Québec

Quebec ( ; Türkçe: Kebek), Kanadanın doğu bölgesinde en büyük eyaleti olmasının yanı sıra Kanada'da sadece Fransızcanın resmi dil olduğu tek eyalettir, (New Brunswick'te de halkın %35'in ana dili Fransızca olduğundan Fransızca, İngilizcenin yanında resmi dil olarak tanınıyor.).
Québec, 700.000'den fazlasının eyaleti daha iyi bir hayat için seçen yeni Québeclilerin de oluşturduğu 7,6 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Günümüzün Québec toplumu, sahip olduğu gelişmiş eğitim sistemi ve herkesin ücretsiz faydalanabildiği sağlık sistemiyle modern ve dayanışmacı bir toplum görüntüsü vermektedir.
Québec, demokrasiye dayanan bir siyasi sisteme sahiptir. Geniş ve çeşitlilik gösteren ekonomisi gücünü zengin doğal kaynakların yanı sıra büyüyen bilgi teknolojileri sektörü ve diğer çeşitli endüstri kollarından almaktadır. İhracat-ithalat performansı, Québeci, Dünyanın en iyi 20 ekonomisi arasına sokmuştur. Québec, birbirinden çok büyük farklılıklar gösteren 17 bölgeye ayrılmıştır.
27 Kasım 2006'dan beri Québec, Kanada Avam Kamarası tarafından resmen ayrı bir millet olarak tanınmıştır.
Coğrafya
Québec, Kuzey Amerika kıtasının kuzeydoğu bölümünü kaplamaktadır. 17 idari bölgeye bölünmüş olan Québec, 1.667.441 km2 gibi devasa bir alanı kaplar ve bu alanın 201.753 km2si ise çeşitli su kaynaklarına ev sahipliği eder. Québec eyaletinin başkenti Québec (Ville de Québec)tir.
Québec kuzeyde Arktik Okyanusu, güneyde ABD ve New Brunswick, doğuda Atlas Okyanusu ve Saint Lawrence Körfezi, batıda James Körfezi, Hudson Körfezi ve Ontario ile çevrelenmiştir.
İklim
Québecte dört ayrı mevsim yaşanmaktadır: ılıman bir bahar, genelde sıcak geçen yazlar, renkli ve bazen oldukça serin bir sonbahar ve soğuk ve beyaz bir kış. Mevsime bağlı sıcaklıklar ve bitki toplulukları enleme göre oldukça değişkenlik göstermekte ve bu da Québecte eşsiz güzellikte ve oldukça farklı coğrafi alanların oluşabilmesine fırsat tanımaktadır.
Québecin üzerinde kurulduğu geniş coğrafya göze alınırsa eyalette birbirine büyük farklar gösteren iklim kuşakları olduğunu tahmin etmek zor olmayacaktır. Bu farklılaşmada enlem, topografya ve denizellik etkili olmaktadır.
Québecte görülen dört farklı ilklim türü ve görüldükleri bölgeler şunlardır:
Doğu okyanusal iklimi: İles-de-la-Madeleinededir
Kutup altı iklimi; 50. ve 58. paraleller arasında (daha uzun ve soğuk kışlar, daha kısa ve serin yazlar, daha az yağış)
Kutup iklimi: en kuzeyde (sert kışlar, kısa süreli kar erimesi, fakat sürekli permafrost)
Nemli - karasal iklim: 50. paralelin güneyi (özellikle Temmuz ve Ağustos ayında sıcak bir yaz, soğuk bir kış ve bolca yağış)
Bitki örtüsü
Güneyden kuzeye gidildikçe Québecte şu bitki örtülerine rastlanır: yaprak döken orman alanları, karışık orman alanları, kuzey ormanı alanları, tayga ve nihayet en kuzeyde tundra bitki toplulukları.
Vahşi hayat
Québecte vahşi hayatın bir parçası olan 653 türün 199'u balık, 21'i amfibi, 16'sı sürüngen, 326'sı kuş ve 91'i memeli türüdür. Ayrıca 25.000'den fazla böcek türü olduğu bilinmektedir.
Vahşi hayatın korunması, Québec hükumeti ve halkının en büyük önceliklerinden birini oluşturmaktadır. Bu amaçla birçok kanun çıkarılmış ve eyalet topraklarının ciddi bir bölümü koruma alanı olarak ilan edilmiştir.
Yerleşim
Québecin çok büyük bir bölümünde yerleşim yoktur. Yerleşim bölgelerinin %80i, eyaletin kurulmasından bu yana büyük bir önem taşıyan Saint Lawrence Nehri etrafında toplanmıştır. Böylece Québecin 7 milyonluk halkının yarısı, eyaletin %1'lik bir alanında yaşamaktadır.
Nüfus
2004 yılı itibarıyla Québecin nüfusu 7.509.928 kişidir.
Genelde Fransızca konuşan bir nüfus
Québecin 7 milyondan daha fazla olan nüfusu, genel olarak Fransızca konuşan bir toplum oluşturmaktadır. 6 milyondan fazla Fransızca konuşan Québeclinin birçoğunun kökleri, 17. ve 18. asırlarda buraya yerleşen Fransız kolonistlere dayanmaktadır. Günümüzde Québec toplumu, 300 milyondan daha fazla insanın İngilizce konuştuğu Kuzey Amerika kıtasında Fransızca konuşarak yaşamak ve Fransızca konuşan bir topluluk olarak kalmak konusunda birçok güçlükle karşılaşmaktadır.
Ana dili İngilizce olan Québeclilerin ise kökleri genelde Britanyalı göçmenlere ve bilhassa da Amerikan Bağımsızlık Savaşı'ndan kaçan royalistlere dayansa da bunlar arasında daha iyi bir hayat arayışı içinde Kuzey Amerikaya yerleşmiş diğer etnik kökenlerden gelen insanlar da vardır. Günümüzde İngilizce konuşan Québeclilerin çok büyük bir kısmı Montréal civarında yaşamakta ve onlara sunulan İngilizce eğitim, hastane ağı, iletişim araçları ve diğer çeşitli haklardan faydalanmaktadırlar.
Québec, ayrıca asrın başından beri eyalete yerleşen Avrupalı, Afrikalı, Latin Amerikalı ve Asyalı 700.000den fazla göçmenin vatanıdır. Bütün bu unsurlar, Québecin kültürel çeşitliliğine ve canlılığına büyük katkılarda bulunmuştur. Her yıl Québec, 40.000den fazla göçmene kapılarını açmaktadır.
Çoğulcu bir toplum
Günümüzün çoğulcu toplum anlayışı, ülkeler arasında daha kapsamlı ve derin bir alışverişin ortaya çıkması sonucunu doğurmuştur. Bugün bu deyimden anlaşılan herkesin hayat tarzını, inançlarını, değerlerini ve ait olacağı ilgi gruplarını hür olarak seçme imkanına sahip olmasıdır.
1970lerden bu yana Québece yönelik göç, beraberinde birçok farklılığı da getirdi. Yeni yurttaşlarla kurulan bağ, Québec toplumunu sosyal, kültürel, ekonomik, bilimsel ve teknolojik anlamda zenginleştirdi.
Québec toplumu, bugün kendini çoğulcu bir toplum olarak tanımlamaktadır. Québec toplumu temel olan demokratik değerleri onurlandırdığı sürece diğer kültürlerden gelen etkilere oldukça açıktır. Québec, insanlarını Québec toplumuna ortak bir duyguyla ait oldukları ve bunu kanunlara ve kuruluşlara gösterdikleri saygıyla ifade ettikleri müddetçe farklılıklarını vurgulamalarını cesaretlendirmektedir.
Kültürel farklılık, özellikle Québeclilerin yarısının yaşadığı bölge olan Montréal bölgesinde gözden kaçmaz. Günümüzde Montréallilerin %67'sinin ana dili Fransızca iken %14,3'ününki İngilizcedir. Şehirde İtalyanca, İspanyolca, Yunanca ve Arapça konuşan büyük gruplar da bulunmaktadır.
