Karamanoğulları Beyliği

Karamanoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti yıkılmadan önce Nureddin Bey tarafından temelleri atılan ve Kerimüddin Karaman Bey tarafından kurulan Larende merkezli beyliktir. Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçeyi beylik sınırları içerisinde konuşulacak dil ilan etmişti ancak zamanla beylikte Farsça resmi dil olmuştur. 13. yüzyılda Anadolu'daki en güçlü Türk beyliği kabul ediliyordu. Beylerinin Afşar boyuna veya Salur boyunun, Karamanlı oymağının, Begbölük uruğunun, Kallaklar tiresine bağlı olduğu belirtilmiştir. Beyliğin halk kitlesi ise çoğunlukla Salur ve Afşar boyuna bağlıdır.
Tarihçe
Karamanoğulları'nın kökeni ağırlıklı olarak yukarı Hazar havzasından bugünkü Azerbaycan ve Güney Azerbaycan alanına kadar Hazar boylarında yayılmış Dışoğuz ve İçoğuz Boy ve taifelerindendir. Sivas'a göç eden Hoca Saadettin'in oğlu Nure Sufi'ye dayanmaktadır. Karamanoğulları Beyliği toplumunda Oğuzların Salur alt grupları çok yaygın ve kalabalık nüfus sahibi olmuştur. Afşar Boyu ve taifeleri sonradan, bugünkü İran ve Suriye bölgesinden Adana üzerinden Karaman topraklarına Yörük olarak girmişler. Anadolu'da yayılmış olan Babailer tarikatına girerek yöredeki diğer Türkmenler üzerinde etkisini göstermiş ve Hristiyanlara ait yerleri ele geçirerek topraklarını genişletmiştir. Nure Sufi'nin oğlu Kerimüddin Karaman Bey 13. yüzyılda Karaman'dan başlamak üzere Kilikya bölgesinin büyük bir kısmında güç sahibi olmuştur. Bunun üzerine Anadolu Selçuklu Devleti sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından eski adı Germanikopolis olan Ermenek merkezli bu beyliği bölgenin beyi olarak atamıştır.
Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da ilerlediği dönemde Karamanoğulları bir Osmanlı kenti olan Beyşehir'i ele geçirmişti, bunun üzerine Osmanlılar, Konya'ya ilerlemişti. Bunun üzerine iki beylik arasında bir antlaşma imzalanmış ve bu antlaşma II. Bayezid yönetimine kadar geçerli olmuştu.
Timur 1403 yılındaki Anadolu seferi sırasında Karamanoğulları'nın kendisine saldırmaması üzerine beyliğin yönetimini bizzat II. Sultanzade Nasıreddin Mehmed Bey'e vermiştir. Bu durum Büyük Timur İmparatorluğu ile savaş halinde olan Osmanlı Devleti ile Karamanoğulları arasındaki güç mücadelesini Karamanoğulları lehine çevirmiş ve beylik Osmanlı himayesindeki toprakları ele geçirmeye başlamışlardı. Bursa'yı kuşatan Karamanoğulları, kenti ele geçirememiş, ancak Osmanlıların başkenti olan bu kenti yağmalamışlardı.
1443-1444 yılları arasında yapılan Varna Muharebesi esnasında Karamanoğlu İbrahim Bey, Ankara ve Kütahya'yı ele geçirmiş, Varna Muharebesi'nden zaferle dönen II. Murat Karamanoğulları'na sefer düzenlemiştir. İbrahim Beyin ölümünden sonra Karamanoğulları Beyliği, İshak Bey ile Pir Ahmed arasında paylaşıldı. Buna göre İshak Bey merkezi Silifke olan İçel, Ermenek ve Mut yörelerine, Pir Ahmed ise ova bölgesine sahip oldu ve Konyada oturdu. Ancak çok geçmeden İshak Bey, Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasandan yardım alarak Pir Ahmedin üzerine yürüdü. Pir Ahmed de Fatih Sultan Mehmede iltica etmek zorunda kaldı. 1465 yılında Osmanlıların yardımıyla İshak Beyi yenen Pir Ahmed Karamanoğulları Beyliğinin tamamını idaresi altına aldı. Uzun Hasanın yanına çekilen İshak Bey ise bir yıl sonra Eylül 1466'da öldü. Karamanoğulları Beyliğinin varlığına son vermeye kararlı olan Fatih Sultan Mehmed bu maksatla birçok sefer yaptı. Osmanlı kuvvetleri Nisan 1468'de önce Gevaleyi, ardından Konyayı aldı. Buraya Şehzade Mustafa idareci tayin edildi. Pir Ahmed mücadeleye devam etti ve Karaman ilinin Toroslar bölgesini idaresi altında tuttu. Ancak Akkoyunlu tehdidinin ortadan kaldırılmasından sonra Karamanoğullarının elinde kalan dağlık bölgeler, Niğde ve Develi yöresiyle İçel sahillerine yönelik Osmanlı seferi 1474te başarıyla sonuçlandı ve Karaman Beyliği tam anlamıyla kontrol altına alındı.
Kasım Beyin 1483te ölümünden sonra Karamanoğulları'nın ileri gelenleri İbrahim Beyin torunu Turgutoğlu Mahmud Beyi İçelde bey yaptılarsa da onun 1487'de Osmanlı-Memluk Savaşında Memlükler tarafını tutmasından dolayı üzerine kuvvet gönderilince Halepe kaçtı. 1500-1501 yılında Osmanlı il yazıcısı tımarların gelirlerini azalttığı için Karamanlı sipahileri isyan çıkardılar ve İranda yaşayan Kasım Beyin yeğeni Mustafayı bey yaptılar, ancak Mustafa Bey Osmanlı kuvvetlerine karşı koyamayıp Mısıra gitti ve 1513 yılında orada öldü. Karamanoğullarına bağlı Turgutlu, Bayburtlu gibi oymaklar İranda Safevi Devletinin kuruluşunda önemli rol oynamışlardır.
Bayrak
Karamanoğulları Beyliği'nin bayrağında bulunan 6 köşeli yıldız İslamiyet öncesi Türk kültüründe yer almaktadır. Müslümanlar arasında ise Mühr-ü Süleyman olarak bilinir.
Mimari
Bunlardan en önemlileri;
Tol Medrese (Ermenek) (1339)
Hasbey Medresesi (1241)
Şerafettin Camisi (13. yüzyıl)
İçeriçumra Karamanoğlu İbrahim Bey Camii (Cami-i Kebir) (1252)
İnce Minare (Dar-ül Hadis) Medresesi (1258-1279)
Hatuniye Medresesi
Zinciriye Medresesi
Aksaray Karamanoğlu Camisi (Ulu Camii)
Bor Ulu Camii
Ak Medrese - Karamanoğlu Alaaddin Ali Bey tarafından 1409da yaptırılmıştır. Adını kapısındaki beyaz mermerden alır. Selçuklu mimari tarzının çok güzel bir örneğidir. Ali Bey Medresesi de denir. 1936da restore edildikten sonra arkeoloji müzesi olarak kullanılmaktadır. Giriş kapısı, geometrik motiflerle süslüdür.
Beyler
Karamanoğulları Soy Ağacı