turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
1314

1314 (MCCCXIV) salı günü başlayan bir yıldır.
Olaylar
18 Mart - Son Tapınak Şövalyesi Jacques de Molay, Paris'te yakıldı.
4 Nisan - Oxford Üniversitesi'ne bağlı Exeter College kuruldu.
23 - 24 Haziran - Bannockburn Muharebesi gerçekleşti.
Vacidiye Medresesi'nin yapımı tamamlandı.
Doğumlar
24 Haziran - Hainaultlu Philippa, İngiltere kraliçesi (ö. 1369)
tarihi bilinmeyen
I. Amda Seyon, Etiyopya'da hüküm sürmüş bir hükümdar (ö. 1344)
III. Valdemar, Danimarka kralı (ö. 1364)
Toktoa, Çin'in Yuan hanedanından devlet adamı (ö. 1356)
Ölümler
8 Şubat - Anjoulu Helen, Sırbistan kraliçesi (d. 1236)
18 Mart - Jacques de Molay, son Tapınak Şövalyesi (d. y. 1244)
20 Nisan - V. Clemens, papa (d. y. 1264)
25 Kasım - John Balliol, İskoçya Kralı (d. y. 1249)
29 Kasım - IV. Philippe, Fransa kralı (d. 1268)
1313

Olaylar
Saruhan Türkleri Manisa'yı fethetti.
Saruhanoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1412).
Doğumlar
16 Haziran - Giovanni Boccaccio, İtalyan yazar ve şair (ö. 1375)
1 Ağustos - Kōgon, Japonya'da Nanboku-chō dönemi sırasında ilk Kuzey Talibi (ö. 1364)
16 Kasım - Lisannüddin bin Hatip, Gırnata Emirliğinde yaşamış şair, yazar, tarihçi, filozof, fizikçi ve siyasetçi (ö. 1374)
Ölümler
24 Ağustos - VII. Heinrich, Kutsal Roma imparatoru (d. 1275)
tarihi bilinmeyen
VI. Giorgi, Bagrationi Hanedanına mensup çocuk Gürcü Kralı (d. 1308)
Arnaldus de Villa Nova, Katalan bir aileden geldiği düşünülen simyacı, gök bilimci ve fizikçi (d. y. 1235)
Guglielmo Agnelli, İtalyan heykeltıraş ve mimar (d. y. 1238)
1312

1312 (MCCCXII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.
Olaylar
15 Haziran - Rozgony Muharebesi gerçekleşti.
29 Haziran - VII. Heinrich, Kutsal Roma İmparatoru oldu.
Doğumlar
13 Kasım - III. Edward, İngiltere kralı (ö. 1377)
tarihi bilinmeyen
II. William, Atina dükü (ö. 1338)
Ölümler
7 Eylül - IV. Ferdinand, Kastilya kralı (d. 1285)
9 Kasım - III. Otto, Bavyera dükü (d. 1261)
11 Kasım - Sultan Veled, Mevlana Celaleddin Rumi'nin oğlu, Mevleviliğin asıl kurucusu ve ikinci piri (d. 1226)
1311

1311 (MCCCXI) cuma günü başlayan bir yıldır.
Olaylar
15 Mart - Halmyros Muharebesi gerçekleşti.
16 Ekim - Vienne Konsili başladı.
Bellver Kalesi'nin yapımı tamamlandı.
Doğumlar
1 Temmuz - Liu Bowen, Çinli asker (ö. 1375)
13 Ağustos - XI. Alfonso, Kastilya ve Leon Kralı (ö. 1350)
Ölümler
7 Şubat - Kutbeddin Şirazi, İranlı din ve astronomi bilgini (d. 1236)
29 Mayıs - II. James, Majorca kralı (d. 1243)
5 Eylül - Amadeus Aba, Macar hükümdar
tarihi bilinmeyen
VIII. Davit, Bagrationi Hanedanına mensup Gürcü Kralı (d. 1273)
Külüg Han, 7. ve Son Moğol imparatoru ve 3. Yuan hanedanı imparatoru, Çin imparatoru (d. 1281)
1310

Olaylar
3 Aralık - Bohemya Kralı Bohemyalı Henry, Prag'ı işgal eden kardeşi Bohemyalı John tarafından tahttan indirildi.
Doğumlar
30 Nisan - III. Kazimir, Polonya Kralı (ö. 1368)
30 Kasım - II. Frederick, Meissen Markgrafı (ö. 1349)
tarihi bilinmeyen
III. Andronikos, Trabzon imparatoru (ö. 1332)
V. Urbanus, papa (ö. 1370)
Jean de Roquetaillade, Fransız fransiskan simyacı (ö. 1366 - 1370)
Gil Alvarez De Albornoz, İspanyol kardinal
Guillaume Tirel, şef (ö. 1395)
Ölümler
1 Haziran - Marguerite Porete, Fransız mistik
1 Ekim - Burgonyalı Béatrice, Fransız soylu kadın, Bourbon hanımefendisi ve Clermont-en-Beauvaisis kontesi (d. 1257)
19 Ekim - Gottfried von Hohenlohe, Töton Tarikatı'nın 14. Büyük Üstadı (d. 1265)
tarihi bilinmeyen
II. Baybars, kısa bir süre için Mısır Memluk Sultanı
Burchard von Schwanden, Töton Tarikatı'nın 12. Büyük Üstadı
Ebül-Berekat Nesefi, Hanefi fıkıh, kelam ve tefsir alimi (d. 1223)
Yeoryos Pahimeris, Bizanslı tarihçi, yazar (d. 1242)
1309

Olaylar
15 Ağustos - Hospitalier Şövalyeleri, Rodos'u aldı.
Çobanoğulları Beyliği dağıldı (kuruluşu 1227).
Doğumlar
Firuz Şah Tuğluk, Delhi Sultanlığı'nın yöneten Tuğluklu hükümdarı (ö. 1388)
Ölümler
Matteo Polo, Venedikli tüccar ve kaşif (d. 1230)
Foligno'lu Angela, italyan, mistik ve yazar (d. 1248)
1308

Olaylar
Türkiye Selçuklu Devleti yıkıldı (kuruluşu 1075).
Aydınoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1426).
Doğumlar
VI. Giorgi, Bagrationi Hanedanına mensup çocuk Gürcü Kralı (ö. 1313)
Stefan Dusan, Sırpların, Yunanların, Bulgarların ve Arnavutların imparator ve otokratı (ö. 1355)
Ölümler
10 Eylül - Go-Nijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 94. imparatoru (d. 1285)
tarihi bilinmeyen
I. Albrecht, Avusturya dükü ve Germen imparatoru (d. 1255)
II. Mesud, son Anadolu Selçuklu Sultanı ve II. İzzeddin Keykavus'un oğlu
III. Vahtang, Bagrationi Hanedanına mensup Gürcü Kralı (d. 1276)
John Duns Scotus, İskoç düşünür (d. 1265)
1307

Olaylar
12 Ekim - Tapınak Şövalyeleri, Fransa kralı tarafından tutuklandı.
Doğumlar
Ölümler
10 Şubat - Temür Olcaytu Han, Çin imparatoru ve Moğol İmparatorluğu'nun büyük hanı (d. 1265)
1 Haziran - Fra Dolcino, 1300lü yıllarda bilhassa Kuzey İtalya'da yayılan ancak Katolik Kilisesince sapkın kabul edilen Dolcinoculuk akımının lideri (d. 1250)
7 Temmuz - I. Edward, İngiltere Kralı (d. 1239)
tarihi bilinmeyen
I. Benedetto Zaccaria, Ceneviz Cumhuriyeti'nin bir İtalyan amirali (d. y. 1235)
Barak Baba, ünlü bir Babai dervişi (d. 1257)
Kalem Bey, Karesi Bey'in babası
1306

