turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Münir Ertegün

Mehmet Münir Ertegün (1883, İstanbul - 11 Kasım 1944, Washington, DC), Türk diplomat ve devlet adamı. Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde görev yapmıştır.
Babası evkaf nazırlarından Mehmet Cemil Bey, annesi ise İstanbul Sultantepe'deki Özbekler Tekkesi Şeyhi İbrahim Edhem Efendi'nin kızı Ayşe Hamide Hanım'dır. Şirket-i Hayriye idarecilerinden Rüstem Bey'in kızı, Dar'ül Muallimat'tan (Kadın öğretmen Okulu) mezun Hayrünnisa Hanım ile evlendi. Bu evlilikten Nasuhi, Ahmet ve Selma adında üç çocukları oldu
Oğulları Ahmet Ertegün ve Nesuhi Ertegün dünyanın en büyük plak şirketlerinden olan Atlantic Records'un kurucularıdır.
1908 yılında İstanbul Darülfünunu'nun "hukuk" bölümünden mezun oldu. Hariciye Nezareti'nde memur olarak göreve başladı. Sonrasında Bab-ı Ali hükumetinin hukuk danışmanlığına atandı. I. Dünya Savaşı sırasında İttifak Devletleri ile Rusya arasında yapılan Brest Litovsk Antlaşması'na katılan Osmanlı delegasyonunda yer aldı.
Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal Paşa'yla görüşmek üzere İstanbul Hükümeti'nce gönderilen Ahmed İzzet Paşa heyetinde görevlendirilerek Ankara'ya gittiyse de orada kalarak Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Dışişleri Bakanlığı baş hukuk danışmanlığına atandı. Lozan Antlaşması'na katılan Türk delegasyonunda hukuk danışmanı olarak bulundu.
Cumhuriyet döneminde Mustafa Kemal Atatürk tarafından Milletler Cemiyeti'ne Türk gözlemci ve aynı zamanda Bern ortaelçisi olarak İsviçre'ye gönderildi. Ardından Paris ve Londra'da büyükelçilik görevlerinde bulundu. 1934 yılında Washington, DC Büyükelçiliği görevine atandı ve 1944 yılında kalp krizinden dolayı hayatını kaybedene kadar bu göreve devam etti.
ABD'de görev yaptığı sırada Başkan Franklin D. Roosevelt ile yakın dost oldu. Türkiye ile ABD arasında kuvvetli ilişkiler kurulmasını sağlayan, sevilen ve etkin bir büyükelçi oldu. Kendisine verilen değerin bir yansıması olarak, vefatından sonra naaşı 1946 yılında ünlü Missouri Zırhlısı ile Türkiye'ye getirildi.
Naaşı, İstanbul Üsküdar'da Özbekler Tekkesi, tekkenin son postnişini dedesi İbrahim Edhem Efendi'nin de bulunduğu kabristana defnedildi.
Jazz

Jazz ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Müzik
Caz, bir müzik türü.
Jazz (John Handy albümü), 1962
Jazz (Queen albümü), 1978
Jazz (Ry Cooder albümü), 1978
Jazz (Wallace Roney albümü), 2007
Jazz (Tenacious D EP'si), 2012
"Jazz" (We've Got), A Tribe Called Quest albümü The Low End Theory'den çıkan single
Diğer
Jazz (marka)
Zilzal Suresi

Zelzele Suresi (Arapça: , Sūrat'ul Zelzele) veya Türkçeye yerleşmiş ismiyle Zilzal Suresi, Kur'an'ın 99. suresidir. Sure 8 ayet ve 33 kelimeden oluşur.
Bu sure tamamıyla Medine devrinde indirildiğine inanılan sure ismini içinde geçen zelzele isminden alır ki Türkçede deprem, sarsıntı anlamlarına gelir. Sure yeryüzünün büyük bir zelzele ile sarsılacağı ve içindeki ağırlıkları dışarı atacağı günü hatırlatarak başlar. Surede yeniden dirilen insanların yaptığı iyi işlerin mükafatını, yaptığı kötü işlerin cezasını göreceğinden bahseder.
İlter Türkmen

