turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Üst seviye alan adı

Üst seviye alan adı, İngilizce'den top level domain çevirisidir (TLD).
Internet alan adları belirli bir hiyerarşiye göre tanımlanmaktadır. Bu hiyerarşide bir web adresin en sağ tarafta yazan adı, en üst seviye alan adını belirlemektedir.tr. wikipedia. org örneğinde. org en üst seviye alan adıdır.
Dünya genelinde, Internet alan adları.com, . net, . org ve. edu altında yer almaktadırlar. Mevcut Internet yapısındaki yetersizlik, kısıtlamalar ve tekelleşme eğilimine karşı, bazı bağımsız Internet kök sunucu işletmenleri ve Internet topluluğu üyeleri bir araya gelerek, kar amacı gütmeyen uluslararası Public-Root (kamu kök) adlı bir federasyon kurdular. Bu sayede sadece ülkelerin alan adları (.tr. de. fr vb.) ve belirli sayıda.com, . net gibi alan adları yerine, her türlü üst seviye alan adının kullanımına olanak sağlandı. Public Root sistemi var olan Internet alan adlarını da olduğu gibi destekliyor. Sistemde yer alan kök sunucular ve üst seviye alan adları (TLD) düzenli olarak ICANN (İngilizce Internet Corporation for Assigned Names and Numbers, Türkçe İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu) kurumunun bir departmanı olan IANA(İngilizce Internet Assigned Numbers Authority, Türkçe İnternet Tahsisli Sayılar Yetkilisi) tarafından kontrol ediliyor. Dünya çapındaki kök sunucular:
Britanya Kolumbiyası, Kanada
Des Moines, Iowa, ABD
Chicago, Illinois, ABD
Fort Worth, Teksas, ABD
Londra, Birleşik Krallık
Paris, Fransa
Amsterdam, Hollanda
Casarano, İtalya
Bükreş, Romanya
Moskova, Rusya
Tahran, İran
Cochin, Hindistan
Singapur
Sadi Irmak

Mahmut Sadi Irmak (15 Mayıs 1904, Konya - 10 Kasım 1990, İstanbul), Türk tıp doktoru ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin 17. Başbakanı.
Hayatı
1904 yılında Konya Seydişehir'de doğdu. Avukat Sabri Bey ve Saliha Hanım'ın oğludur. İlk öğrenimini, Rüşdiyeyi ve Konya Sultanisi'ni birincilikle bitirip biyoloji öğretmeni oldu. Aynı yıl Darülfünun Tıp Fakültesine girdi. 1923 yılında İstanbul Üniversitesinde öğrenci olduğu yıllarda üniversitenin Devlet Bursu ile Avrupa'ya öğrenci gönderileceğine dair üniversite duvarlarında gördüğü ilana başvuran 150 kişi arasından seçilen 11 kişiden birisi olarak Berlin Üniversitesinde tıp ve biyoloji öğrenimi görüp 1929 yılında pekiyi derece ile tıp doktoru oldu. Hagen ve Düsseldorf hastanelerinde asistan olarak çalıştı, yurda dönünce Ankara Hükumet Tabipliği ve Gazi Terbiye Enstitüsü biyoloji öğretmenliği görevlerinde bulundu. 1933 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi doçentliğini kazandı. 1940 yılında fizyoloji profesörü oldu.
Almanca, Fransızca ve Arapça bilmekteydi.
Ayşe Seniha H. (1912) ile evli olup XVII. Dönem Konya Milletvekili Sabri Irmak (1936-1991) ve Saliha Yakut'un (1940) babası idi.
Milletvekilliği dönemi
1943 yılında Konya milletvekili seçilip, aynı yıl Halkevleri Yüksek Danışma Kurulu Başkanlığına, sonra da Diyarbakır Bölge Müfettişliğine getirildi. 7 Haziran 1945 tarihinde Türkiye'nin ilk Çalışma Bakanı oldu. 1947'de Uluslararası Çalışma Konferansı ikinci başkanlığına seçildi. Eylül 1947'de bakanlıktan ayrıldı. CHP'nin 1950'de seçimleri kaybetmesi üzerine bir süre siyasetten uzaklaştı. Aynı yıl yeniden ilim ve meslek hayatına döndü. Münih, daha sonra İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde akademik hayatını sürdürdü.
