turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Kirli Adam

Kirli Adam 1971 ABD yapımı polisiye gerilim filmidir. Özgün adı Dirty Harry olan bu kült film Türkiye'de sinemalarda "Kirli Adam" adıyla gösterilmiş, TRT Televizyonundaki bir gösteriminde ise "Korku Şehri" adı kullanılmıştır. Sinemalardaki gösteriminin üzerinden uzunca bir zaman geçince filmin ilk afiş adı unutulduğu için olacak, son yıllarda sinema sitelerinde ve internette özgün adının tam çevirisi olan Kirli Harry kullanılır olmuştur.
Don Siegel'in yönettiği ve yapımcılığını üstlendiği filmin başlıca rollerinde Clint Eastwood, Harry Guardino, Reni Santoni, John Vernon ve Andrew Robinson oynamışlardır. Görüntüleri Bruce Surtees'e ait olan filmin özgün müziğini Lalo Schifrin bestelemiştir. Yapımcı firma Clint Eastwood'un kendi film şirketi olan The Malpaso Company'dir ve Eastwood'un yönettiği ve oynadığı filmlerin çoğu bu şirket tarafından yapılmıştır.
Filmde San Francisco Polis Müdürlüğünde görevli "nevi şahsına münhasır" polis müfettişi, "Kirli Harry" lakaplı Harry Callahan'ın (Clint Eastwood) şehre korku salan dürbünlü tüfekli bir seri katilin peşine düşmesi ve onu alt etmeye çalışırken de hukuk kurallarının dışına çıkıp kendi kurallarını uygulaması çarpıcı bir dille anlatılmaktadır.
"Dirty Harry" çok tutulup kısa sürede bir kült film haline gelince arkasından dört "Kirli Harry" filmi daha geldi. Hepsinin de başrolünde yine Clint Eastwood'un oynadığı bu filmler sırasıyla Magnum Force (1973), The Enforcer (1976), Sudden Impact (1983), The Dead Pool'du (1988). Bunlardan Sudden Impact'in yönetmeni de Clint Eastwood'du.
Oyuncu kadrosu
Film hakkında notlar
Filmde Clint Eastwood'un kullandığı silah, 44'lük "Magnum" mermileri kullanan ve "Dünyanın en güçlü tabancası" olarak lanse edilen "Smith & Wesson" un Model 29 tabancasıdır (Bir iddiaya göre de silah 41 kalibrelik mermi kullanan Model 57 tipiydi). Film gösterime girdikten sonra bu model tabancaların satışında bir artış görülmüş ve bu güçlü silahın popülaritesi üzerinden geçen 37 yıla rağmen (2008) hiç azalmamıştır. 20th Century Fox'un 2008'deki bir anketine göre "filmlerde kullanılmış tüm zamanların en popüler tabancaları" sıralamasında bu silah ikinci sırada yer almıştı.
"Kirli Harry" (Dirty Harry) aslında paparazzi fotoğrafçılarını veya çıplak modellerin resmini çeken bazı fotoğrafçıları tanımlamak için kullanılan bir argo deyimdir. Onların kullandığı tek mercekli refleks fotoğraf makinasının argo karşılığı da.44 Magnum'dur.
Filmin kötü adamı, seri katil Scorpio'yu canlandıran Andrew Robinson, film piyasaya verildikten sonra ölüm tehditleri alan aktör, telefon numarasını değiştirmiş ve telefon idaresinden gizli numara almak zorunda kalmış.
Diğer "Dirty Harry" filmleri
1971 ve 1988 yılları arasında tam 5 "Kirli Harry" filmi çevrilmiştir. Tümünün de başrolünde Clint Eastwood'un oynadığı filmler şunlardır:
Başıbozuk (albüm)

