Gökdelen

Gökdelen, çok yüksek yapı anlamına gelmektedir, gemicilikte geminin uzun direğine verilen isimdir.
Bir gökdelen için en düşük yükseklik 305 metre (1000 fit) olarak kabul edilmektedir.
Gökdelen kelimesinin karşılığı olan İngilizce kelime skyscraper (gök kazıyan), 19. yüzyılın sonlarında, New York'taki halkın muazzam yapılara karşı olan korkusu sonucu ortaya çıkmıştır.
Amerika Birleşik Devletlerinde, geleneksel olarak gökdelenlerin en düşük uzunluğu 153 metre (500 fit) olarak kabul edilmektedir.
Çelik, güçlendirilmiş betonlar, su pompaları ve asansörler gökdelenler için en önemli gelişmelere sebep olmuştur.

Gökdelenlerin ağırlık taşıyan sistemleri diğer yapılara göre büyük farklılıklar göstermektedir. 4 kata kadar yapılar sadece duvarlardan destek alabilirler, ancak gökdelenler çelik iskeletlerden destek almak zorunda olan geniş yapılardır. Duvarlar bu çelik iskeletlere perde gibi asılırlar-hatta mimaride bu çelik iskeletler tarafından desteklenen cam kaplamalı yüksek yapılara "giydirme cepheli" denir. Rüzgar için ise özel durumlar göz önüne alınmaktadır.
Adlandırma
İngilizce ile Fransızcadaki adları gök-kazıyan» anlamına gelir ve bu iki dilden diğer dillere büyük ölçüde olduğu gibi harfiyen çevrilmiştir.

Afrikanca: wolkekrabber (bulut-kazıyan»)
Almanca: Wolkenkratzer (bulut-kazıyan»)
Beyaz Rusça: [nebaskrob] (gök-kazıyan»)
Boşnakça: neboder (gök-yırtan»)
Bulgarca: ъ [nebostırgaç] (gök-kazıyan»)
Çince (basitleştirilmiş): 摩天大楼 [mótiān dàlóu] (gök-kazıyıcı büyük bina»)
Çince (geleneksel): 摩天大樓 [mótiān dàlóu] (gök-kazıyıcı büyük bina»)
Çekçe ve Slovakça: mrakodrap (bulut-kazıyan»)
Danca: skyskraber (bulut-kazıyan»)
Endonezce ve Malayca: pencakar langit (gök-kazıyan»)
Esperanto: nuboskrapulo (gök-kazıyan»)
Estonca: pilvelõhkuja (bulut-kıran»)
Farsça: [asmanhraş] (gök-kazıyan»)
Felemenkçe: wolkenkrabber (bulut-kazıyan»)
Fince: pilvenpiirtäjä (bulut-taslaklayan»)
Fransızca: gratte-ciel (gök-kazıyan»)
İbranice: גורד שחקים [gored sh'khakim] (gök-kazıyan»)
İngilizce: skyscraper (gök-kazıyan»)
İspanyolca: rascacielos (gök-kazıyan»)
İsveççe: skyskrapa (gök-kazıyan»)
İtalyanca: grattacielo (gök-kazıyan»)
İzlandaca: skýjakljúfur (gök-yaran»)
Japonca: 摩天楼 [matenrou] (gök-kazıyıcı kule»)
Katalanca: gratacel (gök-kazıyan»)
Kürtçe: balexane (endamlı bina»)
Macarca: felhőkarcoló (bulut-kazıyan»)
Makedonca: [oblakoder] (bulut-kazıyan»)
Norveççe: skyskraper (bulut-kazıyan»)
Lehçe: drapacz chmur (bulut-kazıyan»)
Letonca: debesskrāpis (gök-kazıyan»)
Litvanca: dangoraižis (gök-kazıyan»)
Portekizce: arranha-céu (gök-kazıyan»)
Rumence: zgarie-nori (gök-kazıyan»)
Rusça: [neboskryob] (gök-kazıyan»)
Sırpça: [neboder] (gök-yırtan»)
Slovence: nebotičnik (gök-ovan»)
Türkçe: gökdelen (sky-piercer»)
Ukraynaca: [hmaroços] (gök-tırmalayan»)
Vietnamca: nhà chọc trời (gök-dürtükleyen»)
Yunanca: ουρανοξύστης [uranoksístis] (gök-kazıyan»)
Tarih
İlk gökdelen olarak Chicago'da 1884-1885te inşa edilen on katlı Home Insurance binası kabul edilmektedir. Günümüz koşullarıyla ilk gökdelen ise New York'taki Woolworth Building dir.

Gökdelenler 19. yüzyılın sonlarında New York, Şikago ve Londra da, 1930'ların başından itibaren Güney Amerika (Sao Paulo, Buenos Aires) ve Asya (Şanghay, Hong Kong, Singapur)da inşa edilmeye başlandı.
Dünya'nın en yüksek gökdelenleri (İlk 50)