Geçici dönen radyo dalgaları

Geçici dönen radyo dalgaları (RRATler), ilk olarak 2006da keşfedilen kısa ve kısmen parlak radyo nabızlarıdır. RRATlerin pulsar oldukları düşünülmektedir, örneğin: bilinen pulsarların büyüklüklerine kıyasla düzensiz bir şekilde/veya yüksek nabızdan nabıza yayılımda değişiklik gösterebilen ve dönen manyetize olmuş nötron yıldızları. RRATnin geçerli olan tanımı: RRAT, Fourier domain araştırmaları içindekine karşın, tek parlak nabız aramalarında çok daha rahat keşfedilebilen bir pulsardır ve bu sayede RRAT bir etiketten başka bir şey değildir ve pulsarlardan olan soyu tükenmiş bir sınıfı temsil etmez.
Genel karakteristikleri
RRATlerden gelen nabızlar, mesafe bakımına çok kısadırlar ve birkaç milisaniye sürer. Bu nabızlar, gözlenmiş olan 1.4 GHxdeki az sayıdaki Jansky akı yoğunluğuna sahip pulsarlardan alınmış en parlak nabızlarla kıyaslanabilir. Bir radyo astronomu olan Andrew Lyne, RRATlerin keşfinde rol almıştır gökyüzünde sadece bir düzine daha parlak radyo kaynakları olduğu yönünde tahminleri vardır. Saptanan fışkırmaların arasındaki zaman aralıkları bir saniyeden ( bir nabız periyodu) bir saate kadar uzanır. Bu sebepten dolayı RRATlerden yayılan radyo dalgaları tipik olarak bir günde ancak bir saniyeden az bir sürede saptanabilir.
RRATlardan kaynaklanan aralıklı salınıbimların anlamı, Fourier tekniklerini kullanan standart periyodik araştırmalarla saptanamamalarıdır. Yine de RRATlerin altında yatan periyodik olma olayı, nabızlar arasındaki zaman aralıklarının en büyük ortak paydaları sayesinde saptanabilir. Bu maksimum periyodu ortaya çıkarur fakat birçok nabız varış süresi nabızları daha kısa olan periyotlar saptandığı zaman ( tam sayı faktörü sayesinde ) statik olarak benzemeyen olarak zannedilebilir. Bu sebeple RRATlerde saptanan periyotlar bir saniye veya daha uzun sürelidir ve bu da nabızların büyük ihtimalle dönen nötron yıldızlarından geldikleri anlamına gelir, bu da Geçici Dönen Radyo Dalgaları isminin verilmesine sebep olmuştur. Bazı RRATlerde görülen periyotlar, birçok radyo pulsarlarından daha uzundurlar, birşekilde tek olan nabız aramaları sırasında keşfedilen ve umulan kaynaklardır (tanımsal olarak). Geçmiş birkaç sene boyunca RRATlerin gözlemlenmeleri, bu dalgaların yavaşladıklarını ortaya çıkarmıştır. Bazı bilinen RRATler için bu yavaşlama oranı yavaşken, bazı tipik pulsarlar ve magnetarların çizgileri içindeki gibi olanlar için daha hızlıdır.
RRATlerin nötron yıldızı doğaları, Chandra X-ray teleskobu kullanılarak yapılan RRAT J1819-1458 X-ray gözlemlerinden sonra doğrulanmıştır. Soğuyan nötron yıldızlarının 1 milyon kelvin katlarında sıcaklıkları vardır ve bu sebeple termal olarak X-ışını dalgaboylarını yayarlar. Bir x ışını spektrumu ölçümleri, nöton yıldızının yüzeyinden kaynaklanan termal salınım olduğu kabulüyle, sıcaklığın saptanmasına olanak sağlar. RRAT J1819-1458in sıcaklığı manyetarların yüzeylerinde bulunandan çok daha serindir ve RRATlerin manyetarların bazı ortak özellikleri olmasına rağmen başka nötron yıldızı popülasyonlarına ait oldukları fikrini ortaya atar. RRAT olarak tanımlanan hiçbir pulsar X-ışını gözlemlerind saptanmamıştır.
Keşfi
1967de pulsarların keşfinden sonra, daha fazla pulsarın araştırması, pulsar nabızlarını karasal radyo sinyallerinden kaynaklı seslerden ayırmak için iki ana yönteme dayanmaktadır. Periyodiklik aramalarını verilere uygulandığı zaman, basit bir şekilde tek başına olan nabız araştırmalarından ziyade pulsarlar çok daha yüksek sinyalden sese oranlarında saptanmışlardır. Pulsar sinyallerinin ikinci tanımsal özelliği, iyonize olmuş bir medyumda gezen elektromanyetik bir dalganın faz hızından kaynaklı tek bir nabız frekansındaki saçılımlarıdır. Yıldızlararası medyum iyonize bir bileşen içerdiğinden, bir pulsardan Dünyaya doğru yolculuk eden dalgalar saçılmış durumdadırlar ve bu sebeple pulsar araştırmaları aynı zamanda saçılmış dalgaların araştırmaları üzerine de yoğunlaşmıştır. Bu iki karakteristiğin kombinasyonundaki önem, şu ana kadarki en büyük pulsar araştırması olan Parkes Multibeam Pulsar Surveyden alınan ilk data, tek saçılmış nabızlara hassas hiçbir arama dahil değildir.
Araştırmanın kendisi bittiği zaman, tek dağılmış nabızlar için aramalar başladır. Pulsarların yaklaşık olarak dörtte biri zaten tek saçılmış nabızlar için olan aramalarda keşfedilmişti, fakat pulsarla alakası olmayan 17 tane tek saçılmış nabız kaynağı vardı. Takip eden gözlemler sırasında, bunların kaçmış sadece birkaçının periyodiklik sırasında gözden pulsarlar olduğunu fakat 11 kaynağın tek saçılmış nabızlarla ve dakikalardan saatlere kadar süren nabızlar arası düzensiz dakikalarla karakterize edilmiştir.
Olası nabız mekanizmaları
RRTAların düzensizliklerini açıklamak için, RRATler olarak nitelendirilen birçok pulsarın tamamen altta bulunan düzenli salınımlar ile uyumlu olduklarını not ederiz. Fakat gerçekten kapalı durumda olan pulsarlardan nabız saptamadığımızı düşündüğümüz zaman, bazı yazarlar saçılımsal yayılımların açıklanabildiği mekanizmalar önerdiler. Örneğin, pulsarlar gitgide enerji kaybettikçe, ölüm vadisi denilen ve pulsar salınım mekanizmasının işe yaramadığı fakat pulsarlar bu alana yaklaştıkça dağılıma uğrayan, pulsar pulsar peiyodu türev uzayı denien teorik bir alana yaklaşırlar. Fakat bu RRATlerin bazı özellikleriyle uyumlu olsa da, periyotları bilinen RRTAlar ve periyot türevleri meşru ölüm alanlarında bulunmaz. Başka bir tahmin ise asteroidlerin nötron yıldızlarını oluşturan süpernovaenkazlarında oluştukları ve bu enkazların iç kısımlarının RRATlerin ışık konisine düştükleri ve farklı çeşit bazı pulsarların bu çeşit düzensiz davranışa sebep olabileceği gözlemlendi. Bunu onaylamak için nötron yıldızının etradindaki bu enkazı, şu anda mümkün değil, fakat ileride Kare Kilometre Sıralanışı ile mümkün olabilir. Yine de, daha çok sayıda RRAT, Arecibo, Bank Teleskopu ve Parkes Gözlemevi araştırmaları ile saptandıkça, RRATlerin bazı özellikleri daha açık hale gelebilir.