Başıbozuk, Mor ve Ötesi grubunun 24 Kasım 2008'de çıkardığı albümdür. Albüm 14 parçadan oluşmaktadır.
Albüm kapağı; Kanal D'de yayımlanan sohbet programı Disko Kralı'nda Ozan Tügen'e benzetilse de çeşitli albüm promosyonlarında kapağın grup üyelerinin fotoğraflarının birleştirilmesi ile oluştuğu açıklanmıştır.
Şarkı listesi
Deli
İddia
Sonbahar
Kış Geliyor (Canlı)
Re (Canlı)
Bir Derdim Var (Canlı)
Parti - Flatliners Killa Remix
Kördüğüm - dEmian & Emre Remix
Ayıp Olmaz Mı? - Kaan Düzarat & Fuchs Rework
Küçük Sevgilim - Kaan Düzarat Remix
Darbe - Burak Güven & Serkan Hökenek Remix
Çocuklar ve Hayvanlar - DJ Kambo Remix
Deli - Luna Remix by Cihan Barış
İddia - Kerem Kabadayı & Serkan Hökenek Remix
Gizli şarkı olarak albümün en sonunda Serseri isimli şarkının canlı performansı da bulunmakta.
Chevrolet Bel Air

Chevrolet Bel Air, 1950-1975 yılları arası General Motors'un Chevrolet bölümü tarafından üretilen bir otomobildir. Modelin üretimi 1976-1981 yılları arasında Kanada'da devam etmiştir.
Galeri - Chevrolet Bel Air
1953'te tanıtılan otomobiller
Bel Air
Arkadan itişli taşıtlar
Sedan otomobiller
Station Wagon otomobiller
Sıralı 6 silindirli motoru olan taşıtlar
V8 motorlu taşıtlar
Cabriolet otomobiller
Coupe otomobiller
1960'lar otomobilleri
Karamürsel (gemi)

Karamürsel çektiri sınıfında tarihi bir gemi tipi. İstanbul ve Marmara Denizi sahillerinde işletilen hem kürekli ve hem de yelkenli olarak hareket eden teknelerdi. Yarım güverteli idiler. Her karamürselin yelken için bir buçuk seren/direği bulunmaktaydı. Sivri üçgen latin yelken kullanılırdı. Venedik savaş gemileri taklit olarak alınmış ve onlar gibi değişik tipte Karamürsel tipleri inşa edilip kullanılmıştır. Genel olarak sahil koruma ve iç deniz taşıma işleri için kullanılmış ve bu tip gemilere benzer ticari gemiler de işletilmiştir.
Karamürsel Alp tarafından Karamürsel kasabasının Kavakkoyu-Armutçuk kasabasında yaptırılan bu gemiler Marmara denizinin Türk egemenliğine girmesinde büyük rol oynamıştır. Marmara denizinin ele geçirilmesi, Türk-Osmanlı tarihi açısından önemli bir denizcilik olayıdır. Böylece İzmit körfezinde bir sancak beyliği ya da valiliği kurulmuş olmaktadır.
Türk denizcilik tarihindeki bu ilk başarılarda büyük payı olan Karamürsel çektirmesinin biçimi hakkında elde herhangi bir resim bulunmamakla birlikte konuyla ilgili olarak yapılan yargılar da kesinlikten yoksundur. Bununla birlikte denizcilik konusunda yetkin kimseler teknenin manevra yeteneği, içindeki görevli sayısı, kullanım amacı, bir çektirme sınıfı yelkenli olmasının getirdiği ön kabuller gibi çeşitli verileri birleştirerek ortaya koydukları yaklaşık biçimler bulunmaktadır.
1971 tarihinde Deniz Müzesi kütüphane ve arşiv sorumlusu Yüzbaşı Ergun Göktuna denizcilik tarihi uzmanı Niyazi Urazın çalışmalarından da yararlanarak yapmış olduğu çizimde kürekle tekne, tekne ile yelken arasında olması gereken oranlara özen göstererek 1/100 ölçekte bir yaklaşık çizim yapmıştır.
Teknenin ölçüleri
Göktuna, Karamürsel çektirmesi ile ilgili olarak şu bilgileri ortaya koymuştur:

19. y. y dan bu yana bu teknelerin değişik özellikte, biçimde boyda kürek adedinde olanları inşa edilmiştir. Bu çizilen 13 kürekli olanıdır. Bodoslamadan bodoslamaya 13 metre kadardır. Kürekleri 6-6,5 metre uzunluğunda, boş olarak ağırlığı 15-18 ton, dolu olarak ağırlığı 22-25 ton kadardır (Arkan,1972).
Mürettebat
Geminin 42 mürettebatı şunlardan oluşmaktadır:
26 kürekçi(savaşçı)
4 yedek
4 yelkenci
2 kalafat ustası
1 işçi
1 sucu
1 yağcı
1 serdümen
1 kılavuz
1 reis (Arkan,1972)
Teknenin yelken ve diğer donanımları

