Katırcıoğlu Mehmet Paşa

Katırcıoğlu Mehmet Paşa, I. İbrahim ve IV. Mehmed dönemlerindeki Celali isyanları'na önderlik etmiş kişilerdendir.
Muhtemelen 1601de Ispartanın köylerinden birinde doğdu. Babası Ahmed Ağa ile birlikte katırlarla nakliyatçılık yaptığı için "Katırcıoğlu" lakabıyla tanındı. Isparta mütesellimiyle Isparta halkı arasında çıkan anlaşmazlıklarda ara buluculuk rolü üstlendiyse de hapse atıldı ve halkın yardımıyla kurtuldu. Isparta müteselliminin yaralanması olayı üzerine soruşturmaya uğradı ve ardından Haydaroğlu Mehmet ile birlikte eşkıyalığa başladı. Üzerlerine gönderilen Anadolu Beylerbeyi Ahmed Paşayı öldürmesi (1648) Celaliler arasındaki şöhretini arttırdı. Haydaroğlunun yakalanıp idam edilmesinden sonra yanındaki Akyakaoğlu adlı Celali reisiyle hac kafilelerine ve ticaret kervanlarına saldırılar düzenlemeye başladı. Kısa zamanda Afyonkarahisardan Beyşehire kadar olan bölgede hakimiyet sağladı. Çay kasabasını bastı. Akşehiri tehdit etti. Bu sırada 1648 yılında İstanbulda Sultanahmed Vakasında öldürülen sipahilerin kanını dava etmek üzere ayaklanan Gürcü Abdünnebiye katıldı. Gürcü Abdünnebi maiyetinde yer alan Katırcıoğlu ve diğer bir Celali reisi olan Kazzaz Ahmed İstanbula yürüdüler.
Gürcü Abdünnebiye haber gönderip Celalileri dağıtmak şartıyla kendisine Türkmen ağalığı, Katırcıoğlu ile Kazzaz Ahmede de birer sancak verilebileceğini bildirdi. Fakat Katırcıoğlu ile Kazzaz Ahmed Bursa civarında eşkıyalığa devam edince anlaşma sağlanamadı. 1649da yenilgiye uğratılan Celali kuvvetleri dağıldı. Gürcü Abdünnebi Niğdeye, Katırcıoğlu Söğüte, Kazzaz Ahmed Akşehire çekildi. Gürcü Abdünnebi, Kırşehir sancak beyi İshak Bey tarafından yakalanıp İstanbula getirildi ve Parmakkapıda idam edildi. Kendisine en yakın Celali reislerini kaybeden Katırcıoğlu, bir müddet daha etrafı yağmalamayı sürdürdükten sonra af dilemeye karar verdi. Eski bir yeniçeri olan İsa Ağayı af talebini iletmek üzere İstanbula gönderdi. İsa Ağa eski kapı yoldaşlarından Sadrazam Kara Murad Paşanın yanına giderek, Katırcıoğlunu affettirdi. İstanbula gelen ve padişahın huzuruna çıkarılarak iltifat gören Katırcıoğluna Beyşehir sancağı verildi. Katırcıoğlu, Beyşehire mütesellim gönderip bir müddet İstanbulda kaldı, Köprülü Mehmed Paşanın ekibi arasında yer aldı. Bu arada İstanbulda idareye hakim olan ocak ağalarıyla da yakın temas içindeydi. Bu sayede Karaman beylerbeyliğine tayin edildi ve isyan halinde olan Abaza Hasan Paşanın üzerine gönderildi. Ancak yenilgiye uğrayıp Konyaya sığındı. Bunun üzerine Şehrizor valiliğine gönderildiyse de gitmeyip Karamanda kaldı. Konya etrafında İbşir Mustafa Paşaya karşı tahkimat yaptı. Katırcıoğlu daha sonra Hamit sancak beyliğine tayin edildi. İbşir Mustafa Paşa sadrazam olunca onu Anadoludan uzaklaştırmak için Girite gönderdi.
Katırcıoğlu Mehmed Paşa, Kaptan-ı derya Zurnazen Mustafa Paşa emrinde 1655 yılında gerçekleşen sefere katıldı. Osmanlı donanmasının Venedik donanmasıyla Boğaz dışında yaptığı savaştaki yararlılığıyla padişahın iltifat gördü. Katırcıoğlu bu tarihten itibaren Karaman beylerbeyi olarak yıllarca Giritte hizmet etti. 21 Eylül 1667de Kandiye kuşatmasındaki gayretlerinden dolayı Anadolu Beylerbeyliğine getirildi. Ancak kale önünde uzun süren metris savaşları sırasında 17 Aralık 1668 de hayatını kaybetti.