M3 (İstanbul metrosu)

M3 (Kirazlı - Kayaşehir Merkez) Metro Hattı, İstanbul'da yer alan metro hatlarından birisidir.
Günlük ortalama 75.000 yolcu taşıyan M3 hattı 9 istasyondan oluşan Kirazlı - Başakşehir - Metrokent kısmı anahat ve 3 istasyondan oluşan İkitelli Sanayi - Olimpiyat kısmı ise mekik olarak işletilmekteydi. M9 hattının ilk etabının hizmete girmesiyle İkitelli Sanayi - Olimpiyat kısmı M9 hattına devredilmiştir. Böylelikle işletme Nisan 2023'e kadar Kirazlı - Başakşehir/Metrokent arasında yapılmaktaydı.
Hattın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, 7 istasyondan oluşan Bakırköy İDO - Kirazlı kısmı ise şu an inşa halindedir.
Hattı kullanan yolcuların Marmaray hattına tek bilet ile kolay ulaşılması için, Bakırköy İDO uzatması açılana kadar geçici süreliğine Kirazlı istasyonundan M1ʙ hattı ile ücretsiz aktarma sağlanmaktadır. Aynı şekilde, İkitelli Sanayi - Olimpiyat şube hattının M9 hattına devredilmesiyle beraber Olimpiyat istasyonu kalkış/varışlı metroya entegre otobüs hatları'nı kullanmak isteyen yolcuların mağduriyet yaşamaması adına İkitelli Sanayi istasyonunda M9 hattı ile ücretsiz aktarma yapılabilmektedir.
Hattın deposu M9 hattının Olimpiyat istasyonunun bitişiğinde yer almakta ve İkitelli Sanayi istasyonunda bulunan makaslar ile M9 hattına geçilerek depo sahasına ulaşılmaktadır.
Metro hattının Başakşehir/Metrokent - Kayaşehir Merkez uzatmasının 8 Nisan 2023'te hizmete girmesiyle birlikte istasyon sayısı 13'e çıkmıştır. Trenler Metro İstanbul tarafından Kirazlı - Kayaşehir Merkez arasında işletilmektedir. Kirazlı - Bakırköy İDO kısmının ise 2024'ün Şubat ayında hizmete girmesi planlanmaktadır. Gelecekte Kayaşehir Merkez - Fenertepe arasında bir uzatma hattı inşa edilmesi planlanmaktadır.
Tarihçe
Mayıs 2006: Sözleşme tarihi
Mart 2009: Tünellerin tamamlanması
Ocak 2010: Araçların depoya gelmesi
Aralık 2010: Aracın ilk enerjili sürüşü
Ocak 2011: Başkanın ilk araçlı test sürüşü
Haziran 2011: Hattın İETTden İBB'ye devri
Mart 2012: Sinyal sisteminin tüm hatta devreye alınması
Haziran 2012: Deneme seferlerinin başlatılması
10 Eylül 2012: Gayri resmi hizmete giriş
14 Haziran 2013: Hattın yolculu işletmeye açılması
7 Temmuz 2013: Kirazlı - Başakşehir etabının resmi açılışı
22 Kasım 2013: Olimpiyat - İkitelli Sanayi şube hattı açılışı
3 Mart 2015: Bakırköy - Kirazlı etabında inşa çalışmalarının başlaması
28 Nisan 2017: Başakşehir - Kayaşehir etabında inşa çalışmalarının başlaması
29 Mayıs 2021: Olimpiyat - İkitelli Sanayi şube hattının M9 hattı işletmesine devredilmesi ve M9 ile ücretsiz aktarma sağlanması.
7 Mayıs 2022: Bakırköy İDO - Kirazlı arasında tünel kazılarını yapan TBM'lerin kazı işlemini tamamlaması
28 Aralık 2022: Bakırköy İDO - Kirazlı uzatmasının ilk ray kaynağı
8 Nisan 2023: Başakşehir - Kayaşehir etabının açılışı
İşletme bilgileri
İşletmeci: Metro İstanbul
Hat uzunluğu: 18 kilometre
Hat açıklığı: 1435 milimetre
İstasyon sayısı: 13 (işletmede olan), 7 (inşaatı devam eden)
Vagon sayısı: 80 (12 vagon M9 hattında kullanılmaktadır.)
Araç seti: 17 adet 4'lü vagon
Araç Marka / Model: Alstom Metropolis
Sefer süresi: Kirazlı - Kayaşehir Merkez: 28 dakika
İşletme saatleri: 06.00 - 00.00
Günlük yolcu taşıma kapasitesi: 75.000 yolcu / saat
Minumum headway: 90 sn (teorik) 120 sn (pratik)
Sefer sıklığı: 5 dakika
Kumanda merkezi: Olimpiyat Yerleşkesi
Hat voltajı: 1500 V DC
Sürüş modu: ATO, ATP
Teknik bilgiler
Atölye ve depo sahası
M9 hattı'nın Olimpiyat istasyonundan sonra yer alan Atölye ve Depo Sahası, yaklaşık 70.000 m2 üzerine kurulu olup tesisin araç kapasitesi 120dir. Bakım birimlerinin yer aldığı atölye binası ise 10.000 m2 kapalı alandan oluşmaktadır.
Vagonlar
Metro için 68 araç ihalesini 29 Ağustos'ta imzalanan sözleşme ile Fransız Alstom firması almıştır. Araçların toplam maliyeti 78 milyon eurodur. Araçların tamamı teslim edilmiştir. Araçlar ayrıca M9 hattında da kullanılmaktadır.
Etaplar
M3 metrosunun şube hattı olan İkitelli Sanayi-Olimpiyat hattı 29 Mayıs 2021 tarihinde M9 hattına devredilmiştir.
İstasyonlar
İstasyon yapıları
İstasyonlar 8'li trenlere uygun olarak hazırlanmış 180 metrelik peronlara sahiptir. Mahmutbey istasyonunda bir adet geceleme hattı (3. hat), İkitelli Sanayi istasyonunda 2 peron 4 hat bulunmaktadır. Hattaki Kirazlı, Şehir Hastanesi ve İSTOÇ ile Başakşehir - Metrokent arasındaki istasyonlar aç-kapa yöntemiyle, Yenimahalle ve Mahmutbey istasyonları ise top-down yöntemiyle inşa edilmiştir, Onurkent, Toplu Konutlar ve Kayaşehir Merkez istasyonları ise aç kapa + NATM yöntemiyle inşa edilmiştir. Hattın tünelleri çift tüptür. Kirazlı ile Başakşehir - Metrokent arası TBM ile kazılmıştır. Başakşehir - Metrokent'ten Şehir Hastanesi viyadüğüne kadar olan kısım NATM tünelle, Şehir Hastanesi'nden Kayaşehir Merkez'e kadar olan kısmı da 2 adet TBM ile kazılmıştır.
M3 hattında her türlü olumsuz duruma karşı senaryolar hazırlanmıştır. İstasyonlarda bulunan kameralarla sistem sürekli kontrol edilmektedir. Metro hattında, interaktif bir yangın emniyet sistemi bulunmaktadır. Kullanılan tüm ekipmanlar yüksek derecede ısıya dayanıklı ve zehirli gaz çıkarmayan malzemelerden seçilmiştir. Yangın durumunda insanların güvenli olarak tahliye olması için bir duman kontrolü ve tahliye sistemi bulunmaktadır. Hattın ve depo sahasının sinyalizasyon, makas ve araç sistemi, tam otomatik olup ihtiyaç halinde manuel olarak da çalıştırılabilmektedir. Metro hattında tüm sistemin enerji beslemesi iki ayrı noktadan yapılmaktadır. Her iki besleme noktası da devre dışı kalırsa 15 saniye içinde jeneratörler devreye girmekte ve tünel içerisinde kalan tüm trenler en yakın istasyona ulaşarak yolcularını tahliye edebilmektedir. Enerji beslemelerinin kesilmesi ve jeneratörlerin arızalanıp devreye girememesi durumunda ise aydınlatma sistemi ve elektronik kontrol sistemleri 3 saat süreyle kesintisiz güç kaynakları vasıtasıyla beslenebilmektedir.
İstasyon özellikleri
İstasyon uzaklıkları
İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır.
Yolcu sayıları
Metro İstanbul tarafından yayınlanan verilere göre 2022 yılında 20.284.977 yolcu taşınmıştır.
Güzergah şeması
Görseller