turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Yakupabdal, Demirözü

Yakupabdal, Bayburt ilinin Demirözü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde Ya'kūb-Abdāl adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülürken, köyde aynı adla zaviyeden bahsedilmektedir. 1591 yılı tahririnde köyde 13'ü Müslüman ve 6'sı Hristiyan olmak üzere toplam 19 nefer kaydedilmiştir. Bu tarihte köyde, köyün adıyla bilinen zaviye bulunmaktadır. 1642 yılı avarız defterinde köyde sadece Müslümanlardan oluşan 7 hane görülürken, köyün ulaşım güzergahı olması nedeniyle gelene geçene hizmet etmeleri şartıyla her türlü vergiden muaf tutuldukları belirtilmiştir. Osmanlıca köy listesinde Yakub Abdal ( ) olarak geçen yerleşim, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amacıyla 1835 yılındaki nüfus tespiti sırasında Bayburt'un köylerinden biriydi. Çoruh Havzasının yukarı kısmında yer alan Bayburt ise, Erzurum vilayetinin Erzurum sancağına bağlı bir kazaydı. Bu tarihte Yakubabdal'da 15 hanede 59 erkek yaşıyordu.
Yakupabdal, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Gümüşhane vilayetinde, Bayburt kazasının Pulur nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan Yakupabdal'da 234 kişi yaşıyordu.
Yakupabdal köyünün yaklaşık 1 km kuzeybatısında bir türbe vardır. Yüksekçe bir tepenin zirvesinde yer alan Yakupabdal Türbesi'nin içinde duvar yazıları bulunmaktadır. Giriş kapısının üzerinde ise, bir kitabe yer almaktadır. Köyün 700 metre kuzeydoğusunda bulunan tepeciğin eski bir yerleşmeye ait olduğu tahmin edilmektedir. Köyün sakinleri de buranın eski bir yerleşme olduğunu teyit etmektedir.
Coğrafya
Yakupabdal köyü, Bayburt il merkezine 48 km, Demirözü ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Yakupabdal köyünde bulunan Yakupabdal Tabiat Parkı, 208 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Yabani hayvan ve bitki örtüsüne sahip bir alan olan tabiat parkı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından 2014 yılında tescil edilmiştir.
Nüfus
Yazıbaşı, Demirözü

Yazıbaşı, Bayburt ilinin Demirözü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı Aşağı Lori'dir. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde Lori-yi Süflā adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde köyde tamamı Müslüman 72 nefer kaydedilmiştir. 1642 yılı avarız defterinde Luri-yi Süfla adıyla köy statüsünde görülen yerleşimde, 14 Müslüman hane ile 2 askeri ve 4 dini görevli bulunmaktadır. Defterde, köyün ulaşım güzergahı olması nedeniyle gelene geçene hizmet etmeleri şartıyla her türlü vergiden muaf tutuldukları belirtilmiştir. 1835 yılı Osmanlı kayıtlarında sadece erkek nüfus yer almakta olup icmal (özet) defterine göre Lori-i süfla adıyla tamamı Müslümanlardan oluşan yerleşimde 17 hanede 68 erkek yaşamaktadır. Mufassal (ayrıntılı) defterde Müslüman erkek sayısı 71 kişidir. Köyde 16. yüzyılda da varlığından bahsedilen zaviye bulunmaktadır.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşundan Aşağıloru ve Aşağılori olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Yazıbaşı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 39 km, Demirözü ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.
Nüfus
Yelpınar, Demirözü

Yelpınar, Bayburt ilinin Demirözü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı Pülürek'tir. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde Pülürek adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılında köyde 109 Hristiyan (Ermeni) erkek yaşamaktadır. 1642 yılı avarız defterinde Pulurek adıyla görülen yerleşimde, 24 Hristiyan ve 2 Müslüman olmak üzere 26 hane yaşamaktadır.
1835 yılı Osmanlı kayıtlarında sadece erkek nüfus yer almakta olup bu tarihte 60'ı (15 hane) Hristiyan ve 18'i (8 hane) Müslüman olmak üzere toplam 78 erkek yaşamaktadır. Mufassal deftere göre Müslüman erkek sayısı 19, köydeki toplam erkek sayısı da 79'dur. Yerleşim, 1881 yılından 1898'e kadar 8 (7?) köyün bağlı olduğu nahiye merkezi olup nahiye müdürü de Kiypotk Ağa isimli bir Ermeni'dir. 1895 yılında bölgenin genelinde yaşanan Ermeni Olayları sırasında Ermeni çetelerce, köyde yaşayan Ermenilerinde desteğiyle Müslümanlara saldırılmıştır. 1902 yılına ait Ermenice bir kaynakta Pılrag adıyla yerleşimden bahsedilmiştir.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da kayıtlarda Pülürek olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Yelpınar olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 21 km, Demirözü ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Nüfus
Yukarıpınarlı, Demirözü

Yukarıpınarlı, Bayburt ilinin Demirözü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde Sisne-i Ulyā adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılında sadece çalışan erkek nüfus kaydedilmiş olup buna göre köyde 20 Müslüman erkek yaşamaktadır. Bu tarihte köye bağlı Kozviran, Kızıltaş ve Yurd mezraları bulunmaktadır. 1642 yılı avarız defterine göre yerleşimde, 4 Müslüman hane 3 askeri görevli bulunmaktadır.
1835 yılı Osmanlı kayıtlarında sadece erkek nüfus yer almakta olup bu tarihte tamamı Müslüman 5 hanede 25 erkek yaşamaktadır. Bu tarihteki kayıtlarda Aşağı sisne köyünden bahsedilmeyip, yerleşimde Sisne/Sisneli adıyla yer almaktadır.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da kayıtlarda Yukarısisne olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Yukarıpınarlı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 24 km, Demirözü ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.
Nüfus
Akarsu, Ardanuç

Akarsu, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Eski adı Aharşia'dır. Bu yer adı, Gürcüce yazılışa () uygun biçiminde Aharşiya () olarak Türkçeye girmiştir.
Aharşia'nın yer aldığı Klarceti bölgesi, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturuyordu. Osmanlılar bölgeyi ve Aharşia köyünü 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 27 haneden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmişti. Her hanede ortalama 5 kişinin yaşadığı kabul edilirse, köyün nüfusunun 135 kişiden oluştuğu söylenebilir. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu azalmış ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterinde 23 hane kaydedilmiştir. Bu tarihte de köyde henüz Müslüman olmuş hane mevcut değildi. Köyün daha sonra Müslümanlaştığı anlaşılmaktadır.
Osmanlı idaresinin askere ve vergi alma amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespitinde Aharşia'da 22 hanede 63 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın sayısı eklenince, köyün toplam nüfusunun 126 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Köyün nüfusunun 1595 yılından itibaren artmamış, aksine azalmış olması dikkat çekicidir.
Aharşia, uzun süre Osmanlı idaresinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinin Aharşia ( / ) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Diagarmiçi nahiyesinin altı köyünden biriydi. Nüfusu 128 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamının "Türk" olarak kaydedilmiş olması, Aharşia'nın Hristiyan nüfusunun Müslüman olduktan sonra asimile olduğunu göstermektedir.
Aharşia, Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna doğru Rusların bölgeden çekilmesinden sonra bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sürerken, köyün de yer aldığı Artvin-Ardahan bölgesi fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Moskova Antlaşması'yla da köy yeniden Türkiye'ye bırakıldı. Aharşia, 1922 nüfus cetveline göre Artvin livasının (sonra vilayet) Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve köyde 30 hanede 104 kişi yaşıyordu. Aharşia'nın adı 1925 yılında Akarsu olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Akarsu (Aharşiya)" biçiminde geç döneme kadar resmi yayınlarda kullanılmıştır.
Coğrafya
Akarsu köyü, Artvin il merkezine 45 km, Ardanuç ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.
Nüfus
Anaçlı, Ardanuç

Anaçlı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Anaçlı köyünün eski adı Ançkora veya Ançgora'dır. 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde Ançgora olarak geçer. Ançgora () adı Ançisgora'dan () değişime uğramış olabilir. Bu durumda Ançgora "Ança Tepesi" anlamına gelir. Köyde Muhlaneti (), Didkana (), Kodishevi (), Naplati (), Ahalta (), Ortabaği (), Dumaskedi () ve Zakareti () gibi Gürcüce yer adları, köyün eski bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir. Muvahhid Zeki 1927'de yayımlanan kitabında Anaçlı köyünün eski adını Ançkora () olarak yazmıştır. Ançgora zaman içinde Türkçe kaynaklarda Anaçkara'ya dönüşmüştür.
Ançgora'nın yer aldığı Klarceti, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Ardanuç livasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biri olan Ançgora'da 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre 27 hane yaşıyordu. Nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmişti. Her hanede ortalama 5 kişinin yaşadığı kabul edilirse, köyün nüfusunun 135 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu iyice azalmış ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre 14 haneye düşmüştür. Bu tarihte de köyde henüz Müslüman olmuş hane mevcut değildi. Köyün daha sonra Müslümanlaştığı anlaşılmaktadır.
Ançgora, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 93 Harbinde Rusların eline geçti. Rus idaresinde Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Türkçede aldığı biçime uygun halde Ançkora () olarak kaydedilmiş olan köy, bu kazanın Ança nahiyesindeki dört köyden biriydi. 1886 tarihli tespite göre köyün 298 kişilik nüfusunun tamamı Gürcülerden oluşuyordu.
Ançgora, Rus egemenliğinin ardından, 1918-1921 arasıda bağımsız olan Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. Gürcistan'ı işgal eden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı. 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde Ançgora, Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 39 hanede yaşayan 380 kişiden oluşuyordu. 1886 tarihinde Gürcü olarak kaydedilmiş olan nüfusu bu sayımda "Türk" olarak yazılmıştır. Köyün adı 1925 yılında Anaçlı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Anaçlı (Ançkora) biçiminde uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır.
Coğrafya
Anaçlı köyü, Artvin il merkezine 53 km, Ardanuç ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Nüfus
Aşıklar, Ardanuç

Aşıklar, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Eski adı Gürcüce kaynaklarda Şavgulari () veya Şavgulavri (), Türkçe kaynaklarda Şavgulavur () veya Şavgülar gibi farklı biçimlerde geçer. 93 Harbi'nde Artvin bölgesini ele geçiren Ruslar ise köyü Şavgular (Ш) adıyla kaydetmiştir.
Şavgulari, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Ardanuç livasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biri olan Şavgulari'de 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre 20 hane yaşıyordu. Her hanede ortalama 5 kişinin yaşadığı kabul edilirse, köyün nüfusunun 100 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte köyde 18 hane Hristiyan, 2 hane Müslüman olarak kaydedilmiştir. Yaklaşık yirmi yıl sonra, 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre, 4'ü Hristiyan ve 3'ü Müslüman olmak üzere köydeki hane sayısı 7'ye düşmüştü. Müslümanlaştırma sürecinde Hristiyan nüfusunu büyük çoğunluğunun Gürcistan'ın iç kesimlerine göç ettiği anlaşılmaktadır.
Osmanlı Devleti'nin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfus tahririne göre, Şavgulari köyünde 19 hanede 49 erkek tespit edilmiştir. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfus tespit ettiğinden köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Şavgulauri'nin bu tarihteki nüfusunun yaklaşık 98 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Şavgulari, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 93 Harbinde Rusların eline geçti. Rus idaresinde Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazanın Diagarmuçi nahiyesinin nüfus açısından ikinci büyük köyüydü. 1886 tarihli tespite göre köyün nüfusu 165 kişiden oluşuyordu ve nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti. Şavgulari, Rus egemenliğinin ardından, 1918-1921 arasıda bağımsız olan Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. Gürcistan'ı işgal eden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı. 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde "Şavgulavur" olarak kaydedilmiş olan Şavgulari, Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 20 hanede yaşayan 78 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Köyün adı 1925 yılında Aşıklar olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır.
Bugünkü Aşıklar köyünün 1 km güneyinde, Şuati mahallesinde, "Sarıkaya" olarak adlandırılan kayalık bir tepenin kenarında silindir formunda bir yapının kalıntıları bulunmaktadır. Çapı 1,4 metre olan bu yapının bir gözetleme kulesi olduğu bilinmektedir. Kule, defineciler tarafından kazıldığı için iyice harap olmuştur.
Coğrafya
Aşıklar köyü, Artvin il merkezine 60 km, Ardanuç ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Nüfus
Avcılar, Ardanuç

Avcılar, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Eski adı Arkim'dir. Gürcüce kaynaklarda Arkimi () olarak geçer. Köyde Madigora (), Kirkiti () gibi Gürcüce mevki adları bugün de kullanılmaktadır.
Arkimi'deki kilise kalıntısı buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. 16. yüzyılın ortasında Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği köyde, halkı Müslümanlaştırıldığı için yeni kilise yapılmamıştır. Bu yapının Osmanlı dönemi öncesinden kaldığı anlaşılmaktadır.
Avcılar veya Arkim, 1955 genel nüfus sayımından önce resmi kayıtlarda ayrı bir köy olarak geçmemektedir. Bu sayımda Avcılar, Çoruh (Artvin) vilayetinin Ardanuç kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 264 kişiden oluşuyordu. 1960 genel nüfus sayımında köyün "Avcılar (Gümüşhane)" biçiminde kaydedilmiş olması, Avcılar'ın (Arkim) daha önce Gümüşhane köyünün bir mahallesi olduğuna işaret etmektedir. Nitekim Avcılar'ın Gümüşhane köyünün yakınında bulunması, Gümüşhane köyünün 1950 yılında 586 kişiden oluşan nüfusunun 1955 yılında 344 kişiye düşmesi bunu göstermektedir.
Arkimi Kilisesi, köyün kuzeybatında, yerleşmenin hemen dışındaki bir çayırlıkta yer alır. Bir köy kilisesi olan yapı, tamamen yıkılmış, geriye duvar parçaları kalmıştır. Bu kalıntılardan kilisenin kireç harcı kullanılarak inşa edildiği anlaşılmaktadır.
Coğrafya
Avcılar köyü, Artvin il merkezine 32 km, Ardanuç ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.
Nüfus
Ballı, Ardanuç

