Hurşid Devran

Hurşid Devran (özbekçe: Xurshid Davron, İngilizce: Khurshid Davron, Rusça: ), (d. 20 Ocak 1952, Semerkand, Sovyetler Birliği), Özbek şairi, yazari, tarihçisi, çevirmeni, tiyatro oyun yazarı, gazeteci, senarist. Özbekistan Parlamentosu (Oliy Majlis) Üyesi. Özbekistan Halk Şairi Unvanı (1999). Uluslararası Mahmud Kaşgarı (Kaşgarlı Mahmud) (1989) , Azərbaycanın Müşfik Ödülü (5.06.2013) sahibi. Türkçenin Uluslararası 1 Şiir Şöleninin Üyesi (Bursa-Konya, Mayis 1992). Uluslararası Altın Kalem Ödülü sahibi (2009).
Biyografisi
20 Ocak 1952 yılında, Semerkand'da doğdu. O ünlü bir Nakşibendi Sūfī Pir'i Ahmet Kazani, (Arapça: َُِ ََ ََِ َِِ, Mahdum-i A'zam al-Kasani al-Dahbidi veya "Makhdūm-i-Azam" tanılır.) soyundan biridir. 1977 yılında Taşkent Devlet Üniversitesinin Gazetecilik bölümünü bitirdi. 1974 yılında Taşkent yayınlarında çalışmaya başladı.
Özbekistan'ın en meşhur halk şairlerinden birisi olarak gösterilen ve modern devrin yetiştirdiği kabiliyetli ediplerden birisi olan Hurşid Devran özellikle tarihi konulardaki şiir, kıssa ve piyesleri ile Modern Özbek edebiyatına güçlü katkı sağlamış ve sağlamaya da devam etmektedir. Hurşid Devran tarihi değerlere ayrı bir önem vermiş Timur, Uluğ Bey, Necmüddin Kübra, Hive, Semerkant, Buhara gibi şeyler üzerinde eser, piyes, belgesel gibi çalışmalar yapmıştır. Hurşid Devranın 'Qadrdon Quyosh' (1979), 'Shahardagi Olma Daraxti' (1979), 'Tungi Bog`lar' (1981), 'Uchib Boraman Qushlar Bilan' (1983) , 'Tomaris(Tomris Hatun)ning Ko`zlari' (1984), 'Bolalikning Ovozi' (1986), 'Qaqnus' (1987), 'Dengiz Yaproqlari'(1988), 'Kırk Aşık Defteri' (1989), 'Bahardan Bir Kun Aldin' (1997) gibi şiir kitaplarının yanı sıra, 'Samarqand Xayoli' (1991), 'Sahibkiran (Amir Timur)Nabirasi' (1995), 'Shahidlar Shohi (Shayx Kubro Tushlari)' (1998), 'Bibixonim kissasi' (2006) gibi kıssa-hikaye tarzı nesir örneklerinin desahibidir.
Hurşid Devran, tercüme alanında da çalışmalar yapmaktadır. O, ilk defa Yunus Emre şiir örneklerinden Özbekçe'ye çeviri Özbek mütercimi oldu. Bunun yanında Japonya, Baltık devletleri ile Çin klasik ve çağdaş edebiyatlarından şiir aktarmaları yaptı. Türk edebiyatından Pir Sultan Abdal, Kayıkçı Kul Mustafa, Karacaoğlan, Aşık Veysel, Nazım Hikmet Ran, Necip Fazıl Kısakürek, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet, Oktay Rıfat'inin şiirlerini de Özbekçe'ye aktarmıştır. Şiirleri Rus, Uygur, İspanyol, Polonya, Bulgar ve Türk dillerine çevrilmiştir. Üç tarihsel oyunlarının yazarı ("Babür Şah ", "Uluğ Bey"). Namık Kemal'in yazdığı ilk tiyatro eseri "Celalettin Harzem Şah" çevirmeni.
Asya Yazarları Kongresi (Washington, ABD. 1996) Üyesi.
Kitapları
<div style="direction: ltr;">
1. Qadrdon quyosh. Sheʼrlar. T., 1979
2. Shahardagi olma daraxti. Sheʼrlar. T., 1979
3. Tungi boglar. Sheʼrlar. T., 1981
4. Uchib boraman qushlar bilan. Sheʼrlar. T., 1983
5. Tomarisning kozlari. Sheʼrlar va doston. T., 1984
6. Bolalikning ovozi. Sheʼrlar. T., 1986
7. Qaqnus. Sheʼrlar va doston. T., 1987
8. Polet odinokoy ptitsi. Sbornik stixov na russkom yazike. T., 1989
9. Samarqand xayoli. Maʼrifiy maqolalar, esselar va tarixiy qissalar. T., 1991
10. Sohibqiron nabirasi. Tarixiy hikoylar va qissalar. T,1995
11. Shahidlar shohi-Shayx Kubro tushlari. Tarixiy-maʼrifiy qissa. T., 1998
12. Bahordan bir kun oldin. Sheʼrlar va tarjimalar. T., 1997
13. Bibixonim qissasi. Tarixiy hikoyalar va qissalar. T., 2007
14. Şeyh Necmüddin Kübra tuşlari. Tarixiy-maʼrifiy qissa, ikkinchi nasr. T., 2008
Çeviri eserleri
<div style="direction: ltr;">
1. Namık Kemal. Celalettin Harzem Şah (1997)
2. Deniz Yapraklari. Eski ve odern Japon'ya şiirleri antolijisi. (1988)
3. Kirk aşik defteri. (Yunus Emre, Karacaoğlan, Aşık Veysel...) (1989)
4. Selma Lagerlöf. Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige (1985)
Tiyatro
<div style="direction: ltr;">
1. Mirza Uluğ Bey - 600 yil. Müzikal-koreografik kompozisyon. Samarqand. (1994)
2. Amir Timur - 660 yil. Müzikal-koreografik kompozisyon. Samarqand. (1996)
3. İpek Yolu. Müzikal-koreografik kompozisyon. iyatro "Odeon", Paris, Fransa (1997)
4. Babür Şah (1999)
5. Alğul (Mīrzā Muhammad Tāraghay bin Shāhrukh Uluġ Beg) (2004)
Televizion, radyo
<div style="direction: ltr;">
1. Timurnoma. 21 Bölümli Televizion dizisi (1996).
2. Buhara'i Şerif. 2 Bölümli musiqi film-opera (1997).
3. Celalettin Harzem Şah.(Namık Kemal asari asosida) 5 Bölümli TV oyunu.(1998)
4. Alg'ul (Mirza Uluğ Bey) 2 Bölümli Televizyon oyunu. (2009)
5. Min bir rivoyat. TV projesi. (1995-2012)
6. Mirza Uluğ Bey. Radyo oyunu. (2008)
7. Babür Şah sog'inchi. Radyo oyunu. (2005)
Internet
<div style="direction: ltr;">
1. Xurshid Davron web-sayfasi
2. Khurshid Davron Facebook
3. Xurshid Davron Twitter
4. Xurshid Davron Yandex - video
5. Hurşid Devran Biyografisi
6. Xurşid Davron Azərbaycançe wikipedia
7. Қ