1995

1995 (MCMXCV) pazar günü başlayan yıl. 20. yüzyılın ve 2. milenyumun 95. yılı.
Olaylar
1 Ocak
Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı Hamzalı köyüne saldıran PKK mensupları, yedisi çocuk on dokuz kişiyi öldürdü. Bir PKK'lı öldürüldü.
Dünya Ticaret Örgütü kuruldu.
İsveç, Avusturya ve Finlandiya; Avrupa Birliği üyeliğine kabul edildi.
17 Ocak - Japonya'nın Kobe şehrinde meydana gelen 7.3 şiddetindeki deprem sonucu 6.433 kişi öldü.
6 Şubat - Türkiye ile Avrupa Birliği arasında Gümrük Birliği antlaşması imzalandı.
18 Şubat - Cumhuriyet Halk Partisi ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti, CHP çatısı altında birleşti. Hikmet Çetin genel başkanlığa getirildi.
20 Mart - Türk Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs Harekatı'ndan (1974) sonraki en kapsamlı harekatı başlatarak 35.000 askerle Irak'a girdi. Genelkurmay Başkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Irak'ta 2245 PKK'lı öldürülürdü.
Tokyo Metrosu'nda Aum Shinrikyo tarikatı üyeleri tarafından sarin gazı kullanılarak gerçekleştirilen terör saldırısında 12 kişi hayatını kaybetti, 4000'den fazla kişi yaralandı.
11 Nisan - Güneydoğu Anadolu Projesinin bir parçası olan Şanlıurfa - Harran su kanallarına, ilk su verildi.
1 Mayıs - Hırvatistan Ordusu, Batı Slavonya'yı geri almak için Bljesak Operasyonu başlattı.
17 Mayıs - Nasuh Mahruki Everest'in zirvesine ulaşarak dünyanın en yüksek zirvesine ulaşan ilk Türk oldu.
25 Mayıs - Batman'da bir ilkokul yakınındaki durağa bırakılan bombanın patlaması sonucu 4 öğrenci, 1 öğretmen toplam 11 kişi öldü, 18 kişi de yaralandı.
6 Haziran - Yalova, Karabük ve Kilis il oldu.
16 Haziran
Michael Jackson çift diskten oluşan albümünü HIStory'u çıkardı. Ayrıca bu albüm dünyanın en çok satan çift diskli albümüdür.
PKK Tunceli'de bir karakolu bastı, 20 asker öldü.
11 Temmuz - Bosna Soykırımı: Ratko Mladiç komutasındaki Bosna Sırp ordusu, Bosna-Hersek'teki Srebrenitza Bölgesi'nde, toplamda yaklaşık 8.000 Bosnalı'ın öldürüldüğü Srebrenitza Katliamı'na başladı.
13 Temmuz - Isparta'nın Senirkent ilçesinde meydana gelen sel felaketinde 74 kişi öldü.
25 Temmuz - İstanbul Altın Borsası açıldı.
4 Ağustos-7 Ağustos - Hırvatlar, Bosna-Hersek ordusunun 5. kolordusu ve NATOyla işbirliği içinde Krayina Sırp Cumhuriyeti ve Batı Bosna Cumhuriyeti'ne karşı Fırtına Harekatı olarak adlandırılan geniş çaplı bir operasyon düzenleyerek 250.00 Sırp ve Müslüman özerkçiye evlerini terk ettirdiler.
24 Ağustos - Microsoft, yeni Windows sürümü Windows 95'i satışa sundu.
30 Ağustos - NATO, Markale Katliamı üzerine, Bosnalı Sırplara karşı hava harekatı başlattı.
11 Eylül - Sümerbank, 103 milyon dolara Hayyam Garipoğlu grubuna satılarak özelleştirildi.
1 Ekim - 1995 Dinar Depremi: Afyonkarahisar ilinin Dinar ilçesinde meydana gelen 6.0 şiddetindeki depremde 90 kişi öldü, 212 kişi yaralandı.
2 Ekim - Heavy Metal albümü Iron Maiden onuncu albümü The X Factor'ı yayınladı.
13 Kasım - Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da bomba yüklü araçlarla gerçekleştirilen saldırıda 7 kişi öldü.
8 Aralık
Eralp Akkoyunlu (d 1933), 1987 yılında çıktığı dünya seyahatini tamamlayarak bunu gerçekleştiren 5. Türk oldu. 6 yıl 7 ay süren bu yolculukta Akkoyunlu, 302 gün seyir yaparak dünyayı dolaşmıştır.
KESK, memur sendikaları konfederasyonu kuruldu.
13 Aralık - Avrupa Parlamentosu, 149 ret oyuna karşılık 343 oyla Türkiye ile yapılan Gümrük Birliği anlaşmasını onayladı.
14 Aralık - Paris'te Sırp, Bosnalı ve Hırvatlar arasında imzalanan Dayton Barış Antlaşması'yla 3.5 yıldır devam eden Bosna Savaşı sona erdi.
Tarihi bilinmeyenler
NBA basketbol liginde Toronto Raptors takımı kuruldu.
Dünya Nüfusu
Doğumlar
Ocak
1 Ocak
Rachel Amanda, Endonezyalı oyuncu ve şarkıcı
Beykan Şimşek, Türk futbolcu.
Gökhan Akkan, Türk kaleci.
Nuri Fatih Aydın, Türk futbolcu.
Recep Niyaz, Türk futbolcu.
Turhan Alper Turgut, Türk futbolcu.
2 Ocak - Antonio José, İspanyol şarkıcı.
3 Ocak
Muhammed Demirci, Türk futbolcu.
Kim Seolhyun, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu.
Jisoo (şarkıcı), Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
30 Ocak
Eldar Seferov, Azeri artistik jimnastikçi
Viktoriya Komova, Rus artistik jimnastik sporcusu
Şubat
8 Şubat - Jordan Todosey, Sinema oyuncusu
8 Şubat - Mijat Gaćinović, Sırp futbolcu
11 Şubat - Milan Skriniar, Slovak futbolcu
Mart
4 Mart - Chlöe Howl, İngiliz şarkıcı ve şarkı yazarı
6 Mart - Annelies Törös, Belçikalı manken
8 Mart - Marko Gudurić Sırp basketbolcu
15 Mart - Guillermo Martínez Ayala, Meksikalı futbolcu
17 Mart - Anastasia Martiusheva, Buz patenci
22 Mart - Hasan Ayaroğlu, Türk futbolcu
Nisan
1 Nisan - Maxence Perrin, Fransız oyuncu
2 Nisan - Sergey Revyakin, Rus futbolcu
6 Nisan - Metecan Birsen, Basketbolcu
7 Nisan - Valeria Zenkova, Buz Patenci
8 Nisan - Anne Murielle Ravina, Mauritiuslu manken
14 Nisan - Yukiko Fujisawa, Buz patenci
22 Nisan - Mustafa Etoğlu, Türk futbolcu
26 Nisan - Tilbe Şenyürek, Türk basketbolcu
Mayıs
2 Mayıs - Hazal Subaşı, Türk oyuncu ve manken
3 Mayıs - Celeste Buckingham, Slovak şarkıcı
6 Mayıs - Adi Osmanović, Boşnak voleybolcu
12 Mayıs
Luke Benward, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
Sawyer Sweeten, Amerikalı çocuk oyuncu (ö. 2015)
15 Mayıs - Ksenia Sitnik, şarkıcı
22 Mayıs - Nazlıcan Ölçek, Türk basketbolcu
26 Mayıs - Kenan Sipahi, Türk basketbolcu
Haziran
4 Haziran - María Isabel, İspanyol şarkıcı
6 Haziran - Daria Varlamova, Avustralyalı-Rus manken
12 Haziran - Ezgi Dilik, Türk voleybolcu
19 Haziran - Deniz Aygül, Türk basketbolcu
Temmuz
5 Temmuz - Akira Hamashita, Japon futbolcu
7 Temmuz - Nika Turković, Hırvat şarkıcı.
9 Temmuz - Georgie Henley, Şarkıcı.
10 Temmuz - Nicolas Ganopoulos, Yunan şarkıcı.
12 Temmuz - Yohio, İsveçli şarkıcı ve söz yazarı.
12 Temmuz - Luke Shaw, İngiliz futbolcu
17 Temmuz - Jessy Gálvez López, Belçikalı futbolcu
18 Temmuz - Sui Wenjing, Buz Patenci.
28 Temmuz - Polina Shelepen, Buz Patenci.
Ağustos
8 Ağustos - Malin Reitan, Norveçli şarkıcı.
15 Ağustos - Ümit Karaal, Türk futbolcu.
17 Ağustos - Gracie Gold, Amerikalı buz patenci.
20 Ağustos - Mehmet Yılmaz, Türk futbolcu.
29 Ağustos - Kartal Özmızrak, Türk basketbolcu.
29 Ağustos - Oğuz Berkay Fidan, Türk şarkıcı.
Eylül
7 Eylül
Luisa Niemesch, Alman güreşçi
George Williams, Galli futbolcu
Yota Shimokawa, Japon futbolcu
Jailson, Brezilyalı futbolcu
8 Eylül
Ellie Black, Kanadalı artistik jimnastikçi
Nicolai Hvilshøj Reedtz, Danimarkalı Counter-Strike: Global Offensive profesyonel oyuncu
Hayao Kawabe, Japon hentbolcu
Julian Weigl, Alman milli futbolcu
10 Eylül
Samed Kaya, Türk oyuncu
Jack Grealish, İngiliz milli futbolcu
15 Eylül - Sam Gallagher, İngiliz futbolcu
22 Eylül-Nayeon, Güney Koreli şarkıcı
Ekim
1 Ekim - Zhaneta Byberi, Arnavut model
4 Ekim - Ralf Mackenbach, Hollandalı müzisyen.
7 Ekim - Carlos Ibargüen, Kolombiyalı futbolcu
9 Ekim - Mariam Kakhelishvili, Gürcü sanatçı ve söz yazarı.
13 Ekim-Jimin (1995 doğumlu şarkıcı) Güney Koreli şarkıcı
15 Ekim - Billy Unger, Amerikalı aktör.
Kasım
2 Kasım - Brandon Soo Hoo, Sinema ve Dizi Oyuncusu.
6 Kasım - Doğukan Tezel, Türk basketbolcu
9 Kasım - Daniel Naroditsky, Amerikalı satranç büyükustası
11 Kasım - Noah Gray-Cabey, Amerikalı aktör
16 Kasım
Dilara Uralp, Türk rüzgar sörfçüsü
Aslı Bekiroğlu, Türk oyuncu
23 Kasım - Brittany Broben, Avustralyalı atlama sporcusu
27 Kasım - Iris, Belçikalı şarkıcı
Aralık
1 Aralık - Eva Boto, Sloven şarkıcı.
20 Aralık - Feliks Zemdegs, Avustralyalı Rubik Küpü şampiyonu.
29 Aralık - Ross Lynch, Amerikalı aktör, şarkıcı, çalgıcı ve dansçı
30 Aralık- V (şarkıcı) Güney Koreli şarkıcı
Ölümler
Ocak
1 Ocak
Eugene Wigner, Macar Amerikan fizikçi ve matematikçi.
Mehmet Muhtar, Türk sinema yönetmeni ve senaristi.
2 Ocak - Siad Barre
6 Ocak - Muharrem Ergin, Türk yazar ve türkolog.
9 Ocak
Alaettin Eriş, Türk siyasetçi.
Souphanouvong
11 Ocak
Onat Kutlar, Türk şair, yazar, düşünce adamı.
Theodor Wisch
17 Ocak - Miguel Torga, Portekizli şair ve yazar.
18 Ocak - Adolf Butenandt, Alman biyokimyacı (d. 1903)
20 Ocak - Mehdi Bazergan, İranlı eğitimci, akademisyen, aktivist ve siyasetçi.
25 Ocak - William Sylvester, Amerikalı film ve dizi oyuncusu.
Şubat
2 Şubat
Donald Pleasence, İngiliz aktör.
Fred Perry, İngiliz tenisçi.
4 Şubat - Patricia Highsmith, Amerikalı polisiye yazarı.
6 Şubat - Mehmet Nebil Oktay, Türk siyasetçi.
21 Şubat - István Bárány, Macar yüzücü.
Mart
1 Mart
César Rodríguez Álvarez, İspanyol eski milli futbolcu.
Georges J. F. Köhler, Alman biyolog.
Vladislav Listyev, Rus televizyon habercisi.
3 Mart - Mustafa Irgat, Türk şair ve sinema yazarı.
4 Mart - Eden Ahbez
6 Mart - Nehar Tüblek, Karikatürcü ve mizahçı.
14 Mart - William Alfred Fowler, Amerikalı astrofizikçi.
15 Mart - Mustafa Necati Karaer
17 Mart - Ruşen Cevadov, Azerbaycanlı siyasetçi, asker.
18 Mart - Sadri Alışık, oyuncu (d. 1925).
19 Mart - Max Braithwaite, Kanadalı yazar.
20 Mart - James "Bud" Walton
26 Mart
Belgin Doruk, oyuncu (d. 1936).
Eazy-E, Amerikalı rapçi ve prodüktör.
Ko Takamoro, Eski Japon futbol oyuncusu.
27 Mart - Seyfi Kurtbek, Türk siyasetçi, askerci.
29 Mart - Baltimora, Kuzey İrlandalı şarkıcı.
31 Mart - Selena, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı öldürüldü (d. 1971)
Nisan
6 Nisan - Yannis Alevras, Yunan Siyasetçi ve Yunanistan Cumhuriyeti'nin Eski Meclis Başkanı ve Cumhurbaşkanı Vekili.
10 Nisan - Morarji Desai, Hindistan'ın 6. başbakanı.
13 Nisan - Josef Hügi, İsviçreli futbolcu.
14 Nisan - Brian Coffey, İrlandalı şair ve yayıncı.
18 Nisan - Max Wünsche
20 Nisan - Milovan Đilas
25 Nisan - Ginger Rogers, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu, şarkıcı ve dansçı.
27 Nisan - Kemal Sarıibrahimoğlu, Türk siyasetçi.
Mayıs
2 Mayıs - Osman Kavrakoğlu, Türk siyasetçi ve futbol adamı.
5 Mayıs
Mihail Botvinnik, Altıncı dünya satranç şampiyonu.
Ömer Lütfi Erzurumluoğlu, Türk siyasetçi.
10 Mayıs - Belkıs Dilligil tiyatro ve sinema oyuncusu
11 Mayıs - Mia Martini, İtalyan şarkıcı.
12 Mayıs
Giorgio Belladonna
Ştefan Kovács
14 Mayıs
Christian Anfinsen, Amerikalı biyokimyacı.
Rauf Mutluay, Türk deneme yazarı, eleştirmen ve edebiyat araştırmacısı.
16 Mayıs - Lütfi Suyolcu, Kuşadası Belediyesi eski Başkanı.
18 Mayıs - Elizabeth Montgomery, Amerikalı film ve televizyon oyuncusu.
24 Mayıs - Harold Wilson, İngiliz siyasetçi, başbakan.
25 Mayıs - Dany Robin, Fransız oyuncu.
26 Mayıs - Doğan Kasaroğlu, Türk gazeteci ve siyasetçi.
29 Mayıs - Glen Selbo, Amerikalı basketbolcu.
30 Mayıs - Ted Drake, İngiliz futbol adamı.
Haziran
9 Haziran - Sibel Yalçın, DHKP-C militanı.
14 Haziran - Roger Zelazny, Polonyalı-Amerikalı yazar.
20 Haziran - Emil Cioran, Rumen yazar.
22 Haziran - Yves Congar - Dominikan, Kardinal, 20. yüzyılın en önemli Roma Katolik ilahiyatçılarından biridir (d. 1904)
23 Haziran - Jonas Salk
29 Haziran - Lana Turner, Amerikalı oyuncu, akrist. (d. 1921)
Temmuz
4 Temmuz- Bob Ross Ressam (d.1942).
5 Temmuz - Aziz Nesin, mizah yazarı (d. 1915).
10 Temmuz - Mehmet Ali Aybar, Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi'nin (SDP) kurucu genel başkanı. (ö.1995)
13 Temmuz - Bilge Karasu, Türk yazar.
15 Temmuz - Haluk Çulha, Türk bürokrat.
17 Temmuz
Efraim Evron, İsrailli diplomat.
Juan Manuel Fangio
20 Temmuz - Ernest Mandel
24 Temmuz
Halid Bekdaş, Suriyeli siyaset adamı.
Sadık Ahmet
27 Temmuz - Melih Esenbel, Türk diplomat.
Ağustos
3 Ağustos - Ida Lupino, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist.
7 Ağustos - Muharrem Gülergin
5 Ağustos - İzet Naniç, Yugoslav savaşı sırasında tugay komutanı (d. 1965)
9 Ağustos - Jerry Garcia
10 Ağustos - Özdemir Yiğit, Türk büyükelçi.
12 Ağustos - Vasfi Gerger, Türk siyasetçi.
21 Ağustos - Guri Richter, Danimarkalı oyuncu (d. 1917)
23 Ağustos - Sylvester Stadler
24 Ağustos - Alfred Eisenstaedt, Amerikalı fotoğrafçı.
29 Ağustos - Frank Perry, Amerikan oyun ve film yönetmeni.
30 Ağustos
Adam Wiśniewski-Snerg, Polonyalı bilimkurgu yazarı.
Fischer Black, Amerikalı ekonomist.
Eylül
9 Eylül - Keith Wayne, Amerikalı oyuncu.
10 Eylül - Oral Sander, Türk akademisyen.
11 Eylül - Jimmy Ryce, Amerikalı erkek çocuğu.
12 Eylül - Jeremy Brett, İngiliz aktör.
15 Eylül - Gunnar Nordahl, İsveçli golcü futbolcu.
27 Eylül - Baha Akşit, Türk siyasetçi, doktor, eski milletvekili ve senatör.
Ekim
4 Ekim - Gilles Deleuze
5 Ekim - Abdurehim Ötkür, Yazar ve şair.
9 Ekim - Alec Douglas-Home, İngiliz siyasetçi.
10 Ekim - Kadir Savun, oyuncu (d. 1926).
11 Ekim - Şemsi Belli, Türk şair, yazar, gazeteci, siyasetçi.
13 Ekim - Tevfik Koraltan, Türk siyasetçi.
18 Ekim - Claudio Brook, Meksikalı sinema oyuncusu.
Kasım
3 Kasım - Jean Droze
4 Kasım - İzak Rabin
8 Kasım - Mükerrem Sarol, Türk siyasetçi.
9 Kasım - Yılmaz Zafer, oyuncu (d. 1956).
10 Kasım
Ken Saro-Wiwa, Nijeryalı yazar, televizyon yapımcısı ve çevreci.
René Wellek
20 Kasım - Sergey Grinkov, Rus buz patenci.
21 Kasım - Victoria Hazan, Yahudi asıllı Türk şarkıcı, udi ve besteci.
23 Kasım - Louis Malle, Fransız film yönetmeni, senarist ve yapımcısı.
25 Kasım - Nesim Malki, Türkiye Yahudisi iş insanı ve tefeci.
27 Kasım - Abdullah Yüce, Türk müziği sanatçısı, şair, oyuncu.
28 Kasım - Rakım Çalapala, Türk yazar.
Aralık
2 Aralık
Kemal Sülker, Türk sendikacı, gazeteci, araştırmacı yazar.
Robertson Davies, Kanadalı oyun yazarı ve romancı.
7 Aralık - Masashi Watanabe, Japon futbol oyuncusu.
17 Aralık - İsa Yusuf Alptekin, Uygur siyasetçisi ve Doğu Türkistan Cumhuriyetinin genel sekreteri.
18 Aralık - Konrad Zuse
19 Aralık - Kamil Tuğrul Coşkunoğlu, Türk siyasetçi.
23 Aralık - James Meade, İngiliz iktisatçısı.
25 Aralık - Dean Martin, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı.
26 Aralık - Hüsamettin Böke, Türk futbolcu.
30 Aralık
Doris Grau, Amerikalı senaryo danışmanı, oyuncu ve ses sanatçısı.
Orhan Öztrak, Türk siyasetçi.
Ayı ve günü bilinmeyenler,
Arif Nusret Say (d. 1933, Gaziantep), Uluslararası Halter Federasyonu Denetleme Kurulu üyesi.
Ali el-Verdi, Iraklı sosyal bilimci (d. 1913)