turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Çatak

Çatak (Kürtçe: Şax), Van ilinin bir ilçesidir.
Tarihçe
İlçenin esas adı olan Şatak veya Şatakh 1960 yılına dek kullanılmış, daha sonra Türkçe anlam yüklenerek Çatak adı verilmiştir. Eski bir Ermeni yerleşimi olan yörenin adı en erken 870 yılı civarında yazılmış olan Ermenice vekayinamelerde geçer. 7. yüzyıl ortalarından itibaren bir müddet Arap egemenliği altında kalmış, 10. ve 11. yüzyılda Van'da bulunan Vaspuragan Ermeni krallığı/beyliği döneminde gelişerek çok sayıda kilise ve kale ile donatılmıştır. Herhangi bir tarihte Bizans egemenliğine girmemiştir.
Çeşitli Türk ve Moğol istilalarından çok etkilenmeyen bölge, 1350 yılı dolayında güçlenen Hakkari Beyliğinin kontrolüne girmiştir. 1548 yılındaki Osmanlı-İran savaşından sonra teorik olarak Osmanlı Devletinin hakimiyeti altına girmiş ise de Osmanlı merkezi idari sistemi 19. yüzyıl ortalarına dek kurulamamış, dolayısıyla Osmanlı egemenliği daha çok kağıt üzerinde kalmıştır.
İlçe merkezinin eski adı Tağ veya Tağı Hakkari olup, 1865 yılında kaza (ilçe) teşkilatı kurulduğunda merkez olarak seçilmiştir.
Osmanlı Devleti bu dağlık bölgede egemenliğini kurarken bölgedeki çeşitli Kürt unsurlardan faydalanmıştır. Kürt ve Ermeni halk arasında gitgide artan gerginlik, 1895'te çok sayıda Ermeni'nin öldürülmesi ve Çatak'taki Ermeni köylerinden çoğunun boşalarak Kürt aşiretlerin eline geçmesiyle sonuçlanmıştır.
İlçede giderek sayıları azalan Ermeniler 1915 olaylarında daha da eksilmiştir. 1915 olayları sırasında bazı Çataklılar şimdiki Karşıyaka ile Alaçam Mahallelerini ele geçirerek Ermenilerin İlçeyi terk etmeleri için zemin hazırlamışlardır.

1915-1916 ve tekrar 1916-1918 döneminde Çatak ilçesi Rus işgaline uğramıştır. İşgal sırasında Rus ordusuna bağlı bazı Ermeni milis kuvvetleri Çatak'ta terör yaratmış, Kürt halktan bazı kişileri öldürmüşlerdir. 1917 yılında Rusya'da çıkan ihtilal ile Çarlık idaresi devrilip yerine Bolşevik idaresi kurulunca, Rusya yurdumuzdaki askeri birliklerini çektiği sırada Ermenilerin bir kısmı İrana bir kısmı Rusyaya, bir kısmı da Iraka olmak üzere İlçeyi terk etmişlerdir.
İlçenin sınırlarında tarihi eser olarak Ermeni yapımı olan üç kemer köprü vardır. Bu köprülerden birisi ilçenin içerisinde olup Sorkin Çayı üzerinde geçit vermekte ve halen kullanılmaktadır. Diğer iki köprü Hurkan ve Zırıl, Norduz Deresi üzerinde olup, dere üzerinde halen geçit veren yerlerdir.
Tırşin'de büyük taşlar üzerine yapılmış kaya resimleri bulunmaktadır.
Nüfus
Edremit, Van

Edremit, Van ilinin 13 ilçesinden birisidir.
Van Gölü'nün kıyısında kurulan ve 1970'lerin sonuna kadar nahiye merkezi olan Edremit, nahiyelerin kaldırılmasıyla ilçeye dönüştürülmüştür.
Tarihçe
Geçmişi çok eski dönemlere dayanan Edremit isminin kaynağı bilinmemektedir. Şemsettin Sami, Kamus-i Türki'de ilçeyi anmış, ismin kaynağını meçhul göstermiş "herhalde çok eski bir kasabadır" diye de eklemiştir. Ermenice kaynaklarda efsanelerde adı sıkça geçen Ara adlı kralla bağlantılı olduğu düşünülmektedir.
Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra Edremit, Sarmansuyu, Gümüşdere ve en sonunda yine Edremit olarak adlandırılan ilçenin nüfusu, 2005 ve 2012 yılında yapılan TOKİ konutlarıyla 18.000den 114.000'e çıkmıştır.
Edremit'in tam içerisinden geçerek Van'a giden ve bir Urartu yapısı olan Şamran kanalı, ilçenin en önemli tarihi kalıntısıdır. Yine bu kanalın kuruluş yazıtlarının 3 tanesi ilçedeki bahçelerde bulunur. Kadembastı mevkiinde kanalın istinat duvarları ve iki yazıt mevcuttur. Üzüm bağı olarak inşa edilen bu alanda Devdamı diye adlandırılan mağaralar ve dirheler mevcuttur. Kızkalesi olarak adlandırılan kaya bloğunun güneyinde küçük bir şapel bulunur. Şapelin kuş uçumu 400 metre kadar doğusundaki büyük Ermeni mezarlığı 2005 yılında yapılan Toki binaları, geri kalanlar ise 2012 yılında açılan yeni yol çalışmaları esnasında yok olmuştur.
Nüfus
Kasım 2011 Van depremi
9 Kasım 2011 tarihinde meydana gelen 5,6Mw büyüklüğündeki depremin merkez üssü bu ilçedir.
Yerel yönetim
Eylül 2016'da "PKK-KCK'ya yardım ve destek verdiği gerekçesiyle 24 Ağustos'ta tutuklanan Sevil Rojbin Çetin'in yerine 1 Eylül 2016 tarihinde yürürlüğe giren 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca vali yardımcısı İbrahim Özkan atandı.
Gürpınar

Gürpınar, (), Türkiye'nin Van ilinin bir ilçesidir. Van ilinin güneyinde bulunan ilçe, yüzölçümü olarak Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesinin ardından ülkenin en büyük ilçesidir.
Adı
Eski adı "Havasor" olup Ermenice "Have-tzor" (Ataların Vadisi) sözcüğünden türetilmiştir. Osmanlı döneminde de bu ada sahip olan ilçe Cumhuriyet döneminde Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından sularının çokluğuna istinaden Gürpınar olarak adlandırılmıştır.
Nüfus
Galeri
Altınova

Altınova Yalova iline bağlı bir ilçedir. Doğuda Kocaeli, güneyde Bursa illeri, batıda Çiftlikköy ilçesi, kuzey ve kuzeydoğuda da İzmit Körfezi'yle çevrilidir. Osmangazi köprüsüne ev sahipliği yapmaktadır.
1930'a kadar Kocaeli'nin Karamürsel ilçesine bağlı köy olan ve 31 Aralık 1986'da aynı ilçeye bağlı beldeye dönüşen Altınova, 1995'te yapılan bir düzenlemeyle ilçe haline getirildi ve aynı düzenleme sırasında kurulan Yalova iline bağlandı.
Nüfus
Coğrafya
İlçe Kocaeli Körfezi'nin en dar bölgesinde bulunmaktadır. İlçenin sahil bölümünü, Karamürsel topraklarından gelen Yalakdere'nin oluşturduğu Hersek deltası oluşturur. Şehir merkezi deltanın başlangıcına kurulmuştur. Altınova'da çiçekçilik ön plana çıkmış ve geniş bir sektör haline gelmiştir.
Yerel seçimler
Genel Seçimler
Çınarcık

Çınarcık, Yalova ilinin bir ilçesidir. Yalova'nın merkez dışındaki en büyük ilçesidir. Kış aylarında nüfusu yaklaşık 13.000 iken, yaz aylarında bu sayı bazen 300.000'i geçebilmektedir.
Tarihi
İlçenin bulunduğu topraklar, Milat'tan 3-4 bin yıl önce kurulmuş yerleşim merkezlerindendir. Bölge Frigyalılar'dan sonra klasik öncesi, klasik ve Helenistik dönem devletleri hakimiyetinde kaldıktan sonra MÖ 74 yılında Roma Devleti'ne geçmiştir. Roma döneminden kalan bazı kalıntılara Çınarcık ilçesi ve köylerinde rastlamak mümkündür. Çınarcık uzun yıllar süren Bizans hakimiyetinin ardından 1307 yılında Osman Bey tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Kurtuluş Savaşı yıllarında üç kez işgal edilmiş ve en son 19 Temmuz 1921 tarihinde düşman işgalinden tamamıyla kurtarılmıştır. Rum döneminde adı 'temiz havası olan şehir' anlamına gelen KİO olan ilçenin günümüzdeki adının tam olarak nereden geldiği bilinmemektedir.
Çınarcık'a yakın gezip görülecek yerler arasında; Termal, Esenköy, Erikli Yaylası bulunmaktadır.
Mimari
Saat kulesi
Kent meydanına 2005 yılında dikilen Çerikli Saat Kulesi ilçenin simgesi haline gelmiştir. Kare planlı yapının kaidesi aynı zamanda çeşme olarak hizmet vermektedir
Nüfus
Yerel seçimler
Genel seçimler
Çiftlikköy

Çiftlikköy, Yalova ilinin bir ilçesidir.
Yalova merkezine 5 km. uzaklıkta bulunan Çiftlikköy'ün belediye sınırı 5.946 dönümdür. Yalova İzmit Devlet Karayolu üzerinde bulunan ilçe Yalova'nın doğusunda Marmara Denizinin güneyinde Karamürsel İlçesi'nin batısında yer alır. Tek beldesi Taşköprüdür. Köyleri Gacık, Laledere, Çukurköy, Burhaniye, Dereköy, Kabaklı, Denizçalı, İlyasköy, Kılıç'tır. Gacık, kirazı ile meşhurdur. Türkiye'nin ilk bayan muhtarı bu köyümüzdedir. Tarihi bir de hamam vardır. İsmi Laledere olmasına rağmen karanfil seraları ile meşhur olan köyü aynı zamanda bir orman köyüdür.
Tarihçe
17 Aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.
Nüfus
Yerel Seçimler
Genel Seçimler
Termal, Yalova

Termal, Yalova ilinin en az nüfuslu ilçesi. İlçe merkezi olan Termal kasabası, Yalova kentine 12 km uzaklıktadır. Adını buradaki termal kaynaklardan alır.
Dünyaca ünlü kaplıcalarında çok sayıda turist ağırlayan önemli bir turizm merkezidir.
Termal ilçesi yeni bir yerleşmedir. Gökçedere ve Üvezpınar köylerinin birleştirilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Nüfusunun çoğunluğu 93 Harbi göçmeni Gürcüler ile Lazlar ve Balkan göçmenlerinden oluşan bu iki köy 1992'de bir beldeye dönüştürülmüştür. Bu belde 1995 yılında Termal adıyla ilçe olunca, Termal kasabası da ilçe merkezi haline geldi. Gökçedere ve Üvezpınar bugün termal kasabasının mahallesidir. Termal ilçesine bağlı Akköy ve Yenimahalle köylerinin nüfusunun çoğunluğu da 93 Harbi'nin ardından Hopa ilçesi ile Çhala vadisinden göç eden Lazlar ile Maçaheli bölgesinden göç eden Gürcülerden oluşmaktadır.
Nüfus
Yerel Seçimler
Genel Seçimler
Saraykent

Saraykent, Yozgat ilinin bir ilçesidir. Saraykent, il topraklarının doğusunda yer almaktadır. Doğuda ve güneyde Akdağmadeni, batıda Sorgun, kuzeyde ise Kadışehri ile çevrili olan ilçenin Kadışehri ile sınırını Çekerek Suyu çizmektedir.
Rakım: 1.140 metre
Yüzölçümü: 341 kilometre2
Nüfus: 26.077 (2000)
Tarih
Adı
Osmanlı devrinde adı Karamağara olan Saraykent, 1972 yılına kadar bucak iken bu tarihte çıkan bir kanunla belediye teşkilatı kurularak kasaba olmuştur. Karamağaranın ismi 17.02.1975 tarih ve 7-9461 sayılı kanunla Saraykent olarak değiştirilmiş, 20 Mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla ilçe olarak Yozgat iline bağlanmıştır.
İlkçağ
Romalılardan kalma han ve hamamların bulunması yörenin Romalılar devrinde nüfusla meskun olduğunun göstergesidir.
Nüfus
Koreografi

Koreografi, adım tasarımcılığı, dans besteciliğidir. Kelime Yunancadan gelir. Antik Yunan tiyatrosunda koroda bulunan insanların hareketlerini belirleme şeklinde ortaya çıkmıştır. Daha sonra dans esnasında adım ve hareketleri belirleme şekline dönüşmüş ve bu şekilde yaygınlaşmıştır. Bu işi yapanlara koreograf denir.
Bu sözcük günümüzde dansın kurgusunu, yapısını, adım düzenini ve bu adımlara bağlı hareket akışını anlatmak için kullanılır. Buna dansın bestesi de denilebilir.
Bunun dışında, savunma sporlarında veya sahne sanatlarında, hareket akışını anlatmak için de kullanılmaktadır.
Adım tasarımının uzunluğu basit bir iki adım olabileceği gibi, birçok sanatçı tarafından, belli bir konuyu anlatmak için yazılmış, birkaç saat uzunluğunda bir opera veya bale gösterisi de olabilir.
Tasarımcı, adım düzenini tasarımını çoğunlukla, müzisyen bir besteci ile çalışarak oluşturur. Hazırlanan tasarımın kağıt üzerine aktarılmasına hareketlerin notalandırılması (Tanznotation) denir.
Etimoloji
Koreografi kelimesi Yunanca "χορεία" (dairesel dans, bkz. choreia) ve "γραφή" (yazı) kelimelerinden "dans-yazı" anlamına gelir. İlk olarak 1950'lerde Amerikan İngilizcesi sözlüğünde yer aldı, ve "koreograf" kelimesi ilk kez 1936'da Broadway'deki On Your Toes programında George Balanchine için bir kredi olarak kullanıldı. Bundan önce, sahne kredileri ve film jeneriklerinde "sahneleyen topluluklar" gibi ifadeler kullanıldı. Bundan önce sahne jeneriği ve film jeneriği koreografı belirtmek için "sahneleyen topluluklar", "sahneleyen danslar" veya basitçe "dans eden" gibi ifadeler kullanıyordu.
Johannes Rau

Johannes Rau (d. 16 Ocak 1931, Wuppertal - ö. 27 Ocak 2006, Berlin), Alman devlet adamı ve 1999-2004 yılları arasında görev yapmış Almanya cumhurbaşkanı.
Hayatı
Beş çocuktan üçüncü olarak, Wuppertal, Ren Eyaleti Barmen kesiminde doğdu. Ailesi sıkı bir Protestandı. Öğrenciyken, aktif Nazizme direndi ve Alman Protestan Kilisesinin üyesi oldu. Rau, 1949 yılında okulu bıraktı ve özellikle Protestan Gençlik Yayınevi ile, bir gazeteci ve yayıncı olarak çalıştı. Yayıncılık alanında meslek eğitimi yapan Rau bir dönem gazetecilik de yaptı. 1952'den beri politikanın içinde olan Rau, 1957 yılında SPD'ye katılan Johannes Rau bir yıl sonra Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti'nin parlamentosuna seçildi. 1967'de parti meclis grup başkanlığına, üç yıl sonra da eyalet hükumeti üyeliğine getirildi. Bilim ve Araştırma Bakanı olarak eyalet yüksek okullarının modernleştirilmesine önemli hizmeti geçti. 1978 yılında Almanya'nın en kalabalık nüfusa sahip eyaletinin başbakanı olan Johannes Rau popülaritesi sayesinde art arda üç kez partisine mutlak çoğunluğu kazandırdı. Sosyal Demokrat Partinin başbakan adayı olarak girdiği 1987 genel seçimlerinde Helmut Kohle yenildi ve eyalet başbakanlığı görevini sürdürdü.
1993 yılında Almanya Sosyal Demokrat Partisi'nin genel başkanlığına seçildi. 1994 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimine aday gösterildi ama Roman Herzog'un bu göreve seçilmesiyle devletin en yüksek makamına yükselme hedefini ertelemek zorunda kaldı.
1995 eyalet seçimlerinde Sosyal Demokratlar %50 sınırının altında kalınca Johannes Rau, Yeşiller Partisi ile akıl izdivacı yapmak zorunda kaldı. Ama koalisyon bünyesindeki sürtüşmelere meydan vermedi.
Cumhurbaşkanlığı
Yaklaşık 20 yıl eyalet başbakanlığı yaptıktan sonra 1998'de bu görevden çekildi. 1999 yılında cumhurbaşkanlığına seçildi.
Jimmy Wales

