Başlık: kurtler

bütün genellemeler yanlıştır, beş parmağın beşi bir değildir lakin bazı durumlarda en az dört tanesi bir olabiliyor. benim de kürt arkadaşlarım var sığlığına girmeden, fazla yorum katmadan bir kaç bilgi paylaşmak istiyorum. bilhassa 10 şubat 2016 rusya'nın kürt soykırımı açıklamasından sonra bu insanların güttükleri politikadan iyice rahatsız olmaya başladım. ulusal arenada konuşan insanlarının yersiz eylemleri düşman belledikleri halkları haklı çıkartmaktan başka işe yaramıyor. gerçekten eşimiz dostumuz olan beraber okuduğumuz gençlerde bunların goygoyuna takılıp konvoy yapıyorlar. bunu hdp veya türkiye'de yaşayan kürtler üzerine söylemiyorum. kürtler son yüzyılda o kadar çok yere savruldular ki bugün çin sınırında göktürklerin bıraktığı balbal taşlarının yanında koyun otlatanları var. yaşadıkları/sürüldükleri her bölgede istisnasız şekilde türlü hak talep etme ve ülke kurmak gibi niyetleri var bu insanların. nedenini bilmiyorum ama üzerine tez yazılacak düzeye geldi. vatansızlık ve kendilerine ait bir yönetimin olmayışı mutlaka rahatsız ediyordur fakat her kıçının değdiği toprağı bilinçsizce sahiplenmek malesef kendilerine has bir hareket. bu noktadan sonra iddiama yönelik bazı bilgiler paylaşacağım ve içerisinde güney doğu ile çok ufak bir bağ olacak. başlığını kimse açıp doldurmadığı için burada özetleyeceğim. vaktiyle yaşadıkları bölgelerden sürülmüş ve kendilerine sovyet kürtleri diyen bir topluluk mevcut. kimdir bu insanlar? başını kazakistan’a sürülenler oluşturmaktadır. sovyetler birliği yönetiminin 7 temmuz’da aldığı bir kararla 1937 sonbaharında kafkasya’da yaşayan ve "güvenilmez unsurlar" olarak nitelendirilen yüzlerce kürt ailesi yük trenleri ile ermenistan ve azerbaycan’dan kazakistan’a sürgün edilmiştir. kürtlerin kazakistan’a 2. sürgünü 1944 yılının son aylarında gerçekleşmiştir; bu sefer kürtler buraya sscb kp mk genel sekreteri ve devlet savunma komitesi başkanı i.v.stalin’inin imzasını taşıyan bir kararla gürcistan’dan sürülmüştür. 1989’da karabağ savaşı nedeniyle ermenistan’dan sürülen kürtlerin önemli bir bölümü de bu ülkeye sığınmıştır. ayrıca, kazakistan’da sovyetlerin çöküşünden sonra azerbaycan’a bağlı nahçivan özerk cumhuriyeti’nden, rusya’nın krasnodar bölgesinden, kısmen de ermenistan ve gürcistan’dan gelen kürtler de yaşamaktadır. sürülen kürtler beşer, onar aileler biçiminde tek tük haneli köylere ve aullara (mezra) dağıtılmıştır. yük trenleri ile sağlıksız koşullarda güney kafkasya’dan kazakistan’a taşınan kürtlerden yüzlercesi yollarda ölmüş, yüzlercesi de sürgünün ilk aylarında alışık olmadığı yeni yerleşim alanlarında yaşama veda etmişlerdir. ayakta kalanlar yıllar boyunca ağır zorluklar içerisinde yaşamış, 1956 yılına kadar asker denetiminde "özel sürgüncü" muamelesi görmüşlerdir. özel sürgüne tabi tutulan kürtler bir köyden diğer bir köye askeri yönetimin izni ile gidebilmişler. diğer orta asya ülkelerine yerleştirilenlerin hikayeleri de hemen hemen aynı. özellikle stalin türkiye sınırına yakın olan türkiye ile ilişkisini pozitif bulduğu bütün ırkları o çevreden toparlayıp orta asya steplerine sürmüştür. bir çoğu gulag adı verilen çalışma kamplarına gönderilmiş, kamptaki bir çok insan hayatını kötü yaşam şartlarından ötürü kaybetmiştir. sovyetler birliğinin kurulmasıyla birlikte haritalar çizilmeye başlanmış. lenin birliğin altında yaşayan halklara çeşitli bölgeleri taksim etmiştir. örneğin bugün otonom olan karakalpak bölgesi sscb'nin ilk döneminde özbekistan'dan ayrı bir ülke olarak sınırları çizilmiş başına yönetici atanmıştır. bu parsadan pay almak isteyen kürtlerin önce azerbaycan ve ermenistan’da daha sonra sürüldükleri bölgelerde sürekli hak talep etmeleri bu yüzdendir. üstüne üstlük sccb'e yaranma amaçlı kızıl kürdistan şeklinde sosyalist ideoloji ile uzaktan yakından ilgisi olmayan bir isim dillendirilmiştir. bu arada önceden uyarayım. ben bu bilgileri götümden uydurmuyorum. konu üzerine yazılmış iki tane birbirinin kopyası kitap var ve ikisini de okudum. yetmedi yazarını buldum görüştüm. metinlerin çoğu kitaptan ve dönemi anlatan kürtlerin kaleminden alıntı. bugün özbekistan sınırında bulunan kürt köylerini bizzat gezdim gördüm. zaten aklı başında olan kürt aydınları nerede yanlış yapıldığının gayet farkında ama hepsi aynı trende olduğu için en fazla camdan kafalarını dışarı çıkarabiliyorlar. sizde iki dakikalık araştırmayla her şeye ulaşabilirsiniz. diaspora kürtleri kitabının yazarı hejare şamil bakın ne demiş. sovyetlerden önce, rusya imparatorluğu'nun kürdler kadar ezilen halklarından olup, bugün kendi milli, özerk devletlerinde yaşayan ve yerleşik oldukları topraklardan sürülme tehlikesiyle yatıp kalkmayan kazak, tacik ve moldovanların... hiçbirinin isimlerinin önünde halihazırda "sovyet" tanımı yapılmamaktadır. ne var ki, sovyetler birliği'nden "faydalanmasını bilmeyen" kürdler, hala da "sovyet kürdleri"dir. kuşkusuz, kürdlerin 70 yıllık "sovyet vatandaşlığı"nı hep olumsuz epizotlarla anımsamak, hatalı olmaktan öte, adaletsizliğe de yol açar. sscb'de kürdoloji bölümleri, radyo faaliyet göstermiş, kürdçe okullar açılmış, kitaplar, gazeteler basılmıştır. kürdçe ilk roman bile sovyetler birliğinde yazılmıştır. bunlar kürdistan’da yalnız arzu edilen hususlar olmuştur. ancak sovyet kürdleri'nin sahip olması gereken hakların tanımını, coğrafi kürdistan'da kürd halkına karşı yürütülen haksızlıklara vurarak değil, sscb'nin kendisinin deklere ettiği haklara; teorik, hatta pratik olarak etnik kesimlere tanıdığı idari ve kültürel özgürlüklere vurarak bulmak durumundayız. böylesi bir düsturun sonuçları, sscb'yi, sovyet kürdleri karşısında suçlu konumda bırakmaktadır. özetle itildik kakıldık edebiyatıyla elimize nefretten başka bir şey geçmedi, tarihte sürekli bu politikayla hareket ettiğimiz için kaybettik demiş. açıkçası bu kadar net ve yalansız tespit yapabildiği için kendisini tebrik ediyorum. bunu diyen adamın da sözde kürt soykırımı üzerine yazdığı onlarca makale yazmış olması büyük ironi. bozuk saatin günde iki kere doğru göstermesi veya benim gibi dışarıdan bakanlardan sempati toplamak için sözde bir öz eleştiri durumu olduğunu düşünüyorum. çünkü bu tespiti yaptıktan sonra soykırım vb. diyerek eleştirdiği