İlter Türkmen (8 Kasım 1927, İstanbul - 6 Temmuz 2022, İstanbul), Türk diplomat ve siyasetçi. 1980-83 yılları arasında Türkiye Dışişleri Bakanı olarak görev aldı.
Hayatı
Galatasaray Lisesi ve 1949 yılı Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunudur.
Kariyeri
1949 yılında girdiği Dışişleri Bakanlığı'nda çeşitli görevler aldı. 1967 yılında Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreter yardımcılığı, 1968 yılında Atina Büyükelçiliği, 1972'de Moskova Büyükelçiliği, 1975 yılında Birleşmiş Milletler nezdinde Daimi Temsilci görevlerinde bulundu, Temmuz 1980 tarihinde Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği görevine (Müsteşarlık) getirildi. 12 Eylül Darbesi'nden sonra kurulan Bülent Ulusu hükumeti'nde Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.
1983 yılında Birleşmiş Milletler Cenevre Daimi Temsilcisi, 1985 yılında Birleşmiş Milletler New York Daimi Temsilcisi, 1988 yılında Paris Büyükelçisi olarak görev yapmış ve 1991 yılında emekli olmuştur. Emekliliğini takiben 1991-1996 yılları arasında Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Yardımcısı unvanı ile Filistin Mültecilerine Yardım Teşkilatı Genel Komiseri olarak uluslararası bir görevde çalıştı.
1995 genel seçimlerinde MHP'den İzmir milletvekili adayı olmuş fakat seçilememiştir. Bir dönem Galatasaray Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde ders verdi.
Ailesi
Milli Emniyet Hizmeti Reisi Korgeneral Behçet Türkmen'in oğludur. Fatma Mina Özdoğancı ile olan evliliğinden Pembe Lale Apa ve Güner Behçet Türkmen isimli iki çocuğu olan İlter Türkmen, Galatasaray Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Füsun Türkmen ile evliydi.
Ölümü
6 Temmuz 2022 tarihinde İstanbul'da 94 yaşında öldü. Cenazesi 8 Temmuz 2022'de Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Lena

Kişi
Lena (isim)
Lena Meyer-Landrut - Alman şarkıcı
Lena Headey - İngiliz film oyuncusu
Lena Katina - t. A. T. u. grubunun üyelerinden biri, şarkıcı
Lena Olin - İsveçli film oyuncusu
Lena Philipsson - İsveçli şarkıcı. "Lena Ph" olarak da bilinir. (Gerçek adı "Maria Magdalena Filipsson"dır.)
Lena Klenke - Alman oyuncu
Lena Horne - Amerikalı şarkıcı ve oyuncu
Hayali Karakter
Bulma - Dragon Ball karakteri. (Bulma önceleri "Lena" olarak çağrılıyordu.)
Coğrafya
Lena (nehir)
Lena, Wisconsin
Lena, Norveç
Lena, Asturias
A'raf Suresi

A'raf suresi (Arapça: ), İslam dininin kutsal kitabı Kur'an'ın yedinci suresidir. Sure 206 ayetten oluşur.
Sure, ismini 46. ve 48. ayetlerinde geçen yüksek yerler, yüksek mevkiler anlamına gelen el-Araf kelimesinden almıştır. Bakara Suresi ile Şu'ara Suresi'nden sonra en fazla ayet içeren üçüncü suresidir. A'raf Suresi Mekke'de indirildiğine inanılmaktadır. İbn Abbas ve Mukatil'den yapılan bir rivayete göre 163-172 ayetleri Medine'de inmiştir. İslam dininde var olan Araf kavramından ve Araf'ta bulunanlardan, bu surenin 46-50 ayetlerinde bahsedilir. Bu nedenle sureye A'raf Suresi denmiştir.
Surede İslam dini itikadına (din esaslarına) ve diğer dini hükümlere ait birçok temel bilgi ve emir bildirilmektedir. Ayrıca bazı peygamberlerin kıssaları ve topluluklarının durumlarına dair tasvirler içerir.
Cin Suresi

Cin Suresi, (Arapça: ) Kur'an'ın 72. suresidir. Sure 28 ayetten oluşur.
Mekke'de indirildiğine inanılmaktadır. Cinlerin Kur'an dinleyip hidayete geldikleri anlatıldığından sure bu ismi almıştır;
İslam mitolojisinde cinler kaderin yazılmış olduğu Levh-i mahfuzdan veya Allah ile meleklerin konuşmalarından geleceğe ait gaybın haberlerini çalmak için göğe yükselirler. Ancak kendileri bu sırada yakıcı alev toplarıyla kovulur ve uzaklaştırılırlar. Bu sebeple Kur'an'ın gelmesinden sonra cinlerin gaybdan haber verme yeteneklerinin ellerinden alındığına inanılır. Mülk suresine göre bu alev topları "Dünya seması"nda bulunan yıldızların şeytanlara fırlatılmasıyla oluşur. Modernist yorumculardan bazıları ise cinleri kelime anlamlarına dayanarak bazıları mikroorganizma, tespit edilemeyen şahıs, radyasyon gibi gözle tespit edilemeyen varlıklar olarak ifade etmişlerdir.
Surede ayrıca tevhid, peygamberlik ve öldükten sonra dirilmek gibi meseleler de konu edilmektedir.
Değişik cin tasvirleri
İslam kültüründe cinlerin dumansız ateşten yaratıldıklarına ve değişik şekillere girebildiklerine, iyi ve kötü (kafir) cinlerin bulunduğuna inanılır. Ancak cinler melekler ve insanlara göre daha güçsüz varlıklardır ve Allah istemeden insanlara zarar veremezler. Bu yüzden cinlerden korunma için değişik dua ve sureler (felak-nas) den yarar umulur.
Hazan

Hazan, aşağıdaki anlamlara geliyor olabilir:
Sonbahar kelimesinin eş anlamlısı. (Kelime Farsça'dır.)
Melodik duaları yöneten, şan sanatı konusunda eğitim almış Yahudi müzisyen, diğer adıyla kantor.
Hazan (şarkı) - Sezen Aksu'nu bir şarkısı.
Hazan Mevsiminde Aşk - Ali Kırca'nın bir kitabı.
Bahçemde Hazan - Ahmed Günbay Yıldız'ın bir romanı.
Elhamra'da Hazan - Tanja Kinkel'in bir romanı.
Hazan Bülbülü - Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın bir oyunu.
Hazan Rüzgarları - Şukufe Nihal Başar'ın bir romanı.
Neuromancer

Neuromancer, William Gibson'ın dünya çapında üne kavuşmasını sağlayan ilk siberpunk romanı. 1984 yılında yayınlandıktan sonra bilimkurgunun üçlü tacı olarak adlandırılan Nebula, Philip K. Dick'i Anma ve Hugo ödüllerini kazanmıştır. Bu Gibson'un Sprawl Üçlemesinin başlangıç romanıdır. Kitap, Türkçede önce Neuromancer adı yayınlanmış olup Matrix Avcısı adı altında yeniden yayınlanmıştır.
Edebi önemi
Kültürel önemi
Başrolünde Keenu Reeves'ın bulunduğu Johnny mnemonic filmi romanda "Molly" nin "Case" e başından geçen küçük bir hikayeyi anlattığı bölümden yola çıkarak uyarlanmıştır.
Ayrıca Matrix, Ghost in the shell gibi birçok filme ilham vermiştir.
Konu
Case eski işvereni sinir sistemini sakatlayana dek Siberuzaydaki en usta veri hırsızıdır.
Yeni işvereniyle yapacağı anlaşmada sinir sistemini tedavi ettirecek, karşılığında ise güçlü bir yapay zekayı yok etmesi gerekecektir.
Ana Karakterler
Case - "Konsol Kovboyu"
Molly - Albay Armitage adına çalışan bir "Jilet Kız"
Armitage - Emekli olmuş fakat düşmanlarının peşini bırakmayan eski bir asker
Wintermute - Case'in Armitage ile yaptığı anlaşma sonucu yok etmek için peşine düştüğü yapay zeka
Dixie - Bir zamanlar yaşayan bir hacker olan, Case'in kişisel bilgisayarı (hosaka) içinde bulunan sinirsel kimlik yansıması. Bir çeşit yapay zeka.
Türkiye baskısı
Kitap Türkiye'de önce Sarmal Yayınları tarafından, daha sonra Matrix filminin gişe rekorları kırmasıyla Matrix Avcısı adı altında Altın Kitaplar tarafından yayınlanmıştır. Altın Kitaplarca yayınlanan sürümü bu özelliğiyle eleştirilmiştir. Bu basımda bazı çeviri hataları da bulunmaktadır. 15 Mart 2023 tarihinde İthaki Yayınları tarafından İthaki Bilimkurgu Klasikleri dizisi altında N. Can Kantarcı çevirisiyle Neuromancer adıyla yayınlanmıştır.
Pikachu

Pikachu, 783 hayali Pokémon karakteri içindeki Pika türünden çıkmış bir Pokémon'dur. Kolaylıkla fark edilen özellikleri; sarı tüylerinin ve sırtında kahverengi çizgilerinin olmasıdır. Yanaklarındaki kırmızı noktalardan elektrik salınımı yapar. Vücudundaki elektriğin yayımı sayesinde çeşitli saldırılarla genellikle karşısındaki rakibi geçici olarak felç eder. Pikachu'nun yanaklarındaki elektrik panelleri herhangi bir akıma karşı çok hassastır. Gerilimin fazla olduğu manyetik alanlarda Pikachu hastalanabilir. Genellikle güç alanlarının yakınlarında bulunur. Yaşamak için bedeninde dolanan bir akıma ihtiyaç duyan Pikachu, diğer elektrik Pokémonlarıyla iletişim kurmak için kıvılcımlarından faydalanabilir.
Oldukça hızlı bir Pokémon olduğu için çeviklik savaşlarında büyük avantaja sahiptir. Animede Ash Ketchum'ın ilk Pokémon'u Pikachu'dur ve hiçbir zaman poketopa girdiği görülmemiştir. Gelişmemişi ikinci nesil Pokémonlardan olan Pichu'dur. Yıldırım Taşı'yla evrimleştiğinde Raichu'ya dönüşür. İlk nesil menşeili oyunlarda (Pokémon Red, Pokémon Blue; Pokémon FireRed, Pokémon LeafGreen ve ayrıca Pokémon HeartGold & SoulSilver) Viridian Ormanı'nda bulunur. Pokémon Yellow'da başlangıç Pokémon'udur. Pokémon Şirketi'nin tekelini elinde bulunduran Nintendo tarafından hala kullanılan, dünyadaki en çok tanınan kurgu maskotlardan biridir. Ulusal Pokédex numarası 25'tir.
Pikachu Türkiye'de yayınlanan bölümlerin büyük bir kısmında Emre Şahin tarafından seslendirilmiştir.
Kınalızade Ali Efendi

Kınalızade Ali. Hicri 916'da (m. 1511) Isparta'da doğdu. Türk ahlakçılarındandır. Anadolu kazaskerliği yaptı, kitabını Suriye beylerbeyi Ali Paşa'ya ithaf etti. Hicri 979'da (m. 1571) öldü. Ahlak-ı Alai adlı eseriyle tanınmıştır. Kitabı Türkçe yazılmış ilk ahlak eseridir.
Ahlak-ı Alai'''de girişte ilimler tasnifi yapılır, ahlak 'hulk ilmi' diye tanımlanır. Aristo'dan etkilenmiştir. Mizaç ve huy kavramlarının tahlilini yapar. Kitap üç kısımdır: ferdi ahlak, aile, devlet. Kitap 1833'de Mısır'da basıldı, 1974'te giriş ve birinci bölümü Ahlakı Alai'' adıyla yayınlandı.
Ahmet Davutoğlu eserlerinde Kınalızade'nin Ahlakı alai adlı eserinden derinden etkilendiğini ifade eder.
Osman Olcay

Osman Esim Olcay (1924, İstanbul - 12 Eylül 2010, Ankara), Türk diplomat.
Hayatı
Saint Joseph Fransız Lisesi'ni ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Dışişleri Bakanlığında görev aldı. Katiplik, konsolosluk gibi hizmetlerden sonra NATO delegeliğinde çeşitli görevler üstlendi. Helsinki ve Yeni Delhi Büyükelçiliklerinde bulundu. 1968'de NATO Genel Sekreterliği Birinci Yardımcılığına atandı. Nihat Erim başbakanlığındaki 33. Türkiye Hükumeti'nde Dışişleri Bakanlığı yaptı. Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Baş Delegesi oldu. 1978 - 1988 arası NATO merkezinde Türkiye'nin Daimi Temsilcisi oldu. 1989'da emekliye ayrıldı.
12 Eylül 2010 tarihinde vefat eden Olcay, 14 Eylül 2010 tarihinde Dışişleri Bakanlığı'ndaki tören sonrasında Kocatepe Camii'nde öğle namazını müteakip kılınan cenaze namazının ardından Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Pilus

Pilus (Latince saç anlamına gelir; çoğul hali pili de kullanılır), bakteri hücrelerinin (özellikle Gram-negatif olanlarının) yüzeyinde olan, bakteriyel birleşme (konjugasyon) için gerekli olan saç gibi bir yapıdır. Piluslar bakteriyi kendi türünden bir diğerine bağlayıp iki hücrenin sitoplazmaları arasında bir köprü oluştururlar. Bu sayede plazmidler bir hücreden öbürüne aktarılabilir. Edinilen bir plazmid bakteriye antibiyotik dayanıklılığı gibi yeni özellikler kazandırabilir.
Pilus, seks pilusu olarak da adlandırılır ancak yukarıda belirtilen sürecin cinsel üreme veya çiftleşmeyle hiçbir ilişkisi yoktur, pilus da penisin bakterilerdeki dengi değildir. Buna rağmen bazı metinlerde piluslu bakteriler için "erkek", pilussuzlar için "dişi" benzetmeleri kullanılır.
Bir bakteri hücresindeki pilusların sayısı 10 taneye kadar çıkabilir. Tipik bir pilus 9-10 nm çapındadır. Pilus, piluslu bakteriden alıcı bakteriye DNA transferini sağlar. Bu yolla avantaj sağlayan genetik özellikler bir bakteri popülasyonu içindeki bireylere dağıtılabilir. Her bakteri seks pilusu oluşturamaz ama farklı bakteri türleri arasında pilus bağlantıları oluşabilir.
Pilustaki proteinler bazı bakteriyofajlar (örneğin M13) tarafından reseptör olarak kullanılır, bakteriofaj DNA'sı bakterinin içine pilustan geçerek girer.
Fimbrium (Latince saçak anlamına gelir; çoğul hali fimbria da kullanılır) bakterinin (bakteri olmayan) bir yüzeye bağlanmasını sağlayan kısa bir pilustur. Bazı metinlerde pilus sözcüğü fimbrium yerine de kullanılır, DNA aktarımında kullanılan pilus içinse seks pilusu denir. Fimbriumlar ya hücrenin kutuplarında veya bütün hücre yüzeyine eşit olarak dağılmış olarak bulunurlar. Sayıları 200 kadar olabilir. Fimbriumlar hastalık yapan bakterilerin hedef dokulardaki hücrelere bağlanmalarını sağladığı için, fimbriumları oluşturan proteinler kolonizasyon faktörü olarak da adlandırılır. Mutasyon sonucu fimriumsuz kalan bakteriler bu yüzden hastalık yapmazlar. Bazı fimbriumlar alyuvarlara bağlanıp onların öbekleşmesine (hemaglutinasyona) yol açar. Başka fimbriumlar ise bakterinin maya veya mantar hücrelerine bağlanmalarına neden olur.
Pilus ve fimbriumlar başlıca pilin proteinlerinden oluşur. Fimbriumlarda bulunan lektinler, hedef hücrelerin yüzeyinde bulunan oligosakkaritleri tanıyıp onlara bağlanmalayı sağlar. Bazı bakteriler (örneğin gonokoklar) konak organizmanın bağışıklık sistemine karşı korunmak için aralıklı olarak fimbria antijenlerini değiştirirler. Bazi bakteriler de (örneğin ürogenital enfeksiyon yapan E. coli tipleri) enfeksiyonlarının yalnızca belli dönemlerinde pilus üretirler.
Piluslar bakteri hücre iskeletindeki MreB proteini (ökaryotlardaki aktin proteinin homoloğudur) etkileşerek hareket oluştururlar. Bu süreç kaslardaki miyozin hareketine benzer. Pilusun ucu katı yüzeye bağlandıktan sonra pilusun kasılması bakteriyi ileri doğru çeker.
Haluk Bayülken

Ümit Haluk Bayülken (1921 - 26 Nisan 2007), Türk diplomat ve siyasetçi.
Hayatı
İstanbul'da Haydarpaşa Lisesini ve ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini bitirdi. Ardından Dışişleri Bakanlığına girdi. 1944'te 2. Daire genel Müdürlüğünde Aday Meslek Memuru, III. Katip olarak görev yaptı ve 1945 -1947 tarihleri arasında askerlik hizmetini tamamladı. 1947 yılında Hamburg konsolosluğuna atandı. Burada mülteci Türkleri kurtardı. (Görevde kaldığı sürede Milletlerarası Mülteciler Teşkilatı'nın (IRO) Almanya'daki kamplarda yaşayan Türk soyundan mültecileri belirleme ve bilahare bunlardan 20.000'in kadarının Türkiye'ye sevk edilmesini adı geçen teşkilatla iş birliği yaparak sağlamıştır), Merkezde Ortadoğu Dairesi emrinde Afganistan ve İran şube müdürlüğü yaptı. 1964 yılında dışişleri genel sekreterliği (şimdiki adıyla dışişleri bakanlığı müsteşarlığı), 1966 yılında Londra büyükelçiliği ve 1969 yılında Birleşmiş Milletler'deki Türk delegasyonu başkanlığına getirildi. Nihat Erim, Ferit Melen, Naim Talu hükumetlerinde dışişleri bakanlığı yaptı. 1974-1977 yılları arası CENTO genel sekreterliği, 1977 yılından sonra da Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği görevlerinde bulundu. 12 Temmuz 1980 tarihinde arasında Cumhurbaşkanı Vekili İhsan Sabri Çağlayangil tarafından Cumhuriyet Senatosu üyeliğine atandı. Bu görevi 12 Eylül 1980 tarihine kadar sürdü.
12 Eylül 1980 tarihinden sonra kurulan Bülend Ulusu hükumetinde Milli Savunma Bakanlığı yaptı. 1983 seçimlerinde Milliyetçi Demokrasi Partisi listesinden bağımsız XVII. Dönem Antalya milletvekili seçildi. Bu partinin kendi feshetmesinden sonra da mecliste bağımsız kaldı. Siyasi hayatı sona erdikten sonra ODTÜ'de ve bazı hukuk fakültelerinde dersler verdi.
1984 yılından itibaren Türk Atlantik Konseyi Başkanlığını yürüttü. Bu görevi Nisan 2007 yılındaki ölümüne kadar devam ettirdi. Başkanlığı süresinde her yıl düzenlenen ve vefatından sonra da düzenlenmeye devam eden Antalya Uluslararası İşbirliği ve Güvenlik Konferansı'nı Türkiye'ye kazandırdı. Türk Atlantik Konseyi Başkanlığı görevini Bayülken'i takiben Büyükelçi Ömer Akbel yürütmekteydi.
Kitapları
Cyprus Question and UN (İngilizce), Şubat 1975, Ankara, Minister of National Defence
Prag Baharı

