II. Süleyman Şah

II. Süleyman Şah ya da Rükneddin Süleyman Şah (Eski Anadolu Türkçesi: (Rukn ed-Din Süleyman Şah)) (ö. 1204) Türkiye Selçuklu Sultanı'dır (1196-1204).
Babası II. Kılıçarslanın ölümünden sonra parçalanan Anadolu Selçuklu Türk birliğini yeniden kurmuş, ülkede istikrarı sağlamıştır.
Yaşamı
Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan'ın büyük oğludur.
II. Kılıç Arslan 1186'da ülkesini 11 oğlu arasında paylaştırdığında Süleyman Şah, Tokat meliki olarak tayin edildi. Kardeşler arasında veliahtlık mücadelesi henüz Kılıçarslan hayattayken başladı. Saltanatın kendisine ait olduğunu savunan Kutbeddin Melikşah, etrafına topladığı Türkmenler ile kardeşler içindeki en güçlü orduya sahipti ancak vezirler ve devlet erkanı Melikşahı sultanlık için uygun görmüyorlardı. Melikşah Konyaya saldırıp kendini zorla sultan ilan ettirdiyse de II. Kılıçarslan onun yanından kurtulup önce Kayserideki Sultan Şahın, sonra diğer oğullarının yanına gitmiş ve sonunda en küçük oğlu Keyhüsrevi veliaht ilan etmiştir.
1192'de II. Kılıç Arslan'ın ölümünden sonra I. Gıyaseddin Keyhüsrev Türkiye Selçuklu Sultanı oldu; ancak melik kardeşler kendi hakimiyet alanlarında tam bağımsız olarak hareket edip sikke kestirmekteydiler. Büyük kardeş Melikşah bir hile ile kardeşi Kayseri meliki Nureddin Sultanşahı öldürterek Kayseriye hakim olduysa da ertesi sene Melikşahın hastalanarak ölünce Süleyman Şah bu bölgeleri hakimiyet alanına katıp güçlendi. Ardından diğer melik kardeşleri Nasıreddin, Berkyarukşah, Nizameddin ve Argunşahın üzerine gitti. Önce Berkyarukşahın elinden Niksarıi sonrada Argunşahın elinden Amasyayı aldı. Ankara meliki Muhiyüddin Mesud başta olmak üzere diğer kardeşlerine metbuluğunu kabul ettirdi.
I. Keyhüsreve muhalif olan diğer kardeşleri, kuvvetleri ile etrafında toplandılar. Meydana gelen büyük ordu Aksaraydan Konya üzerine yürüyerek şehri kuşattılar. Kuşatmanın uzaması üzerine Keyhüsreve bağlı beyler, kuşatmayı kaldırırsa sefer masraflarını karşılamayı taahhüt ettilerse de Süleyman Şah kabul etmedi. Şehri terk ederse Keyhusreve, çocuklarına, hazinesine ve maiyetine zarar verilmeyeceğine, Konyadan istedikleri yere gitmelerine müsaade edileceğine dair bir ahitname verme teklifini ise kabul etti. Süleyman Şahın yolladığı ahidname kendisine gösterilince saltanatı bırakmayı kabul eden Keyhüsrevin isteği üzerine daha kesin ifadelerle anlaşma yazılıp imzalandı ve anlaşmanın yapıldığı günün gecesi Keyhüsrev şehri terk etti. Halife Nasır-Lidinillah saltanat menşuru, çetr ve sancak göndererek Süleyman Şahın hakimiyetini tasdik etti.
Keyhüsrev, Bizans sarayına sığınmaya karar vermişti. Süleyman Şah, yeğenleri İzzeddin Keykavus ile Alaeddin Keykubadı yanına getirtip onları Konyada kalmaları veya babalarının yanına gitmeleri için serbest bıraktı. Babalarının yanına gitmeyi tercih edince onları da İstanbula gönderdi.
Anadoluda Selçuklu Türk birliğini yeniden kurmak üzere kardeşlerinin idaresinde bulunan toprakları elde etmeye girişti. Melik Berkyarukun elinden Niksarı, Melik Arslanşahın elinden Amasyayı aldı. Bu arada Elbistan Meliki Tuğrul Şah ona tabi olduğunu bildirdi.
Selçuklularının iç meseleleri ile uğraşmasını fırsat bilerek Kayseri üzerine akınlar yapan Ermeni kralı II. Levonun üzerine 1199da sefere çıktı. Bu sefer sonunda Ermenilerin işgal ettiği bölgeler kurtarıldı ve Ermenilerce Selçuklu Sultanı Süleyman Şah metbu tanındı.
Daha sonra Anadoluda Türk birliğini kurmaya girişen Süleyman Şah, kendisine tabi olmamakta direnen kardeşi Malatya meliki Kayser Şah üzerine yürüdü; Haziran 1200 tarihinde Malatyayı idaresi altına aldı. Süleyman Şah ayrıca Harputta hüküm süren Artuklu koluna hakimiyetini kabul ettirdi.
Süleyman Şah iç sorunlarla meşgulken Bizans imparatoru Samsuna gelen ticari gemilere baskın yaptırarak birçok ticaret malını yağmalatmıştı. Elçi gönderip anlaşma teklif etti. İmzalanan barış anlaşması ile iki devlet arasında siyasi ilişkiler yeniden başladı.
II. Süleyman Şah'ın en büyük başarısı Erzurum'u alarak Saltukluların varlığına son vermek oldu. Asıl hedefi Gürcistan idi. Karsı ele geçiren ve Erzuruma kadar akınlar yapan Gürcüler üzerine çıktığı seferde kardeşleri ve tabi hükümdarlardan askeri yardım istemişti. Erzuruma vardığında huzuruna çıkmakta geç kalan Saltuklu Beyi Melikşahı hapsetti ve böylece Saltuklu hanedanının hakimiyeti sona erdi.
Gürcistan Kraliçesi Tamaranın gönderdiği ordu Erzurumun doğusunda Micingerd Kalesi civarında istirahat halindeki Selçuklu ordusunu pusuya düşürdü. Sultanın çetrdarının atının tökezlemesi ve çetrin yere düşmesi büyük bir paniğe ve Selçuklu ordusunun ağır mağlubiyetine sebep oldu. Erzincan Mengücüklü Hükümdarı Behramşah esir düştü; daha sonra fidyesi ödenerek esaretten kurtarılabildi. Süleyman Şah ise Erzuruma çekildi, ardından Konyaya döndü.
Gürcülere karşı yeni bir sefere çıkmadan önce kardeşi Mesudun elinden Ankarayı almak isteyen Süleyman Şahın üç yıl kadar şehri kuşattığı rivayet edilir. Nihayet Mesud Ankarayı bırakarak uç bölgelerindeki bir kaleye git meye razı oldu. Ankaradan ayrıldığı sırada onu öldürten Süleyman Şah bu olaydan sonra çok yaşamadı; yeni bir Gürcistan seferine giderken yolda hastalanarak öldü (1204).
Mezarı, Konya'daki Alaeddin Camii'ndedir. Süleyman Şah'ın ölümünden sonra henüz ergenlik çağına erişmemiş olan oğlu İzzeddin Kılıç Arslan tahta geçirilmiştir.