Sürü (film)

Sürü, Zeki Ökten tarafından 1978'de çekilmiş filmdir. O yıllar cezaevinde bulunan Yılmaz Güney tarafından belirlenen ve bir kaç cümleyle özetlenen filmi Ali Özgentürk senaryolaştırmıştır. Başrollerinde Tarık Akan, Melike Demirağ ve Tuncel Kurtiz yer almaktadır.
Konusu
Yılmaz Güney hapiste yazdığı bu filmde kendi gerçekçi üslubunu korumuştur. Bu filmde de diğer filmlerinde de olduğu gibi olayları yorumlamaktan ziyade olayları yaşayanların ağızından seyirciye izletmiştir.
Sürü; bir aşireti, bir ikiliyi, bir sürüyü ve daha birçok şeyi anlatır. Aşiretler arası çatışmalar, kişiler arası hesaplaşmalar, insan-doğa, insan-insan, insan-toplum ilişkileri dramatik bir kuruluşun içine yerleştirilen malzemenin salt bir kısmını oluşturur. Filmin tümü ise temelde ekonomik zorlamalarla çağdışı kalmış bir toplumun, ezilen kişilerin ve doğan çatışmaların çok geniş bir panoramasını sergiliyordu.
- Türk Sinema Tarihi, Giovanni Scognamillo, Kabalcı Yayınevi
Sürü filmi bir ülkenin kültürel ve toplumsal eleştirel bir biçimde ve kolayca kavranabilen bir görüntüsünü sunuyor.
Bir yanda kadınların sadece bir nesne gibi kullanıldığı, geleneklere bağlı pederşahi bir toplumu, diğer yandan genç bir çiftin bu baskıcı toplum modelini kırmaya çalışmasını görmekteyiz. Oğul Şivan, onu sınırlayan ve ailesine bağlı olmasına neden olan geleneğe isyan etmektedir. Filmde Melike Demirağ hiç konuşmayan gelini canlandırıyor kocası Şivan'ı çok sevmesine rağmen o da dahil hiç kimseyle konuşmuyor. Filmde, bir sürünün Anadolu'nun doğusundan batısına trenle taşınması ön plana alınarak, Anadolu'nun yoksulluğu, çaresizliği ve o günlerin siyasal çelişkileri ve çatışmaları perdeye yansıtılmaktadır.
Filmin Toplumsal Yapısı
Sürü filminin konusu, Halilhan ve Veysikan aşiretleri arasında süregelen kan davasının aşiret üyeleri üzerindeki etkisidir. Film, ağalık, burjuvazi, kan davası ve devlet kurumlarında gerçekleşen rüşvet konularına değinmektedir. Ezilen bireylerin geri kalmışlığı gösterilir. Hamo Ağa, erkek egemen toplumun öne çıkan karakterlerindendir. Filmde, en çok sözü geçen karakterdir. Kadınların sözünün geçmemesiyle beraber, Hamo ağa dışındaki karakterlerin de sözü geçmemektedir. Fakat bu durum Ankaraya varıncaya kadar geçerlidir çünkü Hamo Ağa feodalizmi temsil etmektedir ve köyden şehre gidilince feodalizm, yerini kapitalizme bırakır. Ankara, filmde kurtuluş ve umudu temsil eder. Pervariden Ankaraya ulaşan sürünün şehirdeki yürüyüşü sırasında şehirdeki kişilerin onlara olan bakış ve diğerkileştirmeleri filmde seyirciye sunulmaktadır.
Oyuncular
Tarık Akan - Şivan (ses. Esen Günay)
Melike Demirağ - Berivan
Tuncel Kurtiz - Hamo (ses. Kamran Usluer)
Meral Niron - Sülo'nun eşi
Levent İnanır - Sülo (ses. Mustafa Alabora)
Şener Kökkaya - Çerçi (ses. Rıza Pekkutsal)
Levent Yalman
Güler Ökten - Sıddık'ın eşi
Necmettin Çobanoğlu
Savaş Yurttaş - Sıddık (ses. Savaş Dinçel)
Erol Demiröz - Necirvan (ses. Yaman Okay)
Ekrem Erkek - Kadın satıcısı (ses. Zihni Göktay)
Gülten Kaya - Hayat kadını
Ödüller
12 Ekim 2011'de düzenlenen "Geç Gelen Altın Portakallar" gecesinde 1980 "En İyi Film Ödülü"nü almıştır.
Filmin yönetmeni olan Zeki Ökten Londra Film Festivalinde Sutherland Trophy adlı ödülü almıştır.