Franz Mehring

Franz Mehring (27 Şubat 1846 Schlawe, Batı Pomeranya Voyvodalığı; 29 Ocak 1919 Berlin) Wilhelm dönemi Almanyasının önde gelen Marksist politikacısı, tarihçisi ve edebiyat eleştirmeniydi. Eserleriyle, tarihsel maddeciliği sosyal demokrat edebiyat ve tarih eleştirisinin yöntemi haline getirdi. Karl Liebknecht ile Rosa Luxemburgun yakın çalışma arkadaşı olan Mehringin siyasi çalışmalarına, neredeyse tümüyle, II. Enternasyonalde ve Alman Sosyal Demokrat Partisinde ortaya çıkan oportünizme karşı mücadelede Marksizmin savunusu damgasını vurdu.
Yaşamı
Mehring, 27 Şubat 1846 tarihinde, tutucu bir hükümet memurunun oğlu olarak Pommernin Schlawe kasabasında doğdu. Klasik felsefe ve tarih eğitimini tamamladıktan sonra gazeteciliğe merak saldı ve Alman prensliklerinin birleşmesinin hemen öncesinde, 1867de Berline yerleşerek, radikal burjuvazinin burada yayınlanan günlük gazetesi Die Zukunftta (Gelecek) çalışmaya başladı. 1860lardan başlayarak işçi hareketiyle ilgilenen; 1867de August Bebel ve Wilhelm Liebknechtle 1869da ise Ferdinand Lassallesla tanışmış olan Mehring, uzunca süre, sosyalizm karşıtı radikal burjuva bir aydın olarak kalacaktı.
Alman İmparatorluğunun kurulmasından sonra, 1871 - 1874 yılları arasında, Alman Parlamentosu ile Prusya Meclisinde raportör olarak çalışan Mehring, ayrıca, yine burjuva demokratlarının yayınları olan Frankfurter Zeitungda ve Die Waagede yazılar yazdı. 1884 yılında liberal burjuvazinin Berlindeki gazetesi Volks-Zeitungun (Halk Gazetesi) yazı işleri müdürü olan Mehring, burada Bismarckın Sosyalizm Karşıtı Yasa sına karşı mücadeleye başladı. Alman burjuvazisinin Prusya militarizmi karşısındaki teslimiyetiyle birlikte siyasi pozisyonlarını gözden geçirmeye başlayan Mehring, 1880 - 1884 yılları arasında Marxın ve Engelsin yapıtlarını inceledi. 1886da sosyal demokrat basınla birlikte çalışmaya başlayan Mehringin, Alman Sosyal Demokrat Partisinin teorik yayını Die Neue Zeitdaki ilk yazısı 1888deyayınlandı.
1891 Yılında Alman Sosyal Demokrat Partisine (SPD) katılan Mehring, kendisiyle birlikte, Marksist harekete büyük katkı sağlayacak olan zengin bir kültürel birikim de getirmişti. Bu yıllarda işçi sınıfı içinde işçi bürokrasisi ve aristokrasisi gelişiyor, bunun siyasi yansıması olarak, İkinci Enternasyonal ve SPD içinde revizyonizm ve oportünizm giderek güçleniyordu. Mehring, Marksizmin bu akıma karşı savunusuna soyundu. 1902 - 1907 yılları arasında sosyal demokrat gazete Leipziger Volkszeitungun (Leipzig Halk Gazetesi) yazı işleri müdürlüğünü yapan Mehring, Die Neue Zeitta başyazılar yazarken, aynı zamanda 1906 - 1911 yılları arasında SPDnin parti okulunda dersler veriyordu. Mehringin gerek yazılarında gerekse derslerinde Marksist pozisyonları savunması, SPD önderliğinin ona karşı açık tavır almasına yol açtı. Mehringe yönelik bu saldırı, onun Die Neue Zeittaki önder konumundan uzaklaştırılmasıyla sonuçlandı.
Mehring, SPD önderliğinin I. Dünya Savaşı öncesinde sergilediği açık ihanete karşı Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg ve Jogiches ile birlikte, Marksist enternasyonalist kanatta yer aldı. 1917 Yılındaki Prusya Meclisi seçimlerinde milletvekili seçilen Mehring, yetmişi aşan yaşına karşın, Alman işçi sınıfının Marksist devrimci önderliği olarak Spartacus Birliğinin kuruluşunu destekledi ve 1919da Alman Komünist Partisinin kurucu üyeleri arasında yerini aldı. Mehring, partisinin kuruluş kongresinden dört, yoldaşları Karl Liebcknecht ile Rosa Luxemburgun katledilmesinden iki hafta sonra, 29 Ocak günü, Berlinde, akciğer iltihaplanmasından tedavi gördüğü hastanede öldü.
Lenin ve Troçki'nin de yazılarında sık sık atıfta bulundukları önde gelen Marksistlerden birisi olan Mehring'in Türkçedeki ilk kitabı Tarihsel Maddecilik Üzerine, Prinkipo Yayıncılık'tan çıktı.