Yerli halklar
16. yüzyılda Avrupalılar Saint Lawrence Nehri kıyılarına yerleşmeye başladıkları sırada bu bölgede binlerce yıldır gelişmiş topluluklar ya da yalnızca aileler olarak yaşamakta olan yerli toplumlarla karşılaştılar. Her halkın kendi dili, inancı ve kültürü vardı. Kısa sürede kıtaya yeni gelen Avrupalılar ile iyi ilişkiler geliştiren yerliler, onlarla bilgi alışverişinde bulundular. Yerlilerin toprağa ait bilgileri, yeni gelen Avrupalıların kuzey şartlarına ayak uydurmasında önemli bir rol oynadı.
Yüzyıllarca devam eden bu süreçte Québec yerlileriyle Québecte yaşayan diğer insanlar arasındaki ilişkiler, politik ve ekonomik sebeplerle azaldı. Fakat 1980lerden bu yana bu süreç tamamen farklılaşmaya başlamış, Québec yerlileri ile diğer Québecliler arasında önemli kültürel, eğitimsel, sosyal ve politik değişimler yoğunlaşmıştır.
1985te Québec Parlamentosunun çözümüyle yerli halklar Kanadada ilk defa tanınmışlardır. Böylelikle Québec, yerli halkların özerkliğini, kültürel, dilsel ve geleneksel haklarını, üzerinde yaşadıkları toprağa sahip olma ve onu kontrol etme haklarını, avlanma ve benzeri şekilde tabii hayatın kaynakları üzerinde söz sahibi olma haklarını, Québecin ekonomik gelişimine katılma ve bundan faydalanma haklarını tanımıştır.
Günümüzde Québecte on farklı Amerindian (Amerikan Yerlisi ya da Kızılderili toplulukları) milleti ve İnuitler yaşamaktadır. Yerli halkların nüfusları 70.000e yakındır ve yerliler, 55 farklı toplulukta toplanmış durumdadırlar. Bunun yanında 20.000den fazla yerli, özellikle Montréal olmak üzere eyaletin çeşitli şehirlerinde yaşamaktadır.
İdari bölgeler
Québec eyaleti, 17 idari bölgeye bölünmüş durumdadır. Bu bölgeler:
Abitibi-Témiscamingue
Bas-Saint-Laurent
Capitale-Nationale
Centre-du-Québec
Chaudière-Appalaches
Cote-Nord
Estrie
Gaspésie-İles-de-la-Madeleine
Lanaudière
Laurentides
Laval
Mauricie
Montérégie
Montréal
Nord-du-Québec
Outaouais
SaguenayLac-Saint-Jean
Her bölge, diğerlerinden coğrafi, tabii kaynaklar, yerleşilebilir alanlar, ekonomik faaliyetler ve bunların ortaya çıkardığı endüstriyel sonuçlar açısından farklılıklar göstermektedir.
Bölgelerin ekonomik faaliyetleri geleneksel olan (tarım, ormancılık, balıkçılık gibi) ile yeni olan (teknoloji üretimi gibi) arasında farklılıklar göstermektedir. Bu geniş ekonomik yelpaze, Québec ekonomisinin canlı ve güçlü kalmasında büyük bir önem taşımaktadır.
Her idari bölge, vatandaşlarının temel ihtiyaçlarını karşılama ve onlara en iyi hayat standartlarını sunmakla yükümlüdür. Eğitim, sosyal hizmetler, sağlık hizmetleri, sportif ve kültürel faaliyetler, bölgelerdeki farklı yönetim kademelerinin sorumluluğu altındadır.
Tarih
Québecin yerli halkları olarak adlandırdığımız çeşitli Kızılderili halkları ve İnuitler, 2000 yıldan daha uzun bir süredir Québecte yaşamaktadırlar. Avrupalıların bu bölgeye yerleşmesi ise çok daha yakın bir tarihe dayanmaktadır. 1750 yılında ya da Jacques Cartierin bölgeye gelişinden 200 yıl sonrasında kolonide 70.000 kişi yaşamaktaydı. Bu küçük grup, köklerinde farklı ve gelişimci bir topluluğun tohumlarını taşıyordu.
