Yunusgiller

Yunusgiller (Delphinidae), balinalar (Cetacea) takımına dahil olan dişli balinalar (Odontoceti) alt takımının bütün okyanus yunusları üyelerini içeren bir familyasıdır.
Yukarıdaki tanımdan anlaşılacağı üzere, yunusgiller familyasının üyeleri esasen açık denizlerde yaşar ve böylece, "yunus" adı ile anılan başka bir dişli balina grubu olan nehir yunusları (Platanistoidea) üst familyasının türlerinden ayrılırlar. Irrawaddy yunusu (Orcaella brevirostris) gibi bazı türler ise daha çok kıyı şeritlerinde ve nehir kıyılarında bulunan istisna yunusgillerdir.
Bu familya, memeliler (Mammalia) sınıfına dahil olmasına ve dolayısıyla da kendisini oluşturan türlerin balık olmamasına rağmen, Türkçede yunusbalığıgiller olarak da anılabilir.
Yunusgiller familyası içindeki görece büyük altı tür, bu familya içinde sınıflandıkları için aslında yunus olsalar da daha çok "balina" adı ile anılır. Bu canlılar şunlardır:
Cüce katil balina (Feresa attenuata)
Kısa yüzgeçli pilot balina (Globicephala macrorhynchus)
Uzun yüzgeçli pilot balina (Globicephala melas)
Katil balina (Orcinus orca)
Elektra balinası (Peponocephala electra)
Yalancı katil balina (Pseudorca crassidens)
Yunusgiller familyasındaki türler, haliç yunusundaki gibi 1,2 m uzunluk ve 40 kg ağırlıktan katil balinadaki gibi 7 m ve 4,5 tona kadar değişen büyüklüklere sahiptir. Çoğu türün ağırlığı ise 50 - 200 kg aralığındadır. Dünyanın tüm denizlerinde bulunan bu canlılar, daha çok kıta levhaları üzerindeki görece sığ denizlerde yaşarlar. Hepsi etçildir ve sıklıkla balık ve mürekkep balığı ile beslenirler.
Sınıflandırma
Yunusgiller (Delphinidae) familyasının balinalar (Cetacea) takımı içindeki yeri ve türlere kadar olan ayrıntılı sınıflaması aşağıda sunulmuştur.
Takım : Cetacea - Balinalar
Alt takım : Odontoceti - Dişli balinalar
Familya : Delphinidae - Yunusgiller
Cins : Cephalorhynchus
Tür : Alaca yunus (Cephalorhynchus commersonii)
Tür : Şili yunusu (Cephalorhynchus eutropia)
Tür : Benguela yunusu (Cephalorhynchus heavisidii)
Tür : Beyaz başlı yunus (Cephalorhynchus hectori)
Cins : Delphinus Tür : Uzun burunlu bayağı yunus (Delphinus capensis)
Tür : Tırtak (Delphinus delphis)
Cins : Feresa Tür : Cüce katil balina (Feresa attenuata)
Cins : Globicephala Tür : Kısa yüzgeçli pilot balina (Globicephala macrorhynchus)
Tür : Uzun yüzgeçli pilot balina (Globicephala melas)
Cins : Grampus Tür : Boz yunus (Grampus griseus)
Cins : Lagenodelphis Tür : Sarawak yunusu (Lagenodelphis hosei)
Cins : Lagenorhynchus Tür : Atlantik beyaz yanlı yunusu (Lagenorhynchus acutus)
Tür : Beyaz burunlu yunus (Lagenorhynchus albirostris)
Tür : Siyah çeneli yunus (Lagenorhynchus australis)
Tür : Kum saati yunusu (Lagenorhynchus cruciger)
Tür : Pasifik beyaz yanlı yunusu (Lagenorhynchus obliquidens)
Tür : Gölgeli yunus (Lagenorhynchus obscurus)
Cins : Lissodelphis Tür : Lissodelphis borealis - Kuzey gerçek balina yunusu
Tür : Lissodelphis peronii - Güney gerçek balina yunusu
Cins : Orcaella Tür : Orcaella brevirostris - Irrawaddy yunusu
Tür : Orcaella heinsohni - Avustralya küçük yüzgeçli yunusu
Cins : Orcinus Tür : Orcinus orca - Katil balina
Cins : Peponocephala Tür : Peponocephala electra - Elektra balinası
Cins : Pseudorca Tür : Pseudorca crassidens - Yalancı katil balina
Cins : Sotalia Tür : Sotalia fluviatilis - Haliç yunusu
Cins : Sousa Tür : Sousa chinensis - Pasifik kambur yunusu
Tür : Sousa plumbea - Hint kambur yunusu
Tür : Sousa teuszii - Atlantik kambur yunusu
Cins : Stenella Tür : Stenella attenuata - Pantropik benekli yunusu
Tür : Stenella clymene - Atlantik dönücü yunusu
Tür : Stenella coeruleoalba - Çizgili yunus
Tür : Stenella frontalis - Atlantik benekli yunusu
Tür : Stenella longirostris - Dönücü yunus
Cins : Steno Tür : Steno bredanensis - Pürüzlü dişli yunus
Cins : Tursiops Tür : Tursiops aduncus - Hint-Pasifik şişe burunlu yunusu
Tür : Tursiops truncatus - Şişe burunlu yunus, afalina
Yakın tarihli moleküler çözümlemeler, henüz aksi kabul ediliyor olsa da yunusgillere dahil çeşitli cinslerin tek soylu olmadığını göstermiştir. Dolayısıyla, başta Stenella ve Lagenorhynchus için geçerli olan bu durum nedeniyle, yunusgiller familyasının sınıflamasında ileriki yıllarda önemli değişiklikler olabilir.