Saruman

Ak Saruman (3. Çağ 10003019, Orta Dünyada 2019 yıl boyunca yaşadı) 3. Çağda, Orta Dünyaya Vaların Temsilcisi olarak gelen ilk sihirbaz, diğer bir adla Istaridir (Istari büyücü kelimesinin başka bir karşılığıdır). Ak Divanın başıdır. Sindarindeki adı, Yetenekli İnsan manasına gelen, Curunírdir.
Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği ve Yüzüklerin Efendisi: İki Kule filmlerinde Saruman'ı Sir Christopher Lee canlandırmıştır.
Tarihçe
Valinorda, Manwë tarafından bir divan toplandı. Bu muhtemelen, 2. Çağın ortalarında, güç yüzüklerinin yaratımından kısa bir zaman sonraydı. Divan esnasında Orta Dünyaya beş temsilci gönderilmesine karar verildi. Gönderilecek olanlar, güçlü, Saurona denk, yine de güçten yoksun ve ete kemiğe bürünmüş olmalıydı yani Istari veya Sihirbazlar.
Gönderilenlerden biri, Valinorda Curumo, Sindarinde Curunír olarak bilinen Sarumandı. Kendisi aynı zamanda Aulënin oldukça kuvvetli bir Maiasıydı (tıpkı bir zamanlar Sauronun da olduğu gibi). Aulë, Erunun ırkları yaratmasını bekleyemeden kendi ırkını yaratan Valadır. Başka bir deyişle cüceleri yaratan güçtür). Maiar da tıpkı Valar gibi insanın melek formlarıdır, sadece daha düşük versiyonlarıdır. İkisi birlikte (Maiar ve Valar) Ainurdur (tekili Ainu) ve Ardanın, yani dünyanın, yaratımından önce vardırlar.
Saruman, Manwë tarafından gönderilecek takımdaki gönüllülerden biriydi ve aynı zamanda Mithrandirden (Gandalf) sonrakidir. Sarumanın Gandalfa karşı olan kıskançlığı burada bile baş göstermişti. Varda (Manwënin eşi), Gandalfı üçüncü Istari, sihirbaz olarak gösterdiğinde Sarumanın içinde neden kendisi üçüncü olarak seçilmedi diye bir fırtına kopmuştu. Saruman Radagastı kendinden aşağı görmesine rağmen kendisiyle gelmesi için zorlamıştı.
Orta Dünya'ya Gelişi
Birçok öyküye göre, Saruman Mithlonda (Boz Limanlar), Eriadorun batısına, bir gemiyle yalnız başına vardı. Bu varış yaklaşık 3. Çağın 1000 yılında gerçekleşmiştir ve yalnızca bir Sindarin elfi olan Círdan Sarumanın kimliğini ve kökenini biliyordu.
Burada iki kısa ama birbirinden biraz farklı hikaye vardır. Bunlardan ilki Curumonun (Sarumanın), Aiwendili (Radagastı) yanına Yavanna ona yalvardığı için aldığıdır. İkinci hikayeye göre ise, Curumonun (Saruman) Aiwendili (Radagast) yanına, Yavannanın eşi Aulë onu buna mecbur ettiği için yanına aldığını söyler. (Yarım kalmış Öyküler, Bölüm dört, Kısım II: Istari).
Saruman, tıpkı kendisinden önce buraya gelen iki mavi sihirbazın (yani Alatar ve Pallandonun) yaptığı gibi ilk olarak Orta Dünyanın doğusuna gitti. 1500 yıl sonra ise Sauron Dol Guldurde yeninden güçlendiği sırada yönünü batıya çevirdi.
3. Çağın yaklaşık 2463 yılında Ak Divan ilk kez kurulduğunda Saruman divana başçılık yapacak kişi olarak seçildi. O zaman bile Saruman, Sauronun yeniden güçleneceğini sezmişti ve gücüne karşı içinde büyük bir arzu ve kıskançlık baş gösterdi. Özellikle de Tek Yüzüke karşı. Tesadüfen bu yıl aynı zamanda Gollumun Tek Yüzükü bulduğu aynı yıldı.
Ak Divan'ın Başına Gelmesi
3. Çağın 2759 yılında Gondorun o zamanki Vekilharcı olan Beren, Isengard halkasında bulunan Orthanc Kulesini karargah olarak kullanması için Sarumanın emrine verdi. Böylece Saruman, Batının hür halklarının savunması için önemli bir nokta olmuş oldu. Orthancda, bir Palantíre, yani 7 kadim görme taşından birine rastladı ancak bu bilgiyi gizli tuttu, özellikle de Ak Divandan. Daha sonraki zamanlarda da taşı kullandığını gizleyerek Divana ihanet edecekti.
3. Çağın 2850 yılında, Gandalf Dol Guldura girdi ve şeytani varlık Sauronun dönüşünü doğruladı. Sarumanın tavsiyesiyle Ak Divan, Dol Guldura saldırmama kararı aldı. Bu olayla birlikte Gandalf ilk kez, Sarumanın Tek Yüzük üzerinde bir hakimiyet arzusu olduğuna dair şüphelendiğini gösterdi.
Sarumanın Divanın Dol Guldur saldırmasını engellemesinin arkasındaki gerçek stratejisi, Sauronun gücünü toplamasına devam etmesine izin vermek ve bu sayede Tek Yüzükün kendisini ortaya çıkarmasını sağlamaktı. Bu noktada, Saruman yüzüğü ilk olarak kendinin ele geçirmeye gücünün yeteceğini umuyordu. Kısa süre içinde, Sauronun yüzüğün bulunabileceği yerler hakkında beklediğinden daha fazla şey bildiğini fark etti ve 3. Çağın 2941 yılında nihayet Saurona karşı Dol Guldura bir saldırı düzenlenmesine razı oldu. (Bu noktada Sauron, Mordora geri çekildi ve 5 Ordular Muharebesi yaşandı.).
Görülen o ki ya bu zamanlarda ya da yüzük-bilimine dair olan çalışmaları başarıya ulaşmadan kısa zaman önce Saruman, Noldorlu Eregionun yeteneğinin bir kısmını taklit etmeyi başardı ve kendi güç yüzüğünü yarattı. Muhtemelen bu yüzüğü güçlerini artırmak için kullandı ve sesinin de gücü ile birlikte çok daha büyük bir büyücüye dönüştü. Ancak görünen o ki, Sarumanın yüzüğü, Tek Yüzük şöyle dursun, Elflerin Üç Yüzüğü kadar bile güçlü değildi.
Sauron Dol Gulduru terk etti, yeniden ortaya çıktı ve Mordorda hükümdarlığını başlatarak kendini tamamen açığa çıkardı. Mordorda, Minas Ithil (ya da sonraki adı ile Minas Morgul)de ele geçirdiği palantír sayesinde Saruman ile temas kurmayı başardı. Gandalfa duyduğu aşırı kıskançlık ve gittikçe büyüyen gururu ile kibri, palantír vasıtası ile Düşman tarafından çarpıtıldı, sonunda Saruman, Sauronun bir hizmetkarı haline geldi. Yine de gizliden gizliye Tek Yüzükü kendisi için ele geçirmeyi umuyordu.
Yüzük Savaşı
Yaklaşık olarak bu zamanlarda, Rohanı kontrol etme teşebbüsleri adına Saruman, Kral Théodenin akıl danışmanı olan Solucandil Grímanın sadakatini satın aldı. Böylece Gríma, Sauronun artan güçlerine karşı hiçbir şey yapmama konusunda kralı ikna etmeye ve ona bu yönde tavsiyeler vermeye başladı. Eğer ertesi yıl Gandalf bu olaya el atmayıp, Kral Théodene sağ kolunun gerçek yüzünü göstermeseydi ve kralı tekrar eski, sağlıklı haline döndürmeseydi Saruman ve Solucandilin bu ihaneti Rohan ordusunun gücünü büyük ölçüde zayıflatacaktı.
