turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Stockholm (il)

Stokholm ili (İsveççe: Stockholms län), İsveç'in güneydoğu bölgesinde yer alan Uppland ve Södermanland bölgelerinin üzerinde kurulu olan bir ildir. Baltık Denizi kıyısındaki il, ülkenin başkenti Stokholm'ü de barındırır. İlin komşuları arasında Uppsala ve Södermanland yer alır. İlin ayrıca Mälaren Gölü'ne kıyısı bulunur. Ülke nüfusunun beşte birinden fazlası Stokholm ilinde yaşar. İlin yönetim merkezi Stokholm'dür.
Tarih
Stokholm ili 1714 yılında kuruldu. 1 Ocak 1968 tarihine kadar aynı adlı kentten bağımsız olan il, bu tarihte Stokholm ile birleştirildi. Yine aynı tarihte sınırların genişliğinde de düzenlemeler yapıldı. Upplands-Bro ve Östhammar'ın büyük kısmı Uppsala iline verildi.
Alt belediyeler
İl Yönetim Kurulu
1968 yılından önce Stokholm kenti, Stokholm ili sınırları içine dahil değildi. Kent, o dönemde kendi başına bir yönetime sahipti. Kentin ille birleşmesinden sonra il yönetim kurulu başkent Stokholm için de etkin olmaya başladı. İl yönetim kurulunun amacı milli siyasette, meclisle ortak çalışarak çeşitli amaçları yerine getirmektir. İl ayrıca bir valiye de sahiptir.
İl meclisi
Stokholm il meclisi (Stockholms läns landsting) yirmi bir İsveç il meclislerinden bir tanesidir. Bu meclis, İsveç yönetimine bağlı olup, yöresel anlamda sağlık, eğitim, güvenlik ve ulaşım gibi konularda yöre ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Bu meclis 149 üyeye sahip olup, üyeleri il halkı tarafından dört yılda bir seçimlerle belirlenmektedir.
Hastaneler
İl meclisi, ildeki birçok hastaneyi işletir. Bunlar:
Karolinska Üniversite Hastanesi
Söder Hastanesi
Danderyd Hastanesi
Södertälje Hastanesi
Norrtälje Hastanesi
St. Erik Göz Kliniği
Ulaşım
İl meclisi, ildeki ulaşım altyapısını kontrol eder. Meclise bağlı olan Storstockholms Lokaltrafik, (SL) otobüs, tramvay ve tren servislerini düzenler. Ayrıca Waxholmsbolaget de bot trafiğini denetler. İl meclisi, bu işlemleri yapmaları için birçok şirketle iş birliği yapmaktadır.
Västmanland (il)

Västmanland ili (İsveççe: Västmanlands län), İsveç'in orta kuşağında yer alan Västmanland bölgesi üzerinde kurulu olan bir ildir. İlin komşuları arasında Södermanland, Örebro, Dalarna ve Uppsala illeri yer alır. İlin ayrıca, İsveç'in üçüncü büyük gölü Mälaren Gölü'ne de kıyıları yer almaktadır. İlin yönetim merkezi Västerås'tur.
Bölgeler
Västmanland ili, kendisiyle aynı ada sahip olan fakat idari bir özellik barındırmayan Västmanland bölgesinin üzerinde yer alır.
Yönetim
İlin bir yönetim kurulu bulunmaktadır. Bu kurul, İsveç yönetimine bağlı olup, yöresel anlamda sağlık, eğitim, güvenlik ve ulaşım gibi konularda yöre ihtiyaçlarını karşılamaktadır. İl, vali tarafından yönetilmektedir. Västmanland İl Meclisi veya Landstinget Västmanland, ülkedeki yirmi bir il meclisinden biridir.
Alt belediyeler
Arboga belediyesi
Fagersta belediyesi
Hallstahammar belediyesi
Kungsör belediyesi
Köping belediyesi
Norberg belediyesi
Sala belediyesi
Skinnskatteberg belediyesi
Surahammar belediyesi
Västerås belediyesi
Frizya