adamlarla aynı kıbleye secde etmeye devam ediyor. ikinci dünya savaşı sonunda açlıktan ölmek üzereyken azıcık hava ısınınca hemen dirilen kara sinekler gibi beş yıl sonra toplanıp varlığına dair bir tane bile resmi evrak bulamadığım kızıl kürdistan’ı yeniden kurmak istediklerini iletiyorlar. haliyle moskova yav he he diyerek geri gönderiyor. sonraki deneme daha acıklı. orta asya’da kalan kürtler kızıl kürdistan’ı yeniden diriltmek için büyük bir çaba içine girerler. bunun öncülüğünü yapan ve halen bakü’de yaşayan mehmet babayev 1961’de timur ali, hüseyine nebo, mehmet emin aziz, hüseyin sadıkov, çerkezê beko’dan kurdukları 9 kişilik bir heyetle moskova’yı ziyaret ederler. dönemin komünist parti genel sekreteri ve sovyetler birliği devlet başkanı kruşçev’in sekreteriyle görüşerek taleplerini anlatırlar.komiteyi karşılayan kruşçev’in danışmanlarından vader ve şumonsky, başkanları hazır olmadığından kendileri ile görüşemeyeceğini söyler. bunun üzerine kürt heyeti hazırladıkları dilekçeyi kruşçev’in sekreterine verirler ve isteklerini bir kez de sözlü olarak anlatırlar. heyetin içinde yer alan prof. dr. hüseyin sadıkov moskova’da temaslarını şöyle anlatıyor: ‘biz sekretere yaşadığımız sürgünü, sahip olduğumuz dil, kültür, tarih ve kimlikle bir halk olduğumuzu söyledik. ancak birçok zorlukla karşı karşıya kaldığımızı, 1923 yılında bizim adımıza kızıl kürdistan diye bir yer kurulduğunu ve halkımızın yaşadığı parçalanmışlığa daha fazla yol vermemek için, kendimizi koruyup, kültürümüzü geliştirmek için, tekrardan kızıl kürdistan’ımızı dirilterek halkımızı uğradığı asimilasyondan kurtarmak istediğimizi söyledik.î sadıkov, bu görüşmeden sonra moskova’nın hiçbir talebine cevap verilmediğini söylüyor. burada maksat yukarıda anlatılanla aynı işte. üç beş kişi kendi arasında toplanıp sovyetler birliği liderinden duygu sömürüsüyle toprak koparmaya çalışıyor. bildiğin köylü kurnazlığı. bugün orta asya'da yaşan kürt nüfusu kadar etmeyen kırgızistan vaktiyle önce sovyet ülkesi daha sonra bağımsızlık kazandı. biz neden yapmayalım şeklinde basit bir düşünce üzerine kurmuşlar bütün stratejiyi. devam eden yıllarda kruşçev gider yerine street fighter'da zangief ile oyun bitirince çıkan kafası yaralı gorbaçov gelir. gorbaçov yönetime geldiği gibi reform yönünde attığı adımlar ile birlikte azerbaycan ile ermenistan arasında dağlık karabağ sorunundan dolayı başlayan savaş, kızıl kürdistan’ı inşa komitesinin yeniden harekete geçmesine neden olur. dağlık karabağ savaşına kadar temel stratejileri bekleyip uygun zamanı kollamak olan komite, bu süre içerinde kürtler içerisinde örgütlenme çalışmaları yürütürler. grubun liderliğini yapan babayev, 1988-89 yılında azerbaycan ile ermenistan arasında dağlık karabağ sorunundan ötürü çıkan savaşta bir kez daha sahneye çıkar. babayev, kürtlerin kızıl kürdistan’a kavuşmasının tek yolunun savaş olduğunu söyleyerek, azerbaycan’a karşı silahlı mücadelenin verilmesi gerektiğini söyler. bunun üzerine kafkasya ve orta asya’daki kürtler arasında hararetli bir tartışma başlar. komiteden bazı üyeler babayev’in bu görüşüne karşı çıkarken, bazı üyeler ise sessiz kalır. halktan ve aydınlar arasında kısmen de olsa destek gören babayev, savaş sırasında ermenilerin kendi topraklarında yaşayan kürtlere yönelmesi üzerine ileri sürdüğü görüşü yeniden düşünmeye başlar. babeyev’in ileri sürdüğü ‘silahlanıp savaşalım görüşüne karşı çıkan komitenin diğer üyeleri arasında da farklı düşünceler ortaya çıkar. bazı üyeler, ‘tekrar moskova’yı ziyaret edelim’ görüşünü ileri sürerken, bazıları ise azerbaycan’da ata toprakları olamayan yerler için savaşmaktansa kürdistan’da pkk tarafından başlatılan savaşa katılma önerisi yaparlar. babayev tarafından gerçekleştirilen toplantılar zaman zaman sert tartışmalarda sahne olur. tartışmaların ana konusu: ‘kızıl kürdistan savaş ile mi yoksa barış ile mi kurulacak? ancak bu kez yürütülen savaş tartışmalarının, azerbaycan ile kızıl kürdistan için savaşma yerine ülkeye gidilerek pkk saflarında savaşılmasının gerektiği şeklinde gelişiyor. bu ateşli tartışmaları başlatanların başında ise 90 yaşındaki ikinci dünya savaşı gazilerinden azelxan mustafayev geliyor. bu süreç sonunda kürtler ermenistan ve azerbaycan'ın bazı bölgelerinden kaçarak orta asya ülkelerine yöneliyorlar. iddialarına göre ermenilere kürtlerin müslüman ve türklere yakın olduğu propagandası yapılıyor. azerilere ise bunar yezididir bilmem ne denilerek din/mezhep çatışması çıkartılıyor. bilerek ortada bırakılarak savaşta ölmeleri isteniyor. bir tanesi de on kere moskova’ya gittik o bölgede ülke kurmak istedik. bölücülük amaçlarımızı anlayan ermeniler ve azeriler bizi orada barındırmadı diyememiş. tayyib’in dış mihraklar, paralel yapı veya faiz lobisi stratejisi yani. kimse bizi sevmiyor, üzerimize global komplolar kuruldu goygoyundan farkı yok. 1986 senesinde kazakistan’da büyük olaylar patlak veriyor. jeltoksan olayları olarak anılan baş kaldırıda kazaklar ayaklanarak sovyetler birliği altındaki diğer halkları uyandırıyor. bu süreçte kürtler ne kendileri bir halk ayaklanması başlatıyorlar ne de ayaklanan halklara destek oluyorlar. götümüzü keserler mazallah diyerek ses çıkarmadan bekliyorlar. olayların sonunun sscb’nin dağılmasına varacağını ve ayaklanmada dik durabilenlerin kendi paylarına düşeni alacağını anlayan kürtler son demlerinde gidip moskova’da miting yapmaya çalışıyorlar. görüşmelere bile alınmayan temsilcilerin bir çoğu kuyruğu kıstırıp geri dönüyor. zaten hepi topu bin kişi ya var ya yok. gel gelelim anlatırken binlerce insan akın etti, yok polise karşı direndik zart zurt diyorlar. çok güldüğüm bir örnek var şurada. komitenin görüşme girişimleri sonuçsuz kalınca moskova’ya akan kürtler yaptıkları mitingle gövde gösterisi yaparlar. 7 mayıs günü yaklaşık 2 bin kişinin katıldığı ismailovsky parkında gerçekleştirilen mitingin ardından devlet yetkilileriyle görüşmelere başlanır. görüşmeler sonuçsuz kaldıkça moskova’ya çözüm için gelen kürtler yine eylemlerine devam ederler. bu kez eylemler moskova’nın en merkezi yerlerinden biri olan puşkin meydanı’nda sessiz oturma şeklinde sürdürülür. oturma eyleminin beşinci gününde kürt eylemciler sovyet polisinin müdahalesiyle karşı karşıya kalır. o günlerde kırgızistan temsilcisi olarak moskova’ya gelen gülçek abdulla, polis saldırılarını şöyle anlatıyor: ‘buralarda kendimizi yabancı hissediyorduk. kaldı ki öyleydik. ama madem 1926 yılında böyle kabul etmemişsek ve bizim de üzerinde yaşabileceğimiz bir yer ayrılmışsa o zaman biz adımıza ayrılan bu yerin kavgasını vermeliydik. ancak bu bize çok görüldü ve daha ben yokken o hak elimizden alınmıştı. biz en demokratik bir biçimde o hakkımızı istemeye gelmiştik, bize herhangi bir cevap verilmeyince hakkımıza ilişkin devlet bir adım atana kadar oturma eylemimizi devam ettiriyorduk. hiç kimseyi rahatsız etmeden binlerce insan orada öyle oturuyorduk. ancak sovyet polisi bunu bize çok gördü ve vahşice saldırdı. herhangi bir şiddet eyleminde de bulunmuyorduk. fakat onlar bize karşı çok zalimce davrandılar.’ şurada anlatılan olayda sadece rus polisinin sert müdahalesi gerçektir. oturma eylemini gerçekleştirenler zamanında alaş orda siyasal hareketinin sempatizanı kırgız ve kazak öğrencilerdir. bahsi geçen gülçek abdulla her kimse devlet arşivinde bile adını bulamadım. böyle önemli bir dönemde koca ülke temsilcisi olan insanın adının google da bile çıkmaması aptalca bir dezenformasyon çalışmasıdır. ne bileyim mesela kazakistan temsilcilerinden birisi olan muhtar şahanov'un aynı gün gorbaçov'a karşı yaptığı söylemin videosu, sonrasında aldığı tehdit mektuplarına kadar hepsi sapa sağlam duruyor. bunlarda kime neden böyle bir demeç verdiği belli olmayan hatta kendisinin varlığı bile şüpheli bir adam üstünden tarih yazıyor. bunları okuyan kürt milliyetçisi boğaziçi öğrencisi de gelmiş bana moskova'da kafa tuttuk hikayesi anlatıyor. hak talep ettikleri ülke hakkında başlığına bi bakın. hepi topu üç tane entry var. hatta iddia ediyorum bir çoğu kızıl kürdistan konusunu buradan okuduktan sonra araştıracak. koca arama motorunda konuyla ilgili üç makale iki de kitap çıkıyor. makaleler aynı kitaptan alınmış, yazan adam da ağır kürt faşizanı. sovyet arşivlerinden konuyla ilgili doğru düzgün bir tane belge yok. rusçasıyla krasniy kurdistan olarak arattığınızda 10 makalenin 9'u kurdistan.ru gibi abidik gubidik sitelere dayanıyor. kaynak diye gösterdiklerinin çoğu belgesi ortada olmayan envanter numaraları. isim dışında hayali haritalar var. kurulmuş bir şekilde fakat ne o gösterilen haritalar doğru ne de durumu. haritaya bakarsan azerbaycan'ın yarısı bunlara ait. bölgede yarı otonom diyorlar ama o bile belli değil. dönem haritalarını yıllık olarak arşivleyen ve kaynak olarak gösterilen sitede 1930 öncesinin olmaması bile ne kadar güvenilir bilgi olduğunu ortaya koyuyor. en yakın dönemdeki azerbaycan haritasında dahi yok. neyse sonunda olayı şöyle bağlıyorlar: 19 mayıs 1989 yılında gorbaçov’un başdanışmanı gavril popov’un komite kurma sözü vermesinin ardından evlerine dönen kürtler beklemeye başlarlar. 