turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
1602

Olaylar
20 Mart - Baharat ticaretini Portekizliler'in elinden almak için Hollanda Doğu Hindistan Şirketi Amsterdam'da kuruldu.
8 Kasım - İngiltere'deki Oxford Üniversitesi'ndeki Bodleian Kütüphanesi açıldı.
Celali isyanları Anadolu'ya yayılmaya başladı.
William Shakespeare'in komedyası Windsor'un Şen Kadınları yayınlandı.
İtalyan Cizvit misyoneri Matteo Ricci tarafından Doğu Asya'nın coğrafi haritası yayınlandı.
Devam eden olaylar
Rus kıtlığı
1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı
Celali isyanları
Doğumlar
20 Kasım - Otto von Guericke, Alman bilim insanı, bulucu ve politikacı (ö. 1686)
Ölümler
Li Zhi, Neokonfüçyüsçü filozof.
1601

Olaylar
William Shakespeare'in tragedyası Hamlet'in muhtemelen ilk kez bu yılda sahnelendi.
Cizvit misyoneri Matteo Ricci, Ming Hanedanı imparatorunun izniyle Çin'in Pekin kentindeki Yasak Şehir'e giren ilk Avrupalı oldu.
Rusya Çarlığı'nda 1601-1603 yılları arasında yaklaşık iki milyon insanın ölümüne sebep olan Rus kıtlığı yaz hasadının kötü geçmesiyle başladı.
Doğumlar
? - Pierre de Fermat, Bask kökenli Fransız hukukçu ve matematikçi (ö. 1665).
Ölümler
9 Ağustos - Mihai Viteazul, Eflak voyvadası (d. 1558)
24 Ekim - Tycho Brahe, Danimarkalı astronom (d. 1546)
1600

Olaylar
17 Şubat - Giordano Bruno, Roma'da Campo de' Fiori meydanında diri diri yakılarak idam edildi.
19 Şubat - Peru'daki Huaynaputina yanardağı lav püsküretmeye başladı. Bu Güney Amerika'da kaydedilen en büyük felaketlerden biri olacaktır.
Teselya İsyanı : Piskopos Dionysios Skylosophos'un kışkırttığı Teselya'daki Yunanlılar, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı isyan girişiminde bulundular.
Doğumlar
17 Ocak - Pedro Calderón de la Barca, İspanyol şair, oyun yazarı, asker, din adamı (ö. 1681).
28 Ocak - Papa IX. Clemens, 20 Haziran 1667 - 1669 arasinda papalık yapmış Hristiyan din adamı (ö. 1669).
19 Kasım - I. Charles, İngiltere, İrlanda ve İskoçya kralı (ö. 1649).
? - Hans Gillisz. Bollongier - Hollandalı natürmort resimleriyle tanınan ressam (ö. 1645).
? - Claude Lorrain, Barok dönemi Fransız ressam (ö. 1682).
Ölümler
17 Şubat - İtalyan filozof Giardano Bruno kazığa bağlanıp yakılarak idam edildi (d. 1548).
7 Kasım - Baki - Divan Şairi (d. 1526).
? - Esperanza Malchi - Osmanlı Devleti'nin Valide Sultan'ı Safiye Sultan'ın kirası olan Yahudi bir kadındı (d. ?).
? - Gelibolulu Mustafa Ali - Türk şair, yazar ve tarihçi (d. 1541).
15. yüzyıl

Sidenote START
Olaylar
1400ler
1402 - Ankara Savaşı yapıldı. Osmanlı Devleti'nin mağlubiyeti ve Fetret Devri'ne girmesi
1403 - Yıldırım Bayezid'in ölümü
1404 - II. Murat'ın doğumu
1405 - XI. Konstantinos'un doğumu (son Bizans İmparatoru)
1405 - Timur'un ölümü
1405 - İskender Bey'in doğumu (Arnavutların ulusal kahramanı)
1406 - Çandarlı Ali Paşa'nın ölümü (Osmanlı Sadrazamı)
1407 - V. Andronikos'un ölümü (Bizans imparatoru)
1408 - VII. İoannis'un ölümü (Bizans imparatoru)
1410lar
1411 - Devlet Hatun'un ölümü (I. Mehmed'in annesi)
1413 - I. Mehmed'in tahta geçmesi
1415 - Yüz yıl Savaşı'nın bir parçası olan Agincourt Savaşı yapıldı.
1415 - III. Friedrich'in doğumu (Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru)
1416 - Osmanlı-Venedik Antlaşması
1420ler
1420 - Kara Yusuf'un ölümü (Karakoyunlu Devleti'nin beyi)
1421 - I. Mehmed'in ölümü
1421 - II. Murad'ın tahta geçmesi
1423 - Uzun Hasan'ın doğumu (Akkoyunlu Devleti'nin beyi)
1425 - II. Manuil'un ölümü (Bizans İmparatoru)
1428 - Ulubatlı Hasan'ın doğumu (Konstantinopolis'in surlarına ilk Türk Bayrağı'nı diken asker
1430lar
1431 - Jeanne d'Arc'ın mahkemede yargılanışı ve diri diri yakılışı
1432 - Fatih Sultan Mehmed'in doğumu (Konstantinopolis'i fetheden padişah)
1440lar
1444 - Varna Savaşı
1444 - Edirne-Segedin Antlaşması
1444-1446 - Fatih Sultan Mehmed'in kısa süreliğine tahta geçmesi
1446 - II. Murad'ın tahta geri dönmesi
1447 - II. Bayezid'in doğumu
1448 - II. Kosova Savaşı
1450'ler
1450 - Dünyada ilk matbaanın kurulması
1451 - Fatih Sultan Mehmed'in kalıcı olarak tahta geçmesi
1451 - II. Murad'ın ölümü
1452 - Leonardo da Vinci'nin doğumu (ressam)
1453 - Konstantinopolis'in fethi. Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı
1453 - Yüz Yıl Savaşı'nın sona ermesi
1453 - Ayasofya'nın kiliseden camiye çevrilmesi
1453 - XI. Konstantinos'un ölümü
1455 - Güller Savaşı'nın başlaması
1459 - Cem Sultan'ın doğumu
1460lar
1461 - Trabzon'un Fethi ve Doğu Roma İmparatorluğun sonu
1466 - Topkapı Sarayı'nın yapımına başlandı
1467 - Barbaros Hayreddin Paşa'nın doğumu
1468 - İskender Bey'in ölümü
1470ler
1470 - IV. Edward tahttan indirildi
1470 - Yavuz Sultan Selim'in doğumu
1473 - Otlukbeli Savaşı
1474 - Ali Kuşçu'nun ölümü
1475 - Barbaros Hayrettin Paşanın doğumu
1476 - Alba Vadisi Savaşı (Fatih Sultan Mehmed, Moldovalıları yener)
1478 - Osmanlı'da ilk altın para basımı
1480ler
1480 - Otranto Seferi
1481 - Fatih Sultan Mehmed'in ölümü
1481 - 2. Bayezid'in tahta geçmesi
1483 - Martin Luther'in doğumu (reformist)
1485 - Güller savaşı'nın sonu
1488 - Ümit Burnu'nun keşfi
1489 - Mimar Sinan'ın doğumu
1490lar
1490 - İspanya'dan atılan Müslüman ve Yahudiler, Osmanlı'ya getirildi
1492 - Kristof Kolomb Amerika'ya çıkışı
1494 - Kanuni Sultan Süleyman'ın doğumu
1495- Cem Sultanın ölümü.

Yüzyıllar
14. yüzyıl

Sidenote START
Olaylar
1300'ler
1302 - Osmanlı Devleti, Bizansla olan ilk muharebesi Koyunhisar Muharebesi'ni kazanması
1302 - III. Alaeddin Keykubad ölümü
1305 - William Wallace'ın (ünlü İskoç lideri) ölümü
1306 - Pendik'in Osmanlı Beyliği hakimiyetine girmesi
1308 - Anadolu Selçuklu Devleti yıkılması
1308 - II. Mesud'un ölümü (Anadolu Selçuklu Devleti'nin son sultanı)
1310'lar
1316 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'ın doğumu
1320'ler
1324 - Marco Polo'un ölümü
1324 - Orhan Gazi, Osmanlı tahtına geçti
1326 - Bursa'nın Osmanlı hakimiyetine girmesi
1326 - Bursa'nın başkent oluşu
1326 - Osman Gazi'nin ölümü
1326 - I. Murad'ın doğumu
1328 - Yunus Emre'nin ölümü
1328 - Abdurrahman Gazi'nin ölümü
1329 - Konur Alp'in ölümü
1329 - Osmanlı Devleti'nin Pelekanon Muharebesi'ni kazanması
1330'lar
1331 - İznik'in fethi
1332 - V. İoannis'un doğumu (Bizans İmparatoru)
1332 - II. Andronikos'un ölümü (Bizans İmparatoru)
1335 - İlhanlılar'ın yıkılışı
1336 - Yüzyıl Savaşları'nın başlaması
1336 - Timur'un doğumu (Timur İmparatorluğu'nun kurucusu)
1337 - Kocaeli'nin fethi
1340'lar
1346 - Crécy Muharebesi, Fransızlarıın mağlubiyeti İngilizlerin kazanması
1347 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'da görülmesi
1350'ler
1351 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'yı terk etmesi
1353 - Çimpe Kalesi'nin Osmanlılara geçmesi
1354 - Sapienza Deniz Muharebesi
1354 - Ankara'nın fethi
1360'lar
1360 - I. Bayezid'in doğumu
1361 - Edirne'nin fethi
1361 - Edirne'nin başkent oluşu
1362 - Orhan Gazi'nin ölümü
1362 - I. Murad'ın tahta çıkışı
1362 - Yeniçeri Ocağı'nın kuruluşu
1363 - Sırpsındığı Muharebesi
1370'ler
1371 - Çirmen Muharebesi
1378 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'nun doğumu
1380'ler
1383 - VI. İoannis'in doğumu
1388 - Ploşnik Muharebesi Osmanlı'nın ilk mağlubiyeti
1389 - I. Kosova Muharebesi, Osmanlı zaferi
1389 - I. Murad'ın savaş alanında öldürülmesi
1389 - I. Bayezid'in tahta geçmesi
1389 - I. Mehmed'in doğumu
1390'lar
1391 - II. Manuil'un tahta geçmesi (Bizans İmparatoru)
1393 - Bulgaristan, Osmanlı himayesine girdi
1395 - Anadolu Hisarı'nın inşa edilmesi
1396 - Niğbolu Muharebesi (1396)

Yüzyıllar
13. yüzyıl

Sidenote START
Olaylar
1200'ler
1200-1204 - IV. Haçlı Seferi
1201- Nasirüddin Tusi'nin doğumu
1202 - Saltukluların yıkılışı
1205 - I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ikinci kez tahta çıkışı
1206 - Cengiz Han'ın tahta çıkışı
1207 - Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin doğumu
1208 - Nasreddin Hoca'nın doğumu
1209 - Hacı Bektaş-ı Veli'nin doğumu (mutasavvıf)
1210'lar
1215 - Magna Carta'nın kabulü
1217-1221 - 5. Haçlı Seferi
1220'ler
1228-1229 - 6. Haçlı Seferi
1227 - Cengiz Han'ın ölümü
1230'lar
1230 - Yassıçemen Muharebesi
1231 - Harzemşahlar Devleti yıkıldı
1234 - Artukoğulları'nın Harput kolunun yıkılışı. Buranın Selçuklu Hanedanına geçişi.
1234 - İlhanlılar'ın hükümdarı Abaka Han'ın doğumu
1236 - Süleyman Şah'ın ölümü.
1238 - Yunus Emre'nin doğumu (mutasavvıf ve şair)
1240'lar
1243 - Kösedağ Savaşı
1248-1254 - 7. Haçlı Seferi
1250'ler
1254 - Marco Polo'nun doğumu (kaşif)
1256 - İlhanlılar'ın kuruluşu
1258 - I. Osman'ın doğumu (Osmanlı Devleti'nin kurucusu)
1260'lar
1260 - Ayn Calut Muharebesi Sultan Seyfeddin Kutuz, Moğollara ilk malubiyeti tattırdı.
1261 - 2. beylikler döneminin başlangıcı
1265 - Abaka Han'ın İlhanlılar'a hükümdar olarak gelmesi
1270'ler
1270-1272 - 8. Haçlı Seferi
1270 - William Wallace'ın doğumu (ünlü İskoçya liderı)
1273 - Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin ölümü
1274 - Nasirüddin Tusi'nin ölümü
1277 - Karamanoğulları'nda Türkçenin resmi dil olması
1280'ler
1280 - Karamanoğlu Mehmet Bey'in ölümü
1281 - Orhan Bey'in doğumu (Osmanlı Devleti'nin 2. sultanı)
1281 - Ertuğrul Gazi'nin ölümü
1282 - Abaka Han'ın ölümü
1284 - Nasreddin Hoca'nın ölümü
1287- Saru Batu Savcı Bey (Osman Gazi'nin Ağabeyi)nin ölümü.
1289 - X. Louis'in doğumu (Fransa kralı)
1290'lar
1292 - VI. İoannis'in doğumu
1299- Gündüz Bey (Osman Gazi'nin Ağabeyi)'nin İnegöl Savaşında Şehit olması.
1299 - Osmanlı Devleti'nin kuruluşu
Önemli kişiler
Şeyh Edebali
Osman Gazi
Yunus Emre
Orhan Gazi
Tapduk Emre
I. Alaeddin Keykubad
II. Alaeddin Keykubad
III. Alaeddin Keykubad
El-Cezeri
Şemseddin Semerkandi
Abdullah bin Ahmed el-Baytar
Nasirüddin Tusi
Zekeriyya ibn Mahmud el-Kazvini
İbn Nefis
Şemseddin Şehrezuri
El-Dimeşki
Mevlana
12. yüzyıl

Sidenote START
Olaylar
1100'ler
1107 - I. Kılıç Arslan öldü.
1107 - Melikşah tahta çıktı.
1110'lar
1113 - II. Kılıç Arslan doğdu.
1120'ler
1130'lar
1131 - II. Mahmud öldü
1131 - Ahmed Sencer tahta çıktı.
1134 - Danişment beyliği hükumdarı Melik Gazi öldü.
1140'lar
1144 - Urfa'nın İmadeddin Zengi tarafından fethi. Bu olay sonucu I. Haçlı seferi sonunda kurulan Urfa Kontluğu yıkıldı.
1150'ler
1153 - Ahmed Sencer Oğuzlar'a esir düştü.
1156 - I. Rükneddin Mesud öldü.
1156 - Ahmet Yesevi öldü.
1156 - II. Kılıç Arslan tahta çıktı.
1157 - Büyük Selçuklu Devleti yıkıldı.
1157 - Ahmet Sencer öldü
1160'lar
1167 - Cengiz Han doğdu.
1170'ler
1171 - Ahi Evren doğdu.
1171 - Selahaddin Eyyubi, Fatımi halifeliğine ve Fatımiler Devleti'ne son verdi.
1176 - Miryokefalon Savaşı
1178 - Süleyman Şah'ın doğumu
1180'ler
1182 - I. Aleksios'un doğumu
1187 - Hıttin'de Selahaddin Eyyubi, Haçlıları ve Kudüs Krallığı'nı bozguna uğrattı.
1187 - Kudüs'ün Selahaddin Eyyubi tarafından fethi.
1190'lar
1192 - II. Kılıç Arslan'ın ölümü
1198 - Ertuğrul Gazi'nin doğumu

Yüzyıllar
11. yüzyıl

Sidenote START
Olaylar
1000'ler
1010'lar
1010-1011: İkinci Goryeo-Kitan Savaşı; Kore kralı geçici olarak başkentten kaçmak zorunda kaldı, ancak bir dayanak oluşturmadı ve bir karşı saldırı korkusuyla Kitan güçleri geri çekildi.
1014: II. Basil'in Bizans orduları, Kleidion Muharebesi'nde Bulgaristanlı Samuil'e karşı galip geldi.
1020'ler
Alp Arslan dünyaya geldi.
1030'lar
Gazneli Mahmut öldü.
1040'lar
Dandanakan Muharebesi
1050'ler
1060'lar
1061-1091: Akdeniz'de Sicilya'nın Normanlar tarafından fethi.
1065: Alp Arslan önderliğinde Selçukluların Gürcistan'ı ilk işgali.
1065: Garcia yönetimi altında Galiçya Krallığı ve Portekiz'in bağımsızlığı
1066: Stamford Köprüsü Muharebesi'nde, son Anglo-Sakson kralı Harold Godwinson, Norveç Kralı III. Harold'ı yendi.
1066: Hastings Muharebesi, Norman Fatih William İngiltere'yi fetheder.
1070'ler
1071: Malazgirt Meydan Muharebesi
1072: Goljepera Muharebesi, Kastilyalı II. Sancho ile Kastilya VI. Alfonso arasında yapılır.
1080'ler
Ahmed Sencer dünyaya geldi.
1090'lar
I. Mahmud (Selçuklu) öldü.

Yüzyıllar
9. yüzyıl

Sidenote START
9. yüzyıl, 801'den 900'e kadar sürmüş yüzyıldır.
Olaylar
Bilinmeyen bir olay Maya Klasik Döneminin gerilemesine neden oldu.
Avrupa'ya büyük çaplı Viking saldırıları başladı.
850-875: İzlanda'ya ilk Nors göçmenleri ulaştı.
Satranç Japonya'ya ulaştı.
Fars bilim insanı Cabir bin Hayyan, hidroklorik asidi keşfetti.
İcat ve keşifler
Çinliler barutu icat etti.
Antik Hindistan'da: 0 (sayı)
En eski basılmış kitap: Elmas Sutra
Halk Latincesi
Şubat

Şubat ya da küçük ay (halk arasında gücük ay), Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 2. ayı. Artık yıllarda 29, diğer yıllarda 28 çeker.
Artık yıllar, 4 ile kalansız bölünebilen yıllardır (400 ile bölünemeyen yüzyıl başları hariç). Örneğin, 2008 yılı artık yıl iken 2010 yılı artık yıl değildir.
Köken bilimi
Birçok Sami dillinde aynı kökenten türemiştir. Kökeni kesin olmamak ile beraber Akadca'daki vurma, çarpma, yıkma anlamlarına gelen şabāṭu kelimesi ile aynı kökten gelebilir.<ref>Nişanyan Sözlük, Şubat, 1 Şubat 2022</ref> İbranice'de "şevat" , Aramice (Süryanice) "şəbāṭ" ve Arapça'da "şubāṭ" '' olarak geçmiştir. Türkçeye de bu dillerden geçmiştir.
Şubat ayının batılı dillerdeki adları, Roma arınma Tanrıçası Februus'un adından gelir. Kış mevsimi aysız olarak kabul edildiği için Ocak ve Şubat, Roma takvimine sonradan eklenmiştir. Bu değişiklik, Numa Pompilius tarafından, takvimi, standart kameri yıl ile bir hizaya getirebilmek için yaklaşık M. Ö. 700 lerde yapılmıştır.
28 ve 29 gün çekmesinin nedenleri
Bugün kullandığımız Gregoryen takviminin kökeni, Roma İmparatoru Julius Caesarın, Mısırlı astronomi bilgini Sosigenese yaptırdığı Julyen takvimidir. Bu takvime göre bir yıl 365 gün sürer ve her yıldan 6 saat artar. Artan bu saatler her 4 yılda, bir gün eder ve yıla eklenir. Böylece bir yıl, 4 yılda bir 366 güne çıkar. Ne var ki 366 sayısı 12ye tam olarak bölünmediğinden bazı ayların 30 bazı ayların da 31 çekmesi uygun görülür. Julyen takviminde yılbaşı, mart ayındadır ve buna göre şubat, yılın en son ayıdır. July olarak bilinen temmuz ayı, Julius Caesarın adını taşır ve 31 gün sürer.
Caesardan sonra yaşayan bir başka Roma İmparatoru Augustus da kendi adını bir aya verir. Ne var ki Ağustos (Augustusun adından) ayının 30, Caesarın adını taşıyan Temmuz ayının 31 çekmesini haşmetine yakıştıramayan İmparator Augustus, kendi adıyla anılan ayın da 31 gün sürmesini emreder. Bunun üzerine astronomlar, yılın son ayı olan şubattan bir günü alıp, ağustos ayına ekler. Böylece 30-29 gün döngüsü yaşayan şubat ayı 29-28 gün olarak belirlenir.
Şubat, yıl Mart ile başladığı için Roma takviminin son ayı idi. Belirli zaman aralıklarında Romalı rahipler, yılı mevsimlerle hizalayabilmek için, Şubat'tan sonra araya bir eklenti ay (Mercedonius) yerleştiriyorlardı.
Ocak

Ocak ayı Gregoryen ve Jülyen takvimlerinde yılın ilk ayıdır.
Kökeni
Eski Türkçe ōt-çak sözcüğünden gelen otçak sözcüğünden evrilmiştir. Ay adı olarak kullanımı 1945 yılları dolaylarındadır.
Ocak ayının 1945 yılına kadar kullanılmış Türkçedeki eski ismi Arapça kökenli Kanun sözcüğü olmuştur. Aynı isimle anılan Aralık ayı ile karıştırılmaması için Ocak, Kanunisani veya İkinci Kanun, Aralık ise Kanunuevvel veya Birinci Kanun olarak adlandırılmıştır.
Ocak ayı batı dillerinde (Latince: Ianuarius) adını, Roma kapı tanrısı Janus'tan alır.
Orijinal Roma takviminde 10 ay (304 gün) vardı. Romalılar kış mevsimini aysız bir süreç olarak tanımlıyorlardı. MÖ yaklaşık 700'lerde Romulus'tan sonra gelen kral Numa Pompilius, takvimin standart kameri yıl (364 gün) ile hizalanması için Ocak ve Şubat aylarını ekledi. Çift sayılara karşı batıl itikatı olan Romalılar yıla bir gün daha ekleyip gün sayısını 365e çıkardılar.
Olaylar
Ocak ayının ilk günü 31 Aralık gecesinden başlayarak yılbaşı olarak kutlanır.
Mart

Mart, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 3. ayı olup 31 gündür.
Antik Romada Mart ayının adı, Roma Savaş Tanrısı "Martius" idi ve bu ayın savaşa başlamak için şanslı bir zaman olduğu kabul edilirdi. Ocak ve şubat ayları, savaşmak için uygun olmadıklarından Roma takviminin ilk ayı Mart idi. Julius Caesar'ın MÖ 45 yılındaki takvim reformundan sonra yıl, 1 ocakta başlatıldı. Buna rağmen pek çok ülkede, yılın mart ayı ile başlaması geleneğine devam edildi. 1 ocak, yeni yılın ilk günü olarak Fransa'da 1564 yılında resmileşti. Büyük Britanya ve kolonilerinde ise 25 Mart geleneği, 1752 yılında Gregoryen takvimine geçene kadar sürdü.
Mart ayının adı pek çok dilde benzerdir: März (Maerz) (Almanca), Mars (Fransızca), Maris (Arapça), Marzo (İspanyolca), Marzo (İtalyanca), March (İngilzce) ve Maart (Flemenkçe).
Olaylar
Bu ayın 21. gününe bahar ekinoksu denir.
Bu ayın 21. günü Türklerde yılın ilk günü kabul edilir ve Bahar Bayramı (nevruz) olarak da kutlanır.
12 Mart Muhtırası. 1971. Türk Silahlı Kuvvetleri komuta kademesinin, siyasal yaşama müdahale ederek anarşik durumu giderecek, 1961 Anayasası'nın öngördüğü reformları uygulayacak güçlü bir hükumetin kurulması için verdiği muhtıra.
31 Mart İsyanı. (Hicri 30-31 Mart 1327, Miladi 12-13 Nisan 1909). İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra çıkan ayaklanma.
Bazı astronomlar tarafından Şubat'ın son günüyle eş anlamlı olarak 0 Mart tanımı kullanılır.
1598

Olaylar
Nantes Fermanı: 13 Nisan 1598'de Fransa Kralı IV. Henry tarafından Fransa'da protestanlara inanç özgürlüğü tanıyan "Nantes Fermanı" yayınlandı.
Doğumlar
7 Aralık - Gian Lorenzo Bernini (ö. 28 Kasım 1680, Roma), 17. yüzyıl Romasında ünlü, Barok tarzında çalışan bir heykeltıraş.
Ölümler
II. Felipe
Girolamo Savonarola
I. Fyodor
Toyotomi Hideyoshi
1595

Olaylar
bilinmeyen tarih - Safeviler ile Ferhat Paşa Antlaşması imzalandı
1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı sürmekte
2 Eylül - Estergon Kalesi'nin Sokolluzade Lala Mehmed Paşa kumandasındaki Osmanlı ordusu tarafından Kutsal İttifak güçlerine teslim olması
16 Ocak - III. Mehmet tahta çıktı
Doğumlar
27 Mayıs - Benedikt Carpzov, Alman ceza hukukçusu ve cadı bilimci (ö. 1666)
Ölümler
25 Nisan Torquato Tasso, İtalyan şair (d. 1544)
15 Ocak III. Murat - Osmanlı padişahı (d.1546)
1593

Olaylar
Hidrometre Galileo Galilei tarafından bulundu.
Doğumlar
Mart
25 Mart - Jean de Brébeuf, Fransız misyoner
Eylül
8 Eylül - Toyotomi Hideyori, Tüm Japonya'yı ilk birleştiren general olan Toyotomi Hideyoshi'nin oğlu ve atanan halefi (ö. 1615)
22 Eylül - Matthäus Merian, bakır işleme ve baskı ustası.
Ölümler
11 Temmuz - Giuseppe Arcimboldo, İtalyan ressam.
1592

Olaylar
Nisan İki yüz bin Japon askeri Kore'yi işgal etti.
Temmuz Japonlar Pyonyang ele geçirdi.
14 Mart - Mutlak pi günü. 3/14/1592 yazılışı ile pi sayısına en çok benzeyen tarih.
Doğumlar
28 Mart - Jan Amos Comenius Moravya'da (şu anda Çek Cumhuriyeti) dünyaya geldi.
Ölümler
13 Eylül - Fransız yazar, düşünür Michel de Montaigne, (d.1533)
1590

Olaylar
İran ile III. Murad döneminde Ferhat Paşa Antlaşması yapılmıştır.
Doğumlar
I. Ahmet, Osmanlı Devleti padişahı.
Kafzade Abdülhay Çelebi, Osmanlı Devleti, Türk, Divan Edebiyatı, şairi (ö. 1631).
Kösem Sultan, Osmanlı padişahı I. Ahmet'in eşi, padişah IV. Murad ve İbrahim'in annesi Valide Sultan. Osmanlı saltanat naibi.
Alexander Ross
X. Clemens
Feqiye Teyran
Kafzade Abdülhay Çelebi
Kösem Sultan
Mahfiruz Hatice Sultan
Noël Duret
Solakzade Mehmet Hemdemi Efendi
Simon Vouet
Ölümler
Ester Handali
II. Karl (Avusturya Arşidükü)
Leone Leoni
Ambroise Paré (d. 1510)
V. Sixtus
Tavaşi Hasan Ağa
VII. Urbanus
1588

Olaylar
28 Mayıs - İspanyol Armada 130 gemiyle ve 30000 adamla İngiltere'ye çıkarma yapmak amacıyla Lizbon'dan Manş Denizi'ne doğru yelken açtı. Bütün gemilerin limanı terk etmesi 30 Mayıs'ı buldu.
6 Ağustos - Gravelines Muharebesi'nde, Charles Howard'ın emrindeki İngiliz donanması, Dük Medina Sidonia'nın emrindeki İspanyol Armada'yı mağlup etti
Doğumlar
Eylül
8 Eylül - Marin Mersenne, Çalışmaları çok çeşitli alanlara dokunan Fransız bilge (ö. 1648)
Ölümler
9 Nisan - Mimar Sinan (d. 1489)
? - Sonam Gyatso, 3. Dalay Lama (d. 1543)
1587

1587 (MDLXXXVII) perşembe günü başlayan bir yıldır.
Olaylar
1 Ekim - İran şahı I. Abbas tahta geçti.
Doğumlar
8 Ocak - Johannes Fabricius, Alman gökbilimci (ö. 1616)
17 Mayıs - Esaias van de Velde, Hollandalı ressam (ö. 1630)
Ölümler
8 Nisan John Foxe, İngiliz yazar (d. 1516)
1586

Olaylar
14 Ekim - Mary Stuart kardeşi I. Elizabeth'e suikast girişiminde bulunduğu suçlamasına karşı savunma vermeyi kabul etti.
17 Aralık - Japonya'nın 107. imparatoru Go-Yozei tahta çıktı.
Dünyasının en büyük ve ikinci en eski yayımcısı olan Oxford University Press kuruldu.
Hadim Mesih Mehmed Paşa sadrazamlık görevinden istifa etti, yerine Kanijeli Siyavuş Paşa geldi.
Doğu Roma'dan kalma "Ayios İoannis" kilisesi Hirami Ahmet Paşa Camii'ne dönüştürüldü.
Sibirya'daki en eski Rus kenti olan Tümen eski Tatar kenti Çingi-Tura'nın bulunduğu yerde kuruldu.
Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Rakka Eyaleti kuruldu.
Osmanlı İmparatorluğu'da Tiflis Eyaleti kuruluştan 8 yıl sonra sona erdi.
İsveç kenti Karlskoga kuruldu.
II. Friedrich Schleswig dükü oldu.
İngiltere Krallığı, Seksen Yıl Savaşı'nda Birleşik Hollanda Cumhuriyeti'ni destekleme kararı aldı.
Erdene Zuu Moğolistan'ın Karakurum şehrinde kuruldu. Bu manastır ülkedeki ilk Budist Manastırı idi.
Rum Ortodoks Patrikhanesi III. Murad'ın emriyle boşaltıldı. 1591'de Fethiye adıyla camiye dönüştürüldü.
Kazak Hanlığı'nda Tauekel Han tahta geçti.
Doğumlar
Pietro Della Valle, Hindistan ve İran'ı gezmiş İtalyan gezgin, kaşif (ö. 1652)
Sir Thomas Adams, Londra Belediye Başkanı (ö. 1668)
Ölümler
Stephen Báthory, Erdel (Transilvanya) prensi ve Polonya kralı (d. 1533)
Anna Jagiellon, Lehistan-Litvanya Birliği kralı (d. 1523)
Askiya Muhammed Bani, Songhay İmparatorluğu kralı
1585

