turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Oberon (uydu)

Oberon, Uranüs'ün önemli uydularının en dışta olanıdır. Ortalama 760 km çapıyla Uranüs'ün ikinci en büyük uydusudur. 1787 yılında William Herschel tarafından keşfedilmiştir. Adı William Shakespeare'in A Midsummer Night's Dream adlı oyununda perilerin kralı olan Oberon'dan gelir. Oberon'un yörüngesi kısmen Uranüs'ün Manyotosferinde bulunmaktadır. Dış yüzeyi ile çekirdek arasındaki sınırda Sıvı su tabakası mevcut olabilir. Dış yüzeyinde çok sayıda çarpma kraterleri bulunur, yaklaşık olarak 210 kilometre çapında çarpma kraterlerinin olduğu düşünülüyor.
Uranüs sistemi yakından sadece bir kez gözlemlenmiştir: Voyager 2 Uzay aracı tarafından 1986 Ocak ayında Oberon'dan birkaç görüntü aldı.
Keşfi ve adının verilmesi
Oberon William Herschel tarafından 11 Ocak 1787 yılında keşfedilmiştir. Aynı Gün yine William Herscel tarafından Uranüs'ün en büyük uydusu Titania keşfedilmiştir.
Ve sırasıyla Uranüs'ün dört uydusunu daha keşfetti.
Ay'dan görülebilir ancak Dünya'dan sadece gelişmiş teleskoplar ile görüntülenebilir.
Fiziksel özellikleri
Oberon Uranüs'ün beş büyük uyduları arasında ona en uzak olanıdır, 584.000 km lik bir mesafede Uranüs'ü yörüngeler.
Uranüs etrafında dönme süresi 13,5 gündür.
Oberon Uranüs'ün en büyük 2., Güneş Sisteminin de en büyük 9. uydusudur. Oberon'un karanlık ve kırmızımsı yüzeyi
asteroid ve kuyrukluyıldızların etkileri tarafından şekillendirilmiştir gibi görünüyor.
Her ne kadar önesürümler şüpheli olsa da. Kabaca Oberon'un yüzeyinde %50 donmuş su, %30 katı silikat ve %20 metan, karbon ve azot bileşikleri bulunur.
Oberon Uranüs gezegeninin en büyük ikinci uydusudur.
Titania ve Oberon uyduları William Herschel tarafından yaklaşık elli yıl dikkat çekecek derecede görüntülenememiştir. Fakat bazı günler Dünyadan amatör teleskoplarla gözetilebilmektedir.
Ayrıca Her 42 yılda bir kez, Uranüs ekinoks ve ekvator düzlemi bir olduğunda Dünya'nın kestiği, karşılıklı örtülme ile Uranüs uydularını görmek mümkün olmaktadır. Altı dakika süren böyle bir olay, 4 Mayıs 2007 günü, Oberon ve Umbriel Gözlendi.
Yüzey özellikleri ve jeoloji
Oberon; Umbriel'de sonra Uranüs'ün yüzeyi en karanlık ikinci büyük uydusudur.
Parini Lisesi

Milanodaki Parini Lisesi (Liceo Ginnasio Statale Giuseppe Parini), en eski ve en saygın İtalyan liselerinden biridir. 1774 yılında Avusturya Arşidüşesi Maria Theresia tarafından kurulmuştur.
Ünlü öğretmenler
Parini Lisesinin ünlü öğretmenleri arasında şu adlar yer alır:
Pio Raina
Francesco D'Ovidio
Luigi Illica
Luigi Ristagno
Antonio Banfi
Mario Untersteiner
Antonio Cantele
Luigi Castiglioni
Edmondo d'Arbela
Fernanda Wittgens
Cesare Musatti
Ferruccio Parri
Luigi Vimercati
Giustino Renato Orsini
Ünlü öğrenciler
Milano kültür, edebiyat ve ekonomi tarihinin birçok ünlü adı Parini Lisesinde öğrenim görmüştür. Bu adlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz:
Alessandro Manzoni
Tommaso Grossi
Carlo Cattaneo
Cesare Correnti
Carlo Tenca
Francesco Vallardi
Luciano Manara
Emilio Dandolo
Emilio Visconti Venosta
Giuseppe Missori
Felice Cavallotti
Clemente Rebora
Carlo Emilio Gadda
Dino Buzzati
Paolo Grassi
Guido Morselli
Guido Piovene
Walter Tobagi
Achille Ratti
Giorgio Strehler
Aldo Finzi (besteci)
Miranda (uydu)

