Başlık: yahudilerin-bu-kadar-zengin-olmasinin-nedeni

berlin'deyim ve buraya israil'den bes kurussuz gelen bir sürü yahudi gördüm. istanbul'da da bir defasinda tanistigim iranli bir yahudi aclik seviyesinin altinda yasiyordu. yahudiler arasinda zenginlerin, felsefecilerin vs. ciktigi dogrudur. bunun bir kac nedeni olabilir. bunun garip nedenlerinden biri avrupa'da hiristiyan inancina göre faizin bir dönem "günah" görülmesi ve bu isi yahudilerin üstlenmesiydi (bankacilik). ayrica yine avrupa kitasinda toprak sahibi olamamalarindan dolayi hic bir zaman bu kitada köylü olamadilar. ayrica göce ve sürgüne maruz kalmalari yüzünden cogunlukla cok dil konusabiliyorlardi, bu da onlari diplomasi ve ticarette daha da ön plana cikardi. benzer durumda olan romanlarin durumu ise farkliydi, romanlar yakin bir gecmise kadar göcebe yasamayi tercih etti ve daha cok demircilik, müsizyenlik, falcilik gibi islerle ugrasti. edit: yahudilerin kültürel kodlarına da bakmak lazım. israil'de halı vakti yerinde ailelerin çocukları bile misal gidip plajlarlarda dondurma satar, ticareti öğrenir.