turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Perito Moreno Buzulu

Perito Moreno Buzulu (İspanyolca: Glaciar Perito Moreno), Arjantin'in güneybatısında, deniz seviyesinden sadece 1500 m yüksekte, Patagonyanın Campo de Hielo Sur buzul bölgesinin bir uzantısıdır. Adını Patagonya araştırmacısı Francisco Pascasio Morenodan alır. En yakın büyük yerleşim yeri 80 km mesafedeki El Calafate olup, burası mili park içinden buzula yapılan turların ideal çıkış noktasıdır.
Buzul, Los Glaciares Milli Parkı'nın ve tüm Arjantin'in başlıca görülmeye değer noktalarından biridir. Perito Moreno, Antarktika ve Grönland dışında, az sayıda bilinen buzullardan biri olup, sürekli büyüyen bir buzuldur. Bunun sebebi de Büyük Okyanus'tan gelen bulutların Andlar'a çok kuvvetli yağışlar bırakmasıdır.
60 km'lik buz kitlesi günde yaklaşık 1 m öne sürüklenir. Bu, masif kütlede sürekli olarak çatırdama ve kırılma gürültüleriyle göze çarpar. Düzenli olarak da, yaklaşık 60 m yükseklik (hemen hemen Boğaz Köprüsü yüksekliği) ve 5 km genişlikteki ön cephede büyük parçalar kırılır. Bu durum gölde kabarık dalgalara sebebiyet verir.
Sürekli olarak ileri sürüklenme sebebiyle buzul, her dört yılda bir Lago Argentinonun yan kolu Brazo Rico yu bloke eder. Böylece nehirlerle beslenen güney kısmının bu kolundaki su seviyesi hızlıca yükselir. Nihayetinde bu da kısa bir süre sonra buzulun ön kısmının tamamının parçalanmasına yol açar. Bu önceden zor kestirilebilen gösteri, dünyanın en ünlü tabiat oyunlarından biridir ve her seferinde birçok turist ve belgesel filmciyi buzula çeker. Buzulun son gösterileri 1988, Mart 2004 ve son olarak da Mart 2006 yılında gerçekleşmiştir.
Buzul, daha önce onu keşfeden Alman jeolog Rudolph Hauthal'in verdiği isim ile "Bismarc Buzulu" iken, daha sonra kaşif ve antropolog olarak verdiği hizmetlerin onuruna Perito Morenonun adını almıştır.
Solothurn kantonu

Solothurn kantonu ya da Soleure kantonu (Almanca: Kanton Solothurn) İsviçre'nin kuzeybatısında bulunan bir kantonudur. Başkenti Solothurn şehridir.
Kanton, başkent Solothurn tarafından satın alınan topraklardan oluşur. Bu nedenle şekli düzensizdir, Fransa sınırında iki cep içerir. Bunlar kantonun ana topraklarından Basel kantonu tarafından ayrılır.
Valais kantonu

Valais İsviçre'nin kantonlarından birisidir.
Valais kantonu İsviçre'nin güneybatısında bulunmaktadır. Sınırları Alp dağlarında Rhone vadisinin üst kısmında Gletsch buzulundan başlar ve Cenevre Gölü'ne kadar uzanır. Yüzölçümü 5225 km2'dir. 2005 yılı itibarı ile 13 il ve 153 ilçe bulunmaktadır. Başkenti Sion'dur. Resmi dilleri Fransızca ve Almanca'dır.
Valais kantonu kuzeyinde Bern kantonu, batısında Vaud, doğusunda ise Uri ve Tessin kantonları bulunmaktadır. Ayrıca güney sınırı İtalya ve doğu sınırı Fransa ile komşudur.
Bölgede Akdeniz iklimi hakimdir. Alp Dağlarının arasında olmasına rağmen yılın dört mevsimi güneş görmektedir. Bu özelliğinden dolayı bölgede üzümcülük ve meyve yetiştiriciliği bölgenin önemli geçim kaynaklarındandır.
Vaud

Vaud İsviçre'nin Fransızca konuşulan bölgesinde bulunan bir kantondur. Lozan, kantonun başkenti ve en önemli şehridir.
Etimoloji
Vaud ismi Latinceden gelmektedir Pagus Waldensis, yöresel Fransız şivesi ile Vod.
Tarih
Pierre Viret tarafından başlatılan reformasyon hareketleri sonucunda Bern tarafından fethedilen Vaud kantonu aslında Savua Dükalığı'nın topraklarının bir parçasıdır. 24 Ocak 1798'de özerkliğini Napolyon Bonapart tarafından kazanan kanton 14 Nisan 1803'te İsviçre Konfederasyonuna katılır.
Coğrafya
Vaud kantonu İsviçre'nin batısının büyük bir parçasını kaplar. Sınırları Cenevre Gölü'nden, Neuchatel Gölü ve Morat Gölü'ne kadar uzanır.
Batıda (Fransa'nın Ain şehrine olan kara sınırı) ve Güneyde (Yukarı Savua şehrine olan Cenevre Gölü sınırı) Fransa ile uluslararası sınırları paylaşır. Böylece Güneybatı milli sınırlarını Cenevre kantonu, Kuzey sınırlarını Neuchatel kantonu, Doğu sınırlarını Fribourg kantonu ve Bern kantonu, Güneydoğu sınırlarını Valais kantonu çizer.
Bölgenin önemli sıradağlarından Jura dağı batıda ve Alpler güneydoğuda yer alır.
Bucaklar
Kantondaki 19 bölge içinde yer alan 381 bucak, 2006 yılında yeniden elden geçirilmiştir.
Kantonun en küçük bucağı Rivaz (32 hektar), en büyüğü Chateau-d'Œx'dür (11.376 hektar). En kalabalık bucağı 123.900 kişi ile başkent Lozandır. Onu 23.991 kişi ile Yverdon-les-Bains ve 22.831 kişi ile Montreux (Montrö) izler. En sakin bucak ise 29 kişi ile Goumoens-le-Jux'dür.
Bölgeler
Vaud kantonunun bölgeleri belirli bucakları içeren politik alt bölümlerdir ve kantondaki saçimlerin gruplandırılmasında kolaylık sağlarlar. 1798'de 17, 1803'te 19 olarak belirlenen bölge sayısının, 2003'teki yeni anayasa ile 10'a düşürülmesi öngörülmüştür. Yasa 2008'de yürürlüğe girdi.
Bölgelerin listesi
Aigle
Broye-Vully
Gros-de-Vaud
Jura-Nord vaudois
Lavaux-Oron
Lozan
Morges
Nyon
Ouest lausannois
Riviera-Pays-d'Enhaut
Nüfus
1999'den 2005'e Vaud kantonunun nüfus değişimleri :
Kaynak : OFS Etat de la population et évolution démographique - Analyses
Vaud kantonu 1120 yabancı uyruklu vatandaşı, götürü usulü vergi anlaşmaları ile nüfusuna katmıştır. Kantondaki Sébastien Loeb ve Michael Schumacher'in de içinde bulunduğu 1120 kişi İsviçre'de bu amaçla bulunan zenginlerin %30'unu oluşturmaktadır.
Spor
Giron Vaud'nun yöresel bir spor ativitesidir. Yaz boyunca kantondaki 4 yörede beşer gün boyunca devam eden aktivitelerde petank, voleybol, futbol, atletizm, halat çekme ve güreş oyunları oynanır.
Hundertwasser Evi

Hundertwasser Evi (Almanca: Hundertwasserhaus), Avusturya'nın başkenti Viyana'da bulunan ve tasarımı Avusturyalı sanatçı Friedensreich Hundertwasser tarafından yapılmış olan bir apartmandır.
Landstrassedeki Hundertwasserhaus (Yüzsular Evi) Kegelgasse 34-38 numaradadır. En ilginçlerle bezeli olan bu ev veya sanat evi Viyana Belediyesinin 1983-1986 yıllarında yaptığı birçok belediye evinden farklıdır. Diğer evlerden en büyük farkı binanın hiçbir yerinde düz öğe kullanılmamış olması ve dış yüzeyinin rengarenk olmasıdır.
Mimar Joseph Krawina tarafından planlanmış ve asıl işin sanat yönünü yapan Friedensreich Hundertwasser tarafından hayata geçirilmiştir. 250 adet ağaç ile terasları yeşillendirilmiş bina, her yönü ile ilginç bir yapıdır.
Binada toplam 52 adet daire ve 4 adet dükkan vardır, ayrıca binanın üstünde bulunan teraslar büyük bir bahçeyi andırır. Friedensreich Hundertwasserin yaptığı bu bina Viyanada en çok turist çeken binaların başında gelmektedir.
Friedensreich Hundertwasser şöyle demiştir: "Ressam özgür olmak istediği evler ve mimariler hayal eder ve bunları da gerçekleştirir."
Her güzel olan yapıtta olduğu gibi bu binanın da kullanılmış olan yumuşak malzemelerden dolayı geniş ve büyük paralar isteyen tadilata ihtiyacı vardır. Bu yönde belediye tarafından çalışmalar sürmektedir.
Diğer Hundertwasser evleri
Friedensreich Hundertwasserin Viyana'da yaptığı aynı stildeki diğer ilginç yapı ise bir çöp fabrikasının dış yüzeyidir. Bu fabrika Merkez İlçe Alsergrund'da bulunmaktadır. 1992'de Plochingen ve 1998/1999'da Darmstadt'da (the Waldspirale) birer Hundertwasser evi inşa edilmiştir. 2004'te Magdeburg'da da bir diğer evin yapımına başlanmıştır.
Kaynak teli

