Baha Sait Bey

Baha Sait Bey, (1882, Biga 16 Ekim 1939 İstanbul). Türk Kurtuluş Savaşı kahramanı.
Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbuldan Anadoluya cephane ve milli mücadeleci kaçırılması, milli mücadele aleyhindeki plan ve yazışmaların öğrenilip Ankaraya bildirilmesini sağlayan Karakol Cemiyetinin kurucularındandır. Alevilik üzerine yaptığı araştırmalarla da tanınır.
Yaşamı
Kafkasyadan Anadoluya göç etmiş Dağıstanlı bir Türk (Kumuk) ailenin oğlu olan Baha Sait, kimi kaynaklara göre 1882de Bigada dünyaya gelmiş, kimilerine göre ise, Dağıstanda doğmuş ve Türkiyeye 16 yaşında gelmiştir.
Yüksek öğrenimini Harp Okulu ve Harp Akademisinde yaptı. Resme kabiliyetli bir genç olan Baha Sait, Harp Okulunda ressam Üsküdarlı Ali Rıza Beyin başarılı bir öğrencisi oldu. 1906 yılında Kurmay Yüzbaşı olarak ordu saflarına katıldı ve kısa bir süre sonra da askerlikten emekliye çıkarılarak ayrıldı.
Askerlikten ayrıldıktan sonra babasının öğüdüne uyarak bir süre için İstanbuldan uzaklaştı. Kahiredeki aile dostlarının yanına giderek Mısırın ünlü ressam ve hattatlarından süsleme sanatı üzerine dersler aldı, bazı Kahire camilerinin tezyin işlerinde çalıştı. Meşrutiyetin ilanı üzerine İstanbula döndü, sigortacılık ve ticaretle uğraştı.
Hayatının bu döneminde yaptıklarına dair kesin bilgiler yoktur ancak İttihad ve Terakki Cemiyetinin sanat ve bilim alanındaki çalışmalarına ilgi duymakta idi. Kimi kaynaklarda ünlü bir İttihatçı olarak adı geçse de İttihatçıların yönetiminde yurt içinde herhangi bir resmi görevde bulunmadı. Ancak İran, Afganistan, Türkistan ve Kafkaslardaki Türklere ilişkin görevler üstlendi. Alevilik konusunda araştırma yapmakla görevlendirilmiş ve değerli araştırma eserleri ortaya koymuştu. Konya ve Kırşehirde bulunarak Mevlevilik ve Bektaşilik üzerine araştırmalar yaptığı, Mevlana ve Hacı Bektaş Veli hakkında neşredilmemiş bir kitap yazdığı, Dağıstanda hükumet kurmaya çalıştığına dair bilgiler vardır. Ona göre Bektaşilik, Kızılbaşlık gibi Anadolu'daki tarikat ve mezhep hareketlerinin kesinlikle İran menşeli değildi ve bu cereyanlar eski Türk adetleri ve gelenekleri ile ilişkiliydi.
I. Dünya Savaşından sonra kurulan Karakol Cemiyeti adlı gizli direniş örgütünün üç kurucusundan birisi oldu. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbuldan Anadoluya silah, cephane, subay ve mebuslar kaçırarak ve haber alma - haber verme suretiyle büyük hizmetler görmüştür.
Baha Sait Bey, 1920de Mustafa Kemal Paşaya haber vermeden, kendi başına Karakol Cemiyeti adına Bolşeviklerle anlaşma imzalayınca bu anlaşmayı onaylamayan Mustafa Kemal Paşanın tepksini çektiyse de iyi niyetli olduğu anlaşılınca araları tekrar düzelmişti. Polatlıya yaklaşan Yunan saldırısına karşı halkın paniğe kapılmasını önlemek ve direnişini sağlamak üzere Mustafa Kemal Paşa tarafından görevlendirilince Anadoluda dolaşarak halka öğütler verdi ve Milli Mücadeleye desteğin artmasına yardımcı oldu.
Savaştan sonra İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Baha Sait Bey, Tayyare Müfettişliği (Türk Hava Kurumu Müfettişi) görevi ile Anadoluyu dolaştı. Türk kabilelerinin, özellikle Doğu illerimizdeki dağlık bölgelerde yaşayan ahali ve aşiretlerin soy, dil, mezhep ve geleneklerini incelemeyi kendisine iş edindi, yazılarının bir bölümü Türk Yurdu Dergisinde 1926-1927 yıllarında yayımlandı.
Resme olan ilgisi hayatı boyunca devam eden Baha Sait Bey, son yıllarında yağlı boya resimler yapmıştı. Baha Sait Bey, 16 Ekim 1939 günü kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Merkezefendi Mezarlığına defnedildi.
Toplanabilen tabloları ölümünden 47 yıl sonra, 1986da İstanbulda sergilenmiştir.