Burçlar

Astrolojide burçlar, ekliptiğin iki yanında, aşağı yukarı 10 derece genişliğinde, içinde Güneş'in ve gezegenlerin döndüğü zodyak kuşağı ile belirlenir. Ekliptik, dünyadan bakan birinin gözüktüğü şekliyle Yeryüzünün Güneş çevresinde bir yılda çizdiği görünür yörüngesinden başka bir şey değildir; diğer bir deyişle yer-merkezli sistemin bir verisidir
Tablo
Ekliptik
Ekliptik düzlemi, günümüzde, gök ekvatoruna göre yaklaşık 23 derece eğilimli durumdadır ve onu, adları Ekinoks olan iki noktada keser; İlkbahar Ekinoksu ya da "Koç'un ilk noktası" (ilkbahar ekinoksu) ve Sonbahar Ekinoksu.
Ekliptik üzerindeki yıllık dolanımı sırasında Güneş, günde yaklaşık bir derece ilerleyerek (yılda 360 derece) zodyağın 12 burcundan geçer. Oysa çok iyi bilinmektedir ki Güneş'in zodyağın 12 burcu çevresindeki görünür hareketini yaratan, gerçekte Dünya'nın Güneş çevresindeki dönüşüdür.
Astrolojide Element
Burçlar 4 elemente ayrılırlar: Ateş, Hava, Su ve Toprak.
Her element de 3 gruba ayrılırlar. Bunlar, Öncü, Sabit ve Değişkendir. Batı astrolojisinin takımyıldızlarıyla bir alakası yoktur. Yukarıda anlatıldığı gibi ilkbahar ekinoksunun başlangıcı olan 0 derece Koç esas alınarak "Burçlar kuşağı" oluşturulur. 0 derece Koç esas alındığında 360 derecelik dairenin matematiksel olarak 30 dereceye bölünmesinden 12 burç elde edilir.
Tropikal Astroloji
Mevsimleri esas alan bu astrolojiye göre Koç burcunun öncü kabul edilmesinin nedeni, ilkbahar mevsiminin bu burçla başlıyor olmasıdır. Daha sonra Boğa burcu gelir ki, bu o mevsimin sabit yaşandığı dönemdir, bundan dolayı Boğa burçları sabit gruba girerler. Boğa burcunu takipen İkizler burcu gelir ki, bu mevsimin değişmeye başladığı dönemdir. Bundan dolayı İkizler burcu değişken gruba denk gelir. Dolayısıyla mevsim başlarında yer alan burçlar öncü gruba, sabit olduğu dönem sabit gruba ve mevsimin değişmeye başladığı dönemlerde değişken burçlara denk gelir.
Astrolojide gruplar
Ateş grubuna giren burçlar sırasıyla; Koç (Öncü), Aslan (Sabit) ve Yay (Değişken)
Toprak grubuna giren burçlar sırasıyla; Oğlak (Öncü), Boğa (Sabit) ve Başak (Değişken)
Su grubuna giren burçlar sırasıyla; Yengeç (Öncü), Akrep (Sabit) ve Balık (Değişken)
Hava grubuna giren burçlar sırasıyla; Terazi (Öncü), Kova (Sabit) ve İkizler (Değişken)
Doğum haritası
Bir bebeğin doğup ilk nefesini soluduğu anda Doğum haritası oluşur. Yukarıda anlattığımız Burçlar 360 derecelik bir dairede 30 dereceye bölünerek 12 burç oluşturur. Bu doğum haritasında sıralanır. Doğum haritası doğum anındaki gökyüzünü resimleyen bir şemadır. Bu şemada burçlar, evler, gezegenler ve gezegenlerin birbirleriyle yapmış oldukları açılar vardır. Bu haritaya Doğum haritası ismi verilir. Bu haritayı yorumlayan insanlara da "astrolog" adı verilir.
Burç simgelerinin söylencesel öyküleri
Mezopotamyalılar güneşin gök kubbede 12 takımyıldız doğrultusunda izlediği rotayı 360 derecelik döngüde 12 bölüme ayırmışlardı. Antik Yunan da bu sistemi benimsemiş ve mitolojilerinde öyküleriyle yer alan hayvanları yerleştirdikleri burçlara Zodion (hayvan) sözcüğünden Zoidiakos (Hayvancık) ve onları yerleştirdikleri çembere de Zoidiakos Kyklos (hayvancıklar çemberi) adı vermiştir. Bugün "Burçlar Kuşağı" adı verilir. İngilizcedeki Zoo ve Zoology sözcükleri de bu Yunanca sözcükten gelmiştir.
Burçların Türkçe ve batı dillerindeki isimleri ve özdeşleştikleri mitolojik figürler şunlardır:Koç (Aries): Aries, altın tüylü postu uğruna Argo Denizcilerinin tehlikeli bir yolculuğu göze aldıkları koçun ismidir. Kişiliği bulutlarla simgeleşen göksel varlık Nephele, çocukları Phriksos ile Helleyi üvey anneleri İnonun kötülüklerinden kurtarmak için onlaraaltın tüylü ve kanatlı bir koç göndermişti. Çocuklar doğuya doğru yol alırken kız çocuk Helle denize düştü; düştüğü sular Hellenin anısına Hellespontos (Helle Denizi) diye anıldı. Bu isim, Çanakkale Boğazının antik ismidir (Modern dönemde Boğaza Troia kralı Dardanostan dolayı Dardanelles ismi verildi.) Koçun yolculuğu Kolkhiste son bulmuş ve Phriksos Koçu Zeusa sunu olarak kurban ettikten sonra altın tüylü postunu kendisini konuk eden kral Aietese hediye etmişti. Kral postu savaş tanrısı Aresin onuruna donattırdığı bahçedeki bir ağaca astığından Koçun ismi Ariesin Aresden geldiği de söylenir.
Antik Romada kalelerin ele geçirilmesi için yapılan savaşlarda kale kapılarını kırarak açmak için kullanılan, uçlarına koç başı biçimi verilen kütüklere Aries denilmiştir. Boğa (Taurus): Prenses Europayı Fenike kıyılarından alıp Girite kaçıran Zeusun Boğasının burçlar kuşağına yansıması Boğa burcudur. Bazı yazarlar bu burç için mitolojideki diğer bir boğayı, Girit Boğasını ileri sürer. Poseidonun kral Minosa armağanı olan bu boğa, kraliçe Pasiphaeden Minotaurosun babası olan ve azgınlığından dolayı Heraklesin 7. görevinin konusu olduktan sonra Theseus tarafından öldürülen boğadır. İkizler (Gemini): Mitolojinin ünlü ikizleri, Dioskouroi (Tanrının -Zeusun- delikanlıları) diye anılan Kastor ve Polydeukes (Latin Pollux) Sparta kraliçesi Ledanın, babaları farklı ikiz oğulları, Troiaya kaçırılan Helenenin kardeşleridir. Kastorun babası kral Tyndareos, Polydeukesin babası ise Zeustu. Biri ölümlü diğeri ölümsüz olan ikizler birbirlerine çok bağlıydılar. Kastor bir çatışmada öldüğünde ölümsüz Polydeukes ölen kardeşinden ayrı kalmaya dayanamamış kardeşiyle birlikte Hadese inmek istemişti. Yunan mitolojisine göre Zeus önce birinin ölümsüzlüğünü diğeriyle paylaştırarak günlük yaşamlarını Hades ile Olympos arasında geçirmelerine izin vermiş, sonra da onları birbirlerinden hiç ayrılmasınlar diye burçlar kuşağında onurlandırmıştır. Yengeç (Cancer): Yengeç burcunun ismi Yunanca Karkinosdan gelir. Karkinostu, Herkül 12 zorlu görevinden ikincisinde dokuz başlı canavar Hydrayı öldürmeye çalışırken ayaklarını ısıran yengecin adıdır. O yengeci, Heraklesin dikkatini dağıtmak için Hera göndermiş ve Heraklesin ayakları altında ezilen Karkinosun anısını canlı tutmak için ona burçlar kuşağında yer vermişti.
Antikitenin ünlü doktoru Galenosun tümörlerin üzerini kaplayan damarları yengeç ayaklarına benzettiği için karkinos sözcüğünü tıptaki anlamında (kanser) kullanmıştır. Aslan (Leo): Aslan burcunun simgesi Nemea Aslanı adlı yaratıktır. Heraklese yüklenen 12 zorlu görevin ilki Nemea Aslanını öldürmek ve derisini yüzmekti. Derisine ok, mızrak ve kılıç işlemediğinden aslanı boğarak öldürdükten sonra Herkül hayvanın kendi tırnaklarını kullanarak derisini yüzmüş, postundan giysi, başından da miğfer yapmıştı kendine. Başak (Virgo): Elinde bir başak demeti ile betimlenen bereket tanrıçası Demeterin yanı sıra Batı dillerindeki anlamı (bakire) dolayısıyla tanrıçalar Artemis ve Astraeia tanrıçaları ile, daha sonraki dönemlerde Romalı adalet tanrıçası İustitia ve Meryem ile ilişkilendirildi. Terazi (Libra): Bu burcun yıldızları burçlar kuşağının döngüsünde yarı yoldadır. Güneş bu takımyıldızdan geçerken gece ve gündüz eşit zamanlıdır, yani terazinin kefeleri aynı hizadadır. Denge ve eşitliği simgelediğinden adalet tanrıçaları Themis, Dike ve Astraeianın kişiliklerinde adaletin terazisi ile simgelenmiştir (Roma mitolojisinde Iustitia). Burçlar kuşağının tam ortasında olması da adalete verilen önemi vurgulamaktadır. Akrep (Scorpio): Akrep burcu Orion takımyıldızıyla ilişkilidir. Efsaneye göre Orion, av tanrıçası Artemisin hoşlandığı, erkek güzeli dev gibi bir avcıydı. Yeryüzündeki bütün hayvanları öldürebilecek güç ve beceriye sahip olmakla böbürlenirdi. Buna öfkelenen Toprak Ana Gaia bağrından büyük bir akrep çıkarıp Orionun üzerine salmıştır. Görevini yerine getirdiği için hoşnut kaldığı akrebi Gaia burçlar kuşağına koyarken Artemis de Orionu koymuş yakınına. Orionun sevgili köpeğinin ismini de Sirius yıldızına vermiş. Yay (Sagittarius): Ok atan bir Kentavros (At Adam) simgesiyle tanınan yay burcu, kentavrosların en ünlüsü olan Kheironun anısını yaşatır. Kentavros, başı ve beline kadar olan gövdesi insan, belden aşağısı at olan mitolojik bir kişiliktir. Bu varlıkların en tanınmışı olan Kheiron Teselya bölgesinde Pelion Dağının eteklerinde yaşardı. Türünün en iyisi ve en bilgesiydi, çünkü Apollo ile Artemis eğitmişti onu. Ok-yay kullanımında ustaydı. O da bilgi ve deneyimlerini ileride Troia savaşının kahramanı olacak Akhilleus (Aşil) ve Argonautika Seferini yönetecek İason gibi gençlere aktarmıştı. Heraklesin yer aldığı bir çatışma sırasında bir rastlantı sonucu Heraklesin zehirli okuyla yaralanınca çektiği acıya dayanamayarak ölmek istemiş, ama ölümsüz olduğundan acısına son vermek uğruna ölümsüzlüğünden vazgeçerek Hadese inmişti. Onun yeryüzünde bıraktığı ölümsüzlüğünü Zeus, Prometheusa vermeyi uygun görmüştü. Oğlak (Capricorn): Zeus kendisini emziren ve büyüten keçi veya keçi görünümlü orman nymphası Amalthea'yı, öldüğünde burçlar kuşağında onurlandırmıştı. Zeusun doğumuyla ilgili söylenceye göre Zeusun babası Kronos doğacak çocuklarından birinin kendini alaşağı ederek yerine geçeceği yolundaki kehaneti boşa çıkarmak için doğan çocuklarını yutuyordu. Zeus doğduğunda annesi Rhea (veya ninesi Gaia) onu saklayarak yerine bezlere sarılı bir taş yutturdu Kronosa. Bebek Zeusu Girit Adasına kaçıran ninesi Gaia onu Amaltheanın bakımına emanet etti. Onun sütüyle ve diğer orman nymphalarının getirdikleri balla beslenen Zeus ergenliğe ulaştıktan ve babasını devirip Olympos tahtına oturdu. Tahta oturduktan sonra Amaltheayı unutmadı. Onun boynuzlarından birini kopararak içini sonsuz bollukla doldurdu. Boynuzu elinde tutanın yiyecek ve içecekten yana zengin olması dileğinde bulundu. Romalılar bu boynuza Bolluk Boynuzu anlamında Cornu copiae dediler. Amalthea Yunancada sevecen ve nazik anlamlarına geliyor. Zeusun Latin adını alan Jupiter gezegeninin uydularından biri Amaltheanın ismini taşır. Kova (Aquarius): Batı dillerinde Su taşıyan diye anılan bu burcun ilişkilendirildiği mitolojik kişilik, Homerosun Ölümlülerin en güzeli diye andığı prens Ganymedes'tir. Yunan mitolojsinde Ganymedes Troianın kurucu kralı Trosun oğluydu. Taşıdığı kaplarda su deği, Olymposluların ölümsüzlüklerini borçlu oldukları nektar vardı. Zeus onu kendine özel saki yapmak için gözde hayvanı kartal aracılığıyla (veya bizzat kendini kartala dönüştürerek) onu Troiadan kaçırmıştı. Balık (Pisces):' Canavar Typhon Olymposa saldırdığında tanrılar ve tanrıçalar kendilerini birer hayvan biçimine sokarak kaçmaya çalışırken Aphrodite ile Eros da birer balığa dönüşerek suya dalmışlardı. Typhon yok edildikten sonra bedenlerine girdikleri balıkların anısına onları birbirlerine bağlı bir iple burçlar kuşağına koydular.