Frizya veya Frizye (Frizce: Fryslan, Felemenkçe: Friesland), Hollanda'nın illerinden birisidir. Hollanda'nın kuzeyinde yani deniz kıyısında yer alan bir şerit şeklindedir. Frizya Hollanda'da resmi bir yerleşim birimi olarak varlığını günümüzde de sürdürmekte ve halkı Frizce konuşmaktadır. Frizce, İngilizcenin de kökenini teşkil eder.
Frizya 643,000'lik bir nüfusa sahiptir (2005). Leeuwarden (Ljouwert) ise 91,817 kişilik sakiniyle ilin resmi merkezidir.
Elfstedentocht adındaki yarışlar burada yapılmaktadır. Frizya'da mutfağında en sık tüketilen içecek doğu Frizya çayıdır.
Şehirler
Leeuwarden (Ljouwert)
Sneek (Snits)
IJlst (Drylts)
Sloten (Sleat)
Stavoren (Starum)
Hindeloopen (Hylpen)
Workum (Warkum)
Bolsward (Boalsert)
Harlingen (Harns)
Franeker (Frjentsjer)
Dokkum (Dokkum)
Belediyeler
Frizya 18 belediyeler bulunmaktadır:
Achtkarspelen
Ameland
Dantumadiel
De Fryske Marren
Harlingen
Heerenveen
Leeuwarden
Noardeast-Fryslan
Ooststellingwerf
Opsterland
Schiermonnikoog
Smallingerland
Súdwest-Fryslan
Terschelling
Tytsjerksteradiel
Vlieland
Waadhoeke
Weststellingwerf
Güney Hollanda

Güney Hollanda (Felemenkçe: Zuid-Holland) batı Hollanda'da Kuzey Denizi'ne sahili olan illerinden birisidir ve yerel ismi Zuid-Holland'dir. İlin başşehri Lahey'dir; ama en büyük şehri Rotterdam'dır.
Coğrafi konum
Güneyinde Zelanda ili, güneydoğuda Kuzey Brabant ili, doğuda Gelderland ili ve Utrecht ili ve kuzeyde de Kuzey Hollanda ili ile sınırlıdır.
Demografi
Güney Hollanda ili nüfusu (2011 tahminleri itibarıyla) 3.528.324 kişidir. İlde nüfus yoğunluğu (2011 nüfus tahminine göre) 1300 kişi/km2 olup Hollanda'nın en yoğun nüfusun olduğu bölgelerindendir.
Şehirler
Güney Hollanda ilinin en önemli şehri il başkenti ve efektif olarak ülkenin başkenti olan Lahey'dir. Fakat Rotterdam ildeki en büyük nüfuslu şehirdir. Diğer önemli şehirler Gouda, Dordrecht, Leiden, Delft ve Zoetermeer'dir.
Belediyeler
Güney Hollanda ili 52 belediyeye (Felemenkce:gemeente) bölünmüştür.
Güney Hollanda adaları
Güney Hollanda ilinin güney yöreleri Ren Nehri ile Meuse Nehri'nin denize ağzında bulunan deltadan oluştuğu için bu bölgede çok sayıda ada bulunmaktadır. Bu adaların etrafı nehirler, kanallar veya diğer türlü deniz-akarsu ile tamamen ayrılmalarına rağmen, bu ilde kurulan çok geniş kapsamlı ulaşım bağlantıları nedeniyle bu adalar arasında yaygın bağlantılar bulunmaktadır.
Şu listede ve buna bağlı haritada bu adaların isimleri verilmektedir:
1. Goeree-Overflakkee
2. Tiengemeten
4. ve 5. Voorne-Putten
6. Hoeksche Waard
7. Dordrecht
9. IJsselmonde
10. Rozenburg
Resimler
Rayon (yönetim)

Rayon (Rusça: , Ukraynaca: Beyaz Rusça ; Azerice: rayon, Letonyaca: rajons, Litvanyaca: rajonas, Gürcüce: , raioni), Sovyetler Birliği'nden kalma bir yönetim birimidir:

Bir rayon genellikle ulusal seviyenin iki seviyesi altında bir idari birimdir. Örneğin;
Bir oblastın parçası (Belarus);
Bir oblast, kray, özerk cumhuriyet, özerk bölge veya büyükşehirin parçası (Rusya);
Küçük Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri (SSC), oblast, kray, cumhuriyet veya büyük SSC'lerin büyükşehirlerinin parçası (eski SSCB);
Bir oblast, bir büyükşehir veya Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin parçası (Ukrayna)
Türkiye'nin idari yapısı ile karşılaştırıldığında rayon bir ilçeye denk olarak ifade edilebilir. Örneğin: İstanbul'un Fatih ilçesi, İstanbul'un rayonu veya İzmir'in Torbalı ilçesi İzmir'in bir rayonudur denebilir.
Tarihçe
Rayon terimi, 1923-1929 yıllarında Sovyetler Birliği'nde yapılan bir idari reform sonrası bir idari alt birim olarak kullanılmaya başlamıştır. Önceleri Rus İmparatorluğu'nda volost ve uyezd olarak tanımlanan bölgeler için rayon denmeye başlamıştır.
Rayonun kullanıldığı ülkeler
Mevcut
Azerbaycan (birinci derece idari taksimat, il seviyesinde)
Belarus
Bulgaristan (Sofya, Filibe ve Varna'nın ilçeleri)
Moldova
Rusya (cumhuriyet, kray ve oblast veya şehir altı yönetim birimi, ilçe)
Ukrayna
Kırgızistan
Eskiden
Ermenistan
SSCB
Abşeron

Abşeron Rayonu (Azerice: Abşeron rayonu), Azerbaycan'na bağlı bir rayon. Merkezi Hırdalan şehridir.
Tarih
Abşeron Rayonu, Ocak 1963 tarihinde kurulmuştur.
Kasabaları ve köyleri
Hırdalan, Göredil, Saray, Kobu, Mehdiabad, Ceyranbatan, Hökmeli, Digah, Aşağı Güzdek, Güzdek, Novhanı, Perekeşkül, Memmedli, Fatmayı, Masazır.
Ağdam (rayon)

Ağdam Rayonu veya Akdam (), Azerbaycan'da rayon. İdari merkezi Ağdam şehridir. 1993 yılında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçler tarafından bir kısmı işgal edilmiştir.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın imzaladığı ve 27 Eylül 2020'de başlayan İkinci Dağlık Karabağ savaşını sona erdiren anlaşmasına göre, Ermeni kuvvetleri, Ağdam şehri dahil, Ağdam rayonunun işgal altındaki kesiminden çekilmesi sonrası rayon, 20 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından geri alındı.
Kasabaları ve köyleri
eliağalı, Guzanlı, İmangulubeyli, Çullu, Eyvazlı, Üçoğlan, Alıbeyli, Küçüklü, Usublu, Ballar, Baharlı, Ortakışlak, Büyükbeyli, Karadağlı, Rızalar, Evoğlu, Zengişalı, Mahrızlı, Efetli, Hacımammadli, İsalar, Küdürlü, Hasançobanlı, Hacıturalı, Kahramanbeyli, Mammadbağırlı. Çimenli, Şükürağalı, Saraclı, Hındırıstan, Sarıçoban, Dadaşlar, Kelbehüseyinli, Paşabeyli, Yüzbaşılı-I, Yüzbaşılı-II, Baharlı, Beybabalar, Baş Gervend, Orta Gervend, Ayak Gervend, Çıraklı, Ahmetağalı, Mireşelli, Kolkışlak, Nemirli, Tazekend, Merzili, Ergi, Şahbulag, Papravend, Boyahmetli, Abdal, Gülablı, Pirzatlı, Pirecamal, Hırıdlı, Seyidli, Zarıslı, Boyahmetli, Yusufcanlı, Şelli, Etyemezli, Nevruzlu, Şıhbabalı, Saybali, Bağbanlar, Kalayçılar, Gulluce, Paprevent, Suma, Ilixci, Sotlanli,
Coğrafi konumu
Rayonun rölyefi genel olarak düzlük, kısmen alçak dağlıktır. Bölgede geniş yer tutan Karabağ düzlüğünün rakımı güneybatıdan kuzeydoğuya doğru azalmaktadır. Arazide kireç taşı, çimento hammaddesi, çakıl, taş ve kum yatakları vardır. Rayon arazisinde Xaçın, Kötel ve Karkar nehirleri akmaktadır.
Ağdam rayonu, Dağlık Karabağ'ın doğudan giriş kapısı konumundadır. Birinci Karabağ Savaşı süresince stratejik konumuyla rayon Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin en önemli üssü rolünü üstlenmiş, uzun bir süre ermeni saldırı ve tehdidlerine direnmiştir. Fakat Temmuz 1993'te rayonun merkezi Ağdam şehrinin düşmesi Azerbaycan tarafında büyük bir hayal kırıklığı ve motivasyon kaybına neden olmuş, Dağlık Karabağ civarındaki diğer rayonların da bir birleri ardınca işgal edilmesine yol açmıştır.
İktisadi karakteri
Rayon ekonomisinin temelini gıda, hafif sanayi ve tarım ekonomisi: pamukçuluk, tahılcılık, üzümcülük, ipek böcekciliği, hayvancılık teşkil etmektedir. Rayonda et kombinası, yağ-peynir, konserve, tezgah makinaları ve birkaç şarap fabrikaları, ipek böceği fabrikası, halı fabrikası, mekanik taş ocağı, ekmek fırını, tavukçuluk fabrikası, mali hizmet tesisi ve sair müesseseler vardı.
Ağcabedi (rayon)