Ballı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Ballı köyünün eski adı, Gulice'dir. Artvin vilayeti üzerine 1927 tarihli Osmanlıca kaynakta da Gulica / Gulice (ە) olarak geçer. Köyün adı Gürcüce kaynaklarda da Gulica () biçiminde yazılmıştır. Bu adın anlamı konusunda kaynaklarda bilgi bulunmamakta, ancak Tbeti Kilisesi bağışçıları kitabı olan elyazması Tbetis Sulta Matiane'''de geçen "Glirca" adından geldiği ve zaman içinde değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Köyde "Pantaluği" () biçimindeki Gürcüce-Türkçe yer adı dikkat çekicidir. Gürcüce "panta" () ile Türkçe yapım eki "-lık" bir araya getirilip melez bir kelime türetilmiştir.
Gulica, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Klarceti'deki yerleşim yerlerinden biridir. Osmanlı Devleti bu bölgeyi, Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirdi. Komşusu Zekeriyaköy (Zağaria) 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterinde yer almasına karşın, Gulica'nın adı bu kayıtlarda geçmemektedir. Bununla birlikte 93 Harbi'nin ardından Ruslar Artvin bölgesini ele geçirdiğinde Gulica'nın bir yerleşme olarak var olduğu görülmektedir. Rus idaresinin de Gulica () olarak kaydettiği köy, 1886 yılındaki nüfus tespitinde Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Longothevi nahiyesinin ( : kırsal topluluk) yedi köyünden biriydi. Gulica'nın nüfusu, tamamı "Türk" olarak kaydedilmiş olan 297 kişiden oluşuyordu.
Gulica, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Artvin ve Ardahan bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Heva köyü Türkiye'ye bırakıldı.
Gulica, 1922 nüfus cetveline göre Artvin livasının (sonra vilayet) Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve köyde 10 hanede 39 kişi yaşıyordu. Bu tarihte de köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Gulica'nın adı 1925 yılında Ballı olarak değiştirildi. 1935 genel nüfus sayımında, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Artvin kazasının Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve köyün nüfusu 307 kişiye çıkmıştı. Adının değişmesine rağmen köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Ballı (Gülice)" veya "Ballı (Güllice'')" biçiminde geç döneme kadar resmi yayınlarda kullanılmıştır.
Ballı köyünün 2 km kuzeyinde, Ardanuç Çayı'nın sağ kıyısındaki dik bir kayada, önüne duvar örülmüş doğal bir mağara ile bu mağaranın tam karşısında, Ardanuç Çayı'nın sol kıyısındaki dik kayanın tepesinde, muhtemelen bir kaleye ait su sarnıcı kalıntısı bulunmaktadır.
Coğrafya
Ballı köyü, Artvin il merkezine 65 km, Ardanuç ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus
Cevizlik, Ardanuç

Cevizlik, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Günümüzde Cevizlik adını taşıyan köyün bilinen eski adı Anakert ya da Anakerddir. Gürcüce Anakerti () olarak bilinen köyün adı Türkçede Anagert ya da Anagerd olarak geçer. Nitekim Osmanlıca Anakerd () olarak yazılır. 93 Harbinde bölgeyi ele geçiren Ruslar 1886 tarihli kayıtlarda Anakertin adını Anakert () olarak kaydetmişlerdir. Anakert'in adı 1925te Cevizli olarak değiştirildi. Bununla birlikte Dahiliye Vekaleti'nin 1933 yılında yayımladığı Köylerimiz adlı kitapta köyün adı Anağert olarak verilmiştir.
Klarceti bölgesindeki eski yerleşmelerden biri olan Anakertin kuruluşu hakkında bilgi yoktur. Ancak adı 5. yüzyıldaki olaylarda geçer. Gürcü kralı III. Bakur (5. yüzyıl) Prens Varsken'i Anakert'te cezalandırmıştır. Anakertin yer aldığı bölge Gürcülerin yönetimindeyken 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından fethedildi. Aynı yüzyılda adı Anakerti olarak kilise kayıtlarında da geçer. Gürcü tarihçi ve coğrafyacı Vahuşti (16961757) Anakertiden büyük ve güzel bir köy olarak söz etmiştir. Osmanlılar Tao-Klarceti bölgesini tamamen ele geçirince bu topraklarda Çıldır Eyaletini kurdular. 16. yüzyılın sonlarında Anakerti Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı tahrirde Penek (Panaki) livasına içinde bir köy olarak anılmaktadır.
Uzun süre Osmanlıların yönetiminde kalan Tao-Klarceti bölgesi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında Rusların eline geçti. 1886 tarihli Rus kayıtlarına göre Anakertide 59 hanede 330 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. 1904 yılında bölgeyi dolaşan Niko Marr, Anakerti vadisinde kayalık bir alanda kilise olduğu tahmin edilen yapı kalıntısıyla karşılaşmıştı.
I. Dünya Savaşının sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra Anakerti 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti güçleri de Klarceti bölgesini ele geçirdi ve 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Anakerti Türkiye sınırları içinde kaldı. 1922 nüfus cetveline göre Anakertide 88 hanede 398 kişi yaşıyordu. Gürcü Kolu köylerinden biri sayılan Cevizlik köyünde 1965 genel nüfus sayımında 637 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 320 kişi okuma yazma biliyordu.
Anakertide bir köy kilisesi ile bir kulenin varlığı bilinmektedir. Tamamen yıkılmış olan köy kilisesi, köyün merkezinin 500 metre güneydoğusunda bulunmaktadır. Köyün merkezinin 500 metre kuzeyinde bulunan kule ise, 14 5,5 metre ebatlarında küçük bir yapıdır. Duvarları yaklaşık bir metre kalınlığında olan kuleden geriye yıkıntılar kalmıştır.
Coğrafya
Cevizlik köyü, Artvin il merkezine 62 km, Ardanuç ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus
Ekşinar, Ardanuç

