Kraliçe (albüm)

Kraliçe, Türk şarkıcı Hande Yener'in onuncu stüdyo albümü. 12 Aralık 2012'de Poll Production tarafından yayımlandı. Pop müzik tarzında olan albüm, sanatçının 2011 çıkışlı Teşekkürler adlı stüdyo albümünün ardından yayımladığı ilk stüdyo albümüdür. Albümdeki şarkıların tamamı Sinan Akçıl tarafından yazılmış olup bu özelliği taşıyan üçüncü ve son Hande Yener albümüdür. Albümün yapımcılığını Polat Yağcı ile Akçıl üstlenmiştir.
Bir giriş konuşması, sekiz şarkı ve üç remiksten oluşan Kraliçenin Hande Yener'e göre en önemli özelliği, kendisinin o güne kadar yaptığı tüm müzikal tarzları barındırması oldu. Albüm adının başta Hasta olarak konulması düşünülse de, Akçıl'ın son anda "Kraliçe" şarkısını ortaya çıkarmasıyla bu adda karar kılındı. Albümün adı ve yayımlanma tarihi, 8 Kasım 2012'de Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda Fenerbahçe ve AEL takımları arasında oynanan 2012-13 UEFA Avrupa Ligi maçında reklam panoları aracılığıyla duyuruldu. Albümün içeriği ve fotoğrafları, müzik eleştirmenlerinden karışık geri dönüşler aldı. Bazıları şarkılarda Yener'in 2004 çıkışlı Aşk Kadın Ruhundan Anlamıyor ve 2006 çıkışlı Apayrı albümlerinden izlere rastlarken, bazıları ise albüme Kraliçe adının verilmesini ve Yener'in bu unvan ile anılmasını eleştirdi. Albümün çıkış şarkısı "Hasta" 6 Aralık 2012'de yayımlandı ve Türkiye resmi listesinde iki numaraya kadar ilerledi. Albümün ikinci ve son klibi "Bir Bela" şarkısına çekildi.
Türkiye'de D&R tarafından derlenen çok satan albümler listesinde 3 numaraya kadar yükselen, 2012 yılı sonuna kadar 79 bin kopya satan ve Mimar Sinan Üniversitesi Ödülleri'nde Yılın En İyi Albümü, Siyaset Dergisi Ödülleri'nde Yılın Albümü kategorilerinde ödül alan Kraliçenin tanıtımları Yener'in babası Erol Özyener'in 30 Aralık 2012'deki vefatı nedeniyle kesintiye uğradı. Şarkıcı, babasının vefatı sebebiyle yaklaşık iki ay boyunca herhangi bir yerde sahne almadı. 27 Mayıs 2013'te Kraliçe, "Ya Ya Ya Ya" şarkısı ve remiksleriyle birlikte iki disk halinde Kraliçe + Ya Ya Ya Ya adıyla tekrar satışa sunuldu.
Arka plan ve yayımlanma
2009 sonunda yaptığı açıklamayla tekrar pop müzik yapacağını belirten Hande Yener, 2010 yılındaki Hande'ye Neler Oluyor? ve 2011 yılındaki Teşekkürler albümleriyle popa dönüş yaptı. Bu iki albümün tamamında Sinan Akçıl tarafından yazılıp bestelenen şarkıları seslendirdi. 2 Temmuz 2012'de Akçıl, Yener'in onuncu stüdyo albümünde de birlikte çalıştıklarını belirtti. Albümün hazırlıklarının sürdürüldüğünü ifade etti ve hazırlıklardan şöyle bahsetti:
"Yaptığımız ilk iki albümün ısınma devri olduğunu üçüncü ile anladım. Çok sürprizli bir albüm olacak. [...] Hande'nin elektronik döneminde müzik iyiydi ama duygular soğuktu. Şimdi hem duygular çok sıcak hem de müzik çok iyi olacak." Aynı ay içinde Number One FM müzik direktörü Mert Hakan, sanatçının onuncu stüdyo albümünün 2013 yılının başında yayımlanabileceğini Twitter hesabına yazdı. 30 Ağustos 2012'de Yener, yeni stüdyo albümünün kayıtlarının 3 Eylül 2012'de başlayacağını duyurdu. İlerleyen günlerde, albümün repertuvar çalışmalarının bittiğini söyledi ve albümünde sıradan hiçbir şeyin yer almayacağını ekledi. 9 Ekim 2012'de, albümün çıkış şarkısının kayıtları yapıldı. 14 Ekim 2012'de, albümde yer alan şarkıların üçüne klip çekileceği kararlaştırıldı. 26 Ekim 2012'de albümün içeriği, Yener tarafından "Bu albümde de asla tarif edemeyeceğim şarkılar ve duygular var." sözleriyle anlatıldı. 31 Ekim 2012'de ise albümün çıkış tarihi ve isminin belirlendiği öğrenildi. 4 Kasım 2012'de albümün kayıtları tamamlandı.
Albümün hazırlık süreci, Hande Yener'in Twitter hesabı aracılığıyla duyurulduktan sonra, yayımlanma süreci de aşamalar halinde öğrenilmeye başlandı. 4 Kasım 2012'de albümün çıkış şarkısının adının "Hasta" olduğu, albüm yapımcısı Polat Yağcı tarafından paylaşıldı. Albümün adının Kraliçe olduğu, 8 Kasım 2012'de Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda Fenerbahçe ve AEL takımları arasında oynanan 2012-13 UEFA Avrupa Ligi maçında reklam panoları aracılığıyla duyuruldu. Hande Yener, albüm adının Kraliçe olmasında hayranlarının kendisini bu şekilde anmasının etkili olduğunu belirtti ve albüm adının kararlaştırılmasıyla ilgili şunları söyledi:
"[Kraliçe şarkısı] albüme zor yetişti aslında. 'Adı Hasta mı olsun albümün? Yok yok Hasta olmasın, negatif algılanmasın.' derken bir gün Sinan Akçıl aradı beni. 'Albümün adını düşünme. Bir şarkın daha oldu ve albüme onun adını vereceksin' dedi. 'Kraliçe diye şarkı mı olur?' dedim ben de. Laf olsun diye yazmayacağını biliyorum ama ne kadar romantik olabilir ki diye düşündüm. Bir çaldı şarkıyı, o gün evde bayram havası esti."
5 Aralık 2012'de albüm için Kemal Doğulu tarafından çekilen fotoğraflar basına dağıtıldı. 6 Aralık'ta çıkış şarkısı "Hasta" yayımlandı ve bir gün sonra albümün ön sipariş süreci başladı. 12 Aralık 2012'de onuncu Hande Yener stüdyo albümü Kraliçe, CD formatında ve dijital ortamda satışa sunuldu. Yapımcılığını Polat Yağcı ile Akçıl'ın üstlendiği, bir giriş konuşması, sekiz şarkı ve üç remiks içeren pop müzik tarzındaki albümün Hande Yener'e göre en önemli özelliği, o güne kadar yaptığı tüm müzikal tarzları barındırması oldu. Dokuzuncu şarkı "Tribe Gir", Fransız-Fin grubu The Dø'nun ikinci stüdyo albümü Both Ways Open Jaws (2011) içindeki Dan Levy ve Olivia Bouyssou Merilahti bestesi "Slippery Slope"un Akçıl tarafından Türkçeye uyarlanmasıyla oluşturuldu. Diğer şarkıların tamamı Sinan Akçıl tarafından yazıldı; Emrah Karaduman'ın bestelediği "Hasta" ve "Bir Bela" dışındaki "Görevimiz Aşk", "Kraliçe", "Bir Şey Var", "An Meselesi" ve "Sana Söylüyorum" şarkılarının bestesi de Akçıl tarafından yapıldı. Şarkı düzenlemelerinde ise Akçıl, Karaduman ve Ümit Kuzer görev aldı.
