Maria Mitchell

Avustralyalı şarkıcı ve oyuncu Maia Mitchell ile karıştırmayınız.
Maria Mitchell (1 Ağustos 1818 28 Haziran 1889), 1847 yılında teleskop yardımıyla Miss Mitchell Kuyruklu yıldızı olarak bilinen kuyruklu yıldızı keşfeden Amerikalı astronomdur. Mitchell, bu keşfi sayesinde, bizzat Danimarka kralı VI. Frederik tarafından sunulan altın madalyaya layık bulunmuştur - ki bu ödülün o dönemde bir kadına verilmesi sıra dışı ve önemli bir durumdur. Madalyanın üzerinde Latince, "Non Frustra Signorum Obitus Speculamur et Ortus" yazmaktadır (Virgil tarafından yazılmış Georgicalar adlı şiir kitabının birinci cildi, satır 257de yer alan bu dize, Boşuna değil seyretmemiz yıldızların doğuşunu batışını şeklinde çevrilebilir). Mitchell, mesleği astronomluk olan ilk Amerikalı kadındır.
On çocuklu bir aileden gelen Mitchell, Quaker tarikatine mensup bir aile ortamında yetişmiş, ancak daha sonra Üniteryen Kilisesine geçmiştir.
Gençlik dönemi
Maria Mitchell Nantucket, Massachusetts'te doğmuştur. Benjamin Franklin'in dördüncü göbekten kuzenidir. Dokuz kız ve erkek kardeşi vardır. Anne ve babası, William Mitchell ve Lydia Coleman Mitchell, Quaker tarikatindendir. Mitchell, kadın-erkek eşitliği açısından o dönem için sıra dışı sayılabilecek bir topluluğun içine doğmuştur. Diğer tarikat üyeleri gibi anne ve babası, eğitime önem veren insanlardır ve kızlarının erkek çocuklar gibi nitelikli bir eğitim alması için uğraşmışlardır. Quaker tarikatinin ilkelerinden biri, kadın ve erkek arasında entelektüel eşitliktir. Ayrıca, Mitchellin doğduğu Nantucket kasabasının oldukça önemli bir özelliği, balina avcılığı yapılan bir liman olmasıdır; denizci eşleri, eşleri denize açıldığında aylarca hatta bazen yıllarca tek başlarına günlük işleri çekip çevirmekteydi ve bu durum yaşadıkları adayı ev olarak tanımlayan kadınların görece bağımsızlık ve eşitliğini besleyen bir ortam yaratıyordu.
Erken çocukluğunda ilk önce Elizabeth Gardenerin küçük okuluna giden Maria, sonrasında babasının müdür olarak çalıştığı North Grammar okuluna devam etmiştir. İki yıl North Grammar okulunun kuruluşunda yer aldıktan sonra, Maria on bir yaşındayken, babası Howard Caddesi'nde kendi okulunu açmıştır. Babasının okuluna geçen Mitchell, burada hem öğrencilik yapmış, hem de babasının eğitim işlerine yardımcı olmuştur.. Evde ise, babası Mariaya kendi şahsi teleskopu ile astronomi dersleri vermekteydi. Bu eğitim sayesinde, Mitchell henüz on iki buçuk yaşındayken, babasına halkalı güneş tutulmasının kesin saatini hesaplama işlerinde yardımcı olmuştur.
Babasının okulunun bir süre sonra kapanmasıyla Mitchell, genç hanımlara eğitim veren Üniter papaz Cyrus Peirce'ın okuluna devam etmiştir. Maria Mitchell, 1835 yılında kendi okulunu açana dek, bu okulda Peircea öğretmen yardımcılığı yapmıştır. Kendi okuluna beyaz olmayan öğrencileri de kabul etme kararı, ırk ayrımcılığının devlet okullarında uygulandığı bu dönemde, çeşitli tartışmalara yol açmıştır. Bir sene sonrasında ise, Nantucket Atheneumda çalışmaya başlayan ilk kütüphaneci olarak tarihe geçecektir.
Miss Mitchell Kuyruklu Yıldızı'nın keşfi
Maria Mitchell, "Miss Mitchell Kurukluyıldızı"nı (Comet 1847 VI, günümüz adıyla C/1847 T1), 1 Ekim 1847 tarihinde akşam 10:30da keşfetmiştir. Bu keşiften birkaç yıl önce, Danimarka kralı VI. Frederik, çıplak gözle görülebilmesi oldukça zor olan, teleskobik kuyruklu yıldız keşfeden her kaşifi altın madalya ile ödüllendirme kararı almıştır. Ödül, bu türden bir kuyruklu yıldızı ilk keşfedene verilecektir (kuyruklu yıldızların, birbirinden bağımsız gözlem yapan birden fazla insan tarafından keşfedilebileceği unutulmamalıdır). Maria Mitchell, bu ödüllerden birini kazanmış ve dünya çapında üne kavuşmuştur. Kendisinden önce kuyruklu yıldız keşfeden sadece iki kadının bulunması bu üne katkı sağlamıştır. Bu kadınlar İngiliz-Alman kökenli astronom Caroline Herschel ve Alman uyruklu astronom Maria Margarethe Kirch'tür.
İtalyan astronom Francesco de Vico'nun da aynı kuyruklu yıldızı, Maria Mitchellden iki gün sonra keşfetmesi ve Avrupalı yetkililere Mitchellden önce durumu bildirmesi, ödülün kime verileceği konusunda kısa bir süre tereddüt yaşattıysa da, sorun Mitchell lehine sonuçlanmıştır. Ödül, yeni kral Danimarka Kralı VIII. Christian tarafından 1848 yılında takdim edilmiştir.
Akademik başarıları
Maria Mitchell, 1848 yılında Amerikan Sanat ve Bilim Akademisine (:en:American Academy of Arts and Sciences)<ref name=AAAS></ref>; 1850de Amerikan Bilimsel İlerleme Derneğine (American Association for the Advancement of Science) kabul edilen ilk kadın üye olmuştur. Mitchell aynı zamanda 1869da Amerikan Felsefe Topluluğuna (American Philosophical Society)seçilen ilk kadındır (ki aynı toplantıda Mary Somerville ve Elizabeth Cabot Agassiz de seçilmiştir). Kendisi, daha sonra Amerikan Deniz Almanağı Dairesinde (the U. S. Nautical Almanac Office), Venüsün pozisyonlarını gösteren hesaplamalar üzerinde çalışmıştır. Maria Mitchell, Nathaniel Hawthorne ve ailesiyle Avrupa'ya da seyahat etmiştir.
Maria Mitchell, 1865 yılında, Vassar Üniversitesi'nde astronomi profesörü olmuştur. Kendisi, cinsiyet fark etmeksizin, esasen bu fakülteye atanan ilk kişidir. Aynı zamanda, Vassar Üniversitesi Gözlemevinin müdürlüğüne atanmıştır. Bir müddet burada çalıştıktan sonra, deneyim ve ününe rağmen, aldığı maaşın kendisinden daha genç erkek hocaların maaşından daha az olduğunu öğrenmiştir. Maaş artışı talebinde bulunmuş ve bu girişiminde de başarılı olmuştur. Vassar Üniversitesi'nde 1888 yılında, yani ölümünden bir yıl önce, emekli olana kadar ders vermiştir.
Mücadeleleri
1842 yılında, Quaker inancını bırakıp Üniteryen düşüncesini benimsemiştir. Köleliği protesto etmek, için malzemesi pamuk olan giysileri giymeyi reddetmiştir. Elizabeth Cady Stanton gibi, kadınların oy verme hakkını savunan, süfrajet arkadaşları olmuş ve Amerikan Kadın İlerlemesi Derneğinin (American Association for the Advancement of Women) kurucularından olmuştur.
Özel hayatı
Hiç evlenmeyen Mitchell, hayatı boyunca ailesine yakın yaşamıştır. Vassar Üniversitesi'nden, 1888 yılında emekli olduktan sonra, kız kardeşi Kate ve ailesiyle Lynn, Massachusetts'te hayatını sürdürmüştür. 1846 yılından öncesinden kalan kendisine ait çok fazla kişisel belge bulunmamaktadır. Mitchell ailesi üyelerine göre, Maria, 1846da çıkan Büyük Yangında, Nantucket kasabasında yaşayanların şahsi evraklarının sokaklara saçılmasına şahit olmuştur; ve yeni bir yangın korkusuyla, Marianın kendi şahsi belgelerini, gizli kalmalarını sağlamak amacıyla yaktığına inanılmaktadır.
Mirası
Maria Mitchell, 28 Haziran 1889'da Lynn, Massachusetts'de, yetmiş yaşında ölmüştür. Nantucket'ta bulunan Prospect Hill Mezarlığı'ndaki 411 numaralı kabre defnedilmiştir. Nantucketta bulunan gözlemevi, anısına ithafen Maria Mitchell Gözlemevi olarak anılmaktadır. Gözlemevi esasen, yine aynı kentte bulunan ve adadaki bilimsel gelişme ve korumayı amaçlayan Maria Mitchell Vakfının bir parçasıdır. Vakıf, gözlemevinin Doğa Tarihi Müzesi'ni, Maria Mitchellin müze haline getirilen evini, ve Bilim Müzesini yönetmektedir.
Kendisi, ölümünden sonra Amerika Ünlü Kadınlar Müzesi'ne (U. S. National Women's Hall of Fame) alınmıştır. II. Dünya Savaşında üretilen ve Liberty ship" olarak bilinen ünlü kargo gemilerinden SS Maria Mitchella adı verilmiştir. Yine New York Kuzey Metrosu -ki güzergahın Hudson Hattının son noktası Vassar Üniversitesi yakınlarındaki Poughkeepsiedir- bu ünlü bilim kadınının anısına, trenlerinden birinin adını The Maria Mitchell Comet koymuştur. 1 Ağuştos 2013 tarihinde arama motoru Google, Maria Mitchelli bir evin çatısında teleskopu ile kuyruklu yıldızlara bakarken betimleyen bir Google logosu (Goodle Doodle) tasarlamıştır.