Kaynak teli. İki metalin birbiriyle kaynak yöntemiyle ergitilerek birleştirilmesi için kullanılan tele kaynak teli denir. Havayla teması kesmesi ve arkı sağlaması için ilave olarak CO2 veya karışım gaz kullanılır. Buna gazaltı kaynak yöntemi ile kaynak denir. Kaynak elektrodu 1907 - 1914 döneminde İsveçli Oscar Kjellberg (:en:Oscar Kjellberg) tarafından bulunmuştur. Bir tel çubuk etrafına karbonat ve silikatlardan oluşmuş bir tabaka kaplamış ve bunu kurutmuştur. Daha sonra elektrik akım üretecinden elde ettiği elektrik arkı ile kaynak yapmıştır. Bu pratik buluş, bugünde kullanılmakta olan kaynak elektrod çubuğunun en temel şeklidir. Literatürde Örtülü Kaynak Elektrodu olarak belirtilir. Metallerin çeşidine göre kullanılacak elektrodlar da farklılık gösterir. Kol saatleri, gözlük, otomobil, köprü, yatak, gemi, tank, füze, uzay aracı gibi pek çok nesne, kaynak yöntemleriyle imal edilmiş parçalardan oluşur.
Gazaltı kaynak yönteminde, genellikle 1 - 5 - 15 - 50 - 60 250 kg lık makaralara veya bidonlara sarılan ve SG1, SG2, SG3 diye anılan kaynak teli kullanılır. Alümiyum ve paslanmaz kaynak teli de birçok çeşidiyle vardır. Kaynak teli ile imalat süreklilik içerdiği için daha verimlidir. Kaynak elektrodunda ise her 35 ve 45 cm de bir elektrod değiştirmek gerekir. Ayrıca her elektrodda pense ucunda kalan 5 cm kadar kaynak elektrodu kullanılmadan atılmak zorunda kalınır. Kaynak telinde ise genellikle 15 kg lık makaralar kullanıldığı için bu olumsuzluk yoktur.
Ayrıca kaynak teli kullanmak için gazaltı kaynak makinası kullanmak gerekir. Bu makinalarda akım üreteci ile birlikte tel sürme motoru ve telin kılavuzlandığı bir torçda bulunur.
Tel
Kızıl şahin

Kızıl şahin (Buteo rufinus), atmacagiller (Accipitridae) familyasından 5060 cm boyunda, 120150 cm kanat açıklığında bir kuş türü.
Özellikler
Orta boylu ve geniş kanatlı bir yırtıcıdır. Kanat teleklerindeki siyah çerçeve ve kızıl rengiyle kolayca tanınır. Alacalı, açık renkleri, uçarken veya tüneme halinde rahatça ayırt edilebilir. Bu kadar sık görülmesinin nedeni ise avladığı hayvanların çok çeşitlilik göstermesi, (sürüngenler, küçük ve orta boydaki kuşlar, ufak memeliler ve tavşan) ve kendisi ile rekabet edecek başka yırtıcıların (kartal gibi) azlığıdır. ve şahinler gibi
yırtıcıdır. Yırtıcı kuşlar içerisinde manevra kabiliyeti en iyi olan kuş türüdür, dalışa geçtiği an saatte 320 km/s gibi mükemmel bir hıza ulaşır. Bu hızla nefes alamaycağı için burun deliklerindeki kapakçıkları kapatabilir. Nat geo kanalındaki bir araştırmaya göre eğer bir kızıl şahin F-22 Raptor boyutlarında olsaydı it dalaşında F-22 Raptor'a büyük bir üstünlük sağlardı'deniliyordu.
Yaşam Alanı
Bozkırlar, açık alanlar ve sulak alanlar yaşam yerlerini oluşturur. Türkiye'de özellikte Marmara bölgesinde sık sık görülür. Türkiye'de yol kenarlarındaki dikenler üzerinde tünemiş olarak görülür. Göç mevsimlerinde sürüler halinde izlenebilirler. Özellikle bahar aylarında ormanlık alanlarda yavrusu ile gezen çiftleri izlemek doğa tutkunları için oldukça keyif vericidir.
Yoz atmaca

Yoz atmaca (Accipiter brevipes), atmacagiller (Accipitridae) familyasından bayağı atmacadan biraz daha büyük bir atmaca türü.
Genelde ormanlık alanlarda yaşar ve Türkiye'de gözlemlenebilir. Oldukça yetenekli bir avcıdır, daha çok irili ufaklı kuşları avlar. Boyutları itibarıyla şahinden daha küçük bir kuş olsa da tavşan avlama konusunda da oldukça başarılıdır.
Kanat açıklığı bir metreden biraz daha büyüktür. Uzun kuyruğu, ağaç dalları arasında rahatça manevra yapabilmesini sağlar. Uçarken T şeklinde görülür.
Özellikle Karadeniz Bölgesi'nde atmaca yetiştiriciliğinin yaygınlığı yüzünden çok sayıda çakır ve atmaca doğadan koparılmaktadır. Bazıları geri salınsa da göç mevsimini kaçırdıklarından genelde yolda hayatlarını kaybederler.
Vida

Vida, esas itibarı ile, silindirik bir mil üzerine vida profili adı verilen diş şeklinin helis eğrisi boyunca sarılması ile meydana gelir. Helis eğrisi, uzun dik kenarı, üzerine sarılacağı silindirin taban çevresine eşit olan bir dik üçgenin hipotenüsünün, silindir üzerine sarılışı sırasında oluşturduğu eğridir. Dik üçgenin kısa kenarı ise vidanın adımını göstermektedir ve helisin silindir yüzeyini bir defa dolanışındaki ilerleme miktarı olarak tanımlanabilir.
Helisin silindir üzerine sarılma yönüne göre, sağ ve sol vidalar oluşur. Silindire sarılan helis birden fazla ise vida, helis sayısına göre iki, üç, vb. ağızlı vida olarak adlandırılır. Çoğunlukta kullanılan vidalar sağ vidalardır; saat ibresi yönünde takılır, saat ibresinin tersi yönünde sökülürler. Daha nadir kullanılan sol vidalar için ise takılma-sökülme yönleri bunun tam tersidir.
Son yıllarda matkapla delik açmayı gerektirmeyen, daha ziyade ahşap ve ince sac metaller için kullanılan matkap uçlu vidalar yapılmıştır.
Vidanın Bulunuşu
Vidanın bulunuşu kesin bir tarihe dayanmamakla birlikte İsa'dan Önce (MÖ ) 1. yüzyılda şarap yapımında kullanılan ağır tahtalarda vidadan yararlanılmıştı. Ondan öncesinde, çeşitli bulgulara göre Yunanistan'da kullanıldığı gözlemlenmiştir. Arkeoloji çalışmalarına göre ise, ilk metal vidanın Orta Çağ'a ait olduğu ortaya konuldu. Başka kaynaklara baktığımızda erken Pisagorcu geleneğinin son temsilcisi olan Archytas, tahtadan vida yaparak onları zeytinyağı ile perslemiştir. Tüm kaynaklarda ortak olan bilgi ise, vidanın Ortaçağ döneminde Ege'de bulunduğudur.
Vida Profilleri
Vida profilleri kullanım amacına göre tespit edilir:
Üçgen Vida Profili: Bağlantılarda kullanılan vidalardır. Metrik, Whitworth, vb.
Trapez ve Testere Profilli Vidalar: Hareket vidası olarak kullanılırlar.
Yuvarlak Profilli Vidalar: Atmosferik etkilere maruz kalan ve sık sık sökülüp takılması gereken yerlerde kullanılırlar.
Cıvataların üzerinde vida dişleri vardır, ancak küçük boyutlu, daha ziyade ahşap ve sac metal bağlantılarında kullanılan cıvatalara yalnızca "vida" da denilmektedir. Ayrıca kafa yapılarına ve tornavida ağızlarına göre de bu vidaları çeşitlendirmek mümkündür:
(a) tava, (b) düğme, (c) yuvarlak, (d) hilal, (e) konik havşalı, (f) mercimek
(a) Düz, (b) Artı, (c) Yıldız, (d) Torks, (e) Alyan, (f) Robertson, (g) Üç-kanat, (h) Tork-ayarlı, (i) Vida Anahtarlı
Vidanın Gömülme Miktarı
Tornavida veya başka bir kuvvetin, vidayı bir tur döndürmesi ile vidanın içine gömülme miktarına "bir vida adımı" denir ve "a" harfi ile gösterilir.
Kan plazması

Kan plazması, kanın sıvı kısmıdır. Plazma hafif sarı renklidir. İçinde su, kan proteinleri, tuzlar (elektrolitler), glikoz, hormonlar, çeşitli metabolizma artıkları, lipitler bulunur. Oksijen ve karbondioksit alyuvarlardaki hemoglobin tarafından taşınır ama az miktarda plazmada da bulunurlar. Kanı ayırıp kan plazması alınmak istenirse yöntem olarak santrifüjleme kullanılabilir.
Rengi
Plazma; bilirubin, karotenoidler, hemoglobin ve transferrin nedeniyle normalde sarıdır. Anormal durumlarda, plazmanın değişen tonları turuncu, yeşil veya kahverengi olabilir.
Gerilme (fizik)

Gerilme, birim yüzeye düşen yük miktarı olarak tanımlanabilir. Gerilme vektörü, incelenen kesit yüzeye dikey etkiyorsa, bu gerilmeye normal gerilme, gerilmenin kesit düzleminde olması halinde oluşan gerilmeye ise kayma gerilmesi denmektedir.
Gerilme şekilleri şu şekilde sıralanabilir:
Çekme gerilmesi
Basma gerilmesi
Eğilme gerilmesi
Burulma gerilmesi
Kesme gerilmesi
Burkulma gerilmesi
Yüzey gerilmesi
Özel gerilmeler
Mukavemet
Taipei 101

Taipei 101 (Çince: 臺北101 ya da 台北101; okunuşu: Táiběi Yībailíngyī) Tayvan, Taipei şehri Xinyi (Hsinyi) semtindeki bir gökdelen. Birleşik Arap Emirlikleri'nde bulunan Burç Halife binası tarafından 21 Temmuz 2007 tarihinde geçilene kadar dünyanın en yüksek binasıydı. Resmi olarak 4 Ocak 2010 tarihinde Burç Halife'nin açılmasıyla en yüksek bina unvanını kaybetti.
Gerçek adı Taipei Finans Merkezi dir (Çince: 臺北國際金融中心; okunuşu: Táiběi Guójì Jīnróng Zhōngxīn). Taipai 101 denilmesinin sebebi 101 katlı yapı olmasından dolayıdır.
1999 yılında yapımına başlanan Taipei 101, 2004 yılında tamamlanmıştır.
Yapının çatıya kadar olan yüksekliği 460 m'dir. En uç kısmına kadar olan yükseklik ise 509 m'dir. 91. katta yer alan teras sayesinde Taipei manzarasını rahatça izlemek mümkündür.
Taipei 101 dünyanın en hızlı ikinci asansörüne sahiptir. Asansör çıkarken 16,8 metre/saniye yol almaktadır. İnerken ise 10 m/s yol almaktadır. Yapı içerisindeki tek asansörün maliyeti 2 milyon USD dır. Yapının içerisinde yüksek şiddetlerdeki rüzgarlar sonucu eğilmelere karşı ve içeride bulunan insanların rahatsız olmalarını engellemek amaçlı yapının ağırlık merkezinde bulunan, uçlarında 6 tondan fazla ağırlık taşıyan 8 ayarlı kütle sönümleyici bulunmaktadır. Bu ayarlı kütle sönümleyiciler rüzgarın etkisini azaltacak şekilde ağırlığı ve dolayısıyla bütün yapıyı hareket ettirir.
Taipei 101, Chang Yong Lee & Partners tarafından Çin geleneklerine göre Asya tarzı bir yapı olarak tasarlanmıştır.
Depremlerden de korunmak için ayarlı kütle sönümleyici kullanır.
James Kelman

