Başlık: vegan

insanin hem etcil hem otcul bir hayvan olmasi her ikisi ile beslenebilecegi anlamina gelir. ancak, illa bu sekilde beslenme zorunlulugu oldugu anlamina gelmez. ayi, kopek gibi hayvanlar zorunlu omnivordur, insan zorunlu omnivor degildir. avciliktan once insanoglu yuzbinlerce yil toplayicilikla yasadi. hayatta kalma soz konusu oldugunda insan et yemeye basladi ve buna devam etti ama bu gunumuzde secme sansi olan insanlar icin ahlaki olarak dogru secim midir ya da uzun surede hayvansal gida iceren sekilde beslenmek insan sagligi icin dogru olan beslenme midir, konusmamiz gereken daha onemli konular budur. et yiyerek hayatta kalabiliriz ama etle beslenmek insan sagligi icin zorunlu olmadigi gibi saglik icin olumlu sonuclari da neredeyse yoktur. tavuk yumurtasi ve inek sutu gibi besinleri (gunumuzdeki kadar sık olmasa da) tarimin kesfi ile son 10.000 yildir belli kulturlerde tuketiyoruz, bu zaman dilimi milyonlarca yillik evrimin son zamanlarina denk geliyor. gunumuzdeki beslenme arastirmalarinda anlasiliyor ki en cok hayvansal gida tuketenler en cok kronik hastaliklara yakalanma riski tasiyor. insanin etcil mi otcul mu olduguna geri donersek; sindirim sistemi, fizyolojik yapimiz incelendigi zaman hepcil canlilara degil, otcul canlilara en cok benziyoruz. ayrintili aciklama icin lutfen inceleyin: et yemenin beyni gelistirdigini dusunenler, soyle buyrun (bkz: ) 2 milyon yildir besini pisirerek yedigimiz icin diger otcullardan ve ape'lerden daha farkli ozellikler gosteren sindirim sistemi yapisina sahibiz; bu yuzden de beslenmemizi baska hayvanlarla ayni kategoride degerlendiremiyoruz. vegan beslenmenin dogal olmadigi inanci; sentetik ilac kullanimi hayatimizdayken ve hepimiz az ya da cok islenmis yiyeceklerle beslenirken (et, sut, yumurta, bal disinda sebze, meyve, tahil, baklagil temelli) vegan beslenmenin dogamiza uygun olmadigi argumani gercekci degildir. cunku gunumuzdeki yasam seklimizle evrime zaten mudahale ediyoruz. cips+kola yemek evrimsel surecle uyusmazken, bitkisel temelli beslenmek milyonlarca yildir yaptigimiz bir sey ve sagligimiz icin zorunlu ve gereklidir. eklemeden olmaz; b12 vitamini konusu sadece veganlarin endiselenmesi gereken bir konu degildir cunku b12'yi hayvanlar da bitkiler de uretmez... b12 nedir, nereden nasil gelir, neden gunumuzde hepimizin endiselenmesi gereken bir konudur once arastirip ogrenelim, sonra hakkinda konusalim. veganlik insanin etcil-otcul olup olmadigi tartismasina dayanmaz, hayvanlara karsi etik sorumlulugumuza dayanir. ancak bu endiseleri tasiyan insanlar icin aciklama yapmak zorundayiz ki, yalan yanlis bilgilerle ortalik bulanmasin. eger guvenilir bilimsel kaynaklardan, ayrintili sekilde kafanizdaki sorulari arastirirsaniz, veganliga karsi mantikli bir tane arguman olmadigini gorursunuz, cunku gercekten yoktur. hayvanlarla beraber yasamanin yolu da, sagligimizin en iyisini yasamanin yolu da, cevresel kirliligi ve kuresel isinmayi engellemenin yolu da; yagmur ormanlarinin yikimlarini ortadan kaldirmanin, dunyadaki acliga care bulmanin yolu da yine vegan bir dunyayla gerceklesebilir. (bkz: bitkisel beslenmenin faydalari) ozetle; veganlik herkes icin faydalari olan, hayvanlara karsi etik sorumlulugumuza dayanan, hayvanlar icin adil bir dunyanin uygulamadaki tek gercekci yoludur ve daha iyisi bulunana dek simdiki toplum duzenini ileri seviyeye goturecek tek yasam seklidir.