Teodor Kasap

Teodor Kasap ( Theodoros Kasapis, d. 10 Kasım 1835, Kayseri, Tavlasun ö. 5 Haziran 1897, İstanbul), Rum kökenli Osmanlı gazeteci, yazar ve çevirmen.
Teodor Kasap, Osmanlı basın tarihinde Türkçe olarak çıkarılan ilk siyasi mizah dergisi Diyojeni yayımlamıştır. Türk okurunun tanıdığı ilk Batılı roman örneklerinden biri olan Monte Cristo Kontu adlı hacimli romanı çevirmiş; ayrıca Moliereden yaptığı çeviri ve uyarlamalarla Türk tiyatrosunun ilk çeviri ve adaptasyon (uyarlama) yazarlarından birisi olmuştur.
Yaşamı
1835 yılında Tavlasunda dünyaya geldi. Kayserinin ünlü Kasapoğulları ailesine mensup olan babası Serefaim, yörenin ünlü kumaşçılarındandı. On üç yaşında iken babasını kaybetti ve ailesi ile Kostantiniyye'ye (İstanbula) taşındı. Kapalıçarşıda bir kumaşçının yanında çıraklık yaparak Kuruçeşme Rum Okulunda öğrenimini sürdürdü. Kendi kendine Fransızca öğrendi.
Bir alışveriş sırasında tanıştığı bir Fransız subayının yardımıyla 1856da Fransaya gitti ve Pariste öğrenim gördü. Tanıştığı subay, ünlü Fransız yazar Alexandre Dumasnın kuzeni idi. Fransada gazeteci ve yazar muhiti içine giren Teodor Kasap, Alexandre Dumasnın özel sekreterliğini yaptı ve onunla birçok seyahate katıldı.
1870 yılında İstanbula dönüp Kurtuluş Rum Mektebinde Fransızca dersleri vermeye başladı. Okulda tanıştığı "Iuliya" adlı hanımla evlendi. Galata Yenicami caddesindeki Zincirli Handa matbaa kurup yayımcılığa başladı. Fransızca Diogène ve Rumca Momos adında birer mizah dergisi çıkardıktan sonra Türkçe "Diyojen"i yayımlamaya başladı (24 Kasım 1870). Bu üç derginin yazarları ile makale ve fıkraları aynı idi. Osmanlılığa son derece bağlı olan Teodor Kasap, o yıllarda Rum ve Yunanlarla diğer azınlıkların ayrılıkçı hareketleri ve Osmanlı düşmanlıklarına karşı şiddetle mücadele etti.
Diyojen, Osmanlı basın tarihinde Türkçe olarak çıkarılan mizah dergilerinin dördüncüsü idi ancak birkaç ay önce çıkmaya başlayan diğer yayınlar (Terakki Mizah, Asır Eğlence, Terakki Küçük Mizah) gündelik gazetelerin paralı ilaveleri idi ve siyasi içerikli değillerdi. Diyoejen ise Osmanlı basın tarihinin Türkçe yayımlanan ilk siyasi içerikli dergisi oldu. Ali Bey, Recaizade Ekrem ve Namık Kemalin yazılarıyla gazete, dönemin ilgiyle izlenen muhalefet organlarından biri oldu. Teodor Kasap, Fransada edindiği mizah kültürü ve gazetecilik tecrübesiyle, çevresine maaşlı olarak topladığı o yılların en kuvvetli kalemleri sayesinde Diyojenin devrin en yüksek tirajına ulaşmasını sağlamıştı. Yayımlanan makale ve fıkralarının hemen hepsi, memleketin siyasi ve sosyal hayatı hakkında mizahi üslupta eleştirilerdi.
1871de Alexandre Dumasnın Monte Cristo Kontu romanını çevirmeye başladı. Otuz kadar kişinin yardımıyla üç yılda tamamlanan bu çeviri, büyük bir okur kitlesi buldu; çünkü Türk okurunun tanıdığı ilk Batılı roman örneği idi.
Daha önce Hükümet tarafından dört defa geçici olarak kapatılan Diyojenin imtiyazı, 183. sayısında Rus Çarı ve Mısır Hidivi ağzından yazılan mizahi mektuplardan dolayı iptal edildi ve yayımı durduruldu.<ref name=mehmet>{{Web kaynağı | soyadı1 = Erdoğan | ad1 = Mehemt | başlık = Milli Mücadele Döneminde Bir Mizah Dergisi:Ayine | url = http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1991498163_14Erdo%C4%9FanMehmet-edb-169-177. pdf | yayıncı = Alko Djital Baskı Merkezi | kaynak = Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/12 | sayfa = 169-177 | tarih = Güz 2014 | arşivurl = https://web.archive. org/web/20160305083944/http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1991498163_14Erdo%C4%9FanMehmet-edb-169-177. pdf | arşivtarihi = 5 Mart 2016 | erişimtarihi = 23 Kasım 2015 | ölüurl = evet }}</ref> Teodor Kasap bunun üzerine Çıngıraklı Tatar, o da kapatılınca Hayal ve İstikbal adlı mizah gazetelerini çıkardı. Ayrıca Zvınçatiy glumço (Zilli Avanak) (1873); Şutos (Şakacı) (1873-1874), Kosturka (Paslı Bıçak, 1874) adlı Bulgarca mizah gazetelerinin de sahibi idi.
Teodor Kasap, Diyojen ve Hayal gazetelerinde tiyatro üzerine de yazılar yazdı. Güllü Agopun sahnelediği oyunları Fransız ahlak ve anlayışını yansıtması, kötü çevrilmiş olması ve oyuncuların telaffuz bozuklukları nedeniyle eleştirdi. Orta oyunu geleneği türünde yerli eserler yazılmasını savundu ve İşkilli Memo (1874), Pinti Hamit (1875) adlı eserleri Moliere oyunlarından, Para Mesleği (1875) oyununu ise Alexandre Dumas'ın bir oyunundan uyarladı. Bir rivayete göre, Molierein Cimri eserinden uyarladığı oyuna Pinti Hamit adını vermesinden ötürü Abdülhamid, şehzadeliği döneminde kendisine kinlenmiştir. Hayal beş defa kapatıldı ve değişik sayılarında imtiyaz sahibi değiştirildi. Elleri zincirle bağlı Karagözün Kanun dairesinde serbesti alt yazılı karikatürü nedeniyle II. Abdülhamid'in iradesiyle hakkında dava açıldı. Mart 1877de üç yıl hapse mahkum edildi. Türkçe konuştuğu halde yazı yazamayan Teodor Kasap, yazı yazmayı hapishanede öğrendi. Kefaletle tahliye edilmesinden sonra tekrar tutuklanmaktan korkup bir gemiyle Fransaya kaçtı. Pariste yazdığı Lettres à S. E. Said Pacha adlı kitapta Sultan Abdülhamidi ve devlet yönetim sistemini ağır bir dille eleştirdi. Paris, Cenevre, Napoli ve Londra arasında sürekli dolaştı. Ali Şefkati ile birlikte 1879-1881 yılları arasında İstikbal adlı gazeteyi yeniden çıkardı. Ebüzziya Tevfik Beyin II. Abdülhamide yazdığı bir yazı sonucu affa uğradı ve 1881de İstanbula döndü.
Kitabi-i Hazret-i Şehriyari (Mabeyn kütüphanecisi) olarak saray kütüphanesine alındı; hayatının sonuna kadar bu görevde kaldı. Sultan için polisiye romanlar çevirdi. Monte Kristo tarzında Sarı Yusufu yazdı. 5 Haziran 1897'de İstanbul'da hayatını kaybetti.