Göktunanın yapmış olduğu çalışma sonucunda teknede şu kalemlerin bulunduğu ortaya çıkmaktadır:
2 adet üç köşe Latin yelken, 26 adet 18-20 kilo ağırlığında çam tahtasından yapılmış kürek, 2 adet tırnaklı ağaç bedenli demir. Ayrıca, savaşçıların silahları ve yedekleri, yedek yelken bezi, büyük baltalar, su, peksimet, un, yağ, zincir, kalafat gereçleri ve para (Arkan,1972).
Elektrikçi

Elektrik tesisatçısı veya Elektrikçi, yapıların içine ya da dışına elektrik tesisatını döşeyen, elektrikli aydınlatma, ısıtma ve haberleşme tertibatının montaj ve onarımını yapan meslek grubudur.
Elektrik montajcısı, umumi elektrik şebekesinin hatlarını döşer. Elektrikçi (elektrik tesisatçısı), elektrik abonelerinin özel elektrik tesisatını gerçekleştirir: Kendisine verilen plan ve şemalara göre, elektrik kablolarını ve kordonlarını yerleştirir, bunların geçeceği delikleri ve yuvaları açar. Sonra elektrik anahtarlarının, akım prizlerinin ve sigortaların montajını yapar. Genellikle küçük bir ekiple çalışır. Tesisatın konumu, onun bazen yerde, bazen de merdivenlere tırmanarak, rahatsız bir pozisyonda çalışmasını gerektirir. Mesleğinde başarılı elektrik tesisatçıları için açılan kurslar, onlara, elektrik ustası ve teknisyeni olarak yetişme imkanı sağlar. Elektrik tesisatçıları adlarına bir iş yeri açar ve elektrikli cihazlar da satabilirler.
Watkins Glen Uluslararası Pisti

Watkins Glen Uluslararası Pisti (takma adıyla The Glen), bir araba yarış pisti. New York'un Watkins Glen, Schuyler County, New York bölgesindeki pist, Seneca Gölü'nün güneyinde yer alır.
Pist daha önce Sports Car Club Of America, SPEED World Challenge, Spec Miata, NASCAR Nationwide Serisi, NASCAR Sprint Kupası Serisi, Formula Libre, Formula 1, Can-Am, Trans-Am, Formula 5000, International Race of Champions, Champ Car, World Sportscar Championship ve Indy Racing League birçok önemli organizasyona ev sahipliği yapmıştır.
Formula 1 pistleri
Birleşik Devletler Grand Prix
Uluslararası Pisti
Schuyler County, New York
Faize Hücum

Faize Hücum, yönetmenliğini Zeki Ökten'in üstlendiği 1982 Türk yapımı bir sinema filmidir.
Hikayesi, çevrildiği dönemin Türkiye'sinde yaşanan benzer gerçek olaylardan yola çıkılarak oluşturulan Faize Hücum, televizyon kanallarında ilk gösterimlerinde sansürlenerek oynatıldı. Toplumsal gerçekçi bakış açısıyla çevrilmiş olan film birçok ödül kazandı. Tiyatro kökenli sanatçı Genco Erkal'ın usta yorumu, filmi uzun süre eleştirmenlerin gündeminde olumlu olarak tutmayı başarmıştır. Agah Özgüç'ün 100 Filmde Türk Sineması adlı kitabında yer alan filmlerdendir.
Konusu
Uzun yıllar emek verdiği devlet memurluğu görevinde meslek yaşamı boyunca 22 kez takdir belgesi alan emekli Kamil Bey, ülkesinin siyasi ve iktisadi yönden çalkantılı günler yaşadığı dönemde birden ortaya çıkan yüksek faiz akımına kapılarak, emekli ikramiyesini, üç aylık maaşı ve tek mal varlığı olan babasından kalan evi bankerlere yatırır. Çarpık ekonomik sistemin ona getirisi, umduğu gibi çabucak zengin olmak yerine bir "bankerzede" olmak durumuna düşer. Kala kala elinde bankerlik bürosunun "kapısı" kalmıştır.
Oyuncular
Genco Erkal - Kamil
Ahmet Sezerel - Murat
Asuman Arsan - Saniye
Ayşe Selen - Nesrin
Suna Selen - iş arayan kadın
Ali Erdemirci
Burçin Öztunç - Yasemin (Torun)
Barış Altay - Yılmaz
Bülent Kayabaş - Bankerzede
Hikmet Karagöz - Kapıcı Cemal
Orhan Çağman - Hüseyin
Pınar Özekit - Tülin
Ahmet Açan - Rüştü
Gülşen Girginkoç
Turgut Savaş - Süleyman Kırçıl
Özcan Özgür
Levent Dönmez - Banker
Tuluğ Çizgen
Gülsen Tuncer
Güler Ökten
Zeynep Irgat - Veznedar
Garibe Gündem - Murat'ın annesi
Gülten Ceylan - Kapıcı Cemal'in eşi
Ödülleri
20. Antalya Altın Portakal Film Festivali, en iyi film
20. Antalya Altın Portakal Film Festivali, en iyi yönetmen
20. Antalya Altın Portakal Film Festivali, en iyi senaryo (Fehmi Yaşar)
20. Antalya Altın Portakal Film Festivali, en iyi erkek oyuncu (Genco Erkal)
20. Antalya Altın Portakal Film Festivali, en iyi yardımcı kadın oyuncu (Asuman Arsan)
Yeni Demokrasi (Yunanistan)

Yeni Demokrasi (Yunanca: Νέα ημοκρατία, Néa Dimokratía; ND), merkez sağ Yunan siyasi partisi. 1974'te kurulduktan sonra Yunan siyasetinde etkili olan parti, günümüzde iktidar partisidir.
Tarih
1974'te sona eren Albaylar Cuntası'ndan sonra Kasım 1974'te yapılan seçimleri Konstantin Karamanlis'in kurduğu Yeni Demokrasi Partisi büyük çoğunlukla kazandı. Yeni Demokrasi, 1970'lerin ikinci yarısında gittikçe güç kaybederken, Andreas Papandreu'nun kurduğu Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK) geniş bir destek bulmaya başladı, 1977'deki genel seçimlerde parti oy kaybetmesine rağmen iktidarını sürdürdü. Mayıs 1980'de başkanlık görevini bırakarak cumhurbaşkanlığına seçilen Karamanlis'ten sonra Yeni Demokrasi hükumetinin başına Georgios Rallis geçti. 1981'de yapılan genel seçimleri PASOK kazandı, böylece Yeni Demokrasi için uzun yıllar sürecek muhalefet dönemi de başlamış oldu. 1984'te Evangelos Averoff'tan boşalan genel başkanlık koltuğuna Konstantin Mitsotakis seçildi.
1989 yılı içinde yapılan ikinci erken genel seçimlerde %46,2 oranında oy alan Yeni Demokrasi, Sol ve İlerici İttifak'la bir koalisyon hükumeti kurdu. Nisan 1990'da yapılan erken genel seçimlerde, Yeni Demokrasi'nin bu sefer parlamentodaki sandalyelerin yarısını ele geçirmesiyle, ND çoğunluk hükumetini kurdu ve Konstantin Mitsotakis başbakan oldu. Ertesi ay da Karamanlis ikinci kez cumhurbaşkanlığına seçildi.
Yunan parlamentosunun Temmuz 1992'de onayladığı Maastricht Antlaşması'nın öngördüğü ölçütlere yaklaşarak Yunanistan'ı öteki Avrupa Topluluğu ülkelerinin ekonomik düzeyine çıkarmak için yürürlüğe konan istikrar paketi yaygın protesto gösterilerine yol açtı. Eylül 1993'te ise Mitsotakis hükumeti parlamentodaki çoğunluğunu kaybetti. Ekimde yapılan seçimler sonucunda PASOK yeniden iktidara döndü.
1996 ve 2000'de yapılan seçimleri küçük farklarla kaybeden Yeni Demokrasi 2003 yılından itibaren Kostas Simitis liderliğindeki PASOK iktidarının yıpranmaya başlamasıyla yükselişe geçti. Yeni bir yüz olarak, Kostas Simitis'in yerine Yorgo Papandreu'nun liderliğine geçtiği PASOK, 2004 genel seçimlerinde yenildi. Böylece, Kostas Karamanlis'in başkanlığındaki Yeni Demokrasi 11 yıl aradan sonra iktidar oldu. 16 Eylül 2007'de yapılan genel seçimlerde Yeni Demokrasi azalan oylarına rağmen iktidarını korumayı başardı.
4 Ekim 2009'da yapılan erken genel seçimlerde, büyük şehirlerde meydana gelen sokak gösterileri, orman yangınları karşısındaki başarısızlık, yüksek kamu borçları ve yolsuzluk iddiaları yüzünden hayli yıpranan Yeni Demokrasi'nin oyları 2007 seçimlerine göre 8.5 puan kadar azalarak yüzde 33.48'e düştü. Bu sonuçla PASOK karşısında yenilgiye uğrayan Yeni Demokrasi iktidarı da kaybetti.
4 Ekim erken genel seçimlerini kaybetmesi sonrasında parti liderliğinden istifa eden Kostas Karamanlis'in yerine, 29 Kasım 2009'da yapılan kongrede Atina kültür ve dışişleri eski bakanı Antonis Samaras, Kostas Karamanlis yönetiminin dışişleri bakanı Dora Bakoyanni karşısında kesin bir zafer kazanarak başkanlığa seçildi.
Seçim sonuçları
Yunan Parlamentosu
Avrupa Parlamentosu
Başkanlar
Hayvan terbiyecisi

Hayvan terbiyecisi. Sirklerde seyircilerden bir demir kafesle ya da geniş bir çukurla ayrılan vahşi hayvan terbiyecisi, genellikle aslan ya da kaplan gibi yırtıcı hayvanlara gösteriler yaptırır.
Vahşi hayvan terbiyecileri sirklerde, aslan veya kaplan gibi yırtıcı hayvanları eğitir, onlara birtakım oyunlar öğretir, sonra bu oyunları seyircilerin önünde tekrarlatırlar. Dolayısıyla vahşi hayvan terbiyeciliği, gladyatörlük gibi, amacı ölmemek için öldürmek olan bir meslek değildir. Ama yine de çok tehlikeli bir iştir ve terbiyecilerin sık sık yaralanmaları olağandır.
İki çeşit terbiye metodu vardır:Hayvanı tatlılıkla alıştırmak veya kırbaç zoruyla yola getirmek. Her iki usulde de hayvanların içgüdüsel zekasından, yani reflekslerinden yararlanılır. Terbiyecinin hayvanlara iradesini kabul ettirebilmek, yiyecek ve içecek vermek, gerekli bakımı yapabilmek için cesaret, tecrübe ve bilgi sahibi olması şarttır. Ayrıca bu meslek, yüklü bir sermaye ister, zira hayvanlar epey pahalıdır.
Girls with guns

Girls with guns (Türkçe kelime anlamıyla silahlı kızlar), özellikle Hong Kong aksiyon ve animasyon filmlerinde kullanılan bir alt-türdür. Bu türde ana karakter ve yardımcı karakterin her ikisi de kadındır.
Bu türün batılı izleyiciler tarafından en çok bilinen oyuncuları arasında Angela Mao Ying, Cheng Pei-pei, Moon Lee, Michelle Yeoh, Zhang Ziyi ve Cynthia Rothrock sayılabilir.
Türün ilk örneği denilebilecek film, Cheng Pei-pei'nin başrol oynadığı Come Drink with Me adlı 1966 yapımıdır.
Ayrıca animasyon dalında da Kōichi Mashimo yapımcılığında, üçleme olarak çekilen Noir, El Cazador de la Bruja ve Madlax bu türe örnek gösterilir.
Hong Kong sineması
Film türleri
KRC Genk

