Karşıyaka

Karşıyaka, İzmir'in bir ilçesidir. İlçenin doğusunda Bayraklı, kuzeydoğusunda Bornova, kuzeyinde Menemen, batısında Çiğli ilçeleri, güneyinde İzmir Körfezi bulunmaktadır. Yamanlar Dağı'nın eteği ile deniz arasında kalan kısımda şehir dokusu ile büyük ölçüde bütünleşmiş bir ilçedir.
İNGEV'in araştırmasına göre Karşıyaka, Türkiye'nin en gelişmiş 7. ilçesidir.
Köken bilimi
Yerleşim alanı İzmir şehir merkezinin karşısında bulunması sebebiyle "Karşıyaka" adını almıştır. 19. yüzyıl Batı kaynaklarında "Kordelio" adı altında anılmıştır. "Batılı Kordelyo" ismini önceleri Haçlı Seferleri komutanı İngiltere Kralı I. Richard ile bağlantılandırmışlar ise de, buralara hiç gelmemiş olan kralın Kordelyo ismi ile ilişkisi olabileceği tezi daha 19. yüzyıl kaynaklarında reddedilmiştir. 13. yüzyıl Bizans kaynaklarında bölgede yer alan ve yeri tam olarak tespit edilemeyen "Kordeleon" adlı bir yerleşimin bahsi geçmektedir ve ismin kökeninin bu tarihlerden de geriye götürülebileceği savunulmuştur.
Buna göre Kordelyo'nun öz bir Anadolu ismi olabileceği söz konusu edilmekte ve etimolojik olarak Gordion, Gördes, Kardakçı Dağı, Kardamyla gibi benzer Anadolu isimleri ile bağı bulunabileceği öne sürülmüştür.. Sanskrit'teki "grha-", Slav dillerindeki "grad", Latince'deki "hortus" ve Almanca/İngilizce'deki "garden" kelimeleri ile bağlantılı olarak, "herhangi bir amaçla tecrit edilmiş yer, kesik, kale, bahçe" gibi anlamlar taşıyabilen Hititçe/ Luvicedeki "gurta" kelimesi ile Pelasgların/Luvilerin/Lidyalıların dillerinde "geçit, boğaz, vadi" anlamına gelen "ela" bileşmesi ve sonradan eski Grekçe ve çağdaş Yunancada yer isimlerinin sonuna gelen -ieon, -eio son ekinin aktarılmasıyla oluşturulduğu öne sürülmüştür.
Tarihçe
Antik Dönem
Karşıyaka ve çevresi, antik çağlardan beri yerleşim yeri olmuştur. Antik dönemde bu bölge, çeşitli uygarlıkların etkisi altına girmiştir. Özellikle Lidya ve Persler gibi uygarlıkların egemenliği altında bulunmuştur.
Roma ve Bizans Dönemi
Roma İmparatorluğu'nun egemenliği döneminde, Karşıyaka ve çevresi Roma şehirlerinin bir parçası haline geldi. Bu dönemde yerleşim yerlerinin sayısı arttı ve tarım, ticaret ve denizcilik gelişti. Bizans İmparatorluğu döneminde ise bu bölge önemini korudu ve Bizans yapıları bu dönemden günümüze ulaşmıştır.
Osmanlı Dönemi
Osmanlı İmparatorluğu'nun İzmir'i fethetmesiyle Karşıyaka ve çevresi Osmanlı egemenliği altına girdi. Osmanlı döneminde İzmir, önemli bir ticaret merkezi haline geldi. Karşıyaka, İzmir'e yakınlığı nedeniyle bu ticaretin bir parçasıydı. Osmanlı döneminde tarım ve denizcilik de bölgenin ekonomisinde önemli rol oynadı.
Cumhuriyet Dönemi
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte Karşıyaka ve İzmir genelinde modernleşme süreci hızlandı. İzmir, Türkiye'nin önemli liman kentlerinden biri olarak kalmaya devam etti. Karşıyaka, İzmir'in gelişen banliyö bölgelerinden biri haline geldi. 20. yüzyılın sonlarına doğru ve 21. yüzyılın başlarında, Karşıyaka'nın nüfusu hızla arttı ve ilçe, İzmir'in kültürel ve ekonomik hayatında önemli bir rol oynadı.
Günümüzde Karşıyaka
Günümüzde Karşıyaka, İzmir'in önemli bir ilçesi olarak kabul edilir. Sahip olduğu plajlar, parklar, kültürel etkinlikler ve tarihi dokusuyla yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeker. Aynı zamanda İzmir'in deniz ulaşımına önemli bir kapıdır ve Karşıyaka sahil şeridi, yürüyüş ve dinlenme alanları için popüler bir destinasyondur.
Karşıyaka'nın tarihçesi, zengin kültürel mirası ve modern yaşam tarzıyla birleşerek, İzmir'in önemli bir sembolü haline gelmiştir.
Coğrafya
Karşıyaka, İzmir Körfezi'nin kuzeyinde yaklaşık 51 km2'lik bir alana yerleşmiştir. Rakımı 1 ila 700 metre arasında değişir. Sınırları içerisinde Yamanlar Dağı bulunmaktadır. İlçenin doğusunda Bayraklı, kuzeydoğusunda Bornova, kuzeyinde Menemen, batısında Çiğli ilçeleri, güneyinde İzmir Körfezi bulunmaktadır. 27 mahallesi vardır.
Nüfus
İlçe nüfusu 2020 yılı itibarıyla 350.100 kişidir. İlçe nüfusunun 163.902 kişisi erkek, 186.198 kişisi ise kadındır.
Ekonomi
Sanayi ve Ticaret
Karşıyaka, çeşitli küçük ve orta ölçekli işletmelere ev sahipliği yapmaktadır. İlçe, sanayi bölgeleri ve organize sanayi bölgelerine yakın bir konumda bulunur ve bu nedenle imalat ve ticaret sektörleri Karşıyaka ekonomisinin önemli bir parçasını oluşturur.
Denizcilik ve Lojistik
Karşıyaka, İzmir Körfezi'ne kıyısı olan bir ilçedir ve denizcilik ve lojistik sektörleri için stratejik bir konumda bulunmaktadır. Deniz taşımacılığına yakınlığı ve limanlara erişimi, bu sektörler için avantaj sağlar.
Turizm
Karşıyaka, sahil şeridi boyunca uzanan plajları, parkları ve dinlenme alanlarıyla turistik bir cazibe merkezidir. Turizm sektörü, özellikle yaz aylarında ilçeye turist çeker. Restoranlar, kafeler, barlar, meyhaneler ve konaklama işletmeleri turizm sektörünün önemli bir parçasını oluşturur.
Hizmet Sektörü
Karşıyaka, çeşitli hizmet sektörleri için bir pazar sunar. Restoranlar, mağazalar, yeni nesil kahveciler, sağlık hizmetleri ve eğitim kurumları gibi işletmeler, ilçenin ekonomik çeşitliliğine katkı sağlar.
Eğitim ve Kültür
Karşıyaka, eğitim ve kültür alanlarında önemli kurumları barındırır. Okullar, üniversiteler ve kültürel etkinlikler, ilçenin sosyal ve ekonomik hayatına katkı sağlar.
Alışveriş Merkezleri
Karşıyaka'da Hilltown AVM, Mavibahçe AVM, Ege Park AVM, Koçtaş AVM gibi birçok büyük alışveriş merkezi bulunmaktadır.
Karşıyaka, İzmir'in ekonomik olarak gelişmiş ilçelerinden biridir ve şehrin genel ekonomisine katkıda bulunmaktadır. İlçe, denizcilik, turizm, sanayi ve hizmet sektörlerinin bir arada bulunduğu çeşitli ekonomik fırsatlar sunar.
Kültür
Karşıyaka, burada vefat eden Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın adıyla anılan ve söz konusu tarihlerde Atatürk'ün eşi Latife Hanım'ın ailesi Uşşakizadelere ait olan ve yakın geçmişte bir anı evi olarak restore edilmiş Latife Hanım Köşkü Anı Evi ve bunun dışında İzmir Levanten köşkleri tanımına giren birkaç tarihi yapı ile tanınır. İlçede ayrıca Bilim Müzesi, Bostanlı Açıkhava Arkeoloji Müzesi, Deprem Müzesi, Haberleşme Müzesi ve Hamza Rüstem Fotoğraf Müzesi yer almaktadır. 1905'te açılan St. Helen Kilisesi, ilçedeki en eski Katolik kilisesidir. Türkiye'nin ilk opera binası Opera İzmir, ilçe sınırları içerisindedir.
Spor
İlçede Karşıyaka SK adındaki bir spor kulübü faaliyet göstermektedir. Bu kulüp; tenis, futbol, basketbol, yelken, voleybol, karate, judo, masa tenisi, motosiklet sporları, kürek, golf, atlı spor, ragbi ve hokey alanlarında faaliyet gösteren bir kulüptür.
Basketbol takımı 2014 yılında Cumhurbaşkanlığı Kupası ve Türkiye Kupası şampiyonu olmuştur. Ayrıca yine aynı yıl Basketbol Süper Ligi şampiyonudur. 6.500 kişi kapasiteli Mustafa Kemal Atatürk Karşıyaka Spor Salonu basketbol ve voleybol maçlarına ev sahipliği yapmaktadır.
Yönetim
Karşıyaka İzmir kentinin parçasıdır ve 1984 yılına kadar belediye hizmetleri İzmir belediyesince yürütülmüştür. Büyükşehir belediyeleri kurulunca Karşıyaka'da da ikinci kademe belediyesi kurulmuştur.
Belediye başkanları
Eğitim
İlçede yer alan eğitim kurumları; Ankara İlköğretim Okulu, Karşıyaka Lisesi, Karşıyaka Necip Demir Anadolu Ticaret Lisesi, Karşıyaka Cihat Kora Anadolu Lisesi, Karşıyaka Atakent Anadolu Lisesi, Mustafa Reşit Paşa İlköğretim Okulu, Atakent Erdoğan Kibarer Ortaöğretim Okulu, Eren Şahin Eronat Ortaöğretim Okulu, Faik Muhittin Adam İlköğretim Okulu, Mavişehir İlköğretim Okulu, Gazi Anadolu Lisesi, Zeki Şairoğlu Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi, Emlakbank Süleyman Demirel Anadolu Lisesi ve Karşıyaka Şemikler Anadolu Lisesidir.
Altyapı
İlçede İZBAN ve T1 (Alaybey - Ataşehir) Tramvay Hattı ile demiryolu, ESHOT otobüsleri ile karayolu ulaşım hizmeti verilmektedir. İZBAN istasyonlarının bazıları Karşıyaka Tüneli içerisindedir. Karşıyaka Vapur İskelesi'nden şehrin çeşitli yerlerine vapur seferleri düzenlenmektedir. İzmir Çevre Yolu ilçeden geçmektedir. İlçede on bir Bisim istasyonu bulunmaktadır.