Kuleli Askerî Lisesi

{{Okul bilgi kutusu
|adı = Kuleli Askeri Lisesi
|amblemi = Kuleli Askeri Lisesi arma. png
|slogan =
|eğitim dili = Türkçe
|yabancı dil = İngilizce, Fransızca, Almanca, Çince, Rusça, Farsça, Arapça
|kuruluş = 21 Eylül 1845 (Mekteb-i Fünun-ı İdadiye olarak)1925 (Kuleli Askeri Lisesi olarak)10 Ekim 2022 (Milli Savunma Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Kuleli Yerleşkesi olarak)
|kapanış = 31 Temmuz 2016 (Kuleli Askeri Lisesi)|türü = Askeri Lise
|öğrenci sayısı =
|müdür =
|şehir = Çengelköy, İstanbul
|ülke =
|web sitesi = Ana sayfa
|komutan1_başlık = Komutan
|komutan1 = Piyade Albay Cumhur Yazgan
|komutan2_başlık = Müdür
|komutan2 = Prof. Dr. Hamit Haluk Selim
|}}
Kuleli Askeri Lisesi ya da günümüzdeki resmi adıyla Milli Savunma Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Kuleli Yerleşkesi, İstanbul Boğazı kıyısında, Anadolu yakasında yer alan askeri okul. Bugünkü yerleşkede harp okullarını kazanan subay adayları, 1 yıl yabancı dil eğitimi almaktadır.
Önceden okulun amacı Türk Silahlı Kuvvetlerine subay ve Kara Harp Okuluna kaynak teşkil edecek öğrenci yetiştirmekti. Okula girebilmek için Türk Silahlı Kuvvetlerinin belirlemiş olduğu kriterlere uygunluk esas alınmaktaydı. 2016 Türkiye askeri darbe girişiminden sonra ilan edilen OHAL kapsamındaki Kanun Hükmündeki Kararname ile 31 Temmuz 2016 tarihinde diğer askeri okullarla birlikte Kuleli Askeri Lisesi de kapatılmıştır.
Bina, günümüzde Milli Savunma Üniversitesinde eğitim gören askeri öğrencilere hizmet vermektedir.
Yerleşim bölgesi
II. Mehmed İstanbulu aldığı zaman Kuleli Askeri Lisesinin şimdi bulunduğu yerde bir koru, içerisinde de bir manastır ile bir kule bulunuyordu. 1512-1520 yılları arasında Yavuz Sultan Selim devrinde manastır yeniçerilere kışla olarak verilmiştir. Bu kışla mevkii, Bostancıbaşı Odaları diye anılırken zamanla güzel ve süslü bir bahçe haline gelişinden olacak ki Kuleli Bahçesi diye tanınmıştır. I. Süleyman padişah olunca, bahçede yüksek bir kulesi bulunan dokuz katlı ve her katı fıskiyeli havuzlarla süslenen büyük bir kasır yaptırmıştır. III. Ahmed, kule bahçesi ve etrafını has olarak kendi mülkiyetine almıştır. Bu dönemde Doğu Roma devrinden kalan kule yıktırılmıştır. 1744 yılında Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşanın damadı Kaymak Mustafa Paşa tarafından sahilde bir mescit yaptırılmıştır.
Tarihi
Askeri reform ve kışla dönemi
II. Mahmut (1808-1839) döneminde, Bostancıbaşı Odaları mevkiinde, yani okulun şimdi bulunduğu yerdeki bu kışla, Kuleli Askeri Lisesinin ilk yapısı olmuştur. Abdülmecit devrinde (1839-1861) kışla yanınca yerine, yarı kagir olarak yenisi inşa edilmiştir (1843). İki tarafına da kuleler yapıldığı için kışlaya bu tarihten itibaren Kuleli Kışla denilmeye başlanmıştır.
1847de su yolları tamamlanarak kışlanın su işi de halledilmiştir.
