Fikrimin İnce Gülü (roman)

Fikrimin İnce Gülü, Adalet Ağaoğlu'nun ilk baskısı 1976da yapılan romanı.
Almanyada otomobil fabrikasında işçi olan ve 1975 yılında bir yaz günü arabasıyla Kapıkule Sınır Kapısından Türkiyeye giren Bayramın doğup büyüdüğü köy olan Ballıhisara gittiği 7 saatlik zaman dilinde yaşadıklarını hikaye eden romanda insanların yabancılaşması ve içe yolculuğu anlatılır. Bayramın serüveninin yanına 12 Mart Muhtırası sonrası Türkiyesinin resimleri okuyucuya sunulur.<ref name=Berna>{{Web kaynağı |url=http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0002838. pdf |başlık=Berna Akkıyal, Adalet Ağaoğlunun Dar Zamanlar Üçlmesinde Kimlik Sorunsalı, Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Haziran 20052' |erişimtarihi=15 Nisan 2014 |arşiv-url=https://web.archive. org/web/20140124013830/http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0002838. pdf |arşiv-tarihi=24 Ocak 2014 |ölüurl=no }}</ref> Türk edebiyatının ilk yol romanı olarak kabul edilmektedir.
Roman ismini, roman kahramanı Bayrama sevgilisi Kezbanın hediye ettiği plakta yer alan Fikrimin İnce Gülü adlı şarkıdan alır. Cehalet, ihanet, zenginlik tutkusu, yalnızlık, ezilmişlik, sevgi temaları işlenir.
Yazarın ikinci romanıdır. Eserde hem objektif anlatım (yazarın sesi) hem de sübjektif anlatım (Bayramın ve diğer karakterlerin iç sesleri) tekniği uygulanmıştır.
Kitap, 12 Eylül Darbesinden sonra 4. baskısındayken Türk Silahlı Kuvvetlerini gözden düşürdüğü gerekçesiyle toplatılmış; iki yıl süren yargılama süreci sonunda aklanarak kitap ve yazarı serbest kalmıştır.
Sarı Mercedes ismiyle Tunç Okan tarafından sinemaya da uyarlanmıştır.
Başlıklar
Giriş
1 Numaralı Devlet Yolu
Yalova
Vapuru
40 Numaralı Yoldan Öteye
Daha Öteye
Kavşak
Özeti
Roman kahramanı Bayram, Münihte BMW fabrikasında, montaj hattında çalışan bir işçidir. Üç yılık çalışmanın sonunda biriktirdiği para ile bal rengi bir Mercedes araba alır. Balkız dediği otomobili ile 1975 yılının bir yaz günü memleketine dönüş yoluna çıkar. Yolculuk boyunca geçmişini anımsar.
Eskişehirin Ballıhisar Köyünde büyüyen Bayram, öksüzdür; onu amcası yetiştirmiştir. Yokluk ve sefalet içinde geçen çocukluğu sırasında hor görülmüştür. O yıllarda köye Ford marka bir otomobille gelen Adalet Partisi yöneticisine köylülerin gösterdiği abartılı saygıdan çok etkilenen Bayram, saygı görmek için lüks otomobil sahibi olmak gerektiğine inanır. Zamanla otomobile sahip olmak isteği tutku halini alan Bayram bu amacına ulaşmak için köyden kaçacaktır. Bu kaçışla amcasına olan vefa borcunu ve köyündeki Kezbanın aşkını hiçe saymıştır. Bayram, köyünden ayrıldıktan sonra Polatlı ve Ankarada çeşitli işlerde çalışmış; ardından Almanyaya işçi olmak için başvurmuş ve arkadaşı İbrahime ihanet ederek Almanyaya gidiş için onun sırasını kapmıştır.
Üç yıl sonra rüyalarındaki otomobille memleketine dönerken kendine güveni büyüktür. Bir an önce köyüne ulaşıp arabasıyla hava atmak için sabırsızlanır. Sahip olduğu otomobil nedeniyle herkesten ilgi, saygı, kıskançlık görmeyi beklemektedir. Sınırda gümrük görevlileri ona sıradan insan muamelesi yapınca hayal kırıklığına uğrar.
Üzerinde Güldenhouse yazılı bir kamyonetin tacizi yolda Bayramın canını sıkar. Sınır geçince polise şikayette bulunur; bir yabancı olarak kendisinin Almanyada yaşadıklarını Türkiyede bu kamyonet şoförüne yaşatmak ister ama başaramaz. Tersine, kendisi ceza ödemek zorunda kalır. Üstüne üstlük Mercedesinin yıldızının çalınması ve stop lambasının camının düşmesi ile içinde derin yaralar açılır.
Bayram, Balkızına gereksiz yük olmasın diye kimseye armağan getirmemiş; Almanyada yakınlaştığı Solmaz adlı kadını dahi arabasına almayı reddetmiştir; Münihten arkadaşı olan ve yolda karşılaştığı Veli, kendisinin aşırı yüklü aracından bir televizyonu almasını rica ettiğinde bu ricayı da reddeder. Gençliğinde, askerlik günlerinde vicdanını yitirmiştir; yolculuğuna devam ederken geçmişin anıları da onunla gelir. Diyarbakır - Siirt Sıkıyönetim Komutanlığında cip şoförlüğü yaptığı yıllarda siyasilere yapılan baskılara tanıklık edişi; kendisinin de keyfi olarak kimilerine vuruşu aklından çıkmaz. Bu arada karayolunda Velinin arabasını yolda savrulmuş görür ama durup yardım etmez.
Karayolunda hızla ilerlerken Fikrimin İnce Gülü'' şarkısını dinleyip durmaktadır. Bu, yıllar önce Kezbanın ona hediye ettiği plaktaki şarkıdır. Sürekli ümit verdiği Kezban uzun zaman onu beklemiş, ardından Ankaraya gelmiş; ağabeyinin yanında yaşayıp evlere temizliğe giderken Bayramı görmeye devam etmiştir ama Bayram ona bir çay veya simit bile ısmarlamamıştır. Çünkü kendisini Mercedes hayalinden uzaklaştıracak tek bir kuruş dahi harcamak istemez. Kezbanı yüzüstü bırakıp Almanyaya gittikten sonra onun Beyşehirli bir balıkçı ile evlenmek üzere olduğu Bayramın kulağına gelir ama köye vardığında arabasını gören kızın kendisine tekrar vurulacağına inanmaktadır. Ölüm döşeğinde olduğunu duyduğu amcası ise onunla gururlanacak ve kendisini affedecektir. İbrahimi ise kuzu çevirme yemeğe götürerek kendini affettirecektir.
İyi giyimi ve lüks otomobili ile güzel kadınları tavlayabileceğini sanan Bayram; Bursaya giderken Yalova feribotunda tanıştığı kadını arabasına davet eder ve kadın daha yanındaki koltuğa oturur oturmaz ona saldırır. Kadının çığlıklarla kaçması üzerine feribottaki herkese rezil olur. Bursa yolunda aksilikler peşini bırakmaz; arabasının susturucusu patladığı gibi sıçrayan bir taşla ön camı kırılır. Taş sıçratan kamyonun şoförü ile kavga edip yaralanır. Köy halkını büyüleyecek görüntüden iyice uzaklaşmıştır.
Sivrihisara çok yaklaşmışken kaza geçirir, aracının ön tamponu göçer. Köyünün girişinde karşılaştığı genç çobandan kötü haberleri alır: İbrahim Bayramın ihanetini çoktan öğrenmiş ve herkese anlatmıştır; Kezban Beyşehirli balıkçıyla evlenmiş, amcası ise hayatını kaybetmiştir. Köyde onu seven ve bekleyen hiç kimse yoktur. Hurda haline dönmüş aracıyla bir dörtyol ağzında kendini ispatlayamamış olmanın ezikliği içinde nereye gideceğini bilemez durumda kalır.