Sutra

Sutra, (Sanskritçe: सत्र: sūtra; satır, dize; Pali: Sutta, sūtta; yaymak, özlü söz) Hindistan yazın geleneğinde özellikle Hinduizm, Budizm, Cainizm gibi inanç ve öğretilere ait eski metinlerde başvurulmuş bir edebi tarzın hem de bu türde yazılmış toplu metinlerin de adıdır. Vecize, özdeyiş, atasözü, özlü sözler gibi halk arasında dilden dile yayılma kolaylığı sağlamıştır.
Budizm'de Gautama Buddha'nın öğretilerinden oluşan ve doğrudan Buda'nın sözlerini aktardığı varsayılan metinler de aynı yöntem kullanılmıştır.
Samyutta-Nikaya
Samyutta-Nikaya Budist metinlerinden oluşan bir derlemedir. Sutta Pitakalardan oluşan, beş Nikayadan üçüncüsüdür. Bu derleme ortalama 2889 Sutradan oluşmaktadır.
Kalp Sutra
En yüce bilgelik Sutrası Budizmin ünlü Mahayana Sutrasına ait olan kutsal metindir. Diğer adı, öteki dünyanın özü, öteki dünyaya ait olan bilgeliktir. (Sutra) (Prajñāpāramitā Hṛdayasūtra), Korece: (Maha-banya-para-mida-simgyeong), Vietnamca: Kinh Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật, Japanca: 摩訶般若波羅蜜多心經 (Maka Hannya Haramita Shingyō), Pinyin: Móhē bōrě bōluómìduō xīnjīng, Tibetçe: sNying mDo ve shes rab snying po'i mdo.
Sadece Sanskritçe olan orijinal hali değil, Çince metinler de öğretilmektedir.
Elmas Sutra
Yaklaşık olarak 1. yüzyılda kaleme alınan Elmas Sutra (Vajracchedikā-prājñāpāramitā-sūtra) Mahayana Budizminin en önemli metni sayılmaktadır. Elmas Sutra çeşitli Asya ülkelerine kadar yayılmıştır. Ayrıca Prajnaparamita Sutranın (sanskr. "prajnaparamita" = Bilgeliğin Mükemmelleştirilmesi) bir parçasıdır. Kökeni Çine dayanan Sutranın ilk versiyonu toplu bir şekilde üretilmiştir. Bu doküman, Gutenberg İncilinden yaklaşık olarak 600 yıl önce meydana gelen insanlık tarihinin ilk kitap baskısı sayılmaktadır. 1907de Arkeolog Aurel Stein tarafından bir Çin şehri olan Dunhuangdaki Mogao mağarasında bulunmuştur. Bu Sutranın tam başlığı Vajracchedika Prajnaparamitadır ve Bilgeliğin Mükemmelleştirilmesi anlamına gelmektedir.
Biçimi
Elmas Sutra 32 bölümden oluşmaktadır. Bütün Sutraların topluluk önünde yüksek sesle ve gerektiği gibi okunması 45 dakika sürmektedir. Bu Sutra Subhuti, yani Budanın öğrencisi ve kendisi arasında soru-cevap şeklinde belirlenmiş bir diyalogdur. Modern bir etki yaratan bu Sutranın kalitesi de biçimsel açıdan kayda değerdir. Burada Sutranın içeriği, başarılı etkisi ve gelecekteki alımlaması ile ilgili şeyler konuşulmaktadır. Ayrıca metin kendiliğinden sorunsallaşmaktadır.
İçeriği
Elmas Sutra, Budanın Sravastideki Jetovana Parkınnda verdiği vaazlara dayanmaktadır. Burada Subhuti adında bir rahibin sorusunu cevaplamaktadır.
Biçim boşluktur. Boşluk biçimdir. Kalp Sutradan gelen Budist düşünce (her ne kadar var olmasa da) Elmas Sutranın ana temasıdır. Budanın öğretilerine göre 2 doğru / 2 gerçek ortaya çıkmaktadır.
1. Bir yanda biçim dünyası, tecrübe edilen olguların dünyası, gösterge ve kavramlar içinde yanıltıcı, tek taraflı doğrular,
2. Diğer yanda boşluk dünyası (Sunyata), Doğruluk Dünyası, biçimin ötesinde bir etki alanı, doğum ve ölümün ötesinde, başlangıç ve son, kendiliğinden ve kendiliğinden olmayan, bütün kavramların ötesinde bir dünya.
Buda, bu iki gerçekliği birbirleriyle karşılaştırmakla yetinseydi Buda olamazdı. Elmas Sutrada geçen bu ifade çeşitli varyantlara yayılmıştır. Bu durumda Sutranın başlığı tam ve doğru bir şekilde şöyle çevrilmiştir: Elmas, yanılsamayı ikiye bölmüştür. (Vajracchedika Sutra) Budanın öğretilerinden oluşan Elmas Sutra aslında pek çok yanılsamalarla benzerlik göstermektedir.
