Şavuot

Şavuot (İbranice: שבועות), Sivan ayının 6. günü kutlanan bir Yahudi bayramıdır. Genelde Mayıs ya da Haziran ayının ilk yarısına denk gelir. Şavuot, Tanrının Sina Dağında toplanan İsrail milletine Tevratı vermesinin yıl dönümünü anar. Tevratta Şavuot ve Tanrının Tevratı göndermesi arasındaki ilişki açık olmamasına rağmen, Şavuot, üç hac festivalinden biridir (Şaloş Regalim). Omerin Sayılmasının Sefirat ha Omersonuçlandığını gösterir.
Şavuotun tarihi direkt olarak Hamursuz Bayramıyla bağlantılıdır. Tevratın verdiği talimata göre, yedi haftalık Omerin sayılması (Hamursuz Bayramının ikinci günü başlar) Şavuot ile sonuçlanır. Günleri ve haftaları saymak olan bu davranış, Tevratın gönderilmesine duyulan şevki ve beklentiyi anlatır. Hamursuz Bayramında Yahudiler, Firavunun kölesi olmaktan kurtarıldı; Şavuotta ise bu millet, Tevratla birlikte, Tanrıya hizmet etmeye bağlanmış bir millet oldu.
Şavuot, İsrailliler tarafından oldukça bilinen ve kutlanan bir festivalken, diaspora Yahudiler, bu festivali çok bilmezler.
Yahudi kanunlarına göre, İsrailde bir gün, diasporada iki gün olarak kutlanır. Reformist cemaatler (İsrail ve diaspora) bir gün olarak kutlar
Tevratta
Tevratta Şavuot; Haftaların Festivali (İbranice חג השבועות, Ḥag ha-Shavuot, Exodus 34:22, Tesniye 16:10.) ve İlk Meyvelerin Günü (İbranice הבכורים, Yom ha-Bikkurim,) olarak adlandırılır. Talmud, bu günde çalışmanın yasak olduğunu ve Hamursuz Bayramının sona erdiğini anlatmak için, Şavuotu; Atzeret (İbranice עצרת, uzak durmak) olarak görür ). Hamursuzdan tam 50 gün sonra başladığı için, Helenistik Yahudiler, Şavuota Pentecost (πεντηκοστή ellinci gün) adını verdi.
Tanrının Sina Dağında Tevratı (On Emri içeren) Yahudilere gönderdiği gün olmasının önemi yanı sıra, Şavuot aynı zamanda İsrailde tahılların hasat zamanıyla da alakalıdır. Antik çağda, tahıl hasadı yedi hafta sürerdi ve bu dönem memnuniyet zamanıydı. (Jer. 5:24, Tesniye. 16:9-11, Isa. 9:2). Bu sezon, Hamursuz Bayramı boyunca arpaların hasadıyla başladı ve buğdayların Şavuotta hasat olmasıyla sona erdi. Bu nedenle, Sukot nasıl meyve hasadının sona eriş festivaliyse; Şavuot, tahıl hasadını bitiren festivaldir.
İkinci Tapınak Dönemi
İkinci Tapınak döneminde, Şavuotun tarihi tartışmalıydı. Essenilerle ilişkili olan Kümran toplumunun kütüphanesine Şavuottan bahseden çeşitli yazılar bulunuyordu ve bunların içinde bulunan Jübile Kitabı; bu Haftaların Festivalinin, Kislev 15te olması gerektiğini söylüyordu.
İlk meyvelerin töreni; Bikkurim
Şavuot ayrıca, bireylerin, ilk meyveleri Bikkurim Kudüsteki Tapınağa getirdikleri gündü (Mişna Bikkurim 1:3). Bikkurimler, İsrailin hakkında övüldüğü yedi türden geliyordu: Buğday, üzüm, nar, zeytin, incir ve hurma (Tensiye 8:8.) Büyük ölçüde tarımsal antik İsrail toplumunda, Yahudi çiftçiler, bu yedi türün ilk olgunlaşan meyvelerinin etrafına birer kamış bağlardı. Hasat zamanında, çiftçiler bu belirlenmiş meyveleri keser ve altın ya da gümüşten örülmüş sepetlerin içine yerleştirirdi. Sonra çiftçi bu sepetleri, boynuzları yaldızlanmış ve çiçekli çelenk takılmış öküzlere yüklerdi. Öküzler, sahipleri ve sahiplerinin arkadaşlarıyla, Kudüse doğru büyük bir geçitte yer alırdı ve bu geçit esnasında çiftçilere, müzik ve tören eşlik ederdi.
Tapınakta, her çiftçi kendi Bikkurimini bir Kohene sunardı ve sonrasında Yahudilerin Mısırdaki sürgünlükleri, tutsaklıkları ve ezilmişliklerini anlatan hikayeler anlatılırdı. Ardından Tanrıya ilk meyveler ve tarih boyunca Yahudilere yaptığı rehberlikten dolayı şükranlar sunulurdu.
Modern kutlamalar
Diğer bayramların aksine, Şavuotta, çalışmamak, festival kutlamaları, özel ibadetler ve kutlama yemekleri dışında belirlenmiş Mitsvalar (Tevrat emirleri) yoktur. Ama birçok adetten dolayı bu bayram karakterize olmuştur. Şavuot adetleri; dini adetlerin, Yahudi dini törenlerinin korunması ve devamı için ne kadar önemli olduğunu vurgular. Aşkenazlar tarafından genellikle uygulanan bu adetler şunlardır:
אקדמות Akdamut, Şavuot sabahında, sinagog ayininde dini şiirler okumak.
חלב Chalav (süt), süt ürünleri tüketmek.
רות Ruth, Sabah ayinlerinde Rut Kitabının okunması
ירק Yerek, Evlerin ve sinagogların yeşilliklerle dekore edilmesi.
תורה Torah, Gece Tevrat çalışmalarına katılmak.
Akdamut
Akdamut (Aramice: אקדמות) Tanrının, Tevratın ve İsrailin yüceliğini öven bir dini şiirdir. Şavuotun ilk günü, Sinagogdaki sabah dualarından hemen önce okunur. Şiir, 1096 Haçlı Seferinde oğlu öldürülen, Haham Meir tarafından yazılmıştır. Haham Meir, Tevratı ve Yahudi dinini, yerel rahiplerle girdiği bir tartışmada korumak zorunda kaldı ve başarılı bir şekilde Tanrının gücüne olan güvenini, Yahudi halkına olan sevgisini ve Tevratın mükemmelliğini nakletti. Sonra bu temaları içeren, 90 satırlık bu Aramice şiiri yazdı.
Şiirin her satırı "ta" (תא) hecesiyle biter (İbrani alfabesinin ilk ve son harfleri) ve bu Tevratın sonsuzluk kastetmek için yapılmıştır. Bu şiire eşlik eden melodi de ihtişamı ve zafer duygusunu hissettirir. Sefaradlar Akdamutu okumazlar, ama akşam ibadetinden önce, Azharot adlı bir şiiri okurlar. Bu şiir 613 Mitsvayı anlatır. İlk gün pozitif emirleri, ikinci gün ise negatif emirleri okurlar.
Süt ürünleri
Aşkenaz Yahudiler arasında, Cheesecake, peynirli puf böreği ve peynirli hamur köfteleri; Suriyeli Yahudiler arasında, Peynirli Samsa, peynirli mantı ve peynir dolgulu krepler ; Tunuslu ve Faslı Yahudiler arasında, yedi katlı kek (yedi cennet) geleneksel olarak Şavuot zamanında yapılmaktadır. Yemeni Yahudiler Şavuotta süt ürünleri tüketmezler.
Rut kitabı
Değişik Yahudi bayramlarında, sinagoglarda insanlara okunan, 5 adet Megillot (:מגילות, "parşomen tomarı") vardır. Bunların içindeki, arpa ve buğday sezonundan sonraki hasatlardan bahseden Rut Kitabı (מגילת רות, Megillat Ruth) Şavuot bayramıyla ilgili olandır. Kitapta ayrıca, Ruthun, Tevratı kabul eden Yahudi milletinden biri olmak isteğini anlatır.
Yeşillik
Midraşa göre, Sina Dağının tepesi, Tevratın gelmesinden hemen önce yeni açan çiçeklerle bezendi. Yeşillik ayrıca bebek Musanın 3 aylıkken, sazlıklar arasında bulunmasında (Ex. 2:3) da tasvir ediliyor (Musa Adar ayının 7sinde doğdu ve Sivanın 6sında Nil Nehrine bırakıldı, yıllar sonra aynı günde Yahudi milletini, Tevrata ulaşmak üzere Sina Dağına getirdi.)
Bu nedenlerden dolayı, birçok Yahudi aile, Şavuotu onurlandırmak için, evlerini ve sinagogları, çiçekler, bitkiler ve yapraklı dallarla dekore ederler. Bazı sinagoglar dua platformlarını bir kubbe misali, çiçeklerle donatırlar ve düğünlerde kullanılan çardağı anımsatır.