Gandalf, Tek Yüzükün keşfedişini ve yüzüğün yerini kendisine iletinceye kadar Saruman gerçek niyetini açığa vurmadı. Gandalf bu bilgiyi kendisine aktardığında ise Saruman ona, Sauron ile olan anlaşmasını itiraf etti ve Saurona katılmadıkları takdirde yitirmeye mahkum olduklarını dile getirdi. Kendini Renkli Saruman olarak ilan etti ve Gandalf kendisine katılmayı reddettiğinde onu Isengardda hapsetti. Daha sonra Gandalf kaçmayı başardı ve Elrondun Divanında Saruman ile arasında geçenleri anlattı. Böylece Sarumanın ihaneti Ak Divanın geri kalanı tarafından da bilinir oldu.
Saruman çok geçmeden Cadı-Kral Isengarda geldiğinde yalan söyleyerek yeni efendisi Saurona da ihanet eder. Sauron, birkaç yıl önce yüzüğü bulan Bagginsi ve onun yurdu olan Shireı araması için Nazgulu göndermişti. Saruman, Shire hakkında hiçbir şey bilmiyormuş gibi davrandı. Ancak daha sonra Nazgul, onun gönderdiği Shire ajanlarından birini yakaladı. Böylelikle Saruman iki taraf tarafından yakalanmış ve hain olarak damgalanmıştı. Bu andan sonra Saruman Tek Yüzükü ele geçirmek için tüm gücünü ve imkanlarını ortaya koymaya başladı.
Saruman zaman yitirmeden Rohana saldırı planlarına, Kralın oğlu olan Théodredi öldürme girişimlerine, Shiredan kaçan Frodo Bagginsi yakalamak için ajanlarını göndermeye ve Frodo ve arkadaşlarının Gondora doğru izleyebileceği muhtemel yollara akıncı takımları yollamaya başladı. İronik olarak bu akıncı takımlarından biri Peregrin Took ile Meriadoc Brandybuckı yakalayarak ikiliyi tam zamanında, Entleri harekete geçirmeleri için Fangorn Ormanına taşıdı. Gandalf, Sarumanın bu sıralarda yüzük kaybolmadan önce onu taşıyan Isildurun kalıntılarını da bulduğundan ve onları da yok ettiğinden şüpheleniyordu.
Sarumanın Shirea kurduğu şebeke Frodo Bagginsi ele geçirmeyi başaramadı, kısmen de olsa tek başarılı olan akıncıları Eomer tarafından durdurdu, Gandalf Rohanlıları zafere götürdü ve Entler Isengardın hakimiyetini ele geçirdi. Tamamen yenildiğinin farkında olan Saruman yaptıkları yüzünden pişmanlık duymayı ve af dilemeyi düşünse de son anda bundan da caydı. Hala kaçabileceğine dair biraz umudu vardı ve bu ufacık umut kırıntısı bile yok etmeye çalıştığı kişilerin ellerinde alay konusu olmaktan çok daha iyi görünüyordu gözüne. Gandalf ve Théodeni davasına katmak için son bir çaba daha sarf etti ancak başaramadı; asası kırıldı ve Istari arasından kovuldu.
Gandalfın esareti sırasında Saruman Orclardan, Doğudöllerinden ve Uruk-hailarden oluşan ordusunu kurmaya başlamıştı. Ta ki Gandalf ve Entler gelip Isengardı yok edinceye dek Eğer işler daha yavaş gelişmiş olsaydı ya da Gandalf doğru zamanda doğru yerlerde olmasaydı Solucandil, Rohan üzerinde tam bir hakimiyet kurabilir ve böylece Rohan esareti altına girebilir veya yok edilebilirdi.
Saruman planlarında başarılı olamadı çünkü Gandalfın kaçışı yüzünden hamlelerini çabucak ve acele ile gerçekleştirmek zorunda kaldı, onları mükemmelleştirmek için yeterli zamanı yoktu. Saruman kendisini halen düşmemiş olarak görürken Gandalfı kendi yanına çekeceğine gerçekten de inanmıştı ve Gandalf onu reddettiğinde ise kendini ihanete uğramış gibi sezdi. Emyn Arnende yüzüğü kendisi için ele geçirmeyi başaramaması planlarını daha da fazla bozdu çünkü artık Mordor tarafından da bir hain olarak görünecekti.
Yüzük Savaşının son kısımlarında saf dışı bırakılan Saruman, sesinin büyüsünün de yardımıyla Entleri kendisini bırakmaları yönünde ikna etti. Ardından ajanı Lotho Torbaköylü-Baggins sayesinde denetimini ele geçirdiği Shirea gitti. Son günlerini Sharkey takma adı ile burada kurdu bir haydut çetesini yöneterek geçirdi. 3. Çağın 3019 yılında Frodo ve arkadaşları Shire döndü ve buradaki harekatlarına son verdi. Solucandil, Sarumana ihanet etti ve onu bıçaklayarak öldürdü.
Bir Maia olan Saruman gerçekten ölmedi elbette ancak ruhu şeklini yitirdi. Tıpkı Númenorun düşüşü sırasında ve Son İttifaktaki yenilgisinden sonra Sauronun da yitirmiş olduğu gibi Gövdesini yitirdiğinde ruhu Mandosa gitmeliydi, tüm Elfler, insanlar ve diğerleri öldüklerinde gidecekleri salonlara Ama salonlara gidişi engellendi ve belki de (Tek Yüzükün yok edilişinin ardından tıpkı Sauron gibi) Orta-Dünya üzerinden güçsüz ve amaçsızca dolaşmaya mahkum edildi.
Nitelikleri
Saruman kara saçlı, ihtiyar bir adam görünümündeydi. Üçüncü Çağın sonlarında saçının ve sakalının büyük çoğunluğu beyaza dönmüştü. Sahip olduğu tek kara saç dudaklarının ve kulaklarının çevresindekilerdi. Uzun boylu, uzun suratlı ve derin, karanlık gözlere sahip bir adamdı. Ak bir cüppe giyerdi. Daha sonraları cübbesini o yürüdükçe renk değiştiren başka bir tane ile değiştirdi.
Gerçekte o ne bir insan ne de çoğu kişinin şüphelendiği gibi bir Elf değildi. Aksine, ete kemiğe bürünmüş bir Maia idi, bir Istar. Ölümsüz ve oldukça güçlü bir varlıktı ancak bu güçleri ne kadar kullanabileceği sınırlandırılmıştı. En belirgin güçleri sesi ve irfanıydı.
İnsanlar tarafından kendisine verilen isim, Saruman, Rohan lisanındadır. Tolkienin çalışmalarında İngilizce, Westron diline yani Ortak Lisana denk gelirken bu lisanın atası olan Anglosakson İngilizcesi ise Rohan lisanına tekabül etmektedir. (Tıpkı Sayın Erkalın Ortak Lisan için modern Türkçeyi, Elf Lisanı için Osmanlıcayı, Rohan Lisanı için ise Orta Asya Türkçesi kullanması gibi) Tolkien, Anglosakson kökenli olan ve skill / yetenek ya da cunning / kurnaz manasına gelen serau kelimesini kullanmıştır. Bir dilbilimci olan Tolkienin, bu adın aynı zamanda gerçek bir tarihi kişi olan ve adının manası divanının başkanı manasına gelen Jaruman ile olan benzerliğinin farkında olması da mümkündür. Sarumanın Westron dilindeki adı ise bilinmemektedir.
Elfler arasındaki adı Curunír, genellikle Ak manasına gelen 'Lan' (veya Glan) takısıyla birlikte kullanılırdı. Valinordaki adı Curumo ise Quenya Lisanındaki orijinal adıdır. Sindarin Lisanı erkeklik belirten mo takısı olmadığından bu takı Quenyada olmayan ndir ile değiştirilmiştir (Curumo Curunír).
Kişiliği
Aslında Saruman görünüş ve huy olarak Gandalfa benzemektedir. Ancak Gandalfın aksine Saruman kibirlidir. Kendisini Istari arasında en güçlü kişi olarak görürdü ve Boz Radagastı açık bir şekilde küçümserdi. Aptal da değildi (her ne kadar Radagastın öyle olduğunu düşünse de), Gandalfın gücünü fark etmişti ve kısa süre içinde onu dengi olarak görmeye başlamıştı. Daha sonra ise acı içinde, aslında kendisinden bile üstün olduğunu da fark etti. Gandalfı kıskanmaya ve Gandalfın aleyhine çalıştığına inanmaya başladı. Böylece asıl kendisi Gandalfa ve Ak Divanın geri kalanına karşı çalışmaya başladı.
