turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
İzlenim: Gün Doğumu

İzlenim: Gün Doğumu, (Fransızca: Impression, soleil levant) Claude Monet'nin izlenimcilik akımına adını veren resmidir. İzlenim: Gün Doğumu, ilk kez 1874 yılında, Paris'teki La Salon Galerisinde düzenlenen ilk izlenimcilik sergisinde sergilendi. Tabloda resmedilen manzaranın genel havası sislidir. Sislerin arasından güneş ışığı etrafı aydınlatıyor. Monet bu temayı sonralar başka tablolarında da kullanmıştır. Tablo Paris'te, Marmottan Monet Müzesi'nde sergilenmektedir.
İçeriği
İzlenim: Gün Doğumu'nda, sabah saatlerinde, üzerinde güneş doğan mavi-yeşil tonlarında bir deniz limanı tasvir edilmiştir. Bu Le Havre limanıdır. Güneşin turuncu ışıkları denize yansıyor. Tablodaki güneş küçüktür ve bu izleyiciye mesafenin uzak olduğu hissini verir. Limanda iki küçük tekne gözüküyor. Resmin sol tarafındaki arka planda uzun direkleri ile gemiler ortada ise, balıkçı tekneleri var.
Galeri
Tibet Ağırtan

Tibet Ağırtan (d. 12 Temmuz 1965, Mersin), Türk rock müzik sanatçısı.
Liseyi Tarsus Amerikan Kolejinde bitirdi. Müzikle tanışması da burada Echo adındaki okulun geleneksel müzik gruplarına girmesiyle oldu. Mavi Sakal, aslında Echo '83 olarak ön kurulumunu Tarsus Amerikan Kolejinde tamamladı.
1979 - 1994 yılları arasında Mavi Sakal adlı rock müzik grubunun vokalistliğini yaptı.
1992de Avustralyaya yerleşti. 1995'te gruptan ayrılıp solo çalışmalara yöneldi.
1995 yılında Yat geliyorum ve 1997 yılında Kalk gidiyorum adlı iki solo albümü çıkmıştır. Kırık Kalpler topluluğu ile bir süre bar çalışmaları yapan sanatçı,
2005 yılında Tanju Eren, Korhan Karuşağı, Merih Aydın ve Nedim Tanyolaç ile "Kırık Kalpler" Rock'N'Roll grubunu tekrar canlandırmış ve pek çok festivalde sahne almıştır.
Zardanadam'ın Dibini Gör (2005) albümünde prodüktör olarak yer almıştır.
2006'da yayınlanan Mavi Sakal'ın "Son... ki.. beş.. on" albümünde Murat Tümer, Tibet Ağırtan, Taylan Dedeoğlu ve Batur Yurtsever kadrosu ile yeniden bir araya gelmiştir.
2007 yılından itibaren Tibet Ağırtan ile Rock'n Roll adıyla festivallerde ve konserlerde yer almaya başlamıştır.
Musicians@Work / iş Güç Rock'N'Roll festivallerini düzenlemştir.
2012 yılında 3üncü albümü "Kıskaç"ı yayınlamıştır.
Şu an Organix grubu ile (Güven İlter, Nedim Tanyolaç) blues ve rock and roll konserlerine devam etmektedir.
Altın çakal

Altın çakal (Canis aureus), Bayağı çakal olarak da bilinir, köpekgiller (Canidae) familyası içerisinde, coyote ile çok yakın akraba olan bir çakal türü. Sadece "çakal" denildiği zaman neredeyse hep bu tür kast edilir.
Özellikleri
Altın çakalın uzunluğu 8095 cm (+kuyruk 2030 cm), boyu 3550 cm ve ağırlığı 810 kg varır. Rengi genelde altın sarısı olur ama yöresel olarak farklar da olabilir. Dağlık alanlarda yaşayanlarının rengi daha çok gri gibi olur. Doğu Afrika'nın çakalları mevsime göre renklerini değiştirirler; nemli mevsimde sarımsı kahverengi, kuraklık mevsiminde altın sarısı olurlar.
Dağılımı
Altın çakal üç kıta üzerinde geniş bir alanda yaygındır. Avrupa'da Yunanistan'ın kuzeyinde, Romanya'da, Bulgaristan'da, Sırbistan'da, Hırvatistan'da ve Bosna-Hersek'te küçük populasyonlara rastlanır. Türkiye'nin de her bölgesinde bulunur. Avrupa'da kurtun neslinin tüketildiği bölgelerde meydan çakallara kalmıştır. Hatta altın çakal yayılımını genişletmeye devam etmektedir. En yeni zamanlarda Macaristan'da, İtalya'da ve hatta Viyana'nın güneyinde görülmüştür.
Altın çakala Kuzey Afrika'da ve Asya'nın güneyinde, Avrupa'dan çok daha sık rastlanır.
Altın çakal, açık alanlarda, çalılık alanlarda, yarı çöllerde ve kayalık alanlarda yaşamayı tercih eder. Bazı bölgelerde insanların yerleşim yerlerinden uzak kalmaya çaba göstermezler.
Yaşam şekli
Altın çakal iyi bir koşucudur. Hafif bir vücuda, uzun ve güçlü bacaklara sahiptir, böylece uzun mesafeleri rahatlıkla aşabilir. Altın çakallar küçük aile sürüleri içinde ya da bir çift olarak yaşarlar. Daima kendilerine ait, büyüklüğü 3 km2'ye kadar varan bir bölgeleri vardır. Bu bölgenin sınırları grubun bütün üyeleri tarafından idrar ile işaretlenir. Bu sınır başka çakallar tarafından tehdit edildiğinde bu iki grup arasında genelde dövüşmeye gerek kalmaz ve karşılıklı korkutucu jestler ile anlaşılır. Altın çakalların kendi aralarında anlaşmaları için kullandıkları çok sayıda havlama ve uluma sesleri vardır. Serbest yaşayan çakalların ömrü 8 yıl, hayvanat bahçelerinde yaşayanların ise 14 yıla kadar varır.
Üreme
Altın çakallar genelde tek eşli canlılardır. Üreme zamanları ekim ayındadır. 60 gün süren bir gebelikten sonra, dişinin arayıp içine yerleştiği bir mağaranın içinde 6-9 yavru dünyaya gelir. Bu yavrular ilk üç gün tamamen kör olurlar, ve ilk üç hafta sırf süt ile beslenirler. Anne ve baba çakallar yavrularına götürdükleri gıdaları kendi midelerinde taşır, mağaraya vardıklarında tekrar ağızlarından çıkarırlar. Ancak yavruların süt içmeyi tamamen bırakmaları bundan sonra 5 hafta daha sürer.
Yavrular 5-6 ay sonra anne ve babalarına bağımlıklarını kaybederler. Buna rağmen bazen birkaç yavru yine de annelerinin yanında kalırlar ve bir sene sonra dünyaya gelen kardeşlerini yetiştirmekte yardımcı olurlar. Çakallar 20 aylık olduklarında üreyebilecek olgunluğa varırlar.
Peter Benenson

Peter (James Henry Solomon) Benenson; (d. 31 Temmuz 1921 ö. 25 Şubat 2005) İngiliz avukat ve Uluslararası Af Örgütü'nün kurucusu.
1961 yılında, iki Portekizli öğrenci, kadehlerini kaldıp, özgürlük için kadeh tokuşturdukları için 7 yıl hapse mahkum edilmişlerdir. Olayı gazetelerden öğrenen Peter Benenson, The Observer'a "unutulmuş mahkumları" korumak için uluslararası kampanya başlatılması amacıyla çağrıda bulunan bir yazı yazmıştır. 28 Mayıs 1961'de yayınlanan "Unutulmuş Mahkumlar" adlı tam sayfalık bu makale ve devamında Peter Benenson'un bir yıl süren kampanyası, Uluslararası Af Örgütü'nün kurulması ile sonuçlanmıştır.
1921 doğumlular
2005 yılında ölenler
İngiliz avukatlar
İngiliz insan hakları aktivistleri
Bletchley Park kişileri
Uluslararası Af Örgütü kişileri
Resim aranan kişiler
Londra doğumlular
Balliol College'da öğrenim görenler
Tilki

Tilki, Canidae (köpekgiller) ailesi içindeki yedi cinste sınıflanmış ve yaklaşık 24 tür canlının ortak adıdır. Buna karşılık, Batı dünyasında "tilki" denilmekle en çok ifade edilen canlı türü Vulpes vulpes, yani kızıl tilkidir. Köpekgiller ailesinin bir parçasıdır. Kızıl tilki, kum tilkisi, Karsak, Bengal tilkisi, Kutup tilkisi, Afgan tilkisi, Güney Afrika tilkisi ve Çöl tilkisi gibi türleri vardır. Hepçil canlılar olan tilkilerin hemen her kıtada bulunuyor olmaları, çoğu halkların popüler kültüründe ve folklorunda da yer almalarına yol açmıştır. Hızlı bir ısırık ile çoğunlukla kemiricilerden oluşan kurbanlarını öldürürler. Birçok ayrı küçük hayvanlar, bitkisel gıda ve leş ile beslenirler. Yuvalarını yerde kuran kuşlar, tavuksular, tavşanlar, böcekler, balıklar ile de beslenebilirler. Çok nadir olarak geyik ya da domuz yavrularını avlarlar ve çok zor zamanlarda amfibyum ve sürüngen türleri de yiyebilirler. Tilkilerin kümeslere girip tavuk çalmaları da meşhurdur. Bazı tilkiler karayollarını takip eder ve otomobillerin ezdiği hayvanların leşleri ile beslenirler. Masallarda kurnaz kişi olarak anlatılır.
Erkek tilkilerin cinsel karakteristikleri
Erkek bir tilkinin testis torbası sarkık halde iken bile vücuda yakın durmaktadır. Diğer köpekgillerde olduğu gibi, erkek tilki bir baculuma sahiptir. Kızıl tilkilerin testisleri kutup tilkilerine kıyasla daha küçüktür. Kızıl tilkilerde sperm oluşumu, ağustos ve eylül aylarında başlar ve aralık ile şubat aylarında testisler en ağır oldukları zamana ulaşırlar.
Sınıflandırma
"Tilki" denildiğinde, aşağıda sunulmuş cins ve türler ifade edilebilir:
Cins : Cerdocyon
Tür : Cerdocyon thous - Yengeç yiyen tilki
Cins : Dusicyon
Tür : Dusicyon australis - Falkland tilkisi; soyu tükenmiş
Cins : Otocyon
Tür : Otocyon megalotis - İri kulaklı tilki
Cins : Pseudalopex - Yalancı tilkiler ya da Güney Amerika tilkileri; toplam 6 tür
Tür : Pseudalopex culpaeus - And tilkisi
Tür : Pseudalopex fulvipes - Darwin tilkisi
Tür : Pseudalopex griseus - Arjantin gri tilkisi
Tür : Pseudalopex gymnocercus - Pampa tilkisi
Tür : Pseudalopex sechurae - Peru çöl tilkisi
Tür : Pseudalopex vetulus - Brezilya dövüş tilkisi
Cins : Urocyon - 3 tür
Tür : Urocyon cinereoargenteus - Boz tilki
Tür : Urocyon littoralis - Ada boz tilkisi
Tür : Urocyon sp. - Cozumel tilkisi (yeni bulunmuş)
Cins : Vulpes
Tür : Vulpes bengalensis - Bengal tilkisi
Tür : Vulpes cana - Afgan tilkisi
Tür : Vulpes chama - Güney Afrika tilkisi
Tür : Vulpes corsac - Korsak tilkisi
Tür : Vulpes ferrilata - Tibet tilkisi
Tür : Vulpes lagopus - Kutup tilkisi
Tür : Vulpes macrotis - Cüce tilki
Tür : Vulpes pallida - Soluk tilki
Tür : Vulpes rueppelli - Kum tilkisi
Tür : Vulpes velox - Ova tilkisi
Tür : Vulpes vulpes - Kızıl tilki
Tür : Vulpes zerda - Çöl tilkisi
Pasaklı Tanrıça

Pasaklı Tanrıça, Sophie Kinsella tarafından yazılmış bir romandır. Romanda, Londra'daki en iyi hukuk şirketlerinden birinde üst düzey avukat olan Samantha Sweeting'in maceraları anlatılmaktadır.
Konusu
Samantha, Londra'da çalışan bir üst düzey avukattır. Günün her saati iş başında, ev hayatı yok, tek düşündüğü şirkete ortak olabilmektir. Bir gün, şirkette çok büyük bir hata yapar ve işten kovulur. çıkar.
Samantha, Londra'daki ofisinden çıkar, bir trene binip hiç bilmediği bir yere gider. Ağrı kesici istemek için, güzel bir evin kapısını çalınca iş görüşmesine geldiği zannedilir ve o evde hizmetçi olarak çalışmaya başlar. Ancak Samantha, ev işlerinden hiç anlamamaktadır. Samantha çamaşır makinesiyle, ütü masasıyla, deterjanlarla müthiş bir savaş verir ve hayatını düzene sokmaya çalışır. Kendi kararlarında çok tereddüt etmesine rağmen hayatını belli bir düzene sokar ve hayatın 6 dakikalardan oluşmadıgını anlar. Samantha bir süre bu hatayı kendisi bilerek yapmamış kendisine oyun oynanmış olduğunu anlar.. Samantha bunu anlayınca haksızlığını kanıtlamak amacıyla Carter Spink'e gider ve haklı çıkar. Carter Spink yöneticileri Samanthaya ortaklık teklif ederler ama Samantha hayatından memnundur ve yoğun tempoya dönmek istemez.
Ekmek ağacı

Ekmek ağacı (Artocarpus altilis), ana vatanı Hint Okyanusu'nun doğusu ve Büyük Okyanus'un batısındaki adalar olan bir ağaçtır ve diğer tropik bölgelerde de yaygın olarak dikilmiştir. Dutgiller (Moraceae) familyasına dahil Artocarpus cinsinin bir üyesi olan bu bitkinin nişastaca zengin meyvesi, bitkinin yetiştirildiği tropik bölgelerin pek çoğu için başlıca gıda unsurudur.
Batı dünyasından biri tarafından ekmek ağacının ilk kez toplanması ve dağıtılması, 18. yüzyılın sonlarına doğru, Karayipler'deki Britanya kölelerine ucuz ve yüksek enerjili bir besin kaynağı bulmak üzere yola çıkan ve bitki örnekleri toplayan HMS Bounty'nin kaptanı Teğmen William Bligh ile olmuştur.
Artocarpus
Tropikal meyveler
Melanezya
Polinezya
Güneydoğu Asya florası
Asya ağaçları
Büyük Okyanus florası
Tropikal tarım
Hawaii'de kültür
Jamaika'da kültür
Okyanusya'da kültür
Kavalalı İbrahim Paşa

Kavalalı İbrahim Paşa (1789, Kavala - 10 Kasım 1848, Kahire), kazandığı askeri başarılarla Mısır'da Kavalalı yönetiminin yerleşmesinde önemli rol oynayan Mısır valisi.
Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın büyük oğludur. Babasının Mısır valiliğinin onaylanmasından (Temmuz 1805) hemen sonra Mısır'a gitti. 1807 sonlarında Mısır defterdarlığına atandı. 1812'de Said'de (Yukarı Mısır) güçlenen Kölemen etkisini kırdı.
Hicaz'da başlayan Vahhabi ayaklanmasını bastırmak üzere, Eylül 1816'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından Hicaz'a gönderildi. Aralık 1817'de kendisine Babıali tarafından paşalık unvanı verildi. 1818'de Vahhabilerin merkezi Diriye'yi kuşattı ve Vahhabi emiri Abdullah bin Suud'u tutsak etti. Hac yollarının güvenliği açısından önemli olan bu zaferiyle İslam dünyasında saygınlık kazandı (Osmanlı-Suudi Savaşları).
1824'te Mora ve Girit'te çıkan ayaklanmaların bastırılması için Osmanlı Padişahı II. Mahmut Mısır'dan yardım isteyince, İbrahim Paşa, Yunanistan'a girdi ve Mora'ya egemen oldu. Bu durumdan rahatsız olan İngiltere, Fransa ve Rusya bir donanma göndererek 20 Ekim 1827'de Navarin Deniz Savaşı'nda Osmanlı-Mısır donanmasını yaktı.
Mora Valilği karşılığında Osmanlılara yardım gönderen Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Mora elden çıkınca bu yardım karşılığında Suriye valiliğini istedi. Bu isteğinin kabul edilmemesi üzerine İbrahim Paşa'yı Suriye üzerine gönderdi. İbrahim Paşa, 1831'de bütün Suriye'yi denetimi altına aldı. Üzerine gönderilen Osmanlı ordularını ez-Zarra, Halep ve 21 Aralık 1832'de Konya'da Konya Muharebesi ile bozguna uğratarak 1833'te Kütahya'ya girdi. Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti ile Mısır yönetiminin arasını buldular. 14 Mayıs 1833 tarihinde yapılan Kütahya Antlaşmasıyla Suriye, Filistin ve Adana, Mısır'a bırakıldı. İbrahim Paşa, Suriye genel valisi oldu. Ama bir süre sonra koyduğu ağır vergiler ve zorunlu askerlik uygulaması Suriye ve Lübnan'da geniş çaplı ayaklanmalara yol açtı. Ardından daha büyük bir tehlike oluşturan Dürzi ayaklanması başladı. Yıllar süren bu ayaklanmaların İbrahim Paşa'yı yıpratmasından yararlanmak isteyen Osmanlılar, 1839'da Mısır'a savaş açtılar. İbrahim Paşa, Osmanlı ordusunu Nizip Muharebesi'nde bozguna uğrattı (24 Haziran 1839).
Osmanlı Devleti'nin dağılacağından korkan Avrupa devletleri (İngiltere ve Avusturya) 1840'ta Londra Antlaşması'nın yapılmasını sağladılar. Bu antlaşma ile İbrahim Paşa, Mısır yönetiminin babadan oğula geçmesi karşılığında Suriye ve Adana'dan vazgeçti. İngiliz donanması Kavalalıları tehdit edince, Mısır kuvvetleri işgal altında tuttukları topraklardan çekildi (1840-1841). İbrahim Paşa babasının bunaması üzerine 1848'de valiliğe atandı, ama kısa bir süre sonra hayatını kaybetti.
Citigroup

Citigroup Birleşik Bankalar A. Ş. Forbes Global 2000'ne göre dünyanın en büyük şirketi. Mal varlığı 1.9 Trilyon ABD doları bulan şirketin 120.318 Milyar ABD Doları cirosu bulunmaktadır. Ünlü Rockefeller ailesinin bir kuruluşudur. Rothschildlerin yardımı ile kurulmuştur.
Mart 2014'te ABD Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC), Citygroup'un da aralarında bulunduğu 16 bankaya Libor faizlerinin belirlenmesinde manipülasyon yaptıkları gerekçesiyle dava açtı.
Hint oklu kirpisi

