Düzenli, Borçka

Düzenli (Gürcece: ; translit.: "zedvak'e"), Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.
Köyün eski adı
Bugün Düzenli adını taşıyan köyün bilinen en eski adı Zedvakedir. Gürcüce Zedvake () olarak yazılan bu yer adı, Türkçeye Zedvake, Zedvaka, Zedeveka gibi farklı biçimlerde girmiştir. Bu farklı yazılış biçimleri Osmanlıca yazılışın Latin harfli Türkçeye hatalı aktarılmasıyla ya da adın bilinçli biçimde tahrif edilmesiyle ilişkili olabilir. Örneğin Muvahhid Zeki, 1927de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı Osmanlıca kitapta köyün eski adını Zedvake (ەە) biçiminde yazmasına rağmen, kitabın 2010 yılında yapılan Latin harfli baskısında bu ad Zedvaka olarak aktarılmıştır. 93 Harbinde Maçaheli bölgesini ele geçiren Ruslar da köyün adını Gürcücesine uygun biçimde Zed-vake (-) olarak kaydetmiştir. Daha sonra Maçaheli bölgesini gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze de köyü Zeda Vake ( ) olarak not etmiştir.
Zedvake adı Gürcüce yukarı, üst anlamına zed/zeda (/) ile düzlük anlamına gelen vake () kelimelerinden oluşur ve yukarı düzlük anlamına gelir.
Demografi
Zedvakenin bir parçası olduğu Maçaheli bölgesinden kadın ve erkeğin birlikte tespit edildiği ilk nüfus sayımı Rus idaresi sırasında gerçekleştirildi. Bu sayım, bölgenin Rusların eline geçmesinden ve Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki karşılıklı göç anlaşmasının (1879-1882) sona ermesinin ardından yapılmıştır. 1886 yılındaki bu sayıma göre Zedvakede 98 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Zedvake bu tarihte Aşağı Acara kazasına (uçastok) bağlı Zeda-Hertvisi nahiyesinin köylerinden biriydi. Tamamı Gürcülerden oluşan bu nahiyenin bugün Türkiye tarafında kalan köylerinin toplam nüfusu 712 kişiden oluşuyordu ve bu nüfusun yaklaşık %13,7si Zedvakede yaşıyordu.
Bu tarihten yaklaşık altı yıl sonra Maçaheli bölgesini dolaşan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 93 Harbinden (1877-1878) sonra köyden 20 hanenin göç etmiş olduğunu belirtir. Hane başına 5-8 arasında bir nüfus veri olarak alınırsa, köyden 100 ila 160 kişinin göç etmiş olduğu söylenebilir. Göç eden nüfusun köyde kalan nüfustan çok daha fazla olması dikkat çekicidir.
Zedvakenin Türkiye sınırları içinde kalmasından bir yıl sonra, 1922 yılında yapılan tespite göre köyde 118i kadın ve 109u erkek olmak üzere 31 hanede yaşayan 227 kişi yaşıyordu. Hane başına ortalama 7,3 kişi düşmesi, Maçahelinin diğer köyleri Mindieti, Eprati ve Akriada olduğu gibi köydeki ailelerin kalabalık bir nüfusa sahip olduğunu göstermektedir. Öte yandan 1886 yılından itibaren nüfusun iki katından fazla artış göstermesi, bu tarihten sonra köyden Osmanlı ülkesine göçün olmadığına işaret etmektedir.
Zedvakenin adının Düzenli olarak değiştirilmesinden sonra, 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde sadece bir hane artmışken, nüfus 41 kişi artarak 268 kişiye ulaşmıştı. Bu nüfusun 133ü kadın, 135i erkekti. Bu tarihte hane başına ortalama 8,3 kişi düşmesi, Zedvakenin kalabalık aile olarak yaşama geleneğine sahip olduğunu göstermektedir.
Son tespitlere göre Düzenli köyünde 133'i erkek ve 112si kadın olmak üzere 245 kişi yaşamaktadır.
Tarihçe
Zedvake, tarihsel Acara bölgesinin Tao-Klarceti'de kalan kısmında yer alan yerleşim yerlerinden biridir. Zedvakenin içinde yer aldığı Maçaheli bölgesi Osmanlı Devleti 16. yüzyılda ele geçirdiğinde Miçihiani adını taşıyor ve tarihsel Şavşeti bölgesinin bir parçası sayılıyordu. Gürcü Krallığı döneminde Zedvake köyü, Gürcü Kilisesinin piskoposluklarından biri olan Tbeti Piskoposluğu sınırları içinde kalıyordu. Tbetis Sulta Matiane (12-16. yüzyıl) adlı elyazmasında, Tbeti Kilisesine bağışta bulunan köylüler anılırken Zedvake'nin adı geçer. Zedvake, geç ortaçağda Samtshe-Saatabagonun (1268-1625) idaresi altındayken, 16. yüzyılın ikinci yarısından Osmanlı egemenliğine girdi ve Çıldır Eyaleti sınırları içinde kaldı.
Zedvake, yaklaşık üç yüzyıl Osmanlı idaresinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında Rusların eline geçti. Bu savaştan yaklaşık sekiz yıl sonra, 1886 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre Zedvake Batum sancağının (okrug) Aşağı Acara kazasına (uçastok) bağlı bir köydü. Aşağı Acara kazasına bağlı Zeda-Hertvisi nahiyesinde yer alıyordu. Bu nahiyenin bugün Türkiye'de bulunan kısmında Zedvake dışında Mindieti (), Efrat / Eprat ( / Э), Akria (), Kvabistavi (-) ve Zeda-Hertvisi (-) köyleri yer alıyordu.
Zedvake, I. Dünya Savaşının sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından, bir süre Gürcistan sınırları içinde kaldı. 1921de Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Türk birlikleri de Ardahan, Artvin ve Batum bölgelerini işgal etti. Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya'yla imzaladığı Moskova Antlaşmasıyla Zedvake'nin de içinde yer aldığı Artvin ve Ardahan Türkiyeye bırakıldı.
Zedvake, 1922 tarihli nüfus cetveline göre Artvin vilayetinin Borçka kazasına bağlı Maçaheli nahiyesi sınırları içinde yer alıyordu. Köyün adı 1925te Düzenli olarak değiştirildi. Bununla birlikte Zedvake adı halk arasında bugün de kullanılmaktadır. 1926 nüfus sayımında Düzenli Artvin vilayeti merkez kazasına bağlı Maçaheli nahiyesinin bir köyüydü. 1928 tarihli Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı Osmanlıca yayında, Artvin vilayetinin merkez kazasına bağlı Macahel nahiyesi bağlı köy olarak geçer. Macaheli nahiyesi (daha sonra Camili nahiyesi), 1928 tarihinde yeniden ilçe olan Borçkaya bağlandı ve Düzenli de bu tarihten itibaren Borçka ilçesi sınırları içinde yer almaktadır.
Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 76 km, Borçka ilçe merkezine 44 km uzaklıktadır.
Nüfus