turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
832

832 (DCCCXXXII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.
Olaylar
Külüg Beg, Uygur Kağanı oldu.
Bizans-Arap savaşları: Bizans kalesi Loulon (modern Türkiye) Abbasiler tarafından ele geçirildi. Garnizon, uzun bir kuşatmadan sonra Halife Memun'a teslim oldu.
Doğumlar
Guanxiu, Çinli keşiş ve şair (ö. 912)
Ölümler
24 Mart - Wulfred, Canterbury başpiskoposu
30 Ağustos - Cui Qun, Çin hükümdarı (d. 772)
835

Olaylar
Maride Kalesi'nin yapımı tamamlandı.
Doğumlar
Eylül - Ahmed bin Tolun, Tolunoğlu Hükümdarı (ö. 884)
tarihi bilinmeyen
II. Lothar, Lotharingiya Kralı (ö. 869)
Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (ö. 884)
Ölümler
25 Kasım - Muhammed el-Cevad, Şiiliğin bir fırkası olan İsnaaşeriyyenin dokuzuncu imamı (d. 811)
tarihi bilinmeyen
Kūkai, Japon Budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (d. 774)
838

Olaylar
22 Temmuz - Dazimon Muharebesi: Halife El-Mu'tasim, Orta Anadolu'nun iki büyük Bizans kale şehrini (Ancyra ve Amorium) hedef alarak Bizans İmparatorluğu'na karşı büyük bir sefer başlattı. Tarsus'ta iki ana kuvvete bölünmüş geniş bir orduyu (80.000 kişilik) seferber eder. El-Afşin komutasındaki kuzey kuvveti, şehrin emiri Umar al-Aqta'nın güçleriyle birleşerek Melitene bölgesinden Ermeni Teması'nı işgal eder. El-Mu'tasım komutasındaki güneydeki ana kuvvet, Kilikya Kapılarını geçerek Kapadokya'ya girer. İmparator Theophilos, Abbasilere saldırır ve 3.000 zayiat verir, ancak daha sonra 10.000 Türk atlı okçusunun karşı saldırısıyla ağır bir yenilgiye uğrar. Theophilos ve muhafızları kuşatılır ve zar zor yarıp kaçmayı başarır.
Doğumlar
Ölümler
Babek Hürremi, Fars kökenli komutan (d. 795 / 798)
839

Olaylar
Doğumlar
13 Haziran - III. Charles, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru (ö. 888)
tarihi bilinmeyen
Ebu Cafer Taberi, din ve tarih bilgini (ö. 923)
Ölümler
Egbert, Wessex kralı (d. 771 / 775)
İbrahim bin el-Mehdi, Abbasi halifesi (d. 779)
Külüg Beg, Uygur Kağanı
840

Olaylar
Uygur Devleti, Kırgız Devleti tarafından ele geçirildi.
Karahanlı Devleti kuruldu.
Doğumlar
19 Ocak - III. Mihail, Amorian (Phrygian) hanedanının üçüncü ve son üyesi olarak Bizans imparatoru (ö. 867)
tarihi bilinmeyen
Eudokia İngerina, Bizans İmparatoriçesi (ö. 882)
Ölümler
11 Haziran - İmparator Junna, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 53. imparatoru (d. 785)
20 Haziran - I. Ludwig, 781'den itibaren Akitanya kralı ve ortak Kutsal Roma İmparatoru, 813'den itibaren babası Şarlman ile Frank kralı (d. 778)
tarihi bilinmeyen
Muhammed et-Taki, Şii inancına göre dokuzuncu imam (d. 813 / 814)
842

Olaylar
Doğumlar
I. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci Venedik Dükü (ö. 887)
Ölümler
20 Ocak - Theofilos, Bizans imparatoru (d. 813)
24 Ağustos - İmparator Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 52. imparatoru (d. 786)
tarihi bilinmeyen
Mutasım, Abbasi halifesi (d. 794)
844

Olaylar
Doğumlar
Flandralı Judith, İngiliz Krallarından Ethelwulf'un karısı (ö. 870)
Hasan el-Utruş, Şii imam (ö. 917)
Mutemid, Abbasi halifesi (ö. 892)
Ölümler
11 Ocak - I. Mihail, Bizans imparatoru (d. y. 770)
tarihi bilinmeyen
Abdullah Bin Tahir, Abbasiler devlet adamı ve kumandan (ö. 798)
845

Olaylar
6 Mart - Amorion'un 42 Şehidi, dinlerini değiştirmeyi kabul etmedikleri için Dicle kıyısında kafaları kesilerek öldürüldü.
Doğumlar
1 Ağustos - Sugawara no Michizane, Heian dönemi Japon bilgin, şair ve siyasetçi (ö. 903)
Ölümler
Ebu Said Gürgani, Fars matematikçi ve astronom
İbn Sa'd, hadis, siyer, tarih ve neseb bilgini (d. 777)
İbrahim Nazzam, filozof ve teolog (d. 775)
847

Olaylar
10 Nisan - Dördüncü San Leo, İkinci Sergius'un yerine papa oldu.
24 Kasım - 847 Şam depremi: Suriye'de Şam ve çevresinde meydana gelen depremde tahmini 70.000 kişi öldü.
Bari Emirliği kuruldu (dağılışı 871).
Doğumlar
Mutez, Abbasi halife (d. 869)
Ölümler
24 Ocak - II. Sergius, papa
tarihi bilinmeyen
I. Methodios, Rum Ortodoks patriği
Vasik, Abbasi halifesi (d. 812)
849

Olaylar
Doğumlar
Büyük Alfred, Wessex kralı (ö. 899)
İsmail bin Ahmed, Samani hükümdarı (ö. 907)
Ölümler
18 Ağustos - Walafrid Strabo, Alman keşiş ve din bilimci (d. 808)
tarihi bilinmeyen
İbn Ebu Şeybe, hadis, tefsir ve tarih bilgini (d. 776)
850

Olaylar
Japon İmparator Montoku, İmparator Ninmyō'dan tahtı devraldı.
Vikingler tarafından, Galler kıyılarına ilk kez saldırı düzenlendi.
Doğumlar
Ahmed bin Sehl el-Belhi, İranlı Müslüman coğrafyacı, matematikçi, hekim ve psikolog (ö. 934)
İmparator Seiwa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 56. imparatoru (ö. 878)
Ölümler
6 Mayıs - İmparator Ninmyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 54. imparatoru (d. 808)
tarihi bilinmeyen
Harizmi, matematik, gökbilim, coğrafya ve algoritma alanlarında çalışmış Fars bilim insanı (d. 780)
855

Olaylar
17 Temmuz - Papa III. Benedict, Papa IV. Leo'dan görevi devraldı.
Doğumlar
Ölümler
17 Temmuz - IV. Leo, papa (d. 790)
29 Eylül - I. Lothar, Bavyera kralı (d. 795)
20 Kasım - Theoktistos, kıdemli Bizans yetkilisi ve III. Mihail'ın 842867 arası hükümdar naibi
tarihi bilinmeyen
Ahmed bin Hanbel, Hanbeli mezhebinin öncüsü (d. 780)
858

Olaylar
Doğumlar
Battani, Arap astronom, astrolog ve matematikçi (ö. 929)
Hallac-ı Mansur, spiritüalist yazar ve mistik şair (ö. 922)
Rudeki, Fars şair (ö. y. 941)
Ölümler
7 Ekim - İmparator Montoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 55. imparatoru (d. 826)
tarihi bilinmeyen
Æthelwulf, Wessex kralı (d. 795)
Herdem Yeşil Parti

