turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Küvette Bulunan Günce

Küvette Bulunan Günce, Stanislaw Lem'in 1961 yılında kendi dilinde yayınlanan bilimkurgu kitabıdır. Türkçeye çevirisi 1998 yılında Çiçek Öztek tarafından yapılmıştır.
Özet
Gelecekte geçen öykü, bir ajanın bürokratik oyunlarla büyük bir ordu karargahında kapana kısılmasını birinci kişiden anlatır. Kafkavari bir karmaşıklık ve delilik içinde, ajan kendi görevini ve yönergeleri uygulamaya çakışmaktadır.
Anlatıcı, ajan, kendini paranoyak bir distopik bir yerde bulur. Hiçbir şey göründüğü gibi değildir. Her söz, her hareket kodlanmıştır. Kendini ve zihin sağlığını kaybetmeye yaklaşan ajan, bir günce tutmaya başlar. Bu günce uzak gelecekte, 'Neojen'den notlar' ismiyle bulunur.
Alıntılar
- "Shakespeare'in büyük şiirinin piç Mathews ve tra la la olduğunu mu söylemek istiyorsunuz? Bu şekilde senin makinen edebiyat abidelerimizi, deha eseri yaratıları ölümsüz eserleri, her şeyi laf salatasına indirgeyecek!"
- "Çok doğru." diye cevap verdi Prandtl. "Laf salatası. Sanatlar, edebiyat, bunların gerçek amacı nedir? Sapkınlık!"
[...] her belge masadan masaya dönüp dolaştıktan sonra er geç doğru masaya denk gelir. Bu, zaman alan bir usul olabilir belki ama, hiçbir zaman başarısız olmayacaktır. Evren'in kendisi de aynı ilke ile çalışır.
1956 İspanya Bisiklet Turu

1956 İspanya Bisiklet Turu, İspanya Bisiklet Turu'nun on birincisi olan, bir uzun mesafe bisiklet etap yarışı ve üç büyük turdan (Fransa Bisiklet Turu, İtalya Bisiklet Turu ve İspanya Bisiklet Turu) biridir. 1956 yılı 29 Nisan-13 Mayıs tarihlerinde yapıldı. Toplam yarış mesafesi 3.537 km olup, 17 etap içeren bu turu Bianchi takımından Angelo Conterno kazandı. Rik Van Steenbergen puan klasmanını ve Nino Defilippis ise dağlar klasmanını kazandı.
Etaplar
Sonuçlar
Final genel klasman
Puan klasmanı
Dağlar klasmanı
|}
1957 İspanya Bisiklet Turu

12'nci İspanya Bisiklet Turu (Tour of Spain), bir uzun mesafe bisiklet etap yol yarışı olup, üç büyük turdan (Fransa Bisiklet Turu, İtalya Bisiklet Turu ve ispanya Bisiklet Turu) biridir. 1957 yılı 26 Nisan-12 Mayıs tarihlerinde yapıldı. Toplam 2.967 km yarış mesafesi üzerinden 16 etap içeren bu tur, Jesús Loroño tarafındankazanıldı. Vicente Iturat puan sınıflandırmasını ve Federico Bahamontes Dağlar sınıflandırmasını kazandılar.
Etaplar
Sonuçlar
Final Genel Sınıflandırması
Disco Madımak

Disko Madımak, Osman İşmen'in 1979 yılında Yonca Plak tarafından yayınlanan ikinci albümü. Albümün düzenlemelerini Osman İşmen yapmıştır.
Parça listesi
"Rast Peşrev"
"Şehnaz Longa"
"Madımak"
"Dere Geliyor"
"Maden Dağı"
"Yavuz Geliyor"
"Gökte Yıldız Aymisun"
"Çayeli'nde"
"Köçekçe"
"Biz Çamlıca'nın Üç Gülüyüz"
"Sultani Yegah Sirto"
"Aman Avcı"
"Silifke'nin Yoğurdu"
"Tokat Sarması"
"Ararım Sorarım"
"Köylü Güzeli"
"Makaram Sarı Bağlar"
"Şeyh Şamil"
Osman İşmen albümleri
1979 albümleri
Korla (şehir)

