Balkan müziği

Balkan müziği, Balkanlarda bulunan ülkelerin yaptığı müziklerin genel adıdır. Ezgiler, müzik eserleri bakımından Balkan halklarından birçoğu için ortak sayılabilecek bir Balkan müziği, Balkan ezgisi vardır.
Müziğe Genel Bakış
Balkan müzikleri hareketli ve armoni zenginliği açısından, farklı bir zevk verir. Bu müzik türünü halk oyunları festivallerine katılanlar çok iyi bilirler. Buna, etnik bir müzik türü de denebilir. Balkanların hemen hemen tüm ülkelerinde kulağa hitap eden melodiler çok benzer ve coşkuları da aynıdır. Balkan müziğinde Rumeli Türk müziğinin etkisi de vardır. Bunun gibi küçücük etnik grupların renkliliklerini kattıkları koca bir oluşumdur. Dikkat edilirse, yeryüzünün ürettiği müzik birikimlerinin içinde kendini hemen belli eden, hem melodilerinin hem de bunları yorumlayış biçimlerinin çok net karakteristikleri olan bir müzik geleneğidir. Bu özel oluşumun temelinde kabaca, geçmişi Hristiyanlık öncesi döneme denk gelen Slav geleneğiyle Doğu Roma (Bizans) ve Osmanlıdan ögelerin bir bileşimi yer alır. Slav geleneği, Yunan ögeleri ve Osmanlı ile Bizansı kapsayan Anadolu renkleri, özgün bir etkileşim ile bugün Balkan müziği denilen zengin müzik birikimini oluşturmuştur.
Balkan müziği, Türk kültürüne çok yakındır. Yıllarca aynı topraklarda yaşandığı ve benzer kültürler paylaşıldığı Balkan ve Doğu Avrupa ülkelerinin olduğu kadar, Türkiyedeki Çingenelerin de müziği budur. Balkanlardaki müzik, Avrupanın geri kalanından epey farklılık göstermiştir çünkü Balkan halklarından hepsinin Osmanlı İmparatorluğu ile kültürel geçmişi mevcuttur ve bu müziğin en önemli özelliği karmaşık ritmidir.
İletişim imkanların gelişmesiyle birlikte artık Amerikadaki veya Kuzey Avrupadaki gruplar bile bu müziğin sıcaklığını anlamış olacaklar ki ellerine enstrümanları alıp Balkan folku yapmaya başladılar. Bunun yanında Bulgaristandan, Macaristandan veya Makedonyadan gruplar da doğu-batı sentezini de gerçekleştirip bu müziği dünyaya tanıtmaya çalışmaktalar.
Çok Kültürlülük
Balkan müziğinin kökenindeki ögelere daha ayrıntılı değinecek olursak; Yunanistanda, Arnavutlukta, Slavların yaşadığı her yerde ve Bulgaristanda 6. yüzyıldan itibaren hakim olan kır kültürü, kapalı toplum özelliği, köy müziği geleneklerini ortaya çıkarmıştı. Balkanların her yanında türlü türlü çok sesli söyleme geleneği bulunur ve her yörenin kendine özgü makamsal karakteristiği ve çalgıları vardır. Balkan müziği diye görece homojen bir kavramdan söz ediliyorsa, bu kısmi standartlaşma büyük ölçüde Romanlarla ilgilidir. Romanların oluşturduğu ve yalnızca Roman müziği değil, pek çok halkın müziğini icra eden nefesli çalgı grupları, Balkan müziğinin batı tarafından en egzotik bulunan olgularındandır. Özümsenmiş bir müzik kültürüne sahip olan Balkan halkları, son yüz elli yıl içinde yeni çalgıları kısa zamanda geleneklerine adapte etmişlerdir. Bu adaptasyon, zengin bir Balkan şehir müziğini ortaya çıkarmıştır. Eski şehir şarkıları, Makedonca Starogratski, Yunanistanda bu durumun karşılığı başlangıçta Rebetiko ve sonradan Laiko dur.
Çalgılar
Demirbaş çalgıların başında trompet ve akordeon gelir; bu iki enstrümana ise klarnet, gitar, perküsyon ve daha nice alet eşlik eder. Harikulade melodileri barındıran bu tür, genel itibarıyla şarkılarda sırayla bir çalgının liderliğinde ilerler. Bu durum da dinleyeni; belki başka hiçbir türde bulamayacağı bir sıcaklığa kavuşturur. Balkan müziğine son yüz elli yıl içinde yaygınlaşan klarnet, akordeon, keman, kontrbas, gitar ve mandolin gibi yeni çalgılar kısa zamanda adapte edilmiştir.
Besteciler
KUZEY MAKEDONYA
Tose Proeski
Esma Recepova
Aleksandar Sarievski
Arnavutluk
Edmond Zhulali
Adrian Hila
Klodian Qafoku
Bulgaristan
Veselin Ivanov
Dani Milev
Stojan Jankulov
Elica Todorova
Bosna-Hersek
Edin Dervishalidović (Dino Merlin)
Adi Mulahalilović
Sinan Alimanović
Adnan Bajramović
Nino Prses
Dragan Mijatović
Ines Prajo
Vesna Pisarović
Andrej Babić
Dejan Ivanović
Aleksandra Milutinović
Elvir Laković
Goran Bregović
Rodoljub Roki Vulović
Hırvatistan
Đorđe Novković
Željen Klasterka
Tonči Huljić
Zrinko Tutić
Davor Tolja
Petar Graso
Tonči Huljić
Zdenko Runjić
Tonči Huljić
Milana Vlaović
Andrej Babić
Ivan Mikulić
Franjo Valentić
Boris Novković
Franjo Valentić
Dado Topić
Karadağ
Slaven Knezović
Grigor Koprov
Romanya
Dan Bittman
Adrian Romcescu
Dan Teodorescu
Ionel Tudor
Andrei Tudor
Sırbistan
Slaven Knezović
Željko Joksimović
Vladimir Graić
Blek Panters
Saban Bajramović
Slovenya
Martin Ďurinda
Juraj Burian
Gabriel Dusík
Türkiye
Atilla Özdemiroğlu
Melih Kibar
Timur Selçuk
Ali Kocatepe
Ali Metin
Abdullah Topçu
Furkan Delioğlu
Yunanistan
Giórgos Katsarós
Müzik Grupları
Mostar Sevdah Reunion : Bosna-Hersekin Mostar şehrinden bir romantik şarkılar (sevdah) müzik grubudur.
Gothart
The Toids : Progresif Balkan folk müziği grubudur.
Koçani Orkestar : Makedonyanın Koçana bölgesinden bir gruptur.
Fanfare Ciocărlia : Romanya'nın Yaş ili'nden bir gruptur.
Beirut : Batı Avrupa ve Balkanlar'a özgü müziği pop müzik ile birleştiren Amerikalı grup.
Ülkelere Göre Müzik
Arnavut müziği
Boşnak müziği
Bulgar müziği
Hırvat müziği
Yunan müziği
Moldov müziği
Karadağlı müziği
Rumen müziği
Makedon müziği
Sırp müziği
Sloven müziği
Türk müziği