KRC Genk daha bilindik ismiyle Racing Genk Belçika'nın Genk şehrine ait futbol takımıdır. Kulüp 1923'te kurulmuş olsa da futbol takımı 1988'de Waterschei Thor ve KFC Winterslag'ın birleşmesiyle oluşmuştur. Belçika'nın en başarılı dört takımından biri olan Racing, Avrupa kupalarında düzenli olarak boy göstermektedir. Pro League şampiyonluklarının yanında 2 Beker van België da vardır.
Tarihçe
KRC Genk, Waterschei Thor ve KFC Winterslag takımlarının birleşmesiyle 1988 yılında kurulmuş, yaşantısına 1. ligde başlamış ancak aynı yıl küme düşmüştür. Ertesi sene tekrar bir üst lige çıkan Genk art arda dört sezon 1. ligde mücadele etmiştir. 1997'de elde edilen sekizinciliğin ardından iyi bir sezoon geçiren takım 1997-98 sezonunu 2. bitirmiştir. İlk Avrupa macerasında, 2. turda RCD Mallorca'ya elenen Genk, sezon sonunda ilk lig şampiyonluğuna ulaşmıştır.
UEFA Şampiyonlar Ligi'nde 1999-2000 sezonundaki ilk yılında 2. ön eleme turunda NK Maribor'a elenen Genk, Lig kupasını kazanmıştır. Sezonu 9. bitiren takım ertesi sene de iyi bir performans ortaya koyamamış ve 11. sırada kalmıştır. Aynı sene UEFA Kupası'nda Werder Bremen'e elenen Genk, 2002 yılında özlediği şampiyonlupa bir kez daha kavuşmuştur. Ertesi sene tarihinde ilk kez UEFA Şampiyonlar Ligi'nde gruplara kalan Genk, Real Madrid, AS Roma ve AEK ile girdiği mücadelede grubu sonuncu olarak tamamlamış ve elenmiştir.
2006-07 sezonunda ligi Anderlecht'in ardından ikinci sırada bitiren Genk 2007-08 sezonunda taraftarlarını üzerek 10. sırada kalmıştır.
Güncel kadro
Başarıları
Pro League:
Şampiyon (3): 1998-99, 2001-02, 2010-11
İkinci (2): 1997-98, 2006-07
Belçika İkinci Ligi:
Şampiyon (1): 1975-76
İkinci (2): 1986-87, 1995-96
Beker van België:
Şampiyon (4): 1997-98, 1999-2000, 2008-09, 2012-13
Belgische Supercup:
Şampiyon (1): 2011
Avrupa Tarihi
En son güncelleme : 24 Ağustos 2011
K - Katılım, O - Oynadığı Maç, G - Galibiyet, B - Beraberlik, M - Mağlubiyet, A - Attığı Gol, Y - Yediği Gol
Eski Uygur alfabesi

Eski Uygur alfabesi, Eski Uygur Türkçesi döneminin yazımı için kullanılmış olan alfabedir. Uygur topluluğunun ticarete, şehir hayatına ve yerleşik düzene olan temayülleri, onları Orta Asyanın tüccar kavmi Soğutlara yakınlaştırmıştır. Kısa zaman sonra Soğut alfabesini öğrenip bu alfabeden Uygur yazısını geliştirmişlerdir. Böylece Uygur ağzı, Uygur alfabesi vasıtasıyla klasik bir yazı dili haline gelmiş; Orta Asyadaki diğer Türk topluluklarının ortak dili de bu ağız özelliklerinin yaygınlaştığı dil olmuştur. Bazı akademik yayınlarda bu alfabe Uygur alfabesi olarak da belirtilir. Çağdaş dönem Uygur Türkçesi için Arap asıllı alfabenin varlığı sebebiyle, ayrım için bu tarihi alfabeye eski ibaresi eklenir.
Alfabe, 8.-17. yüzyıllar arasında Doğu Türkistan, Harezm ve Altın Ordu bölgelerinden İstanbula kadar uzanan geniş bir coğrafyada kullanılmıştır.
Tarih
Eski Uygur alfabesinin kullanılmaya başlandığı tarih kesin olmamakla beraber, Annemarie von Gabaine göre, bu alfabeyle ilk metin örnekleri, 840tan önçe Koçoya gelen Türk toplulukları tarafından 750-827 yılları arasında yazılmıştır. Uygur kültürünün muazzamlığının tarihe vurduğu damga, bu kültür taşıyıcısı dilin yazıldığı alfabenin adını da Uygur yapmıştır. Üstelik, bu alfabe, Soğutlardan alınan şekliyle değil, Türkçenin ses ihtiyaçlarını nispeten karşılayacak hale getirildikten sonra Türkleştirilerek, sayısız Türkçe eserin kaydında kullanılmıştır.
Bu yazı ile kütüphaneler dolusu edebiyat, sanat, din, hukuk konularında kitaplar yazılmıştır. Uygurlar Çin, Hint ve İran kültürlerinin etkisinde kalmış ve çok renkli bir kültür geliştirmişlerdir. Uygurlar kağıt ve matbaayı ilk kullanan Türk kavmidir. Bilinen en eski metinler 8. yüzyıla aittir. Eski Uygur alfabesi, Karahoca Uygur Krallığının yıkılmasından sonra da kullanılmıştır. Türklerin Müslüman olmalarından sonra Arap alfabesini almalarına rağmen Türkistan ve Kırımdaki Türk devletlerinde Uygur alfabesi kullanılmaya devam etmiştir. Timur İmparatorluğu ve kollarında bu alfabe kullanılıyordu. Ebu Said Mirzanın 1468de Uzun Hasana gönderdiği mektup Uygur alfabesiyle yazılmıştı.
Osmanlı sarayında da Uygurca bilen katipler vardı. Örneğin II. Mehmetin Otlukbeli Savaşından sonra Özbek Hanına gönderdiği zafername Uygur alfabesiyle yazılmıştı.
Uygur alfabesiyle Uygur döneminde yazılmış yazılı nesirler:
Altun Yaruk
İki Kardeş Hikayesi
Sekiz Yükmek
Harfler
Eski Uygur alfabesi, toplam 18 harfe sahiptir. Sağdan sola doğru yazılır. Harflerin ön, iç ve son ses durumlarına göre başta, ortada ve sonda olmak üzere üçer şekilleri vardır.
Emin Nihat Sözeri

