turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Doğanşehir

Doğanşehir, Doğu Anadolu Bölgesinde Malatya iline bağlı bir ilçe. Malatya'ya 58 km uzaklıkta, deniz seviyesinden yüksekliği 1290 metre olup, ova ve dağlık bir kısımda kurulmuştur, İlçenin doğusunda Adıyaman ilinin Çelikhan ilçesi, güneyinde Adıyaman ili Besni ve Gölbaşı ilçeleri, batısında Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesi, kuzey doğusunda Akçadağ ve Yeşilyurt ilçeleri bulunur. 2023 kahramanmaraş depremlerinde ilçe ağır hasar almıştır.
Tarih
İlçe tarihi ve mesire yerleri açısından zengindir. İlçe merkezinde tarihi sur kalıntıları MÖ 66 yılında Bizans döneminde yapılmıştır. Mesire yeri olarak Erkenek vadisinde bulunan şelale ile tabii yerleri, Sürgü kasabası içinde yer alan Pınarbaşı, Takaz, Göğtepe Yaylası sayılabilir.
İlçenin ilk yerleşiminin MÖ 66 yılında Romalılar tarafından oluşturulduğu sanılmaktadır. Kısa el değiştirmelerle 758 yılına kadar Bizanslıların elinde kalan Zipetra adlı ilçe, bu tarihte Abbasi halifesi Harun Reşit tarafından ele geçirilmiş ve imar edilmiştir. 857 yılına kadar Arapların elinde kalan ilçe, daha sonra Bizanslılar'ın eline geçmiş, 1399 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılmış, 1401 yılında ise Timur tarafından yağmalanmıştır. 1515 yılında tekrar Osmanlı topraklarına katılan ilçe 1877'den önceki adı Viranşehir veya Harapşehir olan ilçe, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Posof, Ardahan, Şavşat, Artvin ve Trabzon'dan getirilerek yöreye yerleştirilen halkından dolayı Muhacir Köyü diye adlandırıldı. Besni'ye bağlı bir köy iken aynı yılda nahiye merkezi olmuştur. 1929'da bucak merkezi oldu. 1933'te Doğanşehir adını alan ilçe, 1 Nisan 1946'da Akçadağ ilçesinden ayrılarak bağımsız bir ilçe durumuna getirilerek Malatya'ya bağlanmıştır.
Coğrafya
İlçenin yüzölçümü 1.290 km2'dir.
Ekonomi
İlçenin en önemli gelir kaynağı tarımdır. Son yıllarda önemli gelişme gösteren meyvecilik önemli bir geçim kaynağını oluşturmaktadır. Bunlardan Kayısı ve Elma en önemlileridir. Elmacılıkta son yıllarda önemli bir artış olmaktadır. Hayvancılık genel olarak köylerde yapılmaktadır. İlçe merkezi ve köylerinde geleneksel değerlere, mahalli örf ve adetlere önem verilmektedir.
Son yıllarda tütün yetiştiriciliği bir hayli önem kazanmıştır. İlçeye önemli bir sermaye girişi sağlayan tütün bitkisi artık neredeyse tek ürün haline gelmiştir. Bir zamanlar en popüler sanayi bitkisi olan şeker pancarının üretimi ise son 10 yıl içerisinde giderek azalmış ve artık günümüzde bitme noktasına yaklaşmıştır. Bir zamanlar meyvecilikte elmaya bir yönelme olsa da maliyetin yüksek olması, pazar sorunu gibi sorunlardan ötürü ilçede en çok yetiştirilen ve ilçeye en yüksek girdi sağlayan tarımsal bitki 2015 yılı itibarıyla tütündür.
Nüfus
İdari yapı
İlçenin 5 bucağı, 6 belediyesiyle 31 mahallesi vardır.
Reşadiye mahallesi 1986 yılındaki deprem afeti sonucu ikiye ayrılmıştır. Mahallenin yarısı Çelikhan yolu üzerindeki kısma taşınmıştır. Böylece iki tane Reşadiye Köyü oluşmuştur. Yakın dönemde taşınan köye resmi olarak Güzel Köy ismi verilmiştir.
Doğanyol

