Vokatif

Vokatif, Türkçede olmayan ismin hallerindendir. Kişiye, hayvana ya da eşyaya hitap için bazı dillerde kullanılmaktadır. Vokatif bir ifade hitabın altını çizen bir söz yöneltme şeklini içerir. Mesela "Bilmiyorum, Ahmet" cümlesinde Ahmet vokatif bir ifade olup "Bilmiyorum Ahmet" cümlesindeki Ahmet gibi "bilmek" fiiline bağlı düz tümleç olmayıp tersine kime hitap edildiğini belli eder.
Tarihi olarak vokatif hali Hint-Avrupa hal sisteminin bir parçası olup Latince, Sanskrit ve klasik Yunancada vardır. Birçok modern Hint-Avrupa dilinde kaybolmasına karşın bazılarında bugüne kadar kalmıştır. Örnekleri Modern Yunanca, Arnavutça, Baltık dillerinden olan Litvanyaca ve Letonyacada, Slav dillerinden Lehçe, Çekçe, Hırvatça, Sırpça, Ukraynaca, Makedonca, Bulgarca ve modern Kelt dillerinden İskoçça (Kelt) ve İrlandacada bulunmaktadır. Romen dillerinden Rumencede vokatif korunmuş olup bazen kendini göstermektedir; mesela kişisel artikeli kullanan, fakat vokatif halden önce düşüren Katalanca ve Portekizcede. Ekstremaduraca ve Falacada sonda gelen bazı sesliler (İng. post-tonical vowel), isimlerin vokatif halinde açığa çıkarlarsa da bu yeni bir gelişme sonunda oluşmuş olup Latincedeki vokatif halden gelmemektedir. Hint-Avrupalı olmayan Gürcüce gibi dillerde de görülmektedir.
Hint-Avrupa dillerinde vokatif hal
Üç tarihi Hint-Avrupa dili
Mesela "kurt" kelimesini alalım:
Simgelenimle ilgili notlar: kesme işaretiyle ayrılmış elemanlar kökü, konu ünlüsünü (İng. theme vocal) asıl soneki gösterir. "Ø" simgesi, başka durumlarda olabilmesine rağmen burada bir sonekin olmadığına işaret eder. Örneğin Latincede yalın hal lupus ve vokatif hali lupe iken -i hali (akuzatif) lupuedir. Proto-Hint-Avrupalı kelimelerin önündeki yıldız işareti teorik imareler olup herhangi bir yazılı kaynakta görülmemiştir. ̥ sembolü (altta halka) bir ünsüzün ünlü görevini gördüğünü gösterir; bu örneklerde hemen "l" veya "r"in altında görünmesi gerekirken fonttan dolayı arkasında çıkabilir.
Cermen dilleri
İngilizce
Modern İngilizcede formel (morfolojik) bir vokatif hal bulunmamaktadır. İngilizce genelde vokatif ifadeler için yalın hali kullanır, fakat cümlenin kalan bölümünden ünlemlerde olduğu gibi virgüllerle ayrılır.
Tarihsel olarak veya şiirsel ya da hitap konuşmalarında vokatif rol, İngilizcede ayrıca isim veya cümle bölümüne "O" ile başlayarak gösterilebilir. Bu şekil sık sık Kitab-ı Mukaddes'in King James sürümünde görülür: mesela "O ye of little faith" (Matta İncili 8:26). İyi bilinen bir başka örnek de Rudyard Kipling'in Just So Stories adlı eserinde görülen O (my) Best Beloved vokatif cümle parçasıdır. Buradaki 'O' klitik şekli olarak görülebilir ve "Oh" ünlemiyle karıştırılmamalıdır (The Chicago Manual of Style, 15. baskı, 5.197 bölümü). Fakat Oxford İngilizce Sözlüğü'nün altını çizdiği üzere "O" ve "Oh" aslında biri öbürünün yerine kullanılırdı. "Oh"nun ünlem olarak ortaya çıkmasıyla "O", modern İngilizcede tercih edilen vokatif biçimdir.
İzlandaca
Vokatif hal genelde İzlandacada görülmezse de artık kullanılmayan birkaç kelimede Latinceden gelen vokatif deklinasyon bulunmaktadır. Bunlardan biri Jesúnun vokatifi olan Jesúsdur (Ey İsa!).
Mesela:
Jesús (yalın) elskar tig.
İsa seni sever/seviyor.
Ó Jesú (vokatif), frelsari okkar.
Ey İsa, kurtarıcımız(sın).
sonur ("son") ve vinur ("arkadaş/dost") yerli kelimeler ayrıca bazen kısaltılmış şekilleriyle vokatif cümle parçalarında son ve vin olarak görülür. İlaveten vokatif cümle parçalarında sıfatlar daima zayıfça dekline edilir. Oysa bunan dışında özel isimler genelde kuvvetli dekline edilmektedir.
Kær vinur (kuvvetli sıfat, tam isim) er gulli betri.
Samimi arkadaş/dost altından iyidir.
Kæri vin (weak sıfat, shortened isim), segðu mér nú sögu.
Samimi arkadaş/dost, bana bir hikaye anlat.
Hint-İran dilleri
İrani diller
Kürtçe
Kürtçede vokatif kullanılmaktadır. Mesela bir Kürtçe lehçesi olan Kurmancide bu hal, eril kelimelerin sonuna -o, dişil kelimelerin sonuna -e harfi getirilerek oluşturulur.
Örnekler:
Bunun dışında vokatif çekim eki kullanmadan ayrı kelimelerle de oluşturulabilir. Bunun için Lo (e) ve Le (d) kullanılmaktadır.
Örnekler:
Genelde Kürtçe kadın adlarının sonları zaten -e üzerine, erkek adları da -o ile bitmektedir. Örnekler: Aso, Derdo, Gule, Memo, Naze, Şemo.
Kelt dilleri
İrlandaca
İrlandacada vokatif hal İskoççaya benzer. Ana belirliyici vokatif ilgeç a baştaki harfin yumuşamasını sağlar.
Tekil olunca 'broad' ile biten birinci deklinasyon eril isimlerin dışında özel bir şekli yoktur. Mesela 'daraltılarak' damaksal yapılıp böylece tekil vokatifi (ve ayrıca tekil genitifi ve çoğul yalın) oluşturulan damaksal olmayan ünsüzler bu istisnalardandır. Sıfatlar ayrıca inceltilmektedir. Birçok durumda bu, tekilde eril vokatif ifadenin genitif hale ve dişil vokatifin yalın hale benzemesi demektir.
Vokatif çoğul genelde yalın hal çoğula benzer. İstisna bir kez daha -a ekleyerek vokatif çoğulun oluşturulduğu birinci deklinasyon isimleridir.
İskoçça
İskoççada vokatif halle isimlerin ilk harfleri yumuşar. Ayrıca eril isimler mümkünse inceltilir (yani son ünlünün önüne 'i' tamamlayıcı ünsüzü gelir). Bunun dışında a, ismin önüne bir ünlüyle veya bir ünlüyü hemen arkasında bulunduran bir f'le başlamıyorsa eklenir. Eğer f ve ünlü ile başlıyorsa yumuşadığında sessizleşir. Örneğin:
Hamish ismi, sadece Sheumais'ın İngilizce telaffuzudur ve dolayısıyla aslında bir Galca vokatiftir. Benzer şekilde Vairi ismi, Mhàiri'in İngilizce telaffuzudur.
Diğerleri
Keltçe vokatif hali ilgeçi aynı İskoççada ve İrlandaca olduğu gibi "a" ile yaparak ve izleyen kelimeyi ikinci duruma değiştirerek korumaktadır. Man dilinde vokatif hal, en azından baştaki inceltmele belli edecek kadar vardır. Bu Galcede de böyledir. Bretonca vokatifi kaybetmişe benzemektedir.
Romen dilleri
Latince
Latincede bir adın vokatif hali, yalın haliyle aynıdır. İstisna, yalın halde "-us"la biten ikinci-deklinasyon isimler. Bir örnek, Shakespeare'in (genelde "Sen de mi, Brutus?" ile tercüme edilen) meşhur cümlesi "Et tu, Brute?"dir. Burada Brute vokatif hali temsil ederken Brutus yalın halidir.
-iusla biten isimlerin vokatifleri farklı olup -ie ile bitmesi yerine yalnızca -ī ile biterler. Böylece Julius Julī ve filius filī oluvermektedir. Bu kısaltma vurgunun yerini değiştirmediğinden Vergilius vokatifinde vurgu, kısa olmasına rağmen ilk ide olup Vergilīdir. -aius ve -eius ile biten isimlerin vokatifleri, i kökte ünlü harflerle bir arada olmasına rağmen -aī veya -eī ile biter.
Birinci ve ikinci deklinasyon sıfatlar, yalın hal -usla biterse eril tekilleri ayrıca farklı vokatif şekiller alarak -e ile biter. -ius ile biten sıfatların vokatifleri -ie ile bittiğinden mesela eximiusun vokatifi eximie olmaktadır.
-eus ile biten isimler ve sıfatlar yukarıdaki kurallara uymaz. Meusun vokatifi kuralsız olup mī iken deusun belirgin bir vokatifi bulunmayıp deus olarak kalmaktadır. "Tanrım!", Latincede böylece mī deus! tur. Buna rağmen Jerome'nun Vulgate'i tutarlı biçimde (ve klasik kurallardan ayrılarak) deus meusu vokatif olarak kullanmaktadır.
Rumence
Rumence'de vokatif hal Latince'den kalmıştır. Morfolojik olarak özel sonlamalar kullanılarak oluşturulurken ara sıra başka morfofonemik değişikliklere sebep olur:
tekil eril/cinsiyetsiz: aşağıdaki kelimelerdeki "-e" gibi:
"om" - "omule!" (erkek, insan),
"băiat" - "băiete!" veya "băiatule!" (oğlan),
"văr" - "vere!" (kuzen),
"Ion" - "Ioane!" (John);
tekil dişil: "-o" as in
"soră" - "soro!" (kız kardeş),
"nebună" - "nebuno!" (deli kadın),
"deşteaptă" - "deşteapto!" (kibar olan (d), fakat bu vokatif daima alaycı şekilde kullanılır),
"Ileana" - "Ileano!" (Helen);
çoğul, bütün cinsiyetler: aşağıdaki kelimelerdeki "-lor" gibi
"fraţi" - "fraţilor!" (ağabey/erkek kardeş),
"boi" - "boilor!" (insanlara hakaret için kullanılan öküz),
"doamne şi domni" - "doamnelor şi domnilor!" (Bayanlar, baylar!).
Resmi konuşmada çoğu zaman vokatif yalın hal/-i hali (akuzatif) kendi şekli olsa bile yalnızca taklid eder. Bunun böyle olması, vokatifin genelde aşırı doğrudan görülmesi ve böylece kaba gelmesindendir.
Venedikçe
Venedikçede vokatif hal, hal sonlarını kaybeden çoğu Romen dili gibi herhangi bir sonla belirlenmez. Fakat dişil özel isimlerinde belirteçin yokluğuyla hala görülmektedir. Buna yüklemlerde de ismin diğer hallerinde dişil isimlerden önce gelen Ła / L' kişisel artikeli örnek gösterilebilir. Böylece vokatif hal, hiçbirinin özel bir sonu ya da edatı olmamasına rağmen hem yalın, hem de -i hali (akuzatif) hallerinden ayırt edilebilir. Bunun aksine eril ve diğer isimler, yalnızca ses uyumuna ve ses kesmelerine (İng. voice breaks) dayanmaktadır.
Kişisel artikelin dişil özel isimlerde (varlığı/yokluğu) ayrıca vokatif hali edatlardan ayırt eder. Bu, edatsal yapılanmalarda bile düşürülen yerel isimlerin belirli artikeli la'dakinden farklıdır.
(Cinsiyete uygun) artikelin kişinin isminden önce kullanımının yaygın olduğu konuşma dili Almancasında artikel, bir kişi çağrıldığında Venedikçede olduğu gibi ihmal edilir.
Slav dilleri
Bulgarca
Diğer Slav dillerinden farklı olarak, Bulgarca isim deklinasyonunu tamamen kaybetmiş, fakat vokatif hali muhafaza etmiştir.
Geleneksel erkek isimlerin genelde bir vokatif hali vardır:
(yalın hal)
(vokatif hal)
ъ



Daha yeni ve yabancı isimlerin vokatif biçimi olabilirse de kullanılmamaktadır (sadece (Richard) yerine, kulağa garip ve komik gelmektedir).
(Bay Bakan) biçimindeki vokatif cümle parçasındaki gibi ifadeler, neredeyse tamamen ve bilhassa resmi yazılarda karşılığı olan yaygın şekillere yerini bırakmıştır.
Özel isimlerin genelde daha az kullanılmasına rağmen vokatif şekilleri vardır. Aşağıda sıkça vokatifle kullanılan özel isimler sıralanmıştır:
(tanrı)
([,] Tanrı[,])
(efendi)
([,] Efendi[,])
, (İsa, Mesih İsa)
,
(arkadaş)
g
(papaz)

(kurbağa)
([,] Kurbağa[,])
(budala)
(budala seni!)
Vokatif hal şekilleri ayrıca normalde dişil isimlerde mevcuttur:








- ile biten biçimler kaba kabul edilir ve normalde bu biçimlerden kaçınılır. İstisnalar, vokatifi daima kullanılan dişil akrabalık kavramlarıdır: - (büyükanne), - (ana), - (hala/teyze), - (kız kardeş).
Çekçe
Çekçede vokatif (5. pád) yalın halin eril ve dişil isimlerinin tekilinde farklıdır.
Gayrıresmi konuşmada, eril soyadının erkeklere hitapta genelde yalın halde olur. Mesela pane Nováku! yerine pane Novák!. (Dişil soyadları sıfat olup yalın vokatif halleri aynıdır). Hocalar sıkça öğrencilerine yalın haldeki soyadlarıyla hitap ederler. Fakat bu hitap şekli kaba olarak görülebilir. Resmi ve yazılı biçimlerde uygun vokatifi kullanmak şiddetle tavsiye edilir.
Lehçe
Lehçe'de vokatif (wolacz) şu şekilde oluşturulur: Dişil isimler, genelde -o almaktadır. Ancak -sia, -cia, -nia ve -dzia ile bitenler hariç. Bunlar -u ile biter. -ść ile bitenler de -i ekini alır. Eril isimler generally -de halinin karmaşık kalıbına uyar. Bóg - Boże ("tanrı"), ojciec - ojcze ("baba") ve chlopiec - chlopcze ("oğlan") gibi birkaç kelime hariç. Cinsiyetsiz isimler ve all çoğul isimler yalın haldekinin aynısıdır. Birkaç örnek:
Resmiyet dışı konuşmada yalın hal, gitgide artarak vokatif yerine kullanılmaktadır. Ters bir görüngü ayrıca görülmektedir gayrıresmi in informal görüşmelerde, vokatif biçim bazen yalın halin yerini alır. Örneğin "Józio przyszedl" (Joe geldi) yerine "Józiu przyszedl". Bunun yanı sıra vokatif şu durumlarda yaygındır:
Birinin unvanını, işlevini veya ailevi rolü gibi başka bir özelliğini kullanarak hitapta
Panie doktorze (Doktor!), Panie prezesie! (Oturam başkanı!)
Przybywasz za późno, plywaku (Geç vardın, yüzücü)
synu (oğul), mamo (ana), tato (baba)
Sıfatlardan, işaret zarfları ve tamlayan zarflardan sonra
Nie rozumiesz mnie, moja droga Basiu! (Beni anlamıyorsun, sevgili Basia'm!)