Emin Nihat Sözeri (1893, Şumnu, Bulgaristan - 1978), Türk asker.
1914 yılında Harp Okulu'ndan mezun olmuştur. 4 Ağustos 1914-17 Mayıs 1915 tarihleri arasında Kara Kuvvetleri'nin çeşitli istihkam birliklerinde görev yaptıktan sonra hava sınıfına geçmiştir. Yeşilköy Hava Okulu'nda uçuş eğitimini müteakip Kafkas Cephesi 7. Tayyare Bölüğü'ne atanmış ve Merinesina ve Filistin cephelerinde görev yapmıştır.
I. Dünya Savaşı'dan sonra 3. Tayyare Bölüğü'nde görev almıştır. Türk Kurtuluş Savaşı süresince Batı Cephesi Komutanlığı, İzmir 5. Tayyare Bölüğü, İstanbul Kuvai Havaiye Müfettişliği, Konya Tayyare İstasyonu'nda, Batı Cephesi Karargahı'nda, Eskişehir, Polatlı, Sivrihisar, Otomobil Kolları Komutanlığı ile Konya ve İzmir Hava Komutanlıkları Müfettişliği birimlerinde görev yapmıştır. Ayrıca, İnönü, Eskişehir, Sakarya, Afyon Muharebeleri'ne ve Takip Harekatları'na katılmış, Harp, Gümüş Liyakat, Mafevk (Üst derecede bulunan kimse) Madalyaları ile taltif edilmiştir.
1923-1929 tarihleri arasında, Hava Kuvvetlerinin çeşitli birliklerinde görev yapmıştır. 1926 tarihinde Harp Akademisi'nden mezuniyetini müteakip Eskişehir Hava Müfettişliği 1. Şubede, Diyarbakır Hava Grup Komutanlığı, Eskişehir 8. Tayyare Bölük Komutanlığı görevlerinde bulunmuştur. 15 Haziran 1929 tarihinde İngiltere'ye havacılık tahsiline gönderilmiştir. 1930 yılında yurda dönmüş ve Eskişehir Hava Okulu'nda görevlendirilmiştir.
19 Mart 1931 tarihinde tekrar Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrine atanmıştır. 15 Ağustos 1931 tarihine kadar Genelkurmay Başkanlığı 7. Şubede görev yapmıştır. 16 Kasım 1932 tarihine kadar da Ankara 8. Fırka 189. Piyade Alayı 1. Tabur Komutanlığında bulunmuştur. 1932 yılından itibaren Ankara Jandarma Genel Komutanlığı 1. Şube Müdürlüğü, Milli Savunma Bakanlığı Seferberlik 7. Şube Müdürlüğü, Bursa 5. Kolordu 215. Piyade Alay Komutanlığı, Bursa 5. Kolordu 6. Tümen Tugay Komutanlığına takiben son olarak da İstanbul 1. Ordu Kurmay Yar Başkanı iken 25 Haziran 1946 tarihinde emekliye ayrılmıştır.
19 Ağustos 1950 ile 6 Şubat 1952 tarihleri arasında Diyarbakır Valiliği görevini yürütmüştür. 1 Mart 1952 ile 17 Mayıs 1960 tarihleri arasında İstanbul Milli Emniyet Müdürlüğünde görev yapmıştır. Aynı dönemde Çanakkale Şehitleri Anıtı inşası için oluşturulan İnşa Heyet Başkanlığı görevinde de bulunmuştur. 1 Kasım 1963 ile 2 Haziran 1968 tarihleri arasında Bayrampaşa (Sağmalcılar) Belediye Başkanlığını yürütmüştür.
Beyti Engin

