İlhan Mimaroğlu

İlhan Kemaleddin Mimaroğlu, (11 Mart 1926, İstanbul - 17 Temmuz 2012, New York), Türk elektronik müzik bestecisi ve müzik eleştirmeni.
Hayatı
Cumhuriyet döneminin en önemli mimarlarından Mimar Kemaleddin Beyin oğludur. Küçük yaşta babası ölen Mimaroğlu, mühendis olan üvey babasının evinde büyümüştür. 1945 yılında Galatasaray Lisesinden, 1949da Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Ankarada kısa bir süre Hayrullah Duygudan klarnet dersleri aldı bu dönemden sonra bütünüyle müzik ve müzikoloji ile ilgilenmeye başladı. Aynı dönemde radyo programları hazırladı ve müzik eleştirileri yazdı.
1955 yılında Rockfeller Vakfı'nın bursuyla iki yıl için New Yorka giden Mimaroğlu, Columbia Üniversitesinde Paul Henry Langın müzikoloji ve Douglas Mooreın kompozisyon derslerini izledi. 1959 yılında yeniden ABDye giderek New Yorkdaki The Record Hunter plak firmasında repertuvar uzmanlığı ve Amerika'nın Sesi radyosunda müzik eleştirmenliği yaptı.
1959 yılında New York'a yerleşen Mimaroğlu, Türkiye ile hep yakın ilişkiler içinde oldu. TRT İstanbul Radyosu ve Ankara Radyosu'nda başlattığı Çağımızın Bestecileri başlıklı programı, New Yorktan sürdürmüş ve ayrıca caz programları hazırladı. 1961 yılında Türkiyede ilk baskısı yapılan Müzik Tarihi kitabının baskıları yenilendi, bunu yeni kitapları izlemiştir. 1990lı yıllardan başlayarak gazetelerde müzik yazıları ve denemeler de yazdı.
1963 yılından itibaren Columbia Üniversitesinde Vladimir Ussaçevski yönetiminde öğrenim gören besteci, elektronik müzikte sanat konusunda mastır derecesi aldı. Bu dönemde Edgar Varése ve Staphan Wolpe ile kompozisyon çalıştı. Daha sonra Columbia Üniversitesinde elektronik müzik hakkında ders veren Mimaroğlu, 1968 yılında Fransa radyosunun daveti üzerine çalışmalarını bir müddet Fransa'da sürdürdü.
İlhan Mimaroğlu, "öncü müzik" anlayışındadır. Atonalitenin "çağrışımlara uygun düştüğü" görüşündedir. Elektronik yapıtlarını conventional stüdyo ortamına göre yazmakta, elektronsal gereçlerle kısıtlanmaktan kaçınmakta ve tını renklerini öne çıkarmayı yeğlemektedir.
Yaratılarının yanı sıra, sayısı yüzleri bulan müzik yazılarıyla katkılar getiren sanatçı, Cumhuriyet ve Yeni Yüzyıl gazetelerinde köşe yazıları yazdı.
Besteci, ASCAP üyesidir.
Ödüller
1971 yılında Guggenheim Vakfı tarafından ödüllendirildi. 2009 yılında İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen İstanbul Caz Festivali'nde yaşam boyu başarı ödülü'ne layık görüldü.
Başlıca yapıtları
İlhan Mimaroğunun yapıtlarını "geleneksel çalgılar için" ve "elektronsal gereçler için" iki grupta ele almak olanaklıdır. Onun geleneksel çalgılar için yazdığı yapıtlar doğal olarak yine "öncü" niteliktedir.
Geleneksel çalgılar için
Monologlar, klarnet ve viyola için.
Püç parça, 1952.
Pices Sentimentales, piyano için.
Anı ve Günce Sonatı, piyano için.
Rosa, piyano için, 1978.
Valses ignobles et sentencieuses, piyano için.
Yaylı dördüller.
Yaylı çalgılar için gece ezgileri.
Sessions, piyano için, 1977.
Ses bantı ve çalgı ya da şarkı ortamı için
Music Plus One, keman için.
Still Life, viyolonsel için, 1980.
Sleepsong for Sleeper, klarnet, piyano ve elekronik teyp için.
Elektronik müzik
Görsel Çalışma, 1965.
Immolation Scene, söz ve şarkı için, 1983.
Prelüdler, manyetik teyp için, 1966-76.
Jean Dubuffetin Coucou BazarI için müzik.
Le Tombeau dEdgar A. Poe, 1964.
Besteci ve Çalgıcı için piyano müziği, 1976.
La Ruche, viyolonsel, klavsen, piyano ve elektrikli aygıtlar için.
Intermezzo, 1964.
Bowery Bum, 1964.
Wings of the Delirious Demon 1969.
Sing me a song of Songmy, 1971.
Tract, ses ve elektronsal için, 1972-74.
To Kill a Sunrise, 1974.
The Ofering, ses ve teyp için, 1979.
Kitapları
New York Kapı Dışı Sanatı, 2017, ISBN 978-9750801280
Sinema Köşelerinde, 2017, ISBN 978-9756287835
Amerikanın Sesi, Ankara, 1956.
Caz Sanatı, İstanbul, 1958.
11 Çağdaş Besteci, 1961, ISBN 978-6054518630
Müzik Tarihi, 1961, ISBN 978-9754343687
Günsüz Günce, İstanbul, 1989.
Elektronik Müzik, 1991.
Ertesi Günce, 1994, ISBN 978-9757652397
Yokistan Tasarısı, 1997, ISBN 978-9757652625
Geldim gördüm geçtim gittim, 1999, ISBN 978-9758434275
Film müziği
İlhan Mimaroğlu, Federico Fellini'nin 1969 tarihli filmi Satyricon'un müziklerini Nino Rota ile birlikte yapmıştır. Özellikle filmin 31. dakikasından sonraki Türkçe sözlerin de işitildiği atonal elektronik müzik bölümünün İlhan Mimaroğlu'na ait olduğu anlaşılmaktadır.