turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Boğazkale

Boğazkale, Çorum ilinin en az nüfuslu ilçesi.
Tarihçe
Tarihi geçmişinde Kalkolitik dönem izlerini taşıyan Boğazkale en erken yerleşkenin MÖ 5000 yıllarına kadar uzanmaktadır. İlçenin 4 km doğusunda MÖ 17 ve 13. yüzyıllarda Hattuşaş antik kent imarını içinde barındıran Boğazkale Hitit İmparatorluğunun başkenti olarak da tarih sahnesinde yerini almıştır.
Hatti, Asur, Hitit, Frig, Galat, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma kalıntıların olduğu Boğazkale ilçesi Hattuşanın görkemli açık hava tapınağı Yazılıkaya ilçenin önemli tarihi mekanlarından biridir.
Bölgeye Dulkadiroğulları Beyliği yıkıldıktan sonra gelen soylulardan Dölarslanlar, Boğazkale'ye 1664'te bir konak kompleksi yaptırmıştır.
Cumhuriyet dönemi ilk yılları arasında ismi Boğazköy olan ve daha sonra 1936 yılında Boğazkale olarak değişen yerleşimde 6 Eylül 1966 tarihinde belediye teşkilatı kurulmuş, 1987 yılında Sungurludan ayrılarak ilçe yapılmıştır.
Nüfus
Dodurga

Dodurga, Çorum iline bağlı bir ilçedir. Çorum'a 45 km, Osmancık'a 35 km, İskilip'e 57 km, Kargı'ya 65 km, Oğuzlar'a 25 km, Laçin'e 16 km, Hamamözü'ne 25 km uzaklıktadır.
1964'te Osmancık ilçesine bağlıyken belde belediyesi kurulan Dodurga, 9 Mayıs 1990'da ilçe olmuştur.
İlçede kapari, ayva, üzüm, ceviz, pirinç yetişmektedir. Linyit madeni bulunmaktadır. Ayrıca Obruk barajı ve Kızılırmak ilçenin yakınlarında bulunmaktadır.
Nüfus
Kargı, Çorum

Kargı, Çorum ilinin bir ilçesidir.
Tarihçe
Kargının Türklerin yerleşiminden önceki adının Blaene olduğu belirtilmektedir. Bu isim Blaene (Belen) yerli halk tarafından Günyazı köyü yakınlarındaki mevki için hala kullanılmaktadır. İlçenin Kargı ismini alması, rivayetlere göre, 16. yüzyılın ilk çeyreğinde olmuştur. 11. yüzyılın sonlarına doğru Kargı'nın da yer aldığı bölge Türk egemenliğine girmiş ancak Kargı, uzun yıllar önemli konuma gelememişti. 1521 tahririnde Çankırı sancağına bağlı tamamı Müslüman halktan olan yerleşim, 44 köyün bağlı olduğu küçük bir kaza olarak görülmektedir. 1579 tahririnde yerleşimin nüfusunda önemli oranda bir artış göstermiş olup, 177 hanenin bulunduğu kaza merkezi Hacı İlyas, Nefs-i Kargı, Cami-i Kebir ve İmam Beğ mahallelerinden oluşmaktadır.
19. yüzyıl sonlarında Tosya kazasının bir nahiyesi olarak görülmekte olan yerleşim 1914 yılında Çorum sancağının Osmancık kazasına bağlanmış olup, 1927 yılı kayıtlarında ise yeniden Tosya kazasına bağlı olduğu görülmektedir. 1936'da ilçe yapılarak Kastamonu iline, 1956 yılında ise Çorum iline bağlanmıştır.
Kültür
Kargı, geleneksel yöntemlerle üretilen ve gerçek deri tulum içerisinde saklanan Tulum Peyniri ile ünlüdür.
Kargı'nın zengin yemek kültüründe öne çıkan yemekler; Keşkek, soğan kallesi, sac eti (kirli sac) ve sırık kebabıdır. Ayrıca, ilçenin en önemli geçim kaynağı olan çiçek bamya ve çeltik (pirinç) yemekleri de Kargı'nın vazgeçilmez lezzetleridir.
İlçeye has Kargı Bezi dokumacılığı, geçmişte yerel halkın giyim ihtiyacını karşılayan ve zamanla unutulmaya yüz tutan, son zamanlarda tekrar canlandırılmaya çalışılan bir el sanatıdır.
Ekonomi
Pirinç ve Bamya gibi ekonomik değeri yüksek tarımsal ürünlerin yanı sıra, orman ürünleri de ilçe ekonomisine katkı sağlamaktadır. İlçenin güney ve kuzeyindeki 1500 - 1800 m arasında değişen yükseklikteki dağlarda yoğun çam ormanları bulunmaktadır.
Kızılırmak'ın beslediği zengin toprak ve iklim koşulları birçok tarımsal ürünü yetiştirmeye elverişlidir.
Nüfus
Uğurludağ

Uğurludağ, Çorum iline bağlı bir ilçedir.
Tarihçe
Uğurludağ'ın ilk ismi Kızılörendir. Kızılören 1929 yılına kadar İskilip'e bağlı bir köyken bu tarihte nüfusu nedeniyle nahiye yapılıp tekrar İskilip'e bağlanmıştır. 1954 yılında arkasındaki Urlu Dağına izafeten Uğurludağ adını almış, 1969 yılında belediye, 1987 yılında ilçe kuruluşu gerçekleştirilerek müstakil ilçe olmuştur.
Coğrafi durumu
Çorum İline uzaklığı 66 km'dir. İlçede İç Anadolu ve Orta Karadenizin iç kesimleri bölgesi iklimleri hakimdir. Çam ormanları bulunmakta ve bu ormanlarda yabani fındık ağaçları görülmektedir. Yazları Sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır. Yıllık ortalama yağış miktarı 4500mm'dir. Kışları kar yağışı azdır. 4000 yıllık Hatti Uygarlığının yerleşim yerleri ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır..
Ekonomik durumu
İlçe ekonomisi tarım ve ticarete dayanmaktadır. 37.458 hektar olan ilçe alanının 19.163 hektarını tarımsal alan oluşturmaktadır. Belli başlı tarımsal ürünler, buğday, arpa, mercimek, nohut, ayçiçeği, Şekerpancarı, soğan ve pirinçtir. İlçede 8.050 adet büyükbaş, 8.970 adet küçükbaş hayvan bulunmaktadır. İlçe Merkezinde içme suları kaynak ve yer altı kuyularından temin edilmekte olup, yılların çok kurak gittiği aylarda az bile olsa içme suyu sıkıntısı çekilmekte, Belediye uzun yıllar içme suyuna cevap verecek kaynaklar arama çabası içerisindedir. Merkez ilçe arazilerinin %70'e yakın kısmı 5 adet yer altı sondajı ve 2 adet yer altı sulama Suyu galerisi ile tarım arazilerini sulamaktadır. İlçenin 7 köyünün 33 km'si bozuk asfalt, 12 köyün 104 km'si stabilize, 1 ünite 17 km tesviye olmak üzere toplam yol uzunluğu 154 km'dir.
Nüfus
Babadağ, Denizli

Babadağ, Denizli ilinin bir ilçesidir. İlçe Türkiye'nin tekstille geçimini sağlayan ilçelerinden biridir. Ziraat alanları az olduğundan halk tekstil üretimine yönelmiştir. Kestanesi, et kapaması, et çevirmesi ve keşkek yöre yemeklerindendir.
Attuda antik kenti yakınlarında kurulmuştur. Attuda (Hisarköy) Lidya kenti olduğu sanılmaktadır. Şu anda şehir sit alanı olarak kabul edilmiştir. Bekirler köyü kuzeydoğusundaki Boludüzü mevkiinde Trapezopolis antik kenti kurulmuştur. Trapezopolis antik kenti Geç dönemde Roma'nın Phrygia [Frigya] Pacatiana Prima eyaletine bağlıdır.
İdari yapı
Babadağ 1877 yılında belediye, 1988 yılında 9 köyüyle beraber ilçe olmuştur. Babadağa bağlı toplam 12 mahalle vardır.
Tarih
İlçenin 700 yıllık bir geçmişi bulunmaktadır. İlk adı "Beşikkaya"; olan Babadağ, daha sonra Kadıkeriyesi (Kadıköy) ismini almıştır. Bu ismin, geçmiş zamanlarda yaşanan halktan bir; kişinin eğitim görerek kadı olmasıyla alındığı söylenmektedir. İlçenin Kanuni Sultan Süleyman devrine ait 1528 tapu defterinde köy olarak kaydı bulunmaktadır. Aynı kayıtlarda, Hisar, Ahıllı ve Oğuzlar köyleri de yer almaktadır. Civara demiryolu gelmesiyle Sarayköy ilçe, Kadıköy nahiye olur. Kadıköy adı, İstanbul Posta İşlerinde İstanbul'un Kadıköy'ü ile karışıklıklar meydana getirmeye başlar. Bu nedenle yöre 1935 yılında sırtını yasladığı dağdan esinlenerek "Babadağ" adını almıştır.
Ekonomi
İlçe merkezinin yerleşik nüfusu 4000 civarındadır. 10 yılda 2000 dolayında göç vermiştir. Bunun sebebi de ilçedeki, tekstil imalatının sağlam zemin üzerine oturmayarak fason üretimine dayalı olması, tekstilde yaşanan krizlerdir. Fakat bugün göç vermekten öte çevre ilçe ve illerden sanayi bölgelerinde çalışmak için göç almaktadırlar. Yerleşik, nüfusunun dokumacılıkla uğraşan kesiminin bir bölümü, geleneksel Babadağ dokumalarından dokuyarak kendi pazarlamaktadır. Bir diğer kısım ise yerli
ve yabancı turistlerin benimsedikleri naturel el dokumalarını, nostaljik eski el tezgahlarında üreterek katkıda bulunmaktadır
Nüfus
Galeri
Baklan

