Arnold Schönberg

Arnold Franz Walter Schönberg (d. 13 Eylül 1874, Viyana, Avusturya - ö. 13 Temmuz 1951, Los Angeles, ABD)
20. yüzyıl müziğine büyük katkılar yapmış Avusturya-Macaristanlı besteci. 1941den sonra ABD vatandaşı olmuştur.
Yaşamı
13 Eylül 1874te Viyanada doğdu. 8 yaşında keman çalmayı öğrendiği zamandan itibaren beste yapmaya başladı. Teorik bilgisinin büyük bir kısmını kendi başına çalışarak kazandı. 1894te kendisinden 3 yaş büyük besteci Alexander von Zemlinskyden kontrpuan dersleri aldı.
1901-1903 arasında Berlinde orkestra şefi olarak çalıştı. 1904te Viyanada öğretmenlik yapmaya başladı. Webern, Berg öğrencileri oldular. 1919da yeni müziğin icrası için bir topluluk kurdu. Bu topluluğun verdiği konserlere eleştirmenler alınmıyordu. Alkışlamak yasaktı ve konser programı dağıtılmıyordu.
1925te öğretmenlik yapmak üzere Berline geri döndü. 1933te Yahudi olduğu için Naziler tarafından Berlini terk etmeye zorlandı. 1898de Hristiyanlığa geçmiş olmasına rağmen Parise sürgün gidince, tekrar Yahudiliğe döndü. 1934te ABDye gitti, o zamana değin Schönberg olan ismini Schoenberg olarak değiştirdi ve 1936da UCLAda ders vermeye başladı. 13 Temmuz 1951de Los Angelesta hayatını kaybetti.
Beste yaşamına 1897de yaylı çalgılar dörtlüleriyle başladı. 1899da Verklart Nachtı tamamlayıp, 1900de Gurrelieder üzerinde çalıştı. Berlin Konservatuvarı'nda görevli olduğu dönemde Pelleas und Melissandeyi besteledi.
Schoenberg, 1903 ile 1907 arasındaki eserlerinde kromatik armoninin limitlerini zorladı. Müziğinde tonal yapı giderek önemini kaybederken, en sonunda 1909daki 3 piyano eseriyle beraber atonaliteye dönüştü. 1911de müziğin evrimi açısından bir mihenk taşı olan kitabı, Harmonielehre yayımlandı. Bu dönemde Schoenberg aynı zamanda dışavurumcu tarzda resimler yapmaktaydı.

Schoenberg 1913-1921 arası dönemde çok az eser yazdı. 1923te tamamladığı Op. 23 5 Piyano parçası ve Op. 24 Serenad dünyaya 12li nota sistemini tanıtan eserlerdi.
ABDye gittikten sonraki yıllarda kimi zaman 12 nota sistemli, kimi zaman tonal eserler yazdı. Bu konuyla ilgili olarak Her besteci, yaratıcılığının durmaması için, farklı tarzlarda yazabilmelidir. demiştir.
Schoenbergin müziği melodik ve lirik sürprizlerle dolu ve oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Dinleyici için bu müziği anlamak çaba gerektirir.
Ek olarak Schönberg'ten küçük bir alıntı:
"İnsanlar 'konforu' buldular ve rahatı tercih ettiler. Çağdaş insanın amacı, zahmetsiz bir yaşam geçirmektir. Yani, az hareketli, az yıpratan bir yaşam. Bu yüzden insan yüzeyselleşmiştir. Araştırmaz, incelemez, var olanla yetinir.'Konfor', zihinsel tembellikle eş anlamlıdır. Bu müzik için de geçerlidir. Geleneksel müzik durağandır. Ton sisteminin dışına çıkmaz, dolanır durur. Her ne kadar Romantik besteciler kakışımlı ses ve akorlarla düzenin(tonun) sınırlarını zorladılarsa da, bu yeterli değildir. Sonuçta, düzenin(tonun) içinde hareket ederler. Tam kopuş yoktur. Nasıl toplumdaki yozlaşmış ve tutucu, ahlaki değerlere karşı mücadele ediyorsak, yerleşmiş müzik kurallarına karşı da mücadele etmeli ve bu kuralları yıkmalıyız. Müzikte çözülen sınırlar, insan ve doğa, ruh ve dünya, ahlak ve toplum kurallarının simgeleridir."
"Sanatçının antenleri en ince karakterleri sismograf gibi saptar. İşitilemeyecek kadar hafif ve gizli(kalmış) şeyler beni çeker, merakımı uyandırır. Her büyük sanatçı en belirsiz esin kaynağına tepki gösterir. Böylece, yeni olan kendisini dolaylı olarak açıklar. Bu bulma olgusuyla en işitilmeyen duyulur, bulunur, insan sadece kendi içine, ta dibine kadar bakabilmeli ve dinleyebilmelidir."
Seçilmiş eserleri
Verklärte Nacht: Yaylisazlar için sekstet (1899)
Gurre-Lieder: Solist sesler, koro ve orkestra. Metin Jens Peter Jacobsen (1900-1901, 1913)
Op.5 Pelleas und Melisande (1902/03)
Op.9 Kammersymphonie No. 1 (Oda Senfonisi No. 1), (1906)
Op.10 Kuartet No. 2 Fa-diyez-minor (Soprano) (1907)
Op.16 Orkestra Icin Bes Parca, (1909)
Op.17 Erwartung: Müzikli dram. 1 Perde. Libreto:Marie Pappenheim. (1909)
Op.18 Die glückliche Hand: Müzikli dram, 1 Perde. Libreto:Arnold Schonberg. (1910-1913)
Op.19 Sechs Kleine Klavierstücke (6 küçük piyano parçasi) (1911)
Op.21 Pierrot Lunaire, Metin:Albert Giraud (1912)
Op.25 Piyano Suiti:(1921/23)
Moses und Aron: Opera 3 perde. (1930-1932)
Koncerto Si-bemol: Yaylisazlar kuarteti ve orkestra (1933). George Frederic Handel Concerto Grosso, op.6, no.7 ardindan
Op.32 Von heute auf Morgen: Müzikli dram. 1 Perde. Libreto:Gertrud Schönberg ('Max Blonda')
(1928-1929)
Op.36 Keman Konçertosu: (1936)
Op.38 Kammersymphonie No. 2 (Oda Senfonisi No. 2) (1909/39)
Op.39 Kol Nidre: Koro ve orkestra için (1938)
Op.41 Ode to Napoleon Buonaparte,: (1942)
Op.42 Piyano Konçertosu: (1942)
Op.46 A Survivor from Warsaw (Varşova'dan Kurtulan bir Kişi): (1947)
Medya
Arnold Schönberg, Op.10 Yaylısazlar Kuarteti No.2 4. bölüm. 2007 "Carmel Yaylısazlar Kuarteti", Soprano:Rona Israel-Kolatt