Kafkasyalı Hüseyin Paşa tarafından tertiplenen ve Sultan Abdülmeciti tahttan indirmek hedefini güden hareketin meydana çıkarılması üzerine, suçluların yargılanması Serasker Rıza Paşa tarafından Kuleli Kışlasında yapılmıştır. (Kuleli Olayı, 1859)
Kırım Savaşı'na iştirak etmek üzere İstanbul'a gelen Fransız ve İngiliz askerlerinin bir kısmı, Fransanın İstanbul Maslahatgüzarının isteğine uyularak bu kışlaya yerleştirilmiştir(1854). Burası, müttefik askerlerinin kışla ve hastanesi haline getirilmiştir. Harpte yaralanan ve tedavileri sırasında ölen müttefik askerleri kışlanın kuzeyindeki mezarlığa gömüldüğü için yakın zamana kadar bu mezarlığa İngiliz Mezarlığı deniliyordu.

Kışla, 1856da İngilizler tarafından boşaltılırken, çıkarılan kasıtlı bir yangınla tamamen harap olmuştur. Abdülaziz devrinde (1861-1876) kışla, ana duvarları kagir, iç bölmeleri, tavan ve tabanları ahşap olarak iki kat halinde, Osmanlının Ermeni saray mimarlarından Garabed Amira Balyan tarafından inşa edilmiş; böylece bugünkü kışla ortaya çıkmıştır(1871).
Askeri lise dönemi
Osmanlı dönemi
Kuleli Askeri Lisesi, Mekteb-i Fünun-ı İdadiye'' adı altında 21 Eylül 1845te bugün İstanbul Teknik Üniversitesi olarak kullanılan Maçka Kışlasında kurulmuştur. Bu kışlanın tamiri nedeniyle ilk eğitim öğretim yılını, Mızıka-i Hümayün ve Baltacılar dairesi olarak kullanılan Çinili Köşkte tamamlamıştır. Maçka Kışlasının tamiratının tamamlanması üzerine buraya taşınan Mekteb-i Fünun-ı İdadiye, Sultan Abdülmecitin de bulunduğu bir törenle 10 Ekim 1846da ikinci eğitim-öğretim yılına başlamıştır. 1868de mevcut askeri idadilerin(liselerin) birleştirilmesi kararı alınmıştır. Bu tarihte, Kuleli de dahil olmak üzere, dört askeri idadi Umum Mekteb-i İdadi Şahane adı altında birleştirilerek Galatasaray Kışlasına nakledilmiştir. İdadilerin birleştirilmesinden istenen sonuç elde edilemeyince, 1872de okulların ayrı ayrı öğretime devam etmeleri kararlaştırılmıştır. Bunun üzerine, Mekteb-i Fünun-ı İdadiye ve Deniz İdadisi, Kuleli Kışlasına taşınmıştır. Bu tarihten sonra okul Kuleli İdadisi adıyla anılmaya başlamıştır.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı dolayısıyla Kuleli'nin hastahaneye çevrilmesi kararlaştırılınca okul, Pangaltı'daki harp okulu binasına taşınmıştır. Savaşın sona ermesiyle birlikte Askeri Tıbbiye İdadisi ile birlikte yeniden Çengelköy'deki binasına dönmüştür (1879). Mevcudun artması üzerine okul haricindeki sırt üzerindeki okul hastanesi tahliye edilip burası tıbbiyeye tahsis edilmiştir. Hastane ise Beylerbeyi'ne taşınmıştır. Askeri Tıbbiye İdadisi, daha sonra Haydarpaşa'ya nakledilmiştir (1910).
1912-1913 Balkan Harbi sırasında Kuleli Kışlası tekrar hastane olmuştur. Öğrencilerin bir kısmı Kandilli Kız Lisesinin bulunduğu Adile Sultan Sarayı'na bir kısmı da Beylerbeyi Sarayı'nın yanındaki binalara gönderilmiştir. 1913 yılı sonunda, okul tekrar eski binasına taşınmıştır.
I. Dünya Savaşı sırasında okul bir dönem Büyük Adadaki Rum Yetimhanesine taşınmıştır. Savaş sonu 5 Kasım 1920'de İngilizlerin Mondros Mütarekesine dayanan istekleri üzerine okul binası boşaltılıp İngilizler tarafından Ermeni yetim ve göçmenlerine tahsis edilmiştir.
26 Aralık 1920'de Kuleli İdadisi, önce Kağıthanede, Sünnet Köprüsü yanındaki çadırlardan ibaret bir ordugaha, bir ay sonra da Maçkadaki karakol binasına taşınmıştır. İngilizlerin buraya da el atması üzerine, Beylerbeyi Sarayı yanındaki eski Jandarma Okulu'na nakledilmiştir.
26 Ağustos 1922de başlayan Büyük Taarruz'un parlak bir zaferle sonuçlanması sonucu başlayan Lozan Barış Görüşmeleri ile beraber İngilizler, Kuleli Kışlası'nı boşaltarak Türk makamlarına teslim etmişlerdir. Böylece okul, üç yıllık bir aradan sonra, 6 Ekim 1923te eski yerine tekrar taşınmıştır.
Cumhuriyet dönemi
1924te çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Eğitim Birleştirilmesi) ile okul sivil liseye dönüştürülmüş, adı da Kuleli Lisesi olarak değiştirilmiştir. Aynı ders yılı sonunda bu uygulamaya son verilmiş ve okul tekrar askeri liseye çevrilmiştir. Ayrıca 1925te bugünkü adını almış, Kuleli Askeri Lisesi olarak anılmaya başlamıştır.
II. Dünya Savaşı nedeniyle, seferberlik planlarına uyularak Kuleli Askeri Lisesi Mayıs 1941de Konyaya nakledilmiştir. Kuleli Kışlası 1000 yataklı askeri hastane haline getirilmiş ve Boğaz Nakliyat Komutanlığı da buraya taşınmıştır.

İkinci Dünya Savaşının sona ermesinden sonra, 18 Ağustos 1947de İstanbula taşınarak tekrar ve son kez tarihi ve kutsal yuvasına kavuşmuştur. Kuleli Askeri Lisesi, 1975-76 öğretim yılına kadar Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığına bağlı liselerin fen kolu programını uygulamıştır. Bu tarihte kolej sistemine geçilmiş, daha önce üç yıl olan öğretim süresi hazırlık sınıfının açılmasıyla birlikte dört yıla çıkarılmıştır. 2005 yılında MEB'in liselerdeki öğrenim süresini 4 yıla çıkarmasıyla beraber hazırlık sınıfı kaldırılmıştır. 2008 yılında alınan kararla öğrenim süresi 5 yıla çıkmıştır. 2013 yılında ise tekrar eğitim ve öğretim süresi 4 yıla düşürülerek hazırlık sınıfı kaldırılmıştır.
2016 Türkiye askeri darbe girişiminden sonra ilan edilen OHAL kapsamındaki Kanun Hükmündeki Kararname ile 31 Temmuz 2016 tarihinde diğer askeri okullarla birlikte kapatıldı.
Çalışmalar
Kuleli Askeri Lisesi'ne 2006 yılında dikilen dev Türk Bayrağı, 43 metrelik boyu ile İstanbul'un 2. en büyük Türk Bayrağı'dır. Bayrak, İstanbul'un birçok noktasından rahatça görülebilmektedir. Özellikle eklenen yüksek voltajlı projektörler, bayrağın geceleri de rahat görünmesini sağlamaktadır.
Okul müzesinde öğrencilerin aldığı ödüller ve bir adet Filkuşu yumurtası bulunmaktadır. Ayrıca altın sırmalı koltuklar ve çeşitli antika eşyalar da mevcuttur.
Kuleli Askeri Lisesi Marşı
Deniz senin, toprak senin, gök senin,
Zafer olsun en mukaddes emelin.
Çağlayanlar gibi köpür arşa taş,
Ufuklardan yüksel şahikalar aş.
(Nakarat)
Ey şerefli, şanlı yuva KULELİ,
Hedefindir bütün cihan ileri.
Hayat umar vatan tatlı sesinden,
Miras kalan asil kandır ceddinden.
Ay yıldızın gökyüzünden parlasın,
Nurunda Türklük dünyayı kaplasın.
Senin adın bu ülkede tanınmış,
Cumhuriyet kitabına yazılmış,
Sen mukaddes, altın ocak KULELİ,
Saklar bağrın kahramanlık emeli.
Besteleyen: Hamdi Ergüvenç
Güfte: Kemal Yalçınalp
Kuleli Askeri Lisesi Marşı, 1927-1928 öğretim yılında yazılarak bestelenmiş, ilk kez 1935-1936 yılına ait okul yıllığında yayımlanmıştır.
Mezunları
Lisenin kayda değer mezunları şu şekildedir:
Resim galerisi