Marc Aryan

Marc Aryan (d. 14 Kasım 1926 - ö. 30 Kasım 1985) Ermeni asıllı Fransa doğumlu Belçikalı şarkıcı. Asıl adı Henry Markarian olan şarkıcı 1960'lı yıllarda birçok kez Türkiye'ye gelerek konserler vermiş ve Türkçe plaklar doldurmuştu. Çok sevdiği Türkiye'ye adadığı "İstanbul" adlı Fransızca bir şarkı bestelemişti.
Biyografisi
Marc Aryan 14 Kasım 1926 tarihinde Fransanın güneydoğusunda Drome bölgesinde Valence kentinde dünyaya geldi. Ermeni kökenli olan ailesi önce Malatya'dan Lübnan'a yerleşmiş, oradan da Fransa'ya göçmen olarak gelmişti. Nüfusta kayıtlı olan adı Henry Markarian'dı ve nüfusa tam 9 yıl geç yazdırılmıştı, kayıtlara göre doğum tarihi 1935 olarak gözükmektedir. 7 kardeşin üçüncüsüydü. Ailesi varlıklı değildi. İçine kapanık ve duygulu bir çocuk olan Henry orta öğrenimi sırasında müzik ve edebiyata ilgi duymaya başladı, yabancı dillere karşı bir yatkınlığı vardı. İlk şiir ve şarkı sözü yazma denemelerine bu yaşlarında başlamıştı. Bu aşırı müzik tutkusu yüzünden derslerini ihmal ediyordu ve birkaç kez okuldan uzaklaştırıldı.
1953'te önce babasının yanında çalışmaya başlayan Henry daha sonra müzikle ciddi olarak ilgilenmek üzere Paris'e gitti ama yıllarca sürecek bir hastalığın pençesine düştü. Çelimsiz ufak tefek bir genç olan Henry'den doktorlar ümidini kesmişti, ancak o yılmadı şehirden uzak sakin bir yaşam sürdürerek kendini toparladı. Birkaç yıl büyük bir azimle çalışarak kendi kendine nota okumayı ve piyano çalmayı öğrendi. Ailesinin de yardımlarıyla bir plakçı dükkanı açtı. Artık müzikten para kazanmaya başlamıştı ve sürekli müzikle iç içe yaşamaya başlamıştı ve içindeki müzik tutkusu daha da alevlenmişti. 1957'de dükkanını satarak Paris'e kendi bestelerini yayınlamaya gitti, fakat yapımcılar tarafından hep geri çevrildi. Şarkı sözlerini satamayınca kendi şarkı söylemeyi denedi. Henry Markarian adını kullanarak yaptığı plak tam bir başarısızlığa uğradı. Fakat bu onu yıldırmadı, Markal ismi ile kendi plak ve dağıtım şirketini kurdu, daha sonra bu şirkete ailesinin memleketi olan Malatya adını verdi. 1963 yılında birkaç müzisyen bir araya gelerek kendi plak şirketi için birkaç şarkı kaydettiler, Marc Aryan with the Europe boys and the Aryanes adlı bu mini albüm iyi satınca Brüksel'in en büyük plak firmasından teklif aldı ve önemli bir dağıtım anlaşması imzaladı.
Bu anlaşmadan sonra Fransa'yı terk ederek Belçika'da Waterloo'ya yerleşti. Artık Henry Markarian adını da terk etmiş, kendi soyadından türettiği "Marc Aryan" ismini kullanıyordu. 1963 yılının sonlarında gelindiğinde her plağı çıkar çıkmaz liste başı oluyordu. Giorgina plağı ile birlikte artık ünlü bir sanatçı olma yolunda önemli bir yol katetmişti. İlk konserini 22 Ağustos 1965'te Belçika'da Jumet-Hamendes'de verdi. Sadece şarkı sözü yazıp seslendirmekle kalmıyordu, teknik stüdyo çalışmalarına da bizzat katılıyordu. Sadece birkaç şarkısı olmasına rağmen plakları onlarca ülkede satılıyor ve liste başı oluyordu.
Dil öğrenmeye olan merak ve yatkınlığı sonucunda 9 dil öğrenmişti. 1966 ve 1969 yıllarında konserler vermek için geldiği Türkiye'de Türkçe öğrendi, Türk besteci, söz yazarı Fecri Ebcioğlu'nun kendi Fransızca bestelerine yazdığı Türkçe sözlerle birçok Türkçe plak doldurdu. Türkiye'deki konserlerinde bu Türkçe sözlü pop şarkılarına (aranjman) da yer verdi. Aksanlı bir Türkçe ile seslendirdiği bu şarkılar insanlara çok sempatik geldi ve plakları sürekli liste başlarında yer aldı. Aynı yıllarda birçok Avrupalı şarkıcı tıpkı onun yaptığı gibi Türkiye'de Türkçe şarkılar söylemiş ve plak yapmışlardı, bunların arasında Adamo, Johnny Hallyday, Mina, Sacha Distel, Patricia Carli ve Peppino di Capri ilk akla gelenlerdir. Kırık ve aksanlı Türkçe bir dönem dinleyicilere o denli sempatik gelmişti ki Ajda Pekkan gibi bazı Türk şarkıcılar da yaptıkları aranjmanları tıpkı Avrupalı meslektaşları gibi aksanlı bir Türkçe ile söylediler.
