turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Montanizm

Montanizm, 2. yüzyılın başlarında kurulmuş, ismini kurucusu Montanus'tan almış erken Hristiyanlık hareketidir.
Hareket, Hierapolisli Papias'ın Piskopos olduğu ve Frigya bölgesini etkilediği Hierapolis kökenlidir. Hristiyanlığın hoşgörüldüğü ya da yasal kabul edildiği dönemden önceki zamanlarda Roma İmparatorluğu'nda diğer bölgelere hızla yayılmıştır. Ortodoks İznik Hristiyanlığı birkaç kuşak boyunca hareketi kafir ilan etmiştir. Bu nedenle mezhep, 8. yüzyılda birkaç izole bölgede yaşar hale gelmiştir. En geniş şekilde tanınan Montanist, Tertullianus'tur, kendisi Montanizm'e dönmeden önce önde gelen kilise babasıydı.
Kuruluş
Montanus'un Hristiyan olmadan önce Frigya bölgesinde Anadolu anatanrıçası Kibele kültünün rahibi olduğuna inanılmaktadır. Bu sebeple mezhep kadın liderlerin aktif çalışma alanına girmiştir. Hareketin Montanus'dan sonra en önemli iki ismi Priscilla/Prisca ve Maximilla isimli zengin ve dul iki kadındır. Rivayetlere göre bu iki kadın Montanus'la tanıştıktan sonra kocalarından boşanmışlardır. Her iki kadın da peygamber olarak adlandırılmış ve harekete oldukça önemli katkılarda bulunmuşlardır.
Montanus kendini peygamber ilan etmiş ve Pepuza'yı merkez olarak seçmiştir. Anadolu'da doğmuş olmasına rağmen İtalya ve Kuzey Afrika'ya kadar yayılmıstır. Pepuza zaman içinde bölgenin dışında yaşayanlar için bir hac merkezi haline dönüşmüştür. Pepuza'nın yeri şu ana kadar yapılan araştırmalara göre kesin olarak bulunamamıştır.
İçerik
Montanistler ahlaki davranışlar konusunda katı bir tutum izlemişlerdir. Evlenmemek temizlik ve kutsallık olarak kabul edilmiştir. Ancak evliliği de tamamen reddettiklerine dair bilgiye rastlanılmamıştır. Montanist hareket kilisenin bir kurum olarak teskilatlanmasına tepki göstermiştir. Montanizm, dönemin sosyo-ekonomik bunalımlarını ortaya atarak insanlara
kıyametin kopmak üzere olduğu ve "Yeni Kudüs" Pepuza'ya sığınmalarını istemiştir. Hristiyanlığın diğer mezheplerine göre diğer önemli fark ise Anadolu'daki Kibele kültünün de etkisiyle kadın liderlerin önde olmasıdır. Dolayısıyla Montanist kadın, piskopos bile olabilmektedir.
Sonuç
Montanistlerin yeni bir peygamber ortaya çıkarması, piskoposun egemenlik alanına müdahale etmeleri ve kilisenin kontrolünü reddetmeleri, bir piskoposun etrafında yeni yeni örgütlenen kilise teşkilatınca toplanan ekümenik konsiller tarafından sıklıkla sapkınlık olarak ilan edilmelerine neden olmuştur. 6. yüzyılda Bizans İmparatoru I. Justinianus, yabancı asıllı barbarlar ile sapık mezheplere karşı mücadeleye girişmiştir. Baskıya dayanamayan Montanistler kendilerini bir kiliseye kapatarak yakmışlardır. Kısacası Montanistler bağımsız bir kilise olarak varolmayı sürdürememişlerdir.
Ardalı

Ardalı (Bulgarca: / Koriten), Bulgaristan'ın Dobriç ilinin (Bulgarca: / Oblast Dobriç) Armutlu (Bulgarca: / Obştina Kruşari) ilçesine bağlı ve Armutlu'ya 14, Dobriç'e 46 Km uzaklıkta bulunan köy. Köyün Türkçe ismi değişik kaynaklarda Hardallı, Hardalı ve Haralı olarak geçmektedir.
Kültürel ve doğal yerler
Üç doğal çeşme vardır. Köy çam, iğne yapraklılar ve yaprak döken ormanlarla çevrilidir. Ayrıca köyde Vasil Levski ilköğretim okulu, anaokul ve Hristo Botev halk kütüphanesi bulunur.
Düzenli etkinlikler
Festival - Her yıl 10 Eylül'de düzenlenir.
Happily Ever After (Lost)

"Happily Ever After", American Broadcasting Company'de gösterilen drama televizyon dizisi Lost'un altıncı sezonunun on birinci, toplamda ise 114. bölümüdür. Bölüm, ABD'de 6 Nisan 2010 tarihinde yayınlandı. Carlton Cuse ve Damon Lindelof'un yazdığı bölümün yönetmenliğini Jack Bender üstlendi.
Konu
2007'de Desmond Hume (Henry Ian Cusick), Charles Widmore'un deneyine maruz kalır ve Charlie Pace (Dominic Monaghan) ile Daniel Widmore'un (Jeremy Davies) da bulunduğu diğer zaman çizgisini de yaşamaya başlar.
Paul Watson

Paul Franklin Watson Kanadalı çevreci eylemci. Green Peace'nin de kurucularındandır.
Daha sonra Green Peace ile sorunların çözüm yolları konusunda ayrılığa düşerek sonraları Sea Shepherd adlı organizasyonu kurmuştur. Kendisine göre eylemler protestoyla sınırlı kalmamalıdır. Bundan dolayı Kanada'da yaşadığı dönemde uzun yıllar Kanada'daki fok katliamı karşıtı mücadele vermiştir. Sonraları Sea Shepherd organizasyonuyla Japon balina ve yunus avcılarına karşı eylemlerine devam etmiştir. Balina avına karşı mücadelesine devam etmektedir.
1950 doğumlular
Toronto doğumlular
Kanadalı aktivistler
Kanadalı çevreciler
Kanadalı veganlar
Hayvan hakları savunucuları
Greenpeace kişileri
Balinacılık
Yaşayan insanlar
Hayvan hakları
Glee bölümleri listesi

Glee, Fox tarafından yayımlanan bir dizidir. Şovun yaratıcıları Ryan Murphy, Brad Falchuk ve Ian Brennan. Baş yapımcılar Murphy ve Falchuk; ortak baş yapımcı ise Brennan. 19 Mayıs 2009'da dizinin 'pilot' bölümü gösterildi ve sezonun geri kalan bölümleri 9 Eylül 2009'dan beri gösterilmektedir. Fox, özgün olarak 13 tane Glee bölümü istemişti, fakat 21 Eylül 2009'da 9 tane daha bölüm isteyerek ilk sezonun tümünü arzu etti. İlk sezonun geri kalan bölümleri 13 Nisan 2010'dan itibaren yayımlanmaya başladı. Şovun ikinci ve üçüncü sezonları için planlar da başlamıştır.
Genel bakış
Bölüm listesi
1. sezon: 2009-2010
Martin Frobisher

Martin Frobisher (1535 - 1594) İngiliz denizci, Kuzey Amerika kaşifi.
Kuzeybatı geçidinin peşinde
İspanyollar gibi İngilizler ve Fransızlar da batıya giderek, Çin ve Hindistan topraklarına açılmak için bir geçit arıyorlardı. Çoğu coğrafyacı, burada geçit bulunduğunu tahmin ediyordu. Ancak, geçit keşfedilemiyordu. Bu geçide, "Kuzeybatı Geçidi" diyorlardı. Kuzeybatı Geçidi'ni bulmak üzere denizci Sir Humphrey Gilbert, İngiltere adına bir sefer düzenledi. 1576'da, Martin Frobisher'in yönetiminde üç gemi Londra'dan yola çıktı.
Grönland kıyıları buzlarla kaplıydı ve patlak veren fırtınada Frobisher'in gemisinin direği kırıldı. Ancak, kaptan Frobisher direği tamir ettirerek yola devam etti. Kuzeybatı geçidine yaklaştığına inanarak, hiçbir yere açılmayan bir girinti olduğunu buraya "Frobisher Boğazı" adını verdi. Halbuki; burası körfezdi: "Frobisher Körfezi".
Fobisher, körfezde keşif yaparken o bölgenin yerlileri olan Eskimolarla karşılaştı. Eskimoların kanolarını, uzaktan gördüğünde fok zannetmişti. Eskimolar, Frobisher ve tayfalarına çok iyi davrandılar. Kanolarla etrafını sarıp, onlara hediyeler vs. verdiler. Ancak dost görünen eskimolar, beş tayfayı kaçırdı. Frobisher, tayfalarının geri verilmesi için bir eskimoyu esir aldı. Bu eskimoya karşı, esirlerin geri verilmesini istediyse de tayfaları bir daha gören olmadı. Esir alınan Eskimo'yu da İngiltere'ye götürdüler. Eskimo, İngiltere'de Zatürreeden dolayı öldü.
Altın peşinde
Tayfalardan biri, kıyıdan üzerinde parıldayan altın damarları olan siyah kaya parçalarıyla dönmüştü. Frobisher, Londra'ya döndüğünde kayanın altın içerdiğini öğrendi. 1577 ve 1578 yıllarında, bu kayalar için ikinci bir sefer düzenledi. Bu kayalardan çok miktarda topladı. Son yolculuğundan yurda döndüğünde, kendisine topladığı kayaların değersiz olduğu söylendi. Kayalar, "Ahmak altını" olarak bilinen değersiz demir piritiydi.
Sonuç olarak Frobisher, başarısız oldu. Boğaz olduğunu zannettiği bölgeyi araştırmadan dönmüştü. Bulduğu boğaz, aslında "Frobisher Körfezi" idi. Dolayısıyla bu seferlerde İngiltere, amacına ulaşamadı. Geçidi bulmak için John Davis de yolculuk yapacak ve "Davis Boğazı"nı bulacaktı.
Wayne Devlet Üniversitesi

Wayne Devlet Üniversitesi (), 1868'de Detroitde kurulmuş bir devlet üniversitesidir. Tıp, mühendislik, hukuk, eğitim, işletmenin de arasında bulunduğu 13 fakültesi ve bu fakültelere bağlı 350 akademik programı ve programlarda 31000 lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencisi bulunmaktadır. 100e yakın farklı ülkeden 2800 uluslararası öğrencisi ve 750 ziyaretçi hocası vardır.
Kampüsü dünyanın otomotiv başkenti olarak da anılan Detroit şehir merkezindedir. Kampüs içinde öğrencilerin barınabileceği ev ve yurtlar bulunmaktadır. Kampüste biri 7 gün 24 saat açık olmak üzere altı adet kütüphane bulunmaktadır.
Dünya üniversitelerinin akademik sıralaması listesine göre dünyanın 200-300 en iyi üniversitesi arasındadır. :en:Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching tarafından yapılan listelemede ise araştırma üniversiteleri arasında çok yüksek araştırma yapan (Very High research activity) bir üniversitedir.
Şehvar Beşiroğlu

Şefika Şehvar Beşiroğlu (2 Ekim 1965 - 26 Mayıs 2017), kanun, çeng ve arp icracısı, müzikolog, akademisyen.
Hayatı
2 Ekim 1965 yılında İstanbul'da doğdu. 1986 yılında Lisans eğitimini İstanbul Teknik Üniversitesi, Türk Müziği Devlet Konservatuvarı, Çalgı Bölümü'nde tamamladı. 1988 yılında aynı üniversitede, Türk Sanat Müziği alanında Yüksek Lisansını tamamlayan Beşiroğlu, 1994 yılında aynı alanda sanatta yeterliliğini tamamladı. Doktora sonrası çalışmalarını 1999 yılında, Amerika'daki Harvard Üniversitesi'nde tamamlayan Beşiroğlu 2005 yılında profesör unvanını almıştır.
İstanbul Teknik Üniversitesi, Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nda müdür yardımcılığı, Müzikoloji bölüm başkanlığı, MİAM (Müzik İleri Araştırmalar Merkezi) yönetim kurulu üyeliği ile "Müzikoloji ve Müzik Teorisi doktora programı" koordinatörlüğü görevlerini yürütmüş, ayrıca, Kantemir Topluluğu adında bir müzik grubunun da üyesi olan Beşiroğlu, 27 Mayıs 2017'de hayatını kaybetmiştir.
Kortikosteroid

Kimyasal olarak kortikosteroid, hormonlara benzeyen ve adrenal bezlerden salgılanan bir grup ilaçtır. Kortikoidler başlıcalarından olan kortizon ile hidrokortizon şeker metabolizmasında, aldosteron ise böbrek borucukları düzeyinde, su ve sodyumun geri emilimini ve potasyumun atılımını kolaylaştırarak su mineral dengesinde temel rol oynarlar.
Kullanım
Kortiosteroid ilaçlar Addison hastalığında ve adrenal bezler veya hipofiz bezi hastalıkta tahrip olduğunda ya da çıkarıldığında replasman (yerine koyma) tedavisi olarak kullanılırlar. Bu ilaçlar ayrıca ülseratif kolit, Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarının tedavisinde ve temporal arteritte ortaya çıkan retinayı besleyen arterin inflamasyonunda acil tedavi için kullanılırlar.
Kortikosteroid ilaçların diğer kullanımları arasında sistemik lupus eritematosus (SLE) ve romatoid artrit gibi otoimmün hastalıkların tedavisi ve astım, egzama, alerjik rinit tedavisi de yer almaktadır. Kortikosteroid ilaçlar ayrıca transplant (organ nakli) cerrahisinden sonra organ reddini önlemek için ve lenfoma ve lösemi gibi kanser tedavilerinde de kullanılmaktadır. Ayrıca, tenisçi dirseği veya artrit gibi bozukluklarda ağrı giderici olarak da kortikosteroid injeksiyonları kullanılabilir. Kortikosteroidlerin antiinflamatuar (yangı önleyici) özellikleri vardır.
Sık kullanılan kortikosteroid ilaçlar aşağıda listelenmiştir:
Beklametazon
Betametaz
Kortizon
Deksametazon
Fludrokortizon
Hidrokortizon
Prenizolon
Triamsinolon
Olası yan etkiler
Kortikosteroid ilaçları krem yoluyla ya da inhaler olarak uygulandığında yan etkileri enderdir; ancak, uzun süre yüksek dozlarda alınan tabletler şeker hastalığı, hipertansiyon, osteoporoz, ödem, peptik ülser, Cushing sendromu, çocuklarda büyümeyi durdurma ve ender durumlarda katarakt ve psikoza neden olur. Yüksek dozda ilaç ayrıca immün sistemini de bozar ve septisemi ve tüberküloz gibi ciddi enfeksiyon riskini arttırır, kortikosteroid alan hastalarda suçiçeği yaşamı tehdit edici olabilir. Kortikosteroidlerin immun sistemi baskılayıcı özellikleri vardır.
Uzun dönemli tedavi adrenal bezlerinde kortikosteroid üretimini baskılayabilir ve ani bırakma yaşamı tehdit edici olan adrenal yetmezliğine neden olabilir. Bu nedenle, kortikosteroid almakta olan ya da kısa süre önce almış olan hastalarda br steroid tedavisi kartı olmalıdır ve herhangi bir tıbbi tedaviden önce doktorlar bu konuda bilgilendirilmelidir.
Bedrettin Tebrizi

Bedrettin Tebrizi (Farsça: , Badr-al-Dīn Tabrīzī, Azerice: Bədrəddin Təbrizi), on üçüncü yüzyılın üçüncü çeyreğinde Anadolu'da Konya'da mimar ve etkin bir bilgindir. Şemseddin Ahmet Eflaki, onu büyük mistik şair Muhammed Celaleddin-i Rumi mezarının mimarı (meʿmār) olarak tanımlar.
Bedrettin Tebrizi, Tebriz kentinden muhtemelen onüçüncü yüzyılın ortalarında İran'ın Moğol istilasından sonra Anadolu'ya sığınmış bir İranlı Azeri ustadır. Rumi'nin ölümünden sonra, Karamanlılar döneminde bir Selçuklu emiri olan Alam-al-Din Qayar isteği üzerine, bugün ayvān türü olarak bilinen, Yeşil Kubbe olarak söylenen türbenin mimarıdır. Bedrettin mimarlığın yanı sıra, astroloji, matematik, geometri, büyü, simya (alşimi), felsefe ve narenciye tarımı gibi bilgi becerileri olan biridir.
Zsolt Petry

Zsolt Petry (d. 23 Eylül 1966) Macaristan doğumlu eski kaleci. Şu an Macaristan ve TSG 1899 Hoffenheim kulübünde kaleci antrenörlüğü yapmaktadır.
Futbol kariyeri
Kulüp takımları kariyeri
1985'ten 1991'e kadar futbol yaşantısını Macaristan'da sürdüren Petry, Belçika kulübü olan KAA Gent'le anlaştı. Burada 4 sezon boyunca oynayan Petry sırasıyla Gençlerbirliği, R. Charleroi SC, Feyenoord ve Eintracht Frankfurt'ta kalecilik yapmıştır. 1999-2000 sezonunda tekrar yurduna dönen Petry, MTK Budapest'e transfer olmuştur. 2001 yılında ise tekrar Almanya'ya transfer olmuş ve futbolu SV Babelsberg 03 kulbünde bırakmıştır.
Milli takım kariyeri
15 Kasım 1988'de FIFA Dünya Kupası eleme maçında Yunanistan karşısında 83. dakikada oyuna girerek milli olmuştur. 1984 Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nı kazanan ekibin bir parçası olan Petry, 1990 yılında Macaristan'da Yılın Futbolcusu seçilmiştir. Petry, toplamda 38 kez milli olmuştur.
Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bırakır bırakmaz SC Paderborn 07'de kaleci antrenörlüğüne başlayan Petry'nin kulübü, ilk sezonunda Regionalliga Nord'dan 2. Bundesliga'ya yükselmiştir. 2009'da kulübü 3. Liga'dayken TSG 1899 Hoffenheim'a kaleci antrenörü olarak transfer olan Petry, aynı zamanda Macaristan milli futbol takımında da 2008'den beri aynı görevi sürdürmektedir.
Maxi López

Maximiliano Gastón López (d. 3 Nisan 1984, Buenos Aires) Arjantinli eski futbolcudur.
Kulüp kariyeri
Maxi Lopez futbol kariyerine, 1997'de River Plate forması giyerek başladı. Henüz 17 yaşındayken, ilk resmi maçına çıktı ve kısa zamanda forvet hattında kendine yer buldu ve takımının "Torneo Clausura"da, 2002, 2003 ve 2004 yıllarındaki başarısına katkıda bulundu.
2005 yılının Ocak ayında, Benfica'ya transfer olacağı söylendi fakat bu transfer gerçekleşmedi ve onu ünlü İspanyol kulüp Barcelona yaklaşık 6.2 milyon euro'ya, Henrik Larsson'un sakatlığında İsveçli oyuncunun yerini doldurması için transfer etti.
Avrupa'daki ilk maçına ise, UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki Chelsea mücadelesinde çıktı.
Zaman içerisinde kendisine Barcelona'da rahatlıkla ilk 11'de yer bulamayacağını anlayan Lopez, 2006-2007 sezonunda La Primera'nın bilinen kulüplerinden Mallorca'yla kiralık olarak sözleşme imzaladı. Fakat burada da istenilen performanstan oldukça uzak bir çizgide, 25 maçta yalnızca 2 gol kaydedebildi.
16 Ağustos 2007 gümü ise, Rusya'nın FC Moskova takımı ile 2 milyon euro karşılığında bir sözleşme imzaladı.
2009 yılında kiralık olarak Gremio takımına transfer oldu.
2011-12 sezonu ara transfer döneminde Milan'a kiralık olarak transfer oldu. 2012-14 yılları arasında Sampdoria'da kiralık olarak forma giydi. 30 Haziran 2014'te Chievo'ya transfer olan Lopez, burada kötü bir sezon geçirdi. 13 Ocak 2015'te Torino FC'ya transfer oldu. Bir yıl daha yenileme yapan López, 24 Kasım 2015'te Torino ile 2018 yılına kadar sürecek yeni bir sözleşme imzaladı.
14 Temmuz 2018'de López, Vasco da Gama'ya katıldı ve bir yıl opsiyonlu on sekiz aylık bir sözleşme imzaladı. São Paulo'ya karşı ilk maçına çıktı. 27 Ağustos'ta Vasco adına ilk golünü Chapecoense'ye karşı 3-1 Vasco'nun galip ɡeldiği maçta attı ve ayrıca iki asist yaparak maçın adamı ödülünü kazandı. 14 maçın ardından 7 gol ve 6 asistle harika performanslar sergiledi ve ikinci yarıyılın en iyi Vasco oyuncusu olarak kabul edildi ve taraftarların favorisi oldu.
23 Ağustos 2019'da López, Serie B kulübü Crotone ile İtalya'ya bedelsiz olarak döndü. Bir yıllık sözleşme imzaladı.
10 Ağustos 2020'de Serie C kulübü Sambenedettese ile bir yıllık sözleşme imzaladı.
Özel hayatı
López, 2008'den 2013'e kadar Arjantinli model Wanda Nara ile evliydi. Çiftin Valentino Gastón (25 Ocak 2009 doğumlu), Constantino (19 Aralık 2010 doğumlu) ve Benedicto (20 Şubat 2012 doğumlu) üç oğlu var. López, Sampdoria'dan takım arkadaşı Mauro Icardi'nin karısı Wanda Nara'nın ile olan ilişkisinin ortaya çıkmasının ardından ayrıldı. López daha önce Icardi ile iyi arkadaştı, vatandaşını tatile davet ediyordu ve İtalya'ya ilk taşındığında evini Icardi'ye açmıştı. Wanda Nara ve López, Aralık 2013'te boşanma işlemlerine başladı. Nara ve Icardi daha sonra 27 Mayıs 2014'te evlendiler. Nisan 2014'te Sampdoria ve Inter arasındaki Serie A maçında López, Icardi'nin elini sıkmayı reddetti ve basının maçı "Wanda derbisi" olarak adlandırmasına yol açtı.
Dragons' Den

Dragons' Den (Türkçe: Ejderlerin Mağarası) Japonya kökenli formatına Sony ve kısmen Microsoft'un sahip olduğu risk sermayesi konulu televizyon programı. Programa katılıp fikirlerini açıklayan girişimler Ejderha denilen iş uzmanları tarafından yaratılan finansmanla güvenceye alınmayı hedeflerler. Yarışmacılar genellikle ürün tasarımcıları ya da potansiyel olarak çok karlı uygulanabilir iş fikri olan hizmet sağlayıcılarıdır fakat fon ve yönetim eksiklikleri vardır. Her birinin kendine has iş sahası olan, kendilerine ejderha adını veren beş zengin iş insanı bu ürünleri ve fikirleri değerlendirmektedir.
Versiyonları
Ejderha Mağarası serisi pek çok ülkede gösterime girmiştir. Kendi özgün gösterimi olan Japonya dışında diğerlerinin formatı İngiltere kökenlidir.
İngiltere
İngiltere'deki Dragon's Den BBC Two üzerinden yayınlanmaktadır. Yapımcılığı Dominic Bird ve sunuculuğu eski BBC ekonomi editörü Evan Davis tarafından yapılmaktadır. Ejderhalar şunlardır:
Theo Paphitis

Theo Paphitis (Yunanca: Θεόδρος Παφίτης Teodoros Pafitis, 24 Eylül 1959, Limasol), Kıbrıs Rumu asıllı Britanyalı girişimci iş insanıdır. Servetini perakende sektöründen elde etmiştir. Dragons' Den isimli programdaki ejderhalardan biri olarak bilinir. Zenginliği 2007 yılından beri 135 milyon sterlin artmasına rağmen Sunday Times 2008 Zenginler Listesi'nde 581. sırada yer almıştır.
Yaşam öyküsü
Kıbrıs Limasol'da doğan Paphitis ebeveynleri ve kardeşi Morinos ile birlikte altı yaşındayken İngiltere'ye yerleşti. Kuzey Londra'da okula (Comprehensive school) başladı. Disleksi nedeniyle başarız olduğu tespit edildi. On beş yaşındayken okulunun kantininde girişimciliğe başladı.
Londra'da bir sigorta komisyoncusunda çaycı ve dosyalama memuru olarak işe başladı. Daha sonra Bond Street'te çalışırken tutkusunun satış ve perakendecilik olduğunu fark etti. 21 yaşındayken, ticari ipotek satışıyla ilgili Legal & General'de işe başladı burada diğer işletmelerin bilançolarını okumayı öğrendi.
Şema Yisrael

Şema Yisrael ( anlamı "Duy, ey İsrail"), Tevrat'ın bir bölümünün ilk iki sözcüğü olan ve Yahudi ayin sisteminde sabah ve akşamları okunan bir Yahudi duası. Şema duası Yahudi akidesinin temel unsurlarını içerir ki ilk cümlesi Yahudi akidesinin temelini oluşturan monoteizm yani tek Tanrı inancının göstergesidir: "Duy, ey İsrail! Yahova bizim Tanrımızdır! Yehova tektir!" ()
Yahudilikteki öneminin yanı sıra Şema Hristiyanlıkta da önem taşır. Yeni Ahit'te bazı yerlerde tekrar edilen Tanah ayetlerindendir. Markos İncili'nde Şema'nın önemi İsa'ya atfedilen şu ifadeyle belirtilir: "İsa şöyle karşılık verdi: "En önemlisi şudur: 'Dinle, ey İsrail! Tanrımız Rab tek Rab'dir.""
Dene-Yenisey dilleri

Denesey ya da Dene-Yenisey dilleri, yeni oluşturulan bir dil ailesidir. Yupik-Aleut-Inuitlarını saymazsak, Asya ile Amerika arasındaki ilk gerçek dil bağlantısı 2008 yılında Denesey dillerinin oluşturulmasıyla uzmanlarınca teyid edildi. Grubun Sibirya kolu Yenisey dilleri, Amerika kolu ise Kızılderili Na-Dene dilleridir.
Sınıflandırma
Yenisey dilleri
Kuzey Yenisey dilleri
Ketçe
Yuğca
Güney Yenisey dilleri
Kotça
Asanca
Arince
Pumpokolca
Na-Dene dilleri
Tlingitçe
Eyak-Atabask dilleri
Eyakça
Atabask dilleri
Ahtnaca
Denağinaca
Değinakça
Holikaçukça
Koyukonca
Kuskokvimce
Aşağı Tananaca
Tanakrosça
Yukarı Tananaca
Kuzey Tuçoncası
Güney Tuçoncası
Guçince
Hanca
Tagişçe
Tahltanca
Kaskaca
Danezaca
Sekanice
Denetaca
Satuca
Tlınçonca
Denesulinece
Tsetsautça
Tsutinaca
Nadoten-Vetsuvetence
Dakelce
Çilkotince
Nikolaca
Oregon ve Kaliforniya Atabask dilleri
Hupaca
Ova Apaçicesi
Hikarilaca
Lipanca
Meskalero-Çirikavaca
Batı Apaçicesi
Navahoca
Karşılaştırma
Sibirya'dan Ketçe ile Amerika'dan Navahoca kelime karşılaştırması:
Eric Lenneberg

Eric Heinz Lenneberg (1921-1975) özelikle doğuştanlık kavramıyla dil edinimi ve bilişsel ruh bilimi alanında öncü düşünceleri olan bir dil bilimci ve sinir bilimcidir.
Almanya'nın Düsseldorf şehrinde doğdu. Yükselen Yahudi aleyhtarlığı dolayısıyla Nazi Almanyasından ayrılmak zorunda kaldı. Ailesiyle birlikte önce Brezilya'ya ardından Chicago Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi'nde eğitim göreceği Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Harvard Tıp Fakültesi, Michigan Üniversitesi Ann Harbor'da ve Cornell Üniversitesi'nde psikolog ve nörobiyolog profesörü olarak çalıştı.
Lenneberg, 1964'te yayınladığı "Dil Edinimi Yeteneği" adlı makalesinde dille ilgili insana özgü biyolojik yetiyle ilgili dört hipotez öne sürdü. George Miler ve Noam Chomsky ve diğer Harvard, MIT akademisyenlerince bu hipotezler tartışıldı. Steven Pinker "Dil İçgüdüsü" adlı kitabıyla onun düşüncelerini yaygınlaştırdı. Lenneberg'in dört hipotezi şunlardır:
Bir türün belirli bir zamanda bir özelliğinin evrensel görünümü. "Türlerin tipik" özellikleri.
Bir grubun belirli bir zamanda evrensel görünümü. Kültür tarihinin bir ürünü değildir. Yine, "türlerin tipik" tanısal özelliği.
Özelliğin öğrenilmemesi mümkündür.
Bir özelliğin katı bireysel gelişimi, organizmanın deneyimi ne olursa olsun belirli bir programı takip eder.
"Dilin Biyolojik Temelleri" adlı eserinde dil gelişimiyle ilgili eleştirel süreçleri ileri sürmüştür. Lenneberg'in dile dair biyolojik yaklaşımı Haskins Laboratuvarlarından Alvin Liberman ve arkadaşlarının geliştirdiği konuşma algısının motor kuramı gibi gelişmelerle ilgilidir.
Yapıtları
(1967), Biological Foundations of Language (Dilin Biyolojik Temelleri). New York: John Wiley & Sons, Inc.
(1964), The Capacity of Language Acquisition (Dil Edinimi Yeteneği) in Fodor and Katz, 1964. Fodor, Jerry and Jerrold Katz, eds.
The Structure of Language (Dilin Yapısı). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. The Fodor & Katz volume is a collection of papers around early Chomskyan linguistics, phonology, grammar, semantics.
(1964), New directions in the study of language (Dil Araştırmalarında Yeni Yönelimler). Cambridge, M. I. T. Press.