turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Vidin (il)

Vidin ili (Bulgarca: / Oblast Vidin), Bulgaristan'ın kuzeybatısında Sırbistan ve Romanya ile sınırı olan bir ildir. İlin merkezi olan Vidin şehri, Tuna Nehri kıyısında yer alır. 3 032,9 km2 yüzölçümüne sahip ilin nüfusu 72.754 kişidir. Vidin ilinin 10 belediyesi vardır.
(Belogradchik, Boynitsa, Bregovo, Chuprene, Gramada, Kula, Makresh, Novo Selo, Dimovo (Türkçe: Osmaniye), Ruzhintsi ve Vidin ilçelerinden oluşur.
İvraca (il)

İvraca ili ya da Vratsa ili (Bulgarca: / Oblast Vratsa), Bulgaristan'ın kuzeybatısında Romanya ile sınırı olan bir ildir. İlin merkezi Vratsa'dır. 3.621,8 km2 yüzölçümüne sahip ilin nüfusu 159.470 kişidir. Kuzeyden Tuna Nehrine güneyden ise Sofya ili'ne sınırı olan Vratsa ilinin 10 belediyesi vardır.
İlçeleri
Tulumlular

Tulumlular (Urochordata veya Tunicata) ya da Kuyruğu kordalılar, boyları 23 cm olan, kutuplardan ekvatora kadar denizlerin çeşitli derinliklerinde bulunan hayvanlardır. Yalnız larva döneminde notokorda bulunur ve kuyruk bölümündedir. Bu yüzden kuyruğu kordalılar (Urochordata) olarak adlandırılırlar. Vücut yüzeyinde bulunan selülozik örtü sebebiyle de tulumlular (Tunicata) olarak isimlendirilmişlerdir. Yaklaşık 1.000 çeşit türü olduğu düşünülmektedir.
Fason

Fason üretim veya kısaca Fason, gerçek üretici firmadan anlaşma üzerine toplu ürün sipariş ederek, ürünlere gerçek üretici adını değil de sipariş veren firmanın adının yazdırılmasıdır.
Tekstilde fason üretim tarihi
Öncelikle Avrupa olmak üzere tüm dünyada 1960lı yıllarda başlayan işçi eylemleri ve 1970lerdeki petrol krizi çoğu ülkede önemli ekonomik sıkıntılar yaratmıştı. İşgücü piyasası da bundan payını almış, işçiler sık sık greve gitmişlerdi. Grevlerde geçen süre, üretimin sürekliliği önündeki en büyük engeldi. Bunun etkisi büyük üretim yapan firmalar üzerinde daha da fazlaydı. Özellikle büyük ölçekli imalathanelerde ürün çeşitliğinin üretim takibinin zor oluşu nedeniyle üretim süreci ve sonrası ortaya çıkan geri bildirimlerin düzeltilmesi noktasında çeşitli ürün üretilmesi büyük ölçekli üretim yapan imalathaneler için ekonomik bir yöntem olmayışı bu açıdan serbest piyasa anlamıyla rekabetçi ve bol çeşitli ürün üretimi noktasında kapitalist pazarın ihtiyaçlarını karşılatacak şekilde ürün çeşitliği gereksinimini ekonomik açıdan karşılamanın tek yolu modüler bir şekilde küçültülmüş ölçekli üretim noktalarına dönmek zorunluğu sebebiyle fason üretim modeli bu gelişmeler üzerine ortaya çıktı. Özellikle tekstil sektörü işçilerine makine ve çalışma alanı vererek onların küçük atölyeler açmalarını sağladılar. Bazı işletmelerde bu ufak atölyeler büyük fabrikaların içinde yer almaktadır. Böylece hem maliyeti düşürmüş oldular, hem de üretimde sürekliliği sağladılar. Maliyet düşmesinin nedeni harici atölyelerde ise üretimi çoğunlukla kendi ailesiyle birlikte gerçekleştirip, ayrıca bir işçilik ücreti ödememesinden kaynaklanıyordu. Fason üretim günümüzde de aynı temel esasları üzerine çalışma ilkeleriyle devam etmektedir.
Yapım, üretim ve imalat
Tekstil üretim teknikleri
Tekstil terimleri
Mesleki terimler
Körebe

