turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Pernisyöz anemi

Pernisyöz anemi veya kötücül anemi, bir otoimmün Anemi tipidir. Pernisyöz anemide antikorlar intrinsik faktör veya paryetal hücrelere karşı döner. İntrinsik faktör B12 vitamini emilimi için gereklidir, bu nedenle B12 vitamininin emilimi zarar görür.
Bazen pernisyöz anemi terimi otoimmün bir tepki içermeyen (non-otoimmün) B12 vitamini eksikliklerini tanımlamak için de kullanılabilir.
Tanımı ve özellikleri
Eritrositlerin (alyuvarların) normal ve sağlıklı bir şekilde üretilebilmeleri için B12 vitaminine ihtiyaç vardır. Pernisyöz anemide vücudun bağışıklık sisteminin bir parçası olan antikorlar intrinsik faktöre veya bu faktörü üreten paryetal hücrelere saldırır. İntrinsik faktör B12 vitamininin emilimi için gereklidir, sonuç olarak intrinsik faktördeki azalma B12 vitaminin emilimini sekteye uğratır. Bu nedenle B12 vitamini eksikliği sonucu olarak da Eritrositlerin (alyuvarların) sayısı azalır ve ölçüleri büyür.
Yaşlılarda daha sık görülen pernisyöz aneminin erkek ve kadınlarda görülme sıklığı aynıdır.
Tarihçe
Pernisyöz anemi tedavisi ilk kez William Murphy tarafından geliştirilmiştir. Murphy denek olarak seçtiği köpeklerde anemiye yol açmak için, bu köpeklerde kanama olmasını sağlar, daha sonra da onları farklı besinlerle besleyerek hangisinin (veya herhangi birisinin) köpeklerin tekrar sağlıklı olmasına neden olduğunu anlamaya çalışmıştır. Bu çalışmasında büyük miktarlarda ciğerin (karaciğer) hastalığı tedavi ettiğini keşfetmiştir. Daha sonra George Minot ve George Whipple kimyasal olarak B12 vitaminini ciğerden ayırdılar. Bu çalışmalar sayesinde üçü, 1934 yılında Nobel Tıp Ödülü'nü paylaştılar.
Bugün pernisyöz anemi genellikle B12 vitamini enjeksiyonları (hidroksokobalamin veya siyanokobalamin) veya büyük oral (ağızdan alınan) dozlar halinde B12 vitamini verilir.
Semptomlar
Pernisyöz anemi dilde enflamasyona (iltihaba) yol açabilir (glossit), bu da dilde yara ve acıya neden olur. İştah azalması, denge bozukluğu, el ve ayaklarda duyu kayıpları ve depresyon da görülmüştür.
Tedavi
Tedavi genellikle ilk iki hafta boyunca her gün yapılan B12 enjeksiyonları içerir. Böylece hastanın karaciğerinde B12 vitamininin depolanması sağlanır. Eğer hastanın B12 seviyesi çok düşükse bu enjeksiyonların süresi uzayabilir ve hastaya hayatı boyunca, genellikle ayda bir olarak uygulanan, ek bir enjeksiyon yapılabilir. Bu enjeksiyonlar genelde hidroksokobalamin veya siyanokobalamin içerir. Çoğunlukla doğrudan kasa verilir (genellikle kollar), böylece ileumda (incebağırsağın son bölümü) zarara uğraması önlenir.
Ayrıca, B12 yeterli miktarlarda ağız yoluyla emilebilir, intrinsik faktör veya ileum gerekmeden. Genellikle bu yol için 1000 - 2000 mcg arasındaki bir doz kullanılır.
Elpis

Elpis, Yunan mitolojisinde umudun tecessümü, vücut bulmuş hali ve tanrıçası.
Nyx'in çocuğu ve Pheme'nin annesi olarak geçer fakat adı Nyx'in çocukları arasında yer almaz. Pheme'nin kızı olduğuna dair iddialar vardır. Genellikle genç bir kadın olarak resmedilir. Tasvirlerinde çoğunlukla çiçekler (özellikle de zambak) veya cornucopia (içinden meyveler saçılan boynuz - bereket simgesi) taşır.
Roma mitolojisindeki karşılığı Spes'dir.
tanrıça Elpis sayesinde insanların umut bulduğuna inanılır
Yunan tanrıçaları
Umut tanrıçaları
Aydın Güven Gürkan