Büyük bir ihtimalle Saruman, başlangıçta görevine sadıktı ve Sauronu durdurmak amacı güdüyordu. Ancak gururu ve kibri (aynı zamanda Boz Gezgine duyduğu kıskançlık) onu hizmet ettiği davaya karşı bir haine çevirdi. İhaneti aniden değildi, zamanla yavaş yavaş büyüdü ve sonunda kendisini başka bir yol izleyemeyeceğine dair ikna etti ve artık yaptıklarının geri dönüş olmayacağına inandı. İçine düştüğü bu durumdan en çok Gandalfı sorumlu tuttu ve bu hatalı inanışı onu hatalarından kurtulmaktan alıkoydu. Çünkü suçlaması gereken kişi yalnızca kendisiydi ama o buna inanmayı reddediyordu.
Siyasi İlişkileri
İnsan Irkıyla İlişkileri
Tolkien, Saruman için en çok insanlar arasında dolaştı. demiştir. Her zaman güç aradı ve Üçüncü Çağdaki en güçlü krallıklar insanların ellerindeydi.
Orta-Dünyanın doğusuna yaptığı yolculuklar hakkında hiçbir kayıt bulunmaz. Ancak batıya döndüğünde bir süre Gondorun bir hizmetkarı olarak çalıştığı bilinir. Bu süre içerisinde dönemin Gondor Vekilharcı olan Beren tarafından kendisine Orthancın anahtarları teslim edildi ve kulenin kolcusu olarak atandı.
İleriki yıllarda Saruman, herhangi bir hüküm (ya da Gondordan gelen bir itiraz) olmadan Orthanc kulesinin kendisine ait olduğunu iddia eder. Yine de hala Gondor ve Rohana sadıktır. Bu zaman zarfında Minas Tirith arşivlerindeki parşömen ve kitapları uzun uzun incelemiş ve çalışmalar yapmıştır.
İhanete başladığı zamanlarda bile planlarını gerçekleştirebilmek için insanlardan faydalanmıştır. Ne de olsa Saruman hilelerin efendisiydi ve eski garezleri kolaylıkla yeni bir nefrete dönüştürebiliyordu.
Doğudölleri ordusunda kendilerine yer bulmuşlardı ve büyük bir olasılıkla bu adamlardan kimileri Uruk-hai ordusunun yaratılışı sürecinde de yer almıştı. Doğudöllerinin, Saman kafalar gelmeden uzun süre önce Rohan düzlüklerinde yaşadığı ve başçıları Frecanın Miğfer tarafından öldürüldüğü eski öykülerde anlatılanlardır.
Solucandil Gríma, Sarumanın planlarında hayati bir yere iye idi. Yaşlanan Kral Théodenin danışmanı olan Gríma gizliden gizliye kralın kuzeni olan Eowyni arzulamaktaydı. Ancak Eowyn onu reddetmişti. Solucandilin mi Sarumana yanaştığı yoksa tam tersinin mi olduğu kesin değildir. Ancak kesin olan bir şey vardır ki Saruman, Solucandili kralı zayıflatması, diğer danışmanlarda hatta kendi tebaasına bile yabancılaştırması için kullanmıştır. Ta ki Grima, Rohanın asıl başçısı olana dek
Elflerle İlişkileri
Saruman bir zamanlar Elfler ile iyi geçinirdi ve Saurona karşı birleşmiş bir öbek Elf ve Istariden oluşan Ak Divana başçı olarak seçilmişti.
Bununla birlikte Saruman Üçüncü Elf Güç Yüzüğü olan Naryanın Gemi yapımcısı Círdan tarafından Gandalfa verildiğini de biliyordu. Bu Gandalfa karşı olan kıskançlığını daha da körükledi ve Elflere karşı kin duymaya başladı.
