Vasıf Çınar

Hüseyin Vasıf Çınar (1896, Kandiye - 2 Haziran 1935, Moskova), Türk öğretmen, gazeteci, siyasetçi ve diplomattır.
Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Türklerin direnişine destek olmuş bir milletvekili ve devlet adamıdır. İki kez Milli Eğitim Bakanlığı yapmış ve Tevhid-i Tedrisat Kanununun uygulayıcısı olmuştur. Prag, Paris ve Moskova büyükelçiliği görevlerinde bulunmuştur. Altay Spor Kulübünün kurucularındandır. Milletvekili Esat Çınar'ın kardeşidir. Eski Hazine müsteşarı ve Tekirdağ milletvekili Faik Öztrak'ın annesinin dayısıdır.
Yaşamı
1896 yılında Kandiyede dünyaya geldi. Bedirhanilerden Kaymakam Abdullah Hulusi Bey'in oğludur. Lise öğrenimini 1910 yılında İzmir İdadisi'nde (Lise) tamamladı. Yükseköğrenim için İstanbula gitti ve İstanbul Hukuk Mektebinde okudu. Savaş nedeniyle yarım kalan hukuk öğrenimini İzmirin işgalinden az önce yeniden İstanbula gelerek 1916da tamamladı.
Mustafa Necati Bey ile birlikte 1915 yılında kurdukları Özel Şark Mektebi İdadisi'nde yöneticilik ve tarih öğretmenliği yaparak meslek yaşamına başladı. Burada 3 yıl görev yaptı. Lisede spor yapmaya teşvik ettiği gençlerle Altay Spor Kulübünün kurulmasına önayak oldu. İzmir Türk Ocağının aktif bir üyesi oldu.
İzmir'in Yunanlar tarafından işgali sırasında Mustafa Necati Bey ile beraber işgalin önlenmesi ve direniş örgütlenmesi için çalıştı; İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti'ni kurucuları arasında yer aldı; işgal üzerine kardeşi Mehmet Esat ile birlikte Balıkesire gitti ve Balıkesir Kuva-yi Milliyesine katıldı. II. Balıkesir Kongresi'nden itibaren toplanan kongrelere "İzmir Türk Ocağı Delegesi" olarak katıldı.
İzmire Doğru gazetesi
Hüseyin Vasıf Beyin Milli Mücadeleye verdiği desteğin en önemlisi, Balıkesirde bulunduğu dönemde İzmire Doğru gazetesini çıkarmasıdır. Milli Mücadele basınında seçkin bir yeri olan İzmire Doğru gazetesinin sahibi olan Hüseyin Vasıf, burada ateşli makaleler yazdı. Ulusal Kurtuluş Hareketinin Destekçisi ve Yürütücüsüdür alt başlığı ile çıkan gazeten yazı işleri müdürü kardeşi Mehmet Esat, başyazarı arkadaşı Mustafa Necati idi. Yayına başladığı 16 Kasım 1919dan itibaren haftada iki gün, Ocak 1920den sonra haftada üç gün çıkan gazete, 74 sayı boyunca yayın hayatına devam etti.
Balıkesirin işgali üzerine gazetenin yayını sona ermesinin ardından Hüseyin Vasıf şehirden ayrıldı; Maarif Vekaleti Özel Kalem Müdürlüğüne atandı. İzmir, Yunan işgalinden kurtulduktan sonra İzmir Maarif Müdürlüğü'ne atandı (1922).
Siyasi yaşamı
Hüseyin Vasıf Bey, İzmir Maarif Müdürü iken TBMM 2. dönem milletvekilliği için seçimlere katıldı ve 1923 yılında Saruhan milletvekili olarak meclise girdi. Cumhuriyetin ilanı ve hilafetin kaldırılması tartışmalarında parlamentoda etkili bir milletvekili oldu. Mecliste saltanat ve cumhuriyet tartışmalarının geride bırakılmasının ardından İstiklal Mahkemeleri içinde yer aldı. İstiklal Mahkemesi savcısı olarak görev yaptı.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu
Hüseyin Vasıf Bey, öğretimde mektep-medrese ikiliğini ortadan kaldırmak üzere öğretimin birleştirilmesi kanunu (Tevhid-i Tedrisat) için 50 arkadaşı ile birlikte önerge verdi. 3 Mart 1924te teklifin kabul edilmesinden 3 gün sonra Milli Eğitim Bakanı olarak atandı. 8 aylık bakanlığı sırasında Tevhid-i tedrisatı uygulamaya geçirdi; medreseler kapatıldı, okullar laikleştirildi, öğretmen okullarının sayısının arttırılmasına başlandı, yabancı uzmanlar getirtilip eğitimin planlanlanması konusu ele alındı. Özellikle dünyanın en büyük eğitimcisi sayılan John Dewey çağrılmış ve bir rapor hazırlatılmıştı. Yaptığı radikal uygulamalar tutucu çevrelerin eleştirilerine neden olunca 21 Kasım 1924 tarihinde bakanlıktan istifa etti.
Diplomatlık yılları
Hüseyin Vasıf Bey, Milli Eğitim Bakanlığının istifasından sonra Dışişleri Bakanlığı kadrosuna girerek 3 yılda 3 büyük kente elçilik ve büyükelçilik yaptı.
16 Haziran 1925 günü Prag Elçisi olarak atandı. Türkiye Cumhuriyetinin Çekoslovakyadaki ilk elçisi oldu.
2 yıl Pragda görev yaptıktan sonra 11 Aralık 1927de Budapeşte Elçisi olarak atandı, bir yıl bu görevde kaldı.
3 Kasım 1928 günü Moskova Büyükelçisi olarak atandı ancak bu görevde sadece 3 ay kalabildi. Milli Eğitim Bakanlığı yapmakta olan yakın arkadaşı Mustafa Necati Beyin ani ölümü üzerine boşalan İzmir milletvekilliğine seçildi ve ikinci kez milli eğitim bakanı olarak atandı.
Hüseyin Vasıf Bey, 1932 yılında Milli Eğitim Bakanlığından tekrar ayrılıp dışişleri bünyesinde çalışmaya başladı; bakanlık tarafından İtalya Büyükelçisi olarak görevlendirildi. 28 Mayıs 1931de başladığı Romadaki görevinden Moskovaya atanması nedeniyle ayrıldı. 10 Eylül 1934 günü Moskovadaki görevine başladı. Bu göreve ek olarak Litvanya yanında Türkiyeyi ortaelçi olarak temsil etti.
Soyadı Kanunu çıktığında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, "Çınar gibi dallı budaklı bir aileye mensup olmasından ötürü" kendisine Çınar soyadını verdi. Ani bir hastalık sonucu 2 Haziran 1935 günü Moskova'da hayatını kaybetti, cenazesi Ankaraya getirilerek Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.