M2 (İstanbul metrosu)

M2 (Yenikapı Hacıosman & Sanayi Mahallesi Seyrantepe) Metro Hattı, İstanbul'da yer alan metro hatlarından birisidir. Hattın 16 istasyonu olup, Haliç Metro Köprüsü üzerinde yer alan Haliç Metro İstasyonu haricindeki 15 istasyon yer altında yer almaktadır. Hat, yaklaşık olarak 2,5 dakikada bir sıklıkla çalışır.
Planlanan istasyonlar da kullanıma girdiğinde ana hat Sefaköy'den Sarıyer'e batı-doğu-güney-kuzey doğrultusunda (ters "L" şeklinde), şube hattı ise Sanayi Mahallesi'den Alibeyköy Cep Otogarı'na doğu-batı doğrultusunda uzanacak ve toplamda 33 istasyona sahip olacaktır.
İstasyon girişlerinin hava şartlarına uygunluk için yenilenme çalışmaları devam etmektedir.
Tarihçe
M2 hattının inşasına yönelik ilk somut adım, Nurettin Sözen'in belediye başkanlığı görevini yürüttüğü 1990 yılında atılmıştır. İlk etabı Taksim 4. Levent arasında yer alan hattın Taksim Şişli - Mecidiyeköy kesiminin yapım ihalesini 757.882.080.574 TL + KDV bedelle Garanti Koza/Enka/Doğuş ortak girişimi, Şişli 4. Levent kesiminin yapım ihalesini ise 624.978.682.509 TL + KDV bedelle Tekfen İnşaat A. Ş. kazanmıştır. 11 Eylül 1992'de temeli atılan hattın 12 Haziran 1994'te Taksim Şişli, 30 Nisan 1995'te ise Şişli 4. Levent arası tünel inşa işlemleri tamamlanmıştır. Ardından elektromekanik işlere geçilmiş ve 20 Mart 1998'de ise tüm ray altı beton dökümleri yapılarak inşa çalışmaları tamamlanmıştır. Metro araçları 11 Ocak 1999'da raya indirilmiş, 25 Mart 1999'da ise hattaki ilk deneme sürüşleri başlatılmıştır. Yolculu ilk seferler ise 16 Eylül 2000'de beş istasyondan oluşan Taksim Levent arasında başlamış, 1,5 ay sonra da altıncı istasyon olan 4. Levent hizmete girmiştir.
Hattın ikinci etabı olan 4. Levent Atatürk Oto Sanayi ve Taksim Şişhane uzatmalarının yapımı için çıkılan ihaleyi 70.703.249,65 TL + KDV bedelle Garanti Koza ve Alsim-Alarko ortak girişimi kazanmıştır. 18 Ekim 2004'te başlayan inşa süreci 17 Ekim 2008'de tamamlanmış ve hat 31 Ocak 2009'da hizmete girmiştir. Ancak sinyalizasyon sistemi hazır olmadığı için hattın hizmete giren bu kısımları mekik olarak işletmeye alınmıştır. Daha sonra Alstom araçlarının yerini Hyundai Rotem araçları almış, sinyalizasyon sistemi tamamlanmış ve Taksim Atatürk Oto Sanayi arasında kesintisiz işletmeye geçilmiştir. Ancak Taksim Şişhane arasında Yenikapı etabı hizmete girene kadar mekik işletmeye devam edilmiştir.
Hat kuzey yönünde 2010'da Darüşşafaka'ya, 2011'de de Hacıosman'a uzatılmıştır. Güney yönündeki uzatma çalışmaları çerçevesinde 15 Şubat 2014'te Haliç Metro Köprüsü'nün tamamlanmasıyla birlikte hat, Yenikapı'ya kadar uzatılmıştır. Yenikapı - Hacıosman arasında kesintisiz hizmet vermeye başlanan hatta 16 Mart 2014'te Vezneciler - İstanbul Üniversitesi istasyonu da hizmete girmiştir.
Ayrıca ilk başta sadece hattın depo sahası ve kumanda merkezi olması planlanan Seyrantepe'de, hem bölgedeki polis lojmanlarına hem de Ali Sami Yen Spor Kompleksi'na hizmet vermesi için depo sahasının içinde bir istasyon inşa edilmiş ve Sanayi Mahallesi Seyrantepe arasındaki şube hattı 2010'da hizmete girmiştir. 2022 yılında yapılan makas düzenlemesiyle maç günleri Yenikapı Seyrantepe arasında aktarmasız sefer yapılabilmektedir.
2018 yılında hat için yeni araç alımı Hyundai Rotem'den yapılmıştır. Eski Alstom araçlarından 12'si, 4lü vagonlarla işletilen 3 tren seti olarak M6 hattı'nda, 20'si ise 4'lü vagon olarak mevcut hatta -sadece ihtiyaç halinde- hizmet vermektedir.
Gelecekte ana hattın kuzeyde Sarıyer'e ve batıda Sefaköy'e, şube hattının ise batıda Alibeyköy Cep Otogarı'na uzatılması planlanmaktadır. Hattın batıda TÜYAP'a uzatılmasına karar verilmişse de bu güzergahın çok uzun olması sebebiyle oluşacak işletim zorluğu dolayısıyla bu fikirden vazgeçilmiş ve Sefaköy - TÜYAP arası M20 hattına devredilmiştir.
15 Ekim 2021 tarihinde metro araçlarında wi-fi hizmeti başlamıştır.
İşletme bilgileri
Sahibi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletici: Metro İstanbul
Hat uzunluğu: 23,49 km
Hat açıklığı: Standart (1435 mm)
Sefer süresi: Ana hat 32 dk, Şube hattı 4 dk
Sefer sıklığı: Ana hat 5 dk, Şube hattı 9 dk
İstasyon sayısı: Ana hat 15 istasyon, Şube hattı 2 istasyon
Elektriklendirme: Üçüncü ray
Vagon sayısı: 192 Adet
Araç dizilimi: 4
Yolcu sayısı: Tek yönde 235.000 kişi
Depo sahası/Kumanda Merkezi: Seyrantepe
Tren setleri: Alstom: 32 vagon, Hyundai Rotem 2008: 92 vagon, Hyundai Rotem 2018: 68 vagon
Etaplar
İstasyonlar
Ana hat
Şube hattı
İlk inşaat sırasında Seyrantepe'de sadece depo ve işletme merkezi olması planlanırken sonrasında hem bölgeye hem de Ali Sami Yen Spor Kompleksi'na hizmet etmesi için istasyon biçiminde inşaatı yapılmıştır. İlk hizmete girdiğinde makas bölgesinin sınırlı olması sebebiyle sadece Sanayi Mahallesi'ne kadar işletme yapılabilmekteydi. Maç günlerinde Seyrantepe - Yenikapı arasında kesintisiz işletme yapılabilmesi için düzenlemelerin yapılması ile birlikte sadece maç günleri Seyrantepe - Yenikapı arasında da kesintisiz seferler yapılmaya başlanmıştır.
İstasyon yapıları
15 adet yer altı istasyon: Yenikapı, Vezneciler - İstanbul Üniversitesi, Şişhane - Zemin İstanbul, Taksim, Osmanbey, Şişli - Mecidiyeköy, Gayrettepe, Levent, 4. Levent, Sanayi Mahallesi, Seyrantepe, İTÜ - Ayazağa, Atatürk Oto Sanayi, Darüşşafaka, Hacıosman
1 adet köprü istasyon: Haliç
M2 hattı yerin 15 ila 45 metre derinliğinde yer almaktadır. 