Yıldırım Önal

Yıldırım Önal (11 Ekim 1931, İzmir - 10 Ekim 1982, İzmir), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, ve yönetmendir.
Kendine özgü konuşma biçimi ve etkileyici sesiyle oluşturduğu üslupla dikkati çekmiştir.
Hayatı
1931 yılında İzmir'de doğdu. 1953'te Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünü bitirdi. Aynı yıl sahneye çıktığı Devlet Tiyatroları'nda, kısa bir ara dışında 1963'e değin oynadı. Schiller'den Maria Stuart (1953), Reşat Nuri Güntekin'den Tanrıdağı Ziyafeti (1954), Turgut Özakman'dan Güneşte On Kişi (1954), Cevat Fehmi Başkut'tan Harput'ta Bir Amerikalı (1955), Shakespeare'den On İkinci Gece (1955), Gerhart Hauptmann'dan Rose Bernd (1962) gibi oyunlarda rol aldı. Özellikle Edmund Morris'in Tahta Çanaklar (1956), Özakman'ın Duvarların Ötesi (1958) ve Tennessee Williams'ın Arzu Tramvayı'''ndaki (1960) tiplemeleriyle büyük övgü topladı.
Sonraki yıllarda zaman zaman özel tiyatrolarda da çalıştı. Arena Tiyatrosu'nda oynadığı George Bernard Shaw'dan Sezar ve Kleopatra (1963) oyunuyla İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. 1966 yılında Ertuğrul Anadol ile birlikte Tiyatrom Topluluğu adlı tiyatro topluluğunu kurdu. 1970'lerin ortalarında bir kez daha Devlet Tiyatroları'na döndü. 1977'de TRT'ye seslendirme yönetmeni oldu.
1970'lerde tiyatrodan koparak kendini sinema ve televizyon çalışmalarına verdi. 1973'te Dinmeyen Sızı filmindeki rolüyle Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü'nü kazandı.
1977 yılında TRT'de seslendirme yönetmeni oldu.
Önal, bir turne için gittiği İzmir'de beyin kanamasından öldü.
Ölümü ve hatırası
Yaşamının son yıllarında yaşadığı ekonomik sıkıntı yüzünden kazandığı Altın Portakal Ödülü'nü alışveriş karşılığı mahalle bakkalına vermiş; bakkal, Önal'ın ölümünden sonra ödülü kızına geri vermişti. Bu olayın anısına 1999'dan beri her yıl, bir sinema emekçisine Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında Yıldırım Önal Anı Ödülü verilmektedir.
Sanatçının Foto-Finiş dizi filmindeki "Karım Stella da beni terk ett''i" repliği ünlüdür.
Tiyatro oyunları
Rol aldığı tiyatro oyunları
1951: Cyrano de Bergerac (oyun): Turan Oflazoğlu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1953: Güzel Helena: Selehattin Batu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1953: Lady Frederick: W. Somerset Maugham - Ankara Devlet Tiyatrosu
1953: Şemsiyeli Adam: W. Diner\W. Morum - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Bir Ümit İçin: Emmanuel Robles - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Güneşte On Kişi: Turgut Özakman - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Onunikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Tanrı Dağı Ziyareti: Reşat Nuri Güntekin - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Tanrılar ve İnsanlar (Gılgameş): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Tilki (oyun): Ben Johnson - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Genç Osman: Edmond Rostand - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Harput'ta Bir Amerikalı: Cevat Fehmi Başkut - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Haydutlar: Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Nora (Bir Bebek Evi): Henrik İbsen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Oğuz Ata: Selahttin Batu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: III. Selim: Celal Esad Arseven - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: Korku (oyun): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: Tahta Çanaklar: Edmund Morris - Ankara Devlet Tiyatrosu
1957: Onunikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
1957: Sevmek (oyun): Paul Geraldy - Ankara Devlet Tiyatrosu
1958: Duvarların Ötesi: Turgut Özakman - Ankara Devlet Tiyatrosu
1959: Arzu Tranvayı: Tennessee Williams - Ankara Devlet Tiyatrosu
1959: Günden Geceye: Eugene O'Neill - Ankara Devlet Tiyatrosu
1960: Babamızın Evinde Hayat: Clarance Day\Howard Lindsay\Russel Crouse - Ankara Devlet Tiyatrosu
1960: Şair Ruhu: Eugene O'Neill - Ankara Devlet Tiyatrosu
1961: Bir Donkişot: Jean Anouilh - Ankara Devlet Tiyatrosu
1961: Kocaoğlan (oyun): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
1961: Kocaoğlan: Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
1962: Foto Finiş: Peter Ustinov - Ankara Devlet Tiyatrosu
1962: Rose Bernd: Gerhart Hauptmann - Ankara Devlet Tiyatrosu
1965: Köşebaşı: Ahmet Kutsi Tecer - Ankara Devlet Tiyatrosu
Yönettiği tiyatro oyunları
1960: Babamızın Evinde Hayat: Clarance Day\Howard Lindsay\Russel Crouse - Ankara Devlet Tiyatrosu
Filmografisi
1964: Hostes Hanım
1969: Vatan ve Namık Kemal
1971: Aşk Hikayesi
1971: Ayşegül
1971: Baba
1971: Bayan Bacak Ve Tabanca Bıçak
1971: Çıplaklar
1971: Mavi Eşarp
1971: Şimdi Silahlar Konuşacak / Pekos Bill
1971: Sürgünden Geliyorum
1971: Vahşi Çiçek
1972: Asi Kalpler
1972: Aşkların En Güzeli
1972: Azat Kuşu
1972: Baskın
1972: Bir Garip Yolcu
1972: Dinmeyen Sızı
1972: Gece
1972: İlk Aşk
1972: Kahbe / Bir Kız Böyle Düştü
1972: Sahtekar
1972: Şehvet Kurbanı
1972: Vahşi Bir Kız Sevdim
1972: Yaralı Kurt
1973: Ablam
1973: Gülerken Ağlayanlar
1973: Gurbetçiler
1973: İhanet
1973: Kızım
1973: Kurt Yemini
1973: Lekeli Kadın
1973: Talihsizler
1973: Teslim Ol Baba
1974: Ceza
1974: Düşmanlarım Çatlasın
1974: Fedai
1974: İstek
1974: Mağlup Edilemeyenler
1974: Tek Başına
1974: Zavallılar
1974: Zindan
1974: Zavallı: Bodur Cani
1976: Gurbetçiler Dönüyor
1981: Milcan
1982: Yaşamak Seninle Güzel
Ödüller
1973: 10. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Dinmeyen Sızı