Hint oklu kirpisi (Hystrix indica), oklu kirpigiller (Hystricidae) familyasından bir kemirici türü.
"Kirpi" olarak adlandırılsa da kirpiler ile akrabalığı yoktur.
Özellikleri
Boyları 5560 cm civarında olup kuyruk uzunluğu 1012 cm. dir. 1822 kg. kadar olurlar. Başları açık, diğer tarafları oldukça koyu boz veya kahverengidir. Boyunları kalın, kulaklar ve gözler küçüktür. Sırt, omuz ve ense kalın ve sivri ok gibi dikenlerle (38 mm. kalınlık ve 1535 cm. boyunda) kaplıdır. Vücutlarının diğer kısımları ise sert kıllarla kaplıdır. Kuyrukları, 15-16 adet, 812 mm. kalınlıkta, uçları koyu renkli, içi boş dikenler taşır. Ön bacakları arka bacaklarına nazaran daha kısadır. Ayakizi küçük bir çocuk ayakizini anımsatır.
Yaşam alanı
Yağışı az, insan ayağından uzak, Akdeniz ikliminin hakim olduğu ıssız yamaçlarda yaşar. Meşelik, fundalık gibi bitki örtülerinin bulunduğu, bazı kaynaklara göre de su kanallarının civarındaki otluk ve sulak yerleri tercih ederler.
Dağılımı
Arap Yarımadasından Orta Asya, Hindistan ve Sri Lankaya kadar; Türkiyede daha çok İskenderun çevresinde, Kahramanmaraş, Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Siirt, Mersin, Antalya, Muğla, Aydın, İzmirde görülür. Bursa, Balıkesir, Kütahya ve Kocaelinden de kayıtlar vardır.
Yaşam şekli ve beslenme
Genellikle yalnız yaşar. Gececildirler. İyi yüzerler. Gündüzleri ininde ya da fundalıklar arasında gizlenerek dinlenirler. Çok su içerler. Tehlike anında oklarını kabartır, kuyruk dikenlerini birbirine çarparak hışırtılı bir ses çıkarırlar. Söylenenin aksine dikenlerini fırlatmazlar. Ortalama ömrü, 15-20 yıldır. Bitki kökleri, patates, soğan, kavun, yumru ve meyve yerler.
Üreme
Nisan ayında çiftleşirler. Erkek ve dişi uzun süre birlikte kalır ve yuvalarında çiftleşirler. 60-70 gün (dokuz hafta) süren gebelikten sonra, dişi kendi yuvasında gözleri açık ve yumuşak dikenli 2-4 yavru doğurur. Erginleşmeleri 1 yılı bulur.
Tükenme tehlikesi
Oklukirpiler, popülasyon yoğunluklarının çok düşük olması nedeniyle yok olma sürecine girmişlerdir. Üzüm, bağ-bahce gibi tarım alanlarına zararlıdır. Ekonomik değeri yoktur. Bazı kesimler tarafından çok sevilerek yenilirler. Türkiyede avlanmaları yasaktır. Çevrenin bozulması ve tarımsal ilaçlar, türü tehlikeye sürükleyen diğer nedenlerdir.
Oklu kirpigiller
Azerbaycan'daki memeliler
Türkiye'deki memeliler
Asgari endişe altındaki türler
Gececil hayvanlar

Gececil ya da noktürnal canlılar, gündüzleri dinlenen, geceleri faal olan canlılardır. Yarasa ve galago gibi bazı hayvanlar tamamen gececil iken, kedi gibi hem gündüz hem gece faal olan ya da sadece alaca karanlıkta faal olan canlılar da mevcuttur.
Gececil canlıların gece faal olmalarının temel nedenleri, avlanma şansını artırmak, avcı hayvanlara yem olma riskini azaltmak ve su kaybını asgari seviyeye indirgemektir. Özellikle çölde yaşayan bazı canlı türlerinin gececil olacak şekilde çevreye uyum sağlamaları, bu canlı türlerinde osmoregülasyonu artırmıştır.
Gececil canlılar çoğunlukla güçlü koku alma ve/veya işitme duyularına sahiptirler. Hayvanat bahçelerinde ziyaret saatlerinde faal olmalarını sağlamak amacıyla genellikle loş ışıklı bölmelerde muhafaza edilirler.
Normalde gündüzleri faal olan bazı canlı türleri üreme dönemlerinde gececil davranışlar gösterebilirler. Örneğin bazı su kuşları ile su kaplumbağaları kendilerini ve yavruları avcı hayvanlardan korumak amacıyla sadece geceleri yumurtlarlar ve yumurtlama bölgelerinde sadece geceleri toplanırlar.
Temel Karataş

Temel Karataş, (d. 1977, Ağın) Türk yazar, gazeteci.
Kullandığı sahici dil, karakterler ve diyaloglar nedeniyle "Genç Orhan Kemal" olarak anılır.
Yaşamı
1977 yılında Elazığ'ın Ağın ilçesinde dünyaya geldi. Vefa Lisesi (1994) ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden (1999) mezun oldu. Gündem, Dünya, Nokta gibi basın kuruluşlarında gazetecilik yaptı. 2004 yılında Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülünü aldı. Ödül kazanan dosya, aynı yıl Yol Ağrısı adıyla Varlık Yayınları tarafından kitaplaştırıldı. 2011 yılında Orhan Kemal Öykü Ödülüne değer görüldü. Yoksullukla mücadele eden günümüz insanlarını öyküleştirdi. Kullandığı sahici dil, karakterler ve diyaloglar, onun "Genç Orhan Kemal" olarak anılmasını sağladı.
Öyküleri; Varlık, Hece Öykü, E, Kül Öykü, Evrensel Kültür gibi dergilerde yayınlandı.
Bayram

[[Dosya:Sultan Ahmed Mosque mahya3. jpg|küçükresim|sağ|upright=1.14|İslam inanışında geleneksel düzenlenen Ramazan Bayramı şenliklerinde bir camii mahyasında "Sevelim, Sevilelim" yazmakta, Sultanahmet Camii.]]
Bayram, milli, dini veya özel olarak önemi olan ve kutlanan gün veya günlerdir.
Kelimenin kökeni
İrani kökenli olan bayram kelimesi en eski Türkçe örneklerde badram olarak geçmektedir. Kelime Orta Farsçada paδrām ve aynı anlamda Soğdcada patrām yazımı ile neşe, huzur, mutluluk, sessizlik manasında kullanılmıştır ve pati- (geri, tekrar) ve rāma- (sükun, barış ve mutluluk) kelime köklerinin birleşmesi ile oluşmuştur. Beyrem veya Mayram olarak da söylenir.
Bayramlar
Dini bayramlar
Milli bayramlar
Etnik ve uluslararası bayramlar
Şenlik ve Festivaller
Türk halk kültüründe bayramlar
Türk ve Altay halk inancında Bayram niteliği taşıyan farklı kutlu günler bulunur. Türklerde İslam öncesi genel kabul görmüş iki bayram vardır.
Koçagan: Bahar Gündönümü. (Kosa ve Saya)
Paktıgan: Güz Gündönümü. (Pakta ve Payna)
Ayrıca Sümer geleneğinden Orta Doğu ve Orta Asyaya yayılmış olan ve sözbiçim olarak da bu sıralamaya uygun düşen Nardugan bayramı bulunur.
Koçagan (Kosa) baharda yapılır ve Nevruz bayramıdır, bahar gündönümüne denk gelir. Gece ve gündüz eşitlenmiştir. Koça Han adına yapılır. Paktıgan (Pakta) ise güz gündönümüne denk gelir ve Baktı Han adına yapılır. Yakutlar güz bayramına Abası Isıyah/Isıga (Kötü-ruh Serpmesi/Saçısı), bahar bayramına ise Ayıhı Isıyah/Isıga (İyi-ruh Serpmesi/Saçısı) derler. Isıyah (Isıga) sözcüğünün mevsimsel sıcaklık değişiklikleriyle bağlantıyı akla getirecek biçimde ısı kökünden türemiş olması ve Is/Es/Ez (sahip) sözcüğüyle bağlantısı da dikkate değerdir. Daire şeklinde yapılan bu şenlikler hem halayı hem de Kazaklardaki Kımız Murunduk denilen ölenleri de çağrıştırmaktadır. Ayrıca değişik mevsim ve dönemlerde yapılan törenler vardır ve bunlar da günümüzde de pek çok yörede isim değiştirmiş olarak devam eder. Saya bayramı Koçaganın (Kosanın) öncesinde yapıldığı için aynı ritüelin uzantısı olarak görülebilir. Kosa bayramı yaklaşık olarak kuzuların yüz günlük olduğu dönemde, nevruzdan bir hafta önce başlar ve nevruzu simgeler. Payna ise Paktıgandan sonra Aralık gündönümüne denk gelir. Yakut Takviminde Payna adlı bir ay vardır. Bu dört bayram dört ayrı yaratıcı gücü simgeler. Koça Han, Saya Han, Baktı Han, Bayanay Han. Ayrıca kimi yörelerde iki bayram kutlanır. İslamiyet sonrasında ise iki tane önemli bayram kutlanmaya başlamıştır. Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı. Dünyadaki hemen her kültürde özel gün, şölen, bayram, şenlik gibi uygulamalara mutlaka rastlanır. Bu durum tekdüzelikten kurtulma isteğinin bir sonucudur.
Dipnotlar
Pertev Naili Boratav, 100 Soruda Türk Folkloru'', K Kitaplığı, İstanbul 2003.
Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt
Üç telli

Üç telli, üç sırada birer teli bulunan, Teke Yöresi'ne ait bir cura çeşidi. Asıl adı üç telli bağlama olan çalgının kısa adı üç telli olup yörede de bu adla bilinmesine karşın bazen yanlış olarak kopuz adı da verilmektedir. Boyu 5560 cm kadardır. 1214 perdelidir.
Parmakla tellere vurarak ve telleri çektirerek çalınır. Boğaz havası ezgilerinde parmaklar sap üzerinde mızrap gibi kullanılır. En çok bağlama düzenine akortlanır ama değişik ezgilere göre zeybek düzeni, boğma düzen, kara düzen gibi farklı akortlar da uygulanır. Ulalı Ali Rıza Zorlu, Fethiyeli Mustafa Coşkun, Dirmilli Kadir Turan, Kozağaçlı Şakir Özyurt, Kozağaçlı Faik İnce, Kozağaçlı Habip Özyurt, Çörtenli Hüseyin Karakaya, Fethiyeli Ramazan Güngör, Fethiyeli Hasan Bülbül, Gökçeyakalı Hayri Dev, Burdurlu Hamit Çine geçmişten günümüze başlıca ustalarıdır. Hamit Çine'nin 'Üçtelli Bağlama Metodu' adında bir kitabı bulunmaktadır.
Bağlama ailesi
Teke yöresi çalgıları
2002 CONCACAF Altın Kupa

2002 CONCACAF Altın Kupa, altıncı CONCACAF Altın Kupa'tır. Katılan ülkeler Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler'de bulunan ülkelerdir. 18 Ocak ve 2 Şubat 2002 tarihleri arası ABD'de gerçekleşmiştir.
Toplamda 12 takım dört gruba bölündü. Her gruptan en iyi iki takım çeyrek finale çıktı. Ekvador ve Güney Kore milli takımları CONCACAF dışındaki konfederasyonlardan olmalarına rağmen davet edilerek turnuvada yer almışlardır.
İlk Tur
A Grubu
Sonuç
19 Ocak 2002, Kaliforniya
12 Ocak 2002, Kaliforniya
23 Ocak 2002, Kaliforniya
B Grubu
Sonuç
19 Ocak 2002, Kaliforniya
21 Ocak 2002, Kaliforniya
23 Ocak 2002, Kaliforniya
C Grubu
Sonuç
18 Ocak 2002, Miami
20 Ocak 2002, Miami
22 Ocak 2002, Miami
D Grubu
Sonuç
18 Ocak 2002, Miami
20 Ocak 2002, Miami
22 Ocak 2002, Miami
Çeyrek final
26 Ocak 2002, Miami
A. G.= Altın gol
27 Ocak 2002, Kaliforniya
Yarı final
30 Ocak 2002, Kaliforniya
Üçüncülük
2 Şubat 2002, Kaliforniya
Final
2 Şubat 2002, Kaliforniya
İstatistikler
Gol krallığı
4 gol
Brian McBride
3 gol
Kevin McKenna
2 gol
Rolando Fonseca
Rónald Gómez
Paulo Wanchope
Álex Aguinaga
1 gol
Dwayne De Rosario
Walter Centeno
Hernán Medford
Santos Dagoberto Cabrera
Juan Carlos Plata
Charles Alerte
Golman Pierre
Patrick Percin
Adolfo Bautista
Marco Garcés
Jair García
Carlos Ochoa
Choi Jin-cheul
Kim Do-hoon
Song Chong-gug
Stern John
Jeff Agoos
DaMarcus Beasley
Landon Donovan
Ante Razov
Josh Wolff
Kendi kalesine gol
Mark Rogers (Martinik karşısında)
Kim Do-hoon (Kanada karşısında)
Edison Méndez (Haiti karşısında)