Kâğıt

Kağıt, çoğunlukla yazma işlemlerinde kullanılan, üzerine baskı ya da çizim yapılabilen veya ambalaj amacıyla kullanılan ince malzemedir.
Genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamurunun preslenmesinin ardından esnek levhalar içinde kurutulması sonucunda elde edilir.
Kağının en yaygın kullanım amacı üzerine yazı yazılma veya baskı yapmak olsa da, endüstriyel ve inşaat sektöründe gerçekleştirilen işlemlerde, pek çok alanda temizlik ve paketleme malzemesi olarak, hatta özellikle bazı Asya kültürlerinde yiyecek katkı maddesi olarak kullanılan bir malzemedir.
Tarihçe
Çin'de bugünkü modern kağıdın temsilcisi olarak sayılabilen, M. Ö 2. yüzyıla ait arkeolojik parçalar bulunmuştur; ancak bu kağıt parçalarının kim tarafından yapıldığı belli değildir. MS 105 yılında kendi kağıt yapma tekniğini geliştiren Çinli saray görevlisi Cai Lun, birçok kaynakta kağıdın mucidi olarak gösterilir. Milattan sonra 5. yüzyıldan itibaren kağıt, Çin'de yaygınlaştı. Kağıt yapım tekniği zamanla Çinin etrafındaki Japonya, Kore ve Vietnam gibi ülkelere yayıldı.
Kağıt üretimi İpek Yolu'nu takip ederek Çin'den İrana gitti. İslam fetihleri öncesinde Maveraünnehir'de egemen olan Çinliler, Semerkant'ta kaliteli kağıt sanatını geliştirdiler. Semerkant kağıdı, Müslüman ülkelere ve Avrupa'ya ihraç edildi; 9. ve 10. yüzyıllarda kaleme alan birçok eser Semerkant kağıdına yazıldı.
Bazı araştırmacılara göre Müslümanlar kağıt yapımını 751 yılındaki Abbasiler ve Çin orduları arasındaki Talas Savaşı sonucunda Çinli esirler vasıtasıyla öğrenmişlerdir. Bu tarihten sonra Yakındoğu'da kağıt imalathaneleri açıldı. Bermekilerden Horasan Valisi Fazl bin Yahya'nın önerisiyle Bağdat'ta açışan imalathane, Yakındoğuda ilk kağıt imalathanesi idi. Benzerleri Şam Trablusşam, Hama, Yemen ve Mısırda kuruldu. Bağdat üzerinden Avrupa'ya aktarılması sebebiyle kağıdın Batı'daki ilk isimlerinden birisi "Bagdatikostu.
Kağıt üretimi Avrupada önce Müslümanların kontrolü altında olan İspanya ve Portekizde başladı. 1120 yılında İspanyanın Valensiya şehrinde bir kağıt fabrikası kuruldu. Ardından kağıt üretimi tüm Avrupa'ya yayıldı. İtalya'da 1276, Fransa'da 1348, Almanya'da 1390 İngiltere'de 1495'te kağıt üretimi başladı.
19. yüzyılda sanayi üretimine geçilmesiyle birlikte maliyet düştü. Kağıt önemli oranda kitlesel bilgi alışverişine katkılarda bulundu. 1844 yılında, Kanadalı mucit Charles Fenerty ve Alman FG Keller bağımsız ağaç liflerinin hamurlaştırılması sürecini geliştirdi.
Etimoloji, telaffuz ve kelimenin yan anlamlar
Türkçe "kağıt" kelimesi Farsça kökenlidir. Farsça kāġad, Soğdca aynı anlama gelen kāġədā veya ḳāġədā sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcüğün Çince bir sözcükten gelmiş olabileceği düşünülür; ancak bu kesin değildir.
Kağıt kelimesi, Türkiye Türkçesi ağızlarında çeşitli şekillerde telaffuz edilir. Örneğin Rize ilinde k'aad, Ordu İli ve Yöresinde kaat, Güney-Batı Anadolu grubunda kayıt olarak telaffuz edilmektedir. Kağıdın eş anlamlısı çönge sözcüğüdür.
Kağıt kelimesi özellikle yazı amacıyla kullanıldığından dolayı, belge ve doküman anlamında da kullanılır. Ayrıca borsada işlem gören tahvil veya hisse senedi gibi mali değeri olan malzeme de kağıt olarak adlandırılır. Bunların yanı sıra kağıt kelimesi, kağıt parayı tanımlamak için de kullanılır.
