Madde bağımlılığı

Madde bağımlılığı, (psikiyatri ve adli psikiyatrideki tanımıyla) uyutucu-uyarıcı-keyif verici psikotrop maddelere bağımlı olma durumudur. Bu maddeler, halk dilinde uyuşturucu olarak bilinirler ve bu maddeler merkezi sinir sistemini doğrudan etkileyen kimyasallardır. 4 ana grupta toplanırlar;
Uyarıcı maddeler (kokain, amfetaminler, kafein),
Uyutucu/uyuşturucu maddeler (opium alkaloidleri, barbitüratlar, benzodiazepinler),
Halüsinojenler (esrar, lysergic acid diethylamide-LSD, phencyclidine-PCP),
Uçucular (tiner ve benzerleri)
Tütün ürünleri
Alkol içeren ürünler
Madde bağımlılığı'nın sinir sisteminin yanı sıra organizmanın tümü üzerinde ölüme yol açabilen olumsuz etkileri vardır (ayrıntılar için: bkz. Uyuşturucu) . Bağımlılık yapan maddelerin kullanımında çeşitli yöntemler uygulanır; sigara gibi dumanı solunur (esrar), tozları burna çekilir (kokain), damara injekte edilir (eroin) ya da tablet olarak kullanılır (amfetaminler). Kokain en iyi bilinen doğal uyarıcıdır. Orta ve Güney Amerika'da yetişen Erythoxylon coca ağacının yapraklarından elde edilir. Güçlü bağımlılık yapan bir alkaloiddir. Kokain kullanımında koka yapraklarının çiğnenmesi ve toz kokainin özel borularla burna çekilmesi gibi çeşitli yöntemler vardır. Amfetamin ve metamfetamin sentetik uyarıcılar arasında en sık kullanılan türevlerdir. Uzun yol kamyon, TIR ve otobüs sürücüleri ile konsantrasyon gerektiren sporlarda doping maddesi olarak kullanılırlar. Tütün ürünleri ve alkollü içecekler, madde bağımlılığının en sık görülen örnekleridir.
Toksik Madde Bağımlılığı Patolojisi
Kokain
Deri (injeksiyon yeri): Kronik granülomatöz yangı
Göz (crack kullanımı): Kornea ülserleri ve infeksiyonlar
Ağız ve Dişler (toz çekme): Damak delinmesi (perforasyonu), diş minesi aşınmaları
Burun (toz çekme): Nekrozlar, septum delinmesi (perforasyonu)
Dolaşım sistemi: Vazokonstriksiyon ve hipertansiyon, kardiyomyopatiler, kalp durmasına bağlı ansızın ölüm
Gebelik: Abortuslar, bebekte yoksunluk sendromu
Opium alkaloidleri (Morfin ve Eroin)
Deri (enjeksiyon yeri): Ekimoz, ülser, sikatris, lenfödem, abseler (sepsis kaynağı)
Kalp: Aritmilere bağlı ansızın ölüm, kalp kapak (triküspid) endokarditi (Staphylococcus aureus), kalp büyümesi (kardiyomegali), infarkt
Damarlar: Septik trombus/embolizm, anevrizma, sepsis
Akciğerler: Yüksek dozda akut ödeme bağlı ansızın ölüm, metastatik abseler, emfizem, talk granülomları, Candida pnömonisi
Beyin: Hipoksik ensefalit (hipokampus nekrozları), infarktlar, metastatik abseler
Böbrek: Eroin nefropatisi, glomerülonefrit, hiperemi
RES: Lenfadenomegali
Virüs enfeksiyonları: HBV, HCV, HIV
Gebelik: Abortuslar, bebekte yoksunluk sendromu
Amfetamin-Metamfetamin ve Ekstazi
Beyin: Psikiyatrik bozukluklar, nöron yitirilmesi, kanama, iskemik lezyonlar
Kalp: Koroner vazokonstriksiyonu (akut/kronik koroner yetmezliği), aritmiler, kardiyomyopatiler
Akciğerler: Pulmoner hipertansiyon
Gebelik: Abortuslar, bebekte yoksunluk sendromu
Esrar (Cannabis)
Akciğerler: Tütüne benzer etkiler (KOAH, Akciğer kanseri, ateroskleroz)
Fertilite etkilenmesi: Erkeklerde kısırlık (sterilite) olasılığı
Uçucular-Eriticiler (Tiner)
Beyin: Nöron yitirilmesine bağlı nöropsikiyatrik bulgular
Kemik iliği: İnhibisyon
Akciğerler: Pnömoni, KOAH
Tütün ürünleri
Kalp ve Damar sistemi: Ateroskleroz, angina pectoris, myokard infarktı, aritmiler, Bürger hastalığı
Solunum sistemi: Gırtlak (larinks) kanseri, KOAH, akciğer kanseri
Mesane: Mesane kanseri
Sindirim sistemi: Gastrit, mide kanseri
Pankreas: Pankreas kanseri
Gebelik: Abortus
Alkol
Kalp ve Damar sistemi: Ateroskleroz, angina pectoris, myokard infarktı, aritmiler, Bürger hastalığı
Sindirim sistemi: Gastrit, reflü, karaciğer yağlanması, karaciğer sirozu, karaciğer kanseri
Pankreas: Pankreatit, pankreas kanseri
Gebelik: Abortus, bebekte malformasyonlar
Zieve sendromu