Hakaret edici veya küçümseyici hitapta. Mesela
Zamknij się, pajacu! ("Kapa çeneni, soytarı!")
Co się gapisz, idioto? ("Neye dik dik bakıyorsun, geri zekalı?!")
Nie znasz się, baranie, to nie pisz ("Yazmayı bırak, geri zekalı, neden bahsettiğini bilmiyorsun!")
Spadaj wieśniaku! ("Kaybol, köylü!")
After "Ty" (ikinci şahıs tekil zarf)
Ty klamczuchu! (Yalancı seni!)
Sabit ifadelerde. Mesela
(O) Matko!, (O) Boże!, chlopie
Vokatif ayrıca Kocham Cię Krzysiu! ("Seni seviyorum, Chris!") veya Tęsknię za Tobą, moja Żono. ("Seni özledim, karım.") gibi şefkatli veya bir şeyi sevdiren bağlamlarda sıkça kullanılır.
Litvanca
Litvancada bütün isimlerin neredeyse her zaman yalın halden farklı olan vokatif hali bulunmaktadır. İstisnalar bazı dişil isimlerin çoğullarıdır. Fakat günlük konuşmada vokatif hali yalın halle değiştiremek yaygın olarak yapılan bir yanlıştır. Küçük ismin aldığı biçim deklinasyona ve bazen adın cinsine bağlıdır:
(i)a deklinasyon
-as "vyras" (m) "vyre" (erkek, koca)
-ias, -ys "svečias" (m), "gaidys" (m) "svety" (guest), "gaidy" (rooster)
-is "brolis" (m) "broli" (ağabey/erkek kardeş)
İstisnalar: -ėjas ile biten "vėjas" "vėjau" (rüzgar) ve "siuvėjas" "siuvėjau" (dikişçi) gibi isimler.
Bu deklinasyona ait isimlervokatif haldede -ai ile biterler: "Jonas" "Jonai". Küçültme şekilleri normalde bitimsiz olarak kullanılırlarsa da ("broliuk") (little ağabey/erkek kardeş) tam şekli de geçerlidir ("broliukai").
(i)o deklinasyon
-a "galva" (f) "galva" (baş)
-ia "vysnia" (f) "vysnia" (kiraz)
-i "marti" (f) "marčia/marti" (gelin)
Rasa, Rūta gibi dişil isimler vokatif halde aynı şekilde telaffuz edilirlerse de vurgu değişimine uğramaktadırlar. Yalın halde son hecenin, vokatif halde sondan ikincinin vurgulanması gerekmektedir: Ilona (yalın) Ilona (vokatif).
ė deklinasyon
-ė "katė" (f) "kate" (kedi)
Bu deklinasyonda (hem özel, hem de cins) bazı isimler ayrıca farklı olarak vurgulanır: "aikstė" "aikste" (kare). Küçültme şekillerinin sonu genelde ihmal edilir: "sesutė" "sesut" (küçük kız kardeş).