Ağcabedi Rayonu (Azerice: Ağcabədi rayonu), Azerbaycan'da rayon. İdari merkezi Ağcabedi şehridir.
Hakkında
Ağcabedi Rayonu 1930 yılında kurulmuş, 1963 yılında feshedilerek Ağdam Rayonu'na dahil edilmiştir. 1965 yılında yeniden bağımsız bir rayon olmuştur.
Kür-Aras ovasında yer almaktadır. İklimi ılımlı sıcak ve kuru astropikaldır. Akarsu şebekesi seyrektir. Acı göller var. Tarımda pamukçuluk önemli yer kaplar.
Azerbaycan'ın rayonları
Ağcabedi Rayonu
Ağstafa (rayon)

Ağstafa Rayonu (Azerice: Ağstafa rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir.
Hakkında
Ağstafa Rayonu 1939 yılında kurulup, 1959 yılında feshedilerek arazisi Kazah Rayonu ile birleştirilmiş, 1991 yılında yeniden bağımsız rayon olmuştur. Bakü-Tiflis demiryolu rayonun arazisinden geçmektedir. Nüfusun büyük çoğunluğunu Azerbaycanlılar oluşturmaktan %98,7 diğer milletler ise Tatarlar, Türkler ve Ruslardır.
Azerbaycan'ın rayonları
Babek (rayon)

Babek Rayonu (Azerice: Babək Rayonu), Azerbaycan'da, Nahçıvan Özerk Cumhuriyetinde rayon. İdari merkezi Babek kasabasıdır. 1978 yılında kurulmuştur. Adını Azerilerin milli kahramanlarından Babek'ten almıştır. İran ve Ermenistan ile sınırı mevcuttur. Rayon, 1 kasaba ve 39 köye sahiptir. Rayon bünyesindeki en yüksek dağ 2475 m. rakımı olan Buzkov Dağıdır (Azerice: Buzqov dağı). Babek rayonunda çok sayıda tarihi anıt vardır.
Berde (rayon)

Berde Rayonu (Azerice: Bərdə rayonu), Azerbaycan'da rayondur. İdari merkezi Berde şehridir.
Hakkında
Rayon 1930 yılında kurulmuştur. Karabağ düzlüyünün orta kısmında yer almaktadır. İklimi ılımlı sıcak ve kuru astropikaldır. Arazisinden Kür Nehri, Terter ve Haçın çayları akmaktadır.
Yevlah, Terter, Ağdam, Ağcabedi rayonları ile komşudur.
Tarihi
Kaynaklarda kim tarafından ve ne zaman kurulması hakkında farklı yazılar var. Kitab-ı Dede Korkut'ta adı geçmektedir.
Sasaniler zamanı idari merkezlerden birisi olmuştur. V. yüzyılda Kafkas Albanyası'nın başkenti oldu. 552'den Kafkas Albanyasının dini merkezi haline de geldi.
628 yılında Hazarlarca ele geçirildi.
Araplar bölgeyi fethettikten sonra Kafkaslar'ın en büyük şehirlerinden birisi olmuştu, kentte 100 binden fazla kişi yaşamaktaydı.
Araplar zamanı önce kendi hükümdarlarını seçme hakkına sahipti, 752'den ise tam Arap egemenliğine girdi ve Arran'ın başkenti oldu. 789'den III. Emirliğin başkenti oldu.
Babek isyanı zamanı önce kent yakınlarında İsa ibn Muhammed'e tabi olan Arap ordusu mağlup oldu, 824 yılında ise isyancılar ikinci ordunu yenerek şehri ele geçirdi.
VIII.-IX. yüzyıllarda önemli ticari ve kültür merkezi idi.
Kent birkaç defa tamamen yıkıldı; önce Moğollar, sonra Timurlar ve Nadir Şah tarafından.
Hanlıklar zamanında kent, Karabağ Hanlığı'nın sınırları içinde yer almaktaydı.
İdari birimler
109 köy
Daşkesen (rayon)

Daşkesen Rayonu (Azerice: Daşkəsən rayonu) - Azerbaycan'da rayon. İdari merkezi Daşkesen şehridir.
Hakkında
Rayon 1930'da kurulmuştur. 1956'dek Destefur Rayonu (Azerice: Dəstəfur rayonu) adlanmıştır. 1963'te lağvedilerek Hanlar Rayonuna (Göygöl Rayonu) katılmış, 1965'te yeniden ayrı rayon kurulmuştur.
8 km bölümü Ermenistan ile sınırlı.
Rayon demir cevheri bakımından zengin kaynaklara sahip bulunmaktadır.
Rayonda 1 şehir, 6 kasaba və 42 köy var.
Füzuli (rayon)

Füzuli Rayonu (Azerice: Füzuli rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölüm.
Füzuli, güneydoğu eteklerinden Araz Nehri'ne kadar Karabağ sıradağlarının eğimli ovalarını ve ovalarını kaplar. İran ile Cebrayıl, Hocavend, Ağcabedi, Beylagan Rayonları ve Aras Nehri boyunca sınır komşusudur. Füzuli bölgesinin toprakları 1386 km2 olup, nüfusu yaklaşık 144.000 kişidir. İlçede 1 şehir, 1 kentsel yerleşim, 75 köy ve diğer yerleşim yerleri bulunmaktadır. Bölge topraklarından geçen Güruçay, Kondalançay, Gözlüçay, Çereken nehirleri, Araz havzasının nehirleridir.
Hakkında
1993'ten bu yana rayon Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından Fuzuli kenti dahil olarak kısmen işgal edilmişti. ve de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyetini ilan eden Ermeniler, bu rayonu Hadrut İlinin bir parçası olarak yönetmekteydi. 2020 Dağlık Karabağ çatışmaları'nda 17 Ekim 2020 tarihinde Füzuli kentinin merkezi Azerbaycan tarafından geri alınmıştır.
Fuzuli'nin tarihi adı Karabulak'tır. İşgalden önce rayonda 105.000 nüfusun %99 çoğunluğunu Azerbaycan Türkleri oluşturmuş ve Ermeni kontrolünde olan topraklardan Türkler tamamen sürgün edilmiştir.
Goranboy (rayon)

Goranboy Rayonu (Azerice: Goranboy rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir.
Hakkında
Bakü ile uzaklığı 317 km'dir. SSCB dönemlerinde Kasım İsmayilov (-) diye adlandırılmıştır. Azerbaycan'ın bağımsızlığından sonra eski adına dönmüştür.
De facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, Goranboy Rayonunun güney bölgesini talebinde bulunıp Şaumyan (Ermenice: Շահումյան) İli ile birleştirmeyi planlamaktadır.

