Kış Uykusu (film)

Kış Uykusu, Nuri Bilge Ceylan tarafından yönetilmiş 2014 yapımı Türk filmi. Film 2014 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye kazanmıştır. Film aynı festivalde FIPRESCI ödülüne de layık görülmüştür. Filmin ilk gösterimi festival kapsamında 16 Mayıs 2014'te yapılmıştır. Yönetmenliğini Yılmaz Güney'in yaptığı Yolun ardından Altın Palmiye kazanan ikinci Türk filmidir.
Filmin bazı bölümleri Anton Çehov'un Karım ve İyi İnsanlar adlı öykülerine dayanmaktadır.
Konusu
Aydın (Bilginer) emekli bir oyuncudur. Aktörlüğü bıraktıktan sonra Orta Anadolu'da kendi halinde küçük bir otelde çalışarak günlerini geçirir. Hayatında ise iki kadın vardır: Kendisine her anlamda uzak ve soğuk olan genç karısı Nihal (Sözen) ve boşanmış olan kız kardeşi Necla (Akbağ). Aydın tiyatroculuktan emekli olduktan sonra, babasından kalan mülkü idare etmek üzere eşi ve ablasıyla birlikte Kapadokya'daki otele yerleşmiştir. Kapadokya'daki otelde Aydın'ın hayatı, etrafında olup bitenlerle ilgili hiçbir sorumluluk taşıma gereği hissetmediği için çok durağandır.
Film "entelektüel" üzerine odaklanmıştır. Hikayedeki diğer karakterler "entelektüel"in durumunu netleştirme işlevini üstlenmiştir. Filmde "entelektüel"in temsilcisi olarak yer alan Aydın'ın en büyük sorunu "tembellik" olarak görünmektedir. Ablası Necla ile diyaloglarında Necla'nın acımasızca belirttiği gibi Aydın sorumluluk almaktan, kendisiyle gerçek anlamda yüzleşmekten korkan bir kişidir. Bu eleştirileri yapan Necla da Aydın'ın sert eleştirilerine maruz kalır. Tek yaptığı küsmek, şikayet etmek ve küçümsemektir. Bu iki tip başkalarının çelişkilerini görmekte çok başarılı ama kendilerini tanımakta bir o kadar cahildirler. Aydın'ın genç karısı ise bu döngüyü kırmak için tavır alan tek kişi gibi görünmektedir. Aydın ve Nihal'in diyaloglarında öne çıkan şey ise Aydın'ın Nihal'i bilgi, yaş, tecrübe gibi avantajlarını kullanarak sindirme çabası, buna karşılık Nihal'in Aydın'dan bıkmış olduğudur. Bu üç kişi, yan karakterlerden biri olan Suavi (Levent) ile birlikte "üst sınıf"ın temsilcileridir. Filmde alt sınıfın temsilcileri ise Aydın'ın, oteldeki işlerin ve Kapadokya'daki mülklerin idaresini bıraktığı Hidayet (Pekcan); Aydın'ın kiracısı olan İmam Hamdi (Kılıç) ve ailesidir. Hidayet ve İmam arasındaki ilişki, Aydın'ın sorumluluklarından kaçmasının maliyetini gözler önüne sermektedir.
Oyuncular
Haluk Bilginer - Aydın: Babasından kalan oteli işleten oldukça iyi eğitim almış eski bir aktördür. Bir gazetede köşe yazarlığı yapmaktadır.
Demet Akbağ - Necla: Aydın'ın kız kardeşidir. Yakın zamanda alkolik eşi Necdet'ten boşanmıştır. Abisinin yanında, kırsaldaki bu oteldeki monoton yaşantısından bıktığından sık sık İstanbul'a, eski eşine dönmenin hayalini kurar.
Melisa Sözen - Nihal: Aydın'ın ondan bir hayli genç olan eşidir. Aydın'ın tecrübesi, bilgisi ve kişiliği altında ezildiğini hisseder. Sık sık civardaki köy okullarının ihtiyaçlarına yönelik yardım kampanyaları düzenler.
Ayberk Pekcan - Hidayet: Aydın'ın asistanıdır.
Nejat İşler - İsmail: Aydın'ın kiracılarından biridir. Alkolikliği ve hapisten yeni çıkmasının sebep olduğu kötü itibarı iş bulmasına engel olur. Bu yüzden kirasını ödemekte zorluk yaşar.
Serhat Kılıç - Hamdi: Köyün imamıdır. Yıkık dökük bir evde kardeşi İsmail, yeğeni İlyas, yengesi Sevda ve annesi ile yaşar. Evin tek para kazananı olduğundan kıt kanaat geçinirler.
Tamer Levent - Suavi: Aydın ve Nihal'in arkadaşıdır. Kızı Londra'da okur ve eşi ise yeni ölmüştür ancak o, çocukluğunun geçtiği bu evi terk etmek istemediğinden ücra bir köydeki evinde tek başına yaşamayı yeğler.
Nadir Sarıbacak - Levent: Yardım kampanyasında Nihal ile çalışmak isteyen bir öğretmendir ancak Aydın kendisinden pek haz etmez. Onun güvenilmez biri olduğunu düşünür.
Mehmet Ali Nuroğlu - Timur: Oteldeki müşterilerden biridir. Genç bir üniversite öğrencisi olan Timur macerayı ve spontane yaşamayı sever.
Yapım
Film, yönetmenin yapım şirketi olan NBC Film ile Türkiye'den Zeynofilm, Almanya'dan Bredok Film Production ve Fransadan Memento Films ortak yapımı olarak çekildi. Filme Eurimages'dan 450.000 euro'luk destek almıştır. Çekimler kış mevsiminde iki ay boyunca Kapadokya'da, sonrasında da dört hafta boyunca İstanbul'daki stüdyoda gerçekleştirildi. Çekimlerde Sony F65 kamera kullanıldı.
Film afişinde Ilya Glazunov'a ait bir resmin ilüstrasyonu tercih edildiği ileri sürüldü.
Eleştirel görüşler
Kış Uykusu eleştirmenlerden övgü dolu yorumlar aldı. 83 incelemenin değerlendirildiği eleştiri topluluğu sitesi Rotten Tomatoes'ta %87'si olumlu yönde oldu ve 10 üzerinden ortalama 8.3 puan aldı. 27 inceleme toplayan ve 100 üzerinden 88 ağırlıklı ortalama puan hesaplayan Metacritic'e göre film "evrensel beğeni" aldı.
Kazandığı ve aday gösterildiği ödüller
Film, 87. Akademi Ödülleri'nde Türkiye'nin yabancı dilde en iyi film dalında Oscar aday adayı olarak seçilmiştir.
|-
| 2014
| Cannes Film Festivali
| Altın Palmiye
|
|-
| 2014
| Cannes Film Festivali
| FIPRESCI En İyi Film Ödülü
|
|-
| 2015
| 47. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri
| En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Kadın Oyuncu Performansı (Melisa Sözen), En İyi Erkek Oyuncu Performansı (Haluk Bilginer), En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Performansı (Ayberk Pekcan), En İyi Görüntü Yönetimi (Gökhan Tiryaki)
|
|-
| 2015
| 20. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri
| Seçici Kurul Özel Ödülü
|
|}