Soğuksu Millî Parkı

Soğuksu Milli Parkı, Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde yer alan ve 19 Şubat 1959'da kurulan bir milli parktır. Ankara şehir merkezine 80 kilometre uzaklıktadır. Parkın volkanik bölge olmasından dolayı, çevresindeki sıcak ve soğuk su kaynakları kaplıca olarak değerlendirilmektedir. Parkın yüksekliği arasında değişmektedir. Arhut Tepesi ve Tolubelen Tepesi ile parkın en yüksek zirveleridir.
Park, Avrupa-Sibirya bitki örtüsünün özelliklerini taşımaktadır. Sarıçam ağırlıklı (%65) orman yapısı içerisinde çeşitli ağaçlar mevcuttur. Park yaklaşık 160 kuş türüne ev sahipliği yaparken, bunlardan kara akbaba (Aegypius monachus) ve bazı kartal türleri gibi tehdit altındaki kuş türleri yaşamaktadır. Bunun dışında park, çeşitli yabani hayvanlarında yaşam alanıdır. Park, Orta Anadolu bozkırlarının karasal iklimiyle Kuzey Anadolu'nun yağışlı iklimi arasındaki geçiş zonu özelliğine sahiptir. Yıllık ortalama sıcaklık 'dir.
Şehir merkezine yakınlığı sebebiyle, halkın dinlence yeri haline gelmiştir. Parkın üçte biri halkın kullanımı için ayrılmış olup, kalan kısmı ise doğa koruma alanıdır. İçerisinde birçok sosyal tesis yer almaktadır. Ayrıca çeşitli sosyal aktiviteler için de gerekli imkanlar mevcuttur.
Coğrafya
Soğuksu Milli Parkı, yoğun ormanların hakim olduğu Batı Karadeniz Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi arasında bir geçiş bölgesinde, Ankara'nın yaklaşık kuzeyinde yer almaktadır. Parkın kapladığı alan 1997 yılındaki sınır değişikliği ile beraber yükselmiş ve olmuştur.
Parkın volkanik arazi parçası üzerinde olması sebebiyle içerisinde bol miktarda doğal sıcak ve soğuk su kaynakları mevcuttur ve bunlar kaplıca turizmi açısından da kullanılmaktadır. Park sınırları içerisindeki Batılganın ve Küçük Soğuksu Dereleri'nin su seviyesi, yaz aylarında çok seyrek ya da tamamen kurudur.
Arazi sağlam bir topoğrafyaya sahiptir. Deniz seviyesinden yüksekliği arasında değişmektedir ve ortalama yükseklik 'dir. En yüksek zirveleri Arhut Tepesi ile Tolubelen Tepesi'dir. Diğer önemli tepeler; Harmandoruk Tepe, Çakmaklı'nın Doruktepe, Samrıdoruk Tepe, Kayabelen Tepesi, Kel Tepe ve Kara Tepe.
Kızılcahamam'ın yanı sıra milli parkın çevresindeki insan nüfusunun olduğu yerler; Karacaören, Sazak, Saraycık ve Alveren gibi küçük köylerdir.
Jeoloji
Milli parkın ormanlık alanları, andezit, bazalt, tüf ve aglomera içeren volkanik kayalardan oluşmaktadır. Bölgede kaplıcalar ve soğuk su kaynakları bulunmaktadır. Kaplıcalar spa olarak değerlendirilmektedir.
Milli parkın kuzey kesiminde, yaklaşık 10-12 milyon yıl önce volkanik aktivasyon ile oluşan taşlaşmış ormanlar bulunmuştur. Burada birçok fosil ağaç bulunmaktadır. Bu ağaçlar içerisinde uzunluğunda ve çapındaki ağaç en büyük fosildir.
Ekosistem
Flora
Avrupa-Sibirya bitki örtüsünün özelliklerine sahip olan milli parktaki ormanlar, 'lık bir alanı kaplamaktadır. Sarıçam ağırlıklı (%65) orman yapısı içerisinde Karaçam (%24) ve Göknar (%6) gibi iğne yapraklı ağaçlar bulunmaktadır. Diğer parka hakim ağaçlar ise şunlardır; meşe (% 5) gibi geniş yapraklı ağaçlar ile kızılağaç, titrek kavak (Populus tremuloides), akçaağaç, kızılcık (Cornus) ve siyah akasya (Robinia pseudoacacia). Yabani çilek (Fragaria), yabani gül (Rosa canina), yabani armut (Pyrus communis), cüce ardıç (Juniperus pseudosabina), yabani fındık ve alıç (Crataegus), düşük bitki örtüsünün (çalılar ve otsu bitkiler) yaygın formlarıdır.
Fauna
Milli parkta yaklaşık 160 kuş türü vardır. Bölgede kara akbaba (Aegypius monachus) ve bazı kartal türleri gibi tehdit altındaki kuş türleri yaşamaktadır. Parkta ayrıca karaca, kızıl geyik ve boz ayı, altın çakal, tilki, çakal, gelincik, yaban domuzu, tavşan ve sincap gibi memeliler de nadir olarak yaşamaktadırlar.
Parka bağlı olarak kurulmuş üretme çiftliğinde ise kınalı keklik (Alectoris chukar), çil keklik (Perdix perdix), doğan, sülün, bıldırcın ve güvercin (Columbidae) üretilmektedir.
İklim
Soğuksu Milli Parkı ve çevresinin iklimi, Orta Anadolu bozkırlarının karasal iklimiyle Kuzey Anadolu'nun yağışlı iklimi arasındaki geçiş zonu özelliği göstermektedir. Yakınındaki Kızılcahamam ilçesinin yıllık ortalama sıcaklığı olmasına rağmen parkınki yaklaşık derece daha azdır. Yıllık ortalama sıcaklık, en yüksek sıcaklık ve en düşük sıcaklık ise civarındadır. Ortalama yağış miktarı 350.3 mm, yıl içinde yağmurlu gün sayısı 209, kapalı gün sayısı ise 81 gündür.
Tesisler ve rekreasyon
Başkent ile olan yakınlığı nedeniyle, milli park Ankara halkı için popüler bir destinasyondur. Park alanının sadece üçte biri halkın kullanımına açılmış, kalan kısmı ise doğa koruma alanı olarak ayrılmıştır. uzunluğunda yürüyüş yoluna sahiptir.
Milli parkta bir bilgi merkezi, iki restoran ve bir kiosk hizmet vermektedir. Parkta 300 yataklı bir termal spa tesisi de ziyaretçilerin kullanımına açıktır. Yaklaşık 12.000 ziyaretçinin ihtiyaçlarını karşılayabilecek kamp alanları, piknik masaları, şömineler, musluklar ve umumi tuvaletler gibi diğer olanaklar da mevcuttur.
Milli park, hiking, trekking, kampçılık, kuş gözlemi, dağcılık ve foto safari gibi çeşitli açık hava etkinlikleri için de imkan sunmaktadır. Osmandede Tepesi'nin kuzeybatı kısmında dağ tırmanışı yapılmaktadır. Kayabeleni Tepesi yamacında, 2009 yılı sonunda yapılan Kara Akbaba Gözetleme İstasyonu, Yanık Sırtı'nda ise Kara Akbaba Besleme İstasyonu yer almaktadır.
Atatürk Çamı, Milli Park'ta tarihi değere sahip, Mustafa Kemal Atatürk'ün (1881-1938) bir zamanlar dinlendiği bir yerdir. Bu sitede 18 Temmuz'da "Atatürk Günü" düzenlenmektedir.
Ulaşım
Parka Ankara-İstanbul karayolu ile ulaşılabilir. Soğuksu Milli Parkı Kızılcahamam'ın batısındadır. Ankara'nın ise kuzeyindedir.
Ankara şehir içi otobüs hattı EGO 527, Ulus'tan günde dört defa milli parka sefer düzenlemektedir. Yolculuk iki buçuk saat sürmektedir.
Popüler medyada
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "Soğuksu: Bozkırdaki Orman" isimli, milli parkta yaşayan yaban kedisini konu alan 5 dakikalık bir belgesel film hazırladı. Film sosyal medyada büyük ilgi gördü.