Halil Şerif Paşa

Halil Şerif Paşa (1831, Kahire - 1879, İstanbul), 19. yüzyılda yaşamış bir Osmanlı devlet adamı, diplomattır.
Gerek devlet adamlığı, gerekse sanatseverliği ve özel hayatı ile Tanzimat Döneminin en renkli kişiliklerinden birisidir. Büyük bir servet sahibi olan Halil Şerif Paşa, Avrupa resminin çok önemli yapıtlarının yer aldığı bir özel koleksiyon oluşturan ilk Osmanlı idi. Abdülaziz devrinde Hariciye(1872-1873), II. Abdülhamid devrinde Adliye (1877) Nazırlığı yaptı.
Yaşamı
1831de Kahire'de, Kavalalı Mehmet Paşanın konağında doğdu. Babası Halil Şerif, Osmanlı Devleti'nin ayaklanmacı Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın sağ kolu olan Mehmet Şerif Paşa'nın oğludur. Fransız okullarında öğrenim gördü. Öğrenciliği sırasında sanata ilgi duydu ve Parise gidip geldikçe tablolar satın alarak koleksiyonculuğa başladı.
Fransızca bilgisi sayesinde Osmanlı Devletinde sefir olma teklifi aldı. 1856-1861 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin Atina elçiliğinde katip oldu. Kırım Savaşı sonrasında yapılan Paris Kongresinde görev yaptı. Bu görevleri sırasında çok sayıda tablo satın aldı. Diplomatlık kariyeri 1861-1864 arasında Sankt-Peterburg'da büyükelçi olarak devam etti; Çar II. Alexandr ile yakın dost oldu ancak Parisi çok özleyince istifa edip Fransaya yerleşti. Anayasanın gerekliliğini, meşrutiyet düzenini savundu; Jön Türkleri destekledi. Paris sosyete yaşamında Süslü Şerif lakabıyla tanınan Halil Şerif, Prens Napolyon'un dostu Jeane de Tourbey ile evlendi. Bu evlilikten Leyla Şerife adlı bir kızı oldu. Eşi, kendisinin entelektüel çevre ile tanıştırmasına aracılık etti.
Resme olan ilgisi zamanla tutkuya dönüştü. Erotik tablolar koleksiyonu oluşturan ve bu koleksiyona İngresin Türk Hamamı (1862), Gustave Courbetin iki kadını yatakta gösteren Uyku (1866) adlı eserlerini katmış olan Halil Paşanın, Courbete 1866da Dünyanın Kökeni adlı tabloyu da sipariş veren kişi olduğu düşünülür. Kadın cinsel organını betimleyen bu tablonun halka gösterilmesi yasaklanmış ve bu sayede ünü çok artmıştı.
Koleksiyonuna sanatsal değeri olan her türlü tabloyu katan Halil Şerif Bey Eugène Delacroixın altı çok değerli tablosunu da satın almıştı. Bu tablolar ve şu anda bulundukları müzeler şunlardır: "Liège Başpiskoposunun Katli" (Paris, Louvre Müzesi), "Cezayirli Kadınlar" (Paris, Louvre Müzesi), "Tasso Deliler Hastanesinde" (Zürih'teki özel Bührle koleksiyonu),"Tom O'Shanter'i Cadılar Kovalarken" (Nottingham Castle Müzesi) ve "Savaş Talimi Yapan Arap Süvariler" (Montpellier, Fabre Müzesi). Koleksiyonunda ayrıca Jean Aguste, Prosper Marilhat, Backhuysen, Boucher, Watteau, Corot, Courbet, Alexandre-Gabriel Decamps, Diaz, IngesIsabey, Rousseuo, Constant Troyon gibi ünlü ressamların önemli tabloları vardı. Bu tabloları resim tüccarı Paul Durand Ruel'in resim galerisinde topluyordu.
Lüks yaşam ve kumar tutkusu Halil Şerifi zor duruma sokunca 1868de İstanbulda görev istedi. İstanbula dönmesi bir şartla kabul edilmişti: "Çıplak tabloları getirmeyecekti". Tablolarını 638 bin frank gibi düşük bedelle satmak zorunda kaldı. Tablolar satıldıktan sonra eşi onunla yeni görev yerine gelmek istemeyip terk etti.

İstanbulda bir süre Sadaret müsteşarı olarak görev yaptıktan sonra Viyana büyükelçisi odu. 1872de Mısır hanedanından Mustafa Fazıl Paşanın kızı Prenses Nazlı Fazıl ile evlendi ancak bu evliliği uzun sürmedi. 1872-1873 yılları arasında Hariciye Nazırlığı, 1877 yılında ise beş ay boyunca Adliye Nazırlığı yaptı. 1877 yılında tekrar Paris'e büyükelçi olarak gitti ancak aynı yılın Eylül ayında görevinden alındı. 1879 yılına Sultan II. Abdülhamidin cülus alayında at üzerindeyken güneş çarpması sonucu öldü.