Bülent Oran

Bülent Oran (26 Mart 1924, İstanbul - 23 Eylül 2004, İstanbul), Türk senarist ve sinema oyuncusu, yazar.
İlk yılları ve eğitimi
Cevat Rıfat Atilhan'ın oğludur. Çocukluğunu Bakırköy'de geçirdi. Pertevniyal Lisesinin ardından Hukuk Fakültesine kayıt yaptırdı, 3 yıl okudu. Evini genç yaşında terk ederek, Zeytinburnu civarında bir gecekonduda yaşadı, bir bez fabrikasında hamallık, puvantörlük yaptı, bu işçiliği 10 yıl sürdü. Öğretmenlik, mürettiplik (dizgicilik), klişe ressamlığı, topoğraf yardımcılığı gibi çeşitli işlerde de çalıştı. Akbaba, Kırkbirbuçuk, Şaka, Karikatür, Taş, Dolmuş ve Kahkaha dergilerinde mizah yazıları çıktı.
Kariyeri
Sinema hayatı arkadaşı yönetmen Sırrı Gültekinin ısrarları üzerine başladı. 1948-49 yıllarında sinemaya yardımcı oyunculukla (figüran) başlayan Oran, set işçiliği, ütücülük de yapıyordu. Daha sonra başrollere de çıkarak 60'ı aşkın film ve dizide rol aldı.
1952 yılından sonra senaryo yazımı üstünde yoğunlaştı. Senaryo yazmaya nasıl başladığını şöyle anlatmıştı: "Bir gün Talat Artemel çağırdı evine. Ben de bir rol var diye seviniyorum. Ama o, 'rol var ama senaryosunu sen yazacaksın' dedi. Şaşırdım tabi... Şimdiye kadar hiç senaryo yazmadığımı söyledim. O ise 'Senin için senaryo ne ki, kağıdı ortadan böl ikiye, hareketleri sola, konuşmaları sağa yaz tamam. Yazarsın korkma!' dedi. Ben de yazdım."
Kendisi gibi senarist olan Ayşe Şasa ile evlendi, bir kısmı eşiyle ortak olmak üzere, 1.000'den fazla senaryo yazdı. 1980'lerde TV dizileri için senaryolar yazdı. Marmara Üniversitesi Sinema TV Bölümü'nde bir süre ders verdi. Başından pek çıkarmadığı kasketine düşkünlüğüyle tanınan sanatçı, birçok sinema sanatçısı üzerinde emek sahibidir. 2000'li yıllar Türk televizyon seyircilerince, İkinci Bahar dizisinde oynadığı Hanım'ın (Türkan Şoray) babası rolüyle tanındı. Yönetmen Mehmet Güleryüz tarafından "Yeşilçamın Altın Senaristi: Bülent Oran" adlı belgeseli çekildi. Yaşamını ve senaryo anlayışını Türk Sinemasının karakteristik özellikleriyle birlikte irdeleyen "Senaryo: Bülent Oran" adlı bir kitap yayımlandı. (İbrahim Türk, Dergah Yayınları)
Gazoz kapaklarıyla başladığı koleksiyon merakı yağlı boya tablo, dolmakalem ve kitaplarla devam etti. Toplam 5 adet evinde toplam 25-30 bin civarında kitap biriktirmişti.
Son röportajında, hasta yatağında "Lütfen ayağımı uzattığım için kusura bakmayın" diyecek kadar incelikli bir sanatçı olan Bülent Oran, bir filmde yönetmenlik yapmış, sinemacı kimliğiyle Dünya sinema tarihinde de yerini almıştır.
Türk sinema tarihine geçen bazı tiradları
"Aman tanrım! Bu ses.. bu ses!"
"Bir zamanlar hakir gördüğün fakir ama onurlu bir genç vardı."
"Kırılırım ama asla eğilmem."
"Senin annen bir melekti yavrum."
Çalışmaları
Diyaloglar
1960: Kırık Çanaklar
1960: Vatan ve Namus
1960: Ölüm Peşimizde
1962: Ateşli Kan
1962: Fatoş'un Bebekleri
1964: Bomba Gibi Kız
1965: Güneşe Giden Yol
1965: Yasak Sokaklar
1966: Aslan Pençesi
1966: Üç Korkusuz Arkadaş
1967: Aslan Yürekli Kabadayı
1969: Bana Derler Fosforlu
1969: Dağlar Kızı Reyhan
1969: Malkoçoğlu Cem Sultan
1969: Sonbahar Rüzgarları
1970: Sevenler Ölmez
1973: Felek
1979: Umudumuz Şaban
1980: Devlet Kuşu
1986: Garip
Eser
1971: Ömrümce Unutamadım
Oyuncu olarak
1951: Vatan ve Namık Kemal
1952: Can Yoldaşı
1952: Cennet Yolcuları
1952: İngiliz Kemal Lawrens'e Karşı
1952: Zehir Kaçakçıları
1953: Drakula İstanbul'da
1953: Kezban
1954: Aramızda Yaşıyamazsın
1954: Çalsın Sazlar Oynasın Kızlar
1954: Evlat Acısı
1954: Son Şarkı
1955: Artık Çok Geç
1955: Kaybolan Gençlik
1955: Yol Palas Cinayeti
1956: Papatya
1956: Yedi Köyün Zeynebi
1957: Çölde Bir İstanbul Kızı
1957: Dertli Gönül / Çıksın Bu Can
1957: Pusu
1957: Uçurum
1957: Yanık Kezban
1958: Ayrılık
1958: Elveda
1958: Günahkarlar Cenneti
1958: İnsanlık İçin / Kuduz
1958: Kelepçe
1959: Poyraz Osman
1960: Kırık Kalpler
1960: Ölüm Perdesi
1960: Vatan Ve Namus
1961: Aşk ve Yumruk
1961: İki Damla Gözyaşı
1961: Kabadayılar Kralı
1961: Sessiz Harp
1961: Şeytanın Kılıcı
1961: Yaman Gazeteci
1962: Kadın Ve Tabanca
1963: Leyla İle Mecnun Gibi
1963: Yabancı Kız
1964: Bitirim Fatma
1964: Galatalı Fatma - Bitirim Fatma
1964: Poyraz Osman
1965: Yalnız Değiliz
1966: Ümit Kurbanları
1969: Çingene Aşkı Paprika
1970: Ankara Ekspresi
1970: Arım, Balım, Peteğim
1972: Çöl Kartalı
1972: Kan Ve Kin
1975: Cemil
1979: Kara Kafa
1984: Ölmez Ağacı
1985: Kuyucaklı Yusuf
1986: Çağdaş Bir Köle
1986: Yunus Emre
1987: Biri Ve Diğerleri
1987: Kara Sevdalı Bulut
1987: Kuruluş / Osmancık
1988: Herşeye Rağmen
1988: Melodram
1989: Hiçbir Gece
1989: Minyeli Abdullah
1990: Fatih-Harbiye
1990: Minyeli Abdullah 2
1991: Deniz Gurbetçileri
1992: Bişr-i Hafi / Bir Zamanlar Sarhoştu
1992: Mümin ile Kafir
1992: Polis
1992: Son Umut
1993: Baharda Solanlar
1993: Erzurumlu İbrahim
1994: Alaadin-i Attar Hz.
1994: Çelebinin Rüyası
1994: Evliya Çelebi'nin Rüyası
1994: Orhon Murat Arıburnu - Serdar Pehlivanoğlu
1996: Tutku
1997: Baba Evi
1998: Hayalet
1998: İkinci Bahar
1998: Mualla
1999: Kurtlar Sofrası
2001: Benimle Evlenir Misin
2003: Altın Çağ
Seslendirme yönetmeni olarak
1980: Devlet Kuşu
Senarist olarak
1952: Can Yoldaşı
1954: Son Şarkı
1955: Artık Çok Geç
1957: Dertli Gönül
1957: Uçurum
1958: Elveda
1958: İftira
1958: Kelepçe
1958: Son Nefes
1958: Uçurum
1959: Kırık Plak
1960: Ben Masumum
1960: Fakir Şarkıcı
1960: Fedakar Arkadaş
1960: Kırık Çanaklar
1960: Mahallenin Sevgilisi
1960: Ölüm Perdesi
1960: Ölüm Peşimizde
1960: Vatan Ve Namus
1961: Bir Demet Yasemen
1961: Dikenli Gül
1961: İki Aşk Arasında
1961: İki Damla Gözyaşı
1961: İstanbul'da Aşk Başkadır
1961: Kabadayılar Kralı
1961: Mahalleye Gelen Gelin
1961: Oy Farfara Farfara
1961: Sessiz Harp
1961: Seviştiğimiz Günler
1961: Şeytanın Kılıcı
1961: Yaman Gazeteci
1962: Akasyalar Açarken
1962: Ateşli Kan
1962: Billur Köşk
1962: Cilalı İbo Rüyalar Aleminde
1962: Erkeklik Öldü Mü Atıf Bey?
1962: Fatoşun Bebekleri
1962: Kadın Ve Tabanca
1962: Kiralık Koca
1962: Kısmetin En Güzeli
1962: Şeytanın Kılıcı
1962: Sokak Kızı
1963: Ali Derler Adıma
1963: Aşk Hırsızı
1963: Bahriyeli Ahmet
1963: Bazıları Dayak Sever
1963: Beyoğlu Piliçleri
1963: Büyük Yemin
1963: Çapkın Kız
1963: Çiçeksiz Bahçe
1963: Dağlar Kralı
1963: Dişi Kurt
1963: Hop Dedik
1963: Kara Yılan
1963: Kızlar Büyüdü
1963: Leyla İle Mecnun Gibi
1963: Makber
1963: Menekşe Gözler
1963: Sabah Olmasın
1963: Şafak Bekçileri
1963: Tatlı Sert
1963: Varan Bir
1963: Yabancı Kız
1963: Yavaş Gel Güzelim
1964: Afilli Delikanlılar
1964: Asfalt Rıza
1964: Avare Yavru ve Filinta Kovboy
1964: Bana Derler Külhanlı
1964: Bir İçim Su
1964: Bitirim Fatma
1964: Bomba Gibi Kız
1964: Bücür
1964: Evcilik Oyunu
1964: Fabrikanın Gülü
1964: Gecelerin Kadını
1964: Günahsız Katiller
1964: Halk Çocuğu
1964: Hayat Kavgası
1964: Hepimiz Kardeşiz
1964: İstanbul'un Kızları
1964: Kader Kapıyı Çaldı
1964: Macera Kadını
1964: Manyaklar Köşkü
1964: Meyhaneci
1964: Mualla
1964: Muhteşem Serseri
1964: Sarı Kızla Kopuk Ahmet
1964: Şehrazat - Diyalog
1964: Sen Vur Ben Kırayım
1964: Taşralı Kız
1964: Tophaneli Osman
1964: Varan Biiir
1964: Yalnız Değiliz
1964: Yiğitler Yatağı
1964: Yılların Ardından
1965: Ağlayan Gözler
1965: Ah Bu Dünya
1965: Aşkım Silahımdır
1965: Babasına Bak Oğlunu Al
1965: Bir Gönül Oyunu
1965: Canın Cehenneme
1965: Dağ Çiçeği
1965: Dağların Oğlu
1965: Deli Futbolcu
1965: Dudaktan Kalbe
1965: Galatalı Fatma
1965: Gençliğe Veda
1965: Güneşe Giden Yol
1965: Kan Gövdeyi Götürdü
1965: Korkunç İntikam
1965: Kumarbaz
1965: Lafını Balla Kestim
1965: Mirasyedi
1965: Oğlum Oğlum
1965: Şepkemin Altındayım
1965: Serseri Aşık
1965: Sevgili Öğretmenim
1965: Şoförün Kızı
1965: Üç Kardeşe Bir Gelin
1965: Uzakta Kal Sevgilim
1965: Veda Busesi
1965: Yabancı Olduk Şimdi
1965: Yasak Cennet
1965: Yasak Sokaklar
1965: Yıldızların Altında
1966: Ailenin Yüz Karası
1966: Altın Çocuk
1966: Aşkın Gözyaşları
1966: Aslan Pençesi
1966: Avare Kız
1966: Ayrılık Şarkısı
1966: Beyoğlu Esrarı
1966: Bu Şehrin Belalısı
1966: Çirkin Kral
1966: Erkek ve Dişi
1966: Fakir Çocuklar
1966: Fakir ve Mağrur
1966: Gariban
1966: Geceler Yarim Oldu
1966: Günah Çocugu
1966: Günahkar Kadın
1966: İntikam Ateşi
1966: Kaderin Cilvesi
1966: Kadın Avcıları
1966: Kaldırım Meleği
1966: Karakolda Ayna Var
1966: Karanlıklar Meleği
1966: Katiller De Ağlar
1966: Kibar Haydut
1966: Kıran Kırana
1966: Milyonerin Kızı
1966: Para Kadın Ve Silah
1966: Silahların Kanunu
1966: Şoför Deyip Geçmeyin
1966: Üç Korkusuz Arkadaş
1966: Vahşi Sevda
1966: Vatan Kurtaran Aslan
1966: Vur Emri
1966: Yosma
1967: Altın Çocuk Beyrut'ta
1967: Anjelik Osmanlı Saraylarında
1967: Aslan Yürekli Kabadayı
1967: Ayrılsak Da Beraberiz
1967: Beni Katil Yaptılar
1967: Bir Katil Sevdim
1967: Cici Gelin
1967: Dördü De Seviyordu
1967: Hacı Murat
1967: Hırçın Kadın
1967: Kader Bağı
1967: Kanunsuz Kahraman / Ringo Kid
1967: Kiralık Kadın
1967: Malkoçoğlu Krallara Karşı
1967: Mühür Gözlüm
1967: Ölünceye Kadar
1967: Ömrümce Ağladım
1967: Osmanlı Kabadayısı
1967: Parmaklıklar Arkasında
1967: Ringo Kid
1967: Sevda
1967: Üvey Ana
1967: Yıkılan Yuva
1967: Zilli Nazife
1968: Alevli Yıllar
1968: Artık Sevmeyeceğim
1968: Benim De Kalbim Var
1968: Çatallı Köy
1968: Eşkiya Kanı
1968: İftira
1968: İstanbul Tatili
1968: İstanbul'u Sevmiyorum
1968: Kader
1968: Kadın Değil Baş Belası
1968: Kahveci Güzeli
1968: Kanlı Oba
1968: Leylaklar Altında
1968: Mafia Ölüm Saçıyor
1968: Malkoçoğlu Kara Korsan
1968: Parmaksız Salih
1968: Sabah Yıldızı
1968: Sevda
1968: Şeyh Ahmet
1968: Tahran Macerası
1968: Vuruldum Bir Kıza
1968: Yaratılan Kadın
1969: Aşk Mabudesi
1969: Ateşli Çingene
1969: Bana Derler Fosforlu
1969: Boş Çerçeve
1969: Buruk Acı
1969: Dağlar Kızı Reyhan
1969: Erkek Fatma
1969: Esmerin Tadı Sarışının Adı
1969: Fato / Ya İstiklal Ya Ölüm
1969: Fosforlu Cevriyem
1969: Hancı
1969: Hayat Kavgası
1969: İntikam Yemini
1969: Kibar Ali
1969: Kınalı Yapıncak
1969: Malkoçoğlu Akıncılar Geliyor
1969: Malkoçoğlu Cem Sultan
1969: Reyhan
1969: Sen Bir Meleksin
1969: Serseri Kabadayı
1969: Sonbahar Rüzgarları
1969: Tatlı Sevgilim
1969: Yaralı Kalp
1969: Yarın Başka Bir Gündür
1970: Ankara Ekspresi
1970: Arım, Balım, Peteğim
1970: Birleşen Yollar
1970: Bülbül Yuvası
1970: Cafer Bey
1970: Darıldın Mı Cicim Bana?
1970: Erkeklik Öldü Mü Abiler
1970: Ferhat İle Şirin
1970: Güller Ve Dikenler
1970: Hayatım Sana Feda
1970: Herkesin Sevgilisi
1970: İsportacı Kız
1970: Kader Bağlayınca
1970: Kara Gözlüm
1970: Selahattin Eyyubi
1970: Sevenler Ölmez (diyalog)
1970: Söz Müdafaanın
1970: Yaban Gülü
1970: Yaralı Ceylan
1970: Yarım Kalan Saadet
1970: Zeyno
1971: Afacan Küçük Serseri
1971: Ateş Parçası
1971: Bebek Gibi Maşallah
1971: Hak Yolu
1971: Hasret
1971: Mıstık
1971: Mualla
1971: Ömrümce Unutamadım
1971: Önce Sev Sonra Öldür
1971: Önce Sev Sonra Vur
1971: Rüzgar Murat
1971: Satın Alınan Koca
1971: Sevmek Ve Ölmek Zamanı
1971: Unutulan Kadın
1971: Üvey Ana
1971: Zehir Hafiye
1972: Aşka Selam Kavgaya Devam
1972: Behçet Cezayir'de
1972: Benimle Sevişir Misin?
1972: Bir Garip Yolcu
1972: Çile
1972: Çöl Kartalı
1972: Evlat
1972: Gümüş Gerdanlık
1972: İyi Döverim Kötü Severim
1972: Kahbe / Bir Kız Böyle Düştü
1972: Paprika Gaddarın Aşkı
1972: Sen Alın Yazımsın
1972: Şeytan Pençesi
1972: Sisli Hatıralar
1972: Takip
1972: Üç Sevgili
1972: Vukuat Var
1972: Zehra
1972: Zulüm
1972: Afacan Harika Çocuk
1973: Azap
1973: Büyük Soygun
1973: Çakal
1973: Dert Bende
1973: Dikiz Aynası
1973: Ekmekçi Kadın
1973: Gönülden Yaralılar
1973: Hayat Bayram Olsa
1973: İki Süngü Arasında
1973: Kahpe
1973: Kan Ve Kin
1973: Kara Şeytan
1973: Kara Toprak
1973: Kızım
1973: Lekeli Kadın
1973: Oğlum Osman
1973: Sen Alın Yazımsın
1973: Şüphe
1973: Talihsizler
1973: Yaban
1973: Yabancı
1974: Ablam
1974: Avanta Yok
1974: Belalılar
1974: Ceza
1974: Deli Ferhat
1974: Diriliş
1974: Düşmanlarım Çatlasın
1974: Gariban
1974: Garip Kuş
1974: Hop Dedik Kazım
1974: Kara Boğa
1974: Kır Çiçeği
1974: Silemezler Gönlümden
1974: Talihsiz Yavrum
1974: Talihsizler
1974: Unutma Beni
1975: Cellat
1975: Cemil
1975: Deli Yusuf
1975: Eski Kurtlar
1975: Fırtına Behçet
1975: Kadınlar Hayır Derse
1975: Kara Şahin
1975: Kokla Ama Koparma
1975: Kokla Beni Melahat
1975: Sevgili Halam
1975: Tatlı Tatlı
1976: Aman Karım Duymasın
1976: Deli Gibi Sevdim
1976: Devlerin Aşkı
1976: Sütü Bozuk
1977: Çırılçıplak
1977: İstasyon
1977: Vahşi Sevgili
1979: İnsan Sevince
1979: Kara Kafa
1979: Umudumuz Şaban
1980: Devlet Kuşu
1980: Gol Kralı
1980: Kartal Murat
1980: Vazgeç Gönlüm
1981: Gol Kralı
1981: Uyanık Aptallar
1982: Hacı Arif Bey
1982: Ölmeyen Arkadaşlık
1983: Üç İstanbul - Dizi
1984: Birkaç Güzel Gün İçin
1984: Darbe
1984: Ölmez Ağacı
1985: Bir Kadın, Bir Hayat
1985: Duyar Mısın Feryadımı
1986: Aşk Dediğin Laftır
1986: Cilalı İbo Maceralar Peşinde
1986: Damgalı Adam
1986: Dayak Cennetten Çıkma
1986: Elmayı Kim Isırdı
1986: Garip
1986: Oğlum Oğlum
1986: Saide
1987: Donanmanın Gülü
1987: Günah Gecesi
1988: Yaprak Dökümü - Dizi
1989: Minyeli Abdullah
1990: Minyeli Abdullah 2
1990: Polis Görev Başında
1992: Bir Daha Asla
1992: Gönül Sultanları: Bisr-i Hafi - Bir Zamanlar Sarhoştu
1992: Mümin ile Kafir
1992: Son Umut
1993: Ana Yüreği
1993: Ezan Sesleri
1997: Taksim - Sarıyer
1998: Mualla
Ödüller
1971: 8. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Senaryo - Ankara Ekspresi
2001: 38. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2002: 7. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - Sinema Onur Ödülü