Soğutma

Soğutma, bir maddenin veya ortamın sıcaklığını, onu çevreleyen ortamın sıcaklığının altına indirmek ve orada muhafaza etmek üzere ısısının alınması işlemine denir.
Soğutma veya klima tekniğinde üç yöntem uygulanır:
Fiziksel yöntem
Sıvılar buharlaşırken çevreden ısı çekerler, buharlaşan sıvının çevreden ısı çekmesi, ısı çekilen ortamın sıcaklığının düşmesine neden olur. Isı kaybının neden olduğu sıcaklık düşmesine ya da sıcaklık azalmasına soğuma denir. Fiziksel soğutma yönteminin endüstride kullanılan en önemli şekli, soğurmada soğutma yöntemidir. Bu sistemde ısı enerjisinden yararlanılır. Herhangi mekanik parçası yoktur. Soğutma devresinde soğutucu olarak silikojel ve su kullanılır. Silikojel nem tutucu ya da emici siliko-sodyuma maddesel bir asitin etkimesiyle oluşur. Bu bileşik daha sonra yıkanıp kurutulabilir. Çok küçük tanecikler halinde soğutma devresine yerleştirilen silikogel amonyağı emer. Amonyak düşük sıcaklıklarda suda kolayca çözülür. Bu çözelti 65 C sıcaklıkta ısıtıldığı zaman buharlaşır ve sudan ayrışır. Suyun işlevi soğutma devresindeki amonyağı çözmektir. Sistem ; soğurma cihazı, kondenser (yoğuşturucu) ve evaporatör (buharlaştırıcıdan) oluşur.
Kimyasal yöntem
Normal sıcaklıkta oldukları halde bazı kimyasal maddeler belirli aralarda birbirleriyle karıştırıldıkları zaman daha düşük sıcaklıklar elde edilebilir. Bunun nedeni karışım oluşurken çevreden bir miktar ısı alınmasıdır. Örneğin kar veya buzla sofra tuzunun karıştırıldığında soğuma elde edilir. %65 kar veya buz, % 35 tuz (NaCl) karıştırıldığında ilk sıcaklık 0 C, karışım sıcaklığı 20 C'dir. %60 kar ya da buz %40 tuzun ilk sıcaklığı 0 C, karışım sıcaklığı 30 C'dir.
Mekanik yöntem
Mekanik yöntemle soğutma dışarıdan iş verilerek soğutucu akışkanın basınç ve sıcaklığının yükseltilmesi esasına dayanır. Termodinamiğin 2. kanununa göre ters Carnot çevrimi prensibine göre çalışır.
Cihazlar
Isı değiştirici
Isı kalkanları içinde radyatif soğutma
Radyatör otomobillerde
Intercooler
Soğutucu
Soğutma kulesi, büyük endüstriyel tesislerde ve elektrik santralinde kullanılır
HVAC (Isıtma, Havalandırma ve Klima)
Isı borusu
Soğutucu (Bilgisayar)
Vorteks tüpü, endüstriyel nokta soğutmada kullanılır
Pompalanabilir buz teknolojisi
Buharlaştırıcı
Buzdolabı
Frigorifik gemi
Frigorifik kamyon
Frigorifik konteyner
Frigorifik vagon
Kapalı çevrim soğutma kulesi
Linear kompresör
Lineer kompresör
Soğutucu toprak kap
Buz kutusu
Buz jeneratörü
Stirling motoru
Stoddard motoru
Sempatik soğutma
Termal genleşme valfi
Termal kütle buzdolabı
Termoakustik ısı motoru
Rüzgar yakalayıcı
Pencere fanı
Yakhchāl
Diğer soğutma yöntemleri
Katı maddelerin erime gizli ısısını kullanarak
Sıvı maddelerin gazlaşma gizli ısısını kullanarak
Süblimleşme gizli ısısını kullanarak
Dondurucu karışımlar kullanarak
Mekanik
Isı macunu
İçten yanmalı motor soğutma sistemi
Mekanik sıkıştırmalı soğutma çevrimi
Sıvı hidrojen
Soğuk hava deposu
Soğutma çevrimi
Soğutma grubu
Termoelektrik soğutma
Termostat
Yelpaze
Yoğuşturucu
Aktif soğutma
Hava soğutma
Araba soğutucu
Tavan pervanesi
Soğutma banyosu
Buz eritme
Nem giderici
Elektronik soğutma
Entropi üretimi
Elektrokalorik etki
Evaporatif soğutucu
Lazer soğutma
Sıvı soğutma
Sıvı damlacık radyatörü
Propan soğutma
Pompalanabilir buz teknolojisi
Raman soğutma
Rejeneratif soğutma
Çözülmüş yan bant soğutma
Deniz suyu soğutma
Güneş enerjili fan
Sorpsiyon soğutma
Termotünel soğutma
Türbin giriş havası soğutma
Aşı soğutucu
Aşı buzdolabı
Vakum soğutma
Buhar sıkıştırmalı soğutma
Su soğutma
Susuz soğutucu