Faik Ali Ozansoy

Faik Ali Ozansoy (10 Mart 1876, Diyarbakır - 1 Ekim 1950, Ankara), Türk bürokrat, eğitimci ve şair.
Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati dönemi Türk edebiyatının önemli şairlerinden birisidir. Şiirleri Türk sanat müziği şarkılarına güfte olmuştur. Osmanlı Devleti'nde çeşitli yerlerde kaymakamlık ve mutasarrıflıklarda bulunmuş bir bürokrattır.
Şair Süleyman Nazifin kardeşi, şair Munis Faik Ozansoy'un babasıdır.
Hayatı
1876da Diyarbakırda dünyaya geldi. Birkaç nesil şair yetiştirmiş bir ailenin çocuğu idi. Asıl adı Mehmet Faik idi. Tarihçi ve şair Diyarbakırlı Said Paşa'nın küçük oğlu ve aynı devir şairlerinden Süleyman Nazif'in kardeşidir.
İlk ve orta öğrenimini Diyarbakır'da, lise ve yükseköğrenimini İstanbul'da Mülkiye Mektebi'nde tamamladı 1901. Öğrenim yıllarında Servet-i Fünunculara katıldı. Topluluğun en genç üyelerinden birisi idi. Servet-i Fünun dergisinde yayınlanan ilk şiirlerinde Zahir mahlasını kullandı. Edebi yaşamının bu döneminde tam bir ferdiyetçi idi; diğer Sevet-i Fünuncular gibi aşk ve tabiat konularını işledi; ağır bir dil kullandı. Özellikle Abdülhak Hamidin şiirlerinin etkisinde kaldı; şiirleri Abdülhak Hamid ve Servet-i Fünun şiiri arasında bir köprü görevi gördü.
Okulu bitirdikten sonra birçok yerde kaymakamlık ve mutasarrıflık görevlerinde bulundu. İlk görevi, ağabeyi Süleyman Nazifin mektupçu olarak görev yaptığı Bursada maiyet memurluğu idi. Sındırgı, Burhaniye, Pazarköy'de görev yaptıktan Mudanya kaymakamlığına terfi etti. 1908 yılında Bursalı Haydar Paşanın kızı Mevhibe Hanım ile evlendi, bu evlilikten beş çocuk sahibi oldu.
1908 yılında Mithat Paşa için yazdığı uzun manzume ile ferdiyetçiliğin yanında kendi toplumu ile de ilgilenmeye başladı. İlk şiir kitabı Fani Tesellileri 1908de yayımladı. Eserlerinin çok uzun süre yaşamayacağını düşündüğü için kitaba bu ismi vermişti. 1909'da Fecr-i Ati topluluğuna başkanlık etti. Topluluğa adını o verdi. Nesiller arasındaki köprü görevini Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati grubu arasında da sürdürdü.
1910da Midilliye, ardından Erzuruma atandı. 1914 yılında Kütahya mutasarrıfı olarak görevlendirildi. Kütahyadaki görevi sırasında askeri bir önlem olarak çıkartılan Tehcir Kanununu Talat Paşanın baskılarına rağmen uygulamadı, şehrin Ermeni halkını korudu. Kütahyadaki cemaat olaylar yatıştığında Faik Ali için Kütahya Ermeni Kilisesi'ne bir şükran kitabesi koymuştur
Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı sırasında yazdığı şiirlerini Elhan-ı Vatan adlı kitapta topladı. 1918de Payitahtın Kapısında adlı oyunu kaleme aldı ve bu eserde Çanakkale Savaşı sırasındaki bir aşk öyküsü ile vatan temasını birlikte işledi. İki perdelik eser, sahnelenmekten çok okunmak için yazılmış manzum bir piyestir.
Mütareke döneminde birkaç ay Diyarbakır valiliği yaptı. 1920de Ebubekir Hazım Bey'in dahiliye nazırlığı sırasında müsteşarlığa getirildi ise de, iki ay sonra kabinenin düşmesi sonucu, bu görevden istifa etti.
Faik Ali Bey, Diyarbakır valiliği sırasında 1919da Erzurum Kongresine şehirden heyet gönderilmesi istendiğinde reddetmişti; bunun etkisiyle cumhuriyetin ilanından sonra dışlandı, kendisine görev verilmedi. Son idari görevi, Osmanlı dönemindeki Dahiliye Nezareti Müsteşarlığı oldu.
Ailesi ile İstanbula giden Faik Ali Bey, Mülkiye Mektebinde Fransızca öğretmenliği ve Saint Benoit Fransız Lisesinde ise Türkçe öğretmenliği yaptı; büyük geçim sıkıntısı çekti..
1933 yılında öğretmenliği bırakarak oğlu Munis ile birlikte Ankaraya geldi; kendisini edebiyata verdi. Oğlu ile birlikte 1936da Marmara adlı aylık bir dergi çıkardı. Dergi, sadece 10 sayı yayımlandı.
I. Dünya Savaşı yıllarında yazdığı ikinci oyunu Nedim ve Lale Devrini 1950de tamamlayıp yayımladı. Eser, aruz ölçüsüyle yazılmış manzum bir piyestir.
1 Ekim 1950 tarihinde geçirdiği bir kalp krizi sonucu Ankarada vefat etti. Abdülhak Hamitin ayakucuna gömülmeyi vasiyet etmiş olduğu için cenazesi İstanbul'a getirilerek Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Anısının yaşatılması
İsmet Binark ile Nejat Sefercioğlu, 1970 yılında Faik Ali Ozansoy Bibliyografyası'nı yayınladılar.
Kimi şiirleri Bimen Şen, Cinuçen Tanrıkorur ve Ruhi Ayangil tarafından şarkılaştırılmıştır.
Kütahya'da görevliyken tehcirden kurtardığı Ermeni toplumunun üyeleri her yıl 24 Nisan günü mezarı başına gelip hatırasına saygılarını sunmaktadır.
Şiirleri
Fani Teselliler (1908)
Temasil (1912)
Elhan-ı Vatan (1915)
Şair-i Azama Mektub (manzum, 1923)
Piyesleri
Payitahtın Kapısında (1918)
Nedim ve Lale Devri (1950)
Biyografi
Midhat Paşa (biyografi, 1908)
Güfteleri
Zaman olur ki anın hacle-i visalinde
Sahilden uzaklaştık elin şimdi elimde
Yıldızlı semalardaki haşmet ne güzel şey