Körebe, dünya genelinde yaygın bir şekilde oynanan bir çocuk oyunu.
Ebe olarak seçilen oyuncunun gözleri mendil veya eşarp gibi bir malzemeyle bağlanır ve ebe etrafını göremez hale getirilir. Diğer oyuncular ebenin etrafında dolaşır ve ona dokunurlar. Ebe onları yakalamaya çalışır. Ebe gözleri kapalı şekilde birini yakalarsa o ebe olur. Bu oyun herhangi bir alanda oynanabilir. Ebenin gözleri kapalı olacağı için oyun alanından ebenin çarpabileceği eşyalar kaldırılmalıdır. Oyuncu sınırı yoktur. Oyun süresi yoktur.
Körebenin oynandığı mekanların sınırı yoktur. Bu mekanlar bir evin odası, bir bahçe, bir park veya bir parkın içerisindeki kaydırak üzerinde olabilir. Özellikle kaydırak üzerinde oynanan körebe türü diğerlerinden oynanış biçim ve kuralları bakımından ayrılır. Bu türde seçilen ebe gözleri bağlandıktan veya kendisi kapattıktan sonra merdivenin en başından oyuna başlar. Oyun başladığı sırada kaydıraktaki oyuncuların yerle temas hali yasaklanır. Yere temas eden kişi görüldüğünde oyun durur ve oyun yere basan kişinin ebe seçilmesiyle tekrarlanır. Diğer bir sözlü kural ise konuşma yasağının olmasıdır. Kuralların esnek ve konumdan konuma değiştiğini de belirtmek gerek. Oyunda amaç ebeye yakalanmamak, kaçmak ve kaçarken de yerle temas etmemektir. Ebe kişi oyunculardan birisini tutup oyunun anahtar sözcüğünü söylene kadar tur devam eder.
Testere (film)

Testere (Özgün adı: Saw), 2004 yılı yapımı bir psikolojik gerilim filmidir. James Wan tarafından yönetilmiş, James Wan ve Leigh Whannell tarafından yazılmıştır.
İlk olarak, Sundance Film Festivali'nde, Ocak 2004'te gösterildi, 29 Ekim 2004'te vizyona girdi. Devam filmi Testere II 28 Ekim 2005 ve diğer devam filmi Testere III 27 Ekim 2006'da vizyona girdi. Testere serisinin bir sonraki devam filmi Testere IV'ün çekimleri 30 Mayıs 2007 itibarıyla sona erdi. Film 26 Ekim 2007 tarihinde vizyona girdi. Yönetmen koltuğunda yine Darren Lynn Bousman oturdu. Tobin Bell tekrar Jigsaw rolüyle kamera karşısına geçti. Testere hayranları serinin 4. filminden de kafalarında birçok soru işareti ile ayrıldı. Bu sorulara cevap bulabilmek umuduyla serinin devamının çıkmasını beklediler. Testere V 24 Ekim 2008'de gösterime girdi. Büyük ilgi gören bu serinin 6. filmin Testere VI'da da insanlar ölümle burun buruna geliyor ve oyunun taşları yerine oturuyor. Bu film 23 Ekim 2009'da vizyona girdi. Yapımcılar Testere XII'ye kadar isim hakkını almış durumdadır. Testere VII, 3D teknolojisi kullanılarak çekildi. 22 Ekimde sinemalarda vizyona girdi.
Ayrıca filmin yeni nesil konsol ve bilgisayar oyunu mevcuttur.
Hikaye
Fotoğrafçı Adam Stanheight, ayak bileği bir boruya zincirlenmiş halde bir küvette uyanır. Odanın karşısında onkolog Dr. Lawrence Gordon vardır. Odanın tam ortasında ise bir tabanca ve mikro kaset kaydedici tutan intihar etmiş bir adamın cesedi vardır. Stanheight ve Gordon ceplerinde bir kaset bulur ve Stanheight kayıt cihazını alır. Stanheight'ın kaseti onu kaçmaya çağırırken, Gordon ona Stanheight'ı saat altıda öldürmesini, yoksa karısı Alison ve kızı Diana'nın öldürüleceğini söyler. Stanheight tuvaletin içinde iki demir testere içeren bir çanta bulur. Her iki kurban da zincirlerini kesmeye çalışırlar ama Stanheight'ın testeresi kırılır. Gordon, testerelerin ayakları için tasarlandığını fark eder ve onları tutsak edenlerin seri katil Jigsaw olduğunu anlar.
Oyuncular, karakterler ve Türkçe seslendirmeler
Tobin Bell - John Kramer Testere (Seslendiren: Aydoğan Temel)
Leigh Whannell - Adam Faulkner-Stanheight (Seslendiren: Kerem Kobanbay)
Cary Elwes - Dr. Lawrence Gordon (Seslendiren: Tolga Tibet)
Danny Glover - David Tapp (Seslendiren: Fatih Özacun)
Ken Leung - Steven Sing (Seslendiren: Gökhan Akçakara)
Makenzie Vega - Diana Gordon (Seslendiren: Didem Atlıhan)
Dina Meyer - Kerry (Seslendiren: Figen Sumeli)
Michael Emerson - Zep Hindle (Seslendiren: Burak Karaman)
Monica Potter - Alison Gordon (Seslendiren: Zeyno Eracar)
Shawnee Smith - Amanda (Seslendiren: Devrim Zeynep Ateşer)
Alexandra Bokyun Chun - Carla (Seslendiren: Devrim Zeynep Ateşer)
Kıkırdaklı balıklar

