Osman Cemal Kaygılı

Osman Cemal Kaygılı (4 Ekim 1890, İstanbul 9 Ocak 1945, İstanbul), Türk yazardır.
Roman, hikaye, oyun, sözlük ve araştırma-inceleme türlerinde eserler yazmıştır. Yaşadığı dönemde edebiyat dünyasının dışında kalmış Kumkapı, Kasımpaşa, Samatya, Hasköy gibi semtleri; bu semtlerdeki sosyal hayatı; çingeneler, tulumbacılar, hovardalar, akşamcılar, külhanbeyleri gibi tipleri; meyhaneler, kahvehaneler, gazinolar gibi eğlence yerlerini, eserlerine malzeme olarak seçmiştir. Ahmet Mithatla başlayan Hüseyin Rahmi ve Ahmet Rasimle süren geleneğin son halkası olarak değerlendirilir. 1932de tefrika edilen "Argo Lügatı" adlı eseri, Türkçenin ilk argo sözlüklerindendir.
Yaşamı
1890 yılında İstanbulda dünyaya geldi. Babası mahallenin bakkalı Mustafa Efendi, annesi Ülfet Hanımdır. Orta öğrenimini Eğrikapı Merkez Rüştiyesi'nde tamamladıktan sonra Menşei Kuttab-ı Askeriye'yi (Askeri Katip Yetiştirme Okulu) bitirerek Erkan-ı Harbiye-i Umumiye dairesinde (1906), Kıtaat-ı Fenniye Müfettişliği kaleminde çalıştı (1909). İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra İttihat ve Terakki Fatih Kulübüne üye oldu. İlk yazısı Baha Tevfik'in Eşek adlı güldürü dergisinde yayımlandı. Yazarın bu dergide birkaç mizahi yazısı daha yayımlanır. Şebab dergisinde e de mizahi manzumeler ve yazılar yazmaya başlasa da asker olduğundan bu yıllarda yazarlığı meslek edinemedi.
1912de Tepebaşı Tiyatrosunda bir gösteride taşkınlık yapmasından ve Mahmut Şevket Paşa suikastına adının karışmasından sonra birçok muhalif aydınla birlikte Sinop'a sürgün edildi. Sinopta üç yıl kaldı. Döndüğünde Kıtaat-ı Fenniye Müfettişliğindeki görevine devam etti.
I. Dünya Savaşının başlamasıyla seferberlik ilan edilince bir süre katiplik göreviyle gezici tümenlerde bulundu. Hastalığı nedeniyle emekliye ayrıldı (1918).
Geçimini sağlamak için pazarcılık, vapurlarda biletçilik gibi çok çeşitli işler yaptı. Geçimi için tiyatrculuk da yapan Osman Cemalin ortaoyununda kavuklu, pişekar ve zenne rollerinde bulunduğu, karagöz oynattığı, çok sayıda taklit yapabildiği bilinmektedir. 1920 yılından itibaren devrin gazete ve dergilerinde yazılar yayımlamaya başladı. Sürgündeyken yazdığı ilk hikayesi Çuvalcı Şeyhinin Halefi Alay dergisinde yayımlandı. 1921de Güleryüz dergisinde O. C. imzasıyla hikaye ve mizahi şiirler yayımladı. 1922 yılında Aydede dergisinde yazmaya başladı. Asıl ünü Akbaba dergisinde yakaladı. Bazı yazılarında "Anber" takma ismini kullandı. 1923te de ilk hikaye kitabı Altın Babası yayımlandı. Bunu diğer hikaye kitapları izledi.
Semih Lütfinin çıkardığı Zümrüd-i Ankada (1923), daha sonra yayın hayatına giren Yıldızda (1924), Papağan adlı mizah dergisinde (1924-1926) hikaye ve mizahi yazılar yazdı. 1928den itibaren gazetelerde daha çok fıkra yazarı olarak tanındı. Sabah, İkdam, Payitaht, Alemdar, Akşam, Cumhuriyet, Yenigün, Son Saat, Vakit, Son Posta, Kurun, Haber, Açıksöz, Son Telgraf düzenli olarak yazdığı gazetelerdendir.
Cumhuriyetten sonra İstanbul İmam Hatip Okulu'nda, Çemberlitaş Ortaokulu'nda, Fener Kız Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. 1926 yılında Leman Hanımla evlenen yazarın bir oğlu oldu. Oğlunu üç yaşında iken kaybetmek onu derinden etkiledi. 1928 yılında Kaygılı soyadını aldı. Oğlunun ardından annesini, 1934te eşi Leman Hanımı kaybetti. 1935te ikinci eşi Sabriye Hanım ile evlendi.
1931d Yeni Gün gazetesinde İstanbulun Köşe Bucağı başlığıyla gezi yazıları yayımladı. 1932de Haber gazetesinde "Argo Lügatı" adlı eseri tefrika olarak yayımlanmıştır. Bu eser, Türkçenin ilk argo sözlüklerindendir. 1935te Tulunbacı Edebiyatı adıyla tefrika edilen halkbilim çalışmasını 1937de kitap olarak yayımladı.
Midesinde kanser, ciğerlerinde verem tespit edilen yazar 9 Ocak 1945te hayatını kaybetti.
Sanat anlayışı
Osman Cemal roman, hikaye, folklorik araştırma-inceleme, oyun, sözlük türlerinde eserler vermiştir. En tanınmış eseri 1935 yılında haber gazetesinde tefrika edilmeye başlayan ve 1939da yayımlanan Çingeneler adlı romanıdır. Yazarın Topçulardaki evinin çevresinde oturan harmancı çingenelerle Sulukule ve Ayvansaray‟daki çalgıcı ve oyuncu çingenelerin hayatlarını detaylı biçimde anlatan bu eser 1942 yılında düzenlenen CHP roman yarışmasında dereceye girmiştir.