Fenerbahçe (kadın basketbol takımı)

Fenerbahçe Kadın Basketbol Takımı veya sponsorluk anlaşması gereği Fenerbahçe Alagöz Holding, Fenerbahçe Spor Kulübü'nün kadın basketbol şubesidir. Fenerbahçe kadın basketbol takımı, maçlarını 2.500 kişilik Metro Enerji Spor Salonu'nda oynamaktadır.
1955-1959 arasında kesintisiz İstanbul Ligi ve Türkiye şampiyonu olan Fenerbahçe, 1999 yılından itibaren gerek Türkiye Ligi ve Türkiye Kupası'ndaki şampiyonlukları, gerekse Avrupa kupalarında elde ettiği başarıları nedeniyle, 2000'li yıllarda Fenerbahçe Spor Kulübü'nün en istikrarlı takımlarından birisi olmuştur. Kazandığı 17 şampiyonluk ile en fazla şampiyon olan takım unvanını elinde bulundurmakla beraber, son olarak 2020-21 sezonunda play-off serileri de dahil olmak üzere oynadığı 36 maçın 36sını da kazanarak, Türkiyedeki ilk ve tek namağlup şampiyonluk elde eden takım olmuştur.
EuroCup Kadınlar'da 2003-04 ve 2004-05 sezonlarında Final Four oynayan ve 2005 yılında ikinciliğe ulaşan Fenerbahçe, 2006-07 sezonundan sonra çıtayı EuroLeague düzeyine yükseltmiş ve beş sezon üst üste (2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11) çeyrek final oynadıktan sonra 2011-12 sezonunda tarihinde ilk kez Avrupa dördüncülüğüne ulaşmıştır. 2012-13 sezonunda ise sekizli finalde grup birincisi olarak yarı finale çıkmış, ardından Good Angels Kosice'yi yenerek finale yükselmiş, ancak finalde Rus devi UGMK Yekaterinburg'a yenilerek Avrupa ikincisi olmuştur. 2022-2023 sezonunda tarihinde ilk kez EuroLeague şampiyonu olmuştur.
Tarihçe
Kuruluş ve şampiyonluk yılları
Fenerbahçe, 1954 yılında Çamlıca Kız Lisesi ile yaptığı işbirliği sonucu, tüm kulüpler arasında ilk kez kadın basketbol takımı kurmuştur. Fenerbahçenin bu öncülüğü ezeli rakibi için de teşvik olmuş ve takım sayısı kısa sürede dördü bulunca, İstanbul Kadınlar Basketbol Ligi 1954-55 sezonunda kurulmuştur.
Takımı kuranlardan, önce Altan Dinçer, sonra da Dr. Önder Dai'nin çalıştırdığı bu takım, Türkiye'de ilk kez düzenlenen basketbol liginde en güçlü rakibi Galatasaray'ı 7 Mayıs 1955 günü Teknik Üniversite Salonu'nda 22-17 yenmiş ve İstanbul Kadınlar Basketbol Şampiyonluğu'nu kazanmıştır. Türkiye'nin ilk kadınlar şampiyonu Fenerbahçe basketbol takımı şu elemanlardan oluşmuştur:
Dr. Ayten Salih (Kaptan), Güneş Çapa, Deniz Aydıncı, İnci Önen, Süeda Özçiçekçi, Seta Yağcıoğlu, Oya Çapa ve Güneş Savut.
Kadınlararası 2. Basketbol Şampiyonluğu 1955-56'da yapılmıştır. Galatasaray, Beşiktaş ve Kadıköyspor'u peşpeşe yenip, yine namağlup İstanbul Şampiyonluğu'nu kazanan Fenerbahçe, Spor ve Sergi Sarayı'nda, önce 29 Ocak 1956daki 48-16lık Galatasaray galibiyetinden sonra, Kadıköyspor karşısında sağladığı 55-8lik skorla kadın basketbolunda sayı rekorunu kırmıştır. Bu 55 sayının 25'ini atma başarısını gösteren Dr. Ayten Salih, aynı zamanda bireysel sayı rekortmenliğine de sahip olmuştur.
Kadınlar Türkiye Basketbol Şampiyonası ilk kez 1956'da, deneme mahiyetinde yukarıdaki 4 takım arasında tertiplenmiş ve bütün rakiplerini yenen Fenerbahçe finalde Beşiktaş'ı 37-14 mağlup ederek Türkiye Şampiyonu olmuştur. Aynı yıl aynı takımlar arasındaki Rektör Cıvaoğlu Kupası'nı da yine sarı-lacivertli takım kazanmıştır.
Fenerbahçe'nin İstanbul Şampiyonluğu 1956-57, 1957-58 ve 1958-59 sezonlarında da devam etmiştir. Bu dönemin yenilmez şampiyonu Fenerbahçe Türkiye Şampiyonalarında da da rakipsizliğini sürdürmüş, 1957 yılında Ankara Koleji'ni, 1958 yılında da Gazi Eğitim Enstitüsü'nü mağlup ederek üç sene üst üste Türkiye şampiyonu olmuştur. 1959 sezonunun sonunda 13-15 Mart'ta İstanbul'daki Türkiye Şampiyonası'nda ise Kolej ve PTT'yi farklı yenen Fenerbahçe sürpriz bir şekilde Gazi Eğitim Enstitüsü'ne 44-37 yenilince Türkiye ikinciliğinde kalmıştır.
İkincilikler ve faaliyetlerin sonlanması
İstanbul Ligi ise Fenerbahçe'nin yine yenilmeden kazandığı 1958-59 Şampiyonluğundan sonra yeni bir şampiyon çıkarmıştır: İstanbul Üniversitesi (İÜSK). 1959-60 sezonundan itibaren Galatasaray ve Beşiktaş'ın bu spordan el çekmesiyle Fenerbahçe bu branşta üç büyüklerden tek temsilci olarak kalmış, ancak voleybol takımının da 1955-60 arasındaki seri şampiyonluklarının en büyük pay sahibi olan Ayten Salih'in doktorluk mesleğini icra etmek üzere yeni kurulan memleketi Kıbrıs'a gitmek üzere takımdan ayrılmasıyla sarı-lacivertli takım da güç kaybetmiştir.
