Kerim Erim

Kerim Erim (31 Ocak 1894, İstanbul - 28 Aralık 1952), Türk ordinaryüs profesör doktor matematikçi.
İlk doktoralı Türk matematikçidir. Doktora derecesini 1919'da Almanyanın Erlangen kentindeki Frederich-Alexanders Üniversitesinden aldı. Türkiye'de yüksek matematik öğretiminin yaygınlaşmasında ve çağdaş matematiğin yerleşmesinde etkin rol oynadı; mekaniğin matematik esaslara dayandırılmasına öncülük etti. Türkiye'de bir matematik doktorası yöneten ilk bilim insanı oldu.
Devlet sanatçısı piyanist Gülsin Onayın dedesidir.
Yaşamı
1894 yılında İstanbulda dünyaya geldi. Asıl adı Abdülkerim'dir. Babası, Buharalı Molla Ahmed Zade Mirliva Arif Paşa; annesi, Kazan Şeyhül Müderrisi Kerim Hazretzade Ferik Abdürrahman Paşanın kızı Naciye Hanım'dır.
İlköğrenimini Halepte tamamladıktan sonra kısmen evde, kısmen Hendese-i Mülkiyenin ilk sınıflarında ders görerek ortaöğrenimini tamamladı; yükseköğrenimine İstanbuldaki Yüksek Mühendis Mektebinde devam etti.
Yüksek Mühendis Mektebini 1914 yılında tamamladıktan sonra matematiğe duyduğu büyük ilgi nedeniyle Berlin Üniversitesinde daha ileri matematik öğrenimi görmek üzere Almanyaya gitti. 1919da Frederich-Alexanders Üniversitesinde cebir konusunda doktora derecesini alarak İstanbula döndü. Mezunu olduğu Yüksek Mühendis Mektebinde matematik, analitik geometri, mekanik, kozmoğrafya dersleri verdi. 1929da doçentliğe yükseldi.
Meslek hayatı
Kerim Bey, 1933teki Üniversite reformunu hazırlayan kurulda yer aldı. Yüksek Mühendis Mektebi'nde ders vermeye devam ederken yeni kurulan İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nde analiz profesörü ve dekan olarak görev yaptı. Ancak kısa bir süre sonra dekanlıktan ayrıldı. Uzun zaman her iki kurumda dersler vererek eğitim faaliyetlerini sürdürdü. Fakülteden ayrılan Richard von Mises'in yerine 1940 yılında İstanbul Üniversitesi Matematik Enstitüsü başkanlığına getirildi ve 1952deki ölümüne kadar başkanlığı sürdürdü.
1946 yılında TBMM'de kabul edilen bir kanunla bir öğretim üyesinin aynı anda iki üniversitede çalışması sona erdirilmiştir. Kerim Erim bu kanuna uymak için İTÜ'deki görevinden ayrılmış, İstanbul Üniversitesi'ndeki görevine ise devam etmiştir; 1948de yeniden dekan seçildi ve 2 yıl boyunca Fen Fakültesi dekanlığı yaptı.
Hayatı boyunca Türkiye'de yüksek matematik öğretiminin yaygınlaşmasında ve çağdaş matematiğin yerleşmesinde etkin rol oynadı. Mekaniğin matematik esaslara dayandırılmasına da öncülük etti. Matematik ve fizik bilimlerinin felsefe ile olan ilişkileri üzerinde de çalışmalarda bulundu; Almanca ve Türkçe eserler yayınladı. Türkiye'de bir matematik doktorası yöneten ilk bilim insanı oldu. Diferansiyel geometri, fonksiyonlar teorisi, elastisite ve plastisite konularında birçok öğrenci yetiştirdi. Öğrencileri arasında mekanik alanında önde gelen bilim insanlarından Mustafa İnan da vardır.
Mekanik Kongresi ve Ölümü
Kerim Erim, dünyada mekanikle ilgili bilim adamlarını bir araya getirmek üzere dört sene bir düzenlenen Uluslararası Sırfi ve Tatbiki Mekanik Kongresinin sekizincisinin 1952de İstanbulda gerçekleşmesi için büyük emek verdi. Ne var ki bu çalışma sırasında tutulduğu hastalık nedeniyle kongrenin açılışına katılamadı; ancak son celsede kapanış nutkunu okuyabildi. Nekahat için Avrupaya gidip döndükten sonra 28 Aralık 1952de hayatını kaybetti.
Mezarı Edirnekapı Şehitliği'ndedir.
Fatma Zehra Hanım ile evliliğinden Arif ve Gülen adında iki çocuk sahibi olan Kerim Erim, devlet sanatçısı piyanist Gülsin Onay'ın dedesidir.
Kitapları
Mihanik (1926)
Nazari Hesap (1931)
Hendese-i Tahliliye (ders notları) (1932-35)
Riyaziyenin Temelleri, Üniversite Konferansları (1936-1937)
Sümer Riyaziyesinin Esas ve Mahiyetine Ait Rapor (1937)
Dış Alem Meselesi (Matematik Bakımından) (1940)
Tanzimat ve Müspet İlimler: Riyaziye (1940)
Matematik ve Realite, Üniversite Konferansları (1941-1942)
Analiz Dersleri: Diferansiyel ve İntegral Hesap (1940)