Herdem Yeşil Parti (Yaprak Dökmeyen Parti), 1852de Adolf Anderssen ve Jean Dufresne arasında oynanmış ünlü satranç oyunudur.
Adolf Anderssen zamanın en kuvvetli oyuncularından olup, ilk uluslararası turnuva olan, 1851 Londra turnuvasını kazandıktan sonra, birçokları tarafından Dünya Satranç Şampiyonu olarak kabul edilmişti. Jean Dufresne ise popüler satranç kitapları yazan, Anderssen kadar olmasa da hatırı sayılır satranç ustalarındandı.
Bu oyun, Ölümsüz Parti gibi dostça oynanmış bir oyundu. Bu partinin isim babası olan Wilhelm Steinitz, daha sonra bu parti için şu sözleri söylemişti: Herdem Yeşil parti, Anderssenin defne yapraklarından yapılmış Tacıydı..
Adolf Anderssen - Jean Dufresne
1. e4 e5 2. Af3 Ac6 3. Fc4 Fc5 4. b4
Bu açılış 1800lerde popüler olan ve günümüzde de ara sıra oynannan Evans Gambitidir. Beyaz gelişim avantajı için bir piyon feda ediyor.
4... Fxb4 5. c3 Fa5 6. d4 exd4 7. O-O d3?! (Diyagram)
Bu iyi bir karşılık olarak kabul edilemez; burada dxc3 veya d6 yapılabilirdi.
8. Vb3!?
Bu hamle ile derhal f7 piyonuna saldırıyor, fakat Burgess burada Ke1i öneriyor.
8... Vf6 9. e5 Vg6
Beyazın e5 piyonu alınamaz; eğer 9... Axe5, sonra 10. Ke1 d6 11. Vb5+, Şaha ve File çatal atarak bir alet kazanır.
10. Ke1! (diyagram) Age7 11. Fa3 b5?!
Pozisyonunu korumak yerine, siyah Vezir Kalesini tempo sayesinde etkinleştirmek için, bir feda ile karşılık veriyor. Burgess burada b piyonunun ilerlemesine izin vermek yerine tempo ile 11... a6 önermektedir.
12. Vxb5 Kb8 13. Va4 Fb6
Siyah burada O-O oynayamaz, çünkü 14. Fxe7 ile bir alet kazanır c6'daki At hem e7deki Atı hem de a5te Fili aynı anda koruyamaz.
14. Abd2 Fb7 15. Ae4 Vf5? 16. Fxd3 Vh5 17. Af6+!?
Bu güzel bir fedadır, her ne kadar Burgess 17. Ag3 Vh6 18. Fc1 Ve6 19. Fc4 ile basitçe alet kazanmayı önerse de.
17... gxf6 18. exf6 Kg8 19. Kad1! Vxf3
Siyah Vezir alınamaz, çünkü g8deki Kale, g2deki piyonu açmaza almıştır. (Diyagrama bakınız)
20. Kxe7+! Axe7? 21. Vxd7+!! Şxd7 22. Ff5+
Çifte şahlar tehlikeli çünkü Şahı oynamaya zorluyor. Sadece tehlikeli değil sonuca götüren.
22... Şe8 23. Fd7+ Şf8 24. Fxe7# 1-0
Savielly Tartakover demişti ki, "Bu kombinezonun satranç oyunu literatüründe bir eşi daha yoktur.
866

Olaylar
Doğumlar
19 Eylül
VI. Leon, Bizans İmparatoru (ö. 912)
Aleksandros, Bizans İmparatoru (ö. 913)
tarihi bilinmeyen
I. Robert, Fransa Kralı (ö. 923)
Ölümler
21 Nisan - Bardas, Bizans soylusu ve yüksek dereceli bakan
tarihi bilinmeyen
Müstain, Abbasi halifesi (d. 836)
867

Olaylar
Doğumlar
10 Haziran - İmparator Uda, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 59. imparatoru (ö. 931)
Kasım - I. Stefanos, Rum Ortodoks patriği (ö. 893)
Ölümler
21 Mart - Ælla, İngiltere'deki Anglosakson Northumbria kralı
23-24 Eylül - III. Mihail, Amorian (Phrygian) hanedanının üçüncü ve son üyesi olarak Bizans imparatoru (d. 840)
13 Kasım - I. Nicolaus, papa (d. y. 800)
tarihi bilinmeyen
Lazaros Zografos, Bizanslı keşiş ve ressam
868

Olaylar
11 Mayıs - Çince Elmas Sutra, dünyada bilinen en eski kalıp baskı kitap.
Portekiz Kontluğu kuruldu.
Ahmed bin Tolun, Mısır'da Tolunoğulları Türk Devletini kurdu.
Tunus'un Aglebiler sülalesi Malta'yı aldı.
Doğumlar
Choe Eon-wui - Koreli sivil bakan ve hattat
Şiilerin 12. ve son imamı olan Mehdi el-Muntazzar
Ölümler
Ali el-Hadi, 12 İmam'ın onuncusu (d. 829)
869

Olaylar
5 Ekim - Dördüncü Konstantinopolis Konsili başladı.
Doğumlar
2 Ocak - İmparator Yōzei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 57. imparatoru (ö. 949)
30 Temmuz - Muhammed Mehdi, Şii imam
Ölümler
14 Şubat - Aziz Kiril, Hristiyan misyoner (d. 826)
Temmuz/Ağustos - Mutez, Abbasi halife (d. 847)
8 Ağustos - II. Lothar, Lotharingiya Kralı (d. 835)
31 Ağustos - İmam Buhari, Buharalı Fars muhaddis (d. 810)
6 Ekim - Orléanslı Ermentrude, Dazlak Karl ile evliliği sayesinde Frank Kraliçesi (d. 823)
870

Olaylar
Abbasi halifesi Mühtedi'nin ölmesi sonucunda Mutemid yeni halife oldu.
Doğumlar
I. Romanos, tahtı damadı VII. Konstantinos'la paylaşan ve gerçek iktidarı elinde tutan Bizans imparatoru (ö. 948)
Farabi, ünlü filozof ve bilim insanı, aynı zamanda gök bilimci, mantıkçı ve müzisyen (ö. 950 / 951)
Ölümler
21 Haziran - Mühtedi, Abbasi halifesi
tarihi bilinmeyen
Fergani, Türk Müslüman astronom (d. 800 / 805)
Flandralı Judith, İngiliz Krallarından Ethelwulf'un karısı (d. 844)
872

Olaylar
Doğumlar
II. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti'ne "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 13'uncu dük (ö. 939)
Ki no Tsurayuki, Heian döneminde yaşamış bir Japon şair, hattat ve yazar (ö. 945)
Yelü Abaoji, Çin'in Liao Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 926)
Ölümler
II. Hadrianus, papa (d. 792)
873

Olaylar
Tahiriler hanedanı sona erdi (kuruluşu 821).
Doğumlar
31 Temmuz - Ubeydullah el-Mehdi, Fatımiler Devleti'nin kurucusu ve ilk İsmaili imamı (ö. 934)
tarihi bilinmeyen
Ebü'l Hasan Eş'ari, Eşarilik itikadi mezhebinin kurucusu (ö. 935)
Ölümler
Huneyn bin İshak, Abbasi döneminde yaşamış ünlü bir mütercim ve hekim (d. 810)
İvar Ragnarsson, yarı efsanevi Dublin kralı ve ünlü Viking savaşçısı Ragnar Lodbrok'un oğlu
Kindi, felsefe, tıp, matematik astronomi, ilahiyat, psikoloji, fizik, kimya ve müziğe kadar pek çok bilim dalında eser yazan Arap bilim insanı (d. 801)
877

Olaylar
Doğumlar
31 Ocak - Goryeolu Taejo, Kore'de hüküm süren Goryeo Hanedanlığı'nın kurucusu (ö. 943)
Ölümler
6 Ekim - Dazlak Karl, Kutsal Roma imparatoru, Frank kralı (d. 823)
tarihi bilinmeyen
I. İgnatius, Konstantinopolis Patriği (d. 797)
Johannes Scottus Erigena, İrlandalı Orta Çağ düşünürü (d. 815)
878

Olaylar
Doğumlar
Bardas Fokas, Bizans generali ve İmparator II. Nikiforos Fokas'ın ve kouropalates Genç Leo Fokas'ın babası (ö. 968)
Ölümler
31 Aralık - İmparator Seiwa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 56. imparatoru (d. 850)
tarihi bilinmeyen
Ahmed bin Musa, matematik ve astronomi alanında eserler veren müslüman alim (d. 803)
Gölevez

Gölevez (Colocasia esculenta), yılanyastığıgiller (Araceae) familyasından bolca potasyum içeren bir bitki. Taro veya kolokas olarak da bilinir.
Dağılımı
Asya'nın güney doğusundan Afrika kıtasına ve Pasifik adalarına kadar üretimi yayılmıştır. Gölevez; Asya, Afrika, Orta Amerika ve Pasifik adalarında yaşayan 400-500 milyon insanın temel gıda kaynağıdır. Türkiye'de Antalya'nın Alanya ve Gazipaşa, Mersin'in Bozyazı, Anamur ilçeleri ve civarında yetişir.
Üretimi
Dünya üzerinde 43 devlette yaygın olarak üretilen gölevezin Dünya üretimi 5.695.000 ton olup Türkiye üretimi ise 1000 tondur. Üretimin % 60'ı Afrika'da, % 32'si Asya'da ve % 8'i ise Pasifik adalarındadır. Bu ülkelerde özel kabuk soyma, kurutma, öğütme, dilimleme, parçalama, presleme ve yıkama makineleri mevcuttur.
Bileşimi
Gölevez yaprakları vitamin ve mineraller açısından zengindir. Tiamin, riboflavin, demir, fosfor, çinko, vitamin B6, vitamin C, niasin, potasyum, bakır ve mangan açısından zengindir. Yumruları yüksek oranda nişasta ve lif içerir. Yumrularda veya yapraklarda oksalik asit bulunabilir. Bu yüzden bitki kesinlikle pişirmeden yenilmemelidir, oksalat iyonu sindirim sisteminde yüksek oranda tahrişe neden olabilir. Oksalat iyonu alımından kaynaklanabilecek riskleri elimine etmek için bitkinin kalsiyum içeren gıdalarla tüketilmesi de önerilmektedir. Kalsiyum oksalatla reaksiyona girerek suda çözünmez olan kalsiyum oksalatı oluşturur.
Yetiştirilmesi
Gölevez yarı gölgeli veya güneşli yerlerde yetişen tropikal bir bitkidir. Suyu cok sever. Çogalması ana yumrulardan ayrılarak alınan yavru yumrularla olur. Yavru yumrular 1015 cm derine ve 6070 cm aralıklarla ekilir. Boyları 1.5- 2 metreye kadar çıkar.
Nisan ayında dikim yapılıp, 7-8 ay sonra aralık ayında hasat edilmeye başlanıp hasadı kış boyunca devametmektedir.
Bitki, süs bitkisi olarak da kullanılmaktadır.
Kullanımı
Gölevez yumrusunu damak zevkine uygun sunmak için özel pişirme metodları geliştirilmiştir; sınırlı haşlama, kurutma, kızartma, öğütme, rendeleme, fırınlama. Gölevez kuru fasulye ve nohut yemekleri gibi isteğe bağlı olarak et ile haşlanarak yemeği yapılmaktadır. Yumrudan suda pişme esnasında bamyadaki gibi musilaj madde salgılanmaktadır. Bunu önlemek için pişirme esnasında limon sıkılması gerekir.
Gölevezin diğer değerlendirilme şekilleri;
Tropik ve subtropik ülkelerde gölevez yumrusu; konserve, un, cips, şehriye ve dondurulmuş gıda olarak değerlendirilmektedir.
Fırınlanarak ve haşlanarak mantı ve börek yapılıp Hindistan cevizi ile tüketilmektedir.
Kurutulup öğütülmüş ince tozu; ekmek, pasta, mama ve makarnalarda katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.
Gölevez nişastası, plastik ve kozmetik endüstrisinde kullanılmaktadır.
Gölevez yumrusu %10 müsilaj içerir. Gölevez zamkı(müsilaj) diyet ürünlerine katılmaktadır.
Yaprak saplarından Vietnam çorbası yapılmaktadır.
Gölevez yaprakları sarma ve çorba olarak değerlendirilmektedir.
Yumru haşlanarak sebze yemekleri yapılabilmektedir.
Taro kökleri ve yaprakları güzel bir tada sahiptir. Yaprakları lahana tadında iken pişirilebilir.
881

