turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Ragıp Gümüşpala

Mehmet Ragıp Gümüşpala (d. 1897, Edirne, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 6 Haziran 1964, İstanbul, Türkiye), Türk asker ve siyasetçi. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 11. Genelkurmay Başkanı. 27 Mayıs Darbesi'nden sonra bu görevi yürüten Gümüşpala, Milli Birlik Komitesi tarafından emekliye sevk edildikten sonra darbeyle devrilen Demokrat Parti'nin siyasi mirasçısı olan Adalet Partisi'nin kurucu genel başkanlığını yaptı.
Yaşamı
Askeri Yaşamı
Edirne Lisesinden mezun olup Mekteb-i Harbiye'ye girdi. Öğrenci iken talimgaha çıktı ve 1917 yılında asteğmen rütbesine terfi etti. 63. Alay 12. Bölük Komutan Vekili iken, 2 Ekim 1918 tarihinde Sina ve Filistin Cephesi'nde Nablus Muharebesi sırasında İngilizler'e esir düştü. 6 Ekim 1920 tarihine kadar esarette kaldı. Esaret dönüşü İstanbul'dan Ankara'ya geçerek 13 Aralık 1920 tarihinde İstiklal Savaşı'na katıldı. Milli Mücadele'ye katkılarından dolayı Kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edildi. Takım ve Bölük Komutanlığı görevlerinde bulunduktan sonra 1931 yılında girdiği Harp Akademisi'ni aynı yıl bitirerek kurmay subay oldu.
Çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptıktan sonra 1948 yılında tuğgeneral, 1951 yılında tümgeneral, 1955 yılında korgeneral ve 1959 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile 65. Tümen Piyade Tugay Komutanlığı, Motorlu Birlikler Okul Komutanlığı, 9. Tümen Komutan Yardımcılığı ve 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, Tümgeneral rütbesi ile 65. Tümen Komutanlığı ve 11. Kolordu Komutan Vekilliği, Korgeneral rütbesi ile 7. Kolordu Komutanlığı ve 3. Ordu Komutan Vekilliği görevlerinde bulundu.
1960 yılında orgeneral rütbesinde 3. Ordu Komutanı iken 27 Mayıs Darbesi oldu. Ankara'da darbe yapan Milli Birlik Komitesi'ne liderlerinin kim olduğunu sordu ve eğer liderleri kendisinden daha kıdemli bir orgeneral değilse emrindeki 3. Ordu ile Ankara'ya yürüyüp isyana son vereceğini bildirdi. Bunun üzerine cuntacılar, emekli orgeneral Cemal Gürsel'i askeri uçakla İzmir'den Ankara'ya getirip, darbenin en kıdemlisi olan Tümgeneral Cemal Madanoğlu'nun yerine lider gösterdiler. 3 Haziran 1960 tarihinde genelkurmay başkanlığına atandı. 2 Ağustos 1960 tarihinde, daha sonra Emekli İnkılap Subaylar Derneği'ni oluşturacak olan yaklaşık 5000 subayla birlikte Milli Birlik Komitesi tarafından re'sen emekliye sevk edildi.
Siyasi Yaşamı
Askerlik sonrası siyasete girdi. 29 Eylül 1960 tarihinde Demokrat Parti'nin (DP) kapatılmasından sonra, bu partinin seçmen kitlesini toplayacak bir siyasal partinin kurulması çalışmalarına katıldı. 11 Şubat 1961 tarihinde kurulan Adalet Partisi'nin (AP) ilk genel başkanlığına seçildi. Bu partinin ilk genel başkanı olarak 1961 genel seçimleri'nde İzmir milletvekili seçildi. 20 Kasım 1961 tarihinde İsmet İnönü başkanlığında kurulan CHP-AP koalisyon hükümetinde görev almadı. 1962 yılında toplanan AP I. Kongresi'nde yeniden genel başkan seçildi.
6 Haziran 1964 tarihinde İstanbul'da öldü. Kabri Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır. Evli ve altı çocuk babasıydı.
Ölümünden sonra AP genel başkanlığına Süleyman Demirel seçildi. DP'nin devamı olarak algılanan AP, 1965 seçimlerinde %52 oy oranıyla tek başına iktidara geldi.
Kenan Özbel

