Ebu Hureyre

Ebu Hureyre (Arapça: ; (ö. 678, Medine), (Ebu Hüreyre Abdurrahman bin Sahr ed-Devsi) Yemen asıllı sahabe. Gerçek adı bilinmemekle birlikte Müslüman olmadan önceki adının Abdüamr, Sükeyn, Abdüşşems olduğu yönünde farklı rivayetler vardır. Sahipsiz kedi yavrularını besleyip büyütmesinden dolayı Kedicik babası anlamına gelen Ebu Hureyre ismiyle anılırdı.
Yemende doğan Ebu Hureyre'nin doğum tarihi bilinmemekte olup, Ezd kabilesinin Devs koluna mensuptur. 628 yılında Muhammed'in Hayber'de bulunduğu sırada yanına gelerek Müslüman oldu. Kuşatmadaki Hayber fethine ve daha sonra yapılan savaşların hepsine katıldı.
Hadis Rivayetleri
Bu tarihten ölümüne kadar üç yıl boyunca Muhammed'in yanından ayrılmadı. Bu sebeple en çok hadis nakleden sahabe olduğu söylenmektedir. 5.375 adet hadis aktardığı tahmin edilmektedir. Ebu Hureyre, diğer sahabilere nisbetle çok hadis rivayet etmekle beraber, onun, işitmiş olduğu bu hadisleri yazıp yazmadığı bilinmemektedir. Kendisinden nakledilen bir habere göre "Ebu Hurayra yazmaz ve gizlemez" denilmektedir. Buna mukabil bazı haberlerde de Ebu Hureyre, "biz hadis yazarken Hazreti Peygamber yanımıza geldi" demekte, bir diğerinde ise, kendisine bir hadis soran şahsa "eğer bu hadisi ben rivayet etti isem yanımda yazılıdır" deyip o şahsı evine götürdüğü, orada, birçok kitaplar içerisinden istenilen hadisi bulup çıkardığı belirtilmektedir.
Ebu Hureyre'ye ait 140 kadar hadis rivayeti ihtiva eden ve talebesi Hemmam İbn Munebbih tarafından yazılan es-Sahife es-Sahiha adlı kitabın zamanımıza kadar muhafaza edilmiş olduğu belirtilse de 1953 senesinde Prof. M. Hamidullah tarafından bulunarak neşredilen Şam ve Berlin nüshalarından eski olanı Şam nüshası hicri 6. yy.'dan (miladi 12. yy'dan) kalmadır.
Bişr b. Sa'idin: "Allah'a yemin olsun ki biz Ebu Hureyre'nin meclisinde bulunurduk, O bize Rasulullahtan ve Ka'b el-Ahbar'dan rivayet ederdi. Ebu Hureyre kalkıp gittikten sonra bizimle birlikte oturan bazı insanların, Rasulullahın hadisini Ka'b'ın sözü, Kabın sözünü de Rasulullahın hadisi diye naklettiğini işitirdim. Allah'tan korkun ve hadis konusunda korunun!" dediği belirtilir. İmam Buhari'nin, Kab'ın görüşü dediği bir rivayetin İmam Müslim tarafından İslam Peygamberine ait olarak nakledildiğinden de bahsedilmektedir.
Kaynaklarda Halife Ömerin Ebu Hureyre'ye çok hadis rivayet etmemesi konusunda uyarıda bulunmasının yanı sıra, hadis rivayetinden vazgeçmemesi halinde kendisini Devs denilen bir yere süreceği tehdidinde bulunması ve naklettiği rivayetlerin doğruluğunu kontrol ettiği de yer alan bilgilerdendir. Ebu Hureyrenin kendisi hadis rivayetiyle ilgili Halife Ömerle arasında geçen bir diyaloğu şöyle nakleder: "Hadis rivayet ettiğim, Ömer'e ulaşınca, beni çağırdı ve şöyle dedi: Falanca gün, filancanın evinde sen bizimle beraber miydin? Ben: Evet, o gün Rasulullah: 'Her kim bana yalan isnad ederse cehennemdeki yerini hazırlasın dedi, dedim. Bunun üzerine Ömer: O halde git, hadis rivayet et. dedi."
Ebu Hüreyrenin çok hadis rivayet etmesine karşı çıkanlardan biri olan Aişe onu yanına çağırarak görmediği ve duymadığı bazı rivayetlerin hesabını sormak istemiş, Ebu Hüreyre de, Anacığım! Ayna, sürme ve güzel koku gibi şeyler beni oyalayıp da bu rivayetleri Resulullahtan duymama engel olmadı deyince Aişe, Belki de öyledir diyerek kendisine hak verdiğini ifade etmiştir.
İslam Peygamberi Muhammed'in eşi Aişeye Ebu Hüreyrenin: Şum üç şeyde; evde, kadında ve attadır haberini naklediyor denince, O; Ebu Hüreyre iyi ezberleyememiş. Zira o girdiğinde Resulullah: Allah, Yahudileri kahretsin, zira onlar; Şum üç şeyde; evde, kadında ve attadır derler buyurmuştu. Ebu Hüreyre hadisin başını işitmemiş, sadece sonunu duymuştur dediği de belirtilir.
Tabiin fakihlerinden İbrahim en-Nehai (ö. 96/714), kendi zamanında bazı alimlerin fakih olmadığı gerekçesiyle Ebu Hüreyrenin ahkama dair bir kısım rivayetlerini kabul etmediklerini ileri sürmüş, Nehainin rivayetlerine ve görüşlerine büyük önem veren Ebu Hanife gibi alimler de Ebu Hüreyre aleyhinde herhangi bir şey söylememekle beraber onun sahih kıyasa aykırı rivayetlerini kabul etmek istememişlerdir.
Devlet Adamlığı
Halife Ömer tarafından görev yaptığı Bahreyne iki defa vali olarak tayin edildi. Ebu Hüreyre valilikten ayrılarak Medineye döndüğü zaman Halife tarafından hakkında tahkikat yapılmıştır. Bazı rivayetlere göre Ömer tarafından hakkında ithamlarda bulunulduğu ve bunun sonucunda onun malının yarısına veya tamamına el koyduğu ileri sürülmektedir. Ancak daha sonra Ebu Hüreyrenin dürüstlüğü ortaya çıkmasıyla Halife Ömer onu tekrar vali tayin etmek istemiş, ancak Ebu Hüreyre bir daha görev kabul etmemiştir. Osmanın hilafetini destekleyen Ebu Hüreyre, Halife Ali ile Muaviye arasında çıkan mücadele de hiçbir tarafı desteklemedi. Ebu Hüreyre'nin Muaviye döneminde zaman zaman Medine valiliği ya da vali Mervan'ın bulunmadığı dönemlerde vekil olarak Medine valiliği yaptığı ifade edilmektedir.