Elfler, Sarumanın Orta-Dünyanın batısındaki etkinlikleri sırasında göz ardı edildi. Onların ülkeleri az ve gizliydi ve kimi harika güçler barındırsalar bile bunları Sarumanın ilginç ya da kullanışlı bulacağı şekilde göz önüne çıkartmak gibi bir alışkanlıkları da yoktu. Aynı zamanda Elfleri bükmek ve manipule etmek diğer ırklara göre daha zordu.
Karargahı olan Isengard, bir Elf krallığı olan Lothlóriene çok yakın olmasına rağmen Saruman onlarla yok denecek kadar az temas kurmuştu. İhanetinden sonra ise Galadriele asla güvenmediğini ve Gandalfın kendisine karşı hazırladığı planlarda ona yardım ettiğinden şüphelendiğini açıkça ifade etmişti.
Özet olarak Saruman, Elferle çok az ilgilenmiş ve onlardan çok az faydalanmıştır.
Diğer Sihirbazlarla İlişkileri
Saruman, Valinordan ayrılırken her ne kadar bundan nefret etse de Yavannanın isteği üzerine Radagastı da yanına eş olarak aldı. Yine de Orta-Dünyaya ilk olarak ve yalnız başına varmayı başardı. Kısa bir süre sonra diğer iki Mavi Büyücü (Alatar ve Pallando) ile Doğuya gitti ve tek başına döndü. Ithryn Luin (Elflerin deyimi ile Mavi Büyücüler) Düşmanın iradesine karşı Doğuda pek çok müthiş iş başarmış olabilirler. Yazgıları hakkında bilinen şeyler pek azdır.
Saruman onu sürekli küçümsemesine rağmen Radagast kendisine gayet iyi (ve olaylardan tamamen habersiz) şekilde hizmet etti. Saruman her ne kadar Gandalfa Ona biçtiğim rolü oynayacak kadar aklı varmış. dese de (Gandalfı Isengarda gitmeye ikna ederek) Radagast aslında daha fazlasını yaptı. Sarumanın (ve de Gandalfın) isteği üzerine kuşları Sarumana ve Gandalfa haber taşımaları için görevlendirdi. Bu yolla hem Saruman oldukça kıymetli şeyler gördü hem de Gandalf, Orthancin tepesindeki esaretinden kurtuldu. Dürüst ve soylu Radagast, Yavannanın kendisine verdiği göreve sadık kalmış ve Orta-Dünyadaki kuşları ve hayvanları (örneğin kartalları) kullanarak Saurona karşı olan mücadelede oldukça önemli bir rol oynamıştır.
Saruman, her zaman Gandalfı kıskandı ve onun kendisinden kimi sırları sakladığına inandı. Aslında bu şüphelerinde tamamen haksız da sayılmazdı zira Gandalf, Bilbonun yüzüğü hakkındaki bilgilerini ve şüphelerini kendisinden saklı tutmuştu. Gandalf aynı zamanda Naryayı da bir sır olarak saklamıştı.
Gandalf da Sarumanın Tek Yüzükü kendisi için ele geçirmek istediğinden şüpheleniyordu. Hatta Ak Divanın bir toplantısında bu şüphesini hafiften belli etmişti. Gandalf, piposunun dumanı ile neredeyse dokunulacak kadar somut olan yine de sonunda dağılıp giden dokuz küçük duman halka ve bir tane de büyük halka oluşturmuş ve bununla Sarumanın Teki kendisi için istemesinin sonucunu sembolize etmişti.
Genel olarak Saruman, Gandalfı kendisinin tek dengi olarak gördü ve ona korku ile karışık bir saygı duydu (her ne kadar saygısını göstermese de). Her zaman Gandalfın yaptıklarını dikkatle izledi. Hatta Shirea gönderdiği ajanları sayesinde öğrendiği pipo içme alışkanlığını bile ondan kaptı.
Olaylar iyice ortaya çıkmaya başladığında ise Gandalfı kendisi için bir müttefik olarak gördü. Muhtemelen bu Saruman için sadece siyasi bir durum değil aynı zamanda duyduğu saygı, yoldaşlık sezgisi ve paylaştıkları yazgı gibi sebepler ifade ediyordu. Bir ihtimalle de Sauronun tek hizmetkarı pozisyonunda olmaktan korkuyordu.
