Altan Erbulak

Altan Erbulak (11 Kasım 1929, Erzurum - 1 Mayıs 1988, İstanbul), Türk karikatürist, tiyatro ve sinema oyuncusu, gazeteci.
Hayatı
Binbaşı babasının görevi nedeniyle Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde okudu. Bilgi isminde bir kızkardeşi vardı.
Bakırköy Ortaokulu'ndan sonra Işık Lisesi ve Tophane Erkek Sanat Enstitüsü'ne gitti. İDGSA İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde resim okumuş, askerliğini yaptıktan sonra tekrar okula giderek, 1950'de mezun olmuştur.
Babıali'ye 1943'te geldi. 1944 yılında ilk karikatürü Markopaşa dergisinde çıktı. 1947'de Akbaba dergisine girdi.
1954'te arkadaşı Ahmet Üstel'in yapımcılığında çekilen Son Baskın filmiyle sinema oyunculuğuna başladı. 1955'te Yeni Sabah gazetesine girdiğinde Sadık Şendil'in "senin için senaryo yazdım" demesiyle Gelin Ayşem sinema filminde ilk başrolünü oynadı.
Bakırköy Halkevi'nde amatör tiyatro oyunculuğu yapmıştı. 1954'te Haldun Dormen'in ısrarıyla Cep Tiyatrosu'nda "Maitre Pierre Pathelin" oyununda profesyonel olarak sahneye çıktı.
1955'te Altan Aşkın ile evlendi. İlk eşiyle ilk kızının adlarını da Altan olarak belirlemişlerdi. Kızı Altan 16 yaşında Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarını kazandığında Cüneyt Gökçer'in önerisi ile mahkemeye başvurup adını Ayşe olarak değiştirdi.
1958'de bir haftalığına Medrano Sirkinde palyaçoluk yaptı. 1964'te Füsun Şahin'le (Erbulak) evlendi.
1971 yılında Füsun Erbulak, Nevra Serezli ve Metin Serezli ile birlikte "Kocamustafapaşa Çevre Tiyatrosu"nu kurdular. Tiyatro, Beyoğlu-Şişli dışında açılan ilk tiyatro oldu. 1978'de tiyatrosunu kapatınca çeşitli tiyatro topluluklarında oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. Münir Özkul Tiyatrosu ve İstanbul Devlet Opera Balesi'nin oyunlarında yer aldı.
1986'da Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. Burada Yanımdaki Yatak adlı oyunda ilk defa güldürü dışında bir oyunda oynadı.
1985-1986'da Kandemir Konduk ve Müjdat Gezen'in kurduğu GÜM'de (Güldürü Üretim Merkezi) çalıştı.
Erbulak, Markopaşa, Yeni Sabah, Hergün, Vatan, Akşam, Tef, Akbaba, Fırt, Gırgır, Milliyet, Hafta, Yirminci Asır, Dolmuş, Doğan Kardeş, Taş, 41 Buçuk gibi çok dergi ve gazetede karikatür çizdi. Ayrıca Taş Arabası ve Altanca başlığıyla çeşitli dergilere yazılar kaleme aldı.
"Hürmüzle Cafer", "Kibar Hırsız" sanatçının Türk mizahına kazandırdığı karikatür tiplerinden birkaçıdır. Orhan Boran'ın 1960'lı yıllarda yayımladığı ve kendi radyo karakterlerine dayandırdığı çizgi roman Yuki'yi de Altan Erbulak resimliyordu.
Türkiye'de Yavru ile Katip (002 filmleri olarak da bilinirler) olarak tanınan ve 1970'li yıllarda sinemalarda yaygın olarak gösterilen İtalya yapımı Franco e Ciccio filmlerinde Ciccio Ingrassia'nın oynadığı Katip karakterini Altan Erbulak seslendirdi. Franco Franchi'nin oynadığı Yavru karakterinin Türkçe dublajını ise Erol Günaydın yapıyordu.
Sinemanın yanı sıra Tatlı Yiyelim Tatlı Konuşalım gibi TV programları yaptı. Halit Kıvanç ile uzun yıllar TV programı sundu. Yılbaşı programlarında skeçler yaptı.
BBCde televizyon eğitim kurslarına da katılan Erbulak TRT için Alıngan Gemisi, Deneme Televizyonu, Bilen Şoför Kazanıyor gibi programları hazırladı.
Cihan Demirci, Erbulak'ın teknolojiye ilgisini şöyle anlatmış: "Elektronik aletler konusunda bir öncüydü Altan abi. Biz her türlü elektronik aleti ilk onda gördük hep. 80li yıllarda İstanbulda bayağı karlı bir kış olmuş, adeta hayat durmuş, kimse evinden çıkıp işine gidememişti birkaç gün boyu... Milliyetin spor sayfasına bir de baktım ki Altan ağabey gene karikatürünü çizebilmiş. Fakat karikatürün altına; Okifax+Altan Erbulak diye bir imza atmış... Bizler henüz faks nedir bilmezken Altan abi, o karakışta evinden faksla karikatürünü yollamayı başarmıştı. Köşeyazarları bile yazılarını gazetelerine ulaştıramamışlar, köşeleri boş çıkmıştı o günlerde."
Erbulak, ölümü öncesinde TRT-2 kanalında Cumartesi günleri yayınlanan Bilgisayar Dünyası adlı bir programın sunuculuğunu yapıyordu.
Aralıklı olarak Maksim Gazinosunda şovmenlik yaptı.
1 Mayıs 1988'de "Dünyalar" oyununu oynadıktan sonra üçüncü kalp krizini geçirerek öldü.
Ölümünden sonra, ikinci eşi Füsun Erbulak, kızları Ayşe Erbulak ve Sevinç Erbulak tarafından, yılın başarılı oyuncusuna verilmek üzere Altan Erbulak Ödülü 2003 yılına kadar verildi.
Mecidiyeköy'de oturduğu evin sokağına Altan Erbulak Sokağı ismi verilmiştir.
Anılarını "Nalıncı Keseri ya da Ben Bir yalancıyım" adlı bir kitapta topladı. Ölümünden sonra "Delikır ile Kırmızı Başlıklı Seyirci" adı altında Füsun Erbulak tarafından kendi anıları ile birlikte bastırıldı.
Ayşe Erbulak tarafından 2020'de ilki düzenlenen Erbulak Evi Öykü Yarışması Pandemiden Sonra olarak ödüller verdi.
Kitapları
1965: Yuki Çizgi Roman
1968: Kazulet Hanımın Minisi - Altın Yayınları - Halit Kıvanç & Altan Erbulak
1989: Delikır İle Kırmızı Başlıklı Seyirci - Güneş Yayınları - Füsun Erbulak & Altan Erbulak
1992: Uçuçbuceği / Delikır - Bilgi Yayınevi - Füsun Erbulak & Altan Erbulak
1993: Kiracı - Parantez Yayınları
1993: Taş Arabası - Parantez Yayınları
2000: Sensin İnsan - Aksoy Yayıncılık
2000: Yerli Leylek Büyük Gece Özel Gösteri - Aksoy Yayıncılık - Karikatür
xxxx: Nalıncı Keseri ya da Ben Bir Yalancıyım
Aldığı ödüller
1961: İlhan İskender Ödülü, "İkinci Baskı" oyunundaki rolü ile
1969: Ekspres Altın Heykel 1969
1970: Ekspres Altın Heykel 1970
1971: Ekspres Altın Heykel, Yılın En İyi Erkek Tiyatro Sanatçısı
1971: Gazeteciler Cemiyeti, Türk Spor yazarları Derneği, Spor Yazılarında 25. Yıl
1983: İsmail Dümbüllü Ödülü, 1982-1983 yılının en başarılı sanatçısı
Tiyatro oyunları
Dünyalar: Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu
Seçimler - Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu (1987)
