Washington (eyalet)

Washington (), Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatısında bulunan eyaletlerinden birisidir. Eyalet, Amerika Birleşik Devletleri'nin Büyük Okyanus kıyısındaki eyaletlerinin en kuzeyde olanıdır. Eyalet, Seattle, Spokane gibi ABD'nin sayılı büyük şehirlerini barındırır. Eyaletin kuzey sınırları Kanada'ya komşudur.
Bölgedeki dağlık alanlarda iğne yapraklı ormanlar hakimdir. Ancak nehirlerdeki vadilere inildikçe bitki örtüsünde küçük değişiklikler görülür. Seattle şehrinin Büyük Okyanus'ta liman oluşturduğu bölge, dünyanın en güvenilir limanlarından biridir.
Coğrafya
İklim ve topografi
Washington eyaletinde yıllık hava sıcaklığı doğudan batıya değişir. Batıdaki dağlık alanlar ve kıyılarda Okyanus iklimi hakimken, eyaletin doğusunda ise karasal iklim görülmektedir. Eyaletin hemen hemen tümü iğne yapraklı ormanlarla kaplıdır. Bölgedeki dağlık alanlarda hava yıl boyunca 10 C derecenin altındadır. Ancak düșük rakımlı düzlüklerde hava ılımanlaşır ve yoğun yağış ve sis görülmeye başlar. Tarım yapmaya uygun alan miktarı diğer komşu eyaletlere göre daha azdır.
Eyalette büyük sıra dağlar vardır. Tüm Amerika kıtasının batısında sıralanan dağ sıraları üzerlerinde bu eyalette yer yer yüksek zirveler bulunmaktadır.
Eyalette ABD'nin en uzun nehirlerinden Kolumbiya Nehri yer almaktadır. Bu nehir çoğu yerde akaçlanarak ve başka nehirlerden dallar alarak Büyük Okyanus'a dökülmektedir. Nehir boyunca ekonomik faaliyetler ve nüfus belirgin bir rol oymaktadır.
Demografi
Nüfus
US Census Bürosu 1 Temmuz 2016 nüfus tahminlerine göre Washington eyaletinin nüfusu 7,288,000 kişi olarak tahmin edilmiştir. Bu tahmin nüfus en son 2010 Nüfus Sayımı sonucuna kıyasla eyalet nüfusunun %8.4 arttığına işaret etmektedir. 2015'te bu eyalet ABD'de toplam nüfus sayısına göre 14. sırada; Mississipi Nehri batısında bulunan eyaletler arasında (Kaliforniya ve Teksas'tan sonra) 3. sırada kalabalık nüfusa sahiptir. ABD'nin "Pasifik Kuzeydoğu Bölgesi" eyaletleri arasında nüfus bakımından 1. şiardadır. En son 1 Nisan 2017 için nüfus tahmine göre eyalet nüfusu 7,310,300 kişidir.
Washington eyaletinin uzun vadeli nüfus gelişmesi sağ yanda verilen listede gösterilen 10 yıllık nüfus sayımlarının incelenmesinden görülebilmektedir.
Nüfus sınıflamaları
Washington eyaletinde, 2010 Nüfus Sayımı itibarıyla, nüfusun yaş sınıflaması şöyledir:
5 yaş veya daha küçük yaşta olanlar: 6,7
5 yaştan 18 yaşına kadar olanlar: %25,7
65 yaşında ve daha yaşlı olanlar: %11,2
Geri kalan büyük oranda nüfus 18-65 yaş arasında.
Washington eyaletinde, 2010 Nüfus Sayımına göre, yaşayan nüfusun %49.8'i erkek ve %50,2 oranı kadındır.
Washington eyaletindeki nüfusun, 2010 Nüfus Sayımı verilerine göre, ırksal sınıflaması şöyledir:
Beyaz ırktan Amerikan : %77,3
Hispanık asıllı olmayan beyaz ırktan : %72,5
Siyahi ırktan Amerikan : %3,6
Yerli Amero-indiyen veya Alaska yerlisi: %1,5
Asya asıllı Amerikan : %7.2 Hindistan asıllı Asyalı:%0,9
Çin asıllı Asyalı: %1,4
Filipinler asıllı Asyalı: % 1,4
Japonya asıllı Asyalı : %0,5
Kore asıllı Asyalı: %0,9
Vietnam asıllı Asyalı: %1
Diğer Asyalı: %1
Hawaii Adaları asılı ve diğer Pasifik Adaları asıllı Amerikalılar:%0.6 Hawaii Adaları yerlileri asıllılar: %0,1
Guam Adası asıllılar: %0,1
Samoa Adaları asılllar: %0,2
Diğer Pasifik Adalılar: %0,2
Diğer ırktan olanlar: %5,2
Karışık iki veya daha çok ırktan olanlar: %4.7
Din
Washington eyaletindenki nüfusunun (2014 verilerine göre) şu büyük dini eğilimleri vardır:
Hristiyan: %60
Sadece İncil otoritesine bağlı protestan mezhepleri: %25
Ana Protestanlık:%14
Roma Katoliği: %17
Mormonluk: %4
Dine bağlı olmayanlar: %32
Yahudilik: % 1
Hinduizm: %1
İslam: %0.5%
Diğer din ve inançlar:%3
Ekonomi
Washington, 2019'da 612.996,5 milyon dolarlık toplam gayri safi eyalet hasılası olan güçlü ekonomisiyle ABDde beşinci sıradadır. Washington, ABDdeki en hızlı oranıyla yılda yüzde 6,5 büyümektedir.
1 Ocak 2021 itibarıyla asgari ücret saatte 13,69 dolardı ve bu, saatte 14,00 dolarla Washington D. C.'nin ardından ülkedeki herhangi bir eyalet veya bölge arasında en yüksek ikinci ücretti.
Eyaletdeki önemli işler arasında uçak tasarım ve üretimi (Boeing), otomotiv (Paccar), bilgisayar yazılımı geliştirme (Microsoft, Bungie, Amazon, Nintendo of America, Valve, ArenaNet), telekom (T- Mobile US), elektronik, biyoteknoloji, alüminyum üretimi, kereste ve ağaç ürünleri (Weyerhaeuser), madencilik, içecekler (Starbucks, Jones Soda), emlak (John L. Scott, Colliers International, Windermere Real Estate, Kidder Mathews), perakende (Nordstrom, Eddie Bauer, Cartoys, Costco, R. E. I.) ve turizm (Alaska Airlines, Expedia, Inc.) vardır.
Microsoft'un ana kampüsü Washington eyaletindedir.
Amerika Fortune dergisinin hazırladığı bir ankete göre "ABD'de Çok Beğenilen 20 Şirket" arasında 4 tanesinin (Amazon, Starbucks, Microsoft, Costco) merkezleri Washington eyaletindedir.
Washington eyaletinde eyalet içinden geçen nehir ve akarsular kullanılarak büyük miktarda hidroelektrik enerji üretilir. Eyaletin enerji kullanımının %80i eyalette üretilen hidroelektrik enerjisinden oluşur.
Ayrıca, Asya ile yapılan çok miktarda ticaret malı Puget Sound limanlarından geçer. Bu ticaret hacmiyle Puget Sound limanları ABD limanlarında altıncı sıradadır (sıralama, taşınan yirmi-fitlik eşdeğer birimi (TEU) ve altyapı endeksini birleştirir).
Girişim 1183'ün kabul edilmesiyle, Washington Eyaleti İçki Kontrol Kurulu (WSLCB), 1 Haziran 2012'de tüm eyaletteki içki dükkanı ve içki dağıtım tekelini sona erdirdi.
2013 federal USDA Milli Tarım İstatistikleri Servisi'nin resmi verilerine göre Washington eyaleti tarımsal hasılanın değeri $10.2 milyar oldu,
Washington eyaletinin üretimde birinci olduğu tarım ürünleri: kırmızı frambuaz (ABD üretiminin %97si); şerbetçi otu (%79.2) ; naneyağı (%72.9); bezelye (%60); elma (%57); kiraz (%50.9); armut (%49.5); sofralık Concord üzümü (%36.5); dondurmak veya konserve yapmak için havuç (%36,5).
Washington eyaletinde yetiştirilen üzümlerden yapılan şaraplar ve 600 şarap üretim tesisi ile Washington eyaleti ABD'de Kaliforniya eyaletinden sonra şarap üretiminde ikincidir.
Tarıma bağlı önemli sanayi kolllarından birisi de ormancılıktır.
Seattle ve çevresinde kağıt, kereste, mobilya, deniz ürünleri, gemi sanayi gibi farklı iş alanları mevcuttur.
2021 ağustos itibarıyla Washington'da ikamet eden milyarderler arasında hem 176,6 milyar dolarlık servetiyle dünyanın ikinci en zengin insanı Amazon'un Jeff Bezosu hem de 124,3 milyar dolar servetiyle dünyanın dördüncü en zengin insanı ile Microsoft'un Bill Gatesi vardır. 2014/4 itibarıyla, diğer Washington eyaleti milyarderleri arasında Microsoft'tan Paul Allen, Steve Ballmer ve Charles Simonyi ve McCaw Cellular Communications'dan Craig McCaw Oakley, Inc. den James Jannard, ve Starbucksdan Howard Schultz vardır.
2022 temmuz itibarıyla eyaletin işsizlik oranı yüzde 3,7 idi.
Şehirler

Eyalette tarım ve hayvancılık, coğrafi yapı nedeniyle oldukça gerilerde olduğundan, bölgedeki köyler ya çok büyüktür ya da çok seyrektir. Eyalette nüfus büyük şehirlere toplanmıştır. Eyaletdeki en büyük 3 şehir Seattle, Spokane ve Tacoma'dır. En çok nüfuslu şehirler şunlardır:
Resimler