III. Ahmed Çeşmesi (Üsküdar)

III. Ahmet Çeşmesi, 1728 yılında III. Ahmed tarafından, annesi Emetullah Rabia Gülnuş Sultan adına yaptırılmıştır. İstanbul Boğazı'ndan gelip geçenlerin ihtiyacını karşılamasını sağlayan bu çeşmenin 8 adet musluğu vardır. Köşelerdeki musluklar su içmek için, kenarlardaki musluklar su doldurmak için yapılmıştır. Çeşmenin sahil yüzündeki kitabesi III. Ahmed ve Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından yazılmıştır.
Kitabeleri III. Ahmed, Nedim, Şair Şakir ve Şair Rahmi tarafından yazılmıştır.
Kitabeler
Sahil yönündeki kitabe III. Ahmed ve Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından 1 beyit olarak yazılmıştır. Kitabe aşağıda yazmaktadır:
Osmanlıca:
Didi Han Ahmet ile bile İbrahim tarihin
Suvardı alemi dest-i Muhammed ile cevadullah
Hicri 1141
Günümüz Türkçesi:
Ahmet Han tarihi İbrahim'le birlikte söyledi
Allah'ın cömertliği, alemi Muhammed eli ile suladı
Miladi 1728
Marmaray yönündeki kitabe, Şair Şakir tarafından 9 beyit olarak yazılmıştır. Kitabe aşağıda yazılmıştır:
Osmanlıca:
Şehinşah-ı humayun-paye Sultan Ahmed Gazi
Kerametdir olan sadır o hakan-ı müeyyedden
O yekta zıll-ı Hakk kim bir nefes Hakkdan udul etmez
Eder kesb-i safa icra-yı ahkam-ı Muhammedden
Vücud-ı enveri kim matla-ı mihr-i saadetdir
Olur mana-yı şevket zahir ol şeh-beyt-i müfredden
Vücuda gelmemiştir öşr-i mişar-ı fütühatı
Ki acizdir kalem asar-ı alişanını adden
Şeref-abad-ı bünyad eyledikde izz ü devletle
Ona bir su bulundu kim nişandır ömr-i sermedden
Vezir-i azam İbrahim Paşaya edip ferman
Olunca yümnle memur o şahenşah-ı esadden
Bu şehre bünyad eyleyip cümle ahaliyi
Hayat-ı taze buldu refet-i hakan-ı emcedden
Hemişe dest-i cudun maksem-i erzak edip Mevla
Vücud-ı kamilin asude kılsın dide-i bedden
Tamam oldukda atşan dedi tarihini Şakir
Gel iç ma-ı hayatı çeşme-i Sultan Ahmedden
Hicri 1141
Günümüz Türkçesi:
Sarayın padişahı mertebesindeki Gazi Sultan Ahmed
Ondan olan keramettir o kuvvetlendirilmiş hakandan
O tek Allah'ın gölgesi ki bir nefes bile Allah'tan vazgeçmez
Eğlenceyle çalışır, Muhammed'in hükümlerini yürütür
Nurlu vücudu ki mutluluğun güneşi onda doğar
Heybetli anlamı görünür o yalnız evin şahından
Oluşmamıştır fetihlerin yüzde biri
Ki acizdir kalem, yüksek şanlı eserlerini yazmaktan
Şerefabad'ı devletin kıymetinde inşa eyledik de
Ona bir su bulundu ki daimi ömürden bir işarettir
Veziriazam İbrahim Paşa'ya ferman edip
Uğurla görevli olunca o en mutlu şahların şahından
Bu şehri inşa edip bütün halkı
Taze hayat buldu büyük hakanın merhametinden
Daima cömertliğin elini rızık çeşmesi edip Mevla
Olgun varlığını rahat kılsın kötü gözlerden
Susayanlara tarihini tamamlattı Şakir
Gel iç hayat suyunu Sultan Ahmed Çeşmesi'nden
Miladi 1728
Mihrimah Sultan Camii yönündeki kitabe, Nedim tarafından 9 beyit olarak yazılmıştır. Kitabe aşağıda yazmaktadır:
Osmanlıca:
Semiyy-i fahr-i mevcudat Sultan Ahmed-i Gazi
Şeh-i sahib-measir zıll-i pak-i Hazret-i Vehhab
Emin-i Yesrib u Batha muin-i millet-i beyza
Eba an cedd şeh-i dana hidivv-i tahirul-en sab
O hakan-ı keremkarın bu arz-ı cennet-asada
Olub gufran ille Ümm-i Safiyye haslet-i der-hab
Onun ruh-i şerifin hayr ile yad eylemek kasdın
Derun-i pakine ilham edince Halıkul-esbab
Vezir-i azam ve Damat İbrahim Paşanın
Gül-i kamın hitab-ı müstetabıyle edib şadab
Şeref abad-ı bünyad eyledikten sonra emriyle
Bu ayn-ı zemzemin çün kıldı icrasın ona işrab
Turab-ı kabrine merhumenin ikram için yapdı
Reh-i Hakda diyar-ı Üsküdara çeşme-i pür-ab
O hakan-ı cihanı daima Hakk eyleyub teyid
Ne kare azm ederse hükm-i takdir etsin istisvab
Bu mısrayla Nedima söyledi tarih-i itmamın
Bu şehri ma ile Sultan Ahmed eyledi sir-ab
Hicri 1141
Günümüz Türkçesi:
Kainatın övüneniyle adaş Gazi Sultan Ahmed
Güzel eserleri yaptıran şah, mübarek Allah'ın gölgesi
Mekke ve Medine'nin emini, temiz milletin yardıımcısı
Babasından kuvvetli, alimlerin şahı, nesebi temiz vezir
Kerem sahibi o hakanın bu cennet gibi yerde
"Temizlerin Annesi"ne rahmet için, uykudaki huyuyla
Onun şerefli ruhunu hayır ile hatırlamaktır sebebi
Mübarek kalbine esinlenince Allah'ın sebepleri
Vezir-i Azam Damat İbrahim Paşa'nın
Gülün arzusunun güzel hitabıyla suya kandırıp (doydurup)
Şerefabad'ı inşa ettikten sonra emriyle
Bu zemzem çeşmesini o içsin diye inşa etti.
Toprak mezarına merhumenin ikramı için yapıldı
Allah'ın yolunda, Üsküdar diyarında pek sulu çeşme
O dünya hakanını daima Allah kuvvetlendirsin
Ne işe toplanırsa kader hükmünü doğru kılsın
Bu mısra ile Nedim tarihin tamamını söyledi
Bu şehri Sultan Ahmed bu şehri su ile suya doyurdu.
Hicri 1728
Otobüs durakları yönündeki kitabe, Şair Rahmi tarafından 9 beyit olarak yazılmıştır. Kitabe aşağıda yazmaktadır:
Osmanlıca:
Ab-ru-yi saltanat Han Ahmed-i Gazi ki anın
Daima icra-yı şer-i Ahmedidir hem-demi
Mazhar-ı teyid edip Hakk ana asan eyledi
Gayre müşkilter olan her emr-i sab u muazzamı
Bu keramet kutb-ı afak olduğun isbat eder
Buldu İbrahim Paşa gibi sadr-ı efhamı
Rahatıyla kesb-i şevk u ihtiyat etmek için
İhtira etti şeref-abad-ı şah-ı alemi
Namın almış bir güherdir suyunu bulsun diye
Su yerine bezl ü isar etti bi-had dirhemi
Çeşme bünyad etmeyi ima ve işrab eyleyip
Kıldı memur asaf-ı derya-neval ekremi
Öyle dil-cu çeşme-sar-ı bi-bedel yapdırdı ki
Oldu her bir lülesi ab-ı hayatın maksemi
Sayini hüsn-i kabul eyleyip Mevla karin
Hıfz ede daim hatalardan o şah-ı efhamı
Şakira! Rahmi içip abın dedi tarihini
Hükm-i Sultan Ahmed icra etti el-Hakk zemzemi
Hicri 1141
Günümüz Türkçesi:
Saltanatın yüzü suyu Gazi Ahmed Han ki onun
Daima işi canciğer arkadaşı Ahmed'in (Muhammed) vaazını yürütmektir
Allah kuvvetlilikle şereflendirip ona kolay eyledi
Çok zor yapılan işaret edilen bütün muhteşem emirleri
Bu keramet ufukların kutbu olduğunu kanıtlar
Buldu İbrahim Paşa gibi pek büyük veziri
Rahatıyla şevkle çalışmak ve tedbirlenmek için
İcat etti dünyanın şahının sonsuz şerefini
Bir cevherdir suyunu bulsun diye namını almış
Su için bol bol verip ikram etti hadsiz dirhemi
Çeşme inşa etmeyi yapmaya çalışıp ve içirip
Büyük denizlerin kısmeti, vezir kıldı
Öyle gönül cezbeden, bedelsiz bir çeşme yaptırdı ki
Her musluğu hayat suyunun çeşmesi oldu
Çalışmasını güzellikle kabul edip işini Mevla
Daima hatalardan korusun o büyük şahı
Şükürler olsun! Rahmi suyu içip dedi tarihini
Sultan Ahmed'in hükmü akıttı Allah'ın zemzemini
Miladi 1728