Behzat Butak

Behzat Haki Butak (16 Ekim 1889, Bursa - 26 Ekim 1963, İstanbul), Türk oyuncudur.
Cumhuriyet Dönemi çağdaş Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden birisi olan sanatçı, tiyatro çevrelerinde Büyük Behzad veya Baba Behzad olarak tanındı. Darülbedayi Osmaninin (Şehir Tiyatroları) ilk katılımcılarından biri idi. Bu kurumda oyuncu, yönetmen, yönetici, dekoratör, turne düzenleyicisi, mali koordinatör olarak hizmet verdi. Kayseri Gülleri" adlı oyundaki "Bodos Ağa" rolü ile ünlendi. Tiyatroculuğunun yanı sıra 36 filmde çeşitli roller alarak sinema oyunculuğu yaptı.
Para koleksiyonerliği yapan sanatçı, Türk nümismatik tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır.
Hayatı
1889 yılında Bursa'da doğdu. Babası Bursa Islahhanesi Başkatibi Halil Haki Bey idi.
Tiyatroyla ilk karşılaşması Mihaliç'e gelen "Gavril Tiyatro ve Cambaz Kumpanyası"nı seyretmesiyle oldu.
1906'da babasının ölümü üzerine İstanbul'a giderek Mercan İdadisi'ne girdi. Namık Kemal'in yapıtlarını getirdiği için okuldan uzaklaştırılınca ve Ticaret Okulu'na geçti. Resim ve tiyatroya ilgi duyuyordu. Hem ressam, hem de orta oyuncusu olan Ressam Muazzez'den resim dersleri aldı.
1908 Temmuzunda amatör bir orta oyunu temsiline çıkarak tiyatro yaşamına ayak bastı. Hayatının ilk rolü: Kavuklu arkası idi. Ardından Muazzez'in kurduğu "Sahne-i heves" adlı toplulukla profesyonel oldu. Aynı yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'ne girerek orada bir tiyatro meydana getirdi. Şehzadebaşı'nda Letafet Apartmanı karşısında "Osmanağa" tiyatrosunda Victor Hugo'dan çevrilen "Ancelo Mari Piyer" piyesini oynadılar. Seyirci bulamayan grup dağılmak zorunda kaldı.
1909 yılında Hariciye Nezareti Behzat'ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir öğrenci grubunu, elektrik mühendisliği eğitimi için İtalyaya gönderdi. Ancak gittikleri fabrika grevde olduğundan eğitim göremediler. Behzat, iki aylık süre içinde Roma ve Napolideki tiyatroları inceledi.
İstanbula dönüşünde "Darüttemsili Osmani grubunda yer aldı. Fazıl Reşit ve Aktör Hüseyin Kani Bey'in yazdıkları "Ramses" piyesinde "Kahin" rolünü oynadı. Ardından Şark Dram Kumpanyasına girdi. 1910'da Otello Kamil ve Komik Ali Rıza Efendi'nin de bulunduğu bir toplulukla Karadeniz turnesine çıktı, ancak Giresun'da saldırıya uğradı ve canını kurtarabilmek için gizlice bir gemiye binip İstanbul'a kaçtı.
1912de çıkan Balkan Harbine gönüllü katıldı. Döndüğünde çeşitli tiyatro topluluklarında kısa süreli çalıştı. 1914'te başlanan Himmet Ağa'nın İzdivacı filminde rol aldı.
Aynı yıl Osmanlı İmparatorluğunun ilk konservatuvarı olan Darülbedayi'nin kurulması üzerine sınavlara girip kazandı. Ancak I. Dünya Savaşının başlaması üzerine savaşa gönüllü katıldı. Çanakkale cephesinde savaştı ve kolundan yaralandı.
Mütarekeden sonra yeniden Darülbedayi çalışmalarına katıldı. Kayseri Gülleri oyunundaki Bodos Ağa rolü ile büyük ün kazandı. 1920 de Raşit Rıza ve İbnürrefik Ahmet Bey'in kurdukları "'Yeni Sahne"ye geçti, Raşit Rıza'nın kurduğu "Türk Tiyatrosu"nda çalıştı. 1923 yılında tekrar Darülbedayi'ye döndü. Bir süre Muhsin Ertuğrul, Raşit Rıza ile beraber çalıştı.
1928 de Darülbedayi'e dönen sanatçı hayatının sonuna kadar bu kurumda çalışıp, değişik karakterleri canlandırdı. "Pinti" piyesindeki "Yahudi Azarya", "Venedikli Tacir"deki "Şaylok" ve nihayet "Mum Söndü"deki "Şetaret Bacı" sanat hayatının en unutulmaz rolleri oldu.
Savaştan sonra Himmet Ağa'nın İzdivacı filmi ile yeniden kamera önüne geçen sanatçı; Leblebici Horhor filmi ile ününe ün kattı.
Sedef kakmacılığından, cilt tezhibine, mozaikçilikten çiniciliğe kadar pek çok sanat dalına ilgi ve yeteneği vardı. Bir süre Beyoğlu'ndaki Butak Pastanesi'ni işletti. Para koleksiyonerliği yapan sanatçı, Türk nümismatik tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır. Resimli Türk Paraları''" (1947) isminde Nümizmatik bir kitap yayımlamıştır.
Son olarak 1960 yılında Tepebaşı Dram Tiyatrosunda Aydın Günün kurduğu İstanbul Operasında sözlü rol aldı. 1962de Yıldız Kenter ile birlikte İlhan İskender Tiyatro Ödülünü kazandı. 1963 yılında hayatını kaybetti.
Filmografisi