Olaylar
Pendik, İstanbul Osmanlı beyliği hakimiyetine girdi.
Kınık, İzmir Karesi beyliği hakimiyetine girdi.
Osman Bey, Dinboz'da Bizans tekfurlarının kuvvetlerini mağlup etti. Kestel, Kete ve Ulubad kaleleri Osmanlı'nın eline geçti.
Ulubad tekfuruyla ilk askeri antlaşma imzalandı, antlaşmaya göre: mülteci Kite tekfuru Osmanlılara iade edilecekti, Türkler Ulubad Nehri'ni geçmeyecekti.
Doğumlar
Anna, Bizans İmparatoru III. Andronikos'un imparatoriçe eşi (ö. 1365)
Ashikaga Tadayoshi, Aşikaga şogunluğunun kurucusu Japon yönetici ve asker (ö. 1352)
Ölümler
5 Mayıs - Konstantinos Paleologos, Paleologos Hanedanı'ndan Bizanslı prens (d. 1261)
4 Ağustos - III. Wenceslaus, Macaristan ve Hırvatistan kralı (d. 1289)
tarihi bilinmeyen
Adam de la Halle, şair, müzisyen, ve Fransız seküler tiyatrosunun erken yenilikçilerinden (d. 1250)
1305

Olaylar
Doğumlar
2 Haziran - Ebu Said Bahadır, Olcaytu'nun oğlu ve İlhanlı Devleti'nin 9. hükümdarı (ö. 1335)
tarihi bilinmeyen
Ashikaga Takauji, imparatorluk hükumetini devirerek 1338'den 1573'e değin Japonya'ya egemen olan Ashikaga şogunluğunu kuran savaşçı ve devlet adamı (ö. 1358)
Sadreddin Musa, Şeyh Safiyüddin İshak Erdebili'nin halefi ve oğlu (ö. 1391)
Ölümler
30 Nisan - Roger de Flor, başta Sicilya ve Bizans İmparatorluğu olmak üzere Akdeniz kıyılarında ve Anadolu topraklarında faaliyetlerde bulunmuş olan paralı asker (condottiere) (d. 1267)
23 Ağustos - William Wallace, Kral I. Edward döneminde İngiltere'ye karşı yapılan direnişte vatandaşlarına önderlik eden İskoç şövalye (d. 1272)
4 Ekim - İmparator Kameyama, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 90. imparatoru (d. 1249)
tarihi bilinmeyen
IV. İoannis, İznik İmparatoru (d. 1250)
Qian Xuan, Çinli ressam (d. 1235)
1304

Olaylar
Osman Bey, Lefke, Akhisar, Mekece ve Geyveyi fethetti.
Doğumlar
24 Şubat - İbn Battuta, Orta Çağın en büyük seyyahı ve Rıhlet-ü İbn Battuta diye bilinen seyahatnamenin yazarı (ö. 1369)
20 Temmuz - Petrarca, döneminin en büyük bilgini sayılan İtalyan hümanist ve şair (ö. 1374)
tarihi bilinmeyen
İbn eş-Şatir, Arap gök bilimci (ö. 1375)
Ölümler
17 Mayıs - Gazan Han, Moğol İmparatorluğunun İran'daki İlhanlı bölümünün 7. hükümdarı (d. 1272)
7 Temmuz - XI. Benedictus, papa (d. 1240)
27 Temmuz - Andrey, Rus prens, Aleksandr Nevskiy'nin oğlu (d. 1255)
17 Ağustos - İmparator Go-Fukakusa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 89. imparatoru (d. 1243)
1303

Olaylar
Fransa ile İngiltere arasında Paris Antlaşması imzalandı.
Roma La Sapienza Üniversitesi kuruldu.
1303 Girit depremi meydana geldi.
Doğumlar
Ölümler
11 Ekim - VIII. Bonifacius, papa (d. y. 1235)
tarihi bilinmeyen
III. Alaeddin Keykubad, Anadolu Selçuklu Sultanı ve II. İzzeddin Keykavus'un torunu
1302

Olaylar
1301-1302, Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 1222 ; sonraki: 1378).
Osman Gazi, Koyunhisar Savaşı'nı kazandı. Bu savaş, Osmanlı Beyliği'nin Bizans'la ilk savaşıdır.
Bafeus Muharebesi gerçekleşti. Halil İnalcık'a göre Osmanlı Beyliğinin kuruluşu bu muharebeyle başlamıştır.
Germiyanoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1428).
Doğumlar
Ölümler
tarihi bilinmeyen
I. Hakim, Abbasi Halifesi
1301

