Başlık: turban

basit bir felsefi egzersiz yaparsak bizler hemen şuracıkta, tanrı'nın varlığını kanıtlayamadığın gibi, olmadığını da kanıtlayamıyorsun ya şu hayatta, (kant'la nietzsche'yi şuracıkta kapıştırmak isteyenler için söylüyorum) sonra her konudaki çok bilmişliği, din eksenine taşımakta zorlanıyor insan.bu farkındalığa ulaştıktan sonra bir kere, sonrasında şu hale geliyorsun: tanrı'yı karşımıza alamıyorsak eğer, tanrı'nın bizlere yaptıklarını karşımıza alalım. topluma, insana, aileye ve kadına. eğer dertlerimi onun varlığı/var olmayışı ekseninden başkayarak çözemiyorsam, onun adına var edilenlerden başlayarak çözmeye çalışayım. kendi içinde bir setaris paribus durumu. tanrı var/yok durumunun sabit tutalım, diğer değişkenler üzerine kafa yoralım. din sebebiyle işlenen cinayetten, atılan bombalara ve hatta yasaklanan hazlara, "dindar" olduğu sebebiyle okul kapılarından alınmayan kızlara kadar. derdimizi tanrı'nın varoluş/olamayış ekseninden çıkarıp, dolaylı ya da doğrudan var ettikleri üzerinden anlatalım. peki ya türban? şimdi benim kafamda yaptığım hesaplar içinde, yine bir kadının, mütevazi olmak ve etrafındaki erkekleri tahrik etmemek adına kafasının etrafını kuşaklarla kapaması bana tuhaf geliyor. bir insan kendine bunu neden yapar anlamıyorum. bu noktada, tarlada çalışırken gözüne toz kaçmasın, güneş batmasın türünden argümanlarla açıklanan, yemenili, kırışık gözlü kadınlarımızdan bahsetmiyorum. ama türbanıydı, yemenisiydi, osuydu, busuydu farketmez, geleneksel açıdan "başını kapaması gerektiği"ni varsayan kadınların, bu eylemi bu şekilde yerine getiriş biçimlerinin tümünden bahsediyorum ve buna anlam veremiyorum. anlam verememenin ötesinde, erkekleri tahrik ederim diye kendini kapatma normatif davranımı bana yanlış geliyor. ama yine de, insanlar birbirlerinin yaptığı her şeyi doğru bulmak zorundalar mı? hayır. bir tanrı varsa eğer, ve bu tanrı'nın gündelik dertlerinden biri kimin kimi ne zaman ve nasıl tahrik ettiğiyse, o zaman din dediğimiz olgu tuhaf bir hal alıyor değil mi? "ben size özgür irade verdim, o nedenle birbirlerinizin üstüne biyolojik-kimyasal silahlar fırlattığınızda karışmıyorum, ama gelin görün ki kadın olan sizler olur da kocanız olmayan bir erkeği tahrik edersiniz, vay anasını!" tanrı tutumu tutarlı gelmiyor bana. şimdi bu yazıdan alınan, üzülen ve hatta daha ılersı hıssıyatler hıssedenler olabilir. alınmayın. akıl yürütüyoruz burda. maksat kimseyi üzmek, rahatsız etmek değil. tartışmanın buraya kadar olan kısmı kimsenin kişisel hak ve özgürlüklerine müdahale etme yetkisi ile ilgili de değil. o nedenle, en azından yazının kendimce kafa yürüttüğüm bu ilk bölümde, yine kendimce şu sonuca varmak istiyorum: kurumsal (hatırlayalım: din de bir kurum) /toplumsal açıdan yorumladığımızda, bence türban, ataerkil bir icat. ama yine kurumsal/toplumsal açıdan yorumladığımızda: sivri topuk ayakkabılar da. demokratik kimliklerimizle biz bu icadı tüketiyorsak eğer, doğru olmalı ne de olsa. önemli olan bizim tükettiklerimize eleştirilerle dokunmamak (bknz: türk demokratının genel hal ve tutumu) şimdi burda bir parantez açalım: şimdi bence politika en basit haliyle bir güç mücadelesi. çeşitli "güç"leri olan bireylerin, çeşitli "erişimleri"ni kullanış biçimi. daha doğrusu toplumlarımızda kimilerinin, gücü olduğu için çeşitli kültürel, ekonomik, sosyal, politik kaynaklara başkalarından daha çok/az erişimi oluşu ve bunun yarattığı ettkileri inceleyen bilim. o nedenle benim için politik tarih bir bakıma, hak ve özgürlüklerin dağıtımının ve değişiminin tarihi, ve bunun sosyal, ekonomik, kültürel sonuçları. insan hayattan bazı şeyleri talep ettiği için politika yapıyor. kendinde bazı hakları görmek istediği için. tüketme hakkından, düşünme hakkına kadar. politik tarih de benim için işte bu ilişkiyi inceleyen tarih yazımı. tam da bu sebepten, benim politik tarihle ilgili "iyimser" bir görüşüm var. bence yakında okullarımızda kürtçe eğitim de vereceğiz. ve bence bu olumlu bir gelişme olacak. bana istediğiniz kadar paranoyak-milliyetçi argüman sunun bizim birer vatandaşı olduğumuz ülkenin taraf olduğu uluslarararı antlaşmalar var. azınlıklarla da ilgili örneğin. bu anlaşmalar "kültür"ü de bir insan hakkı olarak tanımlıyor. çok bayıldığımız bir adamın "muasır medeniyet" seviyesi olarak işaret ettiği ülkelerin bir çoğu, naparsak daha çoğulcu bir demokrasi yaratırız diye düşünürken, bizim bu yeni geliştirilmiş "dünya standardı"na direnmemiz tuhaf. valla bunun sinir stresiyle yaşlandığınızla kalırsınız. ha avrupa insan hakları açısından mükemmel bir yer mi? hayır. onların da bir sürü eşşekliği var bu konuda. ama en azından kendi vatandaşlarına sağladıkları belirli enstürmanlar var. hakkınız ihlal ediliyorsa gidin buralarda arayın diye. hem de bu enstürmanlardan bazıları sadece "yerel çözümleri tüketin sonra avrupa insan hakları mahkemesi"ne başvurun biz sonra tazminatını öderiz tutumundan daha çabuk sonuç veren ve daha verimli enstürmanlar. onların var. bizim de olsun. peki ya türban? bu ataerkil icat tuhaf bir kavram. ben bundan iki sene önce ferhat kentel'in bir konuşmasında dinlemiştim: "kimi kadınlar için türban feminist bir hareket alanı yaratıyor. yani bazı kadınlar türbansızken var olamayacakları erkek gruplarında, türban taktıktan sonra politik kimlikleriyle var olabiliyorlar. mahalle toplantılarında, sivil toplum örgütlerinde bir sürü türbanlı muhafazakar feminist var." bence zaten türban yasağı "dindar kadınları" toplumdan dışlayalım yasağı. benzer bir mekanizma dindar erkekler için işlemiyor. ha çok sarık cüppe takarlarsa istanbul üniversitesi'nin kapılarından giremeyebiliyorlar belki. ama erkekseniz, dindar olduğunuz için öyle sarılıp kuşanmanıza gerek olmadığı için, bir sünnetlik kirli sakalınızla "dindar" kimliğinizi var edebiliyorsunuz toplumun çeşitli "kamusal alanlarında." ama moderen devletimiz, hele bir de ordumuzun en baş tacı ettiği kriter kadın erkek eşitliği olduğuuu içiiin, türban'ın kamusal alanda var olması yasak. peki kadın türban takmazsa feminist mi olur? eğer türbanlı bir kadın, aile içi şiddete karşı bir sivil toplum örgütünde kendini var etmeye çalışıyor da, türbansız bir kadın kendisini birebir ilgilendiren politik konulara karşı feminist bir duruş sergilemiyor, fiziksel görünümünün "demokratik" kimliğini var etmekte yeterli olduğuna kanaat getiriyorsa, bu denklemde bir yanlışlık yok mudur? böyle durumlar var. insanları stereotipleştirmeden korkutuğum için örneklendirmeyeceğim. ama bir etrafınızı düşünün eminim siz de bulacaksınızdır. peki bir kadının dindar olma hakkı yok mudur? hem de "aşırı dindar". bizim aşırı dinsiz olmaya, hatta tuhaf bir laik müslümanlığı yaşamaya/uygulamaya hakkımız var. öyle bir laik müslümanlık ki bir tek dinden öyle çok da bahsetmeyen sünni müslümanlara kapılarını açıyor. peki ya aleviler? bizim kendine benzemeyen herkesi dışlayan bir laik demokrasiyi kucaklamaya hakkımız var da, türbanlı kadınların "dindar" olmaya neden hakkı yok? farkındayım konuyu ıyıce dagıttım. şu hissiyatla bitirmek istiyorum. ben türkiye'dekı ıdeolojılerı ve kısıye*cemaate bır zumreye ozel hak ozurluk ıstemlerınden anlayamıyorum. iyi niyetle insanların daha iyi bir ülkede yaşaması için çalışabilirsiniz. emeğiniz küçük olabilir ama yine de "küçük emeklerimiz birleşse zaten her şey çok güzel olacak "gibi, mütevazi ama samimi bir düşünceniz de olabilir. ben burda türbanlı kadınların haklarının ihlal edilmesiyle ilgili dil dökebilirim, yalnış olduğunu anlatabildiğim kadar çok kişiye anlatmak isterim. peki sonra mazlum-der, türbanlı "demokrat" olduğunu iddia eden aktivistleriyle, neden aliye kavaf eşcinselliğin "hastalık" olduğunu iddia eden açıklamalarına alkış tutar? hem de eşcinselleri "anormal" olarak tanımladıktan sonra eşcinsellerin şiddet görmesine karşı olduklarını belirten tuhaf bir açıklamayla.ya da kürt kokenlı kadınların yogunlukdakı sıvıl toplum derneklere*gruplara sırtlarını doner ? o zaman hevesimiz kırılmaz mı bizim?