Fenerbahçeli kadın basketbolcular 1960'lı yıllarda İÜSK'dan sonra İstanbul'un en kuvvetli takımı olma vasfını korumuşlardır. 1960-68 yılları arasındaki dokuz İstanbul Ligi sezonunda da İstanbul ikincisi olan takım, 1963-64, 1964-65, 1965-66, 1966-67 ve 1967-68sezonlarında rakibini dize getirmesine rağmen averajla şampiyonlukları kaybetmiştir. Hakkı olmasına rağmen çoğu zaman maddi nedenleri öne sürerek Türkiye Şampiyonası'na katılmayan Fenerbahçe, sadece Mayıs ayında Ankara'da düzenlenen 1965, İzmir'de düzenlenen 1967 ve Nisan ayında İzmit'te düzenlenen 1968 Türkiye Şampiyonalarına iştirak etmiş ve üç turnuvada da dördüncülük ve beşincilik almıştır. 1968 yılı bu takımın son faaliyet senesi olmuştur.
Yeniden kuruluş
Fenerbahçe kadın basketbol branşını on yıl aradan sonra 1978'de dirilterek genç takım kurmuştur. 1978-79 sezonunda büyük başarı göstererek İstanbul ikincisi olan takım bir yıl sonra A takım haline getirilerek İstanbul Ligi'ne katılmıştır. Sadece Galatasaray'ı iki maçta da yenen takım beşinci olmuş, 1980-81'de ise ligdeki güçlü takımların yeni kurulan Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'ne katılmasıyla iddialı konuma gelmiş ve İÜSK'nın ardından İstanbul ikinciliğine ulaşmıştır. 1981-82 sezonunda ise Müge, Şengül, Vicdan, Kıvanç, Pınar, Efsan, Meltem, Duygu, Efsan, Mine, Esra, Fergün ve Çiçekler'den oluşan takım 1. Küme şampiyonluğunu kazanmıştır. Ancak, her iki sezonda da Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'ne terfi müsabakalarına katılma hakkı bulunan Fenerbahçe, Lassa, MTA, Ormanspor, Urla, Kağıtspor ve Ankara DSİ gibi müessese takımlarıyla rekabete girişmeyi ilke olarak uygun görmemiş ve maddi nedenlerden ötürü bu ligde kalmayı tercih etmiştir.
İki sezon ilk ikiye giremedikten sonra 1984-85 İstanbul şampiyonluğunu bir kez daha kazanan Antrenör Yaman Eymür tarafından çalıştırılan sarı-lacivertli kadro, Deplasmanlı Lig'e katılma hakkını bu defa 1985 terfi müsabakalarında ilk ikiye girmesi gerekirken Ormanspor ve Urlaspor'un gerisinde kalarak kaçırmıştır.
Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'ne yükseliş ve mücadele
1985 yılında maddi nedenlerden ötürü dağılan takım 1987'de yeniden toparlanmış ve ilk sezonunda İstanbul üçüncüsü olduktan sonra müteakip sezon İstanbul şampiyonluğunu kazanmış, ancak 2-4 Haziran 1989'da Çanakkale'de düzenlenen terfi müsabakalarında Antalya Koleji ve Ankara Kolejliler'in gerisinde kalarak hedefini bir yıl ertelemek zorunda kalmıştır. 1989-90 sezonunda bir kez daha İstanbul şampiyonu olan takım bu defa Kütahya'da 27-29 Nisan 1990 tarihlerinde düzenlenen terfi müsabakalarında Ormanspor'u 47-43 yenerek ve BOTAŞ'ın ardından ikinci olarak tarihinde ilk kez Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'nde mücadele etme hakkını kazanmıştır.
Buradaki ilk sezonunda ezeli rakibi Galatasaray ile şampiyonluk yarışına giren sarı-kanaryalar kader maçında 19 Ocak 1991'de ilk yarıyı 44-34 önde kapamalarına rağmen 72-68 yenilerek ikincilikte kalmışlar, ancak bu yenilginin rövanşını 4 Nisan'da 70-64'lük galibiyetle Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Kupası'nı kazanarak almışlardır. Bir sonraki sezon tarihindeki ilk yabancı oyuncusu Adrian Vickers'i kadroda tutarak ve ilave takviyelerle tekrar Galatasaray ile çekişen takım bu defa 4 Nisan 1992'deki kader maçında 63-62 yenilerek yine ikincilikte kalmıştır. Bu sezon Ronchetti Kupası'nda Çekoslovak VSS Kosice takımıyla eşleşen Fenerbahçe ilk turda elense de tarihinde ilk kez Avrupa Kupalarında boy göstermiştir.
Şampiyonluğun bu şekilde kaçması üzerine yönetim takımı dağıtma kararı almış, bu dönemde Amerikalı oyuncu Vickers ülkesine dönmüş, kaptan Derya Taşçı da Galatasaray ile anlaşmıştır. Devam kararı alındıktan sonra da üç milli oyuncunun transferiyle daha da güçlenen Galatasaray'a rakip olmak mümkün olmamış, normal sezonu ikinci sırada tamamlayan takım o sezon ilk kez uygulanan play-off'ta çeyrek finalde Beşiktaş'a 3-2 ile elenmiştir. İlk kez oynanan Türkiye Kupası'nda Galatasaray'a yarı finalde alınan 75-38'lik yenilgi aradaki farkın bir yılda nasıl açıldığını göstermiştir. 1993-94 sezonunda takım gençleştirilmiş, 1994-95 sezonunda ise bir yıl önce namağlup İstanbul ve Türkiye şampiyonu olan genç takım Gülşah Akkaya gibi isimlerle takviye edilerek sahaya sürülmüştür. 1994-95 ve 1995-96 sezonlarında final oynayan takım, 1994-95 sezonunda ayrıca Türkiye Kupası ve 1993'ten beri düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda finale erişmiştir. 1995-96 Sezonunda Liliana Ronchetti Kupası'nın 1. ön eleme turunda Bulgaristan'ın Stomana takımını ve 77-61 ve 56-66'lık skorlarla eleyerek tarihinde ilk kez Avrupa Kupalarında tur atlamıştır. Ancak 1996'da bir kez daha darbe yiyen takım müteakip iki sezonu orta sıralarda geçirmiştir.