Olaylar
1301-1302 Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 1222 ; sonraki : 1378 (teorik olarak)).
14 Ocak - Arpad Hanedanı yıkıldı.
Dante sürgüne yollandı.
Dündar Bey Medresesi'nin yapımı tamamlandı.
Türk şair Gülşehri, Felekname adlı mesnevi eseri kaleme aldı.
Safeviyye Tarikatı Kuruldu.
Doğumlar
19 Haziran - Prince Morikuni, Japon şogun (ö. 1333)
23 Temmuz - Otto, Avusturya dükü (ö. 1339)
24 Eylül - Ralph Stafford, İngiliz asker (ö. 1372)
7 Ekim - Aleksandr Mikhailovich, Tver prensi ve Vladimir-Suzdal Knezliği knezi (ö. 1339)
tarihi bilinmeyen
Hélie de Talleyrand-Périgord, Fransız kardinal (ö. 1364)
İbn Kesir, Suriyeli muhaddis, müfessir ve tarihçi (ö. 1373)
Ni Zan, Çinli ressam (ö. 1374)
Nitta Yoshisada, Japon devlet adamı (ö. 1338)
William Montacute, İngiliz asilzade (ö. 1344)
Ölümler
14 Ocak - III. András, Macaristan kralı (d. 1265)
3 Eylül - I, Alberto della Scala, Verona lordu
tarihi bilinmeyen
I. Leo (d. 1228)
Amaury de Montfort (d. 1243)
Asukai Gayu, Japon şair (d. 1241)
Caca Bey, Türk devlet adamı, Selçuklular döneminde Keyhüsrev zamanında Kırşehir emiri (d. 1240)
False Margaret (d. 1260)
Kaydu, de facto Çağatay Hanı, Ögedayın torunu
Mücirüddin Emirşah, İlhanlıların Anadolu'daki en üst rütbeli görevlisi
Zahid Gilani, Zahidiyye tarikatının kurucusu bilgin (d. 1216)
Violant of Aragon, Kastilya kraliçesi (d. 1236)
muhtemelen Jean I de Grailly
1300

Olaylar
15 Haziran - Bilbao şehri kuruldu.
Çin'de nüfus sayımı yapıldı: Ülkenin o zamanlardaki nüfusu 60 milyondur.
Tarasca devleti kuruldu (dağılışı 1530).
Amsterdam şehri kuruldu.
Doğumlar
21 Mart - Henry Suso (d. 1366)
tarihi bilinmeyen
Chihab Addine Abul-Abbas Ahmad ben Fadhl Al-Umari, Arap tarihçi (d. 1384)
Dionigi di Borgo San Sepolcro, keşiş (d. 1342)
Filotheos Kokkinos, Konstantinopolis Patriği (ö. 1377 / 1378)
Geoffroi de Charny, Fransız şövalye ve yazar (d. 1356)
Jean Buridan, Fransız rahip, filozof (d. 1358)
John of Winterthur, İsveçli ressam
Laurence Minot, İngiliz şair (d. 1352)
Richard FitzRalph, Başpiskopos (d. 1360)
Taddeo Gaddi, İtalyan ressam ve mimar (d. 1366)
Ölümler
2 Mayıs - Blanche of Artois, Navarre hükümdarı
18 Temmuz - Gerard Segarelli
29 Ağustos - Guido Cavalcanti, İtalyan şair, Dolce Stil Nuovo (Tatlı Yeni Üslup) akımının önde gelen şairlerinden (b. 1255)
tarihi bilinmeyen
Çaka Nogay, İkinci Bulgar İmparatorluğu çarı (d. 1256)
Guillaume de Nangis, keşiş
Jacob van Maerlant, Hollandalı şair
Munio de Zamora
Mühezzebüddin Mesud, Pervaneoğulları beyi
Richard Middleton, İngiliz teolog ve filozof
Tran Hung Dao, Vietnamlı general
William of Nangis
Tatarca

Tatarca veya İdil Tatarcası (Tatarca: veya ), Türk dillerinin Kıpçak grubuna bağlı bir dildir. Aynı aileden bir lehçe olan Kırım Tatarcasından ayırmak için Kazan Tatarcası olarak da adlandırılır. Çoğunluğu, Rusya Federasyonu içindeki Tataristan'da yaşayan Tatarlar tarafından konuşulur. Tataristan Cumhuriyeti'nin Rusça ile birlikte iki resmi dilinden biridir.
Örnek
Aye He/evet
Yuq Yok/hayır
İsänme(sez)/sawmı(sız) Merhaba/esen misiniz
Sälam Selam
Saw bul(ığız)/xuş(ığız) Güle güle
Zínhar öçen Lütfen
Räxmät Teşekkür ederim/sağ olun
Ğafu it(egez) Affedersiniz
Min Ben
Sin Sen
Ul O
Bez Biz
Sez Siz
Alar Onlar
Millät Millet
İngiliz(çä) İngilizce
Sesler
Sesli harfler kullanılan alfabeye göre değişir.
Tatarca ve Kırımca
Tatarca ve Kırım Tatarcası iki farklı dildir, ancak her ikisi de Kıpçak dillerine aittir.
Resimler
Dama