Baklan, Denizli'nin bir ilçesidir.
Tarihçe
Baklan'ın kurucusu Abdi Bey'dir. Abdi Bey'in kökleri Horasandaki Kayı Boyu beylerinden Apobay veya Apabay ismindeki Kayı beyine dayanır. Bu boy Horasan'dan yola çıkmış ve Bağdat üzerinden daha sonra Konya havalisine gelmiştir. Konya'dan sonra da bir kısmı, Bursa yöresine yerleşen Osmanlı'nın kurucusu Kayı aşiretidir. Abdi bey ise Afyonkarahisar üzerinden Denizli-Baklan'a yerleşen aşireti temsil eder.
Baklan'ın tarihi Türkler açısından Türklerin Denizli'ye yerleşmesiyle başlar denilebilir. Baklanlı Hüsamettin Dede Çal, Baklan bölgesi Alaşehir'e kadar olan bölge ile Denizli havalisinin Fethedilmesi Hüsamettin Dede komutasında olmuştur. Hüsamettin Gazi Bey, Selçuklu akıncı komutanıdır ve Haçlılara karşı mücadele vermiştir. Asikaraağaç (Acıpayam) isyanını bastırmıştır. Hüsamettin Dede, Anadolunun Türklerin hakimiyetine girmesini sağlayan Miryokefalon Muharebesi'ne (1176) katılmış ve bu savaşta yaralanmıştır.
Kültür
İlçe içinde Hüsamettin Dede türbesi vardır. Hüsamettin dede Türbesi eski mezarlığın girişindedir. Türbesinin Selçuklu mimari özellikleri taşıdığı görülmektedir.
Ekonomi
Baklan ovası sulaması projesi Harran ovası sulama projesinden sonra 2. büyük projedir.
sulak ve tahıl tarımı yapılmaktadır büyük ve küçük baş hayvancılık görülür.
Ulaşım
Baklan'a ulaşım olarak Denizli-Ankara yolu istikametinden gidilir. Kaklık kavşağından Çivril Uşak istikametine dönüldükten sonra Baklan yol ayrımından 11 km sonra Baklan'a ulaşılır.
Nüfus
İdari yapı
Baklan'a bağlı 14 mahalle vardır:
Balca
Beyelli
Boğaziçi
Çataloba
Dağal
Gökpınar
Gürlük
Hadim
Hüsamettindede
İcikli
Kavaklar
Kirazlı
Konak
Şenyayla
Bekilli

Bekilli, Denizli'nin bir ilçesi. Üzümü, şarabı ve pekmezi ile meşhurdur. Her yıl şarap festivali düzenlenir. Dionysos antik kenti buradadır.
Tarihçe
Bekilli'de ilk yerleşmenin ne zaman olduğu tam bilinmemekle birlikte 1211 ile 1243 yılları arasında yerleşmelerin olduğuna dair kuvvetli işaretler bulunmaktadır.
Anadolu tarihine bakıldığında, Bekilli ve çevresinde sırasıyla Hititler, Frigyalılar, Lidyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlıların hakimiyet kurdukları görülür.
Kurtuluş Savaşı sırasında ilçenin bir bölümü Yunanlarca işgal edilmişse de Büyük Taarruz ile birlikte 31 Ağustos gecesi bölgeden çekilerek Uşak'a doğru gerilemiştir.
İlçe Osmanlılar zamanında ilk zamanlar Afyonkarahisar Sancağı'na bağlı bir köy iken, 1884 yılında İzmir iline; daha sonra da Denizli'ye bağlanmıştır. 1910 yılında bucak olarak uzun süre Çal ilçesine bağlı kalmış, 1987 tarihinde çıkartılan 3392 sayılı kanun ile de ilçe statüsüne kavuşmuştur.
İdari yapı
Bekilli'ye bağlı 15 mahalle vardır.
Nüfus
Beyağaç

Beyağaç Denizli ilinin bir ilçesidir.
Beyağaç, merkezi nüfusu: 2.900'dür. Oldukça yeşil ve serin bir mevkide yer alır. Ayrıca kartal gölü ve serin yaylaları da oldukça ilgi çekici yerlerdendir. Büyük Menderese dökülen ayrıca kemer barajına yasam kaynağı olan Akçay buradadır.
Ayrıca Sandras Dağı'nın tüm ihtişamıyla olan güzelliği temiz, oksijen dolu havasıyla Beyağaç tam bir cennettir. Anıt ağaçları kamp yerleri ile ünlü şirin bir ilçedir.
İlçede ekonomik kamp yerleri ve servislerle fazla para harcamadan yapılan Türkiye'nin gidilmemiş kamp yerlerinden biridir. Sandras Dağı, Akçay, Anıt Ağaçlar, Kamp alanları, Kartal Gölü gibi gezip görülebilecek turistik açıdan önemli doğal zenginlikleri vardır.
Beyağaçta gelir kaynakları tütün hayvancılıktır. İklimi yumuşaktır, yılda 2-3 defa kar yağar ve yaklaşık yılda 15 gün kar toprakta kalır.
Tarihçe
İlçe 1966 yılında "Eskere" ve "Sarıyer" köylerinin birleşmesiyle "Beyağaç Köyü" adını almış daha sonra koşulları yeterli bulunarak 29 Şubat 1972 tarihinde "Belediye" olarak teşkilatlanmıştır. 1991 yılında ise bağlı bulunduğu Kale ilçesinden ayrılarak fiilen ilçe olmuştur.
Ekonomi
Zengin krom madeni yatakları bulunmaktadır.
İdari yapı
Beyağaç'a bağlı toplam 15 mahalle vardır.
Cumhuriyet
Çamlık
Fatih
Hürriyet
Subaşı
Yeni
Zafer
Yeniçeşme
Geriçam
Uzunoluk
Sazak
Kapuz
Pınarönü
Kızılcaağaç
Eşenler
Nüfus
Bozkurt, Denizli

Bozkurt, Denizli ilinin doğusunda yer alan bir ilçedir. Denizliye uzaklığı 52 kilometredir.
Doğusunda Denizli iline bağlı Çardak ilçesi, batısında Honaz ilçesi, güneyinde Acıpayam ilçesi, kuzeyinde Baklan ve Çal ilçeleri ile kuzey doğusunda Afyon iline bağlı Dazkırı ilçesi ile komşudur. Denizden yüksekliği 866.8 metredir.
Topraklarının büyük bir bölümü Hambat Ovası içindedir. Yüzölçümü 360 km2dir. İlçede Akdeniz ile İç Ege iklimi arasına bir geçiş iklimi görülür. Genelde yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer.

