turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Placeopedia

Placeopedia, Google Maps resimleri (uydu fotoğrafları dahil) ve Wikipedia maddelerini birleştiren, içeriği kullanıcılar tarafından belirlenen bir coğrafya sözlüğüdür. Placeopedia, Birleşik Krallık merkezli mySociety tarafından Eylül 2005'te kurulmuştur.
Kullanıcılar belirli bir bölgeyi o bölgenin İngilizce Vikipedi sürümündeki maddeyi kullanarak işaretleyebilmektedirler. Bu, eşlemin Vikipedi maddelerine olan bağlantılarıyla birlikte görüntülenmesini sağlar. İşareti koyan kullanıcılar görülebilmekte ve düzeltme istekleri Placeopedia yöneticileri tarafından değerlendirilmektedir.
Sistemdeki bilgilere Google Earth üzerinden de ulaşılabilir. Yer bilgileri bir KML dosyasında saklanır.
Site, Creative Commons lisansını kullanan bir RSS veri kaynağı da sunmaktadır. Sitenin veritabanı birkaç dosya biçiminde indirilebilmektedir.
Site, ilk açıldığında kullanıcıların e-posta adreslerini kullanarak üye olmalarını zorunlu kılıyor ve veritabanının indirilmesine izin vermiyordu. Bu kısıtlamalar artık söz konusu değildir.
Google Earth resimlerini Wikipedia maddeleriyle bağlantılandıran birçok proje başlatılmıştır ancak coğrafi koordinatları doğrudan Google Earth'ten alan bu uygulamalar kullanıcı girdilerine gerek duymamaktadır.
GFÜ Sun Dome

GFÜ Sun Dome ya da Yuengling Center, ABD, Florida eyaletinin Tampa kentinde bulunan Güney Florida Üniversitesi kampüsünde yer alan bir spor kompleksidir. Yapımına 1977 yılında başlanmış ve 1980 yılında tamamlanmıştır. Kapasitesi 10,411'dir. Okuldaki spor ve kültürel olaylara ev sahipliği yapmaktadır. DMX, Whitney Houston, Elton John ve Frank Sinatra gibi ünli sanatçılar burada konser vermiştir.
Florida'daki basketbol salonları
Florida'daki müzik tesisleri
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki boks tesisleri
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki jimnastik tesisleri
Tampa'daki spor mekanları
1980'de Florida'da kurulan oluşumlar
1980'de tamamlanan spor mekanları
Elektron taşıma sistemi

Elektron taşıma sistemi veya elektron taşıma zinciri (İngilizce: Electron Transport System), NADH ve FADH2 gibi elektron taşıyıcılarının verdikleri elektronları ETS elemanlarında redoks tepkimelerine sokarak ATP üretimini sağlayan sistemin adıdır. Kristada bulunur. Kıvrımlı olan zar yüzeyinin genişlemesini saglar. Böylece enzimlerin etkinliklerinin artmasına olanak sağlar. Elektronlar, son elektron alıcısı oksijene varana kadar ETS elemanları boyunca taşınırlar ve enerji kaybederler. Elektronların verdiği enerji ETS elemanları tarafından protonların aktif taşınmasında kullanılır ve ETS elemanlarının üzerinde bulunduğu çift katlı fosfolipid zarının iki tarafında potansiyel fark oluşturulur. Bu potansiyel fark daha sonra ATP sentezi için kullanılır. Burada ATP sentezi H+ iyonlarının derişim farklılığına bağlı olarak dışarı pompalanır. Bu sırada ATP sentez enzimi aktifleşir ve ATP sentezlenir. ETS elemanları, ökaryotik hücrelerde mitokondri ve kloroplast organellerinde bulunur.
Mitokondriyel ETS
Ökaryotik hücrelerde enerji temel olarak organik bileşiklerin oksidatif fosforilasyonu ile elde edilir. Oksidatif fosforilasyonun gerçekleşmesi için mitokondrinin iç zarının iki tarafında bir potansiyel fark oluşturulması gerekir. ETS, bu potansiyel farkı NADH ve FADH2'nin verdiği yüksek enerjili elektronlardan aldığı enerjiyle protonları (H+) mitokondri matriksinden zarlararası bölgeye taşıyarak sağlar. ETS elemanları 4 tanedir ve Komplex I, Komplex II, Komplex III ve Komplex IV adlarını alırlar.
Kompleks I
Kompleks I (NADH dehidrojenaz veya NADH:übikinon oksidoredüktaz, EC 1.6.5.3.), 42 farklı polipeptid zincirinden oluşan bir yapıdır. Yapısında FMN içeren flavo proteinler ve Fe-S merkezler bulunur. L harfi şeklindedir. Bu L harfinin bir kolu matrise sarkmakta, diğer kolu mitokondri iç zarının içine doğru yatay şekilde uzanmaktadır. İki birbirine bağlı ve aynı anda gerçekleşen reaksiyonu katalize eder. Bu reaksiyonlardan birincisi NADH'tan alınan iki elektronun übikinon molekülüne (Q) aktarılarak übikinol (QH2) elde etmedir. İkinci reaksiyon ise birinci reaksiyondan elde edilen enerjiyle 4 protonun matristen zarlar arası bölgeye pompalanmasıdır. Matriks, zarlararası bölgeye göre daha negatif olduğundan, N tarafı, zarararası bölge de görece daha pozitif olduğundan P bölgesi adını alır. Bu iki reaksiyon, sırasıyla, şöyle gösterilebilir:
NADH + H+ + Q - NAD+ + QH2
ve
4HN+ - 4HP+
Buna göre Kompleks I'de gerçekleşen toplam reaksiyon;
NADH + 5HN+ + Q - NAD+ + 4HP+ + QH2
Hücresel solunum
WUSF (FM)

WUSF (FM) ABD'nin Florida eyaletinin Tampa şehrinde bulunan bir radyo kuruluşudur. Radyonun sahibi Güney Florida Üniversitesi'dir. 89.7 kanalından yayın yapar. Şirket 1963 yılında, üniversitenin kuruluşundan 7 yıl sonra kurulmuştur. 2008 itibarıyla halen yayın hayatına devam etmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri radyo kanalları
Üniversite radyoları
1963'te kurulan radyo kanalları
Florida medyası
Mitokondriyal DNA

Mitokondriyal DNA (mtDNA), mitokondri organelinin sitoplazmaya benzer bir sıvı ile dolu olan matriks adı verilen bir kompartımanında bulunan, çift zincirden oluşmuş halkasal yapılı bir nükleik asittir. Her hücrede bir çift Kromozomal DNA bulunurken, mtDNA hücre başına 100-10.000 kopyaya sahip olabilir. Mitokondriyal DNA maternal kalıtım gösterir, bir başka deyişle anneden çocuklara aktarılır.
Keşfi
mtDNA, 1963te ilk defa Margit M. K. ve Sylvan Nass tarafından elektronmikroskobunda gözlemlenmiş, ardından 1964te Ellen Haslbrunner, Hans Tuppy ve Gottfried Schatz tarafından biyokimyasal ölçüm metotlarıyla keşfedilmiştir.
Yapısı
İnsanlardaki mtDNA çift sarmallı halkasal yapıya sahip olup, 16 569 baz çiftinden (bp) ve 37 genden oluşmaktadır. Bu genlerden 13ü solunumda görev alan protein komplekslerinin protein alt birimlerini kodlayan mRNA, 22si tRNA ve 2 tanesi de rRNA (12S ve 16S))dır.
Mitokondri kendi DNAsına ve bu DNAya özgü bir DNA-polimeraza (çekirdek tarafından kodlanan Pol γ) sahip olmasına rağmen ana hücreden bağımsız olarak bölünemez ve çoğalamaz. Fakat yine de mitokondrinin bölünme frekansı hücreye direkt olarak bağımlı değildir. Mitokondrinin yapısını oluşturan proteinlerin %90nı hücre çekirdeğinde bulunur ve sitoplazmada sentezlenir. Sentezlenen proteinler bir translokasyon mekanizması (TOM/TIM) yardımıyla mitokondrinin dış ve iç zarından mitokondri içerisine taşınırlar.
Son olarak, mtDNA mitokondri matriksi içerisinde "Nükleotit" adı verilen özel yapılar seklinde organize olmuştur. Bu yapı hücre çekirdeğine eşdeğer niteliktedir ve prokaryotlarda da bu yapı bulunmaktadır. Nükleotitler nükleikasitlerin yanı sıra proteinleri de yapısında bulundurmaktadır.
mtDNA birkaç istisna dışında sadece anneden alındığından dolayı (Yakın zamanda mtDNAnin babadan (paternal) kalıtımı birkaç hayvan türünde bulunmuştur.) daha çok soy, ırk, filogenetik araştırmalarda, özellikle çağlar boyunca ırkların ve türlerin ne zaman ayrıldıklarını tahmin etmekte kullanılmaktadır.
Evrimsel Biyoloji'de kullanımı
mtDNA, mitokondrinin hücresel solunumdaki kritik rolü göz önüne alındığında ökaryotik organizma boyunca korunur. Bununla birlikte, daha az verimli DNA onarımı nedeniyle (nükleer DNA ile karşılaştırıldığında) nispeten yüksek bir mutasyon oranına sahiptir (ancak mikro uydular gibi diğer DNA bölgelerine kıyasla yavaştır, bu da onu evrimsel ilişkileri incelemek için faydalı kılar (filogeni). Biyologlar, farklı türler arasındaki mtDNA dizilerini belirleyebilir ve daha sonra karşılaştırabilir ve incelenen türler için bir evrimsel ağaç oluşturmak için karşılaştırmaları kullanabilir.
Örneğin, nükleer genlerin çoğu insanlar ve şempanzeler arasında neredeyse aynıyken, mitokondriyal genomları %9,8 farklıdır. İnsan ve goril mitokondriyal genomları %11,8 farklıdır, bu da, insanların şempanzeler ile gorillere göre daha yakın akraba olabileceğini gösterir.
Washington Nationals

Washington Nationals, ABD'nin Washington, şehrinde bulunan ve Major League Baseball liginin National League Doğu Grubu'nda mücadele eden beyzbol takımıdır.
Takım maçlarını 2008 yılından beri Nationals Park stadyumunda yapmaktadır.
Washinton Nationals, kripto para birimi Terra (LUNA) ile sponsorluk anlaşması yaptı.
Amerika Birleşik Devletleri beyzbol takımları
N
Akarboz

Akarboz, tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan anti-diyabetik bir ilaçtır. Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de Glukobay (Bayer AG), Kuzey Amerika ülkelerinde Precose (Bayer Pharmaceuticals) ve Kanada'da Prandase (Bayer AG) ticari isimleri ile satılmaktadır. Akarboz bir alfa-glukozidaz inhibitörüdür. Alfa-Glukozidaz büyük karbohidrat moleküllerini parçalayarak glukozu açığa çıkaran bir enzimdir.
Etki mekanizması
Akarboz, karbonhidratların sindirilmesi için gerekli olan glikozit hidrolaz enzimlerini inhibe eder. Özellikle ince bağırsakların iç yüzeyinde bulunan fırça kenar enzimleri ve pankreastan salgılanan alfa amilaz enzimlerini inhibe eder. Pankreastan salgılanan alfa amilaz enzimi ince bağırsak lümeninde karmaşık (kompleks) nişastaları oligosakkaritlere parçlar. Alfa-glukozidaz enzimi ise yine ince bağırsaklarda bu oligosakkaritleri, trisakkarit, disakkarit ve sonuçta glukoz ve öteki monosakkaritlere parçalar. Bu enzimlerin inhibe edilmeleri karmaşık karbohidratların sindirimlerini büyük ölçüde azaltır. Bu sayede dolaşıma giden glukoz miktarı azalır çünkü besinle alınan karbohidratlar glukoz moleküllerine yıkılamazlar. Diyabetik hastalarda bu ilaçların kullanılması, kısa zaman dilimleri için kan glukoz seviyesinin düşmesine (özellikle tokluk kan şekeri değerlerinin), uzun zaman zarfında ise hemoglobin A1c seviyesinin hafifçe azalmasına neden olur. Akarboz diyabetik hastalarda kullanılan oral hipoglisemik ilaçların (sülfonilüreler, insülin ya da metformin gibi) etkinlikleri arttırmak amacıyla genellikle bu ilaçlarla kombine halde kullanılır.
Kullanım şekli ve dozu
Akarboz karmaşık karbohidratların sindirimi engellediği için, ilaç ya ana öğünlerden hemen önce bir miktar su ile alınmalı ya da ilk lokmalar ile birlikte çiğnenmelidir. Buna ek olarak, diyetle alınan karbohidrat miktarının, ilacın ortaya çıkaracağı tokluk kan şekeri seviyesini etkileyeceği unutulmamalıdır. Diyetle ne kadar çok karbohidrat alınırsa ilacın etkinliği de o ölçüde az olacaktır. Genellikle günlük maksimum dozu 300 mg olarak önerilmektedir ancak nadir vakalarda bu doz arttırılabilir.
Yan etkileri
Akarboz karmaşık karbohidratların glukoza yıkımını engellediği için bu karbohidratlar sindirilmeden bağırsakta kalırlar. Kalın bağırsakta bulunan bakteriler bu karbohidratları sindirebilir ve sonuçta hastaların yaklaşık %78inde çeşitli gaz sorunları ve şişkinlik hissi ile %14ünde ise diyare görülür. Bu yan etkiler doza bağımlı olarak ortaya çıktığı için, hastalara genellikle ilacı kullanmaya düşük dozda başlamaları ve dozu yavaş yavaş arttırarak istenilen doza çıkmaları tavsiye edilmektedir.
Eğer akarboz kullanan bir hasta hipoglisemi nöbeti geçirirse, hasta mutlaka glukoz tableti gibi monosakkarit içeren bir şeyler tüketmelidir. Akarboz kompleks karbohidratların sindirimini engellediği için nişastalı gıdalar etkin olarak glukoza dönüştürülemeyeceği için hipoglisemi nöbetinde etkisiz kalacaklardır.
Güney Florida Üniversitesi Sarasota-Manatee

