Budin (eyalet)

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı (Macarca: Budai vilajet, Sırpça: Budimski vilajet veya ј, Hırvatça: Budimski vilajet), Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.
Nüfus sayımında etnik gruplardan Macarlar, Hırvatlar, Sırplar, Slovaklar ve Müslümanlar vardı.
Sancakları
1541'de Eyaletin sancakları:
Budin Sancağı
Semendire Sancağı
İzvornik Sancağı
Vulçetrin Sancağı
Pojega Sancağı
Mohaç Sancağı
İstolni-Belgrad Sancağı (Székesfehérvár)
Segedin Sancağı
Sirem Sancağı
Kopan Sancağı
Şikloş Sancağı
Peçuy Sancağı
Vidin Sancağı
Alacahisar Sancağı
Çanad Sancağı
Beçkerek Sancağı
Hipovo Sancağı
1566'da eyaletin sancakları:
Budin Sancağı
Semendire Sancağı
Pojega Sancağı
Mohaç Sancağı
İstolni Belgrad Sancağı (Székesfehérvár)
Segedin Sancağı
Sirem Sancağı
Baboça Sancağı
Zigetvar Sancağı
Peçuy Sancağı
Estergon Sancağı
Hatvan Sancağı
Filek Sancağı
Seçen Sancağı
Sonluk Sancağı
Şimontorna Sancağı
Kopan Sancağı
Şikloş Sancağı
Sekçay Sancağı
Novigrad Sancağı
Pespirim Sancağı
1600'deki eyaletlerin sancakları:
Semendire Sancağı
Sirem Sancağı
Rackeve Sancağı
Kopan Sancağı
İstolni Belgrad Sancağı
Mohaç Sancağı
Şikloş Sancağı
Seçuy Sancağı
1610'da eyaletin sancakları:
Budin Sancağı
Sirem Sancağı
Ráckeve Sancağı
Kopan Sancağı
İstolni Belgrad Sancağı
Mohaç Sancağı
Eyaletin son sancakları:
Budin Sancağı
Sirem Sancağı
Semendire Sancağı
Sekçay Sancağı
Şimontorna Sancağı
İstolni Belgrad (Székesfehérvár) Sancağı
Estergon Sancağı
Mohaç Sancağı
Peçuy Sancağı
Beylerbeyleri
Sokullu Mustafa Paşa 12 yıl boyunca paşalık yaparak, Budin'in en uzun süre yöneticilik yapan paşası olmuştur. Budin belerbeylerinin listesi aşağıdaki gibidir:
Ramazanoğlu Uzun Süleyman Paşa 1541-1542
Küçük Bali Paşa 1542-1543
Yahyapaşazade Mehmet Paşa 1543-1548
Gazi Kasım Paşa 1548-1551
Budin Beylerbeyi Hadım Ali Paşa 1551-1553
Toygun Paşa 1553-1556
Budin Beylerbeyi Hadım Ali Paşa 1556-1557
Hacı Mehmed Paşa 1557-1557
Gazi Kasım Paşa 1557-1558
Toygun Paşa 1558-1559
Güzelce Rüstem Paşa 1559-1563
Zal Mahmud Paşa 1563-1564
İskender Paşa 1564-1565
Yahyapaşazade Arslan Paşa 1565-1566
Sokullu Mustafa Paşa 1566-1578
Kara Üveys Paşa 1578-1580
Kalaylıkoz Ali Paşa 1580-1583
Frenk (Payzen) Yusuf Paşa 1583-1586
Kalaylıkoz Ali Paşa 1586-1587
Frenk Yusuf Paşa 1587-1588
Ferhad Paşa 1588-1590
Sofu Sinan Paşa 1590-1592
Sinanpaşazade Mehmet Paşa 1592-1593
Sokolluzade Hasan Paşa 1593-1594
Sinanpaşazade Mehmet Paşa 1594-1595
Mihalıçlı Ahmed Paşa 1595
Sofu Sinan Paşa 1595
Mihalıçlı Ahmed Paşa 1596
Ali Paşa 1596-1597
Mihalıçlı Ahmed Paşa 1597-1598
Dev Süleyman Paşa 1598-1599
Tiryaki Hasan Paşa 1599-1599
Lala Mehmet Paşa 1599-1600
Tiryaki Hasan Paşa 1600-1601
Minkarkuşu Mehmed Paşa 1601-1601
Lala Mehmet Paşa 1601-1602
Kadızade Ali Paşa 1602-1604
Bektaş Paşa 1604-1605
Boşnak Mustafa Paşa 1605-1605
Kadızade Ali Paşa 1605-1609
Tiryaki Hasan Paşa 1609-1614
Sefer Paşa 1614-1614
Kadızade Ali Paşa 1614-1616
Sofu Mehmet Paşa 1616-1617
Nakkaş Hasan Paşa 1617-1618
Karakaş Mehmed Paşa 1618-1621
Sofu Mehmet Paşa 1621-1621
Kenan Paşa 1621-1622
Deli Derviş Paşa 1622-1622
Sofu Mehmet Paşa 1622-1623
Bebr (Pir) Mehmed Paşa 1623-1623
Sofu Mehmet Paşa 1623-1626
Damat Murtaza Paşa 1626-1630
Hasan Paşa 1630-1631
Bayram Paşa 1631-1631
Koca Musa Paşa 1631-1634
Silahtar Hüseyin Paşa 1634-1634
Bayram Paşa 1634-1634
Bostancı Cafer Paşa 1634-1635
Nasuhpaşazade Hüseyin Paşa 1635-1637
Koca Musa Paşa 1637-1638
Tabanıyassı Mehmet Paşa 1638-1639
İbşir Mustafa Paşa 1639-1640
Silahtar Mustafa Paşa 1640-1640
Koca Musa Paşa 1640-1644
Mirahor Osman Paşa 1644-1644
Deli Hüseyin Paşa 1644-1645
Nakkaş Mustafa Paşa 1645-1646
Murtaza Paşa (Nevesinli) 1646-1647
Hamzapaşazade Mehmet Paşa 1647-1647
Fazlı Paşa 1647-1647
Hamzapaşazade Mehmet Paşa 1647-1648
Siyavuş Paşa 1648-1650
Kara Murad Paşa 1650-1653
Sarı Kenan Paşa 1653-1655
Gürcü Kenan Paşa 1655-1656
Fazlı Paşa 1656-1656
Gürcü Kenan Paşa 1655-1658
Deli Hüseyin Paşa 1658-1658
Gürcü Kenan Paşa 1658-1659
Seydi Ahmet Paşa 1659-1660
Boşnak İsmail Paşa 1660-1663
Gürcü Kenan Paşa 1663-1663
Sarı Hüseyin Paşa 1663-1664
Gürcü Mehmet Paşa 1664-1666
Cerrah Kasım Paşa 1666-1667
Söhrab Mehmed Paşa 1667-1667
Maglaylı Mahmud Paşa 1667-1670
Uzun İbrahim Paşa 1670-1672
Canpulatzade Hüseyin Paşa 1672-1673
Uzun İbrahim Paşa 1673-1675
Suyolcu Ali Paşa 1675-1677
Köstendilli Koca Halil Paşa 1677-1677
Uzun İbrahim Paşa 1677-1683
Kara Mehmet Paşa 1683-1684
Şeytan İbrahim Paşa 1684-1684
Arnavut Abdurrahman Abdi Paşa 1684-1686