Mimarlık teorisi

Mimarlık teorisi veya mimari teori mimarlık hakkında düşünmek, tartışmak ve en önemlisi yazmak eylemlerine verilen isimdir. Mimarlık teorisi dünyanın birçok yerinde mimarlık fakültelerinde öğretilmekte ve bazıları da belli mimarlar tarafından benimsenip uygulanmaktadır.
Mimarlık teorisinin uygulama alanları arasında ders olarak anlatılması (üniversite), tartışma, tez, yazılı bir proje veya mimarlık yarışması şeklinde olabilir. Mimarlık teorilerinin eğitici yönünün ağır basması nedeniyle mimarlık teorisyenleri çoğunlukla akademik ortama yakındırlar veya üniversitelerde çalışmaktadırlar.
Mimarlık teorisi antik çağlardan beri farklı biçimlerde ortaya çıkmıştır. Matbaanın yaygınlaşması ile mimarlık teorilerinin derinliği ve kapsamı da gelişmiştir. Özellikle yirminci yüzyıldan itibaren mimarlık ve mimari eleştiri konularından sayısız kitap, dergi ve diğer tür yayınlar basılmıştır. Bu sebeplerden dolayı geçmiş zamanlara kıyasla mimarlık stilleri ve hareketleri daha çabuk yaygınlık kazanıp, o kadar da çabuk gözden düşmüşlerdir. Bazı mimarlık teorisyenlerine göre internetin yaygın kullanımı mimarlığın yirmi birinci yüzyıldaki (21. yy) gelişmesinde oldukça etkili olacaktır.
Mimarlık teorisyenlerinden seçmeler
Tarihi dönemler
Vitruvius
Leon Battista Alberti
Andrea Palladio
Sebastiano Serlio
John Ruskin
Horatio Greenough
Eugène Viollet-le-Duc
Karl Friedrich Schinkel
Gottfried Semper
Hans Auer
Paul Sédille
Constantin Lipsius
Richard Streiter
Hermann Muthesius
Modern
Bruno Zevi
Leonardo Benevolo
Steen Eiler Rasmussen
Otto Wagner
Le Corbusier
Adolf Loos
Raymond Unwin
William Pereira
Ebenezer Howard
Christian Norberg-Schulz
Rudolf Arnheim
Lúcio Costa
Postmodern
Charles Jencks
Aldo Rossi
Demetri Porphyrios
Peter Eisenman
Robert Venturi
Çağdaş
Kenneth Frampton
Christopher Alexander
Stan Allen
K. Michael Hays
Jeff Kipnis
Oswald Mathias Ungers
Rem Koolhaas
Leon Krier
Sanford Kwinter
Daniel Libeskind
Juhani Pallasmaa
Colin Rowe
Nikos Salingaros
Robert Somol
Bernard Tschumi
Anthony Vidler
Mark Wigley
Yayınlar
Reyner Banham. Theory and Design in the First Machine Age. Praeger Publishers, 1960. ISBN 0-262-52058-3
Bernd Evers, Christoph Thoenes, et al. Architectural Theory from the Renaissance to the Present. Taschen, 2003. ISBN 3-8228-1699-X
Saul Fisher, "Philosophy of Architecture", Stanford Encyclopedia of Philosophy (2015), Edward N. Zalta (ed.),
K. Michael Hays. Architecture Theory since 1968. Cambridge: MIT Press, 1998. ISBN 0-262-58188-4
Stephen R. Kellert, Judith Heerwagen, and Martin Mador, Editors, "Biophilic Design: the Theory, Science, and Practice of Bringing Buildings to Life", John Wiley, New York, 2008. ISBN 978-0-470-16334-4
Hanno-Walter Kruft. A history of architectural theory: from Vitruvius to the present. Princeton Architectural Press, 1994. ISBN 1-56898-010-8
Harry F. Mallgrave, Modern Architectural Theory: A Historical Survey, 1673-1969. Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-79306-8
Kate Nesbitt. Theorizing a New Agenda for Architecture: An Anthology of Architectural Theory. Princeton Architectural Press, 1996. ISBN 1-56898-054-X
Joan Ockman, Edward Eigen. Architecture Culture 1943-1968: A Documentary Anthology. Rizzoli, 1993. ISBN 0-8478-1511-0
Nikos Salingaros. "A Theory of Architecture". Umbau-Verlag, 2006. ISBN 3-937954-07-4.
Manfredo Tafuri, translated by Giorgio Verrecchia. Theories and History of Architecture. Harper & Row, 1968. ISBN 0-06-438580-9
Vitruvius, Translation: Morris Hicky Morgan (1960). The Ten Books On Architecture. Dover Publications.