İlk şampiyonluklar
1998 yılında Fenerbahçe başkanı seçilen Aziz Yıldırım'ın tüm branşlarda şampiyonluk hedefiyle transfer harekatına girişilmiş ve eski oyuncular Serap Yücesir ve Arzu Özyiğit ile Didem Kantarcı Galatasaray'dan alınmış, liglerin sonuna doğru yine eski Galatasaraylı Clarissa Davis ve Macar oyun kurucu Andrea Nagy kadroya dahil edilmiştir. Ligi ikinci sırada bitiren takım Mart ayındaki Türkiye Kupası finallerinde fırtına gibi esmiş ve 14 Mart'ta Balıkesir'deki finalde Galatasarayı 72-53 gibi farklı bir sonuçla yenerek tarihinde ilk kez Türkiye Kupası şampiyonu olmuştur. Bu galibiyet Galatasaraya karşı 1991den beri 8 yıl aradan sonra kazanılan ilk galibiyettir. Beklendiği gibi bu iki takım play-off'ta da rakiplerini firesiz eleyerek finalde karşı karşıya gelmişlerdir. Normal sezondaki iki maçı da kaybettiği için seriye 1-0 geride başlayan Fenerbahçe, ilk maçı deplasmanda 72-59 kazansa da, ikinci maçı 58-50 kaybetmiştir. Şampiyonluk için Galatasaray'a bir galibiyet yeterken sarı-lacivertliler rakiplerini önce deplasmanda 66-49, sonra 19 Nisan 1999daki tarihi maçta Clarissa'nın 27, Arzu'nun 13, Didem ve Serapın 12'şer ve Nagy'ın 7 sayısıyla rakibini 71-56lık farklı bir yenilgiye daha uğratmış, tarihinde ilk kez lig şampiyonu olurken, bu branşta Galatasarayın 1988'den beri süren saltanatını sona erdirmiştir. Bu şampiyonluğu taçlandıran bir başka olay ise Eylül 1999da yine Galatasaraya karşı alınan 45-43lük galibiyetle tarihin ilk Cumhurbaşkanlığı Kupası'nın da kazanılmasıdır.
Fenerbahçe kadın basketbol takımı sonraki iki sezonun şampiyonluklarını finalde Galatasaray ve BOTAŞa kaptırmış, ancak 26 Mart 2000'de Alanya'da Galatasarayı 63-57, Mart 2001'de İstanbul'da yine Galatasaray'ı 57-53 yenerek üst üste üç kez Türkiye Kupası'nı kazanma başarısını göstermiştir. Aynı başarıyı Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda da gösteren Fenerbahçe 11 Ekim 2000'de Galatasaray'ı 67-65, 6 Ekim 2001'de de Botaş'ı 72-65 yenerek 1999-00 ve 2000-01 sezonlarını ikişer kupayla kapatmıştır. Liliana Ronchetti Kupası'nda ise tarihinde ilk kez grup maçlarında başarılı olarak sekizli finale yükselmiş, bu turda İspanya'nın Caja Rujal takımına elenmiştir.
2001-02 sezonuna Amerikalı oyuncular Vicky Hall ve Beşiktaş'tan Danielle Monique McCulley'i transfer ederek giren Fenerbahçe normal sezonu tarihinde ilk kez birinci bitirdikten sonra, finalde bir yıl önce kaybettiği Botaş'ı 3-1 ile geçerek ikinci kez Türkiye Ligi şampiyonu olmuştur. Bir sonraki sezon ise normal sezonu yine birinci bitirmesine rağmen, play-off'larda form grafiğini yükselten Botaş'a yarı finalde 2-0'lık üstünlükten 3-2 geri düşerek elenmiş ve şampiyonlukların başladığı 1998-99 sezonundan beri ilk kez bir sezonu kupasız kapamıştır.
Türkiye'de tam hakimiyet
2003 yılından sonra Fenerbahçe'nin başarı çizgisi tekrar güçlü bir şekilde yükselmeye başlamıştır. Bu ivmeyi yaratan ise, Kulüp bünyesinde Işık Eyigüngör tarafından kurulan ve başta Aras Kargo olmak üzere takıma 16 tane sponsor kazandıran Kadın Basketbol Komitesi olmuştur. Amerikalı Summer Erb, Bethany Donaphine ve çift yumurta ikizleri Coco ve Kelly Miller ile Türk yıldız oyun kurucu Nilay Yiğit'in transferleriyle BOTAŞ ve Erdemirspor ile giriştiği şampiyonluk yarışını mutlu sonla sonuçlandırmıştır. Finalde Erdemir'i 3-0 ile geçen takım, Bursa'daki Türkiye Kupası finalinde de aynı rakibi 58-46 ile, Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda ise 79-72 ile safdışı bırakmış, beş yıl aradan sonra üç kupayı birden müzesine götürmüştür.
2004-05 sezonu ise Şaziye İvegin ve Korona Longin Zanze gibi yıldızları kadrosuna katmasına rağmen, o sezon iyi bir yatırım yapan Beşiktaş'a finalde 3-2 yenilerek ikincilikte kalmıştır. Akatlar Spor ve Kültür Kompleksi'nde oynanan final maçında yardımcı antrenör Serhan Koç, oyuncular Serap Yücesir, Müjde Yüksel, Şükran Albayrak ve Fenerbahçe TV muhabirinin Beşiktaşlı taraftarların çıkardığı olaylar sonucu yaralanmasından dolayı, Fenerbahçe kupa seremonisini protesto etmiştir. Fenerbahçe, bu yenilginin rövanşını, rakibini Türkiye Kupası'nda 73-71 ve Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda 61-52 ile yenilgiye uğratarak almıştır. Sezona ilişkin ilginç olaylardan biri de, Fenerbahçe'nin normal sezonun son maçında o yıl kulübün 100. yılı yaşanmasına rağmen kümede kalma mücadelesi veren yılların şampiyonu Galatasaray'ı 64-49 yenerek küme düşürmesidir.
2005-06 sezonunda Fenerbahçe'nin kesintisiz lig şampiyonlukları serisi başlamıştır. WNBA kariyerli ilk Türk oyuncu Nevriye Yılmaz'ın yanı sıra Nicole Powell ve Andrea Gardner gibi yıldızları kadrosuna katan Fenerbahçe, Beşiktaş'a bu sefer şans tanımamış ve finalde 4-1'lik bir seriyle şampiyon olmuştur. Kayseri'deki Türkiye Kupası finalinde Migrosspor'u 70-68 yenen sarı-lacivertliler hem sezonu çifte kupayla tamamlamış, hem de Türkiye Kupası şampiyonluğu sayısında altıya ulaşarak Galatasaray'ın rekorunu egale etmiştir.
2006-07 sezonu Fenerbahçe Spor Kuübü'nn 100. yıl dönümüyle birlikte sezonu üç kupayla kapama gururunu yaşadığı bir başka sezon olmuştur. Takıma bu sezon Cappie Pondexter, Tammy Sutton Brown, Linda Fröhlich ve bir yıl önceki Türkiye Kupası finalinde 22 sayı ile yıldızlaşan Birsel Vardarlı katılmıştır. İzmir'deki Türkiye Kupası finalinde Beşiktaş'ı 90-63'lük skorla adeta bozguna uğratan sarı-lacivertliler finalde ise bu defa çok zorlanmalarına rağmen 4-3'lük seri ile ezeli rakiplerini geride bırakmışlar, Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda da 65-58'lik galibiyetle Galatasaray'ın bir rekorunu daha egale etmiştir.
2007-08 sezonunda güçlü kadrosuna Svetlana Volnaya, Gergena Branzova Erdenay ve Ebony Hofmann'ı da ekleyen sarı-lacivertliler, bu sezon iddiasını kaybeden Beşiktaş yerine, 2006-07'de birinci lige geri dönen ve yaptığı takviyelerle 2007-08 sezonuna iddialı giren Galatasaray ile çekişmiştir. Normal sezondaki iki maçı da kazanmasına rağmen, federasyonun yaptığı statü değişikliği ile final serisine 1-0 yerine 0-0 ile başlayan Fenerbahçe, sarı-kırmızılı rakibini 3-2 ile mağlup etmiş ve üst üste üçüncü kez ve toplamda altıncı kez şampiyon olmuştur. Takım, Türkiye Kupası'nda ise finalde karşısında yeniden güç toplayan BOTAŞ'ı bulmuş ve 61-52'lik galibiyetle yedinci şampiyonluğuna ulaşmıştır.
2008-09 sezonunda Rusya'ya transfer olan Pondexter'ın kaybını Nicole Powell, Matee Ajavon, Kirsten Nevin Newlin ve Katie Smith ile telafi etmeye çalışan Fenerbahçe, sezon sonu yaklaşırken antrenörü Zafer Kalaycıoğlu'nun şampiyonluk yolundaki rakibi Galatasaray ile anlaşmasıyla yoluna Haydar Kemal Ateş ile devam etmiştir. Buna rağmen, Kayseri'deki Türkiye Kupası finalinde 63-60 ile ezeli rakibine şans tanımayan Fenerbahçe, ligde de Galatasaray'ı yarı finalde 3-1 ile ekarte etmiş ve finalde Mersin BŞB'i rahatça 3-0 ile geçerek bir sezonu daha çifte kupayla kapamıştır.
2009-10 sezonunda Fenerbahçe, önemli bir başarıya ulaşarak namağlup şampiyon olmuştur. Balıkesir'deki finalde Galatasaray'a 57-55 yenilerek üst üste altıncı ve toplamda onuncu Türkiye Kupası şampiyonluğunu kaçıran Fenerbahçe lig finalinde de kadro derinliği geçmiş sezonlara göre azalmış bir şekilde Galatasaray'ın karşısına çıkmıştır. Galatasaray'ın kadro zenginliğine rağmen tecrübesi ve takım uyumuyla üç maçta da galip gelen Fenerbahçe, hem toplamda sekizinci şampiyonluğunu almış hem de rakibinin şampiyonluk özlemini on yıla çıkarmıştır.
2010-11 sezonu ve Hacettepe Üniversitesi Doping Merkezi skandalı
2010-11 sezonuna dört yıldır kapısından döndüğü EuroLeague Women final-four'una nihayet ulaşmak amacıyla giren Fenerbahçe, dünyaca ünlü yıldızlar Diana Taurasi, İvana Matoviç, Anna Vajda ve Hana Horokova'nın yanı sıra, eski oyuncusu Şaziye İvegin'i transfer etmiş, sezon başında Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı keza iddialı transferler yapmış olan Galatasaray'ı 75-58 gibi açık farkla yenerek kazanmıştır.
Gerek ligde, gerek Avrupa kupasında yoluna dolu dizgin devam eden Fenerbahçe, Aralık ayında üzücü bir gelişmeyle sarsıntıya uğramıştır. 10 Aralık 2010 tarihinde idrarında Modafinil adlı yasaklı maddeye rastlandığı gerekçesiyle tedbirli olarak disiplin kuruluna sevk edilen Diana Taurasi'nin, 6 Ocak 2011 günü açılan B numunesi de pozitif çıkınca Fenerbahçe, doping yaptığına inanmadığını açıklasa da, Amerikalı yıldızla ilişiğini kesmiştir. Taurasi'nin "dopingci" damgası yemesinden sonra bu duruma tepki gösteren bir diğer yıldız Penny Taylor da sarı lacivertli takımdan ayrılmıştır. Ancak, Fenerbahçe yönetimi bu işin peşini bırakmamış, özel uzmanlar tutup Hacettepeden gelen analiz raporlarıyla Dünya Dopingle Mücadele Ajansı'na (WADA) başvurmuştur. WADA, Hacettepe'nin test yöntemi ve analiz örneklerinin yanlış olduğunu kanıtlamış, WADA'dan alınan rapor Hacettepeye gönderilmiş, doping merkezi hatasını kabul etmiş ve yalnızca Taurasi de değil, Ceyhan Belediye (kadın basketbol takımı) oyuncusu Coker ve Gençlerbirliği futbol takımının ulusal oyuncusu Orhan Şam'ın testlerinde de hata yaptıklarını itiraf etmiştir. Türkiye Basketbol Federasyonu da Taurasi ve Coker'ın tedbirlerini kaldırmış ve oynamaları için önlerinde engel kalmadığını duyurmuştur.
Bu süreçte, grup maçlarını yenilgisiz bitiren takım Euroleague'de bir kez daha çeyrek finalde elendi, ligde Galatasaray Medical Park'a yenilerek liderliği ve saha avantajını kaybetmiştir. Ezeli rakibine Türkiye Kupası yarı finalinde de mağlup olarak bu kupada da saf dışı kaldı.
Ancak, play-offlarda form grafiğini yükselten Fenerbahçe, finalde karşılaştığı Galatasaray karşısında 3-1'lik üstünlük sağlayarak altıncı kez üst üste Türkiye şampiyonluğuna ulaştı.
Avrupa kupalarında istikrar ve büyük başarılar
2003 yılındaki hamle takımın Avrupa kupaları performansına da yansımış, EuroCup Kadınlar'da 2003-04 yılında Final Four oynadıktan sonra, 2004-05'te finale çıkarak bu branşta Avrupa kupası finali oynayan ilk Türk takımı olmuştur.
2006-07 sezonundan, 2009-10 sezonuna dek dört sezon üst üste EuroLeague Women çeyrek finali oynayan takım, sırasıyla İspanya'nın Ros Casares, Fransa'nın Bourges Basket, Rusya'nın Ekaterinburg ve yine Rusya'nın son dört yılın şampiyonu Spartak Moscow takımlarına elenmiştir.
2010-11 sezonuna dört yıldır kaçırdığı Euroleague final-four'unu nihayet yakalamak amacıyla giren Fenerbahçe, dünyaca ünlü yıldızlar Diana Taurasi, İvana Matoviç, Anna Vajda ve Hana Horokova'nın yanı sıra eski oyuncusu Şaziye İvegin'i transfer etmiş, grubundaki 10 maçı da kazanarak Euroleague rekorunu kırmıştır. Sekizli finalde diğer grubun dördüncüsü ezeli rakibi Galatasaray'ı 2-0 ile safdışı bırakan Fenerbahçe, Taurasi, Taylor ve Vajda'yı kaybetmiş bir şekilde çıktığı çeyrek finalde bir kez daha final-four kapısından dönmüştür.
Takım 2018-19 sezonunda Valérie Garnier yönetiminde Türkiye Kupası ve Lig Şampiyonluğunu kazandı. Sezonun ardından 13 yıl boyunca Fenerbahçe kadın basketbol takımının formasını giyen Birsel Vardarlı basketbolu bıraktığını açıkladı. Daha sorasında Garnier ile yollar ayrılmasının ardından Víctor Lapeña göreve getirildi. 2008 yılından beri takımın Menajerlik görevini yürüten Didem Akın ile yollar ayrıldı. Temmuz ayının sonunda yapılan açıklama ile takımın eski oyuncularından Arzu Özyiğit Menajerlik görevine getirildi.
2020-21 sezonunda oynadığı 26 maçın 26sını da kazanan Fenerbahçe kadın basketbol takımı, play-off çeyrek final serisinde Hatay Büyükşehir Belediyesporu, yarı finalde Çankaya Üniversitesini, finalde de Galatasarayı maç vermeden saf dışı bırakarak toplamda 34 galibiyetle namağlup şekilde bir ilke imza atarak 15. şampiyonluğuna ulaşmıştır ve Türkiyedeki en fazla şampiyon olan takım unvanını da elinde bulundurmaya devam etmiştir.
2021-22 sezonunda Fenerbahçe kadın basketbol takımı, ligde normal sezonu 2 mağlubiyet alarak lider bitirmiş ve oynadığı play-off çeyrek final serisinde önce Çankaya Üniversitesini, daha sonra yarı finalde Nesibe Aydın'ı ve finalde de Çukurova Basket'i maç vermeden saf dışı bırakarak 16. şampiyonluğuna ulaşmıştır ve Türkiyedeki en fazla şampiyon olan takım unvanını da elinde bulundurmaya devam etmiştir. Türkiye Kupası'nı ve EuroLeague Women'ı ise final maçları sonucu kaybederek 2. sırada tamamlamıştır.
2022-23 sezonunda Fenerbahçe kadın basketbol takımı, Kadınlar Basketbol Süper Ligi ve EuroLeague Women'da şampiyon olma başarısı elde etmiştir.
Avrupa tarihi
Avrupa kupalarında bugüne kadar 15 sezon mücadele eden Fenerbahçe kadın basketbol takımı, ilk olarak 1991-92 sezonu Liliana Ronchetti Kupası'na katılmıştır. Fenerbahçe, 2006-07 sezonundan itibaren de EuroLeague Women'de mücadele etmeye başladı. Avrupa kupalarına katıldığı 15 sezonda toplam 154 maç oynayan Fenerbahçe, bugüne kadar 77 galibiyet ve 77 yenilgi aldı. 2006-07 sezonunda beri yer aldığı EuroLeague'de toplam 59 maç oynayan Fenerbahçe, bu maçlardan 36'sını kazanırken, 23 maçtan yenik ayrıldı. Fenerbahçe kadın basketbol takımı, EuroLeague'de oynadığı 5 sezonda da çeyrek final oynama başarısı gösterdi. Ayrıca takım EuroCup Kadınlar'da 2004-05 sezonunda ikinci, 2003-04 sezonunda dördüncü olmuştur.
EuroLeague'de Fenerbahçe
2006-07 sezonundan itibaren ilk kez EuroLeague'de mücadele etmeye başlayan Fenerbahçe, şimdiye kadar bu önemli kupaya on yedi kez katıldı. 2007-2011 sezonları arasında 5 kez çeyrek final oynamayı başaran Fenerbahçe, 2011-12'de 4. oldu. 2011-12 sezonundan 2016-17 sezonuna kadar üst üste altı kez yarı finalleri gören Fenerbahçe bu süreçte; 2012-13, 2013-14 ve 2016-17'de final oynamış, bu finalleri sırasıyla BK UGMK, Galatasaray ve Dinamo Kursk'a kaybederek ikinci olmuştur. 2017'de kaybedilen finalden sonra bir duraklama dönemi geçiren Fenerbahçe, 2017-18 sezonunda Sopron Basket'e ve 2018-19 sezonunda USK Praha'ya çeyrek finalde elenerek 6 yıllık yarı final serisine de son vermiştir. 2019-20 sezonuyla beraber tekrar yükselişe geçen Fenerbahçe, 2019-20 sezonunda grubunu lider bitirip yeniden Final Four'a dönmek için bir şans yakalasa da Mart ayında çeyrek final maçları oynanırken sezon COVID-19 pandemisi sebebiyle iptal edilmiştir. 2020-21 sezonunda üç sezonluk aranın ardından yeniden yarı finale kalan Fenerbahçe, BK UGMK'ya yarı finalde kaybettikten sonra Sopron Basket'i yenerek üçüncü olmuştur. 2021-22 sezonunda Final Four'da yarı finalde USK Praha'yı mağlup ederek finale kalan Fenerbahçe, dördüncü kez yükseldiği finalde bu kez de Sopron Basket'e yenilerek ikinci olmuştur. 2022-23 sezonunda yine Final Four oynayan Fenerbahçe, yarı finalde Famila Basket Schio'yu eleyerek beşinci kez finale yükselmiş ve bu finalde Çukurova BK Mersin'i 99-60 mağlup ederek ilk şampiyonluğuna ulaşmıştır.
EuroLeague Women'a katıldığı ilk sezon olan 2006-07 sezonundan bugüne üst üste on yedi sezonun tamamında yer alan ve hepsinde de en az çeyrek final oynayan Fenerbahçe Kadın Basketbol Takımı, EuroLeague Women'da bugüne kadar çıktığı 279 maçta, 207 galibiyet 72 yenilgi almıştır. Not: 16 Nisan 2023 itibarıyla.
2006-07 Euroleague
İlk kez katıldığı bu turnuvada Fenerbahçe birinci turu, 8 galibiyet 2 yenilgi ile lider olarak bitirerek üst tura çıktı. İkinci turda Belçika'nın Dexia Namun takımını 2-1 ile geçti ve çeyrek finale çıktı. Çeyrek finalde İspanya'nın Ros Casares takımıyla eşleşti. İlk maçı kendi sahasında kazanan Fenerbahçe, deplasmanda kaybedince seri uzadı. Üçüncü maçta kendi sahasında kaybedince İspanyol ekip Final Four'a yükseldi.
2007-08 Euroleague
İkinci sezonunda Fenerbahçe birinci turu 6 galibiyet 4 yenilgi ile tamamlayarak ikinci tura ikinci olarak çıktı. Polanya'nın Wisla Can-Pack Krakow takımını iki maçta da yenerek çeyrek finale yükseldi. Fransa'nın Bourges Basket takımına iki maçta da yenilince Avrupa kupalarına veda etti.
2008-09 Euroleague
Üçüncü sezonunda Fenerbahçe, birinci turda oynadığı 10 maçın 6'sını kazanarak ikinci tura yükseldi. Bu turda Polonya'nın Lotos takımını 2-1 yenerek çeyrek finale kaldı. Çeyrek finalde Rusya'nın Etarinburg takımına 2-0 yenilerek elendi.
2009-10 Euroleague
Dördüncü sezonunda Fenerbahçe birinci turu 7 galibiyet ve 3 yenilgi ile ikinci olarak tamamladı. İkinci turda İtalya'nın Cras Basket Taranto takımı ile karşılaşan Fenerbahçe, rakibini iki maçta da yenerek çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finalde daha sonra turnuvanın şampiyonu olan Spartak Moskova Region'a iki maçta da yenilerek elendi.
2010-11 Euroleague
Beşinci sezonunda Fenerbahçe birinci turu grubundaki 10 maçı da kazanıp, Euroleague rekorunu da kırarak, grubunu namağlup bir şekilde birinci olarak lider tamamladı. İkinci turda Türkiye'den diğer grubun dördüncüsü ezeli rakibi Galatasaray'la eşleşen Fenerbahçe, ezeli rakibini iki maçta da yenerek saf dışı bıraktı. Taurasi, Taylor ve Vajda'yı kaybetmiş bir şekilde çıktığı çeyrek finalde, Spartak Moskova Region'a iki maçta yenilerek bir kez daha final-four kapısından döndü.
2011-12 Euroleague
Altıncı sezonunda Fenerbahçe 1. turu grubundaki 12 maçı da kazanarak grubunu namağlup bir şekilde 1. olarak lider tamamladı. Final 8'de kendi grubunu 2. bitirerek final şansını kaybetti. 3. lük-4. lük maçında UGMK Yekaterinburg'a yenilerek Avrupa dördüncüsü oldu.
2012-13 Euroleague
Fenerbahçe yedinci sezonunda grup maçlarında 9 galibiyet ve 3 mağlubiyet alarak, grubu birinci bitirdi. Sonra Macar temsilcisi Uni Gyor'ü yenerek sekizli final'e yükseldi. Buradaki grubunda Spartak Moskova, Bourges Basket ve Familla Schio arasından birinci olarak yarı finale çıktı. Yarı finalde Good Angels Kosice'i yenerek finale yükseldi. Fakat finalde ev sahibi UGMK Yekaterinburg'a yenilerek Avrupa ikincisi oldu.
2022-23 Euroleague
Fenerbahçe grup bölümünü 12 galibiyet 2 mağlubiyet alıp gruptan birinci olarak çıkar. Ardından çeyrek finalde Macar temsilcisi Sopron Basket'i yenerek Final-Four'a adını yazdırır. Final Four'da ise İtalyan temsilcisi Beretta Famila Schio'yu 77-70 yenerek adını finale yazdırdı. Türkiyenin 100. yılında finalde karşılaştığı Mersin Çukurova Basketbolu 99-60 yenerek 2022-23 sezonu Euroleague şampiyonu olmuştur.
Kadro
Takım kadrosu
Derinlik şeması
Teknik kadro
Başarılar
Avrupa
EuroLeague Women
Şampiyon (1): 2022-23
İkinci (4): 2012-13, 2013-14, 2016-17, 2021-22
Üçüncü (2): 2015-16, 2020-21
Dördüncü (2): 2011-12, 2014-15
Çeyrek final (7): 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2017-18, 2018-19
EuroCup Women
İkinci (1): 2004-05
Dördüncü (1): 2003-04
SuperCup Women:
Şampiyon (1): 2023
Türkiye
Kadınlar Basketbol Süper Ligi
Şampiyon (17) (rekor): 1998-99, 2001-02, 2003-04, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10 (namağlup), 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2015-16, 2017-18, 2018-19, 2020-21 (namağlup), 2021-22, 2022-23
İkinci (10): 1990-91, 1991-92, 1992-93, 1994-95, 1995-96, 1999-2000, 2000-01, 2004-05, 2013-14, 2016-17
Türkiye Basketbol Şampiyonası
Şampiyon (3): 1955-56, 1956-57, 1957-58
İkinci (1): 1958-59
Türkiye Kupası
Şampiyon (13) (rekor): 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2003-04, 2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2014-15, 2015-16, 2018-19, 2019-20
İkinci (6): 1994-95, 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2021-22
Cumhurbaşkanlığı Kupası
Şampiyon (12) (rekor): 1999, 2000, 2001, 2004, 2005, 2007, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2019
İkinci (10): 1995, 2002, 2006, 2008, 2009, 2011, 2016, 2017, 2018, 2022
İstanbul Basketbol Ligi
Şampiyon (5): 1954-55, 1955-56, 1956-57, 1957-58, 1958-59
İkinci (8): 1959-60, 1960-61, 1962-63, 1963-64, 1964-65, 1965-66, 1966-67, 1967-68
İstanbul Birinci Küme
Şampiyon (4): 1981-82, 1984-85, 1988-89, 1989-90
İkinci (2): 1980-81, 1982-83
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Kupası
Şampiyon (1): 1990-91
İkinci (1): 1991-92
Birinci Lige Terfi Müsabakaları
İkinci (1): 1989-90
Üçüncü (2): 1984-85, 1988-89
Özel kupalar
Takım kaptanları
Baş antrenörler
Kimi eski oyuncular
Yerli Oyuncular
Gülşah Akkaya, (2 sezon: '95-'96, '99-'00)
Şükran Albayrak, (6 sezon: '00-'06)
Melike Bakırcıoğlu, (5 sezon: '05-'10)
Olcay Çakır, (2 sezon: '10-'12)
Begüm Dalgalar, (6 sezon: '05-'11)
Devran Tanaçan, (5 sezon: '02-'04, '09-'12)
Selin Ekiz, (3 sezon: '06-'09)
Korel Engin, (1 sezon: '05-'06)
Burcu Erbaş, (3 sezon: '06-'09)
Duygu Fırat, (3 sezon: '06-'09)
Ecem Güler, (2 sezon: '10-'12)
Yasemin Horasan, (1 sezon: '12-'13)
Şaziye İvegin, (4 sezon: '04-'07, '10-'11)
Özge Kavurmacıoğlu, (2 sezon: '10-'12)
Sariye Kumral, (3 sezon: '00-'03)
Tuğçe Murat, (3 sezon: '06-'09)
Nevin Nevlin, (5 sezon: '08-'13)
Arzu Özyiğit, (7 sezon: '98-'05)
Nalan Ramazanoğlu, (11 sezon: '98-'09)
Kübra Siyahdemir, (2 sezon: '11-'13)
Esra Şencebe, (3 sezon: '03-'06)
Esmeral Tunçluer, (8 sezon: '00-'02, '07-'13)
Birsel Vardarlı, (13 sezon: '07-'19)
Nevriye Yılmaz, (7 sezon: '05-'12)
Nilay Yiğit, (3 sezon: '04-'07)
Serap Yücesir, (7 sezon: '98-'03, '04-'06)
Müjde Yüksel, (2 sezon: '03-'05)
Avrupalı Oyuncular
Sviatlana Volnaya, (1 sezon: '07-'08)
Gergena Baranzova, (3 sezon: '02-'03, '07-'09)
Korana Longin-Zanze, (2 sezon: '04-'06)
Hana Horáková, (1 sezon: '10-'11)
Michaela Pavlíčková, (1 sezon: '02-'03)
Linda Frohlich, (1 sezon: '06-'07)
Emilie Gomis, (1 sezon: '08-'09)
Andrea Nagy, (1 sezon: '98-'99)
Anna Vajda, (1 sezon: '10-'11)
Elīna Babkina, (1 sezon: '11-'12)
Anete Jēkabsone-Žogota, (1 sezon: '10-'11)
Zane Tamane, (1 sezon: '11-'12)
Elena Baranova, (1 sezon: '99-'00)
Ivona Jerković, (1 sezon: '04-'05)
Ivana Matović, (3 sezon: '10-'13)
Dünya ve Avrupalı Oyuncular
Penny Taylor, (3 sezon: '09-'12)
Tammy Sutton-Brown, (5 sezon: '06-'11)
Matee Ajavon, (2 sezon: '08-'10)
Clarissa Davis, (2 sezon: '97-'99)
Bethany Donaphin, (1 sezon: '03-'04)
Tonya Edwards, (1 sezon: '99-'00)
Summer Erb, (1 sezon: '03-'04)
Marie Ferdinand-Harris, (1 sezon: '04-'05)
Andrea Gardner, (1 sezon: '05-'06)
Bridgette Gordon, (1 sezon: '99-'00)
Ebony Hoffman, (2 sezon: '07-'08, '09-'10)
Shannon Johnson, (1 sezon: '99-'00)
Angel McCoughtry, (3 sezon: '10-'13)
Danielle McCulley, (1 sezon: '01-'02)
Coco Miller, (2 sezon: '02-'04)
Kelly Miller, (2 sezon: '02-'04)