Doğanyol, Malatya'nın bir ilçesidir.
Tarihçe
1990 yılında ilçe statüsüne kavuşan Doğanyol ilçesinin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. 500 yıl kadar önce köy olarak kurulduğu, 80 yıllık belediyelik ve nahiye olduğu söylenmektedir. Doğanyol'un eski ismi "Keferdiz" olarak geçmesine rağmen, kaynaklarda "Kefersut" ve "Kefersük" olarak geçmektedir.
Osmanlı İmparatorluğu zamanında şimdiki Adıyaman ilinin Kahta ilçesine bağlı olan Doğanyol, daha sonra Elazığ iline, Cumhuriyetten sonra da Malatya iline bağlandı.
Yerleşim, Pütürge ilçesine bağlı bir belde iken Keferdiz olan adı, 19 Aralık 1963'te imzalanan bir Bakanlar Kurulu kararnamesi ile "Doğanyol" olarak değiştirildi.
Coğrafya
İlçenin yüzölçümü 233 km2 dir. İlçe Malatya'ya 90 km mesafede olup, ilçenin doğusunda Diyarbakır ilinin Çüngüş ilçesi, batısında Malatya ilinin Pütürge ilçesi, kuzeyinde ise Elazığ ilinin Sivrice ilçesi ile komşudur. Karakaya Barajı ilçe sınırları içerisindedir. Tarım için su ihtiyacı bu barajdan sağlanmaktadır. Kayısı yetiştiriciliği ilçedeki en önemli gelir kaynağıdır. Son yıllarda çilek ve nar yetiştiriciliği de artmaktadır.
Nüfus ve idari yapı
Yamaç, Örencik ve Köklükaya mahalleleri, 1992 yılında ilçeden ayrılarak Malatya'nın Pütürge ilçesine bağlanmıştır. İlçede 16 mahalle bulunmaktadır. İlçenin nüfusu 3.932 kişidir.
Bağlı mahalleler
İsak, Çolak, Akkent, Behramlı, Burç, Damlı, Gevheruşağı, Gökçe, Gümüşsu, Koldere, Konurtay, Mezra, Poyraz, Ulutaş, Yalınca, Yeşilköy.
Eğitim ve kültür
Okuma yazma oranı her sene itibarıyla yükselmektedir. İlçede ilkokul ve lise bulunmaktadır. Bunun yanı sıra öğretmen evi, kültür merkezi ve mesire alanları da bulunmaktadır.
Kale, Malatya

Kale, Malatya ilinin bir ilçesidir
Tarihçe
Eski adı "İzollu"dur. Köydeki eski bir kaleden bu yeni ismini almıştır. Malatya'nın en zengin ve en yeşil ilçesidir. İlçede bulunan ve şimdi Karakaya Baraj Gölü altında kalan Pirot höyük, bu bölgede çok eski zamanlardan beri yerleşimin olduğunu göstermektedir. Günümüzde bölgede yaşayan İzol aşiretinin 1600'lü yıllarda Şanlıurfa'dan bu bölgeye göç ettikleri Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde de belirtilmektedir.

İlçe yerel olarak izollu adı ile tanınmaktadır. İzollu bölgesi aslen ortasından geçen Fırat Nehri nedeniyle (Karakaya barajı) Elazığ ve Malatya tarafı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Yöre halkı kendini izol aşireti olarak tanıtmakta.
İlçe; Malatya-Elazığ karayolunun 45. km'sinde olup Kömürhan Köprüsü ilçe sınırları içerisindedir. Nüfusu yaklaşık 4 bin olup dağınık bir yerleşim şekline sahiptir. İlçenin temel geçim kaynağı kaysı olup az miktarda çilek üretimi ve hayvancılık da vardır. İlçe daha önce merkeze bağlı bir nahiye iken 1990'da çıkan kanunla ilçe statüsü kazanmıştır.
Nüfus
Kuluncak

Kuluncak, Malatya iline bağlı bir ilçedir.
Tarih
İlçenin yerleşim tarihi 100 veya 120 yıl öncesine dayanmaktadır. Yıllar önce yayla hayatı sürdüren Bıyıkbogazı, Başören, Konaktepe ve Karıncalık mahallesi sakinleri, kışın sığınak olarak kullanılan Kuluncak'ta sürüleriyle birlikte barınmak amacıyla ilçeye de kışı geçirmek üzere yerleşmişlerdir. Özellikle Konaktepe ve Başören köyleri yaylalarında oturanlar zamanla su kıyısı olan kuytu yerde yerleşik düzene geçerek Kuluncak'ın oluşmasına zemin hazırlamışlardır. İlçenin adı, kuytu bir alanda olduğu için kuytucak kelimesinden geldiği sanılmaktadır. Daha sonra Kuluncak olarak değişmiştir.
Coğrafi durum
Kuluncak ilçesi Malatya iline 110 km. mesafede olup il merkezinin kuzey batısında bulunmaktadır. Kuluncak İlçesi sınırları mülki taksimata göre belirlenmiş olup, kuzeyde Sivas ili Kangal İlçesi ile 25 km., doğuda Malatya ili Hekimhan ilçesi ile 46 km, güney ve güneybatıda Malatya ili Darende ilçesi ile 22 km., batıda Sivas ili Gürün İlçesi ile 26 kmlik mülki sınırlar ile çevrilmiş olup, toplam 119 kmlik mülki sınırlara sahiptir. Hekimhan ilçesine 27 km, Darende ilçesine 47 km, Sivasın Kangal ilçesine 110 km, Gürün ilçesine de 80 km mesafede bulunmaktadır.
Arazinin büyük bölümü dağlık ve engebelidir. Ortalama rakım 1250-1350m civarında olup ortalama eğim 40 derecedir. İlçe genel olarak vadi içerisine kurulu olup Tohma Çayı üzerinde konuşlanmıştır.
İdari yapı
Önceleri Darende ilçesine bağlı bir kasaba olan Kuluncak 1972 yılında belde ve 20 Mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsünü almıştır.
30 Mart 2014 Mahalli İdareler Seçimleriyle birlikte yeni büyük şehir yasasından dolayı köylerin tamamı mahalle statüsü kazanmış olup, ilçeye bağlı olan Sofular Belediyesi tüzel kişiliği sona erdirilerek mahalleye dönüştürülmüştür. Bu nedenle ilçeye bağlı toplam 28 idari birim (mahalle) mevcuttur.
Nüfus
Yeraltı kaynakları
İlçe yer altı kaynakları bakımından oldukça zengin bir yapıdadır. Başta toryum, demir, çinko, altın, manganez olmak üzere birçok maden sondajı yapılmaktadır. İlçede faal bir mermer ocağı bulunmaktadır. Ayrıca Alvar köyünde bulunan termal suyun sondaj çalışmaları yapılmaktadır.
Kültürel miras
Eşref Höyük, Kabak Abdal Türbesi, Genç Roma Dönemi'ne ait olan zemin üzerine Mozaik Sütunlar ve Bicir köyü taşlı tarla mevkiinde bulunan Bicir Yamaç Yerleşimi sayılabilir.
Yazıhan

Yazıhan, Malatya iline bağlı bir ilçedir. Yazıhan Malatya'ya 40 km uzaklıkta 900 rakımında, doğusunda Fırat Nehri'nin kolu (Kuruçay) ve Elazığ il sınırı, batısında Hekimhan, kuzeyinde Arguvan-Hekimhan, güneyinde Malatya il merkezi ile Akçadağ bulunmaktadır.
Tarihçe
Yazıhan ilçesinin tarihi tam olarak incelenememiştir. Yazıhan ilçesi Çin'in başkenti Pekin'den başlayıp MS 14. yüzyıla kadar uzanan İpek Yolu - Bakır Yolu kervanlarının konakladığı Suriye-Malatya, Gürün-Kayseri, Hekimhan-Sivas, tali yolu üzerinde yer almış, tarihi MÖ'ye kadar dayanmaktadır.
Yerleşim yeri olarak 16. Yüzyıla dayanan Fakat Buzluk mahallesindeki yapay mağaralardan anlaşıldığına göre, ilk yerleşmenin milattan önceki yıllara kadar uzandığı bilinmektedir. Özellikle Fethiye Köyü içinde bulunan höyük ve Kuruçay boyuca sıralanmış olan höyükler Geç Hitit dönemi yerleşmelerinin tipik özelliklerini göstermektedir. Ayrıca Ansır vadisine yer alan tarihi yerleşmeler ise Roma, Bizans ve Hrsitiyanlık dönemi izleri taşımaktadır.
Günümüze kadar çeşitli toplulukların yönetiminde kalan ilçe toprakları Osmanlı Devleti'nin eline geçtikten sonra imar görmeye başlamıştır. Yazıhan'da yerleşim, mezra olarak başlamış 1936 yılında demiryolunun, 1937 yılında karayolunun gelmesiyle önce köy; daha sonra 1947 yılında nahiye statüsünü kazanmıştır. Yazıhan Malatya'ya 40 km. uzaklıkta 900 rakımında, doğusunda Fırat Nehri'nin kolu (Kuruçay) ve Elazığ il sınırı, batısında Hekimhan, kuzeyinde Arguvan-Hekimhan, güneyinde Malatya il merkezi ile Akçadağ bulunmaktadır.
İlçeye isim olan Han da, bu dönemden kalan en önemli tarihi yapılardan biri sayılır. Merkez ilçeye bağlı bir köy iken, 9 Mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla ilçe haline getirilen Yazıhan'da belediye teşkilatı 20 Ağustos 1990 tarihinde kurulmuştur.
Coğrafya
İlçe, yeryüzü şekli itibarıyla güneyden kuzeye bir eğim göstermektedir. Kuzey tarafından dağlık ve vadilik alanlar, arazinin % 50'sini oluşturmaktadır. İlçenin % 50'si yarı sulu düz arazi olmakla beraber tarıma ve yerleşime müsaittir. İlçe arazisinin % 60'ı dağlık, % 40'ı ise tarıma elverişlidir.
Nüfus
Ekonomi
Yörenin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Tarımda makineleşme, gübreleme ve ilaçlama gelişmiş, halk boş zamanlarda genellikle halıcılıkla uğraşmaktadır.
Kültür ve sanat
İlçede tarihi eser olarak Fethiye mahallesi Hasan Patrik Camii, 1556 yılında Beylerbeyi Abdullah Selamoğlu Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. MÖ'sine ait olduğu kabul edilen İriağaç mahallesi Ünür mezrası kalesini sayabiliriz.
Ahmetli

Ahmetli, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan Manisa ilinin ilçelerinden biridir.
16.530 nüfuslu ilçenin halkı geçimini üzüm, pamuk, (kırmızı, tarhanalık, salçalık) biber, domates, tütün ve zeytin üretimi yaparak sağlar. Doğusunda Salihli, batısında Turgutlu bulunur. Ege Bölgesi'nin en verimli üzüm bağlarının Ahmetli ovasında olduğu belirtilmektedir.
İlçede Celal Bayar Üniversitesi'nin bölümleri de bulunmaktadır. İzmir-Ankara asfaltı üzerinde olup ulaşımı kolay bir ilçedir.
Nüfus
Gölmarmara