Jimmy Donal "Jimbo" Wales (d. 7 Ağustos 1966), Vikipedi'nin iki kurucusundan biri olan Amerikalı internet girişimcisi. Jimmy Wales bunun yanında Vikipedi ve çeşitli viki projelerini yöneten, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Wikimedia Vakfı'nın kurucusu ve ayrıca Wikimedia ile bağlantısı olmayan ve kar amaçlı bir barındırma hizmeti olan Fandom adlı şirketin de kurucusudur.
1966 yılında ABD'nin Alabama eyaletinin Huntsville kasabasında dünyaya gelen Jimmy, küçük bir özel okuldan mezun olduktan sonra üniversiteye hazırlık okulu olan Randolph School'a gitti. Auburn Üniversitesinde ekonomi eğitimi aldı. Daha sonra Alabama Üniversitesi ve Indiana University Bloomington'da aynı alanda doktora ve yüksek lisans yaptı. Araştırma direktörü olarak bir süre finans sektöründe çalıştı. 1996 yılında iki arkadaşı ile birlikte erkekleri hedef alan Bomis isimli bir web portali kurdu. Bu portal, Vikipedi'nin selefi olan Nupedia isimli kontrol edilmiş ansiklopedinin hem finansmanını hem de ev sahipliğini üstlenmiştir.
Hayatı ve eğitimi
Wales, 7 Ağustos 1966'da Huntsville, Alabama'da dünyaya geldi. Babası, bir kasiyer olarak çalıştı. Kardeşleriyle tek sınıflık klasik eğitim yapan küçük bir özel okula gitti ve burada ilk öğrenimini tamamladı. Wales henüz çocukken bile entelektüel konulara ilgili sıkı bir okuyucuydu. Gençlik dönemine geldiğinde ise Wales, hükumetin okullardaki eğitim yöntemlerini "sabit fikirlilik, bürokrasi ve ehil olmayan müfettişlerin devlette görev yapması" yüzünden sert bir şekilde eleştirmeye başladı.
Sekizinci sınıftan sonra Wales, bir üniversite hazırlık okulu olan Huntsville'deki Randolph Okuluna gitti ve 16 yaşında mezun oldu. Wales daha sonraları "O okul ailem için çok pahalıydı, ancak orada okumak benim için bir tutkuydu. Bilirsiniz; bilgiye, öğrenmeye ve üretkenliğe temel başlangıç iyi bir hayata dayanır." demiştir. Lisans eğitimini Auburn Üniversitesinde tamamladı. Daha sonra Indiana Bloomington Üniversitesinde Master eğitimini tamamlamadan, doktora eğitimini Alabama Üniversitesinde ekonomi üzerine yaptı. Her iki üniversitede lisansüstü eğitimi aldı ancak doktora için gereken tezini yazmadı. Çünkü tez onun için muaf tutulmuştu.
Fotoğraf galerisi
Melek Tavus

Melek Tavus (Arapça: " ", Kürtçe: Meleke Tawus), Yezidilik inancında Tanrı Azda tarafından yaratılan ve kendisine evreni ve insanları yaratma görevi verilen Melek-Tanrı.
Yezidi inancında Melek Tavus, insanları yarattıktan sonra kendi yarattığı insanlar önünde eğilmemiş ancak bu Tanrı Azda tarafından farklı yorumlanarak kibirli olduğu sanılmıştır.
Yezidilik'ten önceki ilahi dinlerde anlatılan, Şeytan'ın, yaratıcının buyruğuna rağmen insan karşısında eğilmeyip saygı göstermemesi, onun aslında ne kadar asil olduğunun, yaratıcı tarafından sınanmış ispatıdır. İşte bu sınavı başarı ile verip tüm insanlığın ve dünya işlerinin başına geçme hakkını kazanmıştır.
Ancak burada Şeytan'ın sahip olduğu özellikler diğer dinlerden farklıdır. Yezidilik'te Tanrı, dünyanın sadece yaratıcısıdır ancak sürdürücüsü değildir. Tanrısal iradenin vücut bulması için Melek Tavus bir nevi aracılık rolü üslenmiştir. "Melek Tavus" olarak adlandırılır ve bir tavus kuşu ile simgelenir. Tanrı özünde iyilikle dolu olduğundan Tanrı'ya ibadet ederek onun gönlünü kazanmak gerekmez. İbadetin, içi kötülüklerle dolu olana, Tavus'a yapılması ile kötülüğün en büyük kaynağından korunulur. Bu anlamda diğer şeytan olarak adlandırılan tinsel güç Yezidilik inancında Azda'nın devamlılığı ve işlevsel yönüdür. Zıtlıkların kaynağı ve aynı zamanda zıtlıkların ortadan kalktığı isim aslında Melek Tavus'tur.
Ahiret inancı gibi sonradan hesap verilecek bir yerin varlığı söz konusu değildir. Yeniden doğuşa, şekil değiştirmeye inanılır. İnsanın inanışına ve yaşayışına göre dünya, cennete de cehenneme de dönüşebilir. Cehennem insanın içinde kontrol edilmesi gereken ateştir. Melek Tavus bütün bu işlerin denetleyicisi ve Tanrı'nın bu dünyadaki gölgesidir.
Yezidiler Melek Tavus'a ibadet ederler. Yezidi inancından kötü bir melek değil, yanlış anlaşılmış ve sonradan affedilmiş iyi bir melektir.
Yezidilik
Orta Doğu mitolojisi
Efsanevi yaratıklar
Şahid bin Car

Şahid bin Car: Ezidilik'de Ezidiler'in atası olduğuna inanılan ve Havva'dan değil sadece Adem'den dünyaya geldiğine inanılan kişi.
İnanışa göre, Adem ile Havva'nın kırkı erkek kırkı kadın toplam seksen çocuğu olur. Daha sonra bu Adem ile Havva bu çocukların yetiştirilmesi ve ideal insan olmaları konusunda anlaşmazlığa düşerek kavgaya tutuşurlar. Tanrı tarafında hangisinin haklı olduğunun anlaşılması için sınavdan geçirilmelerine karar verilir. Her ikisi de bir testinin içine ruhlarını, düşüncelerini doldururlar ve ağzını kapatırlar kırk gün sonra Adem'in küpünden Şahid bin Car adında güzel bir genç çıkar. Havva'nın testisinden ise sürüngenler, akrepler, çıyanlar...
Şahid bin Car, kusursuzluğun, dürüstlüğün, iyiliğin sembolüdür, o hem ruhu hem fiziğiyle kusursuzdur. Adem, Şahid bin Car'ı o kadar sever ki diğer seksen çocuğuyla artık ilgilenmez olur. Bu da Havva ve seksen çocuğu arasında kıskançlık ve nefrete neden olur. Karar verirler; Şahid bin Car öldürülecektir. Kadın, bir parola belirler ve suikastın yapılacağını bu parolayla bildireceğini söyler. Ancak her şeyi bilen ve duyan Melek Tavus'u hesaba katmamıştır... Melek Tavus, yarattığı dört cine emir verir ve cinler gece olunca bu seksen çocuğun ağızlarına üfler, uyandıklarında sekseni de farklı dil konuşmaktadırlar. Bu sebeple annelerinin söylediği parolayı da anlayamazlar. Şahid bin Car böylelikle Melek Tavus'un sayesinde kurtulur.
Daha sonra Şahid bin Car'a dişi bir melek gönderilir ve bundan olan çocuklar Ezidilerin atalarını oluşturur, diğer seksen çocuktan dünyaya gelenlerse diğer insanları oluştururlar.
Yezidilik
Orta Doğu mitolojisi
Meshaf Reş

Meshaf-ı Reş, diğer adıyla Kitab-el Esvad yani Kara Kitap, Ezidilikte Kitabü'l-Cilve ile birlikte kutsal sayılan iki kitaptan biri. 15. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen bu kitap, Ezidilerin kutsal kitabıdır. Kürtçesi Mishefa Reş'tir. Ezidilik inancına göre, Tanrı Siyah Dağ'a indiğinde Siyah Kitap doğmuştur. Ezidi kutsal kitapları Kürtçe yazılmıştır. Kara Kitap, Kitab-ül Cilve'den daha uzundur ve bölümlere ayrılmamıştır. İlk yarısı yaratım süreci hakkında bilgi vermektedir. Beyaz İnci ve Melek-i Tavus ilk önce yaratılmıştır. Yasak meyvenin yerine buğday geçer. Havva, Adem cennetten kovulduktan sonra yaratılmıştır. Melek-i Tavus Adem'e secde etmez ve böylece Tanrı'nın yaptığı sınavı kazanır. Asaletini ispatlamıştır. Lanetlenmek yerine ödüllendirilir ve yaratımı Tanrı tarafından yapılmış olan Evren'in sürdürülmesi görevi kendisine verilir.
Meshaf-ur Reş'in ilerleyen bölümlerinde Ezidi olan bazı kralların adlarından bahsedilir. Daha sonra bazı yemek tabuları (marul, kabak vb.), kişisel temizlikle ilgili bazı kısıtlamalar ve sözel tabular, yani söylenmemesi gereken sözler sıralanır. Kitabın final bölümünde ilkinden farklı olan başka bir yaratım hikayesi daha vardır. Ezidi Kara Kitap'ının orijinali Qasr'tz-Din köyünde bulunmaktadır.
Yezidilik metinleri
Kitâbü'l-Cilve

Kitabü'l-Cilve ( ), yani "Vahiy Kitabı", Ezidilikte Meshaf Reş ile birlikte kutsal sayılan iki kitaptan biri. Kitabü'l-Cilve Meshaf Reş'e göre çok daha geniş bir zaman diliminde yazılmış, Ezidileri tanrısal konularda bilgilendiren bir kitaptır. Kitabın içinde sadece Ezidiler tarafından okunması gerektiği ve yabancıların eline geçmemesi gerektiği bildirilmiştir. Beş bölümden oluşur.
Birinci Bölüm: Melek Tavus'un ezeli ve ebedi oluşu ve sıfatları. Diğer dinlerin artık hükümsüz oluşu ve kitaplarının geçerliliğini yitirmiş olduğu.
İkinci Bölüm: Ödül ve ceza, reenkarnasyon.
Üçüncü Bölüm: Her şeyin Melek Tavus'un denetiminde olduğunu anlatan bölüm.
Dördüncü Bölüm: Mevsimler, yasalar ile ilgili bilgiler ve yabancı inançlara kapılmamak gerektiğine dair uyarılar.
Beşinci Bölüm: Kendisini simgeleyen kavramlara saygılı olmayı buyuran bölüm.
Yezidilik metinleri
Yüzük Kardeşliği

John Ronald Reuel Tolkien'in yazdığı Yüzüklerin Efendisi (İng: The Lord of the Rings) adlı bir fantastik edebiyat üçlemesinin ilk kısmıdır. Bu üçlemeden önce okunması faydalı olabilen Hobbit adlı kitapta Tolkien, Hobbitlerin yaşayışlarını ve Gandalf'ın Bilbo'yla ilk tanışmasını anlatmaktadır. Bunun yanı sıra Yüzük'ün Bilbo'nun eline nasıl geçtiği de anlatılmaktadır. Yüzük Kardeşliği, Yüzüklerin Efendisi üçlemesinin ilk kısmıdır. Kitapta tek yüzüğün yok edilmesi için Imladris'te kurulan Yüzük Kardeşliği'nin yolculuğunun ilk safhası anlatılmaktadır.
Kitap tüm üçlemedeki olayların temelini oluşturacak biçimde yazılmıştır. Ayrıca içinde değişik dillerden (Elfçe, Cüce dili) şiirler de bulunmaktadır. Kitapta Silmarillion'ın konusunu teşkil eden eski efsanelere ve olaylara göndermeler yapılmıştır. Kitap 2 bölüme ayrılır, bu bölümler de kendi içlerinde 12 ve 10 kısım olarak parçalanmıştır. Olaylar oluş sırasına göre yer almaktadır.
Uyarlamalar
Yüzük Kardeşliği
Sinemaya uyarlanmış İngiliz romanları
İngiliz romanları
Popüler kültürde Cermen mitolojisi
Avrupa mit ve efsanelerine dayanan eserler
Popüler kültürde Kelt mitolojisi
Popüler kültürde Fin mitolojisi
Popüler kültürde mitoloji
İki Kule