(i)u deklinasyon
-us "sūnus" (m) "sūnau" (oğul)
i deklinasyon
-is "dantis" (m), "avis" (f) "dantie" (diş), "avie" (koyun)
-uo "vanduo" (m), "sesuo" (f) "vandenie" (su), "seserie" (kız kardeş)
-ė "duktė" (f) "dukterie" (kız evlat)
Rusça
Tarihi vokatif
Geçmişte Slav dillerinde bulunan vokatif Rusçada kaybolmuş ve şimdi ancak kullanılmayan belirli ifadelerde görülmektedir. Genelde dini kökenli bu ifadeler, günlük konuşma dilinde çokça kullanılır: "!" (Bozhe, "", Bog, "Tanrı"nın vokatifi), ayrıca sıkça " !" (Bozhe moy, "Tanrım!") ve "!" (Gospodi, vokatifi "" Gospod, "Efendi") ifadelerinde kullanılmaktadır. Bu, ayrıca " !" (Gospodi Iisuse!, Iisuse "" Iisus, "İsa"nın vokatifi) ifadesinde de geçer. Vokatif hali ayrıca dualarda kullanılmaktadır; örneğin " !" (Otche nash, "Babamız!"). "Ey Tanrım!" gibi kuvvetli duyguları ifade etmek için kullanılmakta ve çoğu zaman birleştirilmektedir (", "). Tarihi vokatifle ilgili daha çok örnek Kitab-ı Mukaddes'in atasözü olarak kullanılan başka alıntılarında görülmektedir. Örneğin ", " (Vrachu, istselisya sam - "Hekim, kendini iyileştir", cf. yalın "", vrach). Vokatif şekilleri ayrıca in modern Slavoncada kullanılır. Rus Ortodoks Kilisesi'nin patrik ve piskoposlarına ""(vladyko, egemen, cf. yalın "", vladyka) diye hitap edilir. Sonraki durumda vokatif biçim piskoposlar ve patrikleri adlandırırken genellikle yanlış olarak yalın halde kullanılır..
Yeni vokatif
Modern günlük konuşma Rusçasında küçük isimler ve kavramların ufak bir bölümü, bazı dilbilimcilerin tekrar ortaya çıkan vokatif hal olarak göz önüne aldığı çoğu zaman özel ve "kısalmış" bir biçim alırlar. Bu biçim ancak küçük isimlere ve -a ve - ile biten isimlere uygulanmakta olup isteğe bağlı olarak vokatif biçim düşürülmektedir: ", ?" ("Len, gde tı?", "Lena, neredesin?"). Bu ifade temelde ", ?"ya eşit olmakla birlikte tek farkı önceki sürümün konuşanla hitap edilen kişi arasında positif kişisel, duygusal bir bağın varlığını göstermektedir. - ile biten isimler bu durumda bir inceltme işareti almaktadır: "!" = "!" ("Olgä!" = Olga!). Ek olarak küçük isimlerde bu biçim çoğu zaman "" (mam) ve "" (pap) olarak kısaltılan "" (mama, ana) ve "" (papa, baba) gibi kelimelerde kullanılır.
Bu tür kullanımlar (yukarıdaki örnekte "Leno" olması gereken) tarihi vokatiften farklıdır ve bu tür tarihi kullanımla ilgisi yoktur.
Slovakça
1980'lerin sonuna kadar Slovakçadaki farklı vokatif halin varlığı tanınır ve okullarda öğretilirdi. Bugün bu halin dini, edebi veya alaycı bağlamlardaki birkaç örnek dışında kaybolduğu kabul edilir. Mesela
Boh (Tanrı) m. Bože
Kristus (Christ) m. Kriste
pán (efendi) m. pane
otec (baba) m. otče
človek (erkek, insan) m. človeče
chlap (erkek) m. chlape
chlapec (oğlan) m. chlapče'
Ježis (İsa) m. Ježisu priateľ (arkadaş/dost) m. priateľu brat (ağabey/erkek kardeş) m. bratu, bratku syn (oğul) m. synu, synku mama (mother) f. mamo žena (kadın) f. ženoGünlük konuşmada Çekçe vokatif bazen belli kelimelerin altını çizmek için kullanılır. Mesela
majster (üstad) m. majstre séf (patron) m. séfe svagor (kayınbirader) m. svagreKonuşma dilinde başka bir vokatif biçimi muhtemelen bazı Macarcakonuşan aile efradının veya özel isimlerin etkisiyle ortaya çıkmaktadır. Mesela
otec (baba) m. oci mama (mother) f. mami babka (grandmother, old kadın) f. babi Paľo (Paul domestic form) m. Pali Zuza (Susan domestic form) f. Zuzi Ukraynaca
Ukraynaca, diğer yakın akraba olan Beyaz Rusça ve Rusça gibi Doğu Slav dillerinin aksine vokatif hali korumuştur. Detaylar için bakınız Ukraynaca gramer#Morfoloji.
