Köşeyi Dönen Adam

Köşeyi Dönen Adam, Atıf Yılmaz'ın yönettiği 1978 yapımı siyasi içerikli komedi filmi. Senaryosu Müjdat Gezen'in 1974 yılında yazdığı Eşeğin Karnındaki Elmas isimli romanından Umur Bugay tarafından uyarlanmıştır.
Konusu
Bir şekerleme firmasında odacı olarak çalışan ve kurtuluşunu gazetelerin verdiği lotarya kuponlarına bağlayan Adem (Kemal Sunal) ev sahibi Hacı Ömer (Ali Şen)'in kızı Şükran (Meral Orhonsay)'a aşıktır.
Adem, ABD'deki amcasından büyük bir miras kaldığı haberinin duyulması üzerine mahallesinde ve çalıştığı yerde günün adamı olur. O zamana kadar kızı Şükran'ı vermeye razı olmayan babası Hacı Ömer, Adem'i damat olarak kabul eder. Bir süre sonra beklenen miras Amerika'dan bir sandıkla gelir. Ancak sandığın içinden çıkan eşektir. Mirastan beklentisi olanların Adem'e sırt çevirmesi üzerine Adem Mister adını verdiği eşeğin karnında dev bir elmas olduğu yalanını söyler.
Film Adem'in çevresindeki kişilerin iki yüzlülüğü ve para için herşeyi yapabileceklerini anlatır. Geleceğini gazete kuponları, lotarya çekilişleri, spor toto ve piyango biletlerine bağlayan Adem'e bir hayal dünyasında yaşadığını söyleyen tek kişi ise şirketteki çay ocağında çalışan ve komşusu olan Halil (Macit Koper)'dir. "Bizim gibilere çalışmadan kazanılmış paradan hayır gelmez, arkadaş" diyen Halil, şirketten ayrılır ve bir fabrikada işçi olarak çalışmaya başlar.
Filmin Final Mesajı
Filmde sert siyasi ve toplumsal eleştiriler ve göndermeler de vardır. Film boyunca Arı Biskuvi Fabrikasi Grevi'nden görüntülere, İstanbul'un çeşitli mekanlarında duvarlara yazılmış sol, sosyalist örgütlerin sloganlarına yer verilir. Toplumsal yozlaşma ve kapitalizmin bu yozlaşmadan yararlanmakta olduğu sık sık vurgulanır.
Filmin sonunda Adem, çevresindeki zenginlerin rezilliklerinden ve para için yaptıklarından tiksinerek şirketi terkeder, biriktirdiği kuponları yırtar atar ve orada gösteri yapmakta olan bir grup işçinin eylemine katılıp, emekçi olduğunun bilincine varır. 1977 yılında Taksim'de DİSK önderliğinde kitlesel olarak kutlanan 1 Mayıs gösterisinden gerçek sahnelerin de kullanıldığı bu kapanış sekansı, Charlie Chaplin'in 1936 tarihli Modern Zamanlar filmindeki kızıl bayrak sahnesine bir göndermedir. Ancak Şarlo'nun tesadüfen eylemin içine girmesinin aksine, Adem "Hiç mi akıllı adam yok, kime inanacağız, neye güveneceğiz?" dedikten sonra tüm lotarya kuponlarını, spor toto ve piyango biletlerin yırtar. "Ne yapacağım ben şimdi?" diye kendine sormasının ardından ise 1 Mayıs Marşı eşliğinde yürüyen ve "İşçi Sınıfı Partisine Özgürlük" sloganı artan işçilerin arasına karışır. Film Adem'in diğer işçiler ile birlikte slogan attığı sahne ile kapanır.
Sansür
1978 yılında yapılan ve o yılın sonunda vizyona giren film sinema salonlarında izleyicisi ile buluşur. 12 Eylül sonrasında ise özellikle finalindeki sahneler yüzünden Kemal Sunal'ın diğer filmlerinden ayrışır. Uzun süre televizyonda gösterilmez. Özel kanalların yayına başlamasının ardından ise çoğu kez finali sansürlenerek yayınlanır.
Oyuncular
Kemal SunalAdem
Ali ŞenHacı Ömer (ses. Rıza Tüzün)
Meral OrhonsayŞükran (ses. Ayşin Atav)
Necla SoyluMüjde (ses. Ayşegül Devrim)
Özcan ÖzgürErol (ses. Zafer Önen)
Nejat GürçenKılıbık Latif (ses. Ünal Gürel)
Sami HazinsesSarhoş Rıfkı (ses. Gazanfer Özcan)
Necdet YakınLotaryacı Rıza (ses. Rıza Pekkutsal)
Macit KoperHalil (ses. Esen Günay)
Gülten CeylanHalil'in eşi (ses. Gülçin Akçay)
Asım ParTanju (ses. Erhan Yazıcıoğlu)
Reşit ÇıldamMuhtar (ses. Timuçin Caymaz)
Muadelet TibetSafiye (ses. Güler Ökten)
Hüseyin KutmanMennan (ses. Dinçer Çekmez)
Zeki SezerSofu Şadi (ses. Devrim Parscan)
Orhan AydınbaşZampara Mithat (ses. Saltuk Kaplangı)