Başlık: islam

1 (daron acemoğlu ve james a. robinson'un "dar koridor" ana başlıklı kitabından) bir peygamberin yükselişi hz muhammed 570 yıllarında bir tüccar ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. amcası tarafından büyütülen hz muhammed o dönemde canlı bir ticaret merkezi olan mekke'de yetişti. şehrin köklerinin islam öncesinin yerel tanrıları için kutsal sayılan ve daha sonra islam'ın kutsal mabedi olacak granit bir küp biçimindeki kâbe'yle ilişkili olduğu anlaşılıyor. yılın belirli dönemlerinde insanlar mekke'ye hacca geliyordu. hac, ticari faaliyet için büyük bir fırsattı. kentin küçük ticari topluluğu kısa sürede genişledi ve arap yarımadası, şam, bizans ve sasani imparatorlukları arasındaki daha büyük ölçekli ticarette aracı konumuna geldi. fakat mekke'de ve 400 kilometre kuzeyindeki komşu medine'de yaşayanlar, yerleşik hayata yeni geçmiş çöl göçebeleriydi. devletleri veya merkezi otoriteleri yoktu ve pek çok devletsiz toplum gibi kabile diye bilinen akrabalık bağları etrafında örgütlenmişlerdi. hz muhammed, kureyş kabilesine bağlı haşimoğullarındandı. kâbe'nin çevresindeki yeni kentin hayatına uyum sağlamak o kadar kolay değildi. kabileler açık çölde yüzlerce kilometre boyunca deve ve keçi sürüleriyle göç etmeye alışmışlardı. sürülerin su kaynaklarına ya da iyi otlaklara erişimi gibi konularda veya çok sayıda gündelik meselede potansiyel ihtilaflar söz konusuydu. bu ihtilaflar genellikle normlar ve göçebe kabilelerin gelenekleriyle çözülürdü. bunlar, özellikle de farklı gruplar arasındaki ihtilafları çözmekte işe yaramadığında, çok az nüfuslu yarımadada herkes kendi yoluna giderdi. bu strateji de çatışmaları çözemediğinde misilleme ve kan davası devreye girerdi. ana ilke göze gözdü ama bazı durumlarda bir göz karşılığı yüz deve gibi çözümlere de gidilebilirdi. ancak kâbe'nin etrafındaki hayatın daha karmaşık olmasının nedeni sadece kentte farklı aşiretlerin yerleşmiş olmasından kaynaklanan sık sık ve çeşitli nedenlerden çıkan anlaşmazlıklar değildi. hacdan kaynaklanan iktisadi fırsatlarla giderek yaygınlaşan ticaret bireyselliği gittikçe daha fazla teşvik ediyordu. aynı zamanda normlar kafesinin hafifçe gevşemeye başlamasıyla çöl hayatına hâkim olan geçmiş dayanışma biçimlerinin ve topluluk bağlarının erimesi, yeni anlaşmazlıklara yol açıyordu. hz muhammed peygamberin ortaya çıkışı böyle bir toplumsal bağlamda oldu. hz muhammed kırk yaşlarında rüyalar gördüğünü ve bir süre sonra cebrail'dem vahiyler geldiğini söylemeye başladı. bu vahiyler sadece yeni bir din değil, haşimoğulları gibi aşiretlerin ötesine geçecek yeni bir toplum ve normlar da öneriyordu. ayrıca yeni ortaya çıkan birçok bireysel davranışı ve para kazanmaya odaklanmayı eleştiriyordu.