Gölmarmara, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan Manisa ilinin ilçelerinden biridir.
Gölmarmara, Manisa ilinin en küçük ilçelerinden biridir. İsmini ilçe sınırları içerisinde bulunan Marmara Gölü'nden almaktadır. İlçe Ege Bölgesi'nin Kuzeybatı'sında yer alır. Batısında Saruhanlı, kuzeyinde Akhisar ve Gördes, güneydoğusunda Salihli, güneybatısında Ahmetli ve Turgutlu bulunmaktadır. İlçe, Marmara Dağı'nın eteğinde kurulsa da zamanla ovaya yayılmıştır.
Nüfus
Ekonomi
İlçenin en önemli ekonomik faaliyeti tarımdır. Yaz ayların özellikle kavun, karpuz, sanayi tipi domates, sofralık domates, sanayi tipi kırmızı biber, yeşil biber, üzüm ve zeytin üretimi yoğun olarak yapılırken, son dönemlerde mısır ekimi de artmıştır. Bölgenin eski tarımsal faaliyeti olan tütün üretimi de devam etmektedir. Kış aylarında ise lahana, brokoli, karnabahar gibi ürünlerin tarımı yapılmaktadır.
Marmara Gölü
Gölmarmara ile Salihli arasında bulunan Alüvyal set gölüdür. Gölün bulunduğu oluk Gediz havzasına bağlanır. Kuzeybatıdan Güney doğuya doğru uzanan fayların sınırlandırdığı bu alanda, Menderes masifinin formasyonları ve alüvyonlar yaygındır. Marmara Gölü doğal bir set gölü olmasına rağmen, yapay kanalları vasıtasıyla baraj gölü fonksiyonu kazanmış bir göldür. Göle bağlanan kanallar kış aylarında önemli miktarda suyun depolanmasını sağlarken, gölden tarım alanlarına yönelmiş olan kanallarda yaz aylarında sulamaya katılmaktadır. Marmara Gölüne Gediz ırmağından su aktarılmaya başlanmıştır. Gölün sulak alan olarak önemi artmaktadır. Marmara Gölünün bulunduğu sahada Paleozoik yaşlı araziler yaygındır. Bunlar şist ve mermerlerden oluşan fomasyonlardır. Gölün Kuzey batısındaki tepelerde vaktiyle işletilen mermer ocakları şimdi terkedilmiştir. Evliya Çelebinin Mermere (Mermercik) diye bahsettiği Gölmarmara adı bu ocaklardan almıştır. Gölmarmaranın yanıbaşındaki bu tepeye Marmara dağı adı verilmiştir. Marmara Gölünün drenaj alanının 1780 kilometrekare olmasına karşılık kurak iklim koşullarının etkisi altındadır. Gölmarmara yarı nemli ve park görünümlü kuru orman vejetasyonu (Bitki örtüsü) olarak çıkmaktadır. Marmara Gölüne su toplama alanındaki yazın kuruyan küçük derelerden ve Akpınar kaynaklarından su gelmektedir. Kurak geçen yıllarda göl seviyesi düşerken, yağışlı geçen yıllarda yükselmektedir.
Kırkağaç

Kırkağaç, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan Manisa ilinin ilçelerinden biridir. Manisa'nın küçük ilçelerinden biridir. Nüfusu 38.000 civarındadır. Kendi adıyla anılan ova ve Yund Dağı eteklerinde kurulmuştur.
Tarihi
İlçe tarihine dair net bilgiler bulunmasa da çevrede yapılan kazılarda ilk yerleşimin Antik Yunan dönemindeki Mysialılara dayandığı öngörülmektedir. Beylikler döneminde Karesi Beyliği'ne bağlı olan ilçe daha sonra Osmanlı himayesine girmiştir.
İlçe, Cumhuriyet'in ilanından sonra gerçekleştirilen Mübadele ile beraber Yunanistan'dan gelen mübadiller şehre yerleştirilmiştir. Özellikle Midilli, Drama'nın Pravişte kazasının Esirli, Paliohor, Dranova köyleri ile Selanik Avrethisar Paprat muhacirleri Kırkağaç'a iskan edilmiştir.
Coğrafya
Kırkağaç, Manisanın kuzey batısında, İzmir-Bandırma demiryolu üzerindedir. Manisaya uzaklığı 79 km. dir. Denizden yüksekliği 100 mdir. Kuzeyinde Savaştepe ilçesi, güneyinde ve doğusunda Akhisar ilçesi, batısında Soma ilçesi ve Çamlıca Dağı (1100m), kuzey doğusunda 650 m. yüksekliğinde Musluk Dağları ve Siledik tepesi bulunur.
İklimi
İlçe Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Genel olarak ılımandır. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Ova kısımlarında havalar kışın ılık, yazın sıcak geçer. Dağlık kesimde kışlar biraz sert, karlı ve soğuk, yazlar daha serin gözlenmektedir..
İdari Yapı
Mahalleler
İlçeye bağlı 47 muhtarlık bulunmaktadır.
Komutanlıklar
İlçede 6. Jandarma Komando Eğitim Alay Komutanlığı bulunmaktadır.
Sportif Faaliyetler
Futbol
İlçenin Amatör Lig'inde mücadele eden Acar İdman Yurdu adında futbol takımı vardır.31
İzcilik
Kırkağaç'ta Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı bir izci tesisi bulunur. İzci ve sporcuların kullandığı bu tesis ilçede bulunan Sarıkız Mezarlığı yakınında bulunur.
Ekonomi
Tarım
İlçenin en önemli geçim kaynağı tarımdır. Özellikle kavun, ilçenin en önemli tarım ürünüdür.
Son yıllarda Kırkağaç Kavunu, Karakurt Ovasında daha kaliteli bir şekilde yetişmektedir.
Turizm
Kırkağaç'taki gezilip görülecek yapı ve alanlar şunlardır;
Nakrasa
Stratonikeia
Khliara
Yortan
Kaya mezarları
Tarihi Çiftehanlar Camii
Kırık Minaresi
Sarı Hoca Camii
Eski Rum/Ermeni evleri
Nüfus
Ömerli

Ömerli, Mardin ilinin bir ilçesidir.
Ömerli, 1953 yılına kadar Savur ilçesine Maserti adıyla bağlı bulunan sırasıyla bir köy ve bucaktır. Kayıtlara göre Cumhuriyetin ilk yıllarında da bucak olduğu bilinmektedir. 1953 yılında bucak statüsü sona erdirilip ilçe yapılmış ve Mardin iline bağlanmıştır.
İlçe merkezinde Süryanilerden kalma Mor Cercis (Gevergis) Kilisesi bulunmaktadır, kilise restore edilip ibadete açılmıştır.
Mardin merkeze 26 km uzaklıktadır.
İlçe susuz yetişen üzümleri ile ünlüdür ve bağ bozum şenliği yapılmaktadır.
Nüfus
Savur

Savur, Mardin ilinin bir ilçesidir.
Savur, Kürtçe Stewre Arapça "savr" olarak da kullanılan, boyun anlamına gelen Süryanice "savro" sözcüğünden türemiştir., "Şuara" adını almış daha sonra Süryaniler tarafından "Suara" adı verilmiştir.
Tarihçe
Mezopotamyaya hakim olan kavimler burayı da etkilemişlerdir. İlçenin tarihi Hititlere kadar uzanmaktadır. Roma ve Bizans İmparatorluğu hakimiyetinde, Sasani ve Melikşah dönemlerinde de yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Savur ilçesinin merkezi, kalesi, kaya evleri, eski Ulu Camii, Romaniye ve Mor Yuhanın (Dereiçi Köyü) kiliseleri, türbeler ve Başkavak Köprüsü ile tarihi bir görünüme sahiptir.
Coğrafya
Dağ yamacına kurulmuştur. il merkezine 47 km uzaklıktadır.
Nüfus
Ekonomi
Kavakçılık, tahıl ekimi, bağcılık, sebzecilik önemli gelir kaynaklarıdır. Yer fıstığı ve kiraz yetiştiriciliği yapılmaktadır. Yörenin tek şarap fabrikası atıl durumdadır.
Çatalpınar

Çatalpınar, Ordu ilinin bir ilçesidir. Fatsa'ya 20 kilometre, Altınordu'ya 56 km uzaklıktadır. Geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. Fındık yetiştirilir. Burada fındık yetiştirilmeden önceki geçim kaynağı mısır idi.
Etimoloji
İlçenin ilk adı Çatak'tır. Bu isim 1900 'lü yıllarda buradan geçen yolcuların konakladığı bir han bulunurdu. Ordu'nun Aybastı ve Fatsa ilçelerinden gelenler burada çatıştıkları için yerleşim yeri Çatak adını almıştır. Çatak daha sonra belde olunca, ilçeyi bir çatal gibi arasına alan Bolaman ve Keş ırmaklarından esinlenerek yerleşim yerinin adı daha sonra Çatalpınar olarak değiştirilmiştir.
Nüfus
Çaybaşı

Çaybaşı, Ordu ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin merkezidir.
Tarihçe
Bugün Çaybaşı adını taşıyan yerleşmenin eski adı Çilader'dir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çilader () olarak geçer. Bu sırada bi köy olan Çilader, Ordu vilayetinin Ünye kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 586 kişiden oluşuyordu.
Çilader, 1950 genel nüfus sayımında bir köy olarak Tekkiraz bucağına bağlanmıştı. Bu sırda Ünye ilçesi, Karakuş, Tekkiraz ve merkez nahiyelerinden oluşuyordu. Tekkiraz bucak merkezinin nüfusu 478 kişiden oluşurken, Çilader köyünde 896 kişi yaşıyordu. Beş yıl sonra yapılan genel nüfus sayımında "Ciladere" olarak yazılmış olan Çilader, aynı zamanda 20 köyü kapsayan bir nahiyeydi. Tekkiraz nahiyesinin bazı köyleri Çilader nahiyesine bağlanmıştı. Bı sırada Karakuş, Akkuş adıyla kaza olduğu için Ünye kazası Çilader, Tekkiraz ve merkez nahiyelerinden oluşuyordu. Nahiye merkezi Çilader'in nüfusu 946 kişiden oluşuyordu. Çilader nahiyesinin toplam nüfus ise, 18.982 kişiyi kapsıyordu.
Bucak merkezi Çilader adı, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında kanunla Çaybaşı olarak değiştirilmiştir. Nitekim bucak merkezi, Çaybaşı (Çilader) olarak kaydedilmişken, bucak olarak Çilader adı korunmuştur.<ref>{{Web kaynağı |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC. pdf |başlık=Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 459. |erişimtarihi=28 Nisan 2022 |arşiv-url=https://web.archive. org/web/20200218091504/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC. pdf |arşiv-tarihi=18 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> 1965 genel nüfus sayımında ise, bucak Çaybaşı, bucak merkezi de Çaybaşı (Cilader'') olarak yazılmıştır. Çaybaşı, 20 Ağustos 1971'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 1975 yılında gelindiğinde bucak merkezi Çaybaşı, belediyesi ve postanesi olan bir yerdi. Nüfusu 2.305 kişiden oluşuyordu. Çaybaşı bucağı sınırları içinde 28 köy bulunuyordu ve bu köylerin toplam nüfusu 34.240 kişiden oluşuyordu. Çaybaşı bucağında nüfus açısından en büyük yerleşme Yoğunoluk köyüydü ve köyde 3.586 kişi yaşıyordu.
Çaybaşı, Ünye ilçesine bağlı bucakken, 1990 yılında ilçe ve ilçe merkezi olmuştur. Bu sırada Çaybaşı ilçesi, Akbaba, Devecik, Eğribel, Göksü, İçeribükü, İlküvez, Kapılı, Köklük ve Kurudere olmak üzere dokuz köyü kapsıyordu. İlçe merkezinin nüfusu 6.526 kişi, ilçeninki de 15.195 kişiden oluşuyordu.
Coğrafya
Çilader kasabası, Ordu il merkezine? km uzaklıktadır. Çilader ilçesinin kuzey ve doğusunda Ünye ilçesi, batısında İkizce, güneyinde Akkuş ilçe sınırları bulunur. Yüzölçümü 165 km2'dir. İlçe merkezi, Akçay ve Cüri ırmakları arasında yükselen arazi üzerinde kuruludur. Yörede güneye doğru yükselen arazide görünüşe yassı topoğrafya şekilleri hakimdir.
Nüfus
İlçe, 26 mahalleden oluşmaktadır.
Gülyalı

Gülyalı, Ordu ilinin bir ilçesidir.
Eski adı Abulhayr'dır. 1987 yılında ilçe haline geldikten sonra Gülyalı adını almıştır. Ordu ilinden Giresun istikametinde 8. km'dedir. Halkın çoğunluğunu Türkmen/Çepniler oluşturur. Geçim kaynağı ağırlıklı olarak fındık üretimidir. Tarım alanında fındık üretiminin yanı sıra kivi ve ceviz üretimleri de yapılmaktadır. Hayvancılık alanında ise süt ve besi hayvancılığıyla birlikte Arıcılık yani Kestane Balı üretimi yapılmaktadır. Son yıllarda ilçeye yapılan yatırımlar ve mavi Bayrak Projesinin de katkısıyla turizm yatırımları ön plana çıkmaktadır. Gülyalı Ordu ilinin mavi bayraklı plajlarına, sahillerine sahip deniz kenarı ilçelerinden biridir.
İlçeye uzun yıllar yapılması planlanan Türkiye'de ve Avrupa'da ilk, Dünya'da ise üçüncü olan denizin üzerine yapılmış Ordu-Giresun Havalimanı 2015 yılında tamamlanmış ve uçuşlar yapılmaya başlanmıştır.
Nüfus
Gürgentepe

