Zorba (film)

Zorba, 1964 ABD - İngiltere - Yunanistan ortak yapımı dramatik filmdir. Özgün adı Alexis Zorbas olan film İngilizce konuşulan ülkelerde Zorba the Greek (Türkçesi: Yunan Zorba) adı ile gösterilmiştir. Filmin Türkiye'de İki Arkadaş adıyla da gösterildiğine dair kayıtlar bulunmaktadır.
Senaryosunu Nikos Kazancakis'in aynı adlı romanından Mihalis Kakoyannis'in uyarlayıp yazdığı filmin yönetmeni ve kurgucusu da Mihalis Kakoyannis'dir. Kakoyannis aynı zamanda Anthony Quinn'le beraber filmin yapımcılarından da biridir. Önemli rollerinde Anthony Quinn, Alan Bates, Irene Papas ve Lila Kedrova'nın oynadıkları filmin müzikleri Mikis Theodorakis'e aittir. Film 1965 yılında 7 dalda Oscar'a aday gösterilmiş, bunlardan 3'ünü almıştır.
Özet
Hayattan fazlaca bir beklentisi olmayan mutsuz İngiliz yazar, Yunan asıllı Basil'e (Alan Bates) Yunan adalarından biri olan Girit'te bir maden ocağı miras kalmıştır. Hayatına yeniden bir çekidüzen verme umudunu taşıyarak adaya gelen Basil burada aşırı davranışları olan, kaba saba ama hayata şehvetle bağlı orta yaşlı bir Yunan olan Alexis Zorba (Anthony Quinn) ile tanışır. Kendisini adeta himayesine alan Zorba'nın kendisine kabul ettirmeye çalıştığı hayat tarzının bir parçası da yenilgileri umursamamaktır. Zorba'ya göre yenilgiler hayatın kaçınılmaz parçalarıdır ve ancak yenilginin sürekli olarak tadılması ile hayatın zaferlerinin tadına varılabilir. Zorba sayesinde Yunanların dünyevi zevklerini keşfettikçe Basil'in hayata bakış açısı gitgide değişmeye başlar.
Oyuncu kadrosu
Film hakkında notlar
Filmin çekimleri Girit adasında yapılmıştır.
1968 yılında "Zorba" adı ile bir müzikali yapılmıştır.
Roman Yunan asıllı İngiliz yazarın ağzından anlatılır ve romanda bu anlatıcının adı hiç geçmez. Oysa filmde yazara bir ad verilmiştir: Basil (Alan Bates)
Ödüller
Ödülleri:
1964 Oscar - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü - Lila Kedrova
1964 Oscar - En İyi Sanat Yönetimi Akademi Ödülü - Vassilis Photopoulos
1964 Oscar - En İyi Görüntü Yönetimi Akademi Ödülü - Walter Lassally
1965 ABD Ulusal Eleştirmenler Birliği - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Anthony Quinn
Adaylıklar:
1964 Oscar - En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü - Anthony Quinn
1964 Oscar - En İyi Yönetmen Akademi Ödülü - Mihalis Kakoyannis
1964 Oscar - En İyi Film Akademi Ödülü - Mihalis Kakoyannis
1964 Oscar - En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü - Mihalis Kakoyannis
1965 Altın Küre - En İyi Dramatik Film Ödülü
1965 Altın Küre - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Anthony Quinn
1965 Altın Küre - En İyi Yönetmen Ödülü - Mihalis Kakoyannis
1965 Altın Küre - En İyi Orijinal Film Müziği - Mikis Theodorakis
1965 Altın Küre - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü - Lila Kedrova
1965 Laurel - Altın Defne - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü - Lila Kedrova
1966 Grammy - En İyi Orijinal Film Müziği - Mikis Theodorakis
1966 BAFTA - En İyi Film Ödülü - Mihalis Kakoyannis
1966 BAFTA - En İyi Yabancı Erkek Oyuncu Ödülü - Anthony Quinn
1966 BAFTA - En İyi Yabancı Kadın Oyuncu Ödülü - Lila Kedrova
1966 BAFTA - UN Ödülü - Mihalis Kakoyannis
Filmin Müziği
Filmin tema müziği olan Zorbas'ı Yunan besteci Mikis Theodorakis bestelemiştir. Geleneksel Yunan dansı hasapiko'nun (Kasap dansı) bir türü olan Syrtaki (Sirtaki) olarak da bilinir. Müzik bu filmde duyulduktan sonra dünya çapında meşhur olmuş, tavernalar ve düğünlerin vazgeçilmez müziği haline gelmiştir.
Filmin "Soundtrack Albümü"nde şu parçalar yer almaktadır;
Kritikos Horos / Theme From 'Zorba The Greek'
Sirtos Chaniotikos (I) / The Full Catastrophe
Madame Hortance (I) / Life Goes On
Ballos / The One Unforgivable Sin
Chasapikos / Questions Without Answers
Horos Tou Zorba (I) / Zorba's Dance
Sirtos Chaniotikos (II) / The Fire Inside
Thanatos Tis Chiras / Clever People And Grocers
Sirtos Chaniotikos (III) / Always Look For Trouble
Madame Hortance (II) / Life Goes On (Reprise)
Pote Tha Kani Ksasteria / Free (Cretan Folksong)
Choros Tou Zorba (II) / That's Me Zorba!