turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Kasr-ı Şirin Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması, (Farsça: Zuhab Antlaşması ()) IV. Murat'ın Bağdat Seferi sonucunda 14 yıldır Safevilerin elinde bulunan Bağdat'ın fethinden sonra Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasında 17 Mayıs 1639'da imzalanan, 1623-1639 Osmanlı-Safevi Savaşını sona erdiren ve bugünkü Türkiye-İran sınırını büyük ölçüde belirleyen barış antlaşması.
IV. Murat sefere çıkarak 1623'ten beri Safevilerin elinde bulunan Bağdat'ı yeniden Osmanlı topraklarına kattı. Bağdat'ın Osmanlılar tarafından geri alınmasından bir süre sonra iki devlet arasında barış görüşmeleri başladı. 13 gün süren müzakerelerin sonucunda 17 Mayıs 1639'da Kasr-ı Şirin Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile Bağdat, Basra ve Şehrizor Osmanlılarda kaldı, Revan ise Safevi Devletine bırakıldı.
"İkinci Kasr-ı Şirin" olarak da adlandırılan Kerden Antlaşması ise 14 Eylül 1746 tarihinde imzalandı. Daha sonraki tarihlerde gerçekleşen İran-Osmanlı savaşlarında ortaya çıkan sınır meseleleri hep Kasr-ı Şirin Antlaşması temelinde çözümlendi.
O tarihlerde Doğu Anadolu Bölgesi'nden başlayıp Basra Körfezinde sona eren 2185 km'lik Osmanlı - Safevi sınırını belirleyen bu antlaşma aynı zamanda bugünkü Türkiye-İran ve İran-Irak sınırlarını da büyük ölçüde belirlemiştir.
Kasr-ı Şirin Antlaşması
Ana madde: Kasr-ı Şirin Antlaşması
Revan ve Bağdat seferlerinden sonra, iki taraf da barıştan yanaydı. Böylece Kasr-ı Şirin Antlaşması yapıldı. Bu antlaşmanın başlıca hükümleri şunlar idi:
İki taraf için de savaş bitecektir.
Ahıska ve Revan, Safevi Devleti'ne bırakılacaktır.
Bağdat ve Basra, Osmanlı Devleti'nde kalacaktır.
İki devletin de sınırları hep aynı kalacaktır.
Bu antlaşmanın önemli bir yanı şu idi: Osmanlı Devleti'nin İran'la olan sınırları daha sonraki savaşlarda değişikliğe uğrasa da daha sonra hep bu sınırlar esas alınarak barış yapıldığından bu antlaşmadaki gibi kalmıştır ve günümüzdeki Türkiye - İran sınırını belirlemiştir.
Yusuf Tunaoğlu

Yusuf Kemal Tunaoğlu (1 Ocak 1946, İstanbul - 22 Temmuz 2000, Aydın), Türk milli futbolcudur. Kariyerinin büyük bir bölümünde Beşiktaş'ta oynadı.
Hayatı ve Kariyeri
Tunaoğlu, Şenol Birol ve Birol Pekel'in Fenerbahçe'ye transfer olmasından sonra, yine Beşiktaş alt yapısından yetişen Sanlı Sarıalioğlu ile birlikte A takıma çıkarıldı. Henüz 17 yaşındayken, 1962-63 sezonunda A takımla maça çıktı. Önce genç takımda arkasından da profesyonel takımda yer aldı.
Anderlecht'e transfer olmak üzere iken bir trafik kazası geçirdi. Boğaz'da yaptığı trafik kazasından sonra Anderlecht transferden vazgeçti. Futbolu bırakmadan önce bir sezon Altay'a transfer oldu fakat sonra Beşiktaş'a geri döndü.
Beşiktaş'ta iki Türkiye Ligi ve bir Cumhurbaşkanlığı Kupası şampiyonluğu yaşadı. 1962-1976 yılları arasında 172 lig maçında 23 gol kaydetti.
Tunaoğlu altı kez A Milli, üç kez Ümit Milli ve beş kez Genç Milli olmak üzere toplam 14 kez milli takımlarda yer aldı.
21 temmuz 1976 yılındaki Beşiktaş ile Trabzonspor arasında oynanan karşılaşmayla jübilesini yaptı. Futbolu bıraktıktan sonra, uzun bir dönem Beşiktaş'ın alt yapısında görev aldı.
Futbolculuğunun yanı sıra 1975 tarihli Yılmaz Güney filmi Arkadaş'ta da rol aldı. Beşiktaş taraftarı olan yönetmen Zeki Demirkubuz 2007 yılında verdiği bir röportajda Yusuf Tunaoğlu üstüne bir belgesel film projesi olduğunu ifade etti.
Tunaoğlu 22 Temmuz 2000 tarihinde Kuşadası'nda kaldığı otelde geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti. İstanbul'da Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Başarıları
Milli takım
Mehmet Ekşi

Mehmet Ekşi, (1 Nisan 1953, Elazığ), Trabzonspor ve Beşiktaş'ta uzun süre görev yapan eski milli futbolcu, teknik direktör. Süper Lig takımlarından Beşiktaş alt yapısında'de Futbol Akademisi Gençlik Gelişim Teknik Sorumlusu olarak görev yapmaktadır.
Futbolculuk kariyeri
Kulüp takımları kariyeri
Elazığsporda oynarken Trabzonspor'lu yetkililerin dikkatini çekerek, 1977-78 sezonunda Trabzonspora transfer oldu. Bordo-Mavili takımın 1978-79'da şampiyon olan kadrosunda yer aldı. 1979-80 sezonunda Beşiktaş'a transfer oldu. Ağırbaşlı, az konuşan, öz söyleyen karakter yapısı ile takım arkadaşları arasında saygı uyandırdı ve yöneticiler tarafından Kaptanlığa getirildi. Defansta ve orta sahada, bilhassa hava toplarındaki üstünlüğü dikkat çekti. Zaman zaman hücuma katılarak, galibiyet getiren gollerin de sahibi oldu. Beşiktaş formasıyla 189 maç oynadı ve 25 gol attı. 1982-1983 sezonunda F. Bahçe ile yapılan Türkiye Kupası çeyrek final maçında çift sarı kartlı çıktığından, bu hem BJK' nın kupadan elenmesine neden olmuş hem de onun futbol hayatına büyük bir darbe vurmuştur. 1983-84 sezonunda Karagümrük'e kiralandı ve 1984-85 sezonunda Antalyaspor'a transfer oldu. Antalyaspor 2. lige düşünce 1986'da Konyaspor'a transfer oldu. 1986-87 sezonunda Silivrispor'da oynadıktan sonra 1988 yılında futbolu bıraktı.
Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bıraktıktan sonra teknik direktörlük yapmaya başladı.
Beşiktaş
Beşiktaş'ın teknik ekibinde görev yaparken 2005-2006 sezonunda Rıza Çalımbay'ın istifa etmesi ile geçici süre teknik direktörlüğe getirildi. 1 ay kadar "A" takımın sorumluluğun üstlenen Mehmet Ekşi, Jean Tigana'nın gelmesi ile genel menajerlik görevini üstlenmiştir. Son yıllarda Beşiktaş'ın altyapısında yetenekli gençleri bulmakla uğraşmaktadır.
Beşiktaş Akademi
Mehmet Ekşi, 10 Eylül 2020 tarihinde Beşiktaş Akademisinde Futbol Akademisi Gençlik Gelişim Teknik Sorumlusu olarak göreve başladı.
Beşiktaş Park'ta Beşiktaş Kulübü Başkanı Ahmet Nur Çebi, yöneticiler Emre Kocadağ, Fırat Fidan, Beşiktaş Futbol A Takımı Teknik Direktörü Sergen Yalçın ile Mehmet Ekşi'nin katılımıyla düzenlenen toplantıda sözleşme imzaladı. Başkan Çebi yaptığı konuşmada, Mehmet Ekşi'yi siyah-beyazlı camianın tanıdığını belirterek, "Kaptanımız, değerli oyuncumuz, futbolculuk döneminde ve daha sonra Beşiktaş'a verdiği hizmetler herkesin malumudur. Kendisiyle bir yola çıktık. Umuyorum uzun yıllar beraber olacağız. Sergen hocamızın da kendisiyle ilgili pozitif, samimi duyguları bu konuda bizim işimizi kolaylaştıracaktır." dedi
Futbol Akademisi Gençlik Gelişim Teknik Sorumluluğuna getirilen Mehmet Ekşi ise yaptığı açıklmada ''"Sayın Ahmet Nur Çebi ve Sayın Sergen Yalçın'ın daveti üzerine tekrar Beşiktaş'tayım, mutlu ve heyecanlıyım. Son dönemlerde elde ettiğim engin tecrübelerimi Beşiktaş'a vermekten çok mutluyum ve gururluyum. İnşallah el birliğiyle Beşiktaş'ı geldiği noktadan gönlümüzdeki noktaya en kısa sürede taşıyacağız." şeklinde konuştu.
Başarıları
Futbolcu olarak
Beşiktaş
Süper Lig (1): 1982
Trabzonspor
Süper Lig (1): 1979
Türkiye Süper Kupası (2): 1978, 1979
Türkiye Kupası (1): 1978
Başbakanlık Kupası (1): 1978
Bekir Yarangüme

Bekir Yarangüme (28 Ocak 1977, Aydın), Kısa forvet pozisyonunda görev almış Türk basketbolcudur.
Kariyeri
1996'dan 2001'e kadar Konya Kombassanspor'da oynayan Bekir Yarangüme, 2001 yılında Ankara ekibi TED Koleji'ne transfer oldu ve bu takımda 21,1 sayı ortalamasıyla ligin sayı kralı oldu. Burada bir sezon oynadıktan sonra, ligin iddialı ekiplerinden Türk Telekom'a transfer oldu. Burada kendini geliştiren oyuncu 2004 yılında Beşiktaş'a transfer oldu. Burada takımın en önemli oyuncularından biri oldu ve takımının TBL'de finale çıkmasında rol oynadı. Bir sezon sonra Ülkerspor'a transfer oldu ancak yeni takımında diğer takımlardaki kadar süre alamadı. 2006-07 sezonunda Bandırma Banvitspor'da oynarken FIBA Eurocup All-Star takımına seçildi ve Avrupa karmasında ilk beş olarak sahaya çıktı. Bekir, Tanjevic tarafından 36. Avrupa Erkekler Basketbol Şampiyonası için A milli basketbol takımına çağrıldı. Daha çok savunmacı kimliğiyle ön plana çıkar.
Ağustos 2011'de Türk Telekom ile 1+1 yıllık sözleşme imzaladı. Bir sezon burada forma giydikten sonra, Olin Edirne'ye transfer oldu. Olin'de geçirdiği sezonun ardından, 2013-14 sezonu öncesinde, yeniden yapılanan Darüşşafaka&Doğuş takımı ile sözleşme imzaladı.
Takımları
1996-2001: Kombassan Konya
2001-2002: TED Ankara Kolejliler
2002-2004: Türk Telekom
2004-2005: Beşiktaş
2005-2006: Ülkerspor
2006-2007: Banvit
2007-2010: Türk Telekom
2010-2011: Beşiktaş Cola Turka
2011-2012: Türk Telekom
2012-2013: Olin Edirne
2013- : Darüşşafaka&Doğuş
Porsche 959

Porsche 959, 1980'lerin sonunda Porsche tarafından üretilen spor otomobil. Çöl yarışları için dört çeker olarak düşünülmüş, 3 dereceli ayarlanabilir hidropnömatik süspansiyon sistemiyle tasarlanmıştır. 1986 yılında Paris-Dakar Rallisi'nde birinci gelmiştir. 4 çeker olduğu için yol tutuşu zamanın Porsche modellerine göre çok daha iyidir. Bir anlamda günümüz Porsche Carrera GT modelinin atası denilebilir.
959
Ralli arabaları
1986'da tanıtılan otomobiller
Clara Schumann

Clara Josephine Wieck (13 Eylül 1819, Leipzig - 20 Mayıs 1896, Frankfurt), Romantik Dönem'in önde gelen piyanist ve bestecilerinden. 61 yıllık konser kariyeri boyunca piyano konserlerinin format ve repertuvarında önemli değişikliklere öncülük etmiştir. Romantik Alman besteci Robert Schumann ile evliliğinden sonra Clara Schumann adını kullanmıştır, ancak evliliğinden önce Clara Wieck olarak da kayda değer bir üne sahipti.
Clara Josephine Schumann Leipzig'de doğdu. Babası Friedrich Wieck tanınmış bir müzik pedagogu ve piyanistti. İlk derslerini babasından aldı. Robert Schumann'la 1840'ta evlendiler. On yıl sonra besteci Schumann akıl hastalığına yakalanarak öldü. Özellikle büyük besteci Johannes Brahms'a yakın bir dostlukla bağlıydı. Bir yandan konserler veriyor, bir yandan öğretmenlik yapıyordu. 1878'den 1892'ye kadar Frankfurt yüksek konservatuvarında piyano profesörlüğü yaptı ve orada öldü. Clara besteci olarak Robert Schumann'a "Rückert Lied"lerinden op. 12, 4 ve 11 numaralılarını bestelemiş, ayrıca piyano eserleri, bir piyano konçertosu ve oda müziği eserleri bırakmıştır.
Açık sistem