Miranda, Uranüs'ün bir uydusu. 1948 yılında Gerard Kuiper tarafından keşfedilmiştir. Adı William Shakespeare'in Fırtına adlı oyununda Prospero'nun kızı Miranda'dan gelir. Biçimi tam bir küre değildir; yüzey şekilleri Güneş Sistemi'ndeki hiçbir gökcismine benzemez. Yüzey şekillerinin, alt katmanlardaki sıvıların yüzeye çıkıp donması sonucu oluştuğu sanılmaktadır.
Fiziksel Özellikleri
Miranda'nın yüzeyi, düşük-yoğunluklu katman da muhtemelen iç silikat kaya ve organik bileşikleri içeren, çoğunlukla su ve buz olabilir.
Miranda'nın yüzeyi uydunun geçmişi yoğun jeolojik aktivite gösteren, çaprazlama geçilen ve büyük kanyonlar tarafından kırık arazi bölgeleri bulunan bir uydudur.
'Large racetrack' gibi Coronae denilen oluklu yapılar, genişlemeli diyapirlerin tepesinde süreçleri, ya da hareketli buz yoluyla oluşmuş olabilir
Sırtlar muhtemelen genişlemeli tilt blokları temsil eder ve Kanyonları ekstansiyonel faylanma meydana grabeni temsil eder.
Diğer özellikleri buzlu magma yapısı, volkanik patlamalar ve kriyo nedeniyle olabilir.
Bilim adamları Mirandanın jeolojik özelliklerini aşağıdaki gibi tanımıştır:
Krater Etkisi
Corona (gezegensel jeoloji)
Regiones
Rupes (Uçurum)
Sulci(Oluklar)
Uranüs'ün doğal uyduları
Ferih Egemen

Ferih Egemen (1916, İstanbul - 12 Ekim 1978, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen, yazar ve seslendirme sanatçısı.
Orta eğitiminin ardından ilk kez "Yedi Köyün Zeynebi" adlı oyunla sahneye çıkan Ferih Egemen, 1932 yılında Şehir Tiyatroları kadrosuna girdi. Tiyatronun yanı sıra sinema filmlerinde de rol alan sanatçı, ayrıca seslendirme çalışmaları da yaptı. Türk tiyatro tarihinde önemli bir yere sahip olan Egemen, Selim Naşit, Suna Pekuysal, Adile Naşit, Gazanfer Özcan ve Feridun Karakaya gibi birçok ünlü sanatçının yetişmesinde büyük katkı sahibidir.
Ferih Egemen, Şehir Tiyatroları'nda öğretmenlik, yönetmenlik ve çocuk oyunları yazarlığı da yapmıştır. Emekli olduğu kurumda bir atölyeye sanatçının adı verilmiştir. İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları, Gaziosmanpaşa Belediyesi'nin inşa ettiği sanat kompleksini, 2009 yılında "Gaziosmanpaşa Ferih Egemen Çocuk Sahnesi" olarak açmıştır. Sinema kariyeri 1932-1951 yılına kadar sürmüştür, bu süre zarfında 5 filmde rol almıştır.
Tiyatro oyunları
Üç Saat
Altın Zincir
Tohum
Gülmeyen Çocuk
Filmografisi
Bir Millet Uyanıyor - 1932
Söz Bir Allah Bir - 1933
Karım Beni Aldatırsa - 1933
Cici Berber - 1933
Göçmen Çocuğu - 1952
Hale-Bopp kuyruklu yıldızı

Hale-Bopp kuyruklu yıldızı (C/1995 O1) büyük bir olasılıkla yirminci yüzyılın en çok gözlemlenmiş kuyruklu yıldızıdır. Çıplak gözle 18 ay gibi rekor bir süre boyunca gözlemlenebildi. Bir önceki rekor yarı süre ile 1811 yılının büyük kuyruklu yıldızına aitti. Hale-Bopp 23 Temmuz 1995 tarihinde Alan Hale ve Thomas Bopp tarafından Güneş'ten uzak bir noktadayken keşfedildi. 1996 yılında Dünya'dan çıplak gözle gözlenmeye başlandı.
Cyrano de Bergerac (film, 1950)

Cyrano de Bergerac 1950 ABD yapımı siyah beyaz dramatik bir filmdir. Fransız şair ve oyun yazarı Edmond Rostand'ın 1897'de yazdığı aynı adlı oyundan senaryosunu Carl Foreman'ın uyarlayıp yazdığı filmin yönetmeni Michael Gordon dur. Yapımcılığını Stanley Kramer'in üstlendiği filmin müzikleri Dimitri Tiomkin'e aittir. Filmin başrollerinde José Ferrer, Mala Powers ve William Prince oynamışlardır. José Ferrer filmdeki "Cyrano de Bergerac" rolü için Oscar ödülü almıştır. Cyrano de Bergerac gerçekte 17. yüzyılda Fransa'da yaşamış bir şahsiyetti. Karizmatik bir şövalye ve düello meraklısı bir silahşor olan Cyrano aynı zamanda da bir şair ve oyun yazarı idi. Bir diğer özelliği de dikkati çekecek kadar heybetli olan burnu idi. Oyun Türkiye'de Prof. Sabri Esat Siyavuşgil'in manzum çevirisi ile tanınmış ve sevilmişti. Türkiye'de gösterilen filmin dublajında da bu çeviri esas alınmıştı. Film Türkiye'de özgün ismi ile gösterilmiştir.
Özet
Filmin konusu 1640 yılında Fransa 'da geçer. Usta bir silahşor ve yetenekli bir şair olan karizmatik şövalye Cyrano de Bergerac aynı zamanda kocaman da bir buruna sahiptir. Zaten giriştiği düelloların birçoğu bu burun yüzünden olmaktadır, burnu ile alay edilmesine asla dayanamaz. Günlerden bir gün güzeller güzeli Roxanne (Mala Powers)'a aşık olur, ancak kendi deyimi ile 'katedral' gibi bir burunla sevgisinin karşılıksız kalacağından emindir. Bu arada Cyrano'nun arkadaşı yakışıklı Christian (William Prince) da Roxanne'a aşıktır, ne var ki bu mahcup şövalyenin ağzı Cyrano gibi güzel laf yapmayı bilmez. Cyrano, Christian'a Roxanne'ın kalbini kazanmada yardımcı olmaya söz verir. Gece serenatlarında gizlendiği yerden Christian'ı seslendirecektir. Aynı zamanda romantik ve duygu dolu mektupların da gölge yazarı yine Cyrano olacaktır.
Oyuncu kadrosu
Film hakkında notlar
31 Mayıs 1977 'de TRT 'de gösterildi.
1951'de En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü "Cyrano de Bergerac" rolü için José Ferrer'e verildi. Ferrer aynı yıl Altın Küre ödülünü de aldı. Aynı zamanda görüntü yönetmeni Franz Planer'a da siyah beyaz kategorisinde Golden Globe ödülü verildi.
Edmond Rostand'ın aynı adlı oyunu ilk kez 27 Aralık 1897'de Paris'te perdelerini açmıştı. Büyük başarı kazandı. Dünyanın her yerinde oynandı. Türkiye'de tiyatrolarda Prof. Sabri Esat Siyavuşgil'in manzum çevirisi ile oynandı(1945-1971). Ankara Radyosu'nda ise Nazım Engin'in çevirisi ile temsil edildi (1943).
Bu filmde ise Carl Foreman senaryosunu Brian Hooker'ın Fransızcadan İngilizceye yaptığı oyun çevirisine dayandırmıştır. Hooker'ın manzum tercümesine Foreman da sadık kalmıştır.
José Ferrer'in filmdeki burun makyajı United Artists'e 1500 dolara patlamış.
Oldukça düşük bir bütçe ile çevrilen film gişede fazla başarı kazanmamış. Bunun üzerine zamanından önce televizyonlara verilmiş. Televizyonlarda ise yarım asırdır hiç azalmayan bir ilgi ile tekrar tekrar seyredilmektedir.
Jean-Paul Rappeneau 1990 yılında Gérard Depardieu ve Anne Brochet'le filmin yeni bir versiyonunu çekti.
Diğer "Cyrano de Bergerac" filmleri
Bojan Krkić

