Buğday çimi

Buğday çimi; Triticum Aestivum türü buğday tohumlarının ilk çıkan yapraklarından elde edilen bir gıdadır.
Buğday çimini; buğday maltından ayıran özellik; Buğday maltı üretimi, buğday çimleri henüz tohum boyundayken tohumuyla birlikte kurutularak yapılır. Buğday çimi üretiminde ise buğday çimleri 1520 cm oluncaya kadar uzamaya bırakıldıktan sonra kesilerek tohumlarından ayrılır. Glutenin tohumda bulunması nedeniyle de buğday maltı yüksek oranda gluten içerirken buğday çimi gluten içermez.
Buğday çimi ve buğday çimi bazlı ürünler, insan sağlığı üzerinde sınırlı sayıda bilimsel çalışmaya konu olmasına rağmen sağlık amaçlı olarak çeşitli formlarda kullanılmaktadır. Dondurulmuş buğday çimi suyu, Buğday çimi tozu veya Buğday çimi tableti şeklinde satılmaktadır. Bazı tüketiciler de evlerinde üretmektedirler. Ayrıca sprey, jel, krem, losyon, şampuan şeklinde de ticari formları bulunmaktadır.
Tarihçe
Araştırmalar buğday çiminin binlerce yıldır bilinmekte olduğunu ve bitkisel ilaç olarak kullanıldığını göstermektedir. Antik Mısırlılar zindelik ve sağlıkları için buğday çimi suyunun olumlu etkilerine inanırlarmış.
Günümüzde de bazı Orta Asya halklarında ve Anadoluda da hastalıkları önleyici etkisine inanılarak buğday çiminden hazırlanan yemekler (Uğut tatlısı / Sümelek tatlısı) yapılmaktadır.
Buğday çimi ve buğday çimi suyunun kullanımı ve sağlık üzerine olumlu etkileri ile ilgili araştırma ve tartışmalar ilk olarak 1930lu yıllarda Charles F. Schnabel tarafından başlatılmış ve son 15-20 yılda yoğunluk kazanmıştır. Hipokrat sağlık enstitüsünün kurucusu olan Ann Wigmoreda büyük savunucularından biri olmuştur. Wigmore buğday çiminin vücuttaki toksinleri temizlerken vücut sistemlerini de düzenlediğini iddia etmekteydi. Wigmore aynı zamanda buğday çiminin pek çok hastalıkla baş edeceğine değinmiştir. Wigmoreün öğretileri çok eleştirilmiş olsa da pek çok sağlık kuruluşu onun öğretilerinden feyz almaktadır.
Buğday çiminin bağışıklık sistemini güçlendirdiği ve kanser hücrelerinin yayılmasını baskılayarak kanser hastalarının yaşam süresini uzattığı uzattığı iddia edilmektedir. Bir diğer araştırmada ise buğday çiminin antioksidatif etkiye sahip olduğu ve lösemi hücrelerinin metabolizmadaki gelişimini engellediği öne sürülmüştür. Buğday çiminde bulunan klorofil, kanserojenlerin metabolizmadaki gelişimini engeller. Öte yandan buğday çimi, çeşitli hastalıklara yol açabilen süperoksit radikallerin baskılanmasında da etkilidir.
Yapılan çeşitli araştırmalarda buğday çimi veya suyu; sindirim problemleri, astım, hipertansiyon, talesemi, Parkinson, ülser, egzema, kanser gibi çeşitli hastalıklarda destek tedavisi olarak önerilmektedir.
Bir başka araştırmada da buğday çiminin vücuttan toksinlerin uzaklaştırılması, saç sağlığı, diş çürümelerinin önlenmesi, yüksek kan basıncı seviyelerinin azaltılmasında etkili olduğu belirtilmiştir.
Yetiştiriciliği
İçeride ve dışarıda yetiştirilebilir. Yaygın olarak iç mekanlarda tepsilerde yetiştirilmektedir. İlk çıkan yapraklar 1520 cm boya ulaşınca hasat edilir. Hasattan sonra tekrar uzamaya bırakılarak 2. ve 3. kesim de yapılabilir. Fakat bu durumda bazı besin öğeleri içeriğinde azalmalar olabilir.
Schnabel Kansasta yürüttüğü araştırmalarına dayandırdığı iddiasında doğal koşullarda yetiştirilen buğday çimlerinin en yüksek besin değerine ulaştığını belirtmektedir.
Bileşimi
Buğday çimi iyi bir Potasyum, çok iyi lif, Vitamin A, Vitamin C, Vitamin E, Vitamin K, Ribofilavin, Niacin, Vitamin B6, Pantotenik Asit, Folik Asit, Krom, Çinko, Selenyum, Demir, Manganez, Bakır, kaynağıdır.
Ayrıca; Kolin, Valin, İzolösin, Lösin, Treonin, Metionin, Fenilalanin, Lizin, Triptofan, Arginin, Kreatin, Aspartik Asit, Serin, Prolin, Glisin, Alanin, Sistein, Tirozin, Histidin, Glutamin Amino Asitlerini ve Proteaz, Amilaz, Lipaz, Sitokrom Oksidaz, Transhidrogenaz enzimlerini içerir.
Charles Schnabel 15 pound ağırlığında buğday çimi suyunun besin değerinin 350 pound ağırlığında sebzeninkine eşdeğer olduğunu belirtmiştir.