Yanımdaki Yatak - Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu (1986)
Her Evde Hır Var - Dormen Tiyatrosu (1985)
Yedi Kocalı Hürmüz - Kekeme Berber - Sadık Şendil - Şan Müzikholü (1982)
Kim Kime Dum Duma - Eric Chappell
Nalınlar - Necati Cumalı - Çevre Tiyatrosu
Olur Böyle Vakalar - Çevre Tiyatrosu
Işıklar Neden Karardı - Çevre Tiyatrosu
Deli Deli Kulakları Küpeli - Çevre Tiyatrosu
Yüzsüz Zühtü - Yedi ayrı karakter - Kandemir Konduk - Çevre Tiyatrosu
Fehim Paşa Konağı - Yedi Bela Rasim - Turgut Özakman - Aksaray Köşebaşı Tiyatrosu
Midasın Kulakları - Güngör Dilmen - İstanbul Devlet Tiyatrosu (1969)
Ayı Masalı - Dormen Tiyatrosu
Teyzesi - Simon Williams - Dormen Tiyatrosu
Bugün Git Yarın Gel - Dormen Tiyatrosu
Bit Yeniği Mi? - Ray Cooney - Dormen Tiyatrosu
Almanya'dan Bir Yar Gelir - Dormen Tiyatrosu (1964)
Dün Gece Yolda Giderken Çok Komik Bir şey Oldu - Larry Gelbert - Dormen Tiyatrosu
Sokak Kızı İrma - Alexandre Breffort, Marguerite Monnot - Dormen Tiyatrosu (1961)
Şahane Dul - Dormen Tiyatrosu (1961)
İkinci Baskı - Canavar Cafer - Refik Erduran
Müfettiş - Nikolay Gogol - Dormen Tiyatrosu (1959)
Zafer Madalyası - Teğmen Pulver - Thomas Heggen, Joshua Logan (1958)
Kamp 17 - Herb Gordon - Donald Bevan, Edmund Trzcinski - Dormen Tiyatrosu
Cengiz Hanın Bisikleti - Dursun - Refik Erduran - Dormen Tiyatrosu
Papaz Kaçtı - Phillip King - Dormen Tiyatrosu (1955)
Maitre Pierre Pathelin - Dormen Tiyatrosu (1954)
Filmografisi
1954: Son Baskın - Fox Selim - Orhan Dilmen
1957: Gelin Ayşem - Çitlenbik - Süha Doğan
1958: Bana Gönül Bağlama - Muharrem Gürses
1958: Çitlenbik - Süha Doğan
1959: Feryat - Sıtkı Şumnulu
1959: Ölürüm De Ayrılamam - Süha Doğan
1960: Yeşil Kurbağalar - Dilsiz - Sami Ayanoğlu
1961: Bülbül Yuvası - Nejat Saydam
1961: Yaman Gazeteci - Burhan Bolan
1962: Bardaktaki Adam - Orhan Elmas
1962: Fosforlu Oyuna Gelmez - Aydın Arakon
1962: Geçti Buranın Pazarı - Nişan Hançer
1962: Seni Benden Alamazlar - Nişan Hançer
1962: Yumurcak Faka Basmaz - Perdeci Nuri - Aydın Arakon
1962: Şaka Yapma - Şinasi Özonuk
1962: Şeytan Bunun Neresinde - Sırrı Gültekin
1963: Barut Fıçısı - Zafer Davutoğlu
1963: Cici Can - Ressam Ali - Ertem Göreç
1963: Ölüm Pazarı - Zeki Ökten
1963: İki Gemi Yan Yana - Amme Hizmetlisi - Atıf Yılmaz
1965: Bilen Kazanıyor - Çimdik - Sırrı Gültekin
1965: Güzel Bir Gün İçin - Sadık - Haldun Dormen
1966: Bozuk Düzen - Haldun Dormen
1967: Bir Annenin Gözyaşları - Sırrı Gültekin
1967: Bırakın Yaşayalım - Sırrı Gültekin
1980: İbişo - İhsan Yüce
1981: Deliler Koğuşu - Kazım - İhsan Yüce
1984: Gülümseyen Dünya - Müjdat Gezen
1987: Güneşten De Sıcak / Sarı Güneş - Temel Gürsu
1987: Homoti - Müjdat Gezen