Ferit Tüzün

Ferit Tüzün(24 Nisan 1929, İstanbul 21 Ekim 1977, Ankara), Türk bestecidir.
Midasın Kulakları", "Çeşmebaşı Balesi", "Esintiler" gibi yapıtlarıyla tanınan ünlü bir bestecidir.
Yaşamı
1929 yılında İstanbul'un Eyüpsultan semtinde dünyaya geldi. Babası öğretmen Mustafa Rahmi Bey idi. Çocukluğu Kınalıadada geçti. İlkokulu Kınalıadada bitirdikten sonra babasının ölümü üzerine Ankaradaki ablasının yanına giderek öğrenimini Ankara Atatürk Lisesinde sürdürdü.
Ankara Konservatuvarı
Ablası Bedriye Tüzünün İstanbul Konservatuvarı şan bölümü mezunu olması nedeniyle müzik ile erken yaşta tanışmış olan Ferit Tüzün, ablası aracılığıyla Ulvi Cemal Erkin ile tanıştı ve Ankara Konservatuvarı'na piyano bölümü öğrencisi olarak girdi. Erkinin ve Necil Kazım Aksesin önerileri ile kompozisyon bölümüne de kaydolan Ferit Tüzün, 1949da Piyano Yüksek bölümünden, 1951de Kompozisyon bölümünden mezun oldu. Her iki bölümü de birincilikle tamamlamıştı. Mezuniyetinden sonra iki yıl Kompozisyon bölümünde Necil Kazım Aksesin asistanlığını yaptı.
İlk önemli eseri olan Ninni adlı orkestra yapıtını konservatuvarın son sınıfında öğrenci iken bestelemişti. Bu eser, 1952de Cemal Reşit Rey yönetimindeki İstanbul Şehir Orkestrası tarafından ilk defa seslendirildi.
Münih Müzik Akademisi
Milli Eğitim Bakanlığının açtığı sınavı kazanarak 1954te Münih Müzik Akademisine gönderildi; ünlü şef Fritz Lehmannın öğrencisi oldu. Lehmannın ölümü üzerine orkestra şefliği çalışmalarını Adolf Mennerich ve Gotthold Ephraim Lessing'in yanında sürdürdü. Bir yandan kompozisyon alanında çalışan Tüzün, Münihte iki önemli besteci ile tanıştı ve onlardan kompozisyon dersi aldı: Karl Amadeus Hartmann ve Carl Orff. Müzik eğitimini 1958de tamamladıktan sonra bursunu bir yıl daha uzatarak Münih Devlet Operasında şef yardımcılığı yaptı; ayrıca çeşitli kentlerde konserler yönetti.
Almanya'da kaldığı süre içinde bestelediği "Anadolu Süiti" (1954), "Türk Cappriccio'su" (1956) ve "Humoresque (Nasreddin Hoca)" (1957) adlı eserlerinin ilk seslendirilişleri Münih Flarmonisi tarafından yapıldı. Bu üç eser, Ferit Tüzünün önemli yapıtları arasında kabul edilir. Anadolu Suiti adlı yapıtı, daha sonra besteleyeceği Çeşmebaşı Balesinin temelini oluşturmuştur.
Türkiyeye dönüşü
1959 yılında Türkiyeye dönen müzisyen, Ankara Devlet Opera ve Balesi orkestra şefi olarak görev yaptı. Bir yandan da bestecilik çalışmalarını sürdüren sanatçının en önemli eserleri; ilk Türk balesi olan Çeşmebaşı, TRT'nin siparişi üzerine yazdığı Midasın Kulakları operası ve yine TRTnin siparişi üzerine bestelenmiş Esintiler adlı orkestra eseridir. Ayrıca konusunu Elazığ dolaylarından alan bir bale olan Çayda Çıra için bestelediği bir bale süiti ile ilk defa 2004 yılında seslendirilen Kınalı Eller adlı bir bale süiti vardır. Bilinen son yapıtı olan Söyleşi, Kültür Bakanlığı tarafından Cumhuriyetin 50. yılı kutlamaları için sipariş edilmiş bir orkestra yapıtıdır.
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
Tüzün, 1974 yılında Ankara Konservatuvarında öğretmenlik yaptıktan sonra Ocak 1977de Devlet Opera ve Balesinin Genel Müdürü olarak atandı. Bu görevi sürdürürken geçirdiği bir kalp krizi sonucu 21 Ekim 1977de beklenmedik bir şekilde 48 yaşında öldü. Cenazesi, Karşıyaka Mezarlığına defnedildi.
Ölümünden sonra
Tüzün, ölümünden 23 yıl sonra (2000 yılında) Sevda - Cenap And Müzik Vakfı tarafından Onur Ödülü Altın Madalyası ile ödüllendirildi. Hakkında, Şefik Kahramankaptan tarafından yaılan "Çeşmebaşından Esintilerle: Ferit Tüzün" adlı kitap, 6 Aralık 2001'de yayımlandı.
Başlıca Eserleri
Orkestra ve Koro Eserleri
Ninni, orkestra eseri, 1950.
Senfoni, orkestra eseri, 1952.
Atatürk, Cahit Külebinin şiiri üzerine, orkestra eseri, 1952.
Anadolu, orkestra suiti, 1954.
Türk Kapriçiyosu, orkestra eseri, 1956.
Humerosque (Nasreddin Hoca), orkestra eseri, 1956.
Esintiler, orkestra eseri, 1965.
Altı Türkü, dört sesli koro için, 1964.
Piyano, Oda ve Sahne Müziği Eserleri
Trio, keman piyano ve viyolonsel için, oda müziği eseri, 1050.
Duo, keman ve piyano için, oda müziği eseri, 1950.
Piyano parçaları, 1948.
Tema ve çeşitlemeler, piyano eseri, 1950.
Canzonetta ve Gavotta, piyano eseri, 1950.
Bir piyes yazalım, sahne müziği eseri