Brazil (film)

Brazil, kurmaca bir zaman ve mekanda geçen kara komedi türünde bir Terry Gilliam filmidir. İlk olarak 20 Şubat 1985'te Fransa'da yayımlandı. Senaryo yazarları Terry Gilliam, Charles McKeown ve Tom Stoppard'dır. Jonathan Pryce, Robert De Niro, Kim Greist, Michael Palin, Katherine Helmond, Bob Hoskins ve Ian Holm filmde rol alan başlıca aktör ve aktrislerdir.
Filmin tema parçası 1939 yılına ait Aquarela do Brasil adlı müzik parçasıdır. Gilliam, filmde yer alan kurgusal totaliter hükumeti, yarattığı baskıyı, günlük hayata adam akıllı girmiş ve kanıksanmış olan terörü kurgularken bu parçadan esinlenmiştir. Jack Mathews filmi, " Gilliam'ın, yaşamı boyunca kendisini deliye çeviren bürokratik, hantallaşmış endüstriyel dünyaya karşı bir taşlaması " olarak tanımlamıştır.
Kimilerince ince mizah anlayışının en iyi örnekleri, kimilerine göre ise tam bir saçmalık olan (ilk yoruma katılanlar ezici çoğunlukta) Monty Python filmlerinde yetişen Terry Gilliam'ın bu ekipten ayrılarak yalnız çalıştığı dönemin en iyi ürünü karşınızda. Muazzam derecede yaratıcı ve etkileyici görselliğiyle farklı bir seyir zevki sunan "Brazil", devlet yönetiminin tam bir kabusa dönüştüğü, bürokrasinin insanlığı tehdit ettiği bir dünya tasvir ediyor. Bilgi bakanlığında memur olarak çalışan Sam, yaşantısından o kadar bunalmıştır ki, tek sığınacak yer düşleridir artık. Kuşlar kadar özgür olduğu, çekici kadınların da yer aldığı bu hayallerin yetmediği noktada, yani gerçek hayatta ise en büyük eğlencesi arkadaşlarıyla, otoriteden gizli gizli eski dizileri seyretmektir. Ortam öyle bir hal almıştır ki, tamirat yapmak bile yasaktır. Bu yüzden tamirci Harry (De Niro) bile işini kimselere çaktırmadan gizlice yapmak zorundadır. Bu durum giderek Sam'in dengesini bozacak, hayalleriyle gerçekler birbirine girerken, hayatı da parçalanmaya başlayacaktır.
Endüstrileşme, terör, devlet otoritesi, bürokrasi ve aşk üzerine bilimkurgusal, fantastik bir kara komedi diyebileceğimiz "Brazil", aslında George Orwell'in "1984"ünden esinlenen, bu arada Kafka'ya da selam yollayan bir yapıt. Çekimler sürerken geçici olarak "1984 Buçuk" diye adlandırılması da bundan. Öte yandan "1984" ne kadar kasvetli ve karanlıksa, "Brazil" o denli renkli ve gösterişli bir film. Universal şirketi yöneticileriyle epeyce cebelleşen, hatta film çekimlerinin sonuna doğru stresten geçici olarak yürüme yeteneğini kaybeden Gilliam, film eleştirmenleri için gizlice düzenlediği özel gösterim sayesinde film şirketini ikna edebilmiş. Los Angeles'lı eleştirmenler "Brazil'i 1985'in en iyi filmi seçince, stüdyo 40 dakikalık kesilmiş versiyondan vazgeçmiş. Bu özel gösterim olmasa film Amerika'da ticari gösterime bile giremeyecekti belki de.
Roller
Jonathan Pryce - Sam Lowry
Kim Greist - Jill Layton
Michael Palin - Jack Lint
Robert De Niro - Archibald Harry Tuttle
Katherine Helmond - Mrs. Ida Lowry
Bob Hoskins - Spoor
Derrick O'Connor - Dowser
Ian Holm - Mr. Kurtzman
Jim Broadbent - Dr. Jaffe
Ian Richardson - Mr. Warrenn
Peter Vaughan - Mr. Helpmann
Brian Miller - Mr. Buttle
Barbara Hicks - Mrs. Alma Terrain
Charles McKeown - Harvey Lime
Kathryn Pogson - Shirley
Bryan Pringle - Spiro (Garson)
Sheila Reid - Mrs. Buttle
Derek Deadman - Bill (Buttle'ın tavan tamircisi)
Nigel Planer - Charlie (Buttle'ın tavan tamircisi)
Gorden Kaye - M. O. I. Lobby Porter
Jack Purvis - Dr. Chapman
Elizabeth Spender - Alison/'Barbara' Lint
Myrtle Devenish - Jack'in ofisindeki daktilograf
Holly Gilliam - Holly Lint
Terry Gilliam - Shang-ri La Towers'da sigara içen kişi