turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Yasemin Bradley

Dr. Yasemin (Özdemir) Bradley (d. 1966), Türk tıp doktoru, eski haber spikeri, yazar sunucu.
Ardahan'ın Posof ilçesinden olup 1989 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan ve bir dönem Kanal D'de ana haber bültenini sunan spiker, 1996'da Magazin Gazetecileri Derneği tarafından "Yılın En İyi Kadın Haber Spikeri" seçildi.
17 Ağustos depremi'nden derin etkilenen Yasemin Bradley, Birleşik Krallık'a giderek, BBC Türkçe Servisi'nde prodüktörlük eğitimi gördü. Psikoterapist Anthony Bradley ile evlenen sunucu, eşinin etkisi ile Londra'daki alternatif terapi okulu ITEC'de beslenme ve diyet üzerine eğitim görüp ITEC diploması aldı.
"Gelecek Yiyeceklerde" adlı beslenme kitabını yazan spiker, aynı zamanda CNN sunucusu Larry King'in iki kitabının da çevirmenidir. Yarbay Osman Deniz'in, "Ne zaman yaparsan yap, ama sen yap!" diyerek kendisine teslim ettiği anı defterleri, kasetler ve fotoğraflardan oluşturduğu "Parola: Harbiyeli Aldanmaz" adlı anı-roman türündeki kitabı 2002 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlandı.
Halen TRT Haber'de "Yasemin Breadley ile Reçetesiz Hayat" adlı programı sunmaktadır.
Türk haber sunucuları
Türk yazarlar
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim görenler
Diyetisyenler
Yaşayan insanlar
1966 doğumlular
Bilgi kutusu bulunmayan kişiler
20. yüzyıl Türk kadın yazarları
20. yüzyıl Türk hekimleri
20. yüzyıl Türk yazarları
21. yüzyıl Türk hekimleri
21. yüzyıl Türk yazarları
Dokuz Eylül Üniversitesinde öğrenim görenler
Türk çocuk kitabı yazarları
Türk televizyon sunucuları
Türk kadın hekimler
2G

2G ikinci nesil kablosuz telefon teknolojisidir. Aynı 1G gibi, hücresel bir ağ sistemi kullanır. 2G hücresel ağlar, 1991'de Radiolinja (şimdi Elisa Oyj'nin bir parçası) tarafından Finlandiya'da GSM standardında piyasaya sürüldü. Bu hizmet Türkiye'de Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom tarafından sağlanır. Daha sonra 2.5G (GPRS) ve 2.75G (EDGE) türleri geliştirildi.
2G'nin 1G'ye göre getirmiş olduğu en büyük yenilik, analog veri yerine sayısal veri kullanılmaya başlanmış olmasıdır. Bu geçişte ISDN'e benzer bir yapı kullanılmıştır:
Tüm cihazlar, bağlantı ve durum verilerini aynı kanal üzerinden yollarlar.
Bağlantı kurulunca, veri (veya ses) akışı bir kanal üzerinden yapılır. Her kullanıcı veri alıp verdiği sürece kanalı elinde tutar, paylaşmaz.
Avantajları
2G'nin getirmiş olduğu en büyük yenilik olan sayısal teknoloji, birçok yeniliği de beraberinde getirmiştir:
Daha yüksek ses kalitesi
Daha büyük kapasite
Sesi ve verileri şifreleme imkanı
Kısa veri iletimi (kısa ileti, hücre bilgisi, ...)
Gelişmeler
İlk olarak 850 - 900 Mhz bandını kullanmak üzere tasarlanan GSM, kullanıcı sayısının artmasıyla beraber 1800 - 1900 Mhz bandına taşınmıştır. Bazı şebekeler bu yeni banttan yayına DCS adı vermektedirler, Türkiye'de ise genelde GSM1800 denir.
