Ateizm Derneği

Ateizm Derneği, Türkiyenin ilk resmi ateist derneğidir. Ateizm Derneği, toplumda genel kabul görmüş olan ön yargı ve inançlardan arınmış; dinin, felsefi ya da ideolojik görüşlerin, toplumsal bir baskı aracı olarak kullanılmasına karşı kurumsal mücadele veren; Türkiye ateistlerinin kendi görüşlerini yasal zeminde özgürce ifade edebilmesini teşvik eden, bilimsel, felsefi ve teolojik konularda eğitici projeler düzenleyen yasal bir kurumdur.
14 Nisan 2014'te kurulan dernek iki yılda 200 üye sayısına ulaşmıştır.
Dernek üyeleri ölüm tehditleri almakta ve hedef gösterilmekte, siteleri erişim engeli almaktadır.
Kuruluş
Ateist bir derneğin kurulması Türkiye'de hep tartışılagelmiş, internet üzerinden de çeşitli örgütlenme girişimleri olmuştur.
2014'te Ateizm Derneği Girişimi adıyla örgütlenen ve kamuoyunun ilk kez İnternetime Dokunma eyleminde duyduğu derneğin kurucuları, kuruluştan önce verdikleri röportajda önceki girişimlerin başarısız olma nedenini "komünizm veya Atatürkçülük gibi sadece bir ideolojiye bağlı olmaları" olduğunu iddia etmişlerdir. Ateistlerin davalar ile baskı altında olduğunu ve haksızlıklara uğradığını ifade etmiş, Alevi derneklerinin Alevilere destek olması gibi ateistlerin de bu tip bir derneğe ihtiyaç duyduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca derneğin deist ve agnostikleri de kapsadığını dile getirmişlerdir.
16 Nisan 2014'te Ateizm Derneği kurulmuştur.
Görüşleri
Azınlık grupların yaşadığı sorunlar
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu'nun organize ettiği Türkiye'de İnanç Özgürlüğü başlıklı yuvarlak masa toplantısında dernek temsilcileri "Türkiye'de inanç özgürlüğü kapsamında görüş ve önerilerimiz" başlıklı raporu sunmuş ve zorunlu din dersi, Türk Ceza Kanununun 216. maddesi, cenaze ve defin işlemleri, ateistlerin ve dinsizlerin yasal statüsü konularındaki sorunları dile getirmiştir.
Kimliklerdeki din hanesi
Din hanesinin ayrımcılığa neden olduğu, yeni kimlik kartlarındaki çiplerden ve kütüklerden bunun tamamen kaldırılması gerektiği ifade edilmiştir. 18 yaşa kadar din hanesinin boş bırakılması, 18'den sonra isteğe bağlı olarak doldurulması görüşü dile getirilmiştir. Yeni doğanların kimliklerine varsayılan olarak müslüman yazılmaması görüşü dile getirilmiş, bu konuda imza kampanyası başlatılmıştır. Dernek bir açıklamasında, nüfus müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile din hanesinin boş bırakılabileceğini ifade etmiştir.
Cenaze, defin işlemleri ve usulleri
Krematoryumlar kurulması, ateist ve dinsizler için ayrı bir mezarlık oluşturulması, organ ve kadavra bağışının teşviki, dinsizlerin bedenlerine ne olacağı konusunda bireylerin isteğinin referans alınması, mezarlık yerleri ayrılırken devletin din ve inanç özgürlüğü ile çoğulculuk ve tarafsızlığı göz önünde tutması görüşleri dile getirilmiştir. Kasım 2015'in sonunda herkesin gömülmek zorunda olmadığı, kremasyon ile defnedilmek isteyenlerin ihtiyaçlarına yanıt verilmesi gerektiğini savunarak krematoryum kurulması talebi ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ni muhatap alan bir imza kampanyası başlatılmıştır.
Dini eğitim ve zorunlu din dersi
Türkiye'deki liselerin dokuzuncu sınıflarında 2014'te kullanılmaya başlanan ve beş yıl boyunca kullanılacak Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi kitabında yer alan ateizm tanımı dernek tarafından toplumu ayrıştırıcı ve çocukları "kendilerinden olmayanı" ötekileştirmeye teşvik edici olarak değerlendirilmiştir.
Davalar ve soruşturmalar
Dernek tarafından
Nihat Hatipoğlu
Ağustos 2014'te Nihat Hatipoğlu'nun "Ateistlerin en büyük babası şeytan, yani öyle sayılırsa şeytan onlardan çok daha temizdir." sözlerini göstererek; kin ve düşmanlığa tahrik, ötekileştirme iddialarıyla suç duyurusunda bulunulmuştur.
Nihat Hatipoğlu savunmasında "ateistlere karşı kucaklayıcı bir tavır sergilediğini" savunmuştur. Savcılık ifadelerin kişilere değil, fikirlere yönelik olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir.
Mustafa Aşkar
Haziran 2016'da Ateizm Derneği, İlahiyatçı Mustafa Aşkar'ın TRT'de yayınlanan "Ramazan Sevinci" adlı programda namaz kılmayanları hayvan olarak nitelendirdiği sözlerini göstererek halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı özelliklere sahip bir kesimini, diğer bir kesimi aleyhine kin ve düşmanlığa alenen tahrik ettiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuştur.
Dernek hakkında
Türk Ceza Kanununun 216. maddesi kapsamında bazı dernek üyeleri hakkında çeşitli soruşturmalar ve davalar mevcuttur. Ayrıca 2015'te derneğin o zamanki başkanı Tolga İnci hakkında Türkiye cumhurbaşkanına hakaret suçlamasıyla bir dava, halkın benimsediği dini değerleri aşağılama suçlamasıyla başka bir dava açılmıştır.
İnternet sitesine erişim engeli
2 Mart 2015'te Ateizm Derneği internet sitesi "kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle hakaret edildiği ve halkın belli bir kesiminin inandığı değerlerin alenen aşağılandığı, eylemlerin kamu barışını bozacak nitelikte olduğu" gerekçesi ile mahkeme kararı ile erişime engellenmiştir.
Tepki ve eleştiriler
Yerel
Hürriyet köşe yazarı Ahmet Hakan, inanç özgürlüğü varsa inanmama özgürlüğünün de olduğunu, inancın örgütlendiği gibi inanmamanın da örgütlenebileceğini ve inancına güvenenin bundan çekinmemesi gerektiğini ifade etmiştir.
Milli Gazete, bu dernekte "dinsizlik propagandası ve misyonerlik" yapılacağını, İslam'a hakaretin "devlet şemsiyesi" altına alındığını, "Müslüman zihinleri zehirlemek amacında olduklarını" ve "havanda su dövüldüğünü" iddia etmiştir.
Yeni Akit, derneğin krematoryum kurulması talebi ile düzenlediği imza kampanyası için "yanmak için can atıyorlar" değerlendirmesinde bulunmuştur.
YouTuber Efe Aydal; derneği, Sevan Nişanyan'ı YouTube'ta konuk etmesi nedeni ile eleştirdi.
Uluslararası
Birleşik Krallık
Council of Ex-Muslims of Britain () tarafından derneğin kuruluşu bir basın açıklaması ile duyurulmuştur.
Etkileri
Derneğin kuruluşundan ilham alınarak 2015 yılında Şeriat Derneği kurulmuştur.
Ödüller
Uluslararası Dinsizler ve Ateistler Federasyonu (IBKA) 3 Haziran 2017 günü Almanya'nın Köln şehrinde bulunan, Kölner Comedia Theater'da düzenlenen törenle "Sapio" ödülünü Ateizm Derneği'ne vermiştir.