Ercüment Ekrem Talû

Ercüment Ekrem Talu (d. 1888, İstanbul - ö. 16 Aralık 1956), Türk gazeteci, yazar ve siyasetçi.
Talu, ömür boyu devletin çeşitli kademelerinde görev yapmış ve birçok gazete ve dergide fıkra, sohbet, makale, hikaye, roman, hatıra ve şiirler yayınlamış, bir dönemin çok okunan yazarları arasına girmiş bir yazar ve mizah ustasıdır.
Tanzimat döneminin ünlü şairi Recaizade Mahmut Ekremin oğludur. Çevirmen Esin Talu Çelikkan ile ilk Türk spor spikerlerinden Muvakkar Ekrem Talunun babası; gazeteci yazar Umur Talu, şarkı sözü yazarı Çiğdem Talu, gazeteci yazar Ekrem Murat Çelikkanın dedesidir.
Yaşamı
1888 yılında İstanbulda, İstinyedeki yalısında dünyaya geldi. Babası, Tanzimat Dönemi şairlerinden Recaizade Mahmut Ekrem Efendi, annesi Güzide Hanımdır. Namık Kemale duyduğu sevgi ve saygıdan ötürü babası ona Ahmet Kemal adını koydu; annesi ise Ercüment adını ekledi. Ailenin en küçük oğlu idi.
Babası onu lisan öğrenmesi için özel bir gayret göstererek yetiştirdi. Farsça, Fransızca, İtalyanca, Latince, Yunanca, İngilizce, Almanca, İspanyolca, Lehçe dillerini öğrendi. İstinye İptidai Mektebinden sonra Galatasaray Lisesi'ni ve Mekteb-i Hukuk'u bitirdi; bir süre Paris Siyasi İlimler Okulu'na devam etti. Henüz çocuk yaşta iken, İbülhakkı Tahir Beyin çıkardığı Çocuklara Mahsus Gazete'de ilk yazıları yayımlandı. Bu yazılarda daha çok kaybettiği ağabeyi Mehmet Nijattan bahsetti.
1906'da Düyun-u Umumiye'ye mütercim olarak girdi; 1908'de Ayan Meclisi mütercimi, daha sonra da Babıali teşrifat memuru oldu.
1908de saraydan Abidin Paşanın kızı Feriha Hanım ile evlendi. 1909da oğlu Mehmet Muvakkar dünyaya geldi.
II. Meşrutiyetin getirdiği özgürlük ortamında Ahmet Rasim in teşviki ile gazeteciliğe başladı. Önce İkdamda tercümanlık ve düzeltmenlik, ardından Tercüman-ı Hakikatde yazarlık yaptı. Genellikle alaycı bir üslupla kaleme aldığı mizahi fıkraları, sohbet ve hikayeleri yayınlandı. Yazılarında Karga, Çekirge, Kertenkele, Ebul Muvakkar, Evliyayı Cedit gibi müstear isimler kullandı. 1913te atandığı Divan-ı Humayun Teşrifat memurluğundan 1916da istifa ederek ayrıldı; gazetecilikle meşgul oldu.
Memuriyet hayatına 1919 yılında, Hamdullah Suphi Beyin önerisi ile Damat Ferit Paşa hükümetinin Hariciye Nezareti Matbuat Umum Müdürlüğü'ne atanarak geri döndü. İşgal altındaki İstanbulda bu görevi yerine getirmeye çalışırken işgal kuvvetlerini kızdırdığı için bir süre tutuklu kaldı. Aynı göreve aralıklı olarak üç defa getirildi (1919-1924, 1927-31).
1920de Aka Gündüz ile birlikte çıkarttığı Alay Gazetesindeki yazıları ile Türk Kurtuluş Savaşını destekledi. Damat Ferit hükümetini hicveden yazılarından dolayı kovuşturmaya uğradı; dergi sadece 12 sayı çıkarılabildi. Alayın kapanmasından sonra yazılarını Sedat Simavinin Diken" dergisinde sürdürdü.
İlk kitabı Evliya-ı Cedid, 1920 yılında yayımlandı. Bu kitapta işgal günlerinin İstanbulunu anlattı. Kitap büyük ilgi gördü. Diken Dergisinde tefrika edilen Viraneler adlı romanını ise 1922 yılında Kopuk adıyla romanlaştırdı.
1922 yılında Türkiyeye gelen Fransız yazar Claude Farrèrenin mihmandarlığını yaptı; Mustafa Kemal'le görüşmek üzere Kocaeli'ne yaptığı seyahatte kendisine refakat etti. Mütarake döneminde ayrıca Lane adlı bir çocuk dergisi çıkardı.
1924 yılında Türkiye Cumhuriyetinin ilk Riyaset-i Cumhur Başkatibi (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri) oldu; bu görevden 1925 yılında affedildi. Kısa bir süre İstanbul şehremeniliği yaptı.
Eşi Feriha Hanımı 1929 yılında veremden kaybetti. Aynı yıl Şehremini Rıdvan Paşanın kızı Hatice Hanım ile evlendi.
1927 yılında yeniden getirildiği Matbuat Müdürlüğü görevini sürdürmekte olan Ercüment Ekrem, 1931 yılında da Varşova Elçilik müsteşarlığına atandı. Varşovaya taşındıktan sonra kızı Esin dünyaya geldi. 1934'te yurda dönüp gazeteciliğe devam etti. Soyadı Kanunu çıktığında Talu soyadını aldı.
Çeşitli dönemlerde Mekteb-i Mülkiye, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Gazi Terbiye Enstitüsü Fransızca Öğretmenliği, Galatasaray ve Notre Dam de Sion liselerinde Fransızca ve edebiyat öğretmenliği görevlerinde bulundu.
1943 yılında eşi Hatice Hanımdan boşandı. Hayatını kızı Esin ile birlikte Tokatlıyan Otelinde sürdürdü. Öğretmenlik ve gazeteciliğe devam eden Talu, 1948de gazetecilikte 50. yılını kutlayarak jübilesini yaptı. 1950de Galatasaray Lisesinden emekli oldu. 1952de Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı Légion dhonneur nişanı verildi. Son zamanlarına kadar Şehir Tiyatroları Edebi Heyeti ve Sular İdaresi İdare Meclisi üyeliğinde bulundu. 16 Aralık 1956'da hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığına defnedildi.
Roman, hikaye ve tiyatro eserleri kaleme almış olan Ercüment Ekrem, eserlerinde toplumsal meseleleri mizahi bir açıdan konu etmiş; Ahmet Rasim ve Hüseyin Rahmi tarzı bir anlatımı benimsemiştir. Meşhedi adlı bir İranlının abartmalı serüvenlerini anlattığı mizahi hikaye ve romanlarıyla tanındı.
Başlıca Eserleri
Öykü
Teravihten Sahura (1923)
Sevgiliye Masallar (1925)
Kız Ali (1926), Güldüren Kitap (1927)
Meşhedinin Hikayeleri (1927)
Roman
Evliya-yı Cedid (Yeni Evliya Çelebi, 1920)
Asriler (1922)
Gün Batarken (1922)
Kopuk (1922)
Sabir Efendinin Gelini (1922)
Kan ve İman (1923)
Şevketmeab (1925)
Kundakçı (1926)
Meşhedi ile Devrialem (1927)
Gemi Arslanı (1928)
Meşhedi Aslan Peşinde (1934)
Kodaman (1934)
Pepeloğlu (1938)
Beyaz Şemsiyeli (1939)
Bu Gönül Böyle Sevdi (1941)
Çömlekoğlu ve Ailesi (1945)
Anı
Dünden Hatıralar (1945)