İnternet'in yaygınlaşmasıyla birlikte GSM'in sunduğu 9.6 kbps veri taşıma kapasitesi yetersiz olmaya başlamıştır. Buna cevap olarak:
HSCSD standardı çıkartılmıştır. Bu standartta, bir cihaz birçok kanalı aynı anda kullanarak 43.2 kbps'ye kadar veri iletişimi yapabilmektedir.
Öte yandan, HSCSD de aynı GSM gibi veri iletilmediği zamanlarda bile hattı meşgul ettiği için şebekelere sorun çıkartmıştır. Buna cevap olarak bandın sadece veri iletilirken kullanıldığı GPRS standardı çıkartılmıştır. GPRS'in veri yollama şeklinden yararlanan BasKonuş gibi özellikler de kullanıcı bütçesine katkısı dolayısıyla ilgi görmüştür.
Son olarak, GPRS'in hızını artırmak için GSM modülasyon tipi değiştirilerek EDGE teknolojisi oluşturulmuştur.
EDGE ile pratikte 380 kbps hızında veri transferi mümkündür.
Sorunlar
2G standardı oluşturulduğu zaman çok bant genişliği ve az istemci vardı, dolayısıyla hattı kullanmazken bile meşgul eden bir teknoloji oluşturuldu. Öte yandan, bu seçimden dolayı birçok durumda karşımıza çıkan "şebeke meşgul" iletisinin önüne geçmek operatörler için gitgide daha zor hale gelmektedir.
Buna cevap olarak verilerin yollanmadığı zaman hattın kullanılmadığı, aynı Ethernet teknolojisinde olduğu gibi iki cihazın aynı anda veri yollayınca bunu fark edebildiği bir teknoloji olan 3G oluşturulmuştur. Özellikle Avrupa'da yaygınlaşan bu teknoloji, daha da yüksek bir frekans kullanmasından dolayı (2100 Mhz) kapsama alanı sorunları yaşamaktadır.
1800 Mhz GSM standardı ile görülmeye başlanan, 3G'de daha da belirgin olan kapsama alanı sorununu çözmek için 4G teknolojisine geçilmiştir.
Portföy değerlendirmesi

Portföy değerlendirmesi, sınırlı bir zaman diliminde ya da saatte değil de, uzun zamana yayılan değerlendirmedir.
Söz gelimi, bir öğrencinin başarısının ölçülebilmesi amacıyla herhangi bir tür sınav uygulanabileceği gibi, öğrencinin tüm yarıyıla hatta yıla yayılan edimi, ürettikleri, katılımı, çabası dikkate alınarak da değerlendirme yapılabilir.
Değerlendirme
Edim

Edim veya eylem, bireyin herhangi bir alandaki gözlemlenebilen davranışıdır. Eğitim bağlamında edim, öğrencinin derslerde yaptıklarıdır. Öğrencinin herhangi bir soruya verdiği yanıt, ürettiği herhangi bir şey, arkadaşlarıyla ya da öğretmenle olan etkileşimi onun edimidir. Hukuk alanında ise edim borçlu kişinin yerine getirmekle yükümlü olduğu davranış biçimidir.
Psikoloji
Vize

Vize, bir ülkeye girmek veya bir ülkeden çıkmak için yetkili makamlardan alınması gerekli izin.
Vize, pasaporta, onu kullanarak ülkeye girilebilmesi için yapılan onaydır. Belgeyi geçerli sayma ve giriş çıkışta sorun olmadığını belirtir. Pasaportu veren otoriteyi yani devleti tanıma anlamı da taşır. Yabancıların Türkiye'ye girişinde pasaport dışında giriş vizesi de gereklidir. Umuma mahsus yabancı pasaportlara vize vermeye valilikler veya onların izniyle emniyet müdürlükleri ve kaymakamlıklar, yurt dışında ise konsolosluklar yetkilidir. Uygulamada sınır kapısında vize almaya bandrol vize denir. Bandrol vize harçlarını Dışişleri Bakanlığı belirler. Bununla birlikte yabancıların Türkiye'ye girişlerinde pasaport ve vize denetimi Emniyet'in, yani İçişleri Bakanlığı'nın denetimindedir. Vize, ikamet veya çalışma hakkı vermez, sadece geçici bir süre kalma hakkı sağlar. Üç tür vize vardır: Tek giriş vizesi (bir yıl, sadece bir giriş için), sayısız giriş vizesi (birden çok giriş için), transit vizesi (başka ülkelere gitmek için Türkiye'den geçmek üzere tek transit ve çift transit -gidiş dönüş-lüdür). Türkiye'ye dönüş vizesi yabancılara verilir, süresi bir yıldır. İkamet tezkereli yabancılardan bu vize aranmaz, buna "vize bağışıklığı" denir. PK'ye göre, emniyet izniyle, uçaktan uçağa aktarmalarda yabancılar havaalanı dışına çıkabilir. Genelde iki devlet arasında vize anlaşmaları yapılır. Ancak vize uygulamaları veya vize muafiyeti tek taraflı da olabilir. Avrupa Birliği ülkelerinin kendi aralarında vize zorunluluğu yoktur, ancak birlik ülkeleri Türkiye'ye vize zorunluluğu uygulamaktadır. Bazı AB ülkeleri, başka bir AB ülkesinde sürekli oturan TC yurttaşlarını vizeden muaf tutmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti de bu ülkelerden bazılarına (örneğin Almanya, Bulgaristan, Yunanistan gibi), orada yaşayan Türkiye veya Türk kökenli yabancılara kolaylık sağlamak amacıyla vize uygulamaz.
Etimoloji
Türk Dil Kurumu ve Dil Derneği'ne göre "vize" sözcüğü, Fransızca "visa" sözcüğünden türetiyor, fakat Sevan Nişanyan Türkçe Etimolojik Sözlüke göre "vize", özgün olarak Latince "videre" (görmek) fiilinin "visa" çekiminden alınmış İtalyanca "visa" (görüldü, görülmüştür) sözcüğünden türetiyor ve Türkçede ilk olarak 1889 yılında Ahmet Mithat tarafından "viza" olarak kullanılmıştır. Fransız Centre national de ressources textuelles et lexicalesa göre Fransızca "visa" kelimesi de Latince "visa"'dan alınmıştır. Ayrıca "vize"'nin İtalyanca karşılığı "visto"'dur.
Gioacchino Rossini

Gioacchino Rossini, (d. 29 Şubat 1792, Pesaro, İtalya - ö. 13 Kasım 1868, Paris). İtalyan opera bestecisi. "Mösyö Kreşendo" takma adı ile anılır.
Yaşamı
İtalyanın doğu kıyısında Pesaro adlı küçük bir kasabada dünyaya geldi. Annesi opera şarkıcısı idi, babası ise korno çalardı. Çocukken şarkı söylemeye, viyolonsel ve korno çalmaya başladı. 15 yaşına geldiğinde bir müzik okuluna yazıldı ve beste yapmayı öğrendi.
İlk operası Evlilik Sözleşmesi (La Cambiale di Matrimonio) 18 yaşında Venedikte sahnelendi, dördüncü eseri ciddi opera Tancredi ve beşinci eseri komik opera Cezayir'de İtalyan Kız (L'Italiana in Algeri) operaları ile ün kazandı. Başyapıtı Sevil Berberi (Il Barbiere di Siviglia) operasını ise 24 yaşında iken Romada sahneledi. Sindrella masalından esinlenen Külkedisi (La Cenerentola) operasını da aynı yıl (1816da) yazdı. 18 37 yaşları arasıda 39 opera besteledi. Son operası uvertürü, fırtına sahnesi ve bale müziği ile ünlenen Guillaume Tell idi. 37 yaşında opera bestelemeyi bıraktı. Yaşadığı dönemde çok popüler bir besteci idi. Eserlerinin bir kısmı bugün de sıklıkla sahnelenir.
Napoli'deki San Carlo Tiyatrosu, Paristeki İtalyan Operası gibi birkaç yerin müzik direktörlüğünü yürüttü. 1830 Fransız Devrimi'nden önce Kral X. Charles'ın bestecisi olarak çalıştı.
