Forum (dergi)

Forum, 1954-1970 yılları arasında yayımlanan, Demokrat Parti'ye muhalefetiyle bilinen ve yazarlarına göre Türkiye'de Batılı standartlara uygun demokrasi ve kurumların yerleşmesini amaçlayan 15 günde bir yayımlanmış dergi. İlk sahibi Nilüfer Yalçın'dır.
Derginin 1954-1960 yılları sayılarındaki yazılarda yer alan, ülkenin siyasi, iktisadi ve toplumsal sorunlarına dair getirilmiş olan çözüm önerileri, 1961 Anayasası'nın öngördüğü Türkiye tasarımına kaynaklık etmiştir.
1 Nisan 1954'te ilk sayısı çıkan dergi, Bahri Savcı, Osman Okyar, Bedii Feyzioğlu, Aydın Yalçın, Turhan Feyzioğlu, Turan Güneş, Nilüfer Yalçın, Bülent Ecevit, Kemal Salih, Nejat Tunçsiper, Cavit Erginsoy, Mukbil Özyörük, Ziya Müezzinoğlu, Yaşar Karayalçın, Kudret Ayiter ile Akif Erginay'ın başını çektiği bir ekip tarafından kuruldu. Yayımından bir süre sonra bu ekibe Cahit Talas, Muammer Aksoy, Şerif Mardin, Coşkun Kırca, Mümtaz Soysal, Metin And, Sadun Aren, Haluk Ülman, Şevki Vanlı, Cemal Aygen ve daha birçok aydın katıldı.
Derginin çıkış amacı, 1954 genel seçimlerinden sonra Demokrat Parti iktidarını bilimsel bir yöntemle eleştirerek uyarmak ve yurt sorunlarını kapsamlı bir biçimde sergilemek olarak belirlendi. Bu doğrultuda hareket eden Forum, sayfalarını çeşitli görüşteki yazarlara da açarak ülke gündemine çeşitli tartışma konuları getirdi.
Yayımını belirli bir dünya görüşüne bağlı kalmadan 1960'ların ortalarına kadar sürdüren Forum, bu yıllarda, başta Aydın Yalçın olmak üzere yazarlarının bir bölümünün sağ partilere kaymasından, bir bir bölümünün de iş yaşamına girmesinden sonra kalanlardan Muammer Aksoy'un yanına Adnan Cemgil, Kemal Sülker, Gülten Kazgan, Bekir Kıraç, Selahattin Keyman ve Doğan Avcıoğlu'nun eklenmesiyle sol görüşlü bir içeriğe büründü. 1968'de etkinliğini yitirmeye başlayan dergi, Türkiye İşçi Partisi'nin bakış açısıyla Hasan Hüseyin Korkmazgil'in yönetiminde yeniden canlandırılmak istendiyse de, başarı sağlanamayınca 15 Ekim 1969'da yayımına son vermek zorunda kaldı. İşçi Partili Mehmet Ali Aybar yanlısı kanadın görüşlerini yansıtmak amacıyla Şubat 1970'te yeniden çıkarılan Forum, sadece birkaç sayı daha yaşayabildi. Son sayısı 28 Nisan 1970'te yayımlanan dergi, toplamda 379 sayı yayımlandı.
15 Eylül 1979 tarihinden itibaren eski kurucularından bazılarının da katılımı ile Yeni Forum adı altında çıkmaya başladı. Derginin kurucusu ve başyazarı Prof. Aydın Yalçın, 4 Ekim 1994 tarihinde vefat edene kadar bu derginin yönetim kurulu başkanlığı ve başyazarlığını yürüttü. Prof. Yalçın'ın başkanlığında yayımlanan dergi Dünya'da birçok ülkede yıllarca en önemli kaynak eser olarak kullanıldı ve hala da kullanılmaya devam ediyor. Dergi, Prof. Aydın Yalçın'ın vefatından sonra eşi gazeteci-yazar Nilüfer Yalçın ve yazı işleri müdürü Ömer Lütfi Kanburoğlu'nun yönetiminde 1999 yılına kadar yayımlanmaya devam etti. Dergi, 2000 yılında Türkiye'nin yaşadığı ekonomik kriz sebebi ile 1954 yılında başladığı yayın hayatına istemeden veda etmek zorunda kaldı.
İlgili kitaplar
Çakmak, Diren (2010). "Forum Dergisi 1954-1960", Libra Yayınları, İstanbul. ISBN 978-605-4326-22-8
Somel, Ali (2010). "Devletçilik ve Planlama Tartışmalarına Damga Vuran FORUM DERGİSİ", Yazılama Yayınevi, İstanbul. ISBN 9786055892302