Mazhar Apa

Mazhar Apa (1905 - 1 Aralık 1998), Türk iş adamı, ressam.
İlmiyeye mensup olan babası Mehmet Rüşdi Efendi ile Seksen beşler diye tanınan bir aileye mensup olan annesi Gülşah Hanım da aslen Priştineliydiler. Ailenin seksen beşler olarak anılmasının nedeni aynı anda seksen beş erkeğini savaşa göndermiş olmasındandır. Kadılıklarda dolaşan Mehmet Rüşdi Efendi Balkan Savaşı öncesinde ailesiyle önce Çanakkaleye, ardından Antalyaya gitti. 1915'te Antalya kadılığında görevliyken öldü. Altı oğlunun en büyüğü olan Mazhar henüz 10 yaşındaydı. Bursa Sultaniyesinde okuyan Mazhar Apa, babasının ölümünün ardından eğitimine birkaç yıl daha devam edebildi, dokuzuncu sınıfta okulunu terk etmek zorunda kalarak İstanbulda Sanayii Nefise Mektebinin (Devlet Güzel Sanatlar Akademisi) resim bölümüne konuk öğrenci olarak yazıldı. Bir yandan da hattat Hamidin yanında çırak olarak çalışıyordu. O yıllarda, dönemin önemli dergilerinden biri olan Aynada birkaç karikatürü, Muhitde de birkaç küçük illüstrasyonu yayımlandı. Mazhar Apa aynı dönemde klişeciliğe merak sardı. İş yerinin renkli resimler ustası olan Alman Max Müller onu kendi bölümüne aldı. Aynı yıllarda ünlü klişeci Kenan da Max Müllerin yanında çıraktı. 1925te Devlet Matbaasında klişe ustası Tevfik Efendi, sanatına, yeteneğine güvendiği Mazhar Apayı yanına aldı.
Mazhar Apa, kısa bir süre sonra Ulvi Bey tarafından Ankaradaki Hakimiyet-i Milliye gazetesi klişehanesine çağrıldı. Mazhar Apa, Ankarada, 1929a kadar dört yıl çalıştı. Askerliğini de bu sırada ordu harita dairesinde yaptı. Buradaki 80 x 80 ebadındaki büyük makinede henüz hiçbir klişe çekilememişti; Atatürk çiftliğine ait paftalar üç aydan beri bekliyordu. İlk iş olarak bu büyük makinede çiftlik paftalarının klişelerini alan Mazhar Apa askerliği süresince de bölümün en değerli ve en çalışkan simasıydı. 1929da İstanbula döndü. Klişeciliği bırakarak afiş ressamlığına başladı ve afiş kalıpları üzerinde çalıştı. Alaeddin matbaasının ofset işlerini yaptı. Bir ara sergicilik ve dekorasyon üzerine çalıştı. 1937de Matbuat Umum Müdürlüğünde halk tabloları yarışmasına girdi. Kazanan resimlerden biri olan Ümmilik ile Mücadele onun eseriydi.
1940, 1941, 1942 yıllarında Sümerbank'ın İzmir Fuarı pavyonları yarışmalarını kazandı. Pulculuk üzerine çalıştı. Atlas Yayınevinin üç ortağından biri olan Mazhar Apa, Ressam Sururi ve yazar Rakım Çalapala ile birlikte posta pulları yarışmasına girdi. Cumhuriyet devrinde bayındırlık, ziraat, sanayi ve maarif kalkınmaları konulu dört pul yapılacaktı. Yetmiş firmanın katıldığı yarışmada üç ortak, bayındırlık için kağnıdan trene, ziraat için kara sapandan traktöre konulu iki pul ile iki dalda yarışmayı kazandılar. Mazhar Apa aynı yıllarda ofset baskı üzerine yenilikler yaptı; fotoğraf tekniği ile renkli resimler bastı. Bu yöntemi ilk kez Tahsin Demirayın dergilerinde uygulamıştı.
Kendi klişe atölyesini 1941de açtı. Savaş yıllarında kurulan ve her tür klişe ile ofset baskı ve fotolito kalıpları yapılan şirket, savaş sonrasında yükselişe geçti ve Apa Ofset Basımevi doğdu. Açık adı, Apa Ofset Basımevi ve Sanayi A. Ş. Basımevinde, ofset basım tekniği Türkiyede ilk kez ve en gelişmiş biçimiyle uygulandı.
1927de evlenen Mazhar Apa'nın tek erkek çocuğu Ömer Apadır.
Kitapları
Yokuşta 65 Yıl
1905 doğumlular
Priştine doğumlular
1998 yılında ölenler
20. yüzyıl Türk iş insanları
20. yüzyıl Türk yazarları
20. yüzyıl Türk ressamları