Gürgentepe, Ordu ilinin bir ilçesidir. 4 Temmuz 1987 tarihinde ilçe olmuştur. 7 Ağustos 1955 tarihinde Akmescit ve Ağızlar köylerinin birleşmesiyle Gölköy ilçesine bağlı bir belde olarak belediye birimleri kurulmuştur. Yaz aylarında okulların tatil olması ve fındık zamanı geldiğinde nüfusu genellikle artmaktadır. Ordu şehir merkezine 1 saat; Tokat'a ise 4 saat uzaklıktadır.
Nüfus
İdari yapısı
Ordu ilinin büyükşehir olması ile beldeleri ve köyleri mahalle statüsüne geçmiştir.
İlçe merkezine bağlı mahalleler Döşek, Ağızlar, Akmescit, Akoren, Akyurt, Muratçık, Okçabel, Göller, Cumhuriyet;
Belde olup, Ordu ilinin büyükşehir olması dolayısıyla mahalle statüsüne geçenler Işıktepe ve Eskiköy.
Köy olup mahalle statüsüne geçenler Bahtiyarlar, Alaseher, Tuzla, Şirinköy, Hasancık, Gültepe, Gülbelen, Tikenlice, Tepeköy olmuştur. En büyük mahallesi Işıktepe Mahallesidir.
Alaseher, Bahtiyarlar, Tikenlice, Gülbelen, Gültepe, Hasancıkpınarı, Şirinköy, Tepeköy, Tuzla, Eskiköy, Işıktepe, Ağızlar, Akmescit, Akören, Akyurt, Döşek, Göller, Muratçık, Okçabel, Cumhuriyet, Yurtseven, Çatalağaç, Kirazgüneyi mahallelerinden oluşmaktadır.
Ortalama nüfusu 3.500' dür. Kuzeyinde Çamaş, doğusunda Ulubey, güneyinde Gölköy, kuzey batısında Çatalpınar, güney batısına Kabataş ilçeleri vardır.
Kabadüz

Kabadüz, Ordu ilinin bir ilçesidir.
Ordu ilinden akan Melet Irmağının hemen doğusunda kurulmuş Doğu Karadeniz bölümünde kalan ilçeye 19 mahalle bağlıdır. Kabadüz, 1870'te nahiye olmuştur. 31 Aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşmüştür. 1990 yılında ise ilçe olmuştur. İlçe ordunun 21 km güneyinde 600 rakımlı bir sırt üzerine kuruludur. Halkının önemli bir bölümünü Horasan Türkmenleri oluşturur. İlçeye bağlı yüksek yaylalar ve bu yaylalardaki meralar, otlaklar hayvancılığın gelişmesine katkıda bulunmaktadır. İlçede seracılık, ceviz, çay ve kivi yetiştiriciliği de gelişmektedir. Çambaşı yaylasının turizm merkezi ilan edilmesiyle yörede yayla turizmi hızla gelişmektedir.
Nüfus
İlçeye bağlı 19 mahalleden oluşmaktadır.
Hasanbeyli

Hasanbeyli, Osmaniye ilinin en az nüfuslu ilçesi.
Nüfus
İlçe; 6 köy ve 4 mahalleden oluşmaktadır. MHP Genel Başkanı Dr. Devlet Bahçeli'nin eski köyü olan Hasanbeyli ilçesinde 1 Genel Lise ile 2 İlköğretim okulu mevcuttur. Denizden 800 metre yükseklikte olan ilçe yazları Osmaniye'nin yaylalarından biri durumundadır. Ayrıca yazları 5000 kadar nüfusa ulaşan Almanpınarı adlı bir yaylası da olan Hasanbeyli, bölgenin en güzel kiraz ve domateslerinin de yetiştiği bölge olarak tanınıyor.