Başbakanlığı
1974 yılında Kontenjan Senatörü seçildi. Cumhuriyet Halk Partisinin Milli Selamet Partisi ile kurduğu koalisyon hükumetinin istifasından sonra 17 Kasım 1974 tarihinde partiler üstü hükumeti kurmakla görevlendirildi. Oluşturduğu hükumet için TBMM'de yapılan güven oylamasında, 450 milletvekilinden yalnızca 18'inin lehinde oy kullanması dolayısıyla güvenoyu alamamasına karşın 31 Mart 1975 tarihine kadar başbakanlık yaptı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra 15 Ekim 1981 tarihinde oluşturulan Danışma Meclisine Konya üyesi olarak atandı ve 27 Ekim'de bu meclisin başkanlığına seçildi. Irmak bu görevi TBMM Başkanlığına Necmettin Karaduman'ın 4 Aralık 1983'te seçilmesine değin sürdürdü.
Ölümü
10 Kasım 1990 tarihinde 86 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. Naaşı Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi.
Henri Becquerel

Antoine Henri Becquerel (d. 15 Aralık 1852 - ö. 25 Ağustos 1908), Fransız fizikçi, radyoaktivitenin kaşiflerindendir. 1903 Nobel Fizik Ödülü sahibidir. SI ölçü sisteminde betivorlyy birimi Bekerel (Becquerel, Bq) onun ismine ithafen verilmiştir.
Babası Alexander Edmond Becquerel, Paris Doğa Tarihi Müzesi'nde uygulamalı fizik profesörüydü. Henri, Ailesinin bilim geleneğini devam ettirerek 1872 yılında Ecole Polytechnique okuluna başladı ve 1888 yılında fizik üzerine doktorasını verdi. 1878 ile 1892 yılları arası Paris Doğa Tarihi Müzesi'nde asistan, sonrasında da profesör olarak görev aldı. 1895 yılında Ecole Polytechnique'te fizik profesörü olarak göreve başladı.
1896'da Becquerel yağmurlu havadan dolayı birkaç gün uranyum tuzlarını güneş ışığına maruz bırakamadı. Siyah kağıda sarılı film ve üstüne konmuş uranyum bileşiği, birkaç gün çekmecesinde bekletti. 1 Mart günü, belli bir nedeni olmaksızın, çekmecedeki filmi banyo etti ve uranyum kristalinin güneş ışığına maruz kalmadığı halde filme iz bıraktığını gördü. Becquerel, bunu x ışınlarına benzer görünmez bir ışın olarak tanımladı.
Becquerel bulduğu bu sonucu 2 Mart 1896'da kısa bir makale olarak Fransa Bilim Akademisi'ne okudu. Bu olay o tarihten itibaren 1898 yılına kadar Becquerel ışınları olarak adlandırıldı. 1898'de Marie Curie bu adı, daha genel bir ad olan radyoaktivite ile değiştirdi.
Becquerel radyoaktiviteyi bulmasının ardından üç ayrı keşfe daha imza attı. 1899 ve 1900 yılları arası beta parçacıklarının elektrik alan ve manyetik alan içerisinde saptığını gözlemleyerek beta parçacıklarının İngiliz fizikci J. J. Thomson'un yeni keşfettiği elektronlar ile aynı parçacık olduğunu gösterdi. Bunun yanı sıra, yeni hazırlanmış uranyumun belli bir süre sonra kısmen yok olduğuna ve radyoaktiflik kazandığına dikkat çekti. Bu gözlem, 1890 yılında Ernest Rutherford ve Frederick Soddy tarafından radyoaktif bozunma olarak adlandırılacaktı. Son olarak 1901 yılında cebinde taşıdığı radyumun vücudunda yanma yarattığını bildirerek, sağlık fiziğine ve radyum kanser tedavisine katkıda bulunmuş oldu.
Aldığı ödüller
Birçok onur ödülü ve Fransa'da ve dünyadaki çeşitli akademik topluluklara olan üyeliklerine layık görüldü. 1903 yılında Pierre Curie ve Marie Curie ile birlikte radyokativitenin keşfinde oynadığı rolden dolayı Nobel Fizik Ödülü'nü aldı.
Son zamanları
25 Ağustos 1908 yılında Fransa'nın Le Croisic şehrinde öldü. Ölümünün ardından onuruna, radyoaktivitenin SI ölçü sistemindeki birimine Bekerel (Becquerel veya Bq olarak da adlandırılır) ismi verildi. Ayrıca biri Ay'da diğeri Mars'ta olmak üzere iki kratere Becquerel krateri ismi verildi.
1852 doğumlular
1908 yılında ölenler
20. yüzyıl fizikçileri
Fransız fizikçiler
Nobel Fizik Ödülü sahipleri
Fransız Bilimler Akademisi üyeleri
Fransa doğumlular
Fransız Nobel Ödülü sahipleri
İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu

İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN, İngilizce Internet Corporation for Assigned Names and Numbers), internetin iş dünyası, teknik, akademik ve kullanıcı gruplarının geniş katılımıyla oluşturulmuş kar amacı gütmeyen bir özel sektör kuruluşudur. ICANN'ın görevi, interneti çalıştırmak değil, aksine, merkezi bir koordinasyon gerektiren teknik, idari ve politika geliştirme görevlerini koordine etmektir. İnternet alan adları sisteminin teknik yönetimini, IP adres alanlarının tahsisini, protokol parametrelerinin belirlenmesini ve internet ana servis sağlayıcı (root server) sisteminin idaresini koordine etmekle görevlendirilmiş olan ICANN resmi olarak 30 Eylül 1998 tarihinde göreve başlamıştır. 25 Kasım 1998 tarihinde ABD Ticaret Bakanlığı ve ICANN arasında bir "Mutabakat Metni" imzalanmış ve böylece ICANN, ABD Hükümeti tarafından resmi olarak tanınmıştır. ICANN yönetiminin hukuki dayanağı 6 Kasım 1998 tarihinde yayımlanan Yönetmelik'tir (Original Bylaws).
ICANN organizasyon yapısında en başta bir Yönetim Kurulu ve onun altında; Temsili Üyelik (At Large Membership), Alan İsmi Destek Kuruluşu (Domain Name Supporting Organization), Adres Destek Kuruluşu (Address Supporting Organization) ve Protokol Destek Kuruluşu (Protocol Supporting Organization) olmak üzere 4 ana birim bulunmaktadır. Temsili Üyelik sisteminden 9 (At-Large) ve diğer Destek Kuruluşlarının her birinden 3 üye (toplam 9) olmak üzere toplam 18 kişi Yönetim Kurulu'na seçilmektedir. ICANN Yönetim Kurulu Başkan ile birlikte 19 yöneticiden oluşmaktadır. ICANN Temsili Üyeliği (At-Large Membership) programı, bütün dünyadaki internet kullanıcılarının, internet alan adları ve sayıları sistemi için ICANN'ın teknik politikalarının oluşturulması sürecinde seslerini duyurmalarını sağlayacak bir araç olarak tasarlanmıştır.
ICANN Destek Kuruluşları, uzmanlık konuları bulunan ve üyelik temeline sahip birimlerdir. Uzmanlık alanlarına göre üç gruba ayrılmışlardır:
IP Adresleri Destek Kuruluşu (Address Supporting Organization-ASO): IP Adresleri Destek Kuruluşu, adından anlaşılacağı üzere, IP adreslerine ilişkin politikaları belirleyen bir birimdir.
Alan Adları Destek Kuruluşu (Domain Name Supporting Organization-DNSO): Alan İsimleri Destek Kuruluşu, internet alan adları sistemine ilişkin çalışmalar yapan bir birimdir.
Protokol Destek Kuruluşu (Protocol Supporting Organization-PSO): Protokol Destek Kuruluşu, bilgisayarlar arasındaki bilgi alış verişine izin veren ve internet üzerinden iletişimi sağlayan teknik standartları kolaylaştırmak amacıyla internet protokol numaraları üzerinde çalışan bir birimdir.
Frederick Soddy

Frederick Soddy (2 Eylül 1877 - 22 Eylül 1956), İngiliz kimyacı. 1921 Nobel Kimya Ödülü sahibi. Ernest Rutherford ile birlikte yaptığı ortak çalışmayla radyoaktif bozunma kanunlarını keşfetmiştir. Ayrıca izotop kavramını ortaya atmıştır.
Hayatı
İngiltere'nin East Sussex'teki Eastbourne şehrinde doğan Soddy, okul yaşantısına Eastbourne Kolleji'nde başladı. Daha sonra Wales Üniversitesi'ne devam etti. 1895 yılında kazandığı bursla Oxford Üniversitesi'ne kaydoldu. 1898 yılında kimya bölümünü birincilikle bitirdi. Mezuniyet sonrası iki yıllık araştırmacı olarak üniversitede kaldı. 1900-1902 yılları arası Kanada'da Montreal'deki McGill Üniversitesi'nde uygulama öğretmeni olarak görev aldı. Şans eseri yeni keşfedilmiş radyoaktivite üzerine araştırma yapan Ernest Rutherford ile tanıştı. Birlikte yaptıkları çalışmalar sonucunda radyoaktif bozunma teorisi üzerine bir dizi makale çıkardılar.
1903 yılında Soddy Kanada'dan İngiltere'ye geri döndü. Londra'daki College Üniversitesi'nde İskoç kimyacı William Ramsay ile birlikte çalışmaya başladı. Beraber yaptıkları araştırmada, spektroskopi teknikleri kullanarak radyumun radyoaktif bozunması sonucu olarak helyum ortaya çıktığını gösterdiler. Bu gözlem radyumun ya da daha ağır çekirdeklerin bozunmasından ortaya çıkan alfa parçacıklarının helyum ile bağlantılı olduğunu açıklamıştı.
1904 1914 yılları arası İskoçya'daki Glasgow Üniversitesi'nde kimyasalların fiziksel özellikleri ve radyoaktivite üzerine öğretmenlik yaptı. Bu süreçte nükleer teknolojiye önemli faydalar sağlayacak katkılarda bulundu. Alfa parçacığı atan bir elementin periyodik tabloda iki sütun gerilediğini önererek Yer Değiştirme Kanunu'na katkıda bulundu. En önemli çalışması ise 28 Şubat 1913 günü Kimya Haberleri dergisinden duyurduğu izotop kavramıydı. Deneysel sonuçların ışığında aynı elementin kimyasal özellikleri aynı ama atomik ağırlıkları farklı iki ya da daha fazla formda olabileceği varsayımında bulundu.
İzotop kavramı ile birlikte periyodik tablodaki bazı taşların yerine oturması kolaylaştı. Soddy'nin bu çalışması 1919'da Ernest Rutherford'un protonu tanımlamasına ve nötron olasılığını belirtmesine yardım etti. Fakat izotop hipotezi esas olarak 1932 yılında James Chadwick'in nötronu keşfetmesi ile kabul gördü.
1914 yılında kimya profesörü olarak İskoçya'daki Aberdeen Üniversitesi'ne atandı. I. Dünya Savaşı sırasında İngiltere ordusuna katkı sağlamak için kimyasal çalışmalara ağırlık verdiğinden radyoaktivite üzerine çalışmayı bıraktı. 1919 yılında Oxford Üniversitesi'ne kimya profesörü olarak atandı ve 1937 yılında emekli oluncaya kadar bu görevde kaldı.
Aldığı ödüller
Soddy, radyoaktif bozunma ve özellikle izotoplar hakkındaki teorinin gelişmesi konusunda getirdiği açıklamalardan dolayı 1921 yılında Nobel Kimya Ödülüne layık görüldü.
Otto Hahn

Otto Hahn (8 Mart 1879, Frankfurt - 28 Temmuz 1968, Göttingen) Alman kimyagerdir. Radyoaktivite alanında öncü çalışmalar yapmıştır. 1944 Nobel Kimya Ödülü'nün sahibidir.

1901: Marburg ve Münih de kimya yüksek ögretimini bitirdikten sonra doktor unvanını aldı ve Marburg Üniversitesinde asistanlık yapmaya başladı.
1904'te Londra, 1905'te Montreal (Kanada) ve 1906'da da Berlin'de araştırmalar yaptı. Kaiser Wilhelm Kimya Enstitüsü'nün günümüzdeki adı "Berlin Açık Üniversitesi Otto Hahn Binası" olup nükleer fisyonun keşfedildiği yerdir.
1910: Brüksel'deki uluslararası Radium-Standard-Kommision'a üye oldu.
1918: Lise Meitner ile birlikte protaktinyum (Pa) elementini buldu.
1944: Nobel Kimya Ödülünü aldı. 105 ve 108 numaralı elementlere, adına ithafen Hahnium ismi verilmesi önerileri pek fazla taraftar bulamadı. Ancak yine de, nükleer ticari gemilerden birine Otto Hahn adı verildi.
1968: Göttingen'de öldü.
1879 doğumlular
Frankfurt doğumlular
1968 yılında ölenler
Göttingen Üniversitesinde öğrenim görenler
Berlin Humboldt Üniversitesinde öğrenim görenler
Nobel Kimya Ödülü sahipleri
Prusya Bilim Akademisi üyeleri
20. yüzyıl Alman kimyagerleri
Berlin Humboldt Üniversitesi öğretim üyeleri
Cornell Üniversitesi öğretim üyeleri
Element kaşifleri
Enrico Fermi Ödülü sahipleri
Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyeleri
Alman pasifistler
Alman otobiyograflar
Royal Society'nin yabancı üyeleri
Alman Nobel Ödülü sahipleri
Nükleer başlık karşıtı Alman aktivistler
İnsani yardımlarda bulunan Almanlar
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde öğrenim görenler
Max Planck Topluluğu kişileri
Avusturya Bilimler Akademisi üyeleri
Doğu Almanya Bilim Akademisi üyeleri
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi üyeleri
Nükleer kimyagerler
Max Planck Madalyası sahipleri
Marburg Üniversitesinde öğrenim görenler
Légion d'honneur sahibi subaylar
Pour le Mérite sahipleri (sivil sınıfı)
Hessen-Nassau doğumlular
Victor Hess

Victor Francis Hess (24 Haziran 1883 17 Aralık 1964), kozmik ışınları keşfi ile 1936 Nobel Fizik Ödülünü kazanmış Avusturyalı-Amerikalı fizikçidir.
Hayatı
Victor Francis Hess 24 Haziran 1883te Avustralyanın bir şehri olan Peggauda, Vinzenz Hess ve Serafine Edle von Grossbauer-Waldstätt çiftinin oğlu olarak dünyaya geldi. Orta okulunu 1893-1901 yılları arası Graz spor okulunda okudu. 1901-1905 yılları arasında Graz Üniversitesinde lisans eğitimi tamamladı ve 1910 yılında aynı üniversitede doktora yaptı. 1910-1920 yılları arası Stefan Meyerin asistanı olarak Viyana Bilim Akademisinde Radyum Araştırma Enstitüsünde çalıştı. 1920 yılında Marie Bertha Warner Breisky ile evlendi.
Hess, 1921 yılında izin alarak New Jerseyde bulunan; Birleşmiş Milletler Radyum Kurumunda çalışmak üzere Amerikaya seyahat etti. 1923te Graz Üniversitesine geri döndü. İki yıl sonra yetkili deneysel fizik profesörü olarak atandı. Innsbruck Üniversitesi Hessi 1931 yılında Radyoloji Enstitüsine yönetici profesör olarak atadı. 1938 yılında Nazi zulmünden kaçmak için karısıyla birlikte Amerikaya taşındı. Aynı yıl Fordham Üniversitesine fizik profesörü olarak atandı. 1944 yılında Amerikan vatandaşlığına kabul edildi. 1955 yılında karısı nedeniyle öldü. Aynı yıl karının son dönemlerinde hemşiresi olan Elizabeth M. Hoenke ile evlendi.
1946da Benim İnancım adı altında inanç ve bilim arasındaki ilişki ve neden Tanrıya inandığı hakkında bir yazı yazdı. 1958 yılında Fordham Üniversitesinden emekli oldu. 17 Aralık 1964 tarihinde New Yorkta Parkinson hastalığı yüzünden öldü.
Kozmik Işın
1911 ve 1913 yılındaki çalışmaları, 1936 yılında Hesse Nobel Fizik ödülünü kazandırdı. Uzun yıllar boyunca, bilim insanları atmosferdeki radyasyonun iyonlaşma seviyesini ölçmekte sıkıntılar yaşıyordu. O günlerdeki varsayım radyasyonun dünyadan uzaklaştıkça azalacağı ve radyasyon kaynağının arttığı yönündeydi. Radyasyonun yaklaşık değerlerinin ölçülmesi için elektroskoplar kullanılırdı, fakat atmosferin üst kısımlarında radyasyonun yeryüzündeki değerinden daha yüksek olabilirdi. Hess hassasiyeti arttırılmış cihazı ile beraber balonla yükselip çözmeye karar verdi. 1911-12 yılları arasında 5.3 km irtifada sistemli olarak radyasyon seviyesini ölçtü. Hayatını tehlikeye atıp bu uçuşları gece gündüz demeden devam ettirdi.
Hessin özenle gerçekleştirdiği çalışması Viyana Bilim Akademisinde yayınlandı. Çalışmaya göre radyasyon seviyesi 1 km irtifaya kadar azalıyordu, fakat sonrasında büyük
ölçüde bir artış gösteriyordu. İrtifa 5 kmye ulaştığında ise radyasyon
seviyesi deniz seviyesin dekinin neredeyse iki katına çıkıyordu. Radyasyonun
uzaydan atmosfere nüfuz ettiği kanısına vardı. Bu keşfi radyasyona kozmik ışın
ismini veren Robert Andrews Millikan tarafından onaylandı. Hessin bu keşfi
parçacık ve nükleer fizikteki yeni keşiflerin önünü açtı. Carl David Anderson pozitron ve müonu keşfetti. Hess ve Anderson kozmik ışınlar keşfi ile 1936 Nobel ödülünü paylaştılar.
Ödüller
Lieben ödülü (1919)
Abbe Anı Ödülü
Carl Zeiss Enstitüsü Abbe Madalyası, Jena(1932)
Nobel Fizik Ödülü (1936)
Avustralya Bilim ve Sanat Nişanı(1959)
Tavananna

Tavananna, Hititlerde yaşadığı sürece kralın eşi olan kraliçeye verilen Hititçe bir unvandır. Öldüğünde Tavananna unvanı kızına ya da kralın yeni eşine geçerdi. Hititler, hükümdarlığını sürdüren mevcut Tavananna'nın sadece ölümünden sonra yerine kralın yeni eşinin Tavananna olarak geçebildiği teokratik bir monarşiyle yönetilmekteydi. Tavananna, Hititçe'de "egemen kraliçe" anlamına gelmektedir.
Hititlerde Tavananna büyük yetkilerle donatılmıştı. Kral, eşiyle neredeyse eşit haklara sahipti. Tavananna devlet işlerinde etkindi; öyle ki adı kraliyet mühründe bile bulunmakta, antlaşmalar ve devlet yazışmalarında kralın adının yanında yer almaktaydı. Savaş veya yolculuk gibi durumlardan meydana gelen kralın yokluğunda krala vekalet eder, yetkilerini üstüne alırdı. Tıpkı kralın başrahip olması gibi, Tavananna da Hitit İmparatorluğu'nun başrahibesiydi.
Hitit kraliçelerinin sahip oldukları saygınlık, Hitit sosyal yaşamının da belirgin bir özelliğiydi. Kraliçeler Tavananna unvanını kral kocaları öldükten sonra da taşıyorlardı. Yeni kralın eşi Tavananna unvanını ancak bir önceki kral eşinin ölümünden sonra elde edebiliyordu. Bu yasa kazanılmış bir hakkın koruyucusu olma özelliğinden, o dönemki Hitit hukukunun gelişmişlik düzeyinin bir göstergesi olarak değerlendirilir.
Tavananna olma hakkının korunuyor olması, hiçbir Tavananna'nın kendisinden önce gelen Tavananna ölmeden önce kralının yanına tahta çıkamayacağı anlamına geliyordu. Bu genellikle yeni gelen kraliçeler ile krallığın gerçek gücünü miras alacak olan üvey çocukları arasında şiddetli rekabetlerle sebep oldu. Buna benzer bir olay, Akadca ve Hititçe yazılmış bir çivi yazısı tabletinin tercüme edilmiş hali olan Hattuşili'nin Vasiyeti'nde geçmektedir.
En çok tanınan Tavanannalardan biri MÖ 13. yüzyılda yaşamış Puduhepa'dır. Hitit hükümdarı III. Hattuşili'nin karısı ve IV. Tuthaliya'nın annesidir. İki kralın yönetim süreleri içinde de Hitit Devleti'nin Tavanannası olmuştur. III. Hattuşili'nin ölümünden sonra Puduhepa, Mısır kraliyet ailesiyle ve Hititlere bağlı devletlerin yöneticileriyle iletişim kurma sorumluluğunu üstlenmiştir.
Katarakt

Katarakt, göz içindeki lensin saydamlığını kaybederek opak bir görünüm alması, göz merceğinin yoğunlaşmasıdır.
Göz, kameraya benzeyen optik bir sistemdir. Dışarıdan gelen ışık ve görüntülerin görme merkezine net olarak ulaşabilmesi için, önce gözün en dış saydam tabakası olan korneada, sonra gözün içindeki lens tabakasında kırılması gerekir. Normal şartlarda bu iki tabaka da saydam yapıdadır.
Göz merceğinin yoğunlaşması görüntüyü bulanıklaştırır.
Türleri
Birçok tipi olmakla birlikte, kataraktlar genel olarak 3 ana grup altında incelenebilirler:
Yaşa bağlı kataraktlar
Doğumsal kataraktlar
İkincil kataraktlar: Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı (kortizon gibi), darbeler, metabolik hastalıklar (diyabet gibi) sonucunda oluşanlardır.
Ortaya çıkışı
Katarakt en sık yaşa bağlı olarak ortaya çıkar. Bilinen bir sebebi olmamakla birlikte beslenme, ultraviyole ışınları gibi birçok risk faktörü bulunmaktadır. Lensin opaklaşmasının durumuna göre hastalar önceleri uzak ya da yakın görme bozukluğundan şikayet ederler. Opaklaşma arttıkça hem uzak hem de yakın görmeler hastanın sosyal yaşantısını rahatsız edecek şekilde artar.
Tedavisi
Kataraktın ilaçla veya gözlükle tedavisi mümkün değildir. İlerlemesini de durdurabilecek etkili bir yöntem bulunabilmiş değildir. Tek tedavisi ameliyattır. Ameliyat, şeffaflığını kaybetmiş olan göz merceğinin alınıp yerine yeni bir göz merceğinin yerleştirilmesi sistemine dayanmaktadır.
Katarakt tedavisinin en güncel olan ameliyat sistemi Fako (Fakoemülsifikasyon) cerrahisidir. Fako cihazı, saniyede 40.000 defa titreşen ses dalgaları yardımıyla kataraktı göz içerisinde eritir. Böylece katarakt temizlendikten sonra, katlanabilir ve akrilik maddeden üretilmiş mercek göz içerisine yerleştirilir.
Fako cihazı sayesinde göz içerisine çok küçük bir bölgeden girilerek ameliyat tamamlanmaktadır. Her türlü katarakta uygulanabilmektedir. İşlem süresini kısalmakta ve ameliyatın emniyeti artmaktadır.
Ancak Anglia Ruskin Üniversitesi (ARU) Sağlık, Eğitim, Tıp ve Sosyal Bakım Fakültesi Dekan Yardımcısı Profesör Barbara Pierscionek liderliğindeki uluslararası bilim insanlarından oluşan bir ekip, katarakt önleyici bir ilaç olarak önerilen bir oksisterol bileşiği üzerinde gelişmiş optik testler yürütüyor. Laboratuvar denemelerinde, oksisterol bileşiği VP1-001 ile tedavi, lenslerin %61'inde kırılma indeksi profillerinde (yüksek odaklanma kapasitesini sürdürmek için gerekli olan önemli bir optik parametre) bir gelişme gösterdi. Bu, merceğin protein organizasyonunun eski haline döndüğü ve merceğin daha iyi odaklanabilmesiyle sonuçlandığı anlamına geliyor. Bu sonuç, ayrıca vakaların %46'sında gözlenen lens opaklığında azalma ile de desteklendi. Araştırmaların son derece yaygın görülen bir sağlık sorununu ameliyattan ziyade ilaçlarla tedavi etmeye yönelik önemli bir adım olduğunun da altı çiziliyor.
Harold Urey

Harold Clayton Urey (29 Nisan 1893 - 5 Ocak 1981), 1934'te Nobel Kimya Ödülü kazanan Amerikalı kimyagerdir. Döteryum elementini keşfetmiştir. Atom bombasının geliştirilmesinde önemli rol oynamıştır. Stanley Lloyd Miller ile birlikte yaptıkları, inorganik öncüllerinin kimyasal tepkimeler yoluyla organik bileşikleri sentezlediği hipotezini sınamak için yaptıkları Miller-Urey Deneyi ile de tanınmaktadır.
1893 doğumlular
1981 yılında ölenler
Amerikalı kimyagerler
Amerikalı Nobel Ödülü sahipleri
Columbia Üniversitesi öğretim üyeleri
Gezegen bilimciler
Nobel Kimya Ödülü sahipleri
Tripsin

Tripsin, çoğu omurgalının sindirim sisteminde bulunan, proteinleri parçalayıcı özelliğe sahip (peptidaz) bir sindirim enzimidir. Pankreastan inaktif bir proenzim olan tripsinojen şeklinde üretilir ve ince bağırsağa ulaştığında enterokinaz tarafından aktif hale getirilir. Aynı şekilde kendisi de bir proenzim olan kimotripsinojen hormonunu aktifleştirerek kimotripsine dönüşümünü sağlar.
.
EC 3.4.21
İnsan kromozom 9 üzerindeki genler
Bağrıyanık (albüm)

Bağrıyanık, Müslüm Gürses'in 1 Ekim 1979'da Saner Plak firmasından uzunçalar olarak çıkardığı albümdür.
Şarkı listesi
Albüme konmayan yedek şarkılar
Albüme ait diğer bilgiler
Albümün orijinal 1979 Saner Plak basımında Bağrıyanık şarkısının söz ve müziği Osman Sezgin olarak belirtilirken, 1980 korsan Türküola Müzik basımında ise Bağrıyanık şarkısının söz ve müziği Özer Şenay olarak belirtilmiştir.
Gürses bu albümde yer alan Sır Olmuşsun ve Boş Hayaller şarkılarını 22 Temmuz 2005'te yayımlanan Ayrılık Acı Bir Şey albümü için tekrar seslendirmiştir.
Künye
Prodüktör: Temel Gürsu
Yönetmen: Özer Şenay
Ses kayıt: Mehmet Günay
Baskı: Nil Ofset