Mahir Canova

Mahir Canova (30 Aralık 1914, Kavala - 16 Şubat 1993, İstanbul), Türk tiyatro yönetmenidir.
Hayatı
Mahir Canova, 30 Aralık 1914 tarihinde Yunanistan'ın Kavala şehrinde dünyaya geldi. Babası Ahmet Fehmi Bey, annesi Hasbiye Hanım'dır. İlk eğitimini İzmitte, Orta eğitimini Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulunda tamamlayan Mahir Canova, 1935 yılında, Eskişehir'de öğretmen olarak meslek yaşamına başladı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nin Hindoloji ve Alman filolojisi bölümlerinde öğrenim görürken; 1936'da Ankara Devlet Konservatuvarı tiyatro bölümü yatılı sınavını kazanarak, 1941 yılında Salih Canar, Muazzez Lutas (Kurtoğlu), Ertuğrul İlgin, Nermin Sarova ve Nüzhet Şenbay ile birlikte ilk mezunlardan biri olarak sanat hayatına atıldı.
Alman tiyatro adamı Carl Ebert'in yardımcılığı ile mezuniyetinden sonra konservatuvar mimik ve sahne öğretmenliği görevleri yaptı. Öğrencilik yıllarında eğitim için yollandığı Fransa'da edindiği deneyim sonucu, mezun olduğu okulda Bölüm Başkanlığı, Devlet Tiyatrolarında Yönetmenlik ve ve Baş Rejisörlük görevlerini yürüttü.
Oyuncu ve yazar Civan Canova'nın babası olan Mahir Canova, 1949da Hasanoğlan Köy Enstitüsünde, İzmir Şehir Tiyatrosunda, İzmir Ara Tiyatrosunda, Kent Oyuncularında, Arena Tiyatrosunda çeşitli oyunlar yönetti. Birçok tiyatro ve sanat dergilerinde yazılar yazdı. Halkevleri Merkez Yönetim Kurulunda görev alarak tiyatro kursları açtı. Bu kurslarda, bugün tiyatro hayatımızda önemli yerleri olan sanatçıları yetiştirdi. İsparta Belediyesi Şehir Tiyatrosunun kuruluş çalışmalarına katıldı, seçmeleri yaparak kursları planladı ve başlattı.
5 Ocak 1982 - 6 Aralık 1983 tarihleri arasında Danışma Meclisi'ne Milli Güvenlik Konseyi'nce seçildi, TBMMde tek sanatçı üye olarak görev yaptı. 1985'te Muazzez Kurtoğlu ve Nermin Sarova ile birlikte, sanat yaşamlarındaki 50. yılını doldurarak onurlarına düzenlenen törende ödül aldı. 1991'de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Devlet Konservatuvarı ilk mezunlarından olması nedeniyle ödüllendirildi.
Hayata veda etmesinin ardından 1963 yılında Kent Oyuncuları'nda sahneye koyduğu Necati Cumalının Nalınlar adlı oyunu ölümünden üç yıl sonra, 32 yıl önce yaptığı rejiye sadık kalınarak, Mahir Canova'nın anısına yeniden sergilendi.
Devlet Tiyatroları, sanatçının anısını yaşatmak amacıyla; Ankarada bir sahneye "Mahir Canova Sahnesi" adını vermiştir.
Tiyatro
Rol aldığı tiyatro oyunları
1949: Dünya Gözüyle: Charles Wildrac - Ankara Devlet Tiyatrosu
1949: Yalancı: Carlo Goldoni - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: İki Başlı Kartal: Jean Cocteau - Ankara Devlet Tiyatrosu
1966: Bizim Şehir: Thornton Wilder - Ankara Devlet Tiyatrosu
Yönetmenlik yaptığı oyunlar
1947: Kadınlar Arasında: Oktay Rıfat
1947: Şamdancı
1948: Paydos: Cevat Fehmi Başkut
1949: Altı Kiş Muharirini Arıyor: Luici Pirendello - Ankara Devlet Tiyatrosu
1949: Antigone: Sofokles - Ankara Devlet Tiyatrosu
1949: Kıskançlar: Oktay Rıfat / Melih Cevdet Anday - Ankara Devlet Tiyatrosu
1949: Küçük Şehir: Cevat Fehmi Başkut - Ankara Devlet Tiyatrosu
1949: Scapin'in Dolapları: Moliere - Ankara Devlet Tiyatrosu
1949: Tüccar: Platus - Ankara Devlet Tiyatrosu
1950: Eski Şarkı: Reşat Nuri Güntekin - Ankara Devlet Tiyatrosu
1950: Melekler ve Şeytanlar: Nazım Kurşunlu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1951: Cyrano de Bergerac: Turan Oflazoğlu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1951: Köşebaşı: Ahmet Kutsi Tecer - Ankara Devlet Tiyatrosu
1951: Şakacı: Sabahattin Kudret Aksal - Ankara Devlet Tiyatrosu
1952: Fatih: Nazım Kurşunlu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1952: Gölgeler: Ahmet Muhip Dranas - Ankara Devlet Tiyatrosu
1952: Tersyüz: Galip Gürhan - Ankara Devlet Tiyatrosu
1953: Sahne Dışındaki Oyun: Refik Ahmet Sevengil - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Çayhane: John Patrick - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Don Carlos: Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Othello: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