İnsanın özgür bir varlık olduğu, başkalarından ayrıldığı yönündeki yanılsama
İnsanların aynı kavramların varlığını tam olarak anlayabildiği yönündeki uzak yanılsama
İnsanların tamamen yok olduğu, boşluğun ötesinde bir varlığın olmadığı yönündeki yanılsama. Biçim boşluktur. Boşluk biçimdir.
Elmas Sutranın Diyalaktiği
Elmas Sutranın hemen hemen her bölümünde aşağıdaki fomüllere rastlamaktayız. Dharma diye bilinen her şey Dharma değildir. Bu yüzden her şey Dharma diye adlandırılır. Bu birbiriyle çelişkili 3 madde şöyledir:
1)A diye bilinen şey 2) A değildir 3) Bu yüzden Adır.
Vietnamlı Zen ustası Thich Nhat Hanh Sutra yorumlamasında bu çelişkiyi şöyle çözmüştür:
1)Ayı dikkatli bir şekilde inceliyoruz 2) Anın A olmadığını fark ediyoruz 3) Sonra Ayı en güçlü döneminde görüyoruz (Elmas Sutra)
Ya da başka bir formül:
1)Dharmayı ayrıntılı bir şekilde inceliyoruz 2) Ve bunların Dharma olmadığını görüyoruz 3) Sonra Dharmayı görmeye başlıyoruz (Elmas Sutra, devamında)
Ya da Bir gülü incelediğimizde gül olmayan unsurları fark edebiliyorsak o zaman gül kelimesini kullanmak bizim için tehlikeli değildir. (Elmas Sutra, devamında)
Bu çelişkili cümleler başlangıçta kısaca sözü edilen gerçeklikler arasında gidip geldiği anda çözülmekte ve her defasında diğer gerçekliklere, daha doğrusu gerçeklikle eşit olan diğer bakış açılarına gönderme yapmaktadır.
4 yanlış gerçeklik
Budanın öğretilerinin pek çok felsefi boyutu vardır. Budizmde insana özgü algılama durumu daima çözülmesi güç bir sorun haline gelmiş, bununla ilgili pek çok sorular sorulmuştur. Ne görüyoruz? Nesnelerin gerçek boyutunu mu, yoksa kendi tasarladıklarımızı / tasvir ettiklerimizi / göstergelerimizi mi görüyoruz? Elmas Sutrada daima sözünü ettiğimiz 4 yanlış doğru/düşünce vardır.
Kendiliğinden oluşan düşünce (ayrılmış, kendisi için var olan)
Bir kişiye ait düşünce (insandan ve insan olmayandan ayrılma)
Bir canlı varlığın düşüncesi (canlı ve canlı olmayan maddeden ayrılma)
Yaşam aralığı düşüncesi (doğum ve ölüm)
Bütün bu düşünceler olguların etkinlik alanına sıkı sıkıya bağlı kalmış, kavramsal-mantıksal farklılıklar alanında varlığını korumuş ve bununla birlikte bu düşünceleri aşan nesnelerin gerçek doğasına ulaşamamıştır.
Lotus Sutra
Asyanın en ünlü Elmas Sutrasının yanı sıra, Lotus Sutra, Mahayana Budizminin metinlerinden biridir. Ayrıca 25 bölümden oluşmaktadır.
Tarihi
Buda Shakyamuninin ölümünden 700 yıl sonra bu Sutraların Hindistanda yazıya geçirildiğine inanılmaktadır. Kuchada bugün en çok bilinen bu Mahayana Sutralarının yaklaşık olarak 350 ila 380 tanesi muhtemelen Kumarajavasın hocası Suryasoma tarafından bir araya getirilmiştir ve bugün en çok bilinen metninde kayıtlıdır.
Lotus Sutra Hindistana, Nepale, Sanskritçenin hakim olduğu Merkez Asyaya kadar yayılmış ve ayrıca Tibetçe, Çinçeye çevrilmiştir.
Çoğu yorumlamalar ve çeviriler (modern dillerde de) eski Çince çevirilere göre yönünü belirlemektedir. Bu versiyonda Lotus Sutra Çinli Tiantai Zong ve Japon Tendai-shunun temeli sayılmaktadır.
Pali Derlemelerinde de yazıldığı üzere eski Buda öğretilerinin aksine esas üzerinde durulması gereken nokta, ruhun kurtulması ve kutsanması için değil, aynı zamanda insanlığın kurtulması için çaba göstermektir.
Lotus Sutra, insanların kendi yaşamlarını ve kendi kaderlerini kendilerinin belirlemesinin her insana şans getireceğini ifade etmektedir.