Başlık: hinduizm

hinduizm 4000 yıllık çok eski bir vedik dindir. vedik hinduların kutsal kitabı vedalara dayalı dini sistem demektir. aynı zamanda hindular'da dharma kelimesi vardır. dharma kelimesi islam'da şeriat neyse hinduizm'de de onu temsil etmektedir. hindu dininin bütününe dharma diyebiliriz. hinduizm'in belirli bir kurucusu yoktur. kim tarafından kurulduğu bilinmemektedir. hinduizm'in indus nehri'ndeki dravidiyan olan harappa medeniyetiyle ârilerin karışımı olan bir toplumdan çıktığı zannedilmektedir. hindu kelimesi farsça'daki sindhu kelimesinden gelir. sindhu ise nehir anlamına gelir. bu nehir ise indus nehri'dir. hindu din adamlarına brahminler ya da brahmanlar denir. brahmanlar hindu kast sisteminin en üstünü temsil etmektedir. hindistan'da günümüzde kast sistemi resmi olarak yasak olsa da fiili olarak hala uygulanmaktadır. kast sistemi dörde ayrılır. bunlar: brahminler: hindu kast sisteminin en tepesindekilerdir. brahminler tanrı brahma'nın beyni anlamına gelir. din işleriyle sorumludurlar. işleri sürekli olarak kutsal vedaları okuyup meditasyon yapmaktır. kast dışından birinin yaptığı yemeği dahi yemezler. kşatriyalar: kşatriyalar hindu kast sisteminde asker ve siyasetçi kesimini temsil ederler. onlar cesareti ve asaleti sembolize ederler. tanrı'nın göğsü olarak görülürler. vaişyalar: vaişyalar toplum içindeki esnaf ve tüccar kesimi anlamına gelir. yukarıdaki iki üst kasta hizmet ederler. şudralar: şudralar en alt kast sisteminden olan kişilerdir. bu kişiler ayak işlerini yaparlar. bu kişiler ibadet ve meditasyon yaparak bir sonraki yaşamlarında kast atlayabilirler. tanrı'nın ayağı olarak görülürler. yaşamaya dahi hakkı olmayan kast dışındakiler paryalar: paryaların hint toplumunda yaşamaya dahi hakları olmayan ve devamlı hor görülen toplum katmanına denir. diğer isimleri ise dalitler ya da çandalalardır. temiz su içmelerine dahi müsaade edilmez. sokaktaki dışkıları temizlemek gibi en aşağı işleri yaparlar. sürekli ezilirler. kimse onlara dokunmaz bile. elbette gotama buddha ve mahatma gandhi gibi kast sistemi'ni tarihte protesto etmiş hintliler de vardı. nitekim budizm de kuruluş dönemlerinde en çok köleler arasında yaygınlaşmıştı. hinduizm'de tanrılar ve avatarlar hinduizm tek tanrılı bir dindir. yaratıcı tanrı brahma'dır. doğmamış ve doğurmamıştır. ancak bu tanrı'nın vişnu ve şiva adlı iki tezahürü bulunmaktadır. tanrı brahma, brahma olarak yaratır, vişnu olarak hükmeder, şiva olaraksa yok eder. buna trimurti denmektedir. aynı zamanda vişnu'nun dünyada insan üzerinde bedenleşmiş hali olan enkarnasyonları da bulunmaktadır. buna ise hinduzim'de avatar inancı denmektedir. tanrı vişnu'nun en önemli ve sekizinci avatarı krişna'dır. krişna bir inek çobanıydı, çok yakışıklıydı ve çok iyi flüt çalardı. şehirler kurmuştu ve savaşlara katılmıştı. muhtemelen odur ki krişna bir hint peygamberiydi. daha sonraları krişna ormanda topuğundan vurularak öldürülmüştür. işin ilginç yanı eski yunan kahramanı akhilleus da topuğundan vurularak öldürülmüştür. krişna zamanla yüceltilip adı hari krişna (yüce krişna) olmuştur. hinduların ineğe saygı gösterme nedeni de krişna'nın geçmişte bir inek çobanı olmuş olması. hinduizm'de vejetaryenlik hinduizm'de vejetaryenlik kavramı vardır. hiçbir canlıya zarar vermeme ve şiddetsizlik ilkelerine ahimsa denmektedir. günümüzde en çok vejetaryen hindistan'ın gucerat eyaletinde, en az vejetaryen ise tamil nadu eyaletinde bulunmaktadır. ancak hinduizm'in ilk dönemlerinde tam anlamıyla bir vejetaryenlik durumu yoktu. nitekim harappa medeniyeti döneminde dravidiyen toplum çok fazla balık tüketiyordu. çok fazla balık tüketmekten dolayı balıklarla ilgili mitolojik öğeler bile meydana gelmişti. karanlık çağ: kali yuga hindu kozmolojik anlayışına göre krişna'nın ruhunun geri çekildiği tarih olan m.ö 3102 kali yuga çağının bağlangıcıdır. bu çağ yozlaşmanın doruklara ulaştığı karanlık bir çağdır. tanrı'nın son avatarı kalki bu yozlaşma çağında beyaz kılıcıyla inecek ve bu karanlık çağa son verecektir. bu islam'daki mehdilik inancına da benzemektedir. kali yuga çağında ülke liderleri halkını sömürecek, yalancılık maddi geçim kaynağı olacak, kadınlar salt cinsel objeler haline gelecek, aşkın yerini insanlarda mutlak şehvani duygular alacak, tanrı'nın adı tamamen unutulacak. karma yasası, mokşa ve samsara hinduizm'de karma yasası vardır. bu yasaya göre her insan bir önceki hayatında yaptığı iyilik ve kötülük nisabınca ona göre tekrar dünyaya ödüllendirilerek ya da cezalandırılarak gelir. bu insan da olabilir hayvan da. bazı hindular kast atlamak için çok fazla meditasyon ve ibadet yapıp bir sonraki yaşamlarında kendilerini kurtarmanın yolunu ararlar. kimi çok fakir hindular ise hayatlarındaki acının kaynağını bir önceki hayatlarındaki hatalara bağlamaktadırlar. bu yüzden çektikleri acıları hak ettiklerini düşünmektedirler. diğer yandan samsara döngüsü denilen reenkarnasyon döngüsünden kurtulmak isteyenler keşiş olarak yaşarlar. hayatın yaşam döngüsü acı üzerine kuruludur ve yeniden dünyaya gelme yükünden kurtulmak için mokşaya ulaşmak istiyorlar. bunun için çileci bir hayat tarzını benimserler. zira çile, doğruyu anlamada bir yoldur. mokşa ise atman olan bireysel ruhun brahman olan tanrısal ruha kavuşması anlamına gelmektedir. mokşa ruhun bütün acılardan ve ihtiyaç hissinden kurtulmasıdır. bu tasavvuftaki fenâfillah kavramına benzemektedir.