Bozkurt halkının çoğu tarım ile uğraşmaktadır. Sulama ile ilgili çalışmalarda da atılan somut adımlarla birlikte sulu tarıma da geçilerek ürün açısından çeşitlilik ve bolluk kazandırılmıştır. Bozkurt ve ona bağlı Cumalı ve Tutluca köylerinde merkeze göre daha fazla sulu tarım yapılmaktadır. Arpa, buğday, kimyon, anason, fasulye, nohut, ayçekirdeği, mısır ve tütün başlıca tarım ürünleridir. Ayrıca bağcılık, hayvancılık ve alabalık işçiliği de yapılmaktadır.
Tarihçe
Halk arasında 93 Harbi diye bilinen 1877 - 1878 Osmanlı - Rus Savaşı sonrasında, Tuna vilayetinden (Bulgaristan) göç eden muhacirler tarafından 1890'a doğru HAN-ABAT Ovası'nda Hamidiye ismiyle kurulmuştur. Hambat adı Selçuklularca kurulan Han-Abat Kervansarayından gelmektedir.
Kurulduğu yıldan 1955 yılına kadar köy statüsünde bulunan Bozkurt, 1955 yılında bucak, 20 Şubat 1956'da ise belediye olmuştur. Bozkurt 9.5.1990 tarihinde kabul edilen ve 20.05.1990 tarihinde yürürlüğe giren 3644 sayılı kanun ile Çardak ilçesinden ayrılarak ilçe olmuştur. 93 Harbi göçünden sonra 1950'li yıllarda yine aynı göç devam etmiş ve yerleşim bölgeleri yine Bozkurt olmuştur. Bozkurt'un önce bucak ve sonra ilçe olması nedeniyle çevre köy ve beldelerden de göç meydana gelmiştir. Bu sebepten ilçe merkezinin %70'i Bulgaristan göçmenidir.
Köyleri: Alikurt, Hayrettin, Armutalan, Mecidiye, Cumalı, Sazköy köyü, Kuyucak, Avdan, Tutluca, Yenibağlar ve Çambaşı Köyü'dür. Ayrıca İlçeye bağlı İnceler kasabası ilçenin güneyinde yer almaktadır.
İdari yapı
Bozkurta bağlı toplam 20 mahalle vardır.
Nüfus
Güney, Denizli

Güney, Denizli ilinin bir ilçesidir.
Adıgüzeller Barajı, Cindere Barajı ve Güney Şelalesi ile ünlüdür. Güney'deki şaraplık bağların üzümleri şarap üreticileri arasında yoğun ilgi görmektedir. Ancak bağcıların yetiştirdiği üzümler ekonomik açıdan yeterince değerlendirilememektedir. İlçe aşırı derecede göç vermiştir ve vermeye de devam etmektedir. Ayrıca Pamukkale Şarapları'nın tek fabrikası Güney'dedir. Kavaklıdere, Doluca, Sevilen, Diren, Mey, Vinkara gibi şarap üreticileri bu bölgede bağcılık faaliyetleri yürütmektedirler.
Güney ilçesi Denizli'ye 75 km ve Uşak'a 75 km mesafede bulunmaktadır. Güney ilçesinin sınırları Uşak il sınırına kadar devam etmektedir.
İdari yapı
Güney'e bağlı toplam 24 mahalle vardır:
Adıgüzeller
Aşağıçeşme
Aydoğdu
Cindere
Çamrak
Çorbacılar
Doğanlı
Ertuğrulköy
Eziler
Fatih
Hamidiye
Haylamaz
Karaağaçlı
Karagözler
Kerimler
Koparan
Ortaçeşme
Orta
Parmaksızlar
Tilkilik
Üç Eylül
Yağcılar
Yenikonak
Yeni
Nüfus
Bismil

