Başlık: muslumanlarin-geri-kalma-sebepleri

• kitap incelemesi • hata neredeydi? yazan: bernard lewis yayınevi: kronik sahi, hata neredeydi? soru açık ve keskin: hata neredeydi? yani bir zamanlar daha üstün olan ortadoğu islâm medeniyeti nerede hata etti de batı avrupa medeniyetinin gerisinde kaldı? soru bu kadar açık ve keskin olunca cevabın da şıp diye verileceğini düşünebilirsiniz. maalesef. cevabı, iki medeniyetin yollarının nasıl ayrıştığını iyi bir şekilde özetleyen kitaptan bulup çıkarmanız gerek. ne de olsa sorunun basit ve tek bir cevabı yok. birbirleriyle yarışan ve farklı hususları öne çıkaran çok fazla fikir var. ama cevabı bulmak için atılması gereken ilk adımın şu olduğu şüphesiz: yenildiğini kabul et ve yenileşmene engel olan bağlayıcı geleneklerden özgürleş. kitaptan bazı alıntılar ortaçağ avrupa'sı dinini ortadoğu'dan; modern ortadoğu da siyasetini avrupa'dan aldı. tıpkı bazı avrupalıların merhametsiz bir hıristiyanlık yaratmayı başarması gibi, bazı ortadoğulular da özgürlük olmayan bir demokrasi yarattı. batı'da, bir kişi piyasada para kazanır ve bunu iktidarı satın almak veya etkilemek için kullanır. doğu'da kişi iktidarı ele geçirir ve bunu para kazanmak için kullanır. ahlaki açıdan ikisi arasında bir fark yoktur, ancak ekonomi ve devlet üzerindeki etkileri çok farklıdır. on altıncı ve on yedinci yüzyılda büyük avrupa üniversitelerinde arapça kürsüleri kurulmuştu. bilgi edinilip saklanacak, gerekirse getirtilecek bir şeydi; büyütülüp geliştirilecek bir şey değildi.