Afrikalı Leo

Afrikalı Leo (Fransızca orijinal adı: Léon L'Africain), Lübnanlı yazar Amin Maalouf'un yazdığı 1986 yılında yayımladığı ilk romanıdır. Yayımlandığı yıl Fransız-Arap Dostluk Ödülü'nü kazanan bu roman, anı ve günlük şeklinde yazılmıştır. Kitap, 15. yüzyılın sonlarında Müslüman hakimiyetindeki Endülüs'ün Granada kentinde yaşayan Müslüman bir ailenin tek erkek çocuğu olan Hasan'ın yıl yıl yaşamış olduğu önemli olayları derleyerek anlatmaktadır. Afrikalı Leo kitabı, günümüzde de bir "klasik" olarak kabul edilmektedir.
Kitap hakkında
Eser, ara sıra, İslam ve Hristiyanlık inançlarının birbirlerine ve onlara inanan insanlar üzerinde oluşan karşılıklı etkileşimi ve benzerliklerini ortaya koymaktadır.
1489'da Granadada Müslüman bir ailede doğan Hassan el-Wazzan (Afrikalı Leo), 1488den 1527ye kadar geçen her yılını oğluna, kendi yaşadıklarını, anne ve babasından dinlediklerini tarihi gelişmelerle birlikte bir anı defterine aktarmaktadır. Kitap, Hasan'ın hayatında çok önemli değişikliklerin yaşandığı dört şehrin isimleriyle dört bölümden oluşmaktadır: Granada, Fas, Kahire ve Roma.
Kitap, Afrikalı Leo'nun gezi notlarından derlenmiştir ve gezgin hakkında çok fazla kaynak olmadığı için yazar Maalouf, kitabı dönemin önemli olayları ve şahsiyetleriyle bezemiştir. Dönemin üç papası (X. Leo, VI. Hadrianus ve VII. Clemens), iki Osmanlı imparatoru (Sultan Selim ve Sultan Süleyman), son iki Memluk hükümdarı (Kansu Gavri ve II. Tomanbay), son Gırnata hükümdarı Boabdil, İspanya kralı II. Fernando, Kastilya kraliçesi I. Isabel ve Fransa kralı I. Francis'in yanı sıra, dönemin diğer önemli siyasi ve kültürel figürlerinden de anekdotlar sunulmuştur.
Kitaptan bazı bölümler
Giriş paragrafı
"Ben, Hasan, tartıcıbaşı Muhammedin oğlu, ben, Giovanni Leone de Medici; bir berberin sünnet ettiği, bir papanın vaftiz ettiği ben. Şimdi Afrikalı diye anılıyorum, ama Afrikalı değilim, Avrupalı da Arabistanlı da değilim. Bana Granadalı, Faslı, Zeyyatlı da derler, ama ben hiçbir ülkeden, kentten ya da boydan değilim. Yolların oğluyum ben; ülkem kervan, yaşamımsa yolculukların en beklenmedik olanı...
Benim Arapça, Türkçe, Kastilya dili, Berberi dili, İbranice, Latince, sokak İtalyancası konuştuğumu duyacaksın; çünkü bütün diller ve bütün dualar benim dillerim, benim dualarım. Fakat ben hiçbirine ait değilim. Ben yalnızca Tanrı'ya ve dünyaya aidim. Ve yakında bir gün yine onlara döneceğim."
Son paragraf
"Nereye gidersen git, birileri sana derinin rengini ve dualarını soracak. Onların itkilerini hoşnut etmekten uzak dur! Oğlum, çoğunluk önünde boyun eğmekten kaçın! İster Müslüman, ister Hristiyan, ister Yahudi olsunlar, seni olduğun gibi kabul etmeliler ya da seni yitirmeyi göze almalıdır. İnsanların görüşünü dar bulduğun zaman ise, kendi kendine Tanrı'nın ülkesinin çok geniş olduğunu söyle; O'nun elleri çok geniştir, O'nun yüreği de çok geniştir. Uzaklara gitmek, denizler, sınırlar, ülkeler ve inançlar aşmak fırsatı çıktığı zaman, hiç duraksama!
Bütün sevdiklerim arasında ilk göçen ben olmak isterim. En son yere, Yaradan'ın gözünde kimsenin yabancı olmadığı ülkeye doğru"
Sinemaya uyarlanması
Fransa'da kitap, 1987 yılında filme uyarlanmıştır. Uluslararası ses getiren filmin senaryosunu, kitabın yazarı Amin Maalouf ve Jack Jacquine yazmıştır.