Başlık: yahudilerin-bu-kadar-basarili-olmasinin-sebebi

tarih boyunca hiçbir devlet kurmamış ve hatta beylik bile kurmayıp sadece ticaretle uğraşmalarının yüzyıllar sonra getirdiği ödüldür.diğer milletlerden farkları budur.diğerleri vatanlarını korumak için savaşmışlar,bunlara yatırım yapmışlardır.yahudiler ise neresi onları kabul ederse güvenli bir liman sağlarsa oraya gidip işlerine güçlerine bakmışlardır.diğer devlet kurmayan milletlerden(ermeniler,kürtler,basklar...) farkları ise çalışkan bir millet olmalarıdır. en basitinden osmanlıda bir türk 4-5 yıl askere giderken onlar muaf olup ticaret yaptıkları için doğal olarak bizden daha zengin olmuş ve nesiller geçtikçe bu servetleri katlanmıştır.rumlar,ermeniler,sırplar vesayre yapmadı mı bunu tabi ki yaptı ama ne yahudiler kadar iyi becerebildiler ne de onlar gibi parayı iyi koruyabildiler.bu sadece osmanlı yahudilerine özel değil britanyadaki yahudiler için de geçerli almanyadaki yahudiler için de ve hatta arabistandaki yahudiler için de. özetle geçmişteki şartları güzel değerlendirdikleri için ekmeğini şimdilerde yiyorlar.kimse 300 sene önce herhangi bir yahudiye başarılı demezdi.yüzyıllar boyunca ördükleri bir başarıdır