Açık sistemler kullanıcının bakış açısına göre değişmektedir. Birlikte işlerlik ve taşınabilirlik özellikleri olan veya telif haklarından bağımsız sistemler anlamına gelmektedir.
Bu terim Unix işletim sisteminin birçok sürümü için kullanılmıştır. The Open Groupun Özgün Unix Tanımlaması (Single Unix Specification) çıktığından beri UNIX APIleri kullanan (örneğin z/OS) tüm işletim sistemlerine açık sistem denebilmektedir.
29 Mart 2006 Güneş tutulması

29 Mart 2006 tarihinde gerçekleşen tam güneş tutulması, Dünya üzerinde geniş bir alanda gözlemlendi.
Gözlem alanı
Dünya çapında gözlem
Ay'ın Güneş'i kapatması gün doğumuyla birlikte Brezilya kıyılarında başladı ve akşam saatlerinde Moğolistan'da sona erdi. Yaklaşık 5 saat süren bu doğa olayı Afrika'nın üçte ikisi, Avrupa'nın tamamı ve Orta Asya'da parçalı olarak gözlemlenebilirken, aşağıdaki yerlerden tam tutulma olarak gözlendi:
Brezilya
Atlas Okyanusu
Fildişi Sahili
Gana
Togo
Nijerya
Nijer
Çad
Libya
Mısır
Doğu Akdeniz
Türkiye
Gürcistan
Rusya
Kazakistan
Moğolistan
Türkiye'de gözlem
Gözlem
İnsanlar bu doğa olayını izlemek üzere Dünya çapında tutulmanın gözlemlenebildiği alanlarda toplandılar. Birçok ülkeden binlerce turist ve yüzlerce bilim insanı Antalya'daki Apollon amfi Tiyatrosu'nda buluştu. NASA buradaki gözlemi internet üzerinden bütün dünyaya yansıttı.
Tam tutulma hattı üzerinde bulunan noktaların hemen hemen tümünde gün boyu bulutsuz ve berrak bir hava yaşandı. Birçok gözlemci tam güneş tutulması sırasında izlenebilecek birçok olaya tanık olmayı başardılar.
Kayda değer an ve konumlar
Tutulmanın türü
Fotoğraf ve videolar
Türkiye'den tutulma fotoğrafları
Türkiye'de çekilen tutulma fotoğrafları
"İnsanlar Gözünü Güneşten Alamadı" fotoğraf galerisi - Türkiye
NASA'nın Türkiye'de çektiği tutulma görüntüleri
NASA'nın Libya ve Türkiye'de çektiği görüntüler
Bulgaristan'dan fotoğraflar
Birlikte işlerlik

Birlikte işlerlik ürünlerin, sistemlerin veya iş süreçlerinin beraber çalışarak ortak bir işlemi yerine getirmelerine denir. Bu terim, teknik alanlarda kullanılabileceği gibi; sosyal, politik ve organizasyonel alanlar da dikkate alınarak daha geniş bir kapsamda tanımlanabilir ve kullanılabilir.
Yazılım alanında birlikte işlerlik, farklı programların belirli iş süreçlerini kullanarak bilgi alışverişinde bulunabilmesi, aynı dosyaları okuyup yazabilmesi ve aynı protokolleri kullanabilmesidir. Bir üründe birlikte çalışabilirliğin bulunmaması bir tasarım yetersizliği olarak görülebilir.
Bilgisayar terimleri
Golem

