Kazım Nami Duru

Mehmet Kazım Nami Duru (d. 1875, İstanbul ö. 14 Ekim 1967), Türk asker, eğitimci, siyasetçi.
Görüşleriyle II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet döneminde Türk eğitim sistemini etkilemiş önemli bir eğitim adamıdır. Selanikte Osmanlı Devletinin ilk anaokulunu açmış; eğitim hakkında görüşleri 1930lu yıllarda CHPnin programında yer alarak ülkenin resmi eğitim ideolojisi olmuştur. TBMM 5. ve 6. Dönemlerde Manisa milletvekili olarak mecliste yer aldı.
Yaşamı
1875te İstanbulda doğdu. Babası askeri eczacı Mustafa Suphi Bey, annesi Fatma Zehra Hanımdır. Asıl adı Mehmet Kazımdır.
Çocukluğu, babasının görevi nedeniyle Rumelide geçti. Selanik Askeri Rüşdiyesi ve Manastır Askeri İdadisindeki öğrenimin ardından Harp Okuluna girdi. Bu okuldaki öğrenimi sırasında hürriyetçi fikirlerle tanıştı, Namık Kemalin etkisinde kaldı. 1897 yılında Harp Okulundan mezun oldu.
Meslek yaşamına asker olarak başlayan Kazım Nami, orduda çeşitli görevlerde bulunduğu sırada bir yandan da atandığı yerlerdeki rüşdiyelerde öğretmenlik yaptı. Arnavutlukta görev yaptığı sırada evlendi. Bu evlilikten beş çocuk sahibi oldu.
Selanikte görevi sırasında Fransızcasını ve pedagoji alanında bilgilerini geliştirdi. Ravza-i Sıbyan Mektebi adlı sıbyan okulunda ve bir Fransız Lisesinde öğretmenlik yaptı. Meşrutiyetin ilanından sonra Ravza-i Sabyan, Selanikin en parlak okullarından biri oldu. 1909da Avusturya-Macaristana yapılan bir geziye katıldı ve Peştede anaokulu öğretmeni yetiştiren iki yıllık bir okulu gezdi. Dönüşünde Selanikte Ravza-i Sıbyan Mektebi içinde bir anaokulu sınıfı açtı.. Bu, Osmanlı İmparatorluğunun ilk anasınıfıdır
1909 yılında Selanik Askeri Rüştiyesi Fransızca öğretmenliğine atandı. Bir yandan da Fransız Lisesi ile İttihat ve Terakki Mektebindeki derslerini ve Ravza-i Sıbyandaki idareciliğini sürdürdü; Selanikte çıkmaya başlayan Zaman gazetesinde yazılar yayımladı.
1910 yılında yüzbaşı rütbesinde iken ordudan ayrıldı.
Ordudan ayrıldıktan sonra Selanik Maarif Müfettişliği (1910-1911), Edirne, İstanbul, Çatalca, İzmit Maarif Müfettişliğinde bulundu. I. Dünya Savaşından önce Kocaeli Maarif müdürlüğüne getirildi. Bu görevi sırasında, Selanikte açtığına benzer bir anaokulu sınıfını İzmitte açtı.
Mütareke yılları
I. Dünya Savaşından sonra Mercan Sultanisinde Tarih Öğret menliği (1916-1920), Çapa Kız Öğretmen Okulunda edebiyat öğretmenliği, Medreset-ül Vaazinde İçtimaiyat ve Terbiye öğretmenliği yaptı. Savaşın ardından kurulan yeni hükümet, görevlerine son verip onu i Vefa Sultanisine nakledince istifa etti. Bir süre özel dersler vererek geçimini sağlamaya çalışan Kazım Nami, matbaa kiralayarak Türk Dünyası adlı gazeteyi çıkardı ve Anadoludaki milli mücadele hareketini destekledi. Kısa süre sonra gazeteyi kapamak zorunda kaldı.
Milli mücadele dönemi
Milli Mücadeleye katılmak üzere 31 Mayıs 1920de Ankaraya geçen Kazım Nami, Orta tedrisat müdürü olarak atandı. Kurtuluş Savaşı yıllarında Muallimler Cemiyetinin başkanlığını yürüttü. Anadolu Terbiye Mecmuası adlı bir dergi çıkardı. Yazdığı iki çocuk piyesi bu dergide yayımlandı.
Milli mücadeleden sonraki yaşamı
Lozan Anlaşmasının imzalanmasından sonra Maarif Vekaleti'nden ayrıldı. 3 Aralık 1922'de İzmir Darüleytamına (Yetimler Yurdu) müdür olarak atandı. Eşi de müdür yardımcılığı görevine getirilmişti. Mayıs 1923'te eşi ile birlikte Validebağı Darüleytamına atandı. Ancak birkaç ay sonra Mualimler Cemiyeti Kongresindeki bir konuşması, görevinden alınmasına sebep oldu.
1923 yılı Ağustos ayında Balıkesir'in Balya kazasına yerleşti ve bir maden işletmesinin çalışanlarının çocukları için açılan okulun müdürlüğünü üstlendi.
1925 yılında Kıbrıs Türk Lisesi müdürü olmak için başvurdu ve ailesi ile birlikte Kıbrısa gönderildi. Okuldaki fakir öğrencilere kitap istemek üzere Maarif Vekaleti'ne yazdığı bir mektuba, vekaletle yazışma yetkisinin olmadığı şeklinde bir yanıt alması üzerine okul müdürlüğüne devam etmeyerek emekli oldu.
Öğretmenlik yaşamına İstanbulda, Yüksek Muallim Mektebi ve Nişantaşı Kız Ortaokulunda Fransızca dersleri vererek devam etti. Ayrıca Musevi Lisesinde Türkçe dersleri verdi ve 1929dan itibaren Robert Kolejde Türkçe öğretmenliği yaptı. Cumhuriyet ve Vakit gazetelerinde yazılar yazdı.
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşaya Robert Kolejdeki eğitim çalışmalarını anlatan bir mektup yazması üzerine Ankaraya davet edilen Kazım Nami, kendisine yapılan Halkevlerinde çalışma teklifini kabul etti.
1932de Maarif Vekaleti kendisine ilkokullar için iki yurt bilgisi ile ortaokulların sınıfı için bir Cumhuriyet Tarihi yazma görevi verdi. Kitapları yazdıktan sonra 1933 yılında Talim ve Terbiye Dairesinde çalışmaya başladı.
1935 yılında Atatürkün isteği ile Manisa ilinden mebus olarak TBMMye girdi. Milletvekilliği iki dönem devam etti.
1943'te İstanbul'a yerleşti. 1950'ye kadar Ticaret Odası'nda raportörlük yaptı. 1950'den sonra İstanbul'da çeşitli okullarda ders vermeyi sürdürdü.

Selanik, İstanbul ve Ankara'da çeşitli dergi ve gazetelerde yazılar yazdı, hatıralarını yayınladı. Tercüme ve telif 50'yi aşkın eser verdi.
1967'de öldü. Cenazesi, Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.