Piet Mondrian

Piet Mondrian (d. 7 Mart 1872, Amersfoort, Hollanda - ö. 1 Şubat 1944, New York, ABD), Hollandalı ressam Pieter Cornelis Piet Mondriaan 1912 sonrası Mondrian.
Theo van Doesburg tarafından bulunmuş De Stijl sanat hareketi ve oluşumunun önemli bir destekçisiydi. Temsili olmayan ve Neoplastisizm olarak adlandırdığı stili yaratmıştır. Bu stil beyaz zemin üzerine enine ve boyuna siyah çizgilerden ve 3 ana renkten oluşur.
1905 resimleri (The River Amstel) ile 1907deki resimleri (Amaryllis) arasında Mondrian imzasının söylenişini Mondriaandan, Mondriana çevirmiştir.
Hollanda (1872-1912)
Ailesinin ikinci çocuğu olan Mondrian Hollanda, Amersfootta doğdu. Soyu Haguede 1670ler kadar eski zamanda yaşamış Christian Dirkzoon Monderyana dayanır. Babası merkez okulların birinde başöğretmen olarak tayin edildikten sonra ailesi Winsterwijke taşınır. Mondrian sanatla çok erken yaşta tanışmıştır, yetenekli bir resim öğretmeni olan babası ve Hague sanat okulundan Willem Marisin öğrencisi olan amcası ile birlikte genç Piet sık sık Gein nehrinin yanında çizim yapmıştır.
Katı bir Protestan eğitiminden sonra 1892de Mondrian Amsterdam Sanat Akademisine girer. vasıflı bir öğretmen olabileceği görüldüğü için eğitimine öğretmen olarak başlar aynı zamanda hem eğitim görürken hem de resim yapmaya devam eder. Bu dönemki çalışmalarının çoğu natüralist ya da empresyonist çoğunluklu manzara resimleridir. Yerlisi olduğu vatanının yeldeğirmenleri, yaylalar ve nehirlerden oluşan bu kırsal görüntüsü başlangıçta Hague okulunun Hollanda empresyonist akımının da etkisiyle Pietin resimlerine yansıdıktan sonra, kendi kişisel stilini ararken denediği akımlardır. Bu temsili resimler diğer farklı akımların Mondrian üzerindeki etkisini gösterir bunların içinde puantilizm ve fovizmin canlı renkleri de bulunur.
Mondrianın resimleri her zaman onun ilgilendiği çalışmalarla yakından bağlantılı olmuştur.1908de Helena Petrovna Blavatsky tarafından 19. yüzyılda ortaya çıkmış olan teozofi akımıyla ilgilenen Mondrian 1909da Teozofi Topluluğunun Hollanda Bölümüne katıldı. Blavatskynin çalışmaları ve ruhani bir akım olan Rudolf Steinerın Antropozofi estetik görüşünün daha sonraki gelişimini yakından etkilemiştir. Blavatskye göre doğa hakkındaki bilgileri gözlemeye dayanan yollardan daha farklı bir şekilde elde etmek mümkün. Ve Mondrianın hayatının geri kalanında yapacağı çoğu çalışma bu ruhani anlayış üzerinde yapacağı arayıştan ilham alınarak yapılacaktır.
Mondrianın daha sonraki çalışmaları 1911de Amsterdamdaki Moderne Kunstkring Cubism sergisinden derinlemesine etkilenecektir. Basitlik üzerinde yaptığı çalışmalarının etkisi Stiliven Met Gemberpofun iki farklı versiyonunda belli olur.
