Fanya Kaplan

Fanni veya Fanya Yefimovna Kaplan (Rusça: Ф ) (1890 3 Eylül 1918) Komünist devrimci ve Bolşevik lider Lenini öldürmeye çalışan suikastçı.
Gençliği
Kaplan, Yahudi bir ailenin yedi çocuğundan birisidir. Küçük yaşta siyasetin içine girer ve Sosyalist Devrimci Parti (SR) üyesi olur. Çarlık polisi tarafından 1906 yılında Kievde yakalanır ve bir bombalama olayına karışmaktan dolayı ömür boyu kürek cezasına çarptırılır. Sibiryadaki Nerchinsk katorgasındaki Maltsev ve Akatuy Hapishanelerinde yatar. Burada gözlerinden rahatsızlanacak ve görme yetisini neredeyse kaybedecektir (gözleri daha sonra iyileşecektir). Maltsev Hapishanesinde yoğun işkence görür. 1917 Şubat Devrimi ile Çarlık rejiminin devrilmesiyle beraber 3 Mart günü salıverilir. Gördüğü yoğun işkencelerden dolayı sürekli başağrısı ve görememe sorunları çekmektedir.
Bolşevik iktidarına muhalefet
Kaplan, SR üyesi olması nedeniyle Bolşeviklerin artan etkisinden ve özellikle Leninden rahatsız olur. Bolşevikler Sovyet organlarında çoğunlukta olmalarına rağmen SRların çoğunlukta bulunduğu Kurucu Meclisi kapatmaları onu derinden etkiler. Ocak 1918de Kasım ayındaki seçimlerden sonra toplanan Kurucu Meclisde SRların ardında ikinci parti konumuna düşen Bolşevikler Meclisden Sovyet iktidarını tanımasını istemiş, red cevabını alınca da Meclisi kapatmıştır. 1918 yılı Mart ayında Almanya İmparatorluğu ile imzalanan Brest Litovsk Antlaşması Bolşeviklerin müttefikleri konumundaki Sol SRların hükumetten çekilmelerine yol açar. Bolşevik iktidarına karşı yapılan ve Alman Elçisi Wilhelm von Mirbachın öldürülmesiyle başlatılan Sol SR darbe girişiminden sonra Kaplan Lenini öldürmeye karar verir.
Suikast
Resmi raporlara göre 30 Ağustos 1918 günü Moskovadaki Orak Çekiç adındaki fabrikada yaptığı konuşmasını tamamlayan Lenin fabrikadan ayrılıp arabasına girmeden önce Kaplan tarafından üç kez ateş edilerek vurulur. Bir kurşun hedefini bulmazken kurşunlardan ikisi Lenini, sol omzundan ve çenesinden vurur. Lenin derhal Kremlindeki odasına götürülür. Suikast girişiminin örgütlü olmasından şüphelenildiği için tedavi için hastaneye gidilmez ve Kremlinde tedavi altına alınır. Doktorlar Kremline gelseler de hastane ortamı olmaksızın kurşunları çıkartamayacaklarını söyleyerek Lenini hastaneye yatırırlar. Lenin ağır yaralanmasına karşın kurtulur. Buna rağmen Lenin hiçbir zaman tam olarak iyileşemeyecektir, son dönemlerindeki rahatsızlıkları da bu suikaste bağlanmaktadır.
Yargılanışı
Kaplan derhal gözaltına alınır ve Çeka tarafından sorgulanır. Sadece aşağıdaki açıklamaları yapar:
Kaplanın suç ortaklarını ifşa etmeyeceği anlaşılınca 3 Eylül 1918 günü kurşuna dizilerek idam edilecektir.
Sonuçları
Resmi açıklamalarda Kaplandan SR üyesi olarak bahsedilir. Leninin vurulduğu gün Sankt-Peterburg Çeka şefi ve Sovnarkom İçişleri Halk Komiseri Moisei Uritski öldürülecektir. İki silahlı saldırı arasında doğrudan bağ bulunmasa da Bolşevik iktidarına karşı sertleşen iç savaş koşullarında Sovyet iktidarına yönetlik tehdit önemsenir. Bolşevikler, Kızıl Terör olarak adlandırılacak bu dönemde rejim muhalifleri tutuklanacak ve devrim düşmanlarına karşı şiddetli tedbirlere başvurulacaktır Tarihçiler tarafından Stalin dönemindeki Büyük Temizlik adı verilen tasfiyelerle Lenin dönemindeki Kızıl Terör arasında benzerlik kurulmaya çalışılsa da iki süreç de farklı koşullarda ve farklı amaçlarla gerçekleştirilmiştir.
Geleneği
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Kaplanın kişilik haklarının iade edilmesi ve suçundan dolayı affedilmesi yönündeki talep Rusya Federasyonu mahkemelerince reddedilmiştir.