Başlık: islam

inişleri ve çıkışlarıyla 30 yıllık bir tecrübeyi burada paylaşma fikri sözlüğe katıldığımdan beri aklımdaydı. çünkü din de bir tecrübedir. ve her bireyden diğerine farklılık gösterir. aslında ekşisözlük'te islam başlığına yazmak büyük risk. böyle söylememin sebebi de malum. zira sözlük, toplumumuzun küçük bir minyatürü durumunda. "tahammül" eşiğimiz ve karşıdakini dinleme/anlama çabamız oldukça düşük. burada mevzu bahis islam'la alakalı yazdığım her şey bana bir etiket olarak dönebilir. dinci de olabilirim, laik de, veyahut ateist olarak tepkileri çekebilirim. çünkü bugün islam'la alakalı söylediğiniz her şey toplum olarak kabul görmeyecektir. muhakkak birilerine batacaktır. böyle tehlikeli bir ipin üzerine çıkma sebebim aldığım eğitim, düşünce dünyamın gelişimi sırasında yaşadıklarım ve şu an yaşadığım toplumdan aşırı huzursuz olmam. ahlaki değerleri yaşama ve yaşatma bakımından sanırım insanlık da ve türk toplumu da en kötü çağını yaşıyor. tüketiyoruz ve tükeniyoruz. bu uzun girizgah yazımın da uzun olacağının habercisidir. düşüncelerimi tek bir entry'de paylaşmayacağım. ileride yazmayı planladığım başka yazılar da olacak. dediğim gibi amacım öğretmek ya da eğitmek değil, tecrübemi paylaşmak. sözlük'te yer alanlarla fikri ortaklık içinde olduklarımız var olmadıklarımız da. ama yaşanmışlıklar bizi birbirimize bağlayan en önemli ortak noktamız. çünkü günümüz türkiye'sinde yaşayıp da inancı, ideolojisi, düşünceleri, kimliği, cinsiyeti vs. gibi farklılık içeren şeylerden dolayı müzdarip olmayan yoktur. türkiye'nin muhafazakar ve hatta gerici olarak tanımlanan bir şehrinde doğup büyüdüm, orada imam-hatip eğitimi aldım; izmir'de ilahiyat eğitimi aldım; yüksek lisansımı din felsefesi üzerine yaptım; özelde islam felsefesi tarihi çalıştım; gelenekçi yaklaşım tarafından modernist ve fitneci olarak tanımlanan muhammed ikbal ve fazlurrahman üzerine yoğunlaştım; ikinci üniversite olarak da sosyoloji eğitimi alıyorum. bunları yazmamın tek bir sebebi var, "sen bu konuda konuşuyorsun da ne okudun, eğitimin ne?" hastalığına tutulduğumuz için. bir de dini tecrübemi oluşturan şeyin eğitimimi aldığım bu okullarda daha da derinleştiği için. aliya ızzetbegoviç tarihe tanıklığım adlı biyografisinde 15 yaşlarında inancını sorguladığını, o dönemde komünist ve ateist eserlere yöneldiğini söyler. sorgulamalarla ve sancılarla süren iki yılın sonunda inancının daha da sağlamlaştığını dile getirir. çünkü artık "atalarının dini"ne inanmıyordur. tırnak içinde yazdığım kısım bu yazının odak noktasıdır. aslında kur'an'ın geliş amacı da budur. atalarının dinini yaşayan, sorgulamaktan uzak, yobaz bir toplumu eğitmektir amaç. günümüzün en büyük hastalığıdır ataların dinini yaşamak. dinin kanseri bir ruhban sınıfı oluşturup, o sınıfla halk üstünde tahakküm kurmak ve ataların dinini yaşatmaktır. bizim islam dünyasında bunu kendilerine ehl-i sünnet diyen bir tayfa yapıyor. bunlar çok güçlü. kendilerinin hoşuna gitmeyen ve yeni bir söylem geliştiren, dinin özüne dönmeyi hedefleyen herkesi/ her bireyi bir şekilde tekfir ediyor ve marks'ın söylemiyle "afyonlaştırdıkları din" vasıtasıyla uyuttukları kitlelerin gazabını bu kişilere yöneltiyorlar. o yüzden islam'da reform gerçekleşmiyor. burada fazlurrahman'ın "islam'da ihya ve reform" adlı eserini tavsiye ediyorum. islam'da reform nedir bu ayrı bir yazımın konusu olacak. şimdilik şu kadarını söylemek gerekirse zihnini açık tutan, soran, mantık çerçevesinde dini yaşamaya çalışan, ve açık zihinle kur'an'a yönelmektir islam'da reform. bu çok kısa ve kapsayıcılıktan uzak bir cevap bu arada. bunun modern çağı anlama ayağı var, bilimsel bakış ayağı var, estetik, sanat ayağı var, yani günümüzde islam dünyasında görmediğimiz, eksik olan her şey var. imam-hatip'teki sıra arkadaşları