Başlık: yahudilik

yahudi sözcüğü, en büyük israil kabilesi olan yahuda kabilesine ilişkinliği dile getirir, yahuda kabilesinden olan demektir, daha sonra musa dininden olan'ı adlandırmıştır. yahudiliğe musa'nın adına bağlanarak musevilikte denir. yahudilerin kutsal kitabı bu dinin kurucusu olarak ibrahim'i gösterir. ilk tanrının buyruklarını kabilesine ileten oymuş sonra oğlu ishak ve ishakın oğlu yakub da bu dini sürdürmüşlerdir. yahudilik, çağımızda geçerli olan üç büyük dinin en eskisi ve en önemlisidir. çünkü müslümanlık ve hıristiyanlık onun attığı temeller üstünde kurulmuş ve onun bir uzantısı olmuştur. bundan ötürüdür ki bir sonraki din bir öncekini tanımış ve kabul etmiş, ama aynı tanrının buyruğuyla kendisine uyulması gerektiği ve artık bozulmuş olan eski dine bağlı kalınmamasını istemiştir. beliren din düşmanlıklarının nedeni budur. yahudilik, 10 buyrukla kurulmuştur. bu onu buyruk şunlardır: "ben, seni kölelikten kurtaran yahova'yım. benden başka bir tanrıya tapmayacaksın. put yapmayacaksın. kendini büyümseyip yahova adını almayacaksın. altı gün çalışıp cumartesi günü dinleneceksin. ananı, babanı sayacaksın. öldürmeyeceksin. çalmayacaksın. yalan söylemeyeceksin.zina etmeyeceksin. komşunun varlığına göz dikmeyeceksin." yahudi dininin iki ayırıcı niteliği vardır. bunlardan biri ulusçu bir din oluşu ve sadece israiloğullarına seslenişidir, zaman zaman başka uluslardan da yahudiliğe kabul edilenler olduğu halde musa dini israiloğullarına özgü kalmış, nasıralı isa'nın onu evrenselleştirdiği güne kadar yayılmamıştır. yahudiliğin ikinci ayırt edici özelliği ise niteliği, tek peygamber tarafından getirilmeyip birçok peygamberlerin ürünü olmasıdır. tanrının bildirdiği on buyruk dışında, yahudi tanrıbilmcilerince saptanan dinsel kurallar da vardır. yahudi tanrıbilimcisi musa bin meymun tarafından on üç maddede özetlenmiştir.1) tanrı tektir. 2) tanrı ruhtur ve asla temsil edilemez 3) tanrı ölümsüzdür 4) dua sadece tanrı'ya edilir 5) israil peygamberlerinin bütün sözleri doğrudur 6) tanrı, dünyanın yaratıcısı ve koruyucusudur 7) musa, peygamberlerin en büyüğüdür 8) yasa ve töre tanrıca musa'ya verilenlerdir, bunun dışında hiçbir yasa ve töre yoktur. 9) bu yasa ve töre asla değiştirilemez 10) tanrı, insanların bütün düşüncelerini ve eylemlerini bilir. 11) tanrı, buyruklarını yerine getirenler armağan verir getirmeyenleri ise cezalandırır. 12) tanrı, peygamberlerin bildiği mesihi gönderecektir. 13) tanrı, ölüleri diriltecektir.