Safa Önal

Safa Önal (17 Aralık 1930, İstanbul - 30 Temmuz 2023) Türk senarist, yönetmen ve yazar.
Hayatı
İstanbul Maçka Palas'ta doğmuştur. Hukuk ve mülkiye mezunu babası Kaymakam Ahmet Fahretin Önal; resim yapıyor, kanun çalıyor, şiir ve roman yazıyordu. Hatta babasının annesi Nehali Hürriyet Önal için yazdığı bazı şiirler şarkı haline gelmiştir. Fahrettin Bey'in Sevildiğini Sanma adlı şiiri Arif Sami Toker tarafından da bestelenmiştir. Söz yazarı, sunucu Sezen Cumhur Önal'ın abisidir.
Haydarpaşa Lisesi mezunu olan Safa Önal, 1945 yılında kısa öykülerle başladığı yazarlığını geliştirmeye çalışırken, bir yandan da çeşitli dergilerde çalıştı. Öykülerini Dünyanın En Güzel Gemisi adlı bir kitapta topladı. Daha sonra senaryo yazmaya başladı. Senaristlik konusunda ilerleme kaydeden Önal'ın filme çekilmiş 395 senaryosu, Dünyanın en ilgi çekici rekorlarının yer aldığı Guinness Rekorlar Kitabı tarafından bir dünya rekoru olarak onaylandı. Zaman zaman Bülent Oran ve Ertem Göreç gibi isimlerle de çalışmıştır. TRT ile yaptığı bir röportajda mesleği hakkında: ''Senaryocu sinemanın en yalnız insanıdır. Kimse senaryocuyu hatırlamaz. Halbuki set öyle mi? Set bir yaşam alanıdır. Ben bu işi sevdim. Senede ortalama 20-25 senaryo yazdım. Özveriydi bu sevdaydı bu. Başka türlü bu mesleği icra edemezsiniz'' demiştir.
İki kez evlenerek her iki eşinden de ayrılan sanatçı, 1973 yılından itibaren yönetmenliğe başlayarak 40'a yakın film yönetti. Çok sayıda fotoroman senaryosu da yazmıştır. Bunlardan en çok bilineni olan Beyaz Şemsiye adlı fotoromanda Türkan Şoray ve Cihan Ünal da rol almıştır. Televizyon kanallarına dizi senaryoları da yazarak, meslek yaşamını sürdüren Önal, 2007 yılında yaptığı son filmle yönetmenliği bıraktı. 30 Temmuz 2023 tarihinde 92 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi Feriköy Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Filmografisi
Eser olarak
1953: Kanlı Para
1961: Allah Cezanı Versin Osman Bey
1961: Hancı
1969: Hancı
1995: Aşk ve Gurur
Oyuncu olarak
1969: İnleyen Nağmeler
2005: Akad Sineması
2007: Salih Tozan Belgeseli
2008: İzzet Günay Belgeseli
2014: Sinemada İstanbul: Kadrajdaki Şehir
Senarist olarak
1957: Lejyon Dönüşü
1961: Allah Cezanı Versin Osman Bey
1961: Cambaz Kızın Aşkı
1961: Hancı
1962: Belki Bir Sabah Geleceksin
1962: Bir Milyonluk Macera
1962: Çöpçatan
1962: Ekmek Parası
1962: Küçük Beyefendi
1962: Yalnızlar İçin
1963: Bahriyeli Ahmet
1963: Bulunmaz Uşak
1963: Cici Can
1963: Hop Dedik
1963: Kavgasız Yaşayalım
1963: Kelepçeli Aşık
1963: Ölüme Çeyrek Var
1963: Yolcu
1964: Abidik Gubidik
1964: Ağaçlar Ayakta Ölür
1964: Erkek Sözü
1964: Filinta Kadri
1964: Günah Kadınları
1964: Hızlı Yaşayanlar
1964: İki Sene Mektep Tatili
1964: Kadın Berberi
1964: Kalbe Vuran Düşman
1964: Kanun Karşısında
