Karaca Mağarası

Karaca Mağarası, Gümüşhane'nin Torul ilçesine bağlı Cebeli köyü içerisindedir. Mağarada damlataşı şekilleri, sarkıtlar, dikitler, sütunlar, org desenli duvarlar, mağara çiçekleri, mağara incileri ve traverten basamakları gibi birçok doğa harikasını bir arada görebilirsiniz. Ayrıca Karaca Mağarasının havası astım hastalığı başta olmak üzere birçok solunum hastalığına iyi gelmektedir. Karaca Mağarası, denizden 1550 m yükseklikte, şehir merkezine ise 17 km uzaklıktadır.
Karaca Mağarası'nın yöre sakinlerinden Jeoloji Mühendisi Şükrü Eroz tarafından 1983 yılında bulunmuş ve 1996 yıllarında da turizme açılmıştır. Aynı zamanda Karaca Mağarası özellikle solunum hastalıklarına (astım vs.) iyi gelmektedir.
Ulaşım
Karaca Mağarası şehir merkezine 17 km mesafede ve denizden 1550 km yüksekliktedir. Mağara Gümüşhane Anayol güzergahının 12. km'sinden kuzeye ayrılan 4 km'lik yolu takiben ulaşılır. Ana tur güzerğahından sonraki 4 km'lik yol çift şerit ve asfaltlanmış, tur otobüslerinin rahatça gittiği bir yoldur. Mağaranın bulunduğu yerde kır kahvesi, dinlenme tesisleri gibi ziyaretçilerin çeşitli ihtiyaçlarının karşılayacakları öncül tesisler mevcuttur.
Statigrafik litolojik özellikleri
Bulunduğu sahada üst kretase formasyonları geniş bir yayılışa sahiptir. Bunlar genellikle andezitik ve bazaltik lavlar ile tüflerden ve aglomeralardan oluşmaktadır. Bu serinin toplam kalınlığı 1000 m'yi bulmakta ve içerisinde yer yer kalker, marn ve grelerden oluşan ve kalınlığı 100 m ile 200 m arasında değişen arakatkılar vardır. Karaca Mağarası da bu seri içerisinde karakterli volkanitlerin çevrelediği bol çatlaklı masif kalkerler içerisinde gelişme olanağı bulmuştur
Oluşum
Karaca Mağarası damlataşı oluşumları bakımından çok zengindir. Mağara içerisinde sarkıtlar, dikitler, sütunlar, org desenli duvarlar, bayrak şekilleri ve perde damlataşları, mağara çiçekleri, mağara incileri, fil kulakları, traverten havuzları, traverten basamakları, ayrıca mağara gülleri damlataşı havuzlarının kenarlarından hatta havuzlardan çıkan küçük dikitlerin üzerinden oluşmuştur. Mağarada damlataşı havuzları büyük boyutlara ulaşmıştır. Özellikle mağaranın son bölümlerinde bu havuzların derinliği 1 m'yi bulmaktadır. Mağara içerisinde beyazdan laciverte kadar çeşitli renklerdeki travertenlerin varlığı ise traverterleri oluşturan suyun içerisindeki demir ve magnezyum gibi erimiş minarel maddelerinin çok yoğun olduğunu göstermektedir.
Mağaranın şekli
Mağara yatay yönde gelişme göstermiş, elipse benzeyen dört ayrı salonun birbirine birleşmesinden meydana gelmiştir. Bu salonlardan ikisi çatlak sistemlerinden sızan suların oluşturduğu duvar damlataşları ile ikiye bölünmüş ve salon sayısı altıya çıkmıştır. Mağaranın girişi bir insan boyu yükseklikte başlayıp içeriye doğru gidildikçe bir huni şeklinde genişlemektedir. Karaca Mağarasını bir bütün olarak ele aldığımızda giriş noktasından en uç noktaya 105 m uzunlukta olduğumuzu görürüz. tavan yüksekliği ise ortalama 18 m'dir. Mağaranın toplam iç alanı ise 1500 m2'dir.
Su varlığı ve havası
Karaca Mağarası içerisinde akarsu bulunmamaktadır. Ancak tavandaki çatlaklardan sızan sular çeşitli damlataşı şekillerinin oluşumuna günümüzde de devam etmesine olanak sağlamıştır. Ayrıca mağara içerisinde traverten havuzları ve birkaç gölcük bulunmaktadır. Bu gölcüklerden üç ve dört numaralı salonların girişindekiler zengin su varlığına sahiptir.