Conrad Gessner

Conrad Gesner (d. 26 Mart 1516, Zürih, İsviçre - ö. 13 Aralık 1565, Zürih, İsviçre) İsviçre'li doğabilimci, filozof, doktor.
İsviçreli Protestan reformcu Huldreich Zwinglinin himayesi altında bulunan ve vaftiz oğlu olan Conrad Gesnerin bulunduğu ortam nedeniyle ilahiyat okumak kaderiydi. Zürihte bulunan Fraumünster ilahiyat fakültesinde okuyan Gesner, 1531 yılında Zürihten ayrıldı.
Tanınmış bir Yunanca ve İbranice uzmanı oldu. 1537de 21 yaşındayken, yeni kurulan Lozan Akademisinin Yunanca Kürsüsünün ilk başkanı oldu. Bern hükumeti tarafından verilen bu görev onun itibar kazanmasında etkili oldu. İlahiyat eğitimi almış olmasına rağmen Gesnerin tıp alanına her zaman ilgisi vardı. Kürsü başkanı olmadan önce tıp eğitimi almaya başlamıştı. İlk olarak Bourgesda sonrasında ise Paris ve Baselte tıp alanında eğitim gördü. 1541 yılında Baselden doktorasını aldı.
Daha sonra Gesner, yakın arkadaşı Clauserin tavsiyeleri üzerine botanik çalışmaları için Montpelliere seyahat etti. Döndüğünde baş doktor olarak anıldığı Zürih şehrine kalıcı olarak yerleşti. Gesner meraklı ve heyecanlı bir gezgindi, Alplerde ve Adriyatik kıyılarında araştırmalar yaptı. Birçok kaynak(doküman) topladı. Bu topladığı kaynaklarla botanik ve zooloji alanlarında önemli bilimsel birçok tez hazırladı. 39 yaşında zor koşullara rağmen Lucerne gölünün yakınlarında bulunan Mont Pilateye tırmandı. Bunun yanında Gesner birbirinden farklı birçok alanla da ilgilenmişti. Bunlardan biri eski diller ve hayat bilimleriydi.1535 yılında Yunanca-Latince bir sözlük hazırladı. Filoloji alanında kendini çok geliştiren Gesner, Yunanca dersler verdi ve filoloji ile ilgili tezler yayınladı, Lordun Duasını 22 farklı dile çevirdi.
Gesner özverili bir şekilde çalışarak dört ciltlik Bibliotheca Universalis (Evrensel Kitaplık ) adlı eserini hazırladı. İndekste Yunan, Latin ve Hebrew yazarlarına yer verdi. Bu eserle adını duyurdu ve bibliyografyanın kurucusu unvanını kazandı.
Gesner birçok alanda uğraşmasına rağmen doğa tarihi her zaman en çok ilgisini çeken alandı. Oberhessenli Valerius Cordusun (1515-44) Historie Stirpium (Bitkiler Üzerine İncelemeler) adlı kitabı Gesnerin çabalarıyla, Cordusun ölümünden on yedi yıl sonra 1561 yılında yayınlanabildi.
Gesnerin kendisi de Opera Botanica (Botanik eserleri) adlı eserini hazırladı. Kitapta Gesner tarafından çizilen 1500 kadar levha yer almaktaydı. Baskıya kendisi hayattayken başlanmış olduğu halde, kitap ancak ölümünden sonra tamamlanabildi. Bu eser, Gesnerin bitki yapısının bitkiler alemini sınıflandırmadaki önemini tam anlamıyla kavramış olduğunu göstermektedir.
Zooloji alanında da çalışmaları bulunan Gesnerin beş ciltlik Historiae Animalium (Hayvanların Tarihi) isimli eseri bugün onun en bilinen eserlerinden biridir.1551 yılında basılmaya başlanan eser ancak 1587 yılında tamamlanabilmiştir. Yayınlandığı dönem ve sonrasında da çok büyük ses getiren ve ilgi gören bu eser 4500 sayfayı aşan çok önemli bir çalışmaydı. Hatta eser yayınlanmasından iki yüz yıl sonra bile dünyaca ünlü zoolog Georges Cuvierin ilgisini çekmişti.
Bu ansiklopedik eserde, Gesner hayvanlar için yeni bir sınıflandırma verdi; botaniktede bunu yapmış ve bitkileri çiçek açanlar çiçek açmayanlar olarak veya özsuyunun sağlanış şekline göre ayırmıştı. Gesnerin hayvanları yeniden sınıflandırması başarılı olmadı ama kitabın kapsamı ve hacmi, hayvan türlerini sınıflandırma konusunun yeniden düşünülmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca Gesnerin ilgisini paleontoloji çalışmalarıda çekmişti. Gesner, taslak fosil çalışmaları bulunan ilk doğabilimci olarak kabul edilir.
1560ta Brezilyada başlayan 1565te Zurihe ulaşan veba salgınında Gesner yaşamını yitirmiştir.