Güney Florida Üniversitesi Sarasota-Manatee Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinde bulunan Güney Florida Üniversitesi'nin bir uydu kampüsüdür. 1975 yılında kurulmuştur. 40'ın üzerinde lisans bölümü ve birçok yüksek lisans bölümü bulunmaktadır. İşletme, mühendislik, fen-edebiyat, hemşirelik gibi fakülteleri vardır.
Manatee'de eğitim
Pinellas County'de eğitim
Sarasota County'de eğitim
Sarasota-Manatee
1975'te kurulan üniversiteler
1975'te Florida'da kurulan oluşumlar
Uydu kampüsler
Güney Florida Üniversitesi St. Petersburg

Güney Florida Üniversitesi St. Petersburg ABD'nin Florida eyaletinde bulunan Güney Florida Üniversitesi'ne bağlı olan bir üniversitedir. USF-St. Pete olarak da bilinir. 1965 yılında kurulmuştur ve St. Petersburg şehrinin tam merkezinde yer alır. 3,422 lisans öğrencisi ve yaklaşık 500 yüksek lisans öğrencisi bulunur.
The Crow's Nest
The Crow's Nest ABD'nin Florida eyaletinde bulunan Güney Florida Üniversitesi'nin Sankt-Peterburg kampüsündeki öğrencilerin yayımladığı bir gazetedir.
1965'te kurulan üniversiteler
Florida'daki üniversiteler
Güney Florida Üniversitesi
1965'te Florida'da kurulan oluşumlar
St. Petersburg, Florida'da eğitim
St. Petersburg, Florida'daki yapılar
Arizona Diamondbacks

Arizona Diamondbacks, ABD'nin Phoenix, Arizona şehrinde bulunan ve Major League Baseball liginin National League Batı Grubu'nda mücadele eden beyzbol takımıdır.
Takım maçlarını 1998 yılından beri Chase Field stadyumunda yapmaktadır.
Arizona'daki beyzbol takımları
Phoenix'te spor
1998'de kurulan spor kulüpleri
Natrun Vadisi

Vadi Natrun (Arapça: , Wadi El Natrun) Mısır'da bir bölgedir. Kahire'nin 90100 km kadar kuzeybatısında, El-Buheyre vilayetinde bulunmaktadır.
Adını Eski Mısır'da mumyalama işlemi sırasında da kullanılan natron tuzundan almıştır. Bölgede natron tuzu içeren sekiz adet alkali göl bulunmaktadır. Bölge deniz seviyesinin yaklaşık olarak 23 m. altında bulunmaktadır.
Manastırlar
Vadi Natrun, Hristiyanlık tarihinde en önemli yerleşimlerden biridir. 4. ve 7. yüzyıllar arasında bölgedeki Kıpti manastırları çok sayıda Hristiyanı Vadi Natrun'a çekmiştir. Mısır'da İslam'ın yayılmasından sonra bölge önemini yavaş yavaş kaybetmiştir.
Bölgede günümüze kadar gelebilen Kıpti manastırlarından başlıcaları şunlardır:
Süryaniler Manastırı (Deir Suriāni)
Makaryus Manastırı (Deir Makāryūs)
Amba Bişoy Manastırı (Deir Amba Bishoi)
Baramus Manastırı (Deir Baramūs)
Gough

Gough aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Coğrafya
Gough Adası,
Gough, Georgia,
sokaklar:
Gough Street, Hong Kong'da bir sokak
Gough Street, San Francisco'da bir sokak
Kişiler
Soyad
Etimoloji:
muhtemelen ← Galler Dilli coch kırmızı,
veya İrlanda dilinde McGough kısaması ← İngilizleştirti Gaelic dili Mag Eochadha, ← Eochaidh/Eachaidh, at adamı.
Vikont Gough,
Alex Gough (d. 1987)
Alfred Gough (d. 1967)
Charles Gough:
Charles John Stanley Gough, VC (1832-1912)
Charles Gough (oyuncu) (1784-1805),
Frederick Gough, tam adı Charles Frederick Howard Gough, (1901-1977),
Darren Gough (d. 1970)
Donnchadh Gough (d. 1975), İrlandalı müzisyen
Hubert Gough,
Hugh Henry Gough (Hugh Gough)(17791869),
John Gough:
John Bartholomew Gough,
John Edmund Gough,
Laurie Gough,
Michael Gough:
Britanyalı oyuncu (d. 1917)
Britanyalı arkeolog (19161973)
Stephen Gough,
Ön ad
Gough Whitlam, eski Avusturya başbakanı
Diğer
Gough Map,
Gough, eski Britanyalı motosiklet şirketi
Güney Florida Boğaları Amerikan Futbolu Takımı

Güney Florida Boğaları Amerikan Futbolu Takımı 1997 yılında kurulmuştur. Takım, Güney Florida Üniversitesi'nin takımıdır. Büyük Doğu Konferansında mücadele eder. Evindeki maçlarını zemini çim olan Raymond James Stadyumu'nda oynar. Baş antrenörü Jim Leavitt'dir. Renkleri okulun renkleri olan yeşil ve altın sarısıdrı ve maskotu da Rocky D. Bull'dur.
Amerikan futbolu
1997'de kurulan Amerikan futbolu kulüpleri
1997'de Florida'da kurulan oluşumlar
Gough Adası

Gough Adası, Tristan da Cunha adalarından biridir. Ada Birleşik Krallık yönetimi altındadır.
Adada hiçbir insan yaşamaz. Ada ve çevresindeki denizler koruma alanıdır. Adada çok zengin bir doğal yaşam vardır. Birçok deniz kuşu için önemli bir yumurtlama alanıdır. Dünyadaki Tristan albatrosu (Diomedea dabbenena) ve Atlas fırtınakuşu (Pterodroma incerta) türünden kuşların neredeyse tamamı bu adada yaşar. Ayrıca Gough saztavuğu ve Gough ispinozunun tek yaşama alanıdır. Ancak adaya sonradan getirilen fareler bu kuşların yumurta ve yavrularını yemektedir.
Volkanik bir yapıya sahip olan ada, birçok bilimsel araştırma için çok önemli bir alandır. O bölge Güney Afrika'nın gelecek hava durumunun tahmini için önemli bir konumdadır.
Ali Sait Akbaytogan

