Çolpan İlhan

Çolpan İlhan (8 Ağustos 1936, İzmir - 25 Temmuz 2014, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema sanatçısıdır.
Türk sinemasında iki yüze yakın filmde rol aldı; 1970 yılına kadar birçok önemli filmde başrol oynadı. Filmlerde genellikle "istenmeyen kadın" rollerini canlandırdı. 1997 yılında "Sadri Alışık Tiyatrosu"'nu kurdu.
Hayatı
1936 yılında doğdu. Babası kaymakamlık, İzmir Vali Yardımcılığı ve Balıkesir Valiliği görevlerinde bulunmuş Muharrem Bedrettin Bey (Bedri İlhan olarak tanınır), annesi Emine Perihan Hanım (Memnune Perihan Hanım olarak bilinir)'dır. Üç çocuklu ailenin en küçüğü ve tek kızı idi. Büyük ağabeyi tanınmış şair Attila İlhan, küçük ağabeyi avukat Cengiz İlhan'dır.
Lise eğitimine babasının o dönemde valisi olduğu Balkıesir'deki Balıkesir Lisesi'nde başladı. Daha sonra İstanbul'da yatılı olarak devam ettiği Kandilli Kız Lisesi'nden mezun oldu. Lise yıllarında halkevlerinde tiyatro oyunlarında rol aldı. Öğrenimine Devlet Güzel Sanatlar Akademisi resim bölümünde ve İstanbul Belediye Konservatuvarı'nda tiyatro bölümü devam etti. Öğrencilik yıllarında akademideki arkadaşları ile birlikte "Akademi Tiyatrosu" adıyla bir tiyatro grubu kurdu ve oyunlar hazırladı. Profesyonel sinema ve tiyatro oyunculuğuna bu yıllarda başladı. Akademide ikinci sınıf öğrencisi iken gelen bir teklif üzerine 1957 yılında Alexandre Dumas'nın eserinden uyarlanan Kamelyalı Kadın'da başrol oynadı. Bu filmdeki performansı, "Türk sinemasındaki 'şeytan kadın' 'melek kadın' ayrımını yıkan ilk performans" olarak tanımlanmıştır. Akademi'nin üçüncü sınıfında iken Küçük Sahne'de Münir Özkul ve Uğur Başaran ile "Sevgili Gölge" adlı oyunla ilk profesyonel oyununu oynadı.
Üç sezon Küçük Sahne'de tiyatrolarda rol aldıktan sonra bu tiyatronun dağılması ile Oda Tiyatrosu'nda Müfit Ofluoğlu ile Sabahattin Kudret Aksal'ın "Tersine Dönen Şemsiye"sini sahneledi. Daha sonra Kent Oyuncuları ile Güner Sümer'in "Yarın Cumartesi"nde oynadı. Kenterler ile "Baharın Sesi", "Nalınlar" ve "Aptal Kız"'da sahne aldı.
Aynı dönemde Lütfi Ömer Akad'ın yönettiği Ak Altın (1957), Halit Refiğ'in Yaşamak Hakkımdır (1958) filmleriyle sinema oyunculuğuna devam etti. Aka Gündüz'ün aynı adlı romanından Atıf Yılmaz'ın sinemaya uyarladığı Bir Şoförün Gizli Defteri (1958) filmiyle ülke çapında ün kazandı. Bu filmde iyi bir ailede yetişmiş, kendi ekonomik özgürlüğüne sahip, acımasız bir kadın olan Çiler karakterini canlandırdı. Birbiri ardına "Asi Evlat", "Hayatım Sana Feda", "Şeytan Mayası" ve "Zümrüt" filmlerini çekti.
Kalpaklılar, Zümrüt filmlerinde birlikte oynadığı ve senaryosunu ağabeyi Atilla İlhan'ın yazdığı Yalnızlar Rıhtımı (1959) filmlerinde başrolleri paylaştığı Sadri Alışık ile 20 Ağustos 1959'da evlendi. Bu evlilikten oğulları Kerem dünyaya geldi. Çolpan İlhan, oğlu Kerem'in doğması ile oyunculuğa bir sene ara verdi.
