Başlık: islam

islam'da, kadinin bosanma hakkini uzerine almasina tefviz-i talak denir. evlilik akdinin yapilma surecinde ya da daha once eger kadin bosanma hakkini uzerine almak isterse alir. eger erkek bu hakki kadina vermek istemiyorsa kadin evlilik akdinden tabii ki vazgecebilir: "kelime tefviz, bir işin tasarruf ve idaresini başkasına vermek ve havale etmektir. tefviz-i talak ise, islam hukukunda, ‘’erkeğin sahip olduğu boşama hak ve yetkisini hanımına vererek, boşanmayı onun irade ve isteğine bırakması.’’ şeklinde tarif edilmektedir. bu vekaletten faklı bir tasarruf olup, bundan kocanın vazgeçme hakkı yoktur." bugun, modern hukuk sistemlerinde olmayan, kocasini dogrudan, mahkemeye dahi gitmeden bosayabilme hakkini vermistir islam kadina. isin ilginc tarafi, bu hak, ayetle de sabittir ve cok daha ilginci, hz. muhammed'in kendi esleri ile olan iliskisi uzerinden tanimlanmis bir haktir. malum, kendisinin cok sayida esi vardi ve es sayisini 4 ile kisitlayan hukum geldiginde, kendisi bu emre uymak adina esleri ile gorusmustu: . "tefviz-i talakın meşru oluşu: tefvizin meşru olduğu ayet ve hadisle sabittir. kur’an’da: ‘’ey peygamber! eşlerine şöyle söyle: eğer dünya dirliğini ve süsünü (refahını) istiyorsanız, gelin size boşanma bedellerinizi vereyim de, sizi güzellikle salıvereyim. eğer allah’ın peygamberini ve ahiret yurdunu diliyorsanız, bilin ki, allah, içinizde güzel davrananlar için büyük bir mükafat hazırlamıştır.’’ (ahzab/33) buyrulmaktadır. alimlerin çoğunluğuna göre, kadınların dünyayı tercih etmelerinden kasıt, boşanmayı talep etmeleridir. dolayısıyla boşanma yetkisi onlara verilmiştir. hz. aişe (ra) de: ‘’hz. peygamber (asm) bizi serbest bıraktı. biz ise allah ve rasulünü tercih ettik…’’ (buhari, talak, 5, c.vi, s.165; müslim, talak, 4, c.ii,s.1104; ebu davud, talak, 12, ii / 653-654.) buyurmuştur. bu ifadeden anlaşıldığı üzere, oların boşanmayı tercih ederek boşanabilme hakları vardı." tabi verilen kaynakta bu hakkin pek kullanilmadigindan filan dem vurulmus. buna takilanlar da olacaktir muhakkak. fakat, bu, namazin dahi nasil kilinacaginin tarif edilmedigi bir kitapta, kadina boyle bir hak verilmis oldugu gercegini degistirmez. yine, "neden kadina bu hak dogrudan verilmemis de eger kadin isterse uzerine alabilecegi bir hak olarak taninmis?" sorusu ayri bir tartisma konusudur ve hakkin ortaya cikis sureci ile de alakalidir. not: ayrica, yine, islam'a gore bir erkegin karisina tecavuz edebilecegi yargisi ortaya konulmus. bu konuya daha once mumkun oldugunca detayli bir sekilde deginilmeye calisildi. fakat, ne hikmetse insanlar tartismanin ve diyalogun bir parcasi olmak yerine, ayni seyleri temcit pilavi gibi tekrar etmeyi tercih ediyorlar. kimsenin kimseye zorla bir sey yaptirmasi diye bir sey soz konusu olamaz. esin olsun, cariye olsun. bu noktada onerim, bu gibi konulari yorumlamaya kalkmadan once, hem biraz ozellikle kadin erkek iliskilerini ele alan fikih eserlerinin karistirilarak (sadelestirilmis calismalar var bildigim kadariyla) verilmis olan fetvalarin verilmelerine sebebiyet veren olaylar esliginde incelenmesi, hem de en azindan osmanli islam toplumunun yasayisinin ve dokusunun samiha ayverdi gibi insanlarin bize aktardiklarindan okunarak ogrenilmesi olacak. ancak bu yapildiginda, yapilan yorumlarin ve cikarimlarin ne kadar basit ve yuzeysel kaldigi anlasilabilecektir. bunun otesinde, burada, bu mantigin sekillendirdigi beyne bir sey anlatabilmenin mumkun oldugunu zannetmiyorum.