Kıkırdaklı balıklar (), karmaşık yapılı çiftleşme organları ve pulları olan balıklardır.
İskelet birbiriyle birleşmiş omurlara sahiptir. Vücutları su damlası/füze (fusiform) şeklinde ya da yanlardan basık (dorso-ventral) şekilde yassılaşmış balıklardır. Vücut sıcaklıkları çevreye bağlı olarak değişen (poikloterm) canlılardır. Deri sert, plakoid pullarla kaplı ve bol miktarda mukus bezi içermektedir. Tek ve çift yüzgeçleri var olup, ventral yüzgeçler erkeklerde değişikliğe uğrayarak, kopulasyon organına dönüşmüştür. Kuyruk (kaudal) yüzgeci çatallı biçimdedir. Kalpleri bir kulakçık ve karıncık olmak üzere iki gözlüdür. Alyuvarları çekirdekli ve oval yapıdadır. Solungaçları 5-7 çifttir. Hava keseleri bulunmaz. Ağızlarında çok sayıda diş vardır.
Üreme
Ayrı eşeylidirler. Döllenme vücut içerisinde gerçekleşir. Çiftleşme sırasında erkekler spermaların bir kopulasyon organı yardımıyla dişinin kloakına verir. Büyük yapılı yumurtalar segmentasyondan sonra yavaş yavaş gelişir. Bu gelişme süresi 9-25 ay arasında değişir. Bazıları yumurtalarını suya bırakırken bazıları yavrularını doğurur.
Sınıflandırma
Alt sınıf Elasmobranchii - Yassısolungaçlılar
Üst takım Batoidea - Vatozlar ve tırpana balıkları
Takım : Myliobatiformes -
Takım : Pristiformes -
Takım : Rajiformes -
Takım : Torpediniformes
Üst takım Selachimorpha - Köpekbalıkları
Takım : Hexanchiformes -
Takım : Squaliformes -
Takım : Pristiophoriformes -
Takım : Squatiniformes -
Takım : Heterodontiformes -
Takım : Orectolobiformes -
Takım : Carcharhiniformes -
Takım : Lamniformes -
Takım : Xenacanthida -
Takım : Symmoriida -
Takım : Cladoselachiformes -
Takım : Eugeneodontida
Alt sınıf Holocephali - Tümbaşlılar
Takım : Chimaeriformes -
Familya: Chimaeridae - Denizkedisigiller.
Carmen Luvana

Carmen Luvana (d. 23 Ağustos 1981; New York), sahne adını kullanan eski Amerikalı pornografik film oyuncusu. Seks sektörüne 2001'de 20 yaşındayken girdi.
Yaşam öyküsü
Brooklyn, New York'ta 23 Ağustos 1981'de doğdu. Luvana 4 yaşındayken ailesi Porto Riko'ya taşındı. Luvana, Miami, Florida'ya 18 yaşına geldiğinde geldi ve Miami'deki striptiz kulüplerinde çalışmaya başladı.
Luvana porno endüstrisine 2001'de 20 yaşındayken girdi. İlk hardcore pornografisini More Dirty Debutantes #211 adlı filmle çekti. Başlangıçta Digital Sin/New Sensations ile sözleşme imzaladı, ama şimdi Adam & Eve Sex Toys ile çalışmakta. Ayrıca Adam & Eve Pictures onun kız kardeşinin şirketi.
En sevdiği ifade "Ay Puñeta"dir.
Luvana başlangıçta kamera karşısında hiç anal seks yapmadı, analın çok rahatsız edici olduğunu, bundan dolayı analı hiç sevmediğini söyledi. Ancak sonra özel yaşamında anal ilişkilerde bulundu ve anal yapımlara girmeye karar verdi. Bu dalda çektiği ilk film The Perfect Secretary oldu.
15 Haziran 2006'da, Luvana Howard Stern'in düzenlediği En Güzel Gösterici Yetişkin Yıldız ödülünü kazandı, bu ödülü kazanırken Taylor Wane ve Taryn Thomas'ı geride bıraktı. 2006 yılında porno sektöründen ayrıldı.
Luvana kendini bir biseksüel olarak nitelendirdi.
Ödülleri
2003 XRCO Ödülü - En İyi Yeni Yıldız
2003 Night Ödülleri - En İyi Yeni Yıldız
2004 XRCO Ödülü - En İyi Kız-Kız Sahnesi (Jenna Jameson ile)
2004 KSEX Radyo Ödülleri - En Ateşli Joker Oyuncu
2005 NightMoves Award - En iyi kadın oyuncu (Hayranlarının Seçimi)
2006 F. A. M. E. Ödülleri - En İyi Oral Sahne
Turhan Sofuoğlu

Turhan Sofuoğlu, (d. 19 Ağustos 1965, Sakarya), Türk eski milli futbolcu, teknik direktör. Fenerbahçe kulübünde futbolcu ve teknik direktör olarak görev almıştır.
Yalovaspor (1985-1986) ve Sakaryaspor (1986-1988)'da forma giydi. 1988-89 sezonunda Fenerbahçe'ye transfer oldu ve Türkiye 1. Futbol Ligi'nde 103 gol atan takımının 100. golünü atarak tarihe geçmiştir. 1993-94 sezonunda Bursaspor ve 1994-95 sezonunda Orduspor'da kiralık oynayan Sofuoğlu, 1996'da futbolu bırakmıştır.
Futbolu bıraktıktan sonra antrenörlüğe başladı.
1999-2000 sezonunda Rıdvan Dilmen ve Zdenek Zeman'ın yardımcı antrenörlüğünü yaptıktan sonra görevi devraldı. Turhan Sofuoğlu yönetimindeki sarı-lacivertli takım, 19 haftada 11 galibiyet, 5 mağlubiyet, 3 beraberlik alırken, özellikle derbi maçlarının tümünü kazanmasıyla dikkatleri üzerine çekti. Lakabı derbi kralı oldu.
Fenerbahçe'den sonra, Sarıyer, Batman Petrolspor, Yalovaspor ve Yozgatspor'u çalıştırdı. Giresunspor'la 1 yıllığına anlaşma sağlamasına rağmen sözleşmesi bitmeden ayrıldı. Daha sonra ise Kahramanmaraşspor'da görev yaptı. Küme düşme yolunda ilerleyen Kahramanmaraşspor'da başarılı sonuçlar elde etmesine ragmen, yonetimin kan degisikligi ihtiyaci duymasi nedeniyle görevine son verildi.
Turhan Sofuoğlu döneminde yeni yüzyılın ilk derbisinde Beşiktaş'ı 16. haftada 2-1 yenen Fenerbahçe, 23. haftada Trabzonspor'u 2-1, 26. haftada Ali Sami Yen Stadı'nda Galatasaray'ı 1-0 ve 33. haftada da BJK İnönü Stadı'nda Beşiktaş'ı 3-1 mağlup etmişti.
Drastamat Kanayan