Golem (İbranicedeki gōlem kelimesinden Türkçeye geçmiştir), efsanelerde ruhu olmayan genelde kilden veya topraktan oluşturulan bir varlıktır. Orta Çağda tanrının isimlerinin veya sıfatlarının farklı şekillerde söylenmesi, bu kelimeleri oluşturan harflerin farklı şekilde dizilmesi veya bunların bir kağıda yazılarak yapılan muska ve tılsımlarla golem oluşturulmasına ilişkin birçok efsane doğmuştur. Bir Yahudi efsanesinin kahramanıdır, Talmud'da Adem'in ruh üflenmeden önce bir golem olduğu yazılıdır.
Yahudi folklorunda golemler genellikle insan şekli verilmiş çamurdan yapılırlar. Ruhları yoktur, zekaları düşük seviyededir, ki Golem seviyesi İbranicede "aptal" kelimesinden türetilmiştir ). Temel amacı yaratıcısını korumaktır. 17. yüzyıl Prag Musevileri arasında antisemitiklere karşı adaleti sağlayan doğaüstü "Prag Golemi" inancı yaygındı.
İnanışa göre haham Judah Loew Ben Bezalel tarafından kilden bir heykel yapıldı ve Musevi halkını koruması için canlandırıldı. Alnına emet (אמת, doğruluk) kelimesi yazıldı. Musevi halkını korudu ve zamanla güçlendi. Fakat cumartesi günleri golemin çalışması yasaktı bu yüzden de alnından e harfi silinir böylece met (מת, ölüm) kelimesi kalırdı ve golem haraketsiz bir şekilde dururdu. Bir cumartesi e harfini silmeyi unuttular ve golem kontrolden çıkıp her şeyi yıkmaya ve insanlara zarar vermeye başladı. Böylece alnındaki tüm harfleri sildiler ve golem parçalara ayrılıp dağıldı. Parçalarını Prag'daki Altneu sinagogunun altındaki gizli bir odaya mühürledikleri söylenir.
Özellikle fantastik konulu kitap, bilgisayar oyunu ve rol yapma oyunu türlerinde golemlere sıkça rastlanır. Genelde büyü ve tılsımlarla verilen emirleri yerine getirmesi için canlandırılır. Verilen emri yerine getirene kadar veya belirli bir zaman boyunca kalır ve sonra yok olur. Toprak, kaya, ağaç, ateş, demir, kan gibi çeşitli türleri vardır. Golem hangi maddeden yapılmışsa o şekilde adlandırılır (kaya golemi, demir golemi vb.) ve onun niteliklerine sahip olur.
Çok kullanıcılı işletim sistemleri

Aynı anda birden fazla kullanıcının bilgisayarı kullanmasına ve program çalıştırmasına olanak tanıyan işletim sistemleridir. Tüm zaman paylaşımlı sistemler çok kullanıcılı sistemlerdir.
Bu tür sistemlere en temel örnek olarak uzaktaki pek çok kullanıcısına (SSH veya Telnet vasıtasıyla) Unix kabuk hizmeti sunan bir bilgisayar verilebilir. Aynı şekilde tek makine ve birçok monitör ile X hizmeti de sunulabilir.
İşletim sistemleri
Prut Antlaşması

Prut Antlaşması, 21 Temmuz 1711 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında yapılmış bir antlaşmadır.
1710 yılında Osmanlı İmparatorluğu Sultan III. Ahmed tarafından yönetilmekteydi. Rusya'nın başında Çar Büyük Petro ("Deli Petro"), İsveç'in başında ise XII. Şarl "Demirbaş Şarl" bulunmaktaydı. Demirbaş Şarl'ın ordusu Poltava Savaşı'nda Deli Petro'nun ordusuna yenildi ve Osmanlı topraklarına sığındı. Bu arada Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması, Eflak ve Boğdan beylerini Osmanlılara karşı kışkırtması Osmanlı İmparatorluğunu rahatsız ediyordu. Osmanlı İmparatorluğu, Rusya'ya karşı savaş ilan etti.
Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa yönetimindeki ordu Kırım Hanlığı ordusunun desteğiyle Rusları Prut nehri kıyısında kıstırdılar. Bu mevzi, bir yanı bataklık, bir yanı uçurum olan bir yerdeydi. Prut Savaşı denilen bu savaşı Osmanlıların kazanması üzerine Prut Antlaşması imzalandı. Antlaşmanın koşulları şunlardır:
Azak Kalesi, Osmanlılara geri verilecek. (Karadeniz tekrar Osmanlı gölü haline geldi.)
Ruslar, Lehistan'ın iç işlerine karışmayacaklardı.
Ruslar, İstanbul'da daimi elçi bulundurmayacaklar.
İsveç Kralı Şarl'ın serbestçe ülkesine dönmesine izin vereceklerdi.
Obwalden kantonu

Kanton Obwalden Almanca konuşulan, unterwalden (aşağı ormanlar) kantonlarından biridir. Nüfus olarak İsvire'deki 26 kanton arasında 25. sıradadır. Kantonlardan 20 tanesi tam 6 tanesi yarım kantondur ve Obwalden yarım kantonlara bir örnektir. Başkenti Sarnen olup, yerli halkın geçim kaynağı genelde otel ve çiftçiliktir. Yörenin peynirleri meşhurdur. Sarnen, ayni zamanda göle sahip bir şehir olup dört tarafı dağlarla çevrilidir. Halk genel olarak Katoliktir.
Ali Cenani

Mehmet Ali Cenani (1872, İstanbul - 5 Aralık 1934), Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda 3., 4., 5. ve 6. dönem, TBMM'de 1.,2. ve 3. dönem milletvekilliği, ayrıca iki hükumette Ticaret Bakanlığı yapmış, Türk Kurtuluş Savaşı'nda Güney Cephesinin örgütlenmesinde rol almış bir siyasetçidir.
Hayatı
1872'de İstanbul'da doğdu. Sadrazam Cenanizade Mehmet Kadri Paşa, yazar Cenanizade Asım da dahil olmak üzere, pek çok tanınmış isim çıkarmış, isimleri Kanlıca'daki yalılarıyla yaşayan Cenanizadeler ailesine mensuptur. Rüştiye'yi bitirdi, özel eğitim gördü. Osmanlı Meclis-i Mebusanı 1. ve 2. Dönem Halep, 3. ve 4. Dönem Antep mebusu oldu. I. Dünya Savaşı sonunda Malta'ya sürgün edildi. Dönüşünde Antep ve Adana bölgelerinde işgale direnişin örgütlenmesinde yararlıklar gösterdi. TBMM 1. Dönem, 2. Dönem ve 3. Dönem'de Gaziantep Milletvekilliği yaptı. Ali Fethi Okyar Hükümetinde ve 3. İnönü Hükümeti'nin başlangıcında Ticaret Bakanlığı yaptı (22 Kasım 1924 - 17 Mayıs 1926).
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Yüce Divan'a sevk edilen ikinci bakandır. 10 Mart 1928 tarihinde un ve zahire fiyatlarının yükselmesini önlemek için Ticaret Bakanlığı emrine verilen 500 bin liranın harcanmasında usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle Mecliste hakkında Soruşturma Komisyonu oluşturuldu. 14 Nisan 1928'de dokunulmazlığı kaldırılarak Yüce Divan'a sevk edildi. Yüce Divan, Ali Cenani'ye 14 Mayıs 1928 tarihinde 1 ay hapis ve 170 bin lirayı tazmin etme cezası verdi.
5 Aralık 1934 tarihinde öldü. Evli ve 5 çocuk babasıydı.
Toni Morrison

Toni Morrison (18 Şubat 1931 - 5 Ağustos 2019), Amerikalı Nobel ödüllü yazar.
Morrison "Afro-Amerikan" edebiyatının tanınması ve gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Sevgili (Beloved) adlı romanıyla 1988 yılında Pulitzer Ödülü'nü kazanan Morrison, 1993 yılında ise Nobel Edebiyat Ödülü'nü almaya hak kazanmıştır. Yazar, eserlerinde çoğunlukla Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ırkçılık ve bu ırkçılığın yıkıcı sonuçlarını konu edinmiştir.
Yaşamı
Toni Morrison Afro-Amerikalı işçi sınıfı bir ailenin dört çocuğundan ikincisi olarak Ohio eyaletine bağlı Lorain'de dünyaya geldi. Babası George Wofford on beş yaşındayken iki siyah iş adamının beyazlar tarafından linç edildiğine tanıklık etmiştir ve Morrison'a göre bu durum babasında travma yaratmıştır. Linç olayından sonra George Wofford, gerek ırkçılıktan kaçmak gerek de ekonomik sebeplerden ötürü ırksal olarak iç içe geçmiş ve endüstrisi gelişmekte olan Ohio'nun Lorain bölgesine göç etmiştir. Morrison'ın annesi Ramah Wofford ise dindar bir ev hanımıdır.
Morrison yaklaşık olarak iki yaşındayken, ailesi ev kirasını ödeyemediği için oturdukları ev, aile içerideyken ev sahibi tarafından ateşe verilmiştir. Morrison, ailesinin bu durum karşısında çaresiz hissetmek ya da ümitsizliğe düşmek yerine, ev sahibine gülerek tepki gösterdiklerini belirtmiştir.
Morrison'ın ailesi Afro-Amerikan halk hikayeleri, hayalet öyküleri ve Afro-Amerikan ezgileri vasıtasıyla onun Afro-Amerikan kimlik bilinci geliştirmesini sağlamıştır. Çocukken sık sık kitap okuyan Morrison'ın en sevdiği yazarlar Jane Austen ve Leo Tolstoy'dur. On iki yaşında Katolik olarak Anthony adını alan Morrison, daha sonra mahlaz olarak Toni'yi kullanmaya başlamıştır.
1949'da, siyahi entelektüel çevreye katılmak amacıyla çoğunlukla Afro-Amerikalılara tahsis edilmiş olan Howard University'ye kayıt oldu. Okul, ırksal olarak segrege olmuş/ayrıştırılmış restoranlar ve otobüsler ile ilk kez karşılaştığı yer olan Washinton D. C.'deydi. Üniversitenin İngilizce bölümünden 1953 yılında mezun olduktan sonra masterını 1955 yılında Cornell University'de yaptı. Master tezi Virginia Woolf ve William Faulkner üzerineydi. Texas Southern University'de iki yıl, Howard University'de ise yedi yıl İngilizce eğitimi verdi. Howard University'de eğitmen olarak görev yaptığı esnada Jamaikalı bir mimar olan ve 1958 yılında evleneceği Harold Morrison ile tanıştı. 1964 yılında boşandıklarında ikinci çocuklarına hamileydi.
Boşandıktan sonra yaşamına Random House'ta editorlük yaparak devam etti ve Random House'un hikaye/öykü alanında ilk kıdemli siyahi kadın editörü oldu.
Morrison, siyah edebiyatının ana akım medyada görünür hale gelmesinde önemli rol oynadı. Üzerinde çalıştığı ilk kitaplardan biri de Nijeryalı yazarlar Wole Soyinka ve Chinua Achebe ile Güney Afrikalı oyun yazarı Athol Fugard'ın çalışmalarını içeren bir koleksiyon niteliğinde olan ve çığır açan Modern Afrika Edebiyatı (Contemporary African Literature) adlı çalışmasıdır.
Ralph Ellison

Ralph Ellison (1 Mart 1913 16 Nisan 1994), Afroamerikan yazardır.
1953 yılında Ulusal Kitap Ödülü'nü kazanan Görünmez Adam (Invisible Man) romanıyla tanınır. 1940'larda, New York'ta yaşayan isimsiz bir zencinin gözünden aktarılan hikaye, insanın toplum içindeki yerini ve kimliğini aramasını anlatır. Benzer temaları işleyen çağdaşı James Baldwin'in aksine, Ellison'ın karakterleri iyi eğitimli ve bilinçli olmalarıyla dikkat çeker.
Tam adı Ralph Waldo Ellison olan yazar, 1994'te New York'ta pankreas kanserinden ölmüştür.
Ralph Ellison tahmini olarak 1913 yıllarında Oklahoma City'de doğdu. Ellison'un babası küçük bir işletme sahibi idi ve Ellison 3 yaşındayken ölmüştür. Daha küçük yaşlarda müziğe ilgi duymuş, trompet ve piyona dersleri almıştır. Ellison Oklahoma City'deki muhteşem Jazz sanatçılarının olduğu zamanlar yaşamıştır. 1933 yılında Müzik dalında aldığı burs ile Tuskegee Institute'ye girmiştir.
Kim olduğumu bulduğum zaman, Özgür olmuş olacağım. (Ralph Ellison)
1913 doğumlular
1994 yılında ölenler
Oklahoma City doğumlular
Amerikalı yazarlar
Amerikalı deneme yazarları
20. yüzyıl Amerikalı roman yazarları
Varoluşçular
New York Üniversitesi öğretim üyeleri
Başkanlık Özgürlük Madalyası sahipleri
Pankreas kanserinden ölenler