Tahir Musa Ceylan

Tahir Musa Ceylan (d. 1956, Yenice), Türk şair, romancı, düşünür.
Edebiyat, felsefe ve sanatla ilgili çalışmalarının ilk döneminde fotoğraf sergileri açmış olmakla birlikte, daha çok fotoğraf estetiği ve tarihi üzerine yazılarıyla tanınmış, 1988 yılında Fotoğraf Estetik ve Görüntü Üzerine Denemeler isimli ilk kitabı çıkmış, 80'li yıllarda in vivo isimli edebiyat/felsefe dergisini yayımlamış ve İstanbul Tabip Odası Bülteninin sanat sayfalarını ve 2013 yılında birinci Ulusal Nöropsikofelsefe Sempozyumu'nu düzenlemiştir.
Şairliği
İlki 1986 da Sanat Olayı'nda, sonraki şiirleri Hürriyet Gösteri, Düşün, Edebiyat ve Eleştiri, Ünlem, İle, Akatalpa, Hayal dergilerinde yayımlanmış, 1988 yılında Depresyonun Şiiri adıyla ilk şiir kitabı basılmıştır. 80'li yılların şairlerindendir. Ruhu öne alan, çağrışımlara yaslanan, dizelerde değil, bütünde anlam doğuran, imgeci, yoğun, dramatik bir şiir anlayışı vardır. İnsan gövdesinin ve ruhunun neliği, oluşumu ve hatta felsefesi, mitolojisi üzerine derinlemesine düşünmenin, bilgi sahibi olmanın getirdiği karmaşık bir birikimden, kültürden filizlenen şiirlerde varlık ve varlıklar arasında insan sorunları ve sorunsalları ana tema denebilir<ref>Ramis Dara, Akatalpa Haziran 2023 - Sayı 282 sayfa 12 Bursa</ref> İlk dönem şiirlerini Depresyonun Şiiri I (1988) ve Depresyonun Şiiri II (2004) kitaplarında, son dönem şiirlerini ise Aşka İnanası Geliyor(2013) adlı kitabında toplamıştır.
Romancılığı
2005 yılında basılan ilk romanı İçi Yoksul yetmişli yılların sonunda Çanakkale'nin Yenice kasabasından öğrenim görmeye geldiği Ankara'da kültür şoku ve duygusal travmalar yaşayan bir gencin iç dünyasını ele alır. 2008 yılında yayımlanan Kestane Kıranında Kadınlar romanında ise 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyılın başlarında Mavruz isimli kurgusal bir köyde bir kadın ana karakter üzerinden sürekli olumsuzluklarla boğuşan bir ailenin hayata tutunma mücadelesi, arka planda da köyün hikayesi anlatılmaktadır. Yerel bir dil kullanılan romandaki bazı karakterler ve köyde meydana gelen felaketler yazarın doğum yeri olan Nevruz köyündeki yaşanmışlıklardan esinlenmiştir. Sonraki romanları Yarım Adamın Aşkları (2009), Elli Yıl Sonra Kül (2010), Bir Zamanlar Bakırköy (2011), Kız Böcekleri (2019) ve Diri Aşk (2019) şeklinde sıralanır. Edebi üslup olarak yazar, dil ve kurguyu bütünler, zaman zaman şiir diliyle nesir dili ayrımını ortadan kaldırır, anlatımın gücünü arttırmak için sayısız metafor kullanır. Romanlarında ana öykü tek başına ilerlemez, çok sayıda yan öykü zaman zaman merkeze alınarak ana öyküyü taşır. Akışta şaşırtıcı karakterler aniden ortaya çıkarak farklı hayatları öykünün içine alır. Ana öykü, kesintisiz ve tekdüze değil, çeşitlenerek ancak bölünmeden ilerler. Ayrıntılar dört bir yana dağılsa bile bir kopukluk duygusu hissedilmez ve anlatı epik dilden ayrılmaz. Bazı yapıtları edebiyat seçkilerinde yer almıştır Romancılığında, coşkulu bir özgürlükle rafine bir kulvarda ürettiği söylenmiştir.. Tahir Musa Ceylan büyülü gerçekçi yazarları okuyarak onlardan etkilenmiş eserlerini bu tarzda yazmıştır
Düşünürlüğü
25 yıla yakın bir süredir Cumhuriyet Bilim Teknoloji Dergisi Aylak Bilgi Köşesi'nde nöro-psiko-felsefe içerikli denemeleri yayımlanan yazarın bu yazıları Aylak Bilgi, Aylak Yazılar, Aylak Düşünceler ve Aylak Fikirler isimleriyle kitaplaştırılmıştır. Ceylan 2015 yılında Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Felsefe Bölümü'ne Öğretim Üyesi olarak atanmıştır
Bilgiye dayalı mantıkçı bir felsefenin izini süren Ceylan, Jung'un kolektif bilinçaltı düşüncesinin üzerine oturttuğu ve bütün insan türünün tek bir benliği olduğunu varsayan ortak benlik kavramını geliştirmeye çalışmaktadır. Buna göre insanın ortak yapısı olan DNA sahici olandır. İnsan sahici olanın yeryüzündeki işleme şeklidir, o nedenle de geçici bir bileşimdir, dünyanın o günkü koşullarında, o günün malzemesinden üretilmiş gündelik bir aracıdır. Sahici ve temel yapının içgörü yoluyla kendi benliğiyle ilgili oluşturduğu kurgu ortak benliktir. Ortak benlik yeryüzüne çıktığı andan itibaren deneyüstü ve öznel yapısını nesnel hale dönüştürür.
