Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu

Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu ( DEHB ) nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB dikkat, dürtüsellik ve öz düzenlemeyle ilgili sorunlarla kendini gösterir ; Bazen şiddetli fiziksel huzursuzluk da ( hiperaktivite ) ortaya çıkabilir.
Bu bozukluk bir zamanlar tamamen davranışsal bir sorun olarak görülüyordu, oysa bugün giderek beynin öz-yönetim sistemindeki karmaşık gelişimsel bir gecikme olarak anlaşılmaktadır. DEHB aynı zamanda normale yumuşak bir geçiş gösteren aşırı bir davranış olarak da görülebilir. Bu nedenle DEHB tanısı, anormalliklerin çok belirgin olmasını ve çoğu durumda çocukluktan beri sürekli olarak mevcut olmasını gerektirir. Bununla birlikte, semptomların tek başına hastalık değeri yoktur: DEHB tanısı yalnızca kişinin yaşam tarzını ciddi şekilde bozuyorsa veya gözle görülür acıya yol açıyorsa doğrulanır.
Çocuklar ve ergenler arasında DEHB'nin küresel sıklığının %5,3 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Almanya'da DEHB görülme sıklığı %4,4 civarındadır. Artık çocuklar ve ergenler arasında en sık görülen psikiyatrik hastalık olarak kabul edilmektedir. Erkeklere kızlardan belirgin şekilde daha sık teşhis konur. Takip çalışmaları, teşhis edilen çocukların %40 ila 80'inde bozukluğun ergenlik döneminde de devam ettiğini göstermiştir. Son olarak, yetişkinlikte, vakaların en az üçte birinde zayıflatıcı DEHB belirtileri hala tespit edilebilmektedir (bkz. Yetişkinlerde DEHB ).
Beyin gelişimini etkileyen çeşitli etkileşimli faktörlerin DEHB gelişiminden sorumlu olduğuna inanılmaktadır. Genetik yatkınlıklar ve doğum öncesi de dahil olmak üzere erken dönem çevresel etkiler önemli bir rol oynamaktadır.
Ancak kişiye bağlı olarak bozukluğun çok farklı sonuçları olabilir. Etkilenenler ve yakınları genellikle önemli bir baskı altındadır: okulda veya işte başarısızlık, planlanmamış erken gebelikler, uyuşturucu kullanımı ve diğer psikolojik bozuklukların gelişimi sıklıkla gözlemlenmiştir. Ayrıca intihar, kaza ve kazara yaralanma riski de önemli ölçüde artmaktadır. Ancak bu genel risklerin her bireysel vakayla ilgili olması gerekmez. Bu nedenle tedavi, acının şiddetine, düzeyine, ilgili semptomlara ve problemlere ve ayrıca etkilenen kişinin yaşına bağlıdır.
Nedenlerini bulmaya ve tedaviyi iyileştirmeye yönelik araştırmalar onlarca yıldır devam ediyor. Bugün (2022 itibariyle) kişiye özel tedavinin avantajları açıklığa kavuşturuldu; kaçırılmış veya yanlış tedavinin dezavantajlarının yanı sıra. Uygun (farmakolojik) tedavi yoluyla değişen beyin fonksiyonlarının uzun vadeli iyileşmesinin işaretleri, modern görüntüleme teknikleri kullanılarak birçok kez gösterilmiştir.
İsimler ve kısaltmalar
DEHB'nin yanı sıra birçok alternatif isim ve kısaltma da bulunmaktadır. Bunlardan bazıları benzer klinik tabloları (örn. hiperkinetik bozukluk (HKD) veya dikkat eksikliği/hiperaktivite sendromu ) tanımlarken, diğerleri spesifik belirtileri tanımlar. Uluslararası alanda DEHB artık yaygın olarak dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) veya dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (AD/HD) olarak adlandırılmaktadır.
Dikkat eksikliği bozukluğu veya bozukluğu (ADD) terimi, artık güncel uzman literatüründe kullanılmasa da, halk arasında hala yaygın olarak kullanılmaktadır. ADD ve ADD (İngilizce) kısaltmaları özellikle belirgin hiperaktivite olmaksızın ağırlıklı olarak dikkat eksikliği bozukluğundan etkilenen kişiler tarafından kullanılır. Hiperaktivitenin her zaman bir semptom olarak mevcut olmadığını göstermek amaçlanmaktadır. Minimal serebral disfonksiyon (MCD) veya çocukluk çağının hiperkinetik reaksiyonu terimi geçerliliğini yitirmiştir ; Psikoorganik sendrom (POS) tanısı yalnızca İsviçre'de kullanılmaktadır.
Dağıtım ve tarihçe
Düzinelerce kapsamlı çalışma değerlendirildikten sonra, DEHB'den sınırlı bir süre veya yaşam boyunca kalıcı olarak etkilenme olasılığının (yaşam boyu yaygınlık ) 2014 yılında %7 civarında olduğu tahmin edilmiştir. Son yıllarda teşhislerde bir artış olduğu varsayımını destekleyen hiçbir kanıt yoktu. Ayrıca, 1985'ten 2012'ye kadar olan dönem için zamana veya coğrafyaya dayalı herhangi bir metodolojik farklılık varsayılamaz. Veri toplamadaki metodolojik farklılıklar nedeniyle bu tür belirgin farklılıklar makul görünüyordu.
Robert Koch Enstitüsü, Çocuk ve Ergen Sağlığı Araştırması'ndan (KiGGS) elde edilen verileri değerlendirerek yaş gruplarına göre DEHB yaygınlığını belirledi. Veri seti, yaşları 3 ile 17 arasında değişen 14.836 kız ve erkek çocuğu içeriyordu. Buna göre, üç yıllık çalışma döneminde (20032006) toplam %4,8'e (%7,9 erkek; %1,8 kız) doktor veya psikolog tarafından DEHB tanısı konmuştur. Katılımcıların ek %4,9'u (%6,4 erkek; %3,6 kız) DEHB şüphelisi olarak değerlendirildi çünkü bildirilen davranışları Güçlü Yönler ve Zorluklar Anketi'nin (SDQ) dikkatsizlik/hiperaktivite ölçeğindeydi [14] ölçek puanı ≥7 idi. Aşağıdaki tablo, 3-17 yaş arası çocuklarda ne sıklıkta DEHB tanısı konulduğunu göstermektedir (yaşa ve cinsiyete göre ayrılmış olarak).
Genel eğilim, tanı sıklığının okul öncesi yaştan ilkokul çağına ve geç çocukluğa kadar keskin bir şekilde artmasıdır. Orada zirveye ulaşır ve ergenlik döneminde tekrar düşer. Erkek cinsiyeti önemli ölçüde baskındır; herhangi bir zamanda, erkeklerde kızlardan 4-5 kat daha fazla teşhis konur. KiGGS'ye göre DEHB, çocukken etkilenenlerin %30-50'sinde belirli değişikliklerle yetişkinlikte de devam ediyor.
Bireysel gelişim süreci boyunca semptom tablosu genellikle değişir: Etkilenen okul öncesi çocuklar genellikle herhangi bir gözle görülür dikkat eksikliği bozukluğu olmaksızın hiperaktif-dürtüsel davranışların hakimiyetindedir. Ancak yaş ilerledikçe dikkat bozuklukları daha belirgin hale gelerek ön plana çıkarken, motor huzursuzluklar da azalıyor. Yetişkinler arasında belirgin hiperaktivite olmaksızın dikkat eksikliği bozukluğu en yaygın olanıdır.
Patofizyoloji
Mevcut DEHB modelleri, bunun beynin bazı nörotransmitter sistemlerinde, özellikle de dopamin ve norepinefrin içerenlerde fonksiyonel bozukluklarla ilişkili olduğunu öne sürmektedir. Ventral tegmental alan ve locus coeruleus'tan kaynaklanan dopamin ve norepinefrin yolları, beynin farklı bölgelerine uzanır ve çeşitli bilişsel süreçleri yönetir Prefrontal korteks ve striatuma uzanan dopamin yolları ve norepinefrin yolları, modülasyonun doğrudan sorumlusudur. yürütücü işlev (davranışın bilişsel kontrolü), motivasyon, ödül algısı ve motor işlev; bu yolların DEHB'nin patofizyolojisinde merkezi bir rol oynadığı bilinmektedir. Ek yollara sahip daha büyük DEHB modelleri önerilmiştir.
Beyin yapısı
DEHB'li çocuklarda, belirli beyin yapılarında genel bir hacim azalması vardır ve sol taraftaki prefrontal korteksteki hacimde orantılı olarak daha büyük bir azalma vardır. DEHB'li bireylerde kontrollerle karşılaştırıldığında arka paryetal kortekste de incelme görülmektedir. Prefrontal-striatal-serebellar ve prefrontal-striatal-talamik devrelerdeki diğer beyin yapılarının da DEHB olan ve olmayan kişiler arasında farklılık gösterdiği bulunmuştur.
Accumbens, amigdala, kaudat, hipokampus ve putamenin subkortikal hacimleri DEHB'li bireylerde kontrollere kıyasla daha küçük görünmektedir. Yapısal MRI çalışmaları aynı zamanda DEHB ile tipik gelişim gösteren gençler arasında hemisferik asimetri açısından belirgin farklılıklarla birlikte beyaz cevherdeki farklılıkları da ortaya çıkarmıştır
Fonksiyonel MRI (fMRI) çalışmaları DEHB ve kontrol beyinleri arasında bir takım farklılıklar ortaya çıkarmıştır. Yapısal bulgulardan bilinenleri yansıtan fMRI çalışmaları, kaudat ve prefrontal korteks gibi subkortikal ve kortikal bölgeler arasında daha yüksek bir bağlantı olduğuna dair kanıtlar gösterdi. Bu bölgeler arasındaki hiper bağlantının derecesi, dikkatsizlik veya hiperaktivitenin ciddiyeti ile ilişkilidir. Hemisferik lateralizasyon süreçlerinin de DEHB'de rol oynadığı öne sürülmüştür, ancak ampirik sonuçlar konuyla ilgili zıt kanıtlar göstermiştir.
Nörotransmiter yolları
Daha önce, DEHB'li kişilerde yüksek sayıda dopamin taşıyıcısının patofizyolojinin bir parçası olduğu öne sürülmüştü, ancak yüksek sayıların uyarıcı ilaçlara maruz kalmanın ardından adaptasyondan kaynaklanabileceği görülüyor. modeller mezokortikolimbik dopamin yolunu ve locus coeruleus-noradrenerjik sistemi içerir. DEHB psikostimulanları bu sistemlerdeki nörotransmiter aktivitesini arttırdıkları için tedavi etkinliğine sahiptirler. Ek olarak serotonerjik, glutamaterjik veyakolinerjik yollar.
Yönetici işlev ve motivasyon
DEHB belirtileri belirli yürütücü işlevlerdeki (örn. dikkat kontrolü, engelleyici kontrol ve çalışma belleği ) bir eksiklikten kaynaklanır. işlevler, kişinin seçtiği hedeflere ulaşmasını kolaylaştıran davranışları başarılı bir şekilde seçmek ve izlemek için gerekli olan bir dizi bilişsel süreçtir. DEHB'li bireylerde ortaya çıkan yürütücü işlev bozuklukları; organize olma, zamanı tutma, aşırı erteleme, konsantrasyonu sürdürme, dikkati toplama, dikkat dağıtıcı unsurları göz ardı etme, duyguları düzenleme ve ayrıntıları hatırlama gibi sorunlarla sonuçlanmaktadır. DEHB'li kişilerin uzun süreli hafızasında bozulma yok gibi görünmektedir ve uzun süreli hatırlamadaki eksiklikler, çalışma belleğindeki bozulmalara atfediliyor gibi görünmektedir. Beyin olgunlaşma oranları ve kişi yaşlandıkça yürütücü kontrol taleplerinin artması nedeniyle, DEHB bozuklukları ergenliğe ve hatta erken yetişkinliğe kadar kendilerini tam olarak göstermeyebilir. Bunun tersine, DEHB'de potansiyel olarak farklı uzunlamasına eğilimler sergileyen beyin olgunlaşma yörüngeleri, yetişkinliğe ulaştıktan sonra yürütücü işlevlerde daha sonraki bir iyileşmeyi destekleyebilir.
DEHB ayrıca çocuklarda motivasyon eksiklikleriyle de ilişkilendirilmiştir. DEHB'li çocuklar genellikle kısa vadeli ödüller yerine uzun vadeli ödüllere odaklanmayı zor bulurlar ve kısa vadeli ödüller için dürtüsel davranışlar sergilerler.
Nöroaktif maddelere paradoksal reaksiyon
Bu grup insanda merkezi sinir sistemindeki yapısal olarak değişen sinyal işlemenin bir başka işareti, dikkat çekici derecede yaygın olan Paradoksal reaksiyondur ( hastaların yaklaşık %10-20'sinde ). Bunlar, normal bir etkinin tersi yöndeki beklenmeyen reaksiyonlar veya aksi takdirde önemli farklı reaksiyonlardır. Bunlar diş hekiminde lokal anestezik, sedatif, kafein, antihistaminik, zayıf nöroleptikler ve merkezi ve periferik ağrı kesiciler gibi nöroaktif maddelere karşı reaksiyonlardır. Paradoksal reaksiyonların nedenleriEn azından kısmen genetik olduğundan, kritik durumlarda, örneğin ameliyatlardan önce, bu tür anormalliklerin aile üyelerinde de mevcut olup olmadığını sormak yararlı olabilir.
Teşhis ve sınıflandırma
Tüm ruhsal bozukluklarda olduğu gibi, Dünya Sağlık Örgütü'nün Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD) ve Amerikan Psikiyatri Birliği'nin Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'nda (DSM) DEHB tanısına yönelik olarak ortaya konulan tanımlar ve kriterler uluslararası düzeyde tanınmaktadır. Almanya'da DGKJP, DGPPN ve DGSPJ'nin buna dayanan S3 yönergeleri yetkilidir ( literatür altına bakın ) .
DEHB'nin semptomları ve özellikleri toplum genelinde boyutsal olarak dağılmıştır ve kendi başlarına hastalık belirtilerini temsil etmemektedir. Bu nedenle, DEHB'yi açık ve kategorik olarak teşhis etme çabalarında, bu yaygın semptomlar, yaşam tarzı üzerindeki zararlı etkilerinden çok daha az faydalıdır. Tanı için önemli olan işlevsellik, yaşam kalitesi veya günlük yaşama katılımın da sınırlı olup olmadığıdır. Anormallikler yaşamın yalnızca bir alanında ortaya çıkıyorsa, bu başka bir psikolojik bozukluğun önemli bir göstergesi olabilir.
DEHB tanısı için klinik tablo çok önemlidir. Tanıya uygun biyobelirteçler bilinmemektedir.
ICD'ye göre sınıflandırma
ICD-10'a göre
ICD-10'da klinik tablo, çocukluk ve ergenlik döneminde başlayan davranışsal ve duygusal bozukluklar grubuna atanan Hiperkinetik Bozukluklar (F90) genel kategorisi altında listelenmiştir. Aşağıdaki biçimler arasında bir ayrım yapılır:
Basit aktivite ve dikkat bozukluğu (F90.0) dikkatsizlik, dürtüsellik ve hiperaktivite kriterleri karşılanıyor.
Hiperkinetik sosyal davranış bozukluğu (F90.1) F90.0 kriterleri ve sosyal davranış bozukluğu (F91) aynı anda karşılanmaktadır.
Diğer hiperkinetik bozukluklar (F90.8) F90.0'a göre tüm kriterleri karşılamak zorunda değildir.
Hiperkinetik bozukluk, belirtilmemiş (F90.9) - yalnızca F90.0 ile F90.1 arasında belirsizlik varsa kullanılmalıdır.
F90.0, F90.1 veya F90.9'a göre DEHB'nin hiperkinetik bozukluk tanısı için dikkat bozukluğu, aşırı aktivite ve dürtüsellik gereklidir.
Hiperaktivite olmaksızın dikkat bozukluğu ( DSM'de ağırlıklı olarak dikkat eksikliği alt tipine karşılık gelir ), Hiperkinetik Bozukluk (F90) kategorisinde kodlanamaz. Bu amaçla, çocukluk ve ergenlik döneminde başlayan diğer tanımlanmış davranışsal ve duygusal bozukluklar kategorisinin geri kalanı - hiperaktivite olmadan dikkat eksikliği bozukluğu (F98.8) dahil olmak üzere kullanılmalıdır.
ICD şemasında ağırlıklı olarak hiperaktif-dürtüsel tipin kodlanması
Dikkatsizlik kriterlerinin tam olarak karşılanmadığı hiperkinetik bir bozukluk F90.1 veya F90.8 olarak kodlanabilir
Diğer çeşitler
Pek çok uzman ayrıca evde değil okulda meydana gelen subklinik değişkenleri, diğer özel belirtileri veya bozuklukları da tanımlamaktadır. Ancak, ağırlıklı olarak dikkatsiz olan tip gibi bunlar da 1992'de ICD-10'un F90. ana sınıflandırmasına dahil edilmemiştir, çünkü ampirik öngörü doğrulaması hala yetersizdir. veya F90.8 altında da sınıflandırılabilir.
ICD-11'e göre
ICD'nin ( ICD-11 ) 2018'de yayınlanan 11. revizyonu artık DEHB'yi 6A05 (Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) kodu altında nörogelişimsel bir bozukluk olarak listeliyor. Hiperkinetik Bozukluklar kategorisi çıkarılmıştır.
DSM-5'e göre
DSM-5'te ( 2013, revize edilmiş 2022) DEHB, nörogelişimsel bozukluklar bölümünde sınıflandırılmıştır. Teşhis için etkilenen kişilerin aşağıdaki iki davranış biçiminden en az birini göstermesi gerekir:
dikkatsizlik_ _
Hiperaktivite-dürtüsellik (hiperaktivite-dürtüsellik)
Her iki davranış modeli için de dokuz olası belirti verilmiştir:
dikkatsizlik
Çoğu zaman ayrıntılara yeterince dikkat edemez veya okul ödevlerinde, işlerinde veya diğer etkinliklerde dikkatsizce hatalar yapar,
Görevler veya oyunlar sırasında çoğu zaman dikkatini uzun süre sürdürmekte güçlük çeker,
Doğrudan kendisiyle konuşulduğunda çoğu zaman dinlemiyormuş gibi görünür,
Çoğu zaman talimatları tam olarak takip etmez ve çoğu zaman okul ödevlerini, ufak tefek işleri veya işteki görevleri tamamlayamaz (konsantrasyon kaybı; dikkat dağılması),
Çoğu zaman görevleri ve etkinlikleri organize etmekte güçlük çeker (örn. dağınık, gelişigüzel-düzensiz çalışma; randevulara ve son teslim tarihlerine uymama),
Çoğu zaman uzun süreli zihinsel çaba gerektiren görevlerden kaçınır, bunları sevmez veya bu görevlere karşı isteksizdir (örn. derse katılmak, form doldurmak),
Görevler veya aktiviteler için gerekli eşyaları sıklıkla kaybeder (örn. okul malzemeleri, kalemler, kitaplar, aletler, cüzdan, anahtarlar, evraklar, gözlükler, cep telefonu),
Çoğu zaman dikkati dış uyaranlar ya da ilgisiz düşünceler nedeniyle kolayca dağılır (uyaranlara açıklık),
Günlük aktivitelerde sıklıkla unutkandır (örn. ayak işlerini yapmak, faturaları ödemek, randevulara uymak).
Hiperaktivite-dürtüsellik
sıklıkla elleri veya ayakları ile oynar, onlarla vakit geçirir veya koltukta kıvranır,
Oturmanın beklendiği durumlarda sıklıkla koltuktan kalkar,
çoğu zaman uygunsuz durumlarda etrafta koşuşturur veya tırmanır (gençlerde veya yetişkinlerde öznel bir huzursuzluk hissi yeterlidir),
Çoğu zaman sessizce oynayamıyor veya boş zaman etkinliklerine sakin bir şekilde katılamıyorsa,
Çoğunlukla hareket halindedir veya sürekli hareket ediyormuş gibi davranır (örneğin: artık tek bir yerde hareketsiz kalamaz veya bunu yaparken çok rahatsız hisseder, örneğin restoranlarda),
çoğu zaman aşırı konuşur,
Çoğu zaman soru bitmeden ya da başkalarının cümlelerini tamamlamadan cevabını ağzından kaçırır,
Sırasını beklemekte güçlük çekiyorsa (örneğin kuyrukta beklerken),
Sık sık başkalarının sözünü keser ya da rahatsız eder (örn. sohbetlere, oyunlara ya da diğer etkinliklere dalar; sormadan başkalarının eşyalarını kullanır; yetişkinlerde: diğer insanların etkinliklerini kesintiye uğratır ya da devralır).
ek koşullar
DEHB tanısı ancak tüm genel durumların yanı sıra yeterli sayıda özel durumun da mevcut olması durumunda mümkündür (tabloya bakınız).
Önem derecesi
Şiddet seviyelerinin sınıflandırılması, DSM-5'e dayalı olarak S3 kılavuzlarında yapılmaktadır. Değerlendirme semptomların ciddiyetini ve fonksiyonel bozukluğu dikkate alır ve şu şekilde ifade edilebilir:
Hafif : Teşhis için gerekli olanlara ek olarak çok az semptom var veya hiç yok ve semptomlar sosyal, akademik veya mesleki işlevsellik alanlarında hafif bir bozulmadan başka bir sonuç vermiyor.
Orta : Semptomların şiddeti ve fonksiyonel bozulma hafif ile şiddetli arasındadır; yani, yalnızca küçük semptomlara rağmen semptomlara bağlı olarak belirgin bir işlevsellik kaybı mevcutsa veya şu anda sosyal, okul veya mesleki işlevsel alanlarda yalnızca küçük bozukluklara rağmen semptomların şiddeti, teşhis için gereken kapsamı önemli ölçüde aşıyor.
Şiddetli : Semptomların sayısı tanı koymak için gereken sayıyı önemli ölçüde aşıyor veya bazı semptomlar özellikle şiddetli veya semptomlar sosyal, okul veya mesleki işlevselliği önemli ölçüde bozuyor
Tanı yöntemleri
Tek bir test veya yaşam ortamı ayırıcı tanının tamamını kapsayamayacağından, tanı farklı kaynaklardan elde edilen bilgilere dayanmalıdır. Temel teşhis, etkilenen çocuğu, ebeveynleri veya eğitimcileri ve öğretmenleri sorgulamanın yanı sıra kapsamlı psikolojik testleri, nörolojik muayeneyi ve davranışsal gözlemi de içerir.
Test durumunda davranışın kapsamlı bir şekilde gözlemlenmesini sağlamak için psikolojik test muayenesi en az bir ila iki saat sürmelidir. Saf konsantrasyon testleri (Brickenkamp'ın d2 testi veya Esser'in KB konsantrasyon testi gibi ) tek başına bir çocuğun günlük yaşamda konsantre olma yeteneği hakkında bir açıklama yapmak için yeterli değildir. Ayrıca bir dizi başka testin de yapılması gerekir; B. düşünme becerileri ( zeka testi ). Alt testler güçlü ve zayıf yönler hakkında bilgi sağlayabilir ve tanı koymaya yardımcı olabilir.
Kliniklerde veya tıbbi muayenehanelerde maliyet nedeniyle nadiren ek bir MR çekilir. Başka hastalıkların mevcut olup olmadığını öğrenmek için EEG yapılır. Bunun amacı, özellikle ilaç kullanımı durumunda epilepsinin var olma olasılığını ortadan kaldırmaktır.
Nöropsikoloji
Günümüzde DEHB'li çocukların tanısına yönelik bazı ölçülebilir özellikler tartışılmaktadır. Bunlardan bazıları nöropsikolojik testler kullanılarak da ölçülebilir. Bu tartışmanın odak noktası şu anda aşağıdaki özelliklerdir:
Çalışma belleğinin sınırlanması
Yürütücü işlevlerde bozulma (örneğin, engelleyici kontrol veya planlama yeteneğinin eksikliği)
Hazzı ertelemekten hoşlanmama
motor aşırı aktivitesi
Aktivasyon ve uyanıklığın düzenlenmesi, zaman işleme bozuklukları
reaksiyon süresinde bireyler arası ve bireyler arası değişkenliğin artması
Hedefle ilgili davranışlarla (kısa vadeli veya uzak hedefler) ilgili olarak çaba gösterme isteğinin işlevsiz düzenlenmesi
Ayırıcı tanı
Bazen DEHB ile karıştırılan zihinsel bozukluklar arasında özellikle kronik depresif ruh halleri ( distimi ), kalıcı ve zayıflatıcı ruh hali değişimleri ( siklotimi veya bipolar bozukluk ) ve sınırda kişilik bozukluğu yer alır.
2020'de yayınlanan bir meta-analiz, DEHB tanısı konulan vakaların yaklaşık %21'inde otizm spektrum bozukluğu tanı kriterlerinin de karşılandığını gösterdi. ICD-10'a göre eş zamanlı tanı dışlanmıştır. Yaygın gelişimsel bozukluk kriterleri karşılanıyorsa bu tanı konulur ve aynı zamanda hiperkinetik bozukluk tanısı konmamalıdır. DEHB ve otizm, sosyal zorluklarla ilgili semptomlarda büyük bir örtüşme göstermektedir. DEHB'de bunlar, bir konuşmadaki diğer katılımcıların sözünü kesmek gibi olumsuz olarak algılanan davranışlardan kaynaklanma eğilimindeyken, otizm spektrum bozukluklarında, göz teması kurmak gibi olumlu olarak algılanan davranışların eksikliğinden kaynaklanma olasılıkları daha yüksektir. Dikkat bozukluğunun dürtüsellik ve hiperaktivite olmadan ortaya çıkması ve dolayısıyla yalnızca ortaya çıkan sosyal eksikliklerin mevcut olması durumunda DEHB ile otizm arasında ayrım yapmak özellikle zor olabilir. Asperger sendromundaAncak sosyal ve duygusal alışverişteki bozulmalar, özel ilgiler ve detay odaklı algılama tarzı daha belirgindir. Tersine, DEHB'de, otizme özgü olmayan, düzensiz düşünme ve eylemlerle birlikte ciddi bir düzensizlik sıklıkla gözlemlenir. DSM-IVün geçerli olduğu dönemde standart prosedürlerin geliştirilmiş olması, DEHB ve otizm spektrum bozukluklarının ICD-10da olduğu gibi karşılıklı dışlama kriteri olması ve bu nedenle tanı konulamaması da tanıyı daha da zorlaştırmaktadır. aynı anda teşhis konulabilir.
DEHB benzeri semptomlara neden olabilecek ve DEHB tanısı konmadan önce ekarte edilmesi gereken diğer tıbbi durumlar şunlardır: aşırı aktif tiroid ( hipertiroidizm ), epilepsi, kurşun zehirlenmesi, işitme kaybı, karaciğer hastalıkları, uyku sırasında nefes almanın durması ( uyku apnesi sendromu ). İlaç etkileşimleri ve travmatik beyin hasarının sonuçları.
Eşlik eden ve ikincil hastalıklar
Eşlik eden bir hastalık ( komorbidite ), tanısal olarak tanımlanabilen ek bir klinik tabloyu ifade eder. Anormal davranışlar söz konusu olduğunda (DEHB gibi), olası yandaş hastalıklar olarak başlangıçta diğer davranış bozuklukları akla gelebilir. Bunlar ya altta yatan hastalıkla (DEHB) nedensel olarak ilişkili olabilir ya da ikincil bir hastalık olabilir. Ancak belirgin bir bağlantı olmadan da bir arada bulunabilirler.
İstatistiksel olarak DEHB ile birlikte özellikle sık görülen ruhsal bozukluklar tanıda ön sıralarda yer almaktadır. DEHB'den etkilenenlerin yaklaşık %75'inde başka bir ruhsal bozukluk vardır ve %60'ında birden fazla eşlik eden ruhsal hastalık vardır.