Troyalı Kadınlar

Troyalı Kadınlar, MÖ 415 yıllarında Euripides tarafından kaleme alınmış tragedyadır. Euripidesin Truva Savaşı'nı konu alan üçlemesinin üçüncü kitabı olan eser, Atina ve Sparta halklarını karşı karşıya getiren ve on yıl süren Peloponez Savaşı ortamında yazılmıştır. Bu oyun, şehirleri yağmalandıktan, kocaları öldürüldükten ve kalan aileleri köle olarak götürüldükten sonra geriye kalmış Troyalı kadınların kaderini anlatmaktadır.
Arka plan
Truvalı Kadınlar, Euripidesin Truva Savaşı'nı konu alan üçlemesinin üçüncü kitabır. Birinci kitap Alexandrostur ve Parisin ailesi tarafından terkedilip, gençliğinde tekrar ailesini bulup kabul edilmesini anlatır. İkinci kitap Palamedestir. Palamedes, Odisseusu Truva Savaşına getirmeyi başaran kişidir. Yine Palamedes, Odysseusun ona oyun oynaması yüzünden Truva Savaşı esnasında, Akhalar tarafından öldürülmüştür. Euripides bu üçlemesi ile, antik Atinada Dionysos adına yapılan Dionysia festivalinde ikincilik ödülünü almıştır.
Karakterler
Hekabe: Troya kraliçesi
Kassandra: Troya prensesi, Hekabe ve Priamos'un bilici/kahin kızı
Andromakhe: Hektor'un karısı
Helen: Troya'ya kaçarak savaşı başlatan Sparta kraliçesi
Menelaos: Helen'in kocası, Akha ordusu komutanı, Sparta kralı
Poseidon
Athena
Koro: Troyalı kadınlar
Konu
Poseidon ile Athena'nın diyaloğu
Kitap Poseidon ile Athena'nın diyaloğu ile başlar. Truva Savaşı boyunca Poseidon, Truva tarafında olmuşken; Athena Akha'ları desteklemiştir.
Poseidon ilk önce şunları anlatır. Truvanın surlarını Apollo ile yaptığını, Truvanın bir Frigya şehri olduğunu, Fokisli Epeios'un (Truva atını inşa eden kişi, savaştan sonra İtalyada Lagaria kentini kurmuştur.) Athenanın yardımıyla tahta at hazırlayıp surun içine gönderdiğini, Dor Atının içine gizlenmiş askerler olduğunu, Priamosun Zeus tapınağında katledildiğini, Akhaların, Truva zenginliklerini aldıklarını, Hera ve Athena tarafından yenildiğinden, Komutanların birçok Truvalı kadını köle olarak aldığından, Helenin de tutsak olduğundan, Polyksenenin Akhilleusun mezarında öldürüldüğünden, Kassandraya ise Agememnon tapınakta zorla beraber olduğundan bahseder.
Yanına Athena gelir ve Poseidon ile aynı tarafa yani Akhaların karşısına geçtiğini söyler. Çünkü Telamon oğlu Aias, Kassandraya Athena tapınağında saldırmış ancak Akhalar bu saygısızlığa dur dememiştir. Athena, Zeusun yardımı ile eve dönen Akhalara fırtınalar çıkaracağını anlatır ve Poseidonun da Egeden geçerken denizin dalgaları ve kasırgalarla Akhalara felaketler getirmesini ister. Poseidon da kabul eder.
Kadınların paylaştırılması
Agamemnonun çadırında bulunan Hekabe (Truva Kraliçesi) sahneye girer. Durumuna feryat eder ve her şeyin sorumlusu olarak Heleni gösterir. Kızı Kassandranın bahtsızlığından dert yanar. Helenin hizmetçisi olmaktan korktuğundan, onun yerine Thesuesun ülkesine gitmeyi tercih edeceğinden bahseder.
Sonra haberci Talthybios girer ve Hekabeye Truvalı kadınların kimler arasında paylaştırıldığını anlatır. Kassandrayı kendine eş yapmak için Agamemnon almıştır. Ardından da diğer kızı Polyksenenin Akhilleusun mezarına kurban edildiğini öğrenir. Hektorun karısı Andromakheyi ise Akhilleusun oğlu Neoptolemos almıştır. Hekabenin kendisi de Odysseusa düşmüştür.
Kassandra
Kassandra sahneye girer ve yas içindeki annesine üzülmemesini; babasını ve kardeşini öldüren Agamemnonu öldürerek ondan intikam alacağını anlatır. Sonra da annesini alan Odysseusun başına geleceklerin kehanetini verir. (Bütün bu hikaye Homerosun Odessasında anlatılmıştır.) Ardından Kassandra, Agamemnona gelin olmak için sahneden haberciyle çıkar.
Koro, Truva Atını anlatmaya başlar. Halkın nasıl bilmeden ahşap atı aldığını, Athena tapınağına getirip nasıl sevinç içinde dans ettiklerini anlatır. Sahneye Andromakhe girer ve Hekabe ile kaderlerine ağlaşırlar. Kocasını öldüren adamın oğlunun yatağına girecektir.
