turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Çermik, Şavşat

Çermik, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Çermik köyünün eski adı Mikeleti'dir. Gürcüce bir yer adı olan Mikeleti (), kişi adı olan Mikel'den () türemiş olup Mikel'in yurdu anlamına gelir. Bu yerleşimde "Mikeladze"lerin yaşadığı yerin adından anlaşılmaktadır.
Mikeleti, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. AncakMikeleti erken dönem Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Bununla birlikte günümüze kalıntıları ulaşan kilise köyün Osmanlı döneminden önce de bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Mikeleti, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin İmerhev sancağında yer alıyordu. Ayrı bir köy olarak kaydedilmemiş olan bu yerleşim, büyük bir olasılıkla Garklobi köyünün bir mahallesiydi. Nitekim Rus idaresinde, 1886 yılında yapılan nüfus tespitinde Mikeleti bu köyün altı mahallesinden biriydi. Bu nüfus tespitinde Garklobi köyünde 73 hanede 548 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Mikeleti mahallesinde ise, 11 hane (yaklaşık 80 kişi) kaydedilmişti. Bu sırada Mikeleti Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında yer alıyordu.
Mikeleti köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Sovyet Rusya tarafından kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Mikeleti Türkiye'ye bırakıldı.
Mikeleti 1922 nüfus cetveliden ayrı bir köy olarak geçmemektedir. Bu tarihte de Gaklobi köyünün bir mahallesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu arada Mikeleti Türkçe olmadığı için adı buradaki ünlü kaplıcalardan dolayı Çermik olarak değiştirilmiştir. Çermik, Çoraklı köyünün bir mahallesiyken, 1978'de bu köyden ayrılarak köy statüsü kazandı.
Mikeleti'de ne zaman inşa edildiği bilinmeyen köy kilisesinin yıkıntıları bugün köyün merkezinin 1,5 km doğusunda bulunmaktadır.
Coğrafya
Çermik köyü, Artvin il merkezine 95 km, Şavşat ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus
Çiftlikköy, Şavşat

Çiftlikköy, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Günümüzde Çiftlik ve Dalkırmaz adlarını taşıyan yerleşimler, eski Anklia köyünün sınırları içinde yer alır. Bundan dolayı Anklia veya Ankliya, değişik kaynaklarda her iki köyün de eski adı olarak geçer.
Çiftlikköy, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Çiftlikköy'ün bulunduğu bölge 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Çiftlikköy, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına bağlı Anklia () köyünün üç mahallesinden biriydi. Rus idaresinin Çiftlik (Чъ) adıyla kaydettiği mahallede 12 haneden bulunuyordu. Anklia köyünün nüfus ise, 137'i erkek ve 129'u kadın olmak üzere, 43 hanede yaşayan 266 kişiden oluşuyordu. Bir hane hariç köyün nüfusu Türk olarak kaydedilmiştir. Bir hanede ise, 3'ü erkek ve 3'ü kadın olmak üzere 6 Gürcü yaşıyordu. Bununla birlikte Çiftlik köyünde Ukançala (: "arka dere"), Kedikuri (: "tepe kulağı") gibi Gürcüce mevki adları bugün de kullanılmaktadır.
Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfus tespitinde Çiftlik bir mahalle olarak Ankliya köyünün sınırları içinde yer alıyordu. 1925 yılında Artvin vilayetinde yer adları değiştirilirken köy Çiftlik olarak kaydedilmiş, Anklia da Çiftlik köyünün bir mahallesi kabul edilmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de bu yerleşimin adı Çiftlik () olarak geçer. Çiftlik, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 807 kişiden oluşuyordu. Anklia mahallesi 1955te Çiftlik köyünden ayrılarak Ankliya adıyla ayrı bir köy haline getirilmiştir. 1965 yılına gelindiğinde Çiftlik köyünde yaşayan insan sayısı 877 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 302 kişi okuma yazma biliyordu. Bu nüfus sayımında Anklia Dalkırmaz köyünün eski adı olarak verilmiştir.
Coğrafya
Çiftlik köyü, Artvin il merkezine 60 km, Şavşat ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
Nüfus
Demirkapı, Şavşat

