Salve Regina

Salve Regina, veya Kutsal Kraliçe, bir Hristiyan ilahisidir. Meryem Ana İlahisi olarak geçer ve bu tarz ilahiler Meryem Ana'ya adanır. Bu ilahiyi söyleyenlerin çok büyük kesim Katolik'tir. Hristiyanların pazar günlerindeki kilise ayinlerinde bu ilahi söylenir. Bir çeşit tespih ile bu şarkıya ritim tutulur. Bu tespihe "Rosary" ismi verilir. Dindar Katolikler bu tespihi bir kolye gibi takarlar.
Bu beste çok yüksek ihtimalle Orta Çağ'da Alman keşiş Hermannus Contractus tarafından bestelenmişti. Çıkışı itibarıyla Latinceydi. Latinceden birçok dile çevrilirken birçok değişime de uğramıştır.
Arka plan ve tarihi
Bu ilahi 13. yüzyıldan beri Hristiyan kiliselerinde kapanış ilahisi olarak söylenmeye başlandı. Peter Canisius Meryem'in bir şarkıyla dünyaya dönmek için tanrıya dua ettiğini söylediği rivayet edilir. Salve Regina Hristiyanlar arasında en tanınmış 4 ilahiden biridir. Kilisede methiye bölümünde okunur. Methiye bölümünde söylenilmesi bu ilahiyi daha dinlenebilir yapmaktadır. İlahinin birçok bölümüne bakılacak olursa pek de Gregoryen İlahi repertuvarına uyulduğu söylenemez, ancak 11. yüzyıla ait olduğu net bir gerçektir.
Cluni'nin Abbey bölgesinde, 12 yüzyıl içerisinde çok sesli bir şekilde Meryem ana bayram şenliklerinde seslendirildi. Manastırlar 1218'den beri Salve Regina'yı söylettiler. Orta çağ üniversitelerinde akşamlarda söylenmesi ile çok ünlüydü, Fransız Juniper Carol'e göre bir zamanlar bu ilahi gemicilerin bereketiydi.
18. yüzyılda, Katolik Meryemoloji kitabı "The Glories of Mary" kitabında Alphonsus Liguori Salve Regina'nın meryemolojide ana hat olduğunu söylemektedir. Kitabının Kilisenin Doktoru adlı bölümünde Alphonsus, Salve Regina üzerinden Tanrı'nın Meryem'e nasıl bakireliği bahşettiğini söylemektedir.
İlahi sonunda duacıların "Amen" demelerini bizzat Papa XIII. Leo söylemiştir.
Salve Regina rahiplerin cenazelerinde geleneksel olarak söylenirdi.
Duacılar arasında çoğunlukla tespih bölümünde söylenir.
Latincesi
Salve, Regina, Mater misericordiæ,
vita, dulcedo, et spes nostra, salve.
Ad te clamamus exsules filii Hevæ,
Ad te suspiramus, gementes et flentes
in hac lacrimarum valle.
Eia, ergo, advocata nostra, illos tuos
misericordes oculos ad nos converte;
Et Jesum, benedictum fructum ventris tui,
nobis post hoc exsilium ostende.
O clemens, O pia, O dulcis Virgo Maria.
Bazı durumlarda yeni bölümler de eklenebilir:
℣ Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix.
℟ Ut digni efficiamur promissionibus Christi.
℟ Amen.
Çevirileri
Her çeviride birçok varyasyon oluşabilmektedir.
Geleneksel İngilizce Çevirisi (Kuzey Amerika):
Yüce, kutsal Kraliçe, Merhametin Annesi,
Yüce, bizim hayatımız, bizim yumuşaklığımız ve umudumuz.
Senin için ağlarız,
Sürgüne yollandı Havva'nın kızı;
Sana iç çekmekten çekiniriz,
Yas ve hüzün var gözyaşı deresinde.
Dönün öyleyse, en zarif savunucumuz,
Merhamet dolu gözleriniz bize dönük;
Ve bizim sürgünümüzden sonra,
Bize bakire rahminizden gelen meyvenizi gösterin, İsa'yı.
En uysal, en sevilen,
Çok tatlı Bakire Meryem.
℣ Bizim için dua et, ey yüce Tanrı'nın Annesi,
℟ böylece oğlunuza karşı layık oluruz.
Birleşik Devletler Katolik Konferansı daha modern bir çeviri yaptı:
Yüce, kutsal Kraliçe, merhametin Annesi,
hayatımız, yumuşaklığımız ve bizim umudumuz.
Senin için ağlarız, Havva'nın kızı;
senin için ah ederiz,
yas ve hüzün hep bu sürgünde.
Dön, şimdi, en zarif savunucumuz,
merhametli gözünüz bize dönük;
yolun sonunda bizi eve götürün
ve bakire rahminizden gelen meyveyi gösterin, İsa'yı:
En merhametli, en sevilen, en tatlı Bakire Meryem.
Amen.
Latince kökenli İngiliz ilahi tarzı
Latin diline alternatif olarak bu söylenir:
Yüce, Kraliçemiz ve kutsal annemiz!
Hep hüzün olduğunda neşelen biraz,
Sen insanoğluna hayat ve umut bahşettin,
Sevincimizin Annesi!
Günahkar Havva'nın kızı,
Günahkar Havva, bizimle arkadaş ol,
Gözyaşlarıyla dolu derede sürgün:
Güç ve huzur bizi yolladı!
Bize dua edin, ey ekselansları,
Tesellimiz olun!
Oğlunuzu görmek için bize eşlik edin,
İsa, bizim umudumuz!
Zarifsiniz siz, tamamiyle zarif,
Hiç sevmediğimiz kadar,
Sevincin cenneti ve sevincin dünyası
Meryem, Tanrı'nın annesinin ta kendisi!
Katolik dua kitaplarında genellikle iki üç versiyonu farklıdır.
Yüce, Kutsal Kraliçemiz baştacımız, ey Meryem!
Yüce, merhametin ve aşkın Annesi, ey Meryem!
Meleklerin zaferi!
Bizimle söyle ey yüce melek!
Cennet ve dünya ilahiyi yankılasın!
Salve, salve, salve, Regina!
Hayatımız, bizim yumuşaklığımız sizindir, ey Meryem!
Kederimizde hüznümüzde bizim umudumuz, ey Meryem!
Meleklerin zaferi!
Bizimle söyle ey yüce melek!
Cennet ve dünya ilahiyi yankılasın!
Salve, salve, salve, Regina!
Ve son nefesimizi verdiğimizde, ey Meryem!
Oğlun Yüce İsa'yı bize göster, ey Meryem!
Meleklerin zaferi!
Bizimle söyle ey yüce melek!
Cennet ve dünya ilahiyi yankılasın!
Salve, salve, salve, Regina!
Birçok yerde birçok versiyonları oluştu bunlar ya bestelendi veya söylendi. Latince olarak şu şekilde oluyor:
Salve, Regina tanrısı, ey Meryem!
Dünya'nın tek şansı, ey Meryem!
Söyle bizle, Meleğim,
Sevin bizle, ey yüce melek!
Sonsuza kadar söyleyin
Salve, salve, salve, Regina.
Merhametin annesi, ey Meryem!
Merhametin tatlı annesi, ey Meryem!
Söyle bizle, Meleğim,
Sevin bizle, ey yüce melek!
Sonsuza kadar söyleyin
Salve, salve, salve, Regina.
Müzikal detayları
Salve Regina ilahisini birçok ilahi uzmanı bestelemiş ve çalmıştır. Özellikle kilisenin methiye konuşmasında çalınacağı için özel ayarlar da çekilmiştir. Bu sanatçılara örnek olarak Victoria, Palestrina, Josquin ve Lassus'u verebiliriz. Schubert bestede büyük emeğe sahiptir. Arvo Pärt Essen Katedrali'nde ilk defa söylemiştir bu ilahiyi. Olivier Latry 2007 yılında ilahinin orkestral versiyonunu çalmıştır.
Popüler kültürde
1976'da Evita'nın "Oh What a Circus" adlı turnesinde bestenin ilk satırları okunmuştur.
1992 yılında çıkmış komedi filmi "Sister Act"te bu ilahi rock & roll tarzında söylenmiştir.