Üçüncü Kirte Muharebesi

Üçüncü Kirte Muharebesi (İngilizce: Third Battle of Krithia) I. Dünya Savaşı sırasındaki Çanakkale Savaşında, İtilaf kuvvetlerinin Kirte Köyü ve hemen gerisindeki Alçıtepeyi ele geçirmek için giriştikleri üçüncü taarruzlarıdır. Seddülbahir Cephesi'ne 25 Nisan 1915 tarihinde çıkartılan kuvvetlerin hedefi, Alçıtepe'nin ele geçirilmesiydi. Bu hedef için girişilen birinci ve İkinci taarruzlarının başarılı olmaması üzerine uygulamaya konmuştur.
Öncesi
Birleşik Donanmaya bağlı üç zırhlı, 13 Mayıs 1915 tarihinde İngiliz zırhlısı Goliath Osmanlı Muavenet torpidobotu tarafından, 25 Mayıs'ta İngiliz zırhlısı Triumph ve 26 Mayıs'ta da Fransız zırhlısı Majestic, Alman denizaltısı U-21 tarafından torpillenerek batırılmıştı. Bu kayıplar ardından Müttefik Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral De Robeck, donanmadaki tüm ağır tonajlı savaş gemilerinin Limni ve Gökçeadadaki üslere çekilmesini emretmişti. Bu karar, Müttefik kara harekatı için donanma topçu desteğinin önemli bir bölümünün çekilmesi anlamına gelmektedir.
Ne var ki izleyen günlerde Müttefik Gelibolu Cephesi Komutanı General Ian Hamilton açısından olumlu üç gelişme gerçekleşti. 19 Mayıs 1915 günü Arıburnu Cephesinde Osmanlı kuvvetlerinin giriştiği genel taarruz Anzak siperleri önünde başarısız olmuştu. Bu olay, en azından Arıburnu Cephesi kuvvetlerinin Osmanlı taarruzları karşısında durumlarını koruyabileceklerini göstermektedir. İkinci olumlu gelişme ise 20 Mayıs 1915 günü İtalyanın İtilaf Devletleri yanında savaşa girdiğini ilan etmesiydi. Şimdi, Akdeniz İtilaf güçleri için çok daha güvenli bir deniz haline gelmiştir. Hamilton açısından en olumlu olay ise İngiliz Yüksek Savunma Konseyinin, Batı Cephesindeki ihtiyatların bir kısmını Çanakkale Cephesine kaydırmaya karar vermiş olmasıdır. Nasılsa Batı Cephesinde cepheler kilitlenmiştir, taarruz ertelenebilir, bir Alman taarruzu da mevcut kuvvetlerle göğüslenebilir. İngiliz Yüksek Savunma Konseyinin Çanakkale Cephesinde sonuç elde edebilmek için ne büyüklükte bir kuvvete gereksinimi olduğu sorusuna General Hamilton, en az üç tümene ihtiyacı olduğu yanıtını vermişti. İngiliz Yüksek Komutanlığı, General Hamiltonun bu mesajına olumlu yanıt vermiştir, Çanakkale Cephesine üç tümen kaydırılacaktır.
Savaş
Üçüncü bir girişimle Kirte Köyü üzerinden Alçıtepenin ele geçirilmesi planı bu gelişmelerin hemen ardından gündeme getirilmişti. Mayıs sonlarına doğru Seddülbahir Cephesinde İngiliz-Fransız kuvvetlerinin mevcudu 22.000 Fransız, 31.000 İngiliz ve Hint asker olmak üzere toplam 53.000dir. Osmanlı kuvvetleri ise dört tümende (7,9,12 ve 15) toplam 24.500 asker
vardır. Bir taarruz hareketini desteklemek üzere Hamiltonun elinde Osmanlının 41 namlusuna karşın 141 namluluk (donanma topları hariç) topçu unsuru vardır. Hamilton, üç takviye tümenini beklemeden taarruz etmeye karar vermişti.
Üçüncü Kirte Savaşının ilk taarruzu 4 Haziran 1915 sabahı saat 08:00da 5 km. lik cephe hattındaki hazırlık ateşiyle başladı. Donanma topçusunun üç yönden, kara topçusunun ise cepheden geliştirdiği topçu ateşi saat 12:00 dolaylarına kadar dört saat sürmüştür. Hazırlık ateşinin ardından taarruz başlamış ve üç saat sürmüştü. Cephenin sağ kanadından taarruz eden General Gouraud komutasındaki iki tümenli Fransız Kolordusunun taarruzu başarılı olmamıştı. Taarruzlarının ilk saatinde elde ettikleri mevzilerden, hazırlık ateşi öncesinde asker mevcudu 2.900 kişi olan Kurmay Yarbay Selahattin Adil komutasındaki 12. Tümenin karşı taarruzuyla çekilmişlerdir.
Cephenin sol kanadından taarruza kalkan General Hunter Weston Komutasındaki İngiliz 8. Kolordusu daha başarılı olmuştu. Kolordunun 42. Tümeni Osmanlı mevzilerini ele geçirmiştir. Cephenin en sol kesiminden taarruz eden İngiliz 29. Tümeni ise bir km. kadar ilerlemeyi başarmıştır. Ağır kayıplara uğrayan Albay Halil Sami Beyin 9. Tümeni siperlerinden geriye atılmıştır.
Bu kesimde cephenin yarılması, bir topçu bataryası erlerinin Kirte Köyünün hemen önündeki sırtta mevzilenip, ilerleyen İngiliz birliklerine ateş açmasıyla önlenmiştir. 2. Topçu bataryası komutanı Teğmen Arif Bey (Tanyeri), Topçu Grup Komutanı Binbaşı Binholdun Düşman birinci hat siperlerini işgal etti, ilerlemeye devam ediyor. Göreviniz bitmiştir. Topları tahrip ederek geri çekiliniz şeklindeki emrine uymak yerine 150 askeriyle cepheyi tutmuştur. Üç saat süren sert çatışmalardan geçmiş olan İngilizler, bu taze kuvvetin ateşi karşısında duraklamışlardı. Bir saat kadar sonra Teğmen Arif Beyin tutuğu mevzilere ulaşan takviyelerle, Kirte Köyüne 1 km. kadar yaklaşmış olan cephe sabitlenmişti.
İkinci gün olan 5 Haziran 1915 sabahı Osmanlı 9. Tümeninin giriştiği karşı taarruz başarılı olmamış ve gün boyu cephe sakin geçmiştir. Arıburnu Cephesinden kaydırılan Osmanlı 2. Tümeninin gece giriştiği taarruz kısmen başarılı olmuş, İngiliz kuvvetlerini birkaç yüz metre geriye atmıştı. 6 Haziran günü ise bazı bölgesel çatışmalarla geçmiştir. Gün sonunda cephede silahlar susmuştu.