turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Ömür Geçiyor & Zerrin Özel

Zerrin Özer, "Ömür Geçiyor" adlı albümde yeni pop şarkılarını yorumlarken, "Zerrin Özel" adlı albümde rock müzik şarkıları seslendirmiştir.
Şarkı listesi
Ömür Geçiyor
"Ömür Geçiyor" (Söz & Müzik: Şehrazat, Bülent Yetiş - Düzenleme: Volga Tamöz)
"Bir Yolun Ardından" (Söz & Müzik: Murat Ak - Düzenleme: Sezgin Gezgin)
"Hata" (Söz & Müzik: Bülent Yetiş)
"Anamın Ak Sütü" (Söz & Müzik: Bülent Yetiş - Düzenleme: Sezgin Gezgin)
"Yolun Açık Olsun" (Söz & Müzik: Emre Uzunca)
"Çok Mutluyum" (Söz: Bülent Yetiş - Müzik: Salvatore Cutugno)
"Gözlerinde Son Gece" (Söz: Aysel Gürel - Müzik: Volkan Gücer)
"Katmer Katmer" (Söz: Şehrazat - Müzik: Garo Mafyan)
"İhanetin Rengi" (Söz: Habib Ceylan - Müzik: Murat Güneş)
"Yazıklar Olsun" (Söz: Zeynep Talu - Müzik: Garo Mafyan)
"Sorma" (Söz: Zeynep Talu - Müzik: Gövher Hasanzadeh)
Düzenlemeler: Garo Mafyan
Zerrin Özel
"Aşkın Izdırabı" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Hara" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Ama Bazen" (Söz & Müzik: Sevtap Ünal - Düzenleme: Sezgin Gezgin)
"Sergüzeşt" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Damga" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Halim Öyle" (Söz: Murat Ak - Müzik: Anonim)
"Yara" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Derviş" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Yok" (Söz & Müzik: Murat Ak)
"Leylim Ley" (Şiir: Sabahattin Ali - Müzik: Zülfü Livaneli - Düzenleme: Cihan Akyıldız)
"Giderim" (Söz: Yusuf Hayaloğlu - Müzik: Ahmet Kaya - Düzenleme: Osman İşmen)
Düzenlemeler: Çağatay Kadı
Zerrin Özer albümleri
2007 albümleri
Zaman etüdü

Zaman etüdü (İngilizce Time Study), gelişme olanağı yaratabilmek amacıyla, belirli bir faaliyeti ekonomiklik ve etkenlik yönünden etkileyen tüm kaynakları ve etmenleri dizgesel olarak araştırmaya ve insan çalışmasını geniş kapsamda incelemeye yönelik bir teknik olan iş etüdünün; bir çalışanın, belirli bir işi, belirli bir çalışma hızıyla yapması için gereken zamanı saptamak amacıyla gerçekleştirilen iş ölçümü tekniklerinden bir tanesidir.
Zaman etüdü çalışmasının adımları şu şekildedir:
İş, çalışan, çevre koşulları konusunda tüm bilgilerin derlenip kaydedilmesi,
İşin öğelerine ayrılarak süreç tanımlamasının yapılması,
Örnek büyüklüğünün belirlenmesi,
Çalışanların, işin her bir öğesinin tamamlamaları için gereken zamanın ölçülerek, belirlenen tempo ile birlikte kaydedilmesi,
Gözlenen zamanın temel zamanlara dönüştürülmesi,
Çalışma için temel zaman dışında tanınacak toleransların belirlenmesi,
Çalışma için standart zamanın belirlenmesi
Gözlenen zamanın temel zamana dönüştürülmesindeki tolerans değerleri için literatürde, Dinlenme Payları Tablosu kullanılır.
Tempo değeri, çalışanın işi gerçekleştirirken sarfettiği efordur. Standart olarak %100 olarak kabul edilirken, işçi yavaş bir tempoda çalışıyorsa 100 ün altında, yüksek tempoda çalışıyorsa da 100 ün üzerinde bir değer seçilir. Ayrıca koşullar, beceri gibi faktörler de bu değerin belirlenmesinde önemlidir.
İşçinin çeşitli faktörlere bağlı olarak, işini gerçekleştirirken harcadığı süreye bazı toleranslar dahil edilir. Bu tolerans değerleri için Dinlenme Payları Tablosu ndan yararlanılır.
Bu açıklamalara göre,
Ölçülen Zaman: tc
Tempo: e
Kişisel İhtiyaç Payı: n
Kişisel Dinlenme Payı: r
Temel Zaman: tb
Standart Zaman: tz
olmak üzere,
tb = ( tc e ) / 100
tz = tb ( 1 + n + r )
hesaplamalarıyla bir işlem için standart zaman bulunur.
İş etüdü

İş etüdü, gelişme olanağı yaratabilmek amacıyla, belirli bir olayı ya da etkinliği ekonomiklik ve etkenlik yönünden etkileyen tüm kaynakları ve etmenleri dizgesel olarak araştırmaya yönelik ve insan çalışmasını geniş kapsamda inceleyen bir teknik olup özellikle İş Ölçümü ve Zaman Etüdü teknikleri için kullanılan genel bir terimdir.
İş etüdü verimlilikle doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle mevcut kaynaklardan sağlanacak üretimi, çok az ya da hiç yatırım gerektirmeksizin, arttırmak amacıyla çok yaygın olarak kullanılmaktadır. İş etüdü bilen ve uygulayan meslek gruplarının başında endüstri mühendisleri ve işletme mühendisleri gelmektedir.
Amacı
İş etüdünün temel amacı, insanların, makinelerin ve malzemelerin verimliliğini artırmak ve her bir işlemi gerçekleştirmenin en iyi yöntemini belirlemektir. İş etüdü, kalifiye bir işçinin normal bir yerde çalışırken işlemi gerçekleştirmek için alması gereken standart süreyi belirlemede de kullanılmaktadır. Diğer amaçları şu şekilde sıralanmaktadır:
Bir görevi yürütmek için mevcut mevcut yöntemlerin bilimsel ve kontrollü analizi.
Zihinsel ve fiziksel olarak kalifiye çalışanların performansını ölçmek, performans ölçümü için standart olarak belirlemek.
Minimum maliyetle işçi, tesis, makine ve diğer kaynakların optimum kullanımını sağlamak
Geliştirilmiş üretkenlik ve çalışan ruh halini iyileştirmek
Organizasyonun verimliliğini artırmak
Avantajları
Çalışanlar verimli bir şekilde çalışıyor ve odak sorunu yaşamıyorsa bir kuruluş için üretkenlik belirli bir süre içinde artırılabilir bir durumdur. Bu nedenle, iş etüdünün avantajları şunlardır:
Üretim verimliliğinde artış.
Daha yüksek üretim seviyeleri ve kaynakların optimum kullanımı.
Verimli malzeme ve ürün akışı.
Malzemenin verimli kullanımı ve daha iyi yerleşim.
İşe harcanan zamanın ve bununla birlikte üretim maliyetinin azalması.
Güvenlik ve verimlilik artışı ile çalışanların morali artması.
Daha iyi iş tatmini ve teşvik planlaması
Metot Etüdü

