Şiilik

Şiilik veya Şia, ( eş-Şia, Şia), Muhammed'den sonra devlet yönetiminin Aliye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu fikrini savunan; Ali ile birlikte onun soyundan gelen imamların günahsızlığına, yanılmazlığına ve bizzat Allah tarafından halife olarak seçildiğine dair inanışların ortak adıdır. İslam dünyası içerisinde müslüman nüfusun yüzde 10-15'lik kısmını oluşturur. Siyasi saiklerle ortaya çıkan bu ayrılık, zaman içinde fıkhi ve itikadı bir alt yapı kazanarak mezhepleşmiştir.
Etimoloji
Şia terimi, takipçiler anlamına gelen Arapça "şia" kelimesinden gelmektedir. Tarihteki kullanım Şiat-u Ali, yani Ali'nin takipçileri anlamına gelen ifadenin kısaltılmış halidir. Sünni kaynaklar, bu terimin Muhammed'in ölümünü takip eden yıllarda kullanılmaya başlandığına, Şiiler ise daha önce de kullanıldığına inanırlar.
Şii İslam inancında Ali'nin çok özel bir yeri vardır. Şii amentüsünde bulunan imamet anlayışına göre İslam peygamberi Muhammed öldükten sonra onun yerine imam/halife olması gereken kişi Ali'dir ve imamet Ali'nin soyundan devam eder.
Kolları
Şiilik akımı değişik fikirler barındırmaktadır. Ortak noktaları, Muhammed'in ölümünün sonrasında imamet veya hilafet makamının Ali ile başlamak üzere Onun soyundan gelen insanlara ait olduğunu kabul etmektir.
Şiiler arasında imamet hakkında farklı görüşler var oluuğundan Şiilik genel olarak üç kategoriye ayrılmaktadır:
Zeydiyye (Beşçiler)
Zeydiler, Muhammed'den sonra İmamların sıralamasının şu şekilde olduğuna inanırlar: Ali el-Murteza, Hasan bin Ali, Hüseyin bin Ali, Ali bin Hüseyin (Ali Zeyn el-Abı-Din), Zeyd bin Ali.
Daylam ve Taberistan bölgesinde 864 yılından 928 yılına kadar hüküm süren Alaviler adındaki devlet, tarihte kurulmuş olan ilk Zeydi devletidir. Tarihte değişik Zeydi inançları ortaya çıkmıştır. Günümüzde Zeydiler en yoğun olarak Yemen'de yaşamaktadırlar.
İsmailiyye (Yediciler)
İsmaililer'e göre, İmamet sıralaması şöyledir: Ali el-Murteza, Hasan bin Ali (Nizariler'e göre İmam değildir), Hüseyin bin Ali, Ali bin Hüseyin (Ali Zeyn el-Abidin), Muhammed el-Bakır, Cafer es-Sadık, İsmail bin Ca'fer el-Mubarek, Muhammed bin İsmail eş-Şakir.
İsmaililer'in "İmamet" konusunda değişik inanca sahip farklı kolları ve inanç grupları vardır. Yediciler ve Karmatiler'e göre İsmail bin Ca'fer el-Mubarek'in son imam olduğuna inanılırken Mustali fıkhında Yirmibirinci İmam olan "Et-Tayyib Ebul-Kasım" gayba halinde saklanan son imamdır. Nizariler olarak bilinen İsmaili grupları ise imametin İsmail bin Ca'fer el-Mubarek'in soyundan gelen kişiler ile günümüze kadar devam ettiğine inanırlar. Tarihte Fatımiler ilk İsmaili devletidir. İsmaililer, Safeviler dönemine kadar Şia'nın çoğunluğunu oluşturmaktaydı. Günümüzde ise sayıları çok fazla olmamakla birlikte, özellikle Hindistan, Pakistan, İran, Afganistan, Tacikistan coğrafyalarında ve Suriye'de yaşamaktadırlar.
İsnaaşeriyye (Onikiciler) ve On İki İmam
Onikiciler'e göre İmamet sıralaması şöyledir: Ali el-Murteza, Hasan bin Ali, Hüseyin bin Ali, Ali bin Hüseyin (Ali Zeyn el-Abı-Din), Muhammed el-Bakır, Cafer es-Sadık, Musa el-Kazım, Ali er-Rıza, Muhammed el-Cevad, Ali Naki, Hasan el-Askeri, Muhammed Mehdi.
Onikiciler, Safeviler döneminden beri Şiiler arasında çoğunluktadırlar. Onikici olan birçok inanç bulunmaktadır. Bunların en yaygını Caferilik mezhebidir. Bunun dışında Nusayrilik, Anadolu Aleviliği, Bektaşilik, Ehl-i Hak, Malang, Nurbahşiye tarikatı gibi inanışlar da Onikicidir. Ama Caferiler, Caferilik mezhebinden başka hiçbir mezhebin Şii olduğunu kabul etmez. Diğer on ikici inanışların ve yedici inanışların İslam dışı olduğuna inanır. Şii mezhebi olan Zeydi mezhebini Müslüman saymakla beraber "hak" bir mezhep olmadığına inanırlar.
On İki İmam
Ali bin Ebu Talib (600661), "Emir ül-Mü'minin" olarak da bilinir
Hasan bin Ali (625669), Hasan al Mücteba olarak da bilinir.
Hüseyin bin Ali (626680), Husayn al Şehid, Şah Hüseyin veya Husayn al Şaheda olarak da bilinir.
Ali bin Hüseyin (658713), Ali Zeynel Abidin olarak da bilinir.
Muhammed bin Ali (676743), Muhammed el-Bakır olarak da bilinir.
Cafer bin Muhammed (703765), Cafer-i Sadık olarak da bilinir.
Musa bin Cafer (745799), Musa el-Kazım olarak da bilinir.
Ali bin Musa (765818), Ali er-Rıza olarak da bilinir.
Muhammed bin Ali (810835), Muhammad el-Cevad veya Taki olarak da bilinir.
Ali bin Muhammed (827868), Ali Naki veya El-Hadi olarak da bilinir.
Hasan bin Ali (846874), Hasan el-Askeri olarak da bilinir.
Muhammed bin Hasan, Muhammed Mehdi olarak da bilinir. Şii inancına göre çocuk yaşından beri halen kayıp olup (gaiba) Kıyamet yaklaşınca ortaya çıkacaktır.
Şiiler, diğer dini konularda ve hadis konusunda zengin kaynaklara sahiptirler. Fakat bunların çoğu diğer mezheplerce çok fazla dikkate alınmazlar.
Sünnilik ile Şiiliğin ayrılışı
Sünni ve Şii ayrımı peygamber Muhammed'in 632 tarihinde vefatıyla birlikte başlamıştır. Yaşadığı sürece dini rehberliğin yanı sıra siyasi önder vasfını da kendisinde bulunduran Muhammedin artık hayatta olmayışı, Müslüman cemiyeti yeni önderin kim olacağı sorusuyla karşı karşıya bırakmıştı. Sakife denilen yerde toplanan bir grup Müslüman, hilafete Ebu Bekir'i seçmiş, daha sonra Şiatü Ali olarak adlandırılacak olan Ali taraftarı bir grup Müslüman da Muhammed'in damadı olan Ali'nin bu göreve daha layık olduğunu ve Ebu Bekir'i seçen grubun hak yoldan saptığını düşünmüştür. Dahası Ebu Bekir'in halifeliği Ali'nin elinden Fatıma'nın evinin basılması ve yakılması ile zorla aldığını iddia ederler.
Peygamberin ölümü üzerinden yaklaşık otuz yıl geçtikten sonra İslam toplumu ilk iç savaşı yaşamıştır. Bu savaş, Müslümanların Emevi taraftarları, Ali taraftarları ve Hariciler olarak bölünmesine yol açmıştır.
Miras rivayeti
Muhammed öldüğünde geride önemli mal varlığı bırakmadı. Yine de bazı hususlarda anlaşmazlıkların yaşandığı rivayet edilmiştir. Bunların en meşhuru tartışmaların da odağında olan Fedek Arazisi'dir.
Muhammed'in vefatından sonra peygamber hanımları ve kızı Fatıma, Hayber ve Fedekteki hisselerinden miraslarını alabilmek için Osmandan Ebu Bekir ile konuyu görüşmesini talep ettiler. Fakat Aişe Resulullahın Biz peygamberler miras bırakmayız, bizim bıraktıklarımız sadakadır. mealindeki hadisi hatırlatır. (Buhari, Meġazī, 14, 38; Feraʾiż, 3, İʿtiam, 5) Ve konu o şekilde kapanır.
