Adıyaman'ın ilçeleri

Adıyaman ilinde bulunan ilçeler şunlardır:
Adıyaman (İl merkezi)
Besni
Çelikhan
Gerger
Gölbaşı
Kahta
Samsat
Sincik
Tut
Etimoloji
Samsat
Kuruluş tarihi çok eskilere dayanan Samsata Sümerler zamanında Semizata dendiği rivayet edilmektedir. Mısırların ise yine Samsata Şamşuata (?) veya Şemşiata (?) dediği rivayet edilmektedir. Ancak kentin adını Kommagene krallarından I. Antiochos Epiphanesin dedesi olan Kral Samostan almış olduğu düşünülmektedir. Bu ismin manasının ne olduğu bilinmemekle birlikte antik çağlardan itibaren Samsat ismi muhtemelen Kral Samostan dolayı Samasota, Samusat, Şimsat Simisat adıyla adlandırılmıştır. Samsat adının Süryanice ve İbranice isminin Simsat (Şimsat) olduğu ve bu ismin Güneş Güneş Diyarı manalarına geldiği söylenmekle birlikte bunun yanlış olduğu kanatindeyiz. Çünkü ortaçağın ilk dönemlerinde IV. asrın başlarında Ermeniler Hıristiyanlığı kabul etmeden önce ateşperest idiler. Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde bu eski dinlerini muhafaza etmiş olan Ermenilere Arevebaşt (yani güneşe tapınan) veya Arevorti (güneşin oğlu) deniliyordu. Bunların XIV. Asıra kadar yoğun olarak yaşadıkları en önemli merkez Samsattı. Bu yüzden güneş diyarı değil de güneşe tapanların memleketi olarak bilinmelidir. İslam fetihleriyle birlikte Samosata ismi Arap şivesine uydurularak artık Sümeysat olarak adlandırılacaktır. Osmanlıların son dönemlerinden itibaren günümüze kadar olan dönemde ise Sümeysat adı değişerek günümüzdeki kullanılan Samsat halini almıştır.
Kahta
Bilge Umar bu ismin Süryanice'den geldiğini belirtmektedir. Bu yörede bir zamanlar önemli miktarda Süryani yaşamış olduğundan onun bu düşüncesini paylaşmaktayız. Süryani Mihaelde bu isim Gaktai olarak geçmektedir. Abul Faraçta ise Kahta ismi Kahti olarak geçmektedir. Honigman ise bu isimlerden başka Kjakta kelimesini eserindeki haritada göstermiştir. Ermeniler bu yeri Gakhta olarak Arap tarihçileri ise Kahta olarak adlandırmışlardır. Kürtçe Gexte denildiği gibi ayrıca Kolik de denmektedir. John Freely ise kentin Kahtanın ismini almadan önce MÖ 3. yüzyılın ortalarında Kommagene Kralı Arsemes tarafından kente verilen Arsemia isminden başka bu şehir içinde Nymhaeum Kenti olduğunu dolayısı ile böyle bir isminin de olduğunu söylemektedir. Bu isim şehrin yanından geçen Nymphaios (Kahta) Çayın dan gelmiş olmalıdır. Nympha Yunan Mitolojisinde su ve orman perilerine verilen isimdi. O halde bu kentin ismi su perisi kenti veya orman perisi kenti olmalıdır.
Gerger
Gerger ilçesi ve Gerger kalesi çok eski olmakla birlikte, kale birlikte büyük ihtimalle Kommagene Krallığı döneminde yapılmış veya tamir görmüştür. Çünkü kalenin duvarlarında bu dönemden kalma bir yazıt vardır. Gerger ismi büyük olasılıkla Ermenice "büyük taş yapı veya heykel" anlamına gelen Gargar sözcüğünden gelmiştir. Bir başka rivayete göre Gerger adının kaynağı Kerkük'den Adıyaman'a iskan edilmis bir Karakeçili Türkmen aşiretidir. Gergerler dünya çapında yayılmış eski bir sülaledir. Gerger soyadı bazılarına göre Kerkük'de bulundukları bölgenin adidir. Urfa'ya yerleşmiş aşiret mensuplarının soyadları Gerger, Gergerli ya da Gergerlioğlu olmakla beraber bu adın kaynağının Kerkük'teki Gerger mi, yoksa bugünkü Gerger ilçesi mi olduğu açık değildir.
Besni
İlçenin adı antik çağda Ostacuscum du ve bu kent Kommagene krallığının beş önemli kentinden biri idi. Besni, Abul Faracda Bet Hesne, Süryani Mihaelde ise Beit Hesna olarak ismlendirilmiştir. Her iki şekil de Süryanice olup "Hesna yurdu" anlamındadır. Kentin adı Urfalı Mateosta Behesni, İslami kaynaklarda ise Bihisni olarak geçmektedir. Honigmann Bahasna şeklinde kaydetmiştir.
Çakırhöyük (Keysun)
Çakırhöyük ismi Keysun isminin sonradan cumhuriyet döneminde değiştirilen şeklidir. Ama tarih boyunca bu yer Kişum, Kaysum, Cesum, Kaeasun, Kesun, Keasun olarak adlandırılmıştır. Süryani Mihael ve Mateosda Keysun, Kaysun Grigorun Urfalı Mateosun zeylinde ise Gison olarak geçer ve Güzel manasında olduğu açıklanmaktadır. Keysun ismi tarihçiler tarafından genellikle Maraş-Göksun ile karıştırılmaktadır. Süryanice Kayşum, Arapça Kaysum, Rumca Kaesoun, veya Kessounion'dur. Burası Gaziantep ile Besni arasındadır.
Gölbaşı
Bugünkü İnekli köyünün eski ismi ve bir zamanlar önemli bir ilk çağ kenti olan Adata idi. Honigmannda al-Hadas, Hadata, olarak vermiştir.
Kaymakamlar
Halen görevde olan Vali ve ilçe kaymakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Belediyeler
Belediye Başkanları
2019 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.
(1) Besni Kesmetepe Belediye Başkanı Ali yılmaz 18.11.2019 tarihinde DSP'den CHP'ye geçti.
(2)28 Mayıs'ta YSK, İYİ Parti'den Suvarlı Belediye Başkanı seçilen Mikail Ağır'ın adli sicil kaydındaki suçtan dolayı mazbatasının iptaline karar vermişti.18 Ağustos 2019'da Suvarlı'da yenilenen seçimlerde Mikail Ağır'ın eşi AK Parti'ye transfer olan Gülfer Ağır seçildi.
Belediye Meclisleri
Adıyaman İl Genel Meclisi üye sayısı 30'dur. Adıyaman Belediyesi meclisi üye sayısı ise 37'dir. İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 263'tür.
Belediye Meclis üyelerinin sayıları ilçenin son nüfus sayımına göre 9 ile 55 üye olarak belirlenir.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
2 Haziran 2019 tarihinde Yüksek Seçim Kurulunun kararıyla tekrarlanan seçimi kazanan Kesmetepe Beldesi DSPli Belediye Başkanı Ali Yılmaz ve 2 belediye meclis üyesi aldıkları kararla CHPye geçtiler.
Nüfus
Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2023 verileri)
Adıyaman İli Nüfusu: 635.169'dur. Bu nüfusun %76,77'si şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu). İlin yüzölçümü 7.337 km2'dir. İlde km2'ye 87 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 174tür.) İlde yıllık nüfus % 0,48 oranında azalmıştır. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez (% 1,25), Samsat (% -9,16)
06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre 9 ilçe, 23 belediye, bu belediyelerde 174 mahalle, ayrıca 453 köy bulunmaktadır.
Yıllara göre ilçe nüfusları
Konum