Drastamat Kanayan (1 Mayıs 1883; Surmali - 8 Mart 1956; Boston), daha çok "Dro" lakabı ile tanınan Ermeni isyancı, eşkıya; daha sonra asker ve siyasetçi.
Rus İmparatorluğu'nun Erivan Eyaleti'ne bağlı Sürmeli'de (günümüzde Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlı Sürmeli köyü) doğdu. Erivan'da okudu. Çarlık yönetimine karşı devrimci harekete katıldı. Ermeni Devrimci Federasyonu (Taşnaksutyun) üyesi oldu. Şubat 1905'te Bakü'de ortaya çıkan Ermeni-Azeri çatışmasında, Ermeni ölümlerinden sorumlu tuttuğu şehrin Rus valisi, Prens Nakashidze'yi, 11 Mayıs 1905'te bombalı saldırıyla sokak ortasında öldürdü.
I. Dünya Savaşı'nda Rusya İmparatorluk Ordusu'na bağlı olarak oluşturulan Ermeni Gönüllü Tugayları'nda görev aldı. 1918 nisanında kurulan Demokratik Ermeni Cumhuriyeti tarafından "Batı Ermenistan yönetimi askeri komiserliği"ne atandı. Kars ve Erzurum cephelerinde Osmanlı Ordusu'na karşı savaştı. Aynı yıl Ermenistan savunma bakanlığına getirildi.
1918 tarihinde birlikleriyle Iğdır üzerine taarruz ederken Melekli-Taşburun arasında, Erivan Gimnazyumu ve Iğdır'dan çocukluk arkadaşı olan Iğdır Cumhuriyeti Başkanı Ali Ekber Tufan komutasındaki milis Türk birliklerine karşı mağlup olmuştur. Esir düşmek üzereyken son anda kurtulmuş ve bölgeye gelen 6.000 kişilik İngiliz birliklerinden silah temin ederek 28 Ekim 1920 tarihinde tekrar taarruz etmiştir.
Mart 1920'deki Ermeni-Azeri Savaşı'nda ve 28 Ekim - 7 Kasım 1920 tarihlerinde gerçekleşen Ermeni-Türk Savaşı'nda Ermeni ordusunu idare etti. 8 Kasım 1920'de Iğdır Halk Kuvvetleri ve Kazım Karabekir komutasındaki TBMM ordusu tarafından bozguna uğratılarak Gümrü'yü de teslim etti. Daha sonra 30 Kasım 1920'de kabul edilen Gümrü Antlaşması'nı imzalayan Ermeni heyetinde yer aldı.
1 Aralık 1920'de Ermenistan'ın bolşevikler tarafından işgali üzerine İran'a geçti. Daha sonra Almanya'ya yerleşti.
II. Dünya Savaşı'nda Alman ordusu (Wehrmacht) bünyesinde Ermenilerden oluşturulan 812'inci taburun başına getirildi. Sovyetler Birliği'nin Almanlar tarafından işgali sırasında, Kırım ve Kuzey Kafkasya cephesinde çatıştı. Savaştan sonra savaş suçlusu ilan edildi, fakat daha sonra affedildi. Ardından Beyrut'a yerleşerek ticarete başladı. Ticaret hayatına yakalandığı hastalıktan dolayı ara vermek zorunda kalan "Dro", ABD'ye götürüldü. 1956'da Boston'da öldü. Mezarı, 2000 yılında ABD'den Ermenistan'a taşındı.
Nazım Türküsü

1978 yılında, Ada Müzik tarafından yayımlanan, Zülfü Livaneli albümü. Ünlü sosyalist şair Nazım Hikmet'in şiirsel anlatımının, müzikal olarak işlendiği bir albüm. Zülfü Livaneli'nin ezgiler yoluyla, "Türkiye Cumhuriyeti Devleti"nin şaire karşı yaptığı haksızlıklar için dilenen bir özür gibidir bu albüm. 2002 senesi Nazım Hikmet'in doğumunun 100. yıl dönümüydü ve UNESCO bu nedenle 2002 yılını Nazım Hikmet yılı olarak ilan etmişti. 2002'de, albüm ilk kez, CD olarak yayımlandı.
1970'ler Türkiye'sinde, neredeyse tabu olan Nazım Hikmet'in, "Karlı Kayın Ormanı" adli hasret şiirinden yapilan şarkı, TRT sansürünü delerek ekranlarda seslendirilir ve TRT Radyosu'nda dinleyicilerden en çok istek alan parça oldu. Nazım Türküsü albümü 1978 ve 1979 yıllarında 51 hafta liste başı olarak kaldı.
Bu albümle, Türkiye, ilk kez yasaklı olan Nazım Hikmet'in, seçilmiş bazı şiirleriyle, müzikal olarak, tanışma fırsatı bulur. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Batı Avrupa ülkelerinde gelişen sosyalizm karşıtlığı ve Soğuk Savaş dönemi, Nazım Hikmet'in sosyalist ve Hümanist şiirlerinin uzun süre yasaklanmasına neden olmuştur. Albümün yayımlandığı yıllarda Türkiye, sağ - sol kavgasının acımasız ve kanlı bataklığına gömülmüştü. 1957'den 1975'a kadar süren Vietnam Savaşı'nın etkisiyle albümde yer alan şarkılar, aralarında Maria Farandouri, Joan Baez, Maria Del Mar Bonet, Yoriko, Liesbeth List, Sarah Alexander gibi pek çok uluslararası sanatçı tarafından pek çok farklı dil ve ülkede seslendirildi.
Albümde yer alan şarkılar:
01. Memetçik Memet
02. Arhavili İsmail
03. Kız Çocuğu
04. Üç Saz
05. Karlı Kayın Ormanı
06. Hoş Geldin Bebek
07. Hoşçakal Kardeşim Deniz
08. Nazım Türküsü
2002 albümleri
Zülfü Livaneli albümleri
Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi

Hammamizade İsmail Dede Efendi (9 Ocak 1778, İstanbul - 29 Kasım 1846, Mekke), Türk hanende, neyzen ve bestekar. Babası geçimini hamam işletmeciliğiyle sağladığı için kendisine "Hammamizade" denilmiştir. Ancak günümüzde "Dede Efendi" diye anılır.
Dede Efendi bestekarlığının yanı sıra neyzenliği ve hanendeliği ile de ünlüdür. Sesinin güzelliği ve müzik yeteneği çok küçük yaşta ortaya çıkınca, devrin meşhur musikişinaslarından Uncuzade Mehmet Emin Efendi'den özel dersler almaya başladı. 1798'de Yenikapı Mevlevihanesi şeyhi Ali Nutki Dede'ye bağlandı. Çilede iken bestelediği ilk şarkısıyla padişah III. Selim'in dikkatini çekti, art arda bestelediği yapıtlarla devrin gözde bestekarları arasına girdi. Yüksek saray görevlerinden padişah musahipliğine ve müezzinbaşılığa atandı. Sultan III. Selim'den sonra Sultan II. Mahmud'un da yakın alaka ve desteğini gördü.
İsmail Dede Efendi, bir yandan saray fasıllarına hanende (Ses Sanatçısı) olarak katılırken, bir yandan da Enderun'da ve Yenikapı Mevlevihane'sinde musiki dersleri verdi. Evliliğini de saraydan bir hanımefendi ile yapıyor. Fakat Dede Efendi'nin başına ilginç hadiseler geliyor. Evlendikten 1 sene sonra oğlunu, annesini ve üvey annesini kaybediyor. Bunu da eserlerinde işliyor.
Yetiştirdiği çok sayıda öğrenci arasında özellikle, kendisinden sonra XIX. yüzyılın en büyük bestekarları arasında yer alan Zekai Dede Efendi, Dellalzade İsmail Efendi ve Eyyubi Mehmet Bey sayılabilir.
Art arda yeni makamların bulunduğu klasik Türk musiki repertuvarının en gözde parçalarının bestelendiği III. Selim devrinde ilk yapıtlarını veren İsmail Dede Efendi bilhassa Sultan Abdülmecid devrinde Batı Musikisi'ne ciddi alaka gösterilmesine üzülür, Türk Musikisi'ne bağlı kalmış bir bestekardır. Onun temel gereci insan sesidir. Mevlevi ayininden ilahiye, kardan köçekçeye, her biçimde ürün veren Dede Efendi içtenlik ve akıcılığa büyük ehemmiyet vermiştir.
İsmail Dede Efendi'nin bestelediği eserlerden 300'e yakınının notası günümüze ulaşmıştır. 500 dolayında beste yapmışsa da, nota kullanımının yaygın olmayışı ve musiki öğretiminin ezbere dayanması sebebiyle, bunların yarısına yakını unutulmuş 8'i çalgısal, geri kalanı sözlü olmak üzere 267 eseri günümüze ulaşabilmiştir. Sözlü eserlerinden 49'u dinsel tasavvufi, 218'i din dışıdır. En mühim tasavvufi eserleri Hüzzam, Saba ve Ferahfeza Mevlevi ayinleridir.
Dede Efendi, Hacc vazifesini yerine getirmek üzere gittiği Hicaz'da hastalanarak öldü.
Marsilio Ficino

Marsilio Ficino (d. 19 Ekim 1433 - ö. 1 Ekim 1499), İtalyan Yeni Platoncu düşünür. Platon'un felsefesine Rönesans'ın bakış açısını katmış olan bir düşünürdür. Ruhun ölümsüzlüğü üzerine bir dizi kanıt öne süren Ficino, insanın evrenin merkezinde olduğunu savunmuş ve insan yaşamını da, ruhun Tanrı'ya doğru bir yükselişi olarak yorumlamıştır. 'Kendini tanı, ey insan kılığındaki tanrısal soy!' demiştir.
1433 doğumlular
1499 yılında ölenler
15. yüzyılda Hristiyan dini liderler
İtalyan Hristiyanlar
İtalyan papazlar
İtalyan Roma Katolik papazlar
Roma Katolik filozoflar
İtalyan filozoflar
Yeni Platoncu filozoflar
İtalyan vejetaryenler
Bernard le Bovier de Fontenelle

Bernard le Bovier de Fontenelle. Fransız aydınlanmasının 9 Şubat 1657-11 Ocak 1757 yılları arasında yaşamış olan ünlü düşünürü. Kartezyen fiziği benimseyen Fontenelle, büyük ününü, bilimsel düşünceleri popülerleştirip geniş halk kitlelerine sunma çabasından kazanmıştır. Bilgi görüşü bakımından deneyci olan, tüm düşüncelerimizin son tahlilde duyu verilerine indirgenebileceğini savunan Fontenelle, bilimsel düşünceleri yaymanın dışında, dini hakikatlerle ilgili konularda kuşkuculuğun gelişip pekişmesine de katkıda bulunmuştur.
1657 doğumlular
1757 yılında ölenler
Fransız filozoflar
Fransız Akademisi üyeleri
Fransız Bilimler Akademisi üyeleri
Pierre Gassendi

Pierre Gassendi (22 Ocak 1592 24 Ekim 1655), Fransız düşünür, matematikçi ve Katolik rahip. Kendisinden sonraki felsefi ve bilimsel spekülasyonla tavır üzerinde oldukça etkili olmuş olan Gassendi, eski ilkçağ atomculuğunu canlandırmıştır. Felsefeyi, Hellenistik dönemde Epiküros'un yaptığı gibi, mantık, fizik ve ahlak felsefesi olarak üçe ayıran Gassendi, önce Descartesçı doğuştan düşünceler anlayışına karşı çıkmış ve bilginin esas kaynağının duyular ve tümevarım olduğunu öne sürerek, deneyci bir bakış açısı benimsemiştir. Matematikçiliğinin de etkisiyle, tümdengelimden hiç vazgeçmemiş olan Gassendi, felsefi atomculuğu geleneksel maddi yorumundan sıyırmış ve onu, matematikle mekaniğin kendisine uygulanabileceği bir şekle büründürmüştür
Arnold Geulincx

Arnold Geulincx (okunuşu: Arnout) (31 Ocak 1624, Anvers Kasım 1669), okkasyonalizmin (:en:Occasionalism) Malebranche'le birlikte kuruculuğunu yapan ünlü Fransız Descartesçı düşünürdür.
Descartes'ın bütün bir varlık alanının madde ve ruh, beden ve zihin olarak kesin çizgilerle ikiye ayırmasından, birlikli, bütünlüklü tek bir töz olan insandan, aralarında ortak hiçbir nokta bulunmayan iki töz çıkartıp, iki töz arasında mantıksal bakımdan olanaksız olan ilişkiyi, biraz da yapay bir biçimde etkileşimcilikle açıklamasından sonra, Descartesçı filozoflar için iki alternatif söz konusu olmuştu:
Etkileşim olgusunu kabul etmek ve daha sonra da, Descartesçı bu etkileşimin nasıl ortaya çıktığını açıklama güçlüğü içinde bırakan kuramları, kozalaksı bez anlayışını yeniden ele almak ve
Descartes'ın düalist bakış açısını benimsemekle birlikte, etkileşimi yadsımak. Bunlardan ikinci alternatifi seçen Geulinecx, bu bağlamda, her türlü faaliyet ya da gerçek nedensellikte, eylemi başlatan, eyleme neden olan güç ya da öznenin, eylemde bulunduğunu ve nasıl eylediğini bilmek zorunda olduğu tezini, kendisini öncül yapmıştır
Gorgias

Gorgias (MÖ 483 - MÖ 375), Yunan filozof ve sofisti. Memleketi Sicilya'da bulunan bir Yunan kolonisi olan Lentini'dir. Yunan filozofu Gorgias, ölü annesinin cenaze tabutunda doğmuştur. Tabutu taşıyanlar defnedilme sırasında Gorgiasın ağlamalarını duymuşlardır. Pelaponez Savaşı (427) sırasında Atina'ya geldi. Hatip olarak tanınır oldu. Yazdıklarından çok az bir kısmı günümüze kalmıştır. Nihilizmin ve daha da çok kuşkucu düşüncenin gelişmesinde önemli bir filozof olarak yer almaktadır. Empedokles'in öğrencisi olmuştur ve ondan hem doğa felsefesini hem de hitabet sanatını öğrenmiştir. Bu sanattaki ustalığıyla Atina'da önemli etkilerde bulunmuş ve bu sanatın en önemli geliştiricilerinden biri olmuştur. Elea Okulu'nun diyalektik anlayışı üzerinde derin bir etkisi olduğu belirtilmektedir.
Gorgias, kendisini bir görecelikle sınırlamayarak, gerçek bir hiççiliğin ve kuşkuculuğun savunucusu olmuştur. Hiçbir değerin var olmadığını, bilginin mümkün olmadığını, insanlara ikna yoluyla her şeyin kabul ettirilebileceğini, zira insanların bilgiden yoksun olduklarını söyleyen Gorgias; ikna sanatına, sözün terbiye edilip geliştirilmesine büyük bir önem vermiştir. Gorgias hitabet uygulamasına sadece bir ikna yöntemi olarak geçmiştir. Zira artık doğru bilginin olduğuna inanmamaktadır. Bu görüşe göre rasyonel (iscussion) ve rasyonel kanaat (conviction) var olamaz, var olan sadece ikna sanatıdır.
Doğa felsefesinin temel problemi olan varlığı bilme girişiminin anlamsız olduğunu öne sürmüş ve bunu kanıtlamanın uğraşı içinde olmuştur. Onun düşüncesinde, ne varlığın var olması, ne bilinmesi ne de bir başkasına aktarılması mümkün değildir. Ünlü üçlü argümanı bu konuda Gorgias'ın rölativizminin ve kuşkuculuğunun kesin bir ifadesini gösterir:
Hiçbir şey yoktur.
Bir şey varsa bile bilinemez,
Bilinse bile başkalarına bildirilemez.