Demirkapı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Demirkapı köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Kurela olarak geçer. Bu ad Gürcüce Kvirala veya Mkvirala'dan ( / ) gelir. Kvirala, "çağıltı" anlamındaki Gürcüce "kvirili" () kelimesinden türemiş bir yer adıdır ve "çağıltılı" anlamına gelir. Bu yer adı, İmerhevi Deresi'nin bir kolu Kvirala Deresi'nden geliyor olabilir. Gürcistan'da Rioni Nehri'nin bir kolu da Kvirala adını taşımaktadır.
Kvirala köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'nin yerleşim yerlerinden biridir. Nitekim Osmanlılar burayı 16. yüzyılda, birleşik Gürcistan Krallığı'ndan sonra bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. Demirkapı köyünde bugüne ulaşmış olan Kvatsitela (), Nakapi (), Satavikedi (), Çolvana () gibi Gürcüce mevki adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.
Kvirala köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde köy Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında yer alıyordu. 1886 nüfus sayımında Kurela () olarak kaydedilmiş olan yerleşim, Garkloba nahiyesine bağlı Cinal köyünün dokuz mahallesinden biriydi. Bu nüfus sayımında Cinal köyünde 91 hanede 664 kişi yaşıyordu. Büyükçe bir yerleşim olan Kurelada ise, 18 hane bulunuyordu. Cinal köyünde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden mahallede yaklaşık 130 kişinin yaşadığı söylenebilir. Cinal köyünün nüfusu bu tarihte Gürcüler ve Türklerden oluşuyordu.
Kvirala köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Sovyet Rusya tarafından kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Kvirala Türkiye'ye bırakıldı.
Kvirala veya Kurela, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde ayrı bir köy olarak geçmemektedir. Bu tarihte Merya nahiyesine bağlı Cinal köyünün bir mahalle olduğu tahmin edilebilir. Bu tarihten sonra Kvirala, Demirkapı adıyla ilk kez, 1960 genel nüfusu sayımında köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Şavşat kazasının Merya nahiyesine bağlı bir köy olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında "Demirkapı (Kurela)" biçiminde kaydedilmiş olan köyün nüfusu 257 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 103 kişi okuma yazma biliyordu.
Demirkapı köyünün merkezinin 700 metre doğusunda, derenin sağ kıyısında kayalık bir tepede oval bir yapının duvarları günümüze ulaşmıştır. Bir tarafı kayaya yaslanmış olan bu yapı, kireç harcı kullanılarak kaba yontu taşlarla inşa edilmiştir. Bu yapının bir gözetleme kulesi olduğu tahmin edilmektedir.
Coğrafya
Demirkapı köyü, Artvin il merkezine 103 km, Şavşat ilçe merkezine ise 38 km uzaklıktadır.
Nüfus
Dereiçi, Şavşat

Dereiçi, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Dereiçi köyünün eski adı Dasamobi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Dasamobi (), Türkçeye Dasamob veya Dasamop olarak girmiştir. Bu yer adı, Gürcüce Dasabami'den () metatez biçiminde değişime uğramıştır. Dasabami ise, Gürcücede başlangıç, bir şeyin başı anlamına gelir.
Dasamobi, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti sınırları içindeki İmerhevi vadisinde yer alır. Nitekim Osmanlılar İmerhevi vadisini 16. yüzyılın ortalarında Gürüclerden ele geçirmiştir. Köyün ortadan kalkmış olan kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.
Dasamobi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi sınırları içinde yer alan Dasamobi, 1886 tarihli nüfus tespitinde ayrı bir köy olarak kaydedilmemiştir. Bu sırada bu yerleşimin Çihori köyünün bir mahallesi olduğu tahmin edilmektedir. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1893 tarihinde 5 hanenin yaşadığı Leonidze adlı yerleşimin eski adının Dasamobi olduğunu yazmıştır. Leonidze'den bu tarihten önce 10 hane Osmanlı ülkesine göç etmişti. Köyde Gürcüce konuşuluyordu.
Dasamobi, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında ayrı bir köy olarak kaydedilmemiştir. Bu tarihte de Çihori köyünün bir mahallesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu tarihten sonra Dasamobi ilk kez "Dereiçi" adıyla 1965 gelen nüfus sayımında ayrı bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Çukur (Çihori) köyünden ayrılmış olan Dereiçi'nde 385 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 107 kişi okuma yazma biliyordu.
Dasamobi'de köy kilisesi olan Dasamobi Kilisesi, 20. yüzyılın başında tamamen yıkılmıştı. Yapı taşları yapının içine ve dışına saçılmış, üzeri toprak ve bitkilerle kaplanmıştı. Yıkılmış olmasına karşın, kilisenin "Şavşat-İmerhevi" tipi, yuvarlak apsisli, uzun dikdörtgen (yaklaşık 11x24 m) bir yapı olduğu anlaşılıyordu. Kilisenin etrafı taş duvarla çevriliydi.
Coğrafya
Dereiçi köyü, Artvin il merkezine 65 km, Şavşat ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus
Düzenli, Şavşat