1964: Kaynana Zırıltısı
1964: Korkunç Şüphe
1964: Manyaklar Köşkü
1964: On Güzel Bacak
1964: Paylaşılmayan Sevgili
1964: Tığ Gibi Delikanlı
1964: Uçurumdaki Kadın
1965: 65 Hüsnü
1965: Babamız Evleniyor
1965: Büyük Şehrin Kanunu
1965: Canım Sana Feda
1965: Cumartesi Senin Pazar Benim
1965: Hep O Şarkı
1965: Hülya
1965: İnatçı Gelin
1965: Öfke Dağları Sardı
1965: Ölüme Kadar / Ölümden Beter
1965: Pantolon Bankası
1965: Satılık Kalp
1965: Şeytanın Kurbanı
1965: Taçsız Kral
1965: Yaralı Kartal
1965: Yıldıztepe
1966: Acı Tesadüf
1966: Affedilmeyen
1966: Ah Güzel İstanbul
1966: Biraz Kül Biraz Duman
1966: Dağda Silah Konuşur
1966: Efkarlıyım Abiler
1966: Fabrikanın Şoförü
1966: Fatih'in Fedaisi
1966: İdam Mahkumu
1966: İntikam Uğruna
1966: İzmir'ın Kavakları
1966: Kanun Benim
1966: Kara Tren
1966: Kucaktan Kucağa
1966: Ölmek Mi Yaşamak Mı
1966: Pembe Kadın
1966: Seher Vakti
1966: Suçsuz Firari
1966: Zorba
1967: Acı Günler
1967: Acı Türkü
1967: Affet Beni
1967: Akşamcı
1967: Ayrılık Saati
1967: Bekar Odası
1967: Bitirimsin Abi
1967: Bırakın Yaşayalım
1967: Çifte Tabancalı Damat
1967: Demir Bilek
1967: Demir Yumruklu Üçler
1967: Dişi Killing
1967: Düşman Aşıklar
1967: Eceline Susayanlar
1967: Erenlerin Düğünü
1967: Galatalı Mustafa
1967: Garipler Sokağı
1967: Gecelerin Kralı
1967: Her Zaman Kalbimdesin
1967: İdam Günü
1967: İlk Aşkım
1967: Kızıl Tehlike
1967: Krallar Ölmez
1967: Ölüm Saati
1967: Ortaşark Yanıyor
1967: Ringo Kazım
1967: Serseri
1967: Yağmur Çiselerken
1968: Ağlayan Bir Ömür
1968: Alnımın Kara Yazısı
1968: Altın Avcıları
1968: Arkadaşımın Aşkısın / Kan Kardeşim
1968: Aşkım Günahımdır
1968: Bağdat Hırsızı
1968: Baharda Solan Çiçek
1968: Belalı Hayat
1968: Benim De Kalbim Var
1968: Beyoğlu Canavarı
1968: Can Pazarı
1968: Efkarlı Sosyetede
1968: Erikler Çiçek Açtı
1968: Gözyaşlarım
1968: Hırsız Kız
1968: İnsan İki Kere Yaşar
1968: Kader Böyle İstedi
1968: Kadın Severse
1968: Kanun Namına
1968: Mazimdeki Kadın
1968: Ömrümün Tek Gecesi
1968: Sabahsız Geceler
1968: Şafak Sökmesin
1968: Şeyh Ahmet
1968: Son Hatıra
1968: Son Vurgun (Kurşunların Yağmuru)
1968: Tahran Macerası
1968: Vesikalı Yarim
1968: Yara
1969: Ağlama Değmez Hayat
1969: Altın Kalpler
1969: Aşk Bu Değil
1969: Belanın Yedi Türlüsü
1969: Bir Vefasız Yar İçin
1969: Cingöz Recai
1969: Gurbette Ölenler
1969: Hayatımın Erkeği
1969: İnleyen Nağmeler
1969: Kaderimsin
1969: Kalbimin Sahibi
1969: Kaldırım Çiçeği
1969: Karlı Dağdaki Ateş
1969: Kurşunların Kanunu
1969: Lekeli Melek
1969: Menekşe Gözler
1969: Muhabbet Kuşu
1969: Ölüme Giden Yol
1969: Sabah Olmasın
1969: Şehir Eşkiyası
1969: Seninle Ölmek İstiyorum
1969: Son Mektup
1969: Ümit Dünyası
1969: Yılan Soyu
1969: Yumurcak
1970: Afacan
1970: Ağlayan Melek
1970: Ah Müjgan Ah
1970: Arkadaşlık Öldü mü?
1970: Aşktan da Üstün
1970: Buğulu Gözler
1970: Çalınmış Hayat / Aşk Hırsızı
1970: Günahımı Çekeceksin
1970: Güzel Şoför
1970: İşler Karışık
1970: Kan Kusturacağım
1970: Ölünceye Kadar
1970: Tehlikeli Oyun
1970: Yaban Gülü
1971: Ayıpettin Şemsettin
1971: Bir Genç Kızın Romanı
1971: Bir Kadın Kayboldu
1971: Bir Teselli Ver
1971: Fatoş Sokakların Meleği
1971: Herşeyim Sensin
1971: Kurşunla Selamlarım
1971: Mahşere Kadar
1971: Rüya Gibi
1971: Sevdiğim Uşak
1971: Sezercik Yavrum Benim
1971: Vahşi Çiçek
1971: Vefasız
1971: Yosmalar Tuzağı
1972: Alın Yazısı
1972: Asılana Kadar Yaşayacaksın
1972: Aşk Fırtınası
1972: Aşk Ve Cinayet Meleği
1972: Bela Mustafa
1972: Bir Pınar Ki
1972: Dönüş
1972: Falcı
1972: Fatma Bacı
1972: Kaderimin Oyunu
1972: Oğlum
1972: Oğlum İçin
1972: Ölüm Dönemeci
1972: Para
1972: Sev Dedi Gözlerim
1972: Sezercik Aslan Parçası
1972: Ve Silahını Çekti
1973: Anadolu Ekspresi
1973: Asiye Nasıl Kurtulur
1973: Aşk Mahkumu
1973: Azap
1973: Balıkçı Osman
1973: Bataklık Bülbülü
1973: Ben Doğarken Ölmüşüm
1973: Dertli
1973: Gazi Kadın / Nene Hatun
1973: İkibin Yılın Sevgilisi
1973: Kabadayının Sonu
1973: Kara Orkun
1973: Kızın Varmı Derdin Var
1973: Mahpus
1973: Namus Borcu
1973: Pembe Dünya
1973: Şeytanın Kurbanları
1973: Umut Dünyası
1973: Yalancı / Çok Yalnızım
1974: Bir Damla Kan Uğruna
1974: Bırakın Yaşayalım / Pusu
1974: Çirkin Dünya
1974: Çılgınlar
1974: Damgalı Adam
1974: Dertler Benim Olsun
1974: Erkeksen Kaçma
1974: Karanlık Yıllar
1974: Öfkenin Bedeli
1974: Şaşkın
1974: Yüreğimde Yare Var
1975: Alemin Keyfi Yerinde
1975: Amigo Hüsnü
1975: Beş Atış Yirmibeş
1975: Canım De Bana
1975: Civciv Çıkacak Kuş Çıkacak
1975: Deli Deli Tepeli
1975: Evcilik Oyunu
1975: İki Tatlı Serseri
1975: Kadınım
1975: Kazım'a Ne Lazım
1975: Şafakta Buluşalım
1975: Yarınlar Bizim
1976: Aşk Dediğin Laf Değildir
1976: Bitirim Hüsnü / Fakirin Kaderi
1976: Bodrum Hakimi
1976: Bulunmaz Uşak
1976: Delicesine
1976: Deprem
1976: Dolandırıcı Aşıklar
1976: Kucaktan Kucağa
1976: Ne Alırsan İki Buçuk
1976: Perişan
1976: Seks Fırtınası / Sevmek Ölesiye
1976: Taksi Şoförü
1977: Baraj
1977: Bir Tanem
1977: Dila Hanım
1977: Fırtına
1977: Küçük Ev
1977: Ölmeyen Şarkı
1977: Satılmış Adam
1977: Sensiz Yaşayamam
1977: Şeref Sözü
1977: Sevgili Oğlum
1977: Tövbekar
1978: Baba Kartal
1978: Cevriyem
1978: Derviş Bey
1978: Düzen
1978: Evlidir Ne Yapsa Yeridir
1978: Gelincik
1978: Görünmeyen Düşman
1978: Kılıç Bey
1978: Lekeli Melek
1978: Ölüm Görevi
1978: Tatlı Nigar
1979: Kanun Gücü
1979: Kara Çadırın Kızı
1979: Küskün Çiçek
1979: Üç Sevgilim
1979: Üç Tatlı Bela / Öldüren Örümcek
1979: Vatandaş Rıza
1980: İşte Kadın
1980: Rüzgar
1980: Tanrıya Feryat
1982: Doktor Civanım
1982: Gülsüm Ana
1982: Yaşamak Seninle Güzel
1983: Kuduz / Çocuklar Çiçektir
1983: Metres
1984: Ayşem
1984: Bir Sevgi İstiyorum
1984: Kadın Bir Defa Sever
1984: Kızgın Güneş
1984: Tutku
1985: Ateşdağlı
1985: Ayrılık Acısı
1985: Bu İkiliye Dikkat
1985: Fakir Milyoner
1985: Gizli Yara
1985: Mahkum
1985: Sensizliğe Alışacağım
1985: Seyyid
1985: Tapılacak Kadın
1985: Vahşi Aşk
1985: Yaşamak Haram Oldu
1986: Akrep
1986: Al Dudaklım
1986: Ava Giden Avlanır
1986: Bir Ana Bir Oğul
1986: Dağlı Güvercin
1986: Efkarlıyım Abiler
1986: Güneşe Köprü
1986: Hayat Kadını
1986: Namus Sözü
1986: Öksüzler
1986: Seviyorum
1986: Sultanoğlu
1986: Yıkılmışım Ben
1987: Alamancının Karısı
1987: Alnımdaki Bıçak Yarası
1987: Ana Yüreği
1987: Babamız Eğleniyor
1987: Damga
1987: Gönül Dostları
1987: Gönülden Gönüle
1987: Hafız Yusuf Efendi
1987: Islak Sokak
1987: Kader Utansın
1987: Kara Günlerim
1987: Muhteşem Urfalı
1987: Sarışınım / Yaşamak Haram Oldu
1987: Seni Seviyorum
1987: Sevgiye Hasret
1987: Vur Hançerini Kadınım
1987: Ziyaret
1988: Ah Bir Çocuk Olsaydım
1988: Ayrı Dünyalar
1988: Bir Beyin Oğlu
1988: Bir Kadın Yüzünden
1988: Biz Ayrılamayız
1988: Canım
1988: Canım Oğlum
1988: Deniz Yıldızı
1988: Elveda Mutluluklar
1988: Evcilik Oyunu
1988: Kızım ve Ben / Gurbet Kadını
1988: Küçüksün Yavrum
1988: Nazlı ile Emir
1988: Sana Can Dayanmaz
1988: Sapık Kadın
1988: Seninle İlk Defa
1988: Sokak Çocuğu
1988: Yabancı
1988: Yeter
1989: Acı Şarkı
1989: Acı Yıllar / Lekeli Melek
1989: Allah'ım Sen Bilirsin
1989: Anadolu Selçuklu Çini Sanatı
1989: Av
1989: Ayaz Geceler
1989: Bu Şehrin Geceleri
1989: Dehşet Gecesi
1989: Hayat Acıları
1989: İtirazım Var
1989: Kan Çiçeği
1989: Öğretmen Zeynep
1989: Şahane Evlilik
1989: Sevdim
1989: Şeytanın Kurbanları
1989: Vahşi Ve Güzel
1990: Acılar İçinde
1990: Alev Gibi Bir Kız
1990: Ayrılık
1990: Fedai
1990: Günah Tohumu
1990: Kabadayılar Kralı
1990: Kanımdaki Şeytan
1990: Mutsuzlar
1990: Sözde Kızlar
1990: Tatar Ramazan
1990: Utan
1990: Yalı
1991: Aldatacağım
1992: Gündüzün Karanlığı
1992: Tatar Ramazan Sürgünde
1992: Yalnızız
1993: Al Dudaklım
1993: Gerçek Bir Masal
1993: Ufukta Bir Ağaç
1994: Bir Aşk Uğruna
1994: Sevginin Gücü
1994: Yalnız Güneş Şahitti
1994: Yorgun Ölüm
1994: Zirvedekiler
1995: Aşk ve Gurur
1995: Gölge Çiçeği
1996: Gözlerinde Son Gece
1996: Hoşçakal İstanbul
1996: Tutku
1997: Böyle mi Olacaktı
1997: Canısı
1997: Firuze
1998: Affet Bizi Hocam
1998: Birisi
1998: Kader Ayırsa Bile
1999: Affet Beni
2000: Fosforlu Cevriye
2000: Zehirli Çiçek
2001: Yapayalnız
2002: Berivan
2002: Papatya ile Karabiber
2002: Yaz Gülü
2004: Aşkımızda Ölüm Var
2005: Sami Hazinses Belgeseli
2006: Tövbe (2)
2007: Hicran Sokağı
2013: Yüzyıllık Çınar
2015: İkimize Bir Dünya
Yapımcı olarak
2007: Hicran Sokağı
Yönetmen olarak
1969: Cingöz Recai
1969: İnleyen Nağmeler
1969: Kalbimin Sahibi
1969: Karlı Dağdaki Ateş
1970: Afacan
1970: Ağlayan Melek
1970: Arkadaşlık Öldü mü?
1970: Buğulu Gözler
1970: Ölünceye Kadar
1971: Bir Genç Kızın Romanı
1971: Bir Kadın Kayboldu
1971: Sezercik Yavrum Benim
1973: Umut Dünyası
1974: Çılgınlar
1974: Dertler Benim Olsun
1974: Yüreğimde Yare Var
1975: Yarınlar Bizim
1976: Aşk Dediğin Laf Değildir
1976: Dolandırıcı Aşıklar
1977: Küçük Ev
1980: Hikayelerden Biri
1987: Vur Hançerini Kadınım
1990: Yalı
2000: Gazeteci Yazarını Arıyor
2007: Hicran Sokağı
2013: Yüzyıllık Çınar
Ödüller
Gümüş Palmiye Ödülü - İtalya
1969: 1. Altın Koza Film Festivali - En İyi Senaryo - Menekşe Gözler
2000: 5. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - Sinema Onur Ödülü
2006: 13. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2008: Uluslararası Çayda Çıra Film Festivali - Çayda Çıra Onur Ödülü
2010: 47. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
Hakkında yazılan kitaplar
Ne Kadar Gamlı Bu Akşam Vakti, Safa Önal (Yasemin Arpa, İş Bankası Kültür Yayınları)