Bütün Gece Tevrat Öğrenme
Şavuotta bütün gece uyumayıp Tevrat öğrenmek (Tikkun Leil Shavuot- İbranice: תקון ליל שבועות olarak bilinir) Midraşta bulunan köklerine dayanır. Tevrat inmeden bir gece önce, ertesi gün gerçekleşecek büyük olay için iyi dinlenmek amacıyla erkenden uyudular ama uyuyakaldılar ve Musa onları, Tanrı dağın tepesinde beklediğinden uyandırmak zorunda kalır. Bu milletçe kabullenilmiş kusuru telafi etmek için, dindar Yahudiler, bütün gece uyumayıp Tevrat öğrenirler.
Gece boyunca Tevrat öğrenme geleneği 1533 lere kadar gider. Şulhan Aruh (Kurulul Masa) yazarı, haham Shlomo Halevi Alkabetz (Osmanlı zamanında Selanikte yaşarken) ve diğer arkadaşları, 3 gün önceden hazırlandıkları, Şavuot gecesinde bütün gece uyanık kalıp Tevrat çalışırlardı. Bu gecelerin birinde, bir melek göründü ve onlara Yahudilik kanunlarını öğretti
Şavuot gecesinde herhangi bir konu çalışılabilir ama Talmud, Mişna ve Tevrat bu çalışma listesinin başındadır. Erkekler tek başlarına ya da bir chavruta (çalışma arkadaşı), ya da gece geç shiurimlere ve çalışmalara katılabilir. Bazı toplumlarda, gece vakti öğreni kadınlar için de mümkündür.
Kudüste binlerce insan, gece öğrenimleri bitirip, Ağlama Duvarına yürüyüp, güneşin doğuşundaki törene katılırlar
Tikkun leil Şavuot
Gece boyunca Tevrat öğrenme geleneğine bağlı kalarak, 16. yüzyılın önde gelen Kabalacılarından Arizal (Isaac Luria), Şavuot akşamı için özel bir servis düzenlemiştir.
The Tikkun Leil Shavuot(Şavuot Gecesinin telafisi), Mişnadaki 63 kitabın ve Tanah ın 24 kitabının her birinin başındaki ve sonundaki pasajlardan oluşur. Bunu açılış ve sonuç dualarıyla, Zohardan pasajlar, Maimonides (Musi ibn Meymun) tarafından numaralandırılan 613 emir ve Sefer Yetzirahın(yaradılış kitabı) okumaları takip eder. Bütün okuma 13 parçaya bölünmüştür.
Bu servis özel bir kitap olarak basılır ve Batı Avrupada bazı Alman ve Hasidik topluluklarında yaygın bir şekilde kullanılır. Pesah ve Hoshaana Rabbahın yedinci gününden önce gece nöbetleri için bazı benzer kitaplar vardır.
İspanyol ve Portekiz Yahudileri bu geleneğe uymazlar.
Diğer Kutlamalar
Kibbutz Kutlaması
Hasatla olan bağlantısından dolayı, Kibbutz ve Moshavlarda Şavuot, özel faaliyetlerle kutlanır. Bu tarımsal yerleşimciler, tarlalarında ürettikleri meyveleri göstermek için, törenler ve özel kutlamalar yaparlar Tarımsal makineler ve ekipmanlar da gösterime sunulur ve halk da bu kutlamalara davetlidir
Tarih Üzerine Tartışma
Tevrat Şavuotun tam olarak hangi güne denk geldiğini belirtmediği için, Şavuot tarihi üzerine geleneksel ve gelenek olmayan Yahudi çevrelerinden görüşler ortaya çıktı. Tartışmalar, iki farklı bakış etrafında toplanıyor: Tevratın verildiği günün ya da Omerin 50. gününün Şavuotun başlangıcı olması.
Tevratın Verilmesi
Bilinen zaman çizelgesinde, Yahudiler Sina Dağının eteklerine, ay hilalken vardılar ve On Emir onlara bir sonraki Şabatta verildi (Exodus 19:1.) Hilalin Pazar ya da Pazartesi günlerinden hangisinde olduğu bilinmiyor. Pratikte, İsrailde Şavuot, Sivan ayının 6. gününde kutlanır. Diaspora ya sonraki gün de tatil olarak verilir.
Omerin Sayılması
Tevrata göre, Omerin sayılmasının birinci günü, arpa hasadının da ilk günüdür (Tensiye 16:9.) Şabatın ertesi günü başlamalı ve yedi Şabat sürmeli (Levililer 23:11.) Talmud bilginleri, bu Şabatı bir dinlenmek olarak algıladı ve bunun Hamursuzun ilk gününe denk geldiğini belirttiler. Böylece, Omerin sayılması Hamursuz Bayramının ikinci günü başlar ve 49 gün daha devam eder ve Şavuottan bir gün önce sona erer.