Nicolaus Copernicus

Nikolas Kopernik (Asıl ismi Niklas Koppernigk, Lehçe: Mikolaj Kopernik; Almanca: Nikolaus Kopernikus; 19 Şubat 1473, Toruń - 24 Mayıs 1543, Frombork), Kraliyet Prusyası'na bağlı Ermland Derebeyliği'nde Katolik piskopos danışmanı, boş zamanlarında matematik, astronomi ve harita bilimi ile meşgul olan bilim insanı.
Nikolas Kopernik, "De revolutionibus orbium coelestium" (Göksel kürelerin devinimleri üzerine) başlığını taşıyan başyapıtında Güneş Sistemi'nin tarifini yapmış; gezegenlerin, Güneş'in merkezde olduğu sabit yörüngeler üzerinde hareket ettiğini kabul eden günmerkezlilik yasasını savunmuştur. 1543 yılında Kopernik'in ölümünden kısa bir süre önce yayımlanan bu kitap, "Kopernik Günmerkezliliği" denilen astronomik modelin başlangıcını oluşturur ve modern astronomik ve bilimsel gelişmelerin başlangıç noktası olarak gösterilerek bilim tarihinde bir dönüm noktası teşkil etmektedir.
Hayatı
Kopernik, 1466 yılından beri Lehistan Krallığı'nda bir bölge olan Kraliyet Prusyası'nda doğmuş ve ölmüştür. Kopernikin kilise hukuku üzerine doktorası vardı ve aynı zamanda diplomasız olarak bir doktor, poliglot (çok dil bilen insan), klasik alim, vali, diplomat ve ekonomide günümüze kadar temel bir kavram olan Miktar Teorisini yazıya döken ve Gresham Yasasının bir versiyonunu Greshamdan önce 1519 yılında formülleştiren bir ekonomistti.
Nikolas Kopernik, 19 Şubat 1473'te bir Prusya şehri olan Thorn'da doğdu. Babası Krakovlu bir tüccar, annesi de varlıklı bir ailenin kızıydı. Nikolas dört çocuklu bir ailenin en küçüğü idi. Kardeşi Andreas (Andrew) Frauenburgda Augustinyan rahipti. Kız kardeşi Barbara Benedikt'in rahibesiydi ve son yıllarında Kulmdaki manastırın baş rahibesi oldu. 1517 yılından sonra öldü. Diğer kız kardeşi Katharina ise hem iş adamı hem de Thorn valisi olan Barthel Gertner ile evliydi. Barthel erken yaşlarda ölünce geride bıraktığı beş çocuğuna Kopernik baktı. Kendisi hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştır.
Baba tarafı
Baba tarafının izi Silezya'da Nysa yakınlarındaki bir köye kadar sürülebilir. Köyün ismi Kopernikin değişik biçimde hecelenmesinden oluşmuştur, Copernik, Copernic, Kopernic, Coprirnik, Kopernik ve bugünkü adıyla Koperniki. 14. yüzyılda, ailenin üyeleri Silezyanın diğer şehirleri olan Polonyanın başkenti Krakowa (1367) ve Toruna (1400) taşınmaya başladılar. Baba yaşlı Mikola büyük ihtimalle Janın oğludur ve Krakow kolundan gelmektedir.
Nikolas ismini babasından almıştır, kayıtlarda ilk olarak bakır işiyle uğraşan varlıklı bir tüccar olarak geçer ve çoğunlukla Danzigde çalışırdı. 1458 yılları civarında Krakowdan Toruna gelmiştir. Vistül nehri yakınlarında bulunan Torun, o esnada yapılan on üç yıl savaşlarında karıştırılmıştır, Prusya şehirlerinin bir ittifakı olan Prusya konfederasyonu ve Polonya krallığında yani seçkin ve rahip sınıfında töton şövalyeleriyle bölgenin hakimiyeti üzerine savaşmıştır. Bu savaşta hansa birliğindeki şehirler, Danzig ve Nikolas Kopernikin memleketi olan Torun gibi, töton şövalyelerine karşı, şehirlerin geleneksel engin bağımsızlıklarına saygı göstereceğine söz veren Polonya kralı 4. Casimir Jagiellonu desteklemeyi seçmişlerdir. Nikolasın babası aktif olarak güncel siyasetle meşgul olmuştur ve töton şövalyelerine karşı Polonya ve şehirlerini desteklemiştir. 1454 yılında Polonyanın kardinali Zbigniew Olesnicki ve Prusya şehirleri arasındaki savaş borçlarının geri ödenmesi için yapılan pazarlıklara ara buluculuk yapmıştır. 2. Thorn barış antlaşmasında töton şövalyeleri Polonya'nın batı vilayetleri üzerindeki bütün iddialarından resmi olarak feragat etmişlerdir. Böylece Prusya takip eden 300 yıl boyunca Polonyaya ait bir bölge olarak kalmıştır.
Kopernikin babası 1461 ve 1464 yılları arasında Barbara Watzenrodela evlenmiştir. 1483 civarında ölmüştür.
Anne tarafı
Nikolasın Annesi Barbara Watzenrode varlıklı bir Torun asilzadesi olan ve şehir konsey üyesi olan Yaşlı Lucas Watzenrodeun (1462de öldü.) ve bazı kaynaklarda Rüdiger gente Modlibog olarak bahsedilen, Jan Peckaunun eski karısı Katarzynanın (1476da öldü.) kızıydı. Watzenrode ailesi tıpkı Kopernik ailesi gibi Silezyadan Swidnica (Schweidnitz) yakınlarından gelmektedir ve 1360'tan sonra Toruna yerleşmişlerdir. Yakın bir zamanda en zengin ve en etkili asilzade ailelerinden biri olmuşlardır. Watzenrodeların evliliğe dayalı geniş çaplı aile ilişkileri aracılığıyla Kopernik Torun, Danzig ve Elbingin varlıklı aileleriyle ve Prusyanın öne çıkan asil ailelerinden olan Czapskilerle, Dzialynskilerle, Konopackilerle ve Koscieleckilerle ilişki kurmuştur. Modliboglar (Tanrıya Dua anlamına gelen lehçe isim) 1271den beri Polonyanın tarihinde iyi bilinen öne çıkan bir Polonyalı aileydi. Lucas ve Katherinein üç çocuğu vardı: Warmia Piskopozu ve Kopernikin koruyucusu olan Genç Lucas Watzenrode (1447-1512), Astronomun annesi olan Barbara (1495'ten sonra öldü) ve 1459da Torun tüccarı ve Belediye başkanı Tiedeman von Allenla evlenen Christina (1502den önce öldü).
Varlıklı bir tüccar olan ve 1439-1462 arası yargı kürsüsü başkanlığı yapmış olan Yaşlı Lucas Watzenrode sıkı bir Töton şövalyeleri karşıtıydı. 1453 yılında yükselişlerini engellemeyi planlayan Graudenz konferansında Torun temsilcisiydi. Hemen ardından meydana gelen On üç yıl savaşları (1454-1466) sırasında aktif olarak Prusya şehirlerinin savaş çabalarını önemli parasal teşviklerle (daha sonra bir kısmını geri istedi) ve Torun ve Danzigde yaptığı politik aktivitelerle destekledi. Kişisel olarak Lasindeki (Lessen) ve Malborkdaki (Marienburgh) savaşlarda savaştı. 1462 yılında öldü.
Astronomun dayısı ve koruyucusu olan Genç Lucas Watzenrode Krakow Üniversitesinde (şu an jagiellonian üniversitesi) ve Köln ve Bologna üniversitelerinde eğitim görmüştür. Şiddetli bir Töton Şövalyeleri karşıtıydı ve onun büyük hocası bir keresinde onu şeytanın ta kendisi olarak nitelemiştir. 1489 yılında Watzenrode, kendi oğlunun seçilmesini uman 4. Kral Casimire karşı Warmia (Ermeland, Ermland) Piskopozu seçilmiştir. Soncunda da Watzenrode, kral 4. Casimirin 3 yıl sonraki ölümüne kadar onunla tartışmıştır. Watzenrode daha sonra 1. John Albert, Alecander Jagiellon ve 1. Yaşlı Sigismund olmak üzere üç başarılı Polonya hükümdarıyla yakın ilişkiler kurmayı başarabilmiştir. Üç hükümdarında arkadaşı ve danışmanıydı ve onun etkisi Polonya ve Warmia arasındaki bağları büyük ölçüde güçlendirmiştir. Watzenrode Warmiadaki en güçlü adam olarak kabul edilmeye başlandı ve onun zenginliği, bağlantıları ve etkisi ona Kopernikin eğitimini ve Frombork Katedralinde Aziz olarak yaptığı kariyerini güvence altına almasını sağladı.
Diller
Kopernikin Latince ve Almancayı aynı akıcılıkla konuşabildiği kabul ediliyor. Aynı zamanda Lehçe, Yunanca ve İtalyanca konuşabiliyordu. Kopernikin günümüze ulaşan çalışmalarının büyük çoğunluğu onun zamanında Avrupada akademi dili olan Latincedir. Latince aynı zamanda Roma Katolik Kilisesinin ve Polonya kraliyet mahkemesinin resmi diliydi. Bu yüzden Kopernikin kiliseyle ve Polonyalı liderlerle yaptığı bütün yazışmalar Latinceydi.
Kopernikin Almanca dilinde yazılmış günümüze ulaşan çok az dokümanı vardır. Alman felsefe profesörü Martin Carrier bu durumu Kopernikin anadilinin Almanca olduğunun kabul edilmesine bir sebep olarak sayar. Kopernikin anadilinin Almanca olduğuna dair diğer argümanlar ise Kopernikin büyük çoğunluğu Almanca konuşan bir şehirde doğmuş olması ve Bolognada kilise hukuku okurken 1496 yılında, 1497 yılının yönetmeliğine göre anadili Almanca olan bütün ülkelerdeki her öğrenciye açık bir öğrenci örgütü olan Alman Natioya (Natio Germanorum) katılmış olmasıdır. Ancak, Fransız filozof Alexandre Koyreye göre, Kopernikin Natio Germanoruma katılmış olması tek başına Kopernikin kendisini alman olarak kabul ettiği anlamına gelmez. Çünkü Almanca konuşan öğrenciler için bunu doğal bir seçim haline getiren kesin ayrıcalıklar bulunduran Prusyadan ve Silezyadan öğrenciler etnik kökenlerine ve kendilerini nasıl tanımladıklarına bakılmaksızın düzenli olarak kategorize edilmekteydi.
İsim
Kopernikin zamanında insanlar isimlerini yaşadıkları yerlerden alırlardı. Silezyadaki ilham veren köy gibi, Kopernikin soyadı farklı şekillerde okunurdu. Soyadının büyük ihtimalle Silezyadaki bakır madeni endüstrisiyle bir ilgisi vardı, bunun yanında bazı bilginler soyadını Silezya doğasında yetişen dereotundan (Lehçe de koperek veya kopernik) aldığını iddia ederler.
Bir yüz yıl sonra William Shakespearein durumunda olduğu gibi, astronom ve yakınları için ismin sayısız heceleme versiyonları belgelenmiştir. 13. yüzyılda Silezyada yer ismi olarak ilk görülen isim, Latin belgelerinde değişik biçimlerde hecelenmiştir. Kopernik ortografi hakkında oldukça umursamazdı. 1480 yılları civarı çocukluğu sırasında, babasının ismi (ve astronomun geleceği) Thornda Niclas Koppernigk olarak kaydedildi. Krakowda kendisini Latince olarak Nicolaus Nicolai de Torunia (Nikolas, Nikolasın oğlu, Torunun) olarak belirtmiştir. Paduada kendisini Nicolaus Copernik ve daha sonra Coppernicus olarak belirtmiştir. Astronom ismini Coppernicus şeklinde genelde 2 p kullanarak latinceleştirmiştir. (çalışılan 31 belgenin 23ünde) ama daha sonra ismini tek pli olarak kullanmıştır. De revolutionibusun baş sayfasında Rheticus ismini Nicolai Copernici olarak yayımlamıştır.
Eğitim
Polonya'da
Babasının ölümü üzerine genç Nikolasın dayısı Genç Lucas Watzenrode (1447-1512), Nikolası kanatlarının altına aldı ve onun eğitim ve kariyer ihtiyaçlarını karşıladı. Watzenrode Polonyanın önde gelen fikir adamlarıyla bağlantılar kurdu ve etkili İtalyan doğumlu hümanist ve Krakow saray mensubu olan Filippo Buonaccorsinin arkadaşıydı. Kopernikin çocukluğunun ve eğitiminin ilk yıllarına ait günümüze ulaşabilmiş hiçbir belge yoktur. Kopernikin biyografisini yazan insanlar Watzenrodeun genç Koperniki ilk olarak Torunda kendisinin de hoca olarak çalıştığı St. John okuluna gönderdiğini varsayarlar. Daha sonra Armitagea göre, Nikolas Krakow üniversitesi için öğrencilerini hazırlayan ve Watzenrodeun da Polonyanın başkentinde eğitim aldığı Torundaki Vistül nehri üzerinde olan Wlocklawekdeki Katedral okuluna gitmiştir.
1491-1492 kış döneminde Kopernik, Nicolaus Nicolai de Thuronia olarak kardeşi Andrewla birlikte Krakow üniversitesine (şu an Jagiellonian üniversitesi) kayıt olmuştur. Kopernik daha sonraki matematiksel başarıları için temel edindiği Krakow astronomi ve matematik okulunun en parlak döneminde çalışmalarına güzel sanatlar bölümünde başlamıştır (1491 güz döneminden, muhtemelen 1495in yaz veya güz dönemine kadar). Geç ama güvenilir bir geleneğe göre (Jan Brozek), Kopernik 1491den sonra Aristotelesçi felsefe profesörü olan ve astronominin özellikle üniversitenin dışında olduğunu düşünen Albert Brudzewskinin öğrencisiydi. Kopernik Brudzewskinin Georg von Peuerbachın Theoricae noae planetarumuna yaptığı çok okunan yorumuyla birlikte tanınmaya başladı ve neredeyse kesin olarak Biskupieden Bernardın ve Szamotulyden Wociecj Krypanın derslerine katılmıştır ve muhtemelen Glogowdan Janın, Wroclaw (Breslau)dan Michalin, Pniewyden Wojciechin ve Olkuszdan Marcin Bylicanın diğer astronomi derslerini almıştır.
Kopernikin Krakow çalışmaları ona üniversitedeki matematik ve astronomi bilgi birikiminde (aritmetik, geometri, geometrik optik, kozmografi teorik ve sayısal astronomi) kusursuz bir temel sağlamıştır ve iyi bir felsefe ve Aristotelesin doğa bilimleri yazımları (De coelo, Metafizik) hakkında bilgi sağlamıştır. Onun öğrenme merakını uyarmıştır ve onu insancıl kültürüyle bilinen biri haline getirmiştir. Kopernik Krawkow yıllarında elde ettiği bağımsız kitap okumalarıyla (Euclid, Haly Abenragel, Alfonsine Tabloları, Johannes Regiomantanusun Tabulae Directionumu) ve üniversite salonlarından aldığı derslerle bilgi birikimini genişletti. Bu döneme kadar muhtemelen ilk bilimsel notlarını da tarihlendirdi, şu an bir kısmı Uppsala Üniversitesinde korunuyor. Krakowda Kopernik astronomi üzerine büyük bir kütüphane toplamaya başladı. Bu kütüphane daha sonra savaş ganimeti olarak 1650lerde Deluge sırasında İsveçliler tarafından kazanıldı ve şu an Uppsala üniversitesi kütüphanesindedir.
Kopernikin Krakowdaki 4 yılı onun eleştirel becerisinin gelişiminde önemli bir rol oynadı ve astronominin 2 en popüler sistemindeki mantıksal çelişkilerin analizine önayak oldu-Aristotelesin Eş merkezli küreler teorisi ve Ptolemynin dış merkezliler ve dış çemberler mekanizması- üstesinden gelmek ve kurtulmak Kopernikin kendi evren yapısı doktrininin oluşumundaki ilk basamağı oluşturdu.
Muhtemelen 1495 yılının güz döneminde Kopernik Krakowdan 1489da Warmia baş piskoposluğuna terfi eden ve yakın bir zamanda (Kasım 1495'ten önce) bir önceki rahip Jan Czanowun 26 Ağustos 1945'te ölümüyle boşalan Warmia rahipliğine yeğenini yerleştirmeyi düşünen dayısı Watzenrodeun talebi üzerine diplomasını almadan ayrıldı. Net olmayan sebeplerden ötürü muhtemelen dini meclisin bir bölümünün muhalefeti ve Romeya başvurularından dolayı- Kopernikin yerleştirilmesi ertelendi ve bu durum Watzenrodeun 2 yeğenini de kilise hukuku okumak üzere İtalyaya göndermesine sebep oldu. Görünüşe göre bu durum onların rahiplik kariyerini ilerletmelerine ve böylece Warmia dini meclisindeki etki güçlerinin artmasına neden oldu.
1496 yılının ortasında muhtemelen İtalyaya giden dini meclisin başkanı Jerzy Pranghe ve beraberindekilerle birlikte Warmiadan ayrıldılar. O yılın sonbaharında Kopernik Bolognaya vardı ve birkaç ay sonra (6 Ocak 1497den sonra) Bologna üniversitesi jürilerinin, Silezya, Prusya ve Pomeranyadan genç kutupları ve diğer milliyetlerden öğrencileri de içeren alman ulusuna katıldı.
İtalya'da
Kopernik Warmia rahipliğinde başarıya ulaştığında tarih henüz 20 Ekim 1497di, yani kendisine bahşedilen süreden 2 yıl daha erken. Buna ek olarak, Paduada 10 Ocak 1503 tarihli bir belgeye göre Wroclaw, Silezya, Bohemyadaki Kutsal haçın Collegiate kilisesinde kolay ve iyi maaşlı bir iş ekleyebilirdi. Papanın 29 Kasım 1508de ileri papalık alması için gösterdiği müsamahaya rağmen dini kariyeri boyunca yalnızca papaz ödeneğinin ve yüksek mevkileri geri çevirmesi yanında 1538de Wroclawdaki işinden de feragat etmiştir. Hiç papaz olarak atanmamıştır.
Bolognada kaldığı 3 yıl boyunca yani 1496 sonbaharıyla 1501 ilkbaharı arasında Kopernik kendini beşeri bilimler ve astronomi okumak için harcadığından daha az bir gayretle kilise hukuku okumaya adadı. (doktorasını İtalyaya döndüğü 1503 yılını takip eden 7 yıl içinde aldı.) Ünlü astronot Domenico Maria Novara da Ferrara ile tanıştı ve onun asistanı oldu. Johannes Ragiomontanus ve George von Peuerbachin yazdığı Epitome of the Almagesti okuyarak ilham aldı ve yeni fikirlerini geliştirdi. Plotemynin ayın hareketi teorisindeki belirli gariplikleri 9 Mart 1497de Bolognada Aldebaranın ay tarafından örtülmesi üzerine yaptığı gözlemlerle doğruladı. Hümanist Kopernik artan şüphelerine Yunan ve Latin yazarları (Pythagoras, Aristarchos of Samos, Cleomedes, Cicero, Pliny the Elder, Plutarch, Philolaus, Heraclides, Ecphantos, Plato) okuyarak ve özellikle Paduadayken antik astronomi kozmoloji ve takvim sistemleri hakkında tarihi bilgi toplayarak doğrulama aradı.
Kopernik Padua profesörlerinin (Bartolomeo da Montagnana, Girolamo Fracastoro, Gabriele Zerbi, Alessandro Benedetti) önderliğinde tıp okudu ve bu dönemde elde ettiği Valescus de Taranta, Jan Mesue, Hugo Senensis, Jan Ketham, Arnold de Villa Nova ve Michele Savonarola tarafından yazılan ve daha sonraki tıbbi kütüphanesinin embriyosunu oluşturan tıbbi bilimsel kitaplar okudu.
Kopernikin çalışmak zorunda olduğu konulardan biri de astroloji idi. Çünkü tıbbi eğitimin önemli bir parçası olarak kabul ediliyordu. Fakat diğer öne çıkan Rönesans astronomlarının aksine Kopernik hiç astrolojiye ilgi duymadı ve onun üzerine çalışma yapmadı.
Bolognada Kopernik kendini resmi çalışmalara kısıtlamadı. Muhtemelen Güneş merkezlilik merakının başladığı zaman Padua yıllarına denk gelmektedir. Kendini Theodorus Gazanın grameri (1495) ve J. B. Chrestoniusun sözlüğünün (1499) yardımıyla Yunan dili ve kültürüyle antik dönem çalışmalarını genişleterek tanıttı. Paduada kaldığı sırada sonunda fikri şekillenmişti ve Dünyanın hareketi üzerine oluşturduğu yeni dünya sisteminin kanıtlarının olduğu görünüyordu.
Kopernikin eve dönüş zamanı yaklaşıyordu, 1503 baharında zorunlu sınavları geçmek için Ferraraya bir seyahat düzenledi. Kilise hukuku doktorasını aldı (Nicolaus Copernich de Prusia, Jure Canonico... et doctoratus). Kısa bir süre sonra (en geç 1503 sonbaharında) İtalyadan ayrıldı ve Warmiaya döndü.
İş hayatı
İtalyadaki bütün çalışmalarını tamamladıktan sonra 30 yaşına gelen Kopernik Krakowa ve yakın Prusya şehirleri olan Thorn, Danzig, Elbnig, Malbork, Königsberge yaptığı küçük seyahatleri saymazsak hayatının kalan 40 yılını geçireceği Warmiaya geri döndü.
Warmianın baş piskoposu kendi parlamentosu, para birimi (Prusyanın diğer bölümlerindekilerle aynı) ve hazinesiyle özerkliğin tadını çıkarıyordu.
Kopernik 1503den 1510a kadar dayısının sekreteri ve doktoruydu (veya belki 29 Mart 1512de dayısının ölümüne kadar) ve Güneş merkezli teorisini çalışmaya başladığı yer olan Lidzbarkda (Heilsberg) piskoposun kalesinde kalıyordu. Resmi yetkisine dayanarak, dayısının neredeyse bütün siyasi, dini, idari ve ekonomik görevini üstlenmişti. 1504ün başından itibaren, Kopernik Malbork ve Elblagda yapılan Prusya meclisinin oturumlarında Watzenrodea eşlik etmiştir.
1504-1512 arasında Kopernik dayısının heyetinin bir parçası olarak sayısız seyahate katılmıştır 1504'te Torun ve Gdanskdaki Polonya kralı Alexander Jagiellonun da katılımıyla gerçekleşen Prusya kraliyet konseyinin oturumuna; Malbork(1506), Elbag(1507) ve Sztum(1512)daki Prusya meclisi oturumlarına; Poznan(1510)daki bir oturuma ve Krakow(1507)daki Kral 1. Yaşlı Sigismundun taç giyme törenine de katılmış olma ihtimali de vardır. Watzenrodeun seyahat rehberinin belirttiğine göre 1509 baharında Krakow ulusal parlamentosuna katılmış olma ihtimali de vardır.
Muhtemelen sonraki olay üzerine Kopernik Krakowda Jan Hallerın yayınevine basılması için Yunancadan Latinceye çevirdiği 7. Yüzyıldan bir Bizans tarihçisi olan Teofilakt Simokatanın bir koleksiyonunu, 85 adet Epistles adı verilen kısa şiiri veya bir yunan hikayesinde farklı karakterler arasında geçtiği varsayılan mektupları verdi. Bunlar üç farklı türdedir- ahlaki insanların nasıl yaşaması gerektiğine dair öneriler sunan; pastoral çoban hayatına dair küçük resimler veren ve şehvetli aşk şiirlerini de içeren. Konulardan biri diğerini takip edecek biçimde düzenli bir sıraya sokulmuşlardır. Kopernik Yunanca dizeleri Latince düz yazıya çevirmişti ve kendi sürümünü Theophilacti scolastici Simocati epistolae morales, rurales et amatoriae interpretatione latina, olarak yayımladı. Bu eseri dayısına bütün yardımları için duyduğu minnettarlığın ifadesi olarak ithaf etti. Bu çeviriyle Yunan edebiyatı canlandırılmalı mı? sorusu üzerine çabalarında Kopernik kendinin hümanistlerin tarafında olduğunu ilan etmiş oldu. Kopernikin ilk şiirsel çalışması Barbara Zapolyanın 1512de Kral 1. Yaşlı Zygmuntla evliliği üzerine yazılmış olan Ohannes Danistiscusun Düğün kasidesi için muhtemelen Krakowa yaptığı bir ziyaret esnasında yazdığı bir Yunanca nüktedir.
1514'ten önce bir ara, Kopernik Nicolai Copernici de hypothesibus motuum coelestium a se constitutis commentariolus başlığıyla (belki çoğaltıcı tarafından verilmiş olabilir) sonraki kopyalarından bilinen güneş merkezli teorisinin ilk taslağını yazdı ve Commentariolus olarak sıkça ifade edilir. Bu matematiksel aygıtlar olmadan yapılan dünyanın güneş merkezli mekanizmasının kısa bir teorik açıklamasıydı ve De revolutionibusdaki geometrik yapıdan bazı önemli detaylarda ayrılıyordu; ama zaten dünyanın üçlü hareketine ilişkin aynı varsayımlara dayanıyordu. Commentariolusda Kopernik yalnızca planladığı kitabın ilk çizimini hazırladı ve basılı dağıtım için ayrılmamıştı. 1515-1530 arası birlikte tutulma gözlemlerini yaptığı birkaç Krakow astronomu da dahil olmak üzere yalnızca birkaç yakını için el yazması kopya hazırladı. Tycho Brahe 1602 yılında yayınlanan bilimsel eserinde Commentariolusdan Astronomiae instauratae progymnasmata başlıklı bir bölüme yer verdi. Commentariolus tam ve basılı olarak ilk kez 1878de ortaya çıktı.
1510da veya 1512de Kopernik Fromborka gitti. Burada 1512nin Nisan ayında Fabian of Lossainen seçimlerine Warmia başpiskoposu
olarak katıldı. Dini meclisin Kopernike harici papalık mahkemesi katedral tepesinin surlarının dışında bir ev- verdiğinde tarih henüz 1512 Haziranının başlarıydı. 1514 yılında Frombork kalesi surlarının içinde kuzaybatı kulesini satın aldı. Töton tarikatının saldırılarıyla Ocak 1520deki dini meclisin binaları zarar görmesine rağmen bu iki residansı hayatı boyunca iyi durumda tutmaya çalıştı ve bu saldırı sırasında muhtemelen Kopernikin astronomi aygıtları da zarar gördü. Kopernik astronomi gözlemlerini 1513-1516 arasında tahminen harici mahkemesinden devam ettirdi ve 1522-1543 arasında tanımlanamayan bir küçük kule (turricula)dan eski zamanlarda tasarlanmış ilkel aygıtlar olan iletki, gönye ve halkalı küre kullanarak devam ettirdi. Hayatının sonuna kadar kalacağı Fromborka kalıcı olarak yerleşmiş olmasıyla Kopernik kendisini Warmia dini meclisinin ekonomi ve yönetim merkezinde buldu. Warmianın politik olarak karmaşık yapısının yanında dışarıdan Töton tarikatı tarafından (Töton ordusunun saldırıları; Polonya-Töton savaşı 1519-1521) içeridense güçlü ayrılıkçı baskılar (Warmia başpiskoposluk seçimi; para reformu) tarafından tehdit ediliyordu. Kopernik dini meclisin bir bölümüyle birlikte Polonya krallığıyla sağlam bir iş birliği programını temsil ediyordu ve bunu bütün hareketlerinde gösteriyordu (Tarikatın fetih planlarına karşı ülkesini savunması, Polonya krallığıyla parasal sistemi birleştirme önerileri, Warmia egemenliğinin dini yönetimindeki Polonya çıkarlarını desteklemesi). Polonya-Litvanya birliğinin vatandaşı olduğunun bilincindeydi. Dayısı piskopos Watzenrodeun ölümünden kısa bir süre sonra dini meclisin bir bölümünün muhalefetine rağmen Polonya krallığıyla yaptığı asil işbirliği için Warmia piskoposu atamasını düzenleyen Piotrkow Trybunalskinin ikinci paktına katıldı (7 Aralık 1512).
Aynı yıl (8 Kasım 1512den önce) Kopernik dini meclisin ekonomik girişimlerini yönetmek için sorumluluğu üstlendi (1530da tekrar bu ofise sahip olacaktı). 1511den beri zaten başkanın vergilerinin ve dini meclisin arsalarının ziyaretçilerinin sorumluluğunu alıyordu.
İdari ve ekonomik görevleri Koperniki yoğun gözlemsel aktivitesinden alıkoymuyordu. Mars ve Satürn gözlemleri ve özellikle de 1515'te yaptığı bir dizi güneş gözlemlerinin sonuçları dünyanın dış merkezliliğinin değişkenliğinin ve güneşin apojesinin sabit yıldızlara göre hareketindeki değişkenliğin keşfedilmesine sebep oldu. O dönemde yaptığı bazı gözlemlerin 1513 yılının ilk yarısında Fossombrone piskoposu Paul of Middelburgun talebi üzerine Jülyen takviminde yapılan yenilikle bir bağlantısı olmuş olabilir.
1516 ve 1521 arasında Kopernik Olsztyn kalesinde Warmia, Olsztyn ve Pienieznonun ekonomik yöneticisi olarak kaldı. Buradayken çalışkan çiftçileri tımarlara yerleştirmek ve
Warmia ekonomisine katkıda bulunmak için Locationes mansorum desertorum (Çölleşmiş tımarların bölgeleri) başlıklı bir el yazması hazırladı. Olsztyn Töton şövalyeleri tarafından kuşatıldığı sırada Kopernik Polonya güçlerinin oluşturduğu Olsztyn ve Warmia savunmasını yönetti. Daha sonra gelen barış müzakerelerinde de Polonya tarafını temsil etti.
Kopernikin bazı yakın arkadaşları Protestan oldular fakat Kopernik asla böyle bir eğilim göstermedi. İlk saldırı ona Protestanlardan geldi. Wilhelm Gnapheus, Elblagda kalan alman mülteci, Morosphus (Aptal bilge) başlığıyla Latince bir komedi yazdı ve orada kurduğu Latin okulunda bunu sahneledi. Kopernik bu oyunda tanrı tarafından gönderildiğini kabul eden soğuk, uzak kibirli ve astrolojiye merak salmış bir adam olarak karikatürize ediliyordu ve göğsünde çürüyen büyük bir çalışma yazdığı dedikodusu yapılıyordu.
Başka bir yerde Protestanlar Copernikin teorisinin haberlerine ilk tepki gösterenler oldular. Melanchthon şöyle yazdı:
Bazı insanlar Dünyayı hareket ettiren ve güneşi durduran Polonyalı astronomun yaptığı kadar saçma bir şeyin çalışmak için doğru ve muhteşem olduğuna inanıyorlar. Doğrusu bilge yöneticiler bu tür parlak zihinler için bir sınırlama getirmelidir.
Yine de 1551 yılında yani Kopernik öldükten 8 yıl sonra astronom Erasmus Reinhold Kopernikin eski askeri düşmanı olan Protestan Duke Albertin sponsorluğuyla Kopernikin çalışmalarına dayanan bir dizi astronomi tablosundan oluşan Prusya tablolarını yayımladı ve astrologlar öncülleri yerine bunu hemen benimsediler.
Güneş Merkezlilik
1514'ten bir süre önce Kopernik Commentariolusu arkadaşlarına sundu. Yedi adet temel prensibi içeriyordu (aşağıda bahsediliyor). Daha sonra daha detaylı çalışması için veri toplamaya devam etti.
1532 civarı Kopernik De revolutionibus orbium coelestiumdaki çalışmasını ana hatlarıyla tamamladı, fakat arkadaşlarının ısrarlarına rağmen fikirlerini açık bir şekilde ifade etmekten hor görülme riskine karşı çekiniyordu.
1533 yılında Johann Albrecht Widmannstetter Romada Kopernikin teorisinin girişini anlatan bir dizi ders verdi. Papa 7. Clement ve birkaç Katolik kardinal dersleri duydular ve teoriyle ilgilendiler. 1 Kasım 1536da Capuanın başpiskoposu kardinal Nikolaus von Schönberg Kopernike Romadan şunu yazdı:
O zamana kadar Kopernikin çalışması nihai formuna ulaşıyordu ve teorisi hakkındaki dedikodular bütün Avrupadaki eğitimli insanlara ulaşmıştı. Birçok makamın ısrarına rağmen Kopernik kitabının yayımlanmasını erteledi, muhtemelen eleştirilme korkusu yüzünden. Alimler Kopernikin kaygısının ihtimal dahilindeki astronomik ve felsefi itirazlarla sınırlı kaldığına veya dini itirazlar hakkında da kaygı duyduğuna katılmıyorlardı.
Kitap
Kopernik hala De revolutionibus orbium coelestium üzerinde çalışıyordu (yayımlamak istediği kesin olmasa bile). 1539da George Joachim Rheticus Fromborka geldi. Philipp Melanchthon Rheticus için birkaç astronomla ziyaret ve çalışma ayarladı. Rheticus Kopernikin öğrencisi oldu. 2 yıl boyunca onunla kaldı ve Narratio prima (ilk hesap) adlı Kopernikin teorisinin özünün taslağını barındıran bir kitap yazdı. 1542de Rheticus Kopernikin trigonometri üzerine bilimsel bir kitabını yayımladı (Daha sonra De revolutionibusun ikinci kitabında yer aldı).
Rheticusdan gelen yoğun baskı altında Kopernik De revolutionibusu yakın arkadaşına vermeyi kabul etti. Chelmnonun piskoposu Tiedeman Giese kitabı Nürnbergde Alman yayıncı Johannes Petreiusa bastırması için Rheticusa iletti. Rheticus ilk başta baskıyı denetlediği halde tamamlanmadan Nürnbergden ayrıldı ve baskının geri kalanını denetleme görevini Andreas Osiandere verdi.
Osiander tuhaf hipotezlerle saldırmaya çalışanlara karşı çalışmayı savunmak için isimsiz ve imzasız bir önsöz ekledi. Astronomların gözlediği hareketlerin sebeplerini farklı bulabileceğini ve kavraması en kolay geleni seçebileceklerini açıkladı. Hipotez güvenilir hesaplamalara izin verdiği sürece, bir filozofun gerçek olarak neyi aradığıyla eşleşmek zorunda değildi.
Ölümü
1542 yakınlarına doğru, Kopernik beyin kanaması ve felç geçirdi. 24 Mayıs 1543 günü 70 yaşında öldü. Efsaneye göre öldüğü gün kitabının son basılan sayfaları ona gösterilmiş, komadan uyanıp kitabına bakmış ve huzur içinde ölmüş.
Söylentiye göre Kopernik Frombork Katedralinde gömülü fakat 200 yılı aşkın bir süredir arkeologlar onun kalıntılarını aramak için nafile bir çaba içindeler. 1802, 1909, 1939 ve 2004'teki çabalar sonuçsuz kaldı. Fakat 2005in ağustosunda arkeoloji ve antropoloji enstitüsü başkanı Jerzy Gassowki başkanlığında bir takım katedralin tabanının altını taradıktan sonra Kopernikin kalıntısı olduğuna inandıkları şeyler keşfettiler.
Keşif biraz daha ileri bir araştırmadan sonra 3 Kasım 2008de duyuruldu. Gassowski Kopernik olduğundan neredeyse yüzde yüz eminiz. dedi. Polonya polis merkezi adli laboratuvarından Dariusz Zajdel kafatasını kullanarak bir yüz oluşturdu ve Kopernikin özelliklerine benziyordu. Ayrıca kafatasının Kopernikin öldüğü yaş olan 70 yaşlarında birine ait olduğunu da tespit etti.
Mezarı kötü şartlardaydı ve iskeletten bütün kalanlar bulunmamıştı. Mezarda bulunan kemiklerden alınan DNA isveçde Uppsala üniversitesi kütüphanesinde bulunan Kopernike ait bir kitaptan alınan saç örnekleriyle eşleşiyordu.
22 Mayıs 2010da Kopernikin ikinci cenaze töreni yapıldı. Bulunan kemikleri bulunduğu yer olan Frombork Katedraline yeniden gömüldü. Siyah granitten oluşmuş mezar taşı onu Güneş merkezli teorinin kurucusu ve kilise papazı olarak tanımlıyor. Mezartaşı Kopernikin güneş sistemi modelinin bir temsili olan altı gezegenle çevrelenmiş altın bir güneşe dayanır.
Kopernik'in Sistemi
Öncülleri
Philolaus (MÖ 480-385) evrenin merkezinde merkezi bir ateşin olduğu ve etrafında sırasıyla Karşı dünya, Dünya, Ay, Güneş, Gezegenler ve Yıldızların döndüğü bir astronomik
sistem tanımlamıştır. Heraclides Ponticus (MÖ 387-312) Dünyanın kendi ekseninde döndüğünü ileri sürmüştür. Samoslu Aristarchus (MÖ 310-230) merkezi ateşi güneşle tanımlamıştır ve etrafında Dünyanın yörüngesi olduğunu söylemiştir. Maragha gözlemevinde Nam al-Din al-Qazwini al-Katibi (1277) Hikmat al-Ainde güneş merkezli model için bir argüman yazmıştır ama daha sonra bu modelden vazgeçmiştir. Qutb al-Din Shirazi (1236) Güneş merkezliliği tartışmıştır fakat reddetmiştir. İbn al-Shatir (1304) Tusi çifti ve Urdi lemma gibi neredeyse Kopernikinkiyle aynı matematiksel teknikler kullanan yer merkezli sistem geliştirmiştir. Kopernikin hayatı sırasında Avrupada hüküm süren teori Plotemynin milattan sonra 150 civarında Almagestde yayınladığı Dünyanın evrenin sabit merkezi olduğunu ileri süren teoridir. Yıldızlar en dış kürede bulunmaktadır ve çok hızlı dönmektedirler. Her gezegen, güneş ve ay kendi küçük kürelerinde yer alırlar.
Kopernik
Kopernikin ana teorisi De revolutionibus orbium coelestiumda öldüğü yıl yayımlandı. Teoriyi birkaç yıl önceden formüle dökmüştü.
Kopernikin Commentariolusu Güneş merkezli teoriyi özetler. Teorinin temelini oluşturan varsayımları aşağıdaki gibi listelenmiştir;
Gökyüzünde bulunan kürelerin veya dairelerin tek bir merkezi yoktur.
Dünya'nın merkezi evrenin merkezi değildir, sadece yerçekiminin ve ayın merkezidir.
Bütün küreler Güneş onların ortasındaymış gibi dönerler bu yüzden Güneş evrenin merkezidir.
Dünya'nın Güneş'e uzaklığının gökyüzünün yüksekliğine oranı, Dünya'nın yarıçapının Güneş'e olan uzaklığa oranından çok daha küçüktür. Gökyüzünün yüksekliği yanında Dünya'nın Güneş'e uzaklığı fark edilemez.
Yıldızlar hareketsizdir. Görünen günlük hareketleri dünyanın günlük dönüşünden kaynaklanmaktadır.
Dünya Güneşin etrafında bir kürenin içinde hareket eder, bu güneşin yıllık yer değiştirmesi şeklinde görünmesine sebep olur; dünya birden fazla harekete sahiptir.
Dünyanın güneş etrafındaki yörüngesel hareketi gezegenlerin hareketinin ters yönde görünmesine sebep olur.
De revolutionibus 6 parçadan oluşmaktadır:
Güneş merkezli teorinin genel görüşü ve dünya fikrinin yorumunun özetlenmiş hali.
Çoğunlukla teorik, küresel astronominin mevcut prensipleri ve yıldızların listesi (bir sonraki kitapta geliştirilmiş argümanlar için temel olarak)
Çoğunlukla güneşin görünen hareketlerine ve onunla ilgili fenomenlere adanmış
Ayın ve yörüngesel hareketinin tanımlanması
Dünyevi olmayan gezegenlerin boylamdaki hareketlerinin açıklaması
Dünyevi olmayan gezegenlerin enlemdeki hareketlerinin açıklaması
Varisler
Georg Joachim Rheticus, Kopernik'in varisi olabilirdi ama uygun ortam sağlanamadı. Erasmus Reinhold da onun varisi olabilirdi fakat erken öldü. ilk başarılı varis Tycho Brahe'di (Dünyanın güneşin yörüngesinde olduğunu düşünmemesine rağmen). Prague'da Tycho'nun asistanı olarak çalışan Johannes Kepler onu takip etti.
Günümüzün yakın evrensel temel Güneş merkezli fikir kabulüne rağmen, Kopernik'in teorisinin aslında yavaş farkına varılmıştır. Alimler Devinimlerin yayınlanmasından sonra 60 yıl savundular ve bütün Avrupa'da yalnızca 15 astronom Kopernik'i savunuyordu: "Thommas Digges ve Thomas Harriot İngiltere'de; Giordano Bruno ve Galileo Galilei İtalya'da; Diego Zuniga İspanya'da; Simon Stewin Alçak ülkeler'de ve Almanya'da en büyük grup olan Georg Joachim Rheticus, Michael Maestlin, Cristoph Rothmann ve Johannes Kepler." Ek olanaklar: William Gilbert yanında Achilles Gasser, Georg Vogelin, Valentin Otto ve Tiedemann Giese.
Arthur Koestler, popüler kitabı The Sleepwalkersda Kopernik'in kitabının ilk basımında geniş bir kesim tarafından okunmadığını iddia etti. Bu iddia ikna edici bir şekilde Edward Rosen tarafından eleştirilmiştir ve neredeyse 2 baskının da her kalan kopyasını inceleyen ve sahipleri tarafından yazılan üretken sıra dışı notlar bulan Owen Gingerich tarafından kararlılıkla çürütülmüştür. Gingerich sonuçlarını 2004 yılında The Book Nobody Read (Kimsenin okumadığı kitap)'da yayımlamıştır.
Tycho Brahe'nin sistemi (Dünyanın sabit olup güneşin dünyanın etrafında döndüğü ve diğer gezegenlerin de güneşin etrafında döndüğü) doğrudan Kopernik'inkiyle yarıştı. yalnızca yarım yüzyıl sonra Kepler ve Galileonun çalışmalarıyla Kopernik'i savunan her önemli kanıt ortaya çıkmış oldu. Galileo'nun eylemsizlik prensibini formüle dökmesiyle ve Isaac Newton'un evrensel kütle çekimi kanunu ve mekanik kanunlarını formüle dökmesiyle (1687, Principia) güneş merkezli görüş genel olarak kabul gördü.
Milliyet
Kopernikin milliyeti ve ona modern anlamda bir milliyet yakıştırmanın anlamlı olup olmadığı üzerine süregiden bir tartışma vardır.
Tarihçi Michael Burleigh, Milliyet tartışmasını Alman ve Polonyalı bilginler arasında iki savaş arası dönemde yapılan tamamen önemsiz bir savaş olarak tanımlamıştır. Polonyalı Astronom Konrad Rudnicki bu tartışmaya Milliyetçilik zamanlarının şiddetli bilimsel tartışması demiştir ve Koperniki Polonyaya ait olan Almanca konuşulan bir yerde oturan kimse olarak tanımlamıştır.
Şair Czeslaw Milosz bu tartışmayı milliyetçiliğin modern anlayışının ulusları yerine ev sınırlarıyla tanımlanan Rönesans insanları üzerine saçma bir izdüşümü olarak tanımlamıştır.
Milosz ve Davies Kopernikin çalışma dili olarak Latinceyi kullanırken alman dili ve kültürü altyapısına sahip olduğunu yazmışlardır. Ek olarak Daviese göre onun Polonya dilini bildiğine dair yeterli kanıt vardır.
Shelia Rabin Stanford Felsefe Ansiklopedisindeki yazısında Koperniki Alman bir ailenin çocuğu, Polonya krallığı uyruklu olarak tanımlamıştır. Britannica Ansiklopedisi, Americana Ansiklopedisi, The Comcise Colombia Ansiklopedisi, Oxford World Ansiklopedisi ve World Book Ansiklopedisi Koperniki Polonyalı astronom olarak tanımlamıştır.
Anısının yaşatılması
Kopernikyum
14 Temmuz 2009da Almanyadaki Darmstadtda bulunan GSİdan kaşifler 112. kimyasal elementin kalıcı isminin Kopernikyum olmasını Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliğine teklif ettiler. Sigurd Hofmann bu konuyu şöyle açıklamıştır: "Elementleri şehir ve devlet isimleriyle isimlendirdikten sonra herkes tarafından bilinen bir isim kullanmak istedik. Alman birini seçmek istemedik ve bütün dünyaya bakıyorduk." Kopernikin 537. doğum gününde resmi isim bütün dünyaya açıklandı.
Onurlandırılması
Kopernik, Johannes Keplerle birlikte Amerikadaki Episcopal kilisesinin Azizler takviminde 23 Mayısta bayram günüyle onurlandırıldı.