Aydın Güven Gürkan (10 Mayıs 1941, Elazığ - 22 Ocak 2006, İstanbul), Türk siyasetçi, milletvekili ve eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı.
Hayatı
Babasının memur olması nedeniyle ilk ve orta öğrenimini Anadolu'nun çeşitli illerinde tamamladı ve 1963 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin, Maliye ve İktisat bölümünü bitirdi.
Ardından Almanya'da Köln Üniversitesi'nde doktorasını 'summe cum laude' (olağanüstü başarı) notuyla tamamladı. 1970 yılında Gazi Üniversitesi'nde doktor asistan olarak akademik kariyerini sürdürdü. 1973 yılında, doçent olan Gürkan, 37 yaşında profesör unvanını aldı. Gazi Üniversitesi'ne bağlı Gazetecilik ve Halkla ilişkiler Yüksek Okulu'nda müdürlük yapan Aydın Güven Gürkan, uzun yıllar Ekonomik Doktrinler kürsü başkanlığında bulundu.
1981 yılında YÖK sistemini ve baskıları protesto ederek üniversiteden ayrıldıktan sonra, 1983 yılında politikaya atılan Gürkan, Halkçı Parti'den 17. dönem Antalya milletvekili seçildi. Gürkan, 1984'te HP'nin Genel Sekreterliği'ne, 1985'te partinin Genel Başkanlığı'na getirildi. Birleşme konusunda SODEP Genel Başkanı Erdal İnönü ile temaslar yürüterek, 3 Kasım 1985te gerçekleşen birleşmenin mimarlarından oldu. Sosyaldemokrat Halkçı Parti adını alan birleşik partinin ilk kurucu Genel Başkanı oldu ve bu görevi daha sonra Erdal İnönü'ye devretti. Aynı yılın Eylül ayında SHP Genel Başkan Yardımcılığına seçilen Aydın Güven Gürkan, 29 Kasım 1987 tarihinde SHP Genel Başkan Yardımcılığına 2. kez getirildi.
Gürkan, 29 Kasım 1987 tarihinde yapılan genel seçimlerde parlamento dışında kalarak, aktif politikaya bir süre ara verdi. Daha sonra aktif politikaya yeniden dönen Gürkan, 30 Temmuz 1991 tarihinde yapılan kurultayda SHP Parti Meclisi üyeliğine seçilerek, parti tarafından yeniden aktif olarak görevlendirilmiş oldu. 1991 seçimlerinde İçel'den yeniden milletvekili seçildi. Partinin Grup Başkanvekilliğini üstlenen Gürkan, bir süre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevinde de bulundu. Gürkan, 2002 yılında Yeni Türkiye Partisi'ne (YTP) katılmıştı.
Almanca ve İngilizce bilen Gürkanın, çeşitli ders notlarının yanı sıra yayınlanmış çok sayıda makalesi ve Kalkınmanın sosyo-ekonomik Sorunları adlı bir de kitabı bulunuyor.
Mide kanserine yakalanan ve 1,5 yıl boyunca tedavi gören Gürkan, 22 Ocak 2006'da yaşamını yitirdi. İstanbul Anadolu yakasında Tuzla mezarlığı'nda defnedildi. Sanatçı Serap Aksoy ile evli olan Gürkanın, bir kız çocuğu bulunuyordu.
Blastokist

