Nisan tezleri

Nisan Tezleri (Rusça: ), 1917 Şubat Devrimi ile Rusyadaki Çarlık rejiminin devrilmesi üzerine sürgünde bulunduğu İsviçreden, Mühürlü Tren ile Rusyanın başkenti Petrograda gelen Bolşevik lider Lenin tarafından ilan edilen ve parti tarafından izlenmesi gereken siyasi hattı anlatan açıklamalar. Tezler daha çok Rusyanın içinde bulunduğu durumu tahlil etmekte ve Bolşevikler tarafından yapılması gerekenleri sıralamaktadır.
Tezlerde Lenin Tüm İktidar Sovyetlere sloganında da görüldüğü gibi iktidarın işçi, asker ve köylülerin kendiliğinden kurdukları taban örgütlenmesi olan Sovyetler tarafından alınmasını savunur. Ayrıca Geçici Hükumet ile hiçbir şekilde iş birliği yapılmamasını önerir. Nisan Tezleri Bolşevik siyasi hattını belirleyen ve Temmuz Günleri ile Ekim Devrimini etkileyen, leninizmin temellerinin atılmasını sağlayan öneme sahiptir.
Arka plan
Tezlerin Lenin tarafından açıklandığı Nisan 1917de Rusya birkaç ay öncesine göre çok değişmiştir. Şubat Devrimi ile Çar II. Nikolay devrilmiştir. Başa geçen Geçici Hükumet ülkede iktidar olmaya çalışacaktır. Başbakan olan Georgi Lvov ve sonrasında Aleksandr Kerenski liberal ve ılımlı sosyalistler tarafından kurulan hükumetlere başkanlık edeceklerdir. Ancak Geçici Hükumet tam otoriteye sahip konumda değildir. Şubat Devriminden sonra tabanda işçilerin, askerlerin ve köylülerin kurdukları Sovyet organların varlığı ve azımsanmayacak gücü ikili iktidar durumu yaratmıştır.
Şubat Devriminden sonra sürgünde İsviçrede bulunan Lenin derhal Rusyaya dönmek ister. Ancak ülkeye geri dönmesi çok zordur çünkü I. Dünya Savaşı sürmektedir ve o tarafsız İsviçrede sıkışıp kalmıştır. İsviçreli komünist Fritz Platten, Lenin ve beraberindeki Rus sürgünlerin Rusyaya dönebilmesi için Almanya İmparatorluğu ile temas kurar. Özellikle II. Wilhelm radikal sosyalist görüşleriyle bilinen Bolşevik liderin Rusyaya dönerek Almanya ile savaş halinde olan Rusyayı savaş dışına bırakabileceğini düşünür. Bu sayede Almanya Batı Cephesine asker kaydırabilecektir. İki taraf da Fritz Platten aracılığında Rus sürgünlerin Almanyadan Mühürlü Tren olarak adlandırılan trenle geçmesinde anlaşır. İsveçli komünistler Otto Grimlund ve Ture Nerman sayesinde İsveç'ten geçen Lenin, İsviçre-Almanya-İsveç-Finlandiya üzerinden 3 Nisan (16 Nisan) 1917 günü Petrograda ulaşmış olur.
Tezler
Nisan Tezleri, Bolşevik yayın organı Pravdada yayınlanır ve Lenin tarafından 4 Nisan 1917 günü Tüm Rusya İşçi ve Asker Temsilcileri Sovyeti Konferansının birleşiminde ilan edilir:
Geçici Hükumetin burjuva karakteri ilan edilir ve bu hükumete destek verilmemesi gerektiği belirtilir. Hükumetin Rusya halklarına verdiği her vaadin yalan olduğu ifşa edilmelidir. I. Dünya Savaşı emperyalist bir savaş olarak mahkum edilir ve tüm ülke sosyal demokrat partilerine çağrı yapılarak devrimci bozgunculuk yapılması savunulur.
Rusyanın devrimci bir süreçten geçmekte olduğu belirtilir. Ancak işçi sınıfının yeterli olmayan sınıf bilinci ve örgütlülüğü nedeniyle iktidar burjuvazinin eline geçmiştir. Devrimin ikinci aşamasında iktidar işçi sınıfının ve köylülüğün en yoksul kesimlerinin eline geçmelidir.
Bolşeviklerin Sovyet organlarında sadece bir azınlık olduğu teslim edilir. SRlar başta olmak üzere tüm küçük burjuva oportünist partilerin burjuvaziye yaranmaya çalıştıkları öne sürülür.
Oluşturulmaya çalışılan parlamenter bir cumhuriyetin geri bir istek olduğu savunulur. Bunun yerine tüm ülkede tabandan örgütlenen İşçi ve Köylü Vekilleri Sovyet Cumhuriyeti kurulmalıdır.
Polis, ordu ve bürokrasinin dağıtılması gerekliliği belirtilir. Yeni düzende tüm yetkililer seçimle başa gelecek ve her zaman değiştirilebilecektir, ayrıca maaşları iyi bir işçinin ortalama ücretini geçmeyecektir.
Toprak sorunu bütün ağırlığıyla Köylü Sovyetlerinin gündemine taşınmalıdır. Bütün topraklara el konulmalı ve ülkedeki topraklar kamulaştırılmalıdır. El konan topraklar Köylü Vekilleri Sovyetleri tarafından hak sahiplerine dağıtılacaktır. Büyük topraklarda yerel Sovyetlerin denetiminde örnek çiftlikler kurulmalıdır.
Ülkedeki tüm bankalar tek bir ulusal banka olarak birleştirilecektir ve İşçi Vekilleri Sovyetinin denetimine girecektir.
Partinin derhal acil gündemlerin görüşülmesi için bir kongre yapması savunularak bu toplantıda aşağıdaki hususların tamamlanması talep edilir:
1. Emperyalizm ve emperyalist savaş konusunda parti programı değiştirilmelidir.
2. Devlet ile ilgili olarak asgari program güncellenmeli ve parti ismi değiştirilmelidir. Savaş öncesinde sosyalizme ihanet eden sosyal demokratlardan ve burjuvaziyi savunanlardan ayrılmak için partinin ismi Komünist Parti olarak değiştirilmelidir.
Sosyal demokratların örgütlenmesine karşı olacak şekilde yeni ve devrimci bir enternasyonal örgütlülük oluşturulmalıdır.
Etkileri
Bolşevikler Şubat Devrimini beklememektedir ve örgütsel olarak hazırlıksız yakalanırlar. O dönemde Rusyada çok az Bolşevik lider bulunmaktadır. Lenin, Stalin, Matvei Muranov, Lev Kamenev ve Grigori Zinoviev gibi Bolşevik liderler ya ülke dışında ya da ülke içinde sürgündedir. Özellikle ülke içindeki sürgünden geri dönen Kamenev, Muranov ve Stalin Geçici Hükumet ile daha ılımlı bir politika güdeceklerdir. Ancak onların gelmesinden önce bunun aksini savunan ikincil Bolşevik liderlerden Aleksandr Şlyapnikov ve Vyaçeslav Molotov bu ekibin gelmesiyle tasfiye edilecektir. Leninin tam bu sırada ülkeye dönmesi Bolşevikleri farklı bir doğrultuya sokacak ve partililerin duruma bakışını netleştirecektir.
İlk başta tüm partinin karşı çıktığı Nisan Tezlerini yılmadan tek tek bütün partililere anlatan ve onları ikna eden Lenin, Ekim Devrimine giden yolda çok önemli bir ideolojik açılım yapmış olur.