Dama, iki kişinin karşı karşıya oynadığı bir masa oyunudur. Genellikle 88, 1010 ya da 1212'lik dama tahtaları üzerinde oynanır. Satrancın aksine bütün taşlar aynı biçimde hareket eder.
Çapraz damanın oynanışı
Taşlar, ancak üzerlerinde bulundukları koyu karelerde, yani çapraz olarak ve her hamlede birer kare gidecek şekilde hareket ederler. Yol üzerinde kendi renklerinden bir taş varsa bu yol, o taş çekilene kadar kapalıdır. Karşı tarafın bir taşı bulunursa ve arkasındaki kare de boşsa bu taşın üzerinden atlayıp karşı tarafın taşını tahtadan uzaklaştırabilir. Eğer taşlardan biri tahtanın karşı tarafına ulaşırsa üzerine bir tane taş daha konarak bir dama elde edilir. Dama, normal taşların aksine çaprazlar üzerinde her hamlede birden fazla kare kat ederek hareket edebilir, normal taş gibi tahtadan uzaklaştırılabilir. İki taraftan kimin bütün taşları tahtadan önce uzaklaştırılırsa oyunu kaybetmiş olur.
Türk damasının oynanışı
Taşlar bir kare ileri, sağa ve sola doğru hareket edebilir. 1. ve 8. yataya ulaşan taşlar üzerine bir taş daha koyarak dama niteliği kazanır. Dama taşı istenilen yönde istenilen kadar kare ilerler (çapraz hariç).
Radyo

Radyo, elektromanyetik radyo dalgalarındaki ses modülasyonunu önce elektronik ortama sonra da sese çeviren elektronik alet. Türk Dili dergisinde Kırgız Türkçesinde radyo anlamında kullanılan /ünalgı/ sözünün Türkiye Türkçesinde kullanılması da gündeme getirilmiştir. Radyoyu Nikola Tesla icat etmiştir.
Radyo alıcıları
Radyolar (radyo alıcıları) elektromanyetik tayfın belli bir aralığını dinlemek üzere tasarlanır. Radyonun seçicilik ve hassaslık faktörlerine göre kalitesini değerlendirmek mümkündür - Q faktörü.
Popüler radyolar iki tür modülasyonu almak üzere dizayn edilmişlerdir: AM (Genlik Modülasyonu) ve FM (Frekans modülasyonu)
Genlik modülasyonunun; taşıyıcılı yayın, SSB (Single side bant- Tek bantlı yayın) ve CW (Continuous Wave- Daimi dalga) olmak üzere alt bölümleri vardır.
Normal bir radyo alıcısında Orta Dalga (MW- Mid Wave) ve FM, bazen de uzun dalga (LW- Long wave) bulunmaktadır.
Kısa dalga (SW- Short Wave) radyoları kalitesine ve çeşidine göre alış tayfi değişmektedir. Aşağıdaki bantlar uluslararası yayın yapan kurumlara ayrılmıştır. Bu istasyonlar genelde AM (genlik modülasyonu) (Amplitude Modulation) ile yayın yapmaktadır. Bu tür yayınları dinleyenlere SWL (Short Wave Listener - Kısa Dalga dinleyicisi) denmektedir.

