Refik Ahmet Nuri Sekizinci

Refik Ahmet Nuri Sekizinci veya İbn-ür Refik Ahmet Nuri Sekizinci, (d. 1874, İstanbul - ö. 6 Mart 1935, Ankara) Osmanlı tiyatro oyuncusu, oyun yazarı, bürokrat ve 12. Fenerbahçe SK başkanıdır. En sevdiği oyunu "Sekizinci" olduğu için sonradan soyadı olarak almıştır. Edebiyat dünyasında daha çok uyarlamalarıyla tanınmaktadır.
Meşrutiyet dönemi oyun yazarı olan Refik Ahmet Nuri, cumhuriyet devrinde de yazmayı sürdürdü. Bir komedi ve vodvil ustası olan yazarın en tanınmış oyunu, Alfred Savoir'ın La Huitième Femme de Barbe-Bleu (Mavi Sakalın Sekizinci Karısı) adlı oyunundan uyarladığı Sekizinci (1922) idi. Bu nedenle Sekizinci adını kendi soyadı olarak kullanmıştır.
Yaşamı
1874 yılında, İstanbul'da Üsküdar'ın Ayazma mahallesinde doğmuştur. Dedesi fes nazırı Süleyman Paşa, babası Üsküdar mahkemesi sorgu hakimi (müstantik) Mehmed Refik Beydir. Bu sebeple İbnürrefik Ahmed Nuri diye anılmıştır. İlk eğitimini Doğancılar Sıbyan Mektebinde tamamladı, ardından Üsküdarda Rüstem Paşa Mekteb-i İptidaisine kaydoldu. Bir süre Paşakapısı Askeri Rüştiyesine devam ettikten sonra 1881'de Mekteb-i Sultani'ye yazıldı. Buradaki eğitimini 1884'te yarım bıraktı. Bu okulda geçirdiği üç yıllık eğitim sürecinde bir yıl Fransızca eğitim gördü. 1884te Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği ve Karantina Dairesi'nde çalıştı. Bu idare Lozan Anlaşması ile dağılınca muhasebe dairesinden emekli oldu. 1923'te Mahmut Yesari ve Reşat Nuri Güntekin ile birlikte "Kelebek" adında haftalık mizah dergisi çıkardı. 1915'te İstanbul Şehir Tiyatrosu yönetim kuruluna üye seçildi. 6 Mart 1935 tarihinde, Ankara Halkevi Tiyatro Kolu'nda rejisör bulunduğu sıralarda öldü.
Tiyatroya ilgisi çocukluğunda başladı. Lise çağlarında arkadaşlarıyla büyük bir bahçede mahalle halkına oyunlar sunardı. İkinci Meşrutiyetin ardından Milli Osmanlı Tiyatrosu adıyla amatör bir tiyatro grubu kuran arkadaşı Reşat Rıdvan ile birlikte Selanike kadar gitti. Namık Kemalin Vatan piyesini oynadılar. İttihat ve Terakki Cemiyeti yararına sahnelenen oyunu bir kere Harbiye Nezareti bahçesinde gerçek asker ve toplarla oynadıklarında büyük ilgi uyandırdı.
Osmanlı Donanma Cemiyeti'nin bir temsil heyeti kurması üzerine bu heyetin yazarları arasına katıldı. Bir süre sonra Darülbedayi'nin kuruluşundaki kurulda yer aldı, 10 sene kadar Darülbedayi'de çalıştı. Darülbedayi'den ayrıldıktan sonra gezgin bir topluluk kurarak Anadoluya turneye çıktı. 1932de Ankara Halkevi Sahnesinde yönetmen olarak çalışmaya başladı; oyunlarda görev aldı 1935 yılında hayatını kaybedinceye değin burada çalıştı.
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci; hem güldürü, hem ibret verici tiyatroyu yurdumuza yerleştiren, halkın gülme ihtiyacını ön plana alan, yazarlıkla oyunculuğu birleştiren bir sanatçıdır. Elliyi aşkın telif, adapte vodvilleri ile komedileri vardır. Kendi el yazısıyla yazıp bıraktığı biyografisinde tiyatro sevgisini şöyle anlatıyor:
Aynı zamanda bir spor adamı olan Ahmet Nuri, 19181919 yılları arasında Fenerbahçe Spor Kulübü başkanlığı yaptı.
Tiyatro Eserleri
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci; 1908 Meşrutiyet sonrası, gerçek tiyatro yazarlarının öncüleri arasına katılır. Tiyatro yapıtlarında halkı güldürürken eğlendirmeyi, "faydalı ibret verici" oyunlar yazmaya öncelik tanır. Halkın gülmeye çok ihtiyacı olduğuna inanır. Tiyatro yapıtlarının çoğu uyarlamadır. O bunlara yaratıcı tiyatro gücünü katma ustalığı gösterir. Başlıca tiyatro eserleri:
Alemdar
Asri Hülyalar
Aşk-i Atik
Bir Nokta
Büyük Baba
Ceza Kanunu
Çoban Kızı
Çürük Merdiven
Sekizinci
Dokuzuncu
Dört Cihar
Fener Bekçileri
Fırsat Yoksulu
Gelin Kaynana
Yavuz Hırsız
Hisse-i Şayia
Hüsmen Ağa
İpekçi Merhum
Kuş Kafesi
Kibir ve İnat
Sınıf Arkadaşı
Nakıs
Odalık
Pembe Köşk
Sivrisinekler
Son Ateş
Şair
Yalancının Mumu
Yataklı Vagonlar
Yavrum Komiser
Yegane Zamaneler
Zühal Burcunda
Zaptiye Nazırı
Tecdid-i Nikah
Şer'iye Mahkemesinde
Süruri Apartmanı
Nurbaba Köşkü
Nel Kulesi
Monte Kristo
Lokmanzade
Kısmet Değilmiş
Kadın Tertibi
Hoşkadem Gebe
Himmetin Oğlu
Eski Adetler
Belkis
Asri Olalım