Gürer Aykal

Gürer Aykal (22 Mayıs 1942, Çifteler, Eskişehir) Türk orkestra şefi. 1988'den beri Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının şefliğini, ayrıca Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrasının genel müzik direktörlüğünü ve daimi şefliğini yapmaktadır.
Yaşam öyküsü
Eskişehir Mahmudiyede doğdu. Müziğe babasının verdiği derslerle başlayan sanatçı, 1953 yılında Ankara Devlet Konservatuvarına girmiş, Necdet Remzi Atakın öğrencisi olarak keman bölümünü bitirdikten sonra kompozisyon bölümüne geçerek Adnan Saygunun sınıfından mezun olmuştur.
Eğitim
Şeflik öğrenimini yurt dışında yapan Aykal, 1969da kompozisyon bölümünü bitirip orkestra yönetim uzmanlığı için devlet bursu ile İngiltere'ye gönderildi. Londra'da Guildhall Müzik Okulu yüksek yöneticilik sınıfında ve Royal Academyde; İtalyada Academia Chiciana ve Romadaki Santa Ceciliada çalışmalarını tamamladı. Orkestra şefliği alanında tecrübelerinden yararlandığı isimler arasında George Hurst, Andre Prévin ve Franco Ferrara gibi ünlü şefler vardır.
İngilterede Royal Academyyi bitirdiğinde, bu diplomayı 21 yıl içinde almayı başaran ilk kişiydi. Türkiyede yasal olarak atanan ilk orkestra şefi oldu ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının şef yardımcılığına atandı. Santa Cecilia Konservatuvarından onur derecesiyle mezun olmuştur.
Kariyer
Sanatçı, 1973 yılında yurda dönmüş, kazandığı başarılarla Devlet Sanatçısı unvanıyla onurlandırılmıştır (1981). 1999da kendi isteğiyle Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasından ayrıldı, bu dönem Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası'nı kurdu. 20002004 yılları arasında Antalya Orkestrasını kurup geliştirdi. ABDde toplam 16 yıl şeflik ve genel müzik direktörlüğü yapan Aykal, 19912003 yılları arasında El Paso Teksas Senfoni Orkestrası Daimi Şefliğini ve Genel Müzik Direktörlüğünü yürüttü ve ayrıca Profesör Emeritus unvanı aldı. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın daimi şefi Gürer Aykal, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'ne (MSGSÜ) kadrolu profesör olarak atandı (2006). Aynı zamanda konservatuvarın 'Kompozisyon ve Orkestra Şefliği Anasanat Dalı Başkanlığı' görevini de üstlenen Gürer Aykal, Borusan İstanbul Filarmoni'nin Daimi Şefliği görevini ve Genel Müzik Direktörlüğünü de yürütüyor.
Aykalın eğitimci yönü, yurt içi ve yurt dışında diğer üniversitelerdeki orkestra şefliği profesörlüğünü de kapsamaktadır. ABDde Indiana (Bloomington) Üniversitesi, Teksas Tech ve UTEP Üniversitelerinde ileri orkestra şefliği dersleri veren Aykal halen Bilkent Üniversitesinde bu görevi sürdürmektedir.
Uluslararası performanslar
Yurt dışında da birçok orkestrayı konuk şef olarak yöneten Aykalın kariyerinde yer alan orkestralardan bazıları şunlardır:
Londra Filarmoni,
Moskova Devlet Senfoni,
Dublin Radyo Senfoni,
Bergen Senfoni,
Norddeutsches Rundfunk Senfoni,
Helsinki Filarmoni,
Kurku Senfoni,
Palermo Senfoni,
Nürnberg Senfoni,
New York Festival,
Lübeck Senfoni,
Rochester Filarmoni NY,
Singapur Senfoni,
Bloomington Filarmoni,
Prag Senfoni,
Sofya Senfoni,
Bratislava Senfoni,
Varşova Radyo Senfoni,
Kraków Senfoni.
Çoğunluğu Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasıyla eşlik ettiği ünlü solistlerden bazıları şöyle sıralanabilir:
André Navara,
Pierre Fournier,
Alicia Dela Rocha,
M. Andre,
İgor Oyştrak,
Viktor Pikayzen.
Maxim Vengerov
Gürer Aykal, Türk bestecilerinin bazı yapıtlarının dünyada ilk seslendirilişini de gerçekleştirmiştir. Bu yapıtlar arasında Adnan Saygunun 4. Senfonisi, Atatürke ve Anadoluya Destanı, Conserto da Camerası, 2. Piyano Konçertosu, Orkestra çeşitlemeleri; Necil Kazım Aksesin 2. Senfonisi, Bir Divandan Gazeli; Ferit Tüzünün Çayda Çıra Bale Suiti; İstemihan Taviloğlunun Klarnet Konçertosu; Muammer Sunun Hıdırellez bale müziği ve Kurtuluş filminin müziği bulunmaktadır.
Ödüller
1981: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı