İbrahim Alaettin Gövsa

İbrahim Alaettin Gövsa (İbrahim Alaeddin Gövsa) (d. 1889, İstanbul - ö. 29 Ekim 1949, Ankara), Türk yazar, şair, eğitimci, mizahçı ve siyasetçi.
Türk çocuk edebiyatının öncülerindendir. 1911'de yayımladığı Çocuk Şiirleri adlı kitabı, Türk edebiyatının ilk çocuk şiiri kitaplarındandır. Ünlü bir eğitimci olan Gövsa, Türkiyede psikoloji ve pedagoji çalışmalarının henüz çok yeni olduğu bir dönemde konularda eserler vermiştir. Asıl kalıcı hizmetler yaptığı saha biyografi ve ansiklopedi alanlarıdır. "Meşhur Adamlar Ansiklopedisi" ile "Türk Meşhurları Ansiklopedisi" bu alandaki en önemli eserleridir.
TBMM III. dönem Sivas, IV. dönem Sinop, VI. ve VII. dönem İstanbul milletvekilliği yapmış bir siyasetçidir.
Hayatı
İstanbulda doğdu. Babası, Filibeli bir aileden gelen ve vilayet mektupçuluğu yapan Mustafa Asım Bey, annesi Yemende şehid düşen Erzurumlu Osman Paşanın kızı Fatma Behice Hanımdır. İstanbulda müderris, huzur derslerinde muhatap ve mukarrir olarak bulunmuş, Enderun Mektebi hocalarından Küçük Filibeli diye tanınan Abdullah Efendi, İbrahim Alaeddinin baba tarafından dedesi, yine huzur derslerinde muhatap ve mukarrir olan, Anadolu ve Rumeli kazaskerliği yapmış ve Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye Cemiyeti üyesi olmuş Filibeli Hoca diye bilinen Halil Fevzi Efendi de büyük amcasıdır. Bu iki kardeş İstanbul uleması arasında ahaveyn adıyla tanınmıştır.
İlk öğrenimine Veznecilerde Şems'ül maarif Mektebinde başladı. Babasının vilayet mektupçuluğu yaptığı Trabzon'da, Trabzon idadisi'nde devam ettiği orta öğrenimini; babasının vefaatı üzerine annesiyle birlikte geldiği İstanbul'da, Vefa Lisesi'nde tamamladı. Edebiyata ilgisi okul yıllarında ortaya çıktı. Babasının zengin kitaplığı ve edebiyat sevgisi onu şiire yöneltti. İlk şiirlerini çocuk yaşta iken "Musavver Terakki" adlı dergide yayımladı.
1907'de Mekteb-i Hukuk'a girdi. 1910 yılında mezun oldu. Hukuk Mektebinin son sınıfında iken Adliye Nezareti'nde memurluğa başladı. Aynı yıllarda Haham Mektebi'nde Türkçe ve Hukuk dersleri verdi. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra dönemin gençlerinde görülen edebi heyecan onda da uyanmıştı. Başlangıçta aruz vezninde ve klasik nazım şekilleriyle şiir yazmaktayken Tevfik Fikretin Rübab-ı Şikestesiyle yeni şiire ilgi duymaya başladı. Hukuk Mektebi'nda tanıştığı Tahsin Nahit, Emin Bülent, Ahmet Haşim ile okul dışından dostları Mehmet Behçet (Yazar), Köprülüzade Fuad, Halil Nihat Mehmet Akifin üzerinde büyük etkisi oldu. Arkadaşlarının teşviki ile Fecr-i Ati topluluğuna ilk katılanlardan oldu ama topluluğun edebiyat konusunda görüşlerini benimsemedi ve kısa süre içinde gruptan ayrıldı. Orhan Seyfi ve Enis Behiç gibi hececi şairlerle birlikte hece vezniyle şiirler yazmaya başladı. Eğitimci Mustafa Satı Bey'in 1909'da yayımlanan bir yazısında "çocuk şiirlerine ve şarkılarına muhtacız diye yazması üzerine çocuk şiirleri yazmaya başlayan İbrahim Alaaddin, şiirlerini 1911'de yayımladığı Çocuk Şiirleri adlı kitapta topladı. Kitap büyük ilgi gördü. Anadolu ve Rumeli dışına da ulaştı. Şair hayattayken toplam altı baskı yaptı.
1911'de İstanbul Darülfünununda açılan bir imtihanı kazanarak Trabzon Sultanisi'ne edebiyat muallimi olarak tayin oldu. 1912 yılında burada muallim iken, gönüllü olarak, Balkan Savaşı'na katıldı.
1913'te Maarif Vekaleti tarafından edebiyat tahsili için İsviçre'ye gönderildi ancak çalışmalarını psikoloji ve pedagojiye kaydırdı. I. Dünya Savaşı'nın çıkması üzerine, diğer öğrencilerle birlikte, yurda çağrıldı. Bu sırada Çanakkale zaferinin büyüklüğünü edebiyata kazandırmak amacıyla, Çanakkale'ye gönderilen edebiyatçılar arasında bulundu. 1915'te tekrar İsviçre'ye döndü ve Cenevre Üniversitesi Psikoloji Enstitüsü'den diploma; Jean Jacques Rousseau Pedegoji Enstitüsü'nden tasdikname alarak 1916'da yurda döndü.
İsviçre'den döndükten sonra Tedrisat gazetesinde pedagoji ve çocuk edebiyatı üzerine yazdığı yazılarla geniş bir okuyucu kitlesi üzerinde etkili oldu. Bir süre İkdam gazetesinde Fransızcadan tercümeler yaptı; Zümrüdüanka, Resimli Gazete ve Akbaba dergilerinde Kıvılcım imzasıyla telif, tercüme ve mizahi yazılar yayımladı.
1916-1926 arasında öğretmen yetiştiren İstanbul Darülmuallimin-i Aliye'de Fen, Terbiye ve İlmiahval (Psikoloji ve Pedagoji) muallimliği ve üç yıl müdürlük yaptı. Bir yandan da Darülfünun da Psikoloji, Kız Öğretmen Okulu'nda Felsefe dersleri verdi. 1926 yılında Maarif Vekaleti Talim ve Terbiye Dairesi üyeliğine getirildi.
1927 senesinde TBMM III. dönem Sivas mebusu seçildi. IV. dönem Sinop milletvekilliği yaptıktan sonra 1935'te Maarif Vekaleti müfettişi oldu. 1936'da yeniden meclise girdi. VI. ve VII. Dönem İstanbul Milletvekilliği yaptı. Aynı zamanda 1920'lerin sonralarında Türk Ocakları Edirne delegesiydi.
Atatürk'ün ölümü üzerine yayımladığı Tavaf adlı şiiri büyük üne kavuşmuştur.
Son yıllarında gazetelere günlük fıkra yazıları, sözlük ve ansiklopedi telif, redaksiyon ve yayım çalışmaları ile meşgul oldu. İnönü Ansiklopedisi Genel Sekreterliği'ni yaptı. Ansiklopedinin ilk cildinde dünyada ve Türkiyede ansiklopedicilik hakkında yazdığı yirmi üç sayfalık önsöz önemli bir kaynaktır. 1945'ten ölümüne kadar Ziraat Bankası idare meclisi üyeliğinde bulundu. 29 Ekim 1949da Ankara'da "Şair Akif Sokağı" başlıklı bir yazı
yazarken kalp durması sonucu öldü. Cebeci Asri Mezarlığında arkadaşı Halil Nihat Boztepe'nin mezarı yanına defnedilmiştir.
Adı 1960 yılında İstanbul'un Fatih semtinde bir okula verildi.