Azerbaycan'ın rayonları
Goranboy Rayonu
Göyçay (rayon)

Göyçay Rayonu (Azerice: Göyçay rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir. İdari merkezi Göyçay şehridir.
Hakkında
Göyçay bölgesi Azerbaycan Cumhuriyeti'nin merkezinde, Şirvan düzlüğünün kuzey bölümünde Büyük Kafkas dağlarının eteklerinde bulunduğuGöyçay» asıl Türk kökenli kelime olup, kıyısında bulunduğu Göyçay çayının adına alınmıştır. Çayın suyu aşırı şeffaf olduğuna ve gök (mavi) rengine çaldığında göre şöyle adlandırılmışdır.
Bazı tarihi kaynaklara göre, bölge nüfusu, esasen, XV yüzyılda Türkiye'den göçmüş Karaman beylerbeyliyinin nüfusu hesabına şekillenmiştir.
XIX yüzyılın 50'li yıllarında Şamahı'da yaşanan depremden zarar gören nüfusun bir bölümü Göyçayın topraklarına göç ve bununla da yerleşim birimi genişlemeden başlanmıştır. Çar hükumetinin Kafkasya'da yürüttüğü idari reformlar çerçevesinde 1867 yılı Aralık ayında Bakü guberniyasının bünyesinde Göyçay kazası oluşturuldu. Kaza merkezi olan Göyçay yerleşim birimi ise 1916 yılından şehir adlandırılmıştır.
Kültür
Bölgenin Arapcebirli köyü arazisinde XII-XIV yüzyılda inşa edilmiş ve Arap hilafeti dönemine ait "Surhay" Kalesi, İnce ve Arapcebirli köyleri arazisinde bulunmuş ve M. Ö. II yüzyıla ait küp mezarlarının kalıntıları bu bölgede eski dönemlerde insan yerlerinin mevcut olduğunu kanıtlamaktadır.
XIX yüzyılın sonlarında inşa edilmiş yer hamamı ve 4 cami de bölgenin tarihi anıtları sırasına dahildir.
Doğal kaynaklar
Rayonun arazisi inşaat sektöründe kullanılan doğal kaynaklar açısından zengindir. Göyçay çayı deresinin ve Ceyirli köyünün yakınında çakıl taşı, çakıl, kum çıkarılır. Karabakkal köyünde zengin kil yatakları vardır ve bundan da yüksek kaliteli tuğla üretim olunur.
Karabağ Savaşı
Karabağ'ın Ermenistan silahlı birleşmelerinden kurtarılması uğruna savaşlarda göyçaylılar 163 şehit vermiş, 44 kişi kayıp, 106 kişi yaralanmıştır.
Ekonomi
Göyçay'da tarım önemlidir. Hayvancılık ve bağcılık var. Meyve (örneğin: Nar), tahılla pamuk yetiştirilir.
Not

Azerbaycan'ın rayonları
Hacıkabul (rayon)

Hacıkabul Rayonu (Azerice: Hacıqabul rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir.
Rayonun idari merkezi Hacıkabul (eski ad: Qazı Memmed, -)'dur.
Hakkında
Abşeron, Kobustan, Şamahı, Ağsu, Kürdemir, Sabirabad, Salyan ve Şirvan şehri ile sınırlanmaktadır.
İklim
Hacıkabul rayonun iklimi kuru ve sıcaktır.
İsmayıllı (rayon)

İsmayıllı Rayonu (Azerice: İsmayıllı rayonu), Azerbaycan'da rayon. Merkezi İsmayıllı kentidir.
Coğrafya
İsmayıllı Rayonu Büyük Kafkas Dağları bölgesine aittir. Kısmen ormanlarla kaplıdır.
Nüfus
Bu rayonda, Lezgiler önemli bir azınlıktır; ana dilleri Lezgice'dir. Nüfusun yaklaşık %80'i Azeri'dir.
Tarih
Rayon Kasım 1931 tarihinde yaratıldı.
Not
Cebrayıl (rayon)