16 istasyonunun hizmet verdiği hatta peron boyları 180 metredir. Hatta işleyen araçlar üçüncü raydan 750 voltluk doğru akım alarak çalışmaktadır. Elektrik kesintisi olasılığına karşı acil durumda kullanılmak üzere hazırda bekletilen ve 3 saat süresince elektrik sağlayabilecek dizel jeneratör üniteleri bulunmaktadır. Bunların da arıza yapması olasılığına önlem olarak ve istasyon içi aydınlatma sistemlerinin kesintiler sırasında sürdürülmesini sağlamak amacıyla da kesintisiz güç kaynakları kullanılmaktadır. Hatta kullanılan raylar, standart hat açıklığı (1435 mm) ölçüsündedir ve S49 kalite ray çeliğinden yapılmıştır. Araçların sarsıntıyı en az düzeyde hissettirmesi için raylar ve traversler elastik yataklar üstüne döşenmiştir. Ray altlarının düzgünleştirilmesi için, raylar altına 43.000 m3 beton dökülmüştür. Hat, 90 saniye sıklıkta bir araç kalkabilecek kapasitede tasarlanmıştır. Hatta günde tek yönde 225 sefer yapılmaktadır. Hatta kullanılan araçlar ise 3,05 metre genişliğinde, 21,6 metre uzunluğundadır. Taksim - 4. Levent arasında işleyen araçların içi turkuaz renk ağırlıkta tasarlanmıştır. Bunlar, dönemin değerleriyle 45.000.000 $'a Alstom firmasından satın alınmıştır. Hattın kaba inşaatının ve elektromekanik işlerinin bitirilmesinin ardından iç tasarımına geçilmiş ve bu kapsamda yalnızca Taksim - 4. Levent arasında 30.000 m2 zemin graniti, 25.000 m2 metal duvar kaplaması, 10.000 m2 duvar seramiği ve mozaik ile 35.000 m2 metal asma tavan kullanılmıştır. Her bir istasyonda farklı renk teması uygulamasına gidilmiş, tüm hatta 100.000 m2 alan boyanarak 10.000 metre uzunluğunda drenaj borusu döşenmiştir.
Mevcut Taksim 4. Levent hattına, Şişhane Taksim ve 4. Levent Hacıosman uzatmaları da eklenince 92 araçlık bir ihale yapılmış ve ihaleyi 126.034.515 $'a Hyundai Rotem şirketi kazanmıştır. Vagonlarda vagonlar arası geçiş imkanı, otomatik sürüş bilgisayarı, elektronik yolcu bilgilendirme ve reklam panoları vardır.
İstasyon özellikleri
İstasyon uzaklıkları
İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır.
İstasyon aktarmaları
M2 hattı İstanbul'un önemli finans, eğlence, iş ve kültür merkezleri boyunca uzanmaktadır.
Yenikapı Metro İstasyonu, Yenikapı Aktarma Merkezi içinde yer almakta ve doğu-batı doğrultusunda uzanmaktadır. İstasyon hattın diğer istasyonlarından farklı olarak 3 ray hattı ve 2 ada platform yapısı ile inşa edilmiştir. İstasyonun peron katından Marmaray Yenikapı Tren İstasyonu'na ve M1&M1ʙ Yenikapı Metro İstasyonu'na aktarma imkanı vardır.
Vezneciler - İstanbul Üniversitesi Metro İstasyonu, Süleymaniye Camii ve Şehzadebaşı Camii ile Büyük Reşit Paşa Caddesi'nin kesişiminde, Saraçhane, İstanbul Üniversitesi ve Beyazıt Meydanı'na yakın bir konumda yer almaktadır. İstasyon Mart 2014'te Yenikapı Metro İstasyonu'ndan bir ay sonra hizmete girmiştir. İstasyonun 16 Mart Şehitleri Caddesi ve İstanbul Üniversitesi olmak üzere 2 girişi bulunmaktadır. İstasyondan kısa bir yürüyüşle T1 Laleli - İstanbul Üniversitesi Tramvay İstasyonu'na aktarma imkanı vardır.
Haliç Metro İstasyonu, Haliç üzerindeki Haliç Metro Köprüsü üzerinde yer almaktadır. Köprü Unkapanı, Atatürk (Unkapanı) Köprüsü, Sokullu Mehmet Paşa Camii ve Azapkapı arasında konumlanmıştır ve istasyona her iki yakadan da kolay ulaşılabilmesi için köprünün her iki yanında yaya yolları yer almaktadır. İstasyonun Unkapanı girişinden T5 Küçükpazar Tramvay İstasyonu'na aktarma imkanı vardır.
