Ahmet Kutsi Tecer

Ahmet Kutsi Tecer (4 Eylül 1901, Kudüs - 23 Temmuz 1967, İstanbul), Türk öğretmen, şair, oyun yazarı ve siyasetçi. Halk kültürü alanında çalışmaları ile tanınır. Çalışmaları, Karacaoğlan ve Yunus Emrenin hayatına ışık tutmuştur. Halk şairi Aşık Veyseli Türkiye'ye tanıtan, halk müziği derlemecisi Muzaffer Sarısözen'i keşfeden kişidir.
1930'larda adını şiir alanında duyuran edebiyatçının en çok bilinen eseri, Münir Ceyhan tarafından bir okul şarkısı haline getirilen Orada Bir Köy Var Uzakta adlı şiirdir. Tecer, şairliğinin yanı sıra kaynağını yerli ve milli unsurlardan alan tiyatro eserleri vermiş bir oyun yazarıdır. VI. dönem Seyhan, VII. Dönem Şanlıurfa Milletvekili olarak TBMMde görev yapmıştır.
Yaşamı
1901de Kudüste dünyaya geldi. Babası, o dünyaya geldiği sırada Kudüs Düyun-u Umumiyesi müdürü olan Abdurrahman Bey, annesi Hatice Hanımdır. Aile, Eğin'e bağlı Apçağa köyündendir.
Ahmed Kutsi, dört çocuklu ailenin en küçüğüydü. Asıl adı Ahmettir. "Kudsi" adı, doğum yeri Kudüsten ötürü kendisine verilmiştir.
Öğrenim Yaşamı
Ahmet Kutsi Tecer, ilk öğrenimine Kudüs'te Frères des écoles chrétiennes okulunda başladı. Babasının tayini nedeniyle ailesinin taşındığı Kırklareli'nde ilk ve ortaöğrenimini tamamladıktan sonra liseyi İstanbul'da Kadıköy Sultanisi'nde ücretsiz yatılı olarak okudu. Liseden sonra iki yıllık Halkalı Ziraat Yüksek Okulunu bitirdi (1922). Ardından Yüksek Öğretmen Okulu imtihanını kazanarak iki yıl Darülfünun'un Felsefe Bölümü'ne devam etti.
Öğrencilik yıllarında çekirdeğini bazı Darülfünun hocaları ve öğrencilerinin oluşturduğu Dergah dergisi çevresindeki aydın gruba katılan Tecerin bazı şiirleri Dergah dergisinde yayınlandı.
1925'te Darülfünun'daki öğrenimine ara vererek Yüksek Öğretmen Okulu bursuyla biyoloji öğrenimi için Fransa'ya gitti ancak Sorbonne Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde felsefe derslerini takip etti. Fransada bulunduğu 1925-1927 yıllarında Paris Milli Kütüphanesi'nde araştırma yapma imkanı buldu. Kütüphanede Cezayir Halk Şairleri yazmalarını bularak Türk halk edebiyatının bilinmeyen bir yönünü ortaya çıkardı. Paristeki hayatını Paris Acıları adlı şiirinde yansıttı.
1928 yılında yurda geri dönen Ahmet Kutsi, araştırmalarını Halk Bilgisi Derneği'nin çıkardığı Halk Bilgisi Mecmuasında yazılar yayımladı. 1929da Darülfunundan mezun oldu.
Öğretmenlik yaşamı ve Sivasta halk kültürü çalışmaları
Sivas Lisesi'ne edebiyat öğretmeni olarak atanması üzerine gittiği Sivas şehrinde dört yıl kadar kaldı. Çalıştığı okulda Toplantı adıyla bir öğrenci dergisi çıkaran şair, arkadaşları Vehbi Cem ve Muzaffer Bey ile birlikte 5-7 Kasım 1931de Halk Şairleri Bayramı 'nı gerçekleştirdi; şenlikler sırasında yapılan yarışmada birinci gelen Aşık Veysel ile dostluğu başladı. Aşık Veyselin yanı sıra, Suzani, Ruhsati, Mesleki, Talebi, Karslı Mehmet gibi halk şairlerinin tanıtılması için çalıştı. Halk Şairlerini Koruma Derneği''' kurarak halk müziğinin tanınması, okula ve radyoya girmesi için çalıştı.
1932 yılında Sivas Maarif Müdürlüğü'ne atandı ve aynı okulda Fransızca dersler verdi. Ayrıca Kız Muallim Mektebi ve Kız Meslek Lisesi'nde de edebiyat öğretmenliği yaptı. Sivas Halkevi'nin başına geçti, çevrede Halk Odaları'nın açılmasına önayak oldu.