Korla (şehir), (Uygurca:; Moğolca: ; basit Çince: 库尔勒; geleneksel Çince: 庫爾勒; pinyin: Kù'ěrlè) Çin Halk Cumhuriyetinde Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde İpek Yolu'nun Taklamakan kuzey güzergahı üzerinde yer alan tarihi bir vaha şehridir. 2004 yılında 410.000 nüfusu olup, Bayangolin Moğol Özerk İli'nin başkentitir.
Konumu
Korla denizden 930 metre yükseklikte, Tanrı Dağları'nın güney kenarında, Taklamakan Çölü'nün kuzeyindedir.
Tarihi
Diğer verilen isimler: Kurla, Kuerhlei, Kourla, Kuriya, K'u-erh-le, K'u-erh-lo-she-chih-chü, K'u-erh-lo-she-chih-chu, K'u-erh-lo-hsien, K'u-erh-lo-chen, Korla Shi, Kurlya, Kuerhli, K'o-erh-lo, K'u-erh-lo ve Koria.
İpek Yolunun kuzey güzergahı üzerinde önemli bir vaha şehri olan Korla, Han Hanedanlığı zamanında ismine Weili (尉犁) denilirdi, ayrıca 10.000 yakın halkı vardı.
Korla'nın 7 km kuzeyinde, Karashar (veya Karasahr, Karaxahr, Karaschahr, Qara-Shāhr) yolunda Tiemen Geçiti (Çince: 铁门关, Tiemen guan, eski Türkçe: Temür art), eskiden İpek Yolu'nun korunmasında, kuzeyden gelen yağmacı göçebelere karşı önemli bir rol oynamıştır.
1877 yılının Mayıs ayında Yakub Beg (Çince: 阿古柏, pinyin: āgǔ bǎi) isminde, Müslüman bir Hokand'lı askeri, Doğu Türkistana karşı yapılan Qing ordusunun saldırısından sonra burada ölmüştür.
1957 Şampiyon Kulüpler Kupası Finali

1957 Avrupa Kupa Finali 1957 yılı 30 Mayıs tarihinde İspanya'nın Madrid şehri Santiago Bernabéu stadyumunda yapılan bir futbol maçı karşılaşmasıdır. Bu maç İspanya' nın Real Madrid takımı ile İtalya'nın Fiorentina takımı arasında oynanmıştır. Real Madrid ikinci yarıdaki Alfredo Di Stéfano ve Francisco Gento'nun golleriyle maçı 2-0 kazanmıştır.
Maç detayları
Freddy Rodríguez

Freddy Rodríguez (d. 17 Ocak 1975, Chicago, Illinois, ABD), Puerto Rico asıllı Amerikalı sinema ve dizi oyuncusudur. Oynadığı karakterlerden bilinenleri Hector Federico "Rico" Diaz HBO' Six Feet Under ve El Wray Robert Rodriguez' Planet Terror, Ugly Betty.
Filmleri
Identity (2008)
Humboldt Park (2008)
"Ugly Betty" (2008)
Bottle Shock (2008)
Planet Terror (2007)
Grindhouse (2007)
Poseidon-Valentino (2006)
"ER" ..(2006)
Scooby-Doo! Pirates Ahoy! (2006)
Bobby(2006)
Saints Row (2006)
Lady in the Water (2006)
Poseidon (2006)
"Teen Titans"
"American Dad!"
Dreamer: Inspired by a True Story (2005)
"Six Feet Under" (2005)
Havoc (2005)
Harsh Times (2005)
Mucha Lucha!: The Return of El Maléfico (2005)
Al Roach: Private Insectigator (2004)
"Scrubs" (2004)
My Self-Examination (2004)
My Advice to You (2003)
Army of Darkness (2004)
Dallas 362 (2003)
Victor and Eddie (2003)
Chasing Papi (2003)
Pledge of Allegiance (2003)
Beyond the City Limits (2001)
Good Advice (2001)
For Love or Country: The Arturo Sandoval Story (2000)
Payback
My Brother Jack (1998)
Can't Hardly Wait (1998)
Shock Television (1998)
Joseph's Gift (1998)
The Pest (1997)
Seduced by Madness: The Diane Borchardt Story (1996)
Dead Presidents (1995)
A Walk in the Clouds (1995)
The Fence (1994)
The Undertaker (1988)
Google Browser Sync