Metot etüdü, daha kolay ve daha etken yöntemlerin geliştirilmesi, uygulanması ve maliyetlerin düşürülmesi amacıyla, bir işin yapılışındaki mevcut ve önerilen yolların dizgesel olarak kaydedilmesi ve eleştirilerek incelenmesidir. Zaman Etüdü ile birlikte İş Etüdü'nün bir bileşenidir. Metot geliştirmede Ergonomi biliminden de yararlanılır.
Bu tanımlama ile metot etüdüne ilişkin bazı sonuçlar şu şekilde belirlenebilir:
Metot etüdü, olayları bilimsel yönetim prensipleri ile değerlendirir.
Metot etüdü bir yaratıcı problem çözme tekniğidir.
Metot etüdü içerisinde emek faktörü bulunan her düzeydeki faaliyet için uygulanabilir.
Metot etüdü bir işin optimal yapılış biçimini bulan bir teknik değildir. Dolayısıyla aynı işin her zaman daha kolay bir yapılış şekli bulunabilir.
Metot etüdü doğrudan verimlilik artırma tekniğidir.
Metot etüdünün verimi, insanca çalışma koşulları altında en yüksek seviyede tutma amacına ulaşmak için gereken ara hedefler aşağıdaki şekilde sayılabilir:
İşçinin boş bekleme süresini azaltmak.
İşçinin gereksiz hareketlerini ortadan kaldırmak.
İşçiler üzerinde adil iş yükü dağılımını sağlamak.
İşçinin çalışma hızını yükseltmek.
Daha iyi çalışma koşulları geliştirmek.
Üretim süresi boyunca iş akışını dengelemek.
Makinelerin boş bekleme sürelerini azaltmak.
Malzeme firelerini azaltmak.
Kalite bozukluklarını azaltmak.
Bu amaçları, üretim sistemlerinin özelliklerine göre daha da artırmak ve detaylandırmak mümkündür.
endüstri mühendisliği
Ekonomik etkinlik
İftira ve İnkârla Mücadele Birliği

İftira ve Karalama ile Mücadele Birliği (İngilizce: Anti-Defamation League, kısa adıyla: ADL), İftira ve Karalama ile Mücadele Birliği anlamına gelir. 1913 yılında B'nai B'rith örgütü tarafından ABD'de kurulmuştur. Kuruluş senedinde açıklanan gayeleri, " Yahudi toplumuna karşı yapılan karalamaları durdurmak, karalama sebeplerine ve inanışlarına itiraz etmek ve gerekiyorsa karalamala eylemlerini kanun önüne getirmektir."
2007 yılı yıllık bütçesi 50 milyon ABD doları olan derneğin ABD çapında 29, dünyada 3 temsiliği vardır. Genel direktörlüğünü Abraham Foxman, ABD genel sekreterliğini Glen Lewy'nin yaptığı kuruluşun genel merkezi ABD'nin New York şehrindedir.
ADL, antisemitizm, bağnazlık ve aşırılıklara karşı ABD'de ve ülke dışında savaşım vermektedir. Kuruluş gayesinin Yahudiler'e karşı karalamala ve iftiralarla mücadele olmasına rağmen din ve ırk ayrımcılığı ile mücadele konusunda da faaliyetler yaptığı vurgulanmaktadır. Temel amaçlarının, Yahudi haklarını ve Yahudi Devletini savunmak, devletin vatandaşların dinlerine bakmaksızın hepsine eşit muamele etmesini sağlamak, diğer dini inanç mensuplarına baskı yapılmasıyle mücadele etmek, aşırı fikirleri ve şiddet yanlılarını izlemek, Musevi soykırımını, eski soykırımları ve modern soykırımları telin etmek ve araştırmak olduğu beyan edilmiştir.
Yahudilerin haklarını savunan ABD'deki en büyük lobi kuruluşlarından biri olduğu kabul edilir. Neonazi veya antisemitik sloganların kullanılmasına ve açıkça propagandaların yapılmasına karşı hukuki mücadeleler verirler. Antisemitik ve neonazi propaganda yapan yayınları, bunları yapan kuruluşların ve kişilerin faaliyetlerini yıllık raporlarında afişe ederler ve bu kişi ve kuruluşlarla mücadele ederler.
İnançlar arası diyalog kampı
ADL, New England Bölgesi Şubesi, Hristiyan, Yahudi ve Müslüman gençleri bir haftalığına birbirlerini tanımaları ve kültürlerini öğrenip tanışmaları için bir araya geldiği inançlara Arası Kamp ismi verilen bir organizasyon düzenlemektedir. Bu organizasyon, İbrahimi inanca mensup genç üyeler arasında iyi ilişkileri geliştirmek fikriyle doğmuştur.
Önemsemeyi cesaretlendirme ödülü
Yahudi Soykırımı ve Yahudiler'e karşı önyargı ve karalamalarla mücadele etmiş kişilere verilen ödüldür. II. Dünya Savaşı'nda Türk diplomatları adına, 11 Haziran 2005 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a verilmiştir.
Igor Tudor

Igor Tudor (d. 16 Nisan 1978, Split), Hırvat eski futbolcu ve Ligue 1 ekiplerinden Marseille kulübünün teknik direktörüdür.
Futbolculuk
1995 yılında Hajduk Split'te stoper mevkiinde oynamaya başladı. 58 maçta 5 gol attı. 1998 yılında Juventus'un dikkatini çekti ve bu takıma transfer oldu. 2004'te Siena'ya kiralandı. 2006 yılında tekrar Juventus'a döndü. 1997 yılında ilk kez Hırvatistan milli futbol takımına seçildi. Juventus tekrar Serie A'ya yükselince takımdan ayrılarak Hajduk Split'e transfer oldu ve orada kariyerini noktaladı.
Uluslararası golleri
Kariyer istatistikleri
Teknik direktörlük
2013-2015 yılları arasında Hajduk Split, 2015-2016 yılları arasında da PAOK teknik direktörlüğü yaptı. 2016-2017 sezonu öncesinde Kardemir Karabükspor ile anlaşmaya vardı.
2016-17 sezonunun 20. haftasında lig devam ederken Galatasaray ile anlaştı. Galatasaray bu anlaşma neticesinde, Karabükspor'a 150.000 EUR fesih bedeli ödedi.
2017-18 sezonunun 16. haftasında Yeni Malatyaspor'a alınan 2 - 1 yenilgi nedeniyle Galatasaray yönetimi tarafından kovuldu.
Teknik direktörlük istatistikleri
Başarılar
Futbolcu
Juventus
Serie A: 2001-02, 2002-03
Serie B: 2006-07
Coppa Italia İkincilik: 2001-02, 2003-04
Supercoppa Italiana: 2002, 2003
UEFA Şampiyonlar Ligi İkincilik: 2002-03
UEFA Intertoto Kupası: 1999
Hırvatistan
FIFA Dünya Kupası Üçüncülük: 1998
Teknik Direktör
Hajduk Split
Hırvat Kupası: 2012-13
Ziusudra

Ziusudra, Sümer mitolojisinde Tufandan kurtulan kişidir. Üç büyük dine göre Ziusudra'nın karşılığı Nuh Peygamberdir. Babilcede karşılığı Utnapiştim'dir. Ziusudra aslen Şuruppak Kralıdır, bu nedenle ismi başka yerlerde de geçer.
Ziusudra, Tufandan kurtularak tanrılar tarafından ölümsüzlükle ödüllendirilmiştir. Karısıyla birlikte Tilmun Adası'nda yaşar. Tilmun Adası ulaşılması neredeyse imkansız bir yerdedir. Bazı tahminlere göre Tilmun Adası, Sina Yarımadası olabilir. Gılgameş Destanı'na göre Gılgameş bu adaya varana kadar ne ölümlerden döner. O kadar yorulmuştur ki, Ziusudra'nın evine gelir gelmez çok derin bir uykuya dalar, bir hafta boyunca deliksiz uyur. Bu nedenle Ziusudra, Gılgameş'in ölümsüz olamayacağını söyler; ancak ona gençleştiren otu bulup alabileceğini anlatır.
Fredonia İsyanı

