Erwin Piscator

Erwin Friedrich Maximilian Piscator, (17 Aralık 1893 - 30 Mart 1966), Alman tiyatro yönetmeni, yazar ve yapımcı
Sınıfsal temelli politik (Agit-Prop) Tiyatro türünün kurucusu ve çağdaş anlamda Epik ve Belgesel Tiyatro türlerinin Bertolt Brecht ile birlikte ilk temsilcilerindendir.
17 Aralık 1893 tarihinde Alman İmparatorluğu'nun Hessen eyaletinin Ulm kentindeki Greifenstein köyünde dünyaya gelmiştir. Babası tüccardır. Liseyi 1913te Marburg şehrinde bitirip, Münih Üniversitesi'nde Almanca, Felsefe ve Sanat Tarihi eğitimi alır, Arthur Kutscher'in Tiyatro Tarihi seminerlerine katılır ve 1914 yılında Münih Court Tiyatrosu'nda küçük bir rolle ilk defa sahneye çıkar.
I. Dünya Savaşı'nda 1915'ten itibaren Alman ordusunun piyade sınıfında görev almak zorunda kalır ve bu durum daha sonra Die Aktion dergisinde yayınlanan şiirlerine de konu olan militarizm ve savaş karşıtlığını körükler.
Savaş dönüşü, 1919da Berline yakın Königsberg şehrinde Tribünal Tiyatrosunu ve aynı zamanda Berlinde Proletarische Theateri kurar. Piscatorun yalnızca politik propaganda ile yetinmeyip, gösterilerinin sanatsal biçimini de geliştirmeye çalıştığı Proletarya Tiyatrosu, sanatsal olmadığı gerekçesiyle ruhsatın polis tarafından yenilenmemesi üzerine 1921de kapandığında, üye sayısı dört bine ulaşmıştır.
Sonrasında Volksbühne'ye alternatif olarak, Berlin'de yazar Hans Rehfisch ile birlikte "Proletarian Volksbühne"yi ("Halk Sahnesi"ni) kurar ve 1922-1923 yıllarında Maksim Gorki, Romain Rolland ve Leo Tolstoy'dan uyarlama oyunlar sergiler.
1924-1927 yılları arasında Volksbühne'de yönetmen olarak ve 1927 ve sonrasında kendi tiyatrosu "Piscator-Bühne"de yapımcı ve yönetmen olarak toplumsal ve politik oyunlar sergiler. Amacı halka sol politikayı açıklamak ve insanları bu yönde dönüştürmeye çalışmak olmuştur.
1928'de Piscator-Bühne'de, Jaroslav Hasek'in aynı adlı romanından uyarladığı ve Türkiye'de de defalarca farklı gruplar tarafından sahnelenen oyun "Aslan Asker Şvayk"ı sahnelemiştir. 1929'da tiyatrosu parasızlık yüzünden kapanır.
1929'da Piscator tiyatro teorisi alanındaki çalışması Politik Tiyatro'yu yayınlar.
1931 yılında Piscator, film çekimi için gittiği Sovyetler Birliği'nden (Hitler'in yükşelişi sebebiyle) geri dönemeyip sürgün olarak kalır.
1937'de dansçı Maria Ley ile Paris'te evlenir. Nikahtaki sağdıçlarından biri Bertolt Brecht'tir.
1938 sonlarında Alman vatandaşlığından çıkarılır. 1939'da Amerika Birleşik Devletleri'ne göç eder ve burada seminerler vermeye başlar. New School of Social Researchde (Sosyal Araştırmalar Üniversitesi) kurulan tiyatro kürsüsünün başına getirilir. Dramatic Workshop adıyla anılan bu kürsünün öğrencileri arasında Bea Arthur, Harry Belafonte, Marlon Brando, Tony Curtis, Ben Gazzara, Judith Malina, Walter Matthau, Rod Steiger, Elaine Stritch, Eli Wallach ve Tennessee Williams gibi ünlü tiyatro oyuncuları ve yazarlar da vardır. 1948de bine yakın öğrencisi bulunan bu okulun Stüdyo Tiyatrosunda dokuz oyun sahnelenir. Bunlardan en çok dikkat çeken ikisi, Savaş ve Barış ile Alman işgali altındaki Fransayı anlatmak temel düşüncesine dayandırılan Sartreın Sinekleri olur.
1951'de, McCarthy döneminin siyasi baskısından ve "komünist avı"ndan dolayı Piscator, Dramatik Atölyenin yönetimini karısı Maria Ley Piscatora bırakarak, Batı Almanya'ya dönmek durumunda kalır.
1956 Ağustosunda Brechtin ölümü üzerine, Doğu Alman hükumeti tarafından anma törenlerine çağrılır. Brecht hakkındaki görüşlerini günlüğüne şöyle not eder: Epik Tiyatroyu buldu. Yalnızca sözcüğü; ama - benim tiyatromdaki temel uygulamaları gördükten sonra - kuramı geliştirdi ve oyunlar yazdı. Her şeye karşın daha büyük olan oydu. Sanatı yoluyla bölünme sırasında Almanyayı temsil edebilen tek adamdı. Bütün sınırların ötesinde etkin oldu. Oyunları batıda da oynanıyor. İnsan ona yalnızca hayran olabilir.
1957de Batı Berline yerleşen Piscator, çeşitli tiyatrolarda birçok oyun sergiler. Bunlar arasında en çok dikkati çekenler, Schillerin Haydutlarının yeni bir uyarlaması ve Arthur Millerin Cadı Kazanıdır. 1960ta ise, ilk kez bir Brecht oyununu, Cesaret Anayı, Kesselde sahneye koyar.
1962 yılında Batı Berlin'deki Freie Volksbühne'de tiyatro müdürü ve yönetmen olarak çalışmaya başlar ve 1966'daki ölümüne kadar çağdaş ve belgesel tiyatro türlerinin en önemli savunucu ve temsilcilerinden biri olarak yaşamını sürdürür.
30 Mart 1966da safra kesesi ameliyatı sırasında hayatını kaybeder.