Lazar Hrebelyanoviç

Lazar Hrebelyanoviç ( Stefan Lazar Hrebeljanović, 1329 28 Haziran 1389), Osmanlılarla yaptığı I. Kosova Savaşı sırasında yaşamını kaybeden Sırp prensidir. Lazar, Sırp kültüründe çok önemli bir rol oynamaktadır. Sırp Ortodoks kilisesi tarafından aziz mertebesine ulaşmış sayılır.
Hayatı
Lazar 1329 yılında Kosova yakınında Prilepak'ta doğdu. Babası Sırp Kralı IV. Stefan Dusan'ın hizmetinde çalışmış olan Pribak Hrebelyanoviç'ti. Küçük Lazar Prizrende Çar Duşanın sarayında eğitim gördü. Lakin, Stefan Dusan'ın ölümünden sonra yerine geçen Kral V. Stefan Uros güçsüz bir liderdi. Sırbistan'ın yönetimi prenslerin (knez) ve soylu ailelerin eline geçti. İmparatorluk unvanına rağmen, Uroş zayıf ve etkisiz bir liderdi ve yerel soyluların merkezi otoriteyi koruyabilme pahasına güç ve nüfuz kazanmalarına izin verdi. Delikanlı çağına gelen Lazar, Duşanın halefi Çar V. Stefan Uroş tarafından knez olarak atandı. Lazar, 1370lerin başında Prizrenden ayrıldı ve kendisini kuzey Sırbistanda, Kruşevca (Alacahisar) civarında otoritesini sağlamlaştırmaya adadı. 1370 yılında Lazar Sırbistan'ın Alacahisar bölgesinde gücünü yoğunlaştırarak Sırbistan'ın en güçlü prensi (knez) haline geldi. Sırp kraliyet hanedanından Vratko Nemanjic'in kızı Milica'yla evlenerek hanedanla akraba oldu. Stefan Uroşun bir vasalı olmasına rağmen, 1371de imparatorluk ordusunun büyük bir kısmının Osmanlı ordusu tarafından yok edildiği Çirmen Muharebesi'ne katılmayı reddetti. Kısa süre sonra Kral V. Stefan Uroş öldü. V. Stefan, Nemanjic hükümdarlarının sonuncusuydu. Diplomasi, askeri harekat ve aile ittifaklarının
birleşimiyle, Lazar, ortaya çıkan güç boşluğu sonrası Osmanlının hükmünü reddedebilen en güçlü Sırp asilzadesi oldu. Milica Nemanjic ile evlenerek hanedanın meşruiyetini elde etti ve basit bir knez olmasına rağmen, yine de imparatorluğun Stefan ve hükümdar unvanlarını kullandı. Aynı zamanda, Bosnalı Ban Tvrtkonun kendisini Sırpların ve Bosnanın Kralı, Stefanı olarak ilan etmesine de pek aldırış etmedi. Bu şekilde Lazar, merkezi otoritenin eski gücünü asla canlandırmayı başaramayacak Tvrtkoya yalnızca göstermelik bir unvan verirken asıl fiili gücü elinde tutabildi. Lazarın topraklarındaki ilk Osmanlı hareketi, Lazarın tebaalarından ikisi olan Vitomir ve Tsrepin Paraçin yakınlarındaki Dubrovnik Muharebesinde Türkleri mağlup ettiği 1381 yılına dayanır. Bundan sonra, 1386ya kadar Lazar ile Türkler arasında herhangi bir düşmanlık olduğuna dair bir tarihsel kayıt yoktur. Lazar, Bosna Kralı Ban Tvrtko da dahil olmak üzere diğer Sırp soylularını kontrolü altına aldı ve 1386da Muratın komutanlarından Kara Timurtaş Paşayı Ploşnik Muharebesi'nde yenerek Osmanlıları güneye, Nişe çekilmeye zorladı. 1380 yılı civarında Lazar, Ravanitsa Manastırı'nı ve 1388 yılı civarında Lubostinya Manastırı'nı kurdu. 1387de, Osmanlı İmparatorluğunun işgalci güçlerini karşılamak için, krallığındaki her şövalyenin yer aldığı büyük bir ordu topladı. İki büyük güç, nihayet 1389 yılında I. Kosova Muharebesi'nde bir araya geldi ve Knez Lazar, Sırbistanın seçkin zümresine dahil kimselerle birlikte bu savaşta can verenlerden oldu.
Gelenek
Efsaneye göre, Lazar savaştan önceki gece Tanrının bir meleği tarafından ziyaret edilir ve kendisine dünyevi veya semavi bir krallık arasında seçim yapması gerektiği söylenir; Kosova savaşında yapılacak bu seçim ya barışçıl bir teslimiyetle ya da kanlı bir yenilgi ile sonuçlanacaktı.
Peygamber İlyas daha sonra Lazara gri bir şahin görünümünde göründü, Validetullahtan gelen ve dünyevi bir krallığı elinde tutmakla, cennetin krallığına girmek arasında seçim yapmasını söyleyen bir mektup taşıyordu
Destanlara göre Lazar, ebedi, göksel krallığı seçti ve sonuç olarak savaş alanında yenildi. (Çürüyen dünyevi krallıktır, ama sonsuza dek sürecek olan semavi krallıktır. Sırpça: љ ј , ј !) Askerlerine Sonsuza kadar yaşamak için Mesihle birlikte ölürüz der. Kosova meydanındaki bu antlaşma, Sırp halkının Tanrı ile yaptığı ve şehitlerin kanıyla mühürlediği bir kavuşmadır. Kosovada Sırplar ruhlarıyla semavi krallığa yerleşmeyi seçtiler. O zamandan beri, bu antlaşmaya sadık olan tüm Sırplar, Tanrının Yeni antlaşmasının ulusu, Sırbistan ise Tanrının Yeni Kudüsün bir parçası olmuştur. Bu yüzdendir ki bazen Sırplar kendilerine cennetin vatandaşları ( ) derler.
Sonrasında Ljubostinja Manastırı'nda rahibe olan, Keşişe Jefimija (Ugljesa Mrnjavčević'in eski eşi) ortaçağ Sırp edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan "Prens Lazar'a Övgü" eserini yarattı.
Lazar'ın Mirası
Lazarın ölümünün ardından dul kalan eşi Sırbistanın kontrolünü ele geçirdi. Askeri ve ekonomik gücü kalmadığı için, I. Muradın halefine, Lazarın kızını kendisine eş olarak almış olan şehzade Bayezide tabii kalacağına söz verdi. Bu sırada Milika, kalan birkaç siyasi rakibiyle uğraştığı iç meselelere döndü. Lazarın o dönemde gündemde kalmasına ve ardından damadı Vuk Brankoviçin yenilgiden sorumlu hain olarak gösterilmesine yol açan şey, sarayında yazdığı epik şiirler aracılığıyla yaptığı propaganda kampanyasıydı.
Sırp Ortodoks Kilisesi, Lazar'ı Aziz Lazar olarak kanonize etti. Yortusu 28 Haziran'da kutlanır (Vidovdan). Dünyanın dört bir yanında kasaba ve köyler (Örneğin, Lazarevac), küçük Sırp Ortodoks şapelleri ve misyonları onun adına kurulmuştur. Naaşı, inananlara göre şifa mucizelerinin yaşandığı Ravanitsa Manastırında korunuyor.
Aile
Lazar, 1353 civarında eşi Milica ile evlenmiş ve bu evliliğinden olma 7 çocuğu savaşta ölümünün ardından öksüz bırakmıştır.