Zekiye Gülsen

Zekiye Gülsen, (1918, Lapseki, Çanakkale - 20 Temmuz 2013, Lapseki, Çanakkale), Türk siyasetçi. Çanakkalenin ilk kadın milletvekilidir.
1969 yılında yapılan seçimlerde Çanakkaleden milletvekili seçilen Zekiye Gülsen, Türkiye Büyük Millet Meclisine verdiği hayat hikayesini şöyle belirtmekteydi:
1918 yılında Lapsekide doğdum. İlk tahsilimi Lapsekide yaptım. Orta tahsilimi Çanakkalede yaptım. Edirne Öğretmen Okulunun 1938 yılında mezun oldum. Daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsünü bitirdim. Bir süre sonra da Münih Üniversitesi pedagoji bölümünde Özel Eğitim İhtisası yaptım. Çeşitli kademelerde öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptım. Hacettepe Tıp Fakültesi Çocuk Psikolojisinde uzman olarak çalıştım. Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Birimi Şube Müdürü iken 12 Ekim 1969 tarihinde yapılan genel seçimlerde Çanakkaleden milletvekili seçildim.
Zekiye Gülsen, Meclise verdiği bu özgeçmişi ile aslında Çanakkale açısından bir ilki gerçekleştirmişti. Çünkü o tarihe kadar Çanakkalede TBMMne bir kadın milletvekili seçilmemişti. O bir ilkti. 1973 seçimlerinde de tekrar Çanakkaleden milletvekili seçilerek Meclisteki çalışmalarını sürdürdü. Gülsenin bu görevi 1977 yılına kadar devam etti. Cumhuriyet tarihinde bugüne kadar başka bir kadın Çanakkaleden milletvekili seçilemedi.
5 Aralık 1934 tarihinde kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesinden kısa bir süre sonra 1935 yılı seçimlerine başlandı. 8 Şubat 1935 Cuma günü başlayan seçimlerde halk önce ikinci seçmenleri belirledi ve bunlar da sonra milletvekillerini seçtiler.
Kadınların da oy verdiği seçimde yine Çanakkaleden; Mehmet Şükrü Yaşin, Ziya Gevher Etili, Ahmet Cevat Emre, Hilmi Ergeneli ve Doktor Mustafa Bengisu milletvekili oldular. Ve kadınların katıldığı ilk seçimlerde Çanakkaleden hiç kadın aday yoktu. Bu durum 1950 seçimlerine kadar devam etti.
14 Mayıs 1950 seçimlerinde ilk kez Çanakkaleden kadınlar da milletvekili adayı oldular. Bu seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisinden milletvekili aday adayı olarak Amerikada bulunan Nezahat Şavran başvuruda bulundu. Ancak Şavran milletvekili adayı olarak belirlenmedi.
15 Mayıs 1950 seçimlerinde Demokrat Parti de Çanakkaleden kadın aday göstermedi. Bu seçimlerde tek kadın milletvekili adayı Şükrüye Yenerdi. Şükrüye Yener ise ancak bağımsız aday olarak seçimlere katılabildi. Uzun yıllar ebe olarak çalışmış olan Şükrüye Yener seçimlerde başarı gösteremedi.
Türkiye Büyük Millet Meclisine kadın milletvekili olarak seçilmek 27 Mayıs 1960 İhtilalinden sonra Öğretmen Zekiye Gülsene nasip oldu. İhtilal sonrasında Zekiye Hanımın havacı subay olan eşi silahlı kuvvetlerden emekli edildi. Zekiye Hanımın politik macerası da bundan sonra başladı. Zekiye Hanım yetim bir çocuktu. Annesi genç bir yaşta ölmüş, babası savaşlara katılmış ve yaralanmış. Çocuklarına baksın diye babası tekrar evlenmişti. Zekiye Hanım, bir erkek çocuk gibi yetişmişti. Hayali doktor olmaktı. Ancak babasının sözünü tutmak için öğretmen olmayı tercih etti. Öğretmen Okulunu bitirdikten sonra köylerde öğretmen olarak göreve başladı. Çanakkalede eşi ile tanıştı ve evlendi. Eşinin görevi nedeniyle Ankaraya gitmek zorunda kaldı.
Çanakkalede görev yaptığı sırada Tevfik İleri ile tanıştı. Tevfik İleri çalışkan ve güzel nutuk söyleyen bir kimseydi. 1950 seçimlerinde milletvekili seçildi. Bir süre sonra da Milli Eğitim Bakanı oldu. Bu sırada Zekiye Gülsen özel bir anaokulu açmıştı. Burada çocuklara pedagojik kurallar çerçevesinde özel eğitim veriliyordu. Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri bu eğitimin yaygınlaştırılmasından yanaydı. O amaçla da Zekiye Gülseni Almanyaya ihtisas yapması için ikna etti. Tam bu sırada Alman Cumhurbaşkanı ile Başbakan Adnan Menderes örnek eğitim kurumu olarak Zekiye Gülsenin Ankaradaki okulunu ziyaret ettiler. Adnan Menderes, bu ziyaret sırasında Çocuklar geleceğimiz, ümidimiz. Öğretmenler medar-ı iftiharımız diyerek Zekiye Hanımın özel okulu hem çok beğendiğini hem de Zekiye Hanımın bu girişiminden memnun olduğunu dile getirdi.
Zekiye Hanım, daha sonra Almanyada Goethe Enstitüsüne gitti. Ancak orada bulunduğu sırada 27 Mayıs İhtilali gerçekleşti. Zekiye Hanım apar topar Türkiyeye döndü. Bu acele dönüşünde hiç şüphesiz kızının mektubu etkili oldu. Zekiye Gülsen Yamalı Bohçam adıyla kaleme aldığı anılarında bu konuda şunları yazmaktadır:
Sevgili Anneciğim,
Sana acele ve kısa yazıyorum. Türkiyede ihtilal oldu. Babam çok üzgün, hiç konuşmuyor. Senin için zor olacak; ama bir gün için de olsa mutlaka gelmelisin
27 Mayıs İhtilali sonrasındaki yaşananlar Zekiye Gülseni politikaya sürükledi. Askeri idaresinin gölgesinde 1961 seçimleri yapıldı. Zekiye Gülsen, 1969 seçimlerinde Adalet Partisinden milletvekili adayı oldu ve Meclise girdi. Partisi ikinci kez iktidara geldi ancak 12 Mart 1971 Muhtırası ile Başbakan Süleyman Demirel istifa etmek zorunda kaldı. Tarafsız Başbakanların idaresinde yaklaşık iki yıl idare edilen Türkiyede 1973 yılında tekrar seçim dönemine girildi. 1973 yılında yapılan seçimlerde de milletvekili adayı olan Zekiye Gülsen, ikinci kez Çanakkaleden kadın milletvekili olarak TBMMde görev aldı. Politik yaşamı 1977 yılında sona erdi. Ömrünün kalan kesimini eğitime ve deneyimlerini paylaşmaya adadı. Bu arada eşini yitirdi.
Milletine bir şeyler yapabilmek için sürekli koşuşturan, bu uğurda zaman zaman ailesini de ihmal ettiğini belirten Zekiye Gülsen yaşam mücadelesini Yamalı Bohçam adlı kitapta kaleme aldı.
Çanakkalenin bugüne kadar Türkiye Büyük Millet Meclisindeki tek kadın milletvekili Zekiye Gülsen 20 Temmuz 2013 tarihinde 95 yaşında öldü.