Rossini iki defa evlendi. 1822'de evlendiği eşi Isabella Colbran, eserlerinin pek çoğunda başrol oynayan bir opera sanatçısı idi. İlk eşinin ölümü üzerine 1846da opera şarkıcısı Olympe Pélissier ile evlendi. Rossini, 1824-1836 yılları arasında yaşadığı Fransaya 1855te geri döndü ve yerleşti. Evi sanatçıların buluşma noktası haline geldi. Bu dönemde "yaşlılık günahları" diye adlandırdığı besteler yapıp kendi salonunda seslendirdi. 13 Kasım 1868de hayatını kaybetti.
Rossini başarıyı komik operalarıyla yakalamıştı. En önemli eserleri olarak Guillaume Tell, Tancredi ve Semiramide kabul edilir. Otello, Verdinin başyapıtı olmasına karşın, Rossininin Otellosu da dinlemeye değerdir. Gençliğinde bestelediği yaylı çalgılar sonatları onun Haydn ve Mozart gibi klasik dönem bestecilerinin eserlerini derinlemesine incelediğini gösterir.
ASCII

ASCII (İngilizce: American Standard Code for Information Interchange, Türkçe: Bilgi Değişimi İçin Amerikan Standart Kodlama Sistemi) Latin alfabesi üzerine kurulu 7 bitlik bir karakter kümesidir. İlk kez 1963 yılında ANSI tarafından standart olarak sunulmuştur.
ASCII'de 33 tane basılmayan kontrol karakteri ve 95 tane basılan karakter bulunur. Kontrol karakterleri metnin akışını kontrol eden, ekranda çıkmayan karakterlerdir. Basılan karakterler ise ekranda görünen, okuduğumuz metni oluşturan karakterlerdir. ASCII'nin basılan karakterleri aşağıda belirtilmiştir.
ASCII yazdırma karakterleri
32-126 arası sayılar klavyenizde bulabileceğiniz ve bir belgeyi görüntülediğinizde veya yazdırdığınızda görünen karakterlere atanmıştır. 127 SİL komutunu gösterir.
ASCII yazdırma karakterleri tablosu
ASCII tablosu
Genişletilmiş ASCII yazdırma karakterleri
Genişletilmiş ASCII karakterler ek karakter talebini karşılar. Genişletilmiş ASCII'de (aşağıdaki grafikte görüntülenen 0-32 arası sayılar) yer alan 128 karaktere ek olarak 128 karakter daha bulunur, böylece toplam karakter sayısı 256'ya ulaşır. Bu ek karakterlerle bile, birçok dilde 256 karaktere katılamayan simgeler vardır. Bu nedenle, bölgesel karakter ve simgeleri karşılamak için ASCII çeşitlemeleri vardır.
Örneğin, Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Avustralya ve Afrika dillerine ait yazılım programlarında ISO 8859-1 olarak da bilinen ASCII tablosu kullanılır.
Genişletilmiş ASCII yazdırma karakterleri tablosu
Ondalık Karakter Ondalık Karakter
128 Ç 192 └
129 ü 193 ┴
130 é 194 ┬
131 a 195 ├
132 ä 196
133 à 197 ┼
134 å 198 ╞
135 ç 199
136 e 200
137 ë 201
138 è 202
139 i 203
140 i 204
141 ì 205 ═
142 A 206 ╬
143 Å 207 ╧
144 E 208 ╨
145 æ 209 ╤
146 Æ 210
147 o 211 ╙
148 ö 212 O
149 ò 213 ╒
150 u 214 ╓
151 ù 215 ╫
152 ÿ 216 ╪
153 Ö 217 ┘
154 Ü 218 ┌
155 ¢ 219 █
156 £ 220 ▄
157 ¥ 221 ▌
158 ₧ 222 ▐
159 ƒ 223 ▀
160 á 224 α
161 í 225 ß
162 ó 226 Γ
163 ú 227 π
164 ñ 228 Σ
165 Ñ 229 σ
166 230 μ
167 231 τ
168 ¿ 232 Φ
169 ⌐ 233 Θ
170 234 Ω
171 1⁄2 235 δ
172 1⁄4 236
173 237 φ
174 238 ε
175 » 239 ∩
176 ░ 240 ≡
177 ▒ 241 ±
178 ▓ 242 ≥
179 │ 243 ≤
180 ┤ 244 ⌠
181 ╡ 245 ⌡
182 ╢ 246 ÷
183 ╖ 247 ≈
184 ╕ 248 ≈
185 249 ∙
186 250
187 251
188 252
189 253 2
190 ╛ 254
191 ┐ 255
ASCII yazdırma dışı denetim karakterleri
ASCII tablosundaki 0-31 arasındaki sayılar, yazıcı gibi bazı çevresel aygıtları denetlemek için kullanılan denetim karakterlerine atanmıştır. Örneğin, 12 form besleme/yeni sayfa işlevine ayrılmıştır. Bu komut yazıcıya bir sonraki sayfanın başına atlama bilgisi verir.
ASCII yazdırma dışı denetim karakterleri tablosu
Ondalık Karakter Ondalık Karakter
0 boş 16 veri bağlantısından çık
1 başlık başlangıcı 17 aygıt denetimi 1
2 metin başlangıcı 18 aygıt denetimi 2
3 metin sonu 19 aygıt denetimi 3
4 aktarım sonu 20 aygıt denetimi 4
5 sorgu 21 olumsuz bildirim
6 bildirim 22 zaman uyumlu boşta kalma
7 zil 23 aktarım bloğu sonu
8 geri al 24 iptal
9 yatay sekme 25 ortam sonu
10 satır besleme/yeni satır 26 değiştir
11 dikey sekme 27 çık
12 form besleme/yeni sayfa 28 dosya ayırıcısı
13 satır başı 29 grup ayırıcısı
14 dışarı kaydır 30 kayıt ayırıcısı
15 içeri kaydır 31 birim ayırıcısı
Abdullah Kiğılı

Abdullah Kiğılı, (d. 20 Nisan 1943, Malatya), Türk iş insanı ve spor yöneticisi.
Kiğılı giyim mağazaları zincirinin kurucusu ve sahibi. Türkiye Futbol Federasyonu eski başkanı ve Fenerbahçe Başkan Vekili. Aynı zamanda İstanbulspor, Güreş Federasyonu, Kayak Federasyonu ve Futbol Federasyonu'nda yöneticilik yapmıştır.
Biyografisi
Abdullah Kiğılı'nın dedesinin Bingöl'ün Kiğı (1930'larda Erzincan iline bağlıyken daha sonra Elazığ'a en son Bingöl'ün il olmasıyla Bingöl'e bağlanmıştır) ilçesinde doğmasından dolayı aile bu soyadını almıştır. Dedesi 1928'lerde buradan taşınıp Malatya'ya yerleşmiştir. Kiğılı 1943 yılında Malatya'da doğmuştur. 9 yaşında iken ailesi İstanbula göç etmiştir. Babası tekstil işiyle uğraşmaktaydı.
Orta ve lise öğrenimini İstanbul Erkek Lisesi'nde bitirmiş, 1959'da Sultanhamam'da bir kumaş mağazasında iş hayatına başlamıştır.
1965 yılında Kiğılı markası ile gömlek ve pantolon üretimine başlamıştır. 1969 yılında İstiklal Caddesi' nde şimdiki Kiğılı mağazasını açmış, 1973 yılında Beymen Beyoğlu mağazasına ortak olmuştur. 1980 yılında Kiğılı Konfeksiyon Fabrikası'nı kurmuştur. Bu tarihten itibaren fabrikasında Almanya ve Hollanda' ya erkek takım elbise fason üretimi yapmıştır. Ayrıca ürünlerini Türkiye genelinde 300 bayi aracılığıyla satar hale gelmiştir.
Beyaz eşya

Beyaz eşya, ilk zamanlarda dış görünümünde genellikle beyaz renk kullanılmış olan, fabrikalarda üretilen, ev eşyası makinelerdir. Ev aletleri üç türe ayrılır: küçük ev aletleri, büyük ev aletleri ve tüketici elektroniği. Bilimsel araştırmalara göre bir toplumun kalkınma seviyesinin bir göstergesidir. Gelişmiş toplumlar çok sayıda beyaz eşya kullanır, az gelişmiş toplumlar daha az sayıda beyaz eşya kullanırlar.
Tarihi
Birçok cihazlar yüzyıllardır varken, kendi kendine yeten elektrikli veya gazla çalışan cihazlar, yirminci yüzyılda ABD'de ortaya çıktı. 1900'lerin başında elektrikli ve gazlı aletler arasında çamaşır makineleri, su ısıtıcıları, buzdolapları ve dikiş makineleri vardı. Earl Richardson'ın 1903'te küçük elektrikli çamaşır ütüsü icadı, ev aletleri endüstrisine küçük bir ilk destek verdi. İkinci Dünya Savaşı sonrası ekonomik genişlemede, bulaşık makinelerinin ve çamaşır kurutma makinelerinin ev içi kullanımı, rahatlık için bir değişim oldu. 1980'lerde Amerika'da, endüstri her yıl 1.5 milyar dolar değerinde mal sevk etti ve 14.000'den fazla işçi çalıştırdı; gelirler 1982 ile 1990 arasında 3.3 milyar dolara ulaştı. Bu dönem boyunca şirketler, araştırma ve üretim maliyetlerini azaltmak ve rakiplerini ortadan kaldırmak için birleşerek birbirlerini satın aldılar ve bu da antitröst mevzuatıyla sonuçlandı.
1990'larda, beyaz eşya endüstrisi ürünlerin %90'ından fazlası sadece beş şirket tarafından satıldı. Örneğin, 1991'de pazar payı, %40 pazar payına sahip General Electric, %31 pazar payına sahip Whirlpool Corporation, %20 pazar payına sahip Electrolux, %7 pazar payına sahip Maytag ve yalnızca %2 pazar payına sahip Thermador arasında bölünmüştü. 2022 yılında Midea Group, Groupe SEB, Haier, Gree Electric, Williams-Sonoma, Inc., Samsung Electronics, LG Electronics, Bosch, Reece Group gibi şirketler dünyada lider beyaz eşya üreticileridir.
Bazı beyaz eşyalar
Buzdolabı
Bulaşık makinesi
Çamaşır makinesi
Fırınlar, (gaz, elektrik, mikrodalga)
Setüstü ocaklar, aspiratörler
Ütüler
Vantilatör
Isıtıcılar
Soğutucular
Kiralık Konak

Kiralık Konak, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Osmanlı Devleti'nin çöküş döneminde, İstanbul'da Batılılaşma ile geleneksel değerlerin, kuşaklar arasında farklılaşan değer yargılarının, yaşam biçimlerinin çatışmasını irdeleyen bir romanıdır.
Romandaki konağın sahibi Naim Efendi'dir.
Yakup Kadri, "tezli roman" türünde verdiği bu eserde; Naim Efendi, Servet Bey, Seniha ve Hakkı Celis ile Osmanlı'nın yıkılış sürecindeki son üç dönemi anlatır. Konak, hem ailenin hem de Osmanlı Devleti'nin sembolüdür.
Mercan (anlam ayrımı)

Mercanlar omurgasız hayvanların Knidliler şubesinin denizlerde yaşayan bir sınıfıdır. Şu anlamlara da gelebilir:
Mercan resifi - Az miktar besin içeren deniz sularında bulunan, canlı organizmaların ürettiği aragonit yapılar
Mercan (takı), takı yapmak için kullanılan kırmızı süs eşyası.
