Aynakgiller

Aynakgiller (Threskiornithidae), Pelecaniformes takımına ait, karada ve sulak alanlarda yaşayan kuşları kapsayan bir familya. Familya içinde 36 tür sınıflandırılmaktadır. Bunlardan Threskiornis solitarius türünün soyu tükenmiştir. Geleneksel olarak iki altfamilya olarak sınıflandırılır: Aynaklardan oluşan Threskiornithinae ve kaşıkçılardan oluşan Plataleinae. Ancak yakın dönemde yapılan genetik araştırmalar bu geleneksel sınıflandırmanın düzeltilmesi gerektiğini ve kaşıkçıların Eski Dünya aynakları ile sınıflandırılması gerektiğini ve Yeni Dünya aynaklarının ise daha erken zamanda ortak atadan ayrıldığını göstermektedir.
Taksonomi
Threskiornithidae familyası daha önceleri Plataleidae olarak tanınmaktaydı. Kaşıkçıların ve aynakların daha önceleri uzun bacaklı su kuşlarının oluşturduğu Ciconiiformes takımıyla yakın akraba olduğu düşünlmekteydi. Yakın zamanda yapılmış bir çalışma bu familyanın Pelecaniformes takımının bir üyesi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu bulguların ışığı altında "International Ornithological Congress" (IOC) Threskiornithidae ve kardeş grup Ardeidae familyalarını Ciconiiformes takımı yerine Pelecaniformes takımı altında sınıflandırmaya tabi tutmuştur.
Kaşıkçılar le kutsal aynak ve kızıl aynak üzerinde yapılan mitokondriyal DNA çalışmaları kaşıkçıların Threskiornis cinsi ile bir klad oluşturduğunu ve Nipponia nippon türü ile Eudocimus cinsinin ise ortak atadan daha önce ayrılmış gruplar olduğu ve uzak akrabalar sayılabileceğini göstermiştir. Bu çalışma dolayısıyla geleneksel aynaklar ve kaşıkçılar altfamilyaları ayrımının geçerliliğini sorgulamaktadır.
Fiziksel özellikleri
Bu familyadaki kuşların uzun ve genil kanatları vardır. Kanatlardaki birincil tüyler 11 ve ikincil tüyler yaklaşık 20 kadardır. Uçuşları güçlüdür ve büyük boyları ve ağırlıklarına rağmen çok iyi süzülerek uçarlar. Gövdeleri, bacakları ve özellikle boyunları uzundur. Gagaları da uzundur ve aynaklarda gagaların uçları kıvrılırken kaşıkçılarda gagalar düz ve yassıdır. Büyük kuşlardır ancak bulundukları takım içindeki diğer kuşlarla kıyaslandığında orta boyutludurlar. Familya içinde en küçük tür 45 cm. boyu ve 450 kg. ağırlığı ile Bostrychia bocagei ve en büyük tür de 100 cm. boyu ve 4,2 kg. ağırlığı ile Pseudibis gigantea türüdür.
Dağılımı ve ekoloji
Dünyanın her yerine dağılmışlardır ve genellikle durgun ya da az akıntılı tatlısu ya da acı su havzalarında bulunurlar. Aynaklar çöplükler gibi su havzası dışındaki bölgelerde de yaşar.
Güney Amerika'da bulunan Llanos bölgesi içinde yer alan yedi farklı aynak türü ile dikkat çekicidir.
Tüm aynaklar ve kaşıkçılar gündüzleri faaliyet gösteren kuşlardır. Gündüzleri aynaklar gagalarını yumuşak toprak ya da çamura sokarak, kaşıkçılar da sığ sularda gagalarını sağdan sola sallayarak çok çeşitli omurgasızları ve küçük omurgalıları avlayarak beslenirler. Geceleri suya yakın ağaçlara tüneyerek geçirirler. Genellikle belirli bir düzen halinde uçan, birlikte beslenen ve tüneyen oldukça sosyal kuşlardır.
Aynaklar genellikle koloni halinde yuva yaparken kaşıkçılar daha küçük gruplar halinde ya da tek başlarına yuva yaparlar. Yuvalar genellikle suya yakın ağaçlarda bazen de bataklıklarda ya da suda bulunan küçük adacıklardadır. Genellikle dişi kuş, erkek kuşun getirdiği sazlar ve çalılarla büyük bir yuva yapar. Dişiler genellikle iki ila beş arasında yumurta yumurtlar ama yumurtalar aynı anda yumurtlanmaz. Ebeveynlerin ikisi de nöbetleşe kuluçkaya yatar ve yavruları yarı sindirilmiş besinleri kusarak birlikte beslerler. Yumurtadan çıkan yavrular iki ila üç haftalık iken artık düzenli bakım gerektirmezler ve yuvadan ayrılabilirler ancak ebeveynler tarafından beslenmek için tekrar yuvaya dönerler.
Tür
Alt familya: Threskiornithinae
Cins Threskiornis
Kutsal aynak (Threskiornis aethiopicus)
Threskiornis bernieri
Threskiornis solitarius (nesli tükenmiş)
Threskiornis melanocephalus
Threskiornis moluccus
Threskiornis spinicollis
Cins Pseudibis
Pseudibis papillosa
Pseudibis davisoni
Pseudibis gigantea
Cins Geronticus
Kelaynak (Geronticus eremita)
Güney Afrika kelaynağı (Geronticus calvus)
Cins Nipponia
Tepeli aynak (Nipponia nippon)
Cins Bostrychia
Bostrychia olivacea
Bostrychia bocagei
Benek gerdanlı aynak (Bostrychia rara)
Hadada aynağı (Bostrychia hagedash)
Bostrychia carunculata
Cins Theristicus
Theristicus caerulescens
Theristicus caudatus
Theristicus melanopis
Theristicus branickii
Cins Cercibis
Cercibis oxycerca
Cins Mesembrinibis
Mesembrinibis cayennensis
Cins Phimosus
Phimosus infuscatus
Genus Eudocimus
Ak aynak (Eudocimus albus)
Kızıl aynak (Eudocimus ruber)
Cins Plegadis
Bayağı aynak (Plegadis falcinellus)
Ak başlı aynak (Plegadis chihi)
Plegadis ridgwayi
Cins Lophotibis
Lophotibis cristata
Alt familya: Plataleinae
Cins Platalea
Bayağı kaşıkçı (Platalea leucorodia)
Platalea minor
Platalea alba
Platalea regia
Platalea flavipes
Pembe kaşıkçı (Platalea ajaja)