Başlık: turban

bir kemalist olarak, kemalistlere bir eleştiri getireceğim. bizim kemalist takım bir şeyi asla anlayamadı ve hala anlayamıyor. kemalistler vakti itibariyle dinde türbanın yeri olmadığını karşı tarafa usanmadan (bu hataya rahmetli bahriye üçok da düşmüştür) anlatmaya çalışıyordu. olay dinde neyin olduğu ya da olmadığı değildi. çünkü kemalizm dine dayanarak kendine meşruiyet sağlayan bir fikir değildir. atatürk'ün 1937'de dediği gibi: dünyaca bilinmektedir ki, bizim devlet yönetimimizdeki ana programımız, cumhuriyet halk partisi programıdır. bunun kapsadığı prensipler, yönetimde ve politikada bizi aydınlatıcı ana çizgilerdir. fakat bu prensipleri, gökten indiği sanılan kitapların doğmalarıyla asla bir tutmamalıdır. biz, ilhamlarımızı, gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz.(alkışlar) yani diyor ki atatürk; bizim devlet yapımızda kuralları ve kanunları dinlere göre değil, kendi programımıza ve dünyaya göre yapıyoruz. gayet açık değil mi? buraya kadar her şey tamam mı? sen ayet ya da hadis alıntılayarak neden karşı tarafın argümanını çürütmek gibi bir işe giriyorsun ki? ve esas meseleye geliyoruz. konu dinde neyin olup olmadığı değil. mesele sivil dinlerin çatışmasıdır. yoksa başı açık da herhangi bir dine mensuptur kapalı da mensuptur veya değildir bunun standardı yoktur. yani olay dini kanunlara bir tarafın uyup diğer tarafın dine düşman olması değildi. olay sivil dinlerin çatışmasıydı. sivil din derken yanlış anlamayın, her ülkenin sivil dini vardır. benimsenen inancın yanı sıra bir de insanların kendi aralarında ortak belirlediği kamu kötüleri ve iyileri olur. mesela bayrak, eğer inanca dair her şeyi reddediyorsanız sadece üzerinde şekil ve boya olan bir nesneye dönüşür. ama bayrak benim için kutsaldır, başkası için de kutsaldır. ama mesela islam "bayrak size kutsaldır" diyor mu? islam bununla ilgilenmiyor. mesela sokağın ortasında o ülkenin bayrağına basmayı deneyin nasıl bir dayak yersiniz, hayal dahi edemezsiniz. işte bu sivil dinin kutsalıdır. milli bayramlar sivil dinin ritüelleridir. katılmak zorunlu değildir ama erdem sayılır ve kamuda iyiliği çağrıştırır. sadece türkiye'de değil her ülkede böyledir bu. mesela semavi dinlerle hiç alakası olmayan o ülkeye özgü ahlaki cezalara sebep olan kamu kötüleri vardır. işte bunların tümü her ülkenin kendine göre oluşturduğu sivil dinin parçalarıdır. diyebilirsiniz iyi de bunun türbanla ya da başörtüsü ile ne alakası var? bugünkü haliyle pardösü ve türban/başörtüsü henüz yokken de kadınlar dinin öyle emrettiğine inandığında farklı biçimlerde kapanması gerektiğini düşünüyorsa elbette kapanıyordu. ya da açılmak isterse de açılıyordu. fakat bunları farklı giysi ve biçimlerde yapıyorlardı. yani burada dinen bildiğimiz manada türban/pardösü bir ezel&amp;ebed olarak bir doğruyu veya bir çeşit islami turnusolu temsil etmekten çok artık sivil dine dönüşmüş bir kimliği temsil etmeye başlamıştı. ve bu konuda sivil talepler vardı: bizim kıyafetimiz sizin sivil dininize tehdit görülse de biz bunlara dair özgürlük istiyoruz. çünkü devlet dediğimiz organ kurumları ile beraber egemenliği sarsılmaz ve yıkılmaz görüntüsü ile bir siyasi fikri temsil ediyordu. ecevit'in "burası devlete meydan okunacak yer değildir" diye bağırması aslında pek çok derin anlam içerir. çünkü sivil dinin kemalizm ayağında meclis millete dayanan bir kutsaldır ve kanunları yerinde hüküm sahibidir. ancak kemalist siyasi fikrin oluşturduğu sivil din anlayışında devletin kudreti bastırılmak istenen bir sivil din objesine karşı teslim olursa (1935'te içişleri bakanlığı çarşafların tümüyle yasaklanması için genelge de yollamıştı) bu kabul edilemezdi. yani bu tek tip pardösü&amp;türban ile seküler giyimin çatışması "semavi ile dünyevinin" çatışması değildir. ikisi de dünyevidir, ikisi de sivil dinin temsili kutuplarıdır fakat biri semavi dinleri referans gösterir ve bununla kendine meşruiyet arar öteki de aydınlanma fikrini kök alır. dediğim gibi dünya'da bugünkü manasıyla türban&amp;pardösü giyimi yokken de kadınlar dini ölçülere göre kapanma ihtiyacı elbet duyuyordu. fabrika üretimi şekilde bu tek tip giysiler olmadığına göre, farklı giysiler kullanıyorlardı. sonuca gelirsek, bu iki sivil dinin çatışmasından kendini semavi dinleri esas alarak doğru gösteren sivil din galip çıktı. fakat diğer sivil din öğelerinin hala güçlü olduğunu bildiğinden onu tümüyle kamudan kaldırmaya çalışmadı, fakat kendi sivil din öğelerini de örnek ve üstün kılmayı da ihmal etmedi. hatta bunu bir üniforma ve onur öğesi olarak göstermekten de geri durmadı. olay budur yani, bana kalırsa. mevzu dinde neyin olduğu neyin olmadığı değil. mevzuya dünyevi bakmak gerekiyor: bir kesim var ve bunlar bir kıyafetle bir yere girmek için talepte bulunuyor. bu kadar. bundan ötesine girmek ve "dinde bu yok" demek anlamsız. dinde neyin olduğu değil, diğer insan grubunun neyi ortak şekilde kutsal olarak kabul ettiği ve onun için serbesti talep ettiği önemli. edit: bu yazıda kimsenin giyimine karşı olumlu ya da olumsuz şahsi görüş belirtmedim. bu sadece durum analizidir. yazıyı düzgün okuyun. sakın yazıyı olmayacak bir organınız ile okuyup da "kardsm atatürk ortak değerimiz sen bizi ayrıştırıyorsun" falan demeye de kalkmayın. atatürk elbette milletimizin ortak değeridir. kimsenin atatürk'le arasını açmaya çalışmıyorum. durum analizine odaklanın.