gerçekten gidip bizzat görülmesi gereken bir yer çanakkale. geçen sene iş sebebiyle gitmiştim bu resimdeki yerlerin hepsini gezdim tüylerim diken diken olmuştu.

Donanma boğazı geçmeye başladığında düşük top menzilli Fransız gemilerinin taktik gereği tabyalarımızı şaşırtmak için öncü atışlar yaptıklarını daha sonra arkalarından gelen uzun menzilli İngiliz gemilerine yol açmak için kenara kaydıkları Bu kayma esnasında kıyıya paralel yerleştirilen mayınlara çarptıklarını, büyük bir panik yaşandığını, ortalığın karıştığını, gemilerin birbirine girdiğini, 200 yıldır yenilmeyen dünyanın en büyük donanmasının iki saatte dağıldığını Türklerin batan düşman gemilerindeki savunmasız askerlere ateş etmeyi bıraktıklarını ve diğer gemilere ateş ettiklerini Bunu gören İngiliz komutanlarının –muhtemelen kendileri tersini yapmış olacakları için- olaya bir anlam veremediklerini Her fırsatta bize insan hakları, medeniyet, modernite tokatları patlatanların o gün aldıkları bu insanlık dersi karşısında şok geçirdiklerini Edremitli Seyit Onbaşının, Topun ağzına mermi süren vinç tesisatı bombardımanda kullanılamaz hale gelince "Ya Allah Bismillah" diyerek üç tane 275 kiloluk mermiyi tek başına arka arkaya kaldırarak yatağa sürdüğünü ve ateşlediğini, bu işlemi yapabilmesi için her defasına üç basamaklı metal bir merdivenden çıkması gerektiğini, üçüncü atışta İngilizlerin "Ocean" zırhlısının dümenini parçaladığını, dümeni kırılan "Ocean"ın sarhoş bir serseri gibi mayınlara sürüklendiğini bir mayına çarparak havaya uçtuğunu ve yirmi dakika içinde battığını Bu olayın ertesinde bölük komutanının Seyit Onbaşıyı çağırttığını, aynı mermiyi kaldırmasını istediğini ancak Seyit Onbaşının bunu başaramadığını Bunun üzerine Komutanın "Bu merminin tahtadan bir maketini getirsinler, Bu yiğidin fotoğrafını çeksinler" diye emir verdiğini, Bu fotoğrafın hepimizin çok iyi bildiği ve Seyit Onbaşının günümüze ulaşan tek fotoğrafı olduğunu Cumhuriyet kurulduktan çok sonra Mustafa KEMAL'in Edremit'i ziyareti sırasında Seyit Onbaşıyı sorduğunu ve Kaymakam dahil kimsenin bilmediğini Kaymakamın Seyit Onbaşı'yı Mustafa KEMAL'in huzuruna çıkarmadan önce kılığını beğenmeyip, tıraş ettirip takım elbise giydirdiğini, bu olayın Mustafa KEMAL'i derinden yaraladığını Kaymakam dahil orada bulunan herkesi azarladığını Seyit Onbaşının ölene kadar ormancılık yaparak sefalet içinde perişan yaşadığını Nusret Mayın gemisinin yakın zamana kadar Mersin'de demirli olduğunu ve ömrü dolduğu için jilet yapılmasının planlandığını, sırf bu ihtimalin bile Türk Milleti adına yüz kızartıcı bir utanç levhası olarak kalacağını, birkaç vatanseverin çırpınışıyla şimdilik bu olayın durdurulduğunu İngilizlerin 18 Mart faciasının suçlusu olarak mayın taramacıları sorumlu tuttuğunu, Hepsinin kurşuna dizdirildiğini, savaş bittikten yıllar sonra her iki ordu arşivleri açıklanıp gerçekler öğrenilince bu askerlerin ailelerinden özür dilendiğini, tazminat ödendiğini, iade-i itibar yapıldığını ve şerefli birer asker olarak öldüklerini ilan ettiklerini İngiliz-Fransız ortaklığının boğazı donanmayla geçemeyeceklerini anlayınca onlara geçit vermeyen Türk topçularını arkadan ele geçirerek temizlemek için çıkarma harekatı yapmaya karar verdiklerini, bunun için Mısır'da piramitlerin dibinde, sömürgelerinden getirdikleri on binlerce askeri toplayıp "Nasıl olsa orada Türklerle işimiz çok kolay olacak" diyerek bu askerlere baştan savma bir eğitim verdiklerini, Burada toplanan askerlerin 16 farklı ülkeden geldiğini, Aralarında Müslümanların bile olduğunu, daha sonra bu askerlerin savaş esnasında kandırıldıklarını anlayıp taraf değiştirdiklerini, Burada toplanan askerlerin büyük çoğunluğunun çapulcular gibi davrandığını, kahire sokaklarında yapmadıkları rezilliğin kalmadığını Mısırda toplanan askerlerin kayıtlarını tutan bir katibin sürekli "Australia and New Zealand Army Company/ Avustralya ve Yeni Zelanda Ordu Birliği" yazmaktan sıkıldığını pratik bir çözüm olarak bu kelimelerin baş harflerini alarak ANZAC kısaltmasını bulduğunu, bu kısaltmanın dünya tarihine geçtiğini İngilizlerin çıkarma harekatını ellerine yüzlerine bulaştırdıklarını, akıntı ve hava durumu dahil yaptıkları hiçbir hesabın tutmadığını, aralıklarla çıkmaları gereken geniş kumsala değil, dar bir koya ve kalabalık bir şekilde çıkmak zorunda kaldıklarını, karşılarında ise Ezineli Çavuş ve 62 kişilik takımı dışında hiçbir birliğimizin olmadığını Türk ordusunun başındaki Alman Liman Von Sanders Paşa'nın çıkarma beklenen bölgeleri kasıtlı olarak yanlış hesapladığı, İngilizleri ve Türkleri olabildiğince birbirine kırdırarak İngilizlerin dikkatini bu bölgeye çekmeyi, bu sayede Avrupa'da savaşan Alman askerlerinin karşısında daha zayıf bir askeri güç olmasını ve Alman birliklerini rahatlatmayı amaçladığını, bu gizli hesabın her iki taraftan da 500 bin cana mal olduğunu, bunun ispatlanamamış bir iddia olduğunu, Tüm savaş boyunca Liman Paşanın hiçbir askeri tahmininin tutmadığını, aradan yüz yıl geçmesine rağmen bu şüphenin hala kafaları kemirdiğini Çanakkale savaşlarındaki en büyük askeri dehaların Mustafa KEMAL ve Esat Paşa olduğunu, düşmanın her hamlesini doğru tahmin ettiklerini, yaptıkları kritik hamleler ve aldıkları cesur kararlarla savaşın seyrini değiştirdiklerini, gelişen olaylar neticesinde askerlerinin de yüksek güvenini ve hayranlıklarını kazandıklarını, bir işaretleriyle emrindekilerin hiç düşünmeden ölüme koştuklarını İngiliz ve Fransız Kurmaylarının bu kadar zor şartlarda çarpışan Türk ordusunun bu kadar akıllıca sevk ve idare edilebilmesine anlayamadıklarını, Zaten onların tüm savaş boyunca olan biten hiçbir şeyi anlayamadıklarını Çıkarma beklenmediği için küçük bir takımdan başka hiçbir askeri birliğin bulunmadığı koya çıkan 4000 İngiliz askerine Çavuş ve arkadaşlarının eski tip piyade tüfekleriyle 18 saat boyunca karşı koyduğunu, mermi israfı yapmamak için asla tek dolaşan hedeflere ateş edilmediğini, neredeyse hiçbir mermi israfının yapılmadığını, adamların orada çakılı kaldığını, bir santimetre ilerleyemediklerini, takım komutanlarının üstlerine telsizlerinden verdikleri raporlarda karşılarında kalabalık bir makineli tüfek birliğinin bulunduğunu bildirdiklerini, dışarıdaki kıyımı gören İngiliz askerlerinin çıkmak istemediklerini bunun üzerine komutanlarının onlara arkalarında ateş ederek zorla savaşmaya gönderdiklerini Havadan savaşın seyrini takip etmekle görevli bir İngiliz pırpır uçağının pilotunun kıyıdan 50 m kadar açığa kadar denizin kıpkırmızı kan ile dolduğunu gördüğünü, bunun hayatında gördüğü en korkunç şey olduğunu söylediğini ve muhtemelen aklını oynattığını

Bir Devrin Battığı Yer Her ne kadar, teşebbüsün muvaffak olabilmesi için, deniz ve kara kuvvetlerinin birlikte hareket etmesi ve darbenin bir baskın şeklinde olması gerektiğini ileri sürenler olmuşsa da, Çanakkale seferine, donanmanın boğazı zorlaması ile başlanmış, bunda muvaffak olunamayınca, tahkimatı karadan düşürmeye teşebbüs edilmiş, yakın Balkan harbinin intibalarına dayanılarak, Türk'lerin ciddi bir mukavemette bulunamayacakları farz olunmuştu. Bu tahminlerin ne kadar yanlış olduğu çabuk meydana çıktı ve İngiliz'lerin "Gelibolu seferi" dedikleri Çanakkale Savaşları, 1915 yılında, buraya sevk edilen i'tilaf kuvvetlerinin sür'atle yıpranarak, geri çekilmeleri ile sona erdi. 1- Giriş... 1914-1918 'de Türkiye'nin de merkezi devletler yanında harbe girmesi üzerine, bir yandan Rus'lara yardım etmek, diğer yandan Garp cebhesinin üzerindeki Alman baskısını azaltmak maksadı ile İngiliz devlet adamları, donanmanın yardımı ile, Osmanlı İmparatorluğu'nu, en zayıf bir yerinden vurmayı düşündüler. Yakın Doğu'nun hassas noktası olan Istanbul 'u zabt etmek üzere, Çanakkale boğazı zorlanacak olursa, yalnız Rus'ların karşılaştıkları güçlükler azaltılmakla kalmayıp, Rusya ile doğrudan doğruya temasa gelineceği, Süveyş kanalı ve Mısır üzerindeki tehditlerin ortadan kalkacağı, tereddütlü bir siyaset uygulayan eden Balkan devletlerinin i'tilaf cebhesine katılacağı ve bu suretle, bir çıkmaza girmiş gibi görünen harbin gidişi üzerinde büyük bir te'sir oluşacağı fikri hakim oldu. 2- Savunma düzenlemesi... İki sahili tepelerden oluşan dar ve dolambaçlı boğaz, savunmaya pek elverişli bulunduğundan, iyi tabya edilmiş toplar, bol cephane ve sağlam piyade mevzi'leri sayesinde, hemen hemen ele geçirilmez bir hale getirilebilirdi. Fakat 1914 Ağustosu'nda boğazın tahkimatı, kuvvetli bir donanmanın tecavüzüne dayanamayacak kadar zayıf görünüyordu. Dış savunma denilen tahkimat, Sedd-ül bahir ve Kum Kale'ye konmuş 20 toptan ibaret olup, bunlardan yalnız dördünün son menzili 14.800 m., diğerlerininki ancak 7.500 m. idi. Ara savunma mevzi'leri bu sırada hemen tamamiyle boştu. Elde mevcut bütün toplar, boğazın en dar kısmı olan iç savunma tertibatında toplanmıştı. 15-35,5 cm. çapında bulunan 78 toptan yalnız 18'inin son menzili 14.800-16.900 m. arasında idi. Cephane son derece kıt olduğu gibi, silahların kifayetsizliği, kat'i savaşın boğazın içinde yapılmasını zaruri kılıyordu. Bu bakımdan 1914 yılında, Ağustos ile Kasım ayları arasında, bazı düzenlemeler yapıldı. Ara savunma sahasına bataryalar yerleştirildi ve boğazın aşağı kısmı mayın hatları ile kapatıldı. 3- Boğazın denizden zorlanması... Harb ilanından bir kaç gün sonra (3 Kasım 1914) İngiliz abluka filosu, boğazın dış istihkamlarını topa tuttu. Bombardıman kısa sürmekle beraber, Sedd-ül bahir istihkamları alt-üst olmuştu. Sonradan tabyalar tamir edildi ise de, bunların kuvvetli bir donanmaya karşı koyamayacağı anlaşıldığından, kuvvetleri arttırılmadı. Diğer yandan, mayın hatlarının varlığına rağmen, düşman deniz altı gemileri boğaza sokulabiliyor (13 Aralık 1914'te, 1876 İngiliz yapımı Mes'udiye zırhlımız Sarısığlar koyunda demirli halde iken torpillenerek batırılmıştır. Gemi kumandanı Beşiktaşlı Arif Nebi Beğ, 10 subay ve 27 er şehit olmuşlardır.) ve hatta Marmara'ya girerek, gemileri batırmak suretiyle, Istanbul'dan Çanakkale'ye asker ve levazım nakline engel oluyorlardı. Başa dön Nihayet Amiral Carden kumandasında bir müttefik filosu Cevad Paşa'nın kumandası altında bulunan Çanakkale istihkamlarına karşı harekete me'mur edildi. Harb planı ilk safhada dış istihkamların düşürülmesini hedefliyordu. Taarruz 19 Şubat 1915'te başladı. Dış tabyalar, top ateşi ile tahrib edildi. 26 Şubat ile 4 Mart arasında Sedd-ül bahir ve Kum Kale'ye filodan düşman müfrezeleri çıkarılarak, tahrib işi tamamlandı. Büyük bir deniz hücumu, Carden 'in yerine gelmiş olan Amiral J. M. de Robeck kumandasındaki İngiliz ve Fransız harp gemileri tarafından 18 Mart 1915'te yapıldı. Düşmanın gayesi boğazın orta kısmındaki tabyalar ile mayın tarlalarını koruyan bataryaları susturmaktı. Bundan sonra mayın tarayıcılar donanmaya yol açacaklar, harp gemileri de boğaza girerek, iç istihkamları yakın mesafeden tahrib edecek ve buradaki torpiller de temizlendikten sonra, Marmara'ya geçmek imkanı elde edilmiş olacaktı. Planlarının esası, savaş gemilerinin torpilden temizlenmiş sahada kullanılması idi. Bunun için boğazın aşağı kısmını dikkatle taramışlardı. Fakat 17/18 Mart gecesi Nusret mayın gemisi, Mayın Kumandanı Yeniköy'lü Hafız Nazmi Beğ ve Süvari Tophane'li kolağası Hakkı Beğ'in kumandasında, boğaza giren donanmanın dönüş manevrası yaptığı Karanlık Liman'ın yukarı kısmına elde kalan son 20 torpilden oluşan bir mayın hattı döşemişti. 16 harp gemisi (18 büyük zırhlı, bir çok muhib ve denizaltı ), 18 Mart sabahı saat 11'de üç filo halinde boğaza girip, tabyalara karşı şiddetle ateş açtı. İngiliz filolarına Amiral Robeck, Fransız filosuna ise Amiral Guépratte kumanda etmekte idiler. Düşmanın 316 (506 ) topuna Türk'ler 93 (150 ) topla karşılık veriyorlardı. Karadan yapılan karşılık zayıf kalıyordu. Saat 14'te Çanakkale ateşler içinde kalmış, tabyalar ile telefon irtibatı kesilmiş, topların bir kısmı tahrib edilmiş, bazıları toprağa gömülmüş ve kamaları sıkışmış olduğundan, ateş çok zayıflamış bulunuyordu ki, öncülük etmiş bulunan Fransız gemileri, nöbet değiştirmek üzere, manevra yaparlarken, Bouvet zırhlısı, bir torpile çarparak 600 mürettebatıyla birlikte battı. Yerlerini almaya gelen İngiliz gemilerinden Irresistible, iki saat sonra aynı akıbete uğradı. Onun yardımına koşan Ocean suların dibine gömüldü ve Inflexible zırhlısı da ağır surette yaralandı. Bundan başka, Fransız'ların Suffren ve Gaulois zırhlıları da, top mermisi isabeti ile, büyük hasara uğramışlardı. Bunun üzerine düşman donanması geri çekilmeye mecbur kaldı. Bu suretle Cevad Paşa emrinde Çanakkale istihkamları müttefik donanmasına karşı tam bir galebe kazanmış oldu. Onların ağır zayiatına karşılık (2000 küsur), Türk'lerin kaybı, bir cephanelik, bir ağır top, 25 şehit (3 subay, 22 er) ve 61 yaralı (2 subay, 59 er) dan ibaret idi. (Bizim zayiatımız 44 şehit, 70 yaralı ve 8 toptan ibarettir. 22 şehit ve 74 yaralıdan da bahsedilir. 8 toptan 6'sı sonradan tamir edilmiştir. ) 18 Mart hücumunun uğradığı bu akıbet, karadan yardım görmedikçe donanmanın boğazı geçemeyeceğini meydana çıkarmış oldu. Bundan sonra boğaz bir daha denizden zorlanmadı ve deniz hücumu ile karaya çıkış arasında 5 hafta geçmesi de, Türk'lere vakit kazandırdı. 4- Kara savaşlarına hazırlık... Deniz hücumunda uğradıkları başarısızlık i'tilaf devletlerini karadan taarruza geçmeye sevketti. Bunun üzerine, Akdeniz müttefik kuvvetleri baş kumandanlığına tayin edilen Sir Ian Hamilton'un emrine verilmiş 75.000 kişilik bir ordu adalara yığılmaya başladı . Bu ordu, Arı burnu cebhesine çıkartılacak Avusturalya Yeni Zelanda kolordusundan , Sedd-ül bahir kesimine çıkartılacak İngiliz ve Fransız kuvvetlerinden oluşuyordu. Bunlara karşı takriben 80.000 kişilik Türk kuvveti. 5. Ordu (5inci Ordu-yı Hümayun) adı altında toplanarak, 24 Mart'ta Alman Mareşali Liman von Sanders Paşa'nın emrine verildi. Bu kuvvetlerin kumandanları şu zatlar idi: Bolayır berzahı civarındaki 5. ve 7. Fırkaların kumandanları Miralay van Sanderstern ve Remzi Beğ, Gelibolu yarım adası üzerindeki 9. Fırka kumandanı Kaymakam Sami Beğ; 19. Fırka kumandanı Kaymakam Mustafa Kemal Beğ; 2. Fırka kumandanı Kaymakam Re'fet Beğ. Liman von Sanders bu kuvvetleri, her tarafa dağıtmak yerine, icabında derhal harekete geçecek şekilde, toplu bulundurdu ve sahile ancak ileri karakollar yerleştirdi. İ'tilaf seferi hey'eti baş kumandanlığı, i'tinalı bir tetkikten sonra, iki cebhe üzerinden harekete geçmeye karar vermişti. 29. İngiliz Fırkası ve Fransız kuvvetleri yarım adanın güney ucunda 4 yerde karaya çıkacak, ilk hedef olarak, Alçı Tepe'yi alacak ve sonra Kilitbahir üzerine yürüyecekti. Kaba Tepe kuzeyine çıkartılacak Avustralya-Yeni Zelanda kuvvetleri de boğazın dar kısmına doğru kat'i bir hamle yapacaklardı. Bu kuvvetler çıkartılırlarken Beşike Limanı'nda ve Bolayır berzahında şaşırtma hareketleri yapılacak ve Fransız kuvvetleri tarafından da Kum Kale civarında bir oyalama muharebesi verilecekti.

Bir Devrin Battığı Yer 7- Son safhalar ve düşmanın çekiImesi... Çanakkale savaşlarının son safhası, bazen birbirinin çok yakınında, hemen hemen oldukları yerlere mıhlanmış siperlerde karşı karşıya duran kuvvetler arasında yapılan mevzi' çarpışmaları şeklinde oldu. Her iki taraf da büyük mahrumiyet ve meşakkatler içinde ve kahramanca dövüştüler. Ekim ayı ortalarında i'tilaf kuvvetleri başkumandanlığına getirilen Sir Charles Monro tahliye fikrinde idi. Kasım ayında cebheyi ziyarete gelen İngiltere harbiye nazırı Lord Kitchener de bundan başka bir çare bulunmadığı hükmüne vardı. Tahliye işi, çıkartma işine göre, başarıyla ve kayıpsız uygulandı.1915 baharında parlak ümitlerle ayak bastıkları, fakat elim başarısızlıklara uğradıkları Gelibolu yarımadası üzerindeki düşman kuvvetleri, 19/20 Aralık 1915 gecesi Anafartalar ve Arı burnu cebhesinden, 8/9 Ocak 1916 gecesi de Sedd-ül bahir'den çekilip gittiler. 8- Deniz hareketleri... Savaşların devamı sırasında kayda değer bazı deniz hareketleri olmuştur. 12/13 Mayıs gecesi Yüzbaşı Ayasofyalı Ahmed Beğ'in idare ettiği Mukavemet-i Milliye muhribi boğazdan çıkıp, Goliath İngiliz zırhlısını torpil ile batırarak, bu geminin cebhenin Güney yanına ateş etmesini önlemişti. Akdeniz 'e giren Alman denizaltı gemilerinin 25 Mayısta Triumph ve 27 Mayıs'ta Majestic harp gemilerini batırması, i'tilaf donanmasının Mondros limanına kapanıp kalmasına sebeb oldu. Böylece harp gemilerinin askeri hareketlere yardımı da azalmış oldu. Yine sefer sırasında, 8 düşman denizaltı gemisi tahrib edildi. Almanlar, Çanakkale seferine, teknisyen ve mütehassıs olarak, 500-600 kişi ve denizaltıları ile Balkan yolu açıldıktan sonra da, silah ve cephane göndererek yardım ettiler. 9- Sonuç... Çanakkale seferinde i'tilaf devletlerinin uğradıkları başarısızlığın sebepleri araştırılırken, harekatın iyi hesaplanarak hazırlanmamış olması, kara ve deniz kuvvetlerinin istedikleri kadar cephane bulamaması, kumandanların çoğunun tecrübesizliği ve bir kısım kuvvetlerin görgüsüzlüğü, taarruzun baskın özelliğini kaybetmiş bulunması, arazinin tanınmaması v. b. ileri sürülmekte ise de, en ağır basan sebeb, şübhesiz ki, Türk askerinin savunma alanındaki emsalsiz kabiliyeti ve Türk kuvvetlerinin pek mükemmel idare edilmiş bulunması olmuştur. Düşmanlar yakın tarihteki hadiselere bakarak, Türk'lerin ciddi bir direniş gösteremeyeceklerini zannetmişler ve bu, kendileri için, yanlış ve tehlikeli bir hesab olmuştur. Seferin devamı boyunca Türk'ler, mevzi' tutmak hususunda, fevkalade cesaret göstererek, düşmanlarının haklı takdirini kazandılar ve bütün savaş süresince değerli ve mert bir hasım olduklarını isbat ettiler. Türk askerlerinin gösterdiği başarının anlamını iyi anlamak için, kendilerinin çok zayıf bir topçu ile desteklendiklerini, cephanelerinin az ve kötü olduğunu ve Balkan yolunun kapalı bulunması yüzünden, Almanya'dan gelecek malzeme yardımından da, harbin son safhalarına kadar, yararlanamadıklarını hatırlamak yerinde olur. Türkiye hizmetinde bulunan L. von Sanders (Fünf Jahre Türkei, s. 97 v. d.) "İstila ordusunun gerisinde bütün Dünya kaynakları açık bulunduğu halde, Türk'ler harp malzemesi bulabilmek için İngiliz'lerden ganimet almayı bekliyorlardı. Kum torbaları çok azdı. Kıt'alara bu maksatla çuval gönderildiği zaman, askerler bunu elbiselerini yamamak için kullanıyorlardı" demektedir. General C. F. Aspinall-Oglander (Büyük Harbin Tarihi - Çanakkale, II, 471; 'Türkçe'ye tercümesi, M. Hulusi, Istanbul, 1940') von Sanders 'in çabuk karar vermek, cesaret ve soğuk kanlılık göstermek suretiyle savaşların mukadderatı üzerindeki müsbet rolünü anlatırken, o zaman bir fırka kumandanlığında bulunan Mustafa Kemal'den de bahsederek, 25 Nisan'da Anzak kuvvetlerinin hedeflerini zabta muvaffak olmayışının, 9 Ağustos'ta Anafartalar cebhesine çıkartılan kuvvetlerin durdurulmasının, Conk bayırında parlak bir taarruzla Avustralya-Yeni Zelanda kuvvetlerinin kat'i olarak önlenmesinin doğrudan doğruya bu kumandanın eseri olduğunu söyler. İ'tilaf devletleri Çanakkale'ye evvela nisbeten küçük kuvvetler göndermişler, sonra bunların miktarını hemen hemen 500.000'e kadar arttırmışlardır (400.000 İngiliz, 79.000 Fransız ). İngiliz'lerin zayiatı 205.000 (115.000 ölü, yaralı, esir ve kayıp; 90.000 memlekete gönderilen hasta), Fransız'larınki ise, 47.000'dir. Türk'lerin zayiatı, şehit, yaralı ve hasta olmak üzere, 252.300'e baliğ olmuştur.

çanakkale Savaşlari'nin Ardinda Biraktiklari... MİLLİ PARK- 1973 yılında ihdas edilmiştir. Parkın kara sınırlarını Gelibolu Yarımadasının Saroz körfezindeki Kabatepe limanı ile Çanakkale Boğazında yer alan Akbaş iskelesi arasında çizilecek bir hat oluşturur. Sedd-ül bahir köyü çevresindeki Teke ve Hisarlık burunları, Ertuğrul, Morto, İkiz koyları, Alçıtepe, Kerevizdere, Zığındere ile Kuzeydoğu'da yer alan Arı burnu, Conkbayırı, Kocaçimen, Kanlısırt, Anafartalar ve Suvla koyları Milli Park sınırları içindedir. ÇANAKKALE ŞEHİTLER ABİDESİ, Morto koyunda, Hisarlık Tepesi üzerinde tüm şehitlerimizin hatırasına dikilmiştir. ÇAMBURNU ANITI- Eceabat - Sedd-ül bahir yolunun 2nci km. sinde yer alır. Anıt, Balkan ve Çanakkale Şehitleri adına 1962 yılında yaptırılmıştır. Anıtın boyu 2.5 m. dir. Çevresi demir motiflerle süslenmiştir. Anıtın bir yüzünde, "Burada Balkan ve Çanakkale Harplerinde şehit düşen binlerce kahramanlar yatar" yazısı, diğer yüzünde de "DUR YOLCU" şiirinin bir kıtası yer alır. HAVUZLAR ŞEHİTLİĞİ- Kerevizdere savaşlarında yaralanıp bu yerde vefat eden 2 subay ile 8 erin hatırasına 1961 yılında dikilmiştir. ZIĞINDERE SARGI YERİ ANITI- Alçıtepe köyünün Kuzeybatı'sındadır. 1947 yılında yapılmıştır. 25inci ve 26ncı Piyade Alayları'nda şehit düşen bütün personel ve 2nci Tümen Kurmay Başkanı Kurmay Yüzbaşı Kemal Beğ ile Zığındere'deki ilk yardım istasyonunda tedavi görmekte iken düşmanın açtığı ateş esnasında şehit olan askerlerimizin hatırasına inşa edilmiştir. İLK ŞEHİTLER ANITI - Sedd-ül bahir köyündedir. Çanakkale Savaşları'nın ilk şehitleri olan 5 Subay ve 81 er adına 1986 yılında dikilmiştir. ÇAVUŞ ANITI- Sedd-ül bahir köyünün karşısında, Ertuğrul koyuna hakim tepecik üzerinde yer alır. Anıt, 25 Nisan 1915 günü çıkartma yapan İngiliz kuvvetlerine kahramanca karşı koyan ve büyük kayıplar verdiren Çavuş ve takımı adına 1993 yılında yaptırılmıştır. SON OK ANITI- Alçıtepe köyünün yanındadır. Mülga' 7. Tümen Komutanlığı'nca 10.000 şehidimizin hatırasına 1948 yılında inşa olunmuştur. NURİ YAMUT ANITI- 26 Haziran - 12 Temmuz 1915 tarihleri arasında yapılan Zığındere savaşlannda şehit düşen 10.000 kahramanımızın adına yaptırılmıştır. Alçıtepe köyünün 2,5 km. Batı'sındadır. MEHMET ÇAVUŞ ANITI- Düşmanın hiçbir zaman ele geçiremediği ve bu nedenle "Cesaret tepesi" diye adlanan tepede bulunmaktadır. Silahı kırıldığından düşmana. taşla ve yumrukla hücum eden Mehmet Çavuş'un hatırasına izafeten, Mehmet Çavuş Anıtı olarak adlandırılmıştır. 57. PİYADE ALAYI ŞEHİTLİĞİ- Çanakkale Savaşları sırasında kahramanlıkları destanlaşan ve bütünü şehit olan 57. Piyade Alayı Şehitleri hatırasına 1994 yılında yapılmıştır. CONKBAYIRI MEHMETÇİK ANITI- Conkbayırı'ndaki savaşta hayatını kaybeden Türk askerleri adına dikilmiştir. Çanakkale Savaşları'nın odak noktası olan ve düşmana ilk sillenin indirildiği Mehmetçik Parkı içersinde yapılan Anıt, tepeyi tümüyle kaplayacak tarzda ve kademeli olarak yükselen beş panelden oluşmaktadır. Bu beş panel, Tanrı'ya dua eden bir insanın beş parmağını sembolize etmektedir. 6-10 Ağustos tarihleri arasında yapılan Sarıbayır savaşlarında Yeni Zelandalılar Conkbayırı'nın en uç noktasını ele geçirmeye çalıştılar. Fakat Mustafa Kemal'in başında bulunduğu güçlü savunma karşısında başarısızlığa uğradılar. Ne Liman Von Sanders ve ne de bir başka komutanın göremediğini, o inanılmaz askeri dehası ile Mustafa Kemal görmüş ve Conkbayırı ile Sarıbayır'ın bütün Güney yarımadanın anahtarı olacağını anlamıştı. Mustafa Kemal, "Size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum..." emrini, işte bu Conkbayırı'nda vermiştir. KABATEPE TANITMA MERKEZİ- Çanakkale Savaşları sonrası harp sahasında bulunan silah, mermi, giyim, vb. malzemeler ile savaşların çeşitli sahnelerini gösteren fotoğrafların sergilendiği bir müzedir. ÇAMYAYLA ATATÜRK EVİ- Çanakkale Savaşları sırasında Mustafa Kemal'in 19. Tümen Karargahı olarak kullandığı ve bir odasında ikamet ettiği ev, 1973 yılında müze haline getirilmiştir. Müzede Mustafa Kemal'in şahsi eşyaları, sivil ve askeri kıyafetleri ile fotoğrafları sergilenmektedir. HASAN-MEVSUF ŞEHİTLİĞİ- Çanakkale deniz savaşları esnasında inanılmaz cesareti ile ün yapan Dardanos bataryası, Çanakkale'ye 12 km. uzaklıktadır. 18 Mart 1915 deniz savaşında şehit düşen Batarya Komutanı Üsteğmen Hasan ve Gözetleme Subayı Teğmen Mevsuf'un hatıralarına izafeten şehitliğe ve içindeki küçük anıta Hasan-Mevsuf Şehitliği adı verilmiştir. 1990 yılında Çanakkale Valiliği'nce restore edilmiş ve çevre düzenlemesi yapılmıştır. ÇANAKKALE SAVAŞLARI'NIN KRONOLOJİSİ 3 Kasım 1914- İngiliz abluka filosunun boğazın dış istihkamlarını topa tutması... 13 Aralık 1914- Mes'udiye zırhlımızın Sarısığlar koyunda demir üzerinde torpillenerek batırılması... 19 Şubat 1915- Düşman gemilerinin Sedd-ül bahir ve Kum Kale'ye taarruzu... Sedd-ül bahir ve Kum Kale'nin tahribi... 26 Şubat 1915- Tahribin ikmali için düşman filolarından Sedd-ül bahir ve Kum Kale'ye müfrezelerin ihracı... 4 Mart 1915- Sedd-ül bahir ve Kum Kale tahribatını tamamlayan düşman müfrezelerinin Türk taaruzu karşışında karadan çekilmeleri... 7/8 Mart 1915- Düşman gemileri bataryalarının sahillerimizi yeniden dövmesi... 10/11 Mart 1915- Boğaza hücum eden bir düşman filosunun zayiata uğratılarak püskürtülmesi... 17/18 Mart 1915- Nusret mayın gemisinin Karanlık limanın yukarı kısmına 20 torpillik mayın hattı döşemesi... 18 Mart 1915- (Sabah, saat: 11) İngiliz ve Fransız'ların 16 (18 ) harp gemisi ile Çanakkale Boğazı'na taarruzu... 18 Mart 1915- (Saat: 14) Çanakkale'nin ateşler içinde kalması... 18 Mart 1915- (Saat: 17:45) Fransız Bouvet zırhlısının bir torpile çarparak batması... 18 Mart 1915- (Saat: 17:45'ten sonra) Bouvet zırhlısının yerini almaya gelen İngiliz Irresistible gemisinin de aynı akibete uğraması... 18 Mart 1915- (Saat: 17:45'ten sonra ) Irresistible gemisinin yardımına gelen İngiliz Ocean gemisinin de aynı akibete uğraması... İngiliz Inflexible zırhlısının ağır surette yaralanması... Fransız Suffren ve Gaulois zırhlılarının top mermisi isabeti ile büyük hasara uğramaları... 24 Mart 1915- Yeni teşkil edilen 80.000 kişilik 5. Ordu'nun (5inci Ordu-yı Hümayun) Alman Mareşal Liman von Sanders Paşa'nın emrine verilmesi... Ordunun Bolayır berzahı civarındaki 5. Fırka kumandanlığına Alman Miralay van Sanderstern'in, ve 7. Fırka kumandanlığına Remzi Beğ'in, Gelibolu yarımadası üzerindeki 9. Fırka kumandanlığına kaymakam Sami Beğ'in, Bigalı'da ordu ihtiyatı olan 19. Fırka kumandanlığına Kaymakam Mustafa Kemal Beğ'in, 2. Fırka kumandanlığına Kaymakam Refet Beğ'in getirilmesi... 25 Nisan 1915- 3 Fransız müstemleke taburunun Anadolu kıyısında Kum Kale'ye çıkması... 25 Nisan 1915- Sedd-ül bahir kıyılarındaki ihrac ile bir Fransız fırkasının Morto limanı kıyısına, iki İngiliz fırkasının da Teke burnunun iki tarafına çıkmaları... 25 Nisan 1915- Düşmanın Batı'da Zığın dere civarına 2 tabur çıkartması... 25 Nisan 1915- (Sabah, Saat 04:20), 12.000 kişilik Avustralya fırkasının ilk kademesinin (1.500 kişi) Arı burnu'nun hemen Güney'indeki koya çıkarılması... Anzak'ların ileri harekata başlamaları ve Kemal Yeri mevki'ine kadar ilerlemeleri... 25 Nisan 1915- 9. Fırka, 27. Alay'ın yetişmesi ile, düşmanın ileri harekatının geciktirilmesi...

Güzel bir makale... Konu Her "Türk"'ün bilmesi gereken bir gerçek... Araştıranlar için ve Meraklıları için kolaylık olsun Çanakkale Dosyasına Buradan Devam edelim. Diğerlerini de burada Toplamaya çalışacağım. Konuyu Beğenen arkadaşlar "Oylayarak" Katkıda bulunsular. Teşekkürler. ÇANAKKALE İLE İLGİLİ BİLMEDİKLERİMİZ Aç ve perişan halkın dişinden tırnağından artırarak devletine kazandırmak istediği ve parası peşin ödenmiş iki savaş gemimize İngilizlerin göz göre el koyduğunu, tüm ültimatomlarımıza rağmen paramızı geri ödemediklerini ve bu gemilere daha sonra askerlerini doldurarak Çanakkale'ye yolladıklarını Enver Paşa'nın Alman hayranlığının bize 500 bin vatan evladına ve bir imparatorluğun tasfiyesine neden olduğunu, Almanlarla yapılan gizli anlaşmanın kabinedeki bakanlardan bile gizlendiğini, aradan yüz yıl geçmesine rağmen yabancı hayranlığı hastalığımızın geçmediğini, sadece hayran olunanların değiştiğini Sultan Abdülhamid'in olayları kırk yıl önceden görerek Çanakkale'deki tabyaları güçlendirdiğini ve elden geçirdiğini, Bazı yeni tabyaları inşa ettirdiğini, O'nun yaptığı çalışmaların belki de savaşın seyrini değiştirdiğini İngilizlerin daha savaş ilan edilmeden Seddülbahir'i bombaladıklarını ve 86 şehit verdiğimizi Avustralya'nın ve Yeni Zelanda'nın gençlerinin "Avrupa'yı Almanlardan kurtarmak ve Avrupa'nın özgür kalmasını sağlamak" propagandasıyla toplandığını, Bu gençlerin daha önce Gelibolu denilen yerin adını bile duymadıklarını İkinci çıkarma için savaşa giden bir Avustralya askerine nereye gittiğini soran bir yaşlı adama "Türkler buraya gelip yerleşecekler, onları öldürmeye gidiyoruz" dediğini, bu söz üzerine yaşlı adamın binlerce kilometrekarelik çöle doğru baktığını ve "Eee gelsinler ne olacak ki burada yer çok" dediğini Padişahın "Cihad" ilanını duyan ve Avustralya'da yaşayan iki zenci müslümanın, Türklerle savaşa giden birliğe ateş açtığını ve orada şehit edildiklerini, Orada bulunan ve olayı yaşayan Avustralyalıların bu olayın nedenini uzun süre anlayamadıklarını İngiliz-Fransız donanmasının Gelibolu öncesi 200 yıldır hiç yenilmediğini, dünyanın gelmiş geçmiş en iyi donanması olarak bilindiğini, bu donanmanın bayraklarını gören Türklerin topukları yağlayıp kaçacaklarını düşündüklerini, daha da trajik olanı bu düşünceye saplantı derecesinde inandıklarını İngiliz-Fransız donanmasının seksen parça gemiyle boğaza saldırdığını, gemilerden birinin adının "Agamemnon" olduğunu, Agamemnon'un binlerce yıl önce Truva'ya saldıran Yunan ordusunun kalleşçe yöntemler kullanan komutanının adı olduğunu Agamemnon'un yaşadığı topraklarda doğmasına rağmen kanının son damlasına kadar Türk olan ve kendisini Anadolulu hisseden Mustafa KEMAL'in Çanakkale zaferi sonrası öldürülen Truva kahramanını "Hektor'un İntikamını Aldık" diyerek unutmadığımızı ve Truvalıların bizim için ne anlama geldiğini en güzel şekilde ifade ettiğini İngilizlerin sabah saatlerinde girdikleri boğazı ellerini kollarını sallayarak, canlarının istediği her yeri bombalayarak geçebileceklerini zannettiklerini, Akşam beş çayını Marmara denizinin ortasında içmeyi planladıklarını, İstanbul üzerine bahisler kurduklarını Şair deyince insanların aklına terbiye, iman ve insanlık sahibi yüce kişiliklerin geldiği , İngiliz şairlerin de –hem de yüksek ideallerle- savaşa katıldığını, bu ideallerini günlüklerinde "Lokum ve halıları yağmalamak, Ayasofya'nın çinilerini sökmek, İstanbul'un en güzel lokantalarında balık yemek" olarak yazdıklarını Yüzlerce yıl Osmanlının ekmeğini yemiş olan ve Osmanlıdan sadece saygı ve hoşgörü görmüş olan gayr-i müslimlerin, İngiliz-Fransız donanmasının gelmekte olduğunu haber alınca İstanbul'da sevinç gösterileri yaptığını Bu tehlikeli gelişmeler karşısında devleti yönetenlerin başkenti Eskişehir'e taşımayı düşündüğünü, hatta gerekli binaların ayarlandığını, gitmesi için teklif götürülen devrik Sultan Abdülhamid'in bu teklife şiddetle karşı çıktığını, "Biz İstanbul'u alırken Bizans İmparatoru kanının son damlasına kadar savaştı ve öldü Ben ondan daha mı az şerefliyim! Gelirlerse burada savaşır ve ölürüz" dediğini, bu sözler üzerine payitahtın utandığını ve İstanbul'da kalmaya karar verdiğini, Direkten dönen bu düşüncesizliğin belki de askerimiz üzerinde korkunç bir moral çöküntü yaratmış olabileceğini Osmanlı Devletinin elinde sadece 26 deniz mayını kaldığını, Nusret gemimizin kaptanının mayınları nereye ve ne zaman bırakması gerektiğini bir gece önce rüyasında bir yüce kişi tarafından kendisine bildirildiğini, Bu mayınların hiç akla gelmeyecek biçimde Ertuğrul koyunda kıyıya paralel olarak döküldüğünü, İngilizlerin boğazı defalarca dikine kontrol etmelerine rağmen bu mayınları tespit edemediklerini çünkü Nusret'in bu mayınları son mayın kontrolünden sonra sabaha karşı bıraktığını

eline koluna sağlık gercekten gidip gezilmesi gereken yerler daha önce gittim ama bu hafta 18 martta tekrar gideceğiz uşak belediyesinin düzenlediği bir turla dönüşte fotoları burdan yayınlarım sizlere arkadaşlar Mur-u

Süper Çalışma Elleriniz dert görmesin Çanakkale gidip görülmeden anlaşılması ve anlatılması o kadar zor bir yerki Oraya ayak bastığınızda Şehadet sizi çağırır gibi sanki Orada bir nefes aldınızmı ömrünüz boyunca orada aldığınız nefes kadar rahat nefes alamazsınız. ki ben birdaha alamadım ölene dek alamayacağımı da biliyorum Oradaki kahramanlığı görünce Bir daha dünyaya kahraman gelmeyeceğine iman edersiniz Beni çok bilgilendirdiniz arkadaşım ALLAH sizden razı olsun

Bir Devrin Battığı Yer 5- Kıyıda savaşlar... Çıkartma hareketleri: 25 Nisan 1915 sabahı erkenden başladı. Anadolu kıyısında Kum Kale'ye çıkarılan 3 Fransız müstemleke taburu oradaki bölük tarafından karşılandı. Fransız'lar, Kum Kale'yi ele geçirdiler ise de, Yenişehir'e doğru ilerleyemediler, gittikçe artan tazyik karşısında, 26/27 Nisan gecesi burayı terk edip, çekildiler ve karşı sahile çıkarılmış bulunan esas kuvvetlere katıldılar. Buradaki iki günlük çarpışmalarda Fransız'ların 780'i (778 ) telef olurken Türk'ler 1.750 şehit verdiler. Başa dön Sedd-ül bahir kıyılarındaki çıkartma, sahili delik deşik ettiği halde, Türk'lerin maneviyatını sarsamayan şiddetli bir topçu ateşinden sonra, yapıldı. İlk gün Morto limanı kıyısına çıkan Fransız kuvvetleri ile Teke burnunun iki tarafına çıkarılan İngiliz müfrezeleri, oldukları yerden ileri gidemediler. Sedd-ül bahir'e gelen İngilizler, kale harabeleri arasında gizlenen bir iki ağır makinalı tüfekle donatılmış Türk kuvvetleri tarafından karşılandılar ve akşama kadar 300 zayiat verdikleri halde, bir adım ilerleyemediler. Batı'da Zığın-Dere civarına çıkarılan 2 tabur, acele yetişen Türk kuvvetlerinin baskısı ile, burayı terke mecbur oldu. Arı burnu'nun hemen Güney'indeki koya çıkan düşman kolordusuna ilk harfleri ile, İngilizler tarafından ANZAC denilmiş ve bu cebheye de kendilerince aynı ad verilmiştir. İşte bu Anzak'lar 25 Nisan sabahı saat 04:20'de ilk kafile olarak 1500 kişiyi karaya çıkardılar. Bu cebhedeki gözetleme postalarımız geri çekilmeye mecbur kaldıklarından her ne kadar 27. Alay'ın yetişmesi ile, düşmanın ileri hareketi bir az geciktirilmiş ise de, vaziyet endişe verici idi. Çünkü düşmanın 2500 kişilik öncü kuvveti, ardından da asıl kuvvetinin 4000 kişisi de karaya çıkmıştı. Bu kuvvete karşılık Türk birliği sadece bir taburdan ibaretti. Bu tabur düşmanı oyala mümkün olduğunca ağır geri çekilmeye başlamıştı. İşte o arada 19. Fırka kumandanı Kaymakam Mustafa Kemal Beğ, taarruzu haber alınca, asıl tehlikenin nerede olduğunu derhal kavradı. Emir beklemeksizin, ihtiyatta bulunmasına rağmen, fırkasının yine de büyük kısmını Bigalı'da ihtiyatta bırakarak, fırkanın 57nci Alayı ile birlikte düşmandan önce Conk Bayırı'na geldi. Koca-Çimen tepesi istikametinde hemen mukabil harekete geçti ve düşmanı durdurdu. Bu davranış 57nci Alay'ın cebheye tam intikali için gereken zamanı kazandırmıştı. 6- Çıkartmadan sonraki savaşlar... a- Düşman 25 Nisan'da güney cebhesi olan Sedd-ül bahir'e biri Fransız, ikisi İngiliz olmak üzere 3 fırka ile (40.000 kişi) çıktı. Bu çıkartmayı 6 zırhlı, 4 kruvazör ve pek çok sayıda muhrib denizden top atışı ile desteklediler. Bu destek ile fırkalar 5 noktadan karaya çıktılar. Güney cebhesindeki Türk kuvvetleri 26ncı Alay'ın sadece iki taburu, bir jandarma taburu, bir istihkam bölüğü (toplam ve yaklaşık 3.000 kişi) ile 24 toptan ibaretti. Makinalı tüfeğimiz hiç yoktu. Bu kuvvet düşmanın insan yüklü birkaç şalopesini batırdı ve Ertuğrulkoyu'na yapılan ilk ihracı önledi. Düşmanın karaya çıkışından sonra ilk saftaki bölüğümüz en az 8-10 tabur düşmanla saatlerce boğuştuktan sonra geri çekildi. 26ncı Alay kumandanı Kaymakam Kadri Beğ ve onun bir avuç askeri o gün dillere destan bir kahramanlıkla düşmanı durdurmayı başardılar. Güney cebhesinde düşman ilk defa 26 Nisanda taarruza geçti ve zayıf kalmış ve yıpranmış olan savunma kuvvetlerimiz ilkin geri çekilmeye mecbur oldu ise de, sonra bir karşı taarruz ile düşmanı püskürttü. 26 Nisan taarruzunda düşmanın 35-40 taburluk kuvvetine karşılık Türk'lerin sadece 9 taburu vardı. 1 Mayıs'a kadar buraya gelen takviyelerle Türk kuvvetleri 19 tabura yükselmişti. Türk kuvvetleri 1/2 ve 3/4 Mayıs geceleri düşmanı denize dökmek üzere, karşı taarruzlar yaptılarsa da, geçen süre içinde takviye edilen ve donanmasının büyük yardımından faydalanan düşman, esas mevzi'lerinden çıkartılamadı. Bunu 6 Mayısta başlayan ve 9 Mayısta sona eren İngiliz-Fransız taarruzları takib etti. Savunma durumumuz hiç elverişli değildi. Topçu kuvveti pek az olduğu gibi, tahkim malzemesinin eksikliği esaslı savunma mevzi'leri hazırlamaya engel oluyordu. Geceleyin yapılan siperler, gündüzün donanma ateşi ile yıkılıyordu. Türk askeri açık arazide ve üç taraftan donanma ateşi altında, emsalsiz bir savunma savaşı yaptı ve 3 gün süren taarruz, hedefine varamadan kırıldı. 15 Mayıs'ta ise Türk kuvvetleri bir karşı taarruz ile mühim bir tepeyi ele geçirdiler. 22 Mayıs'ta Fransız'lar sol cenahımıza hücum ettilerse de bu taarruz da kırıldı. Bu hücumun bilançosu 2000 küsur düşman telefatına karşılık 43 şehit ve 427 yaralıdır. Düşman 4 ve 5 Haziran taarruzlarında takviyeli 5 fırka ile (65.000 kişi) 37 taburluk (25.000 kişi) Türk'lerin üzerlerine geldiler. Bu taarruzda 12.000 (düşman telefatı 7.500, Türk kaybı 9.000 şehit ) şehit verdikse de taarruzu kırmayı başardık. İngiliz'lerle çarpıştığımız ve 28 Haziran'da başlayıp 5 Temmuz'da biten Zığındere savaşlarında da düşman taarruzları akamete uğratıldı. Bu süre içinde de Türkler 14.000 zayiat verdiler. 12/13 Temmuz günlerinde Kerevizdere mevki'inde 2 Fransız ve 1 İngiliz fırkasının savletleri de kırılarak başarısızlığa uğratıldı. Bu vuruşmada düşmanın 3.840 telefatına karşılık Türkler 9.822 zayiat verdiler. Düşman 6 Ağustos'ta başlayıp, 8 gün süren diğer bir taarruzundan da sonuç alamadı. Bundan sonra Güney cebhesinde siper savaşları devam etti. Cebhenin Doğu kısmında bulunan Fransız kuvvetleri Kereviz Dere'yi aşamadıkları gibi, bunların solundaki İngiliz kuvvetleri, seferin sonuna kadar, Alçı Tepe'ye ve sahilden 4 km. içerideki Kirte köyüne bile varamadılar. Güney cebhesi, Vehib Paşa'nın kumandası altında idi. Bu cebheye bir müddet Weber Paşa da kumanda etmiştir. Bu Güney grubu savaşları aralıksız 236 gün sürmüştür. b. Kuzey cebhesinde karaya çıkan kolordunun ilk kademesi, 25 Nisan sabahı, harp tarihimizde Kemal Yeri adı ile anılan mevki'e kadar ilerlemiş ve ertesi gün taarruza geçmişti. 27 Nisan'da bir cebel bataryasının korumasındaki yaklaşık 4500 kişilik Türk kuvvetleri 12.000 kişilik Avustralya fırkasına, karşı taarruz yapmıştı. 28 Nisan'da düşmanın mukabelesi takip etmişti. İki taraf da, bu kanlı savaşlarda bir kaç yüz metre ilerlemekten başka bir şey yapamadılar. 2 Mayıs'ta karşılıklı yapılan taarruzlar da bir netice vermedi. Kumandanlık önce Arı burnu'ndaki düşmanı tamamen etkisiz hale getirdikten sonra ağırlığı güney cebhesine kaydırma kararı aldı. Mareşal von Sanders Istanbul'dan yeni gelen 2nci Fırka ile 42.000 mevcutlu bir Türk kuvvetini 18/19 Mayıs gecesinde taarruza sevketti ise de, dar sahil şeridi üzerinde tutunan Anzak kuvvetleri, denize dökülmemek için, şiddetli bir savunma yaptılar. Bu taarruzda Türk zayiatı 10.000'i (3.000 şehit, 6.000 yaralı ) aşıyordu. Bundan sonra bu cebhede de siper muharebeleri devam etti. Düşman başkumandanlığı, bir netice alabilmek için, büyük takviyeler getirtip, bunların bir kısmını Arı burnu cebhesine çıkararak, yarımadanın kilit noktası olan Koca Çimen tepesine taarruz etti; diğer kısmını da Türk'leri arkadan çevirmek maksadı ile daha kuzeyde Suvla limanı sahillerine çıkardı. Bu arada Güney cebhesinde başarılı olamayacaklarını anlayan İngiliz'ler ve Fransız'lar, birliklerinin ağırlıklarını Anafartalar'a nakletmişler ve üçüncü bir cebhe açmışlardı. Böylece gizlice 17.800 kişi ile takviye edilen İngiliz ordusu, 6 Ağustos'ta, Anzak cebhesinin Güney ucunda taarruza başladı; Taarruz, 6/7 Ağustos gecesi, hedefi Koca Çimen olmak üzere, daha Kuzey'e yayıldı. Aynı gece, General Stopford emrine verilmiş olan 9. İngiliz kolordusunun Anafartalar kıyısında ihraca başladığı haberi geldi. 4 gün süren Koca Çimen taarruzu, Miralay Mustafa Kemal Beğ'in kumandasındaki kuvvetler ile, Conk bayırında durduruldu ve 9 Ağustos akşamı bizzat bu cebheye gelen kumandan, ertesi sabah, topçu desteği olmaksızın iki yandan yaptırdığı süngü hücumu ile düşmanı geriye attı. Bu savaşta İngiliz'lerin 12.000 telefatına karşılık biz 18.000 şehit verdik. Anafartalar önünde açılan yeni cebheye gelince, 6 Ağustos gecesi 20 tabur (13.000 kişi) 24 toptan oluşan İngiliz birlikleri üç noktadan karaya çıktılar. 7 Ağustos günü İngiliz kuvvetlerinin toplamı 26.750 kişiyi bulmuştu. Buna karşılık burayı tutan 2,5 taburluk Türk kuvveti, düzenli bir şekilde adım adım güneyde Ismailoğlu tepesi ile kuzeyde Kireç Tepe'ye çekilmiş ve Bolayır civarındaki 2 fırkamız da, cebri yürüyüşle, cebheye yetişmişti. Düşman kuvvetleri, karşıdaki tepeleri tutmak üzere, derhal harekete geçecekleri yerde, sahile yapışıp kalmışlardı. 8/9 Ağustos gecesi Mustafa Kemal Beğ, bütün Anafartalar grubu kumandanlığına tayin edildi ve ertesi sabah yaptığı karşı taarruz ile, düşmanı olduğu yere mıhladı. 12 Ağustos'ta yeni ihrac edilen 54üncü düşman fırkasının yaptığı taarruz da bir sunuç vermedi. Üstelik fırkanın 1inci Alay'ı da esir edildi. 21-22 Ağustos'ta General Hamilton'un yönetiminde yapılan takviyeli taarruzda da başarılı olunamadı. Bu taarruzda 7.500 İngiliz telefatına karşılık Türk'ler 3.300 şehit verdiler. Bundan sonra çıkarma kuvvetlerinin bütün hücumları neticesiz kaldı. General Stopford azledildi. Artık Anafartalar cebhesinde de siper savaşları sürüp gitti. Düşman kuvvetleri, kıyıdan itibaren, en fazla 4 km. ilerleyebilmişlerdi. Arı burnu'nda ise, düşmanın ileri siperleri kıyıdan ancak 1 km. içeride idi. Anafartalar cebhesi kumandanlığında bir aralık vekaleten Fevzi Paşa da bulunmuştur. Bu kuzey grubu savaşları aralıksız 136 gün sürmüştür.

çanakkale Savaşıyla İlgili Korkunç Bir Gerçek Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden çıkan yeni bir belge, Türk tarihine şanlı bir zafer olarak geçen çanakkale Savaşları'yla ilgili korkunç bir gerçeği ortaya çıkarttı. Tarihi kahpelik! Büyük zaferin 90'ıncı yıldönümünde ortaya çıkan korkunç gerçek: İhtilaf devletleri, çanakkale'de Mehmetçik'e karşı boğucu kimyasal silah kullanmış. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden çıkan yeni bir belge, Türk tarihine şanlı bir zafer olarak geçen çanakkale Savaşları'yla ilgili korkunç bir gerçeği ortaya çıkarttı. Türk ordusunun 251 bin şehit verdiği, 1 milyonun üzerinde askerimizin yaralandığı ve 10 bin askerimizin kaybolduğu çanakkale Savaşı'nda, İngilizler liderliğindeki itilaf devletlerinin kimyasal silah kullandıkları anlaşıldı. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde görevli uzmanlarca ortaya çıkartılan yeni bir arşiv belgesinde, itilaf devletlerinin Türk askerlerine karşı boğucu türden gaz içeren kimyasal silah kullandığı belirtiliyor. Belgede, gazın hangi ülke kuvvetleri tarafından kullanıldığından söz edilmiyor. Verdiği zarar konusunda da bir bilgi yok. Fakat araştırmacılar, binlerce askerin kimyasal silahların tesiriyle şehit düşme ihtimalinin olduğunu belirtiyor ve muhtemelen İngilizler tarafından böyle bir yola başvurulduğu görüşünde birleşiyor. DOST DEVLETLER SESİNİ ÇIKARTMADI! 2 Temmuz 1915 tarihinde başkumandan vekili namına müsteşar imzasını taşıyan ve cepheden Hariciye Nezareti'ne gönderilen belgede, düşman kuvvetleri tarafından kimyasal silahlar kullanıldığı belirtilip, tarafsız ve dost devletlerin olayı protesto etmesi isteniyor. Dost devletlerin insanlık dışı bu hadiseyi protesto ettiğine dair bir bilgiye rastlanmıyor; ama bu belge çanakkale'yi kimyasal silahların kullanıldığı savaşlar arasına sokuyor. Daha önce 19. Yüzyıl'ın sonlarında Fransızlar Almanlar'a karşı zehirli gaz kullanmış, aynı şekilde Almanlar da Fransızlar'a misillemede bulunmuştu. HASTANEYE BİLE BOMBA YAĞDIRDILAR çanakkale'de destan yazan askerlerimize yönelik uluslararası savaş hukukuna aykırı hareketler, kimyasal silahlarla sınırlı değil. Tespit edilen 2 ayrı belgeye göre, savaş hukukuna kesinlikle aykırı olmasına rağmen, Mehmetçik'e domdom kurşunları da sıkılmış. 10 Mayıs 1915'e ait bir başka belgede de İngiliz savaş gemilerinin balonlar yardımıyla Maydos kasabasında Hilal-i Ahmer bayrağı çekmiş hastaneyi bombalayıp, 30 yaralı askeri şehit ettiği belirtiliyor. Osmanlı Hükümeti, ''insanlığa sığmayan'' bu saldırı sonrasında, Amerika Sefareti aracılığıyla İngiltere'nin uyarılması talebinde bulunuyor. Bu belgeler, savaş kurallarının hiçe sayıldığı Gelibolu'da nasıl bir trajedinin yaşandığını gösterirken, çanakkale'yi 'geçilmez' yapan Türk askerinin kahramanlığını da bir kez daha gözler önüne seriyor.

Tarih bizi biz yapan, nerden geldimizi öğreten nereye nasıl gideceğimizi gösteren bilimdir. Hani bi tez vardır ya iyi bir doktor iyi bir öğretmen hatta iyi bir profesör olabilirsiniz ama tarih bilmiyorsanız bi hiçsiniz. Bugün yaşanan olaylara bakın ülkenin doğusu kan ağlıyor, kimi kendini asıyor, kimi cinayet işliyor, birden bakıyosunuz bir eylem birileri yolları kapıyor, kimi haksız kazanç elde ediyor, kimi ülkesini satıyor... Gelin bu bütün problemleri başka bilimlerle çözün çözemezsinz matematik bir yere kadar, yasalar bir yere kadar, ama İşte tarih, işte size çözüm. insanlara tarih sevgisini aşılayabilirsek, ülke sevsini yaşatabilirsek, bayrak sevğisini insanların kalplerine yerleştirebilirsek daha huzurlu bir ülkede yaşıyor olacağız.

çanakkale Savaşlari'nin Ardinda Biraktiklari... 25 Nisan 1915- 19. Fırka kumandanı Kaymakam Mustafa Kemal Beğ'in, fırkasının büyük kısmını Bigalı'da ihtiyatta bırakarak fırkanın 57nci Alayı ile birlikte düşmandan önce Conk Bayırı'na gelmesi... 25 Nisan 1915- 57nci Alay'ın Koca Çimen tepesi istikametinde hemen mukabil harekete geçip düşmanı durdurması ve alayın cebheye tam intikali... 26 Nisan 1915- Düşman'ın ilk umumi taarruza geçmesi... Umumi taarruzun püskürtülmesi... 26 Nisan 1915- Anadolu kıyısına çıkan Fransız kuvvetlerinin bozulması... 26 Nisan 1915- Anzak umumi taarruzu... 26/27 Nisan 1915- , Anadolu kıyısında Kum Kale 'ye çıkan ve burada bozulan kuvvetlerin Paşaeli sahiline çıkarılmış olan esas kuvvetlere iltihakı... 27 Nisan 1915- Bir cebel bataryasının korumasındaki yaklaşık 4500 kahraman Türk'ün Avustralya fırkasına karşı taarruzu... 28 Nisan 1915- Birinci Kirte savaşı... 3.000 telefat verdirilen düşmanın tard edilmesi... 28 Nisan 1915- Anzak'ların mukabil taarruzları... 1/2 Mayıs 1915- , Düşmanı denize dökmek için yapılan ilk mukabil Türk taarruzu... 2 Mayıs 1915- Karşılıklı Türk ve Anzak taarruzları... 3/4 Mayıs 1915- , Düşmanı denize dökmek için gerçekleştirilen ikinci mukabil Türk taarruzu... 6 Mayıs 1915- İkinci Kirte savaşı... İngiliz-Fransız umumi taarruzları... 9 Mayıs 1915- İngiliz-Fransız umumi taarruzlarının kırılması... 11 Mayıs 1915- Harbiye Nazırı ve Başkumandan vekili Enver Paşa'nın cebhe teftişine gelişi... 12/13 Mayıs 1915- Mukavemet-i Milliye muhribimizin boğazdan çıkarak, İngiliz Goliath zırhlısını torpil ile batırması... 15 Mayıs 1915- Türk kuvvetleri mukabil taarruzu... 18/19 Mayıs 1915- , Türk kuvvetlerinin ağır toplarla dövülmeyen düşman mevzi'lerine taarruza başlaması... Anzak kuvvetlerinin, denize dökülmemek için, şiddetli savunması... 22 Mayıs 1915- Fransız'ların sol cenahımıza taarruzları... Bu taarruzların Türk kuvvetlerince kırılması... 25 Mayıs 1915- Alman denizaltılarının İngiliz Triumph harp gemisini batırmaları... 27 Mayıs 1915- Alman denizaltılarının İngiliz Majestic harp gemisini batırmaları... 4 Haziran 1915- Üçüncü Kirte savaşı... Düşmanın 65.000 kişilik takviyeli 5 fırka ile 25.000 kişilik 37 Türk taburunun üzerine gelmesi... 5 Haziran 1915- Düşman taarruzlarının devamı ve durdurulması... 28 Haziran 1915- Zığındere savaşı... İngiliz'ine Zığındere'ye taarruzu... 5 Temmuz 1915- Zığındere savaşının düşman taarruzlarının kırılmasıyla sonuçlanması... 12/13 Temmuz 1915- Kereviz dere savaşı... Fransız'ların yeni bir taarruzu... Bu taarruzun da başarısızlığa uğratılması... 13 Temmuz 1915- Ramazan Ayı'nın başlaması... 6 Ağustos 1915- Düşmanın yeni bir umumi taarruza başlaması... 6 Ağustos 1915- Kuzey cebhesinin daha Kuzey'inde üçüncü bir cebhe aşılması... Anafartalar cebhesi... 6 Ağustos 1915- 17.800 kişi ile takviye edilen İngiliz ordusunun Anzak cebhesinin güney ucunda taarruza başlaması... 6/7 Ağustos 1915- , İngiliz taarruzunun, hedefi Koca Çimen olmak üzere, daha kuzeye sirayet etmesi... 9. İngiliz kolordusunun Anafartalar kıyısında ihraca başlaması... 20 tabur (13.000 kişi) 24 toptan oluşan İngiliz birlikleri üç noktadan karaya çıkması... 7 Ağustos 1915- İngiliz kuvvetlerinin mecmuunun 26.750 kişiyi bulması... İngiliz'lerin bütün kuvvetleriyle taarruza kalkmaları... Bütünü 2,5 tabur olan Türk kuvvetlerinin muntazam bir şekilde adım adım güneydeki Ismail-oğlu tepesi ile kuzeydeki Kireç Tepe'ye çekilmeleri... Bolayır civarındaki 2 fırkamızın, cebri yürüyüşle, cebheye yetişmesi... 8/9 Ağustos 1915- Mustafa Kemal Beğ'in, bütün Anafartalar grubu kumandanlığına tayin edilmesi... 9 Ağustos 1915- Istanbul'dan Çanakkale'ye asker ve malzeme götüren Barbaros zırhlımızın, Marmara Denizi'ne sızan düşman denizaltıları tarafından batırılması... 9 Ağustos 1915- , İngiliz'lerin Koca Çimen taarruzunun, Miralay Mustafa Kemal Beğ'in kumandasındaki kuvvetler ile, Conk bayırında durdurulması... Miralay Mustafa Kemal Beğ'in bizzat cebheye gelmesi... 10 Ağustos 1915- Türk ordusunun, topçu desteği olmaksızın iki yandan yaptığı süngü hücumları ile düşmanı geriye atması... 11 Ağustos 1915- Ramazan Bayramı arefesi... 12 Ağustos 1915- Ramazan Bayramı... 12 Ağustos 1915- Yeni ihrac edilen 54üncü düşman fırkasının yaptığı taarruzun akamete uğraması... Bu fırkanın 1inci Alay'ının Türk'ler tarafından esir edilmesi... 14 Ağustos 1915- 6 Ağustos 1915 günü başlayan umumi düşman taarruzunun akamete uğratılması... 21-22 Ağustos 1915- General Hamilton'un yönetiminde yapılan takviyeli taarruzun da akamete uğraması... 19/20 Aralık 1915- Düşmanların Anafartalar cebhesinden mağlub ve perişan olarak çekilip gitmeleri... 19/20 Aralık 1915- Düşmanların Arı burnu cebhesinden mağlub ve perişan olarak çekilip gitmeleri... 8/9 Ocak 1916- Düşmanların Sedd-ül bahir cebhesinden mağlub ve perişan olarak çekilip gitmeleri...

