Paolo dal Pozzo Toscanelli

Paolo dal Pozzo Toscanelli (1397 10 Mayıs 1482), İtalyan matematikçi, gök bilimci ve haritacı.
Hayatı
Doktor Dominic Toscanellinin oğlu olarak Floransada doğdu. Padus Üniversitesinde hem matematikçi hem de tıp doktoru olarak mezun oldu.
Astronomi
Toscanelli kuyruklu yıldızlar hakkında yaptığı çalışmalar ve özellikle yörüngelerinin hatasız hesaplanması ile tanınır. Bu çalışmalarından en bilineni 1456 yılında keşfettiği kuyrukluyıldızdır, aynı kuyrukluyıldız 1768 yılında dünyamızın yakınlarından yeniden geçtiğinde Halley kuyruklu yıldızı olarak bilinecektir.
Rönesans Floransası
Uzun hayatı boyunca zekası ve geniş ilgi alanı sebebiyle Rönesans Floransasının etkin isimlerinden birisi olmuştur. Bu dönemdeki arkadaşları arasında Duomonun mimarı Filippo Brunelleschi, filozof Marsilio Ficino, matematikçi, yazar ve mimar Leone Battista Alberti ve Kardinal Nicolaus Cusanus sayılabilir.
Toscanellli, Kardinal ile birlikte Floransa ve Romadan çok sayıda aydınla beraber Antik Yunan matematik çalışmalarını takip etmiş ve Brunelleschi ve Albertinin yanı sıra aralarında olan Trabzonlu George ve Papa V. Nicolas olan düşünürle beraber çalışmıştır.
Toscanelli hayatının neredeyse tamamını Floransada geçirmiş, zaman zaman Romaya seyahat etmiştir. Avrupanın değişik yerlerinde yaşayan bilimadamlarıyla yazışmalarını içeren çok sayıda mektup bulunmakta olsa da bunlar üzerine detaylı bir araştırma çalışması yapılmamıştır.
Coğrafi keşiflere katkısı
1439 yılında Floransa Konsiline katılan Bizanslı filozof Plethon, Toscanellinin İtalyada o zamana dek bilinmeyen Yunan coğrafyacı ve gezgin Strabonun seyahatleri, haritaları ve yazılarıyla tanışmasına yol açar. Neredeyse 35 yıl sonra İtalya artan bilgi ve kültür seviyesiyle Rönesans olarak adlandırılan döneme girecektir.
1474 yılında Toscanelli, Lizbon Katedralinde rahip olan ve sürekli olarak yazıştığı Portekizli Fernão Martinse yazdığı mektupta Asyaya ve o dönemde çok önem taşıyan Baharat Adalarına batıya giderek ulaşma yollarını detaylı şekilde anlatmıştır. Martins bu mektubu Portekiz kralı V. Alfonsoya iletecektir. Mektubun aslı kaybolsa da varlığından yine Toscanelli sayesinde haberdar oluyoruz. Toscanelli aynı mektubu, bir haritayla beraber Kristof Kolomba gönderecek, Kolomb ise mektupla beraber haritayı Yeni Dünyaya doğru çıktığı yolculukta beraberinde götürecektir.
Çin heyeti ile birlikte
Doğruluğu kanıtlanmamış bir hikayeye göre Toscanelli 1432 yılında Papayı ziyarete gelen bir Çin heyeti ile yapılan görüşmelere katılmıştır. Bu görüşmelerde birçok Çin keşfinden bahsedilmiştir. Bu ziyaretten sonra sanatçı ve mühendis olan Taccola çok sayıda bilimsel çalışma yapacak ve onu takip eden Brunelleschi ve Leonardo da Vinci gibi bilimadamlarının çalışmalarına yol gösterecektir.
Toscanelli Kolomba gönderdiği 1474 yılındaki mektupta Papa IV. Eugenius (1431-1447) zamanında Cathaydan (Çin) gelen bir heyetin ziyaretinden bahseder:
Doğruluğu hakkında çeşitli iddialar bulunan mektupta bahsedilen kişinin Venedikli tacir ve gezgin Niccolò de' Conti olduğu düşünülmektedir. Conti uzun bir süre Çinde kaldıktan sonra 1444 yılında Papa Eugenius ile görüşmüştür. Toscanelli yazdığı ikinci bir mektupta Çinlilerden oldukça bilgili ve bilgilerini paylaşmaya eğilimli olarak bahseder: