Siegfried Jacobsohn

Siegfried Jacobsohn (d. 28 Ocak 1881, Berlin - ö. 3 Aralık 1926, Berlin), Yahudi kökenli Alman gazeteci ve tiyatro eleştirmeni.
Yaşamı
Siegfried Jacobsen daha 15 yaşında iken tiyatro eleştirmeni olmaya karar vermişti. Ekim 1897 tarihinde okuldan ayrıldı ve Berlinde bulunan Humboldt Üniversitesi bünyesindeki Friedrich-Wilhelm Üniversitesinde yüksek öğrenime başladı. (O zamanlar lise diploması olmadan da üniversiteye gidiliyordu.) Diğerlerinin yanı sıra edebiyat bilimci Erich Schmidt, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorf ve tiyatro bilimcisi Max Herrmanndan dersler aldı. Fakat bu hocalarından daha çok, kendisine örnek aldığı eleştirmenler olan Maximilian Harden, Fritz Mauthner ve Paul Schlentherin bilgilerinden faydalandı. Ayrıca, Albert Bassermann, Jakob Tiedtke ve Richard Leopold gibi oyunculara da sık sık danışıyor ve onlardan bilgiler alıyordu.
Jacobson daha öğrencilik yıllarında, Hellmut von Gerlachın Berlinde çıkan haftalık gazetesi Die Welt am Montag 'da (Pazartesi Dünyası) tiyatro eleştirmeni olarak çalışmaya başladı. "Bu genç çocuk" diye hatırlıyordu daha sonraları Gerlach "kelimenin tam anlamıyla her akşamını tiyatroda geçiriyordu. Tüm oyuncuları rolleri ile birlikte tanıyor ve sahne edebiyatı ile ilgili tüm literatürü biliyordu. Tespitlerindeki doğruluk bu yaştaki bir delikanlıdan beklenmeyecek kadar yüksekti. Bu bir fenomendi." (Frankfurter Zeitung, 8 Kasım 1926, 1. Morgenblatt).
Welt am Montag gazetesinin mart 1901 sayısında Jacobsonun ilk yazısı yayınlandı. Haziran 1902 tarihinde redaktör olarak çalışmak üzere 3 yıllık bir anlaşma yaptı. 1902 eylülünde de Viyanada yayınlanan günlük gazete Die Zeit in (Zaman) tiyatro muhabirliğini ek iş olarak üstlendi.
Kısa zamanda sahnelerdeki acemiliğin ve amatörce davranışların acımasız eleştirilerini yapan birisi haline geldi ve Hermann Sudermannın tartışmalı kitabı Die Verrohung in der Theaterkritik üzerine yapılan tartışmalarda da hiç korkmadan Berliner Tageblatt gazetesine sanat yolsuzluğunun odağı olduklarını iddia ederek savaş açtı.
Kasım 1904 tarihinde Mosse Yayınevi tarafından çıkarılan günlük gazetenin kültür redaksiyonu, Jacobsohnun iki konuda intihal (aşırma) yaptığını ileri sürerek karşı saldırıya geçti. Jacobsohn, Das Theater der Reichshauptstadt adlı kitabında yer alan kelimeler, resimler, cümleler ve cümle devamlarının, tiyatro eleştirmeni Alfred Goldun da yazdığı gibi, başka yazarlardan çok az bir çağrışım yaptığını açıkladı. Maximilian Harden ve Arthur Schnitzlerin, dünyadaki uygulamalara ve normlara göre bunların bir intihal, alıntı olduğuna inanmadıklarını söylemelerine rağmen Welt am Montag, eleştirmenini işten çıkardı.
Viyana, Roma ve Parisi kapsayan ve birkaç ay süren Avrupa seyahatinden sonra, 1905 yılı mayıs ayının sonlarına doğru bir Tiyatro Dergisi çıkarmayı planlamış olarak Berline döndü. Şimdilik sadece tiyatro sorunlarıyla ilgilenen haftalık derginin ilk sayısı Friedrich Schiller'in Sahneyi manevi bir kurum olarak görmek gerekir sözünden yola çıkılarak Die Schaubühne (Sahne) adıyla 7 Eylül 1905 tarihinde çıktı. Julius Bab, Willi Handl, Alfred Polgar, Lion Feuchtwanger(1908 yılında başladı), Herbert Ihering(1909 yılında başladı), Robert Breuer(1911 yılında başladı) ve Kurt Tucholsky (1913 yılında başladı) derginin önemli yazarlarındandılar.
Jacobsohn, Yaprakçık olarak nitelendirdiği dergiyi 1913 yılından itibaren politik sorunların da ele alındığı bir dergi haline getirdi. 1918 nisan ayında derginin adını Die Weltbühne (Dünya Sahnesi) olarak değiştirdi ve dergiyi Almanya nın dışında da tanınan sol politikaların pasifist forumuna dönüştürdü. Bu yeni oluşumla birlikte çalışanların profili de değişti. Polgar ve Tucholsky yazar olarak dergi çevresindeki en yakın isimlerdi. Bunlara ek olarak diğerlerinin yanı sıra politika yazarı-gazeteci Kurt Hiller(1915 yılından itibaren), ulusal ekonomist Alfons Goldschmidt (1917 yılından itibaren), taşlama ustası yazar Hans Reimann (1917 yılından itibaren), Almanya Barış Derneği Otto Lehmann-Rußbüldt (1918 yılından itibaren), Sosyal Demokrat politikacı Heinrich Ströbel (1919/20), sanat eleştirmeni Adolf Behne (1920 yılından itibaren), yazar Walter Mehring (1920 yılından itibaren), ekonomi muhabiri Richard Lewinsohn (1921 yılından itibaren), gazeteci yazar Friedrich Sieburg (1921 yılından itibaren) ve politik redaktör Carl von Ossietzky de (1926 yılından itibaren) yazarlar arasına katıldılar.
Jacobsohnun tiyatro eleştirmenliği Alfred Kerrin tam zıddıydı. Kerrden farklı olarak, tiyatroda natüralizmi çok kararlı ve azimli bir şekilde eleştiriyordu ve onun düşüncelerine karşı olarak da tiyatro sahibi ve yönetmeni Max Rheinhardtın performansını Otto Brahmdan daha iyi ve daha yüksek olarak değerlendiriyordu. Fakat Rheinhardtın 1919 yılında açılan Berlindeki Schumann Sirkinden bozma Büyük Sahne ile birlikte bir çeşit Arena Tiyatrosuna yönelmesini de açıkça kınadı. Birinci Dünya Savaşından sonra Berlin Devlet Tiyatrosu Sanat Yönetmeni Leopold Jessnerin çalışmalarından çok umutluydu ve Ludwig Berger, Jürgen Fehling, Heinz Hilpert, Berthold Viertel ve Erwin Piscatorun sahnelemelerini de çok dikkatle izliyordu.
Jacobsohn ilk zamanlar, başta William Shakespeare olmak üzere, klasiklerin yanı sıra, Hugo von Hofmannsthal ve Arthur Schnitzler gibi yazarlara çok değer veriyordu. Yeni romantiklere bağladığı umutlar boşa çıkmıştı. 1913 yılından itibaren politize olmasının altında da büyük bir ihtimalle bu nedenler yatıyordu. Ekspresyonist (Dışavurumculuk) sahne oyunlarını, Georg Kaiser ve Ernst Tollerin oyunları hariç, çok sert eleştiriyordu. 14 Mart 1918 tarihli Sahne dergisinde Şimdiki şairlerin hepsinde, şairliğin özü yok denecek kadar az diye yazar.
Weimar Cumhuriyeti zamanında, Jacobsohn, 1920 yılında Herbert Iheringe itiraf ettiği gibi, tiyatrodan yorulmasına rağmen, Bertolt Brecht, Arnolt Bronnen ve Carl Zuckmayer gibi yazarlardaki potansiyeli gören ender eleştirmenlerden birisiydi.
Kurt Hiller, 1950 yılında yayınlanan "Kafalar ve Damlalar" (Köpfe und Tröpfe) kitabında Jacobsohnun kendi dergisini I. Dünya Savaşı ndan sonra doğruları ortaya çıkarması açısından çok iyi yerlere getirdiğini yazar. Burada takdir edilecek bir konu da, Jacobsohnun hoşuna gitmese bile, kültür ve politika açısından önemli olan katkılara da açık olmasıdır. Bu konu ile ilgili olarak, Hans Siemsen, Frank Warschauer, Roland Schacht ve Rudolf Arnheim gibi eleştirmenleri çalışma arkadaşı olarak kazandığı film eleştirilerini sayabiliriz. Müzik eleştirilerinde de yeni sesler ortaya çıkardı. Kendisi Richard Wagnere karşı olmasına rağmen, Wagner uzmanı sosyal demokrat Klaus Pringsheimi müzik eleştirmeni olarak görevlendirdi.
I. Dünya Savaşı sonlarına doğru politik olarak giderek USPD'ye (Almanya Bağımsız Sosyal Demokrat Partisi) yaklaştı. 1918 yılında Hillerin İşçi Fikir Konseyi'''nde kısa bir süre çalıştı, fakat "Weltbühne" çalışmaları daha önemli olduğundan, hiçbir partiye mensup olmak istememesinden ve temelde doktrinler kendisine aykırı olduğundan, orayı çok çabuk terk etti. Jacobsohn, Tucholsky nin Paristen alaycı bir tavırla üzerine yazılar yazdığı, Oskar von Hindenburg (1925 1934 yılları arası Almanya Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburgun oğlu) gibi kişilerle sosyal ilişkilerde bulunmaktan çekinmiyordu. Tucholsky, Ebertle ilgili polemik yazılarınnda aşırıya kaçıp onu sınıfına ihanet etmekle suçladığında, Jacobsohn, 1924 yılı kasım ayında Tucholskyyi kutsal kabul edilebilecek kelimelerle uyarmıştı:
Jacobsohn, Deutsche Montagszeitung (Berlin), Frankfurter Nachrichten, Weser-Zeitung (Bremen), Prager Presse, Prager Tagblatt ve Zeit im Bild (Berlin / Münih / Viyana) gibi yayınlarda da çalıştı.
3 Aralık 1926 tarihinde vefat etti ve Berlinin güneyindeki Südwestkirchhof Stahnsdorfda defnedildi. (Onursal mezar statüsünde defnedildi)
Haftalık dergisi Die Weltbühne, önce birkaç aylığına Kurt Tucholsky, daha sonra da Carl von Ossietzky tarafından yönetildi. Dergi, 1933 yılında yasaklandı ve tüm arşivine el konuldu. (Arşiv o günden bu yana hala kayıptır)