Ohri

Ohri (Makedonca: Ohrid; Arnavutça: Ohri veya Ohër; Yunanca: Αχρίδα, Ahrída), yaklaşık 42.000 kişilik nüfusu ile Kuzey Makedonya'nın en büyük sekizinci kentidir. İçinde bulunduğu eş isimli belediyenin idari koltuğudur ve ülkenin güneybatısında, Ohri Gölü'nün kenarında, Arnavutluk sınırına gayet yakın bir konumda bulunmaktadır.
Ohri, yaklaşık 220.000 kişilik nüfustan oluşan Güneybatı Bölgesi'nin iktisadi, kültürel ve dini merkezi ve Ohri Gölü'ndeki en büyük yerleşimdir. Kent yakınlarında Makedonya'nın iki uluslararası havalimanlarından biri olan Ohri Havalimanı bulunmaktadır.
Günümüzde Ohri turizm kenti olarak tanınır. İyi muhafaza edilmiş eski kenti, Orta Çağ dönemine dayanan hisarları, yüksek sayıdaki kiliseleri, manastırları ve camiilerinin yanı sıra büyük, milyon yaşındaki gölü sadece Balkan ülkelerinden gelenleri değil, tüm Avrupa'dan ve Asya'nın bazı ülkelerinden gelen yabancıları kendine çekmektedir. UNESCO, 1979 yılında Ohri Gölü'nü, bir sene sonra da Ohri kentini UNESCO Dünya Mirasları listesine ekledi.
Coğrafya
Makedonyanın güneybatısında, Güneybatı Bölgesi sınırları içinde yer alır. Ohri Gölünün kuzey kısmında konumlanan şehir, Kuzey Makedonya'nın en turistik bölgesinin içindedir. Balkanların birçok ülkesinden (özellikle denize kıyısı olmayan (Kosova ve Sırbistan) turist, tatillerini geçirmek için Ohri bölgesini tercih eder.
İklim
Tarih
Erken tarih
Arkeolojik bilgilere göre Ohri bölgesi 6000 yıllık bir yerleşim tarihine sahiptir. Bölgede bilinen ilk yerleşimciler Frigler ve Enheleler olarak belirtilir. MÖ 4. yüzyılda Ohri, Makedonya kralı II. Filipin egemenliğine geçmiştir.
6. asırda Slavlar bölgede küçük idari yapılar kurmuşlardır. Bu Slav bölgeleri 785 yılında 6. Konstantin tarafından Doğu Roma sınırlarına katılmıştır.
867 yılında şehir, Bulgarların egemenliğine girmiş; 990-1015 yılları arasında da Ohri, Birinci Bulgar Devletinin başkenti olmuştur. Sonrasında, 1018 yılında Doğu Romalılar şehri tekrar ele geçirmişlerdir.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi
Ohri 1395 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına katılmıştır. Türk dönemiyle beraber Ohride büyük değişiklikler yaşanmıştır. Şehir, 18. yüzyılda ticari olarak yükselmiştir.
Şehrin de dahil olduğu bölge 19. ve 20. yüzyıl içinde Osmanlı İmparatorluğu topraklarının hareketli kısmında yer almıştır. 1906da Selanikte kurulan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti önemli bir harekettir. Gizli bir hareket olarak hücre esasına göre örgütlenen cemiyet kısa sürede Manastır kolunu oluşturarak Resne, Ohri, Üsküp, Gevgeli, Serez, Edirne ve Drama şubelerini açmıştır. Büyüyen cemiyet 1907 yılında Avrupa koluyla birleşerek Osmanlı Terakki ve İttihat Cemiyyeti adını almış ve hızla örgütlenmeye devam etmiştir. 1900lü yılların başında Makedonya ve Ohride birçok gelişme yaşanırken Türk-Müslüman unsurun içinden çıkan İttihat ve Terakki Cemiyetinin giriştiği hürriyet mücadelesi mevcut hükumete büyük bir yük getirecek, onların faaliyetlerini araştırıp engellemek için Rumeliye kuvvet sevk edilecektir. İttihat ve Terakkiye dolayısıyla meşrutiyet mücadelesine en yoğun destek veren bu anlamda devleti uğraştıran yerlerden birisi de Ohridir. Süleyman Kani Beyin Ohri Kaymakamlığı görevi sırasında Yüzbaşı Mısırlı Aziz Bey Ohride bir Cemiyet-i İslamiye kurmuştur. Yüzbaşı Aziz Bey, Bulgar komitecilerinin verdikleri zararlara Müslümanların da aynı şekilde karşılık vermeye hakları olduğunu her fırsatta dile getiriyor ve ortak bir tavır için teşvikte bulunuyordu. Halkın sabrı taşmış olduğundan eşraftan bazı kişilerle Aziz Bey arasında zarara zarar, kana kan esasına dayalı bir Cemiyet-i Hususiye-i İslamiye kurulması konusunda anlaşma sağlanmıştı. Mayıs 1907'de kurulan ve idare heyetini Yüzbaşı Aziz Bey, Debreli Muharrem Ağa, Ohrili Sami, Şaban Ağazade Lütfi, İsmail Ağazade, Sabri Efendilerin oluşturduğu bu cemiyet önce icraat için beş kişilik bir İslam çetesi teşkil etmiş daha sonra bu sayı yediye çıkarılmıştır. İlk icraat olarak 22 Temmuz 1907 günü bir Müslüman çiftliğine saldıran üç Bulgar pusuya düşürülerek öldürülmüştür. Daha sonra da bu tarz eylemler devam etmiştir. Bulgarlar verilen karşılık üzerine Meşrutiyetin ilanından üç ay önce saldırılarını bırakmak zorunda kalmışlardır. Ohrideki bu İslam Cemiyeti Nisan 1908e kadar faaliyetlerine devam etmiş, bu tarihten sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti perde arkasından çıkarak işleri doğrudan ele almıştır. İttihat ve Terakki teşkilatlanma aşamasını Ohride bu şekilde takibata uğramadan rahat geçirmiştir.
19. yüzyıla gelindiğinde Ohri ve Resne, Türk ve Müslüman nüfusa sahip olmakla birlikte Bulgar ve Arnavut çetelerinin en fazla faaliyet gösterdiği yerler arasındaydı. 1908 inkılabından önce ilk isyanı düzenleyen ve 1897 Yunan Muharebesindeki cesaretiyle tanınan Resneli Niyazi Beyin İttihat Terakkinin oluşumu sırasında Enver Paşa tarafından cemiyete kaydı yapılmıştı. Cemiyet Resnede sevilmesi ve etkili olacağı düşüncesiyle onu desteklemiş ve kendisinin Resne Kumandanlığına tayini çıkartılmıştı. Niyazi Bey, Resneye tayin edilirken Eyüp Sabri Beyin de Ohriye tayini çıkarılmıştı ki o da bölgesinde sevilen bir kişiydi. Niyazi Bey 1319 Makedonya Bulgar ihtilaline kadar Ohride askeri debboy görevindeydi. Niyazi Bey ve Eyüp Sabri Beyin kendi memleketlerinde görev yapmaları İttihat Terakki ve memleket için büyük şanstı. Hem bölgelerini Bulgar çetelerinin zulmünden koruyacak hem de cemiyetin teşkilatlanmasına katkı sağlayacaklardı. Niyazi Bey çetelerle mücadeleye daha fazla önem verirken Eyüp Sabri Beyin cemiyetin teşkilatlanmasına çalıştığı görülmüş ve bir süre sonra Ohri, Manastır Vilayetinde en güvenilir ve teşkilatlı bir merkez haline gelmişti.
Bölgedeki Osmanlı egemenliği 1912 yılında sona ermiştir. Bu son dönem idari yapılanmasında Ohri, Manastır Vilayeti sınırları içinde, Manastır Sancağına bağlı olmuştur.
Yugoslavya Krallığı dönemi
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Ohrinin de yer aldığı bölge, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğinde kalmıştır. Krallık, sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemen olmuştur.
Osmanlı sonrasındaki bu dönem, Ohrinin çehresinde ve sosyal yaşamında ciddi bazı değişiklikleri getirmiştir. Şehirde bulunan birçok Müslüman ibadethanesi ya tahrip edilmiş ya tamamen yıkılmış; çoklukla bunların yerine de kiliseler inşa edilmiştir.
Yugoslavya dönemi
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu dönemde de Ohri, devam eden idari yapı içinde yer almıştır.
Makedonya Cumhuriyeti dönemi
1991 yılında Makedonyanın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyetinden bağımsızlığını ilan etmesiyle Ohri, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde yer almıştır. Yugoslavya döneminde turistik yönü artan Ohri, Makedonyanın bağımsızlığı sonrasında Makedonyanın en ünlü turizm merkezi olmuştur.
Nüfus
2002 sayımına göre Ohri Belediyesinin toplam nüfusu 55.749 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 47.344; Arnavutlar 2.962; Türkler 2.268 ve diğerleri Ohrinin merkez nüfusu ise 42.033tür.
Turizm
Ohri, Balkanlardaki önemli turizm merkezlerinden birisidir. Özellikle, Ege Denizi bölgesinin dışında, denize çıkışı olmayan ülke vatandaşları için bölge, tatil merkezi özelliğindedir.
Ohri'de Osmanlı döneminden kalma 10 cami, 1 de tekke bulunmaktadır. Kiliselerin sayısı ise yaklaşık olarak 40'tır. Göl manzarası, bölgeye özgü evleri ve tarihi mimari eserleriyle ünlü bir turistik noktadır. Osmanlı'dan kalma Safranbolu evlerine benzer mimari yapısına sahip evler bulunmaktadır. Şehir ve Ohri Gölü, UNESCO tarafından dünya mirası listesine dahil edilmiştir.
Ohri, aynı zamanda Slavlar için oldukça önemli olan Kiril alfabesinin doğduğu yer olarak kabul edilir.
Kardeş şehirler
Ohrinin dünya çapında 9 şehir ile anlaşması vardır:
1977 : Kragujevac, Sırbistan
1979 : Vinkovci, Hırvatistan
1981 : Piran, Slovenya
1981 : Wollongong, Avustralya
1981 : Windsor, Kanada
1984 : Budva, Karadağ
2002 : Pogradaş, Arnavutluk
2009 : Caen, Fransa
2010 : Yalova, Türkiye
2011 : Safranbolu, Türkiye
İş birliği kurulan şehirler
Kardeş şehirlerin dışında aşağıdaki şehirlerle iş birliği protokolü imzalanmıştır:
1999 : Filibe, Bulgaristan
2000 : Nesebar, Bulgaristan
2003 : Zemun, Sırbistan
2003 : Dalian, Çin
2004 : Bankya, Bulgaristan
2005 : Leskofça, Sırbistan
2005 : Ptuj, Slovenya
2006 : Büyük Tırnova, Bulgaristan
2006 : Sinaia, Romanya
2006 : Bursa, Gaziosmanpaşa, Türkiye
Resimler