Kaplumbağa

Kaplumbağa (ya da tosbağa), Testudines takımını oluşturan çok sert ve kemiksi bir kabuk içinde yaşayan, ağır yürüyüşlü, dört ayaklı, sürüngenler için kullanılan terim.
Hareketleri yönünden ne kadar telaşsız ve ağır hayvanlarsa onların tarih boyunca gelişimi de o kadar yavaş olmuştur. Kaplumbağalar, öteki sürüngenlerle birlikte Mezozoik'in ilk dönemi olan Trias Çağı'nda ortaya çıktılar. 200 milyon yıldan beri kaplumbağaların vücut yapıları önemli hiçbir değişikliğe uğramamıştır. Halbuki kaplumbağalar, dünyada soyu henüz tükenmemiş en eski hayvanlardandır.
Açlığa pek dayanıklıdırlar. Çok uzun ömürlüdürler. Yüz, yüz elli yıl kadar yaşarlar.
Kaplumbağalar çeşitlerine ve yaşadıkları iklim kuşağına göre kış uykusuna yatarlar. Deniz kaplumbağaları kış uykusuna yatmazlar çünkü onlar göç eden hayvanlardır. Bu iç güdünün ortaya çıkmasının nedeni İklim değişikliğidir. Bol Güneş ışığı alan kuru topraklarda kendine bir delik kazıp bütün kışı orada geçirmek üzere içine girer.
Günümüzde, soyunu sürdürmekte olan 250'ye yakın kaplumbağa türü bulunmaktadır.
Baş ve ayaklar
Kaplumbağaların başı vücutlarına oranla çok ufaktır. Ağızları bir kuşun gagasına benzer. Dişlerin yerini sert kemiksi bir damak almıştır. Kaplumbağalar, bununla besinlerini yakalar ve ezerek mekanik sindirim yapar. Dil kafasına oranla büyük ve yumuşaktır.
Ayaklarına gelince, bunların uçlarında beşer parmak vardır, karada ve bataklıklarda yaşayan kaplumbağalarda bunlar hareketlidir. Uçlarındaki tırnaklar kıvrık ve serttir. Bataklıklarda yaşayan kaplumbağalarda birbirleriyle bir zar aracılığıyla birleşmiş küreğe benzer bir durum almıştır. Bunların arka ayak parmaklarının sayısı dörttür. Deniz kaplumbağalarında ise parmaklar bitişiktir. Aralarında perdeler vardır. bunları suyun içinde yüzmek ve dengede kalmak için kullanırlar.
Türkiye'de bulunan bazı kaplumbağa türleri
Mahmuzlu Akdeniz kaplumbağası (Testudo graeca)
Hermann kaplumbağası (Testudo hermanni)
Benekli kaplumbağa (Emys orbicularis)
Çizgili kaplumbağa (Mauremys caspica)
Fırat kaplumbağası (Rafetus euphraticus)
Yeşil kaplumbağa (Chelonia mydas)
Nil kaplumbağası (Trionyx triunguis)
Sini kaplumbağası (Caretta caretta)
Alt takım ve familyalar
Testudines (kaplumbağalar) takımının, soyu tükenmiş (kısa: st) olanlar da dahil olmak üzere, alt takım ve familyalarına ait sınıflandırma aşağıda verilmiştir:
Takım Testudinata Klein 1760
Cins Pappochelys Schoch & Sues 2015
Familya Proganochelyidae Baur 1887
Familya Australochelidae Gaffney & Kitching 1994 sensu Lee 1997
Familya Proterochersidae Nopcsa 1928
Klad Mesochelydia
Familya Indochelyidae Datta, Manna, Ghosh & Das 2000
Familya Heckerochelyidae Sukhanov 2006
Klad Perichelydia
Familya Chelycarapookidae Warren 1969
Familya Sichuanchelyidae Tong et al. 2012
Familya Solemydidae de Lapparent de Broin & Murelaga 1996
Klad Meiolaniformes
Familya Meiolaniidae Lydekker 1887
Familya Otwayemyidae Gaffney et al. 1998
Cins Trapalcochelys Sterli, de la Fuente & Cerda 2013
Cins Chubutemys Gaffney et al. 2007
Cins Peligrochelys Sterli & de la Fuente 2012
Familya Kallokibotiidae Nopcsa 1923
Klad Testudines Linnaeus, 1758
Alt takım Pleurodira(döner boyunlu kaplumbağalar) Cope 1864
Familya Apertotemporalidae Kühne 1937
Familya Platychelyidae Brän 1965 sensu Gaffney, Tong & Buffetaut 2006
Familya Dortokidae Lapparent de Broin & Murelaga 1996
Familya Notoemyidae Fernandez & Fuente 1994
Üst familya Cheloides Gray 1825 sensu Gaffney, Tong & Buffetaut 2006
Familya Chelidae Gray 1825
Üst familya Pelomedusoides Cope 1868 sensu Broin 1988</small>
Familya Araripemydidae Price 1973
Familya Pelomedusidae
Familya Euraxemydidae Gaffney, Tong & Buffetaut 2006
Familya Bothremydidae Baur 1891
Familya Podocnemididae Cope 1868
Alt takım Cryptodira Duméril & Bibron 1835 (gizli boyunlu kaplumbağalar)
Infraorder Paracryptodira
Familya Pleurosternidae Cope 1868
Familya Compsemyidae
Familya Baenidae Cope 1882
Infraorder Eucryptodira Gaffney 1975a sensu Gaffney 1984
Familya Macrobaenidae Sukhanov 1964
Familya Eurysternidae Dollo 1886
Familya Plesiochelyidae Baur 1888
Familya Xinjiangchelyidae Nesov 1990
Klad Centrocryptodira
Familya Osteopygidae Zangerl 1953
Familya Sinemydidae Yeh 1963
Klad Polycryptodira Gaffney 1988
Klad Pantrionychia
Familya Adocidae
Superfamilya Trionychoidea Gray 1870
Familya Carettochelyidae
Familya Trionychidae
Superfamilya Testudinoidea Baur 1893
Familya Haichemydidae Sukhanov & Narmandakh 2006
Familya Lindholmemydidae Chkhikvadze 1970
Familya Sinochelyidae Chkhikvadze 1970
Familya Emydidae
Familya Geoemydidae
Familya Testudinidae
Familya Geoemydidae
Klad Americhelydia
Family Chelydridae
Superfamily Kinosternoidea
Family Dermatemydidae
Family Kinosternidae
Superfamily Chelonioidea (deniz kaplumbağaları)
Family Toxochelyidae Baur 1895
Family Cheloniidae (yeşil kaplumbağa ve akrabaları)
Family Thalassemydidae
Family Dermochelyidae (deri sırtlı kaplumbağalar)
Family Protostegidae Cope, 1872
Eskiden
Alt takım : Cryptodira Duméril & Bibron 1835 (gizli boyunlu kaplumbağalar)
Familya : Chelydridae
Familya : Meiolaniidae st
Üst familya : Chelonioidea (deniz kaplumbağaları)
Familya : Cheloniidae (yeşil kaplumbağa ve akrabaları)st
Familya : Dermochelyidae (deri sırtlı kaplumbağalar)
Familya : Protostegidae st
Familya : Thalassemyidae st
Familya : Toxochelyidae
Üst familya : Kinosternoidae
Familya : Dermatemydidae
Familya : Kinosternidae
Familya : Platysternidae
Üst familya : Testudinoidae
Familya : Emydidae
Familya : Geoemydidae
Familya : Haichemydidae st
Familya : Lindholmemydidae st
Familya : Sinochelyidae st
Familya : Testudinidae
Üst familya : Trionychoidae
Familya : Adocidae st
Familya : Carettochelyidae
Familya : Trionychidae
Alt takım : Paracryptodira st
Alt takım : Pleurodira (döner boyunlu kaplumbağalar)
Familya : Proterochersidae st
Familya : Chelidae
Familya : Araripemydidae st
Üst familya: Pelomedusoidae
Familya : Pelomedusidae
Familya : Bothremydidae st
Familya : Podocnemididae