Bojan Krkić Perez (d. 28 Ağustos 1990, Lleida), forvet mevkiinde oynamış, Sırbistan asıllı İspanyol eski futbolcudur. 12.000.000 'ya AS Roma takımına transfer oldu. 30 Ağustos 2012'de AS Roma'dan İtalyan ekibi Milan'a kiralık olarak gitmiştir.
6 Temmuz 2013 tarihinde 1 yıllığına Ajax kulübüne kiralık olarak transfer oldu. Ayrıca Bojan Krkić ve Lionel Messi'nin büyükbabaları kardeştir.
Genç yaşında Barcelona A Takımında forma giydi. Geleceğin yıldızlarından biri olarak görülüyor. Henüz 16 yaşındayken Barcelona A takımında ilk kez forma giydi. 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası'na Luis Aragonés tarafından çağrılmıştır fakat bunu kaldıramayacağını düşünerek affını istemiştir. Zlatan Ibrahimović'in transfer edildiği zaman bile onu birçok kez yedek bırakabilmiştir. Dünyanın en önemli yeteneklerinden biri olan Bojan Krkic 2010-2012 arası AS Roma'da forma giydi. 2012-2013 sezonunda Milan'da oynayan Krkić, sezon sonunda kiralık olarak Ajax'a gönderildi. 2023 yılında futbolu bıraktı.
Bojan Krkic 'in babası Bojan da futbolcuydu. 1980'li yıllarda Crvena zvezda'nın değişmez oyuncusuydu. Babası Bojan Barcelona'da futbolcu izleme görevini yürütmektedir.
Supercopa de España, Supercoppa Italiana, UEFA Süper Kupası, FIFA Kulüpler Dünya Kupası
Silifke Kalesi

Silifke Kalesi, Mersin ili Silifke ilçesinde bulunmakta olup, şehrin batı tarafında 185 m yükseklikte doğu-batı yönündeki ana kaya üzerine oturmuş, etrafı hendekle çevrili ve 16 burçla tahkim edilmiş olup 29.000 m2 lik bir alanı kaplamaktadır.
Temel belirlemelere göre Helenistik ya da erken Roma döneminin olduğu anlaşılan kale, geçirdiği onarım ve değişiklikler sonucu bugün bir Orta Çağ kalesi görünümündedir.
Önemi
Silifke Kalesi konum itibari ile hem ticaret yolunu
denetleyen hem de limanı kontrol eden bütün yollara hakim bir noktada oldukça stratejik bir konumda yer almaktadır. Özellikle Silifke-Mut-Karaman güzergahı ile Anamur-Silifke, Anavarza ve Yılanlı Kale savunma hattının önemli bir yapısıdır.
Kalenin antik çağlardan itibaren kullanıldığı, Grek, Roma, Bizans, Selçuklu, Karamanoğlu ve Osmanlı döneminin son zamanlarına kadar kale-şehir olarak hizmet verdiği kazı sonucu ortaya çıkmıştır.
Detaylar
Kale oval planlıdır. Batıdan doğuya uzunluk yaklaşık 250 metre (820 ft) ve genişlik yaklaşık 75 metredir (246 ft). Etrafı kuru bir hendekle çevrili kalenin içinde kemerli galeriler, su sarnıçları, depolar ve diğer yapı kalıntıları bulunmaktadır. 17. yüzyıl Türk seyyahı Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sine göre kalede 23 burç, 60 ev ve bir cami vardır; ancak burçların bir kısmı ve kale içi tümden yıkık durumda olduğundan tam belirlemesini yapmak güçtür. Halen, çoğu tonozlu tavanlara sahip olan 10 adet burç bulunur. Bazıları sivri tonozlu, 10 kadar ince işlenmiş alt mahzen korunmuştur. Dış cephe taşlarının çoğu iyi hazırlanmış kesme taş bloklardan oluşmaktadır. 1979'da kalenin resmi bir araştırması yapılmıştır.
2060 Chiron