Marc Aryan 1969 yılı sonunda kendi kayıt stüdyosunu kurdu ve bu stüdyoya ilk uluslararası hitinin adı olan "Katy" ismini verdi. O zaman için çok ileri kayıt teknikleri kullanan bu stüdyoda 1973ten itibaren Julio Iglesias, Salvatore Adamo, Michel Fugain, Diana Ross, James Brown, Danyel Gerard, gitarist Alexandre Lagoya, Anthony Quinn ve Patrick Hernandez gibi ünlüler albüm kayıtlarını gerçekleştirdiler.
30 Kasım 1985te bir kalp krizi sonucunda aniden hayata veda eden Marc Aryan arkasında 200'e yakın beste bırakmıştır. Konserler için Türkiye'ye geldiğinde "İstanbul" adlı Fransızca bir şarkı bestelemişti ve bu şarkıyı çok sevdiği Türkiye'ye adamıştı.
Diskografisi
Not: Alfabetik sırayla sunulmuştur.
Adieu joli Luxembourg
Adieu mon bel amour
Allo c'est moi
Amène ta semaine
Angelina
Arrete, arrete ton cinéma
Au fond de tes yeux
Ballade
Bete à manger du foin
Bien sur, bien sur
Bonjour Mon Village, Bonjour Mon Pays
C'est bien dommage
C'est impossible
C'est la vie
C'est le temps
Car tu l'aimes
Difficile à vivre
Gino
Giorgina
Grosses lunettes sur un petit bout de nez
Il y a des jours
Istanbul (1966)
J'aime (les petites femmes)
J'aimerais sortir un soir avec vous
J'aimerais viellir avec toi
Jamais je ne dirai
Je Ne Puis Donner D'Avantage
Je t'invite
Katy
L'amour est une prison
La chanson du viel aveugle
La lettre
La roue de secours
La seule chose que tu n'as pas ratée
La sirène
Le clocher
Le coeur au chomage
Le livre de ma vie
Le nombril du monde
Le téléphone
Les melons
Les violons d'Albi
Ma loulou
Ma petite chanson
Ma vie recommence avec toi
Ma vie sans toi
Marie Laurence
Mes blanches montagnes
Mon petit navire
Mon village
Numéro 1 au hit-parade
Nous
Parce que je t'aime
Pas comme les autres
Qu'un Peu D'amour
Quand je te prends dans mes bras
Que c'est bete la vie
Sans amour, on n'est rien du tout
Sans toi
Si
Si demain
Si j'avais su
Si j'étais le fils d'un roi
Si J'etais Sur
Si un jour
Toi je te garde
Toi Ma Bohème
Tous ces voiliers
Toute ma vie (Tu es toute ma vie)
Tu As Beau Me Dire
Tu Dis Chéri à Tout Le Monde
Tu es no. 1 au hit-parade de mon c ur
Tu es une petite fille
Tu ne sais pas
Un amour
Un jour
Un paradis
Un petit mari
Un petit slow
Un Peu Naif
Volage Volage
Seslendirdiği Türkçe Aranjmanlar
Marc Aryan Türkiye'de verdiği konserlerde kendi bestelerini Fecri Ebcioğlu'nun yazdığı Türkçe sözlerle seslendirmişti. Ayrıca bu aranjman'ların plakları sürekli çok satanlar listesine giriyordu. Bu aranjmanlardan bazıları:
Dünya dönüyor (Atlı Karınca) (Volage Volage)'ın aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Moda Yolu (Ma Loulou'un aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Doğum Günün Kutlu Olsun (Feliz Cumpleanos'un aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Mersi (Volage Volage)'ın aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Ayşe, Fatma, Semra (Eski Aşıklar) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Kalbin Yok Mu? Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Yalancısın (Si J'etais Sur'ün aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Nasıl Evlenirsin Bu Lisanla (Giorgina'nın aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Kimdir bu sevgili (Un Petit Slow'un aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu
Dinle Yavrucuğum (Tu es une Petite Fille'in aranjmanı) Türkçe Sözler: Fecri Ebcioğlu