Avrupa Parlamentosu

Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği'nde yaşayan 450 milyon nüfusu temsil eder ve temel işlevi bir siyasi güç olarak topluluk politikalarının hazırlanması için gereken kararları üretmektir.
Avrupa Parlamentosu, yasama sürecine katılır, bütçeye ilişkin yetkiler taşır ve Komisyon ve Konseyi denetleme yetkisini de bünyesinde barındırır. Parlamento, Avrupa Komisyonu üyelerinin tayinlerinin onaylanması ve üçte iki oy çoğunluğuyla Komisyonu görevden alma yetkilerine sahiptir. Ayrıca, Komisyon programını onaylayıp, Komisyon ve Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi'ne yazılı ya da sözlü sorular yönelterek Avrupa politikalarının işleyişini izler.

Avrupa Parlamentosunun işlevleri arasında, araştırma komisyonları kurmak ve Avrupa Birliği vatandaşlarının dilekçelerini incelemek de vardır. Birlik anlaşması uyarınca Parlamento, Avrupa Birliği kurumlarının yürüttükleri faaliyetlerin uygulanması sürecinde gündeme gelebilecek görevi kötüye kullanma sorunlarına ilişkin olmak ve vatandaş şikayetlerini incelemek üzere bir ombudsman atama yetkisine sahiptir.
Bütçe konusuna ilişkin olarak ise, Avrupa Parlamentosu, Konsey ile yetkileri paylaşır. Yıllık bütçeyi onaylar ve bütçe uygulamasını izler.
Avrupa Birliği mevzuatının hazırlanmasındaki işlevi ise şöyle:
Komisyon tarafından hazırlanan mevzuat önerilerinin yürürlüğe konmasında Konsey ile yetki paylaşıyor. 1986da Avrupa Tek Senedinin kabulünü izleyerek mevzuata ilişkin yetkileri arttırılan Parlamento, Birlik Anlaşması paralelinde de önemli bazı konulardaki yönetmelik ve yönergelerin kabulünde Konsey ile eşit statüye taşınmış durumda. Yine aynı şekilde önem taşıyan bazı kararlar ve anlaşmalar (örneğin yeni üyelerin katılımı gibi) konusunda da Konseyin, Parlamentonun onayını alması gerekiyor. Faaliyetlerini Strazburg, Lüksemburg ve Brükselde yürütüyor.
Yapısı
Temelinde, 1951de kurulan ve ilk toplantısını 78 üyeyle 1952 yılında yapan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) yatmaktadır. AKÇT, Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulmasını izleyerek 1958de Avrupa Toplulukları Parlamenterler Meclisi adını alarak; bu ortak parlamentonun 1958deki üye sayısını ise ulusal parlamentolarca tayin edilen 142 üye oluşturmaktadır. 1979da 410 üye söz konusu iken, Yunanistan ve onu izleyerek Portekiz ve İspanyanın da katılımından sonra meclis üye sayısı 518e çıkmıştır. İsveç, Avusturya ve Finlandiyanın katılımlarını izleyerek parlamentonun üye sayısı artmıştır. 1979dan bu yana tek dereceli genel seçimle işbaşına gelen Avrupa Parlamentosunun üyeleri, ABnin üye sayısını 25e çıkarttığı genişleme ile birlikte 732e ulaşmıştır. 2007 yılındaki genişleme ile birliğin nüfusu artmıştır. Böylece parlamenter sayısı 736'ye çıkmıştır.

Genişletilmiş Başkanlık Divanı, Parlamentonun temel karar alma organıdır. Genişletilmiş Başkanlık Divanı, başkan ve başkan yardımcılarının biçimlendirdiği divan; divan üyeleri ve siyasi grup liderlerinden oluşmaktadır.
AB genişleme sürecindeki işlevi
Avrupa Parlamentosunun genişleme sürecindeki işlevi Avrupa Birliği'ni Kuran Anlaşma, madde 49da net bir şekilde özetleniyor: 49. madde içindeki ilgili bölüm şöyle:
6. maddenin 1. paragrafında belirtilmiş olan ilkelere uyan her Avrupalı devlet Birlike üye olmayı talep edebilir. Devlet, başvurusunu Konseye yöneltir. Konsey de Komisyonun görüşünü ve Avrupa Parlamentosu üyelerinin salt çoğunluğu ile verilmiş olumlu oyu aldıktan sonra, oy birliği ile karar verir.
Bir diğer ifade ile, Parlamentonun değerlendirmeleri sonucunda salt çoğunlukla olumlu bir karara varılmaması halinde yeni üyenin kabulü olanaksızdır.
Parlamentonun genişleme sürecindeki işlevlerinden bir diğeri de aday ülkelere ilişkin raportörlerin belirlenmesidir. Söz konusu raportörler, aday ülkelerin siyasi, ekonomik ve sosyal yapıları ile ilgili olarak toplanan bilgileri Parlamentoya iletme görevini üstlenir ve toplanan bilgileri güncelleştirir.

Parlamento Genel Sekreterliği tarafından aday ülkelerin gelişimi ve hazırlanma süreci ile ilgili bilgi akışının hızlandırılması amacıyla oluşturulmuş bir de Genişleme Görev Grubu vardır.