Şişhane - Zemin İstanbul Metro İstasyonu, İstiklal Caddesi'nin Beyoğlu bitimi ile Şişhane semti arasında yer almaktadır. 2009 yılı başında hizmete girmiştir. Şişhane istasyonunda ve aynı tarihte hizmete giren diğer istasyonlarda ortak dekor kullanılmış ancak tema olarak renk yerine istasyonun çeşitli yerlerinde İstanbul ve tarihi ile ilgili resimler, boyamalar, kabartmalar ve tabelalar işlenmiştir. Şişhane istasyonunda İstiklal Caddesi, Vergi Dairesi, 6. Daire, Kasımpaşa ve Refik Saydam Caddesi olmak üzere 5 girişi vardır. İstasyondan T2 Tünel Tramvay İstasyonu'na ve Tünel (F2) Beyoğlu Füniküler İstasyonu'na aktarma imkanı vardır. İstasyon içerisinde Zemin İstanbul İnovasyon Merkezi bulunduğu için istasyon adına "Zemin İstanbul" ibaresi eklenmiştir.
Taksim Metro İstasyonu, Taksim Meydanı'nın altında yer almaktadır. İç dekorasyonunda kırmızı tema kullanılan istasyonun Taksim Camii, İstiklal Caddesi, Atatürk Kültür Merkezi, Taksim Gezi Parkı ve Talimhane olmak üzere 5 girişi bulunmaktadır. -4. katta yer alan istasyondan, -2. kattaki F1 Taksim Füniküler İstasyonu'na ve zemindeki T2 Taksim Tramvay İstasyonu'na ve İETT'nin Taksim Otobüs Durakları'ndan kalkan otobüslere aktarma imkanı vardır.
Osmanbey Metro İstasyonu, Halaskargazi Caddesi'nin altında yer almaktadır. İç dekorasyonunda sarı tema kullanılan istasyonun tamamı Halaskargazi Caddesi üzerinde yer alan Dolapdere ve (Pangaltı yönlü) Feriköy, Kurtuluş ve Bomonti olmak üzere 4 girişi bulunmaktadır.
Şişli - Mecidiyeköy Metro İstasyonu, İstanbul'un en yoğun semtlerinden olan Şişli ve Mecidiyeköy arasında Eski Büyükdere Caddesi ve gayrimüslim mezarlığı altında yer almaktadır. İç dekorasyonunda gri tema kullanılan istasyonun Şişli Camii, Şişli, Kuştepe, Fulya, Mecidiyeköy, Ortaklar Caddesi, Trump Towers AVM ve Cevahir AVM olmak üzere 6 girişi bulunmaktadır. İstasyondan M7 Mecidiyeköy Metro İstasyonu'na ve Mecidiyeköy Metrobüs İstasyonu'na aktarma imkanı vardır. Ayrıca Şişli ve Mecidiyeköy'deki duraklarda İETT'nin Avrupa yakası içinde 48, Anadolu yakasına doğru çalışan 9 olmak üzere toplam 57 otobüs hattına aktarma yapılabilmektedir.
Gayrettepe Metro İstasyonu, Büyükdere Caddesi altında yer alır. İstasyonun iç dekorasyonunda turkuaz renk teması kullanılmıştır. İstasyon ada platform olarak inşaat edilmiştir. Gayrettepe, Esentepe ve Astoria AVM olmak üzere iki girişi vardır. İstasyon kompleksinde ayrıca otopark da yer almaktadır. İstasyondan yapılan tünel ve girişlerle Zincirlikuyu Metrobüs İstasyonu'na aktarma mevcuttur. Ayrıca yapımı devam eden M11 (Gayrettepe - İstanbul Havalimanı - Halkalı) Metro Hattı'na aktarma yapılabilecektir. Bu sayede İstanbul Havalimanı'na hızlı ve konforlu erişim sağlanacak şekilde şehrin önemli toplu taşım aktarma merkezleri ve kent içi raylı sistem hatlarıyla entegrasyonu temin edilecektir.
Levent Metro İstasyonu, Büyükdere Caddesi altında yer alır. İstasyonun iç dekorasyonunda koyu mavi renk teması kullanılmıştır. İstasyon ada platform olarak inşaat edilmiştir. Zincirlikuyu Mezarlığı, Levent Çarşı, Gültepe, Zincirlikuyu, Plazalar, Kanyon AVM, Özdilek AVM ve Metrocity AVM olmak üzere toplam 7 girişi vardır. Ayrıca istasyondan M6 (Levent - Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü) Metro Hattı'na aktarma imkanı vardır.