Kraliçe, Türkiye'de D&R tarafından hazırlanan çok satan albümler listesine yayımlandıktan bir hafta sonra 3 numaradan giriş yaptı. Aralık 2012'nin son haftasında 4 numaraya, Ocak 2013'ün ilk haftalarında 5 numaraya geriledi. Ülkede ilk haftasında 60.000 kopya sattı ve Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliği (MÜYAP) tarafından açıklanan 2012 satış rakamlarına göre yıl sonuna kadar satışlarını yükselterek 79.997 kopyaya ulaştı. Mimar Sinan Üniversitesi Ödülleri'nde Yılın En İyi Albümü kategorisinde, Siyaset Dergisi Ödülleri'nde ise Yılın Albümü kategorisinde ödül kazandı. Pal FM Ödülleri'nde En İyi Albüm kategorisinde aday gösterildi ancak ödülü Demet Akalın'ın Giderli 16 (2012) albümü aldı. Yener, albüm tanıtımları için çeşitli radyo ve televizyon programlarına katıldı ancak 30 Aralık 2012'de babası Erol Özyener'in vefatı nedeniyle tanıtımları yarıda kesti ve yaklaşık iki ay boyunca hiçbir yerde sahne almadı. Mart 2013'te, Yener ile Sinan Akçıl'ın arasının bozulduğu ve bir daha aynı proje içinde yer almayacakları öğrenildi. Böylece Kraliçe, ikilinin birlikte ortaya koyduğu son çalışma oldu.
Eleştiriler
Kraliçe müzik eleştirmenlerinden olumsuz geri dönüşler aldı. Albüm içeriğinin yanı sıra Kraliçe adının kullanılması da sorgulanarak olumsuz şekilde eleştirildi. Radikal için yazan Sarp Dakni, albümde kraliçenin bulunamadığını belirterek, bu albümle birlikte 2000-2007 yılları arasında "mükemmel denebilecek" albümler satışa sunan Yener'in kendisiyle ilgili son ümit kırıntılarını yok ettiğini yazdı. Ayrıca çıkış şarkısı "Hasta"nın ve isim şarkısı "Kraliçe"nin Aşk Kadın Ruhundan Anlamıyor (2004) döneminden "esmeye çalıştığını"; "Bir Bela", "Bir Şey Var" ve "An Meselesi" şarkılarının "akılda kal(a)madığını" ekledi. Hürriyetten Sadi Tirak, Hande Yener'in 1990'lı yıllardaki Türk pop müziği kalitesinde işler yapabileceğine inandığını ancak "kulvarında devrim yapamayacağını anlayıp Türkçe popa geri döndüğünden beri fabrikasyon üretim batağından çıkamadığını" belirttikten sonra albümde sadece iki iyi şarkının olduğunu yazdı: "Hasta" ve "An Meselesi". Aynı gazeteden Onur Baştürk, çıkış şarkısı "Hasta"yı överek 1990'lı yılların hitlerini anımsattığını yazdı ancak albüm fotoğraflarını özensiz buldu. Yine Hürriyetten Hikmet Demirkol, Hande Yener'in son albümleriyle Apayrı (2006) tadını veremediğini ve şarkıcının tekrar böyle bir albüm yapabileceğini umduğunu yazdı. Milliyet Sanat yazarı müzik eleştirmeni Yavuz Hakan Tok, blogunda paylaştığı yazısında olumsuz bir eleştiri sundu, "Hasta"yı hit olarak değerlendirerek Kraliçenin bir istisnası olarak gördü ve albümü son birkaç Hande Yener albümünden farksız buldu. Tok, kraliçe unvanının aslen Sezen Aksu'ya yakıştırıldığından ve Yener'in Sinan Akçıl gibi heceleyerek şarkı söylemeye başladığından bahsetti. "Tribe Gir" şarkısının sözlerinde, "Aşkın Ateşi" (Apayrı, 2006) şarkısının sözlerinden esinlenildiğini öne sürerek Yener'in albümde "aynı yerde saydığını" yazdı. Ses dergisi yazarı Cem Özsancak, albümün Hande Yener'in "belki de en vasat albümü" olarak kayıtlarda yer alacağına değindi. Bugün gazetesi köşe yazarı Bilal Özcan ise Yener'in kraliçe unvanını kullanması ve albüme bu adı vermesiyle ilgili olumsuz bir görüş sundu. Özcan, Yener'in taç takarak çektirdiği albüm fotoğraflarıyla bu unvanı alamayacağını ve kraliçe unvanının Sezen Aksu'ya layık olduğunu yazdı, katıldığı Aramızda Kalsın programında, Yener'e "neyin kraliçesi" olduğunu sordu.
Video klipler
Kraliçe albümünün ilk klibi, eleştirmenlere doksanlı yılların hitlerini anımsatan "Hasta" şarkısına çekildi. Klibi Kemal Doğulu yönetti ve çekimler Adile Sultan Sarayı'nda tamamlandı. Şarkı, Türkiye resmi listesinde iki numaraya kadar ilerledi ve birçok radyo listesinde zirveye oturdu. Ayrıca Şubat 2013'te TTNET Müzik'te en çok dinlenen Türkçe şarkı oldu. Pal FM, şarkıyı düzenlediği ödüllerde En İyi Şarkı kategorisinde aday gösterdi ancak ödülün sahibi Mustafa Ceceli'nin "Es" (Es, 2012) şarkısı oldu.
Kraliçenin ikinci klibi, beşinci şarkı "Bir Bela"ya çekildi. 25 Şubat 2013'te çekimler, otuz beş kişilik bir ekiple başladı ve kırk iki saatte tamamlandı. Klibin yönetmenliğini Kubilay Kasap üstlendi ve Brezilyalı model Victor Brandt de Querioz, Yener'e rol arkadaşı olarak eşlik etti. 11 Mart 2013'te gösterime giren klipte, birbirine bela olan ancak birbirinden kopamayan iki aşık anlatıldı.
Kraliçe + Ya Ya Ya Ya
14 Mayıs 2013'te Hande Yener, Berksan tarafından yazılıp bestelenen "Ya Ya Ya Ya" şarkısını dinleyiciyle buluşturdu. Şarkı, yayımlandığı hafta Türkiye resmi listesinde en hızlı yükselen eser oldu, 280. sıradayken ilk 25 sıralama içine yükseldi; listede en fazla ikinci sıraya kadar çıktı. 25 Mayıs 2013'te şarkının remiksleri dijital ortamda iTunes üzerinde yayımlandı. İki gün sonra, 27 Mayıs 2013'te, bu remiksler Kraliçe albümüyle birlikte Kraliçe + Ya Ya Ya Ya adıyla iki disk halinde Poll Production etiketiyle müzik marketlerde satışa sunuldu. Diskte, "Ya Ya Ya Ya"nın orijinal sürümünün yanı sıra akustik sürümü; Mert Hakan, Ümit Kuzer ve Berna Öztürk tarafından yapılan remiksleri olmak üzere toplam beş şarkı yer aldı. Kraliçe + Ya Ya Ya Ya, yıl içinde 20 bin kopya sattı.
Şarkı listesi
Yapım görevlileri
Hande Yener ana vokal, süpervizör
Sinan Akçıl söz yazarı, besteci, yapımcı, solo vokal, aranjör, miks, klavyeli çalgılar, synth bas
Polat Yağcı yapımcı
Emrah Karaduman besteci, aranjör, solo vokal
Ümit Kuzer aranjör, miks, perküsyon, ritim programlama
Martin Cru Pencer kayıt, miks
Gültekin Kaçar akustik gitar, elektrik gitar
Birkan Şener bas gitar
Berkay Şahin arka vokal
Deniz Yalçın arka vokal
Murat Aziret arka vokal
Yeşim Vatan arka vokal
Robin Schmidt mastering
Virus Production (İstanbul, Türkiye) stüdyo
Universal Takim Edition Sinan Akçıl Edisyon Hakları
Kemal Doğulu sanat yönetmeni, saç, makyaj, fotoğraf
Süleyman Demirel kostüm
Hakan Akkaya kostüm
Ahmet Terzioğlu grafik tasarım
Selim Akar marka ve pr danışmanı
Yapım görevlileri, Kraliçe albüm kitapçığından alınmıştır.
Listeler
Satışlar
Yayımlanma tarihleri