Oxford Dilbilim Profesörü John Ronald Reuel Tolkien'in yazdığı Yüzüklerin Efendisi (İng: The Lord of the Rings) adlı fantastik edebiyat üçlemesinin ikinci kitabıdır.
Ak büyücü Saruman, Sauron'un tarafına geçer ve orklarla dağlı adamlardan oluşan bir melez ırk yaratıp Rohan'ın üzerine gönderir. Bu sırada Isengar'ın etrafındaki büyülü Fangorn ormanını da yakıp yıkmaktadırlar.
Rohan hükümdarı Théoden, Saruman'ın ajanı Gríma'nın etkisi altındadır. Gandalf, Balrog'u yenip "Ak Büyücü" olarak geri gelir ve Aragorn, Legolas ve Gimli üçlüsünü bulur. Birlikte Rohan'ın hükümdarını büyüden kurtarırlar ama kral Théoden, büyü etkisi altındayken 2500 süvariyi yurdundan sürgüne göndermiştir. Saruman'ın güçlü bir Urukhai ordusu ile Rohan'a saldıracağını öğrenirler ve iyi bir kale olan Miğfer Dibi'ne sığınırlar. Orada o güne dek hiç yenilgi yüzü görmemişlerdir. Miğfer Dibi onları geçmişte de koruduğu için tüm umutları oraya bağlanır.
Frodo ile Sam ise Gollum'un rehberliğinde Kara Kapı'ya giderler.
Saruman 10 binlerce asker ile Miğfer Dibi'ne gelirken Elfler de insanlarla birlikte son bir savaş için Rohan'a yardım gönderirler.
Gollum, Frodo-Sam ikilisini Kara Kapı'ya götürür ama çok iyi korunan kapıdan içeri gizlice girmek imkansız görünmektedir. Sonra Gollum ikiliyi, başka gizli bir yoldan götürmeye ikna eder. Rohanlılar Miğfer Dibi'ne sığınırken Gandalf savaşa ikna etme umuduyla 2500 süvarinin peşinden gider. Her ne kadar dayansalarda kapıyı ve surları tutamazlar ve surlarda büyük bir delik açılır ve son savunma için kaleye sığınırlar. Güneşin doğması ile Gandalf ve adamları gelir ve bütün urukları kılıçtan geçirir ve Miğfer Dibi muharebesi biter.
Pippin ve Merry, Fangorn ormanında Ağaçsakal'la beraberdirler ve bu sırada Ağaçsakal'ın liderliğindeki Fangorn entleri, Isengard'a saldırı kararı alır. Merry ve Pippin de Ağaçsakal'ın ordusu ile birlikte Isengard saldırısına katılırlar.
Saruman iki cephede kesin bir yenilgiye uğrar ve bütün gücünü yitirir.
Uyarlamalar
Film
Peter Jackson yapımı Yüzüklerin Efendisi aksiyon sinema üçlemesinin ikinci bölümü Yüzüklerin Efendisi: İki Kule'de Ian McKellen, Liv Tyler, Viggo Mortensen, Ian Holm, Cate Blanchett, Sean Astin, Elijah Wood, Sean Bean, Orlando Bloom rol alıyor. Orijinal dili İngilizce olan filmin senaryosunu Philippa Boyens ve Peter Jackson'ın eşi Fran Walsh yazdı. Filmin müziklerini Howard Shore besteledi.
İki Kule
1954 romanları
İngilizce romanlar
İngiliz romanları
Sinemaya uyarlanmış İngiliz romanları
Avrupa mit ve efsanelerine dayanan eserler
Popüler kültürde Cermen mitolojisi
Popüler kültürde Kelt mitolojisi
Popüler kültürde Fin mitolojisi
Popüler kültürde mitoloji