turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Adana Bedesteni

Adana Bedesteni, Ramazanoğlu Piri Mehmet Paşa tarafından 1531-1540 yılları arasında yaptırılan tarihi bir yapıdır ve Adana Ulu Camii külliyesi içinde yer alır. Bu yapı, Ramazanoğlu Vakfıyeleri'nde "Sekiz Kapılı Çarşı" olarak anılmaktadır.
Tarihçe
16. yüzyılda inşa edilen Adana Bedesteni, Hicri 954 tarihli Vakfiyede bahsedildiği üzere çarşı içerisinde 65 dükkan ile 4 peyke barındırmaktadır. Bu peykelerde pirinç, yağ, bal, pekmez, un, incir, kuru üzüm, buğday ve arpa gibi ürünler satılmaktaydı. Ayrıca pazar yeri sakinleri için 300 sofa (sergi yeri) ve hayvan alım satımı için boş arazi bulunmaktaydı. Tüm bu alanlar surla çevrili olup, sekiz kapısı vardı. Faroqhi'nin 1994'te "Osmanlıda Kentler ve Kentliler" adlı eserinde Adana'da dikkat çekici boyutlardaki bu hanlar kompleksinden bahsetmektedir. Çarşının, sadece dükkanlardan oluşan bir bütün olmadığı, Ramazanoğullarının vakıf eserlerinden oluşan dokunun ve Ulu Cami Külliyesi'nin bir parçası olduğu belirtilmektedir.
Günümüzdeki Durum
Birçok dükkan, orijinal mimari özelliklerini yitirmiş durumdadır. Ancak, yapılan yeniliklerle dükkanlarda birim ölçeğinde bozulmalar yaşanmış olsa da, bütün olarak Adana'nın tarihi ticaret merkezinin ana nüvesini oluşturmaya devam etmektedir. Özellikle bedesten olarak adlandırılan kısımda ve Ali Münif Yeğenağa Caddesi üzerindeki dükkan sırasında yapının özgün mimari özellikleri hala korunmaktadır. Ancak, çarşının özgün halindeki hacimsel bütünlüğü artık hissedilmemektedir. Günümüzde halen ticari fonksiyonlarını sürdüren bedesten ve arasta, yoğun taşıt trafiği olan Ali Münif Yeğenağa Caddesi'nin etkisi altında, hem fiziksel hem de fonksiyonel olarak olumsuz bir şekilde etkilenmektedir.
Andromeda (mitoloji)

Andromeda, Aithopia kralı Kepheus ile Kassiopeia'nın kızı, Perseus'un eşi.
Bir akşam üzeri, Medusa'nın başını kesmiş olan Perseus, şark ülkelerine yaklaştığı sırada yeni bir macera ile karşılaşır.
Yolculuğu sırasında Andromeda ile yolları kesişir. Andromeda'nın annesi Kassiopeia kendi güzelliğini deniz tanrıçalarından daha üstün gördüğü için Poseidon'u kızdırmıştır. Poseidon, kraliçenin küstahlığını cezalandırmak için Aithopia'yı yok etmesi amacıyla bir deniz canavarı gönderir. Kassiopia'nın kızı Andromeda bu deniz canavarına kurban edilirse Aithopia ve diğer herkes kurtulacaktır. Andromeda bir kayaya zincirle bağlanır ve canavarın gelişini bekler. Perseus kızı kurtarır ve onunla evlenir. Ancak düğünde Andromeda'nın amcası ve eski nişanlısı Phineus adamlarıyla gelir ve Andromeda'yı alıkoymaya kalkar. Bazı kaynaklara göre Perseus grubu tek başına alt eder. Ancak çeşitli yazılarda bunu Medusa'nın başını kullanarak yaptığı söylenir. Sonunda Perseus ile evlenmiş ve Alkaios, Elektryon ve Sthenelos adında üç oğlu olmuştur.
Yunan mitolojisinde kişiler
Kurgusal soylular
Boötes (takımyıldız)

Boötes ya da Çoban takımyıldızı (IPA: [boʊˈoʊtiz], Yunanca: çoban), modern 88 takımyıldızdan birisidir. Batlamyus'un bahsettiği 44 takımyıldızdan da birisidir. Boötes genelde "Ayı Terbiyecisi" olarak tasvir edilir, çünkü Ursa Major (Büyük Ayı) ve Ursa Minor (Küçük Ayı) takımyıldızlarına yukarıdan bakar gibidir. Dünyadan görünen en parlak üçüncü yıldız olan Arcturus'u barındırır.
Dikkat çeken özellikler
Arcturus, bizden 35ışık yılı uzaklıktadır. Çoban takımyıldızı'ndaki en parlak yıldızdır. Bu nedenle diğer bir adı Alfa-Çoban (α Boö)'dur. Takımyıldızın diğer sönük yıldızları, Büyük Kepçe'nin gerilerine doğru saçılmışlardır.
NGC 5466 zayıf küresel yıldız kümesidir ve pek çok teleskopla gözlenebilir. William Herschel tarafından 17 Mayıs 1784 tarihinde keşfedilmiştir.
Çoban boşluğu, keşfedilen iki büyük boşluktan biri. 1981 yılında keşfedilmiştir.
Gözlem bilgisi
Büyük Kepçe'nin biraz eğri duran sapını bulalım. Eğer bu sap eğrisini, onun uzunluğunun yaklaşık iki katı kadar takip ederseniz, Arcturus olarak bilinen, hafif turuncu renkli, birinci kadirden parlak bir yıldıza gelirsiniz. Şimdi yüzünüzü kabaca güneydoğuya, Arcturus'a doğru çevirin. Bu durumda onu daha kolay görebilirsiniz. Gökyüzü eğer yeterince karanlık ise, Çoban'ın diğer yıldızlarını da bulabilirsiniz. Yaklaşık bir yumruk genişliği yukarıda ve Arcturus'un solunda, birbirinden yarım yumruk genişliği kadar ayrık bir çift yıldız ve Arcturus'dan daha uzakta diğer bir çift yıldız görülür. Grubun tamamı, altta Arcturus olmak üzere, bir dondurma külahını andırır. Arcturus'un tam karşısında üstteki bir yıldız da dondurma kepçesinin oluşturduğu, külahın tepesindeki yuvarlak dondurma topağı gibi durur.
Adlandırılmış yıldızlar
Hoşkadem Camii

Hoşkadem Camii, Adana ili Kozan ilçesi merkezinde yer alan, Çukurovanın Türklerin eline geçtiği ilk yılların eseri olması bakımından önemli bir yapıdır.
Cümle kapısı üzerinde bir kitabe görülür. Selçuklu tarzındaki bu grift sülüs yazıdan caminin Mısır Kölemen Memluk sultanı Malik Zahir Seyfettin Çakmak ümerasından olan "Emir Abdullah Hoşkadem" tarafından 10 muharrem 852 tarihinde inşa ettirildiği anlaşılmaktadır. Bu tarih miladi takvimde 1448 yılına denk gelir. Camii 2023 yılında yaşanan depremde hasar aldı.
Dipnotlar
Adana'daki camiler
Memlük yapıları
Türkiye'deki taş camiler
1440'larda tamamlanan camiler
2023 Kahramanmaraş depremlerinde hasar gören yapılar
Ebola

Ebola virüsü, insanlarda ve insandışı primatlarda viral hemorajik ateş şeklinde ciddi hastalık formlarına yol açan virüstür. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 4. Risk Grubu Patojen olarak kabul edilmektedir.
Çok tehlikeli bir virüstür. İshal, kanama, deri döküntüleri ve yüksek ateşe neden olur. Adını, Afrika'daki bir nehirden alır. Bulaşıcıdır. Kontrol altına alınmazsa salgınlar görülür. Ebola virüsü, ipliksi yapıda, yaklaşık 80 nm boyundadır. Genetik materyali RNA'dan oluşur.
Bulaşma
Virüs insanlara hayvanların kan ve vücut sıvıları ile temas sonucu bulaşır. Direkt hayvanlardan(başlıca bazı maymun türleri ve meyve yarasaları) insanlara bulaşabildiği gibi insandan insana da kan ve vücut sıvıları ile temas sonucu bulaşabilmektedir. İdrar, dışkı, kusmuk, gözyaşı ve anne sütü gibi bütün vücut sıvılarına temas ile bulaşabilir. Hava yoluyla bulaşma tespit edilmemiştir.
Tipler
Tanımlanabilen beş Ebola virüsü vardır.
Ebola Sudan
Ebola Zaire
Ebola Reston
Ebola Bundibugyo
Ebola Tai Forest
Fabergé yumurtaları

Fabergé yumurtaları, 1842 yılında Sankt-Peterburg'da Gustav Fabergé tarafından yapılan ve oğlu Peter Carl Fabergé tarafından geliştirilen sanat eserleri. Carl Faberge bu yumurtaları babasının ölümüne kadar her yıl Son Romanov ailesine hediye olarak gönderirdi. Bu firma 1917'deki ihtilalden sonra Bolşevikler tarafından kapatıldı.
Emperyal Yumurtalar
Carl Faberge'nin en önemli eserleridir. Bu yumurtalar Çar III. Aleksandr'ın siparişleridir. Eşi Marie Feodorovna'ya Paskalya hediyesi olarak sunmak için istemiştir. 53 tane olduğu bilinmektedir. 8 tanesinin varlığı tespit edilememiş, 45 adet yumurtanın şimdi nerede oldukları ve şekilleri ise bellidir.
Faberge Yumurtalarının genelinin çoğu Amerika koleksiyonlarında, çok küçük bir kısmı ise Kremlin Sarayı'ndadır.
Özellikleri
Genelde kaz yumurtası büyüklüğündedir.
Mine işlemeli ve mücevher süslemelidirler.
Her yumurtanın içinden bir sürpriz çıkar.
Sahip koleksiyoncular
Malcolm Stevenson Forbes (18-24 milyon $ değere sahip, 11 adet Emperyal)
Viktor Vekselberg (15 adet Faberge)
Kraliyet Koleksiyonu (Kraliçe Mary, Kraliçe Elizabeth, Kraliçe II. Elizabeth)
Mathilda Gedding Gray
Marjorie Merriweather Post
William Walters ve Henry Walters
Kral Faruk
Marcel Sandoz
İndia Early Minshall
Monako Prensi III. Rainier
Armand Hammer
Dekoratif sanatlar
Yumurta
Kuyumculuk
Yumurtalar kültürde
Fabergé yumurtaları
Koleksiyonlar
Fabergé yumurtaları
Rus icatları
Mübaşir

Mübaşir, Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde görev yapan kişilerdir. Mübaşirler, Adalet Bakanlığınca taşra ve merkez teşkilatında görevlendirilmek üzere atanan yardımcı yargı personelidir. Adalet Bakanlığına bağlı Adli Yargı Komisyonları tarafından atanırlar, mübaşirlerin en az lise mezunu ve tutanak bilme yeteneğine sahip olması gerekmektedir.

Mübaşirler KPSS toplamında en az 70 puan alanlar arasından Adalet Bakanlığınca sözlü mülakatla sınavla açıktan atanırlar.
6 Şubat 2019 tarihinde yardımcı hizmetler sınıfından, genel idari hizmetler sınıfına geçiş yapmıştır.
Görevleri
Duruşma esnasında sırası gelen tarafları ve tanıkları çağırmak, duruşma salonuna almak ve duracakları yeri göstermek, tarafların verdiği belgeyi hakime vermek, duruşmanın disiplinini sağlamak üzere hakim tarafından verilen emirleri yerine getirmek
Duruşmada söz söyleyecek kişinin sözünü ayakta söylemesi ve karar sırasında salonda bulunan herkesi ayağa kalkması için uyarmak
Taraflara ertelenen duruşma tarihini bildirir kağıt yazıp vermek
Mahkeme başkanı veya hakimin tensibiyle yazı işleri müdürünün denetiminde kalem işlerinde çalışmak
Mahkemece yazılan yazıları zimmet defterine kaydedip ilgili yere teslim etmek
Mahkemeye ait posta ve tebligat evrakını listesi ile posta işletmesine teslim etmek
Duruşmanın gizli yapılması kararı alındığında salonu boşaltmak ve duruşmanın gizli yapıldığını bildirir levhayı salon dışına asmak
Kılık Kıyafet Yönetmeliği uyarınca resmi üniforma giymek
Kanun ve yönetmelikle yüklenmiş diğer görevler
Kamu meslekleri
Hukuk meslekleri
Kassam

Kassam. Mirasçılar arasında terekeyi paylaştıran ve yetimlerin mirasını koruyan ve
idare eden şeri memur, mahkeme-i şeriyye memurudur. İslam hukukunda ve genel anlamıyla kassam; miras davalarında bizzat dava yerine giderek gerekli tahkikatı yapıp ihtilaf hakkında bir neticeye vardıktan sonra davayı hükme bağlayan ve ev, tarla, arsa gibi gayr-ı menkulleri varisler arasında taksim eden memura denir. Aynen kadıda aranan şartlar kassamda da aranmaktadır. Tanzimat'tan sonra kassamlık görevi kaldırılmıştır.
İç bağlantılar
Ordu kassamı
Kassam Defterleri
Kumpas

Kumpas, hassas ölçüm aletidir.
Ölçüm hassasiyetine, ölçüm şekline göre çeşitleri bulunur. Derinlik kumpası, delik kumpası gibi çeşitleri vardır ama tümünün ölçüm sistemleri aynıdır.
Standart kumpas
İki çenesi arasında kalan kısmı ölçen, sürgülü bir alettir. Şekli kabaca boru anahtarını andırır. Bir sabit cetvel üzerinde gezen hareketli bir parçadan oluşur. Gezen kısmına verniyer adı verilir. Birçok sektörde kullanılır. Hassasiyeti, yapılan işe göre değişir.
Kumpasların temel parçaları alttaki gibidir.
Sabit ve Hareketli Çeneler; parçanın dış ebatlarını ölçmek için kullanılır.
Sabit ve Hareketli İç Çap Çenesi (Horoz); parçanın içinde kalan genişlikleri, delik ve kanalları ölçmek için kullanılır.
Derinlik ölçme çubuğu (Kılıç); parça yüksekliğini ölçmede kolaylık sağlar, parçanın üzerinde bulunan derinlikleri ölçmek için kullanılır.
Metrik Cetvel; kumpasın mm cinsinden değerleri okunması için kullanılan bölümüdür.
İnç ölçüm cetveli; kumpasın inç cinsinden değerleri okunması için kullanılan bölümüdür.
Metrik verniyer; parçanın mm cinsinden ondalık değerinin okunmasını sağlar. mm cinsinde daha hassas ölçünün alındığı yerdir.
İnç verniyer; parçanın inç cinsinden ondalık değerinin okunmasını sağlar. İnç cinsinden daha hassas ölçünün alındığı yerdir.
Sabitleme mandalı; hareketli çeneyi sabitler
Karmaşık komut setli bilgisayar

Karmaşık komut setli bilgisayar (İngilizce: Complex instruction set computer veya CISC), bilgisayarın işlemcisinin komutlarının tipini ifade eder. Komutları karmaşık olan bir işlemci de her komutun işlemci tarafından decode edilmesi uzun sürer, ve devrenin bu biçimi silikon üzerinde de fazladan yer kaplar. RISC işlemciler komut sayısını azaltarak, performans kazanmayı hedeflemişlerdir.
CISC bir işlemcinin tek bir komut ile yaptığı işlem, RISC bir işlemci ile 2 ya da daha fazla komutla yerine getirilebilmektedir. Ama yine de RISC mimarisinin avantajları ile bu işlemciler aynı saat frekansları ile daha yüksek işlem gücüne sahip olabilmektedirler.
Ancak CISC bir işlemcinin doğrudan assembler ile programlanması insanlar için çok daha kolaydır. Bu da yüksek seviyeli programlama dillerinin pek kullanılmadığı yıllarda avantajken, günümüzde assembler ile programlamanın yapıldığı alanlar çok azaldığından, avantajını yitirmiştir. Günümüzdeki Intel ve AMD işlemciler de aslında CISC işlemcilerdir, fakat derinlerinde aslında karışık komutlar daha basit RISC komutları sayılabilecek parçalara dönüştürülerek işlenirler.
Bilgisayar terimleri
Güven Turan

Güven Turan (d. 2 Aralık 1944), Türk şair, yazar ve çevirmen.
Hayatı
1944te Sinop, Gerzede doğdu, ortaöğrenimini Samsunda Maarif Kolejinde tamamladı. 1968 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. 1973'te aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı ve İngilizce okutmanlığı yaptı. 1976-1995 yıllarında İstanbulda reklamcılık alanında çalıştı.
Güven Turan, Dalyan ile 1979 Türk Dil Kurumu Roman Ödülünü, Düş Günler ile 1990 Yunus Nadi Yayımlanmış Öykü Kitabı Ödülünü, Bir Albümde Dört Mevsim ile 1991 Yunus Nadi Yayımlanmamış Şiir Kitabı Ödülünü, Cendere ile 2004 Altın Portakal Şiir Ödülünü kazandı.
Yurt dışında, Iowa International Writing Program (ABD, 1980), British Council Cambridge Seminars (İngiltere, 1998), Voix de la Méditerranée (Fransa, 2002) gibi uluslararası etkinliklere katıldı.
Kitapları
Şiir
Güneşler... Gölgeler... (1981)
Peş (1982)
Sevda Yorumları (1990)
Bir Albümde Dört Mevsim (1991)
İkarosun Uçuşu (1993)
Toplu Şiirler (1995)
101 Bir Dize (1996)
Gizli Alanlar (1997)
Görülen Kentler (1999)
İz Sürmek (2001)
Cendere (2003)
Çıkış (2008)
Öykü
Düş Günler (1989)
Zemberek (2009)
Roman
Dalyan (1978)
Yalnız mısın? (1987)
Soğuk Tüylü Martı (1992)
Bakır Çalığı (1994)
Yazıyla Yaşamak (1996)
Çerçevenin Dışından (2004)
Deneme eleştiri
Kendini Okumak (1987)
Bakır Çalığı (1994 / 2006)
Yazıyla Yaşamak (1996)
Çerçevenin Dışından (2004)
Süregelen (2005)
Kuleden Bakmak (2012)
Çeviri
Aşk ve İsyan (K. Rexrothtan seçme şiirler, 1991)
Sınırsızdır Şiir (M. Holubdan seçme şiirler, 1993)
Seçme Şiirler (L. Glückten, 1994)
Seçme Şiirler (W. C. Williamstan, 1995)
Seçme Şiirler (H. D. den, 1995)
Demir Adam/Demir Kadın: T. Hughes (2001)
Raşidin Dürbünü (J. Mahjoub, 2003).
Ödülleri
1991: Yunus Nadi Ödülü
2016: PEN Türkiye Şiir Ödülü
Kazancı Camii

Kazancı Camii, Taksim'de Kazancı Yokuşu'nda 17. yüzyılda Osmanlı üslubuna göre yapılmış olan bir camiidir. Tuğladan bir minaresi olup kare planlı, kagir ve çatılıdır. Fevkani olan caminin bodrumu namaz sahnı olarak kullanılmaktadır.
Taksim
İstanbul'daki Osmanlı camileri
Beyoğlu'ndaki camiler
Surp Ohan Voskiperan Kilisesi

Surp Ohan Voskiperan Kilisesi, Türkiye'de İstanbul iline bağlı Beyoğlu ilçesinde bulunan bir Ermeni Katolik kilisesi. 1837 yılında ahşap olarak inşa edilen kilsienin yerine mimar Andon ve Garabet Tülbentçiyan tarafından 1860-63 yılları arasında kagir olarak inşa edildi. Kilise 1979 yılında Papa II. Jean Paul tarafından ziyaret edilmiştir.
Sirayalar

Siraya (西拉雅族) Tayvan'ın yerli halklarından biridir. Yoğun olarak Tayvan'ın güneybatı düzlüklerinde, Tainan ve Pingdong arasındaki ovalarda yaşamaktaydılar. Bu nedenle de Ova Halkı olarak anılırlar. Günümüzde Siraya'lar dillerini kaybetmiş büyük oranda "Çinlileşmiştir". Siraya, Tayvan hükumetinin kabul ettiği Tayvan aborjinleri arasında sayılmazlar.
Siraya dili
Taiwan Journal adlı derginin haberine göre, Şubat 2006'da Tayvan'daki Academia Sinica Enstitüsü tarihçileri ve dilbilimcilerinden oluşan bir grup araştırmacı 17. ve 18. yüzyıllar arasında Siraya dilinde yazılmış Sinckan Yazmalarının (ya da Sinkang Yazmaları) %80'lik bölümünü deşifre ettiklerini açıklamışlardır. Günümüzde kayıp bir dil olarak kabul edilen Siraya dili, 17. yüzyılda Hollandalılar tarafından yazıya aktarılmıştır. Sirayalar arasında Hıristiyanlığı yaymak isteyen Hollandalı misyonerler bu amaçla Siraya dilini öğrenmiş, bu dil için bir alfabe icat etmiş ve daha sonra bu alfabeyi Sirayalara öğretmişlerdir. Bu arada İncil de Siraya diline çevrilmiş; bu İncil'den Matthew İncil'inin elyazmaları günümüze kadar ulaşmıştır. Bu yazmalar genelde çift dilli olup, Siraya ve Çince karşılıklıdır.
Tayvan aborjinleri
Çingenece

Çingenece ya da Romanca, Çingenelerin yaşadığı tüm ülkelerde konuşulur, ancak bölgeden bölgeye çok fazla değişkenlik gösterir ve birçok Çingene bu dili unutup yaşadıkları ülkenin dilini konuşmaya başlamıştır. Bu dil Hint-Aryan dillerine mensuptur ve Çingeneler Hindistan kökenli oldukları için Hint dilleriyle yakından akrabadır.
Çingenecenin en büyük özelliği, bulunduğu muhitin yaygın dilleri Türkçe, Sırpça ve Arnavutçadan yoğun bir şekilde etkilenmiş olmasıdır. Özellikle Yugoslavya devrinde Sırp-Hırvatçadan söz varlığı bakımından oldukça büyük etki yaşanmıştır. Bu etki sözdiziminde de kısmen görülür.
Bazı sözcükler ve deyimler
Gerilim (elektrik)

Gerilim ya da voltaj (elektrik potansiyeli farkı) elektronları maruz kaldıkları elektrostatik alan kuvvetine karşı hareket ettiren kuvvettir. Bir elektrik alanı içindeki iki nokta arasındaki potansiyel fark olarak da tarif edilir:
Potansiyel
Gerilim
Gerilimin sembolü U veya E harfleridir, birimi ise V harfiyle gösterilen Volt tur. Genel bir pratik olarak çok fazlı sistemlerde faz arası gerilimler U, faz-nötr arası gerilimler V ile gösterilir. Doğru akım üreteçleri (piller, aküler ve bunların grupları) genellikle 1.5- 110 V gerilime sahiptirler. Evlerimizde kullanılan alternatif akım enerjinin etkin gerilimi 220 V, sanayide kullanılan alternatif akımın fazlar arası gerilimi ise 380 V'tur. Gerilim miktarı arttıkça gerilime maruz kalan kişinin can güvenliği azalır. Yüksek gerilimlerin yalıtımı daha zordur. O yüzden pratikte kullanılabilir enerji gerilimi, alçak gerilim olarak tabir edilen ve her türlü elektrikli alıcının çalışma gerilimi olan 110-380 V arasıdır.
Ancak enerjinin uzak yerlere taşınması ve dağıtılması için de gerilimin yükseltilmesi gerekir. Türkiye'de en yüksek gerilime sahip iletim hattı ve transformatörler 380 000 V= 380 kV olup en uzun mesafeli ve en güçlü hatlardır. Uluslararası enterkonnekte sisteme bağlanan yüksek gerilim hatlarında 154 kV kullanılır.
Ölçümü
Gerilim voltmetre ile ölçülür. Ampermetre-Ohmmetre aracılığıyla da değeri Ohm yasası kullanılarak hesaplanabilmektedir. Osiloskop ile de sinyal gözlemlenerek Katot ışını tüplü osiloskoplar düz giden elektronunun yönünü gerilim aracılığıyla elektrik alan oluşturarak saptırırlar, elektron sapma miktarı kıyaslanmak suretiyle okuma gerçekleştirilir. Elektronun sapması gerilimle doğru orantılı olduğundan rahatça ölçüm yapılır. Voltmetre önceden düzenlenmiş bir takım direnç dizisinin galvanometreye seri bağlanması ile gerilim okuma seviyesi ayarlanmak suretiyle okuma işlemi gerçekleşmiş olur.

Elektromanyetizma
Fiziksel nicelikler
Kemik

Kemik veya süyek, vücudu oluşturan dokular arasında en sert olanıdır. Organizmada gerçek anlamda destek görevi yapan dokudur. Ayrıca organizmanın kalsiyum depolarıdır. Kalsiyum bakımından doymuş olduklarından serttir. Sert olmalarına rağmen kıkırdak dokusundan farkları damar içermeleridir. Bu doku yapısında çeşitli tipte hücreler (osteosit, osteoblast, osteoklast) ve hücrelerarası madde (matrix) bulunmaktadır.
Kemiğin enine kesiti incelendiğinde dış ve iç yüzeyleri bir zarla örtülüdür. Bunlardan dıştakine; periosteum, iç yüzeydekine; endosteum denir. Bu zarlar düzensiz sıkı bağ dokusundan yapılmışlardır. Periosteumun hemen altında dış halkasal sistem yer alır. Endosteumun hemen üstünde ise iç halkasal sistem bulunur.
Havers sistemleri olarak da bilinen osteonlar ise iç ve dış halkasal sistemlerin arasını doldurur. Osteonların ortasında içerisinde kan damarlarının geçtiği Havers kanalları yer alır. Komşu Havers kanalları, Volkmann kanalları vasıtasıyla birleşirler.
Yetişkin bir insan iskeleti 207 kemikten oluşmaktadır. Fakat yeni doğan bir bebeğin ise 300'e yakın kemiği bulunmaktadır. Bu farklılığın sebebi ise insanın yetişkin haline gelirken kemiklerin zamanla birleşmesiyle yeni kemiklerin ortaya çıkmasıdır.
İnsan iskeletindeki kemikler
Aksiyel iskelet
Apendiküler iskelet
Kemik anatomisi
Kemik zarı(Preost): Kemiğin enine büyümesini sağlar.
Sert kemik: Kemiğin orta kısmında yer alır. İçinde sarı ilik bulunur. Hovers ve Wolkman kanalları bulunur
Süngerimsi kemik: Gözenekli bir yapısı vardır.
Kırmızı ilik: Süngerimsi kemikte bulunur. Görevi alyuvarları üretmektir.
Sarı ilik: Yağ depolar. Gerektiği zaman da kan hücresi üretir.
Kan damarları: Üretilen kanı vücut damarlarına taşır.
Eklem kıkırdağı: Kemiğin boyca uzamasını sağlar.

Tıp terimleri
Amok

Amok (gözü kara, hiddetle saldıran ve öldüren) Güneydoğu Asya bölgesinde ve bu bölge kültüründe "cinnet" halini ifade etmek için kullanılan bir tanımdır. Kavram, Filipinler'de ise "juramentado" kelimesiyle bilinir.
Cinnet hali, sonuçlarını hesap edemeden şiddet kullanma durumudur. Psikolojide "amok", derin bir depresyon döneminin sonrasında ortaya çıkan şiddet ile sonuçlanan atakların görüldüğü disosiyatif bir ruh halidir.
"Amok" hali, erkekler arasında daha yaygın gözlenmekte ve genellikle "bardağı taşıran son damla" niteliğindeki bir olayın ardından patlak verdiği gözlenmektedir. Cinnet halindeki kişi, kötülüğe uğradığına ya da uğrayacağına inanmaktadır.
Psikiyatride ender görülen kültüre özgü sendromlar arasında sayılan "amok" halinin, güneydoğu Asya bölgesine özgü olabileceği ve "kültüre özgü sendromlara" örnek gösterilebileceği de ifade edilmektedir. Bazı kaynaklar ise günümüz toplumu ile "amok" ya da cinnet halinin tarihsel ilişkisi irdelenerek modern endüstri toplumunda da benzer bir tablonun görülebileceğini ileri sürmektedir.
Bu özel durum altında olan, ister silahla, ister bir araçla suç işleyen, toplu öldürme ya da yaralamalarda bulunan kişiler "amok koşucusu" tabiriyle tarif edilmektedir.
Bağırsak

Bağırsak, gastrointestinal kanalın mide ile anüs arasındaki kısım. Bağırsaklar, insanlarda ve diğer memelilerde ince bağırsak ve kalın bağırsak olacak şekilde iki ana kısımdan oluşur. Vücudun gıdadan besinlerin çıkarımı ve emiliminden sorumlu kısmı bağırsaktır. Midenin görevi büyük oranda gıda moleküllerinin besinlere parçalamak iken, bağırsak bu besinlerin kana girmesini sağlar.
İnce bağırsak
İnce bağırsak kıvrımlı bir yüzey yapısına sahiptir ki bu besinlerin bağırsak duvarından difüzyonu ve böylece de emilimi için uygun olan yüzey alanını arttırır. Bu mikroskobik kıvrımlara mikrovilli denir. Yetişkin bir insanın ince bağırsağı, ortalama olarak yedi metre uzunluğundadır. İnsanlarda ince bağırsak duodenum,, jejunum ve ileum olmak üzere üç kısma ayrılır.
Kalın bağırsak
Kalın bağırsak veya kolon birkaç çeşit bakteriye ev sahipliği yapmaktadır; bunlar insan vücudunun kendi kendine yok edemeyeceği moleküllerle ilgilenirler. Bu bir simbiyoz örneğidir. Bu bakteriler aynı zamanda bağırsaktaki gaz üretiminin de nedenidirler. Kalın bağırsak ince bağırsağa oranla daha kısadır ve su reabsorpsiyonu ile kuru dışkıyı üretir. İnsanlarda kalın bağırsak çekum, kolon ve rektum olmak üzere üç kısma ayrılır. İnsanlarda çekuma bağlı ucu kapalı bir tüp olan apandis yer alır. Kolon ise kendi içinde çıkan kolon, transvers kolon, inen kolon ve sigmoid kolon olarak bölünmüştür.
Bağırsak hastalıkları
Bu konuda daha fazla bilgi için gastroenteroloji maddesine bakabilirsiniz.
Diğer sindirim sistemi hastalıklarıyla birlikte bağırsak hastalıklarına da bakan tıp dalı gastroenterolojidir.
Gastroenterit, bağırsakların enflamasyonudur ve en yaygın bağırsak hastalığıdır.
Ileüs, bağırsak tıkanıklığıdır.
Apandisit, apandis enflamasyonu. Bu tedavi edilmediği zaman potansiyel olarak ölümcül bir hastalıktır; çoğu durumda apandisit cerrahi müdahaleye gerek duyar.
Çölyak hastalığı kötü emilimin yaygın bir şeklidir. Crohn hastalığı ve ülseratif kolit bağırsakları etkileyen otoimmün hastalıklardandır. Crohn hastalığı tüm gastrointestinal kanalı etkileyebileceği gibi, kolit sadece kalın bağırsağı etkiler.