Ignacy Jan Paderewski

Ignacy Jan Paderewski (18 Kasım 1860 - 29 Haziran 1941), Polonyalı piyanist, besteci, diplomat, siyasetçi ve eski Polonya Başbakanı.
Polonya'nın en ünlü piyanist ve bestecilerinden birisidir. 16 Ocak 1919 - 10 Aralık 1919 tarihleri arasında Polonya Başbakanı ve Dışişleri Bakanı olarak görev yapmış bir devlet adamıdır.
Yaşamı
1860 yılında Polonya'nın Podolya kentinde (bugünkü Ukrayna) Kurylowka köyünde dünyaya geldi. Annesini doğumundan birkaç ay sonra kaybetti. Henüz 3 yaşında iken babası 1863teki Ocak Ayaklanmasına katıldığı için tutuklanıp bir yıl kadar hapsedildi; bu süre içinde ona ve ablasına halası baktı. Yaşadığı ortam, milliyetçilik duygusunun erken yaşta gelişmesini sağladı.
12 yaşında Varşova Konservatuvarında müzik eğitimine başladı. 1878deki mezuniyetinden sonra aynı okulda piyano dersi verdi.
1880de ilk evliliğini öğrencisi piyanist Antonina Korsak ile yaptı. Eşi, aynı yılın Ekim ayında engelli oğulları Alfredi dünyaya getirdikten 10 gün sonra hayatını kaybetti. Paderewski çocuk felci olan oğlu Alfredin bakımını önce kayınvalidesi, sonra babası, daha sonra arkadaşlarına bıraktı; kendisi besteciliğe ağırlık vererek 1882de altı aylık kompozisyon eğitimi için Berline gitti.
Varşovaya döndükten sonra arkadaşı kemancı Gorski ile konserler verdi. Konserlerin arasında bir yandan da Berlindeki eğitimini sürdüren Paderewskiyi piano virtüözü olarak kendisini yetiştirmesi için Berlinde arkadaş olduğu Anton Rubinstein teşvik etti. Onun tavsiyesine uyarak, 1886da gittiği Viyanada ünlü piyano öğretmeni Teodor Leszetyckinin öğrencisi oldu. Viyanaya gitmeden önce efsanevi oyuncu Helena Modrzejewska ile Krakówda yaptığı sahne gösterisinden elde ettiği gelirle yaşamını bir süre finanse etti. Bir sene Straousburg Konservatuvarında ders vermek için ara verdikten sonra tekrar Viyanaya dönerek Leszetycki ile çalışmayı sürdürdü.
Müzik kariyeri
1888de Pariste verdiği resital ile piyano virtüözü olarak kariyeri başladı. Viyanadaki ilk resitalini 1889da verdi. Çok geniş bir repertuvar hazırlayan Paderewski, piyanistik yetenekleri hakkında kendine güveni gelince 1890da İngiltere turnesine çıktı; bu turne sırasında Windsor Sarayında Kraliçe Viktorya huzurunda konser verdi; ertesi yıl ilk ABD turnesi başladı. 1891de ABDde 90 günde 107 konser vermişti. Artık çok ünlü bir piyanist haline gelen Paderewski 1894teki ikinci, 1896da üçüncü ABD turnesini gerçekleştirdi.
1899da ikinci evliliğini arkadaşı Gorskinin eski eşi Helena Rosen ile yaptı. 1901de oğlu Alfred öldü.
Pek çok piyano eseri besteleyen Paderewskinin tek operası Manru, 1901de Dresden'de, 1902de ABDde Metropolitan Operada sahnelendi. 1904te Avustralya ve Yeni Zelandaya turne yapan sanatçı, 1907de yedinci ABD turnesi sırasında Theodore Roosevelt ile tanışmak için Beyaz Saraya davet edildi. 1909da Si Minör Senfonisinin seslendirilişi nedeniyle Bostona gitti.
1910da Avrupa turnesine çıkan sanatçı, 15 Temmuzda Krakovda yaptırdığı Grunwald Anıtının açılışında bulunmak üzere bu şehre gitti. Bu olay, onun siyasi yaşamının başlangıcı oldu.
Siyasi yaşamı
Pederewski, 1910dan itibaren konser programlarını Polonyanın bağımsızlığı ve açlıkla mücadele hakkında konuşmalarla birleştirmişti. I. Dünya Savaşı başladığında İsviçredeki villasındaydı. Ertesi yıl İsviçre hükumetinin onayını alarak Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazar Henryk Sienkiewicz ile birlikte Polonya Savaş Kurbanlarına Yardım Komitesi kurdular. Komitenin başkanı olan Pederewski, Fransa ve İngilterede de benzer örgütlerin kurulması için lobi yaptı.
1915te onuncu kez ABDde konser turnesine çıkan sanatçının amacı bu defa ABDdeki Polonyalılardan Polonya halkına destek sağlamaktı. 300den fazla konser verdi ve konuşma yaptı. 1916da Beyaz Sarayda Başkan Woodrow Wilson huzurunda da resital verip konuşma yaptı. 1917de Pariste kuruluan Ulusal Polonya Ulusal Komitesine üye oldu ve ve komitenin ABD temsilcisi olarak görevlendirildi.
1919'da bağımsızlığını kazanan Polonya'nın Başbakanı ve Dışişleri Bakanı oldu. Bir yıl süren bu görevi sırasında Paris Barış Konferansı'nda ülkesini temsil etti. Ülkenin savaştan sonraki sınırlarını çizen Versay Barış Antlaşması'nı imzalayanlardan birisiydi. 1919 yılının Aralık ayında hükumetteki görevlerinden ayrıldı; piyano virtüözlüğü kariyerine devam etti.
Son yılları
Sanatçı, siyasi kariyerine son verdikten sonra turneleri sırasında gittiği her yerde ona madalyalar, unvanlar, şövalyelikler verildi. Konserlerden elde gelirlerin çoğunu hayır işlerine bağışladı. Konser kariyerini 26 Mayıs 1939'da New York'ta Carniege Hall'de verdiği konserle sonlandırdı.
Hayatının sonuna doğru II. Dünya Savaşı patladı. 1939 Eylül'ünde Polonya tekrar işgale uğradı. Bunun üzerine Cenevredeki Milletler Cemiyeti'ne giden Paderewski, ülkesi için yardım istedi. Başkan Roosevelt'in daveti üzerine ABDye gitti. 1941de New York'ta öldü. Cenazesi Washington'daki Arlington Ulusal Mezarlığı'na getirildi. Vasiyeti, ülkesi bağımsızlığına kavuştuktan sonra cenazesinin Polonya'ya gönderilmesiydi. Bu, 5 Temmuz 1992'de gerçekleşebildi. 5 Temmuz 1992'de ABD Başkanı George H. W. Bush ve Polonya Devlet Başkanı Lech Walesa'nın katıldığı bir törenle Varşova'daki St. John Katedrali'ne defnedildi.