Enis Behiç Koryürek

Enis Behiç Koryürek, (d. 11 Mart 1891, İstanbul - ö. 18 Ekim 1949, Ankara) Türk şair, öğretmen, diplomat ve bürokrat.

Hecenin beş şairinden biridir. Türk denizciliğini şiire sokan şair olarak bilinir. Türk-Macar dostluğunun gelişmesinde, Gül Baba Türbesinin yeniden ziyaretgah ve müze haline getirilmesinde büyük hizmetleri geçmiş olan bir diplomattır. İşçi meselelerine ciddi olarak yaklaşan ve çözüm yolları için kurumlaşma yollarını açan ilk bürokratlardandır.
Yaşamı
1891 yılında İstanbul'un Aksaray semtinde doğdu. Babası Doktor Yarbay İsmail Behiç Bey, annesi Faika Hanımdır.
İlköğrenimini evde yaptıktan sonra, Selanik ve Üsküp İdadileri ile İstanbul Lisesi'nde okudu, 1913te Mülkiye Mektebi'ni birincilikle bitirdi. Ruhum Şiirlerimde Tecessüm Eder Benim başlığını taşıyan ilk şiirini 19 yaşında iken yayımladı. Kısa bir süre Fecr-i Ati topluluğu içinde yer aldı. Namık Kemal'in ruhuna ithaf ettiği Vatan Mersiyesi şiiriyle geniş yankı uyandırdı. Çoğu hamasi temalar işleyen ve Servet-i Fünun etkisi taşıyan on iki manzumesi, Şehbal'''de yayınlandı. Şiirin yanı sıra musikiye de meraklı idi. Biraz keman çalıyor, hatta kendi icat ettiği keman-boru karışımı bir müzik aleti kullandığı söyleniyordu. Bir ara aruz veznini alaturka musikinin usulleri ile birleştirmeye çalıştı. "Musiki Usullerinin Aruza Tatbiki başlığı altında üç manzumesi ve konuyla ilgili kuramsal yazıları yayımlandı.
Balkan Savaşı yıllarında Ziya Gökalp'in tavsiyesiyle heceyi benimsedi ve Milli Edebiyat akımına bağlandı. Bu yıllarda onu üne kavuşturan ulusal duygularla yüklü kahramanlık şiirleri yazdı. Şiirleri, Türk Yurdu, Hürriyet-i Fikriye, Donanma ve Yeni Mecmua dergilerinde yayımlandı. Denizcilik tarihinden aldığı konu ve motiflerle süslediği manzum destanlar ona Türk denizciliğini şiire sokan şair unvanını getirdi. Hece vezni üzerinde çalışarak kimi durak değişikliklerini, bir şiirde çeşitli hece kalıplarını kullanmayı denedi.
Bükreş ve Budapeşte yılları
Mülkiyeyi bitirdikten sonra Hariciye Nezareti'nde görev aldı. Bir süre Bükreş Konsolosluğunda (1915) görev yaptı. O dönemde Bükreş Başkonsolosu olan şair, Ahmet Hikmet Müftüoğlu ndan etkilendi.
Bükreşten sonra görevlendirildiği Budapeştede yedi yıl görev yaptı. Türk-Macar dostluğunun pekişmesinde, Gül Baba Türbesinin yeniden ziyaretgah ve müze haline getirilmesinde büyük hizmetleri oldu. Gabi adlı bir Fransızca öğretmeni ile evlendi, bu evlilikten Hasan ve Argon isimli iki çocuğu oldu. Bükreş ve Budapeştede görev yaptığı yıllarda gönül maceralarını mizahi bir dille anlatan aşk şiirleri yazan Enis Behiç Bey, Kasım 1919da yurda döndü.
Kurtuluş Savaşı yılları
Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında Hariciye Nezaretinde çalışmaya devam ederken liselerde edebiyat ve Fransızca dersleri veren Enis Behiç, bir yanda da Milli Müdafaa Teşkilatı'nda çalışıp, kurtuluş hareketini destekledi. 1922de Edirne Vilayeti Hukuk İşleri Müdürlüğüne tayin oldu. Bu görevinin yanı sıra, öğretmenlik yapmaya da devam etti. Edirnede yaşadığı dönemde eşinden boşandı; 1924te Fahri Paşanın kızı Müide Hanım ile evlendi. 1925te Edirneden ayrılıp memuriyet hayatına Ankarada devam etti.
Ankara yılları
1927de ilk kitabı Mirası yayınladı. Bu kitapta milli duygulara yönelik şiirler ile aşk ve çapkınlık konularını ele alan manzumelere yer verdi. İlk kitabını yayınladıktan sonra bir suskunluk dönemine girdi ancak bazı şiirlerini, Hayat (1929) ve Varlık (1933) dergilerinde yayımladı. Fransızca, Rumca, Macarca ve Bulgarca bilen şair, çeşitli konularda kitap çevirileri yaptı.
1936da Ekonomi Bakanlığı İş Dairesi Reisliğine getirildi. İşçi meselelerine ciddi olarak yaklaşan ve çözüm yolları için kurumlaşma yollarını açan ilk bürokratlardan oldu. Bir süre Çalışma Bakanlığı Müsteşarlığı yaptı. 1945 yılında emekli oldu. 1946da Demokrat Parti Zonguldak milletvekili adayı oldu fakat seçilemedi.
Son yılları
Seçimlerden sonra, resmi görevlerden uzak kalan ve maddi sıkıntı çeken şair, büyük bir değişim geçirdi; kendisini dine ve tasavvufa verdi. Türkiye'de Bedri Ruhselman'ın öncülük ettiği ruh çağırma (ispritizma) seanslarına katıldı ve bu seanslarda irticalen söylediği şiirleri yakınları tarafından kaydedildi. 18. yüzyılda Trabzonda yaşamış Çedikçi Süleyman Çelebi adlı bir mevlevinin ruhuyla temas sonucu doğduğunu söylediği bu dini ve dini ve tasavvufi şiirleri 1949da kitap olarak yayımladı.
18 Ekim 1949 da Ankara'da öldü. Cenazesi Cebeci Asri Mezarlığına defnedildi.
Ölümünden sonra
Varidat-ı Süleymanın oluşumu hikayesiyle bütün metinlerin tasavvuf açısından ayrıntılı açıklaması 1950de Ömer Fevzi Mardin tarafından 819 sayfalık bir külliyat halinde yayımlanmıştır. Şairin 1921-1939 arasında yazdığı şiirleri Fethi Tevetoğlu, Miras ve Güneşin Ölümü adlı kitapta toplamıştır (1951).