4. Levent Metro İstasyonu, Büyükdere Caddesi altında yer alır. İstasyon iki ray hatlı olarak tasarlanmış ve inşa edilmiş olmasına karşın istasyonun kullanıma girdiği 2000 yılından, 2011 yılındaki Taksim - Hacıosman arasındaki kesintisiz seferlerin başlangıcına kadar sol platform kullanılmamaktaydı. 2011 yılında Taksim - Hacıosman arasında kesintisiz seferlerin başlamasıyla sol platform da hizmet vermeye başlamıştır. İstasyonun iç dekorasyonunda turuncu renk teması kullanılmıştır. 4. Levent, Çeliktepe, Yeni Levent, Emniyet Evleri ve Istanbul Sapphire olmak üzere 5 girişi vardır.
Sanayi Mahallesi Metro İstasyonu, Büyükdere Caddesi altında yer alır. İstasyon 1 ada platform ile 1 kenar platform yapısı ile inşa edilmiştir. Ada platformundan ana hat, kenar platformdan ise Seyrantepe yönünde giden trenler kalkmaktadır. İki platform arası yürüyen merdiven ve asansörler ile birbirine bağlanır.
Seyrantepe Metro İstasyonu, Seyrantepe'nin altında yer alır. M2 metro hattının Ali Sami Yen Spor Kompleksi ve Polis Lojmanları'na bağlantısını sağlar. İstasyondan stadyuma gidiş için yapılan tüneli kullanılarak F3 (Seyrantepe - Vadistanbul) Füniküler Hattı'na aktarma yapılabilir.
İTÜ - Ayazağa Metro İstasyonu, Büyükdere Caddesi üzerinde İstanbul Teknik Üniversitesi yerleşkesi ile Maslak gökdelenlerinin arasında yer alır. Yürüyen merdiven ve engelli asansörüne sahiptir. Siyah ağırlıklı bir renk teması kullanılmıştır, duvarlarda İTÜ'nün arısı ve çeşitli bilimsel deneyleri gösteren resimler vardır.
Atatürk Oto Sanayi Metro İstasyonu, Şubat 2009'da hizmete girmiştir. Atatürk Oto Sanayi Sitesi'nin altında yer alır.
Darüşşafaka Metro İstasyonu, Eylül 2010'da hizmete girmiştir. Darüşşafaka Mahallesi'nin merkezinde yer alır.
Hacıosman Metro İstasyonu, Mayıs 2011'de hizmete girmiştir. Yenikapı'dan gelen araçlar için son istasyondur. Ayrıca istasyon çıkışında bulunan İETT peronları ile şehrin kuzey tarafındaki bölgelere otobüs bağlantısı sağlanmaktadır.
İstasyonlardaki çiniler
İstanbul metrosunun istasyonları, o istasyonun tarihi özelliklerine uygun olarak tasarlanmış İznik çinileri ile süslenmiştir. İstasyonlarda İznik çinilerini kullanma fikri metronun inşaatı sürerken İznik Vakfı tarafından İstanbul Belediyesine sunulmuş ve kabul edilmiştir. İstasyonlardaki çini panolarda betimlenen konular şunlardır:
Taksim Metro İstasyonu'nda İstanbul'un Fethini canlandıran panolar, Kadırgaların Geçişi minyatürü
Osmanbey Metro İstasyonu'nda, Osmanlı padişahlarının av sahası olduğu için Av Sahneleri minyatürleri
Şişli - Mecidiyeköy Metro İstasyonu'nda Şişli ve Nişantaşının geçmişte meyve bahçeleri ile kaplı olması nedeniyle meyveli panolar
Levent Metro İstasyonu'nda Osmanlı Levendleri, kalyonlar, "Akdenizin Osmanlı dönemindeki haritası ve Piri Reis haritası
Gayrettepe istasyonu için çintemani desenli panolar"
Yolcu sayıları
Metro İstanbul tarafından yayınlanan verilere göre 2022 yılında 158.302.324 yolcu taşınmıştır.
Güzergah şeması
Görseller