Cebrayıl Rayonu (Azerice: Cəbrayıl rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölüm. İdari merkezi Cebrayıl şehridir. 4 Ekim 2020'de Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından Ermeni işgalinden kurtarılmıştır.
Hakkında
Cebrayıl Şehri, 1993'ten bu yana Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin işgali altında idi. 4 Ekim 2020 tarihində Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Cebrayıl Şehrini ve rayonun bir sıra kentlerini Ermeni işgalinden kurtarmıştır. ve de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyetini kuran Ermeniler, bu rayonun doğu kesimini Hadrut İlinin bir parçası, batı kesimini Kaşatag İlinin bir parçası olarak yönetmektedir.
2020 Dağlık Karabağ çaltışmaların'da 4 Ekim 2020 tarihinde Cebrayıl kentinin merkezi Azerbaycan işgalden kurtarılmıştır.
Celilabad (rayon)

Celilabad Rayonu (Azerice: Cəlilabad rayonu, 1964'e kadar Astraxanbazar Rayonu / ј), Azerbaycanın rayonlarından biridir. İdari merkezi Celilabad şehridir.
Hakkında
Celilabad Rayonu (1967 yılına kadar Astraxanbazar) 1930 yılında kurulmuştur. İran ile batıda ortak sınırı vardır.
Tarihi
Arapların Azerbaycan'a hücumundan sonra Hemeşere şehri dağılmış ve sonraki devirlerde Hasıllı şehri önem kazanmıştır. Astrahanpazar (Astraxanbazar) şehri eyaletin merkezi haline getirilmiştir.
Celilabad Rayonu, 8 Ağustos 1930 tarihinde kurulmuş olup 1967 yılına kadar Astraxanbazar olarak adlandırılmıştır. Rayon kuzeyden Bilesuvar, doğudan Neftçala, güneyden İran ve Masallı, güneybatıdan Yardımlı rayonları ile komşudur.
Ekonomi
Rayonun en önemli geçim kaynağı üzümcülüktür, tahılcılık ve hayvancılık da önemli bir yer tutar. Ayrıca meyve yetiştirilmektedir.
Kültür
Rayonda 50 kadar arkeolojik site ve eser mevcuttur. Bunlardan eneolit devrine ait Alikömtepe ve Mişarçay yerleşim yerleri ve günümüzden 6 yüzyıl öncesine ait Kurudere yerleşim yeri, Tunç Çağı'na ait Yeditepe höyükleri, Muğan ve Becirevan şehrinin kalıntıları, Kazan köşkü, Becirevan höyükleri, ayrıca Pirhasan, Pirehançet, Zerdüşt gibi tarihi eserleri sayılabilir.
Coğrafya
Rayonun merkezi Celilabad şehri, Bakü-Astara otoyolunun 210. kilometresindedir.
Rayonun arazisi kısmen düz, kısmen hafif dağlıktır, bazı yerler deniz seviyesinin altındadır. Yarı kurak iklim egemendir. Ortalama sıcaklık kışın 1-3 C, yazın 25-30 C'dir. Yıllık yağış miktarı 400600 mm dolayındadır. Rayon arazisinden Bulgarçay, Mişarçay, İnceçay, Göytepeçay gibi ırmaklar geçer. Rayonun 14,7 bin hektarlık arazisi orman ile kaplıdır. Bölge tavşan, yaban domuzu, porsuk, kurt, tilki, çakal, kunduz vs., kuşlardan kartal, karga, ördek, kaz, leylek, gibi hayvanların yaşama alanıdır.
Culfa (rayon)

Culfa Rayonu (Azerice: Culfa rayonu), Azerbaycan'ın rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerinden biridir. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde, İran sınırında yer almaktadır. Yönetim merkezi Culfa kenti'dir.