Plüton'un uydusu Charon ile karıştırılmamalıdır.
2060 Chiron, Dış Güneş Sistemi'nde Satürn ve Uranüs arasında yörüngede olan bir küçük Güneş Sistemi cismidir. Charles T. Kowal tarafından 1977 yılında keşfedilen cisim, Centaur cisimleri olarak bilinen yeni bir nesne sınıfının ilk tanımlanmış üyesidir. İlk önceleri asteroit olarak sınıflandırılmış ancak daha sonra aslında kuyruklu yıldız olduğu konusunda tartışma açılmıştır. Günümüzde her iki sınıfta da yer almaktadır. Chiron, adını Yunan mitolojisindeki centaur Chiron'dan almıştır.
Yörünge
Chiron'un yörüngesinin Dış merkezliği oldukça yüksektir, günberisi Satürn'ün yörüngesinin hemen içinde ve günötesi Uranüs'ün günberisinin hemen dışındadır (ancak Uranüs'ün ortalama uzaklığına ulaşmaz). Solex programına göre Chiron ile Satürn arasındaki mesafenin en düşük olduğu tarih Mayıs 720 idi. Bu tarihte Chiron ile Satürn arasındaki uzaklık 30.5 ± 2.0 milyon km (0.204 ± 0.013 AU) idi. Bu yolculukda Satürn'ün kütleçekimi Chiron'un yarı büyük ekseninin 14.55±0.12 AU'den 13.7 AU'e inmesine sabep olmuştur. Chiron'un yörüngesi Uranus'ün yörüngesi ile kesişmez.
Chiron astroid kuşağının oldukça uzağında olup bu tür bir yörüngeye sahip ilk keşfedilmiş cisim olduğundan dolayı çok ilgi çekti. Chiron Dış gezegenler arasında bir yörüngeye sahip olan Centaur sınıfının ilk örneğidir. Chiron bir Satürn-Uranüs cismidir çünkü günberisi Satürn'ün kontrol alanına ve günötesi Uranüs'ün kontrol alanına düşer. Centaur'ların yörüngeleri stabil değildir ve dev gezegenlerin kütleçekimsel tedirginliklerinden dolayı milyonlarca yıl içinde ya yörüngeleri değişecek ya da Güneş Sisteminden tamamen ayrılacaklardır. Chiron büyük ihtimalle kuiper Kuşağından gelmiştir ve yaklaşık bir milyon yıl içinde kısa-periyot kuyruklu yıldızına dönüşecektir. Chiron günberiye 1996 da ve günöteye Mayıs 2021 de erişmiştir.
Halkalar
Chiron'un, 10199 Chariklo'nun daha belirgin olan halkalarının benzerlerine sahip olma ihtimali vardır. 7 Kasım 1993, 9 Mart 1994 ve 29 Kasım 2011 de kaydedilmiş ve başlangıçta Chiron'un kuyruklu yıldız benzeri davranışlarından kaynaklandığı zannedilen beklenmedik gizlenme olaylarından sonra Chiron'un halkalarının 324 ± 10 km yarıçapa sahip olduğu ve keskin bir şekilde tanımlanmış olduğu öne sürülmüştür. Halkaların farklı bakış açılarına göre değişen görüntüsü Chiron'un parlaklığındaki, ve bundan dolayı albedo ve büyüklüğündeki uzun vadeli değişiklikleri açıklayabilir. Üstelik bu halkalar, Chiron'un halkalarında su buzu olduğunu varsayarsak, Chiron'un spektrumundaki kızılötesi su buzu emilim bantlarının değişen yoğunluğu ve 2001 deki yok oluşlarını açıklayabilir. aynı zamanda Chiron'un halkalarının spektroskopi ile belirlenen geometrik albedosu Chiron'un uzun vadeli parlaklık değişimlerini açıklamak için kullanılanlar ile tutarlıdır.
Cambazlı Kilisesi

Cambazlı Kilisesi veya Canbazlı Kilisesi, Mersin ilinin, Silifke ilçesinin Canbazlı köyündedir.
Cambazlı'nın Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde önemli bir yerleşim merkezi olduğu Uzuncaburç ve Ura ile Kızkalesi'ne döşeme antik bir yolla bağlantılı olmasından ve günümüze kadar gelebilmiş varsıl kalıntılarından anlaşılmaktadır. Burada, kaya mezarlarının yanı sıra birer küçük tapınağı andıran anıt mezarlar, lahitler, sarnıç ve özellikle mahallenin girişinde bulunan kilise, görülmeye değer tarihi kalıntılardır. Cambazlı Kilisesi, benzerleri arasında gerçek özelliklerini korumuş en iyi durumdaki örneklerden biridir. Kuzey cephesi tümden kapalı olan yapının içindeki iki sütun dizisinden sağdaki Korint başlıklı bütün sütunlarla bunların üstünde sıralanan galeri sütunları ayaktadır. Beşinci yüzyılın olan 20m X 13m ölçülerindeki kilisenin apsisi ve tüm duvarları sağlamdır.
Friedrich Barbarossa Anıtı

Friedrich Barbarossa Anıtı, Türkiye'nin Mersin ili Silifke ilçesinde bulanan bir anıt. Kutsal Roma Cermen İmparatoru Friedrich Barbarossa, 3. Haçlı Seferi'nde ordusu ile Filistin'e giderken 10 Haziran 1190 günü Ekşiler köyü yakınlarında Göksu Irmağı'nda boğulmuştur. 1971 yılında Alman Büyükelçiliği tarafından Friedrich Barbarossa'nın boğulduğu yere yaptırılan anıt taş, Silifke-Konya kara yolunun 9. kilometresinde yolun hemen sağ kenarındadır.
Mersin'deki anıtlar
Silifke
2012'de tamamlanan yapılar
Tekir Ambarı

Tekir Ambarı ya da Tekfur Ambarı, Mersin'in Silifke ilçesinde yer alan Bizans İmparatorluğu döneminden kalma tarihi sarnıç. Silifke Kalesi'nin eteğinde yer alan, 46 metre uzunluğunda 23 metre genişliğinde, 14 metre derinliğindeki sarnıcın duvarları su sızmasını önlemek ve anıtsal bir görünüm kazandırmak amacıyla düzgün kesme taşlarla desteklenmiştir. Bir kaya kütlesi oyularak oluşturulan sarnıcın uzun duvarları 8, kısa duvarları ise 5 yuvarlak kemerli niş ile süslenmiştir. Sarnıç bu özellikleriyle Anadolu mimarisinin örneği az görülen yapılarındandır. Sarnıca iniş güneydoğu tarafındaki helezonik merdiven ile sağlanmaktadır.
Silifke'nin su ihtiyacını karşılamak amacıyla antik dönemde açılan Taşdöşeme su yolunun ihtiyacı karşılayamaması üzerine açılan Bahçebaşı su yolundan beslenen sarnıcın kapasitesi ise 10.000m3 idi. Ayrıca içi moloz dolu olduğundan dolayı taban seviyesi tespit edilememekte ve su giriş kanalları görünmemektedir.
Bakımı yapılmadığından ötürü harap halde bulunan ve herhangi bir koruma altında bulunmayan yapının içerisindeki tarihi nitelikteki taşlar da kırık haldedir.
Ruj

Ruj, dudağa renk vermesi için kullanılan ve içinde pigmentler, yağlar, balmumu ve yumuşatıcı maddeler içeren bir kozmetik ürünüdür. Çeşitli renklerde, ışıltılı, simli olabilir. Makyaj ürünlerinin en çok tercih edilen ürünüdür. Dudak kalemi, dudak parlatıcısı ve dudak renklendiricisi ile beraber kullanılır. Ruj kelimesi Fransızcada "kırmızı" anlamına gelen "rouge" kelimesinden gelmektedir. Rujun içinde ozokerit, lanolin ve ceserin mumları, balmumu, kastor yağı, beyaz mineral yağı, lanolin yağı, hidrolenmiş bitkisel yağlar, oleil alkol ve bromo asitler bulunmaktadır. Dünyada her üç kadından biri ruj kullanmaktadır ve hayatı boyunca bir kadın ortalama altı gram ruj yutmaktadır.
Tarihi
Antik Mezopotamyalı kadınlar, büyük ihtimalle ruju icat eden ve kullanan ilk kişilerdi. Yarı değerli mücevherleri öğüterek dudaklarını boyamak için bunları kullandılar. Antik İndus Vadisi Uygarlığı, yüz boyamada ruju dudaklarına sürdüler. Antik Mısırlılar, karıştırdıkları çeşitli bitki ve hayvan yağlarını kızıl kurşun ve demir oksitle renklendirip dudaklarına sürdüler. Karışımdaki pas kokusunu gidermek için kullandıkları malzemeyse doğal malzemelerdi.
Ruj, balmumu, yağlar, antioksidanlar ve yumuşatıcılar içerir. Balmumu katı ruja yapı sağlar. Rujlar, bal mumu, ozokerit ve kandelilla mumu gibi çeşitli mumlardan yapılabilir. Karnauba mumu, yüksek erime noktası nedeniyle rujun güçlenmesi açısından önemli bir bileşendir. Rujlarda zeytinyağı, mineral yağ, kakao yağı, lanolin ve petrolatum gibi çeşitli sıvı ve katı yağlar kullanılır.
Rujlar renklerini bromo asit, D&C Red No. 21, D&C Red 7 ve D&C Red 34 ve D&C Orange No. 17 gibi çeşitli pigmentlerden ve boyalardan alır. Hem organik hem de inorganik pigmentler kullanılır.
İslam'ın Altın Çağı'nda Arap Endülüs kozmetikçisi Abu al-Qasim al-Zahrawi, katı rujları buldu. Orta Çağ Avrupasında, ruj kilise tarafından yasaklandı ve "şeytanın cisimlenmiş hali" olarak düşünüldü, kozmetikler fahişeler için ayrıldı.
18. yüzyılda ruj erkekler arasında da yaygınlaştı ve Fransız mahkemelerinde yüzlerini öne çıkarmak isteyen görevliler dudaklarını boyarlardı.
19. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde ruj, kırmızı boya ile renklendirildi.
Tommaso Campanella

Tommaso Campanella, asıl adı Giovanni Domenico Campanella (5 Eylül 1568, Stilo, Napoli Krallığı 21 Mayıs 1639, Paris), Dominikan keşiş, İtalyan şair, yazar ve Platoncu filozof. Ütopya yapıtı Güneş Ülkesi (Latince başlığı: Civitas Solis, İtalyanca başlığı: La Città del Sole) ile ünlüdür.
Yaşamı
Campanella, 1568de Stiloda dünyaya geldi. 1583te Dominiken tarikatına girerek Tommaso adını aldı. 1589da Napoliye giderek, orada Philosophia sensibus demostrata'yı (1591; Duyularla Açıklanan Felsefe) yayımladı. Padovada Galileo Galilei ile tanıştı; yıllar sonra yazdığı Apologia pro Galilaeo (1616; Galileinin Savunması) adlı eserinde Galileoyu savunacaktı. Campanella 1593te cinsel sapıklıkla suçlandı ve tutuklandı, ama beraat etti. 1596da heretiklik suçlamalarına karşı kendini savundu.
Tomasso Campanella Kalabriya'yı İspanyol egemenliğinden kurtarmak ve hayalindeki komünist düzeni kurabilmek için 1599 yılında bir ayaklanma planı hazırlamıştı. Bu plana Kalabriya'nın ileri gelenleri de dahil olmuştu, ancak isyan hazırlığının ihbar edilmesi üzerine geniş bir tutuklama başlatıldı ve bu kapsamda Campanella da tutuklandı. Ayaklanmanın başarısız olması durumunda isyancıları kurtarmak için Kalabriya açıklarında bir Osmanlı gemisi beklemekteydi. Aslen Kalabriyalı olan Cigaloğlu Paşa, ki Cağaloğlu ismi buradan gelir, Campanella ile sürekli irtibattaydı. Ancak ayaklanmanın henüz başlatılmadan bastırılması üzerine Cigaloğlu Paşa da yeniden Osmanlı topraklarına dönmek zorunda kaldı.
27 yılını burada geçirirken İtalyan edebiyatının en güzel şiirlerini yazdı. Ayaklanma planının açığa çıkarılmasıyla tutuklanıp Napoliye götürüldü. Gördüğü işkence sonucunda ayaklanmada yer aldığını itiraf etti, ancak deli rolü yaparak ölüm cezasından kurtuldu ve ömür boyu hapse mahkum edildi.
1626da serbest bırakıldı. 1634te Napolide İspanyollara karşı bir komplonun içinde yer aldığı belirlenince, Fransaya kaçtı.
Campanella, 1639da Pariste öldü.
Güneş Ülkesi
Campanella, hapisteyken Güneş Ülkesini yazdı. Yüzyıl önce yaşamış Thomas More gibi, Campanella da yapıtında Platonun Politeasını (Devlet 1942, 1946) örnek alır. Güneş Ülkesinin yöneticileri aydın kişilerdir. Ülkenin en yüksek yöneticisi filozof bir rahiptir. Her birey, topluma yararlı olacak şekilde bir görev üstlenir. Özel mülkiyet yasak olup, her şey ortaktır.
Öteki eserleri
Lirik şiirlerini bir araya getirdiği Scelta (1622; Seçmeler), Metafisica (1638; Metafizik) ve Theologia (1613-1614; İlahiyat) Campanellanın öteki eserlerinden bazılarıdır.
Türkçede Campanella
Civitas Solis / La città del sole (1602).
Güneş Ülkesi, çev. Vedat Günyol ve Haydar Kazgan (İstanbul: Çan, 1965).
Güneş Ülkesi, çev. Veysel Atayman (İstanbul: Bordo Siyah, 2003).
Güneş Kent, çev. Kaan Yılmaz (İstanbul: İm Yayın Tasarım, 2003).
Güneş Ülkesi, çev. Sadık Usta (İstanbul: Kaynak, 2005).
Civitas Solis / Güneş Ülkesi, çev. Çiğdem Dürüşken (İstanbul: Kabalcı, 2008).
Dream Street