Radyo dalgalarının bir başka belirleyici özelliği de genliğidir. Genlik, radyo dalgasının salınım sırasında ulaştığı en yüksek salınım şiddetidir. Radyo kanallarının şifrelenmesinde genelde frekans ve genlik değerleri kullanılır. AM radyolarda genlik değeri değiştirilerek, FM (Frequency Modulation - Frekans Modülasyonu) radyolarda da kendilerine verilen frekans aralığında dalganın frekansı değiştirilerek şifreleme yapılır.
Radyo antenleri yalnızca belirli frekanstaki yayınları almak üzere ayarlandığı için geri kalan radyo dalgalarını algılamaz. Radyo dalgaları içine gizlenmiş şifreler, alıcı tarafından çözülüp, hoparlörler üzerinden dinlenilen ses dalgalarına dönüşür.
Bu bantların arasında amatör radyoya, ticari gemilere ve askeriyeye ayrılmış bantlar bulunmaktadır. Genelde bu yayınlar SSB, CW, RTTY modülasyonlarını içermektedir. Bu tür yayınları almak için radyonun BFO (Beat Frequency Oscillator -Vuru Frekans Osilatörü) denilen ek bir devreye ihtiyacı vardır. Taşıyıcıyı suni olarak oluşturan bu devre ile gönderme sırasında bastırılan taşıyıcı tekrar ilave edilerek, sinyallerin normal bir radyo alıcısı ile dinlenilebilmesi sağlanır. Bu tür radyolarda ses bandının genişliğini de değiştirmek mümkündür.
Yeni çıkan XM radyo türü de uydudan yüksek frekanslı sayısal yayınları almak üzere dizayn edilmiştir. Halen ABD'de ticari olarak piyasaya sunulan bu radyo türünde ses kalitesi oldukça yüksektir. Halen aboneliğe dayalı ve belli bir ücret karşılığı tüm kıtaya kesintisiz ve reklamsız şifrelenmiş radyo yayını yapılmaktadır.
Teknolojinin son yıllarda hızla gelişmesine paralel olarak ve internet kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber, internet üzerinden yayın yapan radyoların sayıları hızla artmaktadır.
Nisan

Nisan, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 4. ayı olup 30 gün çeker.
Nisan sözcüğünün, Farsça (Nisan), Süryanice (Nisanna), Sümerce (Nisag = ilk meyveler), Akadca (Nisānu) ve İbranice (nisān) sözcüklerinden alındığı söylenebilir.
Nisan adının İngilizcesi olan April sözcüğünün Latince aprilis'den geldiği rivayet olunur. Klasik etimolojiye göre, Latince aperire (açmak); ağaçların çiçek açmaya başladığı mevsimi ima eder. Aynı tez, modern Yunancada ilkbahar anlamına gelen ἁνοιξις (açmak) ile de destek bulmaktadır.
Ağustos

Ağustos, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 8. ayı olup 31 gün çeker. Türkçede bu aya "Harman ayı", "Lobut ayı" da denir. Kimi yerlerde bu ay için "Temmuz" ayı gibi "Orak ayı" dendiği de olur.
Ağustos adının İngilizce karşılığı olan "August", bir rivayete göre, Roma İmparatoru Caesar Augustusa ithafendir. Bir rivayete göre, Augustus da, tıpkı Julius Caesarın ayı Temmuz gibi (Juliusdan kaynaklanan July: Temmuz) kendi ayının da 31 gün çekmesini istediği için Ağustos ayında 31 gün vardır. Augustus, Cleopatranın öldüğü zamana denk geldiği için, bu ayın, takvimde bulunduğu yere yerleştirilmesini istemiştir. Augustus bu aya adını vermeden önce Ağustos ayı, Mart ayı ile başlayan Roma takviminin altıncı ayı olduğu için, Latince "Sextilis" olarak adlandırılmaktaydı.

Latinceden Türkçeye geçen sözcükler
Eylül

Eylül, Jülyen ve Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 9. ayı olup 30 gün çeker.
Etimoloji ve diğer isimler
Türkçe'de yer alan Eylül isminin kökeni Arapçadır. Arapça eylul (), Süryanice Arami/Süryani takviminin altıncı ayına atıfta bulunan ˀelūl (אלול) kelimesinden alıntıdır. Bu isim ise köken açısından Akadca hasat festivali ve bu festivalin yapıldığı ayı tanımlayan elūlu/elūnu kelimesinden türemiştir.
Hristiyanlar bu aya "istavroz ayı", "haç ayı" ya da Karadeniz'de değiştirilerek "istavrit ayı" olarak telaffuz ederler. Avram Galanti Bodrumlu yaptığı araştırmalar ile Türklük İncelemeleri kitabında Akadlıların altıncı ayı olduğunu ve "sevinçten haykırmak" anlamına geldiğini savunmuştur. Eylül adının İngilizce karşılığı olan "September", Latince "7" anlamına gelen "septem" den gelir. Eylül, M. Ö. 153'e kadar, eski Roma takviminde 7. ay idi. Roma imparatoru Septimius Severus ile aynı anlama gelir.
İbrani takvimine göre resmi yılın on ikinci ayı ve dini yılın ise altıncı ayıdır. Elul olarak geçen Eylül ayı, bir yılın sonunda kendinle hesaplaşma, hatalardan dolayı pişman olma ve özür ayı olarak biliniyor.
Kasım

Kasım, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 11. ayı olup 30 gün çeker. Bir de erkek adıdır.
Etimoloji
Türkiye'de, Atatürk devrimine değin Sümer-Babil-İbrani-Süryani-Arami Tişri den gelme ad ile Teşrin-i Sani olan ayın adı Cumhuriyet'ten sonra İkinci Teşrin, İkinciteşrin olarak kullanıldı, 10 Ocak 1945'te kabul edilen 15 Ocak 1945'te yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı kasım yapıldı.
1946 yılında, Refet Ülgen eylül ayı için ilk güz, kasım ayı içinse songüz adını önermiş; ancak bu önerisi benimsenmemiştir.
Ayın adı bir iddiaya göre Arapça kasim, (bölen)'den gelmektedir, ama neyi bölmektedir? Oysa Anadolu'da, bu yasa çıkmadan yüzyıllar öncesinden beri halk yılı, kasım, kasım günleri ve hızır, hızır günleri diye ikiye ayırır, hızır günleri 6 Mayıs günü ile başlar ve kasım'a dek sürer.
Bir başka iddiaya göre ise, adın "koç katımı" ya da "katım ayı" olarak bilinen dönemin bu aya denk gelmesidir. T - S ses değişimi Türkçede başka kelimelerde de gözlenir.
Bu ay için kasım adının sebebi budur. Hızır, hıdır, haydar,, tarihte türlü adlarla (Saint Valentine / Ermiş-Aziz Valentine, Aya Nikola / Santa Klaus/Noel Baba, Dede Korkut...) anılan bir biçimde Bilinen vaktin günü'ne dek yaşayacak olan bir insandır, kimi inanışlar onu bir nebi/peygamber olarak sayarlar. Arapça söyleyişle Kasım, Kazım, İlyas ya da İbranice Kazaam כזאם ile Ellas אללס, Alias אליאס ise Yahya Peygamber'in takma adı olarak bilinir. 6 Mayıs günü Hızır ile İlyas (Ellez)'ın buluştuğuna inanılır.
Kasım adının İngilizce karşılığı olan "November", Latince 9 anlamına gelen novem den gelir. Aylara bölünmemiş kış süreci, ocak ve şubat arasında bölünene kadar eski Roma takviminde kasım ayı 9. ay idi.
Aralık

Aralık, Gregoryen takvime göre yılın 12. ve son ayı olup 31 gün çeker.
Etimoloji
Türkiye'de, Atatürk devrimine değin Arapçada "Ocak" anlamına gelen "kanun " sözcüğünden Kanun-i Evvel, Kanunuevvel, Kanunievvel, Kanunuevvel olan ayın adı Cumhuriyet'ten sonra İlk Kanun, İlkkanun olarak kullanıldı; 10 Ocak 1945'te kabul edilip 15 Ocak 1945'te yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı aralık yapıldı.
Aralık adının İngilizce karşılığı olan 'December', Latince 10 anlamına gelen "decem"den gelir. Aylara bölünmemiş kış mevsimi, ocak ve Şubat arasında bölünene kadar eski Roma takviminde aralık ayı 10. ay idi.
Ekim

Ekim, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 10. ayı olup 31 gün çeker.
Türkiye'de, Atatürk devrimine değin Sümer-Babil-İbrani-Süryani-Arami ad Tişri den gelme Teşrin-i Evvel olan ayın adı Cumhuriyet'ten sonra da İlk Teşrin, İlkteşrin ya da Birinci Teşrin, Birinciteşrin olarak kullanıldı, 10 Ocak 1945'te kabul edilen 15 Ocak 1945'te yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı ekim yapıldı. Türkçe "ekme" eyleminden türemiş olup tarlaların sürülüp ekildiği ay anlamındadır. Anadolu'da bu ay için "Gazel ayı" dendiği de olur, "gazel" "kuru yaprak" anlamına gelir. Bu ay için "Avara" diyenler de vardır. Gagauzca gibi Türkçenin kimi lehçelerinde bu aya "kasım" denir. Bu fark; Julien yöntemi Güneş takvimi ile Gregorien yöntemi Güneş takviminin bu yüzyıl (20. yüzyıl) için 13 gün farkı olması yüzündendir. "Kasım" adı "Yahya" peygamberin takma adı olduğundan, Gagauzlar bu iki Güneş takviminin gün farkından dolayı, "kasım" adını bu aya daha yakın görmüşlerdir.
Ekim adının İngilizce karşılığı olan "October", Latince 8 anlamına gelen "octo" dan gelir. Aylara bölünmemiş kış süreci, Ocak ve Şubat arasında bölünene kadar eski Roma takviminde Ekim ayı 8. ay idi.
Ulusal Dağıtım projesi

Uludağ (Ulusal Dağıtım), TÜBİTAK bünyesinde başlatılmış bir projedir. Hedefleri arasında bilişim okur-yazarlarına yönelik Linux dağıtımı geliştirmek, proje etrafında otonom bir sistem oluşturmak vardır. Şu anda 2009 sürümü sunulan Pardus dağıtımı, kullanıcı dostu olması ile ulusal işletim sistemi olma yolunda ilerlemektedir.
Pisi, Çomar ve YALI gibi bileşenlerle Linux dünyasında kullanıcıların sıkıntı çektiği birçok soruna çözüm getirilmesi planlanmakta. Ayrıca KDE4 masaüstü ortamını kullanarak kullanıcılarına eşsiz bir masaüstü deneyimi sunuyor.
İlgili Sayfalar
Zemberek
Müdür
Saat (anlam ayrımı)

Saat süreyi ölçmek için kullanılan alettir. Ayrıca 60 dakikalık zaman dilimine de saat adı verilir.
Saat ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Saat kuleleri
Antalya Saat Kulesi, II. Abdülhamid döneminde yapılmış olabileceği tahmin edilmektedir.
Bilecik Saat Kulesi, 1907 tarihinde inşa edildi.
Bursa Saat Kulesi, 1906'da inşa ettirilmiş.
Büyük Saat, Adana'da 1881'de yapılmış. Türkiye'nin en uzun saat kulesidir.
Dolmabahçe Saat Kulesi, İstanbul Dolmabahçe'de II. Abdülhamit tarafından 1890-1895 yılları arasında inşa edildi.
İzmir Saat Kulesi, İzmir Konak meydanında 1901'de yapılmış tarihi saat kulesi.
İzmit Saat Kulesi, 1876'da inşa edildi.
Ladik Saat Kulesi, Samsun'un Ladik ilçesinde 1827'de yaptırılmış.
Merzifon Saat Kulesi, 1866'da inşa edilmiş.
Samsun Saat Kulesi, 1886'da inşasına başlanmış.
Yafa Saat Kulesi, İsrail'de Osmanlı döneminde dikilmiş yedi saat kulesinden biri. 1900'de temeli atıldı.
Yıldız Saat Kulesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesi Yıldız semtinde 1890'da yaptırılmıştır.
Bilim
Saat (takımyıldız), modern 88 takımyıldızdan biridir.
Saat Süperkümesi (Saat-Ağcık Süperkümesi), 550 milyon ışık yılı uzaklıktaki süperküme.
Kilowatt saat, enerji birimi
Amper-saat (Ah), elektriksel yük birimi
Edebiyat
Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın bir romanı.
Kırk Dokuz Saat Zeplin İle Havada, gazeteci ve siyasetçi Yunus Nadi'nin 1930 yılında yayımlanan gezi kitabı.
Sinema
8. Saat, Cemal Gözütok'un yönettiği 1994 yapımı Türk filmi.
Kişiler
Beren Saat, Türk dizi ve sinema oyuncusu.
Diğer
Saat dilimi
:Kategori:Saatler