Feridun Nafiz Uzluk

Feridun Nafiz Uzluk (1902, Ereğli, Konya - 27 Eylül 1974), Türk tıp tarihinin öncü isimlerindendir.
Tıp tarihi alanındaki çalışmalarının yanı sıra Mevlevilik kültür ve mirasının korunması konusunda çalışmaları ile tanınır.
Yaşamı
1902 yılında Konya Ereğlide ailesinin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi, Mevlana soyundan Ayşe Sıdıka Hanım; babası 1921 yılında Yemen cephesinde şehit düşmüş subay Ahmed Hamdi Beydir.
İlk öğreniminin ardından Konyadaki İttihad ve Terakki İdadisini bitirdi. 1924'te Darülfünun Tıp Fakültesinden mezun oldu. Tıp tahsili sırasında Galata Mevlevihanesinde kaldı; orada Arapça ve Farsça öğrendi. Ayrıca İngilizce, Almanca ve Fransızca da öğrendi. Mimarlık öğrenimi gören ağabeyi Şehabettin Bey ile birlikte İstanbuldaki tahsil hayatı boyunca Üsküdar Mevlevihanesi şeyhi Ahmet Remzi Dedenin terbiyesi altında yetişti. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması kanunu çıktığında çok üzülen iki kardeş; Mevlevilik kültür ve mirasının korunmasını kendilerine görev edindi..
Feridun Nafiz Bey, 1925 yılında askerlik hizmetini tamamladıktan sonra hükumet tabibi olarak atandığı Ordu vilayetinin Mesudiye kazasında üç yıl görev yaptı.
1928de Konya Memleket Hastanesi iç hastalıkları asistanlığına tayin edildi; ertesi sene Konya Sıtma Savaş Merkez Tabipliğine geçti; o yılın Eylül ayında ise Aksaray Vilayeti Merkezi Sıtma Savaş Heyeti Tabipliğine nakil oldu ve bu görevi üç yıl sürdürdü. Burada gösterdiği başarı nedeniyle Sağlık Bakanlığı tarafından takdirname ile ödüllendirildi.
Konyada bulunduğu sırada Mevlanayı Sevenler Derneğinin kurulmasına öncülük etti. Dernek, Mevlananın eserlerini yayınlamak ve gelecekte kurulacak Selçuk Üniversitesine eleman yetiştirmek üzere çalışmalar yaptı.
1932 yılında görevinden istifa etti ve kendi imkanlarıyla ihtisas yapmak üzere Almanyaya gitti. Münih ve Hamburg şehirlerinde tıp fakülteleri ve enstitülerinde araştırmalarda bulundu; sertifikalar aldı. Çalışmaları bakteriyoloji ve hijyen ile salgın hastalıklar üzerine idi.
1935te Türkiyeye döndü; o yıl Soyadı Kanununun çıkması üzerine Uzluk soyadını aldı. Sağlık Bakanlığında Trakya Umum Müfettişliğine bağlı salgın hastalıklar uzmanı olarak atanan Uzluk; özellikle göçmen işleri ile uğraştı. 1936da Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü çiçek hastalığı mütehassıslığına tayin edildi. 1946ya kadar bu unvanla Kırşehir, Mucur, Boğazlıyan, Aksaray ve Niğdede çıkan salgın hastalıklarla mücadele için teşkilatlar kurdu.
1940 yılında doktorluk görevine devam ederken Ankarada Uzluk Matbaası adıyla bir matbaa kurdu. Bu matbaada Mevlevilik kültürü, tıp tarihi ve sağlık konularında pek çok eserin basılmasına vesile oldu. Mustafa Asım Köksalın İslam İlmihali adlı eserini basması hükumetin tepkisini çekti ve matbaasının baskına uğrayıp dağıtılmasına neden oldu.
1946da yeni kurulan Ankara Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Enstitüsüne profesör olarak atandı. Üniversitenin bünyesinde Tıp Tarihi Enstitüsünü kurdu. Enstitüde, 15bin ciltlik bir kütüphanenin oluşmasına öncülük etti.
1947de Ankara Üniversitesi Dergisi yazı heyetine seçilen Uzluk, daha sonra derginin genel yayın yönetmenliği görevini de üstlendi.
1938de kurulan Türk Tıp Tarihi Kurumu'nun kurucu üyesi olan bilim adamı, Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Libya, İran ve Avusturyada inceleme ve araştırmalarda bulundu. Selçuklu ve İslam Tarihi ve Medeniyeti alanlarında, Mevlana araştırmaları ile ilgili pek çok eseri inceledi. Anadolu Selçuklu Uygarlığının çeşitli yönlerine ışık tutan eserler ile Mevleviliğe ve Konya nın yerel kültürel özelliklerine diar eserler verdi. Çevirileri ağırlıklı olarak Almanca, Fransızca ve İngilizce den tıp tarihine ilişkin çalışmalardır. Bunlar arasında Karl Opitz den Die Medizin im Koran, Jerome Fracastro nun La Syphilis adlı eserleri, Hipokrat ve Salerno Okulunun Aforizmaları vardır. Tıp tarihi alanında Şanizade Ataullah Efendi ile Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendiye ilişkin çalışmaları döneme ilişkin pek çok bilginin ortaya çıkarılmasını sağladı. Şanizadeye büyük hayranlık ve saygı duydu, onu manevi hocası saydı.
1960 İhtilalinden sonra 147'ler uygulaması ile üniversiteden uzaklaştırıldı. 1962de yeniden döndüğü üniversiteden 1972 yılında emekli oldu. Emekliliğinden sonra bilimsel çalışmalarını sürdürdü ve Selçuk Üniversitesinin açılması için emek verdi.
Hayatı boyunca hiç evlenmedi. 27 Eylül 1974 yılında Ankarada hayatını kaybetti. Cenazesi Konyaya getirilerek Üçler Mezarlığına defnedildi.
Kütüphanesi, kendi isteği doğrultusunda ölümünden sonra Konya İl Halk Kütüphanesi"nde Ferüdun Nafiz Uzluk adını taşıyan bölüme (Mevlana Dokümantasyon Merkezi olarak da bilinir) bağışlandı