James Kelman (d. 9 Haziran 1946), İskoç yazardır.
Glaskov'da doğan Kelman; roman, deneme, öykü dalında birçok etkili eser verdi. "A Disaffection (Yabancılaşma)" isimli romanı Booker ödülüne aday gösterildi. Bu ödülü 1994 yılında, "How late it was, how late (Çok geçti, ama çok geç)" isimli romanıyla ikinci kez aday olunca kazandı.
Kelman roman ve öykülerinde toplumun dışlanmaya en müsait, başarısızlığa en layık görülen insanlarını anlatır. Kaybedenlerin öyküsünü, ağdasız bir dil kullanarak ve acındırma ögesinden dikkatlice uzak durarak kurar.
Sol siyasi düşünceye yakın eylemler içinde bulunsa da herhangi bir partiye üye olmadı. Eşi ve çocuklarıyla Glaskov'da yaşamaktadır.
Yaşayan insanlar
1946 doğumlular
Glasgow doğumlu yazarlar
İskoç roman yazarları
Booker Ödülü sahipleri
Banja Luka

Banja Luka ya da Banaluka (Sırp Kiril: њ, UFA: baɲaˈluːka), Bosna-Hersek'te bir şehir ve aynı zamanda Bosna-Hersek'te bulunan özerk yönetim Sırp Cumhuriyeti'nin fiili başkentidir. Osmanlı kaynaklarında Banaluka () olarak geçen şehir 1639 yılında değin Bosna beylerbeyinin ikametgahı olarak büyük bir gelişme gösterdi. Daha sonra eyalet merkezinin Saraybosna'ya taşınmasıyla eski önemini yitirdi.
Man Booker Ödülü

Man Booker Ödülü (İngilizce: Man Booker Prize for Fiction), dünyanın en saygın edebiyat ödüllerinden biri. İngiliz Milletler Topluluğu veya İrlanda Cumhuriyeti vatandaşı olan yazarların, İngilizce olarak kaleme aldıkları eserlere verilir. Buna ilave olarak 2005 yılından itibaren Man Booker Uluslararası Ödülü isimli başka bir ödül de tüm dünyadan seçilip değerlendirilen eserlere verilmeye başlanmıştır.
Ödülü alacak eserin seçimi, üyeleri genel olarak her yıl değişen bir jüri eliyle yapılır.
Ödülü kazanan eserler
Telkârî

Telkari, ince gümüş tellerin birleştirilmesinden ibaret olan bir gümüş işleme sanatıdır.
Bir altın veya gümüş tel ya da levhadan, özel bir alet ile, elde edilmiş tane veya kürelerden ibaret olan telkari'deki aynı optik etki aynı kalınlıktaki 2 ya da daha fazla telin örülmesi ile elde edilebilir. Bu kürelerin sırasıyla kaynak ile örülmesine granülleşme denmektedir ve Etrüskler tarafından en üst seviyeye getirilmiştir.
Telkari, tamamen elde yapılan bir işlemdir. Bu amaçla teller kendilerinin etrafında oval, yuvarlak vb. şekiller oluşturularak sarılırlar.
Bu işlem türü çok eski olup, milattan önce 3000'lere dayanmaktadır. Ortadoğu'da ortaya çıkmıştır. Dönem dönem geniş uygulama alanları bulmuştur. Orta çağda Barok dönemde 800'lerin sonu 900'lerin başı arasına Sicilya ve Venedik'te kullanılmıştır.
Bilhassa Mardin yöresinde meşhur olan telkari sanatı, ayrıca Ankara'nın ilçesi olan Beypazarı'nda 80 ila 120 arasında atölye ile temsil edilmektedir.
Uygulamalı sanatlar
Mardin ilinde kültür
Güzel sanatlar
Baharat