Düzenli, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Düzenli köyünün eski adı Soporo'dur. Bu yer adı Gürcüce ve Türkçe kaynaklarda aynı biçimde geçer. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfusu defteri ile Artvin vilayeti hakkında 1927 tarihli kaynakta Soporo () olarak geçer.
Soporo köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde Naplati (), Kopçouri (), Gorameti (), Şinduli (), Napudzari (), Harauli () gibi Gürcüce mevki adları bu dönemden kalmış olmalıdır.
Soporo, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'ne bağlı Şavşat (Satlel) sancağının köylerinden biriydi. Ancak bu defterde ayrı bir köy olarak kaydedilmemiş, Satlel köyü nüfusuna kayıtlı bir erkeğin Soporo köyünden olduğu belirtilmiştir.
Soporo köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. "Sopor" (Ь) olarak kaydettiği Soporo, Artvin sancağının Şavşat-İmerhevi kazasında bağlı Satlel-Rabat nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus sayımına göre köyde, 115'i erkek ve 113'ü kadın olmak üzere, 34 hanede 228 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Bu sırada Soporo köyü "Bunbul-ogli" (Bunbulidze), "Orta-megle" (Orta mahalle), "Tuzi-ogli" (Tuzidze) ve "Çartulet" (Çartuleti) mahallelerini kapsıyordu.
Soporo köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Sopro Türkiye'ye bırakıldı.
Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfus göre Soporo, Şavşat kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu, 93'ü kadın ve 99'u erkek olmak üzere, 31 hanede yaşayan 192 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Soporo veya Sopor Türkçe olmadığı için köyün adı 1925te Düzenli olarak değiştirildi. Düzenli köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 375 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde köyde yaşayan insan sayısı 630 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 324 kişi okuma yazma biliyordu.
Soporo köyünün merkezinin 960 metre kuzeybatısında, Deniz seviyesinden 1.910 metrede, Ziyaret Tepe'de varlığı bilinen Soporo Kulesi'nin tarihsel Şavşeti bölgesinin ortak savunması içinde yer aldığı tahmin edilmektedir.
Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 73 km, Şavşat ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.
Nüfus
Elmalı, Şavşat

Elmalı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Elmalı köyünün eski adı, Vanta'dır. Gürcüce bir yer adı olan Vanta (), ev, yapı, barınak anlamındaki vani () kelimesinden türemiş olup evler, barınaklar anlamına gelir. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda da Vanta (ە / ) olarak geçer.
Vanta, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan Şavşeti bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün adı da bu dönemden kalmış olmalıdır.
Vanta köyünün adı 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde yer almamıştır. Ancak Carati köyünde aynı adlı mevkinin bulunması, o tarihte Vanta'nın köyün bir mahallesi olmasıyla ilişkili olabilir.
Vanta köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Vanta () olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının Şavşet-İmerhev kazasına bağlı Satlel-Rabat nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. Vanta'nın nüfusu, 33'ü erkek ve 42'si kadın olmak üzere, 11 hanede yaşayan 75 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Bu sırada Vanta köyü, "Aşahki-megle" (Aşağı mahalle) ve "Yuharki-megle" (Yukarı mahalle) adlı mahalleleri kapsıyordu.
Rus idaresi sırasında, 1904 yılında Şavşeti bölgesini gezmiş olan Nikolay Marr, Gurnateli köyüne giderken Vanta yakınlarında, ormandan inen Satlel-Rabat Deresi üzerindeki yeni bir ağaç köprüden karşıya geçtiklerini yazmıştır.
Vanta köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Vanta Türkiye'ye bırakıldı.
Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfus göre Vanta, Şavşat kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu, 41'i kadın ve 46'ı erkek olmak üzere, 16 hanede yaşayan 87 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Vanta Türkçe olmadığı için köyün adı 1925te Elmalı olarak değiştirildi. Elmalı köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 144 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde köyde yaşayan insan sayısı 278 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 143 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Elmalı köyü, Artvin il merkezine 69 km, Şavşat ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.
Nüfus
Kayabaşı, Şavşat

Kayabaşı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Kayabaşı köyünün eski adı Turmanidze'dir. Gürcüce bir yer adı olan Turmanidze, Turmanidzeler () olarak bilinen Gürcü aile adından gelir. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze de Turmanidzelerin aznauri ve tavadi ailesi olduğunu yazmıştır. Bu yer adı Türkçeye Turmanize (ە) olarak girmiştir.
Turmanidze, orta çağda tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kısmını oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alıyordu. Osmanlılar burayı 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürüclerden ele geçirmiştir. Köyde Patarağeleti (), Kodistskaro (), Lelovani (), Zedvake (), Tetritskaro (), Miçaçi (), Kortna () gibi yer adları da buranın bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.
Turmanidze veya Turmanize, 1835 nüfus defterinde ayrı bir köy olarak geçmemektedir. 1886 tarihli Rus nüfus sayımından da anlaşıldığı gibi küçük bir yerleşim olan Turmanidze, bu sırada komşu köylerden birinin mahallesi olarak kaydedilmiş olmalıdır.
Turmanidze köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Turmanidze () olarak kaydettiği yerleşim, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına bağlı Garkloba nahiyesinin on köyünden biriydi. Nüfus açısından nahiyenin en küçük köyü olan Turmanidze'de, 20'si erkek ve 15'i kadın olmak üzere, 8 hanede 35 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu.
Turmanidze köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla ülkenin sınırları Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Turmanidze Türkiye'ye bırakıldı.
Turmanidze, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında, bu livanın Şavşat kazasına bağlı merkez nahiyesinin bir köyüydü. Nüfusu 16 hanede yaşayan 99 kişiden oluşuyordu. Bu tespitte nüfusun tamamı "Türk" olarak yazılmıştı. Turmanidze veya Turmanize Türkçe olmadığı için köyün adı 1925te Kayabaşı olarak değiştirilmiştir. Kayabaşı, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 117 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde köyde yaşayan insan sayısı 636 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 233 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Kayabaşı köyü, Artvin il merkezine 86 km, Şavşat ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.
Nüfus
Köprüyaka

Köprüyaka, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köprüyaka köyünün eski adı Carati'dir. Gürcüce bir yer adı olan Carati (), Türkçe kaynaklarda Caret olarak geçer. Köyün adı, ip eğirme çıkrığı, kara kovan ve ahşap üzüm teknesi anlamına gelen Gürcüce "cara" () kelimesinden türemiştir. Ardanuç ilçesinde Çıralar köyünün eski adı da Cara'dır.
Rus idaresinden itibaren ayrı bir köy olarak kaydedilmemiş olan Carati, 1960'ların başında ayrı bir köy haline getirilmiştir. Nitekim 1960 genel nüfus sayımında adı geçmediği halde, 1965 genel nüfus sayımında Şavşat ilçesinin merkez bucağının bir köyü olarak geçer. Eski adıyla birlikte "Köprükaya (Carat)" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu bu tarihte 259 kişiden oluşuyordu.
Köydeki kilise kalıntısı Carati'nin 16. yüzyılda Osmanlıların ele geçirmelerinden önce de yerleşme olduğunu göstermektedir. Tamamen yıkılmış olan köy kilisesi, bugünkü yerleşmenin kuzey kısmında, köyün eski yerleşimi olan Zovreti'de yer alıyordu. Köyün adı sonradan Köprüyaka olarak değiştirilmiştir.
Caoğrafya
Köprüyaka köyü, Artvin il merkezine 74 km, Şavşat ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.
Nüfus
Kurudere, Şavşat