Blastokist (Yunanca βλαστός (blastos) tomurcuk » anlamına gelir, κύστις (kistis) ise idrar kesesini » ifade eder), canlı gelişiminde blastosöl aşamasındaki hücre kitlesine verilen ad. Bu evrede hücreler daha hızlı bölünmeye, kendi genomlarından yapıtaşları sentezlemeye ve aktif olarak yer değiştirmeye başlarlar. İnsanın embriyonik gelişimi özelinde, Döllenmenin sonucu olarak oluşan tek hücreli zigot hızlıca bölünerek yaklaşık 4 gün içinde morula diye adlandırılan bir hücre topu haline gelir. Morula'nın çapı ortalama 0.3 mm'dir. Morula, uterus (rahim) boşluğuna ulaştığında morulanın içinde sıvı birikir ve içi sıvı dolu bir boşluk oluşur.
Blastokist dıştan trofoblast diye adlandırılan ince bir tabaka ile çevrilidir. Ortasında gıda açısından zengin bir sıvı (blastosöl) ile dolu bir boşluk vardır.
İçinde sıvı toplanmış olan bu hücreler kümesine blastokist denir ve blastokistin daha sonra uterus (rahim) iç tabakasına olan endometriyuma gömülür. Bu gömülmeye implantasyon yani yerleşme denir ve bu gömülmeyle birlikte gebelik süreci başlamış olur.
Dış kısımda yer alan trofoblast hücreleri, ileride plesantanın çoğunu oluşturacaktır. Blastsölün ileride canlının baş kısmını oluşturacak bölgesinde (posteriorda) konumlanmış hücre kümesi olan epiblastlar, diğer hücre tipleri olan hipoblastlar ile etkileşerek farklılaşırlar ve embriyonun kendisi ile embriyo dışı dokuları oluştururlar.
Ancak deneylerin yapıldığı fare gibi memelilerde blastokistin oluşumu, devamı ve embriyonik gelişimlerinin farklılık gösterebileceği çalışmalar yapılırken göz önünde bulundurulması gereken bir konudur.
Pluripotent

Pluripotent, gelişen bir embriyo'nun erken safhalarında var olan, canlıyı oluşturan özelleşmiş tüm hücre tiplerine dönüşebilme yeteneğindeki henüz farklılaşmamış hücreler için kullanılan bir tanımlama.
Totipotent hücrelerin soyundan gelen pluripotent hücreler, blastokistin iç hücre kitlesi (İHK)'nde bulunurlar ve üç germ tabakasına (ektoderm, endoderm ve mezoderm), dolayısıyla ileride canlıyı oluşturacak tüm hücre ve doku tiplerine kaynaklık ederler. Vücut dokularının yanı sıra, gebeliği destekleyen bazı embriyo dışı dokuları da oluştururlar (örn. vitellüs kesesi, amniyon, allantoyis). Fakat, plasenta gibi trofoblast kökenli embriyo dışı dokulara dönüşemedikleri için, totipotent hücrelerin aksine, tek başlarına yeni bir birey oluşturamazlar.
Teoride in vitro ortamda sonsuza kadar kendilerini yenileyebilen bu hücreler özelleşmiş hücre tiplerine farklılaştıkça pluripotent özellikleri ve kendini yenileme kapasiteleri kaybolur.
Pluripotent hücrelerin asıl kaynağı embriyo olmasına rağmen, farklılaşmış hücrelerden de laboratuvar ortamında değişik yöntemlerle indüklenmiş (programlanmış) pluripotent kök hücreler elde edilebilmektedir. İlk olarak 2006 yılında Takahashi ve Yamanaka retroviral transfeksiyon yöntemiyle aktardıkları 4 genin (Oct4, Sox2, c-Myc ve Klf4) fare fibroblastlarını pluripotent hale getirdiğini bildirmişlerdir.
Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü
Sir John B. Gurdon ve Shinya Yamanaka erişkin hücrelerin yeniden programlanarak pluripotent hücrelere dönüşebileceğini gösterdikleri çalışmalarıyla 2012 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazanmışlardır.
John B. Gurdon o zamana kadar tek yönlü olduğu kabul edilen hücre farklılaşmasını sorgulamıştır. 1962 yılında çekirdeğini çıkarttığı kurbağa yumurtasına, iribaş bağırsağından alınmış yetişkin hücre çekirdeğini yerleştirerek gelişmiş iribaşlar oluşturmayı başarmış ve daha sonraki deneylerde canlı klon kurbağalar elde etmiştir. Gurdon bu deneyle organizmayı meydana getiren tüm hücre tiplerini oluşturacak bilginin, özelleşmiş olsa bile, hücre çekirdeğinde halen saklı olduğu ortaya koymuştur.
Shinya Yamanaka ise yaklaşık 40 yıl sonra, 2006'da, dışarıdan aktarılan genlerle erişkin hücrelerin pluripotent hücrelere dönüştürülebileceğini göstermiştir. Yamanaka ve çalışma arkadaşları doğal yollarla elde edilmiş kök hücreleri pluripotent halde tutan faktörleri belirledikten sonra bunların farklı kombinasyonlarını yetişkin hücrelere aktararak yalnızca dört genin (Oct4, Sox2, c-Myc ve Klf4) bu hücreleri programlayabildiğini kanıtlamıştır.
Fufluns

Fufluns veya Puphluns, Etrüsk mitolojisinde bitkilerin, şenliğin, sağlığın, büyümenin ve canlılığın tanrısı. Arz-tanrıça Semia'nın oğludur.
Fufluns özellikleri bakımından Yunan şarap tanrısı Dionysos ve Roma şarap tanrısı Bacchus'a çok benzemektedir.
Sağlık tanrıları
Bereket tanrıları
Doğa tanrıları
Etrüsk tanrıları
Rahu

Rahu, Hint mitolojisinde tutulmalara (ay, güneş tutulmaları) yol açan cindir.
Bir yılan olan Rahu, Güneş'i veya Ay'ı yutarak tutulmalara neden olur. Vücudu olmayan bir ejderha başı ile tasvir edilen Rahu'nun, ağzı açık bir şekilde, sekiz siyah at tarafından çekilen bir savaş arabasını sürdüğüne inanılır. Eğer Güneş'i veya Ay'ı yutabilirse, bir Güneş veya Ay tutulmasına yol açar.
Efsaneye göre, Samudra manthan sırasında, asura Rahu ilahi nektardan biraz içer. Fakat nektar daha boğazından geçmeden, Mohini (Vişnu'nun dişi avatarı) başını keser. Bunun sonucu olarak da Rahu'nun başı ölümsüz oldu. Vücutsuz bir ejderha başı olarak tasvir edilmesinin nedeni budur.
Rahu Navagrahas'dandır (Dokuz Gezegen).
Budist inancında, Tibet'te, Rahu dokuz gezegenin tanrısı ve Krodhadevatas'tandır (dehşet uyandıran tanrılar). Bu inançta Rahu dokuz kafalı ve bir yılanın vücuduna sahip olarak resmedilir.
Tutulmalar
Astroloji tarihi
Hint mitolojisi
Kültürde Güneş
Ejderhalar
Armazi (tanrı)

Armazi (Gürcüce: ), Gürcü pagan panteonundaki baş tanrıdır. Gürcü kayıtlarına göre altından, eli kılıçlı bir asker figürüydü. 30 metre yüksekliğinde, yeşil gözlere sahipti. Armazi Gürcülerin MÖ 4. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar baş tanrısı olarak kalmıştır.
Gürcü Türklolog Şalva Gabeskiria, Hattice ile Gürcüce arasında bağlantı ihtimalinden de söz ettikten sonra, Armazi ile Hititçede "Ay" ve "Ay Tanrısı" anlamına gelen Arma arasındaki ad benzerliğine dikkati çekmiştir. Gabeskiria, Armazi adının Gürcüceden Hitiçeye "Arma" biçiminde geçmiş olabileceğini öngörmektedir. Gürcü pagan inancında da Ay Tanrısı olan Armazi, Gürcü tarihsel kaynaklarına göre, elinde parlak bir kılıç tutuyordu. Bu heykelin bir miğfer vardı, gözleri değerli taşlardandı. Armazinin sağ tarafında Gatsi adını taşıyan altından bir erkek heykeli duruyordu. Solundaki gümüş heykel ise, Gaimi olarak adlandırılıyordu.
Galadriel

Galadriel, Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi adlı eserinde bir karakterdir. Orta Dünya'da bir Elf soylusudur. Lord Celeborn ile beraber Lothlórien'in yöneticisidir. Kendisine Lórien Hanımı, Galadhrim Hanımı, Işığın Hanımı veya Ormanın Hanımı olarak hitap edilir. Lothlórien'de ise, sadece Galadriel Hanım veya Hanım olarak bilinir. Kraliçe değildir, fakat kraliyet soyundan gelir.
Aslen Artanis ("asil kadın") ve Nerwen ("erkek-kadın", gücünden ve yapısından dolayı) olarak adlandırılmıştır. Galadriel ismi, Celeborn tarafından verilmiş olan Telerin Quenyası'ndaki adı Alatáriel'in Sindarince'sidir.
Noldor prensi Finarfin'in Earwen ile evliliğinden doğan tek kızı ve en küçük çocuğudur. Valinor'da doğmuştur. Ağabeylerinin adları; Finrod(Felagund), Angrod, Aegnor ve Orodreth'tir. Tam bir elftir ama Eldar'ın çağrısını kabul etmemiştir. Bu yüzden sürgündedir.
Ağabeyi Finrod ile adı Lothlorien olup, daha önceleri Belerian olan orman krallığına geldi. Burada Kralın yeğeni olan Celeborn'a aşık oldu ve ağabeyi Finrod'un yanından ayrılıp Celeborn ile kaldı. Derler ki Galadriel'in saçlarında Valinor'daki ikinci ışık kaynağı olan iki ağacın ışıkları gizlidir.
Eregion'a saldırı sırasında, Galadriel'e Üç Elf Yüzüğü'nden Nenya verilmiştir. Sauron'un gücünün farkında olan Galadriel, Tek Yüzük Sauron'da olduğu sürece Nenya'yı kullanmamıştır. Fakat Üçüncü Çağ'da Tek Yüzük kaybolunca kullanmıştır. Yüzüğün güçleri, Galadriel'in Aynası ile ilişkilendirilebilir.
Dördüncü Çağ'ın başlarında, Elrond, Gandalf ve Yüzük Taşıyıcıları Bilbo ve Frodo Baggins ile Orta Dünya'dan ayrılmıştır. Eğer Frodo tek yüzüğü ona vermek istediğinde kabul etseydi o da Sauron gibi bir karanlık hükümdar olacaktı. Tek Yüzük'ü reddetmesi ona dönme hakkını vermiştir. O vakitte yedi bin yıldan daha yaşlıdır.
Galadriel Yüzük Kardeşliği'ne hediye dağıtırken Cüce Gimli'ye ne istediğini sormuş, Gimli de gönlünden geçenin hanımın bir tane tel saçı olduğunu dile getirmiş, ancak talep etmemiştir. Orada bunu duyan elfler çok şaşırmıştı. Çünkü Lady Galadriel zamanında saçından tel isteyen Feanor'un dileğini reddetmişti. Feanor da Valinor'un iki ağacından ışık alarak Silmaril'leri yapmıştı.
Galadriel Cüce Gimli'nin dileği üzerine bir yerine üç tel saçını vermiştir.
Peter Jackson'ın yönettiği Yüzüklerin Efendisi üçlemesinde, bu karakteri Cate Blanchett canlandırmıştır.
Uyarlama

Uyarlama, yabancı bir dilde yazılmış bir eseri, çevrildiği dilin konuşulduğu toplumun yaşayışına, inançlarına duyuş ve düşünüşüne uygun duruma getirildiği serbest çeviridir. Uyarlamalarda genellikle yer ve kişi adlarını değiştirilir. Türk edebiyatında daha çok tiyatro eserlerinde kullanılır. Örneğin Tanzimat edebiyatı yazarlarından Ahmet Vefik Paşanın Moliereden yaptığı uyarlamalar gibi.
Akademi

Akademi, (Yunanca Ἀκαδημία) en geniş tanımıyla yükseköğrenim kurumu anlamına gelir. Günümüzde bilim, edebiyat ve sanat konularını tartışmak için bir araya gelen üyelerin oluşturduğu kurumlara da akademi denir.
Tarihçe
Akademi adı, Atina yakınlarındaki Akademeia adlı bir zeytinlikten gelir. Bu zeytinlikte Eski Yunan düşünür Platon, matematik, doğa bilimleri ve yönetim biçimi gibi çeşitli konularda öğrencilerine ders veriyordu. Eflatun (Platon)'un MÖ 4. yüzyılda ders verdiği bu okul, tarihteki ilk akademi olarak kabul edilir.
Platon'un Akademi geleneğini, onun ölümünden sonra öğrencileri ve felsefesini benimseyenler sürdürdüler. Akademiye devam eden öğretmen ve öğrencilerin en çok ilgi gösterdikleri konular bilim, sanat, edebiyat ve müzikti. MS 529'da, Bizans İmparatoru I. Justinianus, Akademi'nin çalışmalarına son verdi.
Günümüz
Bugün birçok ülkede akademi adını taşıyan kurum vardır. Paris'teki Fransız Akademisi (Académie Française) bunların en ünlüsüdür. Günümüzde de Fransız dili konusunda tek yetkili kurum sayılan Fransız Akademisi, 1635'te Kardinal Richelieu tarafından kurulmuştur. Bu akademinin üye sayısı tarihi boyunca hep 40 olarak kalmıştır.
ABD'deki Sinema Sanat ve Bilimleri Akademisi de dünyanın ünlü akademilerinden biridir. Bu kurum 1929'dan bu yana her yıl Akademi Ödülleri adı altında, sanat değeri taşıyan sinema filmlerinin yönetmen, oyuncu, görüntü yönetmeni ve öbür yaratıcılarına ödüller verir. Ödül, Oscar adlı bir heykelcikle simgelendiği için Akademi Ödülüne Oscar Ödülü de denir.
Londra'daki Kraliyet Sanat Akademisi (1768) ile Kraliyet Müzik Akademisi (1822), İngiltere'nin en ünlü akademileridir. Gene Londra'daki Kraliyet Tiyatro Sanatı Akademisi (1904) ile bilimsel çalışmalar yapmak üzere 1662'de kurulmuş olan Kraliyet Derneği (Royal Society) de ünlü akademiler arasında sayılır.
Rusyadaki Bilimler Akademisi de yeryüzündeki saygın akademilerden biri sayılır. 1725'te Rus Çarı I. Petro tarafından Petersburg Bilimler Akademisi adıyla kurulan bu kurum, Sovyet döneminde SSCB Bilimler Akademisi adını taşıyordu.

Türkiye'de yakın zamana kadar akademi adını taşıyan birçok yükseköğretim kurumu vardı. Bunların en ünlüsü olan ve pek çok ünlü sanatçının yetiştiği Devlet Güzel Sanatlar Akademisi, sonradan Mimar Sinan Üniversitesi'ne dönüştü. Günümüzde akademi adını koruyan eğitim kurumları olarak yalnızca Harp Akademileri ile Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Polis Akademisi kalmıştır. Ayrıca akademi adını taşıyan özel öğretim kurumları vardır. Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) ise 1993te kurulmuştur.
Akıcılık

Sözcük ve cümlelerin dile takılmadan kolayca okunabilmesi için, anlatılmak istenen düşüncenin rahatlıkla anlaşılır şekilde anlatılması. Akıcılık, içerikten çok bir üslup özelliğidir. Aheng-i selaset.
Düzyazıda akıcılığın şartları vardır: Bir sansür veya düşünce özgürlüğünü kısıtlayıcı bir yasaya müstenit olarak düşünceler açıkça yazılamazsa, bu, yazıdaki kapalılıktan anlaşılır. Yazıdaki tutuk ifadeler, zor okunurluk, anlamların belirsizliği akıcılığa aykırıdır. Kelimelerin yerli yerine oturması, cümlelerin birbiri ardına gelişindeki nizamın aksamadan sürmesi gerekir. Uzun cümlelerin başı ile sonu arasında uyumsuzluk olmamalıdır. Akıcı üslup kolaycı ve basit anlamına gelmez.
Edebiyat terimleri
Gizli Dosyalar

Gizli Dosyalar (The X-Files), Chris Carter tarafından yaratılmış bir Amerikan bilimkurgu dizisi. Orijinal bölümler 10 Eylül 1993 - 19 Mayıs 2002 yılları arasında yayımlanmıştır. Ardından, 24 Ocak 2016 tarihinde 6 bölümden oluşan kısa bir 10. sezon yayınlanmıştır. Yeni sezonun başarılı olmasıyla Nisan 2017'de televizyon ekranlarına geri dönmüştür. Televizyon dizilerinin yanı sıra, iki tane de sinema filmi bulunmaktadır. 1998 yapımı film, dizinin 5 ile 6. sezonlarının arasındaki olayları anlatmaktadır. 2008'deki film ise ana diziden sonra gerçekleşen olayları anlatmaktadır.
Dizi, Fox Mulder (David Duchovny) ve Dana Scully (Gillian Anderson) isimli iki FBI ajanının maceralarını konu almaktadır. Dizide, Ajan Fox Mulder ve Dana Scully FBI'ın X-Files (Gizli Dosyalar) departmanına atanmış iki ajandır, bu departman çözülemeyen, tuhaf ve paranormal olaylarla ilişkisi bulunan dosyalardan sorumludur. Ajan Fox Mulder, paranormal olaylara ve uzaylı komplosuna "inanan" bir bakış açısı ile yaklaşırken, Ajan Dana Scully ise hem bir bilim insanı hem de bir doktor olduğundan dolayı olaylara bilimi rehber alan kuşkucu bir tavırla yaklaşmaktadır. Mulder ve Scully, dizi ilerledikçe, devletin uzaylı yaşamının varlığını saklı tutmaya çalıştığını öğrenirler. Bu iki ajanın ilişkisi dizinin başlarında platonik olarak ilerlerken dizinin sonlarında doğru romantik bir ilişkiye dönüşmüştür.
Dizinin bölümleri
Dizideki bölümleri iki çeşittir: ilki, mitoloji bölümü adıyla nitelendirilen uzaylı komplosunu ele alan ve devamlı bir hikaye örgüsüne sahip olan bölümler, ikincisi her biri kendi içinde bağımsız bir hikaye örgüsü olan, paranormal dosyaları konu edinen stand-alone ya da "monster of the week" adıyla anılan bölümlerdir.
Dizinin, 1998 yılında 5. sezonun sonunda, The X Files - Fight The Future adında bir de sinema filmi çekilmiştir. Dizinin 9. sezonunda David Duchovny diziden ayrılmış ve başrol oyuncuları Gillian Anderson, Robert Patrick (John Doggett) olmuştur. Diziye 8. sezonun son bölümlerinde katılan Annabeth Gish (Monica Reyes), dizinin 9. sezonunda Gillian Anderson ve Robert Patrick ile başrolü paylaşmıştır.
Dizinin Türkiye'de önce ilk 6 sezonu TGRT'de sonra, ilk sezondan itibaren bütün bölümleri CNBC-E'de yayınlanmış; 22 Nisan 2007 tarihinde dizinin final bölümü (The Truth) gösterilmiş ve dizi Türkiye'de de sonlanmıştır. 10 Aralık 2007 tarihinde dizinin The X-Files: İnanmak İstiyorum ( The X-Files: I Want to Believe ) adlı, 2. filminin çekimlerine başlanmıştır. Başrolleri yine David Duchovny ( Fox Mulder ) ve Gillian Anderson ( Dana Scully )'nin üstlendiği filmde, Amanda Peet Ajan Dakota Whitney, Xzibit Ajan Mosley Drummy ve Bill Connolly Peder Joseph Crissman (Peder Joe) karakterlerini canlandırmıştır. Filmde, dizide de rol alan Mitch Pileggi yine Walter Skinner rolünü üstlenmiştir. 25 Temmuz 2008 tarihinde dünyanın birçok ülkesinde vizyona giren film, 12 Eylül 2008 tarihinde Türkiye'de de vizyona girmiştir. Dizi 2016 yılında tekrar ekranlara dönmüştür. Şu anda dizinin 11. sezonu yayınlanmaktadır.
Karakterler
Ana Karakterler
Yardımcı Karakterler
Parabol

Parabol, bir düzlemde alınan sabit bir "d" doğrusu ile sabit bir "F" noktasından eşit uzaklıktaki noktaların geometrik yerleştirilmesidir. Cebirde ise y=ax2+bx+c şeklindeki ikinci derece fonksiyonları grafiği olarak bilinir.
Terimler
Sabit F noktasına parabolün odağı, d doğrusuna da parabolün doğrultmanı denir.
F noktasından geçip d doğrusuna dik olan doğruya parabol ekseni denir. Parabol, bu eksene göre simetrik iki koldan ibarettir. Parabol üzerindeki her noktanın odak noktasına olan uzaklığı, doğrultmana olan uzaklığına eşittir.
Parabole ait herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçasına kiriş denir.
Odaktan geçen parabol eksenine dik olan kirişin yarısına parametre denir ve "p" ile gösterilir.
Parabolün ekseni kestiği noktaya tepe noktası adı verilir.
Denklemler
Kartezyen koordinat sisteminde bir parabolün denklemi:
şeklindedir.
Burada a, parabolün yönünü gösterir. Eğer a>0 ise parabolün kolları yukarı doğrudur, eğer a<0 ise aşağı doğrudur. c değeri parabolün y ekseniyle kesiştiği yerdir.
Tepe noktası
Tepe noktasının koordinatları "T"(r, k) olarak gösterilir. Tepe noktasında fonksiyonun eğimi 0 olduğundan türev alınıp sıfıra eşitlenirse,

(orta nokta, simetri ekseni vs.)
,
bulunur. Ve denklem,
şeklinde yeniden yazılabilir. Aynı zamanda x=r doğrusu parabolün simetri ekseni olur.