1585 (MDLXXXV) salı günü başlayan bir yıldır.
Olaylar
24 Nisan - V. Sixtus papa seçildi.
1 Kasım - Hadim Mesih Mehmed Paşa sadrazam oldu.
İngiliz-İspanyol Savaşı başladı.
Graz Üniversitesi kuruldu.
Mesih Mehmed Paşa Camii inşası tamamlandı.
Çar I. Fyodor, Simeon Bekbulatoviç'in "Tver ve Torjok Şehirlerinin Grandükü" unvanını kaldırarak onu Kuşalov'daki kendi mülkünde hapse attırdı.
Hollanda Altın Çağı adı verilen Hollanda'da bilim, ticaret ve sanat dallarında büyük adımlarım atıldığı dönem başladı.
Doğumlar
Ocak
27 Ocak - Hendrick Avercamp, kış manzaraları yağlı boya peyzaj tabloları ve suluboyalı eskizleri ile tanınmış Hollandalı ressam (ö. 1634)
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
9 Eylül - Armand Jean du Plessis de Richelieu, Fransız din adamı, asilzade ve siyasetçi (ö. 1642)
Ekim
Kasım
Aralık
Doğduğu Gün ve Ay belli olmayan
Giulio Cesare Vanini, İtalyan Katolik din adamı ve ateizm kuramcısı (ö. 1619)
Nikodemus Metaksas, Rum yayıncı ve rahip (ö. 1646)
Şehzade Yahya, abisi III. Mehmed'in tahta çıkmasından sonra tüm erkek kardeşlerini öldürtmesi üzerine annesi tarafından saraydan kaçırılan ve bugünkü Makedonya topraklarında bir manastıra bırakılıp Hristiyan olarak vaftiz edilen 12. Osmanlı padişahı III. Murad'ın oğlu (ö. 1649)
Ölümler
Esmehan Sultan, II. Selim'in Nurbanu Sultan'dan doğma kızı, III. Murad'ın kardeşi (d. 1544)
XIII. Gregorius, 13 Mayıs 1572 - 10 Nisan 1585 döneminde Katolik Kilisesi papası (d. 1502)
Pierre de Ronsard, Rönesans dönemi Fransız edebiyatında geleneksel tarzı kırıp Yunan ve Roma modelli yeni bir Fransız edebiyatı yaratmaya çalışan yedi şairden oluşan Pleiade grubunun önderi (d. 1524)
Takiyüddin, Osmanlı Türkü hezarfen, gök bilimci, mühendis ve matematikçi (d. 1521)
Özdemiroğlu Osman Paşa, III. Murat döneminde, 1584-1585 yılları arasında sadrazamlık yapmış ve Kızıl Deniz çevresinde beylerbeyi olmuş Osmanlı devlet adamı (d. 1526)
Rıdvan Paşa, Osmanlı devlet adamı, Anadolu Eyaleti valisi
1584

Olaylar
5 Mart - Karlstad, İsveç'te kent konumuna alındı.
Doğumlar
? - William Baffin, İngiliz seyrüseferci (ö. 1622).
? - III. Mehmed Giray, Kırım Hanı (ö. 1629).
Ölümler
18 Mart - Rus Çarı Korkunç İvan
Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler
Yi I, Neokonfüçyüsçü filozof
1583

Olaylar
Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
21 Ağustos - Dionisius Petavius, Denis Pétau Fransız Cizvit rahibi, tarihçi ve Antikçağ kronolojinin kurucusu
Eylül
9 Eylül - Girolamo Frescobaldi, İtalyan besteci (ö. 1643)
Ekim
Kasım
Aralık
Doğduğu Gün ve Ay belli olmayanlar
Hayashi Razan (), Neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1657)
Ölümler
Nurbanu Sultan