Mesut Cemil

Mesut Cemil Tel (d. ? Aralık 1902, İstanbul - ö. 31 Ekim 1963, İstanbul), Tamburi Cemil Beyin oğludur. Bir ara Tel soyadını kullanmışsa da, kısa bir süre sonra bundan vazgeçmiştir. Çocukluk yılları babasının musiki çevresinde geçti. Babasından birkaç ders dışında musiki dersi almadı. İstanbul Sultanisinde (bugünkü İstanbul Lisesi) öğrenciyken, on üç yaşında Daniel-Fitzingerden keman dersleri alarak batı musikisi bilgileri öğrenmeye başladı; keman üzerindeki çalışmalarını daha sonra Aliye Berger'in eşi Karl Bergerden aldığı derslerle sürdürdü.
Babasının ölümünden sonra, onun çok seçkin öğrencilerinden Kadı Fuat Efendi ve Refik Fersanla tambur üzerinde çalıştı. Refik Talat Alpmandan genel musiki bilgileri konusunda yararlandı. Makam, usul bilgilerini artırırken hamparsum notasını öğrendi. On yedi yaşına geldiğinde bir tamburi olarak tanınıyordu artık.
Ali Rifat Çağatayın yönetimindeki Şark Musiki Cemiyetinin konserlerinde sahneye çıktı. Mevlevihanelere devam ederek Rauf Yekta, Zekaizade Ahmed Efendi, Abdülbaki Baykara, Neyzen Emin Efendi gibi üstadlarla çalıştı. Suphi Ezgiden babasının yıktığı, kaynağı Tamburi İzaka dayanan, Oskiyan tavrı diye de anılan geleneksel tambur tekniğini ve tavrını öğrendi. Bir yandan da viyolonsel ve keman dersleriyle batı musikisi öğrenimini sürdürüyordu. Şerif Muhittin Targanın viyolonsel çalışını dinledikten sonra zamanının büyük bir bölümünü bu saz üzerindeki çalışmalarına ayırmaya başladı. Darülfünun Hukuk Mektebindeki öğrenimini yarıda bırakarak Almanyaya gitti. Berlin Müzik Akademisinde Hugo Beckerin viyolonsel öğrencisi oldu. Almanyadaki öğrenim yıllarında viyolonsel icracılığını ilerlettiği gibi, genel musiki konuları ve musiki tarihi üzerindeki bilgisini ve kültürünü derinleştirdi. Maddi zorluklar ve annesinin ağır hastalığı yüzünden iki buçuk yıl sonra, 1924te yurda dönmek zorunda kaldı. Ertesi yıl Darülelhana tambur, solfej ve nazariyat öğretmeni oldu. 1927de Türk Telsiz ve Telefon Şirketine bağlı olarak ilk radyo yayınları başlatılınca İstanbul radyosuna girdi. Bundan sonra radyoculuk mesleğinin her alanında, spikerlik, programcılık, müzik yayınları şefliği, Ankara ve İstanbul radyoları müdürlüğü, başmüşavirlik görevlerini üstlenirken, oda orkestrası viyolonselcisi ve tamburi olarak da yayınlara katıldı.
Mesut Cemil ilk kez Ankara radyosunda Klasik Koroyu kurdu. Halk musikisinin değerlendirilmesi için, bu alandaki çalışmalara önayak oldu. Yarıda bıraktığı yükseköğrenimini de aynı yıllarda, Ankarada bulunduğu sırada Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümunü bitirerek tamamladı.
Ankara Gazi Terbiye Enstitüsünde viyolonsel, Ankara Devlet Konservatuvarında klasik Türk musikisi tarihi ve viyolonsel, İstanbul Belediye Konservatuvarında musiki folkloru dersleri verdi, liselerde de musiki derslerini okuttu.
Mesut Cemil 1932de Kahirede düzenlenen Arap Musikisi Kongresinde Rauf Yekta bey ile birlikte Türkiyeyi temsil etti. İstanbul Belediye Konservatuvarı Tasnif ve Tespit Heyetinin klasik eserlerinin notalarının tespiti çalışmalarına katkıda bulundu. 1955te Irak hükumetinin çağrılısı olarak gittiği Bağdatda Güzel Sanatlar Akademisinin musiki bölümünde dört yıl çalıştı. 1960'ta emekliye ayrıldıysa da, İstanbul radyosundaki koro yöneticiliğini sürdürdü.
31 Ekim 1963'te İstanbulda öldü. Mezarı Sahray-ı Ceditdedir. İstanbul radyosundaki büyük stüdyo ile, İstanbulun Kuştepe semtindeki bir sokağa Mesut Cemil adı verilmiştir.