Krzysztof Penderecki

Krzysztof Eugeniusz Penderecki (okunuşu: Kışıştof Pendereçki) (23 Kasım 1933 - 29 Mart 2020). 20. yüzyılın ikinci yarısına damgasını vuran en önemli bestecilerden birisidir. Çalgısal, oratoryo ve opera yapıtlarını içeren geniş bir yelpazeye yayılmış olan eserleri, avant-garde ve geleneksel dillerin sentezidir.
Yaşamı
Krzysztof Penderecki çok erken yaşta keman ve piyano dersleri almaya başlamıştır. 1951'de 18 yaşındayken "Krakow Konservatuvarı"nda ileri müzik eğitimine başlamıştır. 1954'ten itibaren Krakow Müzik Akademisi'nde Artur Malewski ve Stanışlas Wiechowicz'den kompozisyon dersleri almaya başlamıştır. 1958'de bu akademiye profesör olarak atanmıştır. 1958'de Penderecki "II. Genç Besteciler için Varşova Yarışması"nda verilebilecek üç ödülün ucunu de birlikte almıştır.
Eğitimci olarak Kraków Müzik Akademisinde 1958den beri ders veren Penderecki, 1972-87 arasında aynı kurumun rektörlüğünü yapmıştır. 1966-68 yılları arasında Essendeki Volkwang Höchschüle für Musikte ders vermiş, 1972-78 arasında Yale Üniversitesi Müzik Okulunun öğretim kadrosunda profesör olarak yer almıştır. Ayrıca Londra Royal Academy of Music, Belin Akademie der Kunste, Buenos Aires Academia Nacional de Bellas Artes, Bern Académie Internationale de Philosophie et de l'Art, Polish Academy of Science, Royal İrish Academy of Music in Dublinin üyesidir.
1972de Krzysztof Penderecki orkestra şefliği kariyerine başlamış ve aralarında Münih Philharmonic Orchestra, Norddeutscher Rundfunk Orchester Hamburg, Leipzig Mitteldeutscher Rundfunk Sinfonie Orchester, NHK Tokyo, Osaka Philharmonic, Londra Senfoni Orkestrası, Sinfonia Varsovia, Philadelphia Orchestra, New York Philharmonicin yer aldığı önemli orkestraları yönetmiştir.
1993ten bu yana, San Juan (Puerto Rico)da düzenlenen Pablo Casals Festivalinin Sanat Yönetmenidir.
Besteci 29 Mart 2020 tarihinde uzun bir hastalık süreci sonucunda, yaşamakta olduğu Krakówda hayata veda etmiştir.
Seçilmiş eserleri
Prömiyeri yapılmış en önemli eserleri şöyle sıralanabilir:
Threnody for the Victims of Hiroshima (Hiroşima Kurbanları için Ağıt 1960),
St. Luke's Passion (1966),
Dies irae (1967),
Utrenja (1970-1971),
Cosmogonia (1970);
Operalar
The Devils of Loudun (Loudun Şeytanları 1968-1969),
Paradise Lost (Kayıp Cennet 1976-1978),
The Black Mask (Siyah Maske 1984-1986),
Ubu Rex (1990-1991);
Polish Requiem (1980-1993).
Çalgısal yapıtları
Senfoni no.1 (1972),
Senfoni no.2 (1980),
Senfoni no.3 (1995),
Senfoni no.4 (1989),
Senfoni no.5 (1992);
Keman Konçertosu (Isaak Sterne adanmış 1977),
Viyolonsel Konçertosu no. 2 (Mstislav Rostropoviche adanmış 1982),
Flüt Konçertosu (Jean-Pierre Rampale adanmış 1992),
Sinfonietta per archi (1992),
Metamorphoses, Keman Konçertosu no.2 (Anne-Sophie Muttere adanmış 1992-1995).
Krzysztof Penderecki son dönemde iki oratoryo tamamlamıştır. Bunlar 1996da şehrin 3000. kuruluş yıldönümü için ısmarlanmış olan Seven Gates of Jerusalem (Kudüsün Yedi Kapısı) ve Credodur. Credo ilk kez Temmuz 1998de Oregon Bach Festivalinde Helmut Rilling yönetiminde seslendirilmiştir.
Ödüller
Aralarında Medicean, Sibelius, Herder, Jurzykowski, İsrail Karl Wolf Vakfı gibi pek çok ödülün sahibi olan Penderecki; Rochester, Leuven, Bordeaux, Belgrade, Poznań, Warsaw, Glasgow ve Washingtondaki Georgetown üniversiteleri tarafından kendisine sunulan çok sayıda fahri doktora unvanının sahibidir.