Sakigiller

Sakigiller (Pitheciidae), Yeni Dünya maymunları grubundan bir primat familyası.
Güney Amerika'nın kuzeyinde ve ortasında yaşayan bu familya iki alt familyaya ayrılır; Callicebinae alt familyası sadece Callicebus cinsini içerir, Pitheciinae alt familyası ise Pithecia, Chiropotes ve Cacajao cinslerini kapsar. Familyaya 43 yaşayan türün yanında birde soyu tükenen Xenotrichini de dahildir.
Özellikleri
Sakigilerin boyu 23 57 cm arası ve çoğu türlerde kuyruk neredeyse tekrar bir o kadar uzunluktadır. Sadece uakari cinsinin kuyruğu vücudunun yarı uzunluğu kadardır. Ağırlıkları 0,5 - 3,5 Kg arası ve sık tüylü postlarının rengi siyah, gri, kahverengi ve beyaz arası değişir. Yüzleri kısmen çıplak olabilir. Tutunmak değil, sadece dengeyi sağlamak için kullandıkları kuyrukları da post ile kaplıdır.
Yayılım
Sakigiller sadece Güney Amerika'da yaşar. Çoğu türler Amazonas bölgesinde, Kolumbiya'nın güneyinden Bolivyaya ve Brezilyaya kadar varan bir alanda yaşar. Sadece Callicebus cinsine ait birkaç tür Brezilyanın güneydoğusunda da yaşar. Çeşitli orman türlerinde yaşamaktalar; tropik yağmur ormanlarında, dağlık ve kuru ormanlarda rastlanabilirler.
Yaşam şekli
Sakigiller ağaçta yaşayan gündüz faal maymunlardır. İyi tırmanırlar ve ömürlerinin büyük bir kısmını ağaçta geçirirler. Dört ayak üzerinde yürür ve türden türe farklı miktarda atlayarak da ilerlerler.
Farklı büyüklükte gruplar içerisinde yaşarlar; titiler ve sakiler ömür boyu bir eşe sadık kalır, sakallı sakiler ve uakariler ise 50 bireye kadar üyesi olabilen gruplar içinde yaşar. Bu büyük gruplar gıda aramaya çıkıldığında daha küçük gruplara bölünür ve akşam uyumak için tekrar bir araya gelir.
Aralarında birçok farklı sesler ile iletişim kurarlar. En çok dikkati çeken sesler ince çığlıklar ve kuş ötüşünü andıran sesleridir.
Beslenme
Sakigiller hepçil olsalar da, beslenmelerinin büyük kısmı bitkisel gıdadan oluşur. Titi cinsi neredeyse sırf meyve ile beslenir, diğer cinsler ise sert kabuklu meyveleri ve çekirdekleri tercih eder. Bütün cinsler az bir oranda böcek ve diğer küçük hayvanlarla da beslenir.
Üreme
Sakigiller 5 - 6 ay süren bir gebelik sonrası tek bir yavru (nadir olarak ikiz) doğurur. Callicebus cinsinde yavruya bakma sorumluluğu babaya aittir. Bu davranış familyanın diğer cinslerinde yoktur ama Yeni Dünya maymunlarına ait Aotidae ve Callitrichidae'de de vardır. Birkaç ay sonra emzirme kesilir ve bir iki yıl içinde yavru ergenleşir. Tutsak bireyler 25 - 35 yaşlarına kadar varır.
Sınıflandırma
Sakigiller Yeni Dünya maymunları (Platyrrhini) arasında yer alır. En yakın akrabaları Atelidaedir. Familya 4 cinse ayrılan 43 yaşayan türden meydana gelmekte. Nesli tükenen Xenotrichini'de Callicebus cinsinin yakın akrabaları olarak bu familyaya koyulur.
Callicebus
Callicebus oenanthe
Callicebus baptista
Callicebus olallae
Callicebus caligatus
Callicebus brunneus
Callicebus coimbrai
Callicebus cinerascens
Callicebus aureipalatii
Callicebus torquatus
Callicebus dubius
Callicebus hoffmannsi
Callicebus lucifer
Callicebus personatus
Callicebus barbarabrownae
Callicebus bernhardi
Callicebus modestus
Callicebus purinus
Callicebus moloch
Callicebus cupreus
Callicebus regulus
Callicebus lugens
Callicebus medemi
Callicebus nigrifrons
Callicebus stephennashi
Callicebus melanochir
Callicebus pallescens
Callicebus donacophilus
Callicebus discolor
Callicebus ornatus
Xenotrichini tahminen bin yıl evvel nesli tükenen bir maymun grubu:
Xenothrix mcgregori
Paralouatta varonai
Antillothrix bernensis
Cacajao yüzlerinin çıplak olması ortak özelliklerinden biridir:
Cacajao calvus
Cacajao melanocephalus
Cacajao hosomi
Cacajao ayresi
Chiropotes
Chiropotes albinasus
Chiropotes satanas
Chiropotes chiropotes
Chiropotes israelita
Chiropotes utahickae
Pithecia
Pithecia pithecia
Pithecia monachus
Pithecia irrorata
Pithecia albicans
Pithecia aequatorialis