turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Peroksizom

Peroksizom, hemen hemen tüm ökaryotik hücrelerde bulunan bir organeldir. Çok uzun zincirli yağ asitlerinin, dallı zincirli yağ asitlerinin, D amino asitlerinin, poliaminlerin katabolizmasında ve memelilerin beyin ve akciğerlerinin normal fonksiyonu için önem taşıyan bir eterfosfolipid olan plazmalojenlerin biyosentezi için gereklidir. Ayrıca enerji metabolizması için önemli olan pentoz fosfat yolundaki iki enzimin toplam aktivitesinin yaklaşık olarak %10'unu içerir. Peroksizomların, hayvanlardaki izoprenoid veya kolesterol senteziyle ilişkili olup olmadığı tartışılmaktadır. Filizlenen tohumlardaki glioksilat döngüsü ("glioksizom"), yapraklardaki fotosolunum, tripanazomatidlerdeki glikoliz ("glikozom") ve bazı mayalardaki metanol veya amin oksidasyonu ile asimilasyonu bilinen diğer peroksizomal işlevlerdir.
Peroksizom 1954'te İsveçli doktora öğrencisi J. Rhodin tarafından tanımlanmıştır ve 1967'de Belçikalı sitolog Christian de Duve tarafından organel sınıfına konulmuştur.
Metabolik işlevleri
0.3-0.5 mikron çapında ve tek kat zar ile çevrili olan peroksizomlar metabolik aktivitesi fazla olan, karaciğer, böbrek, ve kalp kası gibi hücrelerde fazla bulunurlar. Bunlar katalaz, ürik asit, oksidaz ve d-aminoasit
Hücrede zehir etkisi yapan hidrojen peroksiti (H2O2); H2O ve 1⁄2 O2ye dönüştüren katalaz enzimini taşıyan organeldir.
Protistalarda, mantarlarda, yüksek yapılı bitkilerin hücrelerinde, hayvanlarda özellikle karaciğer, kalp, kas ve böbrek hücrelerinde bulunur.
Protein nakli
Proteinler seçilmiş bir biçimde peroksizomlara aktarılırlar. Peroksizom içerisinde DNA ya da ribozom barındırmadığı için tüm proteinlerini zarından nakille alır. Temel proteinlerin oluşum esansında endoplazmik retikulumdan nakledildiği sanılmaktadır.
Eksiklikler
Peroksizomal hastalıklar lipid metabolizması bozukluklarına yol açarlar. En bilinen örnek Zellweger Sendromu.
Peroksizom matriksinin proteinleri sitozolde serbest ribozomlarda sentez edilmektedir.
Genler
Peroksizom proteinlerini sentezleyen genler aşağıdadır.
PEX1
PEX2 - PXMP3
PEX3
PEX5
PEX6
PEX7
PEX10
PEX11A, PEX11B, PEX11G
PEX12
PEX13
PEX14
PEX16
PEX19
PEX26
Ford Fusion

Ford Fusion Ford'un Avrupa ve Kuzey Amerika için çıkarttığı iki ayrı modele verilen model ismi.
Avrupa modeli 2002 yılında üretime geçilmiş, 2006 yılında makyaj geçirerek tüketicilerin beğenisine sunulmuştur. 1,0-2,0 L Duratec benzinli motor ve 1,4 TDCi duratorq dizel motoruna sahip bu araç Ford'un ilk MPV sınıfı aracıdır.
Kuzey Amerika modeli 2005 yılında üretime geçilmiş, 2010 yılında makyaj geçirmiştir. 2012'nin ortalarında veya sonlarında ikinci jenerasyon Kuzey Amerikan Ford Fusion satışa sunulacak, 2012'de Avrupalı Ford Fusion, yerini B-MAX modeline bırakacaktır.
Michel de Montaigne

Montaigne (28 Şubat 1533, Dordogne, Fransa - 13 Eylül 1592, Guyenne, Fransa), 16. yüzyıl Fransız deneme yazarıdır.
Ailesi onun iyi bir eğitim almasını sağladı. Alman bir eğitmen tarafından yetiştirildi. Eğitim süresince Yunan ve Latin edebiyatını ve dilini öğrendi. Bordeaux Edebiyat Fakültesi'nde felsefe okudu. Bir süre bulunduğu yörede Belediye Başkanlığı görevini üstlendi. Ailesinden kalan geniş bir malikanede günlerini kitaplarıyla ve yazılarıyla geçirdi. Kilisenin insanların aklını sürekli çelmesini eleştiren içerikler yayımladı. Avrupalıların coğrafi keşiflerde tanıdığı yeni uygarlıkları köleleştirme, yok sayma girişimlerine karşı çıkmıştır. Keşfedilen yeni medeniyetlere ''barbar, yamyam'' nitelemelerine hiddetle karşı çıkmıştır. Şu düşünce tarzı onu çok etkilemişti: ''İnsanlar zırdeli, daha bir tırtılı nasıl yaratacaklarını bilmezken binlerce tanrı yaratmışlar''. Bu çalışmaların sonucu olarak ünlü Denemeler adlı kitabı oluştu. Klasik kuşkuculuğu yeniden gündeme getirmiştir. Bilgiyi keşfetmenin yeni yollarını bulmayı denedi. Montaigne, Denemelerinde başta insan sevgisi olmak üzere iyimserlik, dayanışma, özgürlük ve okuma alışkanlığı üzerine çok özgün yazılar kaleme aldı. Sürekli eleştirel inceleme fikrini yeniden insanlara tanıttı. Bu yazıları herkesin anlayabileceği sade bir anlatımla okura ulaştırdı. Montaigne, deneme türünün yaratıcısı olarak kabul edilir.
Stardust (uzay aracı)

Stardust, NASA tarafından 7 Şubat 1999'da fırlatılan 385 kilogram ağırlığındaki bir robotik uzay sondasıydı. Ana görevi, Wild 2 kuyruklu yıldızının saçından toz örnekleri elde edilmesinin yanı sıra, kozmik toz örnekleri toplamak ve bunları analiz için Dünya'ya getirmekti. Bu görev, türünün ilk örnek getirme göreviydi. Wild 2 kuyruklu yıldızına giderken yanından geçti ve asteroit 5535 Annefrank'ı inceledi. Ana görev, 15 Ocak 2006'da örnek getirme kapsülü Dünya'ya döndüğünde başarıyla tamamlandı.
Şubat 2011'de kod adı NExT olan genişletilmiş bir görevle, daha önce Deep Impact tarafından 2005 yılında ziyaret edilen Küçük Güneş Sistemi Cismi Tempel 1 kuyruklu yıldızıyla karşılaşmasının ardından Stardust görevi sona erdi. Stardust, Mart 2011'de faaliyetlerini durdurdu.
Bilim adamları 14 Ağustos 2014 tarihinde, 2006'da Dünya'ya dönen Stardust kapsülündeki örneklerden olası yıldızlararası toz parçacıklarının tanımlandığını duyurdular.
Çankaya, Araklı

Çankaya, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Yerleşimden 1835 yılı Sürmene Nüfus Defterinde "Haruksa ()" adıyla o dönemki Sürmene nahiyesinin bir köyü olarak bahsedilmektedir. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla yerleşim, Haruksa adıyla Sürmene'nin Dağbaşı nahiyesinin merkez köyü olmuştur. 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Haruksa olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla nahiyenin adı olan Dağbaşı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. Dağbaşı adı da 1990'ların sonunda Çankaya olarak değiştirilmiştir.
29 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak belde olmuştur. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Coğrafya
Trabzon il merkezine 61 km, Araklı ilçe merkezine ise 28 km uzaklıktadır.
Nüfus
Terekeme (halk oyunu)

Terekeme folklor oyunu, 1 bayan ve 1 erkek tarafından oynanan, bayanların zarafetinin erkeklerin ise cesur duruşlarının ağır bir hava ile gösterildiği oyundur. Benzer oyun ve oyunda giyilen kıyafetler, Kafkasyanın Türk olsun ya da olmasın tüm etnik unsurlarında görülmektedir.
Adını Türk boyu olan Terekemelerden almaktadır. Terekemeler hemen hemen tüm düğünlerinde ve sosyal buluşmalarında oynarlar. TC Kültür ve Turizm Bakanlığının "Türk Halk Oyunları Kataloğu"nda şu bilgi ve yorumla yer bulmaktadır;
Kars ve yöresinde kadın ve erkeğin birlikte yürüttüğü iki kişilik oyundur. Ayrı havası vardır. Musikisi, Bayburt bar havalarından sayılır. Terekeme, tarihi yüzyılların derinliğiyle bilinen Türk boylarından biri olup, Türk adı kelimenin yapısında vardır. Terekeme oymağı, şimdi Kars ve havalisinde yerleşiktir. Oralarda Terekeme oyununun tek kişiyle oynandığı da oluyor.
Azerbaycan'da en çok sevilen Kafkas halk oyunudur.
Posta pulu
Kalecik, Araklı

Kalecik, Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir. Doğudan Hürriyet (Konakönü) Mahallesine, Kuzeyden Karadenize, Güneyden Buzluca (Zanayer-Canayer) ve Karşıyaka (Ganahali), Batıdan Yalıboyu (Samayer) köylerine komşudur. Semt sakinlerinin geçim kaynağı balıkçılık ve fındık mahsulüdür. 2019 yılı nüfus sayımına göre mahalle nüfusu 641 kişidir. Mahalle nüfusu yazın 3 e katlanmaktadır. Yurt içi ve yurt dışına birçok göçler vermiştir. Trabzon Valiliğince açıklanmış plajlardan birisine sahiptir. Kalecik plajı tarihi Kalecik Kalesinin hemen altındadır, plaj ve kale doğal güzelliğiyle birleşerek mahalleyi hareketlendirmektedir. Mahalle de 1 adet balıkçı barınağı mevcuttur. Kalecik Kalesi Araklı Belediyesi tarafından 2018 yılında restore edilerek turizme kazandırılmıştır.
Mahallede okul binası yıkılmış, sağlık ocağı binası ise 112 Acil Servis istasyonu olarak hizmet vermektedir.
Halifeler listesi

Halifeler listesi, İslam peygamberi Muhammed'in ölümünden sonra Müslümanların siyasi liderliğini yapmış kişilerin listesidir. Dört Halife, Emevi halifeleri, Abbasi halifeleri, Fatımi halifeleri (Sünniler tarafından kabul edilmezler), Memluk halifeleri, Osmanlı halifeleri ve son olarak 1924'te halifeliğin kaldırılmasından önce Türkiye Cumhuriyeti'nden bir halife (ki kendisi Osmanlı Hanedanı'ndandır) aşağıdaki tablolarda bulunmaktadır.
Dört Halife veya Hulefa-i Raşidin dönemi
Muhammed'in ölümünden hemen sonra seçimle göreve gelmiş "Dört Halife":
661 yılında Ali'nin öldürülmesinin ardından kısa bir süre oğlu Hasan bin Ali halifelik mücadelesine dahil olmuş fakat İslam dünyasındaki fitneyi önlemek için Emevi ailesi ile olan hilafet mücadelesinden çekilmiştir.
Emeviler dönemi
Emeviler dönemindeki halifelerdir. Bu dönemde halifelik ilk defa bir hanedanlığın kontrolüne girmiştir.
Abbasiler dönemi
Abbasiler dönemindeki halifelerdir:
Fatımi halifeleri
Kahire'de hüküm sürmüş olan Şii-Fatımi halifeler. Sünniler tarafından halife olarak kabul edilmezler.
Memluk himayesi dönemi
Abbasi Hanedanı'nın Mısır'daki Memluk Sultanlığı himayesi altında olduğu dönemdeki halifeleridir:
Osmanlı dönemi
Osmanlı Devleti'nin Ridaniye Muharebesi'ni kazanarak Memluk Devleti'ne son vermesinden sonra halife unvanını üstlenen padişahlardır:
Türkiye Cumhuriyeti dönemi
Padişah olmadığı halde halife olarak TBMM tarafından göreve atanmış bir Osmanlı Hanedanı üyesidir:
Hilafetin kaldırılması
3 Mart 1924'te çıkarılan bir kanun ile halifelik resmi olarak kaldırılmıştır.
Şimonoseki

Şimonoseki ( Shimonoseki-shi), Japonya'nın Yamaguchi prefektörlüğünde bulunan bir şehridir. Şehir, Honshū ile Kyūshū adaları arasındaki Kanmon Boğazı kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 716.14 km2 olan şehrin nüfusu 1 Ekim 2010 tarihi itibarı ile 280,386 olup Yamaguchi'nin en büyük şehridr.
Şehrin sembolleri kafur ağacı ile crinum asiaticum çiçeğidir.
İklim
Ekonomi
Balıkçılık ve deniz ürünleri (özellikle kirpi balığı, denizkestanesi, balina)
Turizm
Kaikyokan Akvaryumu
Akama Tapınağı
Kaikyo Messe kulesi
Şimonoseki Sanat Müzesi
Kozanji Tapınağı
Hinoyama Türk Lale Bahçesi
Karato Balık Hali
Kardeş şehirler
Şimonoseki'nin aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır.
Santos, Brezilya (1971'den beri)
İstanbul, Türkiye (1972'den beri)
Busan, Güney Kore (1976'dan beri)
Qingdao, Çin (1979'dan beri)
Cidde, Suudi Arabistan (1995'ten beri)
Pittsburg, ABD (1998'den beri)
Kikugawa, Japonya
Araklıspor