Fakat bir de sadece Şii kaynaklar tarafından öne sürülen ve fakat hiçbir tarihinde gerçek ile uyuşmayan, hiçbir kaynakta da bahsedilmeyen bir rivayet daha vardır. Buna göre; Fatıma babasının Fedek hurmalığını kendisine hibe ettiğini söyler, Ebu Bekir de Fatımadan şahit ister, Fatıma Ali ile Ümmü Eymeni şahit gösterir. Lakin hukuken davacının kocası olması nedeniyle, Alinin şahitliği geçerli sayılmaz. Bir tek Ümmü Eymenin şahitliği de yeterli olamaz.
Tarihi kaynaklar tarafından ispat edilemeyen bu rivayetin doğru olduğu kabul edilse dahi; Ebu Bekirin hükümleri dini esaslara ve islam fıkhına uygundur. Ayrıca, söz konusu rivayet, Fatımayı babasıın vefatından sonra miras peşine düşmüş gibi anlatmaktadır. Ki bu da tarihi kaynaklar tarafından doğrulanamamaktadır.
Öte yandan; Fatıma'nın kocası, Ali bizzat halife olduktan sonra da Fedek'teki arazinin durumunu değiştirmemiştir. Eğer Şia kaynakları tarafından iddia edilen rivayet doğru olsaydı, bizzat Ali'nin bu duruma müdahale etmesi icap ederdi.
Söz konusu ve sahih olmayan bu rivayet hakkında yüklü bir Şia literatürü oluşmuş, konu pek çok Şia alimi tarafından ele alınmıştır.
Şiilik ile Sünnilik arasındaki anlayış ve uygulama farkları
Şiiler, Muhammed'den sonra halifeliğin Ali ve soyuna ait olduğunu savunur. İlk üç halifenin hilafeti Ali'den gasp ettiklerine inanırlar. Sünniler bunu reddederler ve Ebu Bekir'in halife olması gerektiğine dair Muhammed'in hastayken imamlığı Ebu Bekir'e bırakması ve Ebu Bekir'in Kur'an'da gıyaben geçmesinin diğerlerine nazaran üstünlük sayılması gibi örnekler gösterirler.
Siyasi iktidar ve emir sahiplerine itaat: Sünnilere göre iktidar bir soy meselesi değil, ümmetin kendi içinde istişare ile çözeceği siyasi bir konudur. "Ul-ül Emre itaat"e uyulur. Sünnilere göre Peygamber ve akabinden gelen Hulefa-i Raşidin, hem devlet başkanı hem de imam yani yönetici idiler. Onlardan sonra bu görevlerin ayrıldığından söz edilebilir. Şiilerde ise iktidar, inanç meselesidir ve meşru siyasi lider aynı zamanda ruhani liderliği de elinde bulunduran Ali ve soyundan gelen imamlara aittir. Caferiler'e ise, kıyamete kadar gizli kalacak olan Mehdi dahil on iki imamın günahsız olduğuna, vahiy alma hariç masumiyet ve benzeri konularda peygamberlere benzediğine inanılır.
Küçük yaşta gaip olan on ikinci imamın ölmediğine ve halen hayatta olup mehdi olarak tekrar geri döneceğine inanırlar.
Şiiler, tehlike anında inancı gizlemenin, saklamanın caiz olduğuna inanırlar.
Muta nikahının (belirli bir süreyle sınırlandırılmış evlilik) Sünnilerin kabullenmemesinin aksine dinen uygun (caiz) olduğuna inanırlar. Şiilere göre bunun Peygamber zamanında yapılması uygun görülmüş, Kur'an'da da onaylanmıştır.
Alevilik ve Şiilik
Aleviler'in büyük çoğunluğu kendini Şii olarak tanımlamamaktadır. Aynı zamanda bazı Aleviler arasında Alevilik'in İslamiyet dışı bir inanış olduğunu savunan Aleviler de bulunmaktadır. Aleviler'in çoğunluğu ise Alevilik'i İslamiyet içerisindeki bir mezhep ya da tasavvufi yorum olarak kabul etmektedir. Bununla birlikte Batılı kaynaklarda Alevilik, genellikle bir Şii inancı olarak ya da Anadolu Şiiliği olarak tanımlanır.
Türkiye'de Şiilik teriminin Caferilik mezhebi ile eş anlamlı kullanılmasından dolayı Alevilerin bir kısmı doğal olarak kendilerini Şii saymazlar. Fakat Aleviler'in en önemli yazılı kaynakları arasında sayılan Menakıb-ı İmam Cafer-i Sadık'ta, Hutbe-i Düvaz-deh İmam gibi kaynaklarda Şii sözcüğü "Ali yandaşı" veya "Ali yolcusu" şeklinde bir tanımlaması mevcuttur. Alevilerden başka cemaat, fırka ve grplar arasında "şiilik" terimi Ali yandaşlığı olarak tanımlar ve dolayısıyla kendilerini de Şii olarak görürler. (İran Ehl-i Hakları, Suriye Nusayrileri, Arnavut Bektaşiliği ve Nizarilik bunun örnekleridir).
Şii tarikat ve mezhepler
Dörtçüler
Keysanilik (Dörtçüler): Mehdi kavramını ortaya atarak ilk defa imam unvanını kullanan; Ali bin Ebu Talib'den sonra sırası ile Hasan bin Ali, Hüseyin bin Ali ve dördüncü İmam olarak da Ali bin Hüseyin (Zeyn el-Ab-ı Din)in yerine Ali bin Ebu Talibin Banu Hanife Kabilesi mensubu Havlet bint Ca'ferden olan oğlu Muhammed bin el-Hanifiyye'nin imamlık ve Mehdiliğini kabullenen; temelleri El-Mukhtar bin Ebu ʿUbeydullah el-Taifi tarafından atılan ve daha sonra da kendi içlerinden Abbasiler Halifeliğini çıkaran gulat fırka.
Berbericilik: Muhammed bin el-Hanifiyyeyi tanrısallaştıran ve Hamza ibn ʿUmara el-Berberi'nin Peygamber olduğuna inananlardan müteşekkil fırka.
Haşimilik (Dörtçüler): Muhammed bin el-Hanifiyyenin ölümünü kabullenerek en büyük oğlu Ebu Haşim'i halef olarak kabul edenlerden oluşan fırka.
Karibilik / Kuraybilik (Dörtçüler): Adını imam Ebu Karib/Kurayb el-Darirden alan, Muhammed bin el-Hanifiyyenin ölmediği, ama saklandığı ve bir gün adalet dağıtmak üzere yeryüzüne Mehdi olarak döneceğine inanılan fırka.
Sarrajcılık (Dörtçüler): Muhammed bin el-Hanifiyyenin ölümünü kabullenen, fakat ileride bir gün adalet dağıtmak üzere yeryüzüne Mehdi olarak döneceğine inanılan Hayyan el-Sarraj tarafından kurulan fırka.
Hürremiyye (Ḵhorrām-Dīnān / Khurrāmīyah / Muhammira / Kızıl-Giyinenler/ Kızıllar Kısmen Dörtçüler'in uzantısıdır): Al-Makdisi'den nakledildiği üzere El-Mukanna tarafından temelleri atılan, Ebu Müslim Horasani'nin Mehdiliğine, reenkarnasyona, Tanrı'nın sırasıyla Muhammed, Ali, Ebu Müslim Horasani ve en son olarak da Haşim el-Mukannaʿda vucud bulduğuna inanan, başkalarına zarar vermemek kaydıyle her şeyden zevk almayı mübah sayan ve kendilerini İslamiyet kisvesi altında gizleyen Mazdekçilerin oluşturduğu dini ve siyasi gulat fırka.
Beşçiler
Zeydilik (Beşçiler): Beşinci İmam olarak Zeyd bin Ali'yi kabul eden kol.
Dukeynilik: Muhammed'in haleflerinin Ali bin Ebu Talib'in tarafını tutmamalarından dolayı imanlarını kaybettiğine inananların mezhebi;
Halefilik: Zeyd bin Ali'nin haleflerinin Abd el-Samed adlı bir şahıs ve onun neslinden devam ettiğine inananların mezhebi;
Heşebilik / Surhabilik: İmamlığın, imamın bilgisiz ve ahlaksız olması dahil her halükarda Hasan bin Ali ile Hüseyin bin Ali'nin soyundan gelenlerde kalması gerektiğine inananların mezhebi;
Yarudilik: Adını Ebul Jarud Ziyad bin Ebu Ziyaddan alan, Ebu Bekir, Ömer bin Hattab ve Osman bin Affan'ın her üçünün Ali bin Ebu Talib'i halife seçmemekle büyük bir günah işlemiş olmamakla beraber hatalı bir davranışta bulunmuş olduklarına ve bu nedenle de onların Ashab'tan sayılamayacağını beyan etmekle beraber alenen suçlamaktan da kaçınan, diğer taraftan Talha bin Ubeydullah ile Zübeyr bin Avvam'ı Ali bin Ebu Talib'e başkaldırmış olmalarından ötürü şiddetle kınayanların mezhebi;
Süleymanilik: Adını Süleyman bin Jarirden alan, halifeliğin kime gideceğinin istişareler neticesinde karara varılması gereken bir husus olduğuna ve Ebu Bekir ile Ömer bin Hattab'ın Ali bin Ebu Talib'i halife seçmemekle hata işlediğine, fakat günaha girmediğine inananların mezhebi;
Butrilik / Tabirilik: Kathir en-Nevva El-Ebter tarafından kurulan, inançları hemen hemen Süleymanilik ile aynı olmakla birlikte Ebu Bekir, Ömer bin Hattab ve Osman bin Affan'ın Ali bin Ebu Talib'i halife seçmemekle hatalı olduğuna, fakat günaha girmemiş olduklarına inananların mezhebi;
Salihilik: Hasan bin Salih tarafından kurulan, inançları hemen hemen Süleymanilik ile aynı olmakla birlikte Ebu Bekir, Ömer ve Osman'ın Ali'yi halife seçmemekle hatalı olduğuna, fakat günaha girmemiş olduklarına inananların mezhebi;
Vasitilik: On İki İmamın tamamını da tanıyan Zeydiler'in oluşturduğu mezhep.
Yediciler
İsmailiyye (Yedi İmamcılık/Yedicilik): Yedinci İmam olarak İsmail bin Cafer el-Mubareki kabul eden kol.
Karmatilik (Yediciler/el-Bakliyye): Fatımi halifelerinin imamlığını kabul etmeyen kol.
Dürzilik (Kısmen Yedi İmamcıdır): Fatımilerin beşinci halifesi Hakim Biemrillaha uluhiyet isnad eden ghulat (köktendinci) kol.
Nizari İsmaililik (Yedicilik): Sekizinci Fatımi halifesi Ebu Tamim Maadd el-Mustansir bi-l-Lah'ın oğullarından Nizar'ı dokuzuncu İsmailiyye imamı olarak kabul eden kol.
Mustalilik (Yedicilik): Sekizinci Fatımi halifesi Ebu Tamim Maadd el-Mustansir bi-llah'ın oğullarından Ebul-Kasım ʿAhmed el-Mustali b'il-Lahı dokuzuncu Fatımi halifesi olarak kabul eden kol.
Onikicilik
1-İsnaaşeriyye (Onikicilik)
Caferilik: On iki İmam'a Muhammed'in hak vasi ve halifeleri ve Allah'ın masum evliya ve huccetleri olarak inanan, en yaygın grup
Haydarilik: Kutb'ud-Din Haydar tarafından kurulan, 12. yüzyıldan itibaren Kalenderiliğin en yaygın ve fa'al kolunu oluşturan, kendilerini hakir görmek ve aşağılamak suretiyle vücutlarına demirden halkalar takarak yalın ayak dolaşan, keçe ve çuhadan yapılma elbiseler giyerek zillet içerisinde bekar kalmak suretiyle yaşayanların oluşturduğu grup
Vefaiyye: Ebu'l Vefa el-Bağdadi tarafından kurulan, manevi ve maddi temizliğe çok önem veren, sıklıkla zikir ve Semah eden grup
Babailik: Vefaiyye tarikatına bağlı Ebu'l-Baka Baba İlyas bin Ali el-Horasani'nin müritlerinden olan Baba İshak Kefersudi taraftarlarının oluşturduğu grup
Baraklılar: Başlangıçta Vefaiyye tarikatından Ebu'l-Baka Baba İlyas bin Ali el-Horasaninin halifesi Aybek Babanın en iyi müridi, daha sonra ise hem Hacı Bektaş-ı Velinin halifesi, hem de Rufai tarikatına bağlı Sarı Saltuk Babanın müridi olan Barak Baba taraftarlarının oluşturduğu grup
Yaresanilik: Aliye uluhiyet isnad eden gulat fırka. (Bektaşilik'te olduğu gibi Barak Baba'nın fikirlerinin etkisiyle ortaya çıkmış olmakla beraber On İki İmamcı olmayıp İslamiyet'e Bahailik'ten de uzak kalan inançlar kapsamında mutalaa edilir.)
Nusayrilik; Aliye uluhiyet isnad eden gulat fırka.
Hurufilik (Onbircidir; FazlʿAllah Esterabadi-Naimiye uluhiyet isnad eden ghulat (köktendinci) fırka.):Tanrı'nın her peygamberde aşamalı olarak kendisini açtığına, en son olarak da yedinci Şii imamı Musa el-Kazımın soyundan gelen ve Hurufilik inancının kurucusu olan "Feyzlul-Lah Ester-Abadi"nin bedeninde vücud bulduğuna ve ("Feyzlul-Lah Ester-Abadi") Naiminin "Cavidan el-Kebir" (Cavid-Name)sinin Kur'an-ı Kerimi ilga ettiğine inanan grup;
Nuktaviyye: Muhammedin daha yüksek seviyede reenkarnasyonu olduğu iddiasıyla 1397 yılında kendisini Mehdi ilan eden "Mahmud Pasikhani" tarafından İsmailiyye-Nizarilik mezhebi ile tanınan İsfahan Eyaleti'nin Kaşan şehri yakınlarında Anjudan köyünde Hurufiliknin bir yan kolu olarak kurulan ve Pasikhaninin ölümünden sonra da Şah Tahmasbı Mehdi ilan etmeğe kalkışan grup.
Bektaşilik: Adını 13. yüzyılda Anadolu'nun İslamlaşması sürecinde etkin olarak faaliyet gösteren ve Horasan Melametiliğinin önde gelen temsilcilerinden Yusuf Hemedani'nin öğrencisi Hoca Ahmed Yesevi'nin öğretilerinin Anadolu'daki uygulayıcısı olan büyük Türk mutasavvıfı Hacı Bektaş-ı Veli'den alan tarikat.
Safeviyye: Safeviler'in son dönemlerinde Ahbarilik itikadi ekolü tarafından biçimlendirilen tarikat.
Celalilik: Kendini mehdi ilan eden Bozoklu Şeyh Celal taraftarlarının oluşturduğu grup
Nimetullahilik: Altıncı İmam Cafer-i Sadık soyundan gelen, Kadiriliğe mensup Abdullah b. Esad el-Yafii'nin müridi olan Nimetullah-ı Veli tarafından kurulan tarikat
Nurbahşilik: Cevad Nurbahş tarafından 20. yüzyılda yeniden yapılandırılan tasavvufi Yeni-Nimetullahilik yolu.
Sınıflandırılamayanlar
Eftahilik / Fethilik: Adını "geniş" manasına gelen "eftah" kelimesinden alan ve altıncı imam Cafer-i Sadık'ın oğlu Abdullah el-Eftah'ın yedinci imam olduğuna inanan grup
Muhammedilik: Hasan El Askeri'nin değil de Ali Naki'nin oğlu Muhammed bin Ali el-Hadi'nin on birinci imam olduğuna inanan grup
Tavussilik (Altıcılar): İmam Cafer-i Sadık'ın Mehdi olduğuna ve ölmediğine inanan grup
Vakıfilik: İmam Musa el-Kazım'ın son imam olduğuna inananlardan oluşan grup
Galiyye
Bezigıyye: İmam Cafer-i Sadık'ın tanrılığına inanan grup;
Zemmiyye: Ali'nin tanrılığına inanan grup
Gurabilik: Cebrail'in tanrının buyruklarını hata ile Ali'nin yerine Muhammed'e indirdiğine inanan bir grup.
Yafurilik: Muammer el-Kufi'nin tanrılığına inanan grup.
Şii Nüfus
Şiiler, İslam dinine mensup 1,5 milyar müslümanın, yaklaşık olarak 200 milyonunu temsil ederek, İslam aleminin %16'sını oluşturmaktadırlar. İran, Azerbaycan, Bahreyn, Irak ve bir olasılıkla Yemen'de nüfusun çoğunluğunu, ayrıca Lübnan'ın da önemli bir kısmını oluşturmaktadırlar.
Şiilik, İran'ın %89'u, Azerbaycan'ın %85'i, Irak'ın %60-%65, Bahreyn, Katar, Türkmenistan, Türkiye ve Yemen'nin %10'u ve Lübnan'ın %65'i Şii nüfusludur. Ayrıca Suudi Arabistan'ın %15'i, Pakistan'ın %20'si ve Afganistan'ın %19'u Şiidir. Ayrıca AB ülkelerinde 10 milyona yakın, Amerika kıtasına dağılmış olarak da 20 milyonun üzerinde, Afrika'da sadece Nijerya'da 4-6 milyon Şii olduğu tahmin edilmektedir.
Türkiye'de çoğunluk sırasına göre Aleviler, Caferiler ve Nusayriler yaşamaktadır.
Dünya'daki Şii nüfusu tahmini ve ülkelerdeki oranları