Ali Sait Akbaytogan (1872, Manyas - 1950, İstanbul), Türk asker ve siyasetçi.
1896 yılında Harp Okulu'nu bitirdi. 1896 yılında Teğmen, 1897 yılında Üsteğmen, 1898 yılında Yüzbaşı, 1901 yılında Kıdemli Yüzbaşı, 1907 yılında Binbaşı 1911 yılında Kaymakam, 1913 yılında Miralay rütbesine terfi etti.
Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya savaşlarına katıldı. 1915 yılında Mirliva rütbesine terfi etti ve Paşa oldu. 1918 yılında Yemen'de İngilizlere esir düştü. 1919 yılında serbest bırakılınca İstanbul'a döndü. 12. Kolordu Komutanlığı'na atandıysa da İstanbul'a geri döndü ve 25. Kolordu Komutanlığı'na atandı.
16 Mart 1920 tarihinde İngilizler tarafından tutuklanarak Malta'ya sürüldü. 3 Kasım 1921 tarihinde Malta'dan dönerek Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. 20 Aralık 1921 tarihinde Elviye-i Selase Soruşturma Kurulu Başkanlığı, 10 Ağustos 1922 tarihinde Askeri Yargıtay Başkanlığı, 2 Eylül 1922 tarihinde Doğu Cephesi Komutan vekilliğine atandı. Savaştan sonra Kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edildi. 1923 yılında Ferik rütbesine terfi etti. 4 Ekim 1924 tarihinde 4. Kolordu Komutanı, 13 Kasım 1924 tarihinde 1. Ordu Komutanı oldu. 1927'de Orgeneral rütbesine terfi etti. 22 Kasım 1933 tarihinde 3. Ordu Müfettişi, 24 Ağustos 1935 tarihinde Yüksek Askeri Şura üyesi oldu. 30 Temmuz 1937 tarihinde emekli oldu.
V. (ara seçim) ve VI. dönem TBMM Kocaeli Milletvekili seçildi. 1950 yılında İstanbul'da öldü.
Türkiye'de iletişim tasarımı eğitimi

Türkiye'de ilk iletişim tasarımı bölümü 1997'de İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde kuruldu.
Türkiye için çok yeni olan bu bölüm, vakıf üniversitelerinin çoğunda olmakla beraber devlet üniversitelerinin birkaçında mevcuttur.
Bunlardan bazıları Yıldız Teknik Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi'dir.
Bazı üniversitelerde iletişim fakültesi bünyesinde bazılarında ise güzel sanatlar veya sanat tasarım fakülteleri bünyesinde yer almaktadır.
Temel amaçları
Bölümün temel amacı dijital tasarımcılar yetiştirmek.
Genel anlamda dijital tasarım problemleri ile ilgilidir. Etkileşimli tasarım anlamında teknolojik aygıtların insanlarla olan etkileşimiyle ilgilenir.
Bu en basit ifadeyle bir cep telefonu arayüzü olabilir.
Programcılar etkileşimli tasarım alanında bilgiye sahip olmadığından böyle bir bölüme ihtiyaç duyulmuştur.
Teknolojinin insan hayatında artık çok büyük bir yer kaplamakta ve bu insanların teknoloji aygıtlarıyla olan iletişimde kolaylaştırıcı tasarımların yapılmasına ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır.
Yanlış bir tasarım probleminin aslında, insanların zamanın çoğunu bu teknoloji aygıtlarıyla geçirdiğini düşünürsek bu büyük bir zaman kaybına neden olduğunu hemen anlarız. Bu anlamda etkileşimli (interaktif) tasarımların günümüzde ne kadar önemli olduğunu hemen anlamamamıza neden olur.
Fakat Türkiye'de bölümün amacı iyi kavrananaması nedeniyle bölüm her üniversite bünyesinde farklı karakterler göstermektedir. Örneğin: Yıldız Teknik Üniversitesinde teknolojik tasarıma ağırlık gösteren bölüm. Beykent Üniversitesinde iletişim ağırlıklı olabilmektedir. Bu farklılıklar bu bölümün, daha çok yeni olması ve oturmuş bir yapıya daha sahip olmamasındandır.
İlgili alanlar
Arayüz tasarımı
Sanat
İllüstrasyon
Web tasarımı
Hipoklorit

Hipoklorit, ClO− formülüyle gösterilen bir iyon köküdür. Bu kök, bileşiklerinde daima bir elektron alır. Hipoklorit, kullanım olarak daha çok hipokloröz asit (HClO) eldesinde kullanılır. Ayrıca deodorant, dezenfektasyon ve beyazlatıcı formüllerinde bu moleküle rastlanır.
Hipoklorit, lityum hipoklorit, sodyum hipoklorit ve kalsiyum hipoklorit gibi yeni kimyasal bileşiklerin oluşturlmasında ana kök olarak kullanılır. Hipokloritler, manganı oksitler ve permanganatı oluşturur. Hipoklorit, organik bileşiklerle temasında ekzotermik tepkimeye girer ve biyolojik olarak yanıklar oluşturur. Bu nedenle temizlik ürünlerinde seyreltik olarak hipoklorit kullanılır.
Klorun iyonları
Kalsiyum hipoklorit

Kalsiyum hipoklorit, Ca(ClO)2 formülüyle gösterilen bir hipoklorit çeşididir. Günlük hayatta su arıtım ve havuz temizleme sistemleri ve sıvı çamaşır suyunda kullanılmaktadır.
Özellikler
Kalsiyum hipoklorit, klorin bombalarının yapımında kullanıldığı gibi hidroklorik asit ile tepkimeye girip kalsiyum klorit oluşturur. Aynı şekilde karbondioksit ile birleştiğinde ortaya kalsiyum karbonat, klor ve oksijen gazı çıkarır. Kalsiyum hipokloritin yoğunluğu 2.35 g/cm3 kadardır.
Hazırlanışı
Kalsiyum hipoklorit, sodyum veya kalsiyum yöntemiyle üretilir.
Kalsiyum yöntemi
2 Ca(OH)2 + 2 Cl2 - Ca(ClO)2 + CaCl2 + 2 H2O
Sodyum yöntemi
2 Ca(OH)2 + 3 Cl2 + 2 NaOH - Ca(ClO)2 + CaCl2 + 3 H2O + 2 NaCl
Güvenlik
Kalsiyum hipoklorit herhangi bir organik madde ve metallerden uzakta, kuru ve serin ortamlarda saklanır. Hidratlı formu kullanım için daha güvenlidir.
Kalsiyum karbonat

Kalsiyum karbonat, halk arasında kireç taşı olarak bilinen bir tür kimyasal bileşiktir. Bileşik formülü CaCO3 şeklindedir. Bu bileşik doğada en fazla eski kayaçlarda ve deniz kabuklarında bulunur. Kalsiyum karbonat, antiasitlerin bir üyesi olsa da, fazlası biyolojik olarak zararlıdır.
Kalsiyum karbonatın doğada bulunduğu kayaçlar içinde en yoğun bilinenleri, aragonit, kalsit, vaterit, tebeşir, kireç taşı, mermer ve travertendir. Bir kayaç üzerinde kalsiyum karbonatın varlığının tespit edilmesi için hidroklorik asit veya sülfürik asit kullanılır.
Kimyasal özellikleri
Kalsiyum karbonat, diğer karbonat türleriyle hemen hemen aynı özellikleri taşır. Güçlü asitlerle karşılaştığında karbon dioksit gazı açığa çıkar:
CaCO3(k) + 2HCl(s) - CaCl2(s) + CO2(g) + H2O(s)
Yine 840 C'ye kadar ısınan kalsiyum karbonat, karbon dioksit açığa çıkarır ve entalpi 178 kJ/mol enerjisiyle kalsiyum oksit ve karbon dioksit oluşur:
CaCO3 - CaO + CO2
Kullanım alanları
Kalsiyum karbonat, sanayide, mermer, tebeşir ve kireç taşı gibi farklı malzemelerin üretiminde yoğun olarak kullanılır. Aynı şekilde boya malzemelerinin üretilmesinde yoğun olarak bu bileşikten yararlanılır. PVC üretiminde de kullanılan kalsiyum karbonat, seramik yapımında yararlanılan bir moleküldür. Tıp alanında, genellikle Böbrek fonksiyonunu kaybetmiş, kandaki fosforu idrar yolu ile atamayan kronik böbrek yetersizliği durumlarında besinlerdeki fosforu bağlamasında, fosfatlı bileşiklerin dengelenmesinde kullanılır. (phos-ex) Gıda alanında ise E170 adıyla katkı maddesi şeklinde ve soya sütünde kullanılır. Son yıllarda çevresel dengenin sağlanmasında kalsiyum karbonatın önemli bir yere sahip olduğu görülmüştür.