Başlık: hristiyanlik

bugün genelde batı kaynaklı olduğu düşünülse de yahudilik ve müslümanlık gibi ortadoğu orijinli bir dindir. hristiyanlığın erken dönemindeki ilk tartışmalar ve ilk ayrışmalar ortadoğuda yaşanmıştır (bkz: erken hristiyanlık). aslında isa yeni din getirmemiştir asıl amaç o dönem yozlaşmış olan yahudiliği ıslah etmek için vaaz da bulunmaktı. yani hristiyanlığı yaymak değildi amaç, yahudi olmayan kimseye vaaz edilmemiştir. erken dönemde kiliselerin havariler tarafından kurulmuş olması çok önemliydi. ilk kilise kudüste isa tarafından kurulmuştur. ancak bu kilise ibadet amaçlı değil toplantı amaçlı kullanılıyordu. ilk ibadet yaptıkları kilise ise antakya'da kurulmuştur. hristiyanlığı evrenselleştirmek için ilk adımı atan saint paul'dür. st paul ve havariler arasında yahudi olmayanlara da vaaz verilip verilmemesi konusunda çıkan tartışmalar sonucunda st paul galip çıkmıştır. sosyo-ekonomik koşullar nedeniyle ilk önce alt sınıflarda başlar hristiyanlığın kabulü. bunun nedeni insanlara başka bir dünyayı vaad etmesidir.bu o zamanlara göre çok yeni bir şeydir tek tanrılı dinlerde ( yahudilikte hayat ölümle bitiyordu, çok tanrılı dinlerdeyse ölümden sonraki dünyaya inanılıyordu). hıristiyanlık yoksul kesim için öteki dünyayı önemli bir hale getirmiştir. bir bakıma adaletsizliği meşrulaştırmıştır. hesabın kesilmesini öbür dünyaya bırakıyor. marx'ın dediği gibi ; "din kitlelerin afyonudur ama öbür yandan kalpsiz bir dünyanın kalbidir." böylece yahudi olmayan kitlelere yayılarak evrenselleştirilmiştir hristiyanlık.