Osman Şevki Uludağ

Osman Şevki Uludağ (d.1889, Bursa- ö. 1964, İstanbul) Türk asker, doktor (radyoloji uzmanı), tıp tarihçisi, besteci, milletvekili, yazar.
1925 yılında cumhuriyet tarihinin ilk tırmanışını gerçekleştirerek zirvesine çıktığı Uludağ'ın isim babasıdır. Türkiye'de tıp tarihi ile ilgili yazı yazan ilk kişidir. 120'den fazla Türk musikisi eseri bestelemiş bir sanatçıdır ve "Genç Osman Türküsü"' nü derlemiştir. V., VI., VII. dönem TBMM milletvekilidir.
Yaşamı
1889 yılında Bulgaristan göçmeni Ayşe ve Mahmud Kamburoğullarının oğlu olarak Bursada doğdu. İlk ve orta tahsilini Bursada tamamladıktan sonra 1905 yılında İstanbula gelerek Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye-i Şahaneye girdi. Bu okulda öğrenci iken Türk müziği ile tanıştı ve sevdi Askeri Tıbbiyeden 1913 yılında doktor yüzbaşı olarak mezun olduktan sonra 10 yıl boyunca cephelerde çalıştı. Balkan Harbi, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşında görev yaptı.
Tıp Tarihçisi Yönü
Osman Şevki Bey, ülkenin ilk radyologlarından ve Türk Tıp Tarihi Kurumunun kurucularındandı. Osmanlı Tababet Tarihi (1918) ve Beş Buçuk Asırlık Türk Tababet Tarihi (1925) eserleriyle Türkiyede tıp tarihi ile ilgili yazı yazan ilk kişi unvanını aldı.

1921 Sağlık Bakanı Dr. Refik Beyden (Saydam) Bursa Verem Dispanserinin Röntgen Mütahasıslığı görevini alan Osman Şevki Bey, 1922 yılında Makbule Hanım ile evlendi. Bu evlilikten Emel (1923)ve Ela (1927) isimli iki kızı oldu. 1924 yılında İstanbul'da Eyüp Verem Dispanserinde şef olarak göreve başladı.
Bursa Şehrine Katkıları
Osman Şevki Bey, 1925 yılında Bursaya giderek öğretmenlerden oluşan Coğrafya Encümen Azası gezisine katıldı. 2545 metre yüksekliğindeki Keşiş Dağının zirvesine çıkarak Cumhuriyet tarihindeki ilk tırmanışı yapmış oldu. Dağın heybetinden etkilenip dağın isminin Uludağ olarak değiştirilmesini önerdi; teklifi kabul görünce dağın isim babası oldu. 1934te Soyadı Kanunu çıktığında Uludağ ismini soyadı olarak aldı. Bu dönemde Bursa ile ilgili araştırmaları olan Bursa ve Uludağ, Yeşil Camii ve Uludağ Keşişleri ve Dervişleri kitaplarını yayınladı.
Bursadaki Yıldırım Darüşşifa Hastanesinin Osmanlıların Anadoluda kurduğu ilk hastane olduğunu ortaya koydu.
Milletvekilliği
1930 yılında binbaşı rütbesi ile malulen askerlikten emekli olan Dr. Osman Şevki Bey, Eyüp Dispanseri şefliği yaparken 1935 yılında Atatürk tarafından milletvekilliği görevine atandı. 11 yıl (V, VI, VII. devreler) Konya milletvekili olarak görevini sürdürdü. 1940'larda milletvekilliği sırasında Devlet Konservatuvarı Kanunu'nun görüşüldüğü oturumlarda Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ile kıran kırana polemiğe girmesi ile Türk müzik tarihinde yer edindi; Türk Musikisi Şubesi kurulması için ısrar etti.
1936 yılında Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu başkanı oldu. 1945te İstanbulun susuzluk sorununu çözmek üzere, İstanbul su yollarının tarihini arşiv ve vesikalara dayanarak inceledi.
1946da İstanbuldaki İnhisarlar'da çalıştı. İstanbul Verem Dispanseri Müfettişliğini yaptı. 1947de İstanbul Belediyesi Zehirli Gaz Mütehassıslığı, 1947de Gümrük Genel Müdürlüğü Şefliği, 1948de Cibali Tütün Fabrikası Tabibi olarak pek çok işte görev aldı. 1949-1953 tarihleri arasında da İstanbul Merkez Hükümet Tabipliği görevindeyken emekli oldu.
Cenevrede kaldığı dönemde antropoloji kursları aldı. Daha sonra Beyrut Üniversitesi ve 1943te de Almanyaya davet edilmişse de bunları kabul etmeyerek ülkesinde kalmayı yeğledi. 1964 yılında hayatını kaybeden Uludağ, Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Müzisyenliği
Musikiye çocukluğunda başladı. Askeri Tıbbiyede öğrenci iken Dellal-zadenin talebesi İsmail Efendiden meşk etti. Balkan Savaşından sonra Tıbbiyedeki musiki topluluğunun şefliğini yaptı.
İlk Devlet Konservatuvarı kanunu kabulu sırasında Türk Musikisinin de ders olarak alınması için mecliste açtığı tartışmalarla Türk Musiki tarihinde önemli bir isim oldu.
Osman Zeki Üngöre ait İstiklal Marşı bestesinin "Carmen Silva" valsinden ve Cemal Reşit Rey imzasını taşıyan 10. Yıl Marşının ise Jean-Jacques Rousseaunun "Le Devin du Village" adlı operasından alıntı olduğu iddiasını ortaya koydu.

Rauf Yekta, İsmail Hakkı ve Ali Rifat Çağatay, Hafız Ahmet (Irsoy) Beylerle tanışarak Türk Ocağı'nda Türk musikisi konusunda önemli faaliyetlerde bulundu. Sonra da arkadaşlarıyla birlikte Musiki Federasyonu'nu kurdu. İleri Türk Musikisi Konservatuvarı Derneğinin yönetim kurulu üyeliğini yaptı. Daha önceden "Şehbal" mecmuasından tanıdığı Hüseyin Sadettin Arelle, Arelin vefatına kadar birlikte çalıştı.
Aydın yöresinden derlediği "Genç Osman" türküsünün yanında çoğu klasik üslupta olan 120den fazla bestesi vardır.
Kitapları
Osmanlı Tababeti Tarihi (1334/1918)
Harb-i Umumi'de Sıhhi Tecrübeler (1338/1922)
Yeşil Camii (1933)
IV. Mıntıka Ettiba Odası (1935)
Uludağ Tapınakları, Keşişleri, Dervişleri (1936)
Tanzimat ve Hekimlik (1940)
Çocuklar, Gençler, Filmler (1943)
Osmanlılar Devrinde Türk Hekimliği
Küçük Kitap ve Risaleler
Tababet Tarihimizde 12 Mayıs Tarihinin Manası (1334/1918)
Tıb Tedrisatımızda Kıdem Meselesi (1334/1918)
Tıb Tarihimizde Fakülte (1334/1918)
Bursada Verem Dispanseri (1334/1918)
Birinci Tıbbi ve Sıhhi Kitaplar Sergisi (1334/1918)
Tarihimizde İki Tane Tıphane Vardır (1334/1918)
Osmanlı Sarayının Yabancı Hekimleri (1334/1918)
Bursa Kumaşları (1334/1918)
La Science Medicale Et Les Turcs Ottomans (1334/1918)
Osmanlı Türklerinde Tababet (1334/1918)
Haseki Darüşşifası (1334/1918)
Son Kapitülasyonlardan Biri Karantina (1334/1918)
Tıb Tarihimizde Sülük Hekimliği (1334/1918)
Piyesleri
Hafiye Gözü
Meslek İntihabı