John Langshaw Austin

John Langshaw Austin (1911 - 1960), gündelik dili incelemek suretiyle insan düşüncesini analiz etmeye çalışan dil felsefecisidir. Söz eylem kuramını geliştiren İngiliz filozof, 26 Mart 1911 yılında Lancesterda dünyaya gelmiş, 8 Şubat 1960 yılına Oxfordda hayata gözlerini kapamıştır.
Hayatı
Lancesterda doğmuş ve Oxfordda Balliol Kolejinde akademik eğitimini almıştır. 1952 yılından ölümüne kadar Oxford Üniversitesinde ahlak derslerine profesör olarak katılmıştır. Oxfordda bulunan en hatırı sayılır ahlak profesörlerinden biridir.
Austin, esasında ahlaktan daha çok dil felsefesiyle ilgilenmiştir. Özellikle 1955 yılında How to Do Things with Words adlı eseri ve ölümünden sonra yayınlanan ders notları sayesinde Austin, söz eylem kuramının kurucusu olarak kabul görmüştür.
Felsefi fikirleri
Austin Söylemek ve Yapmak (İng. How to Do Things with Words) eserinde doğru veya yanlış olarak nitelendirilebilecek cümlelerin genel ifadeler içinde sadece küçük bir yer kapladığını savunur. Bazı ifadeler doğruluk-yanlışlık içermek yerine söylenmeleri ile beraber bir eylem haline gelirler. İleri sürdüğü ilk teorisinde performatif (uygulayıcı) ve konstatif (oluşturucu) kavramları arasında fark olduğunu belirtmiştir.
Performatif ifadeler, başarı veya başarısızlık olarak adlandırılabilirken, konstantif ifadelerin doğru ya da yanlış olarak değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Daha sonraları Austin bu teorisini reddederek, her ifadenin eşzamanlı ve 3 boyutlu olduğunu ileri sürmüştür. Bunlar:
Düz söz (İng. Locution), bir sözlüğe ait olup, dilbilgisine sahip kelimelerin ifadeleridir. Bu aşamada kelimelerin gerçekliklerinin ölçümü yapılabilir.
Edim söz (İng. Illocution) ifadelerin görev ve rollerinden bahseder. Örneğin, bir özür dileme, bir emir verme ya da tespit edilen bir şeyi söyleme gibi.
Etkisöz (İng. Perlocution) ifadenin dolaysız aktarılmasıdır. Örneğin; verilen bir sözün tutulması olgusu.
Austinin edimsöz eylemi başarı koşullarının var olduğunu iddia etmiştir. Bu koşullar, öncelikli şart olarak eylemlerin icra edilmesini gerektirir. Austin, bu eylemlerin icrasının, belirli uzlaşılmış sonuçlara bağlı olduğunu belirtmiştir.
Söylemek ve Yapmak (Söz-eylem kuramı) Austinin asıl eseridir. Ancak bunun yanı sıra Felsefe Yazıları (İng. Philosophical Papers) ve Algı ve Duyarlılık (İng. Sense and Sensibilia) eserleri de ölümünden sonra yayımlanmıştır.
Metnin orijinal basımı Austinin el yazması şeklindedir (Bodleian Library, MS. Eng. Misc. C. 394/5) ve aynı başlık altında derse misafir olarak katılan birinin tuttuğu, 1955 yılında Austinin Harvardda William James Lectures (William James Dersleri) ders notları da vardır. Çeviri
Yapıtları
Kitapları
Sense and Sensibilia (Austin)|Sense and sensibilia. 1959. Oxford: Oxford UP, 1964.
Philosophical Papers. Ed. J. O. Urmson and G. J. Warnock. Oxford: Oxford UP, 1961, 1979.
How to do things with Words: The William James Lectures delivered at Harvard University in 1955. Ed. J. O. Urmson. Oxford: Clarendon, 1962. ISBN 0-674-41152-8 (Türkçesi: Söylemek ve Yapmak Harvard Üniversitesi 1955 William James Dersleri, (Çeviren: R. Levent Aysever), Metis Yayınları, 2009)
Makaleleri
"How to Talk: Some Simple Ways", Proceedings of the Aristotelian Society, Vol.53, (1953), pp. 227246.
"Other Minds". In Austin, J. L. Philosophical Papers (ed. J. O. Urmson & G. J. Warnock], Oxford University Press, (Oxford), 1961 [Originally published in 1946].
"Performative Utterances"" in Austin, Philosophical Papers (ed. J. O. Urmson & G. J. Warnock, Oxford, 1961.
"A Plea for Excuses". In Austin, Philosophical Papers (ed. J. O. Urmson & G. J. Warnock), Oxford, 1961.
"Performative-Constative" in The Philosophy of Language (ed. John R. Searle), Oxford: Oxford UP, 1971. 13-22.
"Three Ways of Spilling Ink", The Philosophical Review, Vol.75, No.4, (October 1966), pp. 427440.
Ayrıca Bakınız
Performativite
İngiliz filozoflar
1911 doğumlular
1960 yılında ölenler
Balliol College'da öğrenim görenler