Yıl 881 (DCCCLXXXI) Jülyen Takvimine göre Pazar günü ile başlayan artık olmayan bir yıldı
Olaylar
Yere göre
Avrupa
12 Şubat - Alman Louis'in üçüncü oğlu olan Kral Şişman Charles, Roma'da Papa VIII. John tarafından Kutsal Roma İmparatoru olarak taç giydi
3 Ağustos - Saucourt-en-Vimeu Muharebesi: Batı Frank kralları Louis III ve kardeşi Carloman II, Viking akıncılarını (Abbeville yakınlarında) bozguna uğrattı.
Britanya
Conwy Savaşı: Gwynedd (Galler) Kralı Anarawd, Mercia ordularına bir intikam saldırısı başlatır ve onları Conwy Nehri'nde yener.
Anarawd ve kardeşleri Cadell ve Merfyn, Powys ve Seisyllwg'deki direnişi bastırmak için kapsamlı askeri kampanyalar başlattılar (yaklaşık tarih).
Arap İmparatorluğu
Zanj İsyanı: Abbasi generali Al-Muwaffaq, üssünü Dicle Nehri'nin karşı yakasında kullanarak Zenc'in başkenti Muhtara'yı kuşatıyor.
Asya
Kumtaşından yapılmış ilk Tapınak Dağı olan Bakong, Angkor'da ]Kmer İmparatorluğu'nun (modern Kamboçya) yöneticileri tarafından inşa edilmiştir.
881 Akka Depremi: Akka yakınlarında meydana geldi. İskenderiye'nin de aynı depremden etkilendiği bildirildi.
Konuya göre
Din
Aziz Sesilya Kilisesi (Cäcilienkirche) kadınlar için bir kolej olarak kurulmuştur. Şu anda Köln'deki Schnütgen Müzesi'nde muhafaza edilmektedir.
Doğumlar
Conrad I, Doğu Frank Krallığı'nın kralı (yaklaşık tarih)
Hugh of Arles, İtalya ve Aşağı Burgonya kralı (veya 880 de olabilir)
Liu Churang, Çinli general (ö. 943)
Ölümler
7 Aralık - Anspert, Milano başpiskoposu
Bárid mac Ímair, Dublin kralı
Cui Hang, Tang Hanedanlığı'nın şansölyesi
David I, İberya Prensi (Gürcistan)
Gabriel, Kakheti Prensi (Gürcistan)
Guaifer, Benevento Dükü
John I, Frank Başrahip (yaklaşık tarih)
Liu Ye, Tang Hanedanlığı'nın Şansölyesi
Lu Guimeng, Çinli şair
Odo I, Beauvais piskoposu
Orso I, Venedik doge'u
Razi Abdullah, Onuncu Müslüman ve Şii İmam
Zhang Zhifang, Çinli general
884

Olaylar
Doğumlar
Ölümler
6 Ocak - Hasan bin Zeyd, Taberistan'daki Alaviler Zeydi Hanedanlığı'nın kurucusu
Mart - Ahmed bin Tolun, Tolunoğlu Hükümdarı (d. 835)
13 Temmuz - Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (d. 835)
tarihi bilinmeyen
Davud ez-Zahiri, İslam'daki fıkıh mezheplerinden olan Zahiri mezhebinin kurucusu (d. 817)
887

Olaylar
Doğumlar
Ölümler
26 Ağustos - İmparator Kōkō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 58. imparatoru (d. 830)
tarihi bilinmeyen
I. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci Venedik Dükü (d. 842)
İbn Mace, İranlı hadis bilgini ve düşünür (d. 824)
896

Olaylar
Bizans-Bulgar Savaşı sona erdi.
Doğumlar
El-Mesudi, Arap tarihçi, coğrafyacı ve gezgin (ö. 956)
Ölümler
4 Nisan - Formosus, papa (d. 816)
24 Temmuz - Ebu Hanife Dineveri, astronomi, botanik, metalürji, coğrafya, matematik ve tarih gibi çok çeşitli alanlarda çalışmalarda bulunmuş bilim insanı (d. 820)
898

898 yılı Jülyen takviminin Pazar günü başlayan ortak yılıdır.
Olaylar
Macar ordu başkanı Álmos Kiev'i kuşattı.
Macaristanın Székesfehérvár şehrinde Macar kabileleri bulundu.
Bologna, İtalyan Krallığının oldu.
Kral Odo Fransa'nın Batısında öldü ve tahta oturmak isteyen rakibi Charles the Simple başarılı oldu.
Doğumlar
Ölümler
Ahmad ibn Isa al-Shaybani
Lambert II of Spoleto, İtalya kralı, Kutsal Roma İmparatoru
Odo, Fransa kralı
901

Olaylar
Doğumlar
Ölümler
1 Şubat - II. Antonios, Rum Ortodoks patriği
18 Şubat - Sabit bin Kurre, Arap matematikçi ve gökbilimci (d. 821)
12 Nisan - Eudokia Baiana, Bizans İmparatoru VI. Leon'un üçüncü karısı
10 Kasım - Parisli Adelaide, Batı Fransa Krallığı'nın kralı Kekeme Louis'in ikinci eşi (d. 850 / 853)
907

Olaylar
4 Haziran - Çin'de Tang Hanedanı sona erdi.
Rus-Bizans Savaşı gerçekleşti.
Bizans-Rus Antlaşması yapıldı.
Bavyera Dükalığı kuruldu (dağılışı 1623).
Doğumlar
Razi, Abbasi halifesi (ö. 940)
Ölümler
2 Mayıs - I. Boris, Tuna Bulgar Devleti'nin ve Ön Bulgarların ilk Hristiyan hanı
24 Kasım - İsmail bin Ahmed, 892-907 arasında Samani hükümdarı (d. 849).
tarihi bilinmeyen
Árpád, Macar prensi (d. y. 845)
912

Olaylar
Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 837 ; sonraki : 989).
Doğumlar
23 Kasım - I. Otto, Kutsal Roma imparatoru (ö. 973)
tarihi bilinmeyen
II. Nikiforos, Bizans imparatoru (ö. 969)
Ölümler
11 Mayıs - VI. Leon, Bizans İmparatoru (d. 866)
tarihi bilinmeyen
Abdullah bin Muhammed, Endülüs Emevi Devleti hükümdarı
Ahmed ibn Yusuf, Mısırlı matematikçi
İbn Hurdazbih, günümüze kadar ulaşan Kitabü'l-mesalik vel-memalik'in yazarı, Fars coğrafyacı (d. 820)
Oleg, Novgorod knezi, Kiev knezi
917

Olaylar
20 Ağustos - Achelous Muharebesi gerçekleşti.
Katasyrtai Muharebesi gerçekleşti.
Doğumlar
Theophylactus, Konstantinopolis Patriği
Ölümler
5 Ağustos - I. Efthimios, Konstantinopolis Patriği (d. y. 834)
20 Ağustos - Konstantinos Lips, Bizanslı aristokrat ve amiral
tarihi bilinmeyen
Hasan el-Utruş, Şii imam (d. 844)
919

919 (CMXIX) cuma günü başlayan bir yıldır.
Olaylar
25 Mart - Bizanslı amiral I. Romanos, Konstantinopolis'teki Bukoleon Sarayı'nı ele geçirdi.
Doğumlar
I. García Sánchez, Pamplona kralı (ö. 970)
Ölümler
28 Ocak - Zhou Dewei, Çinli general
Mara Takla Haymanot, Etiyopya hükümdarı
922

Olaylar
Haziran - Konstantinopolis Muharebesi gerçekleşti.
Doğumlar
Liutprando di Cremona, Lombardiyalı tarihçi, yazar ve rahip (ö. 972)
Satuk Buğra Han, Karahanlılar Hükümdarı (ö. 955)
Ölümler
20 Şubat - Theodora, I. Romanos'un eşi
26 Mart - Hallac-ı Mansur, spiritüalist yazar ve mistik şair (ö. 922)
tarihi bilinmeyen
Aleksios Mosele, Bizanslı amiral
Fortún Garcés, Pamplona kralı
923

Olaylar
Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
7 Eylül - İmparator Suzaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 61. imparatoru (ö. 952)
Ekim
Kasım
Aralık
tarihi bilinmeyen
Eadred, İngiltere Kralı (ö. 955)
Ölümler
I. Robert, Fransa Kralı (d. 866)
Ebu Cafer Taberi, din ve tarih bilgini (d. 839)
İbn Huzeyme, Sahih ibn Huzeyme ile tanınan, önde gelen Müslüman Hadis ve Şafii mezhebi fıkıh alimi (d. 837)
925

Olaylar
Doğumlar
I. İoannis, Bizans imparatoru (ö. 976)
Gwangjong, Goryeo Krallığı'nın dördüncü kralı (ö. 975)
Ölümler
10 Aralık - I. Sanço, orta çağ Pamplona kralı (d. y. 860)
tarihi bilinmeyen
Nikolaos Mistikos, Konstantinopolis Patriği (d. 852)
Razi, Fars simyacı, kimyager, hekim ve filozof (d. 865)
926

Olaylar
Kore krallıklarından biri olan Balhae krallığı yıkıldı.
Doğumlar
14 Temmuz - İmparator Murakami, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 62. imparatoru (ö. 967)
Ölümler
6 Eylül - Yelü Abaoji, Çin'in Liao Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 872)
tarihi bilinmeyen
İbni Asem el-Kufi, Arap tarihçi
927

Olaylar
İngiltere Krallığı kuruldu (dağılışı 1707).
Doğumlar
21 Mart - İmparator Taizu, Çin'in Song Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 976)
Ölümler
27 Mayıs - I. Simeon - Birinci Bulgaristan İmparatorluğu çarı
tarihi bilinmeyen
İbnü'd-Dahhak, İslam'ı terk edip Hristiyanlığa geçen ve Bizans İmparatoru I. Romanos'un hizmetine giren bir Kürt şefi
931

Olaylar
Doğumlar
26 Eylül - Muiz, Fatımi halifesi (ö. 975)
Ölümler
3 Eylül - İmparator Uda, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 59. imparatoru (d. 867)
tarihi bilinmeyen
Hristoforos, I. Romanos'un oğlu, ortak imparator
İbni Meserre, Endülüslü Arap filozof (d. 883)
932

Olaylar
Karahanlılar, İslamiyet'i devlet dini olarak kabul etti.
Endülüs Emevi Devleti hükümdarı III. Abdurrahman, uzun bir kuşatma sonucunda İspanya'da Tuleytule'yi ele geçirdi.
Bizanslılar ile Peçenekler arasında yapılan Velender meydan savaşında Peçenekler Bizanslıları yenilgiye uğrattı ve Velender Kalesi ve şehrini ele geçirdi.
Doğumlar
Tai, Abbasi halifesi (ö. 1001)
Ölümler
Hakim et-Tirmizi, Fars hadis bilgini ve sufi
Muktedir, Abbasi halifesi (d. 895)
934

Olaylar
İngiltere Kralı Athelstan, İskoçya'ya saldırdı.
Doğumlar
Ölümler
3 Mart - Ubeydullah el-Mehdi, Fatımiler Devleti'nin kurucusu ve ilk İsmaili imamı (d. 873)
tarihi bilinmeyen
Ahmed bin Sehl el-Belhi, İranlı Müslüman coğrafyacı, matematikçi, hekim ve psikolog (d. 850)
Melias, Ermeni prensi, Bizans generali
939

Olaylar
Vietnam, "Đại Việt" adı altında, Çin'den bağımsızlık kazandı.
İngiliz kralı I. Edmund tahta geçti.
Araplar, Madrid'i León Krallığı'na teslim etti.
Doğumlar
20 Kasım - İmparator Taizong, Çin'in Song Hanedanı'nın ikinci imparatoru (ö. 997)
tarihi bilinmeyen
II. Romanos, Bizans imparatoru (ö. 963)
Hugh Capet, Capet Hanedanı mensubu ilk Fransa Kralı (ö. 996)
Ölümler
13 Temmuz - Papa VII. Leo
27 Ekim - Athelstan, İngiliz kralı
tarihi bilinmeyen
II. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti'ne "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 13'uncu dük (d. 872)
940

Olaylar
Doğumlar
10 Haziran - Ebu'l-Vefa el-Buzcani, İranlı matematikçi ve astronom (ö. 998)
tarihi bilinmeyen
Firdevsi, Fars şair (ö. 1020)
Kuhi, Müslüman Orta Çağ astronomi ve matematik bilgini (ö. 1000)
Ölümler
Gorm, Danimarka kralı (d. y. 860)
Razi, Abbasi halifesi (d. 907)
943

Olaylar
Doğumlar
Edgar, I. Edmund'un en küçük oğlu, İngiltere kralı (ö. 975)
Ölümler
23 Şubat - Vermandoislı II. Herbert, Fransız asilzade; Vermandois, Meaux ve Soissons kontu
4 Temmuz - Goryeolu Taejo (Wang Kon), Kore'de hüküm süren Goryeo Hanedanlığı'nın kurucusu (d. 877)
945

Olaylar
Büveyhoğlu Ahmed, Bağdat'ı ele geçirdi.
Doğumlar
I. Mieszko, Polonya kralı (ö. 992)
Ramiro Garcés, Pamplona prensi, ilk Viguera kralı (ö. 981)
Siczi, İran'lı müslüman astronom ve matematik bilgini (ö. 1020)
Ölümler
30 Haziran - Ki no Tsurayuki, Heian döneminde yaşamış bir Japon şair, hattat ve yazar (d. 872)
tarihi bilinmeyen
I. İgor, Kiev büyük knezi
İmam-ı Şibli, evliya (d. 861)