Tağlığ Şor

Dağlık Şor ya da Dağlık Şor ülkesi (Şorca: Ш Tağlığ Şor; Gornaya Şoriya) Rusya Federasyonu'nun Eski Türklerin ana vatanı olan Güney Sibiryada arazisindeki yöre. Altay Dağlarının doğusuna düşer. Altay Sayan Dağlarının kavşağındaki Kemerovo Oblastında yer alır. Yerli Türkler buradaki ormanlık dağlara tayga demişlerdir. Bu ad günümüzde yaygınlaşmıştır. Eski adı Şorya (Şor Türkleri yaşadığı için bu ad verilmiştir) olan Kemerovo Oblastının güney bölümündedir. Bu bölgenin yerlilileri olan Şorlar'ın alanı olduğu için Ruslar ilk zamanlarda buraya Şorya demişlerdi. Stalin devri boyunca sürgün ve ceza hapis etme merkezleriden biri olan kısaltılmış adı GULAG arazi kampı burada yer alır.
Arazi dağlıktır: Abakan Dağlarının bir uzantısı, Salair sırtı ve Kuznetsk Aladağlar, ve cevher olarak zengindir.
Yöredeki başlıca Şehirler
Taştagol Rusça yazılışı: Şorya'nın idari merkezi
Akarsuları
Belli başlı akarsular:
Kondoma
Tom
Mrassu
Mundıbaş: Mundıbaş kelimesi Sibirya yerli Türklerinin dilinde dertli baş manasına gelir.
Nüfus
Dağlık Şorya'nın nüfus yoğunluğu az olup nüfusu da düşüktür. (1 km2'ye 5 kişiden az). Nüfusun çoğunluğu Şor Türkleri ve Ruslardır.
Sanayi
Dağlık Şorya Rusya'da önemli bir maden merkezidir. Kuznezsk Kömür Havzası burada yer alır.
Dağlık Şorya diğer alanlarda da gelişmiş olup kereste, tatlı su balığı ve çam fıstığı çok fazladır.
Turizm
Şorya dağları Sibirya'da rağbet gören bir kayak merkezi konumundadır. Rusyada sürekli yapılan için profesyonel ve amatör kayak şampiyonası burada olmaktadır.
Kayak merkezinin özellikleri:
Yamaç eğimi 15-20
Kar örtüsünün süresi 7 ay
Orta açık soğuk hava ve rüzgarsızdır
yumuşak soğuk» kar
Yeşil Dağlar ve yolları Kayak ve Snovboard Uluslararası Federasyonu tarafından büyük öneme sahip olarak kabul edilmiştir.
Yükseklik
Yükseklik 500 ve 1570 metre arasındadır.
En ünlü dağlar:
Mustağ 1570
Kurgan 1555
Karitşal 1270 (Yeşil dağ olarak da bilinir, en çok tatil merkezi dağ yamacı Şeregeş'tedir)
1143
Fiziki coğrafya karakteri
Yüksek ve eğlencelere spora elverişli bu bölge dağları Sibiryanın İsviçresi olarak tanınır. Halk arasında Pus-tağ (yani Buz dağ) olarak da denilen yer Şorya Dağlarının en yüksek yerlerinden birini oluşturur. İğne yapraklı tayga ormanları görülür. Burada karla kaplı iğne yapraklı ormanlarla örtülü önemli zirveler şöyledir. Patına, Ulutağ (Uludağ), Kubez, Temirtav(Temirtağ-Demirdağ), Yeşil, Kul-Tayga. Kışarı kayakçılar yazları da dağ gezgincileri buraları doldurur.
Buradaki temiz havaya sahip alpin dağlarını çeşitli akarsular keser. Kondoma, Mundıbaş, Mrassu, Pızas.
İklimi
Kışları karlı ve rüzgarsız bir hava görülür. Çok sert olmamak üzere orta dereceli soğuk bir havaya sahiptir. Gün ışığı veya güneşlenme süresi Karadeniz ile ortalama aynıdır. Mart ayında bile güneş görebilirsiniz.
Ormanlık alanlarda huş, köknar (göknar), ladin, sedir ağaları hakimdir. Dağların zirvelerinde alpin ve supalpin dağ çayırları görülür.
Fauna zengin ve çeşitlidir. Geyik türleri, Asya geyiği, misk geyik, eti leziz olan Sibirya ren geyiği, karaca, boz ayı, bozkurt, vaşak, su samuru, çakal, porsuk, vizon gibi orman hayvanları bulunur. Bölge kuş türlerinin de çeşitli olduğu bir yerdir. Akbaba, şahin, kartal, çalıhorozu, dağ tavuğu, huş tavuğu ve diğerleri. Su ürünlerinden gölge balığı, somon balığı, keten, çamça, yılan balığı, turna balığı, kızılkanat, levrek, platika, mil, ve diğerleri.
Bölgede özellikle de samur tüylü hayvanların korunması için oluşturulan Şor Ulusal Parkı ve Taştagol Koruma Alanı oluşturulmuştur.