turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Taktik (albüm)

Taktik, Bengü'nün 12 Haziran 2007'de Erol Köse Exclusive'den çıkan üçüncü albümüdür.
Albüm bilgisi
3. Solo albümü 'Taktik ile kariyeri'nin zirvesine oturan Bengü, albümden çıkan ilk çalışma sözü ve müziği Serdar Ortaç'a ait olan Korkma Kalbim ile dinleyici kitlesini büyütmüştür. Şarkı'nın büyük başarısı ile çeşitli organizasyonlar'da birçok ödül alan Bengü Mü-Yap Müzik Endüstüri Ödülleri'nde Dijital Satış ödülünü kapmıştır.
Albümde 10 şarkı ve iki de versiyonla beraber toplam 12 şarkı bulunmaktadır. Sanatçıya bu albümde Halil Koçak, Serdar Ortaç, Kutsi ve Adnan Fırat gibi isimler sözleri ve müzikleriyle eşlik etmiştir. Ayrıca albümde yer alan ve daha önceleri Hande Yener tarafından seslendirilen "Kalbim" isimli parça Show TV'de yayınlanan "Doktorlar" isimli TV dizisinde uzun bir süre fon müziği olarak kullanılmıştır.
Şarkı listesi
"Korkma Kalbim (R&B)" (Söz - Müzik: Serdar Ortaç) - 4:52
"Korkma Kalbim" (Söz - Müzik: Serdar Ortaç) - 5:30
"Kalbim" (Söz - Müzik: Alper Narman, Fettah Can) - 3:46
"Kalbim (Duby Mix)" (Söz - Müzik: Alper Narman, Fettah Can) - 4:05
"Taktik" (Söz - Müzik: Halil Koçak) - 5:05
"Bay Yanlış" (Söz - Müzik: Sedat Akgül) - 4:29
"Unut Beni" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 5:12
"Aşk Marka Silahım" (Söz - Müzik: Halil Koçak) - 4:26
"Yolcu" (Söz - Müzik: Bengü) - 4:24
"Sensiz Meyve Soyar Mıyım?" (Söz: Sedat Akgül - Müzik: Murat Ceyhun Çelikten) - 3:32
"Sensiz Kaldım" (Söz - Müzik: Aliço) - 4:01
"Mutlu Musun Güzelim?" (Söz - Müzik: Kutsi) - 4:27
Video klipler
Korkma Kalbim
Unut Beni
Gezegen (albüm)

Gezegen, Bengü'nün 2008'de Erol Köse Exclusive'den çıkan dördüncü albümüdür.
Albüm hakkında bilgi
Bengü 2008 yılında 4. albümü 'Gezegen ile eleştirmenler ve dinleyicilerden olumlu yorumlar almıştır. Albüm'den çıkan ilk tekli albümle aynı taşıyan sözü ve müziği Serdar Ortaç'a, düzenlemesi ise Suat Aydoğan'a ait olan Gezegen'e Murat Küçük yönetmenliği'nde klip çekmiştir.2008 Yazı'nın hit şarkıları'nın başında gösterilen şarkı listelerde uzun süre üst sıralarda kalmıştır.
Albümde 7 şarkı ve 8 de versiyonla beraber toplam 15 şarkı bulunmaktadır. Sanatçıya bu albümde İlhan Şeşen, Adnan Fırat, Serdar Ortaç, Altan Çetin ve Aliço gibi isimler sözleri ve müzikleriyle eşlik etmiştir.
Şarkı listesi
"Gezegen" (Söz - Müzik: Serdar Ortaç) - 5:02
"Doya Doya Tat" (Söz - Müzik: Aliço) - 4:22
"Yalan" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 4:16
"Yalan (Disco)" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 4:34
"Ağız Alışkanlığı" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 4:59
"Telafi" (Söz - Müzik: Altan Çetin) - 4:14
"Tek Başına" (Söz - Müzik: İlhan Şeşen) - 4:40
"Hala" (Söz - Müzik: Altan Çetin) - 4:26
"Doya Doya Tat (Disco)" (Söz - Müzik: Aliço) - 4:36
"Yalan (Remix)" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 4:36
"Tek Başına (Greek)" (Söz - Müzik: İlhan Şeşen) - 4:13
"Tek Başına (New Sound)" (Söz - Müzik: İlhan Şeşen) - 3:10
"Telafi (Greek)" (Söz - Müzik: Altan Çetin) - 4:07
"Yalan (Karaoke)" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 4:16
"Ağız Alışkanlığı (Karaoke)" (Söz - Müzik: Adnan Fırat) - 4:57
Video klipler
Gezegen
Gezegen (şarkı)

Bengü'nün 1 Temmuz 2008'de çıkardığı dördüncü stüdyo albümü Gezegen'ın albümle aynı ismi taşıyan ilk single'ıdır. Şarkının düzenlemesini Suat Aydoğan ve videosunun yönetmenliğini Murad Küçük üstlenirken, şarkının sözü ve müziği bir önceki albüm "Taktik"in çıkış parçası "Korkma Kalbim"de de olduğu gibi yine Serdar Ortaç'a aittir. Şarkı 2008 yazının en çok çalınan parçalarından biri olmuş ve Billboard Türkiye Top 20 Listesi'nde en yüksek olarak 9 numaraya ulaşmıştır.
Listeler
Ağrı Cumhuriyeti

Ağrı Cumhuriyeti, Ağrı Kürt Cumhuriyeti veya Ağrı Milli Hareketi (Kürtçe: Komara Agiriye, ۆ ێ), Ağrı isyanları sırasında Türkiye'nin kuzeydoğu bölgesinde Hoybun Merkez Komitesi tarafından ilan edilen; fakat hiçbir devlet tarafından tanınmayan Kürt yönetimi.
Tarihçe
1927 yılında Kürt milliyetçi Hoybun Merkez Komitesi tarafından Ağrı askeri delegesi ve milli hareketin genel kumandanı olarak tayin edilen İhsan Nuri Paşa'nın askeri hareketini başlatmasından sonra Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East 'te yer alan bilgiye göre, Birleşik Krallık'ın desteğiyle Ekim 1927 ya da 1928 yılında ilan edilen kısa ömürlü cumhuriyet.
Ağrı isyancıları ile Türkler arasındaki kontrol sınırı Şeyhli Köprüsü'nde olup, aynı yerde "Kürdistan Devrimci Ordusu komutanı" İhsan Nuri başkanlığındaki Kürt heyeti, Türk hükumetinin 12 milletvekili, Karaköse Valisi, 29. Tümen Komutanı, Karaköse Jandarma Komutanı, Diyadin ve Doğubayazıt kaymakamlarından oluşan bir delegasyonu ile görüşme yaptı.
Ekim 1927 yılında Ağrı Dağı yakınlarındaki bir köy olan Kurd Ava veya Kurdava (günümüzde Doğubayazıt ilçesi Çiftlikköy'e bağlı Türkmen mezrası) Kürdistan'ın geçici başkenti olarak ilan edildi. Hoybun Merkez Komitesi, Büyük Güçler ve Milletler Cemiyeti'ne başvurdu ve Irak ile Suriye'deki diğer Kürtlere işbirliği isteyen mesajlar gönderdi.
Ayaklanmayı sonlandırmak isteyen Türk ordusu, 1 Temmuz'da Ağrı Dağı'nın kuşatmasını tamamlandı ve 7 Eylül 1930'da genel taarruzu başlattı. 25 Eylül'e kadar süren Ağrı Dağı Muharebesi esnasında 14 Eylül'de Kire'de (Büyük Ağrı Dağı ile Küçük Ağrı Dağı arasında bulunan ova) İbrahim Ağa öldü ve İhsan Nuri de İran'a sığındı.
Daha sonra Adana Ağırceza Mahkemesi'nde yapılan yargılamalarda 34 kişi idam cezasına çarptırıldı. 1938'de Karaköse olan ilin adı, Ağrı olarak değiştirildi.
Üçüncü Ağrı Harekâtı

Üçüncü Ağrı Harekatı ya da Üçüncü Ağrı Ayaklanması, 11 Haziran 1930'da Türk ordusu ayaklanmaya karşılık verdi. Hoybun örgütü bu ayaklanma için diğer Kürtlerin acilen destek çağrısında bulundu. Bu ayaklanma çoğunluğu Kırmanci Kürtlerinden olanlar tarafından yapılmıştır. Kirmancilerin sayısı Dersimlilerin sayısından fazlaydı. Çünkü Hoybun'un çağrısına Türk askeri Iğdır, Sipan Dağı, Van civarında ani karşılık vermiştir ve destek çok küçük bir alanda olmuştur. Türkler geçici olarak Ağrı'ya yaptıkları hücumu durdurmuşlardır. İsyancılar çok fazla sayıda olan Türk askerlerince bertaraf edilmişlerdir.
Ayaklanmanın kumandanı İhsan Nuri Paşa, Türk Hava birliklerinin Ağrı Dağı ayaklanmasını bertaraf etmesindeki rolünü konu alan ve başlığı La Révolte de L'Agridagh (Ağrı Dağı İsyanı) olan bir kitap yazdı.
1930 yılının yazında, Türk uçakları Ağrı dağını her yönden bombalıyordu. İhsan Nuri Paşa'ya göre. Türk uçaklarının üstünlüğü isyancıların demoralize olmasına ve buna bağlı olarak da teslim olmasına neden oldu.
Ayaklanma boyunca, Türk uçakları birkaç Kürt aşiret ve köyünü bombaladı. Örneğin Helikanlı ve Herki aşiretleri 18 Ağustos 1939'da bombalandı. Asi köyler devamlı olarak bombalandı. İkincisi de 2 ve 29 Ağustos'ta oldu.
12 ve 19 Haziran 1930'da. Kürt pozisyonları aşırı derecede bombalanıyordu. Kürtler Ağrı dağının daha üst bölümlerine geri çekildiler. 9 Haziran tarihli Cumhuriyet Gazetesi Türk uçaklarının Ağrı dağını "Yağmur gibi bombalıyor" haberini yayınladı. Bombardımandan kaçan Kürtler canlı olarak ele geçirildi. 13 Haziran'da, Zilan'daki ayaklanma bastırıldı. Ayaklanmayı bastırmada 10-15 hava bölüğü kullanıldı. 16 Haziran'da 2 Türk uçağı düşürüldü ve içindeki iki pilot da isyancı tarafından öldürüldü. Hava bombardımanı birkaç gün devam etti ve isyancı güçleri 5.000 metre yüksekliğe çekildiler. 21 Haziran'da yapılan bombardımanda birçok isyancı yok edildi. Bu operasyonlar sırasında Türkiye ordusu 66.000 asker ve 100 uçağa sahipti. İsyancılara karşı yapılan bu mücadele 17 Eylül 1930'da sona erdi.
Ağrı ayaklanması 1931'de bertaraf edildi ve Türkiye bölgedeki hakimiyetine devam etti.
Sapir-Whorf hipotezi

Sapir-Whorf hipotezi ya da dilsel görecelik; dilbilimindeki temel anlamı, insan düşüncesinin yerel dillerden çok yoğun bir şekilde etkilendiğini göstermektir. Bir insanın kendi dilinde belirli bir düşünce yapısı oluşmuştur ve bu insan başka bir insanın dilini hiçbir zaman tam anlamıyla anlayamaz. Bu tartışmalara yol açan tez, Sapir tarafından oluşturulmuş, diğer bir dilbilimci Whorf tarafından ortaya konmuştur. Whorf, aynı zamanda bir kimyacıydı ve bu dilsel bilgilerini didaktik söylem tarzıyla da birleştirdi.
Kökleri romantizm akımının ortaya koyduğu dil düşüncesine uzanan hipotez, 1950lerde tanındı ve Whorfun makaleleriyle postum temasıyla basıldı. Devamında da Bernstein-Hypothese adını aldı. Daha sonra bu hipotez bilimsel olarak zayıf görülerek ve Noam Chomsky'nin evrensel gramer ve beyinde olduğu varsayılan gramer aygıtı teorileriyle gözden düşmüştür. Ancak son yıllarda tekrar önem kazanmaya başlamış ve hipotezin zayıf versiyonunu destekleyecek birçok araştırma yapılmıştır.
Bu hipotezin temelini dilsel görecelik kuramı oluşturur. Buna göre her dil bir düşünce sistemi oluşturduğundan, dil ve düşünce birbirine doğrudan bağlıdır. Dillerde sıklıkla oluşan yakın kavramlar arasındaki anlam farklılıkları, sadece o diller için geçerlidir. Whorf'un bu kuramını dilsel görecelik olarak adlandırmasının nedeni, onu Einstein'ın görelilik teorisiyle benzer görmesidir. Whorf, bu tezi bir adım daha ileri taşıyarak; bir insanın dünya görüşünün, o insanın konuştuğu kelimeleri ve gramerini de etkilediğini öne sürdü. Bu tez, bugüne kadar birçok kez denenmesine rağmen ispat edilememiştir.
Dilsel görecelik
Edward Sapir ve Benjamin Whorf dilsel görecelik ilkesini savunur: Düşüncelerin dil ile ilişkili olduğunu ve dilleri, çok farklı dil bilgileriyle kullanan insanların bu dilbilgileriyle farklı gözlemler yaptıklarını, bu nedenle dil ve düşünce yapılarının göreceli olduğunu savunurlar. Öyle ki diller, böylece, kültür farklarını da korurlar. Bunların da Hint ve Eskimo dillerinin görgül çalışmalarıyla belgelenebileceğine inanırlar. Donald Davidson ise bu görüşe karşı, temel olarak farklı kavram şekilleri bizim için tamamen anlaşılmaz olduğu için birbiriyle iletişim halinde olan bütün insanların kendilerine ait bir kavram dünyasına sahip olduklarını savunur.
Popüler kültür
Bu hipotez Geliş adlı filmde kendine yer edinmiştir. Filmdeki ana karakterlerden biri dilbilimcidir. Dilbilimci olan Louise Banks uzaylılarla iletişim kurmak için hükumet tarafından yetkilendirilmiştir. Filmde bu hipotez uzaylıların sembol dilini kullanması üzerine söylenmiş ve aradaki cümle karmaşıklığını, her cümlenin tek bir çıkışı yani çevirisi olamayacağını söylemek için kullanılmıştır.
İkinci Ağrı Harekâtı

İkinci Ağrı Harekatı ya da İkinci Ağrı Ayaklanması, Ağrı Dağı'daki Kürt kuvvetlerini bastırmak için 3. Ordu Müfettişliğinin arzı ve GenelKurmay Başkanlığının onayıyla hazırlanmış ve 13-20 Eylül 1927 tarihleri arasında gerçekleştirilen askeri harekat.
Olaylar
Ağrı bölgesinde planlanmış olan asıl büyük ayaklanmayı desteklemek, devletin dikkatini çeşitli bölgelere çekmek suretiyle Ağrıya mümkün olduğu kadar az kuvvet gönderilmesine sebep olmak ve böylece Ağrıda başlatılması düşünülen isyanı başarılı kılmak amacıyla Doğu ve Güneydoğu Anadolunun çeşitli yerlerinde bir takım ayaklanmalar da 1929'da patlak vermiştir. 22 Mayıs 1929 tarihinde patlak veren Jilyan Aşireti Reisi Ali Resulün çıkardığı ayaklanma 3 Ağustos 1929 tarihinde bastırılmıştır. 14 Eylül 1929 tarihinde başlayan Tendürük olayları ise 27 Eylül 1929da bastırılmış, İranlı aşiret reisi Şeyh Abdülkadir ve mahiyeti İrana kaçmıştır. 20 Mayıs 1930da Midyad-Savur bölgesindeki olaylar 9 Haziran 1930da Kernoslu Halit, Seyit Han ve Alican çetelerinin yakalanması ile sona ermiştir. Kör Hüseyin ve Emin Paşa oğullarının 20 Haziran 1930da çıkardıkları isyan ise Eylülde bastırılmıştır. Ayrıca Iraktaki Şeyh Barzaninin Molla Hüseyin Şerif idaresinde 500 kişilik bir grubu Irak
sınırını aşarak Oramarın 15 km. doğusundaki Şat Dağına sevk etmesi devletin Oramar bölgesine kuvvet sevk etmesine sebep olmuş ve 16 Temmuzda başlayan harekat 10 Ekim 1930da sona ermiştir. Molla Hüseyin Şerif çetesi tekrar Iraka sığınmak zorunda kalmıştır.
Birinci Ağrı Harekâtı

Birinci Ağrı Harekatı veya Birinci Ağrı İsyanı, Ağrı Dağı ve civarında Celali Aşireti reisi Celali Berho başkanlığında Celali, Hasenan, Cıbran ve Haydaran aşiretlerinin hazırladıkları ayaklanma ve bastırma harekatı.
Başlangıç
Şeyh Said İsyanından sonra Celali, Hasenan, Cıbran ve Haydaran gibi aşiretler Ağrı Dağına sığınmışlardı. 16 Mayıs 1926'da Türkiye'nin 9. Tümeni'ne bağlı 28. Alay, Poti'yi bastırmıştır. Kürt aşiretleri Bayezit Muson'daki Kalecik köyünden çekildiğinde 28. Alay Demirkapı bölgesine kadar takip ederek Kürt ayaklanmacılarla çarpışmıştır.
Serdarbulak - Geyve istikametinden İranlı Sakanlı ve Kızılbaş aşiretlerinin de ayaklanmaya katılmasıyla Kürt aşiretleri güçlenmiştir. Çatışmada yenilen 28. Alay dağılmıştır.
9. Tümeni'ne bağlı birlikler, 15 Haziran 1926 saat 09.00'da Zengezor'dan hareketle Şıhlı, Celal, Çevirme üzerinden Ağrı Dağının eteklerine ilerlemişlerdir. 16 Haziran 1926 saat 05.15'te Kürt aşiretleri ateş etmeye başlamışlardır.
Oramar Ayaklanması

Oramar Ayaklanması ya da Oramar İsyanı, 16 Temmuz 1930'da başlayıp 10 Ekim 1930'da biten, Şeyh Ahmed Barzani'ye bağlı Molla Hüseyin Şerif komutasındaki 500 kişilik Kürt silahlı kuvvetinin Dağlıca köyünde bulunan Oramar taburuna saldırmaları sonucu başlayan isyan. İsyan, bazı Kürt aşiretlerinin Türk askerleriyle birlikte direnmesi ve Türk Ordusunun havadan bombardımana başlaması üzerine Kürt kuvvetlerinin Irak'a çekilmesiyle son bulmuştur.
Olayların gelişimi
Ana Madde: Kürt isyanları zaman çizelgesi
1930 yılında Irak'taki manda yönetiminin İngiltere'ye ağır bir yük getirmeye başlaması, İngiltere'nin Irak'a özerklik verme ve Irak'taki tüm gücünü çekme kararı almasını sağlamıştır. Aynı dönemde Mustafa Kemal Atatürk yönetiminde olan Türkiye, Misak-ı Milli hedefleri için mücadele ediyordu. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'nin Irak'a müdahalede bulunacağını hesap eden İngiltere, Şeyh Said İsyanı sonrası dağılan Kürdistan Teali Cemiyeti ile Ermeni Taşnak Cemiyeti liderlerini Hoybun Cemiyeti çatısı altında toplayarak, hem Türkiye'yi Irak topraklarından uzak tutmayı hem de Güneydoğu'da bir Kürt devletinin kurulmasını hedefledi ve bu hedef doğrultusunda çeşitli isyanlar organize etti. Bahse konu planlar hem Ermenilerin hem Kürtlerin hem de İngiltere'nin lehine olduğu için bölge halkları tarafından da olumlu karşılanmıştır.
İsyana Hazırlık
Şeyh Ahmed Barzani liderliğinde diğer Kürt Aşiretleri bölgede bir toplantı kararlaştırdılar. Irak'ta yapılan bu toplantıda saldırı kuvvetleri, saldırı planı, saldırıyı yönetecek komutanlar ve zamanlama belirlendi.
İsyan
500 kişilik bir silahlı topluluktan oluşan İsyancı Kuvvetler, 21 Temmuz 1930'da Oramar Karakoluna saldırıya başladı. Fakat daha önce yapılmış olan toplantıya katılan bazı aşiret liderleri, toplantıdan sonra karakolu desteklemeye gittiği için, karakol düşertilemedi. Üst üste saldırılar sonucunda karakol düşmeyince, isyancı kuvvetler karakolu kuşatma kararı aldılar. Yolları ve telefon hatlarını kesen isyancılar saldırılara bir süre daha devam etti. Eş zamanlı olarak diğer Doğu Bölgelerinde de isyanların çıkması sebebiyle Türk Ordusu takviye gönderemedi. Olayları bastırmakta güçlük çeken hükümet, Hava Taarruzu kararı aldı. 28 Temmuz Sabahı Türk Ordusu isyancıları havadan bombalamaya başladı ve eş zamanlı olarak köye giriş yaptı. Gücü kırılan İsyancı Kuvvetler ise Irak'a çekildi.
Sonuç
27 Eylül-10 Ekim tarihleri arasında, Şemdinli, Yüksekova, Çukurca ve Hakkariyi kapsayan ikinci bir askeri harekat daha yapıldı ve bölge tamamen isyancılardan arındırıldı.
Kâşî

Kaşi () ya da tam künyesiyle Gıyasüddin Cemşid bin Mes'ud el-Kaşi ( d.1380, Kaşan - ö. 1429, Semerkand) 14. yüzyılın son yarısında, Kaşanda doğmuş hekim, matematikçi ve gökbilimcidir.
Yaşam öyküsü
Doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Öğrenimini Kaşanda tamamlamış, Uluğ Bey'in daveti üzerine Semerkand'a gitmiş ve çalışmalarına burada devam etmiştir. Matematik ve astronomi üzerine çalışmaları olan el-Kaşi, aritmetikte ondalık sistemi ilk kullanan kişidir. Meraga Gözlemevinde yapılmış olan gözlemleri içeren İlhanın Zici adlı zicteki tabloları yeniden hesap ederek İlhanın Zicini tamamlayan Hakanın Zici adlı eserini yazmıştır; Süllem el-Sema adlı eserinde ise gök cisimlerinin uzaklıkları sorununu tartışmıştır.
Gıyaseddin Cemşid el-Kaşinin en önemli eseri, Orta Çağ İslam Dünyasındaki matematik bilgisini bütün yönleriyle serimlediği Matematiğin Anahtarı adlı kitabıdır; bu eserinin bir bölümünde ondalık kesirleri kuramsal yönden incelemis ve bu kesirlerle toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi aritmetiksel işlemlerin nasıl yapılacağını örnekleriyle göstermiştir; burada vermiş olduğu bilgiler daha sonra 16. yüzyılın Osmanlı ünlü matematikçilerinden ve astronomlarından Takiyüddin ( Taqī al-Dīn Abū Bakr Muhammad ibn Qādhī Ma'rūf ibn Ahmad al-Shāmī al-'Asadī al-Rāsid) tarafından kullanılacak, trigonometri ve astronomiye uygulanarak geliştirilecektir.
Usule uygun, sin 1 belirlemek için Gıyaseddin Cemşid al-Kaşi aşağıdaki çözümü bulmuş, sonraları 16. yüzyılda Fransız matematikçilerinden François Viète tarafından sık sık kullanılmıştır.
Pi Sayısı
Gıyaseddin Cemşid Arşimed'in pi sayısının hesaplanması için önerdiği iç içe poligonlar yöntemini kullanarak virgülden sonra 14. basamağa kadar gitmiş ve pi sayısını kendi zamanının en iyi hesaplamış kişisi olmuştur. O güne kadar en iyi sonuç olarak Zu Chongzhi tarafından 6. basamağa kadar gidilmişti. Bu rekor 180 yıl gibi çok uzun bir süre boyunca El-Kaşi'de kalmıştır. 180 yıl sonra Adriaan van Roomen tarafından yine aynı yöntemle virgülden sonra 15 (ya da 17) basamak ile kırılmıştır.
Şemsiye

Şemsiye, yağmur ve güneşten korunmak amacıyla kullanılan bir aksesuardır.
İlk kullanım dönemlerinde "parasol" denilen (para=durdurmak, sol=güneş anlamında) şemsiye, Türkçeye Arapça'daki şemsiyye sözcüğünden gelmiştir. TDK'na göre;
"1- bir sapın üzerinde esnek tellere gerilmiş, açılıp kapanabilen, yağmur ve güneşten korunmak için kullanılan, su geçirmez kumaştan yapılmış taşınabilir eşya, güncek,
2- Aynı noktadan çıkan eşit uzunluktaki sapçıkların ucunda bulunan çiçek topluluğu."
olarak tanımlanmakta olup, plaj ve bahçelerde güneşlik olarak kullanılabileceği açıklaması da yapılmaktadır. İngilizce'de Latince Umbra=gölge kökenli sözcükten türeyen şemsiye 4000 yıllık bir geçmişe sahiptir.
Tarihçe
İlk şemsiye kullanımına Mezopotamya'da rastlanır. Güneşten korunmak amacıyla kullanılan ilk şemsiyelerden sonra MÖ 1200 yıllarında Antik Mısır'da koruyucu bir niteliği olduğuna inanılan şemsiye, Roma kültürüne Mısır'dan geçti. Yapımında yaprak ve papirüslerin kullanıldığı şemsiyenin kullanımı Antik Yunan kültüründe de görülür. Yağmura karşı ilk kullanımın Çinde olduğu bilinmektedir. Kağıttan yapılan şemsiyeler reçinelenerek su geçirmez yapılmış ve yağmurdan korunmak amacıyla kullanıldı. 16. yüzyıl sonlarında batı dünyasında yaygınlaşan şemsiye; Faslı gezgin ve yazar Janas Hanway (1712-1786) tarafından Londra'da kullanılarak aksesuarın tanınmasını sağladı. Bu süreçte İngiliz burjuvazisi tarafından "Hanway" olarak adlandırıldı.
İlk zamanlarda bir çeşit yağla kaplanarak su geçirmezliği sağlanan şemsiyeler, çok dayanıklı olmamakla birlikte giderek kullanımının artmasıyla daha dayanıklı modeller üretilmeye başlandı. Seri üretimine 1830 yılında Londra'da "James Smith and Sons" şirketinde başlanan şemsiyelerin saplarının yapımında balina kemiği ve ahşap tercih edildi. 1852'de Samuel Fox adlı bir üreticinin çelik tel kullanmasıyla değişik modellerin üretimine başlandı.
Türkiye'de şemsiye
Türkiye'de ilk örnekler ülke dışından getirilen şemsiyelerin kullanımıyla oldu. 1882 yılında İstanbul'da yaşayan Robenson adlı bir İngiliz'in üretime başlamasıyla ilk yerli yapım şemsiyeler de kullanıma girdi. Bugün dünyada, çeşitli modelleri, boy ve renkte olanları bulunan şemsiyeler, değişik yay mekanizmaları aracılığıyla açılıp kapanan, manuel, yarı otomatik ve tam otomatik modeller içermektedir.
Şemsiye türleri
Baralet
Bulgar şemsiyesi
Kokteyl şemsiyesi
Gifu şemsiyesi
Kittisol
Yağlı kağıt şemsiye
Payung mesihat
Şemsiye şapkası
Şemsiyelik
Şemsiye markaları
Boutique Bétaille
Thomas Brigg & Sons
Fulton Umbrellas
Hoyland Fox
Kendall & Sons
Kortenbach & Rauh
Parapluie Revel
Revel (marka)
James Smith & Sons
Swaine Adeney Brigg
Totes Isotoner
Brüder Wüster
Günaydın İstanbul Kardeş

Günaydın İstanbul Kardeş, yönetmenliğini Çağan Irmak'ın yaptığı 1998 yapımı duygusal türdeki Türk televizyon filmi. Çağan Irmak'ın, yönetmenliğini ilk yaptığı televizyon filmidir. Başrollerinde Esra Akkaya ve Volkan Severcan yer almaktadır. 2000 yılında Doğa Rutkay ve Volkan Severcan'ın başrol oynadığı televizyon dizisi olarak devam etmiştir.
Bir radyoda DJ'lik yapan Alican ile onun aşık olduğu sevimli bir kişiliğe sahip olan Sadenaz'ın duygusal, komik ve heyecanlı yönleri ile anlatıldığı öyküler yer almaktadır.
Oyuncular
Volkan Severcan - Alican
Esra Akkaya - Sadenaz
Arnold Zweig

Arnold Zweig (d. 10 Kasım 1887 ö. 26 Kasım 1968), Alman yazar ve savaş karşıtı eylemcisidir.
Zweig Glogau, Silesia'da (güncel adıyla Glogow, Polonya'da) Yahudi bir saraçın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Kattowitz (Katowice) şehrinde okuduğu liseden sonra tarih, felsefe ve edebiyat üzerine değişik üniversitelerde eğitim almıştır, Breslau (Wroclaw), Münih, Berlin, Göttingen, Rostock ve Tübingen. Daha çok Friedrich Nietzsche'den etkilendiği söylenmektedir. İlk edebi çalışmaları Novellen um Claudia (1913) ve tanınmasını sağlayan Ritualmord in Ungarn'dır.
Kurşuna dizerek infaz

Kurşuna dizerek infaz ya da kısaca kurşuna dizme, özellikle savaş zamanlarında kullanılan bir idam yöntemi. İdam mangası çoğunlukla askerlerden oluşur. İnfaz, idamı gerçekleştirecek gruptaki herkesin aynı anda ateş etmesi yöntemiyle gerçekleştirilir. Böylece süreçte (tutukluk vb.) herhangi bir aksama yaşanmaz ve mahkumların kimin silahından çıkan ateşle can verdiği bilinmez. Çoğunlukla mahkumların gözleri bağlanır ya da başlık takılarak görmeleri engellenir. Bazı zamanlarda ise suçlulara infaz mangasına bakmak isteyip istemedikleri sorulur. İnfazlar, mahkumlar ayakta ya da otururlarken gerçekleşebilir.
İnfaz mangası tarafından gerçekleştirilen idamlar diğer silahlı infazlardan farklıdır. Örneğin, boynun arka tarafından tek kurşunla gerçekleştirilen idamlarda tek bir infazcı ve tek bir silah vardır. Yine de eğer ilk atışta senkronizasyon problemi yaşanırsa kurşuna dizerek infazda da tek bir kurşun ve tek bir kişi ölüme sebebiyet verebilir.
Yöntem özellikle askeri mahkemeler tarafından, korkaklık, isyan, firar gibi suçlar için verilen bir cezadır. Örneğin 1945 yılında Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'ndan kaçan er Eddie Slovik'e bu ceza uygulandı. Amerikan İç Savaşı'ndan beri firar sebebiyle infaz edilen tek Amerikan askeri Slovik oldu. Ayrıca, askerler tarafından gerçekleştirilen cinayet ya da tecavüz gibi ağır suçlarda da bu metot uygulanır. Örneğin Fransa devlet başkanı Charles de Gaulle'e suikast girişiminde bulunan Jean-Marie Bastien-Thiry de kurşuna dizilerek infaz edildi.

İdam mangaları ayrıca politik suçluları cezalandırmak için de kullanıldı. Romanya'nın komünist lideri Nicolae Ceauşescu 25 Aralık 1989 günü bu şekilde infaz edildi.
İnfazların sabah yapılması da bir gelenektir. Çoğunlukla güneş doğduktan yarım ile bir saat sonra gerçekleştirilir.
Boş fişek
Bazı durumlarda, idam mangasının bir üyesine içinde kurşun olmayan bir silah verilir. Gruptaki hiç kimseye bu kişinin kim olduğu söylenmez. İdamlarda, geri çekilip ateş etmemeyi önlediğine inanılan bu hareketle infaz işleminin daha sağlam yapılması sağlanır. Bu sayede üyelerin öldürücü darbeyi kendilerinin vurmadığı duygusu güçlenmekte ve silahları kullananların sorumluluk duygusu azalmaktadır.
Türkiye'de kurşuna dizme
Türkiye'de de kurşuna dizmek gibi bir idam yöntemi vardır. Ancak bu yöntem sadece askerlere uygulanır. Osmanlı döneminde de Türk Kurtuluş Savaşı döneminde de askeride firar, vatan hainliği, casusluk vb. suçlar için bu yöntem uygulanmıştır. Bunlardan biri de Yakup Cemildir. Ayrıca Şeyh Said İsyanı'yla bağlantıları olan Cibranlı Halit, Molla Abdurrahman, Yusuf Ziya Bey, Teğmen Ali Rıza Bey ve Faik Bey'de 14 Nisan 1925'te bu yöntemle idam edildi. 1980 darbesinden sonra Milli Güvenlik Kurulu, idamla yargılanan Alparslan Türkeş'i kurşuna dizme kararı aldı fakat Türkeş beraat etmiştir. Alparslan Türkeş 1997 yılında ölmüştür.
Konuyla ilgili yayınlar
Moore, William, The Thin Yellow Line, Wordsworth Editions Ltd, 1974
Putkowski and Sykes, Shot at Dawn, Leo Cooper, 2006