Azerbaycan'ın rayonları
Haçmaz (rayon)

Haçmaz - (Azerice: Xaçmaz rayonu, Lezgice: ), Azerbaycan'da rayon. Merkezi Haçmaz şehridir.
Coğrafya

Haçmaz Rayonu, Azerbaycanın kuzeyinde yer almaktadır.
Ekonomi
Haçmaz'da ziraat önemlidir. Meyve, sebze ve tahıl yetiştirilir. Turizm potansiyeli güçlüdür. Hazar denizinin kıyısında ve Rusya ile sınırı bulunmaktadır.
Not

Azerbaycan'ın en uç noktaları
Dexter Holland

Dexter Holland (d. 29 Aralık 1965, Orange County) Bryan Keith Holland'ın sahne adı. Punk müziğin 1990'lı yıllarda Green Day'le beraber tekrar yükselişe geçmesini sağlayan ve yaptığı müziğe "neo punk" adını veren topluluk The Offspring isimli grubun vokalisti ve lideri. Üniversitedeki moleküler biyoloji ve genetik doktorasını yarıda bırakıp, müzik kariyerine devam etmiştir. Liseyi okul birinciliğiyle bitirmiştir.
1965 doğumlular
Orange County, Kaliforniya doğumlular
Yaşayan insanlar
Amerikalı erkek gitaristler
Amerikalı punk rock gitaristleri
Amerikalı tenorlar
Göygöl (rayon)

Göygöl Rayonu - Azerbaycan'da rayon. Merkezi Göygöl şehridir.
Tarih
Rus İmparatorluğu zamanı bölgeye Almanlar yerleşti ve 1819 yılında, Almanlar Helenendorf kentini kurdu. Helenendorf (Almanca: Helenendorf, Rusça: ) 1938 yılında Hanlar olarak değiştirildi.
Rayon 1930 tarihinde kurulmuştur ve Nerimanov Rayonu adlanmıştır. 1938'de Hanlar Rayonu (Azerice: Xanlar rayonu), 25 Nisan 2008 tarihli Azerbaycan parlamentosu kararıyla Göygöl Rayonu olarak değiştirilmiştir..
Not
Azerbaycan'ın rayonları
1930'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Göygöl Rayonu
Hocalı (rayon)

Hocalı Rayonu (Azerice: Xocalı rayonu), Azerbaycan'da rayon (il) olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir.
Hakkında
Hocalı Rayonu, Birinci Karabağ Savaşı sırasında 25 Şubat 1992'de Karabağ Ermeni güçleri tarafından işgal edilen ilk rayon olmuş ve 25 - 26 Şubat'ta Hocalı Katliamı yaşanmıştır.
De facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ni kuran Ermeniler burayı Askeran ilinin bir parçası olarak yönetmekteydi. Rayonun merkezi işgal sonrası geçici olarak Goranboy rayonuna bağlı Aşağı Ağcakend'e taşınmış ayrıca Hocalı'dan zorla göç ettirilen nüfusun bir kısmı da buraya yerleşmiştir.
İkinci Karabağ Savaşı sırasında rayona bağlı bazı köyler yeniden Azerbaycan kontrolüne geçmiş ve 10 Kasım 2020'de imzalanan ateşkesle bu köyler Azerbaycan'da kalırken rayonun kalanı ise Rus barış gücü denetiminde Ermeni kontrolünde bırakılmıştır.
2023 Dağlık Karabağ çatışmaları sonrasında yapılan görüşmeler uyarınca rayonun tamamı Azerbaycan'ın kontrolüne bırakılmıştır. Azerbaycan ordusu 23 Eylül 2023'te rayonun merkezi Hocalı kentine girmiş ve Azerbaycan bayrağını dikmiştir.
Kürdemir (rayon)

Kürdemir Rayonu (Azerice: Kürdemir rayonu), Azerbaycan'da rayon olarak adlandırılan birinci derece idari bölümlerden birisidir.
Hakkında
Adını, kurulduğu yerden akan Azerbaycan'ın en büyük nehri Kür Nehri'nden almıştır. Rayon Kur-Araz ovalığında yerleşmiştir. Rayonda en önemli uğraş ve gelir kaynağı tarımdır. Arazinden Kür ve Girdiman çayları, bununla birlikte Aşağı ve Yukarı Şirvan kanalları geçmektedir. Rayon merkezinde 30,000'den fazla insan yaşamaktadır.
Azerbaycan'ın rayonları