1989 yılı mayıs ayından itibaren başlayan bekleyiş bir türlü bitmeyince kürtler, sovyet halkları arasında başlayan hareketlilik; kırgızistan, türkmenistan, azerbaycan ve özbekistan’da kendilerine yönelik saldırılar başlayınca tekrar moskova’nın yollarını tutar. moskova’ya 1991’de yeniden gitmek zorunda kaldıklarını belirten hüseyine nebo o günlere ilişkin şunları söylüyor: ‘son gelişimiz artık hiçbir umut içermiyordu. çünkü sovyetler sallanıyordu. yıkıldı yıkılacak gibiydi sovyetler. gorbaçov yıkılışın önüne geçmek için çırpınıyordu. biz gorbaçov’la görüşemeyeceğimizi bile bile moskova’ya geldik ve gorbaçov’la görüşemedik. bu kez popov ile bile görüşemedik. geldiğimiz gibi geri döndük. artık elimizde bir tek şey kalmıştı: kültürel otonomi kurma hakkı! bazı yerlerde bu kurumları kurmuştuk, örneğin kazakistan’da. işte bundan sonra yapacağımız çalışma kurduğumuz kurumları koruyarak güçlendirme ve kurumlarımızın olmadığı yerlerde de kurum kurmak oldu. çok geçmeden sovyetler yıkıldı. birçok halkın payına belli bir toprak parçası üzerine ülke kurmak düşerken, bizim bunca çabamızdan sonra bir türlü kurtaramadığımız kızıl kürdistan yerine bize de kültür otonomileri düştü. ama her şeye rağmen biz davamızda haklıydık. bugün fırsatı bulursak yine aynı mücadeleyi veririz.’ bak hiç detayına girmiyorum. önce ermenistan ve azerbaycan halkları sözde dış güçler tarafından kürtlere karşı kışkırtılarak kaçmak zorunda kalıyorlar. sonra kırgızistan, özbekistan, türkmenistan gibi diğer ülkelerde kürtlere yönelik saldırı başlıyor. hani meydanda az evvel birlikte omuz omuz eylem yaptığı kırgızlar saldırmış. büyük kısmı kazakistan içlerine kaçıyor. doksanlı yıllarda ise benim bildiğim kazakistan’da en az on saldırı var kürt köylerine. sebeplerini başka bir entry de anlatacağım lakin konu uyuşturucu, silah ve beyaz kadın ticareti, tecavüz ve ülkeye gizlice sokulan pkk’lı teröristler yüzünden patlak veriyor. yukarıda "birçok halkın payına belli bir toprak üzerine ülke kurmak düşerken" demiş haspam. lan o ülkelerin sınırları zaten 1926 senesinde üzerine çöktükleri ülkeleri belirlemek için çizilmişti. üzerinde hanlıklar devletler dere beylikler kurmuş halklar kendi isimleriyle anılan topraklarını doğru adımları atarak geri aldılar. şimdi o arada kendince ruslara laf sokanlar bugün onlardan medet umuyorlar. yok kürt soykırımı kürdistan zart zurt. yok ne ara orta asya'da toprak sahibi oldular da sovyetler dağılınca bize anca kültür otonomileri düştü diyebiliyorlar. konunun başından beri anlatmak istediğim buydu işte. adam hiç sahip olmadığı, üstünde on senedir durduğu köyü bile kendine ülke kurmak için hak görüyor. gittikleri her ülkede nedense hep bunlara saldırılıyor. altı ülkenin birden kendi topraklarından kürtleri atmaya çalışması hiç mi fikir vermiyor yahu? ülkeye tehdit olarak görmese kim neden saldırsın üzerinize. aynı topraklarda savaş esiri almanlar vardı. 1992 yılında hepsi almanya tarafından geri çağrıldı. kimileri döndü kimileri iki nesildir yaşadıkları için kalmaya devam ettiler. bakın alman diyorum. alman. ikinci dünya savaşında sovyetlerin en büyük düşmanı olan almanlar. sırf bunların hezeyanı yüzünden milyonlarca insan öldü ama onlara bile böyle muamele yapılmadı. düşmanın bile şereflisi dedikleri olay o işte. malesef bu kafayı değiştirmedikçe haklı oldukları konularda bile ciddiye alınmamaya devam edecekler.