Fredonia İsyanı, 1826-1827 yılları arasında Meksika'da çıkmış bağımsızlık ayaklanması.
1821 yılında İspanya, Teksas'ı Amerikalı yerleşimcilere açtı ve bağımsızlığına yeni kavuşan Meksika hükumetinin politikası burada da uygulandı. Bir Amerikalı olan Hayden Edwards, Meksika'dan imtiyaz alınca yaklaşık 200 Amerikalıyı Nacogdoches yakınlarına yerleştirdi. Buraya resmi olarak sahip olmasalar da, bu topraklar üzerinde hak iddia etmeye başladılar. Son derece gergin bir zamanda başlayan bu tartışma, Meksika hükumetinin Edwards'a baskı uygulamasına ve sınır dışı etmesine sebep oldu. Edwards destekçileri daha sonra söz konusu bölgede bir isyan başlattılar ve birkaç Cherokee kızılderilisi ile birleşen isyancılar Meksika'da "Fredonia Cumhuriyeti" ilan ettiler. Bunun üzerine Meksika üzerlerine ordu gönderdi ve Ocak 1827 yılında mağlup edildiler.
Tarihteki tanınmayan devletler
Teksas tarihi
Kızılderili Savaşları
Meksika'nın savaşları
Meksika'daki ayaklanmalar
Amerika Birleşik Devletleri'nin toprak anlaşmazlıkları
1826'da çatışmalar
1827'de çatışmalar
1820'lerde ayaklanmalar
Fries İsyanı

Fries İsyanı. 1799 yılında ABD'de çıkmış sosyo-ekonomik ayaklanma.
Temmuz 1798'de ABD kongresi, Fransa ile girilebilecek olası bir savaş için para toplamak amacıyla, özel bir vergi kanunu yayınladı. Bucks, Montgomery, Northampon gibi ilçelerde Pensilvanyalı çiftçiler, önemli bir seyahat mezatçısı olan John Fries önderliğinde, Şubat 1799 da vergi memurlarına karşı silahlı bir direniş başlattılar. Bucks ilçesindeki kadınlar vergi memurlarının üzerine kızgın su döktüler. Resmi görevliler, daha sonra Bethelem'de yakalanan ve iki kez hainlikle suçlu bulınan Fries komutasındaki isyancılar tarafından bölgeden uzaklaştırıldılar.
İsyan sonunda, Fries suçlu bulundu ve idam kararı verildi. Fakat daha sonra Başkan John Adams tarafından affedildi.
İç bağlantılar
Ayrıca bknz: Whiskey İsyanı
Gabriel Prosser

Gabriel Prosser (d. 1776- ö. 1800), Afrikalı-Amerikalı bir köleydi. ABD'de çıkmış etnik kökenli isyanı başlattı.
İsyan
Dindar bir siyah köle olan Gabriel Prosser 1776'da doğdu. Gabriel Prosser'in, büyük bir Siyahi Devlet kurma amacı vardı. Bu uğurda Henrico ilçesinde bir isyan başlatmayı umuyordu. Aylar süren çalışmalardan sonra 30 Ağustos 1800'de yaklaşık 1.000 köleden oluşan kılıçlı ve sopalı "ordusu", şehirden altı kilometre uzakta bir buluşma noktasına gitmek üzere, Behemont, Virginia'dan harekete geçtiler. Kalabalığın ilerleyişi bir süre sonra başlayan fırtına nedeniyle, olanaksız hale geldi. Köylüler dağılmak zorunda kaldılar.
Bir daha toplanma kararı alan köylüler, Virjinya valisi James Monroe bu durumu öğrenince, bölgeye gönderilen bir birlik tarafından durduruldular. Aralarında Gabriel'in de bulunduğu grup tutuklandı ve daha sonra haklarında idam kararı alındı.
Grup Eylül 1800'de asıldı.
Konuyla ilgili yayınlar
Aptheker, Herbert. American Negro Slave Revolts. New York: International Publishers, 1983 (1943).
Egerton, Douglas R. Gabriel's Rebellion: The Virginia Slave Conspiracies of 1800 and 1802. (Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1993).
Rodriguez, Junius P., ed. Encyclopedia of Slave Resistance and Rebellion. Westport, CT: Greenwood, 2006.
Sidbury, James. Ploughshares into Swords: Race, Rebellion, and Identity in Gabriel's Virginia, 1730-1810. New York: Cambridge University Press, 1997.
Mert Irmağı

