Gostivar

Gostivar (Makedonca: ; Arnavutça: Gostivari; Türkçe: Gostivar), Kuzey Makedonya'nın kuzeybatısında bulunan bir şehirdir. Ülkenin kuzeybatı kesiminde Kalkandelenle beraber büyük yerleşim yerlerinden birisidir.
Şehir köklü bir Türk nüfusuna sahiptir.
Coğrafya
Gostivar, Kuzey Makedonyanın kuzeybatı kesiminde, Polog idari bölgesinde, Kosovaya yakın bir konumda yer alır. Çevresinde iyi durumdaki karayolu ve demiryolu ağı ile Kalkandelen, Üsküp, Ohri ve Debre şehirlerini birbirlerine bağlantı güzergahın üzerindedir.
Ege Denizi'ne dökülen Vardar Nehri'nin doğduğu Şar Dağları Gostivar sınırları içerisindedir. Gostivar yakınlarındaki Vrutok köyü, 683 metre yükseklikte Vardarın kaynadığı alandır.
Tarih
Erken Tarih
Romalı tarihçi Titus Livius, şehir hakkında ilk bilgileri derlemiştir. MS 3. yüzyılda Roma İmparatorluğu, ülkenin kuzeyinden ciddi akınlar düzenleyen Hunlar, Ostrogotlar gibi kavimleri durdurmak üzere bu bölgede birçok kale ve hisar kurdurmuştur. 10. yüzyılda, Gostivarın da içinde bulunduğu Polog Bölgesi, Doğu Romanın egemenliğinde olmuştur.
Osmanlı İmparatorluğu Dönemi
14. yüzyılda Gostivar ve civarı, Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine girmiştir. Şehrin simgesi olan saat kulesi 1566 yılında Osmanlı yönetimi tarafından yapılmıştır.
19. yüzyılda şehir ticaret merkezi iken bugün daha çok Avrupa'nın diğer şehirleri dahil başka şehirlerde çalışan işçilerin bıraktıkları dövizler önem taşımaktadır. Bulgar etnolojist Vasil Kançov, 19. yüzyılda şehirde 3,735 kişi yaşadığını belirtir ve bunlar 3.100 Türk, 310 Bulgar, 100 Arnavut, 25 Ulah ve 200 Rumendir.
Gostivarı da içine alan bölgedeki Osmanlı egemenliği 1912 yılında sona ermiştir. Bu son dönem idari yapılanmasında Gostivar, Kosova Vilayeti sınırları içinde, Prizren Sancağına bağlı olmuştur.
Yugoslavya Dönemi
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu dönemde de Gostivar, devam eden idari yapı içinde yer almıştır.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dönemi
1991 yılında Makedonyanın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyetinden bağımsızlığını ilan etmesiyle Gostivar, bağımsız Kuzey Makedonya Cumhuriyeti içinde yer almıştır.
Turizm
Doğal güzelliklerin bulunduğu, kayak ve spor merkezi bulunan turistik Mavrova Milli Parkı, Gostivar sınırları içerisindedir. Mavrova, özellikle kış turizmi açısından gözde bir yerdir.
Gostivardan Kırçova ve Ohri yönü üzerinde Vrutok köyü, Kuzey Makedonyanın en büyük nehri Vardarın kaynak yeridir.
Kültür
Gostivar'ın Şar ve Galiçnik denilen peynirleri, Kaymaçina isimli meşhur tatlısı ve Şar köpeği denilen çoban köpekleri meşhurdur. Bunlar, Şar Dağlarının kuzey kesiminde yer alan Kosova kısmında da bilinirler.
Nüfus
Şehir multietniktir. Nüfus çoğunluğunu Arnavutlar, Makedonlar ve Türkler oluşturmaktadır.
2002 sayımlarına göre Gostivar Belediyesinin toplam nüfusu 81.042 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Arnavutlar 54.038; Makedonlar 15.877; Türkler 7.991; Romanlar 2.237 ve diğerleri
Gostivar çevresinde Vrapçişte, Zdunye, Aşağı Banisa ve Yukarı Banisa yerleşim bölgeleri, Türklerin nüfusun tamamını veya çok büyük kısmını oluşturduğu yerlerdir.
Aynı zamandada Türkçenin resmi statüsü bulunmakta ve Gostivar Belediyesi'nin 3 resmi dillerinden biridir.
Şehirde her egitim düzeyinde tamamen Türkçe eğitim veren kurumlar mevcuttur. Bunlar sırasıyla Mustafa Kemal Atatürk ilk ve orta okulu, Gostivar Belediye Lisesi ve Uluslararası Vizyon Üniversitesi'dir.
Eğitim
Gostivar'daki eğitim kurumları
İlköğretim okulları: Mustafa Kemal Atatürk İO, eğitim dili Türkçe, Makedonca ve Arnavutçadır. Merkez okulu yanı sıra, Aşağı Banisa, Yukarı Banisa ve Zdunye köylerinde şubeleri var.
Yükseköğretim Kurumları: Uluslararası VİZYON Üniversitesi 2014 yılında kurulmuştur.
Galeri