tarafından artık pek dinlenmeyen, aranmayan, umursanmayan, ilahiyat'ta fikirleri sebebiyle yalnız kalan biri olarak yazıyorum. ortada kalmış, hiç kimseye yaranamamış biri olarak. izmir'de ilahiyat öğrencisi olduğum için komşuları tarafından apartmandan çıkarılmamız için ev sahibine baskı yapılan da biriyim aynı zamanda. ilahiyat ya da imam hatip kökenli olmamdan dolayı türkiye'nin modern yüzünü oluşturduğunu iddia eden gruplar tarafından da ötekileştirildim, bu tek örnek değil. bunu neden söylüyorum, toplum olarak etiketlerimiz olması sebebiyle hep öteki oldum. bu toplumda öteki olmayan da yoktur, ama bunun sıkıntısını çekiyor olmamıza rağmen etiketlemekten de uzak kalamıyoruz. bu da böyle bir çelişkimiz. ancak bir yandan da dini tecrübemi oluşturan en önemli faktörlerden biri de öteki olmamdır. bir dönem aliya'nın yaşadığı sancıyı yaşadım. uzak kaldım, içe kapandım, kimsesiz kaldım, tanrısız kaldım. teodise, kader, ahiret, adalet, ahlak gibi felsefenin ve islam kelamının en derin ve çözülmesi güç sorularıyla baş başa kaldım. hala bazılarına bulduğum cevaplar yeterli değil, o yüzden arayışım da devam ediyor. işte bu arayış sürecine bile bu toplum tahammül edemiyor. az önce sözünü ettiğim ehl-i sünnet olarak kendisini özel tabakaya dahil eden güruh arayışıma ve sorgulamama bile tahammül edemedi. onların en korkak olduğu, en aciz oldukları sulara derinlemesine dalmam onların mahallesinde kalmamam, kabul edilmemem için yeterli sebepti. sonuç dışlandım kovuldum. tarih mahallenin dışına itilen arayış içerisindeki müslümanlarla dolu. bugün bazılarının eserleri söz konusu ehl-i sünnet camiası tarafından da baş tacı edilir. bugün aliya en büyük kahramanlardan, ama bu yiğidin doğu batı arasında islam'ında söylediklerinin bir benzerini günümüzde duymaya tahammül edemiyor bu adamlar. çünkü adı geçen eseri de açık bir zihinle okumuyorlar. şovenist bir tutumla sahipleniyorlar aliya'nın ismine, geçmişine, tecrübelerine. samimi değiller. sürekli aliya'dan söz etmemin sebebi en yakın ve etkili örneklerden biri olmasıdır. yoksa daha farklı onlarca isimden söz edilebilir. ataların dinine karşıdır söylemimiz. bugün ekşisözlük'te çoğunluğun dine karşı getirdiği sert söylemin de haklı olmasının sebebi günümüzde ataların dininin yaşanıyor oluşudur. bugün sevmediğimiz din; savaşların, kindarlığın sebebi olan ataların dinidir. bugün din ve dine ait olan her şeye karşı önyargılı oluşumuzun sebebi ataların dinidir. ve maalesef bugün dinin gerçek anlamda özüne ulaşamamamızın sebebi kendisini doğru ve gerçek dini yaşadığını iddia ederek tanımlayan ehl-i sünnet gibi özel bir ifadeyi de kendilerine zırh olarak geçiren güruhtur. çünkü bu güruh kaynakları, yani dine ulaşacağımız kaynakları seçer, halkın hangisini okuyacağına karar verir ve onların kitlelere ulaşmasını sağlar. bu da onların kulelerini sağlamlaştırır. onların kalelerinde delik açması muhtemel eserler yok edilir, sahipleri tekfir edilir. aşağılanır. iftiraya uğrar. ezilir. çiğnenir. benim iddiam dinin özünü anlatmak değil, olamaz. çünkü bu büyük bir iddiadır. ve ben kendi adıma böyle bir sorumluluğu üstlenmek istemem. amacım da bu değil zaten. amacım farklı bir bakış açısı geliştirmek, kendi tecrübelerimden yola çıkarak, baktığım yeri size tarif etmek. gelin benimle aynı pencereden bakın gibi saygısızca bir ifade de bulunamam. ama benim pencerem kindarlık ve nefret ateşine bir nebze olsun su taşıyıp söndürmeye fayda sağlayacaksa mutlu olurum. çünkü yoruldum. bu nefretten, bu huzursuz ve güvensiz ortamdan, öteki olmaktan, bir yere ait hissedememekten yoruldum. eğer kaçıp gidemiyorsam kendim gibi olanlarla buluşurum. bu sözlük buna araç olur ümidiyle yazıyorum. son not: önümüzdeki günlerde islam'da reform adı altında çeşitli notlarımı yayınlamayı düşünüyorum.