Mert Irmağı, Samsun ilindeki akarsudur. Canik Dağları'nın yükseklerinden doğar, güneybatı-kuzeydoğu doğrultusunda akar, Samsun merkezin doğusundan Karadeniz'e dökülür. Uzunluğu 67,8 km, yükselti farkı 1300 m, ortalama akım 5,28 m3/sn'dir.
Ulaşım
Üzerinde 3'ü otoyol köprüsü, 1'i yaya köprüsü olmak üzere toplam dört köprü bulunmaktadır. Üçüncü otoyol köprü inşaatının temeli, kısa zamanda atıldı ve 2. Bulvar Mert Köprüsü inşası tamamlanarak hizmete açılmıştır. Böylece hastaneye, merkez ilçelere ve mahallelere geçişin daha kolay ve güvenli olması sağlanmıştır.
Bu ırmağın 1. köprüsü Karadeniz sahil şeridinde bulunur ve şehirler arası ulaşımda kolaylık sağlar.
İkinci köprü, Mert Bulvar Köprüsü, Canik ve İlkadım ilçeleri arasındaki ulaşıma alternatif bir güzergah kazandırmıştır.
Su Kirliliği ve Projeler
Mert Irmağı'ndan balık avlanmaktaydı, fakat ırmağın zamanla kanalizasyon atıkları, katı ve sıvı atıklarla kirletilmesi sonucunda avlanma yasaklanmıştır. Irmağın çevresinde turistlerin ve halkın ilgisini çekecek güzel projeler uygulanmaya başlanmıştır. 2003 yılında 3 km'lik bir yürüyüş yolu yapılmıştır. Bununla beraber, akarsuyun karşı yakasına (Canik) da iki yakayı eşdeğerli kılacak projeler yapılmaktadır. Gelecekte temizlenmesi düşünülen ırmak, kano ve benzeri su araçlarıyla da görülmeye değer bir akarsuya dönüşecektir.
Şehir Açısından Konumu ve Etkileri
İlkadım ve Canik ilçelerini birbirine bağlar ve bu ilçelerin arasında yer alır.
90'lı yılların başına kadar ırmak temiz, avcılığa ve kullanıma müsait bir durumda iken zamanla, nüfus artışına bağlı olarak kirlenmiş, kullanılamaz hale gelmiştir.
Genel olarak ırmağın debisi ve akış hızı yazın ve kışın farklılık göstermekle beraber, olağanüstü durumlar haricinde ırmağın yazın ortalama derinliği 1,5 m, kışın ise yağmur ve kar yağışlarının etkisiyle yaklaşık 2,5 m'dir.
Taşkın
4 Temmuz 2012 yılının gece yarısında başlayan yağmurda metrekareye 48.8 kg yağış düşmüş olup, sel süresince akıntı hızıyla beraber Mert Irmağı'nın su seviyesi 15 metreye kadar yükselmiştir. Bunun devamında ırmağı besleyen diğer küçük derelerin de etkisiyle büyük bir doğal afet meydana gelmiştir. Aşırı yağış ırmağı taşırarak büyük maddi hasara ve can kayıplarına neden olmuştur. Bu tarihte yaşanan selde ırmağın doğu kıyısında bulunan ve Canik ilçesinde yer alan Kuzey Yıldızı TOKİ konutlarında yaşayan, 4'ü çocuk olmak üzere 5 kişi ölmüştür.
B'nai B'rith

B'nai B'rith ("İttifak Evlatları")(Birliğin oğulları), ( ) dünyadaki en eski Yahudi hizmet organizasyonudur. ABD'nin New York şehrinde Henry Jones dahil olmak üzere 12 kişi tarafından 13 Ekim 1843 tarihinde kurulmuştur.
Dünya çapında Yahudi örgütlerini koordine eden, Yahudi sorunları ve menfaatleri ile ilgili uluslararası ilişkiler kuran organizasyondur. B'nai B'rith genel merkezi ABD'nin başkenti Washington'dadır. BM'de temsil edilmektedir. Organizasyon, aralarında Yahudi haklarının ilerletilmesinin, doğal afetlerin kurbanlarına yardımın, başarılı Yahudi öğrencilerin ödüllendirilmesinin, anti-semitizm karşıtı insan hakları eylemlerinin de bulunduğu refah eylemleri ve geniş toplum servisleri ile ilgilenir. İlaveten İsrail Devletin güvenliğini ve devam etmesini destekler. Dünya çapında yüzlerce ülkede temsilcikleri ile faaliyetlerini yürütmektedir.
II. Dünya Savaşı'nda zarar gören Yahudiler için Alman Hükumetinden 13 milyar mark tazminat almayı başarmıştır. Dünyada 60 farklı ülkede üyeleri ve şubeleri bulunmaktadır.
Vinil eter

Vinil eter (CH2=CHOCH=CH2), dietil eterden daha etkin bir genel anesteziktir. Kaynama noktası 28 C'dir. Kanda %20 oranında bulunması narkoz etkisi için yeterlidir. Sakıncaları kolay uçucu olması ve kolaylıkla oksidasyona ve polimerizasyona uğramasıdır. Oksidasyonunu önlemek için antioksidan maddelerle stabilize etmek gereklidir. Özellikle kısa süreli ameliyatlarda ve diş cerrahisinde kullanılır. Sentezi etilenklorhidrin üzerinden yapılır.
Eterler
Monomerler
Genel anestezikler
İskoç Ortakgörü Okulu

İskoç felsefeci Thomas Reid'in kurduğu, kısaca "İskoç Okulu" kendini, David Hume'un kuşkuculuk anlayışına karşı ortakgörü temelli bir felsefe geliştirmeye adamıştır. Okulun Reid'den sonraki en önemli temsilcisi, Reid'in öğrencisi de olan Dugald Stewart'tır. Okulun felsefesi her insanın doğruyu ve gerçeği ortakgörü vasıtasıyla şüpheye, sorgulamaya ve araştırmaya gerek duymadan kavrayabileceği üzerine temellenmiştir.
İç Bağlantılar
Ortakgörü felsefesi
İskoç felsefesi
Felsefi okullar
Doğal yöntem

Doğal yöntem veya direkt yöntem, ikinci bir dil öğretimi öğrencinin anadiline hiç başvurulmaksızın yalnızca öğretilmesi hedeflenen dilin kullanımı ile gerçekleşebilir. 1900'lü yılların başlarında Almanya ve Fransa'da ortaya atılan bu metodun başlıca özellikleri:
Kelime bilgisinin jest, mimikler, resimler, gerçek objeler ve diğer görsel varlıklar kullanılarak öğretilmesi.
Dil bilgisi kurallarının tümevarım yöntemi ile öğretilmesi. (Kuralları listeler halinde vermek yerine öğrencilerin inceledikleri bir konudaki gramer kurallarını kendilerinin keşfetmesinin sağlanması gibi.)
Kusursuz telaffuz da dahil olmak üzere konuşulan dilin temel alınması.
Derslerde daha çok soru-cevap yönteminin kullanılması ve öğrencinin öğrenim sürecinde aktif olmaya teşvik edilmesi.
Öğretmen merkezlilik.
Prensipler
Sınıfta tüm etkinlikler yalnızca öğretilmesi hedeflenen dilin kullanılması ile gerçekleşir, öğrencilerin anadiline hiçbir şekilde başvurulmaz.
Yalnızca günlük hayatta kullanılan kelimeler ve cümleler öğretilir. (Dil hayata geçirilir.)
Sözlü iletişim becerileri, kalabalık olmayan sınıflarda öğretmen ve öğrenciler arasında özenle hazırlanmış soru ve cevaplar ile sağlanır.
Dil bilgisi tümevarım yöntemi ile öğretilir.
Yeni öğretilen konular sözel olarak sunulur.
Somut kelimeler gösteri, cisimler ve resimler ile; soyut kelimeler ise zihinsel çağrışımlar ile öğretilir.
Hem konuşma hem de dinleme becerileri öğretilir.
Öğrencilerden doğru telaffuz ve dil bilgisi beklenir.
Tarihçe
Bu metot, dil öğretiminin çeviri yapılarak öğretilmesinin amaçlandığı, konuşma ve dinlemeden ziyade okuma ve yazma üzerine yoğunlaşmış olan Klasik metottan kaynaklanan tatminsizlik neticesinde oluşmuştur. Doğal metodun dil bilgisi öğretiminde yetersiz kalması sonucunda audio-lingual metodu geliştirilmiştir.
Ortakgörü felsefesi

