Rutkay Aziz

Aziz Ünal Rutkay (16 Mayıs 1947, İstanbul), Türk oyuncudur.
Hayatı
1947 yılında İstanbul'da doğmuştur. Babası Fikri Rutkay'dır. Asıl adı Aziz Ünal Rutkay'dır. Avusturya Lisesinde soyadları adlardan önce okunduğu için ismi "Rutkay Aziz" olarak söylenegelmiştir. O zamanki adıyla Sankt Georg Avusturya Koleji ortaokulunu bitirdikten sonra Bakırköy Lisesine kaydoldu. Burada okurken Tarık Akan ile tanıştı. Daha sonra lisans öğrenimini Galatasaray Üniversitesi Gazetecilik Fakültesinde tamamladı.
Tiyatroya lisede öğrenim gördüğü yıllarda başladı. Muhsin Ertuğrul yönetimindeki LCC Tiyatro Okulunda tiyatro eğitimi aldı. İlk tiyatro deneyimini Peter Weiss'ın "Marat-Sade" oyunundaki "Jean-Paul Marat" rolüyle yaşadı. Tiyatro hayatına 1971 yılından itibaren Ankara Sanat Tiyatrosu'nda devam etti. 1973 yılında yine bu tiyatroda sanat yönetmenliği ve yönetmenlik yapmaya başladı. İlk sinema deneyimini 1987 yılında Yer Demir Gök Bakır filmiyle yaşadı.
Ziya Öztan'ın yönettiği hem sinemada hem de televizyonda dizi halinde yayımlanan "Kurtuluş" ve "Cumhuriyet" filminde Mustafa Kemal Atatürk rolünü oynadı. İyi derecede Almanca ve Fransızca bilmektedir. Şiir okuma ve yazma uğraşları arasındadır. Tiyatro faaliyetlerinin yanı sıra çeşitli televizyon yapımlarında roller aldı.
Altın Koza Film Festivali'nde 'Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne layık görüldü.
Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfının başkanıdır.
Kızı Doğa Rutkay da oyuncudur.
Tiyatro oyunları
Yönettiği oyunlar
1972: 403. Kilometre : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: El Kapısı (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Ana : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1975: Nereye Payidar : (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1976: Komün Günleri : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977: Sakıncalı Piyade : (Uğur Mumcu) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977: Zengin Mutfağı : (Vasıf Öngören) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1978: Tak-Tik : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979: Oyun Nasıl Oynanmalı : (Vasıf Öngören) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980: Sınırda : (Muzaffer İzgü) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980: İyi Bir Vatandaş Aranıyor : Ataol Behramoğlu - Ankara Sanat Tiyatrosu
1981: Rumuz Goncagül : (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Galilei'nin Yaşamı : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Güneyli Bayan : (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Yaz Misafirleri : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1984: Bir Ceza Avukatının Anıları : (Faruk Erem) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985: Bir Halk Düşmanı : (Henrik İbsen) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985: Rumuz Goncagül : Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1986: Zengin Mutfağı : Vasıf Öngören - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987: Silahşörün Gölgesi : (Sean O'Casey) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987: Sonuncular : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1988: Kayıplar : (Ariel Dorfman) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1988: Sacco ile Vanzetti : (Howard Fast) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1989: Mefisto : (Klaus Mann) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1991: Yolcu : (Nazım Hikmet) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1993: Sakıncalı Piyade : (Uğur Mumcu) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1993: Yer Demir Gök Bakır : (Yaşar Kemal) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1994: Ay, Carmela! : (Jose Sanches Sinisterra) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1994: Jan Dark Davası : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1994: Pazar Keyfi : (G. Mitchelle) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1998: Akrep (oyun) : (Eşber Yağmurdereli) - Ankara Sanat Tiyatrosu
2001: Memleketimden İnsan Manzaraları : Nazım Hikmet - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2003: Benim Meskenim Dağlardır : Sabahattin Ali - Ankara Sanat Tiyatrosu
2012: Adalet Sizsiniz : Ümit Denizer - Perdeci Oyuncular / Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
Rol aldığı oyunlar
1970: Nafile Dünya (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1970: Sait Hop Sait : (Aziz Nesin) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1971: Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: 403. Kilometre : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: El Kapısı : (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: Evler Evler : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Ana : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Dimitrof : Hedda Zinner - Ankara Sanat Tiyatrosu
1976: Komün Günleri : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977: Sakıncalı Piyade : (Uğur Mumcu) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1978: Tak-Tik : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979: Ferhat ile Şirin : (Nazım Hikmet) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979: Oyun Nasıl Oynanmalı : (Vasıf Öngören) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980: Hikaye i Mahmut Bedrettin : (Mehmet Akan) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1981: Rumuz Goncagül : (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Galilei'nin Yaşamı : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Güneyli Bayan : (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985: Bir Halk Düşmanı : (Henrik İbsen) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985: Rumuz Goncagül : Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987: Silahşörün Gölgesi : (Sean O'Casey) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1990: Ayaktakımı Arasında : Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
2012: Adalet Sizsiniz : Ümit Denizer - Perdeci Oyuncular / Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
Filmografisi
TV yapımları
Ödülleri
1972: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - Gol Kralı Sait ve 3. Reich'in Korku ve Sefaleti
1972: En İyi Erkek Oyuncu ödülü - Evler Evler (oyun)
1978: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Yönetmen - Sakıncalı Piyade ve Zengin Mutfağı
1983: Sanat Kurumu - En İyi Yönetmen - Yaz Misafirleri
1990: 23. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu - Sis
2011: 48. Altın Portakal Film Festivali - Sanatta Sosyal Sorumluluk Ödülü
2020: 27. Adana Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü