Madagaskar'ın ortasındaki bu dağlık bölgede, yerliler atalarını belirli aralıklarla mezarlarından çıkarıyor. Dans bittiğinde, sarınıp sarmalanmış cesetler yere konuyor ve aile üyeleri parmaklarını ölen akrabalarının kefenden fırlamış iskeletlerinin üzerinde sevgiyle gezdiriyor. Bu ayine "famadihana" adı veriliyor ve Hint Okyanusu'ndaki bu devasa adada milyonlarca kişi genellikle çeşitli dini inançlarına uyarak bu ayini gerçekleştiriyor. Geçit törenlerine yakışır bir müzik eşliğinde, kefene sarılı 17 ceset, aile mezarlığından çıkarıldı. Kimine pahalı parfümler sıkılmış, kimi köpüklü şarapla ıslanmıştı. Beş bando takımı neşeli melodiler çalıyordu. Mezardan çıkarılan her bir ceset, kendi eğlenen akrabalarının omzuna alınıyordu. Daha sonra kutlamaya katılanlar, ölülerin kemikleriyle neşe içinde dans etmeye başladı. Büyük büyük babasının cesedini yere koyup teyzesinin cesedine doğru ilerleyen 52 yaşındaki çiftçi Rakotonarivo Henri, "Atalarımıza bizzat teşekkür etmek iyi bir şey çünkü onlara çok şey borçluyuz. Biz çamurdan yaratılmadık, bu vücutlardan yaratıldık" diyor. Madagaskarlıların çoğu yaşamla ölüm arasındaki sınırın tamamıyla geçilemez olmadığına ve atalarının ruhlarının bir şekilde gelip gittiğine inanıyor. Onlara göre, famadihana aileyle ilgili son haberleri ölülere aktarmanın ve onlardan lütuf ve kılavuzluk istemenin bir yolu. Rakotonarivo kısa bir süre önce böyle anlamlı bir törene katıldı. "Onlardan sağlık sıhhat diledim. Tabii daha fazla para kazanmama da yardımcı olabilirlerse iyi olur" diyor. Ancak bazıları bu tür dileklerin Hıristiyan inancına ters düştüğünü söylüyor. Bir teknoloji şirketinde müdür olan 30 yaşındaki Jacques Ratovoherison, "Ölülerle iletişim kurabileceğimize inanmıyoruz ama famadihana'nın nesiller arasındaki aile bağlarını güçlendirebileceğine inanıyoruz" diyor. Tarımla uğraşan küçük bir köy olan Ambohimirary, ülkenin başkenti Antananarivo'nın 32 kilometre batısında. Buradaki tuğla evlerde su tesisatı bulunmuyor. Tek ışık kaynağı piller ve jeneratörlerle çalışıyor. Köy sakinlerinin çoğu, aynı aileden geliyor. Famadihana töreni genelde her beş ya da yedi yılda bir yapılıyor. Ambohimirary'de, mezarlık 1998'de mühürlenmişti. Bazı aile üyeleri bu töreni gerçekleştirmeye karşıydı. Ait olduğu Protestan mezhebi tarafından ayine katılımı yasaklanan taksi şoförü Randriamananjara Rindra, "Para israfından başka bir şey değil" diyor. "Ayrıca yaşayanlar ve ölüler arasında hiçbir bağlantı yoktur. Öldüğünüzde, dünyayı terk edersiniz" diyor. Aynı ailenin bir üyesi olan Rakotonirina Armand, dört akrabasının kemikleriyle dans etti. "Bana onları çok mutlu ettiğimizi söylediler" diyor uzun zaman önce akrabaları için. Gül'