Google Browser Sync (Türkçe: Google Tarayıcı Senkronizasyonu), Google tarafında oluşturulmuş ve Mozilla Firefox için eklenti olan çalışmadır.
Bu eklenti Firefox web tarayıcısındaki ayarları Google Account'a kaydeder. Böylece başka bir bilgisayarda aynı ayarları kullanıcılar kullanabilir. İki kat güvenlik için hem Google hesabına şifreyle, hem de kullanıcılar ayarlarına şifre ile giriyor.
Catherine Carey

Catherine Carey, (1524 - 15 Ocak 1569) VIII. Henry'nin metreslerinden biri olan Mary Boleyn'den olan gayrimeşru kızıdır. Teyzesi Henry'nin 2. karısı olup İngiltere tahtına geçen Anne Boleyn'dir. Yine VIII. Henry'den olan Henry adında bir erkek kardeşi vardır. Çocukluğu, annesi Mary Boleyn'nin büyüdüğü Hever'da geçmiştir. 12 yaşında saraya giderek Anne'in nedimesi olmuştur. Teyzesi Anne ve dayısı George Boleyn'in zina suçu ile yargılanmaları sırasında Anne'i Beaucamp Kulesi'nde hiçbir zaman yalnız bırakmamış ve ona destek olmuştur.1540 yılında Francis Knollys adında bir lordla evlenmiştir ve Lady Knollys adını almıştır. Catherine ve Francis'in 15 çocuğu olmuştur. 15 Ocak 1568'te Hampton Sarayı'nda ölmüştür.
16. yüzyılda İngilizler
Tudor Hanedanı
1524 doğumlular
1569 yılında ölenler
Ulyanovsk

Ulyanovsk (Rusça: ), önceki adı: Simbirsk / ), Rusya'ya bağlı Ulyanovsk Oblastı'nın idari merkezi olan bir şehirdir. Ulyanovsk şehri 19 Ocak 1943'te SSCB Yüksek Sovyet kararı ile yönetim merkezi oldu.
İdil Nehri üzerinde ve Moskova'nın 893 km doğusunda yer almaktadır. Vladimir İlyiç Lenin'in doğum yeri olarak meşhurdur. Bu nedenle şehir adını 1917 Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir İlyiç Lenin'in asıl soyadı Ulyanov'dan almaktadır. Çarlık döneminde Simbirsk olan şehrin adı Lenin'in 1924 yılında ölümünün ardından Ulyanovsk olarak değiştirilmiştir. Lenin'in doğduğu ev de müze haline getirilmiştir.
Şehir nüfusu: 625.155 (1989 nüfus sayımı), 635.947 (2002 nüfus sayımı).
15 Mart 2012'de Rusya hükumetince Ulyanovsk kenti, ABD'ye üs olarak verilmiştir. Alınan bu kararın ardından ABD ve NATO kuvvetleri Afganistan savaşına asker ikmalini bu kent üzerinden sağlamıştır. Ancak bu karar şehrin adıyla sembolik bir önem taşımasından dolayı Komünist Parti tarafından şiddetle eleştirilmiş ve protestolara sebep olmuştur.
Google Akademik

Google Akademik (İngilizce özgün adı: Google Scholar), 20 Kasım 2004 tarihinde Google tarafından hizmete alınan ve sadece akademik makaleler ve konularda arama yapan bir arama motorudur. Google Akademik genellikle makale sonuçlarını pdf dosya biçiminde verir.
Konuların altındaki atıflar bölümünde makaleye atıfta bulunan diğer makalelerin sayısını ve o makalelerin listesini verir. Bir makalenin atıf sayısını öğrenmek için Scopus ve Web of Science'da kullanıcıların üye olmaları gerekmektedir. Google Scholar bu hizmeti ücretsiz olarak sağlamaktadır.
Ülkelere göre yaşam kalitesi sıralaması

"The Economist Intelligence Unit" tarafından hazırlanan ve 2019 yılını kapsayan yaşam kalitesi endeksinde ülkelerdeki bireylerin yaşamlarını etkileyebilecek çeşitli faktörler göz önüne alınmıştır.
Faktörler

1. Sağlık: Ortalama yaşam süresi...
2. Aile Hayatı: Boşanma oranları...
3. Toplumsal Yaşam: Sivil toplum kuruluşlarına katılım, sosyal organizasyonlar...
4. Ekonomik durum: Kişi başına düşen gayrisafi milli hasıla göz önüne alınmıştır.
5. Yönetim ve güvenlik:Yolsuzluk indeksi...
6. İklim ve coğrafya
7. İş güvenliği: İşsizlik oranları...
8. Siyasi Özgürlükler
9. Cinsiyet eşitliği
10. Kişisel psikolojik mutluluk: İntihar oranları göz önüne alınır.
2019 sıralaması
Skorlar, 100'ün üzerine puan eklenerek veya çıkartılarak hesaplanmıştır.
2013 sıralaması
1988 sıralaması
İlk yaşam kalitesi sıralaması 1988 yılında yayınlanmıştır.
Listede Olmayan Ülkeler
Nedim Hazar (yönetmen)

Nedim Hazar, (d. 1960, Ankara), yönetmen, senarist, müzik eleştirmeni, yapımcı, müzisyen, solist.
12 Eylül Darbesi'nden sonra yurt dışına giden Nedim Hazar, sanat hayatına Köln'de başladı. 1998de Köln Uluslararası Film Okulununu (IFS) senaryo bölümünden mezun olduktan sonra AHK Amsterdam Yüksek Sanat Okuluna bağlı Maurits Binger Film Instituutte, Michael Radford, Brian Gilbert ve Gillies McGinnonun öğrencisi olarak, yönetmenlik eğitimi aldı. Recklinghausen Şehir Tiyatrosunda üç yıl oyunculuğun yanı sıra, televizyon ve sinema filmlerinde çeşitli roller aldı. "Yarinistan" adlı bir ethno-rock topluluğunun solisti ve bestecisi olarak, grupla birlikte Londra'dan Alma Ata'ya altı yıllık bir turneye gitti. WDR, 3 Sat ve Arte kanallarına birçok belgesel film çekti. 2003 yılına kadar Alman WDR radyosunda sunuculuk ve yapımcılık görevlerinde bulunup 2003'te Türkiye'ye döndü. NTV kanalı için belgesel film çekimleri yapmaktadır.
Filmografisi
Senarist ve yönetmen
2008 - Hareket Halinde Türkiye, 6 bölümlük belgesel
2007 - Arabesk - Her Acının Tiryakisi, 45 dakika
2006 / 2007 - Hayatımızın Fon Müziği, 5 bölümlük müzikli belgesel
2006 - Özcan Deniz "Makyajsız" / Bir Gelişimin Öyküsü, 72 dakika
2005 - Yakın Ada Uzak Ada Burgazada, 60 dakika
2004 - Mercan Dede ile Bir Yolculuk, 45 dakika
2004 - Kuştepe Blue, 40 dakika
2003 - Bir Sılaya Dönüş Öyküsü / Burhan Öçal & Trakya All Stars, 42 dakika
2001 - Zuflucht am Bosporus / Boğaziçine Sığındık, 86 dakika
1997 - Du hängst einfach in der Luft... / Havada Kalıyor İnsan, 30 dakika
Senarist
1998 - Bürgermeister Mehmet / Belediye Başkanı Mehmet
1999 - Familie Dorsnee / Dorsnee Ailesi
1999 - Die Bosporus Jahre / Boğaz Yılları
2000 - T. I. R. - Orient on Wheels
2001 - Boğaziçi Yılları
Nevzat Akoral

Nevzat Akoral (d. 1926 Manisa Karaoğlanlı Köyü/ ö.2016 Ankara) Türk ressam.
İlk ve orta öğrenimini, doğum yeri olan Karaoğlanlı Köyünde okul olmadığı için, bağlı olduğu Turgutlu ilçesinde tamamladı.
Yetenek sınavını kazandığı Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümü'nden mezun olduğu 1949 yılından 1962 yılına kadar; dönemin liselerinde ve öğretmen okullarında resim-iş öğretmenliği yaptı.
1962 yılında kazandığı bir bursla gittiği Amerika Birleşik Devletlerinde Indiana Üniversitesi'nde grafik alanında çalışmalar yaptı. Yurda döndüğünde mezun olduğu okul olan Gazi Eğitim Enstitüsü'ne atandı. Grafik ve çukur baskı dalında, kendisi gibi uzman Mürşide İçmeli ve Muammer Bakır ile işbrliği içinde öğrenci yetiştiren sanatçı 1976'da emekli oldu.
Temelde yöre yorumcusu olarak, resme grafikle başlayan ve gerçekliği 1970 yılına kadar özgünbaskı ile Ankara Gecekondularını desen, çizgi ve leke gibi plastik ögeleri ön plana çıkarmaya çalışarak; grafik alanında eserler veren Nevzat Akoral, yetmişli yıllardan sonra, İç Anadolu Bölgesi insanının günlük yaşamını ve yöresel özelliklerini sağlam kompozisyonlarla yağlı boya ile yansıtmaya başladı.
Üç yıl Devlet Resim ve Heykel Sergisi'nde başarı ödülleri alan Akoral, 1981 yılında ise Atatürkün 100. Doğum Yılı Sergisi Ödülüne layık görüldü.
Devlet Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonları ile özel ve resmi koleksiyonlarda yapıtları bulunan sanatçı. 01 Ağustos 2016 Pazartesi günü Ankara'da hayatını kaybetti. Sanatçı dostlar, öğrencileri ve çok sayıda sanatseverin katılımı ile 02 Ağustos 2016 Salı günü öğlen namazı sonrası Ankara Karşıyaka Mezarlığı'nda defnedildi
.
Ödülleri
1973 34. Devlet Resim ve HeykelSergisi Başarı Ödülü)
1974 35. DevletResim ve Heykel Sergisi Başarı Ödülü)
1987 48. DevletResim ve HeykelSergisi Başarı Ödülü
1991 Sanat Kurumu Yılın Sanatçısı Ödülü
Ülkelere göre kişi başına düşen kahve tüketimi

Bu, 2008'e (en son tam veri) göre yıllık kişi başına kahve tüketiminin ülkeler listesi sıralamasıdır. 2008 verisi elde edilmediğinde, ya 2007 ya da 2006 kullanılır (hangisi daha yakın ise):
12.0 kg
9.9 kg
9.0 kg (2006 verisi)
8.7 kg
8.4 kg
8.2 kg
7.9 kg
6.8 kg
6.8 kg
6.8 kg (2006 verisi)
6.5 kg
6.4 kg
6.1 kg
6.2 kg (2008 verisi)
5.9 kg
5.8 kg
5.81 kg (2009 verisi)
5.5 kg
5.4 kg
5.1 kg
4.9 kg
4.8 kg (2006 verisi)
4.5 kg
4.5 kg
4.3 kg
4.2 kg
4.2 kg
4.1 kg
4.0 kg
4.0 kg
Brunei 4.0 kg (2006 verisi)
3.9 kg
3.8 kg
3.8 kg (2006 data)
3.7 kg
3.5 kg
3.5 kg
kg
3.4 kg
3.4 kg (2006 verisi)
3.3 kg
3.3 kg (2006 verisi)
3.2 kg (2006 verisi)
3.1 kg
3.0 kg
2.9 kg
2.8 kg
2.4 kg
2.3 kg
Malta 2.3 kg
2.3 kg
2.2 kg
2.1 kg
2.0 kg
1.9 kg
1.9 kg (2006 data)
1.8 kg
1.8 kg
Rusya1.7 kg
1.6 kg
1.6 kg (2006 verisi)
1.6 kg (2006 data)
1.6 kg (2006 verisi)
1.4 kg
1.4 kg
1.4 kg
1.4 kg (2006 verisi)
1.3 kg
1.3 kg
1.3 kg (2006 verisi)
1.2 kg
1.2 kg
1.2 kg
1.2 kg (2006 data)
1.1 kg
1.1 kg (2006 data)
1.1 kg (2006 data)
1.0 kg
1.0 kg
1.0 kg (2006 data)
1.0 kg (2006 data)
Kiribati 1.0 kg (2006 data)
1.0 kg (2006 data)
0.9 kg
0.9 kg
0.9 kg (2006 verisi)
0.9 kg (2006 verisi)
0.8 kg
0.8 kg (2006 verisi)
0.8 kg (2006 verisi)
0.8 kg (2006 verisi)
Vietnam 0.7 kg
0.7 kg
0.7 kg
0.7 kg (2006 data)
0.7 kg (2006 data)
0.7 kg (2006 verisi)
0.6 kg (2006 verisi)
0.6 kg (2006 verisi)
0.6 kg (2006 verisi)
0.6 kg (2006 verisi)
0.6 kg (2006 verisi)
0.5 kg
0.5 kg
0.5 kg (2006 data)
0.5 kg (2006 verisi)
0.4 kg
0.4 kg
0.4 kg
0.4 kg
0.4 kg (2006 verisi)
0.3 kg
0.3 kg
0.3 kg
0.3 kg
0.3 kg
0.3 kg (2006 data)
0.3 kg (2006 verisi)
0.3 kg (2006 verisia)
Libya 0.3 kg (2006 verisi)
0.3 kg (2006 verisi)
0.3 kg (2006 verisi)
0.2 kg
0.2 kg
0.2 kg
0.2 kg
kg
0.2 kg (2006 verisi)
0.2 kg (2006 verisi)
0.2 kg (2006 verisi)
0.2 kg (2006 verisi)
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg
0.1 kg (2006 verisi)
0.1 kg (2006 verisi)
0.1 kg (2006 verisi)
0.1 kg (2006 verisi)
0.1 kg (2006 verisi)
kg (2006 verisi)
0.1 kg (2006 verisi)
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
0.0 kg (2006 verisi)
Atif Aslam

Atif Aslam (Urduca: ; d. 12 Mart 1983), Pakistanlı pop ve rock şarkıcısı, gitarist ve oyuncu.
Diskografi
Jal Pari (2004)
Doorie (2006)
Meri Kahani (2007)
Ödülleri
En iyi şarkı, En iyi beste, En iyi güfte "Aadat"- 2. Caz Müzik Ödülleri (Pakistan).
En iyi pleybek(playback) yapan şarkıcı, En iyi başlangıç yapan şarkıcı- Sahara Sangeet Ödülleri (Hindistan).
En iyi şarkı, En iyi güfte, En iyi beste - ARY Müzik ödülleri (Pakistan).
En çok aranan adam-Müzik Ödülleri (Pakistan).
Yılın en iyi popstarı - Filmazia ödülleri (Pakistan).
Yılın en iyi albümü "Doorie" - 2007 LUX Moda Ödülleri (Pakistan).
2007'nin en şık şarkıcısı - MTV Pakistan moda ödülleri.
En şık müzisyen - MTV moda ödülleri(Hindistan).
Kabul edilmiş en yüksek kişi Pakistan Sivil Ödülü'nü, "Tamgha-e-Imtiaz" (üstün yıldız), Pakistan Günü'nde almıştır. (23 Mart 2008)
Tiemen Geçidi

Tiemen Geçidi, (Çince: 铁门关, Tiěmén guān, eski Türkçe: Temür art, Temir-kapug), Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'deki Korla (库尔勒, Kù'ěrlè) şehrini, Karashahr (şimdiki: Yençi Hui Özerk İlçesi) ile bağlar. Yençi büyük beldesinin 7 km kuzeyinde, eskiden İpek Yolu'nun korunmasında, kuzeyden gelen yağmacı göçebelere karşı önemli bir rol oynamış bir geçittir. Şimdiki Yençi'den Korla'ya giden karayolu (G218), dağlar üzerinden tamamen geçidin doğusundan geçer.
John Browning

John Moses Browning (d. 23 Ocak 1855 - ö. 26 Kasım 1926), Utah doğumlu silah tasarımcısı ve iş insanı.
1879 yılında Browning ilk tek atış tüfeği patentini almıştır. Daha sonra piyasaya Winchester için tüfek ve av tüfeği icat etti. 1888 yılında ise daha çok avcıları ilgilendirecek bir pompalı tüfek tasarlamıştır. Browning daha sonra dikkatini makinalı tüfeklere çevirmiştir. Browning 1915 civarı Amerikan ordusu için Browning makinalı tüfeğini tasarlamıştır. Bu makinalı tüfek I. ve II. Dünya Savaşı sırasında kullanılmıştır. Browning makinalı tüfeğinin birçok değişik modelini yaptı, bazı modelleri uçak ve gemilerde kullanıldı.
128'in üzerinde silah tasarlamıştır. Tabanca, tüfek, pompalı ve makinalı tüfek tasarlamıştır.
Colt adına birçok silah tasarlamıştır.
Şuşenskoye

Şuşenskoye (Rusça: Ш), Rusya'da Krasnoyarsk Krayı'nın güney kısımda ve Yenisey Nehri ile Büyük Şuş Nehri'nin birleştiği noktada yer alan kent tipi yerleşimdir. Nüfus: 19.067 (2002 nüfus sayımı); 19.289 (1989 nüfus sayımı).
Vladimir İlyiç Lenin 1897 - 1900 yıllar arasında burada sürgün hayatını geçirmiştir. 1970'te Lenin'in Sibirya dönemini tanıtan bir müze açılmış ve günümüzde bu müze bölgenin önde gelen sitesi haline getirilmiştir. Hem Lenin'in oturduğu yer hem de 18. yüzyılın çiftçilerin hayat tarzını görmek için Rusya'nın dört tarafından ve yurtdışından çok sayıda ziyaretçi toplamaktadır. Bölgenin diğer özelliği ise doğal kaynak zenginliğidir.

2003 ile 2004 yıllar arasında yeni bir festival başlamıştır. Bu festival Sayan yüzüğü ( ) denilen etnik müziğin festivaldir.
İklimi yazın çok sıcak (yerli halk kavun ve karpuzu yetiştirmektedir) ve kışın çok soğuktur (eksi 40 dereceye kadar iner).
İskra

İskra (Rusça: a; anlam: "Kıvılcım"), Rus sosyalist mültecilerinin Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin resmi gazetesi olarak çıkardıkları siyasi gazete.
Gazetenin ilk sayısı 1 Aralık 1900'de Almanya'nın Stuttgart kentinde ve diğer sayıları ise Münih, Londra ve Cenevre'de yayınlanmıştır. Başlangıçta Vladimir Lenin tarafından işletilmiş ve 1903'te Rusya Sosyal Demokratik İşçi Partisi'nin bölünmesinden sonra Lenin kadrodan ayrılmıştır. Menşeviklerin eline geçmiş ve 1905'e kadar Georgi Plehanov'un kontrolü altında yayınlanmıştır. Ortalama tirajı 8.000 idi.
İskranın düsturu " " ("Kıvılcımdan ateş çıkacaktır") olup bu söz Aleksandr Sergeyeviç Puşkin'in Sibirya'da hapiste olan Dekabristler'e (Aralıkçılar) hitaben yazdığı şiirine karşı Vladimir Odoevsky'nin yanıtından alınmıştır.
Bazı kadroları daha sonra Ekim 1917'de Bolşevik Devrimine katılacaktır.
Kadrolar
Başlangıçta:
Vladimir İlyiç Ulyanov (Lenin)
Georgi Plehanov
Vera Zasuliç
Pavel Akselrod (Pinchas Borutsch)
Julius Martov (Iliya Cederbaum)
Aleksandr Potresov
Daha sonra:
Lev Davidoviç Bronstein (Troçki)
Rusça gazeteler
Vladimir İlyiç Lenin
1900'de kurulan yayınlar
Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi
Komünist gazeteler
Sosyalist yayınlar
Bilgi kutusu bulunmayan gazeteler
Laz alfabesi

Laz alfabesi (Lazca: Lazuri Alboni) Lazcanın yazılması için kullanılan bir yazı sistemidir. Lazlar Türkiye'de Latin alfabesinden geliştirilmiş bir yazı sistemini, Gürcistan'da ise Gürcü alfabesini kullanmaktadır.
Tarihçe
Dilbilimci Nikolay Marr'ın verdiği bilgiye göre Lazcanın yazılı bir dil haline getirilmesine yönelik ilk çalışmalar Türkiye'de Osmanlı döneminde başlamıştır. Hopalı Faik Efendi Laz alfabesini oluşturmaya çalıştığı için II. Abdülhamit döneminde baskı görmüş, hapse yollanmış, tüm çalışmaları ve kitapları yakılmıştır. Bununla birlikte, 1910 yılında Lazca gramer çalışması için Lazistan'a gitmiş olan Marr, Faik Efendi'nin alfabesinin mahiyeti hakkında bilgi vermemiştir.
Lazcanın yazılı bir dil haline getirilmesi çabalarında en önemli pay İskender Chitaşi'ye aittir. İskender Chitaşi, 1920'li yıllarda SSCB'de Latin kökenli bir Laz Alfabesi hazırladı. O dönemde SSCB'de açılan Laz okullarında bu alfabe ile Laz çocuklarına, Lazca eğitim verildi. Ayrıca İskender Chitaşi, Latin harflerini temel alarak kendi hazırladığı bu alfabe ile birçok Lazca kitap yazdı.
Wolfgang Feurstein ve Fahri Lazoğlu tarafından Latin harflerine dayalı olarak hazırlanan Laz alfabesi, 1984 yılında kamuoyuna duyuruldu. Fahri Lazoğlu, Laz Alfabesi oluşturma çalışmalarına 1970'li yıllarda başlamıştı. Lazoğlu Alfabesi, ilk kez Almanya'da bir grup Laz tarafından "Lazebura" isimli dergide yayınlanmış, ayrıca Kafkasoloji kongrelerine sunulmuştur. 35 harfli Laz alfabesi, 1993 yılında Ogni dergisinde yayınlanarak, Türkiye Lazları içinde Laz diline ilgi duyanlar tarafından da kullanılmaya başlandı.
Gürcistan'da yaşayan Lazlar ise, Gürcü alfabesini kullanmaktadırlar. Gürcü alfabsinde mevcut olup günümüzde Gürcü dilinin yazılışında kullanılmayan ჶ (f) ve ჲ (y) harfleri de Lazcada işlevini sürdürmektedir. "Fi" biçiminde okunan ჶ (f), günümüz Gürcü dilinde harfiyle karşılanmaktadır: ჶ (- film). Yota olarak okunan ჲ (y) harfiyle Gürcücede kelime başlamıyordu, ancak Lazcada başlamaktadır.
Alfabe, bilgisayar üzerinde Yavuz Yazıcı tarafından tasarlanan Lazuri Athletic, Lazuri Times, Lazuli Megrelli, Lazuri Arial ve Lazuri Verdana fontlarıyla yazılabilmektedir.
Latin ve Mhedruli Laz alfabeleri
Gürcü alfabesinin Mhedruli karakterlerine dayanan Laz alfabesinin harfleri Lazcadaki bütün fonemleri karşılamaktadır. Ancak Latin alfabesi bunu karşılamaktan uzak olduğu için harfleri işaretleme yoluna gidilmiştir. Ne var ki bu da yeterli olmamış, Lazca fonemi "dz" (örn. / dzabuni), fonemi "ts" (örn. / tsoi) ve fonemi "tz" (örn. / tzaleni) biçiminde de gösterilmiştir. Bu durumun fonetik bir alfabe olan Laz aldabesi içinde bir aykırılık teşkil ettiği söylenebilir. Gürcü alfabesine dayanan Laz alfabesinde büyük ve küçük harf ayrımı yoktur. Latin kökenli Laz alfabesinde ise, Türk alfabesindeki gibi büyük ve küçük harf ayrımı bulunmaktadır.
Aleksandr Ulyanov

Aleksandr İlyiç Ulyanov (Rusça: ; 1866 Simbirsk 8 Mayıs 1887 Shlisselburg), Rus devrimci. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir İlyiç Lenin'in ağabeyi.
1883'te Simbirsk Koleji'nden altın madalya ile mezun olduktan sonra Petersburg Üniversitesi'ne girdi. Doğa bilimlerini okudu ve zooloji konusundaki çalışmasıyla altın madalya kazandı.
Aleksandr İlyiç genç yaşta devrimci faaliyetlere yönelerek yasa dışı toplantı ve gösterilere katıldı. Öğrenciler ve işçiler arasında devrimci propaganda faaliyetini sürdürdü. 1886'da Narodnaya Volya adlı yasa dışı sosyalist partiye üye oldu.
Narodya Volya'nın bazı üyeleri Çar III. Aleksandr'a suikast planı hazırlayınca onlarla birlikte Aleksandr da 1 Mart 1887'de tutuklandı. Aleksandr İlyiç mahkemede siyasi konuşmasını yaparak davasının haklılığını savunmaya çalıştı. 8 Mayıs'ta dostları Pahomiy Andreyuşkin, Vasili Generalov, Vasili Osipanov ve Petr Şevyrev ile birlikte idama mahkum oldu ve Shlisselburg'da asıldı. Aleksandr İlyiç ve dostları 1 Mart'ta tutuklandıklarından "Pervomartovstsi (Birinci Martçılar)" olarak adlandırıldılar.
Aleksandr İlyiç Ulyanov'un adı 1972 yılında Sovyet gök bilimci Tamara Mihaylovna Smirnova tarafından keşfedilen küçük gezegen 2112 Ulyanov'a verilmiştir.