Namık İsmail

Namık İsmail (1890, Samsun - 30 Ağustos 1935, İstanbul), Türk ressam.
Çallı Kuşağı ressamlarından olan Namık İsmail, ilköğrenimine 1896 yılında Kabataştaki Şemsülmekatipte başladı; daha sonra Beşiktaştaki Hamidiye Mektebine geçti. Resim öğretmeni Arslanyanın öğrencisi oldu ve okulu ikincilikle bitirdi. Saint Benoit Lisesinde okudu. Galatasaray Lisesi yangın sonrası yeniden açılınca, Tevfik Fikretin müdürlüğü sırasında ikinci sınıftan beşinci sınıfa kadar bu liseye devam etti. Resim öğretmeni Şevket Dağdan özel resim dersleri aldı. Bakalorya sınavını kazanamayan Namık İsmaili, babası resim eğitimi için Parise göndermeye karar verdi.
1911de gittiği Pariste resim öğrenimine başlayan Namık İsmail, Kısa süre Julian Akademisine, sonra Fernand Cormon Atölyesine devam etti. Birinci dönemi olarak nitelendirdiği sanat yaşamının, 1914 Fransa dönüşü, yaptığı resimlerde, Tekniğin zayıf, duygunun kuvvetli olduğunu, şiir ve düşgücünün teknikten önde geldiğini söyler. Akademik anlayışı benimseyen hocası Cormondan sanatçının fazla etkilenmediği görülür.
1911 tarihli Köy Evi çalışması, Parise gittiği yılda empresyonist etkilerle yaptığı bir tablodur. Barbizon Okulu ressamlarının ve Corotnun yapıtlarını anımsatan resimde, birbirinin içinde eriyen renkler, yeşilin maviye, kahverenginin sarıya kaçan tonları kullanılmıştır. Ağaçlarda, evde, kırda detaya kaçan fırça vuruşları egemendir: renkler, pastelleriyle homojenleştirilerek kullanılmış, yumuşak geçişlerle perspektif sağlanmıştır. Kompozisyon, sol alt köşeden sağ üst köşeye ikiye ayrılarak düzenlenmiştir. Üstte gri renklerin içinde yeşillerin de yer aldığı gökyüzü, alttaysa karakteristik Namık İsmail tarzı lekeci anlayışla ön plana çıkmış ana tema görülür.
1917 Haziran ayında Galatasaraylılar Yurdunda açılan serginin düzenlenmesinde emeği geçen kişilerden biri olan Namık İsmaile bu hizmetinden dolayı, alamet-i mahsusalı gümüş Hilal-ı Ahmer madalyası verildi.
Şişlide kurulan atölyede, Namık İsmail ve dönemin diğer ressamları, İbrahim Çallı, Hikmet Onat, Ruhi Arel, Sami Yetik, Ali Cemal, Ali Sami Boyar gibi sanatçılar savaş konulu resimler yaptılar. Galatasaray Sergisi nde halka gösterildikten sonra Viyana ve Berlinde sergilenmeleri için, Celal Esad Arsevenle birlikte Berline gitti.
İki yıl Berlinde kaldı. Lovis Corinth ve Max Liebermannın atölyelerinde çalışarak tekniğini geliştirdi. 1918 tarihli Kendi Portresine, ışık-gölge kontrastı ve kalın fırça vuruşlarıyla, tabloya anlatımcı bir etki vererek, güçlü ve kararlı kişiliğini, sert ve keskin bakışlarıyla tuvale rahatça aktardığı görülür.
1919da yurda döndü. Almanya dönüşünü, sanatının ikinci dönemi olarak yorumlar. Corinthin geniş, kalın fırça vuruşlarından, lekeci, serbest, bir-iki seansta ortaya çıkmış hızlı, atak tekniğinden etkilenen Namık İsmailin, sonraki dönem tablolarının çoğunda hocasının teknik ve üslubunu uygulandığına tanık olunur. Corinthin tekniğine yakın çalıştığı Güvertede Adamlar tablosunda, bir renk karmaşasının, açık-koyu tonlamaların, renk lekelerinin ve resimsel değerlerin ön plana çıktığı gözlenir. Figürler, renk kompozisyonunun öğeleri olarak kullanılır. Bu resim, ekspresyonizmin benimsendiği, klasik resim anlayışının geriye itildiği, renklerin ve boya dokusunun, konunun önüne geçtiği bir çalışmadır.
Almanyadan döndükten sonra, 1919da Gazi Osman Paşa Ortaokulunda resim öğretmenliğine başlayan Namık İsmail, 1920 yılında Molla Şefik Beyin kızı Mediha Hanımla evlenir; on yıllık birliktelikten sonra ayrı yaşamaya karar veren çift, ressamın ölümünden iki ay önce boşanırlar.

1920 yazındaki sergiye çeşitli portrelerle katılan Namık İsmail, koyu ve az ışıklı renkler kullanan, gerçeklere uyan, modelinin yüz kırışıklıklarını ve yorgunluğunu yansıtmaktan kaçınmayan bir portreci olarak tanımlanmaktadır.
İtalyaya gitmek üzere kendisine izin verilmediği için Gazi Osman Paşa Orta Ortaokulundaki görevinden istifa eden sanatçı, bir yıl boyunca bütün İtalyayı gezdi ve resimler yaptı.
İtalya dönüşünde İleri gazetesinde önce ressam, sonra da yazı işleri müdürü olarak çalışan sanatçı, 1921 yılının ekim ayında Sanayi-i Nefise Mektebi (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) müdür yardımcılığı görevine atandı. 1922de bu görevinden ayrılıp tekrar Parise gitti.
Namık İsmailin paletinde, 1923 tarihli Bayır tablosunda açıkça görüldüğü gibi gerçek bir renklenme başladı. Biçim kaygısı taşımadan, desene önem verilmeden, rengin ön plana çıkarıldığı bu çalışmada, renkler birbirine kaynaşarak, planların tuşlarla, kontur kullanılmadan, renk lekeleriyle bölünerek verildiği bir dönem başladı.
1924teki Galatasaray Sergilerine en iyi eleştiri alan yapıtlar arasında geçen Kasımpatı ve Çıplak tablolarıyla katıldı.
Kendisine Maarif Umum Müfettişliği görevi verilen sanatçı, dönemin Maarif Vekili Mustafa Necati Beyle birlikte incelemelerde bulunmak üzere bir kez daha Parise gitti. 1925 yılında ilk Türkiye armasını tasarladıysa da bu arma kullanılmadı.
1928 tarihinde Güzel Sanatlar Akademisine müdür olarak atanan Namık İsmail, ayrıca resim atölyesi öğretmeni görevini de üstlendi. 1935 yılından ölümüne değin bu görevini sürdürdü.
İlk yapıtlarından başlayarak üslup ve teknik gelişimi, belli bir çizgide gitmediği açıkça görülmekte, aynı yıl içinde bile birbirinden farklı teknik ve üslupta resimler yaptığı gözlenmektedir. Sanatçı, Fransada empresyonist, Almanyada akademik, empresyonist ve ekspresyonist ressamlardan etkilenmesine karşın, konuya göre içinden geldiği gibi çalışmayı yeğlemiştir. Bazen paletinde hafif fırça vuruşları ve ışıltılı renklerin görüldüğü empresyonist, zaman zaman parlak renklerin ve karşıt tonların egemenliğinin hissedildiği ekspresyonist bir doğa ressamı, bazen realist bir figür ressam, sırasında akademik bir çıplak ressamı olmuştur. İkinci dönem resimlerinde renklerin ve boya dokusunun, konunun önüne geçtiği yoğun boya tabakaları dikkati çekmektedir.
Gençlik yıllarında edebiyatla ilgilenen, İtalyan Rönesansının dehalarından Michelangelonun yaşamı ve sanatıyla ilgili bir biyografi çalışması da yapan sanatçı, 30 Ağustos 1935te bir kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.