Başlık: veganizm

veganlar hasta olunca ilac icmiyorlar mi? umarim iciyorlardir, ben iciyorum sahsen. kimse yüzde yüz vegan olunabilecegini iddia etmiyor. ancak elimizden geleni yapmaktan alikoyan nedir bizi? ilac konusunda iki nokta var: 1) ilaclar icindeki hayvanlardan gelen maddeler: bunlardan en yaygini laktoz ve jelatin. 2) hayvan deneyleri bazen birinci madde icin muadil ilaclar olabiliyor. bunlari talep etmek mümkün. ikinci madde icin ilaca ihtiyac duydugumuz zaman yapabilecegimiz bir sey yok. bu ancak politika degisikligiyle olabilecek bir sey. simdi insanlarin kafasinda en cok su soru oluyor. hayvan deneyleri insan sagligi icin yapiliyor. veganlar hayvan deneylerine karsi. o zaman veganlar insanliga karsi. tabii ki böyle bir sey yok. bütün veganlar hakkinda konusamam, ama ben eger insanligin yarari icin sartsa yapilmasi taraftariyim. fakat! biz artik hayvansal deneylerin gerekli ve hatta yararli olmadiklarini biliyoruz. hayvansal deneylerin insanlarda yol actigi bircok zarar var hatta. birkac noktaya deginelim: hayvanlarin tutulduklari kosullar, hayvanlar üzerinde asiri strese yol aciyor. bu da deneyin sonuclarini yanlis yönde oldukca etkiliyor. hayvanlar üzerinde yapilan testlerden toplanan datalarin %85'i atiliyor, geri kalanin cogu bir ise yaramiyor, sadece %1'lik kismi belki bir gün bir sekilde ise yarar diye saklaniyor. hayvanlarin anatomisi, fizyolojisi ve genetigi bizden cok farkli. bu yüzden dogru bir model olmuyorlar. hayvanlardan yola cikarak insanlar hakkinda bir kaniya varmak cogu zaman mümkün olmuyor. hayvanlar üzerinde yapilan deneylerden yola cikilarak insanlara uygulanan tedavilerde insanlara büyük zararlar veren örnekler mevcut. hayvan deneylerini gecen ilaclarin %92'si klinik deneyleri gecemiyor. ee peki ne olacak? yani elimizde tek bu var, mecbur böyle yapiyoruz, hic yapmasak daha mi iyi? testleri insanlar üzerinde mi yapalim yani? iyi haber. ne insanlar ne de hayvanlar üzerinde test yapmamiz gerekiyor. artik teknoloji cok gelisti. hayvan deneylerine bolca alternatif var, üstelik daha etkililer ve cogu zaman daha ucuza mal oluyorlar. yöntemler: kimyasallar ve sagliga etkileri hakkinda bilgisayar algoritmalari kullanilacak kimyasallari anlamakta yardimci oluyorlar. : özellikle robotik ve bircok teknolojik gelisme sayesinde cok seri testler yapilabiliyor. hücre modellemesi: artik laboratuvar ortaminda hücre büyütebiliyor, cogaltabiliyoruz. örnegin birkac tane insan deri hücrelerinden deri dokusu üretilebiliyor. bu baska cesit hücrelerle de yapilabiliyor. bu tarz yöntemler hayvanlar üzerindeki testlerden daha basarili, cünkü insan dokusu üzerinde test edilmis oluyor. cip üzerinde insan/organ adi verilen bu sistemlerde silikon bir cip üzerine az miktarda hücre yerlestiriliyor, gerekirse farkli cipler ve hücrelerle sistem olusturulup, organlarin birbirleriyle iletisimini simule etmek dahi mümkün oluyor. izole organ testleri: son olarak insanlardan etik olarak toplanan organlar üzerinde deney yapmak mümkün. organ bagisi vs. peki bütün bu yöntemler varsa ve hayvan testleri zararliysa nicin hala hayvan testleri yapiliyor? bunun en büyük sebebi gelenekselcilik. böyle gelmis böyle gider mantigi var. ayrica bu sayede hizli bir sekilde devletin onayindan geciyor ilaclar. yani politik bir degisiklige gitmek gerekiyor, ancak bu su anda kimsenin isine gelmiyor. toplumdan yükselen bir tepki olmasi gerekli. kozmetik ve temizlik ürünlerinde büyük gelismeler var. avrupa birligi, são paulo ve brezilyada kozmetik amacli hayvan testleri uygulamak yasak. kanada ve tayvan'da buna ek olarak hayvan testleri uygulanmis kozmetik ürünlerin satisi yasak. hindistan ve israil hem kozmetik, hem de temizlik ürünleri icin yasaklamis durumda. ilaclar icin, avrupa birligi sadece bütün metodlar uygulandiktan sonra, son care olarak hayvan testleri kullanilmasina izin veriyor. türkiye'deki durum konusunda bir fikrim yok maalesef. türkiye'de ilac üretiliyor mu, hayvan deneyleri yapiliyor mu, bunlari bilmiyorum. bilen biri bilgilendirirse ekleme yaparim. peki biz ne yapabiliriz? basta da söyledigim gibi, ilaca ihtiyacimiz oldugu zaman yapabilecegimiz pek fazla bir sey yok, eger alternatifleri mevcut degilse. kozmetik ve temizlik ürünlerinde cruelty-free ve vegan ürünlere yönelmek artik cok kolay. bunun disinda yapabilecegimiz aktivist hareketler var. bu konuya tepki toplamak, bu konuda yasal mecralara baski uygulamak, bu konuyla ilgilenen derneklere bagis yapmak gibi. en önemlisi organ bagisi. lütfen öldükten sonra bütün organlarinizin bagislanmasini isteyin. organlariniz hem insanlarin hayatlarini kurtarabilir, hem de bu tarz deneylerde kullanilabilir. vücudunuzu kadavra olarak bagislarsaniz, tibba büyük katkiniz olur. bakin veganizm insanlardan kendilerinden vazgecip hayvanlarin hayatlarini kurtarmasini beklemiyor. veganizmin taniminda bu yok bir kere. the vegan society'nin koydugu tanima göre: veganism is a way of living which seeks to exclude, as far as is possible and practicable, all forms of exploitation of, and cruelty to, animals for food, clothing or any other purpose. burada as far as is possible and practicable lafina dikkat cekmek istiyorum. yani mümkün ve uygulanabilir oldugu sürece, hayvan vahsetinden ve sömürüsünden ne sebeple olursa olsun vazgecmek. saglik ve ölüm kalim durumlari bu tanimin icine girmiyor. sizi öldürmek isteyen bir canliya zarar vermeme zorunlulugunuz yok. issiz adada kaldiginizda tek seceneginiz baska bir canliyi öldürüp yemekse, ay ben veganim demeyeceksiniz. yasaminizin devami ve kalitesi icin hayvansal deney yapilmis ilaci kullanmaniz gerekiyorsa, kimse sizi hayvanlara zarar veriyorsunuz diye suclamiyor. yapabileceklerimiz, elimizde olanlar belli ve bunlar dahilinde aci cekebilen organizmalara aci vermemeyi amacliyoruz. konuyla ilgili bilgilendirici sayfalar/videolar: