Sait Molla

Sait Molla (1880, İstanbul - 14 Temmuz 1930, Atina), Osmanlı devlet adamı, Şura-yı Devlet üyesi, Adalet Bakanlığı Müsteşarı ve İngiliz ajanı.
Mütareke Döneminde (1918-1922) Türk Kurtuluş Savaşına muhalefeti ve İngiliz taraftarlığıyla öne çıkmış bir isimdir. Atatürkün Nutuk adlı eserinde üzerinde önemle durulan şahsiyetlerden biridir. Yüzellilikler arasında yer alır.
Hayatı
1880 yılında İstanbulda dünyaya geldi. Anadolu Kazaskeri Mustafa Neşet Molla'nın oğlu, II. Abdülhamit devri şeyhülislamı Cemalettin Efendi'nin yeğenidir.
Ravza-i Terakki, Şemsü'l-Maarif ve Numune-i Terakki okullarında eğitim gördü. 1892den itibaren saray ve ilim adamlarına verilen tarik maaşını almaya başladı. Öğrenimine Medresetü'l-Kuzatta (Kadılar Mektebi) devam etti. 1900 yılında Mektubi-i Meşihat-ı Ulya Kalemi Hulefalığına ve 1902 yılında da bu göreve ilaveten Bab-ı Fetva Sicil Kalemi Müdür Muavinliğine tayin edildi. 1903 yılında Medresetü'l-Kuzattan mezun olduktan sonra eğitimini Fatih Camii müderrisi Tokatlı Şakir Efendinin yanında sürdürdü ve icazetname almaya hak kazandı.
1904 yılında Küçük Çekmece Kadı Vekilliğine, aynı yıl içinde ayrıca Şura-yı Devlet Bidayet Mahkemesi Aza Mülazımlığına atandı. 1908 yılında Şura-yı Devlet İstinaf Mahkemesi Azalığına terfi etti. 1909 yılında bu görevden ayrılarak Galata Kadı Müşavirliğine atandı. 1910 yılında Mahşer adlı bir gazete çıkarması ve beyannameler yayımlaması üzerine Divan-ı Harb-i Örfi tarafından iki ay hapse mahkum edildi ve görevden alındı.
1912 yılında Mahkeme-i Evkaf Kadı Muavinliğine, 1913 yılında da Anadolu Kazaskerliği Müşavirliğine tayin edildi. 1915 yılında Osmanlı Devletinin bütün mahkemelerinde avukatlık yapabilme hakkı kazanarak avukat oldu.
1918 yılı sonunda Yeni İstanbul (Türkçe İstanbul) gazetesini yayınladı. Gazetenin 9 Kasım 1918 tarihli ilk sayısında İngiltere ve Biz adlı bir yazı yayınlayan Sait Molla, 1919 yılında İngiliz Muhipler Cemiyetini kurarak cemiyetin başkanlığını yaptı. 1920 yılında bir süre Adliye Müsteşarlığı görevinde bulundu.
Yurt Dışına Kaçışı
26 Ağustos 1922de başlayan Büyük Taarruz sonucu Türkler tarafından kesin zafer elde edilmesi üzerine Kuva-yı Milliyeye başından beri muhalefet etmiş olan Sait Molla, telaşa düşen diğer bazı muhalifler gibi İngiliz elçiliğine sığındı. Kendisine İngiliz General Harrington tarafından özel bir pasaport verildi. Bu pasaportla Mudanya Mütarekesi öncesinde ülkeyi terk etti.
Ülkeden Kaçışından Sonraki Yaşamı
Ülkeden çıktıktan sonra sırasıyla Romanya, Fransa, İtalya, Mısır, Kıbrıs ve Yunanistan'da bulundu.
Romanyada bir yıl kadar kaldı. 1923 yılı ekim ayı başında bu ülkeden sınır dışı edildi. Kendisi gibi kaçarak Romanyaya gelmiş olan eski İçişleri Bakanı Mehmet Ali Bey ile anlaşmazlık yaşayan Sait Mollanın; Mehmet Ali Bey hakkında yaptığı aşağılayıcı yayımlar, Bakanlar Kurulu kararı ile Romanyadan çıkarılmasına neden oldu.
Romanyadan ayrıldıktan sonra kısa bir süre Fransada kaldı. 3 Aralık 1923 tarihli Muhaliflere Hitabım başlıklı risalesini İtalyada kaleme aldı. Bu risalenin içeriği zararlı görülerek Türkiyeye girişi yasaklandı. 1924 yılında TBMMnin çıkardığı Yüzellilikler listesinde yer aldı. TBMM, hazırladığı yüz elli kişilik liste dışında kalan İngiliz iş birlikçilerini affetti. Türkçe İstanbul Gazetesi sahibi Sait Molla, listede 98'inci sırada yer alan isimdi. Mısır ve ardından Kıbrısa gitti. Kıbrısta beş yıl (1925-1930) bulundu. Burada Kıbrıs Türklerinin Atatürk Devrimleri'ni takip etme ve uygulamaya koyma girişimlerini baltalamaya çalıştı ancak çalışmalarında başarılı olamadı.
Kıbrıs'a gelmesiyle beraber başta Söz gazetesi olmak üzere kendisinin Türkiye yanlısı basına iyi göstermeyi başarabilmiş fakat diğer yandan İngiltereye yolladığı mektuplarla Türkiye aleyhinde çalışmalarını sürdürmüştür. Said Molla bu sefer Şapka İnkılabı'na yönelttiği eleştiriler sonucu Söz Gazetesi sahibi Remzi Bey ile davalık olmuştur. Bu davadan başka Said Molla, Abdullah Paşa Vakfı'nın işlerini görme yetkisinin kendi üzerine ait olduğunu kanıtlamak için sahte evrak düzenlemiştir. Fakat onun tutuklanması 16 Ağustos 1927de farklı bir sebepten olmuştur. Bu sefer de özel kalem müdürlüğünü yaptığı eski Hicaz Kralı Şerif Hüseyin'i dolandırmış, tutuklanarak hapse atılmıştır. Hapisten çıktıktan sonra 9 Haziran 1930da Atinaya giden Molla kısa bir süre sonra 14 Temmuz 1930da Mülteciler Hastanesinde öldü.
İngilizler hesabına ajanlığı
Türkiyenin İngiliz himayesi altına girmesi konusunda en faal çalışmış kişilerden birisi olan İngiliz ajanı Rahip Frew ile Sait Molla arasındaki yazışmalar ele geçmiş ve bu mektuplarda Frew'dan yüklü miktarlarda para aldığı ve bu paraları isyan çıkartmak amacıyla Anadolu'daki bazı şifreli isimlere gönderdiği anlaşılmıştır. Nutuk'ta belgeler bölümünde Rahip Frew'a yazdığı mektuplar verilmiştir. Ajan Frew'a yazdığı mektuplarda Kürt Teali Cemiyeti mensuplarına ve doğudaki faaliyetleri için para gönderdiğini yazmıştı.
Mustafa Kemal, Rahip Frew'a daha sonra mektup yazar ve Sait Molla'ya Adapazarı ve Karacabey'de isyan çıkarttırmak için verdiklerini bildiklerini açıklar.
Tarihçi Cemal Kutay kitaplarında Sait Molla'dan İngiliz ajanı diye bahsetmektedir.
İşgalci devletlerin baskısıyla Ermeni Tehciri'nde sorumluluğu bulunduğu iddiasıyla Divan-ı Harp mahkemesinde yargılanan Kemal Bey'in davasında mahkeme heyetinde idam kararını verenler arasındaydı.