Diğer dil gruplarından örnekler
Arapça
Aslında Arapçada yalnızca üç hal vardır: yalın hal, -i hali (akuzatif) ve genitif. Fakat, başka dillerde vokatif hale benzer bir anlam, ismin önüne getirilen ya () ilgeciyle belli edilir. İngilizce tercümelerde ihmal edileceğine düz olarak yerine O kullanılmaktadır.
Gürcüce
Gürcücede vokatif hal ikinci tekil ve çoğul kişilere hitapta kullanılır. Kelime kökünün bir ünsüzle bittiği durumlarda vokatif hal soneki -o olur ve ünlüyle biten kelimelerde vokatif hal için sonek yoktur. (Sonek, eski Gürcüce -v idiyse de şimdi arkaik kabul edilmektedir.) Mesela kats-, "erkek" kelimesinin köküdür. Birileri bir başkasına bu kelimeyle hitap ederse katso oluverir!
Sıfatlar ayrıca vokatif halde çekimleri olur. İsimlerde olduğu gibi ünsüz son gövdesi (İng. final stem) olan sıfatlar vokatif halde sonek olarak -o ekini alır ve ünlünü son gövdesi değiştirilmez. Karşılaştırma örneği:lamazi kali "güzel bayan" (yalın hal)lamazo kalo'''! "güzel bayan!" (vokatif hal)
İkinci cümle parçasında hem both sıfat, hem de isim çekime uğrar. İkinci tekil ve çoğul kişisel zarflar ayrıca vokatif halde de çekilir. Shen sen (tekil) ve tkven siz (çoğul) vokatif halde she! ve tkve! oluvererek sondaki -n ekini kaybeder. Böylece biri, bütün ögeleri çekerek mesela
She lamazo kalo! "ey güzel bayan!"
diyebilir.
Kanton lehçesi
Birçok kişinin ön isimleri iki karakterlidir. Ön isimler (veya daha genel olarak ön isimlerin bir karakteri) önüne Ah teklifsiz durumlarda sevgili bir şekilde eklenir.
Korece
Korecede vokatif hal yalnızca ön isimlerde teklifsiz durumlarda kullanılır. Bu, isim bir ünsüzle biterse soneking 아 (a) ile, bir ünlüyle biterse de 야 (ya) ile yapılır:
미진은 집에 가겠어? (Mijin-eun chibe kagesseo?)
"Mijin eve gider/gidiyor mu?"
미진아, 집에 가겠어? (Mijin-a, chibe kagesseo?)
"Mijin, eve gider/gidiyor musun?"
동배 뭐 해? (Dongbae meo hae?)
Dongbae ne yapıyor?
동배야, 뭐 해? (Dongbae-ya, meo hae?)
"Dongbae, ne yapıyorsun?
Japonca
Japoncada vokatif hal sıfır anlambirimle özel bir ilgeç kullanılmadan oluşturulur. Örnekler:
田中さんは部長を訪問してくださる
Bay Tanaka şefe uğramalı
田中さん 部長を訪問してください
Bay Tanaka, [lütfen] şefe uğra
İlgeç は ilk cümlenin öznesini işaretler, yani yalın hal işaretçisidir (İng. marker); ilgeç を nesneyi işaretler, yani -i hali (akuzatif) işaretler.
İkinci cümlede 田中さん cümlesinden sonra ilgeç olmamakta, böylece onu vokatif yapmaktadır.
は ve が ilgeçlerinin ayrıca sıkça günlük konuşma dilinde ihmal edilmesine rağmen kelimeyi vokatif yapmadığına dikkat çekeriz. Örnek: 田中さん部長を訪問 Bay Tanaka patronu ziyaret eder/ediyor.
Türkçe
Türkçede vokatife benzer Arapçadan gelme bir şekil varsa da ismin hallerinden sayılmaz. Bu şekil arkaik (genelde dini) ya da alaycı ifadelerde kullanılır. Mesela
Ey iman edenler!
Ey aptal!