Prag Baharı, ( ) 5 Ocak 1968 tarihinde başlayan ve Çekoslovakya'nın politik olarak liberalleşmeye çalıştığı bir dönemdir. Alexander Dubček'in iktidara gelmesi ile başlayıp aynı yıl 20-21 Ağustos gecesi Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı müttefiklerinin (Romanya hariç) ülkeyi işgal etmesi ile sona ermiştir.
1960'ların başından başlayarak Çekoslovakya ekonomik olarak dar boğaza girmeye başlamıştı. 1968 başında Çekoslovakya Komünist Partisinin başına Antonín Novotný yerine Slovakya Komünist Partisi lideri Alexander Dubček geçti. 22 Mart 1968 tarihinde Novotný Cumhurbaşkanlığından istifa edip yerini Ludvík Svoboda'ya bıraktı. Svoboda başlangıçta reformlardan yana bir politika izledi.
Nisan ayında Dubček, liberalleşme politikasının ilk adımlarını attı. Bu politika basının özgürleştirilmesi, tüketim maddelerine önem verilmesi, hatta daha demokratik ve çok partili bir hükumet kurulması gibi değişik ve önemli düzenlemeler içeriyordu. Bu çerçevede federal bir anayasa yazılarak Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti'nin eşit iki ulusa bölünmesi de tasarlanmıştı.
Ancak tüm bu olan bitenler özellikle Sovyetler Birliği'ni rahatsız etmişti. Prag baharının diğer doğu bloğu ülkelerine yayılmasını istemiyordu. Haziran sonlarına doğru başlayan Sovyet ve Varşova Paktı'na bağlı müttefik devlet askerlerinin Çekoslovakya'ya girme hareketleri, Ağustos ayında yapılan müzakerelerden bir sonuç alınamayınca 20-21 Ağustos gecesi Çekoslovakya'nın işgal edilmesi ile sona erdi. İşgal sırasında 5.000 - 7.000 civarında tank ve sayısı 200.000 - 600.000 arasında değişen asker Çekoslovakya'ya girdi. Prag'da halk tankların ilerleyişini engellemeye çalıştı fakat başarılı olamadılar. Yer yer siviller ve Varşova Paktı'na bağlı askerler arasında çatışmalar yaşandı. Çatışmalar sırasında 72 Çekoslovakyalı öldü ve yüzlercesi de yaralandı. İşgalin sonucu olarak yaklaşık 300.000 civarında insan Batı ülkelerine göç etmek zorunda kaldı. Dubçek tutuklandı ve 1970'te Ankara'ya sürüldü.
Melih Esenbel

Melih Rauf Esenbel (1915, İstanbul - 27 Temmuz 1995, İstanbul), Türk diplomat.
Ailesi
II. Abdülhamid devri nazırlarından şair, bestekar Çorluluzade Mahmut Celaleddin Paşa'nın torunudur. Babası İstanbul vilayeti mektupçuluğunda bulunmuş, bestekar Şemseddin Ziya Bey'dir. Kızı Selçuk Esenbel, Boğaziçi Üniversitesi Doğu Asya Araştırmaları Enstitüsü kurucusu ve eski Tarih bölümü başkanıdır.
Yaşamı
1936da genel sekreter özel Kaleminde aday meslek memuru olarak görev yaptı ve 1937 de askerlik hizmeti nedeniyle ayrıldı. Galatasaray Lisesi, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur.
1938 yılında İktisat Dairesi'nde, 1939 yılında Ticaret Dairesinde görev yaptı. 1939 yılında Paris Başkonsolosluğunda Kançılar, 1940 yılında Paris Büyükelçiliği'nde III. Katip, II. Katip, 1943 yılında Protokol Dairesinde II. Katip, Şube Müdürü 1945 yılında Washington Büyükelçiliği'nde Orta Elçilik Başkatibi, Büyükelçilik Başkatibi, Orta Elçilik Müsteşarı, 1952 yılında Milletlerarası Ekonomik İşler Dairesinde Şube Müdürü, Genel Müdürü, 1954 yılında Ekonomik İşler Genel Müdürlüğünde Müdür Yardımcısı, 1956 yılında Genel Sekreter I. Yardımcısı, 1957 yılında Dışişleri Genel Sekreteri (Müsteşar), 1960 yılında Washington Büyükelçisi oldu.
1 Aralık 1960 tarihinde Genel Sekreter Yüksek Müşaviri, 1963 yılında Tokyo Büyükelçisi, 1967 yılında Washington Büyükelçisi olarak görev yapmıştır. 1974-1975 yılları arasında TBMM'den güvenoyu alamayan Sadi Irmak başkanlığındaki azınlık hükumetinde Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Bakanlık görevinden sonra 1975 yılında tekrar Washington Büyükelçisi olarak atandı, 1979 yılında emekli oldu. Eşi Emine Esenbel'dir.
Ölümü
27 Temmuz 1995 tarihinde İstanbul'da öldü. Cenazesi Yahya Efendi Tekkesi haziresindeki aile kabristanına defnedildi.