Şüphesiz Saruman, Gandalfa göre daha güçlüydü. Narya yüzüğüne sahip olmasına rağmen bile Gandalf onu yenememiş ve Orthanc kulesinde esir olmuştu. Kitapta Sarumanın güçlerini yitirdiğine ya da Gandalfın güçlerinin arttığına dair bir metin bulunmamaktadır. Ancak Gandalf, Ak Gandalf olarak döndüğünde Sarumanı sadece iradesi ile çağırabilmiş, huzurunda zorla tutabilmiş ve tek bir sözü ile asasını kırabilmiştir (tüm bunların Sarumanın sahip olması gereken güçleri temsil ediyor olması muhtemeldir).
Saruman birkaç kez gururunu bir kıyıya atmaya ve Gandalftan yardım istemeye yaklaşmıştır. Buna en yakın olduğu zaman, Yüzük-Hayaletlerinin (Shirea olan yolculukları sırasında) Isengarda uğradıkları ve Gandalfın halen kulede esir tutulduğu andır. O an Saruman içinde bulunduğu durumun farkına varmış ve Gandalfdan özür dilemek için harekete geçmiştir. Ancak bulduğu tek şey esirinin çoktan kaçmış olduğudur.
Orklarla İlişkileri ve Uruk-Hai Irkını Yaratması
Saruman, Ork gücünün büyük çoğunluğunu muhtemelen Puslu Dağlar üzerindeki kabilelerden hatta belki de Moriadan almıştır.
Isengardda Ork üretmiş hatta insan-ork karışımı kırmalar üretip Uruk-hai birliklerini oluşturmuştur. Görünüşe göre bu amaçla Orkları insan eti ile beslemiştir.
Uruk-hai ordusu daha ağır, daha güçlü ve güneşe dayanıklı olmak gibi özelliklerinin yanı sıra büyük bir disiplin ve sonsuz bağlılık da göstermektedir. Uruk-hai ve insanlar arasında Ork görünümlü, çeşitli dereceleri olan orta sınıflar da vardır. Bu sınıflar Merry ve Pippin tarafından Sarumanın normal ordusunun bir parçası olarak belirlenmiştir (ele geçirildikleri zamanı hatırlayarak).
Sarumanın hizmetkarları onu hem Isengardda hem de Shireda Sharkey olarak adlandırmıştır. Bu muhtemelen Kara Lisan'da yaşlı adam manasına gelen sharku sözünün bir çeşit uyarlamasıdır. Saruman sözün manasından habersizdir (Gandalf ise dili iyi bildiğinden manasını bilir). Belki de bu adın kendi adının Ork dilindeki söylenişi olarak algılamıştır. Bunun manası ise Orkların Sarumanı gerektiği kadar ciddiye almadıklarıdır.
Entlerle Olan İlişkileri
Saruman, Isengarda yerleştikten kısa bir süre sonra Entler ile temas kurmuştur. Entlerin en yaşlısı olan Ağaçsakal onu buyur etmiş ve ormana girişini serbest kılmıştır.
Saruman aynı zamanda Entlerin hatırlayabildikleri kadar eski zamanları öğrenebilmek için Ağaçsakala danışmıştır. Saruman bu iyiliği karşılıksız bırakmış, sadece dinlemekle yetinmiştir.
Entler, Sarumanın ihanetini önceden görmüş ve bu konu hakkında oldukça endişelenmişlerdir. Özellikle de Sarumanın Orcları Fangornun kıyısındaki ağaçları ocaklarında kullanmak için (veya bazen hiç sebep bile yokken) kesmeye başladıkları zamanlarda
Entlerin bazı şeylerin nasıl olması gerektiğine dair bir düzen duyguları olduğu da görülmektedir. İnsan ve Orcların melezleştirilmesi onları bir nebze de olsa alarma geçirmiş, Sarumanın endişelenmesi gereken düşmanları arasına yenisini katmıştır. Aynı zamanda bu endişeleri Sarumanın ihanetinin de sebebidir zira Entlere göre Istari, özel sorumluluklara sahip olmalıydı.
Saruman Entleri ve Fangornu endişe duymaksızın ve sonuçlarını düşünmeden kullanmıştır. Entlerin yeteneklerini ve harekete geçtiklerinde kazandıkları azimlerini açık bir şekilde yanlış yargılamıştır.
Saruman, bunu kullanışlı bulduğu zamanlarda Entlerin düşünce yapısını anlama yeteneğine açıkça sahiptir. Çünkü Ağaçsakal ile sadece konuşarak kendisini Orthancdeki esaretinden kurtarmayı başarmıştır - Entler canlıların kafese kapatılmasından hoşlanmazlar.
Hobbitlerle İlişkileri
Gandalfın onlara duyduğu özel ilgiyi fark edene kadar Hobbit ırkı ve onların ülkeleri Sarumanın ilgisini hiç çekmemiştir.
Gandalfın işlerine duyduğu gizli ilgi sebebiyle Hobbitlere ve Shirea giderek daha fazla odaklanmaya başlamıştır. Kısa bir süreliğine oraya gizlice seyahat etmiş ve diyarın haritalarını çıkartmıştır. Gandalf bunun farkındadır fakat o zamanlar bu onu sadece eğlendirmiştir.
Gizlice pipo içmeye başlamıştır. Tütün ihtiyacını karşılamak için Isengard ile Shire arasında bir alış-veriş başlatmış, parasının gücü ve yaratabileceği bozulma ilgisini çekmiştir. Ajanlarının bazıları gizlilikle Shirea girmiştir, bazılarının varlığı ise Gandalf ve Kolcular tarafından bilinmektedir.
Hobbitlere karşı olan nefreti Gandalfın onlara gösterdiği dikkatten ve bu dikkati Sarumana ya da onun planlarına göstermediğinden kaynaklanıyor olabilir. Hobbitlerin Tek Yüzükü Gandalf ile birlikte kendisinden sakladıklarını öğrendiğinde ise nefretinin büyümüş olduğu kesindir.
Bu bilgiyi öğrenmesi ve Yüzük-tayflarının Yüzük Taşıyıcısını bulmak için Shire ile Ayrıkvadi arasında avlanmasının sebep olduğu ani aciliyet, bölgedeki aktivitelerini arttırmasına sebep oldu.
Daha sonra Isengarddaki hükümdarlığının Entlerin ellerinde (ya da dallarında) son bulmasından dolayı ortalığı ayağa kaldıran Peregrin Took ve Meriadoc Brandybuckı suçlamış da olabilir.
Sauronun düşüşünden sonra Saruman Entlerin elinden kurtuldu ve Shirea giderek burada oluşturduğu haydut şebekesinin başına geçti. Derhal yıkım işlemlerine başladı, hava kirliliği yarattı, cinayetler işletti, yangınlar başlattı ve sebepsiz yere ağaçları kestirdi. Bunu Gandalfa karşı son bir darbe olarak düşünüyordu. Aynı zamanda evini yerle bir eden Hobbitlerin her şey bittikten sonra huzurlu yuvalarına dönmeleri fikrine katlanamıyordu. Özellikle de Hobbitler kendi evinin yıkımına neden olduktan sonra
Bu son çabaları da bir Hobbit Ayaklanması ile son buldu ve Frodo Bagginsi öldürmeye çalışmasına rağmen hayatı bağışlandı. O anda Frodoya gerçekten de saygı duydu ve bu oldukça kısa ömürlü oldu.
Valar ve Maiar ile olan ilişkileri
Saruman, Manwë buna karşı gelse de Orta Dünyaya gitmeye oldukça hevesliydi. Ölümünden sonra Valinora dönmesi engellendi. Ayrıca yeniden hayata dönmesine de izin verilmedi ve bir duman haline gelip yok oldu. Saruman gibi Aulënin bir Maiası olan Sauron onu hem kendisine hayran bıraktı hem de korkuttu. Kibrinin boyutu en üstlerde iken Saruman, Sauronun yerini yeni bir Karanlık Lord olarak almayı düşündü fakat sonunda kendini çok daha büyük bir ruh ile karışırken buldu.
Yüzüklerin Efendisi karakterleri
Kurgusal savaş ağaları
1954 tanıtımları
Kurgusal erkek karakterler
Kurgusal büyücüler