Kurudere, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Kuruder köyünün eski adı Morğele'dir. Gürcüce bir yer adı olan Morğele (), "tomruk dere" anlamına gelir.
1835 tarihli nüfus defterinde Morgel, Artvin vilayeti üzerine 1927 tarihli bir yayında ise Morğel () olarak geçer.
Morğele, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Şavşeti bölgesi yazılı kaynaklarda ilk kez 8. yüzyılda geçer. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Sonraki dönemde Şavşeti bölgesi Çıldır Eyaleti'ne bağlanmıştır.
Morğele veya Morgel köyü, Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835'te sadece erkek nüfusun tespiti sırasında Şavşat (Satlel) sancağının köylerinden biriydi. Bu deftere göre köyde 21 hanede 56 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Morğele köyünün nüfusunun yaklaşık 112 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte köyün nüfusu Müslüman ahaliden oluşuyordu.
Morğele köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Morgel () adıyla kaydettiği köy, Artvin Okrugu'nun Şavşet-İmerhevi kazası içinde yer alıyordu. Bu kazaya bağlı Satlel-Rabat nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. 1886 yılındaki nüfus tespitine göre Morgel köyündek, 82'si erkek ve 93'ü kadın olmak üzere 30 hanede 175 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. "Gogor-ogli" (Gogoradze) mahallesi 8 hane, Gorgin-ogli (Gorginidze) mahallesi 6 hane, "Çala-Çalati mahallesi 2 hane ve "Yukarki" mahalle 14 haneden oluşuyordu.
Morğele, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükumetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Morğele köyü de fiilen Türkiye'ye katıldı. Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Morğele'yi de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.
Moreğele, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında "Morğel" adıyla Şavşat kazasına bağlı merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu, 200'ü kadın ve 173'ü erkek olmak üzere 56 hanede yaşayan 373 kişiden oluşuyordu. Köyün nüfusunun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Morğele veya Morğel Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Kurudere olarak değiştirilmiştir. Kurudere, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlı Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 401 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Kurudere köyünde 526 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 297 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 74 km, Şavşat ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.
Nüfus
Şenköy, Şavşat

Şenköy, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Şenköy'ün eski adı Şavmta'dır. Gürcüce bir yer adı olan Şavmta (), kara anlamındaki "şavi" () ile dağ / tepe anlamındaki "mta" () kelimelerinden oluşur ve "kara dağ / kara tepe" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Şavta olarak girmiştir.
Şavmta köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde yıkılmış olan kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, Gürcü şair İoane Şavteli'nin (1150-1215) bu köyden olduğunu ve Şavteli lakabının da bu köyden geldiğini yazmıştır.
Şavmta, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşmasıyla Osmanlı Devleti tarafından Rusyaya bırakıldı. Rus idaresinde Artvin sancağının Şavşet-İmervehi kazasında yer alıyordu. 1886 nüfus sayımında "Şovşa" (Ш) adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Garkloba köyünün altı mahallesinden biriydi. Bu tarihte Garkolba köyünde 73 hanede 548 kişi yaşıyordu. Şavmta veya Şovşa mahallesinde ise 11 hane bulunuyordu. Köyde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden Şavmta'da yaklaşık 80-85 kişinin yaşadığı söylenebilir. Garkloba köyünün ve Şavmta mahallesinin nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Rus idaresi sırasında Şavşeti bölgesini gezmiş olan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre, 1893 tarihinden önce Şavmta köyünden 15 hane Osmanlı ülkesine göç etmiştir.
Rus idaresinin Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan sınırları içinde kalan Şavmta, Şavta adıyla 1959 yılına kadar Çoraklı köyünün bir mahallesiydi. 7 Şubat 1959 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan bir tamimle Şavta mahallesi Şenköy adıyla ayrı bir köye dönüştürülmüştür. Bu sırada Şavmta veya Şavta adının Şenköy olarak değiştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. 1965 genel nüfus sayımında Şavşat ilçesinin Veliköy nahiyesine bağlı olan Şenköy'ün nüfusu 278 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 96 kişi okuma yazma biliyordu.
Şenköy'de tespit edilmiş olan tek tarihsel yapı Şavmta Kilisesi'dir. Yıkılmış olan kilisenin taşları Çoraklı Köyü Camii ile köydeki okulun yapımında kullanılmıştır.
Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 91 km, Şavşat ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.
Nüfus