Başlık: yahudilerin-bu-kadar-zengin-olmasinin-nedeni

israil'de 4 ay yahudilerle bir arada yaşadım, çalıştım. bu ladar zengin olmalarının birkaç sebebi var. en başta bilgiyi paraya çevirmeyi çok iyi biliyorlar. 3 kuruşluk bir bilgiyi evirip çevirip size 300 liraya geri satabiliyorlar. ticareti olması gereken şekliyle dürüstçe yapıyorlar. kafaları herşeye çalışıyor ama hile, hurda işlerine hiç basmıyor. örnek olması açısından kısa bir anımı anlatacağım. israil'de kaldığım dönemde, büyük bir kibbutz da yaşıyordum. bir gün bi duyuru yaptılar. c.tesi günü ilkokul çocukları bir kermes düzenleyecekmiş, tüm kibbutz sakinleri de davetli. c. tesi günü kermes alanına gittik, maksat vakit geçsin. girişte öğretmenler bekliyor. ellerinde monopoly oynarken kullanılan paralar gibi oyuncak paralar. sabit bir miktarı deste halinde bir araya getirmiş gelenlere veriyor. herkese eşit miktarda veriyor, fazlası yok. çocuklar evlerinde kullanılmayan ama çalışır durumda olan eşyaları satmaya gelmişler. radyo, mikser, ütü, ne ararsan var. tezgahlar kurulmuş, her tezgahın önünde minikler hazır, sattıkları eşyayı anlatıyor. eşyaların üzerinde de fiyat etiketleri yapıştırılmış. çocukları severim, muhabbet olsun diyerek ben de tezgahları geziyorum, sohbet ediyorum. çocuklar heyecanla ellerindeki şeyleri satmaya çalışıyor. minik bir radyo gözüme ilişti. odamda dinlerim, alayım dedim. çocuğun gönlü olsun diye elimdeki para destesinin yarısını hiç saymadan çocuğa uzattım. kesinlikle olmaz, fazla para alamam diyerek, eline aldı saydı, radyonun parası kadar kısmını aldı fazlasını geri bana verdi. radyo hala evimde bir kenarda durur hatıra olarak diğer bir konu, tek bir konuda uzmanlaşmak, alanında en iyisi olmaya çalışmak. ve en önemlisi de bunun sürekliliğini sağlamak. yakındaki büyük bir markete gidin, satın alacağınız ürünün en iyisi hangisidir diye bakın raflara, seçtiğiniz ürünü üreten ya da pazarlayanın yahudi firması olduğunu göreceksiniz. fiyatı da muadillerinden en az 2 kat pahalıdır. başka bir hatıramı da bu konuya örnek olarak yazayım: bulunduğum kibbutzda elma ve nektarin üretiliyor, fabrikada paketlenip ihraç ediliyor. o zaman için yılda 3,5 milyon usd değerinde elma ihtiyaç ediyorlardı. hepsi 1. sınıf kalitede ve özenle paketlenmiş. meraktan, izin aldım birkaç gün fabrikada paketleme ünitesinde de çalıştım. görevim banttan gelen elmaları seçmek viyollere dizmek. fakat en ufak bir defo, bir iz hatta çizik bile olsa elmayı diğer banta çöpe yollamak. çizik, ezik ya da hasarlı diye diğer banta yolladığımız elmalar bile lüks bir manavın tezgahındaki elmalardan daha düzgün haldeydi, varın siz düşünün viyollere dizilen elmaları. türkiye"de bir bunları yapamadığımız için, anca elin gavuru yapıyor beaaa diyoruz.