Avare Mustafa (1961) filmi ile sinemaya döndü ve 300'e yakın filmde rol aldı. Genellikle aşıkların arasına giren kadın rolünü canlandırdı. 1964 yılında çektiği "Ahtapotun Kolları" filmiyle İzmir Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü kazandı. 1970'lerin sonlarına kadar sürekli filmlerde başrollerde oynayan İlhan, Halit Refiğ'in yönettiği 6 bölümlük Aşk-ı Memnu dizisinde Matmazel rolünü canlandırdıktan sonra oyunculuğa ara verdi. Hobi olarak başladığı modacılığı profesyonel olarak sürdüren sanatçı, İstanbul'da bir modaevi açtı.
1995 yılında eşi Sadri Alışık'ın ölümünden sonra onun adını yaşatmak için 1997 yılında Sadri Alışık Tiyatrosu'nu kurdu. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri'ni başlattı. 2006 yılında Küçük Sahne'yi Sadri Alışık Kültür Merkezi'ni kurdu.
İlhan, 25 Temmuz 2014'te geçirdiği kalp krizi sonucu İstanbul'da öldü. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığında eşi Sadri Alışık'ın yanına defnedilmiştir.
Adı, 2016 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan bir moda okuluna verilmiştir.
Filmografisi
1957: Ak Altın
1957: Kamelyalı Kadın
1958: Asi Evlat
1958: Bir Şoförün Gizli Defteri
1958: Yaşamak Hakkımdır
1959: Hayatım Sana Feda
1959: Kalpaklılar
1959: Şeytan Mayası
1959: Yalnızlar Rıhtımı
1959: Zümrüt
1961: Allah Cezanı Versin Osman Bey
1961: Aşkın Saati Gelince
1961: Avare Mustafa
1961: Cumbadan Rumbaya
1961: Sepetçioğlu
1961: Silahlar Konuşuyor
1962: İkimize Bir Dünya
1962: Sonbahar Yaprakları
1962: Ver Elini İstanbul
1963: Barut Fıçısı
1963: Bütün Suçumuz Sevmek
1963: Kamil Abi
1963: Korkusuz Kabadayı
1963: Temem Bilakis
1963: Zorla Evlendik
1964: Ahtapotun Kolları
1964: Şu Kızların Elinden
1964: Turist Ömer
1965: Berduş Milyoner
1965: Bir Garip Adam
1965: Ekmekçi Kadın
1965: Kocamın Nişanlısı
1965: Komşunun Tavuğu
1965: Şakayla Karışık
1965: Seven Kadın Unutmaz
1965: Tamirci Parçası
1965: Turist Ömer Almanya'da
1965: Turist Ömer Dümenciler Kralı
1965: Yankesicinin Aşkı
1965: Zennube
1966: Allahaısmarladık
1966: Boyacı
1966: El Kızı
1966: İdam Mahkumu
1966: Kenar Mahalle
1966: Kıskanç Kadın
1966: Kolejli Kızın Aşkı
1966: Namus Kanla Yazılır
1966: Siyah Gül
1966: Sokak Kızı
1967: Ağır Suç
1967: Ağlayan Kadın
1967: Akşamcı
1967: Kaderin Cilvesi
1967: Marko Paşa
1967: Sinekli Bakkal
1967: Yıkılan Gurur
1967: Zehirli Hayat
1968: Cemile
1968: Hicran Gecesi
1969: Galatalı Fatma
1969: İki yetime
1969: İnleyen Nağmeler
1969: Kaldırım Çiçeği
1969: Sonbahar Rüzgarları
1970: Fatoş Talihsiz Yavru
1971: Sezercik Yavrum Benim
1975: Aşk-ı Memnu
1982: Seni Kalbime Gömdüm
1997: İlk Aşk
2000: Ağaçlar Ayakta Ölür
2001: Dansöz
2001: Tatlı Hayat
2002: Yeşil Işık
2005: Yanık Koza
2009: Nefes
Ödüller
2003: 40. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2012: XII. Direklerarası Seyirci Ödülleri - Sürekli Mükemmeliyet Ödülü
2013: 20. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü