William Walker

William Walker (8 Mayıs 1824 - 12 Eylül 1860) Amerikalı maceracı, haydut ve paralı askerdir. 19. yüzyılda birçok Latin Amerika ülkesinde darbe yaparak yönetimi almaya çalışmıştır. 1856 - 1857 yılları arasında Nikaragua Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanlığını yapmış, 1860 yılında Honduras Hükumetince idam edilmiştir.
Hayatı
İskoç kökenli olan Walker, Nashville Tennesseede 1824 yılında doğmuştur. Annesi Mary Norvell, Amerikan Bağımsızlık Savaşında yer alan asker bir ailenin kızıdır. Erkek kardeşi Michiganın ilk senatörlerinden ve Philiadephia Inquirer gazetesinin kurucusudur. William Walker yüksek öğrenimini Nashville Universitesinde tamamladıktan sonra Avrupaya gider. Edinburgh ve Heidelberg Üniversitelerinde tıp eğitimi alır. Genç yaşında doktorluk unvanını kazanır ve hukuk eğitimi almak üzere New Orleansa gider. Kısa süren avukatlık deneyiminden sonra New Orleans Crescent adlı gazeteyi çıkarttı ve başyazarı oldu. 1849 yılında San Francisco Kaliforniyaya geçerek gazeteci olarak çalıştı ve üç düelloya dahil oldu, ikisinde yaralandı. Bu sıralarda Walker, Latin Amerika ile ilgili fikirlerini oluşturmaya başlar. Buna göre kendine bağlı birliklerle Latin Amerikada geniş topraklar fethedecek ve buraları beyaz azınlıkla birlikte yönetecektir. O zamanlarda böyle haydutluk eylemleri yaygın olarak görülmekteydi.
Meksika seferi
15 Ekim 1853 tarihinde 45 adamıyla beraber ilk haydutluk macerasına çıkar: Kaliforniyadaki Meksika topraklarını fethedecektir. La Paz şehrini ele geçirmeyi başarır ve burayı yeni kurduğu Aşağı Kaliforniya Cumhuriyetinin başkenti, kendisini de cumhurbaşkanı ilan eder. Komşu bölge olan Sonorayı ele geçiremese de 3 ay sonra elindeki arazilerin yeni Sonora Cumhuriyeti'nin bir parçası olduğunu ilan eder. Teçhizat ve malzeme eksikliği ve Meksika Hükumetinin beklenmeyen direnişi yüzünden Walker geri çekilir. Kaliforniyada yakalanarak mahkemeye çıkartılan Walker, yasadışı savaş suçlusu olan yargılanır. Ancak maceracı kişiliği ve zamanın Manifest Destiny ruh haline uygun savunması sayesinde beraat edecektir.
Nikaraguanın fethi
O sırada Nikaraguada sürmekte olan bir iç savaş vardı. ABD ile yasal bir sorun çıkmaması için Walker, Nikaraguaya 300 kolonici getirmek için gerekli izinleri sağlar. Paralı askerler demokratik hükumeti savunmak bahanesiyle silahlanacak ve hükumetin emrine girecektir. Walker, 3 Mayıs 1855de 60 adamıyla San Franciscodan yola çıkar ve karaya ayak bastığında burada 170 yerel ve 100 Amerikalı savaşçı tarafından karşılanır. Onu karşılayanlar arasında ünlü gezgin ve gazeteci Charles Wilkins Webber ve Macaristan ve İspanya devrimlerinde savaşmış olan ünlü İngiliz maceracı Charles Frederick Henningsen bulunmaktaydı. Sacramento Union gazetesinden bir genç muhabir Walkerın Nikaraguadaki maceralarını yazıya geçirip yayınlamak ister. Yazılarında Walkerin bir köle devleti peşinde olduğunu yazınca, Walker tarafından idamla cezalandırıldı, ancak kadın kılığına girerek kurtulabilmiştir.
Nikaragua devletiyle ilk çatışması 1 Eylül 1855 tarihinde olur. Walker, Nikaragua ordusunu La Virgende yener. 1 ay sonra 13 Ekimde başkent Granadayı alan Walker, ülkede kontrolü ele geçirir. Kendisi sadece ordu komutanı olarak görünür ve denetimi kukla Cumhurbaşkanı Patricio Rivas ile sağlar. ABD Başkanı Franklin Pierce, 20 Mayıs 1856da Nikaraguadaki yeni yönetimi tanır.
Walkerın diğer ülkelerdeki adamları Avrupa ve Amerikadan para için savaşacak deneyimli adamlar toplamakta ve Latin Amerikadaki Guatemala, El Salvador, Honduras ve Kosta Rika gibi ülkeleri ele geçirme planları yapmaktadır. Bu yolla bini aşkın Amerikalı ve Avrupalı paralı asker toplayan Walkera denizyolu hattı sahibi Cornelius Garrison ve Charles Morgan yardım eder. O tarihlerde New York ile San Francisco arasındaki ticaret yolu Nikaraguadan geçmekteydi. New Yorkdan gelen gemiler San Juan Nehrine girmekte ve Nikaragua Gölü boyunca ilerlemekteydi. Sevk edilen mallar ve seyahat eden yolcular, buradan kara yoluyla Pasifik Okyanusu kıyısına geçer, buradan tekrar deniz yoluyla San Franciscoya ulaşırlardı. Bu yolun hakları daha önceki Nikaragua Hükumeti'nce Amerikalı zengin Cornelius Vanderbilte verilmiş olduğu için Walkerı destekleyen yeni tüccarlar bu hatta göz dikmiş durumdaydılar.
Walker ile Vanderbilt arasındaki çekişme, Walkerın ülkenin önde gelen yöneticisi olarak Vanderbiltin sözleşmesini feshetmesiyle büyür. Walker, ticaret hakkını kendisini destekleyenlere vermek istemektedir. Vanderbilt ise işin ucunu bırakmayacak ve ABD Hükumeti'ne baskı yaparak Nikaraguadaki kanun dışı rejimi tanımamasını talep eder. Walker ise komşu ülkeleri de korkuya düşürmüştür. Walkerın ülkelerine saldırmasından çekinen bu ülkeler, Vanderbilt tarafından silahlandırılacak ve Kosta Rika önderliğinde birleşeceklerdir. Ayrıca Walkerın ordusundan ayrılmaları için yüksek paralar verilen önemli savaşçılar sayesinde Vanderbiltin ordusu Nikaraguaya sızarak Walkerın ordusunu Nisan 1856da Rivas Muharebesinde yenecektir. Bu savaşta kendisini gösteren Juan Santamaría ise ulusal kahraman olacaktır.
Kendisini düzmece bir seçimle başkan seçtiren Walker, 12 Temmuz 1856da başa geçer ve Amerikanizasyon programına başlar. İngilizce dilini resmi dil olarak benimser ve ABDden göç olması için para birimi ve yasal prosedürleri ayarlamaya girişir. Durumunun sallantıda olduğunu fark ettiği zaman ise ABDdeki Güney eyaletlerinden destek ister, köleci eyaletlerden ve köle sahibi patronların desteğini almak için de, giriştiği askeri fetihlerin amacının köleliği kıtada egemen hale getirmek yalanını kullanır. Bu şekilde Nikaraguada köleliği kaldıran 1824 tarihli Bağımsızlık Bildirgesini iptal ettiğini ilan eder. Bu gelişmelere rağmen Güney eyaletlerinden destek gelmez. Ancak New Orleanslı etkili bir politikacı olan Pierre Soule, Walker için yardım yapılmasını savunur. Sonunda Walkerın ordusu salgın hastalık ve firarlardan dolayı zayıflar ve Vanderbilt koalisyonuna dayanamaz.
ABD Elinde
1 Mayıs 1857 tarihinde Walker, ABD Deniz Kuvvetleri komutanlarından Charles Henry Davise teslim olur ve ABDye döner. New York'a geldiğinde bir kahraman gibi karşılanır ama mağlubiyetinin müsebbibi olarak ABD Deniz Kuvvetlerini gösterince bu ilgi kaybolur. Altı ay sonra yeni bir askeri maceraya kalkışmak üzereyken ABD Deniz Kuvvetlerince yakalanır ve ABDye getirilir.
Hondurasda Ölüm
Orta Amerikadaki maceralarını kaleme aldıktan sonra tekrar bölgeye döner. Hondurasın Trujillo kentinde kıyıya ayak basar, ancak Honduras donanmasından Yüzbaşı Salmon tarafından yakalanır. Bölgede özellikle ekonomik çıkarları yüksek olan İngiltere Hükumeti, Walkerı tehdit olarak algılar. Onu Amerikalı yetkililere teslim etmektense Honduras yetkilileri aracılığıyla idam etmeyi tercih ederler. 36 yaşındaki Walker, 12 Eylül 1860 tarihinde kurşuna dizilir. Mezarı Trujillodadır.
Etkisi ve geleneği
William Walker, özellikle ABDdeki köleci Güney eyaletlerini, Latin Amerikada köleci bir imparatorluk kurulabileceğine ikna etmiştir. 1861de ABD Senatörü Crittendenin 36. paralelin köleci ve özgür eyaletler arasında sınır olması teklifine şiddetle karşı çıkılmış, bu kararı uygulanması halinde tüm kıtanın bundan etkileneceği belirtilmiştir. Amerikan İç Savaşı'nın bitmesinden önce Walkerın maceraları güney eyaletlerinde sık anlatılır olmuştur. Kuzey eyaletlerinde ise sadece bir korsan ve haydut olarak değerlendirilmektedir. Çok zeki ve karizmatik olmasına rağmen askeri alanda sınırlı beceriye sahipti. Benzer tarihi şahsiyetlerden Cecil Rhodes, Walkerın başaramadığını askeri ve devlet alanında başarmıştır. Tarihçilere göre Orta Amerika ülkelerinde Walkera karşı başarıyla yapılan 1856-57 seferi sayesinde ulusal bilinç ve gurur pekişerek bu ülkelerdeki bağımsızlık duygusunun gelişmesine katkıda bulunmuştur. Walkerın yenildiği tarih olan 11 Nisan, Kosta Rikada bayram ilan edilmiştir. Walkerı yenen Juan Santamaría ise ulusal kahraman olacaktır. Ülkesinde çok az tanınan Walker için ise doğduğu Nashville Tennesseede bir yazıt bulunmaktadır.
Kültürel etkileri
Walkerın maceraları iki filme ilham kaynağı olmuştur. 1969 yapımı Burn! filminde Walkerı Marlon Brando canlandırmıştır. 1987 yapımı Walker filminde ise baş rolde Ed Harris vardır. Ayrıca 1988-1992 yılları arasında ABDnin El Salvador elçisinin adı olan William G. Walker, iki ülke arasında gerginlik sebebi olmuştur.