Köprülü, Kuzey Makedonya

Köprülü (Makedonca: , Veles Yunanca: Βελεσά Velesa), Vardar Nehri üzerinde Kuzey Makedonya'nın orta kısmında bulunan şehir.
Tarihçe
Erken dönem
6. yüzyılda Köprülüyü de içine alan bölgeye Slav nüfus gelmeye başlamıştır. Bu dönemde bölgede Slavlar yayılmıştır. Şehrin Slav dillerindeki adı olan Veles, Slav Tanrısı Velesten gelmektedir. 1004 yılı itibarıyla bölge Doğu Roma egemenliğinde olmuştur. Çar Samoil bölgeyi Doğu Romanın elinden almaya çalışsa da 1014 yılında yapılan savaşta yenilgiye uğramıştır. Bu yılların sonrasında şehir ve civarı Çar Kaloyan önderliğindeki Bulgarların eline geçmiş, Kaloyanın ölümü sonrasında da Sıpr jupan Stefan Nemanjić bölgenin kontrolünü almıştır. Stefan Nemanjićin ölümünün akabinde ise bölge Selanik muhitine hükmeden Latinlerin kontrolüne girmiştir. 14. yüzyıl sonlarına kadar bölge sık sık el değiştirmiştir.
Osmanlı dönemi
Köprülü, 14. yüzyıl sonunda (1395) Türklerin egemenliğine geçmiş, bölgede Osmanlı İmparatorluğunun idaresi kurulmuştur. İdari düzenlemede Köprülü, Rumeli Beylerbeyliği sınırları içine alınmıştır.
1445 yılına ait bir kayıtta Köprülü Kalesinde yerleşimin olduğu yazılmıştır. 1395 yılından 20 yıl kadar sonraya ait bir kayıt kalede yerleşimin olmadığı, şehrin bu tarihten sonra iskan bakımından gelişmeye başladığı belirtilmiş. Bu dönemden itibaren şehrin adı Köprülü () olarak kullanılmış, bu kullanım Türkçede Osmanlı dönemi sonrasında da aynen devam etmiştir.
Köprülü Sancağı 1494-1875 yılları arası Rumeli Eyaleti'ne, 1875-1912 yılları arası Selanik Vilayeti'ne bağlıydı.
Köprülü, 14. yüzyıl sonlarından Balkan Savaşları dönemine (1912-1913) kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Enver Paşa İkinci Meşrutiyetin ilan bildirisini bu şehirde duyurmuştur.
Osmanlı tarafından inşa edilen Kara Cami halen kullanılmaktadır. Osmanlı köprüleri halen kullanılmaya devam edilmektedir. Köprülü'den Türkiye'ye göç etmiş birçok aile olduğu gibi halen şehirde yaşayan Türkler toplumun etnik yapısının bir kısmını oluşturmaktadır. Köprülü'deki Türkler nüfusun %7.3 temsil etmekte, ve şehrin Makedonlar'dan sonra en büyük etnik grubu oluşturmaktadırlar.
Şehir Osmanlı Tarihinde birçok önem taşımaktadır. Köprülü kökenli birçok kişi Osmanlı Devletinde önemli rol almış ve devlet erkanında söz sahibi olmuştur. Köprülü Ailesi'de bu şehre mensuptur 1656-1735 yılları arasında toplamda 7'tane Vezir- i Azam Osmanlı Devletini yönetmiştir. Bu yüzden şehre 18-20 yüzyılda Paşaların Şehri olarak adlandırılmış. Köprülülü Hamdi Bey, Fuat Köprülü ve daha nicesi bu şehirden çıkıp Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasında ve İstiklal Savaşının oluşmasında büyük rol oynamıştırlar.
Yugoslavya dönemi
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Köprülü bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğinde kalmıştır. Krallık, sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemen olmuştur.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu dönemde de Köprülü, devam eden idari yapı içinde yer almıştır. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Josip Broz Tito şehrin adını Titov Veles olarak değiştirmiştir. Kuzey Makedonya bağımsızlığını kazanınca tekrar Veles adına döndü.
Yakın dönem
1991 yılında Makedonyanın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyetinden bağımsızlığını ilan etmesiyle Köprülü, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde yer almıştır.
Ekonomi
Şehir Kuzey Makedonya'nın kültür ve ticaret merkezlerinden biridir. Vardar Ovası üzerinde olması ticareti geliştiren önemli bir faktördür.
Kardeş şehirleri
Köprülü Belediyesinin anlaşma imzaladığı kardeş ve dost şehirler şunlardır:
Ziştovi, Bulgaristan
Samobor, Hırvatistan
Pula, Hırvatistan
Slobozia, Romanya
Celje, Slovenya
Thermaikos, Yunanistan
Çan, Türkiye
Užiče, Sırbistan
Sombor, Sırbistan
Niş, Sırbistan
Nowogard, Polonya
Sandanski, Bulgaristan
Pernik, Bulgaristan
Silistre, Bulgaristan
Karşıyaka, Türkiye
Adalar, Türkiye