Beyti Engin (d. 18 Eylül 1981, Çanakkale), Türk tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı.
Biyografi
İlk ve orta öğrenimini Edirne'de tamamladı. Edirne Halk Eğitim Merkezinde tiyatro kursunda eğitim alırken Edirne Sanat Tiyatrosu'nda oyunculuğa başladı. 1999 yılında İstanbul'a yerleşti ve Dialog isimli özel bir bir kurumdan bir yıl oyunculuk eğitimi aldıktan sonra Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı bölümünden 2005 yılında mezun oldu. 2014 yılının Haziran ayında başlayan Ulan İstanbul dizisinde Hayati karakterini canlandırmıştır.
Aynı zamanda, 2000 yılından bu yana seslendirme sanatçısı olarak çalışmaktadır. Kurtlar Vadisi Pusu dizisinde Adsız karakterini canlandırmıştır.
Özel hayatı
17 Ağustos 2014 tarihinde senarist Hale Aksu ile evlenmiştir.
Filmografisi
Diziler
Kusursuz Kiracı (FOX) (2022) (Cüneyt Göktürk)
Kanunsuz Topraklar (FOX) (2021-2022) (İdris Kasapoğlu)
Menajerimi Ara (Star TV) (2021) (Konuk Oyuncu)
Sen Hiç Ateşböceği Gördün mü? (Netflix) (2021) (Tevgir Hoca)
Şeref Bey (Exxen) (2021) (Naim)
Kırmızı Oda (TV8) (2020) (Cenk)
Gençliğim Eyvah (atv) 2020 (Muhtar Metin)
No 309 (FOX) (2016-2017) - (Sadı Sarıhan)
Ulan İstanbul (Kanal D) (2014-2015) (Hayati)
Kurtlar Vadisi Pusu (atv) 2014 (Adsız)
Kayıp (Kanal D) 2013
Beni Böyle Sev (TRT 1) 2013
Şubat (TRT 1)
Leyla ile Mecnun (TRT 1) 2012 (Konuk Oyuncu)
Keşanlı Ali Destanı (Kanal D) 2011-2012
Deli Saraylı (Show TV) 2010
Geniş Aile (Kanal D) 2010
Kafkas (TRT 1) 2009
İpsiz Recep (TRT 1) 2008-2009
Mahşer-Nabucco'nun Zehri (atv) 2007-2008
Avrupa Yakası (atv) 2007
Baba Oluyorum (TRT 1) 2007
Sonradan Görme (atv) 2005
Şeytan Ayrıntıda Gizlidir (TRT 1) 2004
Damatlık Şapka (TRT)
Yarım Elma (Kanal D) (2002)
Filmler
Mitat - 2023
Sen Hiç Ateşböceği Gördün mü? - 2021
Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu - 2019
Arif V 216 - 2018
Düğüm Salonu - 2018
İlk Öpücük - 2017
Şeytan Tüyü - 2016
Küçük Esnaf - 2016
Robinson Crusoe ve Cuma - 2015
Güvercin Uçuverdi - 2015
8 Saniye - 2015
Neden Tarkovski Olamıyorum - 2014
Eyyvah Eyvah 3 - 2013
İş Arıyoruz - 2008
Osmanlı Cumhuriyeti - 2008
Gölgesizler - 2008
Seslendirmeleri
Kled (League Of Legends) 2016