18. Yüzyıl'da Thomas Reid'in temellerini attığı, ardından İskoç Ortakgörü Okulu tarafından geliştirilen, başta bilgi felsefesi ve etik olmak üzere felsefenin tüm alanlarında etkili olmuş gerçekçi felsefe akımı.
Şekillenmesi
Akımın şekillenmesinde en önemli katkıyı Reid'in tanrıbilimci George Campbell'le birlikte kurduğu Aberdeen Felsefe Topluluğu yapmıştır. David Hume'un kuşkucu görüşlerinin çürütülmesi amacı üzerine kurulan topluluk tam karşıtı öne sürülemeyen, sorgulanıp araştırılmaya gerek duyulmadan üzerinde hemfikir olunan ve teorilere öncülük eden genel düşünceleri "ortakgörü" kavramı altında toplamıştır.
Dünyada Gelişimi
19. yüzyılın başlarında Büyük Britanya'nın felsefe iklimine egemen olan Ortakgörü felsefesi Royer Collard'ın aracılığıyla Fransa'ya yayılmış; İskoç George Campbell ve John Witherspoon ile Fransız Victor Cousin ve Thèodore Jouffroy gibi düşünürlerin aracılığıyla ABD'ye kadar ulaşmıştır. Yakın dönemde ise Wittgenstein, Wilfrid Sellars ve John Langshaw Austin'in bu konuda çalışmaları olmuş; ortakgörü, dil felsefesinde kullanılmaya başlanmıştır.
Savunumu
Bilgikuramında her insanın ortakgörü yoluyla doğruluğu ve gerçekliği doğrudan kavrayabilme yetisine sahip olduğunu savunan ortakgörü öğretisinin ahlak felsefesindeki uzantısı da sıradan insanın kuramlara önsel olan ahlaki yargılarına göndermede bulunarak, bunları başarılı bir ahlak kuramının dizgeleştirmesi, açıklaması ya da temellendirmesi gereken "olgular" olarak görür. Nitekim Reid, ahlaki usyürütmenin ahlakın doğrudan kavrayabileceğimiz açık ilk ilkelerinden başlaması gerektiğini savunur. Aynı oranda doğru olan ama çelişen pek çok temel ahlak ilkesinin bulunduğunun da çok iyi farkında olan Reid, bir ilkenin yap dediği şeyi bir diğerinin yasakladığı durumlarda ahlak ilkeleri arasındaki kendiliğinden açık, sezgisel önceliğe dayanmamız gerektiğini savunur.
İç Bağlantılar
İskoç felsefesi
Thomas Reid
İskoç Ortakgörü Okulu
Aberdeen Felsefe Topluluğu
David Hume
Kuşkuculuk
Bilgi felsefesi
Etik