Prof. Dr. Kenan Özbel (d. 1905, Yanya Osmanlı İmparatorluğu - ö. 1989), Anadolu koleksiyoncusu, yazar, öğretim üyesi.
Sanayi-i Nefise Mektebi'nin Resim Bölümü'nü bitirdi. Değişik illerde resim öğretmenliği yaptı. Ankara'daki İsmet Paşa Kız Enstitüsü'nde öğretmenken Anadolu'yu gezdi; köylülerin giyimleri ve Türk el sanatları konularında incelemeler yaptı. 1952'de Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde öğretim üyeliğine atandı. 1969'da oradan emekli oldu. Anadolu'yu gezerek topladığı eşya, 1970'te Topkapı Sarayı bünyesinde açılan Kenan Özbel Halk Sanatları Galerisi'nde sergiye açıldı. El Sanatları başlıklı 13 kitapçık ve Türk Köylü Çorapları adlı bir kitap yazdı.
1905 doğumlular
1989 yılında ölenler
20. yüzyıl Türk yazarları
Resim aranan yazarlar
Türk güzel sanatlar akademisyenleri
Melahat Özgü

Melahat Özgü (d. 1906), tiyatro araştırmacısı, çevirmen, öğretim üyesi.
Yaşamı
İstanbul'da dünyaya geldi. Berlin ve Bonn Üniversitelerinde burslu olarak Alman Dili ve Edebiyatı, sanat tarihi, tiyatro, düşün ve eğitimbilim öğrenimi gördü. 1934'te Ankara Kız Lisesi'ne Almanca öğretmeni olarak atandı. 1935'te kurulan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Alman Dili ve Edebiyatı kürsüsüne atanarak, orada öğretim üyesi olarak görev yapmaya başladı. 1955'te Türk-Alman Kültür İşleri Kurulu, onu Shiller Madalyası'na layık gördü. 1964'te aynı fakültede, daha sonra DTCF Tiyatro Bölümüne dönüşecek olan Tiyatro Kürsüsü'nü ve kürsünün de içinde bulunduğu Tiyatro Araştırmaları Enstitüsü'nü kurdu.
Türkçeye çevirdiği eserler
Define (Lessing)
İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine Bir Dizi Mektup (Schiller)
Rose Bernd (Hauptmann)
Genç Bir Şaire Mektuplar (Rainer Maria Rilke)
Sanatta Yaratıcılığın Sırrı (Stefan Zweig)
20. yüzyıl Türk yazarları
21. yüzyıl Türk yazarları
Türk çevirmenler
1906 doğumlular
Almancadan Türkçeye çeviri yapanlar
İstanbul doğumlu çevirmenler
Anason

Anason (Pimpinella anisum), maydanozgiller familyasından 5060 cm uzunluğunda bir yıllık otsu bitki türü. Anavatanı Doğu Akdeniz'dir.
Morfolojik özellikleri
Gövde dik, silindir biçiminde, içi boş, çok dallı, tüylü ve üstü çizgilidir. Alt yaprakları uzun saplı, oval veya kalp biçimindedir. Çiçekler bileşik şemsiyelerde toplanmışlardır. Meyveleri armut şeklinde küçük, üzeri tüylü, yeşilimsi sarı renklidir.
Kullanımı
Anason, anason bitkisinin tohumlarından elde edilir. Rakı gibi alkollü içkilere çeşni katmak için kullanılır. Anasonun tatlımsı tadı ve özgün kokusu içinde bulunan "anethol" denilen yağdan gelir. Anethol alkolde çözünür, ama su oranı arttıkça çökelir. Bu nedenle anasonlu içkiler suyla karıştırıldığında beyaz olur. Anason, tatlılarda da kullanılan bir baharattır. Ayrıca kedi köpek mamalarına tat vermek için de kullanılır.
Atça Parkı

Atça Parkı, Atça'daki sekiz ana caddenin birleştiği yerde bulunan park, mahallenin merkezi.
Çapı 95 metre bir daire olup 7084,625 metrekarelik bir alanı kaplar. Sekiz ana caddenin birleştiği bu nokta dinlenme ve eğlenme yeridir. İlk önceleri içerisinde çocuk bahçesi, hayvanat bahçesi gibi bölümlerden oluşan parkta, bu gün aile çay bahçesi ve çocuk parkı bulunmaktadır.
Nuit

Mısır mitolojisinde tanrıça Nuit (veya Nut), Şu ve Tefnut'un kızları, Geb'in eşi, yeryüzünün tanrısıdır. Gündüz gökyüzünün ve bulutların yaratıldığı yerin tanrıçasıdır. Daha sonraki dönemlerde, yalnızca gündüz değil genel olarak gökyüzünün tanrıçası oldu. Güneş ve Ay onun vücudu etrafında dolaşarak, gündüz ve geceyi meydana getirirlerdi. Nut'u gökyüzünde Hava Tanrısı olan Shu tutuyordu. Nut'un kocası olan Tanrı Geb ise dünyaya hükmediyordu. Nut'un piramitlerde ki kazı çalışmalarında çıkartılmış olan heykeli Louvre Müzesi'ndedir.
Nuit'in Geb'den dört çocuğu oldu. Osiris ve onun eşi İsis, Set ve onun eşi Nephthys.
Mısır tanrıçaları
Hava ve gök tanrıçaları
Kişiselleştirmeler
Gece tanrıçaları
Ana tanrıçalar
Apep

Apep (Apepi, Aapep veya Apophis olarak da yazılır), Mısır mitolojisinde, Nun'ın suyu dedikleri ve kutsal ettikleri Nil Nehri'nde yaşayan çok büyük bir yaratıktır. Devasa bir yılan olduğu söylenir. Şeytani bir cin/iblis olan Apep karanlığın ve kaosun tanrısı ve sembollerindendi. Varlığına dair inanç Orta Krallık döneminde ortaya çıkmış ve daha sonraki hanedanlıklar boyunca da devam etmiştir.
Bazı söylentilere göre de Ra her gün doğumunu başlatmak için 12. kapıya geldiğinde onu durdurmaya çalışırmış. Ayrıca Set'in firavunluğunu kaybetmesinden sonra Apep'le Ra'ya karşı birleştikleri de söylenir.
Mısır mitolojisi yaratıkları
Yarımada

Yarımada, üç tarafı su ile çevrili bir tarafı karaya bağlı kara parçasına denir.
Türkiye, Danimarka, İtalya, Portekiz ve İspanya gibi bazı ülkeler yarımadalar üzerindedir. Türkiye Anadolu Yarımadası, Danimarka Jylland Yarımadası, İtalya İtalya Yarımadası, İspanya ile Portekiz ise İber Yarımadası üzerindedir.
Bazı yarımadalar
Aşkın sayı

Matematikte cebirsel olmayan herhangi bir karmaşık sayıya aşkın sayı denir. Diğer bir deyişle, rasyonel katsayılı bir polinomun kökü olmayan sayılara aşkın sayı denir. Buradan, tüm aşkın sayıların irrasyonel olduğu sonucuna varılabilir. Ancak tüm irrasyonel sayılar aşkın sayı değildir, örneğin irrasyoneldir, ancak polinomunun bir köküdür.
Sayılamaz sayıda aşkın sayı vardır. Aşağıdaki sayılar, aşkın olarak bilinir:
Liouville sayıları (aşkın olduğu ilk ispatlananlar)
karmaşık bir sayı ise ya ya da aşkındır. (Lindemann-Weierstrass teoreminin sonuçlarından biri)
İkinci maddeden dolayı ve. ( cebirsel olduğu için, dolayısıyla da aşkındır)
ve (GelfondSchneider teoreminin sonucu olarak)
Karmaşık sayılar
Feyzi Mengüç

İbrahim Feyzi Mengüç (18 Mayıs 1896 23 Haziran 1965) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 9. Genelkurmay Başkanı.
1914 yılında İstihkam Asteğmen rütbesi ile Harp Okulu'ndan mezun oldu. 1919 yılına kadar istihkam Bölüklerinde ve Yol İnşaat Şubesi'nde İstihkam Subaylığı yaptı. 1919 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1921 yılında bitirerek Kurmay oldu. 1939 yılına kadar çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptı.
1939 yılında Tuğgeneral, 1941 yılında Tümgeneral, 1947 yılında Korgeneral ve 1953 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile Ağrı Hudut Tugay Komutanlığı ve 15. Tümen Komutan Vekilliği, Tümgeneral rütbesi ile 15. ve 69. Tümen Komutanlığı, Korgeneral rütbesi ile Harp Akademileri Komutan Vekilliği ve 7. Kolordu Komutanlığı, Orgeneral rütbesi ile 3. Ordu Komutanlığı, Harp Akademisi Komutanlığı ve Yüksek Askeri Şura Üyeliği görevlerinde bulundu. Askeri Yargıtay Başkanı iken, 11 Ekim 1957 - 22 Ağustos 1958 tarihleri arasında idareten Genelkurmay Başkan Vekilliği görevini yürüttü. 15 Aralık 1959 tarihinde Askeri Yargıtay Başkanlığı'ndan kendi isteği ile emekli oldu.
Hakkı Tunaboylu

İsmail Hakkı Tunaboylu (1895, Rahova - 28 Ekim 1958, İstanbul) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 8. Genelkurmay Başkanı.
Askeri kariyeri
1914 yılında topçu asteğmen rütbesiyle Harp Okulu'nu bitirdi. 1924 yılına kadar çeşitli birliklerde Batarya Takım Komutanlığı, Yaverlik ve Refakat Subaylığı yaptı. Kuleli Askeri Lisesi öğretmeni iken, 31 Temmuz 1921 tarihinde Anadolu'ya geçerek Milli Ordu'ya iltihak etti. 1924 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1927 yılında bitirerek Kurmay oldu. 1945 yılına kadar çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptı. Aynı yıl tuğgeneral, 1947 yılında tümgeneral, 1950 yılında korgeneral ve 1955 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile Yedek Subay Okul Komutanlığı, Tümgeneral rütbesi ile 65. ve 28. Tümen Komutanlığı ve Kara Kuvvetleri Harekat Başkanlığı, Korgeneral rütbesi ile Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, 3. ve 15. Kolordu Komutanlığı, 1. Ordu Komutan Vekilliği ve Genelkurmay Harekat Başkanlığı yaptı. 6 Haziran 1955 ile 25 Ağustos 1955 tarihleri arasında idareten Kara Kuvvetleri Komutan Vekilliği, Orgeneral rütbesi ile 25 Ağustos 1955 ile 17 Eylül 1955 tarihleri arasında idareten Genelkurmay Başkan Vekilliği görevlerinde bulundu.
17 Eylül 1955 tarihinde asaleten Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı. Bu görevde iken, 6 Haziran 1956 tarihine kadar Genelkurmay Başkanlığı görevine de vekalet etti. 6 Haziran 1956 tarihinde atandığı Genelkurmay Başkanlığı görevinden 3 Ekim 1957 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu.
Demokrat Parti'den Yozgat milletvekili seçildi. Bu görevindeyken 28 Ekim 1958 tarihinde öldü.
Derya Köroğlu

Derya Mustafa Köroğlu (d. 1955), Yeni Türkü grubunun 1977 yılında kurulduğundan bu yana solistliğini yapan müzisyendir.
Çocukluğu ve öğrenim hayatı
Derya Mustafa Köroğlu, 1955 yılında İstanbul'da doğdu. İlkokulu Ankara Alparslan İlkokulu'nda, ortaokulu Ankara Cumhuriyet Lisesi'nde ve liseyi Ankara Fen Lisesi'nde tamamladı. 1979 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nden mezun oldu. 1983 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü'nde yüksek lisansını tamamladı.
1984 yılına kadar Gazi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü'nde asistan olarak çalıştı. 1985 yılında İstanbul'a yerleşti ve bilgisayar yazılım sektöründe Teleteknik ve TESS şirketlerinin yazılım yöneticiliğini yaptı. 1995 yılına kadar AnaBritannica, Temel Britannica ansiklopedileri ve İletişim Yayınları için çeşitli veri tabanı uygulamaları yazdı.
Müzik hayatı
Ortaokul yıllarında başladığı müzik hayatı lise ve üniversite yıllarında da sürdü. 1977 yılında Selim Atakan ve Zerrin Atakan ile kurdukları Yeni Türkü grubu bünyesinde çıkan Buğdayın Türküsü adlı ilk albümleri yanı sıra daha sonraki Yeni Türkü albümlerinde solo vokal, gitar, bağlama ve vurmalı çalgılar gibi sazlarda yer aldı. Grubun bestelerinin büyük bir bölümünde imzası vardır.
1996 ve 2001 yılları arasında çeşitli yapımlarda müzik prodüktörlüğü yaptı ve bir müzik stüdyosu kurdu. Yeni Türkü dışında, özellikle belgesel ve dizi film müzikleri yaptı. 1997'de bu çalışmalardan oluşan etnik-New Age müzik tarzındaki enstrümantal parçalar, Musikarium adlı albümünde yayınlandı.
2000 yılının eylül ayında Almanya'nın Köln kentinde düzenlenen Uluslararası Demokrasi, Barış ve Özgürlük Festivali'nde konser verdi. Avrupa Kürt Dernekleri Konfederasyonunun düzenlediği şenliğe katılan Köroğlu, PKK ve Abdullah Öcalan posterleriyle donatılan alanda şarkılarını söyledi. Ücret almayan Köroğlu'na Ahmet Kaya teşekkür etti. Olay Türkiye'de tepki çekti.
Özel hayatı
Beş yıl süren ilk evliliğini Yeni Türkü şarkılarının birçoğunun söz yazarı olan Meral Özbek ile yapmıştır. İkinci eşi Sibel Erülgen ile evliliği dokuz yıl sürmüştür. 2009 yılında tiyatrocu Ayşe Özgürkaya ile evlenmiştir. Bir erkek çocuk babasıdır.
Yaptığı müzikler
Belgesel müzikleri
Sanatımızla Anadolu (1987, yönetmen: Kerime Senyücel)
Sanatımıza Üç Bakış (1989, yönetmen: Kerime Senyücel)
Yüzyılımız Türk Resmi (1991, yönetmen: Kerime Senyücel)
Atlas (1995, yönetmen: Enis Rıza Sakızlı)
GAP: Güneydoğu'nun Gerçekleşen Rüyası (1997, yönetmen: Kerim Senyücel)
Halfeti: Suya Dönüşen Topraklar (2000, yönetmen: Kerime Senyücel)
Ezan, Çan, Hazan: Antakya (yönetmen: Kerime Senyücel)
Dizi müzikleri
Felek Ne Demek? (2006)
Hayat Türküsü (2006)
Çınaraltı (2004)
Havada Bulut (2002)
Yeditepe İstanbul (2001)
Süper Baba (1993-1997)
Medcezir Manzaraları (1989)
Dürümlü, Keban

Dürümlü, Elazığ ilinin Keban ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1643 yılı kayıtlarında Minayik olarak geçmektedir. Daha önceleri Ağın ilçesine bağlıyken, 11 Mayıs 1992'de Keban ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Elazığ il merkezine 65 km, Keban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Keban Baraj Gölü kıyısındadır.
Nüfus
Nurettin Baransel

Ahmet Nurettin Baransel (1897, İstanbul - 21 Mayıs 1967) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 7. Genelkurmay Başkanı'dır.
Askerlik kariyeri
1912 yılında Piyade asteğmen rütbesi ile Harp Okulu'nu bitirdi. 1919 yılına kadar Takım Komutanlığı, Emir Subaylığı ve Bölük Komutanlığı yaptıktan sonra 1919 yılında Harp Akademisi'ne girdi. 1 Mart 1921 tarihinde Harp Akademisi'nde öğrenci iken Anadolu'ya iltihak ederek çeşitli birliklerde görev yaptı. 1923 yılında tekrar girdiği Harp Akademisi'ni 1925 yılında bitirerek kurmay oldu. 1939 yılına kadar çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptı. Aynı yıl tuğgeneral, 1941 yılında tümgeneral, 1947 yılında korgeneral ve 1951 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile 1. Süvari Tümen Komutan Vekilliği, Tümgeneral rütbesi ile 16., 5., 22. ve 17. Tümen Komutanlığı, 1. Ordu Kurmay Başkanlığı, Korgeneral rütbesi ile 6. ve 3. Kolordu Komutanlığı ve 3. Ordu Komutan Vekilliği, Orgeneral rütbesi ile 3. ve 1. Ordu Komutanlığı görevlerinde bulundu.
6 Nisan 1954 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevine atandı. 28 Mayıs 1954 tarihinde atandığı Genelkurmay Başkanlığı görevinden 25 Ağustos 1955 tarihinde ayrılarak Yüksek Askeri Şura Üyeliği görevine atandı. Bu görevde iken 14 Temmuz 1960 tarihinde yaş haddinden emekli oldu. Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı.
Ölümü
Nurettin Baransel 21 Mayıs 1967'de 70 yaşında İstanbul'da öldü. Naaşı Zincirlikuyu Mezarlığına defnedildi. İstanbul Maltepe'de bulunan 2. Zırhlı Tugayı kışlasına adı verildi.
İmparator mantarı

İmparator mantarı (Amanita caesarea), Amanitaceae familyasından yenilebilen bir mantar türü. Güney Avrupa kökenlidir, Roma imparatorlarının favori mantarı olduğu için caesarea yani Sezar mantarı olarak da isimlendirilmiştir. Tadı keskindir, balığı andırır.
Turuncu şapkası ve sarı lamelleri vardır. Sporları beyazdır. Amanita umbonata olarak da sınıflandırılmıştır. Türkiye'de Göksu vadisi civarında Sarı göbelek olarak adlandırılmıştır. İstanbul, Şile, Kandıra güzergahında ise "Gelin Mantarı" olarak
bilinmektedir.
Görünüşünün çok ayırdedici olması sayesinde Amanita türleri arasında nispeten en güvenli olarak yenebilecek olanıdır, ancak aynı aile mantarlar aleminin en tehlikeli mantarlarını da barındırdığından bu tür mantarlar kesinlikle sadece uzmanları tarafından toplanmalıdır. Amatör ve yeni başlayan mantar toplayıcılarına tavsiye edilmez.
Nuri Yamut

Mehmet Nuri Yamut (1890 5 Haziran 1961) Türk asker ve siyasetçi. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 6. Genelkurmay Başkanı.
Askerlik kariyeri
1908 yılında teğmen rütbesi ile Harp Okulu'ndan mezun oldu. Manastır 6. Kolordu 50. Alay 3. Bölükte iken, 1912 yılında esir düştü. Esaret dönüşü, 1913'te Harp Akademisi'ne girdi. 1 yıl okuduktan sonra tahsili bırakarak Orduya katıldı. Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı'na katıldı. 1919'da tekrar başladığı akademi tahsilini 1920'de bitirerek Kurmay oldu. Aynı tarihte Anadolu'ya geçerek Kurtuluş Savaşı'nda yer aldı. İstiklal Savaşı'na katıldı. Muharebe Gümüş Liyakat, Alman Demir Salip Nişanı ve Harp, Muharebe Gümüş ve İstiklal Madalyası sahibidir. 1935 yılına kadar çeşitli karargah ve birlikler ile Afganistan'da görev yaptı.
1935 yılında tuğgeneral, 1936 yılında tümgeneral, 1939 yılında korgeneral ve 1945 yılında orgeneralliğe yükseldi. Tuğgeneral rütbesi ile 9. Tümen Tugay Komutanlığı, Tümgeneral rütbesi ile 9. ve 57. Tümen Komutanlığı, Korgeneral rütbesi ile 2. ve 12. Kolordu Komutanlığı, Orgeneral rütbesi ile 2. ve 1. Ordu Komutanlığı görevlerinde bulundu.
Gelibolu 2. kolordu komutanı iken, Alçıtepe köyünde Saros Körfezine hakim bir tepede, 26 Haziran-12 Temmuz 1915 tarihleri arasında yapılan Sığındere savaşlarında öldürülen 10.000 kişi adına 1943 yılında yapılan bu anıtı yaptırmak için, halk arasında, İstanbul'daki iki evini sattığı ve tüm ölülerin kemiklerinin toplanıp mermer kaidenin altına gömüldüğü söylense de anıt, Milli Savunma Bakanlığı ödenekleri çerçevesinde yaptırılmıştır.
Genelkurmay Başkanlığı
3 Ocak 1949 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı. 1 Temmuz 1949 tarihine kadar aynı zamanda Genelkurmay Başkan Vekilliği görevini de yürüttü. 6 Haziran 1950 tarihinde atandığı Genelkurmay Başkanlığı görevinden 10 Nisan 1954 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu.
27 Mayıs Darbesi sonrası
TBMM X. ve XI. Dönem İstanbul Milletvekilidir. Milletvekili iken 27 Mayıs Darbesi sonrası tutuklanmıştır. Tutuklama sırasında dövüldüğü iddia edilmektedir. Daha sonra Yassıada Yargılamaları sırasında öldü.
Nafiz Gürman

Abdurrahman Nafiz Gürman (1882, Bodrum - 6 Şubat 1966), Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 5. Genelkurmay Başkanı'dır.
Askerlik kariyeri
1903 yılında Teğmen rütbesi ile Harp Okulu'nu bitirdi. Aynı yıl girdiği Harp Akademisi'ni 1906 yılında bitirerek kurmay oldu. Çeşitli birliklerde Birlik Komutanlığı, Tabur Komutanlığı ve Kurmaylık görevlerine bulundu. Afrika Grupları Kurmayı iken, 8 Mart 1919 - 8 Ekim 1919 tarihleri arasında Fransız ve İtalyanlara esir düştü. Esaret dönüşü Akhisar Cephe Komutanlığı ile 1. Kolordu Kurmay Başkanlığı görevlerini müteakip 8 Şubat 1921 tarihinde Anadolu'ya iltihak etti. Çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptı.
1926 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti. 1930 yılında Korgeneral rütbesine terfi etti. 1937 yılında Trakya Manevraları'na katıldı. 1940 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Tümgeneral rütbesi ile 6. Kolordu Komutanlığı, Korgeneral rütbesi ile 9. Kolordu Komutanlığı, MSB Müsteşarlığı, 4. Kolordu Komutanlığı ve 2. Ordu Komutan Vekilliği, Orgeneral rütbesi ile 2. Ordu Komutanlığı ve Yüksek Askeri Şura Üyeliği görevlerinde bulundu. 8 Haziran 1949 tarihinde atandığı Genelkurmay Başkanlığı görevinden dönemin başbakanı Adnan Menderes tarafından 6 Haziran 1950 tarihinde darbe hazırlığı yaptığı iddiasıyla 15 general ve 150 Albay ile birlikte görevinden alındı ve Yüksek Askeri Şura üyeliğine atandı. 6 Temmuz 1950 tarihinde Yüksek Askeri Şura üyesi iken emekli oldu.
Siyasi hayatı
6 Ocak 1961 ile 15 Ekim 1961 tarihleri arasında Kurucu Meclis Devlet Başkanı Temsilciliği yaptı. Günümüzde Güngören, İstanbul'da ve Bayraklı, İzmir'de birer mahalleye ve Bodrum Cumhuriyet Mahallesi, Fatih Kocamustafapaşa ve Cerrahpaşa Mahalleleri sınırları içinde kalan caddelere adı verildi. İstanbul'daki mahalle halk arasında daha çok Merter adıyla bilinir.
Kitapları
Piyadenin Muharebesi
Piyade Takımının Muharegesi
Alman ve Fransız Harp Usulleri Arasındaki Fark ve Bizim Bundan Edeceğimiz İstifade
Piyade Neferi ve Mangası Muharebe İçin Nasıl Yetiştirilmeli
Piyade Takım ve Bölüğü Muharebe İçin Nasıl Yetiştirilmeli
1912-1913 Balkan Savaşında İşkodra Müdafaası
Büyük Harpte Kuzey Afrika'da Türkler
İstiklal Harbinde 1 nci Piyade Tümeni
Salih Omurtak

Mehmet Salih Omurtak, (1889, Selanik - 23 Haziran 1954, Ankara) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 4. Genelkurmay Başkanı'dır.
Askerlik kariyeri
1907 yılında Harp Okulu'nu Teğmen rütbesi ile bitirdi. Aynı yıl girdiği Harp Akademisi'ni 1910 yılında bitirerek Kurmay oldu. Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Azerbaycan'ı ve Kuzey Kafkasya'yı kurtaracak olan 2. Kuvve-i Seferi'de görev aldı. 1920 yılına kadar çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptı. 22 Ocak 1920'de görevle geldiği Ankara'da kalarak Milli Ordu'ya iltihak etti. Türk Kurtuluş Savaşı'nda Genelkurmay Harekat Şube Müdürlüğü görevini yürüterek Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün karargahında bulundu. Başkumandanlık Meydan Savaşı'nda 61. Piyade Tümen Komutanlığı görevinde iken Afyonkarahisar kuzeyindeki Yunan taarruzlarını püskürtme ve Yunan Sağ kanadına karşı-taarruz yapma başarılarını gösterdi. 1926 yılına kadar çeşitli birliklerde komutanlık yaptı.
1926 yılında Tümgeneral (Mirliva), 1930 yılında Korgeneral ve 1940 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Tümgeneral rütbesinde 8. Kolordu Komutanlığı, Korgeneral rütbesi ile 9. ve 3. Kolordu Komutanlığı görevlerinde bulundu. Orgeneral rütbesinde Yüksek Askeri Şura Üyeliği, Genelkurmay 2. Başkanlığı ve 1. Ordu Komutanlığı yaptı. 29 Temmuz 1946 tarihinde Genelkurmay Başkanlığına atanarak 8 Haziran 1949 tarihine kadar Genelkurmay Başkanlığı yaptı. Rahatsızlığı nedeniyle 1 Ocak 1950 tarihine kadar sıhhi sebepten izinli bulundu. Yüksek Askeri Şura Üyeliği görevinde iken, 6 Temmuz 1950 tarihinde isteği ile emekli oldu.
Ölümü
23 Haziran 1954 tarihinde öldü. Ankara Hava Şehitliği'nde toprağa verildi. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ve Mustafa Kemal Atatürk'ün silah arkadaşları için Atatürk Orman Çiftliği arazisinde oluşturulan Devlet Mezarlığı'na nakledildi.