Cappie Pondexter, (4 sezon: '06-'08, '11-'13)
Nicole Powell, (3 sezon: '05-'06, '08-'10)
Katie Smith, (1 sezon: '08-'09)
Diana Taurasi, (1 sezon: '10-'11)
Barbara Turner, (1 sezon: '06-'07)
Tan White, (1 sezon: '05-'06)
Altyapı
Fenerbahçe Gelişim Kadın Basketbol Takımı
Fenerbahçe Gelişim Kadın Basketbol Takımı ilk olarak 2016 yılında kurulmuş ve profesyonel liglerin en alt kademesi olan Kadınlar Bölgesel Basketbol Ligi'nden faaliyetlerine başlamıştır. Tamamı alt yapı oyuncularından kurulu takım, 2016-2017 Kadınlar Bölgesel Basketbol Ligi'ni oynadığı normal lig grup maçları ve final grubu sonrası grubunu lider bitirerek tarihinde ilk kez Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'ne yükselmiştir. 2017-2018 sezonunda da lig maçlarının büyük çoğunluğunu alt yapı oyuncuları ile oynayan ekip 1 yıl önce yükselmiş olduğu ligi son 2 sırada tamamlayarak averajla küme düşmüştür. 2018-2019 yılına yine tamamı alt yapı oyuncularından kurulu bir ekip ile Kadınlar Bölgesel Basketbol Ligi'ne katılan takım oynadığı normal sezon ve final grubu maçları sonucu grubunu 2. sırada tamamlayarak 1 yıl aradan sonra küme düştüğü Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'ne tekrar yükselmiştir. 2019-2020 sezonu öncesi oynanan Kadınlar Federasyon Kupası şampiyonu olarak Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'ne giriş yapan ekip, 2019-2020 normal sezonu devam ederken tüm dünya da oluşan pandemi sebebiyle devam eden ligi oynadığı 26 maç ile 11. sırada tamamlamış ve ertelenen liglerin durumu TBF tarafından 11 Mayıs 2020'de alınan karar ile birlikte beyaz sezon ilan edilmiştir. İlgili sezonda şampiyon ve küme düşen belirlenmemiştir. Takım mücadelesine 2020-2021 sezonunda da Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'nde devam etmiş ve sezon başı oynanan Kadınlar Federasyon Kupası C grubunu 3. sırada tamamlayarak kupaya gruplarda veda etmiştir. Ligde ise normal sezonu 8. sırada tamamlayan sarı lacivertli ekip, play off çeyrek finallerinde ise rakibi Emlak Konut SK'ya seride 2-0 mağlup olarak sezonu noktalamıştır. Takım, 2021-2022 sezonu başında mücadele ettiği Kadınlar Federasyon Kupası B Grubunu yenilgisiz lider tamamlamış ve çeyrek finale yükselmiştir. Tek maç usulü oynanan çeyrek final maçında rakibi Rize Belediyespor'u kupa da saf dışı bırakan sarı lacivertliler yarı finalde ise rakibi Mersin BBGSK'ya kaybederek kupaya veda etmiştir. Takım, Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'nde ise normal sezonu 9. sırada tamamlamış ve çeyrek final oynamaya hak kazanmıştır. Play off çeyrek finallerinde ise rakibi Mersin BBGSK'ya seride 2-0 mağlup olarak sezonu noktalamıştır.
Fenerbahçe Gelişim Kadın Basketbol Takımı Başarıları
Kadınlar Bölgesel Basketbol Ligi
Şampiyon (1): 2016-17
Kadınlar Federasyon Kupası
Şampiyon (1): 2019-20
Fenerbahçe Genç Kız Basketbol Takımı
Fenerbahçe (genç kız basketbol takımı), kadın basketbol şubesinin ikinci öncelikli alt yapısıdır. 2021 yılında federasyon Basketbol Gençler Kızlar Ligi'ni kurmuş olup ligdeki ilk sezon olan 2020-21 sezonu 10 takım ile pandemi sebebiyle fanus sistemi ile oynanmış ve takım mücadele ettiği 10 ekibin yer aldığı ligi 7 galibiyet ile lider bitirerek adını play off'lara yazdırmıştır. Play off çeyrek finallerinde ezeli rakibi Beşiktaş'ı 45-42'lik skor ile geçerek adını yarı finale yazdıran takım Çankaya Üniversitesi ile oynadığı yarı final maçını 48-57 kaybederek sezona veda etmiştir. Takım, 2021-22 sezonunda mücadele ettiği Basketbol Gençler Kızlar Ligi A Grubu'nu 2. sırada tamamlamış ve adını play off çeyrek finaline yazdırmıştır. Takım, çeyrek finalde ezeli rakibi Galatasaray'ı seride 2-0 ile geçerek adını yarı finale yazdırmıştır. Yarı finalde ise Emlak Konut'a elenen takım sezonu noktalamıştır.
Diğer altyapı takımları
Fenerbahçe'de genç takım ilk kez 1978'de kuruldu ve 1978-79 sezonunda takım İstanbul ikincisi oldu. A takımının 1990-91'de ilk kez Birinci Lig'de mücadele etmeye başlamasıyla, altyapı takımları da daha düzenli faaliyet göstermeye başladı. 1991-92'de gençlerde İstanbul ikincisi, yıldızlar ve küçüklerde üçüncü olan Fenerbahçe, her geçen yıl başarısını daha üst düzeye taşıdı ve Türkiye'nin en güçlü altyapılarından birisi haline geldi. Fenerbahçe altyapı takımlarının Türkiye şampiyonalarında aldığı dereceler aşağıdadır:
Sponsorlar ve malzeme üreticileri
Ayrıca Bakınız
Türk basketbol takımlarının Avrupa kupaları tarihi
Uluslararası basketbolda Fenerbahçe (kadın basketbol)