1954: Tanrı Dağı Ziyareti: Reşat Nuri Güntekin - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Harput'ta Bir Amerikalı: Cevat Fehmi Başkut - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: İki Başlı Kartal: Jean Cocteau - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Oğuz Ata: Selahttin Batu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1955: Son Durak (oyun): Muvaffak İhsan Garan - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: Finten: Abdülhak Hamit Tarhan - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: İki Efendinin Uşağı: Carlo Goldoni - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: Klopatra'nın Mezarı: Cevat Fehmi Başkut - Ankara Devlet Tiyatrosu
1956: Yağmurcu: N. Richard Nash - Ankara Devlet Tiyatrosu
1957: Çöl Faresi: Ladislas Fodor - Ankara Devlet Tiyatrosu
1957: Kiralık Bina: Eduardo De Filippo - Ankara Devlet Tiyatrosu
1957: Ümitsiz Saatler: Joseph Hayes - Ankara Devlet Tiyatrosu
1959: Ekmek Parası: Félicien Marceau - Ankara Devlet Tiyatrosu
1959: Şerefinize Çin Çin: François Billetdoux - Ankara Devlet Tiyatrosu
1960: Caligula: Albert Camus - Ankara Devlet Tiyatrosu
1961: Bernarda Alba'nın Evi: Federico Garcia Lorca - Ankara Devlet Tiyatrosu
1961: Don Juan ya da Geometri Aşkı: Max Firch - Ankara Devlet Tiyatrosu
1962: Çalıkuşu: Reşat Nuri Güntekin / Necati Cumalı - Ankara Devlet Tiyatrosu
1963: Polisler: Slawomir Mrożek - Ankara Devlet Tiyatrosu
1963: Size Öyle Geliyorsa Öyledir: Luigi Pirendello - Ankara Devlet Tiyatrosu
1963: Yedinci Köpek: Çetin Altan - Ankara Devlet Tiyatrosu
1964: Rüya Oyunu: August Strındberg - Ankara Devlet Tiyatrosu
1964: Yabanlar: Carlo Goldoni - Ankara Devlet Tiyatrosu
1965: İstanbul Efendisi: Musahipzade Celal - Ankara Devlet Tiyatrosu
1965: Tartüffe: Moliere - Ankara Devlet Tiyatrosu
1966: Bizim Şehir: Thornton Wilder - Ankara Devlet Tiyatrosu
1966: Ecinliler: Fyodor Dostoyevski / Albert Camus - Ankara Devlet Tiyatrosu
1967: Amedee Yahut Nasıl Kurtulmalı: Eugène Ionesco - Ankara Devlet Tiyatrosu
1967: Candida: George Bernard Shaw - Ankara Devlet Tiyatrosu
1968: Meçhul Asker ve Karısı: Peter Ustinov - Ankara Devlet Tiyatrosu
1968: Yedekçi: Müsahipzade Celal - Ankara Devlet Tiyatrosu
1970: Cengizhan'ın Bisikleti: Refik Erduran - Ankara Devlet Tiyatrosu
1970: Haydutlar: Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu
1970: Kırgınlar Evi: Bernard Shaw - Ankara Devlet Tiyatrosu
1971: Batak (oyun): Galip Güran - Ankara Devlet Tiyatrosu
1971: Gömü: Necati Cumalı - Ankara Devlet Tiyatrosu
1971: Romeo ve Juliet: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
1972: Mutemet Ali Rıza Bey'in Yaşanmış Hayat Hikayesi: Başar Sabuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1973: Akın (oyun): Faruk Nafiz Çamlıbel - Ankara Devlet Tiyatrosu
1974: Çalıkuşu: Reşat Nuri Güntekin / Necati Cumalı - Ankara Devlet Tiyatrosu
1974: İrlandalı Delişmen (Babayiğit): John Millington Synge - Ankara Devlet Tiyatrosu
1974: Midas'ın Kördüğümü: Güngör Dilmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1983: Şen Kadınlar: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
1984: Ayyar Hamza: Ali Bey - Adana Devlet Tiyatrosu
1984: Düşüş (oyun): Nahid Sırrı Örik / Kemal Bekir - İstanbul Devlet Tiyatrosu
1984: Lisistrata: Aristophanes - İstanbul Devlet Tiyatrosu
1985: Bir Sabah Gülerek Uyan: Necati Cumalı - Ankara Devlet Tiyatrosu
1985: Yedekçi: Müsahipzade Celal - Bursa Devlet Tiyatrosu
1986: Benimle Oynar mısınız?: Marcel Achard - Ankara Devlet Tiyatrosu
1986: Nalınlar: Necati Cumalı - Ankara Devlet Tiyatrosu
1987: Boş Beşik: Necati Cumalı - Trabzon Devlet Tiyatrosu
1988: Vatan Diye Diye: Namık Kemal / Necati Cumalı - Bursa Devlet Tiyatrosu
1989: Tanrı Dağı Ziyafeti: Reşat Nuri Güntekin - Ankara Devlet Tiyatrosu
1990: Vatan Diye Diye: Namık Kemal / Necati Cumalı - Ankara Devlet Tiyatrosu
Filmografi
Yönetmen olarak
1953: Kara Davut
Ödülleri
1966: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Sahneye Koyucu, "İstanbul Efendisi" ve "Köşebaşı" oyunlarındaki reji çalışmasıyla