Garanti Galeri

Garanti Galeri (GG) tasarım, mimarlık ve şehircilik konularına eğilen İstanbul merkezli bir kültür kurumuydu. GG sergiler, konuşmalar, konferanslar, atölyeler, yayınlar aracılığıyla faaliyet gösterdiği alanlarda kent ve ülke genelinde var olan büyük bir boşluğu doldurdu. Steven Holl, Zaha Hadid, Archigram, Hella Jongerius, Konstantin Grcic, Ezri Tarazi, Yossi Lemel gibi uluslararası tanınırlığa sahip mimar ve tasarımcıların işlerine Türkiyede ilk defa GG ev sahipliği yaptı.
Tarih
GG 2003 yılında Garanti Bankasının desteğiyle kuruldu. Ağustos 2008e kadar İstiklal Caddesi üzerinde yer alan 70m2lik mekanında otuz bir sergi düzenledi. Etkin olduğu süre boyunca Bülent Tanju, Uğur Tanyeli, Han Tümertekin, Alpay Er, Semra Öndeş ve onursal üye Bülent Erkmen (http://www.bek.com.tr/ ) ile Sibel Asnadan oluşan bir danışma kurulunun katkısıyla programlarına şekil verdi. 2003-2005 yılları arasında Münevver Eminoğlu, 2005-2010 yılları arasında Pelin Derviş tarafından yönetildi. GG, 2008 yılı itibarıyla yurtdışı sergileri, arşiv, kütüphane ve yayınlara yoğunlaşan çalışmalarını 2010 yılında Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi ve Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi (OBAAM) ile Garanti Kültür A. Ş. çatısı altında birleşerek oluşturulan yeni kurum, SALT a devretti.
Sergiler, etkinlikler, atölyeler
GGdeki sergiler, tasarımın tüm türlerini bileşenleriyle birlikte araştırmayı ve tartışma konuları olarak ortaya koymayı amaçlıyordu. Mimarlığı Tersten Giymek, Rural Studio: Mimarlıkta Sınıraşımı ve Muğlaklık sergisi Auburn Üniversitesi uygulamalı mimarlık atölyesi Rural Studio öğrencilerinin Hale County, Alabamada yoksulluk sınırının çok altında yaşayan müşterilerle deneyimlerini aktararak mimarlıkta toplumsal sorumluluk kavramını sorguladı. Aykut Köksalın küratörlüğünde gerçekleşen Sesmekan: Çağdaş Müzikte Mekansal Çalışmalar sergisinde 1950 sonrası mekansal müzik üretiminden seçilen örnekler; çizim, metin, icraların video kayıtları ve müzikler üzerine yapılmış video çalışmaları aracılığıyla sunuldu. Bu sergi kapsamında Türkiyede ilk kez mekansal müzik yapıtlarının seslendirildiği bir konser düzenlendi. GG, OBAAM ile işbirliği içinde yürüttüğü bir projede Cumhuriyet Dönemi Türkiyesinin en özgün ve muhalif duruşlarından birine sahip olan Turgut Canseverin entelektüel ve mimari serüvenini iki sergi ve bir kitapla işledi. Uğur Tanyeli ve Atilla Yücelin yönetiminde yürütülen çalışma Türkiyede arşiv belgesi niteliğinde malzemeye dayanarak bir mimar üzerine hazırlanan ilk retrospektif sergiydi
GGnin tasarım alanında tartışmaya açtığı konuların çeşitliliği dijital dünyaya da uzanmaktaydı. Project MUTEN İstanbul, dijital mimarlığın öncülerinden KOL/MAC mimarlık ofisinin Galataport bölgesi için önerdiği şehir tasarımını sergiliyordu. Ağ bilgisi ve stratejilere dayanan tasarım, bölge üzerinde süregelen tartışmalardaki çelişki ve kısırdöngüyü göz önünde bulunduran farklı ve üretken bir senaryoydu. Project MUTENi takiben GGde yer verilen deneysel çalışmaların sayısı arttı, içeriği çeşitlendi. Claudia Pasquero, Marco Poletto ve Nilüfer Kozikoğlu nun yürüttüğü uzun soluklu Lifli Strüktürler projesinin bir aşaması olan Strüktürel Mantığı Araştırmak: Lifli Oda alışık olunan haliyle bir tasarım ürününü değil, tasarım araştırması sürecindeki bir evreyi sergiliyordu. Dokunmuş içi boş liflerden oluşan bire bir ölçekli prototip, bir ay sonra liflere beton dökülmesi ve betonun donması evrelerinden geçerek zaman içinde gelişti. Marcos Novak ın küratörlüğünü ve tasarımı üstlendiği Türbülanslı Topolojiler sergisi ise biçimsel bir ilke ve küresel metropolün bir koşulu olarak türbülans kavramını ele alıyordu. Novak, akımların, bağlantıların, ilişkilerin, ağların ve tabakaların türbülanslı topolojilerini yüksek teknolojiyle üretilmiş narin heykeller ve ziyaretçilerin kendi vücutları ile meydana getirdiği fiziksel ses ve görüntülere dönüşen sanal bir ortam aracılığıyla inceliyordu. Türbülanslı Topolojiler, İstanbuldaki serginin ardından 11. Venedik Mimarlık Bienaliyle eşzamanlı olarak Palazzetto Titoda (Fondazione Bevilacqua La Masa, 2008) ve küratörlüğünü Aaron Betskynin üstlendiği Confines isimli retrospektif sergi kapsamında IVAMda (Institut Valencià d'Art Modern, 2009) sergilendi.
GG hazırladığı tüm sergilerin içeriğini konuşma, konferans, panel, atölye gibi etkinliklerle destekleyerek tartışma ve üretim ortamı yaratmayı hedefledi. Bunların en uç örneği Hackers and Haute Couture Heretics: Moda Atölyeleriydi. Otto von Busch un küratörlüğünü yaptığı sergi, hackleme (haklama), shopdroplama (dükkanlara sanatsal işler bırakma) ve zanaatçı (craftivism) uygulamalarını modanın kıyılarında kullanılan taktikler olarak araştırıyordu. Busch, serginin sürdüğü altı hafta boyunca her gün moda sistemi içinde yeni çalışma yöntemleri öneren sanatçı ve tasarımcılarla atölye çalışmaları yürüttü. Atölyelerin amacı çeşitli ufak ve pratik müdahale ve bakış açıları yaratıp, modaya bir fenomen olarak bakmanın yanında, onu değiştirilebilecek bir malzeme olarak algılamayı sağlamaktı.
Becoming Istanbul / İstanbullaşmak GGnin sergi içeriği üzerinden sergileme yöntemini de tartışarak yola çıktığı, günümüzde SALTa devrettiği uzun soluklu bir araştırma ve yayınlar projesidir. Sergi için, İstanbulla ilgili süregelen değişim-dönüşüm tartışmalarına eşlik eden basmakalıp bilgi ve klişe yorumlara meydan okumanın aracı olacak bir interaktif veritabanı meydana getirildi. Kentin güncel hallerini yansıtan sanatçı videoları, fotoğraf serileri, mimari projeler, televizyon haberleri ve karikatürlerden oluşan içeriğiyle veritabanı, sergilendiği mekanların duvarlarına dev boyutlarda yansıtılıyor, kullanıcılar sisteme bağlı fareler aracılığıyla veritabanını kendi ilgileri doğrultusunda tarıyordu. Becoming Istanbul Frankfurttaki Alman Mimarlık Müzesi (DAM, 2008), Berlindeki Alman Mimarlık Merkezi (DAZ, 2009) ve Al Manamadaki Al Riwaq Galeri de (2009) sergilendi. Sergi küratörleri Pelin Derviş, Bülent Tanju ve Uğur Tanyeli 2008de İngilizce ve Almanca dillerinde yayımlanan çok yazarlı sözlük Becoming Istanbulun editörlüğünü de üstlendiler. Kitap 2009 yılında İstanbullaşmak: Olgular, Sorunsallar, Metaforlar adıyla Türkçe olarak basıldı. Aynı yıl Meriç Önerin editörlüğünü üstlendiği ve Oğuz Meriçin hava fotoğrafları üzerine söyleşilerden oluşan Tracing Istanbul [from the air], ardından Pelin Derviş ve Meriç Önerin editörlüğünde çok sayıda akademisyen ve uzmanın görüş ve araştırmalarını haritalar, şemalar ve metinler aracılığıyla bir araya getiren Mapping Istanbul isimli kitapları yayımlandı. Sergi, İstanbullaşmak adıyla Eylül-Aralık 2011 süresince SALT Beyoğlunda izlenebilir. İnteraktif veritabanının İnternet versiyonuna http://database.becomingistanbul. org adresinden ulaşılabilir.
Yayınlar
2005 ile 2010 yılları arasında GG, sergi yıllıklarının yanı sıra sergi ve diğer projeler kapsamında kitaplar yayımladı.
GG 2003-2004, Garanti Galeri 2005, İstanbul, ISBN 978-975-93692-9-3
GG 2005, Garanti Galeri 2006, İstanbul, ISBN 975-98125-7-6
GG 2006, Garanti Galeri 2007, İstanbul, ISBN 975-9944-5518-5-4
GG 2007-2008, Garanti Galeri 2009, İstanbul, ISBN 978-9944-731-10-2
Turgut Cansever Düşünce Adamı ve Mimar, Uğur Tanyeli, Atilla Yücel, Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi ve Garanti Galeri 2007, İstanbul, ISBN 978-9944-5518-3-0
Mimarlığın Aktörleri Türkiye 1900-2000, Uğur Tanyeli, Garanti Galeri 2007, İstanbul, ISBN 978-9944-5518-4-7
Becoming Istanbul: An Encyclopedia, Editör: Pelin Derviş, Bülent Tanju, Uğur Tanyeli, Garanti Galeri 2008, İstanbul, ISBN 978-9944-731-06-5
Becoming Istanbul: Eine Enzyklopadie, Editör: Pelin Derviş, Bülent Tanju, Uğur Tanyeli, Garanti Galeri 2008, İstanbul ISBN 978-9944-731-07-2
İstanbullaşmak: Olgular, Sorunsallar, Metaforlar, Editör: Pelin Derviş, Bülent Tanju, Uğur Tanyeli, Garanti Galeri 2009, İstanbul, ISBN 978-9944-731-11-9
Tracing Istanbul [from the air] , Fotoğraflar: Oğuz Meriç, Editör: Meriç Öner, Garanti Galeri 2009, İstanbul, ISBN 978-9944-731-15-7
Mapping Istanbul, Editör: Pelin Derviş, Meriç Öner, Harita Tasarımı: Superpool, Garanti Galeri 2009, İstanbul, ISBN 978-9944-731-16-4
İSTANBUL PARA-DOKSA / Kent ve Mimarlık Üzerine Konuşmalar, Boğaçhan Dündaralp, Aslı Kıyak İngin, Nilüfer Kozikoğlu, Editör: Pelin Derviş, Garanti Galeri 2010, İstanbul, ISBN 978-9944-731-21-8
Disiplinlerötesi Konferans Dizisi
GG, 2008-2009 yıllarında Platform Garanti ile birlikte on iki oturumluk Disiplinlerötesi Konferans Dizisini düzenledi. Konferanslar GG ve Platform Garantinin içine girdiği birleşme ve değişim sürecinde ufuktaki yeni kurumun hedeflediği disiplinleri aşan üretim ortamını tartışmaya açmayı amaçlıyordu. Sırayla konferansa katılanlar Marcos Novak, Marie-Ange Brayer, Peter Taylor, Fiona Raby, George Legrady, Hans Ulrich Obrist, Charles Waldheim, Nikolaus Hirsch, Peter Cook, Gijs van Oenen, Ciro Najle ve Trevor Paglendi.
Türkiye Mimarlık ve Tasarım Arşivi
Türkiye Mimarlık ve Tasarım Arşivi (TMTA) Türkiye'nin mimarlık ve tasarım alanındaki tarihsel sürecini ortaya koyma amacıyla GG ve Platform Garantinin ortak girişimi olarak Gökhan Karakuşun danışmanlığında 2008 yılında çalışmalarına başladı. TMTA mimarlık ve tasarımı birbirini bütünleyen iki ana etmen, ortak bir pratiğin iki farklı paydası olarak ele alır. Arşivleme çalışması araştırma metodolojisi açısından mimarlık ve tasarım alanlarında iki farklı yöntem izler. Mimarlık alanındaki araştırma Cengiz Bektaş, Utarit İzgi, Turgut Cansever, Sedad Hakkı Eldem ve Kemali Söylemezoğlunun aralarında bulunduğu kıdemli mimarlarla başladı. Mimarların arşivleri sayısallaştırılarak ve kataloglanarak arşiv bünyesine katıldı. Tasarım alanında tercih edilen kronolojik çalışma yöntemi doğrultusunda, 1950'lerin KareMetal Grubudan başlamak üzere Koz Ailesi (MPD), Yıldırım Kocacıklıoğlu (INTERNO), Aziz Sarıyer (Derin) ve Yılmaz Zenger 'in kişisel ve kurumsal üretimlerine ait görseller dijitalleştirildi ve kataloglandı. TMTAda üç yıllık aktif araştırma süreci içinde 20,000in üzerinde dijital imaj ve 4,000in üzerinde fiziksel malzeme toplandı. 2010 yılından beri SALT bünyesinde çalışmalarına devam eden TMTAnın 2012 yılı içerisinde araştırmacılara açılması planlanıyor.
Kütüphane
GG düzenlediği sergi ve etkinlikler için gerekli araştırmaları desteklemek amacıyla kurduğu mütevazı kütüphaneyi 2007 yılıyla birlikte geliştirmeye başladı. 2008 yılında Platform Garanti kütüphanesiyle birleşti. Mimarlık, tasarım ve şehircilik alanlarına katkı sağlayacak çok çeşitli disiplinlerin klasikleşmiş ve güncel yayınlarını kütüphaneye dahil etmek için araştırma temelli ciddi bir yatırım gerçekleştiriliyor. Kamu kullanımına açık olan kütüphane, 22 Kasım 2011 tarihinden bu yana SALT Galatada, SALT Araştırma bünyesinde hizmet veriyor.