Başlık: veganizm

dogru beslenirseniz vegan beslenmede b12 disinda herhangi bir eksik yoktur. zaten hayvan yeseniz de dogru beslenmezseniz eksik kalan bir sürü sey olur. b12'yi cok cüzi bir fiyat karsiligi takviye edebilirsiniz. eti mercimekle degistirdiginizde tasarruf ettiginizden cok daha cüzi miktarda. vegan beslenme pahali degildir. üsengecseniz, hazir gidalarla beslenirseniz pahalidir. et yerine kuru fasulye, mercimek, nohut yemek nasil daha pahali olabilir? kalsiyumu yogurttan degil de brokoliden, kara lahanadan almak nasil daha pahali olabilir? hayatinda pazara gitmemis insanlar, veganizm hakkinda (daha dogrusu vegan diyet hakkinda) yorum yapiyor. vegan bir diyet günümüzde gelismis ülkelerde önde gelen ölüm sebeplerini geri cevirmekte yardimci olabilir. vegan beslenmenin herhangi bir fizyolojik hastaliga yol actigina dair herhangi bir kanit yoktur. aksine dünyanin önde gelen saglik kuruluslari, vegan beslenmenin her yasta saglikli olabilecegini söylerler. veganlar kalp hastaligina, kansere ve tip 2 diyabete daha az yakalanir, daha düsük kolestrol, daha düsük tansiyon ve diger gruplar arasinda istatistiksel olarak normal bmi'ye sahip olan tek gruptur. gercek deri bu kadar pahaliyken, giyim vs. konusu da cok absürd. elbette vegan pazar olusuyor. insanlarin neye ilgisi varsa o alanda pazar olusur, olusacaktir. veganlar arasinda kapitalizm karsiti durus sergileyenler var, dogru. bunlar benim gözlemledigim kadariyla her seyi boykot ediyor zaten. kimisi de kapitalizmi daha "insancil" yöne cevirmeye, daha az aciya, ölüme yol acan pazarlara kaydirmaya calisiyor paralarini. ben kendimi sahsen bu ikinci grupta görüyorum. kapitalizm ile savasmak manasiz. o zaman onun anladigi dilden konusmak gerek. dogaya uygunluk konusu zaten argumentum ad naturam safsatasi. dogaya uygun olmak bir seyin iyi oldugu ve tercih edilmesi gerektigi anlamina gelmez. tuvalet kullanmak da dogal degildir. insanlar aslanlar gibi obligate carnivore degildir. insanlar hepcildir, hatta daha ziyade oportunistik yiyicilerdir. kisacasi bulunduklari cografyalarda ne buldularsa onu yemislerdir hayatta kalmak icin. bu et yemek zorunda olduklari anlamina gelmez aslanlar gibi. sadece et yiyebildikleri anlamina gelir. et yemek zorunda olmadigimizi da vücudumuzda taurin sentezlememizden anlayabilirsiniz. burada hep b12 konusu aciliyor. b12 hayvansal bir vitamin degildir. b12 bakteriler tarafindan üretilir ve bütün hayvanlar gibi bizde de kalin bagirsakta bulunur. b12'nin emilimi ince bagirsakta oldugu icin biz kendi vücudumuzda üretilen b12'den yararlanamiyoruz. eskiden topraktan, filtrelenmemis, aritilmamis sudan saglandigi düsünülüyor. artik tarim ve hayvancilik yüzünden topraktan da yeteri kadar saglanamiyor, suyu zaten aritiyoruz (dogal degil yani), böylesi daha iyi. hayvanlar da topraktan aliyor normalde, ama onlar da artik alamadigi icin hayvan yemlerine b12 takviye ediliyor. sirf b12 icin de hayvana takviye edip hayvani yemeye gerek yok, direkt takviye almak cok kolay ve cok ucuz, üstelik cok daha güvenilir bir yöntem. hayvan yiyenlerde bile b12 eksikligini sikca görüldügünü düsünürsek. hayvan yemeyi biraktiginizda (dolayli yoldan) tükettiginiz bitki miktari da azalir. üstelik bu bitkilerin cogu da yagmur ormanlarini yok edilmesine yol acan soya bitkisi. yani hep vegan yiyecegi sanilan soyayi aslinda hayvan yiyenler daha cok tüketiyor. insan tüketimi icin üretilen soyanin da büyük cogunlugu avrupa'da üretiliyor zaten. kisacasi bitkileri düsünüyorsak da vegan olmak en mantikli secenek. dünyadaki bütün aciyi yok edemeyecegiz diye hicbirini yok etmememeye yemin etmek dünyanin en mantiksiz davranisi. ben insanlarin aci cekmesini engelleyemiyorsam, inadina hayvanlara aci mi cektirecegim? hayvan ürünleri kullanmamak cok kolay (kaldi ki insanin hayatindan bütün hayvan sömürüsünü, ölümünü ve acisini cikartmasi imkansiz, kimse de %100 vegan olunabilecegini iddia etmiyor. elimizden gelen cabayi gösteriyoruz sadece). insan sömürüsünü yok etmek o kadar kolay degil ama elbette herkesin caba göstermesi gerekir. teknolojik ürün demisken, akilli telefonlarda fairphone seceneginiz var. eger telefona ihtiyaciniz varsa tercih edebilirsiniz. internette diger teknolojik ürünler icin de fair seceneklerin siralandigi siteler bulabilirsiniz. cocuk isciler konusundan, kullanilan madenlere kadar bircok alanda degerlendirilip skor cikariliyor. yine daha insancil seceneklere yönelmek mümkün. ben konuya cok hakim degilim ama insan haklari acisindan da veganizmin faydali oldugu sikca dile getiriliyor. dünyadaki aclikla hayvansal beslenme iliskisi ve vegan beslenmenin dünyayi nasil doyurabilecegi: karides sektöründe köle kullanimi: hayvan endüstrisinin küresel isinmaya da büyük bir katkisi oldugunu artik kimse inkar etmiyor. küresel isinmanin sonucu olarak, dünyanin en fakir yerlerinde yasayan insanlar göce zorlaniyorlar mesela. temiz su kaynaklarinin da büyük miktari hayvan endüstrisinde kullaniliyor. mezbaha calisanlari ve suc oranlari konusunda bir inceleme de var: kisacasi vegan olunca insanlar icin de bir seyler yapmis oluyorsunuz. bunun yani sira cocuk iscileri de azaltmak icin bir seyler yapin. ama bu hayvanlara aci cektirmek icin bahaneniz olmasin. siz hayvan yiyince cocuk iscilere hicbir katkiniz olmuyor cünkü.