Luna programı

Luna programı (Rusça bir kelime olan "Luna"nın anlamı "Ay"dır), zaman zaman Lunik ya da Lunnik olarak telaffuz edilen, Sovyetler Birliği tarafından 1959'dan 1976'ya kadar Ay'a yollanan robotik uzay araçları programı. Bu program sayesinde Ay'daki; toprağın kimyasal yapısı, yer çekimi, sıcaklık ve radyasyon miktarı hakkında bilgiler elde edilmiştir. Proje kapsamında, toplamda 24 araç görev almıştır.
ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaklaşık 10 yıl süre Ay yarışını Temmuz 1969'da ABD, Apollo 11 ile kazanmıştı. Bundan sonra ABD uzay çalışmalarını biraz yavaşlatırken Sovyet Rusya uzay programlarını aksatmadan, hatta geliştirerek sürdürdü. SSCB'nin büyük programın bir bölümünü de 1959'da başlatan Luna programı oluşturuyordu. Bu programın bir öğesi olan Luna 16 adlı uzay aracı, 20 Eylül 1970'te aya indi. İndikten 26 saat sonra, uzay aracı, altındaki toprağı delmeye başladı. 35 cm derinden 101 gr. toprak örneği aldı. Toprağı sırtında getirdiği dönüş kapsülüne yerleştirdi. Kısa bir süre sonra kapsül kendi roketini ateşledi, Luna-16'dan ayrıldı ve Dünya'ya dönüş yolculuğuna başladı. 24 Eylül'de ay toprağı taşıyan kapsül paraşütle Kazakistan topraklarına iniş yaptı. SSCB, bu etkileyici girşimi aslında Apollo 11'in aya indiği gün, Luna 15 ile gerçekleştirmeyi planlamıştı. Böylece hem bütün dünyayı bir kez daha şaşırtacak hem de Amerikalılardan önce ay toprağını getireceklerdi. Ne var ki Luna 15, iniş sırasında Ay'daki dağlara çarparak parçalandı. Bu görev de 1,5 yıl sonra Luna 16'ya kaldı.
Görevler
Luna 1958A
Başlatma hatası, 23 Eylül 1958
Lunar impact attempt
Luna 1958B
Başlatma hatası, 11 Ekim 1958
Lunar impact attempt
Luna 1958C
Başlatma hatası, 4 Aralık 1958
Lunar impact attempt
Luna 1958D
Başlatma hatası, 17 Aralık 1958
Lunar impact attempt
Luna 1
2 Ocak 1959'da fırlatıld
Lunar (Impact) Flyby
Luna 1959A
Başlatma hatası, 18 Haziran 1959
Lunar impact attempt
Luna 2
12 Eylül 1959'da fırlatıldı
Lunar impact 14 Eylül 1959
Latitude 29.10 N, Longitude 0.00 - Palus Putredinis
Luna 3
4 Ekim 1959'da fırlatıldı
Lunar Flyby
Luna 1960A
Başlatma hatası, 15 Nisan 1960
Lunar flyby attempt
Luna 1960B
Başlatma hatası, 19 Nisan 1960
Lunar flyby attempt
Luna - Sputnik 25
4 Ocak 1963'te fırlatıldı (yörüngeden çıkamadı ve sadece bir gün sonra atmosfere geri döndü)
Soft landing attempt
Luna 1963B
Başlatma hatası, 3 Şubat 1963
Soft landing attempt
Luna 4
2 Nisan 1963'te fırlatıldı
Lunar Flyby (Soft landing attempt)
Luna 1964A
Başlatma hatası, 21 Mart 1964
Soft landing attempt
Luna 1964B
Başlatma hatası, 20 Nisan 1964
Soft landing attempt
Luna - Cosmos 60
12 Mart 1965'te fırlatıldı (yörüngeden çıkamadı ve sadece beş gün sonra atmosfere geri döndü)
Soft landing attempt
Luna 1965A
Başlatma hatası, 10 Nisan 1965
Soft landing attempt
Luna 5
9 Mayıs 1965'te fırlatıldı
Lunar impact (yumuşak iniş denemesi) - Bulutlar Denizi
Luna 6
8 Haziran 1965'te fırlatıldı
Attempted Lander - Missed Moon
Luna 7
4 Ekim 1965'te fırlatıldı
Lunar Impact - Oceanus Procellarum
Luna 8
3 Aralık 1965'te fırlatıldı
Lunar Impact - Fırtınalar Denizi
Luna 9
31 Ocak 1966'da fırlatıldı
3 Şubat 1966'da Ay'a iniş yaptı
Latitude 7.08 N, Longitude 295.63 E - Oceanus Procellarum
Luna - Cosmos 111
1 Mart 1966'da fırlatıldı (yörüngeden çıkamadı ve sadece iki gün sonra atmosfere geri döndü)
Lunar orbit attempt
Luna 10
31 Mart 1966'da fırlatıldı
Lunar Orbiter
Luna 1966A
Başlatma hatası, 30 Nisan 1966
Lunar Orbiter attempt
Luna 11
24 Ağustos 1966'da fırlatıldı
Lunar Orbiter
Luna 12
22 Ekim 1966'da fırlatıldı
Lunar Orbiter
Luna 13
21 Aralık 1966'da fırlatıldı
24 Aralık 1966'da Ay'a iniş yaptı
Latitude 18.87 N, 297.95 E - Oceanus Procellarum
Luna 1968A
Başlatma hatası, 7 Şubat 1968
Lunar Orbiter attempt
Luna 14
7 Nisan 1968'de fırlatıldı
Lunar Orbiter
Luna 1969A
Başlatma hatası, 19 Şubat 1969
Lunar Rover attempt
Luna 1969B
Başlatma hatası, 15 Nisan 1969
Lunar Sample Return attempt
Luna 1969C
Başlatma hatası, 14 Haziran 1969
Lunar Sample Return attempt
Luna 15
13 Haziran 1969'da fırlatıldı
Lunar Orbiter (attempted lander)
Luna - Cosmos 300
23 Eylül 1969'da fırlatıldı
Lunar Sample Return attempt (yörüngeden çıkamadı ve sadece dört gün sonra atmosfere geri döndü)
Luna - Cosmos 305
22 Ekim 1969'da fırlatıldı
Lunar Sample Return attempt (yörüngeden çıkamadı ve sadece iki gün sonra atmosfere geri döndü)
Luna 1970A
Başlatma hatası, 6 Şubat 1970
Lunar Sample Return attempt
Luna 1970B
Başlatma hatası, 19 Şubat 1970
Lunar Orbiter attempt
Luna 16
12 Eylül 1970'te fırlatıldı
20 Eylül 1970'te Ay'a iniş yaptı
Latitude 0.68 S, Longitude 56.30 E - Mare Fecunditatis
Lunar Sample Return to Earth 24 Eylül 1970
Luna 17/Lunokhod 1
10 Kasım 1970'te fırlatıldı
17 Kasım 1970'te Ay'a iniş yaptı
Latitude 38.28 N, Longitude 325.00 E - Mare Imbrium
Lunar Rover - Lunokhod 1
Luna 18
2 Eylül 1971'de fırlatıldı
Lunar Impact (Lunar Sample Return attempt)
Latitude 3.57 N, Longitude 50.50 E - Mare Fecunditatis
Luna 19
28 Eylül 1971'de fırlatıldı
Lunar Orbiter
Luna 20
14 Şubat 1972'de fırlatıldı
21 Şubat 1972'de Ay'a iniş yaptı
Latitude 3.57 N, Longitude 56.50 E - Mare Fecunditatis
Lunar Sample Return to Earth 25 Şubat 1972
Luna 21/Lunokhod 2
8 Ocak 1973'te fırlatıldı
Moon 15 Ocak 1973'te Ay'a iniş yaptı
Latitude 25.85 N, Longitude 30.45 E - LeMonnier Crater
Lunar Rover - Lunokhod 2
Luna 22
29 Mayıs 1974'te fırlatıldı
Lunar Orbiter
Luna 23
28 Ekim 1974'te fırlatıldı
Lunar Lander (Lunar Sample Return attempt) - Mare Crisium
Luna 1975A
16 Ekim 1975'te fırlatma başarısız oldu
Lunar Sample Return attempt - Mare Crisium
Luna 24
9 Ağustos 1976'da fırlatıldı
18 Ağustos 1976'da Ay'a iniş yaptı
Latitude 12.25 N, Longitude 62.20 E - Mare Crisium
Lunar Sample Return- Mare Crisium