Dream Street, Amerikalı R&B sanatçısı Janet Jackson'ın 1984 yılında yayımlanan ikinci stüdyo albümüdür. Sanatçının ilk albümünden farklı olarak daha fazla popüler ögeler içeren albüm, buna rağmen Jackson'ın babası Joseph Jackson'ın düşündüğünün aksine önceki albümden daha düşük bir başarı gösterdi. Öyle ki albüm, Amerikan albüm listesinde 147 numaradan yukarı çıkamayarak, Jackson'ın tüm stüdyo albümleri arasında en düşük başarı gösteren albüm oldu. Albüm ayrıca sanatçının en nadir bulunabilen albümüdür. Öyle ki, albüm sadece Japonya'dan pahalı olarak satın alınabilmektedir. Tüm başarısızlığa rağmen, albümden yayımlanan ve sanatçının ağabeyi Marlon tarafından bestelenen "Don't Stand Another Chance" şarkısı, Amerikan R&B müzik listesinde ilk ona kadar yükseldi. Ayrıca "Dream Street" adlı şarkıya çekilen video da, Jackson'ın ilk video klibi olup, Fame adlı televizyon gösterisinin çekimleri sırasında kaydedildi.
Albüm, Janet Jackson'ın yıldız konumuna erişmesinden önceki son albümüdür. Bu albümden sonra babasıyla ve ailesiyle müzikal olarak bağını kopartan sanatçı, 1986'daki Control albümüyle yüksek başarılara imza atacaktır. Bunun yanında albüm iTunes'da 15 Mayıs 2007 tarihinde satılmaya başlandı.
Albüm içeriği
"Don't Stand Another Chance" (John Barnes, Marlon Jackson) 4:18
"Two to the Power of Love" (Cliff Richard ile) (Peter Beckett, Steven A. Kipner) 3:08
"Pretty Boy" (Jesse Johnson) 6:37
"Dream Street" (Arthur Barrow, Pete Bellotte, John Philip Shenale) 3:57
"Communication" (Paul Bliss) 3:16
"Fast Girls" (Johnson) 3:20
"Hold Back the Tears" (Chris Eaton) 3:15
"All My Love to You" (Marlon Jackson, Anthony Patler) 5:46
"If It Takes All Night" (David A. Bryant, Jay Gruska) 4:08
B-yüzleri
Rock 'N' Roll ("Don't Stand Another Chance" şarkısının B-yüzü) - 4:10
French Blue ("Fast Girls" şarkısının B-yüzü) - 6:22
Listeler
1984 albümleri
Janet Jackson albümleri
A&M Records albümleri