Başlık: vegan-olmama-sebepleri

benim için hayvanların beslenme amaçlı yetiştirilip öldürülmesinden vicdani rahatsızlık duymamaktır. veganlığı anlıyorum. çok uçuk bir fikir değil. belki bir gün vejetaryen de olabilirim. ama vegan olamam sanırım. süt ürünlerine düşkünlüğüm var. eti az tüketmeye çalışıyorum. iki sebepten, bir sağlık iki endüstriyel hayvancılığın sera etkisindeki rolü. ama şuna da inanıyorum, bir gün gelecek tüm dünya vejetaryen olacak. atalarımız bir zamanlar nasıl ölü hayvan eti yemişler diye bizi garipseyecekler. ben görmem gerçi ama kehanetimi buraya bırakayım. kimi insanların hayvanların öldürülmesine karşı çıkma sebebi düz bir empatiden ibaret gibi. özellikle memeli hayvanların öldürülmesi bizi daha rahatsız eder. bir ineğin veya köpeğin acı çektiğini görmek bizi anında irrite eder çünkü yüz ifadeleri ve acıyı yansıtma şekilleri bize benzerdir. ayna nöronlar anında çalışmaya başlar. sanki o acıyı biz de yaşıyormuş gibi oluruz. hamamböceğini ezerken böyle olmaz. hissettiğimiz şey daha ziyade iğrenmedir. kaldı ki böcekler hastalık yapan mikropları ve çeşitli zehirleri taşıma potansiyeline sahip olduğu için bu iğrenme hissi bizim için evrimsel bir mirastır. hayvanın öldürülmesini istememe ise aslında insanın kendini iyi hissetmesiyle alakalı. hayvanın bu konudaki fikriyatını bilemiyoruz. bildiğimiz bizim gibi varoluş kaygısı yaşamadığı. bir şekilde dile gelip konuşsa bile hayvanların ölüm fikri karşısındaki tutumu bize çok yabancı olacaktır. insanın bile neden öldürülmemesi gerektiği konusunda kafalar ancak son iki yüz senede netleşmiş. orta çağda çatır çatır adam kesiliyordu ve bu normal hayatın bir parçasıydı. belki öbür dünya inancı daha kuvvetli olduğu için insanlar sevdiklerini kaybetme durumu hariç ölümü o kadar da gözlerinde büyütmüyordu. ancak aydınlanma ve pozitivizm sonrası öbür dünya diye birşey olmayabileceği yaygınlaştı da insan hakları gibi bugün sanki ezelden beri varmış gibi algıladığımız kavramlar icat edildi. madem tek bir hayatımız var bari onu kutsal addedelim gibi. özgürlük düşüncesi de mesela yaşam hakkına benzer bir süreç izlemiştir. bugün kölelik desem hepiniz karşı çıkarsınız. (radikal islamcılar hariç hehe. çünkü islam'da kölelik caizdir. neyse konuyu dağıtmayalım.) bugün kölelik desem hepiniz karşı çıkarsınız. kölelik insanlık dışı bir uygulamadır. özgürlük her kişinin doğuştan gelen insanlık hakkıdır. ama unutmamak lazım ki, ne zaman buharlı makine icat edildi, o zaman kölelik evrensel düzlemde ahlak dışı bir uygulama olarak kanıksandı. antik yunan'a gidip kölelik karşıtlığını yaygınlaştıramazsınız. yapsanız bile köle sahibi komşu toplum rekabette öne geçer ve bir noktada sizi tarih sahnesinden siler. özetle demek istediğim şu ki, ahlak evrensel değildir, paradigmalara göre şekillenir. veganizmi de bir ahlak problemi olarak ele almak gerekirse, evrensel düzlemde kötü sayılmasını sağlayacak paradigma henüz oluşmamıştır. dünya nüfusunun protein ve sair hayvansal gıda ihtiyacına devrim niteliğinde bir yeni çözüm icat edilmediği sürece et yemeye devam etmek ahlaken yaygın bir kabul görmeye devam edecektir. vicdanen durum başka. zira ahlak toplumsal, vicdan bireyseldir.