Harabati Baba Tekkesi

Harabati Baba Tekkesi veya Sersem Ali Baba Dergahı, (Makedonca: ќ) MS 1538 yılında inşa edilmiş, günümüzde Makedonya'nın Kalkandelen şehrinde bulunan Osmanlı-Türk dini eserlerinden biridir.
Özellikler
Harabati Baba Tekkesi, Makedonya'nın kuzeybatısında bulunan Kalkandelen şehrinde yer alır. Şehrin bir kenarında konumlanan bu dini külliyenin içinde birçok yapı, bahçe bulunur. Duvarlarla çevrili tekke külliyesinin büyük ve gösterişli bir giriş kapısı vardır. Kapısı üzerinde kule bulunur.
Tarih
Tekke, 1538 yılında Sersem Ali Baba veya Server Ali Baba adlarıyla anılan Bektaşi babası tarafından kurulmuştur. 1799 yılında Kosova Valisi Recep Paşa'nın kuruculuğunda bir vakıf, tekkenin içinde oluşturulmuştur. Dergahın içindeki Mavi Konak adlı yapıyı Recep Paşa'nın veremli kızı Fatma Hanım'ın yüksekte daha temiz hava alması için yaptırdığı düşünülür.
Tekkenin kurucusu olan Server Ali Baba, Kalkandelen'e gelmeden önce Bektaşilik'te dedebabalık makamını kuran ve 1520'de ilk dedebaba olarak Hacıbektaş'taki dergahta bu posta oturan kişidir. Ayrıca, Kanuni Sultan Süleyman'ın ilk eşi olan Mahidevran Sultan'ın ağabeyi olması nedeniyle Osmanlı sarayı ile yakın ilişki içinde bulunmuş, Hacı Bektaş Dergahına yerleşmeden önce devlet kademesinde mir-i miran (beylerbeyi) rütbesine kadar yüksemiş bir devlet adamıdır. Sersem lakabını alışı ile ilgili rivayet şöyledir: Ali Baba gördüğü bir rüya üzerine devlet işlerini bırakıp Hacı Bektaş Veli dergahında dini hayata geçmek için padişahtan izin istemişti. Bu kararına şaşıran Sultan Süleyman Sen sersem mi oldun? Vezirlik bırakılır da orada Dervişlik mi yapılır deyince Kabulümdür Sultanım, varsın bana Sersem Ali desinler. Fakir müsaadenizi rica ederim, diye cevap vermiş ve padişah da izin vermiştir.

Mahidevran Sultan'ın Hürrem Sultan'ın entrikaları ile saraydan sürülmesinden sonra ağabeyi Sersem Ali Baba'nın Hacı Bektaş Veli dergahından uzaklaştırıldığı ve Kalkandelen'e geldiği düşünülür. Ali Baba, Kalkandelen'e gidişinden bir süre sonra Anadolu'da çıkan Celali isyanları nedeniyle Kanuni tarafından geri çağrıldı. Kalender Çelebi İsyanı'ndan sonra Anadolu'daki faaliyetlerine son verilen ve postnişinsiz kalan Hacıbektaş Veli Dergahı'nda ikinci kez dedebaba unvanı ile posta oturdu ve orada hayatını kaybetti. Kalkandelen'deki Harabati Baba Dergahının bahçesinde Sersem Ali Baba'nın makamı bulunur.
Kalkandelen'deki tekke adını, Sersem Ali Baba'nın ölümünden sonra yerine geçen dedelerden birisi olan Harabati Baba'dan alıyor. 16. yüzyılda Malatya'dan Kalkandelen'e gelen Harabati Baba tekkeyi dergah haline sokmuştur. Yüzyıllar boyu dergahın geniş bahçesinde tarım ve hayvancılık yapılmıştır.
Dergah, Kosova Valisi Recep Paşa döneminde gelişip önem kazanmıştır. Recep Paşa, dergaha 50 hektarlık arazi vakfedip yeniden yaptıran kişidir. Mezarı, dergahın bahçesindedir.
1945 yılında kapatılan dergah, 1948 yılında eşkıyalar tarafından yakıldı. Ayrıca, Yugoslavya döneminde, yapılar turistik bir tesise dönüştürüldü; içinde otel, lokanta, disko işletilmiştir.
Yugoslavya'nın dağılması ile 1992'de dergahın Kış Evi ve Meydan Evi gibi bazı bölümleri yeniden açılarak dergah canlandırıldı. 2001'deki Ohri Çerçeve Antlaşması'ndan sonra otel, restoran olarak kullanılan bölümler kapatıldı. 2003 yılında dergahın kullanımı konusu Sünni Birliği ve Bektaşi Birliği arasında dava konusu oldu. İddialara göre, 2010'da bazı bölümleri sünniler tarafından şiddet yoluyla ele geçirildi.
Galeri