Başlık: iyi-parti

biraz uzun bir analiz kusura bakmayın, partililer okusa yeter)) iyi parti ilk seçiminde, başarısız bir lider ile kısmen başarılı olmuş partidir. zaten lider başarılı olabilseydi iyi parti'nin almış olduğu oy oranının fazlasıyla üzerine çıkardı. ilk önce iyi parti'nin seçim öncesi dezavantajlarına ilişkin şerhimi düşeyim. iyi parti yeni kurulmuş, dolayısıyla teşkilatlanmasını tamamlayamamış, seçimlere katılım koşullarını son anda sağlamış çok genç bir partidir. nitekim akp'nin, devlet bahçeli'nin ve rte'nin, iyi parti'nin seçimlere katılmaması için, ysk ve yargı üzerinden nasıl tezgahlara giriştiğine hep beraber şahit olduk. diğer bir önemli dezavantajı, yeni kurulmuş bir parti olduğundan, hazine yardımına sahip olmaması. bu nedenle yeterince etkili kampanya düzenleyememesi. iyi parti halktan yeterince bağış toplayamadı. bu parasızlık nedeniyle, yeterli donanıma sahip olmayan ama maddi durumu iyi olan kişilerin mv aday listelerine yüksek sıralardan yerleştirilmeleri de önemli bir eksikti. diğer bir dezavantaj, iyi parti'nin milletvekili aday listelerinin rakipleri arasında en kötüsü olması idi. gençlere, kadınlara ve donanımlı entelektüel insanlara yer açacağını ısrarla söyleyen iyi parti listeleri ortaya çıkınca herkes hayal kırıklığına uğradı. listeler ne gençti ne seçilecek yerde yeterince kadın vardı ne de adayların donanımları istenilen düzeyde idi. seçilebilecek yerler konulanlar genelde 55-60 yaş üstü eski mhp'lilerden (ki adamların eski partilerine nasıl bir olumlu katkı yaptıkları tartışmalı), anap'lılardan dyp'lilerden, chp'lilerden oluşuyordu. kesinlikle il il analiz yapılıp, ya şu ilde şu adam çok seviliyor onu 1. sıraya koyalım daha fazla oy alalım mantığı yoktu. taşradaki bazı illere oralı olmayan adayların koyulması ise bardağı taşıran son damla olmuştu. iyi bir liste ile 50'nin üzerinde mv çıkarılması işten bile değilken 43 milletvekilliği ile yetinildi. diğer bir dezavantaj: medyada iyi parti'ye rte talimatı ile karartma uygulanması, muharrem ince'nin parlatılması. en önemli dezavantaj ise: rte gibi kült, seçmeni tarafından kutsallaştırılan, seçmen davranışları rasyonaliteden uzak siyaset bilimi-sosyolji değil, psikoloji ya da patoloji ile açıklanabilecek tiryaki bir seçmen kitlesine sahip bir lider adayı ile yarışması idi. şu koşullarda ve konjonktürde, rte karşısına peygamber çıksa kazanamaz. rte'nin başkan olacağı kesindi ama murat edilen iyi parti'nin %13-14 bir oy alarak akp'nin meclisteki etkinliğine en aza indirgemesi idi. şimdi gelelim başarısızlığın nedenlerine: 1) partiye yapıştırılan fetö ile dirsek temasında olduğu algısının ortadan kaldırılmaması (büyükşehirlerde değil ama taşrada bu algı yapıştı kaldı) bu algıda en büyük kusurlu meral akşener'dir. meral akşener aslında 15 temmuz'da çıkıp adam gibi bir açıklama yapsaydı bu algı bugüne de gelmezdi. ancak, derin fetöcü/cia mensubu enver altaylı'nın yeğenini (satuk buğra kavuncu) gik üyesi yaparsan insanlar bir şok olur. sekreterinde, koruma müdüründe fetö şaiyaları olursa insan bir kıllanır. dahası fetö ile mücadelinin sembol isimleri, ali türkşen, fatih eryılmaz, ali aydın, vedat yenerer seçilemeyecek sıraları koyularak, fetö ile mücadelenin partinin asli problemi olmadığı anlaşılmıştır. pkk ve terör ile çok fazla sorunu olmadığı algısı. özellikle taşradaki milliyetçi-muhafazakar seçmen mitinglerde bu konuya ilişkin çok fazla söyleme rastlayamadı. pkk-hdp alanı bilnçli olarak flu bıraklıdı. kürt oyları kaçmasın diye böyle bir politika güdülmesi hata idi çünkü iyi parti güneydoğu'da mhp kadar bile oy alamadı. akpve mhp'den yeterince oy çalınamadı ise ana nedenlerinden biri iyi parti'nin teröre bakışının iyi açıklanamamasıdır. 2) çok kötü miting performansı: miting performansı en kötü lider meral akşener'dir. mitinglerde, amfi'deki 40-50 öğrenciye hitap eder gibi konuşursan ve çok ta iyi bir hatip değilsen seni kimse dinlemez, dinleyen de bir şey anlamaz. meral akşener, muharrem ince ve rte'den çok daha donanımlı olmasına rağmen kendini ifade etmede çok sıkıntı yaşayan bir lider. miting performansı konusunda anca devlet bahçeli ile rekabet edebilir. kitleleri heyecanlandırabilecek, kitle ile bütünleşebilecek, kitelleri alanlara sürükleyecek bir hitabeti yok bundan sonra da olmaz. 3) kampanya ve mitingler'de konuşulan konular: türkiye'nin şu andaki en büyük problemi ekonomi (işsizlik, yüksek enflasyon, cari açık, devasa iç-dış borçlar, yüksek döviz kuru) ve tarım hayvancılık'ın bitirilmesi. meral akşener bu sorunları maalesef mitinglerde ve söylemlerinde dile getiremedi. bu sorunları nasıl çözeceğine dair hiç bir somut öneri ortaya koyamadı. dahası "ben ekonomi bilmem, bu problemleri durmuş bey ile ayfer hanım bilir" demesi seçmen için çok büyük bir hatadır. seçmen bu söylemden sonra ne düşünür, tamam ekonomik sorunlar var ama yine rte tecrübeli çözerse o çözer. siz rte'den böyle bir cümle duyabilir misiniz? adam ekonomiye girince saçmalasa bile her zaman en iyi ben bilirim ben çözerim imajını ortalama seçmene veriyor (seçmenn % kaçı ekonomi bilgisine sahip). meral hanım problemler bunlar ben çözerim, ekonomiyi en iyi ben bilirim imajını vermeliydi. ayrıca örneğin, benzin istasyonuna gidip, fiyatları göstermek, orda bir eylem yapmak, kamyoncu veya dolmuşçularla hasbihal edip, petrol fiyatlarının insanların belini büktüğünü ifşa ederek bunu gerek medya'dan gerek sosyal medyadan yayınlamak önemli idi. yine bitirilen tarım ve hayvancılığı-miskinleşitirilen köylü ve çiftçiyi vurgulamak için, boş-ekilmeyen tarlalarda, serada, otlatmaya hayvan bırakılmayan meralarda, boş ahırlarda, görsellik içeren eylemler yapılması, çiftçinin ve köylünün bilincine etki yapabilirdi. yine muharrem ince'nin başarılı şekilde uyguladığı, 10 sene önce şu kadar benzin alıyordunuz (büyük bidon), şimdi aynı para ile şu kadar alabiliyorsunuz (küçük bidon) tarzı eylemsellik ve bu problemleri çözeceğine dair güven telkini bir ölçüde başarı getirebilirdi ama ne meral hanım da bu enerji ne de danışmanlarında böyle bir kapasite vardı. dahası miting içeriğinin hemen her ilde aynı olması, sürekli trt'yi kapatacağım, tika'yı kapatacağım söylemi son derece gereksiz. trt taşra seçmeni için çok önemli bir kurum. şu anda yandaşlara peşkeş çekilmiş ve amacı dışında kullanılıyor olsa da. bu söylemin, kentli seçmen dışında negatif karşılığı var. tika söylemi de sıkıntılı. çoğu seçmen tika'yı bilmez. bilen de adam yurtdışında cami yapıyor sen bunu eleştiriyorsun diye algılıyor. işin acı tarafı o kadar miting yapıldı akılda kalan, trt, tika ve tülbent devrimi(tülbent diyorsan, etek, fistan ya da şalvar giyecesksin yok öyle resmi pantolon) 4) meral hanım kurmaylarının ve danışmanlarının yetersizliği: yukarıda saydığım ve örneklendirdiğim şekilde br kampanya yürütülemedi. meral hanım donanımlı, kendine katma dğer yaratabilecek insanlardansa, yaşı yüksek, kendisine çok yakın özellikle türkiye gerçeklerinden ve gençlerden (taylan yıldız hariç) kopuk isimler ile çalışmayı seçti. ayrıca meral hanım zaten sert bir mizaca sahip, erkek gibi bir kadın. mitinglerde ve tv programlarında kendisine sürekli pantolon giydirilmesi(kesinlikle etek giymesi kadınlığının ön plana çıkarılması gerekiyordu) sürekli kırmızı beyaz veya siyah kıyafetler kötü bir imaj maker işi. bu kadın aslında özellikle akpye oy vermiş kadınların bir kısmının oyunu almaya aday. ama meral hanımın sert mizacı bir de kötü bir modacı ve imaj makercı ile birleşince, kadınlara yeterince nüfuz edememiştir. 5) teşkilatlanma sıkıntısı: yukarıda zaman kısıtı ve baskın seçim nedeniyle şerhimi düşmüştüm. teşkilatların büyük ölçüde koray aydın tarafından dizayn edilmesi, merkez sağ veya seküler sol seçmende negatif bir etki yaptı, il ve ilçe başkanlarının eski ve mhp'de tutunamamış görece başarısız kişilerden teşgil edilmesi özellikle taşrada başarısızlığa neden oldu. ayrıca merla hanım'ın biz merkez partiyiz söylemi ile çelişti. 6) muharrem ince faktörü: evet muharrem ince çok iyi bir adaydı ve oldukça iyi bir kampanya yürüttü, chp'den iyi partiye yönelmiş seküler kentli seçmeni geri aldı. 7) sosyal medya kampanyası'nın çok etkili olduğuna inanmak: sosyal medya evet önemli özellikle ilk kez ya da ikinci kez oy veren seçmen için önemli ama, kırşehir'de kahvede hoşkine dönen ali dayı'nın, ordu'da 5 vakit camiye giden hüseyin emmi'nin, inşatta ırgatlık yapan baran'ın, evhanımlarının %90'ının gündemi değil. yani klip çekip spotify'da ilk sırada olmak (bu arada klip ve müzik çok başarılı ama seçmenin ekseriyetinde hiçbir karşılığı yok) veya izmir'de estetik dans gösterisinin, yukarıda saydığım büyük seçmen grubunda hiç bir etkisi yok. 8) meral hanım'ın hırsları ve egosu: merla hanım haddinden fazla egoya ve hırsa sahip. nitekim, daha mhp başkanlığı için yarışırken, diğer adaylara karşı söylemleri, eşine karşı söylemi oldukça sekter ve ayrıştırıcı. insanlar egoya oy verse, zaten ego üstadı rte var senden daha iyi demogog ve hatip. insanlar dişi bir tayyip seçmek için yola çıkmadı. parti milletvekili listeleri oluşturulurken hiçbir meşverete açık olmadan, sadece kendisi tarafından oluşturulan listelerin başarısı ortada. muhtemelen meral hanım parti içindeki, ümit özdağ, koray aydın gibi iddialı isimleri ilerleyen zamanda pasifize edip partiye tam olarak hakim olmak istiyor. ama bu tip küçük hesaplarla, egolarla maalesef başarılı olma imkanı yok. başkan olacağım diye yola çıkıp, kendisine tam itaat edenküçük bir parti grubu ile başarılı olunduğu açıklanıyorsa bu işte bir tuhaflık var. ayrıca seçimden önce ysk'nın önünde oturacağım beni jiletle kazıyamazlar gibi iddialı demeçler veren meral hanım'ı gözler seçim akşamı aradı ama ulaşamadı. seçimden 3 gün sonra çıkıp biz aslında başarılı olduk demek neyin egosu? şunu diyebilirsin, " yeni bir parti idik, medya ambargosuna uğradık, maddi imkanlarımız kısıtlı idi, baskın seçim yapıldığından tam hazırlanamadık bu nedenle istediğimiz sonuçları alamadık. ilk kez seçime giren bir parti için %10 fena bir oran olmasa da biz daha fazlasını bekliyorduk. seçmenlerimizden özür dileriz, eksiklerimizi analiz edip, bir sonraki seçimde çok daha iyi olacağız" ama o kör ego bunları görmüyor. biraz mütevazi olmak hiçbir şey kaybettirmez insana. sonuç: iyi parti yaklaşan yerel seçimlerde, ya da bir sonraki genel seçimlerde başarılı olur mu? bu zihniyetteki, eleştirilmekten üzüntü duyan, tamamen kendine itaat eden bir parti grubu, danışman ve kurmayları murad eden bir liderle olmaz diye düşünüyorum. insanlar böyle bir lider arasaydı, bahçeli'nin yanında kalırdı ya da akp'ye giderdi.