turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Borulu ısı değiştiricisi

Borulu ısı değiştiricisi veya eşanjörü, ısı değiştiricilerinin bir tipidir. Daha doğru bir ifade ile ısı eşanjörü tasarlarken kullanılan sınıflamalardan biridir. Bu tip eşanjörler, petrol rafinerileri ve diğer büyük kimyasal prosesler içeren tesislerde en yaygın kullanılan eşanjörlerdir. İsmini dizaynında kullanılan borulardan almıştır. Bu eşanjör tipi, dış tarafta büyük bir boru (kovan olarak da anılır) ve onun içinde dolaşan daha küçük çapta borular içerir.
Farklı sıcaklıklardaki iki akışkan eşanjör boyunca akar, birisi içteki borular boyunca, diğeri dış taraftaki büyük boru (kovan) boyunca akar. Isı, bir akışkandan diğerine transfer olur. Akışkanlar arasında ısı transferinde kullanılan bu yöntem, birçok uygulamada, atık ısının tekrar kullanıma alınmasını sağlar. Bu, enerjinin geri kazanımı için çok iyi bir yoldur. Örneğin buhar kullanan bir tesisin kullanımından çıkan buharı, ısı eşanjörleri vasıtası ile tesis ısıtılması, kullanım suyunun ısıtılması gibi yerlerde kullanılır.
Boru ve kovan dizaynlarında çeşitli varyasyonlar vardır. Daha çok 1, 2 veya 4 geçişli dizaynlar kullanılır. Bu sayılar, borular içindeki akışkanın, kovan içindeki akışkan boyunca kaç kez geçiş yapacağını belirtir. Tek geçişli ısı eşanjörlerinde, akışkan bir taraftan girer, diğerinden çıkar. İki veya dört geçişli dizaynlar daha çok kullanılır, çünkü akışkan aynı taraftan giriş ve çıkış yapabilir. Bu konstrüksiyonu daha basit hale getirir.
Karşı akımlı ısı eşanjörleri ise daha verimlidir, çünkü bu eşanjörler sıcak ve soğuk akımlar arasında daha yüksek logaritmik sıcaklık farkına izin verirler. Fakat imal edilmesinin pahalı olması bir dezavantaj oluşturur.
Kullanım Alanları
Denizcilik
Gemilerin yağ, yakıt, su buhar devrelerinde ısıtma, soğutma/yoğuşturma amaçlı olarak sıklıkla kullanılırlar. Isıtıcı olarak su buharı, soğutucu olarak tatlı su veya deniz suyu kullanılır. Deniz suyu kullanılan sistemlerde katodik koruma uygulanır.
İlgili Sayfalar
Isı eşanjörleri
Plakalı ısı eşanjörleri
Isı eşanjörü
Makine mühendisliği
Gemi mühendisliği
Moleskine

Moleskine, geçtiğimiz iki yüzyıldan beri Van Gogh, Picasso, Ernest Hemingway, Bruce Chatwin gibi birçok Avrupalı sanatçı ve düşünür tarafından kullanılan bir defterdir. Kelime anlamı 'köstebek derisi'dir.
Tarihçe
Moleskine defterlerinin neredeyse iki yüz yıllık bir geçmişi bulunmaktadır. İnsanların akıllarında tutmak istedikleri ayrıntıları yazmaları gerektiğinde kullandıkları ufak tefek, siyah vinil kapaklı, sarı yapraklı, basit ve sade görünümlü defterlerdir.
1986 yılında üretimi durdurulmuş -fakat bir süre sonra yeniden üretilmeye başlanmış- olan bu defterlerin bu kadar sevilmesinin bir diğer nedeni de Picasso, Van Gogh gibi isimlerin bunları ellerinden düşürmemiş olmalarıdır.
Fransızların "Moleskin", İtalyanlarınsa "Moleschino" dedikleri bu akıl defterlerinin ilk olarak nerede doğduğu bilinmiyor. İlk olarak esin perisini kaçırmak istemeyen Fransız şairler için çıkarıldığı sanılıyor.
Bugün İtalya'da, Modo & Modo firması tarafından üretilen bu defterler, geçtiğimiz yüzyılda suya dayanıklı mürekkebin doğuşuna da neden olmuş. Moleskine sahipleri, yazılarını yağmura karşı bu mürekkeplerle korurken, kaybetme ihtimaline karşı defterlerinin ilk sayfasına geri getirene verecekleri ödülü yazarlar.
Osmoz

Osmoz, çözücü maddelerinin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama, seçici geçirgen bir zardan enerji harcanmadan geçişidir.
Canlı sistemlerde çözücü madde su olduğu için, biyoloji biliminde osmoz terimi ile kastedilen, suyun çok yoğun ortamdan az yoğun ortama seçici geçirgen bir zardan enerji harcanmadan geçişidir. Bu tanımda, seçici geçirgen zardan kasıt, çözünenleri geçirmeyen fakat çözücüleri geçiren bir zardır.
Süzgeç gibi davranan zar, küçük moleküllerin kolayca geçmelerine olanak verirken büyük moleküllerin geçişini engeller. Yoğunluğu daha az olan taraftaki sıvı moleküllerinin, yoğunluğu yüksek tarafa geçmeleri, zarın iki tarafındaki yoğunlukların dengelenmesine yardımcı olur. (bkz: Geçişme dengesi)
Canlı bir hücre, konsantrasyonu hücre sitoplazmik konsantrasyonundan daha düşük hipotonik bir ortama konulduğunda, ortamdan hücre içine, hücre zarı vasıtası ile su geçişi, bir başka deyişle osmoz gerçekleşir. Bu geçiş, hücrenin sitoplazmik konsantrasyonu, hipotonik çözeltinin konsantrasyonuna seyrelinceye kadar devam eder. Hipotonik çözeltilerde hayvan hücreleri şişer, bitki hücreleri ve hücre duvarı bulunan diğer hücreler ise şişmez. Eğer, bir hayvan hücresi, hipotonik çözeltinin konsantrasyonunun çok düşük olması sebebiyle çok fazla su alırsa, hücre zarının esnekliği yeterli olmaz ve hücre patlayabilir. Hayvan hücresinin patlamasına hemoliz denir.
Canlı bir hücre, konsantrasyonu hücre sitoplazmik konsantrasyonundan daha yüksek hipertonik bir ortama konulduğunda, hücre içinden ortama, hücre zarı vasıtası ile su geçişi, başka deyişle osmoz gerçekleşir. Bu geçiş, hücrenin sitoplazmik konsantrasyonu, hipertonik çözeltinin konsantrasyonuna yükselinceye kadar devam eder. Bu durumda, su kaybından dolayı hücrelerin hacimleri küçülür ve büzülürler.
Canlı bir hücre, konsantrasyonu hücre sitoplazmik konsantrasyonu ile aynı olan izotonik bir ortamda iken, hücre içi ile ortam arasında konsantrasyon dengesi sağlanmış demektir. Bu durumda, hücre zarından su geçişi gerçekleşir ama dengelidir. Yani hücre içindeki su miktarı aynı kalır.
Pasif taşıma sırasında ATP harcanmaz. Canlı ve cansız ortamda gerçekleşebilir. Küçük moleküllerin geçişidir.
Senfoni Türk

Büyük Türkiye Senfonisi, diğer adıyla Senfoni Türk, Tuluyhan Uğurlunun ilk senfonisidir. İlk eskizlerini "Harika Çocuklar Yasası" ile kazandığı devlet bursu ile Viyanada yüksek müzik eğitimi yaptığı yıllarda (1984-1993) yazdı. Eser Başbakanlık Tanıtım Fonu Kurulu katkısı ile 2002'nin Temmuz ayında DMC şirketinden CD olarak çıkmıştır. Orkestrasyonu Orhan Şallıel ve Tuluyhan Uğurlu yapmıştır. Genel Sanat Yönetmeni Arda Aydoğan'dır. Kayıtları Duyal Karagözoğlu yapmıştır.
Uğurlu yazdığı senfoniyi, Wolfgang Amadeus Mozarta ithaf etmiştir. 50 dakika süren eser sekiz bölümden oluşur. Cemal Reşit Rey Senfoni Orkestrası ve Kültür Bakanlığı İstanbul tarihi Türk Müziği Topluluğu saz üstatları ile birlikte seslendirilen eserde piyano, ud, bendir, tambur ve rebab gibi enstrümanlar kullanılmıştır.
Bölümleri
Kavak Söğüt ve Kırmızı Toprak
Rüya
Türkün Türküsü
Yiğidi Doğuran Ana
Akıncılar (Bu eserin ilk bölümü Show TV Ana Haber'in bitişinde kullanılmaktadır.)
Çoban Çeşmesi
Allaturca
Yedi İklimin İnsanları (Türklerin Avrupadaki Ayak İzleri)(Mozart'ın anısına)
Güneşin Askerleri
Göklerle Ortak Tarihimizden
Türke Destan
Sinanın Kubbeleri
Yaşamımız Bu Toprakta
Toros Dağlarına Tırmanır Zaman
Güneşe Yürüyen Ulus
Haykırış
Türk
Yamamoto Tsunetomo

Yamamoto Tsunetomo (山本常朝; 11 Haziran 1659 Saga- 30 Kasım 1719 Saga) Japon samuray.
Yamamoto Tsunetomo, 18. yüzyılda, efendisi Mitsushige Nabeshima'nın buyruğu altında Japonya'da yaşamış bir samuraydır. Efendisinin ölümünden sonra her samuray gibi tsuifuku yapmak istemiş fakat efendisi bunu ölmeden önce yasakladığı ve kendisi de efendisiyle aynı kaderi paylaşmaktansa onun vasiyetini yerine getirmenin daha doğru olacağını düşündüğü için bundan vazgeçmiştir. Zaten bir yıl sonra da samurayların tsuifuku yapması shogunluk tarafından da yasaklanmıştır. Efendisinin ölümünden sonra samuraylığı bırakan Yamamoto eşiyle beraber yarı-inzivaya çekilmiş ve saçlarını kazıtarak Budist rahibi olmak üzere bir kulübede yaşamaya başlamıştır.
Bu dönemde kendisini ziyaret eden genç bir samurayla, samuraylık ve felsefesi üzerine yaptığı sohbetler genç samuray tarafından not edilerek ölümünden yaklaşık üç yıl önce derlenerek Hagakure adıyla kitaplaştırılmıştır.
Yamamoto Tsunetomo yaklaşık 20 yıl samuraylık yapmasına rağmen hiçbir savaşa katılmamıştır. Hagakure'de anlattığı düşünceleriyse neredeyse yüzyıl öncesine ait düşüncelerdi ve Japon düşünce tarihine belirgin bir etki yaptıkları söylenemez.
Andican olayları

Andican Olayları 13 Mayıs 2005 tarihinde Özbekistan'ın Andican kentinde yaşanan kanlı olaylardır.
Andican Özbekistan'da, Fergana Vadisi bölgesinde yer alan bir şehrin adıdır. 23 yerel iş insanının Ekremiler adında bir grubun üyeleri olduğu gerekçesiyle terör suçu ile yargılanmasını protesto gösterileriyle başlayan olaylar güvenlik güçlerinin sivil halka ateş açması sonucu yüzlerce kişinin ölümü ile sonuçlanmıştır. Özbekistan hükumeti ölü sayısını 187 olarak açıklamış, Özbekistan Ulusal Güvenlik Kuvvetleri'nden firar eden bir görevli ise ölü sayısının 1500 olduğunu iddia etmiştir.
Olaylar Özbekistan hükumetinin iç politikada baskıyı daha da artırmasıyla sonuçlanırken dış politikada da farklı bir kulvara yönelmesine neden olmuştur. Olayları kanlı bir şekilde bastırabilen Kerimov Yönetimi içeride daha sert önlemelere yönelirken, dışarıda ABD ve Batı'ya yaklaşma politikasını askıya aldı. Amerikan üssünü kapatırken Çin ve Rusya ile stratejik ilişki arayışına girdi.
Olayları başta İngiltere olmak üzere çok sayıda batılı ülke kınamıştır. Türkiye de bu tür olaylarda demokratik ve hukuk devleti sınırları içinde davranılması gerektiğini savunmuştur. Andican olayları toplumsal rahatsızlığın ne derece yaygınlaştığını ve uygulanan baskıcı siyasetin görünürde rahatsızlıkları bastırmış gibi gözükse de yalnızca yeraltına ittiğini gösterdi.
Infomatrix

Infomatrix, her yıl Romanya'da düzenlenen uluslararası bir bilgisayar proje yarışmasıdır. Yarışma tüm dünyadan 12-18 yaşları arasındaki gençleri hedeflemektedir. İlki 2002 yılında ulusal düzeyde gerçekleştirilmiştir. İkinci yarışmadan itibaren ise uluslararası düzenlenmektedir. Bu yıl ise 4. sü düzenlenmiştir (2006).
Infomatrix, finaller esnasında Bükreş, Romanya'da temsil edilebilecek tüm okullara açıktır. Tüm katılımcı projelerin başında okullarını temsil edecek bir "team leader" (takım lideri) bulunmalıdır. Infomatrix her tip okula açıktır. Fakat henüz üniversitelere açık değildir. (2007'de açılması planlanmaktadır. Konu ile ilgili Infomatrix Forums )
Yarışma kuralları
Yarışmanın resmi sitesi http://www.infomatrix.ro 'dur. Kategorilerle uyumlu her proje bu adresten kayıt yaptırabilir. Infomatrix'in resmi dili İNGİLİZCEdir. Projeler İngilizce hazırlanmalı ve sunulmalıdır.
Projeler 3 aşamada değerlendirilecektir:
İlk Aşama (Ön Eleme)
Kayıt ve diğer gerekli formlar web sitesinde bulunmaktadır. Yarışma gerekliliklerini sağlayan tüm okullar yarışmaya katılabilir. Yarışmacılar yarışma gerekliliklerini sağlayan bir okulda veya 12-18 yaş sınırı olan bir kurumda eğitim görüyor olmalıdır. Her proje bir "takım lideri" tarafından temsil edilmelidir. Bir projenin birden fazla "takım lideri" olamaz fakat aynı okuldan farklı projeler için farklı takım liderleri seçilebilir (Bu değişiklik 2006 yılında yapılmıştır).
Bir proje için en fazla 2 öğrenci kaydedilebilir. Ve her yarışmacı sadece bir projede yer alabilir. Başvuru formunu doldurduktan sonra proje, 7 gün içerisinde değerlendirilerek sonuç takım liderine e-posta ile bildirilir.
İkinci Aşama (Finaller için Seçim)
Ön elemeyi geçen tüm projeler, proje dosyalarını FTP ile belirtilen yere yüklerler. ISC (Infomatrix Steering Commitee) yarışmacılara projelerini posta ile göndermeyi tavsiye etmez. Jüri projeleri değerlendirmeye alır. Ve belirtilen tarihte sonuçlar web sitesinde açıklanır ve sonuçlar "takım liderleri"ne e-posta yoluyla gönderilir.
Üçüncü Aşama (Finaller)
Infomatrix finalleri her yıl belirtilen tarihler arasında Bükreş, Romanya'da yapılır. Finallerden önce, her proje için finalistlere tahsis edilecek standlar için belirtilen ölçülerde dokümanlar hazırlanmalıdır. Her proje nasıl yapıldığını anlatan ve teknik detaylar içeren bir rapor ile birlikte sunulmalıdır. Raporlarda tekrarlardan ve uzatmalardan kaçınılmalıdır. Rapor öz ve projeye odaklanmış olmalıdır ve atlanmış herhangi bir şey olmamalıdır. Her takım fuar alanında kendi standını hazırlamakla yükümlüdür. (Stand panelleri hazır olarak ISC tarafından sağlanacaktır.) Ve her katılımcı takım kendi donanımsal ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Karşılayamayacak durumda olanlar için ISC elinden gelenin en iyisini yapacaktır.
Tüm katılımcılar fuar alanında ülkesinin milli kıyafetini veya resmi Infomatrix t-shirtlerini giymelidir.
Gurme

Gurme (), Fransız kökenli bir sıfat olan 'gurman'dan gelir. Gourmet, "lezzeti keşfetmiş, damak tadına sahip kişi" demektir. Ayrıca, "yemesini bilen" anlamına da gelmektedir.
Tarihçe
16. Louis zamanına kadar çok ağır yemekler yapılıyordu. 16. Louis zehirlenme davalarından çok korkduğu için o dönemde mutfağa girdi. Kral'ın mutfağa girmesi önemli bir olaydı. Mutfakta artan motivasyon ve rekabet sayesinde mutfak kültürü şekil değiştirmeye başladı. Sülünün, etin, bıldırcının en kalitelisi bulunmaya çalışılıyordu. Böylece, etlerin ve yiyeceklerin pişmesinde bir incelik baş göstermeye başladı. Marine edilmiş etler, baharatlı soslar gibi, ağır soslar yerini daha hafif soslara; kremalı soslar yerini süt ve unun karıştırılarak elde edilen soslar gibi soslara bıraktı; dolayısıyla damak tadı da bununla beraber gelişmeye başladı.
Bu dönemde şaraplardan da bu konuda kullanmaya başlıyorlar. Hangi yemekle hangi şarabın içilmesi gerektiği ile ilgili damak yelpazesi genişlemeye başlıyor. Kıbrıs'tan bile şaraplar getiriliyor. Versay'da özel bir yemekte Kıbrıs'tan gelen hafif tabir edilen "cherry" tarzı şarabın içildiği biliniyor. O dönemde Kıbrıs adası Osmanlı hakimiyetinde idi ve şarabı burada yaşayan Yunanlar yapıyordu.
Özellikleri
Gurme menüsü bir anlamda "damak tadı menüsü" olarak geçer, tabi burada şarapların da önemi vardır.
Savarin'e göre gurme "yiyeceklerini zekice, ince bir zevkle seçer." Gurmelik; zeki, duyarlı, olgun, dengeli zevkli insanlara mahsus bir özelliktir, genelde yemek kültürü yüksek, yeme içme adabına hakim, sadece yemeyi değil bir nebze mutfak işlerini de bilen kişilere yakıştırılır.
Gelir seviyesi ve Eğitim
Gurmeliğin gelir seviyesi ile ilgisi yoktur. İyi yemek çok ucuza yenilebildiği gibi tatlara hakim olabilmek için sadece eğitim, kültür ve ilgi gerekiyor. Bununla birlikte Gurmelik ile ilgili Türkiye'de eğitim veren bir kurum bulunmamaktadır. Bu nedenle gurmelik, bir meslek olarak adlandırılmamaktadır.
Gastronomi
Beagle Kanalı

Beagle Kanalı, Güney Amerika'da Ateş Toprakları'nın güneyinde doğal bir boğazdır.
Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus'u birbirine bağlar. 1881 yılından beri Arjantin ile Şili sınırının bir bölümünü oluşturur. Kanal ismini, 1835 yılında burayı keşfeden Robert FitzRoy'un kaptanlığını yaptığı araştırma gemisi HMS Beagle'dan alır. Kanalın kuzey kıyısında kimilerince Dünyanın en güneydeki şehri Ushuaia bulunur. Güney sahil hattında ise Şili askeri üssü Puerto Williams vardır.
Beagle Kanalı 1978 yılında Şili ve Arjantin arasında gerginlik sebebi olmuş, nihai çözüm 1985 yılında Vatikan'ın araya girmesiyle bulunmuştur.
Galeri
Pamukkale

Pamukkale, güneybatı Türkiye'deki Denizli ilinde doğal bir mevkidir. Kent Kaplıcaları ve akan sulardan kalan karbonat minerallerin teraslarını, travertenlerini kapsamaktadır.
Konum
Türkiye'nin Ege bölgesinde, ılıman bir iklimi olan Menderes Nehri vadisinde bulunur. Hem yerli hem de yabancı turistlerin tercih yerlerindendir.
Eski Hierapolis kenti, toplam 2.700 metre uzunluğunda, 600 metre genişliğinde ve 160 metre yüksekliğindeki beyaz "kalenin" üzerine inşa edilmişti. Pamukkale, Denizli'nin 20 km uzaktaki merkezindeki vadinin karşı tarafındaki tepelerden görülebilir. 510 km yakınında Laodikya antik kenti bulunur. 5 km ilerisinde ise uluslararası bir termal merkez olan Karahayıt köyü vardır. Pamukkale UNESCO tarafından belirlenen Dünya Miras Listesi'nde yer almaktadır. Travertenler; görsel zenginliğin yanı sıra kalp rahatsızlıkları, romatizma, sindirim, solunum, dolaşım ve deri rahatsızlıklarına iyi gelmektedir
.
Jeoloji
Pamukkale terasları, kaplıca suyu tarafından çökeltilmiş bir tortullu kayaç olan travertenden oluşur.
Bu bölgede, 35 C den 100 C ye kadar olan sıcaklık aralığında 17 adet sıcak su kaynağı vardır.
Peşrev

Peşrev, Türk Müziğinde bir çeşit sözsüz form. İsmi Farsça "ön" manasındaki piş () ve "gitmek" manasındaki rev ()'den oluşur. Fasılların en başında çalınır. Genellikle dört hane ve bir teslimden oluşur. Çoğunlukla büyük usullerle bestelenmiş saz eserleridir. Daha küçük usullerle bestelenen saz semaisinden bu özelliği ile ayrılır.
Yapısı
Peşrevler, hane denilen kısımlardan meydana gelirler. Hanelerin sonunda melodisi hiç değişmeyen, ezgiyi karara götüren teslim ismi verilen kısımlar olur. Bazı peşrevlerde ilk hane aynı peşrevin teslimi de olur, bu durumda ilk haneden sonra tekrar edilmez. Peşrevlere isimlerini veren makam ilk hanenin makamı olur. Genelde büyük usullerle bestelenseler de küçük usulle bestelenmiş peşrevlerle karşılaşmak da mümkündür, ancak usul hiçbir zaman aksak olmaz. Bir sazın diğer sazlarla çağrı-cevabı şeklinde icra edilen peşrevlere Karabatak veya Batak peşrevi denir.
Can Bartu

Can Bartu (31 Ocak 1936, İstanbul - 11 Nisan 2019, İstanbul), Çerkes asıllı Türk eski milli basketbolcu ve eski milli futbolcudur. 10 Mayıs 1962'de Fiorentina ile Atlético Madrid arasında oynanan final maçında forma giyen Bartu, Avrupa kupalarında final maçı oynayan ilk Türk futbolcu oldu. İtalyan taraftarlar tarafından, "Sinyor Bartu" şeklinde adlandırılan Bartu, Türk futbolunun unutulmazları arasındaki yerini aldı.
Fenerbahçe Spor Kulübü tarihine, basketbol ve futbolla beraber yazılan Bartu, Türk milli takımı formasını hem basketbol hem de futbol sporunda giyen ilk ve tek sporcudur. Bartu, aynı gün içinde, Galatasaray'la oynanan basketbol maçında 28 sayı kaydederken, Dolmabahçe'de de futbol maçına çıkmış ve bir gol atmış bir oyuncudur.
Gençlik yılları
31 Ocak 1936'da İstanbulda dünyaya gelen Can Bartu, spora Fenerbahçede basketbol oynayarak başladı. Altı kez basketbol milli takım formasını giyen Bartu, daha sonra Fikret Arıcanın aracılığıyla Fenerbahçede futbol oynamaya başladı.
Futbolculuk kariyeri
Milli takımdaki başarılı futbolu ile dikkat çeken Bartu, 1961 yılında İtalyanın Fiorentina takımına transfer oldu. 1962de Venezia takımında oynayan Bartu, 1964'te de Lazioda oynadı.
İtalyada başarılı bir dönem geçiren Bartu, 1967 yılında Türkiyeye dönerek eski takımı Fenerbahçe'de futbola devam etti. Bartu, Fenerbahçe'de 326 maç oynadı ve 162 gol attı.
Üç yıl boyunca Fenerbahçede forma giyen futbolcu, 1969da, Metin Oktay'ın, İstanbul'da, Galatasaray - Fenerbahçe arasında oynanan jübilesinde, Metin Oktay kısa bir süre Fenerbahçe forması giyerken, maça Galatasaray formasıyla çıkarak, bu jübileyi ölümsüzleştirmiştir.
Milli takım kariyeri
1955 - 1961 seneleri arasında Fenerbahçede futbol oynayan Bartu, 28 kez milli oldu. 1958de Türkiye - Romanya maçında, kaleci Turgay Şeren'in sakatlanması üzerine, maçın son yedi dakikasında kaleye geçti ve bu maçta, Türk milli takımı oyuncusunun, kendi kalesine attığı gol sonucu, 1 gol yemiş oldu.
Futbol ve basketbol sonrası
1970 yılında futbolu bırakan ve spor gazeteciliği yapmaya başlayan Can Bartu, çeşitli basın ve yayın organlarında futbol yorumculuğu yaptı. 11 Nisan 2019 tarihinde hayatını kaybetti.
Günümüz
Bartu'nun; elinde basketbol topu, ayağında futbol topu bulunan heykeli 29 Haziran 2021 tarihinde Kadıköy'de açılmıştır.
Başarıları
Milli takım
Bireysel
Ziya Şengül

Ziya Şengül (1 Temmuz 1944, Plevne - 26 Şubat 2023, İstanbul), Türk eski milli futbolcu, teknik direktör ve futbol yorumcusu. Fenerbahçe ve Türkiye milli futbol takımının eski kaptanlarındandır.
Futbolculuk kariyeri
Ziya Şengül 1.78 m boyundadır.
Futbola Ankara PTT'de başladı. 20 yaşında Fenerbahçe'ye transfer oldu (1964). Transfer olduğu Fenerbahçe'de döneminin en başarılı oyuncularından biri oldu (1965). Sarı-lacivertli forma ile 5 lig (1964-65, 1967-68, 1969-70, 1973-74, 1974-75), 2 Türkiye Kupası (1967-68, 1973-74) ve 3 Cumhurbaşkanlığı Kupası (1968, 1973, 1975) şampiyonluğu yaşadı. Fenerbahçe ve milli takıma kaptanlık yaptı. Birer kez U-18 Milli ve U-21 Milli oldu. A Milli formayı 21 kez giydi, 17'sinde kaptanlık yaptı, Cezayir ve Bulgaristan maçlarında birer gol attı.
1974 yılında Nesrin Sipahi, Fecri Ebcioğlu, Osman, Şükrü, Cemil, Emin Cankurtaran, Didi ve Yılmaz ile birlikte kulübün bilinen ilk marşı olan sözleri Fecri Ebcioğlu'na ait Yaşa Fenerbahçe'nin kaydında yer aldı.
1975 yılında Fenerbahçe-Trabzonspor jübile maçıyla futbolculuğu bıraktı. Fenerbahçe'nin başında teknik direktör olarak 1979-80 yılında TSYD Kupası, 1980'de Başbakanlık Kupası kazandı. 1979-80 sezonunda ligde 9 galibiyet, 10 Beraberlik, 2 Mağlubiyet aldı (takımın attığı gol sayısı 22, yediği gol sayısı 16).
Futbol sonrası ve ölümü
2001 ile 2013 yılları arasında Telegol adlı spor programında, 2015 yılı eylül ayından itibaren tvem kanalında yayınlanan "Serbest Vuruş" adlı spor programında yorumculuk yaptı. Şengül, 26 Şubat 2023'te doğum yeri İstanbul'da organ yetmezliği nedeniyle 78 yaşında öldü. Cenazesi bir gün sonra Aşiyan Mezarlığı'nda defnedildi.
Selçuk Yula

Selçuk Yula (8 Kasım 1959, Ankara - 6 Ağustos 2013, İstanbul), Türk milli futbolcudur.
Futbolculuk kariyeri
Kulüp takımları kariyeri
Ankara Bahçelievler Deneme Lisesi'nden mezun olduktan sonra kazandığı Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Ekonomi Bölümünde okurken başladığı profesyonel futbolculuk kariyerinde ilk adresi Şekerspor oldu. 1979 senesinde, daha sonra yaşamı boyunca özdeşleşeceği çocukluk hayali Fenerbahçe'ye transfer oldu. Hızlı koşuları, futbol aklı, golcülüğü ve penaltılardaki ustalığı ile üne kavuştuğu Fenerbahçe'de iki sezon üst üste gol krallığı (1981-82, 16 gol; 1982-83, 19 gol) yaşadı. 230 defa giydiği ve dört sezon kaptanlığını yaptığı sarı-lacivertli forma ile 86 gol attı.
1986 senesinde, dönemin Almanya Bundesliga takımlarından SV Blau Weiss Berlin takımına transfer oldu. Bir sezon sonra Türkiye'ye dönerek Sarıyer kulübüne transfer oldu ve Sarıyer formasını dört yıl boyunca giydi. 1991 senesinde transfer olduğu Galatasaray'da geçirdiği son sezonunun ardından futbolculuk kariyerine son verdi. 21 kez formasını giyip 4 gol attığı A milli takımda 3 kez kaptanlık yaptı.
Jübilesini, aktif sporculuk yaşamını sonlandırdıktan 6 sene sonra, 22 Temmuz 1998 tarihinde Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda kendisi için organize edilen özel bir maçta Fenerbahçe forması ile yaptı. Bu jübile, 20 yıl süreyle Fenerbahçe'nin Başkanlık koltuğunda oturan Aziz Yıldırım döneminde, herhangi bir futbolcu için yapılan tek jübile organizasyonu olarak tarihe geçti.
Evli ve 1 kız çocuğu babası olan Yula, spor yaşamının ardından, birçok gazete ve televizyonda köşe yazarlığı ve spor yorumculuğu yaptı.
6 Ağustos 2013 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu 53 yaşında öldü. Cenazesi taraftarların büyük ilgi gösterdiği geniş katılımlı bir törenle Karacaahmet Mezarlığı'nda defnedildi.
Pueblo Kızılderilileri

Pueblo Kızılderilileri, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında New Mexico, Arizona ve Teksas eyaletlerinde İspanyolca halk» anlamına gelen pueblo yerleşimlerinde yaşayan Kızılderilileri ve kültürlerini belirten ortak ad. Bu kültürün karakteristik bir özelliği kurutulmuş çamurdan yapılmış evleridir. Geçimleri tarım ve ticaret üzerinedir. En iyi bilinenleri arasında Taoslar, Akomalar, Zuniler ve Hopilerdir.
ABD'de yerlilerinin tarihindeki en ileri medeniyet ve en kalabalık yerleşim birimleri bu bölgede görülmüştür.