Necip Celal Andel

Necip Celal Andel, (d. 1908 - ö. 29 Kasım 1957), Türk kemancı ve bestecidir.
İlk Türk tango müziği bestecilerindendir. 1928'de bestelediği Mazi adlı tango, Türkiye'de çok sesli müziğin halk tarafından benimsenmiş ilk örneği olan Türk tango müziğinin başlangıcı kabul edilir. Mazi ve "Sevdim bir genç kadını" sözleriyle başlayan Özleyiş adlı tango parçaları en tanınmış eserleridir.
Yaşamı
1908 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Nazır Mehmet Celalettin Bey, annesi Emine Hanım'dır. Babası Mehmet Celaleddin Bey, son Osmanlı hükumetlerinden, 1920 Salih Paşa kabinesinde kısa bir süre için Adliye Nazırlığı yapmış, Vekiller Heyetinin istifasıyla bu görevinden ayrılarak yaşamının sonuna kadar Darülfünun'daki hukuk müderrisliğini sürdürmüştür; Deniz Ticaret Hukuku'na ilişkin çalışmaları ile tanınır. Necip Celal Antel, beş çocuklu ailenin en küçük oğlu idi. Ağabeylerinden Sadrettin Celal Antel, önemli bir eğitim bilimci;, İhsan Celal Antel Bursa'da kurduğu konserve fabrikası ile Türkiye'de konservecilik alanına hizmet etmiş bir iş insanı, Yusuf Kenan Bey avukat, kızkardeşi Belkıs Celal Özdoğan, Türkiye'nin ilk kadın fizik profesörlerindendir.
Müziğe babasının etkisiyle beş yaşında kanun çalarak başladı. Kanun çalmayı amatör, iyi bir kanuncu olan babasından öğrendi. Evde yardımcı olarak çalışan kadınlardan genç bir kız ona bir mehter marşı olan "Ordumuz Etti Yemin'''in melodisini piyanoda tek parmakla çalmasını öğretmişti; babası piyano dersi aldırmaya başladı ancak vazgeçti; Heybeliada'da bir arkadaşının evinde bulduğu ud ve muhtemelen ağabeyi İhsan Celal Bey'in bir asker arkadaşında gördüğü mandolin gibi aletlerle tanıştı. 16 yaşına kadar yedi farklı müzik aletini çalar hale geldi. 16'sında kemana heves etti. Bu enstrümanda ilerlemesi Almanya'ya gittikten sonra oldu.
Bir hastalık sonucunda genç yaşta gözleri ileri derecede bozulan Andel, 1924 sonlarında Almanya'da kaldı. Oraya ne için gittiği kesin bilinmemekle birlikte kimi gözlerinin tedavisi için gittiğini belirten kaynaklar vardır. Ağabeyinin eğitim gördüğü Almanya'ya gitti ve müzikle ilgisi orada derinleşti. Çeşitli kaynaklarda Profesör Habermann'dan altı ay keman ve kompozisyon dersleri aldığı belirtilir. Keman çalışmaları dışında mandolinde ustalaştı. Stuttgart Fidelio mandolin kulübünde birinci mandolinci oldu. Ağabeyi İhsan Celal Bey ve eşi Leyla Hanım ile birlikte 1924 yılında İstanbul'a döndü.
Türkiye'ye döndükten sonra Tahir Sevenay'dan dört yıl müzik dersleri aldı. "Bana müziği asıl sevdiren hocam Sevenay'dır" diyen Andel, Edgar Manas'tan da armoni ve kompozisyon dersleri aldı.
1928 yılında bestelediği ilk Türk Tangosu "Mazi Kalbimde Yaradır' bestesiyle kısa sürede tanındı. 1932'de gözleri tamamen kapandı. Aynı yıl Mazi ve Ayrılık tangoları Seyyan Hanım tarafından plağa okundu. Bu plak çok sevilince Seyyan Hanım art arda Necip Celal tangoları doldurdu. Birçok başka sanatçı da tangolarını seslendirdi.
Ailesi, Soyadı Kanunu'nun kabulünden sonra Yahya Kemal'in önerisi ile "memlekete ant içen" anlamında "Andel" ismi yerine daha kolay söylendiği için Antel ismini aldı. Ancak Necip Celal, "Andel" soyadına bağlı kaldı.
Necip Celal Andel, 29 Kasım 1957 günü karaciğer kanserinden hayatını kaybetti. Hayatı, Viyana Müzik Üniversitesi öğretim üyesi Ertuğrul Sevsay tarafından 2019 yılında Türk Tangosunun Kurucusu Necip Celal Andel Sanatı, Hayatı, Yaşadığı İstanbul adıyla kitaplaştırılmıştır.