Türkiye'deki Kırım Tatarları

Türkiye'deki Kırım Tatarları Kırım, Dobruca, Bulgaristan ve Bucak bölgelerinden Türkiye'ye göç etmiş olan Kırım Tatarları ve Romanya Tatarları'dır.
Tarihçe
1783 yılından sonra Rus İmparatorluğunun Kırımı ilhak etmesiyle ayrı dönemlerde kafileler halinde Osmanlı Devleti topraklarına göç ettiler. Önce Dobruca (günümüzdeki Romanya'nın Karadeniz kıyı bölgesi ve Bulgaristan'ın kuzeydoğusu) ile Bulgaristan ve Balkanların diğer bölgelerine göç ettiler.
1853 - 1856 yılları arasındaki Kırım Savaşı döneminde ikinci, 93 Harbi'nden sonra ise üçüncü bir göç dalgasıyla Anadolu'ya yerleştiler.
Dağılım
Peter Alford Andrews ve Rüdiger Benninghaus'a göre, Kırım Tatarlarının Türkiye'deki dağılımı: Eskişehir'de yaklaşık 36 köy, Ankara'da yaklaşık 4 köy ve Adana'da yaklaşık 3 köy olmakla beraber Anadolu'nun farklı bölgelerine yayılmışlardır. E. J. Klay'e göre, Çorum ilinin Kalecikkaya köyünde 500 kişi. Asimilasyon sonucunda zamanla çoğunluk nüfusuna karıştılar. İlaveten Edirne ili Havsa ilçesi Taptık köyü ile Kırklareli ili Babaeski İlçesi Kofalça (yeni adı Mutlu) köyünde Kırım Tatar göçü ile kurulmuştur. Çorum ilinin Mecitözü ilçesine bağlı Beyözü köyü, 500 kişilik Tatar göçü ile kurulmuştur. Osmaniye Kadirli İlçesi Tatarlı Köyü (köye sonradan gelenler, evlilik nedeni gibi nedenlerle nerdeyse köy nüfusunun tamamını oluşturmaktadır, Tatarların büyük çoğunluğu işleri ve meslekleri nedeniyle kadirli, adana ve diğer şehirlerde yaşamaktadırlar)
Diller
Türkiye'deki Kırım Tatarları "Kırım Tatarcası" konuşurlar. Kırım Tatarcası ise 3 şiveye ayrılır. Kırım'ın güney sahilinden gelenler Yalıboyu şivesi, Bahçesaray civarında Tat şivesi, steplerdan gelenler ise Çöl şivesini kullanırlardı. Karayca (Karaimce) artık Türkiye'de kullanılmamaktadır.. Türkiye'deki Kırım Tatarları'nın büyük bir bölümü "Çöl şivesi" konuşmaktadırlar.
Dinler
İslamın Sünni mezheplerinden Hanefiliğe bağlıdırlar. Az sayıda Yahudi (Karaim ya da Kırımçak).
Köyler
Aksaray ili
Hamidiye (Alaca) Kasabası
Bahçesaray Mahallesi
Altınkaya (Çardak) Köyü
Adana ili
Ceyhan: Büyükburhaniye mahallesi
Ceyhan : Çakaldere mahallesi
Kozan: Pekmezci mahallesi
Ankara ili
Bala: Ahmetçayırı
Elmadağ: Edige mahallesi
Elmadağ: Yenipınar mahallesi
Gölbaşı: Ballıkpınar, Günalan, Taşpınar
Haymana: Ahırlıkuyu
Keçiören: Sarıbeyler
Polatlı: Eskipolatlı, Karakaya, Karakuyu, Karapınar, Karayavşan, Sakarya (eski adı: Tırnaksız), Taşpınar, Tatlıkuyu, Toydemir, Yenidoğan
Şereflikoçhisar: Akin, Şekerköy (ve bazı Nogaylar), Doğankaya, Karakaya, Abdülgediği
Antalya ili
Elmalı: Bozhüyük mahallesi
Konyaaltı
Balıkesir ili
Bandırma: Orhaniye Köyü (eski adıyla Poyralı köyü)
Edirne ili
Edirne: Hacıumur Köyü (Dobruca tarafından göç etmiş Kırım Tatar ve Noğay kökenlilerce kurulmuştur)
Havsa: Taptık köyü (60 hane Kırım Tatarı)
Keşan: Çobançesmesi köyü (1 hane)
Uzunköprü: Balabankoru köyü
Çorum
Çorum: Kadıkırı köyü
Eskişehir ili
Eskişehir: Boyacıoğlu (kısmen Kırım Tatarı), Gökdere, Karaçay (34 hane Kırım Tatarı, Karaçoban, Kireçli, Kalkanlı
Alpu: Çardakbaşı, Çukurhisar (kısmen Kırım Tatarı), Esence (eski adı: Yellice, nüfusun yarısı Nogay ve 40 hane Kırım Tatarı), Fevziye, Gökçeoğlu (kısmen Kırım Tatarı), Güneli (eski adı: Mamure, 45 hane Kırım Tatarı), Güroluk (eski adı: Kızılsuvat), Yeşildon
Çifteler: Osmaniye (eski adı: Kuruhöyük), Hayriye (eski adı: Şüngülhöyük), Ilıcabaşı, Yıldızören (eski adı: Mecidiyeköprüsü, kısmen Kırım Tatarı), Zaferhamit (kısmen Kırım Tatarı)
Mahmudiye: Akyurt (eski adı: Lütfiye), Güllüce (eski adı: Hayriye), Fahriye, Hamidiye (kısmen Kırım Tatarı), Mesudiye (eski adı: Taşlıhöyük), Şerefiye, Tokathan (Tokatmecidiye)
Seyitgazi: Aksaklı, Yenikent (diğer adı: Yeniköy, Kırım Tatarcası: Cañköy)
Sivrihisar: Karakaya (kısmen Kırım Tatarı), Ortaklar (eski adı: Aziziye, kısmen Kırım Tatarı), Paşakadın (eski adı: Burhanettin), Yaverören (Yaverviran)
Giresun ili
Dereli : Akkaya köyü ve Sarıyer mahallesi (30-40 hane Kırım Tatarı)
İstanbul ili
Çatalca: İzzettin köyü
Çatalca: Nakkaş köyü
Çatalca: Bağşayış köyü
Arnavutköy: Sazlıbosna köyü
Kayseri ili
Develi: İncesu Köyü.
Pınarbaşı: Kırımuşağı Köyü Karakuyu Köyünde Nogaylar bulunmaktadır.
Bünyan: Yünören Köyü, Dağardı Köyü.
Kahramanmaraş ili
Andırın, Tatarlı köyü: (750 hane Tatar)
Kastamonu ili
Tosya, BüyükKızılca köyü
Çatalzeytin, Kayadibi köyü
İnebolu, Özlüce Köyü
Kırklareli ili
Mutlu, Babaeski: (80 hane Kırım Tatarı)
Kırıkkale ili
Keskin
Sulubük Köyü
Polatyurdu Köyü
Yoncalı Köyü
Ahılı Köyü
Kocaeli ili
Gebze
Konya ili
Çumra: Seçme, Ahmediye (YIKIK), Süleymaniye (SUSUZ), Fethiye
Karatay: Yağlıbayat
Kulu: Ağılbaşı (eski adı: Mandıra), Boğazören (eski adı: Köstengil), Kırkkuyu, Seyitahmetli.
Sarayönü: Sarayönü Merkez ve Konar Köyü (Kirli Kuyu)
Tuzlukçu: Köklüce Köyü (eski adı: Kaha), Tursunlu Köyü (eski adı: Dursunlu), Erdoğdu Köyü
Ordu ili
Ünye: Yavi Köyü, Dağdibi ve Paskara mahallesi (yaklaşık 30 Hane) - Köydeki Tatar aileleri büyük olasılıkla Kazan Tatarlarıdır. Çünkü kendilerinin Tataristandan geldiklerini belirtmektedirler.
Rize ili
Pazar: Hisarlı köyü
Pazar : Haçkun köyü
Tekirdağ ili
Muratlı: Ballıhoca - Köydeki Tatarların çoğunun soyadı Elma ile bitmektedir; Birelma, İkielma, Üçelma şeklinde
Tokat ili
Merkez: Büyükyıldız adındaki köy. Rus İmparatorluğu'nun Kırım'ı ilhakı sonrası Kırım ve dolaylarından gelmiş Kırım tatarlarından oluşmuştur.
Uşak ili
Ulucak
Yozgat ili
Sorgun: Tuzlacık adındaki köy Kırım ve dolaylarından gelmiş Kırım Tatarlarından oluşmuştur. Çok eski dönemde Türk(Osmanlı)-Rus savaşları neticesi Rus işgaline giren Kırım'da yaşayan Tatarlar Türkiyeye göç etmiştir. Son yıllarda Tuzlacık köyündeki Kırım Tatarları çevre yerlere göç etmişler ve köydeki Tatar nüfusu hem azalmış hem de yerli Türkmenlerle kaynaşarak erimeye başlamıştır.
Yerköy: Beserek köyü 1861 yılında Kırım Tatar Türkleri tarafından kurulmuştur. Kırım Tatarcası köy halkı tarafından halen konuşulmaktadır.
Yalova ili
Çiftlikköy
Altınova: Subaşı
Zonguldak ili
Çaycuma, Muharremşah köyü
Merkez, Osmanlı köyü
Ereğli, Ömerli köyü
Devrek, Özpınar köyü
Devrek, Yazıcıoğlu köyü