Mektûbat (Said Nursî)

Mektubat (Osmanlı Türkçesi: ), İslam alimi Said Nursi'ye ait kitap. 1928 ve 1935 yılları arasında kısım kısım yazılmış olan eser aynı zamanda Risale-i Nur Külliyatının bir parçasıdır. Eserdeki soruların ise talebesi Hulusi Yahyagile ait olduğu ifade edilmektedir.
Konusu
Kitapta çoğunlukla İslami ve imani konular hakkındaki soruların cevapları bulunmaktadır. Yazar İslami konulardan farklı olarak siyasete karşı tutumuna da eserde yer vermiştir.
Cevaplandırdığı sorulardan bazıları şunlardır:
Hayat mertebeleri nelerdir?
Allah'a iman ile tevhid mertebeleri nelerdir? "Allah'tan başka İlah yoktur" hükmünün izahı nasıldır?
Sünnet-i seniyyeye ittiba etmek neden önemli?
İslam peygamberinin gösterdiği mucizeler nelerdir?
İslam peygamberinin beşeri şahsiyeti ile şahsı manevisi nasıl anlaşılmalıdır?
Ramazan ayında oruç tutmanın dünyevi ve uhrevi faydaları nelerdir?
İslam peygamberinin birden fazla evliliğinin ve özellikle Zeynep bint-i Cahş ile evlenmesinin hikmetleri nelerdir?
İlk insan İslam peygamberi Adem'in cennetten çıkarılması, insanların bir kısmının Cehenneme girmesi Şeytanın ve kötü şeylerin yaratılması, musibet ve belaların masum insanlara ve hayvanlara musallat edilmesinin hikmetlerini izahı nasıldır?
Vahdetü'l-vücud meselesinin sırları nelerdir?
Bölümleri
1. Mektup: Dört sualin cevabıdır.
Birinci sual: Hazret-i Hızır'ın hayatı hakkında ve o münasebetle hayatın beş mertebesini gayet güzel ve mukni bir tarzda beyan eder.
İkinci sual: ََِ َََ ََْْ َََْٰ ayetindeki mevti, nimet suretinde ve mahluk olduğunun sırrını gayet güzel bir surette ispat eder ki, mevt dahi hayat gibi bir nimet ve hayat gibi mahluk olduğunu ispat eder.
Üçüncü sual: "Cehennem nerededir?" cevabında gayet makul bir surette yerini beyan eder ve gösterir. Cehennem-i Suğra ve Kübrayı tefrik edip, fenni bir tarzda ve mantıki bir surette ispat etmekle beraber; ahirette gayet muhteşem ve parlak bir surette azamet ve Rububiyet-i İlahiyenin bir sırr-ı azimini ve Cehennem-i Kübranın bir hikmet-i hilkatini gösterdiği gibi; Cennet ve Cehennem, şecere-i hilkatin iki meyvesi ve silsile-i kainatın iki neticesi ve seyl-i şuunatın ve mahsulat-ı maneviye-i arziyenin iki mahzeni, lütuf ve kahrın iki tecelligahı olduğunu gösterir.
Dördüncü sual'in cevabında; mahbuplara olan aşk-ı mecazi aşk-ı hakikiye inkılap ettiği gibi, koca dünyaya karşı insanın aşk-ı mecazisi dahi, sırr-ı iman ile makbul bir aşk-ı hakikiye inkılap edebildiğini gayet güzel ve mukni bir surette ispat eder.
2. Mektup
Bu zamanda zaruret olmadan, irşad-ı nasa ve neşr-i dine çalışanların, sadakaları ve hediyeleri kabul etmemeleri lazım geldiğinin sırrını dört sebeple beyan eder. ِْ ََِْ َِ ََ ِ ayeti ile َُِِ َْ َ ََُُْْ َْ ayeti gibi, insanlardan istiğna hakkındaki ayatın mühim bir sırrını tefsir eder. Ve ilim ve dini neşre çalışan insanlar, mümkün olduğu kadar istiğna ve kanaatle hareket etmezse; hem ehl-i dalaletin ittihamına hedef olur, hem izzet-i ilmiyeyi muhafaza edemez. Hem, salahat ve neşr-i din gibi umur-u uhreviyyeye mukabil hediyeleri almak, ahiret meyvelerini dünyada fani bir surette yemek demektir.
3. Mektup
ََ ُُِْ َُِِْ َََِْ َُِْ kaseminde ve yeminindeki ulvi bir nur-u i'caziyi ve ََََْ َََُْ َََِ َٰ ََ َُُِْْ َِِْ ayetinin teşbihindeki parlak bir lem'a-i i'caziyeyi ve
َُ َِ َََ َُُ ََْْ َُ َُْ ِ َََِِ ayetinde, küre-i arzı, feza-yı kainatta yüzen bir sefine-i Rabbaniye olduğunu gösteren parlak bir hakikatı tasvir ederek, küre-i arzdan Cehenneme göçmek için ehl-i dalaletin seyahatini ve bütün eşya bir tek Zata isnat edilse vücub derecesinde sühulet ve kolaylık olduğunu, eşyanın icadı, müteaddit esbaplara isnat edilse imtina derecesinde bir suubet ve müşkilat olduğunu gayet güzel ve mukni ve muhtasar bir surette beyaniyle iki nükte-i mühimme-i i'caziyeyi tefsir eder.
4. Mektup
ََْ ُؤَْ ََِْْ ََْ َُِ َْ َِ ayetinin bir sırrı, Risale-i Nur hakkında tecelli ettiğini beyan eder. Hem:
"Der Tarik-ı Nakşibendi lazım amed çar-terk;
Terk-i dünya, terk-i ukba, terk-i hesti, terk-i terk"
düsturuna mukabil, acz-mendi tarikında pek mühim bir düsturu beyan eder. Hem:
َََْ َُُْ َِ ََِۤ ََُْْ ََْ ََََْ ayetinin bir sırrını; şiire benzer, fakat şiir olmayan, muntazam, fakat manzum olmayan, gayet parlak, fakat hayal olmayan yıldızları konuşturan bir yıldızname ile tefsir eder.
5. Mektup
Şeriatın bir hadimi ve bir vesilesi olan tarikata mensup bazı zatların, tarikata fazla ehemmiyet verip ona kanaat ederek hakaik-ı imaniyenin neşrinde tembellik ve lakaytlık gösterdikleri münasebetiyle yazılmış. Ve velayetin üç kısmını beyan edip, en mühim tarikat olan velayet-i kübra, sırr-ı verasetle sünnet-i seniyeye ittiba ve neşr-i ha kaik-ı imaniyede ihtimam olduğunu ispat eder. Ve tarikatların en mühim gayesi ve faydası ve müntehası olan inkişaf-ı hakaik-ı imani ye, Risale-i Nur ile dahi olabildiğini ve Risale-i Nur'un eczaları o vazifeyi, tarikat gibi, fakat daha kısa bir zamanda gördüğünü gösteriyor.