Araklıspor, Trabzon'un Araklı ilçesi merkezli eski bir futbol takımıdır. Renkleri yeşil-siyahtır. Daha önce 2000-2001 sezonunda eski 3. ligde de oynamıştır. 2001-2003 arasında yeniden Trabzon Amatör Ligi'nde oynadıktan sonra yeniden 3. lige (4. kademe) dönmüştür.
Kendi grubunda lider olan Araklıspor 2006-2007 sezonunda 15 Nisan 2007 Pazar günü kendi sahasında konuk ettiği Bulancakspor'la 1-1 berabere kalarak, 2 Lig B kategorisine çıkmayı garantilemiştir.
Ayrıca 2006-2007 sezonunda Türkiye'nin tek, Avrupa'nın ise 7 yenilgisiz takımından biri olmayı başarmıştır.
Aralık 2007 - 20 Mayıs 2008 tarihleri arasında teknik direktörlük görevini, deneyimli Boşnak teknik adam Mesut Demiroviç yürütmüştür.
2011-12 sezonu sonunda Bölgesel Amatör Lig'e düşmüştür. 2012-13 sezonunda Trabzon 1. Amatör Ligine düşen Araklıspor 2015-16 sezonuna kadar 1. Amatör Ligde mücadele ettikten sonra 2015-16 sezonunun 5. haftasında ligden çekilmiştir. Ekim 2015'ten bu yana ise faaliyet göstermemektedir.
Lig mücadeleleri
2. Lig: 2007-2008
3. Lig: 2003-2007 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012
Bölgesel Amatör Lig: 2012-2013
Amatör Lig: 1961-2003, 2013-2015
Başarıları
3. Lig:
Şampiyonluk (1) : 2006-2007
Uluslararası Havacılık Federasyonu

1905 yılında Paris'te kurulan Uluslararası Havacılık Federasyonu (FAI), dünyada sportif havacılığın en yetkili kuruluşudur. Kuruluş amacı; sportif havacılığın dünya çapında gelişmesini sağlamak, politika, dil, din, ırk, ayrımı gözetmeksizin insanları karşılıklı dostluk ve anlayış içinde bir araya getirmektir.
100 e yakın ülkenin üye olduğu FAI'ye Türk Hava Kurumu 1929 yılında katılmıştır.
FAI'de bugün:
paraşüt
planör
model uçak
balon
helikopter
akrobasi
yamaç paraşütü
yelken kanat
mikrolayt
genel havacılık
astronot rekorları olmak üzere 11 ayrı komisyon ve 17 yarışma branşı bulunmaktadır.
Arcade Fire

Arcade Fire, Montreal, Québec, Kanada'dan bir indie rock grubu. Grubun üyeleri; Win Butler, Régine Chassagne, Richard Reed Parry, Will Butler, Tim Kingsbury, Sarah Neufeld ve Jeremy Gara'dır. Grupta eskiden davul çalan Howard Bilerman ise başka projeler adına grubu terk etmiştir. 2005 Mayıs'ı itibarıyla tur grubu, üflemeli çalgıları çalan Pietro Amato ve viyolist Owen Pallett'i de bünyesinde bulundurmaktadır. Grubun resmi internet sitesinde adı geçmemesine karşın, Pallet, grubun albümü Neon Bible'a da yardım etmiştir. Aşk (Her) ve Walter Mitty'nin Gizli Yaşamı filmlerinin soundtracklerinde imzaları vardır.
Diskografi
Funeral (2004)
Neon Bible (2007)
The Suburbs (2010)
Reflektor (2013)
Everything Now (2017)
We (2022)

Kanadalı indie rock grupları
Kanadalı alternatif rock grupları
Montreal'de müzik
2003'te kurulan müzik grupları
Juno Ödülü sahipleri
Grammy Ödülü sahipleri
Yılın Albümü Grammy Ödülü sahipleri
MTV Video Müzik Ödülü sahipleri
Karelya Cumhuriyeti

Karelya (Fince: Karjala, Rusça: - Karélija) Rusya'nın Avrupa topraklarının kuzeybatısında yer alan bir özerk cumhuriyettir. Kuzeyde Kandalakşa Körfezi, doğuda Beyaz Deniz, güneyde Ladoga Gölü, batıda Finlandiya ile çevrelidir. Başkenti Petrozavodsk'dur. Yüzölçümü 180.520 km2'dir.
Coğrafya ve iklim
Toprakları, kristalin oluşumlu Baltık kalkanının bir bölümü üzerinde yer alır. Yüzeyi, buzul çağlarından büyük ölçüde etkilenmiş, bataklık kaplı geniş ve düz bir ova biçimindedir. Güneyinde, buzul çökellerinin oluşturduğu uzun ve dar yükseltilerin arasında parmak gibi uzanan göllerle bataklık çöküntü alanları vardır. Kuzeyde ise yüzey çökellerinin buzullaşma sonucu aşınmasıyla binlerce küçük göl oluşmuş ve kayalar yüzeye çıkmıştır.
Karelya topraklarının % 85'i ormanlarla kaplıdır. Sık tayga ormanlarında çam ve ladinin yanı sıra podzollü topraklarda yetişen huşağacı da görülür. Kuzey Kutbu'ndan gelen hava kütlesi şiddetli soğuklara yol açar. En soğuk ay olan Şubatta ortalama sıcaklık güneyde -10 C, kuzeyde -14 C'dir. Kısa ve serin geçen yaz aylarında don olayları da görülür. En yüksek noktası Nuorunen doruğudur (576 m).
Tarih
Karelya'nın doğu kesiminin 1323'ten beri Rusya'nın bir parçası olmasına karşın, batı kesiminin konumu ve Finlandiya ile oluşturduğu sınır 1947'ye değin kesinlik kazanmadı. 1917'den sonra Karelya'nın statüsü birçok kez değişti. 1923'te Karelya Özerk SSC adını aldı. II. Dünya Savaşı'nda Finlandiya'nın işgaline uğradı. 1956'da özerk cumhuriyet statüsü kazandı.
Ekonomi
Karelya Cumhuriyeti topraklarının %85'ı ormanlarla kaplı olduğu için kereste ihracatı önemli bir yer tutar.
Demografi
Nüfusu 716,281 (2002) olan Karelya'da nüfusun % 75'i şehirlerde, % 25'i kırsalda yaşar. Etnik gruplar; Ruslar %75, Karelyalılar % 9, Beyaz Ruslar % 5, Ukraynalılar % 3, Finler % 2, diğer % 5.
Dünyanın Sonundaki Ev

A Home at the End of the World (Dünyanın Sonundaki Ev) Pulitzer ödüllü The Hours'un (Saatler) yazarı Michael Cunningham'ın kaleminden çıkan romanın Michael Mayer yönetmenliğinde ekrana uyarlanmasıdır. İki çocukluk arkadaşının geçmiş ilişkileri ile yüzleşmelerinin yanı sıra 80'lerin New York şehrinde kendilerinden yaşça büyük arkadaşları Clare ile aralarındaki 3'lü tanımlanamaz bağı konu alan yapım duygusal ikilemleri vurgulamıştır. Bir babanın ölümünün yanı sıra beklenmedik bir hamilelikle başetmeye çalışan bu üç arkadaş arasında zamanla bir aşk üçgeni oluşur. Sonunda ise birbirleriyle yüzleşirken, sahip olduklarının hiç de umdukları şeyler olmadığını fark edecek olan bu iki erkek ve bir kadından oluşan arkadaş grubu ruhsal ikilemleriyle hayatlarına devam ederler.
The Soundhouse Tapes

