar, Ukraynalılar bulunur. Ermeni ve Azeri nüfusları da vardır.
Ekonomi
İlçede başlıca ekonomik uğraş olarak tarımı sayabiliriz.
Maden yataklarında en çok kömür çıkarılır. Kömür zengini bir bölgedir.
Toplum Sağlığı
Yöredeki Türk toplumunun ahlaki değerlerinin yüksek oluşu, doğal besinlerle beslenmeleri hastalıkları büyük oranda düşük seviyede tutar. 1940'lı yıllarda ilk sağlık merkezleri kurulur.
Ulaşım
Bölgede Abakan-Sayanagorsk ve Abakan-Bey arası otoyol vardır.
Turizm
Türk Boyları Tarihi'nin günümüze uzantılarını araştırmak isteyen araştırmacılar için Hakasların yaşantısı, kültürü, dili, sözlü tarihleri turizm çekiciliğidir. Yörede bozulmamış tabiatı ile insan bedenini onarıcı etkiye sahiptir.
Izıh köyü dolayında tarihi-kültürel abideler bulunur. Izıh Çaatas (yenitaş) adlı kurgan (mezan höyüğü), Oçur köyündedir. Oy ve Oçur taş stelleri görülür.
Kim İl-sung Meydanı

Kim İl-sung Meydanı (Hanja: 金日成廣場; Hangul: 김일성광장), Kuzey Kore'nin başkenti Pyongyang'da bulunan anıtsal meydan.
Kuzey Kore'nin sembolik merkezi olma işlevini de taşıyan bu meydan, ülkenin kurucusu "ebedi lider" Kim İl-sung'dan adınıi taşımaktadır. Kim İl-sung Meydanı, ülkenin en önemli meydanı sıfatıyla askeri görenlere, çeşitli gösterilere ve törenlere ev sahipliği yapmaktadır.
Hakkında
Yapımına 1953'te başlanan meydan, Ağustos 1954 tarihinde resmi olarak açıldı. Fakat meydanın bugünkü halini alması, yaklaşık 30 yıl sürdü.
Taedong Nehri'nin hemen batısında yer alan meydan, yaklaşık 75.000 m2'lik genişliğiyle dünyanın en geniş 37. meydanıdır ve tam karşısında Juche Kulesi bulunur. Meydanda Büyük Halk Eğitim Evi, Dış Ticaret Bakanlığı binası, Sanat Galerisi binası, Kore İşçi Partisi Genel Merkezi ve Kore Merkezi Tarih Müzesi yer alır. Meydanı çevreleyen binalara sıklıkla Kim İl-sung, Kim Cong-il, Karl Marx ve Vladimir Lenin'in portreleri asılır.
Yapısı itibarıyla Tiananmen Meydanı'na benzeyen Kim İl-sung Meydanı, Kızıl Meydan ile başlayan ve komünist ülkelerle özdeşleşen askeri geçit törenlerine ev sahipliği yapmaktadır. Nitekim meydanda her 10 Ekim günü Kore İşçi Partisi'nin kuruluş yıldönümü etkinlikleri, her 16 Şubat günü Kim Cong-il'in doğum günü etkinliklerine, her 15 Nisan günü Kim İl-sung'ın doğum günü etkinlikleri ve bununla birlikte birçok gençlik şölenleri gerçekleştirilir.
Meydanın yaklaşık 100.000 kişilik bir mitinge ev sahipliği yapabileceği bildirilmektedir. Nitekim Kim İl-sung'un 1994'teki cenaze töreninde bu sayıda kişi meydanda toplanmıştır.
Galeri