Yusuf Atılgan

Yusuf Atılgan (27 Haziran 1921, Manisa - 9 Ekim 1989, İstanbul), Türk yazar ve öğretmen. Türk edebiyatının ve Türk romanının modernist bir düzleme geçtiği 1950-1980 yılları arasında yazdı. Bu dönemin ilk modernist Türk yazarlarından birisiydi.
Hayatı
Atılgan, 1921'de Manisa'da doğdu. Yunanların Manisayı işgaliyle (Eylül 1922) ailesi oturdukları dağlık bölgeden Hacırahmanlıya göç etti. Atılgan, Necati Bey İlköğretim Okulu ve Balıkesir Lisesinden mezun olduktan sonra İstanbula giderek İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne kaydoldu. Burada Ahmet Hamdi Tanpınar, Reşid Rahmeti Arat, Ali Nihat Tarlan, Ragıp Hulusi Özdem ve Halide Edib Adıvar gibi isimlerin öğrencisi oldu.
Atılgan, üniversite yıllarında sol öğrenci hareketlerine katılmaktan dolayı bir süre tutuklu kaldı. Daha sonra bitirme tezini tamamlayarak mezun oldu. Bir yıl Akşehirde bulunan Maltepe Askeri Lisesinde edebiyat öğretmenliği yaptıktan sonra Hacırahmanlı köyüne geri döndü (1946).
Babasının ölümüyle çiftlik işleri kendisine kaldı. 1949 yılında evlendi ve 3 yıl sonra köydeki işlerinden feragat ederek edebiyata yoğunlaştı. 1954te "Ziya Atılgan" ve "Nevzat Çorum" mahlaslarıyla yazdığı 2 hikayesiyle Tercümanın hikaye yarışmasına katıldı. Bu yarışmada, Evdeki adlı hikayesiyle birinci, Kümesin Ötesi ile yedinci oldu. Kendisiyle özdeşleşen Aylak Adamla da (1958) Yunus Nadi Roman Ödülünde ikincilik aldı. Bu süreçte geniş kitlelerce tanınmaya başladı.
Sonraları hikaye alanındaki yetkinliğini Varlık ve a Dergisinde gösterdi. 1973 yılında ikinci romanı Anayurt Otelini yayımladı. Geçim sıkıntısı yaşadığı dönemlerde tiyatro oyuncusu Serpil Gence ile ikinci evliliğini yaptı (1974). Çeşitli yayınevlerinde redaktörlük yaptığı dönemlerde birtakım çeviriler de yapıyordu. 1987 yılında Anayurt Oteli'nin Ömer Kavur tarafından sinemaya aktarılması tanınırlığının artmasını sağladı.
9 Ekim 1989da, Canistana çalıştığı dönemde, peşi sıra gelen hastalıklar sonrasında kalp krizinden vefat etti. Moda Camiinde kılınan cenaze namazı sonrasında Bülbülderesi Mezarlığına defnedildi.
Romancılığı
Atılgan arkasında bıraktığı kısa külliyatla kendinden sonraki kuşakları etkilemeyi başardı. Reşat Nuri Güntekinin miskini (bkz. Miskinler Tekkesi) onun ilk romanında C. karakteri ile Aylak Adama döner. Bu romanında insan ve şehir yaşamı psikolojik bir yaklaşımla verilir ve yabancılaşma, yalnızlık ve aile kavramı irdelenir. Bunu bir başkaldırı olarak görenler vardır ve başka bir kült roman olan Tutunamayanlar ile aynı düzleme oturtmak mümkündür.
Anayurt Otelindeki Zebercet karakteri ise yaşadığı anı anlamlandırmaya çalışan insan tipolojisinin bir örneğidir. Bu anlamlandırma neden ve niçin yaşıyorum sorusu ile, yalnızlık, aşk ve cinsellik ekseninde gerçekleşir.
Canistanda yazar bu kez, doğduğu döneme ve coğrafyaya geri döner. Kendi hayatından izler taşıyan ve ölümüyle yarım kalan bu romanda döneminin havasını olaylar, mekanlar ve yerel ağızlar ile yansıtmaya çalışır.
Yazarın eserlerinin telif haklarının Yapı Kredi Yayınları'ndan Can Yayınları'na geçmesi sonrasında, Atılgan'ın el yazısı notlarını, şiirlerini, çevirilerini ve dergilerde kalmış kısa öykülerinden örnekleri içeren Siz Rahat Yaşayasınız Diye adlı eseri yayımlanmıştır. Kitapta, yazarın yok ettiği Eşek Sırtındaki Saksağan adlı roman denemesinin giriş kısmı da bulunmaktadır.