Başlık: vegan

kanımca ekşi sözlük ya da diğer internet mecralarında gereksiz derecede yüklenilen bir gruptur veganlar. gereksiz derecededir çünkü veganların diğer insanlara baskı yaptığına rastlayamazsınız, böyle bir baskı olduğu iddia ediliyorsa bile bu küçük bir çevreyle ve toplulukla sınırlı olabilir en fazla(onlar da etkisizdir). veganların türkiye üzerinde etkisi ve yaygınlığı son derece düşüktür. ekşi sözlük gibi mecralardaysa bu konu öyle bir lanse edilmektedirki, sanki vegan milisler sokakta harıl harıl et yiyenleri aramakta, elimizdeki dürümlere el koymakta ve toplum üzerinde büyük bir baskı unsuru oluşturmaktadırlar. eğer bu mecrada, kendilerini liberal olarak tanıtanlar veganları eleştirdikleri oranda dinciliği eleştirselerdi, eminim çoğumuzun hayalindeki medeniyet seviyesine çoktan ulaşmıştık. toplamda bir avuç olan veganlar bu mecrada bu kadar ses getirmişken ülkenin büyük çoğunluğunu oluşturan problemli kesimler asla bu kadar yüksek oranda eleştirilmemektedirler. yani islam haklı olarak ekşi sözlük’te sürekli eleştirilir ama toplumun zaten çok büyük bölümü müslümandır, dolayısıyla bir avuç veganın yarattığı etkiyle bunun aynı etkiyi yaratması fazla tuhaftır. kastettiğim yalnızca gerici dincilik değil, örneğin sokakta yerlere tüküren insanlardan yürüyen merdivenin solunda bekleyen insanlara(komik gelse bile) kadar her kesimi kapsamaktadır. elbette bu gruplar örgütlü olmadıkları için veganlar kadar ciddiye alınmıyor olabilirler ama yaşantımızda çok daha büyük problemlere yol açtıkları da kesindir. bu histerik korkunun sebebi belki de veganlığın yakın gelecekte yayılıp bir baskı unsuru olabilmesi olasılığıdır. en azından bizim toplumumuz açısından, gönül rahatlığıyla bu korkunun yersiz olduğunu söyleyebilirim. bizim gibi gelenekçi toplumlarda değişim zordur, hele bu değişim temel düşünce yapısında bir farklılaşma anlamına geliyorsa daha da zordur, özellikle de dinle ilişkili bir konuya temas ediyorsa. bizim gibi gelişmemiş ülkelerin en büyük problemlerinden birisi, her düşünceyi dini bir konuya bağlayabilmektir. veganlık, her engeli geçse bile adım gibi eminim ki din engelini geçemez, bu adamlar çıkıp "vegan olacaksak kurban bayramını nasıl kutlayacağız" seviyesinde eleştiriler bile getirebilirler. bu korkunun yersiz olduğunu veganlığı eleştirenlerin çoğu biliyordur, belki de kendilerine yüklenen vicdani külfetin ağırlığı onları saldırmaya itiyor olabilir. bu en azından benim açımdan geçersizdir, et yemeyi seviyorum ve veganların etik duruşunu tutarlı buluyorum; ama hiçbir zaman et yerken aklıma hayvanların çektiği eziyetler gelmiyor. dolayısıyla böyle bir vicdani yükün altında ezilmiyorum ama mantıklı düşününce, acı çekme kapasitesi olan hayvanların, sırf bizim damak zevkimiz uğruna öldürülmeleri ve acı çekmelerine göz yummamızı gayrı ahlaki buluyorum. veganlık aleyhine kullanılan argümanların son derece zayıf ve tutarsız olduğunu düşünüyorum. bu konuda akla uygun olabilecek tek argüman, gerçekten hayvansal ürünler tüketmeden hayatımızı idame ettirememiz ya da sağlığımızın bozulması olabilir. bu beslenme biçimi yaygın olarak yeni yeni kabul edildiği için bu konuda soru işaretleri olması normaldir, bunlar tecrübeyle ve bilimsel araştırmayla aşılabilir. çocukların durumu gelişim aşamasında oldukları için daha önemlidir ve sıkı takibi gerekir, eğer çocukların gelişimi hayvansal gıda olmadan normal seyrinde ilerleyemeyecekse vegan diyet uygulanması söz konusu olamaz. yetişkin insanlarınsa vegan beslenmeyle uzun süredir sağlıklı şekilde hayatlarını devam ettirdiklerine dair çok sayıda örnek olduğu için düzgün bir beslenme programıyla sağlıklı kalabileceklerini düşünüyorum. vegan beslenme aleyhine öne sürülen argümanların zayıf olduğunu söylemiştim, örneğin şu "evrimsel gelişimimizde etin önemi büyüktür; öyleyse vegan beslenmemeliyiz" yargısını inceleyelim. bu bana epey komik ve zorlama bir girişim gibi gözüktü çünkü evrimsel süreçte bizim gelişimimizi etin sağlamasıyla, bireysel bedenlerimizin gelişimini etin sağlaması apayrı şeylerdir. atalarımızın etle beslendikleri için beyin boyutlarını arttırabildikleri ve yaşamlarını sürdürebildikleri olgusu, şimdi de etle beslenmek zorunda olmamız gibi bir sonuca nasıl bağlanabilir gerçekten anlayamıyorum. bugün etle beslenerek atalarımıza saygı duruşunda mı bulunmamız gerekiyor? yoksa vegan beslenmeyle nesiller boyu beyinlerimizin küçüleceğinden mi endişe ediyorsunuz? böyle olacağını zanneden birisi darwinci evrimden hiçbir şey anlamamış demektir, beyin kapasitemizi arttıran şey, doğrudan etle beslenmemiz değil; etle beslenmenin, büyük bir beynin ihtiyaç duyacağı enerjiyi karşılayabilmesi sebebiyle büyük beyinlere giden seçilim baskısını sağlayabilecek olmasından ibarettir. yani etle beslenmeyi bırakırsak, torunlarımızın küçük beyinli doğacağına ilişkin inanç temelsizdir. günümüzde beynimizin enerji ihtiyacını bitkisel beslenmeyle karşılayabiliyorsak(ki karşılayabiliriz) artık etle beslenmemizin zorunlu olduğu öne sürülemez. bir diğeri, ki bu bence en komiği, veganların hayvan öldürmeye karşı oldukları halde, sinek, hamam böceği gibi haşeratı nasıl rahatlıkla öldürebildiklerini sorgulayan argüman. böyle kelime oyunlarıyla bir şeyleri kanıtlamaya çalışan argümanlar, istisnasız olarak çok sönük bir mantığa dayanırlar ve her zaman tutarsızdırlar. burada güdülen temel mantık, sineğin ve ineğin ikisinin de biyoloji biliminde hayvan olarak tanımlanması, dolayısıyla ikisinin eşdeğer oldukları gibi saçma sapan bir şey. bunu öne süren birisi, insanın da biyoloji biliminde hayvan olarak tanımlandığından umarım haberdardır; ve insan öldürmenin suçken sinek öldürmenin suç olmamasını eleştirmiyorsa kendisi de tutarsızdır. veganların sinek öldürmesini eleştiren adam, evine gittiğinde aynı şeyi yapar ve büyük olasılıkla sokak hayvanlarına eziyet eden birini gördüğünde şiddetle karşı çıkar. bu mantığın zayıf olmasının tek sebebi öne sürenin tutarsızlığı değil, veganın ahlaki tutarlılığıdır aynı zamanda. veganın önem verdiği konu, bir varlığın acı çekme kapasitesidir; onun hayvan ya da başka herhangi bir şey olarak tanımlanıp tanımlanmaması değil. sineğin ve insanın aynı acı çekme kapasitesine sahip olduğunu hiç kimse düşünmez, belki böyle olabilir ama bunu öne süren şüpheci birisi tutarlı olmak adına kendisi de sinekleri korumak ve yaşatmak yükümlülüğü altına girer. bir diğer komik argüman da şu, eğer bizler besi hayvanlarını yemeyi ve beslemeyi bırakırsak bu yavrucaklar vahşi doğada nasıl hayatta kalırlar? bu ülkemizdeki ağzına geleni düşünmeden söyleme hastalığının mahsulü olan muhteşem mantığa göre, veganlık besi hayvanlarına en büyük zulmü yapar; çünkü onları vahşi doğaya salar. veganı ya da etçili bir kenara bırakın, aklı başında hiç kimsenin böyle saçma sapan bir şey önermediği çok açık değil mi? eğer hayvansal gıda tüketimi azalırsa, besi hayvanlarının da üretimi aynı oranda ve kademeli olarak azalacaktır; dolayısıyla tüm insanlar bir anda vegan olmayacağı için bu hayvanları bir gecede aslanların kucağına atmayacağız herhalde. eğer bir gün tüm dünya vegan beslenmeye geçerse(ki bu kademeli olacaktır) zaten ortada besi hayvanı kalmayacaktır. sözü daha fazla uzatmadan yazımı sonlandırmak istiyorum. bu komik ama ısrarlı savunulan fikirleri defalarca okuyunca halkımızın ciddi bir akıl yürütme eksikliğine tutulduğunu üzülerek fark ettim. benim için veganlıktan daha önemli olan konu da buydu zaten, insanların böyle çarpık bir mantığa dayanan argümanları ciddi ciddi savunabilmeleri, ülkemiz açısından bir tehdittir. ilkokuldan itibaren zorunlu mantık ve akıl yürütme dersleri verilmesi gerekir; ve bu konu zorunlu din dersinden çok daha önemlidir.