Ekşinar, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Ekşinar köyünün eski adı, İşkinar'dır. Nitekim Artvin üzerine 1927 tarihli bir yayında İşkinar () olarak geçer. 1928 tarihli köy listesinde ise, İkşinar / Ekşinar () adıyla kaydedilmiştir. Gürcüce kaynaklarda da köyün adı İşkinari () biçiminde yazılmıştır. Farklı biçimlerde yazılmış olan bu yer adının kökeni ve anlamı tespit edilememiştir.
İşkinar, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alıyordu. Bu bölge Gürcülerin yönetimi altındayken, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti'nin eline geçti. Erken Osmanlı tahrirlerinde İşkinar adı geçmemektedir. Bununla birlikte, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi toplama amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespiti sırasında köyün adı Erşknari () olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köyde 17 hanede 37 erkek tespit edilmiştir. Osmanlı idaresi geleneksel olarak sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Erşknari'nin nüfusunun yaklaşık 74 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Rusların 93 Harbi'nin ardından Klarceti bölesine hakim olunca bu yerleşmeyi İşhanar () adıyla kaydetmiştir. İşhanar, Rus idaresinin 1886 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespiti sırasında, Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Ardanuç kasabasıyla birlikte Ardanuç nahiyesini ( : kırsal topluluk) oluşturuyordu. Bu sırada Ardanuç kasabasında 963 kişi, İşhanar'da 64 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamının "Kürt" olarak kaydedilmiş olması, bu nüfusun buraya sonradan yerleştirildiğini göstermektedir.
İşkinar, Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna doğru Rusların bölgeden çekilmesinden sonra bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sürerken, köyün de yer aldığı Artvin ile Ardahan bölgeleri fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Moskova Antlaşması'yla da köy yeniden Türkiye'ye bırakıldı. İşkinar, 1922 nüfus cetveline göre Artvin livasının (sonra vilayet) Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 7 hanede yaşayan 27 kişiden oluşuyordu. Bu tespitte nüfusun tamamı "Türk" olarak yazılmıştır.
Köyün adı 1935 genel nüfus sayımında "Ekşinar" olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Ekşinar'ın nüfusu 103 kişiden oluşuyordu. Köy, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Artvin kazasının Ardanuç nahiyesine bağlıydı.
Bugün Tepedüzü adını taşıyan tarihsel Mukeri köyündeki kalıntılar, günümüzde Ekşinar köyünün idari sınırları içinde bulunmaktadır. Bunlardan biri Osmanlı dönemi öncesinden kalan Mukeri Kilisesi'dir. Bir köy kilisesi olan Mukeri Kilisesi, neredeyse tamamen yıkılmıştır. Köyde ayrıca ondan fazla yeraltı yapısı vardır. Önemli kısmı günümüze ulaşmış olan bu yapıların varlığı 2015 yılında ortaya çıkarılmıştır. Bu tarihsel yeraltı yapılarının düşman saldırıları sırasında sığınak ve depo olarak kullanıldığı tahmin edilmektedir.
Coğrafya
Ekşinar köyü, Artvin il merkezine 45 km, Ardanuç ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.
Nüfus