Başlık: 14-mayis-2023-genel-secimleri

cumhurbaşkanlığı seçiminden ziyade milletvekilliği seçimini riskli gördüğüm bir ortam mevcut. hala akp'nin oyları yeterince azalmadığı için tek başına hala birinci parti. ve birinci çıkabildiği şehirler var olmaya devam ettiği için meclisteki doğru çoğunluğu elde tutmak kolay değil. muharrem ince meselesine gelince de burada oy bölme konusu daha çok memleket partisinin alacağı oylarla ilgili. cb seçimlerinin ikinci turu var ancak milletvekilliği seçimlerinin ikinci turu yok. yine cb seçimleri için kendi adaylığı seçimlere katılım oranını arttırmak üzerinden savunulabilir ama meclis dağılımında o kadar basit değil.  aralık ayında bir değerlendirme yapmıştım. hatta zafer partisiyle ayrı listeler halinde girseler ikisinin ayrı halde baraj altında kalabileceğinden bahsetmiştim. geçenlerde ince ittifaktan çıkınca riskler artmaya başladı. can selçuki'nin geçen açıklamalarına göre memleket partisi için %5'lik bir oydan bahseti eğer doğruysa bu seviyeler tam mayınlı bölge. muhaleffeten çıkabilecek vekil sayısına fazlaca engel oluyorsun ama üstüne vekil de çıkaramıyorsun toplam vekil sayısı düşüyor. belki şöyle bir çözüm uygulanabilirdi. zafer partisi veya memleket partisinden hangisi akp+mhp'den daha fazla oy alıyorsa o seçime girerdi. diğeri bu seçimde çekilirdi. cb adaylığı işi 100 bin imza ile zaten halledilirdi. bu tepki oyları denilen oylarda tek bir merkezde toplanırdı ama neticede içinde cumhur ittifakından çekilmiş oy oranı daha yüksek olurdu. bu şekilde barajı geçmek kolaylaşırdı. hani iki parti de tamamen akp+mhp'den alınmış %7'lik bir oy bütünlüğü oluştursaydı hem cumhur ittifakının çıkarabilecekleri vekil sayısını azaltıp hem de üzerine vekil çıkartılardı ancak böyle bir durum da yok ortada. anayasa değişiklik için gereken 360 milletvekili çıkarabilme zorluğu zaten var. böyle fazla dağılmalar olursa 300'lük çoğunluk ta bozulur. işte muhalefetin toplam milletvekili sayısı 300'ün altındayken cumhurbaşkanlığı seçimi 2. tura kalırsa akp bunu lehine kullanacaktır. bundan kaçınmak gerekir önce. cumhurbaşkanlığı seçiminde oyları bölecekseniz meclis seçimlerinde bölmeyeceksiniz. eğer cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turda bitirerek kazanmak kesinse meclis seçimlerinde bir miktar esnek davranmanın mantığını anlarım. ancak ben ne olursa olsun öncelikle mecliste en çok milletvekili sayısı ile çıkarılması gerektiğini düşünüyorum. mutlaka 360'a ulaşabilecek çözümlere odaklanılmalı. başkanlık sisteminden parlamenter sisteme geçmeye de ihtiyacımız olacak ki ileride seçimlere girmeden bu kadar detaylara girerek hareket etmek zorunda kalmayalım. yani buradaki iş doğru denklemi kurabilme işi. cumhurbaşkanlığı için %50'nin alınması gerekirken meclis için öyle değil. yeni seçim yasasının da etkisiyle cumhur ittifakının bazı yerlerdeki bölgesel üstünlüklerinden dolayı %40 gibi bir oyla bile belki mecliste 300'lük çoğunluğu alabilir. muhalefetteki dengesiz dağılmalar artarsa bu oran bir tık daha düşer. 2002 seçimleri bu denklem bozulmasında en iyi örnekti. %34 oyla mecliste %60 küsür üstünlük kurabilmişti akp. özellikle bu az milletvekili çıkaran yerlerde yerel seçim mantığı ile hareket edebilmek gerekiyor. nasıl 2019'da ortak aday çıkarılarak bazı şehirler alındı onun gibi. yani ortak tek liste olur görünüyor. az milletvekilliğinden ne olacak ki diyip geçmeyin damlaya damlaya göl olur (iyi anlamda da kötü anlamda da). edit: ayrıca anketlerde de yetersiz kalıyor. 81 ili kapsayan ve olası koltuk dağılımlarını gösterebilen çalışmalara da ihtiyacamız olacak bu süreçte. edit 2:  şuradaki yazılanlara katılıyorum. bu kişilerin üstünde sistemi değiştirme mücadelesi. bu arada mhp hüda-par ile aynı ittifakta olduğu için akp ve bunlarla aynı listeden yazılmayı kabul eder mi ara ara aklıma düşmeye başladı. çünkü kendi oylarının da yeni baraj altında kalma ihtimali epey yükseldiği için meclise girme yolu akp listesine girmekten de geçiyor. aslında yeni seçim yasasında da bir ikilem var. 6 nisan 2022'nin üzerine 1 yıl geçti ancak seçim takviminin başlama tarihi tam 1 yıl dolmadan önce, oy kullanma günü ise 1 yıl dolduktan sonra. geçenlerde türkiye işçi partisi bununla itiraz başvurusunda da bulundu. eski yasayla ittifakların artık oyları da sayılabiliyordu. kendilerine uyacak biçimde başka bir hesaplama yapılırsa saraydan mhp'nin kendi adıyla girmesine yol vermek için ani kararla eski yasayla seçim kararı çıkarsa da şaşırmam. bence eski ve yeni seçim yasasına göre her şehirde iki farklı liste modeline göre hazırlık yapmakta fayda var.