Aşağıda verilen tarihler, Québecin tarihi, politik, ekonomik, sosyal ve kültürel evriminin önemli noktalarına ışık tutmaktadır:
Kültür
Kuzey Amerikanın tek Fransızca konuşan toplumu olan Québec toplumu, kültürüne sıkıca sarılmaktadır. Québec, kimliğinin en güçlü sembolü olan kültürü Québec toplumunun Fransız köklerini bir taraftan Amerikan Yerli mirasıyla birleştirirken diğer taraftan büyük komşusu Amerika Birleşik Devletlerinden ve demografik profilini şekillendiren çok etnik yapıdan etkilenmektedir.
Mimari
Modernite eğilimine rağmen Québecin kırsal alanlarında halen geleneksel mimari, eski güzelliğiyle büyük oranda korunmuştur. Montréal ve Québec gibi büyük şehirler ise mimari aşıklarına Avrupa ve Kuzey Amerikan tarzlarında eski ve yeninin en güzel örneklerini sunmaktadır.
Görsel sanatlar
Québec, 75 tanesi sahipleri tarafından işletilen, 75i modern sanata adanmış 180den fazla profesyonel sanat galerisine sahiptir.
Québec, görsel sanatlar alanında kültürel değişimlere oldukça açıktır. Bu alanda Québecte her yıl düzenlenen birçok organizasyona sanatçıların ilgisi büyük olmaktadır. Mois de la Photo à Montréal, bu organizasyonlardan yalnızca biridir.
Sinema
Québecte çekilen ilk film Danse indiennedir. Film, 1896 yılında Lumière kardeşler tarafından çekilmiştir. Fakat Québec sineması, asıl patlamayı 1950'lerden sonra yaşamaya başlamıştır. Bu dönemin filmleri daha çok Québecin gündelik hayatı üzerinde durmuşlardır. 1956 yılında Milli Film Heyetinin Fransızca kısmının Ottawadan Montréale taşınması, Québecin sinema sanatçıları açısından büyük bir heves kaynağı olmuş ve üretkenliği artırmıştır.
Bugün Québec olgun bir sinema geleneğine sahiptir. Bunu Québec yapımlarının Dünyanın çeşitli festivallerinde gösterilmesinden, buralarda ödüller toplamasından ve adlarını tüm Dünyaya duyuran Québecli yönetmenlerden (Denys Arcand, Manon Briand, Gilles Carle, François Girard, Xavier Dolan, Carole Laure ve Denis Villeneuve) anlayabiliriz.
Sirk sanatları
Québec sirk sanatlarında Dünyanın en önde giden toplumlarındandır. Dünyaca ünlü Cirque du Soleil, Québecin bu konudaki haklı gururunun bir ifadesi gibidir.
Dans
Dans sanatı Québecte yeni yeşermeye başlasa da son 15 yıldır Montréal, Kuzey Amerikanın en dinamik koreografi merkezlerinden biri olarak tanınmaktadır. Compagnie Marie Chouinard, the La La La Human Steps company, the Grands Ballets Canadiens de Montréal ve Carbone 14 gibi meşhur dans toplulukları bunu kanıtlar niteliktedir.
Festivaller
Québeclilerin topluluk olarak kültürel hayatı yaşama merakları, onları aynen yüzyıllar önce Fransız yerleşimcilerin yaptığı gibi kışın bir araya gelip kutlama ve paylaşmaya itmektedir. Bu gelenek, halen eyalet çapındaki 400 farklı festivalle devam etmekte olup bu festivaller, Québecin her bir şehrini ve kasabasını yıl boyunca canlı tutmaktadır. Bu festivallerin en büyükleri Québec Carnival ve Festival International de Jazz de Montréaldir.