Nizip Muharebesi

Nizip Muharebesi, 24 Haziran 1839 tarihinde Nizip'te Mısır ile Osmanlı Devleti arasında meydana gelen savaşın adı.
Savaşın gelişimi
14 Mayıs 1833 tarihinde Mısır valisi Mehmet Ali Paşa ile Osmanlı Padişahı II. Mahmut arasında yapılan Kütahya Antlaşmasından iki taraf da hoşnut değildi. II Mahmud, Mehmet Ali Paşaya verilen Suriye, Adana, Girit ve Cidde gibi zengin eyaletleri geri almak istiyordu. Mehmet Ali Paşa da elde ettiği kazancı az buluyordu. Mısırın ödemesi gereken vergi de anlaşmazlık konusuydu. Diğer taraftan İngiltere, Suriye ve Mısır ticaretini kendisine kapayan Mehmet Ali Paşanın Doğu Akdenizde kuvvetli bir devlet kurmasını istemiyordu. Fransa ise Mehmet Ali Paşaya Mısırdaki ıslahat hareketlerine yardım ettiği için, Mısırda önemli bir yer edinmişti. Bu nedenle İngiltere de Osmanlı Devletini, Mehmet Ali Paşa ile savaşmaya kışkırtıyordu.
Savaş
1834te Lübnanda Mehmet Ali Paşaya karşı bir ayaklanma çıkınca ve Fırat dolaylarındaki Dürziler de Osmanlılara karşı baş kaldırınca Osmanlı Devleti bunu fırsat sayarak Suriye ve Lübnandaki Mısır egemenliğine son vermek istedi. Hafız Mehmet Paşanın komutasında Urfaya bir ordu gönderildi. Osmanlı ordusunda başta Moltke olmak üzere dört tane Prusyalı kurmay subay vardı. Bu sırada 40.000 kişilik Mısır ordusu Halepte bulunuyordu. İki ordu sayı bakımından birbirine yakındı. Mehmet Ali Paşanın oğlu İbrahim Paşanın yönetiminde olan Mısır ordusu, Osmanlı ordusuna saldırma emri alarak Nizip'teki ovaya geldi. Bu sırada Osmanlı ordusunun durumu daha iyi idi. İbrahim Paşa, kendi kuvvetlerini Osmanlıların kanatlarını kuşatacak biçimde düzenledi, sonunda Mısır ordusu saldırıya geçerek Osmanlı ordusunu dört saat içerisinde ağır bir yenilgiye uğrattı. Böylece İbrahim Paşaya Anadolu kapıları açılmış oldu. Osmanlı Devleti bu zor durumdan, İngiltere, Avusturya, Rusya ve Prusya gibi büyük devletlerin müdahalesi ile kurtulabildi.
Savaş sonrası gelişmeler ve Londra Antlaşması
Mehmet Ali Paşanın ordularının haberi İstanbula gelmeden biraz önce Sultan II. Mahmud öldü. Tahta yerine Abdülmecid geçti. Bu sırada donanma komutanı Ahmet Paşa Osmanlı Donanmasını İskenderiyeye götürerek Mehmet Ali Paşaya teslim etti. Ordusunu ve donanmasını kaybeden Osmanlı Devleti çok kötü bir duruma düştü. Bu yenilgiden sonra başta İngiltere olmak üzere Avusturya, Prusya, Rusya ve Osmanlı Devletinin delegeleri Londrada toplandılar. Mısır sorunun müzakere ederek Londra Antlaşmasını 1840'ta imzaladılar.
Londra Antlaşmasına göre :
Mısır Eyaletinin yönetimi Mehmet Ali Paşa ve oğullarına bırakıldı, fakat hukuk bakımından Osmanlı Devletine bağlı kaldı.
Buna karşılık Mısır, Osmanlı Devletine yılda 80.000 kese verecek Osmanlı donanmasını iade edecekti
Suriye, Adana ve Girit Osmanlı Devletine verilecekti.
Mehmet Ali Paşa, Fransaya güvenerek Londra Antlaşmasını kabul etmedi. Bunun üzerine savaş yeniden başladı. Osmanlı ve İngiliz donanmaları Suriye ve Mısır kıyılarını ablukaya aldılar. Beyrut geri alındı. İbrahim Paşa bu defa Osmanlı kuvvetleri önünde yer yer yenilmeye başladı. Akka Kalesi çok kısa bir zamanla alındı. İngiliz ve Osmanlı orduları Mısıra doğru yürümeye başladılar. Bu durum karşısında Mehmet Ali Paşa, Londra Antlaşmasını kabul etmek zorunda kaldı. Bu suretle Mısır iç işlerinde serbest, dış işlerinde Osmanlı Devletine bağlı bir devlet haline geldi.