The Soundhouse Tapes İngiliz Heavy Metal grubu Iron Maiden'ın kendi imkanlarıyla Kasım 1979'da çıkardığı efsane EP'nin adıdır. Grubun Cambridge'deki Spaceward Stüdyosu'nda kaydettiği demolardan oluşur.
Grup 1978 senesinde bir demo kaydetmek için Spaceward Stüdyosunu 200 Sterlin'e kiraladı. 31 Aralık 1978 sabahı başlayan 24 saatlik tek bir seansta "Prowler", "Invasion", "Strange World" ve "Iron Maiden" adlı şarkılar kaydedildi.
Daha sonra bu kayıtlardan üçü 1979'da yayımlanan The Soundhouse Tapes'''te yer aldı. Strange World, kaydından memnun kalınmadığı için EP'ye eklenmedi. 1,20 Sterline piyasaya çıkan 5.000 kopya kısa sürede tükendi. Bugün The Soundhouse Tapes ikinci el piyasasında 200 ile 300 Sterlin arası fiyatlara alıcı bulmaktadır. Aradan geçen yıllarda EP'nin birçok sahte kopyası da ortaya çıkmıştır. The Soundhouse Tapes'''in adını The Soundhouse adlı kulüpten almıştır. DJ Neil Kay tarafından Londra'da işletilen kulüpte Iron Maiden birçok konser vermiş ve sadık bir dinleyici kitlesi edinmişti.
Parça listesi
Tüm şarkılar Steve Harris tarafından yazılmıştır.
"Iron Maiden" - 4:01
"Invasion" - 3:07
"Prowler" - 4:20
Kadro
Paul Di'Anno - vokal
Dave Murray - gitar
Steve Harris - bas gitar
Doug Sampson - davul
Yahudi Arapçası

Yahudi Arapçası ( ), Arap Birliği topraklarında yaşamış veya yaşayan Yahudiler tarafından konuşulan Arapçanın bir lehçesidir. Geçmişte Arap Yarımadası'ndaki Yahudi kabileler tarafından da konuşulmuştur. Konuşulan dilin yanı sıra İbrani Alfabesi ile yazılmış Arapça metinlere de Yahudi Arapçası denir. Arapça'da olduğu gibi Yahudi Arapçası'nda da yöreden yöreye göre değişen lehçe farklılıkları vardır. İstanbul Ladino'su ile Balkan Ladino'su arasında nasıl bir fark varsa Libya'daki Yahudi Arapçasıyla Irak'taki Yahudi Arapçası arasında da aynı şekilde benzerlikler ve ufak farklılıklar bulunur.
Özellikleri
Yahudiler'in konuştuğu Arapça, Müslüman ve Hristiyan komşularının konuştuğu Arapça'dan farklıdır. Bunun sebeplerinden bir tanesi, başta İbranice olmak üzere diğer dillerden kelimeler kullanılmasıdır. Bir diğer sebep ise göçtür; örneğin, Kahire'de konuşulan Yahudi Arapçası Kahire lehçesinden çok İskenderiye lehçesine yakındır. Aynı şekilde, Musul'da konuşulan Yahudi Irak Arapçası Bağdat Arapçası'ndan çok Suriye Arapçası'na benzer. Bu dili kullananların birçoğu en az iki dil bilmektedir.
And geyiği

And geyiği (Hippocamelus) , geyikgiller (Cervidae) familyasının Güney Amerika'da Andlar'da yaşayan bir cinsidir. Huemuls (tekil: Huemul) olarak da bilinir. İki alt türü vardır.
Kuzey And geyiği, Peru Huemul geyiği (Hippocamelus antisensis), Peru, Batı Bolivya ve Kuzey Şili'de yaşar
Güney And geyiği, Şili Huemul geyiği (Hippocamelus bisulcus) Şili'nin orta ve güney bölgeleri ile Arjantin ana vatanıdır.
Özellikler
Her iki türde aynı büyüklüktedir ve birbirlerine çok benzer. Vücut uzunlukları 1,4 ile 1,65 metre kadar tutar. Omuz yüksekliği 78 ile 90 cm, ağırlığı 45 ile 65 kilogramdır. Post bej-kahverengidir. Erkeğin boynuzları kısadır ve basit bir çatal oluşturur. Kısa bacaklar ve görece tombul olan vücut yapısı muhtemelen engebeli yüksek dağlara uyumunu sağlar.
Türler kendi içinde yaşar, birbirlerinin dağılım bölgeleri kesişmez. Böylelikle ayrım yapmak, bölgesellik vasıtasıyla garanti edilir. Tabii ki Güney And geyiğinin biraz daha açık renk alt kısmı ve koyu renk kuyruk altı sayılmazsa. Burası Kuzey And geyiğinde beyazdır.
Yaşam alanı
Huemuls yüksek dağların hayvanlarıdırlar. En başta Kuzey And geyiği yazın 5000 metrenin üstüne çıkar. Yüksek konumda diğer birçok memeli hayvandan daha uzun yaşayabilir. Kışın 2500 metrenin altına, düşük seviyeye çekilir. Buna karşın güney türü, yıl boyunca 1300 ile 1700 metre aralığında yaşar. Geyiklere, sıklıkla uçurumlu dağ yamaçlarında rastlanır. Ayrıca dağ çayırlarında ve ormanlarda da görülür.
Yaşam tarzı
Kuzey And geyikleri gündüz faaldir. Ortalama 8 ferdi olan gruplar halinde habitatlarında gezerler. Bu gruplar rahat bir beraberlik gösterirler. Her iki cinsden de genç ve yaşlı hayvanlar bir araya gelerek grup kurarlar ve tekrar ayrılırlar. Buna karşın güney türü tipik geyik davranışları gösterir. Burada, birçok yalnız dolaşarak yaşayan hayvan mevcuttur. Erkekler çevrelerinde dişilerden kurulu bir grup toplamaya çalışırlar ve diğer erkeklere karşı onları agresif bir şekilde savunurlar.
Tehdit ve koruma
Her iki türde tehdit altında olup CITES Sözleşmesi Ek. I'de listelenmiştir. IUCN Güney And geyiğini tehdit altında (Endangered) olarak belirtirken, Kuzey And geyiğini yetersiz veri (Data deficient) statüsüne yerleştirir. Kuzey And geyiği görece geniş dağılım gösterse de hiçbir yerde sık rastlanmaz. Avlar yüzünden mevcut rakamları gerilemeye devam eder.
Güney And geyiği en başta, Şili'de insanlar tarafından doğaya sürülen kızıl geyiğin rekabeti yüzünden tehdit altındadır. Bunun dışında genç hayvanlar vahşileştirilmiş köpekler tarafından öldürülür ve az sayıda ot, evcil koyunlar tarafından mera olarak kullanılır.
Diğer
Bir huemul Şili Devlet Arması'nda resmedilmiştir. Şuphesiz burada bir boynuz yerine taç bulunur. Güney And geyiği, And kondoru'nun yanında Şili'nin ulusal sembolüdür.
Huemulun geyiklere olan aidiyeti bilinmezken önceleri bu hayvan at ve devenin karışımı olarak tarif edilmiştir. Bu hatalı tahminden kalarak bugün hala bilimsel adı Hippocamelus 'dur, zira ICZN kuralına göre verilen bir ad bir daha değiştirilemez.
Literatür
Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9
Barasinga

Barasinga ya da Duvaucel (Bataklık) geyiği (Cervus duvaucelii) geyikgiller (Cervidae) familyasından Hindistan ve Nepal'e özgü bir geyik türüdür.
Barasinga'nın en dikkat çekici özelliği erişkin boynuzların 10-14 arası uç vermesidir. Bu sayı kimi zaman yirmiye çıkmaktadır. Latince adı Fransız doğabilimci Alfred Duvaucel'in anısına verilmiştir.
Bir zamanlar barasinga İndus, Ganj ve Brahmaputra nehirlerinin oluşturduğu havzalar boyunca ve orta Hindistan'da Godavari Nehri'ne kadar yayılmıştır. Gucerat'ta Langhaj kazı alanında bin yılı aşkın kemikler bulunmuştur. Günümüzde bu tür doğal yaşam alanının batı kesiminde tamamen yokolmuştur. 1964 yılında Hindistan'ın tamamında üç ila dört bin arasında olduğu tahmin edilmiştir.
Orta Hindistan'da Kanha Ulusal Parkı dışında barasinga tamamen ortadan kaybolmuştur. Burada bile 1950'lerin başında üç bin olduğu tahmin edilen geyiklerin sayısı on yıl gibi kısa bir süre içinde yüzden aşağıya düşmüş ve 1970'te de bu sayı 66 gibi en düşük seviyesine ulaşmıştır.
Barasinga artık uzun yolun sonuna gelmiştir. Avlanma, kaçak avlanma ve en önemlisi otlakların tarım alanına çevrilmesi sayılarının azalmasının ana sebepleridir. Uzun otlar yalnızca besin olarak işe yaramaz, aynı zamanda yavruları avcı hayvanların görüşünden saklar. Bu geyik türünü yokolmaktan kurtarmak için gösterilen çabalar karşılık vermiş ve sayıları beş yüzü geçmiştir.
Geyikgiller
Hindistan'daki memeliler