Yazıbeyli, Kahramankazan

Yazıbeyli, Ankara ilinin Kahramankazan ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Ova Çayı köylerinden olan Yazıbeyli köyünün eski isimleri Halka-Sulu, Halka-Havlu ve Halkavundur. İlçenin güneybatısında bulunan yerleşme ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. İlçe merkezi, Kumpınar, Aydın, Emirgazi, İymir ve Yassıören köyleri ile komşudur. Kahverengi ve alüvyal topraklara sahip olan yerleşmenin arazisi, birinci sınıf tarım arazisi olup, sulu ve bahçe tarımı yapılmaktadır. Ova Çayı yakınında bulunan köyün yakınından mevsimsel yağışlara bağlı olarak akan ve Hızır Dağı yamaçlarından beslenen İymir deresi geçmektedir. Halk, Osmanlıca da boğaz, havl, etrafı ve çevresi anlamına gelmektedir. Halka-havlı ise boğazın etrafı veya boğazın çevresi anlamında kullanılır. İnsanoğlunun yaşamına uygun olan bölge, antik çağlardan itibaren iskan görmüş, verimli arazi yapısı ve Ova Çayına yakınlığı bu iskanlar için en önemli etken olmuştur. Köyün 500 metre kadar güneyinde bulunan höyükte, İlk, Orta, Geç Tunç Çağından itibaren insanoğlunun iskan izlerine rastlanmıştır. Bu iskan Demir Devri'nde de devam etmiştir. Günümüzde Köy Mezarlığının yakınında çevreden derlenmiş antik mermer parçalar bulunmaktadır.
Tarih boyunca devamlı iskan gören bölgeye Oğuz Türkmen boyları yerleşmiş ve tarımla uğraşmaya başlamıştır. Anadolu Selçukluları zamanında Murted Ova bölgesi köylerinden olan Halka-Sulu Köyü 1530 yılında Murtazaabad kazasına bağlıdır. Tımarha-yi Zuama ve Merdan karyelerinden olup, Halka-Havlı adıyla zikredilmektedir. 22 hane, 10 mücerred (erkek nüfus) ve yaklaşık 120 nüfuslu olan yerleşmenin yıllık hasılatı 2.355 akçedir. 1800 yıllarında Halka-Havlu köyünden Katipzade Seyyid Mehmedin ayanlık iddiasında bulunduğu iddia edilerek, şikayet edilir. Konu yetkililerce incelenir ve iddianın asılsız olduğu tespit edilir. 15 Şevval 1214 (1800) tarihli bir belgede Ankara'ya tabi Mürtezaabad kazasında ayanlık iddiasında bulunan Katipzade Seyyid Mehmed aleyhinde evvelce gönderilmiş olan ilamın sahte olduğuna ve ahalinin umumiyetle muma ileyhten (adı geçenden) memnun olduklarına dair Mürtezaabad ve Şorba kadılarından gelen ilamlardan bölge köylerdeki ahalinin Katipzade Seyyid Mehmed Efendiden memnun oldukları zikredilir. Murtazaabad kazasına bağlı Halka Sulu köyünün 1260-1261/1844-1845 senelerine ait Temettuat Defterinde köyde 26 vergi hanesi bulunmaktadır. Bu tarihte köy imamı Karadev oğlu Molla Hüseyin Efendidir. Köyde tarım ve hayvancılığın yanında duhan (tütün) de yetiştirilmektedir. Katib oğlu Abdülbaki ve Alinin tütün tarlası olup, en varlıklı kişi de Katib oğlu İbrahim Efendidir. 1845 yılında Halkahavlu köyünde ikamet eden vergi hane reisleri ve meslekleri şöyledir: Karadev oğlu Molla Hüseyin (imam), Katib oğlu İbrahim (çiftçi), Abdülbaki (çiftçi), Ahmed (çiftçi) ve Ali (çiftçi). Derviş oğlu Ali (çiftçi) ve Mehmed (çiftçi). Berber Mustafa (berber), Cafer oğlu Süleyman (çiftçi), Danabaşı oğlu Hüseyin (çoban), Derviş oğlu Hüseyin (çiftçi), İbiş oğlu Ahmed (çiftçi), İmam oğlu Hüseyin (çiftçi) ve Ömer (ırgad). İsa oğlu Mehmed (çiftçi), Küçük Ali oğlu Yetim Ali (yetim), Mehmed Dede oğlu İbrahim (duhancı), Memiş oğlu Osman (çiftçi), Odabaşı oğlu İbiş (çiftçi) ve Mehmed (çiftçi). Postal oğlu Hüseyin (bostancı), Sarı Osman oğlu Mehmed (asker), Sert Mehmed oğlu Musa (hizmetkar), Sipahi oğlu Sipahi Ahmed (çiftçi), Soban Şemba (mecruh) ve Veli oğlu Ali (hizmetkar). Günümüzde köyde kitabeli iki çeşme bulunmakta olup, köyün girişinde sağda, suyu akmayan, kesme taştan yapılmış, kemerli ve alınlığında Maşallah 1295 (1878) yazılı tarihi bir çeşme ile köy içinde ve kitabesinde Sahibül-hayrat vel-hasenat Katibzade Es-seyyid İbrahim Edhem sene 1259 (1843) ibaresi yazılı ikinci bir çeşme bulunmaktadır. Günümüzdeki Ankara-İstanbul karayolu yapılmadan önce Kızılcahamam şosesi Halka-Havlı köyünden geçmektedir. Cumhuriyet döneminde Halka (Halka Havlu) Köyü, Ankara-Merkez kazası Zir nahiyesine bağlanır. Ulaşım yolu üzerinde bulunması ve köyün hatırlı ailesi olan Katipoğullarının da delaletiyle yerleşme Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında bucak merkezi olur ve Bitik köyünde bulunan nahiye merkezi Halkavun Köyüne taşınır. Halka-Havlu kelimesi zaman içinde Halkavun şeklinde telaffuz edilir ve yazılır. Bitik nahiye merkezi 1961 tarihine kadar Halkavun Köyünde kalır ve bu tarihte bucak merkezi Kazan olur. Halkavun yerleşmesinin adı olan ismi, 1961 yılında Yazıbeyli olarak değiştirilir.
Ankara Merkez kazasına bağlı olan Kazan nahiyesi 1957 yılında Yenimahalle ilçesine bağlanır. 1987 yılında da Kazan nahiyesinin ilçe olması ile birlikte Kazana bağlanır. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin kararı ile de mahalleye dönüştürülür. 1935 nüfus sayımında 225 olan nüfusu, 1940 yılında en yüksek seviyesi olan 417 kişiye ulaşmıştır. 2007 yılı adrese dayalı nüfus sayımına göre nüfusu 204 kişidir. Kurtboğazı Barajından gelen ve DSİ tarafından yapılan sulama kanalları ile arazinin büyük bir bölümü sulandığından, sulu tarım yapılabilmektedir. Şeker pancarı, fasulye, buğday ve arpa ekilmektedir. Halkının yarısına yakın kısmı ek olarak sütçülük yapmaktadır.
Günümüzde köyün en kalabalık sülalesi Karaca'lardır. Karacalar soyadı kanunundan önce Dervişoğulları olarak bilinirdi. Diğer sülale isimleri şunlardır: Karadayılar (Gencer), Sipahioğulları (Ertürk, Gencer), Katipoğulları (Sümer), İbişler (Gençtürk) ve Sipahiler (Şanal) (Yılmaz). Bölge köy ulaşım yolları üzerinde bulunan yerleşmede, ilköğretim taşımalı olarak şehir merkezinde sürdürülmektedir. Çatılı, minareli ve tek şerefeli cami bulunmaktadır. 1962 yılında açılan, yatılı ve 80 öğrenci kapasiteli Yazıbeyli Talebe Yurdu bulunmaktadır. Ayrıca Ütopya Bilim Sanat Eğlence Üretme Merkezi bulunmaktadır.
Toplu Konut Ortaklığı İdaresi (TOKİ) tarafından Yazıbeyli Mahallesinde 504 konutluk, 9 adet 2+1 daireli blok, 5 adet 3+1 daireli bloklar ile içerisinde her türlü sosyal tesis, alışveriş merkezi ve ilköğretim okulu bulunan sitenin de inşaatına başlanmıştır. Köyün kendine özgü geleneksel yemeği ve örfü yoktur. Bölgesel yemekler ile örf ve adetler hakimdir.
Coğrafya
Ankara iline 50 km, Kahramankazan ilçesine 3 km uzaklıktadır.
Nüfus
Kahramankazan'ın mahalleleri