Paris 1911-1914
1911de Mondrian Parise taşınır ve adını isminden bir a düşürerek değiştirir bunu yapmasındaki amaç Hollandadan gidişine göndermek yapmaktır. Bu değişim 1907 öncesi yaptığı çalışmalarda fark edilir. Paristeyken Picasso ve Braquenin Kübizm stilinin etkisi Mondrianın hemen hemen neredeyse tüm çalışmalarında belli olur. The Sea (1912) gibi resimlerinde ve daha birçok çalışmasında hala ağaçların simgeselliği kullanılsa da çoğunlukla Kübizmde bulunan geometrik şekillerin resmini domine edişi artmıştır. Mondrian Kübizmi resmiyle birleştirmeye hevesli olsa da Kübizmi sanat yolculuğunda ulaşılacak bir yerdense uğranılacak sakin bir liman olarak gördüğü açıkça bellidir.
Paris 1914-1919
Kübistlerin aksine, Mondrian hala ruhani ilgilerini, sanatıyla birleştirmeye çabalıyordu. Ve 1913'te teozofi çalışmalarıyla sanatını birleştirerek temsili resimden son kaçını yapıyordu. 1914te Mondrian ailesini ziyaret etmek için Hollandaya döndüğünde 1. Dünya savaşı çıkar ve bu dönemde Hollandada kalmaya zorlanır. Bu dönemde Larenin sanatçı kolonisinde kalır ve Bart Ven der Leck ve Theo van Doesburgle tanışır. Tanıştığı bu iki sanatçının ikisi de o zaman kendi kişisel sanat bakış açılarını aramaktadırlar. Van der Leckin sadece ana renkleri kullanması Mondrianı yakından etkilemiştir. Van Doesburgla birlikte, Mondrian De Stijli yaratmıştır, De Stijldeki ilk makalesinde Mondrian kendi yarattığı neoplastisizmi tanıtmıştır.
Mondrian 1917 ve 1918 yılları arasında De Nieuwe Beelding in de schilderkunst makalesini yayınlamıştır. Bu onun kendi sanatçı bakışını yazı olarak anlatmaya çalıştığı ilk denemesi olmuştur. Fakat Mondrianın bu teori üzerine yaptığı en iyi ve sıkça alıntı yapılan ifadesi H. P. Bremmere 1914e yazdığı bir mektupta ortaya çıkmıştır.
Çizgileri ve farklı kombinasyonlardaki renkleri düz zemin üzerine yansıtarak genel güzelliği en belirgin şekilde ifade etmek için kullanıyorum. Doğa bana ilham kaynağı oluyor beni diğer ressamlarda olduğu gibi farklı bir duygusal pozisyona sokuyor ve bu bana bir şeyler yapmamı tetikliyor. Fakat ben hala varlıkların en basit ve gerçek haline ulaşmak istiyorum ta ki onların özünü bulana kadar.
Enine ve boyuna çizgilerin hesaplamayla olmayan onun yerine farkındalık ile yaratılarak estetiğin en basit halinin uyumunu yansıtacağına inanıyorum ve bu uyum renkler eklenerek gerçek kadar güçlü bir sanat eseri haline getirilebilir.
Paris 1919-1938
1919da savaş sona erdiğinde 1938e kadar kaldığı Fransaya geri döndü. Sanatsal yeniliklerle dolmuş savaş sonrası Parisinde Mondrian hayatının geri kalanında kullanacağı ona saf sanata ulaştıracak özgürlükçü bir ortam yakalamıştır. 1919 sonlarında Mondrian kurşun levha tabanlı resim çalışmalarına başlar ve 1920de ona tanınmasını sağlayan stil yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlar.
Bu stildeki ilk çalışmalarında kullandığı çizgiler daha ince ve siyah yerine gridir. Ve çizgiler aniden kesilmektense resmin köşelerine doğru gittikçe soluklaşmaya başlayan bir şekilde kullanılmıştır. Biçimler daha sonraki çalışmalarındakine göre daha küçük ve daha fazla sayıda kullanılmıştır. Ve neredeyse hepsi ana renkler, siyah ve gri renklerle boyanmıştır sadece bazıları beyaz bırakılmıştır.
1920 ve 1921 arasında Mondrianın çalışmaları asıl ve olgun şekillerine kavuşmaya başlamıştır. Artık daha sık ve daha geniş olan siyah kalın çizgiler şekilleri ayırmış ve oluşan şekillerin birçoğu daha öncekine göre beyaz bırakılmıştır. Bu gelişim Mondrianın sanatındaki devrim olmamıştır bu gelişmeler onun resmini yavaş yavaş belirlese de Mondrianın stili yıllar ilerledikçe Pariste ilerleyen yıllarda gelişmeye devam etmiştir.
1921deki çalışmalarında siyah çizgilerin birçoğu (hepsi değil) tuvalin köşelerinden daha uzak çizilmiştir şekiller hala düzenini korusa da artık daha az renkli şekil kullanıp beyaz çoğunluk olarak kullanılmıştır.
Bu eğilimler Mondrianın 1920nin ortalarında ürettiği lozenge çalışmalarda daha belirgindir Lozenge resimleri elmas şeklinde durmaları için 45 derece eğim verilmiş çalışmalardır. Bu çalışmaların en tipik örnekleri şu an Philadelphia Sanat Müzesinde sergilenen Schilderij No: 1 Lozenge With Two Lines and Blues (1926)da bulunmaktadır. Bu resimler sadece iki siyah dikey çizgi ve mavi boyanmış üçgen şekillerden oluşur. Çizgiler tuvalin köşelerine kadar ilerlerken resim neredeyse başka büyük bir resmin parçasıymış etkisini veriyor.
Schilderij No. 1 belki de Mondrianın minimalizm anlayışının en belirgin örneği. Yıllar geçtikçe çizgiler resimlerde çizgilerin önüne geçmeye başlamıştır.1930 yıllarında Mondrian daha ince ve ikili çizgileri daha sık kullanmaya başlamıştır. İkili çizgiler Mondrianı özellikle heyecanlandırmıştır çünkü onların resmine keşfetmek isteyeceği yeni bir dinamizm getireceğine inanıyordur.
Duvar Çalışmaları
47 yaşındaki Piet Mondrian Hollandayı kuralsız Fransa için 1919da ikinci kere terk etmiştir. Ve iki yıldır yazdığı Neoplastisizmin ilkelerini aklında daha rahat bir şekilde ifade edebileceği bir stüdyo için bir kere daha terk etmek üzeredir. Stüdyonun bir takım hatalarını gizlemek için hızlı ve ucuz bir şekilde renkli geniş dikdörtgen parçaları kullandı. Daha küçük kare ve dikdörtgen kağıt parçalarını kullanarak duvarlara yerleştirdi.
1943 sonbaharında 71 yaşında, Mondrian ikinci ve son evine taşındı ve yıllardır öğrendiği alçakgönüllü hayatı sanatıyla birleştirdi. Yüksek duvarları sehpalarda ve koltuklarda kullandığı şekilde beyaza boyadı. Bu son stüdyonun ziyaretçileri bir ya da iki yeni tuval gördü, fakat onları asıl etkileyen paradoks ve doğaçlama şekilde hem canlı hem sakin görünümlü şekillerdi, Mondrianın kendi söylediği gibi yarattığı en iyi alandı Trajik bir şekilde orada sadece birkaç ay kalabildi ve 1944 Şubat ayında akciğer iltihabından hayata gözlerini yumdu.
Ölümünden sonra Manhattandaki arkadaşı ve sponsoru sanatçı Harry Holtzman ve bir başka ressam arkadaşı Fritz Glamer özenli bir çalışma sonucu 6 haftalık bir sergi sonrası Mondrianın belgeselini yayınladı. Stüdyoyu dağıtmadan önce Mondrianın işini orijinal bir şekilde koruyup tıpkı orijinalinin benzeri şeklinde yerleştirerek Holtzman Manhattan Sanat Müzesinde iki kere sergilenmesini sağladı.
Ölümü
Piet Mondrian 1 Şubat, 1944'te akciğer iltihaplanması sonucu öldü.
Anısına 2 Şubat 1944 günü yapılan anma törenine 200 kişi katıldı.