Yeryüzündeki macera bir "dışlaşma" işleminden ibarettir.
İnsanlar arasında ortak benlik kaynaklı bir bağ vardır. Kantın usa verdiği deneyüstü bilgi çıkarma işi ortak benlikte kodlu, önceki kuşakların ürettiği ve aşama aşama ortak canlıya eklediği bir kapasitedir. O nedenle bilgi, önceki kuşaklarda deneyden çıkmış, ama şimdiki kuşakların kullanımında deneyüstü olmuştur.
İnsanı kendi bütünlüğünü bozmadan sürgit bir ortaklık ve bütünlük yaratıcı davranışa davet eden dinamik bir ahlak anlayışı vardır. Şöyle demektedir: Öyle davran ki, kendi içindeki bütünlük bozulmadan bütün bir yeryüzü ortak olsun
Ontolojik olarak bütün varolanların varlığın yokluğun ilerlemesini kilitleme sürecinde ortaya çıktığını savunur. Varlık kendi ürünü varolanlarla yokluk karşısında her aşamada yeni bir bariyer kurar. İnsan hızı artmış bir varlık ürünü olarak yokluğun karşısına genişlemeyi geçici olarak durdurucu bir varolandır. Ancak insanın da, tümden varlığın da sonunda yokluğa düşmesi kaçınılmazdır. Yani yokluğun tümel nesnelliği her durumda varlığın tikel öznelliğini yutar. Dolayısıyla varlıkta ortaya çıkabilecek her imkanlı özgürlük ister insan varolanında ister insandan aşkın başka bir varolanda zuhur etmiş olsun yokluğun zorunluluğu altına girer.
Yapıtları
Fotoğraf Estetik ve Görüntü Üzerine Denemeler (1988) - İFSAK Yayınları - Estetik
Depresyonun Şiiri-I (1988) - Tule Yayıncılık - Şiir
Depresyonun Şiiri-II (2004) - 6 45 Yayıncılık - Şiir - ISBN 979-975-8467-98-2
Aylak Bilgi-I (2002) - Çelikkol Yayıncılık - Psiko-felsefe
Aylak Bilgi-II (2005) - Bileşim - Psiko-felsefe - ISBN 975-6410-62-0
İçi Yoksul (2005) - Merkez Kitaplar - Roman - ISBN 975-9174-13-8
Aylak Yazılar, (2006) - Çatı Kitapları - Psiko-felsefe - ISBN 975-8845-01-2
Aylak Düşünceler (2007) - Erko Yayıncılık - Psiko-felsefe - ISBN 978-9944-338-56-1
Kestane Kıranında Kadınlar (2008) - Kanat Kitap - Roman - ISBN 978-975-8859-81-8
Yarım Adamın Aşkları (2009) - Kanat Kitap - Roman - ISBN 978-605-4244-09-6
Elli Yıl Sonra Kül (2010) - Kanat Kitap - Roman - ISBN 978-605-4244-11-9
Aylak Fikirler (2010) - Arcan Yayıncılık - Psiko-felsefe - ISBN 978-6054168088
Bir Zamanlar Bakırköy (2011) - Ayrıntı Yayınları - Roman - ISBN 978-9755396439
Ortak Benlik (2012) - Ayrıntı Yayınları, Nörofelsefi Temellendirme - ISBN 978-9755396439
Nesne Benliği (2013) - Ayrıntı Yayınları - Psikofelsefi Bütünleştirme - ISBN 978-9755397153
Aşka İnanası Geliyor (2013) -Dönence- Şiir - ISBN 9786055328030
Kızböcekleri (2014) - Doğan Kitap - Roman - ISBN 978-6050923094
Dinamik Ahlak, Sezgisel Akılcılık Temelinde Fenomenolojik Bir Yorum (2018) Ayrıntı Yayınları - Felsefe - ISBN 978 6053143062
Yokluk, Sezgisel Akılcılık Temelinde Ontolojik Bir Yorum (2019) E Yayınları Felsefe - ISBN 978 9753903929
Diri Aşk (2019) Doğan Kitap - Roman ISBN 978 6050964486
Ölü ve Kötü (2023) Kaos Çocuk Parkı - Şiir ISBN 9786258083385
Hipomania (2023) Doğan Kitap - Roman ISBN 9786256417311