Başlık: schengen-vizesi

turkiye'nin dis politikasi nedeniyle verilmedigi iddia edilen vize turudur. duygulara hitap etmek kitleleri manipule etmek icin islevseldir. bu amacla kaleme alinan yazilarda istatistik verileri ya hic kullanilmaz ya da bir kismi kullanilarak genel kamuoyu yaratma gucune guvenilir. devletlerin dostu ya da dusmani yoktur sadece cikarlari vardir. bu cikarlari zaman zaman paralellik gosterirken zaman zaman da catisirlar. ab ve abd'nin suriye'nin kuzeyinde pyd destekli bir devlet yaratma isteginin turkiye'nin cikarlariyla catistigi asikar bir gercektir. bati acisindan esas sorun enerji kaynagi kit olan ab'ye ucuz enerji saglamaktir. enerji kaynagi acisindan zengin iki ulke olan rusya ve iran'in bati ile arasinin pek iyi olmadigi bir gercektir. bunun disinda suudi arabistan bati'nin arasinin iyi oldug ulkelerdendir. bunlara ek olarak merkezi bir otoritenin olmadigi irak'in kuzeyi ve guneyi petrol acisindan zengin baska bolgelerdir. suriye'nin bugun pyd kontrolunde olan bolgeleri de petrol zenginidir fakat rezervleri bildigim kadariyla arabistan-korfez ulkeleri ve irak ile kiyaslanamayacak kadar eser miktardadir. bati kisacasi turkiye'nin petrol konusunda hakimiyet alaninin genislemesini istemiyor. bu ingiltere'nin lozan sirasindaki musul politikasinda da boyleydi bugun de boyledir. peki bati turkiye'nin dusmani midir? dedigim gibi devletlerin dusmani yoktur. bati kisaca turkiye'nin basina ikinci bir rusya olmasini istemiyor. bu amacla kurt koridorunu acarak akdeniz limanlarina petrol tasimayi istediler. enerji kaynaklarini tankerler yerine boru hatlariyla tasimak en ucuz yontemdir. temel amaclari enerjinin bu sekilde bati'ya ulasmasini engellemektir. su anki avrupa ekonomisinde temel yavaslama nedenlerinden biri de ukrayna savasi sonrasinda ucuz rus gazina elveda denmesidir. burada ab ve abd'nin cikarlari turkiye ile catistigi kadar iran ve rusya ile de catismaktadir. iran'in ve rusya'nin suriye'deki varliginin ve rejime desteginin nedeni de budur. haliyle bu tabloda iran ve rusya ile turkiye'nin cikarlari arasinda bir paralellesme mevcuttur. rusya ab'nin kendi kontrolu disinda ucuz enerjiye kavusmasini istemiyor. iran ise kontrolunde tuttugu hurmuz bogazinin petrol ticareti acisindan oneminin azalmasini istemiyor. rusya ve iran'in suriye'de rejime destegi ve turkiye'nin operasyonlari sonrasinda abd kendi gucuyle pyd kontrolunde bir alan acsa da, bunun akdeniz baglantisinin olmamasi iktisadi politikalarina hizmet etmiyor. abd desteginde pyd ve rejim arasindaki bir anlasma zemini de zor cunku rejim iran ve rusya destegiyle ayakta duruyor. devletin verilerine gore turkiye ihracatinin %40'ini ab ulkelerine . yine ayni verilere gore turkiye ab ile ticaretinde fazla veriyor. ab, 2022 yılında 103,1 milyar dolar ile ihracatımızdan %40,6 oranında pay almakta olup toplam ihracatımızda ilk sırada yer almaktadır. ülkemiz ab’nin toplam ithalatında ise 2022 yılında %3,3’lük payla 6. sırada gelmektedir (ab ülkelerinin kendi aralarında yaptığı ticaret hariç tutulduğunda). ayrıca ab, ülkemizin ihracatında olduğu gibi ithalatında da ilk sırada yer almaktadır. 2022 yılı rakamlarına göre; türkiye 364 milyar dolarlık toplam mal ithalatının 93 milyar dolarlık kısmını (%25,6’lık pay) ab’den gerçekleştirmiştir. 2022 yılında ülkemizin ab ile olan ticaretinde ihracatın ithalatı karşılama oranı %110,5 seviyesinde gerçekleşmiştir. bu yuzden ab ekonomisi ozellikle de almanya ekonomisi kotuye gittiginde bizdeki doviz krizi daha beter buyuyor. turkiye dis ticaretinde en buyuk acigi kime veriyor? . fakat almanya'nin durumu farklidir. turkiye cin ve rusya'ya dogru durust mal satamazken almanya en cok ihracat yaptigimiz ulkedir. almanya'ya olan ticarette ihracatin ithalati karsilama orani %65'lerdeyken bu oran almanya'nin 2 kati dis ticaret acigi verdigimiz rusya'da %14; 3 kati dis ticaret acigi verdigimiz cin'de ise %9'dur. turkiye dis ticaret aciginin %65'ini sadece cin ve rusya'ya karsi verirken ab'ye karsi kaynakta da bahsedildigi uzere dis ticaret fazlasi vermektedir. bunlari alakasiz bulacaginiz schengen vizesi basligi altinda anlattim cunku demeye calistigim ulkelerinin birbirinin dostu veya dusmani olmadigi sadece cikarlarinin catistigi ve paralellik gosterdigi alanlarin oldugudur. bir baska temel unsur ise bu cikarlarin olustugu zemindir cunku devletler arasindaki tek cikar uzayi bu politikalar degil. turkiye'nin askeri ve guvenlik acisindan abd ile, sosyal ve iktisadi politikalar bakiminda ab ile derin baglari vardir. bircogu soguk savas doneminde gerceklesmis olsa da bircok yatirim ve finansal gecirgenlik ozellikle fransiz ve ispanyol bankalariyla turk bankalari arasinda vardir. zaten bunu dis ticaret rakamlari da dogrulamaktadir. iliskilerin yonetimi genellikle cok oyunculu satranc oyununa benzer. cikar uzayi ise siyasi, askeri, iktisadi ve kulturel alanlar icerir. ozellikle bati ulkelerinde iliskilerin iktisadi buyuklugu cok yuksek oldugundan dolayi bu uzaylar arasindaki politika araclari birbirine pek karistirilmak istenmez. istense bile bu olculu yapilir. yani ab'nin suriye politikasindaki cikarlari turkiye ile catisiyor diye turkiye ile ticareti kesip ispanyol ve fransiz bankalarina milyarlarca euroluk zarar ettirmesi kendileri acisindan pek rasyonel olmaz. bunun yerine dogrudan yatirimlari azaltip dis ticaretin ivmelenmesini yavaslatabilirler. bunu yaptiklarinda turkiye zaten dis finansmana muhtac bir ulke oldugundan dolayi kendi icinde issizlikten neset eden sosyal sorunlar yasamaya baslar. ister istemez yurt disina beyin gocu ya da illegal goc gibi hareketler artar fakat bunun olup olmadigi kendi siyasi goruslerimize gore degil istatistiklere gore yorumlanmalidir. ab her sene schengen vize istatistiklerini yayinlamaktadir. bunun haricinde bu istatistikleri buradan alarak yayinlayan baska siteler de vardir. ve verileri birbiriyle eslesmektedir. buradaki verilere bakinca ab'nin en cok schengen vizesini turk vatandaslarina verdigi sonucu cikiyor. ayni istatistikler turklerin yaptigi basvurulardaki ret sayisinin son 5 yilda 3 katina ciktigini da soyluyor fakat istatistik iki turlu de yorumlanmaz. bunun en saglikli yorumlanma sekli pozitif ve negatif ayrismadir. yani ab'nin toplamda schengen vize ret orani son 5 yilda nasil degismis ve bu oran turklerin basvurularinda son 5 yilda nasil seyretmis? butun schengen basvurularina bakildiginda ret orani 2017'de %8'den 2022'de %18'e cikmis. sasirtici bir istatistik sayilmaz cunku fed'in para politikalari yuzunden gelismekte olan ulkelerin ekonomisi tamamen boka batti. 2022'de toplam schengen basvurusu 7.5 milyon iken 2017'de 16 milyon olmus. pandemi oncesi cin yillik ortalama 3 milyon schengen basvurusu yaparken pandemiden sonra 100 binin altina inmis. ukrayna savasi oncesi rusya 3.5 milyona kadar cikmisken ukrayna savasi sonrasi 600 binlere kadar gerilemis. pandemi oncesi son sene olan 2019'da toplam schengen basvuru sayisi 17 milyon iken bunun 7.1 milyonu rusya ve cin'den yapilmis. pandeminin ilk senesi olan 2020'de ise basvuru sayisi 2.9 milyona dusmus. pandeminin basladigi 2020'den sonra cin'den yapilan basvurular hep 100 bin civarinda kalmis. rusya ise pandemi oncesi 2019 yilinda 4 milyon basvuru yapmisken once pandemi sonra ukrayna savasi nedeniyle 600 binlere kadar gerilemis. pandemi sonrasinda ise toplam schengen basvuru sayisi hicbir zaman eskisi gibi 16 milyonlara cikamamis. 2023 istatistiklerinden sonra daha net bir yorum yapilabilir ama gorece pandemi etkisinin azaldigi 2022'de basvuru sayisi 7.5 milyona inmis. 2019'daki 17 milyon basvurudan sonra 2022'de neredeyse yarisina dusmus. kabaca 8 milyonluk dususun 6.5 milyonu ise rusya ve cin kaynakli yasanmis. yani pandemi ve ukrayna savasi oncesinde diger ulkelerden gelen toplam basvuru sayisi hemen hemen pandemi oncesi seviyesini yakalamasa da %90'ina ulasmis muhtemelen bu sene gecmis bile olabilir. ama ret oranlarinda cok ciddi artislar var. basta da yazdigim gibi toplamdaki schengen ret orani %8'den %18'e cikmis. 2017'den 2022'ye turkiye'nin ret orani ise %7'den %16'ya cikmis. istatistiksel acidan ne kadar anlamli oldugu tartismaya acik olsa da, toplam ret oraninda turkiye pozitif ayrismis denebilir. yine de bu denemese dahi ab'nin genel olarak turklere schengen vizesi vermeme gibi bir tutumu oldugunu iddia edebilecegimiz bir veri seti ortada yok. baska veri seti getirecekseniz kaynaklariyla incelerim ama istatistik verileri olmadan ya da isinize geleni kismen koyarak yorumlarsaniz size kimse inanmaz daha sonra da supheyle yaklasir. etkileyebileceginiz kitlelerin entelektuel seviyesi giderek daha dusuk hale gelir ve zamanla azalarak politika yapma sansinizi kaybedersiniz. toplam basvuru sayisi rusya ve cin'i cikarirsak hemen hemen eski seviyesine gelmisken ret oraninin geldigi noktanin yorumlanmasi ise tabii farkli analizlere tabi tutulabilir. rusya ve cin abd icin en buyuk tehditken ve bunu ab'ye de kabul ettirmisken onlara dair istatistiklerin agir dususu son derece normal. ret orani ise dunya ekonomisinde gelismekte olan ulkelerin geldigi noktayla alakalidir. gelismekte olan ulkeler 10 sene onceki cazibelerine sahip degiller. abd ekonomisi toparladikca da sahip olmalari zor gorunuyor. bu da cok yuksek bir goc dalgasini tetikliyor artik cunku dunya ozellikle 2000-2020 arasinda cok fazla kuresellesti. insanlarin gocmek istedigi ulkelerse belli iste bana saydirtmayin. schengen turistik bir vize turudur. tekil orneklerle istatistik yorumlanamayacagi icin falanca kisiye neden verilmemis gibi sorular zerre-i miskal umurumda degil. genel ret ortalamasinin yukselmesini ise ben gelismekte olan ulkelerin ekonomilerinin kotuye gidisine ve insanlarin buradan kacmak istemesine bagliyorum. yine de bu konudaki baska yorumlari da duymak isterim. yoruma acik olmayan seyse turklerin schengen basvurularindaki genel ret oraninin toplam schengen ret ortalamasinin altinda kaldigidir. dolayisiyla turkiye'ye ozel bir ret politikasi olmadigini elimdeki veri seti net bir sekilde soyluyor. ab'nin genel bir ret politikasi olabilir, onu bilemem ama bu ulkede daha 2 sene once resmi hizmet pasaportuyla insan kacakciligi yapan belediye kurumlari oldugunu da unutmamak gerekir. bunu unutmamakla beraber buna bakip ulkenizi kotulemek ya da alcak avrupa ulkemize dusman diye propaganda yapmak ergen zihinlerin isidir. ulkenizi sevmek icin bunlara ihtiyaciniz yok.