Başlık: veganizm

bilimde dürüstlükten uzak araştırma veya taraflı yorumlama bombardımanına tutulmuş başlık. daha da beteri confirmation bias çerçevesinde gerçekleşen birtakım yanlış yorumlamaların bilimi nasıl da güvensizleştirdiğini şu entry dahi ortaya çıkarıyor. umarım kendisi bir bilim insanı değildir çünkü kendisinin dürüstçe araştırma yapabilecek erdeme sahip olduğunu düşünmüyorum. bu konuyu daha geçen gün tez danışmanımla konuşmuştuk. akabinde benimle de bir yazı paylaşmıştı. linkini de bırakayım. şimdi aslında konumuz istatistiksel birtakım kurnazlıklar sonucunda yapılan yanlış çıkarımlar dahi değil, p-hacking cart-curt da değil. yukarıdaki entry'de şahıs demiş ki: "vegan diyetin doğrudan erektil bozukluğa yol açtığı vaka. vegan diyeti bırakan hasta 1 sene içinde tüm problemlerinden kurtulmuş." meydanı boş bulan sallıyor şu aralar. vaktim olsa burada yazılan bütün argümanlara antitez oluşturabilirim, ne yazık ki meşgulüm. şimdi burada bu şahsın yazdığı şey doğru olmaktan çok uzak. burada ya bir yanlış yorumlama veya kasti yanlış bilgilendirme var. açtım makaleyi, hızlıca okudum. öncelikle makale vegan diyet üzerine yapılmış bir araştırma değil, soya tüketimi üzerine yapılmış bir case report. örneklem büyüklüğü -bana bir gülme geliyor- 1 (bir) ee case report tabii ki de, ne olacaktı? dolayısıyla bırak istatistiksel bir signifikansı olmasını, veganlık üzerine bir çıkarım yapılmasını sağlayabilecek türden bir araştırma dahi değil. neyse gelelim attığı araştırmaya. 19 yaşındaki bir tıp-öncesi öğrencisi vegan olmuş, 1 yıl sonra da erektil disfonksiyon vb. şikayetlerle başvurmuş. arkadaş soyayı fazla yiyormuş. günde 360mg isoflavone alacak kadar. bu isoflavone denen nane fitoöstrojendir ve bitkilerde doğal olarak bulunan ve vücutta östrojene benzer etkiler gösterir. isoflavone'lar için günlük maksimum doz 40-80mg olması lazım. gerekirse katalogdan da kontrol edebilirim. bu arkadaş 8 katını yemiş bunun. hatta makalede şöyle bir atıf var: "a literature review recently published included nine studies with 252 subjects . the highest exposure level in any of these subjects was 139 mg/d, whereas our patient consumed soy products that equalled 360 mg of isoflavones per day." fitoöstrojenlerin testosterone üretimini inhibe ettiği, aynı zamanda da androjen reseptörlere östrojeni taklit ederek bağlandığı biliniyor. arkadaşın serum testosteron seviyesi (339ng/dl) kendi yaş grubuna göre ortalamanın altında (ben 550ng/dl olarak kabul ediyorum) bu kadar soya yememesi gerekirdi. zaten o yüzden bu soya denen naneyi fazla abartmamak lazım, haftada 3 porsiyonu aşmamak kaydıyla tüketilebilir. bu makale yeni bir şey keşfetmemiş bunun gibi daha önce birçok case study yapıldı. şu "vegan olursanız erkekliğinizi kaybedersiniz" diyen tayfanın diline pelesenk olmuş şu araştırma da var . üstte paylaşılan case report ile benzer bir durum. demeye çalıştığım şey şudur, şimdi bu şahıs daha okuduğu araştırmayı buraya aktarırken düzgün aktarmıyor veya kendi düşüncelerini doğruymuş gibi gösterecek şekilde manipüle ediyor. aslında olayın veganlıkla bir alakası yok soya tüketimiyle alakası var ama vegan olmakla alakalıymış gibi yazıyor. vegan olan bir insanın soya tüketmesi şart değil, soyaya birçok alternatif var. soya tüketmeden atlet olmak, kas kütlesi elde etmek de mümkün. ne olur biraz dürüst olun yaptığınız paylaşımlarla. kaynaklar: 1 - martinez, j., &amp; lewi, j. (2008). an unusual case of gynecomastia associated with soy product consumption. endocrine practice, 14(4), 415–418. doi:10.4158/ep.14.4.415