Şeyh Hamdullah

Şeyh Hamdullah, veya (Arapça: َ, İbn al-Shaykh al-Amasi) bir Türk hattatıdır. (d. 1429/1456 Amasya - ö. 1526 İstanbul) Sühreverdiyye (Arapça: , Suhrawardiyya) tarikatı şeyhlerinden Mustafa Dede Efendinin oğludur.
Hayatı
Hattat Piri Şeyh Hamdullah'ın yaşam öyküsü;
Doğumu ve eğitimi
İslam yazı sanatını zirveye taşıyan hattat olarak tanımlanan Şeyh Hamdullah Amasyada doğmuş, Buhara'dan Amasya'ya göç etmiş Şeyh Mustafa'nın oğludur. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte tarihçiler Hicri 833 - 840 veya Miladi 1426 - 1429 olabileceğini kaydetmektedirler.
Hamdullah Çelebi, dini ilimleri ve edebi bilgileri devrinin meşhur alimi Şehzade II. Bayezid ve Ahmedin hocası Hatip Kasım Efendiden tahsil etmiş, ileri seviyede Arapça öğrenmiştir.
İlk hat hocası Sufi Yahya Çelebi-zade Ali Çelebi olmuştur. Onun Fatih Sultan Mehmete katip olması üzerine Amasyada Hayrettin Halil Çelebi hocalığında yazı eğitimini tamamlamıştır. O altı el yazısını Ya'kut El-Musta'simi'nin ardılı ve Abdallah Sayrafi ()'nin gözbebeği Hayreddin Mar'aşi ()'den öğrendi. Şeyh Hamdullah asıl gelişmesini Yakut Mustasımi () ve Abdullah Sayrafinin yazıları üzerinde yaptığı uzun çalışmalar sonucunda elde etmiştir.
Şeyh Hamdullah yazdığı yazı ve kendine has üslubu ile Kıbletül Küttab diye anılmıştır. Yazı onun elinde o derece gelişip güzelleşmiştir ki zamanındaki ve daha sonraki hattatlar ona benzemeye çalışmışlarsa da sanatına yaklaşabilen çok az olmuştur.
II. Bayezid, şehzadeliği ve Amasya valiliği sırasında Şeyh Hamdullah ile yakından ilgilenmiş, hatta Hamdullahın yazı hokkasını kendi elinde tutarak üstada hizmette bulunmuştur. Davetlerde de en yakınında oturtmuş, diğer misafirlerden ayrı tutmuştur.
II. Bayezid Hamdullah'ı İstanbul'a davet ediyor
1481'de Fatih Sultan Mehmed Hanın vefatı üzerine tahta davet edilen Şehzade Bayezid, Amasyadan ayrılırken hocası Şeyh Hamdullahı İstanbula davet etmiştir. Bayezid Hanın saltanat tahtına çıkmasından bir süre sonra Hamdullah İstanbula gitmiş, Amasyada iken arkadaşlık yaptığı Hattat Abdullah ve Hattat Cemaleddin Amasinin evine misafir olmuştur.
Hocasının İstanbula geldiğini işiten Sultan Bayezid Şeyhe olan muhabbetinden, ona yakın olmak ve sohbetinde bulunmak için sarayın harem dairesi civarında oda tahsis etmiştir. Daha sonra Şeyh Hamdullah, saraya katip ve saray hüddamlığına muallim tayin edilmiştir.
Hamdullah'ın okçuluğu
Hattatların piri Şeyh Hamdullah, Şeyh unvanını ok atıcılığından almıştır. Ok ve yay yapmakta meşhurdur. Şeyh Hamdullah iyi bir ok atıcısı olduğunu, 1100 adımlık atışıyla göstermiştir. Pehlivanlar arasında ok atış rekoru kırarak menzil sahibi üstat olmuştur.
Bu başarıları sebebiyle Padişah II. Bayezid tarafından Mahmud ve Hamza Dededen sonra Ok Meydanı Atıcılar Tekkesi Şeyhliğine tayin edilmiştir.
Şeyh Hamdullah aynı zamanda iyi bir terzidir. Diktiği kaftanların dikiş yerlerini bulmakta zorlukta çekilirmiş. II. Bayezidin şehzadeliği sırasında Şeyh Hamdullah kendi elleri ile diktiği ve hediye olarak verdiği kaftanda dikiş yerleri gizlenmiştir.
Son yılları ve ölümü
II. Bayezidin vefatından sonra oğlu Sultan Selim zamanında sekiz yıl tamamen inzivaya çekilmiştir. Hem talebe yetiştirmiş, hem de manevi terbiyesine girmiş müritlerini irşat ederek günlerini geçirmiştir. Kanuni Sultan Süleyman Hanın tahta çıkması ile tekrar padişahın teveccühüne mazhar olmuştur. 1526 yılında İstanbulda ölmüştür. Vefat ettiğinde yaşı doksanın üstündedir. Mezarı Karacaahmet Mezarlığı'ndadır. Celi sülüs hatla yazılmış mezartaşı kitabesinde "Reisü'l-hattatin Hamdullah el-maruf bi-ibni'ş-Şeyh rahmetullahi aleyh Hicri 927/Miladi 1521" yazılıdır.