İngilizce'deki "paper" kelimesinin etimolojisi
İngilizce "Paper" kelimesi, Latince "Papirüs"ten türetilmiştir. Papirüs adı, Yunanca'da Cyperus papyrus denilen πάπυρος'tan (papuros) adlı bitkiden gelir. Eski Mısır ve diğer Akdeniz kültürlerinde Cyperus papyrus bitkisinin liflerinden üretilen ve Orta Doğu ve Avrupa'ya kağıdın gelmesinden önce, yazmak için kullanılan kalın ve kağıt benzeri malzeme "papirüs" olarak adlandırılır. Kağıt, papirüsten çok farklı şekilde üretilmesine ve modern kağıdın gelişimi ile papirüsün gelişimi birbirinden ayrı olmasına rağmen İngilizce "paper", etimolojik olarak "papirüsten türetilmiştir
Kağıdın yapımı

Kabukları soyulduktan sonra suyun içerisinde çeşitli kimyasallar ile birlikte seyreltilen ağaç, birbirine geçmiş halde olan hamurlaştırılmış bitki lifleri (fiberler) haline getirilir. Artık hamur haline gelmiş ham madde, ağacın lignin denilen ve lifleri bir arada tutan maddeden arınmıştır. Buradan bir karıştırıcıya gönderilen hamura, kalitesine uygun olarak Çin kireci benzeri beyazlaştırıcı malzemeler veya renklendirme için çeşitli kimyasallar, suya dayanıklı olması isteniliyorsa bunun için çeşitli maddeler katılarak karıştırılır ve lifler pürüzsüz hamur haline getirilmiş olur. Bu aşamalar açma, temizleme, dövme, parçalama, öğütme ve katkı maddeleri ilavesi adını alır.
Hamurun sudan arındırılması işlemleri ise tel örgü şeklinde yürüyen bir bandın üzerinde yapılır. İşlemin hızlandırılması için presleme ve kurutma işlemleri de bu aşamada gerçekleşir. Silindirlere giren hamur sürekli sıkıştırıldıkça düzleşir ve sudan daha fazla arınır. Biraz daha kurutma işleminin ardından, kağıt halini alan pürüzlerinin giderilmesi işleminden geçer. Elde edilen kağıt istenilen boyutlarda kesme işlemi aşamasına gelmiştir.
Kullanım alanları
Kağıt kullanım alanına bağlı olarak oldukça fazla geniş bir yelpazede imal edilebilir.
Değerli kağıtlar; Banknot (Kağıt para), Çek, Güvenlik amaçlı Güvenlik kağıdı, Fiş, Bilet
Bilgi depolama için; Kitap, Defter, Dergi, Gazete, Sanat, Fanzin, Mektup
Kişisel kullanım; Günlük, karalama kağıdı, not defterleri vb.
İletişim; Bireylerin veya grupların haberleşmesi amacıyla.
Ambalaj; Oluklu mukavva kutu, Kese Kağıdı, Zarf, Duvar Kağıdı
Temizlik: Tuvalet kağıdı, Mendil, Kağıt havlu, Kağıt mendil, Kedi kumu
İnşaat ve yapım; Kartonpiyer, Origami, Kağıt uçak, Kağıt Telkari, Kağıt petek, Kompozit malzemeler, Kağıt mühendisliği, İnşaat kağıdı ve Kağıt giyim
Diğer kullanımları; Zımpara kağıdı, Kurutma kağıdı, Turnusol, Evrensel gösterge, Kağıt kromatografisi, Elektrik izolasyon kağıtları, Filtre kağıdı, İskambil kağıdı
Kağıt üretim verileri
2009 yılı verileri doğrultusunda, dünyadaki kağıt ve karton üretimi yaklaşık olarak 370,7 milyon ton civarındadır. Günümüzde modern kağıt hamuru ve kağıt endüstrisinde küresel olarak Çin ve hemen ardından ABD en büyük üreticilerdir. Çin dünya kağıt ve karton üretiminin %24'ünü yapmaktadır. Türkiye ise yıllık 2,5 milyon ton kağıt ve karton üretimiyle 25. sırada bulunmaktadır.