Andromakhe ve oğlunun akıbeti
Haberci tekrar sahneye girer ve Andromakheye oğlunu öldüreceklerinin haberini verir. Odysseus, cesur adam Hektorun çocuğunun büyümemesi gerektiğini önererek, Truva surlarından aşağı atılmasını söylemiştir. Haberci Andromakheye metanetle karşılamasını aksi takdir de Akhaların bebeği gömmesine bile izin vermeyeceğini de ekler. Böylece haberci ve Andromakhe sahneden çıkar.
Koro, Salamis Adasının kralı Telamonun (Akhilleusun babası Peleusun kardeşi), Alkmenanın doğurduğu Herakles ile İlionu yıkmak için geldiklerini ve İlionun kralı Laomedonu öldürüp İlionu yağmaladıklarını anlatır. Laomedonun oğlu Priamosun ülkesini ikinci kez Hellas mızrakları yıkmıştır.
Helen ile Menalous
Sahneye Menelaos girer ve karısı Heleni esir alacağını söyler. Parisin ve ülkesi Truvanın cezasını bulduğunu belirtir. Heleni alıp memleketine götürecek ve cezasını orada İlionda ölenlerin yakınları verecektir. Hekabe, Menelaousa karısı Heleni öldürmesini çünkü cazibesiyle erkekleri esir alıp kentleri yıktığını söyler. Helen, Menalous ve Hellenlerin kendisi hakkındaki kararını sorar. Menalous ona, öldürülmesi için kendisine verildiğini söyler. Helen sözü alır ve asıl suçlunun Hekabe olduğunu anlatır. Çünkü Parisi doğuran odur. Ayrıca rüyasında gördüğü yakıcı ateşten dolayı, kocasının Parisi öldürememesinden de kaynaklı Paris hem Truvanın hem de kendisinin felaketi olmuştur. Çünkü Paris, üç tanrıçanın hakemi seçilmiştir. Athena ona Frig komutanlığı ve Hellası yağmalama sözü vermiş; Hera Asya ve Avrupanın hükümdarlığını vadetmiş, Afrodit ise Heleni vereceğini söylemiştir. Paris, Afroditi en güzel tanrıça seçerek bu kötü bahtı getirmiştir. Kendisini değil Afroditi suçlamasını ister kocasından. Kendisi, Truvadan kaçmak için uğraşsa da izin verilmemiştir ve üstüne üstlük bir de sonradan Priamos ve Hekabenin diğer oğlu Deifobos ile evlendirirmiştir.
Sonra Hekabe alır ve Helenin yalan konuştuğunu anlatmaya başlar. Üç güzeller yarışmasında Heranın ya da Athenanın vadettiği öldüllerin anlamsız olduğunu ve onların amaçları ile çeliştiğini söyler. Hera ya da Athena ne diye güzellik sevdasına kapılmışlardır ki? İda Dağına gelmelerinin tek sebebi, eğlence içindir. Heleni oğlu Parisi görür görmez Afroditleşmekle suçlar yani düşüncesizce ona aşık olduğunu söyler. Parisin ve İlionun lüksünü ve şatafatını istediği için Parisle kaçtığını iddia eder. Paris onu kaçırmış olsaydı, neden bağırıp Spartalılara duyurmamıştı? Henüz yıldız olmamış olan Kastor orada değil miydi? Ayrıca Hekabe, Helene kaç kere git dememiş miydi? Kaçmaya kalkmadığı buradan belliydi. Çünkü kendisi Truva Sarayında özgürdü. Ama şimdi İlion düşünce süslenip püslenip kocasının yanına geliyordu. Sonra Menalousa döner ve Hellası onurlandırmak için Heleni öldürmesini; ayrıca kocasını terk eden kadınlarında öldürülmesi gereken bir yasa koymasını tavsiye der. Koro, yani truvalı kadınlar da Hekabeyi destekler. Menalosa Helenle aynı gemi de Akhaya dönmeme sözü verdirtir. Helenin kocası Menalosu etkilemesinden korkmaktadır. Sonra Menalous ve Helen çıkarlar. Koro yine geleceklerine ağıtlar yakar.
Andromakhe'nin gidişi ve ağıtlar
Sonra haberci gelir tekrar. Peleas yeni felaketleri duyunca, Pelasın oğlu Akastos Neoptolemosu (Akhilleusun oğlu) ülkeden kovmuştur. Bunun üzerine Neoptolemos ve Andromakhe alelacele gitmişlerdir. Andromakhe öldürülmüş oğluna cenaze düzenlensin diye Hekabeye vermiştir. Haberci ölü bebeği, Hekabeye verir ve gider. Hekabe de küçücük bebekten korkan Akhaların katline dert yanmaya başlar. Koro da yani çadırdaki Truvalı kadınlarda ona eşlik eder.
Haberci tekrar girdiğinde, Truvanın yakılmak üzere ateşe verildiği, borazan çaldığında ise çadırdan kadınların ikişer ikişer çıkarak Akha gemilerine gitmeleri gerektiğini söyler. Hekabe ise Odysseusun hediyesidir. Hekabe devam eder, Dardanos soyunun başına nasıl bu gelmiştir. Ilionun yandığını Pergamonun yıkıldığını söyler. Truvalı kadınlar ve Hekabe, başlarına gelenlere, Priamosun mezarsız ölüsüne bir kez daha ağıt yakar.