PlayStation Vita

PlayStation Vita (PS Vita veya Vita), Sony Interactive Entertainment tarafından geliştirilen ve pazarlanan bir el tipi oyun konsoludur. İlk olarak 17 Aralık 2011'de Japonya'da, ardından 22 Şubat 2012'de Kuzey Amerika, Avrupa ve diğer uluslararası bölgelerde piyasaya sürüldü. Bu konsol, PlayStation Portable'ın halefi ve PlayStation markasının bir parçasıdır; sekizinci nesil video oyun konsollarının bir parçası olarak, Nintendo 3DS ile başlıca rekabet etmiştir.
El tipi konsolun orijinal modeli, 5 inç (130 mm) OLED çoklu dokunmatik kapasitif bir dokunmatik ekran, iki analog joystick ve ön ve omuz itme düğmeleri içerirken, Bluetooth, Wi-Fi ve isteğe bağlı 3G desteğine sahiptir. Vita, dört çekirdekli ARM Cortex-A9 MPCore CPU ve dört çekirdekli SGX543MP GPU'yu içermektedir. Vita 2000 serisi, sistemin revize edilmiş bir versiyonu olarak 2013 ve 2014 yılları arasında piyasaya sürülmüştür. Bu versiyon, hafifçe daha küçük bir boyuta, uzatılmış pil ömrüne ve OLED yerine LCD ekranına sahiptir. Sony, Vita'nın televizyon ekranını ev video oyun konsolu gibi kullanan, kısa ömürlü bir şekilde yeniden amaçlandırdığı PlayStation TV'yi de 2015 yılında sona erdirmiştir.
Vita'nın tasarımı, büyük bütçeli, özel video oyun platformlarının deneyimini, o zamanlar akıllı telefonlar ve tabletlerde görülen mobil oyun trendiyle birleştirmeyi amaçlamıştır. Ancak, cihazın başarılı piyasaya sürülmesinin ardından bir yıl içinde donanımın ve büyük bütçeli oyunların satışları durma noktasına gelerek, cihazın ömrünü tehdit etmiştir. Batı'da daha küçük bağımsız geliştiricileri çekmek için yoğun bir çaba, orta düzey Japon şirketlerinin güçlü desteğiyle birleşerek platformun ayakta kalmasına yardımcı olmuştur. Bu, oyun kütüphanesinde çeşitlilik eksikliğine yol açsa da, JRPG'ler, görsel romanlar ve Batı'da geliştirilen bağımsız oyunlara destek sağlamıştır. Bu durum, Japonya'da orta düzeyde satışlar ve Batı'da daha küçük ancak tutkulu bir kullanıcı kitlesi oluşturmuştur. Sony kesin satış rakamlarını açıklamamış olsa da, tahminlere göre 15 ila 16 milyon adet arasında bir satış gerçekleşmiştir. Platformun son yıllarında, Sony PlayStation Vita'nın PlayStation 4 oyunlarıyla Uzaktan Oynatma gibi diğer oyun ürünleriyle birlikte çalışma yeteneğini tanıtmıştır, bu, Wii U'nun Off-TV Play işlevine benzer.
Nintendo Switch'in 2017'de piyasaya sürülmesiyle birlikte platform duraklama yaşamış ve 2019 yılında tamamen durdurulmuştur. Oyun endüstrisinde ticari bir başarısızlık olarak değerlendirilen bu sistem, Nintendo 3DS tarafından önemli ölçüde geride bırakılmıştır. Sony tarafından doğrudan bir halef piyasaya sürülmemiş olmasına rağmen, 2023 yılında benzer bir uzaktan oynatma aksesuarı olan Proje Q, PlayStation 5 için yıl sonuna kadar piyasaya sürülmek üzere duyurulmuştur.
Tarihçe
Arkaplan
Nintendo'nun Game Boy ailesinin 1990'ların ve 2000'lerin başındaki el tipi oyun konsollarındaki büyük başarısından ve Sony'nin aynı dönemde PlayStation ve PlayStation 2 ev video oyun konsollarındaki büyük başarısından sonra, Sony de el tipi pazarda yerini aldı. 2004 yılında, yedinci nesil video oyun konsollarının bir parçası olarak Nintendo DS ile rekabet etmek için PlayStation Portable (PSP) piyasaya sürüldü. Dünya çapındaki pazarlama aşamasında yavaş bir başlangıç yapmasına rağmen, Monster Hunter serisinin Japonya'da birden fazla sürümüyle canlandı. Batı bölgelerinde seri daha az popüler olduğu için, platformu aynı şekilde canlandırmada başarısız oldu. PSP, şirket için karma bir sonuç oldu. Pazar payı konusunda Nintendo ile ciddi şekilde rekabet eden ve yaklaşık 80 milyon adet satan tek el tipi video oyun platformu olarak başarı olarak görüldü, bu rakam, altıncı nesil video oyun konsollarının Game Boy Advance'inin sahip olduğu satış miktarına neredeyse eşitti. Bu, gerçek pazar rekabetçisi olan DS'nin satışlarının yarısından biraz daha fazlasıydı ve 2011 yılı sonunda 150 milyon adetten fazlaydı.
PSP'nin halefiyle ilgili söylentiler Temmuz 2009'da başladı. Eurogamer, Sony'nin böyle bir cihaz üzerinde çalıştığını ve PowerVR SGX543MP işlemcisini kullanacağını ve orijinal Xbox'a benzer bir performans sergileyeceğini bildirdi. 2010 yılı ortalarına kadar, web siteleri "PSP 2"nin varlığı hakkında hikayeler yayınlamaya devam etti. Tokyo Oyun Fuarı sırasında cihazın Eylül ortasında Sony Computer Entertainment'ın Tokyo'daki merkezinde düzenlenen özel bir toplantıda içeriden tanıtıldığı haberleri ortaya çıktı. Kısa bir süre sonra, geliştirme kitlerinin zaten birçok video oyun geliştiricisine, hem birinci taraf hem de üçüncü taraf geliştiricilere cihaz için oyun yapmaları için gönderildiği rapor edildi. Bu bilgi daha sonra Mortal Kombat İcra Kurulu Üyesi Shaun Himmerick tarafından doğrulandı. Kasım ayında Electronic Arts'ın Kıdemli Başkan Yardımcısı Patrick Soderlund, PlayStation Portable'ın halefini gördüğünü ancak detayları doğrulayamadığını belirtti. Aynı ay içinde, VG247, PSP Go'ya benzeyen bir kaydırma ekran tasarımıyla birlikte iki analog çubuk, iki kamera ve bir mikrofon gösteren erken bir prototip versiyonunun fotoğraflarını yayınladı, ancak rapor, aşırı ısınma sorunları nedeniyle tasarımdan vazgeçtiklerini ve orijinal PlayStation Portable cihaza daha benzer bir modele geçtiklerini belirtti.
2010 yılı boyunca, Sony PSP'nin halefiyle ilgili bu raporları doğrulamasa da, gelecekteki donanımlarla ilgili yorumlar yapmıştır. SCE Worldwide Studios Başkanı Shuhei Yoshida, genellikle yazılım konusunda daha çok ilgili olmalarına rağmen, o dönemde gelecekteki donanım geliştirmesinde de rol aldıklarını açıklamıştır. Aralık ayında Sony Computer Entertainment CEO'su Kazuo Hirai, Sony'nin gelecekteki donanımlarda farklı giriş yöntemleri kullanarak geniş bir demografik kitlesi hedeflediğini belirtmiştir; geleneksel el tipi oyun sistemi kullanıcıları için düğmeler ve joystickler, akıllı telefon kullanıcıları için ise dokunmatik ekranlar.[28] Cihaz resmi olarak 27 Ocak 2011 tarihinde Sony tarafından Japonya'da düzenlenen "PlayStation Meeting" basın toplantısında duyurulmuştur. Yalnızca kod adı "Next Generation Portable" olarak bilinen sistem, PlayStation 3 kalitesinde görseller sunmayı hedefleyen bir el tipi oyun cihazı olarak duyurulmuştur, ancak daha sonra David Coombes, Sony Computer Entertainment America'da platform araştırma yöneticisi olan kişiye göre, bunun doğruluk seviyesine tam anlamıyla alınmaması gerektiğini çünkü "Eh, PS3 gibi 2 GHz'de çalışmayacak çünkü pil beş dakika dayanır ve muhtemelen pantolonunuza ateş eder" demiştir. Daha sonra, Sony mühendisleri tarafından gücü PSP ile PS3 arasında yaklaşık olarak tarif edilmiştir. Dedikoduların önerdiği gibi, cihaz mobil ve el tipi oyun arasında "en iyisini sunmayı" hedefleyecek şekilde tasarlanmıştır ve 5 inçlik bir OLED dokunmatik ekran, fiziksel düğmeler ve çift analog çubuklarla birlikte bir arka dokunmatik yüzey içermektedir. Sony ayrıca cihazın oyunların perakende ve dijital dağıtımını bir arada kullanacağını açıklamıştır. Oyun Geliştiriciler Konferansı 2011'de daha fazla detay duyurulmuş, Sony'nin PSP'nin UMD disk formatını terk ederek 2 GB veya 4 GB'lık küçük oyun kartuşlarını tercih edeceği belirtilmiştir. Ayrıca iki kamera, yüz tanıma, baş tanıma ve takip özellikleri de sunulmuştur.
Gelişim ve ilk yıllar
6 Haziran 2011 tarihinde, E3 2011'de Sony, cihazın resmi adının PlayStation Vita olacağını duyurdu ve "vita" kelimesinin Latincede "hayat" anlamına geldiğini belirtti. Japonya'daki 2011 depremlerinin cihazın piyasaya sürülmesini geciktirdiği haberlerine rağmen, Sony cihazın Japonya'da 2011'in sonlarında ve dünyanın diğer büyük bölgelerinde 2012'nin Şubat ayında piyasaya sürüleceğini teyit etti. Yayın tarihi daha sonra Japonya'da 17 Aralık 2011 olarak belirlendi ve Amerika ve Avrupa için 22 Şubat 2012 olarak belirlendi, ancak sınırlı bir sürümü 15 Şubat 2012'de Kuzey Amerika'da önce piyasaya sürüldü. Bu sınırlı sürüm, cihazın 3G/WiFi modelini, Little Deviants oyununu, sınırlı sayıda üretilen bir taşıma çantasını ve 4 GB hafıza kartını içeriyordu. Vita, Japonya'da 26 başlıkla piyasaya sürüldü ve Sony, cihazın genel piyasaya sürülmeden önce 100'den fazla başlığın geliştirilmekte olduğunu duyurdu. Vita, Batı'da Uncharted: Golden Abyss ve Wipeout 2048 gibi orijinal başlıkların yanı sıra FIFA 12 ve Rayman Origins gibi oyunların taşınmaları da dahil olmak üzere 25 başlıkla piyasaya sürüldü.
Vita'nın satışları başlangıçta güçlüydü, ancak daha sonra durdu ve büyük ölçüde beklentilerin altında kaldı. Vita, Japonya'da güçlü bir şekilde başladı ve piyasaya çıkışının ilk haftasında 300.000'den fazla birim sattı, ancak sonraki haftada %78 oranında azalarak ikinci haftada 73.000'den az birim sattı ve ardından takip eden haftalarda haftada 12.000 adet satışa kararlı bir şekilde devam etti. Benzer şekilde, Amerika Birleşik Devletleri'nde sistem ilk ayında 200.000 birim satarak başladı, ancak sonraki aylarda aylık yaklaşık 50.000 birime kadar düştü. 26 Şubat 2012 tarihi itibarıyla dünya genelinde 1,2 milyon birim satıldığı bildirildi. Sistem, 2012 yılı boyunca Gravity Rush, LittleBigPlanet PS Vita, Sonic & All-Stars Racing Transformed, Persona 4 Golden, Assassin's Creed III: Liberation ve Call of Duty: Black Ops: Declassified gibi önemli oyunlar aldı. Bununla birlikte, sistem piyasada 10 ayda dünya çapında sadece 4 milyon birim satmayı başardı ve analistler tarafından iki yıl boyunca 6 milyon birim satıldığı tahmin edildi. 2012'den sonra Sony, Vita'nın doğrudan satış rakamlarını yayınlamayı bıraktı ve bunun yerine Vita ve PSP'nin birleşik satış rakamlarını açıklamayı tercih etti. Yine de, sistem beklenenin altında performans gösterdi; Sony, Vita ve PSP sistemlerinin toplamda 16 milyon birim satmayı planlarken, aynı yıl içinde iki kez tahminini düşürmek zorunda kaldı ve satış beklentisini önce 12 milyon sonra 10 milyon birime indirdi.
2012 yılında, yüksek profilli oyunlar sistemin satışlarını yeterince artırmadığı için Ubisoft ve Activision gibi büyük üçüncü taraf şirketler, özellikle Batı'da sisteme desteklerini azaltmaya veya tamamen sonlandırmaya başladılar. Ayrıca, Monster Hunter serisi PSP'nin satışlarını önemli ölçüde artırmışken, Vita'nın yokluğu bu kez Vita'ya zarar verdi. Geliştirici olan Capcom, Monster Hunter Tri ve gelecekteki Monster Hunter oyunlarını Nintendo 3DS için özel olarak piyasaya sürmeye karar vermiş ve Sony'nin ana rakibi için milyonlarca kopya satmıştır. Destek azaldıkça, Sony'nin Stratejik İçerik Direktörü Shahid Ahmad, daha önce mobil ve PC platformları için oyunlar yayınlayan daha küçük, bağımsız geliştiricilere doğrudan ulaşarak ve onlara uyum sağlayarak yazılım konusunda yeni bir yaklaşım başlattı. Vita'nın satış trendlerini tamamen tersine çevirmese de, daha düşük bütçeli oyunların yapılması veya taşınması daha düşük maliyetli olduğu için geliştiricilerin sistemin daha küçük kullanıcı tabanı üzerinde kar elde etmesi daha kolay hale geldi ve bunun sonucunda tüketici dikkati konsola yöneldi ve cihaz ayakta kaldı. Fez, Spelunky, Hotline Miami ve OlliOlli gibi oyunlar Vita için başarı yakaladı. Ahmad, ayrıca sosyal medyada tüketicilerle doğrudan etkileşime geçerek cihazda ilgiyi sürdürdü; Tales of Hearts R oyunu, platformda istenen oyunlar arasında bir numara olduğu için yalnızca İngilizce'ye yerelleştirildi. Sony, 2013 yılında da oyunlarla sistemi desteklemeye devam etti, ancak daha az yoğun bir şekilde, Killzone: Mercenary, Tearaway ve FIFA 13 ve Rayman Legends gibi diğer bazı Batı yapımı taşınmalar gibi başlıklarla birlikte.
Batı'da bağımsız oyunlara odaklanmak cihazı ayakta tutarken, Japonya'da böyle önlemlere ihtiyaç yoktu çünkü Vita, orta düzeyde donanım satışlarını sürdürdü. Ana rakibi olan Nintendo 3DS tarafından düzenli olarak satışlarda geride bırakılsa da, Vita yine de genel olarak en çok satan konsollar arasında yer aldı, bunun kısmen Japonya'nın el oyunlarına olan tercihinden kaynaklandı. Japon geliştiricilerin güçlü desteği de yardımcı oldu; Bandai Namco, Falcom, Koei Tecmo, 5pb, Compile Heart, Spike Chunsoft ve Atlus gibi şirketler, JRPG ve görsel roman türündeki birçok oyunu sisteme düzenli olarak piyasaya sürdüler. Ayrıca, Final Fantasy X/X-2 HD Remaster gibi büyük oyunlar iyi satış yaptı ve ev konsollarıyla hemen hemen aynı düzeyde performans sergiledi. Japonya'daki daha yoğun destek, dönüşümlü uyumluluk özelliği sayesinde Atelier, Ys, Danganronpa, Persona ve Trails serilerinden birçok oyunun Vita için İngilizceye yerelleştirilmesine veya dijital PSP oyunlarıyla oynanmasına yardımcı oldu.
Sistem, küçük bir başarı olarak ayakta kalmayı başarsa da, diğer sorunlar da devam etti. Bunlar arasında ana rakibi Nintendo 3DS'ye göre yüksek fiyat, kardeş cihazı PS3'e göre yüksek fiyat, oyun ve veri depolama için kullanılan hafıza kartlarının yüksek fiyatı ve akıllı telefonların ve tabletlerin artan popülaritesi yer aldı. Ağustos 2013'te Sony, ilk iki soruna çözüm olarak Kuzey Amerika'da 199 dolar, Avrupa'da ise 199 euro olan bir fiyat düşürmesi yaptı ve önerilen perakende fiyatını düşürdü. Fiyat indirimi ayrıca sistemin hafif bir yeniden tasarımı olan "PS Vita 2000" modelinin piyasaya sürülmesiyle de aynı zamana denk geldi. Yeniden tasarım, sistemi %20 daha ince ve %15 daha hafif yaparken, 1 GB dahili depolama ve bir saat daha fazla pil ömrü ekledi. Bununla birlikte, yeniden tasarım daha ucuz bir LCD ekran yerine OLED ekranı çıkardı.
Odak Değişikliği
2013 yılının sonlarına doğru, Sony'nin bir sonraki video oyun cihazı olan ev video oyun konsolu PlayStation 4'ün piyasaya sürülmesiyle birlikte, Sony, Vita'ya yönelik odak değişikliği konusunda açıklamalarda bulunmaya başladı. Yoshida, Sony'nin platform için daha az birinci taraf oyunu yayınlayacağını belirtti. Sony Computer Entertainment'ın Ürün Planlama ve Platform Yazılım İnovasyon Direktörü Don Mesa, "ekonomi, geleneksel süreçle çalışmıyor" şeklinde bir açıklama yaptı. Sony, "Vita oyun geliştirme ekonomisi" sorununa değinerek, neredeyse tüm PlayStation 4 oyunlarının Vita üzerinden uzaktan oynanabilir ve akış sağlanabilir olduğuna odaklanmaya başladı. Sony, cihazı PS4'e bağlamaya çalıştı çünkü PS4'ün popülaritesi çok yüksekti; satışların Vita'nın yaklaşık iki yıl süresinceki satışları aşması sadece birkaç hafta sürdü. Temmuz 2014'te Yoshida, şirketin Vita'yı artık ayrı bir el video oyun konsolu olarak değil, daha çok kullanım kombinasyonu olarak göreceğini belirtti ve "artık Vita oyunlarıyla ilgili değil. Vita'nın çoklu kullanımlarıyla ilgili - PS4 Uzaktan Oynatma, PS Now ile PS3 oyunları ve ayrı oyunlar. PS4'ün merkezinde yer alan bir ekosistem" dedi. Sony daha sonra Vita'nın PlayStation VR entegrasyonuna da sahip olacağını duyurdu. PS Vita için PlayStation Now işlevselliğinin açık beta denemeleri, 14 Ekim 2014 tarihinde Kuzey Amerika'da başladı. 2013 ve 2014 yılları boyunca piyasaya sürülen PlayStation TV, Vita oyunlarının bir ev konsolu gibi televizyonda oynanmasını sağlayarak sistem kullanıcı tabanını genişletmeyi hedefledi, ancak cihaz 2015 yılı sonunda Batı'da üretimi durduruldu ve Japonya'nın el oyunlarına odaklanan bölgesinde de iyi bir performans sergilemedi. Kasım 2014'te SCEA başkanı Shawn Layden, yeni yaklaşımın donanım seviyesinde işe yaradığını belirtti, Vita satışlarının PS4 Uzaktan Oynatma'nın uygulanmasından bu yana arttığını söyledi, ancak kendisi ve diğer bir Sony temsilcisi belirli rakamlar vermedi. Sony, cihaz için oyunlar yapmaya devam etti, ancak geçmişe göre daha az sayıda. Son büyük Sony tarafından geliştirilen oyun olan Freedom Wars, yine de başarı elde etti ve Japonya'da piyasaya çıkışının ilk haftasında 188.000'den fazla kopya sattı. Bu çıkış, sistemin en yüksek Sony oyunu çıkışı ve ikinci en yüksek çıkışıydı, yalnızca Namco Bandai'nin platform üzerinde 2013 yılı sonlarında piyasaya sürdüğü God Eater 2'den sonra.
2015 yılında Yoshida, Sony'nin Vita'nın halefi için şu an için herhangi bir planının olmadığını ve "mobil oyunların büyük hakimiyeti nedeniyle şu anda ortamın sağlıklı olmadığını" belirtti. 2015 E3 etkinliğinde, sistem için AAA, büyük bütçeli oyunlar yapmayacaklarını belirtmişti, ancak Ekim ayına gelindiğinde, bu yorum düzeltilerek Sony'nin artık hiç oyun yapmayacağı ifade edildi. Gerekçeler arasında şirketin PS4'e destek verme odaklı olması ve üçüncü taraf Japon geliştiricileri ile Batılı bağımsız geliştiricilerin cihazı yeterince desteklemesi olduğu belirtildi. Mart 2016'da Sony, bunun yerine PlayStation tabanlı oyunları iOS ve Android gibi mobil platformlara getirmek için yeni bir şirket olan "Forward Works" şirketini kuracağını duyurdu.
Sony'nin gelecekteki odak noktası PS4 ve mobil olsa da, Vita hala 2017'ye kadar Japon tarzı rol yapma oyunları, görsel romanlar ve Batı tarzı bağımsız video oyunları şeklinde önemli üçüncü taraf oyun desteği almaya devam etti. Özellikle Minecraft, platform için başarılı oldu ve yalnızca Eylül 2017 itibarıyla Japonya'da fiziksel kopyalardan 1,2 milyondan fazla sattı. Cihazın Japonya'da oldukça iyi satıldığı düşünülmekte ve hala Sony'nin bölgedeki genel stratejisinin önemli bir parçası olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca Sony, cihazın Batı'da da çok sesli ve tutkulu bir kullanıcı tabanına sahip olduğunu kabul etmiş ve hala üçüncü taraf şirketleri cihaz için oyunlar yapmaya teşvik etmektedir. 2016 Oyun Geliştiriciler Konferansı'nda araştırma analiz firması EEDAR, Vita'nın 2015 sonuna kadar yaklaşık 10 milyon adet sattığını tahmin etti. PS4 ile çoklu platformda yapılan yayınlar, hatta batıda bile, Vita'nın yazılım akışını sürdürmeye yardımcı olmuştur; oyunlar, Japonya'nın daha büyük Vita kullanıcı tabanına hitap etmek için Vita versiyonunu alırken, Kuzey Amerika'nın daha büyük kullanıcı tabanına hitap etmek için PS4 versiyonunu alır. Nintendo Switch'in Mart 2017'deki piyasaya çıkışı, yüksek bütçeli video oyunlarını taşınabilir bir birimde sunma konseptine dayanmasının yanı sıra Vita'yı da gölgede bıraktı, ancak bağımsız oyunlar ve Japon tarzı rol yapma oyunlarına yönelik destek yıl boyunca devam etti. 2017'nin ortalarında Glixel, Vita kullanıcı tabanının yaklaşık 15 milyon olduğunu tahmin etti.
20 Eylül 2018'de Tokyo Game Show 2018'de Sony, Vita'nın 2019'da üretiminin sona ereceğini ve donanım üretiminin sona ereceğini duyurdu. Yeni fiziksel Vita oyunlarının Avrupa ve Amerika'da üretimi, Sony'nin 2018 mali yılı sonunda, yani 31 Mart 2019'da sona erdi. Duyuru yapıldığı sırada USgamer, Vita kullanıcı tabasının yaklaşık olarak 16 milyon birime ulaştığını tahmin etti. Vita donanımının üretimi resmi olarak 1 Mart 2019'da sona erdi. Mart 2021'de Sony, Vita'nın çevrimiçi mağazasının 27 Ağustos 2021'de kapanacağını ve bu tarihten sonra platform için dijital oyun satın almanın mümkün olmayacağını, ancak daha önce satın alınmış oyunların hala indirilebileceğini duyurdu; bu karar daha sonra tüketici geri bildirimleri üzerine değiştirildi.
Donanım
Sony'nin geleneksel video oyun konsollarının mobil cihazlarla, örneğin akıllı telefonlar ve tabletlerle birleştirme hedefiyle uyumlu olarak, Vita çok çeşitli giriş yöntemlerine sahiptir. Cihaz, orijinal PlayStation Portable'ın tasarımına benzer bir "super oval" şekle sahiptir ve cihazın merkezinde 5 inç (130 mm) qHD OLED kapasitif dokunmatik ekran bulunur. Cihaz, iki analog çubuk, bir D-pad, standart PlayStation düğmeleri (Üçgen, Daire, Çapraz ve Kare), iki omuz düğmesi (L ve R), bir PlayStation düğmesi ve Start ve Select düğmeleri içerir. Ayrıca Sony'nin üç eksenli jiroskop ve üç eksenli ivmeölçerden oluşan Sixaxis hareket algılama sistemi aracılığıyla hareket kontrolü de mümkündür. Sadece Vita'ya özgü olarak, cihazın arka tarafında bir ikincil dokunmatik yüzey bulunur.
Diğer donanım özellikleri arasında stereo hoparlörler, bir mikrofon, dahili Wi-Fi ve Bluetooth 2.1+EDR bağlantısı ve iki kamera bulunur. Kameralar her ikisi de 0,3 megapiksel olup, 640480 (VGA) çözünürlükte 60 kare/s veya 320240 çözünürlükte 120 kare/s hızında çalışır. Dahili uygulamalar aracılığıyla fotoğraf veya video çekmek için kullanılabilirler. İki kamera yüz tespiti, baş tespiti ve baş izleme yeteneklerine sahiptir. Platform ayrıca, ayrı bir veri sağlayıcı aracılığıyla ayrı bir veri planı gerektiren 3G mobil veri desteği olan bir modelle piyasaya sürüldü. 3G hizmeti Japonya'da NTT DoCoMo, ABD'de AT&T, Kanada'da Rogers ve Avrupa ve Avustralya'da Vodafone ile işbirliği yapılmıştır. 3G modeli 2013 yılında kullanımdan kaldırıldı ve cihazın gelecekteki revize modellerinde mevcut yapılmadı.
Cihazın içinde, özel bir sistem çipi bulunur ve bu çip dört çekirdekli ARM Cortex-A9 MPCore işlemci ve dört çekirdekli SGX543MP4+ GPU'yu içerir. Sony, Vita'nın genellikle aşırı ısınma ve pil tüketimi sorunları nedeniyle tam saat hızında çalışmadığını belirtmiştir; bunun yerine işlem gücünü "mevcut PSP ve PS3 arasında yaklaşık olarak yarı yolda" yerleştirmiştir. Vita'nın dahili pilinin oyun oynamak için 3 ila 5 saatlik bir güç süresi vardır ve bu süre, oyun için gereken işlem gücü, ekran parlaklığı, ses düzeyi ve ağ bağlantıları gibi faktörlere bağlı olarak değişir. Ayrıca, pil video izlemek için yaklaşık beş saat ve ekran kapalıyken müzik dinlemek için en fazla dokuz saat güç sağlayabilir. Sistem ayrıca harici batarya çözümlerine de izin verir. PlayStation Vita'nın 512 MB sistem RAM'i ve 128 MB VRAM'i bulunur. RAM miktarı, sistemin üzerinde çapraz oyun sohbetinin kullanılmasına izin verir.
PlayStation Vita için yazılım, PlayStation Portable'da kullanılan Universal Media Discs (UMD) yerine "PlayStation Vita oyun kartı" adlı özel bir flaş bellek kartı üzerinde dağıtılır. Kartın kendisi, bir SD kartıyla çok benzer şekil ve boyuttadır. Oyun kartının alanının %5 ila %10'u oyun kayıt verileri ve yamalar için ayrılmıştır. PS Vita, SD kartları gibi standart bellek kartlarıyla uyumlu değildir ve bunun yerine verileri özel PS Vita bellek kartlarında depolar. Bu bellek kartları 4 GB, 8 GB, 16 GB, 32 GB[102] ve 64 GB[103] boyutlarında mevcuttur. Başlangıçta, cihazda aynı anda maksimum 100 uygulama veya oyun depolanabilir, kullanılabilir veri depolama miktarına bakılmaksızın. Sınır aşıldığında, sınırdaki uygulamalar veya oyunlar taşınmalı veya silinmelidir. Bu sınır, 2014 yılında piyasaya sürülen 3.10 sistem yazılımı sürümünde 500 uygulamaya yükseltilmiştir. Resmi Sony bellek kartlarının yüksek fiyatı nedeniyle, modifiye edilmiş bir konsolla birlikte ticari mikro SD depolama ortamlarının kullanımına izin veren uygun fiyatlı üçüncü taraf "SD2Vita" adaptör kartları da piyasada bulunmaktadır.
PlayStation 4 ile Remote Play özelliği
PlayStation 4 için geliştirilen tüm oyunlar, PlayStation Camera gibi özel çevre birimlerinin kullanımını gerektirmeyen oyunlar hariç olmak üzere, Remote Play aracılığıyla Vita üzerinde oynanabilir. Bir Vita, PS4 ve PS4 oyununun kullanımıyla, bir PS4 oyununun PS4'te çalıştırılmasına ve çıktısının Vita'ya iletilmesine olanak sağlar. Vita, kontrol girişi için kullanılırken, görüntü ve ses televizyon yerine Vita'nın ekranına ve hoparlörlerine iletilir. Sonuç, Wii U konsolunun Off-TV Play özelliğiyle benzerdir. Vita, teknik olarak PlayStation 3 ile de Remote Play özelliğine sahiptir, ancak daha az güçlü PS3 donanımıyla ilgili kısıtlamalar nedeniyle çok az sayıda PS3 oyunu bu özelliği desteklemiştir. Daha fazla PS3 oyunu, Sony'nin bulut oyun hizmeti PlayStation Now aracılığıyla Vita üzerinde yayınlanır, ancak bunlar, fiziksel bir PS3 konsolundan değil, bulut bilişim şeklinde internet üzerinden yayınlanır. Hizmet 2014 yılında uygulanmaya başlandı ve 15 Ağustos 2017'de Vita üzerinde kullanımının durdurulacağı duyuruldu.
Revize model
Yenilenmiş bir Vita modeli, Japonya'da 10 Ekim 2013 tarihinde, Avrupa'da 7 Şubat 2014 tarihinde[114] ve Kuzey Amerika'da 6 Mayıs 2014 tarihinde piyasaya sürüldü.[115] Resmi olarak PCH-2000 serisi olarak adlandırılan ve genellikle PS Vita Slim olarak anılan bu revize model, orijinal modele göre %20 daha ince ve %15 daha hafiftir.[103] Genel yapısını ve düzenini büyük ölçüde korurken, orijinal OLED ekranı daha ucuz bir LCD ekranla değiştirilmiştir.[103] Yeni model ayrıca yaklaşık bir saat daha fazla pil ömrü sunmaktadır.[103] Yeni modelde ayrıca 1 GB dahili depolama alanı bulunmaktadır, ancak dahili bellek ve hafıza kartı aynı anda kullanılamaz.[118] Bir PS Vita hafıza kartı takıldığında, sistem mevcut verileri dahili bellekten yeni karta kopyalamayı teklif eder.[119] Bu modelde standart bir mikro USB kablosuyla cihazı şarj etmek için mikro USB Type B bağlantı noktası bulunur. Model, Japonya'da altı renkte (beyaz, siyah, açık mavi, limon yeşili, pembe ve kahverengi) piyasaya sürüldü,[103] ancak Kuzey Amerika ve Avrupa'da sadece siyah ve açık mavi renklerde mevcuttu.[120]
PlayStation TV
PlayStation TV, Vita'nın taşınabilir olmayan bir varyantıdır; el tipi bir video oyun konsolu gibi kendi ekranını içermek yerine, geleneksel ev video oyun konsolu gibi bir televizyona HDMI aracılığıyla bağlanır ve DualShock 3 veya DualShock 4 kontrol cihazı kullanılarak kontrol edilir.[121] Vita ve DualShock kontrol cihazı arasındaki kontrol girişi farkından dolayı, sistemin dokunmatik ekranına, arka dokunmatik pedine, mikrofona veya kameraya dayalı oyunlar uyumlu değildir.[122] Ayrıca, Remote Play ve PS Now işlevselliğini bir Vita ile paylaşır. Sistem, Japonya'da Kasım 2013'te,[123] Kuzey Amerika'da Ekim 2014'te ve Avrupa'da 14 Kasım 2014'te piyasaya sürüldü.[124] Cihaz, Kuzey Amerika ve Avrupa'da iyi bir performans sergilemedi ve kısa bir süre satışta kaldı, bu bölgelerde 2015 yılı sonunda üretimi durduruldu.[65]
Yazılım
Oyun Kütüphanesi
PlayStation Vita'nın fiziksel yazılımları "PlayStation Vita oyun kartı" adı verilen özel bir flaş bellek kartı üzerinde dağıtılır.[100][101] Tüm Vita oyunları ayrıca PlayStation Store aracılığıyla PlayStation Network üzerinden dijital olarak indirilebilir, ancak tüm oyunlar fiziksel olarak piyasaya sürülmez.[126] Başlangıcından bu yana, dijital olarak yayınlanan oyunlar giderek daha önemli hale gelmiştir, bunun bir kısmı platformun nispeten daha küçük kullanıcı tabanı için üretim maliyetlerini azaltma çabası ve bir kısmı ise her zaman dijital olarak yayınlanan daha küçük ölçekli indie mobil oyunların artışından kaynaklanmaktadır.[126] PS3 ve PS4 gibi, Vita da oyunlar için Trophy desteği içermektedir.[127]
Sistem, geliştiricilerin PS3 oyun varlıklarını kolayca çıkarabilmesi ve bunları kullanarak oyunların Vita versiyonlarını yapabilmesi için tasarlanmıştır. Vita'nın piyasaya sürülmesinden önce, birkaç üçüncü taraf stüdyo, var olan varlıkları PlayStation 3 muadilinden çıkararak cihaz üzerinde bunları işleyerek cihazın teknoloji demo videolarını sergilemiştir, yüksek bütçeli örnekler arasında Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots, Yakuza 4 ve Lost Planet yer almaktadır.[128] Bu özel yüksek bütçeli teknoloji demo videolarından hiçbiri gerçek oyun sürümlerine dönüşmedi ve PlayStation All-Stars Battle Royale dışında büyük bütçeli Batı oyunlarının pek çoğu hem PS3 hem de Vita için yapılmadı,[129] ancak birçok Japon geliştirme ekibi her iki platform için de yayınlanacak orta düzey oyunlar geliştirmeye devam etti. Bu oyunlar arasında Falcom'un Trails of Cold Steel serisinin ilk iki oyunu, Compile Hearts'ın orijinal Hyperdimension Neptunia üçlemesi ve Tecmo Koei'nin Atelier ve Dynasty Warriors serisinin birçok girişi bulunmaktadır. Bu eğilim PS4'te de devam etti ve Vita/PS4 sürümleri, kullanıcı tabanlarının yayılmasından dolayı yaygın hale geldi - Vita sürümleri Japonya için, Vita'nın ilk yıllarında daha büyük olduğu yerlerde, ve PS4 sürümleri Kuzey Amerika ve Avrupa için, PS4 kullanıcı tabanı önemli ölçüde daha büyük olduğu yerlerde. PS2 oyunlarından birkaçı Vita'ya taşınmadı çünkü PS2'nin karmaşık altyapısı vardı - Final Fantasy X/X2 Remaster ve Persona 4 Golden gibi oyunlar yoğun bir şekilde yeniden düzenlenmeyi gerektiriyordu,[130] veya PS3 muadillerine dayanıyordu, örneğin Jak and Daxter Collection, Ratchet and Clank Collection ve Sly Cooper Collection. Ömrünün sonuna doğru, oyunların Vita sürümleri, PS4 veya Nintendo Switch sürümleri lehine iptal edilmeye başlandı.[131]
Geriye dönük uyumluluk
Cihaz, çoğu PSP oyunuyla geriye dönük uyumludur; ancak UMD disk sürücüsünün eksikliği, bu yeteneği PlayStation Store aracılığıyla PlayStation Network üzerinden dijital olarak yayınlanan oyunlarla sınırlar, fiziksel PSP oyunları veya filmleri kapsamaz.[132] Vita ayrıca çoğu PS one Classics ve PlayStation Minis oyunlarıyla geriye dönük uyumludur - Sony'nin dijital olarak indirilebilir hale getirdiği PlayStation 1 oyunları ve PSP ve PS3 için önceden oluşturulan düşük bütçeli indirilebilir oyunlar.[133] Sony'nin PlayStation Mobile girişimi kapsamındaki oyunlar başlangıçta uyumlu olsa da, hizmet Eylül 2015'te kapatıldığında kaldırıldı.[134] Japonya'da, seçili indirilebilir PC Engine ve PocketStation oyunları da geriye dönük uyumlu hale geldi.[135]
Uygulamalar
Vita'da çalıştırılabilecek bir dizi uygulama bulunmaktadır. Bazıları cihaza önceden yüklenmişken, diğerleri Sony'nin PlayStation Store'u aracılığıyla indirilebilir. Önceden yüklenmiş uygulamalar arasında bir internet tarayıcısı,[136] cihaza kaydedilen verileri izlemek için bir "İçerik Yöneticisi" uygulaması,[136] bir e-posta uygulaması, bir müzik oynatma uygulaması,[137] bir fotoğraf uygulaması[137] ve bir video oynatma uygulaması bulunur. Sistemdeki web tarayıcısı HTML5, çerezler ve JavaScript'i destekler, ancak Adobe Flash'ı desteklemez.[138] Ayrıca "Near" adında bir uygulama da bulunur. Bu uygulama, kullanıcının çevredeki diğer Vita kullanıcılarını ve kullandıkları oyunları veya uygulamaları görmesine olanak sağlar ve sınırlı bir etkileşim ve iletişim imkanı sunar.[137] Ancak, işlevlerinin çoğu 2015 yılında devre dışı bırakılmıştır.[139]
Vita'da bulunan bir dizi üçüncü taraf uygulama da yaygın olarak mobil cihazlarda bulunabilir: Crunchyroll,[140][141] Facebook (2015 yılında kaldırıldı),[142][143] Flickr (çalışmıyor),[140][144] Google Haritalar (2015 yılında kaldırıldı),[145] Hulu,[141] Live Tweet (Sony'nin Twitter için üçüncü taraf istemcisi),[140] MLB. tv (çalışmıyor),[140] Netflix,[146] Redbox Instant (kaldırıldı),[141] Skype (2016 yılında kaldırıldı),[147] TuneIn (çalışmıyor),[140] Twitch,[140] WeatherNation[140] ve YouTube (2015 yılında kaldırıldı).[139] Facebook, Flickr, Google Haritalar ve YouTube artık Vita uygulamaları olarak işlev göstermemekle birlikte, Vita'nın web tarayıcısı kullanılarak hala erişilebilirler.[142]
Sistem yazılımı
PlayStation Vita, PSP ve PlayStation 3'ün aksine XrossMediaBar arayüzünü kullanmaz. Bunun yerine, PlayStation Network aracılığıyla çeşitli sosyal ağ özelliklerini içeren bir dokunmatik ekran tabanlı bir kullanıcı arayüzü olan LiveArea'yı kullanır.[100] Her oyun veya uygulama kendi daire simgesiyle temsil edilir ve seçildiğinde kullanıcıyı bir panelin içine yönlendirir. Bu panelde, yazılımı çalıştırmak, ilgili web sitesine internet üzerinden gitmek, yazılım için indirilebilir güncellemelerin olup olmadığını kontrol etmek ve kullanıcı ve yakın zamanda etkileşimde bulunduğu diğer kişiler için yüklemeleri veya başarıları gösteren bir haber akışı gibi bir dizi seçenek bulunur.[148]
Satış ve sonrası
ditörü Jason Dietz, inceleyenlerin genellikle Vita'nın donanım tasarımını ve işletim sistemini övdüğünü, ancak pratiklik konusunda bazı endişelerini dile getirdiğini belirtti. Özellikle, büyük ekranlı ve ucuz oyunlara sahip cep telefonlarının alternatif olarak yaygın olduğu 2012 ve sonrasında büyük bir boyut ve fiyatla rekabet ettiğini belirtti.[149] Batı'daki ilk çıkışından itibaren, 44 profesyonel eleştirmen incelemesinden 9'u "Harika" derecesinde, 29'u "İyi" derecesinde, 6'sı "Karışık" derecesinde ve 0'ı "Kötü" veya "Berbat" derecesinde yer aldı.[149]
Başlangıç satışları genel olarak olumlu olarak değerlendirildi ve Japonya'da 300.000'den fazla, Kuzey Amerika'da ise 200.000'den fazla birim satıldı.[150][151] Ancak, her iki bölgede de büyük bir düşüş yaşandı. Japonya'da, ikinci hafta satışları %78 düştü ve haftada yaklaşık 12.000 birim satış seviyesine düştü.[150] Benzer şekilde, Kuzey Amerika'da da satışlar başlangıçtan sonraki yıl boyunca aylık 30.000 ila 50.000 birim arasında seyretti.[151] Genel olarak, Sony, Mart 2013 sonuna kadar 10 milyon Vita satışı hedeflerinin çok gerisinde kaldı.[152] Cihazın Şubat 2012 sonu itibarıyla 1,2 milyon birim, 2012 sonu itibarıyla 4 milyon birim satıldı,[7] ve analistlere göre 2013 sonunda 6 milyon birime ulaşmış olması tahmin edildi,[154] ancak Sony, 2012 sonunda 4 milyon birim satışa ulaştıktan sonra Vita satış rakamlarını açıklamayı bıraktığı için bu rakamlar doğrulanmadı.[155]
2013 yılında, platformun başlangıç satış durgunluklarının ardından donanımın görüşleri daha ılımlı seviyelere düştü. Japonya'da yapılan anketler, tüketicilerin yüksek perakende fiyatı ve algılanan yazılım çeşitliliği eksikliği nedeniyle cihazı satın almadığını gösterdi ve mevcut Vita sahiplerinin yalnızca %46'sının cihaz ve yazılım kütüphanesi için onay oranına sahip olduğunu gösterdi.[156][157] Benzer şekilde, birçok Batılı eleştirmen, 2013 yılındaki düşük satışların ürünün erken bir ölümüne yol açacağını düşündü.[156][158][159][160]
2013'ten itibaren Sony, sistemin trajektoryasını değiştirerek daha çok bir niş ürün olmayı hedefledi ve kitlelere hitap eden bir ürün olmaktan ziyade daha çok küçük Batılı mobil oyunlar ve orta seviye Japon geliştirilen oyunlara odaklandı. Ayrıca, PlayStation 4 platformunun yükselişiyle birlikte uzaktan oynatma bağlantı işlevleriyle ilişkilendirdi.[161][162][163] Sony ayrıca Vita model revizyonunu, PCH-2000'ü piyasaya sürdü ve eleştirmenler tarafından sistemle ilgili bir dizi önceki şikayeti ele alması nedeniyle genel olarak iyi karşılandı. Bu şikayetler arasında fiyat ve boyut düşüşü de bulunuyordu.[164] Bununla birlikte, incelemeciler, revize edilmiş modelde OLED'den LCD ekrana geçme kararına daha karışık tepkiler gösterdi. Bazıları bu durumun görüntü kalitesinde hafif bir düşüşe neden olduğunu hissetti.[164][166]
Sony, belirli rakamlar vermemekle birlikte, Kuzey Amerika'da Vita satışlarının 2014'te tahminleri aştığını ve bununla memnun olduklarını ve şaşırdıklarını belirtti. Bazen stoklarda bile tükenmesiyle karşılaşıldı.[167] Benzer bir tepki İngiltere'de de görüldü.[161] Platformun Japonya'da iyi satıldığı düşünülmektedir,[168] burada 2015 yılında PS4'ü geride bıraktı,[169] ve satış izleyici Media Create'ye göre 2016'da 5 milyon birim satışa ulaştı.[170] Aynı yıl içinde, Minecraft'ın Japon Vita sürümü de milyonluk satış rakamına ulaştı.[171] 2015 yılının sonunda araştırma firması EEDAR, Vita'nın dünya çapındaki satışlarını yaklaşık 10 milyon olarak tahmin etti.[172] Daha küçük bir kullanıcı tabanına sahip olmasına rağmen, yüksek yazılım satışlarına bağlı olarak platform, 2017 yılına kadar oyun yayınlamak için uygun kaldı.[80][163][173][174] Limited Run Games ve çeşitli bağımsız oyun geliştiricileri, daha orijinal ve niş video oyunlarının geniş bir seçimi için platformu övdü ve bunların güçlü satışlarına sahip olduklarını belirtti.[80] 2017 yılının ortalarında, Glixel, sistemin yaklaşık 15 milyon birim satıldığını tahmin etti,[80] ancak Eylül 2018'de USGamer, bu rakamın yaklaşık 16 milyon birime ulaştığını tahmin etti.[84]
The Verge'in 2021 tarihli bir geriye dönük değerlendirmesinde, Sony çalışanları, Vita'nın ömrü boyunca tahmini 80 milyon satışa sahip olan PSP'ye kıyasla Vita'nın düşük satışlarının birden fazla faktöre bağlandığını belirtti. Nintendo'nun Nintendo DS'den Nintendo 3DS'ye geçişinde de benzer bir düşüş görülmüştü. Sony'nin eski bir kıdemli yöneticisi olan Christian Phillips, Vita'nın piyasaya sürüldüğü dönemde mobil oyunların etkisini yanlış hesapladıklarını belirtti. Phillips'e göre, o dönemde cep telefonlarında oyun oynamayı "oyun için yeterli" olarak değerlendiriyorlardı ve tablet bilgisayarların Vita'ya daha çok rakip olduğunu düşünüyorlardı. Sony'deki bazı teknologlar, mobil cihazların hesaplama gücünün 2010-2011 civarında mevcut konsolların önüne geçebileceği konusunda uyarılarda bulunmalarına rağmen, Vita'nın tasarımı bu uyarıyı içermiyordu. Bu nedenle, Vita mobil oyun piyasasına potansiyel tüketici kaybetmek suretiyle mobil oyunların büyük ölçüde genişlediği bir dönemde piyasaya sürüldü.[175]
Sony'nin pazarlama başkan yardımcısı olan eski başkanı John Koller de Vita'nın ana PlayStation konsolu döngüsüne çok geç ve Kasım 2013'te çıkışına çok yakın bir zamanda piyasaya sürüldüğünü düşünüyordu. Sony'nin bayrak ürünlerinden biri olarak, birinci taraf geliştiricilerinin bir sonucu olarak birçok birinci taraf takımının odaklarını daha çok o sisteme verdiğini ve Vita için yeterli ilginin oluşmadığını belirtti. Birinci taraf geliştiricilerin ilgisizliği, Vita için güçlü bir yazılım kütüphanesine sahip olmadığı hissini üçüncü taraf geliştiricilere yansıttı. Koller, eğer Vita PlayStation 3 döngüsünün ömrünün daha erken bir döneminde piyasaya sürülmüş olsaydı, o dönemdeki geliştiricilerin daha fazla ilgi göstermelerini sağlayabileceklerini ve Vita için daha çekici bir kütüphane oluşturabileceklerini düşündü.[175]
El konsolu piyasasındaki etkisi
PlayStation Vita, Sony için ticari bir başarısızlık olarak değerlendirildi.[176] 2018 yılında Sony, Vita/PSP hattı için bir halef olmayacağını duyurdu.[177] Nintendo Switch ve Steam Deck gibi elde taşınabilir oyun konsollarının 2020'lerde başarılı olmasıyla birlikte, yayınlar Sony'nin bu pazardan çekilme kararını sorguladı.[176] Mayıs 2023'te Sony, PlayStation 5 için 8 inçlik bir ekrana sahip Project Q adlı bir denetleyici duyurdu. Bu denetleyici, Vita'nın uzaktan oynatma deneyimini veya Wii U GamePad'in Off-TV Play özelliğini taklit edecekti.[178]