Yörenin halk bilimi unsurlarını araştıran Ahmet Kutsi Bey, şiirlerini Şiirler(1932) adlı kitabında topladı. Soyadı Kanunu çıktığında Sivasın Deliktaş Köyünden Ruhsatinin bir şiirinde geçen Tecer Dağının adını soyadı olarak seçti.
Bürokrasi ve siyaset yaşamı
Tecer, 1934'te Milli Eğitim Bakanlığında Yükseköğrenim şube müdürü olarak atandı ve bu görevde 5 yıl kaldı. Bir yandan da Gazi Eğitim Enstitüsünün kompozisyon, Gazi Lisesinin felsefe derslerine girdi. Devlet Konservatuvarı'nın kuruluşunu hazırlayanlar arasında yer aldı. 1937 yılında öğretmen Meliha Hanım ile evlendi, bu evlilikten iki çocuğu oldu.
1938de Yükseköğrenim Genel Müdürü olarak atanan Tecer, arkadaşı Muzaffer Sarısözenin Ankara Devlet Konservatuvarı Folklor Arşivi Şefliğine tayinini sağlayıp, halk müziği derlemeleri yapmasına yardımcı oldu.
1942'de Talim ve Terbiye Kurulu üyeliğine atanan Tecer, ardından VI. dönem Adana (ara seçim) ve VII. Dönem Urfa milletvekili olarak TBMMde yer aldı. Milletvekilliği sırasında kültür ağırlıklı siyasi çalışmalarda bulundu ve Halk Evleri Şenliğini düzenledi.
Ülkü mecmuası
Milletvekili Ahmet Kudsi Tecer, 1941-1945 yılları arasında Ülkü mecmuasının ve Halkevleri'nin yönetimini üstlendi. Halkevlerinin yayın organı olan bu mecmua, cumhuriyet ideolojisini yaymak için 1933ten beri çıkarılmakta idi. Ülkü, Ahmet Kutsi Tecerin idarecisi olduğu dönemde 15 günde bir yayımlandı. Fikir ve sanat hareketlerine yer verilen, kitap ve dergi tanıtımı yapılan dergide Aşık Veysel, Ali İzzet Özkan gibi aşıkların yurt genelinde tanıtılmasına yönelik çalışmalar vardı.
Bu dönemde Tecerin yazıları ve şiirleri Ülküde, zaman zaman da Yücel dergisinde ve Ulus gazetesinde çıktı. Bu yıllarda köy temsilcileri ile ilgilendi, köy tiyatrosunu inceledi ve Koç yiğit Köroğlu oyununu yazdı.
Kültür Ateşeliği ve UNESCO
Tecer, 1947-1951 yılları arasında Paris Kültür Ataşesi ve Öğrenci Müfettişi olarak görevlendirildi. Bu dönemde Paris'te müzik eğitimi için bulunan harika çocuk İdil Biret ile de ilgilendi.
1948 yılında Ankarada kurulan geçici UNESCO Komitesinde görevlendirilen Tecer, 1950de UNESCO Yürütme Komitesinde Türk delege olarak yer aldı. UNESCO topluluğu içinde Türk kültürünün gelişmesine hizmet etti.
Türkiyeye dönüşü
Türkiyeye döndükten sonra 1953 yılında İstanbul Belediye Konservatuvarında Türk tarihi ve geleneksel tiyatro, Galatasaray Lisesinde edebiyat dersleri verdi.
1955 yılında kurulan Türk Halk Oyunlarını Yaşatma ve Yayma Tesisi ile yine aynı yıl kurulan Türk Halk Sanatları ve Ananeleri Tetkik Cemiyeti İstanbul şubesinin (günümüzdeki adı Folklor Araştırmaları Kurumu) kurucu üyeliklerini yaptı. Türk Dil Kurumunun da üyesi oldu.
1957-1966 yılları arasında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinde estetik, Gazetecilik Enstitüsünde halk edebiyatı dersleri verdi. 1960′lı yıllarda İstanbul Radyosunda yayıncılara ders verdi.
İstanbul Eğitim Enstitüsü Öğretmeni iken 1966 yılında emekli oldu.
Ölümü
Tecer, 23 Temmuz 1967 tarihinin pazar gecesi Vakıf Gureba Hastanesi'nde öldü. Cenazesi, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.