Canlılar
Mercan balığı, bir balık türü,
Mercan ağacı, fasulyegillerden bir süs bitkisi
Mercan yılanı, Amerika'da yaşayan bir yılan
Yerleşim yerleri
Mercan, Keşan Edirne ilinin Keşan ilçesine bağlı bir köy
Mercan, Fatih, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda bulunan Fatih ilçesine bağlı mahalle
Mercan, Tercan Erzincan ilinin Tercan ilçesine bağlı bir belde
Mercan, Adaklı Bingöl ilinin Adaklı ilçesine bağlı bir köy
Soyadı Mercan olanlar
Ahmet Mercan (d. 1981), Türk futbolcu
Hasan Mercan (19442006), Türk şair ve yazar
Levent Mercan (d. 2000), Türk asıllı Alman futbolcu
Tugay Mercan (d. 1982), Türk sinema ve dizi oyuncusu
Adem Mercan (d. 1957), Kuveytli milli futbolcu
Cevdet Mercan (d. 1969), Türk film yönetmeni
Hasan Murat Mercan (d. 1959), Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri büyükelçisi
Mercan (şarkıcı), Türk şarkıcı
Kalevala

Kalevala, Elias Lönnrot'un 19. yüzyılda Fin halk hikayelerinden ve mitolojisinden derleyip kaleme aldığı epik destan. Finlerin ulusal epik destanı olan Kalevala, aynı zamanda Fin edebiyatının en önemli eserlerinden biridir. Destan, 1917'de Finlandiya'nın Rusya'ya karşı bağımsızlığını ilan etmesi ardından ülkede yükselen milliyetçilik döneminde kaleme alınmıştır.
''Kalevala''nın kelime anlamı "Kaleva'nın Diyarı"dır (Fince -la/lä soneki yer gösterir). Destan 50 bölüme (Fince: runot) ayrılmış toplam 22.795 mısradan oluşur.
Kalevala'nın Kaleme Alınması
Asıl uzmanlık alanı tıp olan Elias Lönnrot, Finlandiya'nın değişik bölgelerinde gerçekleştirdiği gezilerinde, Fin halk hikayelerini kaydetti. Şiirlerin çoğunu Karelya bölgesinde toplayan Lönnrot, 1829'da başladığı yolculuğu ardından Kalevala'nın "eski" halini tamamladı. Araştırmalarına devam eden Lönnrot, 1849'da Kalevala'nın bugünkü halini topladı.
Çevirileri
Şimdiye kadar Kalevala kırk dokuz dile çevrilmiştir. Dile göre çevirilerin kronolojik kısmi listesi Rauni Puranen'in listesi temel alınarak aşağıdaki gibidir:
Kahramanlar
Destandaki ana karakter olan Väinämöinen'dir. Finlerin ulusan çalgı aleti olan kanteleyi, bir turna balığının kemiklerinden yapan kahraman, başlangıçta çok kötü çaldığı bu enstrumanı, daha sonraları hayvanları bile büyüleyebilecek kadar iyi çalmaya başlar. Daha sonraları kantelesini kaybeden Väinämöinen, kantelenin günümüzdeki hali olan şeklini, huşağacından yapar.
Kendine eş arayan ancak bir türlü evlenemeyen Väinämöinen, destanda geçen Joukahainen'in kardeşi Aino'yla evlenmek üzereyken, Aino, Väinämöinen ile evlenmek istemez intihar eder boğulur ve ölür.
Destanın bir bölümünde, kıtlık içinde yaşayan köyleri için Väinämöinen ve arkadaşları, kuzeydeki insanların yaşadığı bir kasabada, Sampo adında sürekli un üreten sihirli bir değirmeni çalmaya giderler.
İlgili Bağlantılar
Kalevipoeg
Mari El

Mari El Cumhuriyeti ( ), Rusya'ya bağlı özerk bir cumhuriyettir.
Coğrafi durumu
Ülke, Doğu Avrupa Ovası üzerinde, İdil Nehri etrafında Rusya Federasyon'u içinde bulunur. Bataklık halinde olan Mari Çöküntüsü ülkenin batısında yer alır. Topraklarının %57'si ormanlarla kaplıdır.
Yüzölçümü: 23.200 km2
Sınırları: Nijniy Novgorod Oblastı (güneybatı, batı, kuzeybatı, kuzey), Kirov Oblast (doğu, kuzeydoğu, güney), Tataristan (güneydoğu, güney), Çuvaşistan (güney).
En yüksek noktası: 278 m
Zaman Dilimi
Mari El Moskova Zaman Dilimindedir. (MSK/MSD). UTC'e göre saat farkı +0300 (MSK)/+0400 (MSD).
Nehirler ve Irmaklar
Mari El Cumhuriyeti'nde 476 akarsu bulunur. Bu akarsular genelde kasım-nisan ayları arasında donar.
Göller
Mari El'de 200 tane göl bulunur.
Doğal Kaynaklar
Mari El, doğal kaynaklardan yoksun bir ülkedir. Ülkede bataklık kömürü, maden suları ve kireçtaşı kaynakları bulunur.
İlklim
Ülke ılıman iklim kuşağı üzerinde bulunur. Yazları sıcak, kışları ise soğuk ve karlı geçer.
Ortalama ocak ayı sıcaklığı: -13 C
Ortalama temmuz ayı sıcaklığı: +19 C
İdari bölümler
Bu alt başlığın ana maddesi: Mari El İdari Yapılanması
Demografi
Eski adı Çirmiş (Çeremis, Çemeris) olan etnik Mari (Çirmiş) halkı, Fin Ural dil ailesinin bir üyesi olan Mari dili'ni konuşur. Mari (Çirmiş) dili, ülkede iki ayrı lehçe halinde konuşulur, bunlar Rusça ile birlikte ülkenin resmi dili olan Ova Maricesi ve Dağ Maricesidir.
1917'deki Sovyet Devrimi ardından Mari El Cumhuriyeti, eski topraklarının büyük bir bölümünü kaybetmiştir. Bugün Çirmiş halkının %48,3'ü Mari El dışında, %4,1'i ise Rusya dışında yaşamaktadır.
Cumhuriyetin %47,5'i etnik Ruslardan ve %42,9'u Marilerden oluşur. Ülkenin %6'sı Tatar ve geri kalan %3,6'sı 50 farklı etnik gruptan oluşur.
Nüfus: 727.979 (2002)
Kent: 459.687 (%63,1)
Kırsal: 268.292 (%36,9)
Erkek: 338.485 (%46,5)
Kadın: 389.494 (%53,5)
Ortalama yaş: 36,7
Kent: 36.7
Kırsal: 36.7
Erkek: 34.0
Kadın: 39.0
Etnik yapı
Yoşkar-Ola, Voljsk şehirlerinde, Yoşkar-Ola'nın dolayında cumhuriyetin batısında Ruslar çoğunluğu oluşturur. Köy yerlerinde Mariler çoğunluğu teşkil ederler. Dağlı Mari rayonu (Kırık-Mari ilçesi) esas etnik yapısını dağlı (kırık) Mariler oluşturur. Zvenigovo rayonunda Çuvaş köyü vardır.
Mari El Tatarları
ayrıca bakınız: Mari il Tatarları
Tatarlar Yoşkar-Olada, Voljskta, Zvenigovo, Mari Türek ilçesi, Medvedevo, Morki rayonlarında durmaktadırlar. Baranga rayonunda Tatar Türkleri % 47,6 oranını teşkil etmektedirler (1989). Mari El ülkesinde 36 yerleşimde Tatar Türkleri yoğunluk sağlamıştır. 19 Tatarca öğretim veren okul vardır.
Medyaya Yansıması
Rusya'nın Ukrayna'yı işgal harekatı için mahkumlardan asker toplama kampanyası ile gündeme gelen Mari El Cumhuriyeti'nde, bir hapishanede Rus özel askeri şirketi Wagner'in patronu Yevgeniy Prigozjin'in konuşma yaptığı görüntüler basında yer aldı.