Boya

Boya, herhangi bir nesneye renk vermek amacıyla yalıtım ve koruma amaçlı olarak uygulanan kaplamaya denir. Boya hemen hemen tüm malzemelere uygulanabilir. En çok kullanıldığı alanlar sanat, tasarım, resim, endüstriyel kaplamalar, ulaşım (şerit çizgileri) ve korumadır (su veya hava temasını kesme amacıyla ve yalıtım amacıyla). Boya kimyasal özelliği bakımından temel olarak yaş boya (ıslak boya) ve toz boya olmak üzere ikiye ayrılır.
Bileşenler
Boyaları temel olarak dört bileşen oluşturur: bağlayıcı, çözücü, pigmentler ve diğer katkı maddeleri. Bağlayıcının kullanımı zorunludur çünkü içerisindeki katı dolgu maddelerini bağlayarak kurumuş boya filminin oluşmasını sağlar, yüzeye yapıştırır, bağlar. Bağlayıcının cinsi ve miktarı boyanın silinebilirlik, (sadece plastik boya için geçerli olmak üzere) sertlik, yapışma, renk dayanıklılığı gibi özelliklerini belirler. Çözücü, boyanın viskozitesini ayarlamak için kullanılır. Uçucu olup film tabakasının oluşumuna katkıda bulunmaz, fakat yüzey yayılımını gerçekleştirir. Pigmentler boyaya renk ve örtücülük özelliği verir. Bunun dışında katılan her madde film tabakasıyla birleşerek boyaya fiziksel ve kimyasal özellik verir. Boyalar bağlayıcının cinsine bağlı olarak su bazlı ve solvent bazlı olarak ikiye ayrılırlar.
Boyanın Tanımı
Bir yüzey üzerine tatbik edildiğinde dekoratif ve koruyucu bir tabaka oluşturan kimyasal bir malzeme olarak tanımlanır. Bu malzeme belli prensipler dahilinde formüle edilen ve bünyesinde dört esas unsur bulunan kimyevi bir karışımdır.
Bağlayıcılar
Pigmentler ve dolgu malzemeleri
Kimyasal katkılar
Çözücüler (Solvent + Su)
Bağlayıcılar
Solvent uçması ve reaksiyon sonucu sıvı halden katı hale dönüşen, boya filmini meydana getiren likitlerdir. Boyaya katkısı: sertlik, sağlamlık ve parlaklık, yapışma; hava koşullarına, güneş ışınlarına ve kimyasallara dirençtir. Bağlayıcı, boyanın temel direği olup, tipine göre boyaya ismini verir.
Pigmentler
Pigmentler düzgün, yuvarlak, doğal veya sentetik, inorganik veya organik, çözünmeyen dağılmış (toz) parçalardır. Bu parçalar; boya sıvısının içinde dağılarak boyaya renk vermenin yanında opaklık, katılık, dayanıklılık ve korozyona dayanıklılık gibi boyanın temel özelliklerini de geliştirirler. Bu terim beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte genleştiriciler de içerir. Pigment olan tozlar ve boyalar arasındaki fark genel olarak çözünürlüğün temelinde incelenmektedir. Kullanım esnasında pigmentler çözünmeyen ve madde içerisinde dağılan, boyalar ise çözünebilir veya solüsyon halinde bulunan malzemelerdir.
Pigment çeşitleri
Organik Pigmentler
İnorganik Pigmentler
Metalik Pigmentler
Sedefimsi Pigmentler
Monomer Pigmentler
Korozyon Önleyici Pigmentler
Çinko kromat
Çinko fosfat
Metalik Pigmentler
Dolgu maddeleri
Kalsit
Barit
Talk
Kil
bentonit
Kimyasal katkılar
Bu grupta yer alan maddeler çok değişik özelliklerde olan ve boyaya çok az miktarda giren kimyasallardır. Katkı maddeleri boyanın özelliklerini iyileştirmek, istenmeyen olumsuz değişimleri engellemek için kullanılır.
Surfektanlar
Islatıcılar
Kurutucular
Matlaştırıcılar
Kaymak kesici
Çökme engelleyici
Köpük kesiciler
UV ışınlarından koruyucular
Optik beyazlaştırıcı
Çözücüler
Boyanın uçucu kısmını oluşturan kimyasal maddelerdir. Boyanın imalatı ve tatbikatı safhasında (uygulama kolaylığı için) kullanılan, boyanın özelliklerinde değişiklik yapmadan incelten sıvılardır.
Bunlardan bazıları toluen, ksilen, beyaz ispirto, aseton, su, benzin ve tinerdir.
Boya çeşitleri
Boyalar genel olarak dört ayrı çeşitte sınıflandırılabilir.
Kurutma Metoduna Göre
Fiziksel kurumalı boyalar (Ör: Fırın kurumalı boyalar)
Kimyasal kurumalı boyalar (Ör: Sertleştirici girilerek kurutulan boyalar)
Özelliklerine Göre
İnşaat boyası
Ahşap boya
Zemin boyaları
Gemi boyaları
Pastel boya
Yağlı boya
Suluboya
Gıda boyaları
Oto boyaları
Oto tamir boyaları
İşaretleme boyaları (Ör: trafik levhaları)
Ayakkabı boyası
Akrilik boya
Kök boya
Toz boya
Aerosol boya
Kirlenme önleyici boya
Otomotiv boyası
Kara ışık boyası
Tebeşir boyası
Kara tahta boyası
Emaye boya
Çekiç boyası
Yalıtkan boya
Kumaş boyası
Kurşun boya
İndigo boya
Parlak boya
Metalik boya
Süt boyası
Soya boyası
Tempera
Aşıboyası
Gram boyası
Tiner
Lake
Kına
Kırmız
Çevreye Olan Etkisine Göre
Su Bazlı Boyalar
Solvent Bazlı Boyalar
Reçinesine Göre
Selülozik boyalar
Rapid Boyalar
UV Boyalar
Akrilik boyalar
Epoksi Boyalar
Sentetik Boyalar
Polyester Boyalar
Poliüretan Boyalar
Nem Kürlenmeli Boyalar
Asit Kürlenmeli Boyalar
Su Bazlı Boyalar