Başlık: turkler

ammien marcellin antakya doğumlu romalı tarihçi (322-400) 353-378 yılları arasındaki olayları anlattığı 14-31. kitaplar günümüze kalmıştır. ‘’hunlar vahşet ve barbarlık hususunda her türlü tasavvurun üstündedir. sakal çıkmasına mani olmak için çocuklarının yanaklarına yaralar açarlar. büyük ve güçlü kollar, aşırı derece de büyük bir kafa ile beraber tıknaz vücutları onlara korkunç bir manzara verir. zaten hayvan gibi yaşarlar. gıdalarını ne pişirirler, ne de baharat falan koyarlar. yabani nebat kökleri ve eyerleri altında yumuşatılmış etle beslenirler. saban kullanmasını veyahut kulübe gibi sabit meskenlerde oturmayı bilmezler. her zaman için göçebe olan bu adamlar daha çocukluktan itibaren soğuğa, açlığa ve susuzluğa alıştırılmışlardır. hayvan sürüleri göç sırasında ailelerin içine kapanmış olduğu dört tekerlekli arabaları çekerek hareket ederler. kadınları, elbiselerini bu arabaların içinde dokuyup dikerler, çocuklarını burda doğurur ve ergenlik çağı gelinceye kadar burada yetiştirirlerdi. bu insanlara nerde doğduklarını, nereden geldiklerini sorun bilmezler. elbiseleri, bir dar yün ceketle birbirine dikilmiş fare derilerinden yapılma bir kazaktan ibarettir. koyu renkte olan ceketleri üzerlerinde kala kala çürür. onu ancak üzerlerinden döküldüğü zaman değiştirirler. bir miğfer veya arkaya atılmış bir külah ve kıllı bacakları üzerine sarılmış teke derileri bu giyinişi tamamlar. şekil ve ölçüye bakmadan yapılmış ayakkabıları yürümelerine imkan vermez. bu yüzden piyade olarak muharebeye tamamen kabiliyetsizdirler. halbuki bir kere eyerleri üzerine oturdular mı artık atlarına çivilenmiş gibidirler. bu atlar, küçük, çirkin fakat yorulmak bilmez ve yıldırım gibi süratlidir. bazen bacaklarını açmış bazen kadınlar gibi yan oturmuş vaziyette bütün hayatlarını bu at üzerinde geçirmektedirler. içtimalarını onun üzerinde akdederler. onun üzerinde alır, satarlar, onun üzerinde yer, içerler. hatta bu hayvanların boynuna eğilmiş vaziyette üzerlerinde uyurlar bile. savaşlarda müthiş çığlıklar atarak düşmanın üzerine atılırlar. mukavemetle karşılaştıklarında dağılırlar fakat tekrar toplanarak karşılarına gelen her şeyi yıkıp devirirler.bununla beraber ne bir kaleyi muharasa ile zapt etmeyi, ne de tahkim olunmuş bir ordugaha hücum tarzını bilmezler. fakat onların, oklarının uçlarına demir kadar sert ve öldürücü sivriliklerde kemik konmuş okları hayret edilecek mesafelere atmaktaki maharetleriyle kimse boy ölçüşemez. fiziksel görünüş olarak şekilsiz ve düz bir et fazlalığı halinde yassı burunlu çıkık elmacık kemikli, bir mağarada gibi göz çukuruna batmış gözleriyle bu brakisefallerden daha dehşet verici bir şey olamaz. gözlerin çukur olmasına rağmen bu insanlar en uzak mesafeleri araştırmaya geyik ve yabani at sürülerini tâ stepin ufuklarında fark etmeye alışmıştır. hun ayakta durduğu zaman ortanın altında bir boy gösterir, atına bindiği zaman ise büyüktür.’’ renê grousset – stepler imparatorluğu ttk 2011 s.89-90