Kozmetik

Kozmetik, bir kimseyi daha çekici hale getirmek ya da görünüm sorunlarını gidermek için kullanılan ürünleri, uygulanan bakım ve tedavileri kapsayan bir kavram. Kozmetiğin bir alt alanı olan makyaj; ruj, maskara ve fondöten gibi yüzü ve çevresini güzelleştirmek veya farklı bir görünüm vermek için uygulanan kozmetik ürünleri ve işlemleri kapsar. Makyaj malzemeleri haricinde saç bakımı ve cilt bakımı ürünleri, saç boyası, saç spreyi, saç jölesi, parfüm, makyaj fırçası, pudra pomponu, banyo tuzu, vücut yağ ve kremleri gibi pek çok ürün, kozmetik sınıfına girmektedir. Kozmetoloji hizmetler güzellik salonu, klinik, poliklinik, hastane'lerde uzmanlar tarafından, ayrıca bireysel olarak evde yapılabilir. Dünya çapında L'Oréal, Maybelline, IsaDora, Kiehl's, Coty, Wella, Faberlic, Oriflame, Chanel, Johnson & Johnson, Procter & Gamble, Unilever, Shiseido, Beiersdorf, LVMH, Kao, Mary Kay, Revlon ve Estée Lauder Companies, Dolce & Gabbana, Gucci gibi büyük kozmetik şirketleri vardır. Nadir hallerde erkek kozmetiği de yaygındır. Dünya çapındaki kozmetik endüstrisi şu anda 170 milyar ABD Doları tutarında tahmini bir yıllık ciro üretmektedir.
Etimoloji
Kozmetik kavramı, Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Bu kavramın kökeni Yunanca kozmos (düzen veya güzelleştirme, çeki düzen verme) kavramına dayanır. Bu kökten Yunanca kosmein (güzelleştirmek, çeki düzen vermek) fiili ve kosmetikos kavramı türemiştir.
Tarihçe
Arkeolojik bulgular, tarih öncesi insanların pigmentleri nasıl hazırlayacaklarını ve bulacaklarını, ayrıca bunları yağlı maddeler ile karıştırarak mağara duvarlarını boyamak ve vücudu süslemek için kullanılabilen kimyasal karışımları üretmeyi bildiklerini göstermektedir. O dönemde vücudu boyama hem bir çeşit süslenme hem de sihirlerden korunma şekli idi. Tarih öncesi pigmentlerin analizi 17 farklı rengin kullanılmış olduğunu göstermektedir. En çok kullanılanlar beyaz kurşun, tebeşir veya jips denen bir maddeden elde edilen beyaz; taş kömürü veya mangandan elde edilen siyah, kırmızı, turuncu ve yeşil olmuştur.
Kozmetiğin Asya'da başladığı kuvvetli bir ihtimaldir. Vücuda gösterilen büyük özene alışık ve görevleri kocalarına cezbedici görünmek olan Hindu kadınlar için kozmetik ürünleri ve parfümler gereklilik arz etmiştir. Meşhur Hindu makalelerinde, (Kama Sutra) kadınlara dövme ve dişleri, giysileri, saçı, tırnakları ve vücudu renklendirme sanatını öğrenmeleri tavsiye edilir. Günümüzde birçok Hindu kadını kozmetikleri hala eski yolla kullanır; göz kapakları bazlı bir boya ile boyanır; yüz ve kolları safran tozu ile sarartılır ve ayak tabanları da kına ile kızıllaştırılır.
Yunanlar zamanında Hipokrates ve arkadaşları dermatoloji üzerinde çalışarak perhizin, jimnastiğin, güneşin, banyoların ve masajın sağlığa ve güzelliğe olan faydalarını belirterek Kozmetoloji'nin gelişmesinde etkili olmuşlardır.
Galenus'''un M. S. 130 - 200 yıllarında Local Remedies isimli kitabı, ilk kozmetik kitabı olarak kabul edilmektedir.
Eski Romalılar, kozmetikleri küçük görürlerdi ve çok az ilgi gösterirlerdi. Kozmetikler Yahudi ve Müslüman dünyasında kutsal kitaplarda açıkça ve ayrıntılı bir şekilde belirtildiği gibi bolca kullanılmıştır. Kur'an'da sürmenin kullanılması bir sürede tavsiye edilmiştir. Fatih'in saray doktoru olan Abdekar, Güzelliği Koruma Sanatı'' isimli, o devrin hijyen ve kozmetik pratiğini belirten bir kitap yazmıştır.
Büyük Britanya'nın ilk sakinlerinin ham kozmetikleri kullanmaktan çok zevk aldığı sanılmaktadır. Yeni ve daha etkili kozmetik ürünlerine duyulan istek geliştikçe, kullanılan tehlikeli ya da öldürücü malzemelerin sayısında bir artma olmuştur. Fucus kırmızısı, dudak boyası olarak kullanılmış olup, gerçekte kırmızı cıva sülfürü idi; vitriol yağı (sülfürik asit) saçları ağartmak için kullanılmıştır.
Kozmetik kullanımındaki artma, 18. yüzyıl Avrupa'sında özellikle de her iki cinsin tamamen yapay bir görünüme ulaşmaya çalıştıkları İngiltere ve Fransa'da meydana gelmiştir. 1880'lere doğru teknolojideki ve bilhassa yayıncılıktaki gelişmeler ve reklamın keşfi ile kozmetik tarihinde yeni bir devir açılmıştır.
Sınıflandırılma
Kozmetik ürün ve işlemler iki şekilde sınıflandırılır:
Uygulanış yerlerine göre,
Temel etki alanlarına göre.
Uygulanış yerlerine göre kozmetik ürünler
Deriye Uygulanan Kozmetik Preparatlar
Yumuşatıcı kremler
Yumuşatıcı losyonlar
Temizleyici kremler
Temizleyici losyonlar
El krem ve losyonları
Temel kremler
Günlük kremler
Hormon kremleri
Sterat kremleri
Yüz maskeleri
Cildin rengini açan ve ciltteki lekeleri gideren preparatlar
Güneş ışınlarına karşı koruyucu ve bronzlaşmayı sağlayıcı preparatlar
Terlemeye mani olan (antiperspiran) preparatlar
Ter kokularını önleyen (deodoran) preparatlar
Tıraş preparatları
Tozlar ve Pigmentli Preparatlar
Yüz pudraları
Allık
Dudak boyaları
Dudak dolgunlaştırıcısı
Dudak kalemi
Dudak kremi
Dudak parlatıcısı
Tırnak cilaları
Göze uygulanan kozmetik preparatlar
Blefaroplasti
Daire kontakt lens
Göz kalemi
Far
Kaş kalemi
Sürme
Rimel
Takma kirpik
Arındırıcı
BB krem
CC krem
DD krem
Botulinum toksini
Fondöten
Islak mendil
Kalıcı makyaj
Krem
Makyaj altı krem
Renk düzeltici
Pamuk ped
Primer
Yaşlanma önleyici krem
Tonik
Yüz bakımı
Yüz pudrası
Epilasyon
Ağda
İğneli epilasyon
Lazer epilasyon
Intense pulsed light
Tüy dökücü krem
Tıraş kremi
Cilt beyazlatma
Güneşsiz bronzlaşma
Losyon
Soğuk krem
Peeling
Vücut pudrası
Tırnak uygulamaları
Aseton
Manikür
Oje
Pedikür
Takma tırnak
Saça Uygulanan Kozmetik Preparatlar
Saça şekil veren preparatlar
Saçı düzleştiren preparatlar
Şampuanlar
Saç boyaları
Saç rengini açan preparatlar
Saçlara parlaklık verici ve saç şeklini koruyucu preparatlar
Saçları besleyici preparatlar
Saç lakları
Saç kremi
Saç boyama ürünleri
Saç şekillendirme ürünü
Pomat
Saç jeli
Saç jölesi
Saç köpüğü
Saç spreyi
Sindoor
Dişlere ve Ağız Boşluğuna Uygulanan Kozmetik Preparatlar
Diş patları ve diğer preparat şekilleri
Takım dişlerin temizlenmesi için kullanılan preparatlar
Ağız suları
Diğer Kozmetik Preparatlar
Ayağa uygulanan kozmetik preparatlar
Bebek preparatları
Banyo preparatları
Vücut pudraları
Depilatuvarlar
Temel etki alanlarına göre kozmetik ürünler
Tabaka oluşturan maddeler
Keratinli maddeler
Sebatrop maddeler
Endirekt dermatrop maddeler
Direkt dermatrop maddeler
Söz konusu bu kozmetikler insan görünüşünün düzeltilmesi için sistematik bir biçimde incelenir. Bu inceleme, Kozmetoloji Bilimi'nin içeriğidir.
Ham maddeler
Kozmetik bileşenleri üçe ayrılır;
Ana Maddeler
Bitkisel yağlar ve yağlı maddeler
Hayvansal yağlar ve yağlı maddeler
Mineral yağlar ve yağlı maddeler
Vakslar ve esterler
Yağ asitleri
Yağ alkolleri
Poli glikol eter
Diğer alkoller
Su
Pudralar
Yardımcı Maddeler
Emülgatörler ve stabilizatörler
Yüksek moleküllü yağ asitlerinin alkali tuzları
Yüksek moleküllü yağ asitlerinin amonyum tuzları
Yağ alkolü sülfürik asit esteri
Polioksialkileneter yağ asidi esteri
Polioksialkilen yağ asidi esteri ve yağ alkollerinden polioksialkileneter
Fosforik asit esterleri
Nemlendiriciler
Antioksidanlar
Çözücü sağlayıcılar
Koku maddeleri
Boyalar ve pigmentler
Etken Maddeler
Eterik yağ ve bitki ekstreleri
Pigment leke gidericiler
İtici ve kovucu maddeler
Silikonlar
Güneşe karşı koruyucular
Doymamış yağ asitleri
Vitamin