Bismil, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Diyarbakır'ın ikinci kalabalık ilçesidir.
Bismil'de çıkan eski mezar taşları 250-400 yıllıktır. Bunların bir kısmının Konya ve bir kısmının da Musul tarafından geldikleri söylenir. Önceleri köy statüsünde olan Bismil, bir ara nahiye olmuş; Mermer ve Akpınar köyleri de buraya bağlanmıştı. Daha sonra bu teşkilat dağıtılarak adı "Şark" olarak belirlenen bu nahiye merkezden idare olunmuştu.
1926 yılında yapılan idari bölünmede Şark Nahiyesinin merkezi bu kez Seyithasan Mahallesi olmuş, Bismil de buraya bağlanmıştır. Daha sonra, tekrar Bismil Nahiyesi oluşturulmuş ve Seyithasan Köyü buraya bağlanmıştır. 1936 yılında da Bismil, Diyarbakır'ın altıncı ilçesi olmuştur. Bismil, ayrıca nüfus bakımından da Ergani'den sonraki en büyük ilçedir.
Coğrafya
Hem karayolu ve hem demiryolu bağlantısı olan ilçede Dicle Nehri, ilçe tarımının hayat kaynağıdır.
Kurtuluş, Fatih, Fırat, Akpınar, Altıok, Dicle, Dumlupınar, Şentepe, Esentepe, Seyrantepe, Tekel ve Ulutürk Mahallesi olmak üzere 12 mahalleden ibarettir.
Merkez ilçeye olan uzaklığı 54 km'dir. İlçenin Diyarbakır iline 48, Batman iline 41, Şanlıurfa iline 199, Mardin iline 94, Ankara iline 1050, İstanbul iline 1500, İzmir iline 1460 ve Bursa iline 1400 kilometre uzaklığı bulunmaktadır. İlçeye bağlı 112 köy, 90 mezraa bulunmaktadır. Tepe, Yukarı Salat ve Ambar beldesi olarak üç beldesi vardır.
Bismil'de yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçen karasal iklim egemendir. Bismil Ovası yaz mevsiminde Diyarbakır ilinin en yüksek sıcaklıklarının ölçüldüğü yerdir. Bismil'de tarihte ölçülen en yüksek sıcaklık 10 Temmuz 1962 gününde 50,2 derece olarak ölçülmüştür.
Turistik yerler
İlçe, yeni kurulduğu için burada herhangi bir tarihi anıt bulunmamaktadır. Ancak Türkmen Hacı Mahallesi'nde Kabasakal, Sarısakal ve Yedikızlar Türbeleri; Koği, Tepe, Saladum (Seledun), Matar (Metere), Köprü ve diğer onlarca mahallede bulunan höyükler (yapay tepeler) incelemeye değer enteresan yerlerdir.
Bismil'den kareler
Nüfus
Bu nüfus, 56.739 erkek ve 56.986 kadından oluşmaktadır.
Yüzde olarak ise: %49,89 erkek, %50,11 kadındır.
Çermik

Çermik, Diyarbakır ilinin kuzeybatısında bulunan bir ilçedir. İlçe, Doğu Anadolu Bölgesi' nin Yukarı Fırat Bölümü'nde bulunmaktadır. Ayrıca Diyarbakır' ın Fırat Havza' sında bulunan iki ilçesinden biridir.(diğeri için bkz. Çüngüş)
Eski ismi Aberna'dır. İlçe bugünkü ismini ise dünyaca meşhur kaplıcalarından almıştır. Çermik'in 2006 tarihi itibarıyla merkez nüfusu 21.000 civarıdır. Çermik ilçesinin nüfusu Türkmenler, Zazalar ve Kürtlerden oluşur. 1915 Olayları'na kadar Ermenilerin ilçede ciddi bir nüfusa sahip olduğu iddia edilir. 13. Yüzyılda Moğol istilası sonucu Harezmşahlardan göçen Beg-Tili Boyuna mensup Türkmenlerin ev sahipliğini yaptığı eski büyük Türkmen şehri ve "Türk milliyetçiliğinin babası" olarak kabul gören Türk düşünür Ziya Gökalp'in memleketi olan Çermik'te ekonomik sıkıntılardan ve eğitim faktöründen dolayı Türkmen yoğunluğu 1960-1970'lerden beri her geçen gün azalmakta olup Türkçe ve Zazaca konuşulur. Çermik'te bağcılık oldukça ilerlemiştir ve özellikle köylerin geçim kaynağı durumundadır.
İlçede Artuklu Beyliği döneminden kalma birçok tarihi eser mevcuttur. Bunların başlıcaları; Haburman Köprüsü, Çeteci (Bande) Abdullah Paşa Medresesi, Çermik Hamamı ve Bandeler Çeşmesi'dir. (Çermik kaplıcaları Bandeler döneminde yaptırılmıştır.) Çermik Belediyesi tarih ve kültür eseri olan Haburman köprüsünü korumak amacıyla araç geçişine kapatmış ve yol ihtiyacını karşılamak için yaklaşık 20 metre yanına ek bir köprü yapmıştır.
Düğünlerde folklorik esintiler kısmen de olsa görülür. Kadınların en büyük eğlencesi Mart ayındaki oğlak eğlencesidir. En önemli yemeği Meftunedir. Çermik'in geçim kaynağı özellikle yurt dışında çalışanların yolladığı dövizler, şehir dışına giden mevsimlik işçiler, mermer ocakları ve Çermik Kaplıcası'dır. Çermik'te bağcılık oldukça ilerlemiştir ve özellikle köylerin geçim kaynağı durumundadır. Ayrıca memur nüfusunun çok olması, şehir ekonomisini hareketli kılmaktadır.
Şehir Merkezinde 10 adet İlköğretim, 2 anadolu lisesi, 1 Çok programlı Lise, 1 imam hatip lisesi 1 fen lisesi, 1 Anaokulu ve Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır.
Nüfus
Eğil

Eğil (Hititçe: 𒅔𒃲𒀀𒉿 İngalava), Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Diyarbakır il merkezine 52 kilometre (yaklaşık 40 dakika) uzaklıktadır. Dicle Nehrine paralel bir tepe üzerinde inşa edilmiş olan ilçe 4 mahalleden meydana gelmektedir. Bunlar Gündoğuran Mahallesi, Yenişehir Mahallesi, Dere Mahallesi ve Kale Mahallesi'dir. İlçenin diğer birkaç mahallesi yapılan Dicle Barajı ile sular altında kalmıştır. İlçede 20 mezra, 24 köy vardır. İlçeye bağlı toprakların oluşturduğu yüzölçümü 450 kilometrekaredir. İlçenin kuzey komşusu Dicle İlçesi, batı komşusu Ergani İlçesi, doğu komşusu Hani İlçesi, güney komşusu Diyarbakır il merkezidir. 2020 yılı adrese dayalı nüfus sayımı ve kayıt veri tabanına göre ilçede 22.381 kişi yaşamaktadır.
Tarihçe
Diyarbakır'dan 50 km uzaklıkta antik bir kent olup, Asurlulardan kalma kale ve birçok antik mağara, kral kızı resimlerine ev sahipliği yapan bir ilçedir. Hititler döneminde adının İngalava olduğu tahmin edilmektedir. Oldukça köklü kültürel zenginliklere sahip Eğil, 1860-1866 yılları arasında Palu'ya bağlıydı. 1866 yılında Mamuret-ül Aziz Vilayeti'ne bağlandı. 1936 yılında Diyarbakır'a bağlı bir ilçe statüsüne sahip olmuştur.
"Peygamberler şehri" olarak bilinmektedir. Asurlular, Roma İmparatorluğu, Bizanslılar, Selçuklu Hanedanı, Abbasiler, Osmanlı İmparatorluğu ve son olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin ilçe idare bölgesidir.
Eğil ilçesinin tarihsel süreç içinde almış olduğu isimler şöyledir,
Aşipalis (Asurca),
Արկաթիակերտ, Arkatiakert (Ermenice),
Encil, Enigelene, Angl (Süryanice),
Καρκαιόκερτα, Karkathiokerta (Rumca)
Gel (Zazaca)
Eğil (Türkçe)
Nüfus
Nüfusun büyük çoğunluğunu Zazalar oluşturmaktadır.
Galeri
Hani

Hani, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. İlçenin eski ismi Henı'dır. Henı Zazacada Çeşme demektir. Hani Zazaların eski yerleşim yerlerindendir. İnanç bakımından İslamiyetin izleri belirgin bir şekilde görülür. Hani'nin en büyük ziyaretleri olan, Salıkaf, Cafer-i Tayyar Yatırı ve Seyyid Bedrettin ve Dımıştad yatırı'nın Sünni İslam'ın bölgeye gelmeden öncesi olduğu bilinmektedir.
Tarihçe
Kuruluş tarihi çok eski olan Hani ilçesi ile ilgili ilk bilgiler MÖ 8. yüzyılda başlar. Urartu devleti ve Asurlular arasında önemli çatışmalara sahne olduğu bilinmektedir. Daha sonra Nirbi'lerin yerleşim merkezi olan Hani'nin tarihçesi Diyarbakır merkezinin tarihçesiyle paraleldir. 1875'te Palu'ya bağlı bir bucak olan Hani, daha sonra Lice'ye bağlanmıştır. Hani'de belediye 1878'de kurulmuştur.
Genel durum
MÖ 1280 yılında Asur Hükümdarı I. Salmanassar ile yaptıkları savaşta yenilerek dağılan Nirbi'lerin yerleşim merkezi olan Hani, Cumhuriyet döneminde Lice'ye bağlı bir belde idi. Daha sonra gelişerek ilçe oldu.
Denizden 1200 metre yüksekte, dağlık bir bölge olan Hani, Artuklulardan kalma Hatuniye Medresesi, Ayn-Kebir Su Kaynağı, Yasin Minaresi ve Cafer-i Tayyar Yatırı ile tarihi bir zenginliğe sahiptir.
Silvan'dan sonra nüfus yoğunluğu en çok olan ilçedir. Kilometrekareye 63 kişi düşer. Ayrıca 100 km'ye ortalama 4 köy düşer. Köyler ilçenin kuzeyindeki küçük ova çevresinde toplanmıştır.
Dışarıya sattığı en önemli ürünler tahıl, pamuk, yaş ve kuru meyveler ile birlikte ayrıca ilçeden her yıl kereste satışı yapılmaktadır. Ayrıca ilçede çökelek ve tereyağı satılmaktadır.
Dicle Nehri Hani'ye 18 km uzaklıktadır. Ayrıca nehirde bolca alabalık yetiştirilmektedir.
Turistik yerleri
Hatuniye Medresesi
Sancar Şahin Validesi Zeynep Hanım tarafından 13. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.
Hani Ulu Camii
Kesin olarak tarihi bilinmemekle beraber bir Selçuklu eseri olup, 15. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Kızıl kilise olarak da bilinir. Ulu Camii 1684, 1779, 1780 ve 1870 tarihlerinde tamir görmüştür. Yakın zamanda, camii avlusuna ŞURKAV tarafından kesme taşlardan yapılmış bir şadırvan inşa edilmiş ve bahçe düzenlemeleri yapılmıştır.
Aynkeris Şifalı Suyu
İlçe merkezinden 2 km mesafededir, sarılık hastalığına iyi geldiği sanılmaktadır. Yıllık ziyaretçi sayısı 10.000 kişi dolayındadır.
.
Koki Çayı Mesiresi
İlçe merkezinden 8 km mesafededir. Burada kaynayan suda bol miktarda alabalık bulunur. Saniyede 6 m3 su akmaktadır. Hani'nin şebeke suyu koki çayından gelmektedir.
Aynkebir Havuzu
Aynkebir su havuzu Ulucami ile Hatuniye medresesi arasında bulunan büyük bir havuzdur. Bu su Hani Dağının eteklerinde kaynar ve 9 kemerli bentlerden çıkarak bir havuz oluşturur. Havuza 7 gözden su akmaktadır. Akan su ile ilçenin tüm arazileri sulanmaktadır. MÖ 2000] yılında Huriler tarafından yapılmıştır. Hani ilçesinin bağlı olduğu Diyarbakır merkez ilçeye olan uzaklığı 64 km dir. Merkez, Çarşı, Derelli, Zirve ve veziri mahallesi olmak üzere ilçe merkezi 5 mahalleden ibarettir.
Şeyh Ahmed Efendi Türbesi
1823 yılında vefat eden, Halidi Tarikatının kurucusu Mevlana Halid Ziyaeddin'in küçük oğlu Şehabeddin Ahmetin mezarı bulunmaktadır. Türbe, yakın zamanda ŞURKAV tarafından restore edilmiştir
Nüfus
Kocaköy

Kocaköy, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir.
Tarihçe
İlçenin adı, 1869 ve 1915 yılı kayıtlarında Karas ya da Karaz olarak geçmektedir. 22 Temmuz 1975'te belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Kocaköy, 20.05.1990 tarih ve 20523 sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.
İlçe sınırlarında tarihi kalıntılar mevcuttur. Kocaköy batısında Diyare Malan mevkiinde 7000 yıllık harabelere ve kalıntılara rastlamak mümkündür. Yine doğusunda ve batısında Karaz mağaraları mevcuttur. Ambar vadisinde kaya mezarlarına rastlanabilir. Ambar köyünde Asur, Hitit ve Urartu döneminden kalma höyükler ve yine Gıre Haci mevkiinde, Harem mahallesi ile Çaytepe ve Suçıktı köylerinde höyükler mevcuttur. Tepecik Bozbağlar köyleri arasında kalan Zıbedi mevkiinde 33 adet sahabe mezarı bulunmaktadır. Çevre köylerden çok sayıda mağara bulunmaktadır.
Coğrafya
Diyarbakır şehrinin 70 km kuzeyinde yer alır. Ambar Çayı'nın suladığı topraklarında tarım, elverişsiz bölgelerde ise hayvancılık yapılır. İlçe halkının başlıca geçim kaynakları ilçenin nar bahçelerinde yetişen narları temel geçim kaynaklarındandır. Bahçe ziraatı, tütün ve pamuk tarımı ile küçük baş hayvancılıktır.
Nüfus