Baharat, bitkilerin kök, yaprak, tohum gibi kısımlarının bazen olduğu gibi tazeyken, bazen de kurutulup, toz haline getirilip, ufalanıp veya benzeri kimi işlemlerden geçirilip, muhafaza edilip kullanılan ve yemeklere, içkilere başka koku ve tatlar eklemeye yarayan gıda malzemelerinin genel adıdır.
Kullanımı
Baharatlar yemeklere, ait oldukları yemek kültürüne has birer kimlik verir; temelde aynı malzemelerden yapılan bir yemek yöreye özel bir baharatla yöresel bir karakter alır. Genç yaşta öğrenilen bu tatlar ileri yaşlarda özlenir aranır olur. Baharat kullanımının toplum hayatında müzik, dans, giyim, lehçe ve nezaket kurallarına benzer işlevleri vardır.
aşçıların belli bir tadı tutturabilme yarışında ölçüşmelerine vesile olur,
benzer kültürlerden kişilerin sofra başı birlikteliğini pekiştirir,
değişik kültürlerden insanların birbirlerini oldukları gibi, damak tadı seçimleriyle birlikte kabul etmelerinin (ya da reddedip aşağı görmelerinin) simgesi olabilir.
Bazı baharatlar içindeki etkin maddelerden dolayı ilaç gibi etki yapar, bazen yemek içindeki karşı etkenleri dengeler. Buna örnek Zencefil, tarçın, biberiye, limon suyu gibi tansiyon düşürücü malzemelerdir; Bunlar tuzun tansiyon yükseltici etkisini dengelerler. Yemek tuzu ise tat almayı arttırdığı için yemeğe katılır.
Bazı baharatlar başka etkenleri daha etkili yapar. Buna örnek kara biberin içindeki piperin etkin maddesinin, yemekteki zerdeçalın antikanserojen kurkumin etkin maddesinin kana karışımını kat kat arttırmasıdır.. Bu yüzden baharat karışımlarında bu ikisi hep birlikte kullanılır.
Türkiye'de en çok kullanılan baharatlar nane, karabiber, kekik, kimyon, pul biber olarak sayılabilir.
Sheng-yen

Sheng-yen Usta (Çince: 聖嚴法師, pinyin: shèngyán fǎshī; d. 1931 - 3 Şubat 2009), en önemli Chan (Japonca: Zen) Budizm hocalarından biridir.
Şanghay yakınlarında dünyaya gelen Sheng-yen Usta, 13 yaşındayken Budist rahip olmuştur. 1949'da Tayvan'a yerleşmiş, 1961-1968 yılları arasında burada inzivaya çekilmiştir. Bundan sonra Japonya'ya giderek Budist Edebiyat alanında yüksek lisans (1971) ve doktora (1975) dereceleri almıştır.
Dharma Drum Mountain (法鼓山), Institute of Chung-Hwa Buddhist Culture gibi uluslararası Budist organizasyonların kurucuları arasındadır. Tayvan ve Çin dışında ABD ve çeşitli Avrupa ülkelerinde Chan Budizmi öğretmektedir.
Hayatının son birkaç yılında sağlığı oldukça kötüleşmiş olmasına rağmen zaman zaman Tayvan'daki inzivalarda dersler vermekteydi. Çok fazla yaşayacağını zannetmediği söyleyerek, ihtiyacı olan başka birine şans tanımak istediği için böbrek naklini reddetmiştir.
3 Şubat 2009'da Taipei'de ölmüştür.
Buda Zihnini Kazanmak adıyla Türkçeye çevrilmiş bir kitabı bulunmaktadır.
Kitapları
Sheng-yen, Buda Zihnini Kazanmak, Okyanus Yayınları, 2002
Sheng-yen, Song of Mind: Wisdom from the Zen Classic Xin Ming, Shambhala, 2004, ISBN 1-59030-140-4.
Sheng-yen and John Crook (ed.), Illuminating Silence: The Practice of Chinese Zen, Watkins, 2002, ISBN 1-84293-031-1.
Sheng-yen and Dan Stevenson, Hoofprint of the Ox: Principles of the Chan Buddhist Path As Taught by a Modern Chinese Master, Oxford University, 2002, ISBN 0-19-515248-4.
Sheng-yen, There Is No Suffering: A Commentary on the Heart Sutra, Dharma Drum, 2002, ISBN 1-55643-385-9.
Savaş tazminatı

Savaş tazminatı, savaşlarda yenilen devletlerin, galip devletlere verdikleri zarar karşılığında ödemek mecburiyetinde oldukları tazminata denir.
Yunanistan, Türk Kurtuluş Savaşı yılları boyunca Batı Anadolu'ya verdiği zararın karşılığında savaş tazminatı olarak Türkiye'ye Edirne'nin Karaağaç semtini vermişti.

Tazminat