Gelibolu topraklarına çıkıp, Marmara denizini görebilen sadece tek bir İngiliz askeri olduğunu, bu askerin aslen İrlandalı olduğunu, Türk askerini şaşırtmak için gece kumsala tek başına çıkıp bir sürü meşale yakarak çıkarma sanki oraya yapılıyormuş gibi bir kandırmaca yapmaya çalıştığını, bu askerin daha sonra yolunu kaybederek yarımadanın çok içerisine kadar girdiğini, daha sonra bir şekilde dönerek kurtulduğunu, bu olayın yıllar sonra askeri günlükler okununca öğrenildiğini Savaşta Türk ordusunun tek bir pırpır uçağı olduğunu, bu uçağın arada sırada askere moral vermek için uçtuğunu, bu uçağın tüm birliklerimizin sevgilisi olduğunu ve ona "Tek Kuyruk" adını taktıklarını Savaşın özellikle sonlarına doğru ordunun istihkakları azalttığını, askere günde sadece yarım ekmek verilebildiğini, bu ekmeğin de taş gibi kuru olduğunu Açlık içinde siperlerde yaşayan Mehmetlerin ayakkabı köselelerini kaynatıp çorba niyetine içmeye çalıştıklarını Eğer fedakarlık buysa bizim bildiğimiz hiçbir fedakarlığın fedakarlık olmadığını Medeniyetin öncüsü İngilizlerin beyaz bayrak sallayan Türk askerlerini kurşuna dizdiğini, esir askerlerimizi tahta barakalara doldurarak diri diri yaktıklarını Esir alınan aç Türk esirlere maymunlara fıstık atar gibi yiyecek kırıntıları atarak eğlendiklerini Türk askerinin savaşta silahsız düşman askerini öldürmediklerini hayretle gördüklerini, bu sayede çok sayıda İngiliz ve Anzak'ın ölümden döndüğünü, bunlardan birinin sonraki yıllarda İngiltere Genel Kurmay Başkanı olduğunu, bu adamların insanlık adına ne varsa Çanakkale'de bizden öğrendiğini, savaşın sonlarına doğru az da olsa evcilleştiklerini, Çanakkale ile yapılan her belgeselde bu temanın abartıyla işlendiğini, bu savaşın kendilerine de büyük pay çıkararak ve yaşadıkları ağır yenilgiyi psikolojik olarak örtbas etmek için yapılan son centilmen savaş olduğunu utanmadan söylediklerini, Türk kökenli yapılan belgesellerde inanılmaz bir İngiliz yalakalığı yapıldığını, Hiçbir belgeselde Çanakkale'de yaşanan olayların sansürsüz ve adam gibi anlatılmadığını İngiltere ve Avustralya'nın aradan bu kadar yıl geçtikten sonra Gelibolu'nun küresel miras olduğunu ve uluslar arası toprak sayılmasını istediklerini, kendi şehitliklerinin olduğu bölgelerin ise kendi toprakları olarak kabul edilmesini istediklerini Anzak günü olarak kutlanan 25 Nisan'da TV'lerde Anzak törenlerinin en ince ayrıntısına kadar anlatıldığını, aynı gün yapılan bu memleketin gerçek sahibi her görüşten Türk gençlerin 20 bin kişilik yürüyüşünün ise Türk TV'leri tarafından sansürlendiğini, gösterilmediğini, Atatürk'ün Çanakkale'de emperyalizme attığı tokat cezalandırılırcasına kendisinden kerhen bahsedildiğini Çanakkale deniz zaferinin 91 Anma yıldönümü olan 18 Mart Gecesi, Biri hariç hiçbir ulusal kanalın adam gibi bir yayın yapmadığını, bu kanalın yayınladığı belgeselin ise prime Time bitiminden sonra (24:00) yayınlandığını Diğer TV'lerin belgesel ya da tartışma programı yapmak yerine magazin, eğlence, yarışma ve dizi film gösterimi yaptıklarını Bu konuyla ilgili yayın yapan diğer TV'lerin ise marjinal çizgiye sahip ulusal ölçekli kanallar olduğunu Gazetelerin ise konuya lütfen değindiklerini Çanakkale savaşının sonuçları itibariyle hiçbir savaşla kıyaslanamayacak kadar Dünya'yı etkilediğini, Bir çok ülkede politik gidişi etkilediğini, özellikle Rusya'da Bolşevik devrimine yol açtığını Yarım milyon cesedin ise Gelibolu'da toprağın kimyasını değiştirdiğini ve yeşillendirdiğini Hala toprağın altında kemikler, boş mermi kovanları ve patlamamış top mermileri çıktığını Tarihin en büyük teknolojisine ulaşan ve teknolojiyle her şeyi halledeceklerini zannedenlerin tarihin en büyük yenilgisini aldıklarını Göğüs göğüse hiçbir çarpışmayı kazanamadıklarını Torunlarının güya bundan ders çıkarıp şimdi uzun menzilli silahlar yaptıklarını, uzaktan kumanda ile savaştıklarını, hiçbir uçaksavarın vuramayacağı yükseklikten uçan ve bombalar atan uçaklar yaptıklarını, Irak'ta bu silahlarını denediklerini Ne var ki göğüs göğüse çarpışmaya giriştiklerinde gene çuvalladıklarını, teknolojinin bir kere daha mağlup olduğunu Ayrılırken hırsını alamayan İngiliz ve Avustralyalı askerlerin ölü Türk askerlerinin kafataslarını keserek ülkelerine götürdüklerini Bu yenilgiyi asla unutamayacaklarını, Bir gün mutlaka buraya yeniden geleceklerini Biliyor muydunuz?Bilmiyorduk tabi Nereden bileceğiz ki? Ders kitaplarında yazmıyordu Öğretmenlerimiz bahsetmediler Gazeteler yazmadı Şu anda televizyona bakıyorum Bir manken hanım kızımız sevgilisinin cipine binerken müthiş bir frikik vermiş Kameralar zoom yapıyor Görüntü büyüyor Hayatımız bu ekran ve görüntü tüm ekranı kaplıyor, hayatımızı kaplar gibi Uzaklarda bir yerlerde soğuk bir rüzgar esiyor Ağaç dalları sallanıyor, yapraklar hışırdıyor, Bir köpek uluması geliyor bir yerlerden Yerin altından iniltiler geliyor sanki Yolcular artık durmuyor gelip geçtikleri ve bir devrin battığı bu yerlerde Toprak üzgün, sükunetini koruyor Belli ki bağrında yatanları düşünüyor Ve Mehmetlerin kemikleri sızlıyor, sızlıyor, sızlıyor

gözümden yaş geldi, hüngür hümgür ağlıyorum, güpegündüzz... allah razı olsun... bize şefaat ederler inşaallah, haketmediğimiz halde...

Ezineli Çavuş ve arkadaşlarının hepsinin orada şehit olduğunu Bu çarpışma ve şehadetin belki de savaşı kurtardığını, bu bölgeye çıkarma yapıldığını haber alan diğer birliklerin bölgeye yetişmesi için gereken zamanın kanla kazanıldığını Bir bölgeye çıkarma yapan 2000 kişilik İngiliz ve Fransız bölüğünün o bölgede bulunan selvi ağaçlarını Türk birliği sandıklarını, hepsinin kaçarak bölgeyi terk ettiklerini, bu olayın yıllar sonra kendi raporlarından ve yazılı kaynaklarından öğrendiğimizi, kimsenin nasıl olup ta 2000 kişinin aynı anda hayaller gördüğünü açıklayamadığını Tüm çıkarma harekatı boyunca İngilizlerin yılan gibi sinsice davranmaya çalıştıklarını, Başta Anzak birlikleri olmak üzere diğer tüm sömürge askerlerini hep kendilerine kalkan olarak kullandıklarını Ölümün kesin olduğu taarruzlarda öncü siper birlikleri olarak hep bu askerlerin kullanıldığını Mel GIBSON'un gençlik yıllarında başrol oynadığı "Gallipoli" adlı sinema filminde bu konuya inceden göndermeler yapıldığını İngilizlerin tüm savaş boyunca hata üstüne hata yaptıklarını, aptalca kararlar aldıklarını, emir-komuta zincirlerinde sürekli kopukluklar olduğunu, verilen önemli emirlerin asla yerine ulaşmadığını, kimden geldiği belli olmayan emirlerle önemli stratejik hatalar yaptıklarını, mevzi ve can kaybının bu nedenle çok artığını, İngiliz savaş kaynaklarında, askerlerin anılarında ve araştırma eserlerinde bunun gibi yüzlerce olay yaşandığını Gelibolu siper savaşlarının tarihin gördüğü en acıklı savaş olduğunu, on binlerce askerin savaştığı düşman askerini bir kere bile göremeden can verdiğini, İngilizlerin tokat üstüne tokat yedikçe Türk siperlerine kurşun yağdırır gibi bombalar yağdırdıklarını, kolların bacakların havalarda uçtuğunu, yerin altının ve üstünün sürekli yer değiştirdiğini, her defasına "Tamam bu sefer canlı Türk bırakmadık" diyerek saldırıya geçtiklerini, her defasında Allah'tan başka sığınacak hiçbir şeyleri kalmamış Mehmetlerin kabus gibi tekrar tekrar karşılarına çıktığını Savaş istatistiklerine göre bir m2'ye 6000 mermi düştüğünü, bu oranın dünya savaş tarihinin en yüksek oranı olduğunu Havada iki merminin çarpışma ihtimalinin 600 milyonda bir olduğunu, bu çarpışan mermilerden Çanakkale'de onlarca bulunduğunu Savaş Gazilerinin "Cehennem diye bir yer vardır Biz orayı gördük" dediklerini Galatasaray Sultanisi öğrencilerinin okul sıralarını bırakarak cepheye koştuklarını, 15-16 yaşlarındaki bu fidanların hepsinin tek bir saldırıda İngiliz makinelisi ile biçildiğini, Olayı gören bir Türk askerinin yıllarca ağzını bıçak açmadığını ve ne zaman Çanakkale'den bahsedilse hüngür hüngür ağladığını Darü'l Fünun'un tüm son sınıf öğrencileri şehit olduğu için o sene hiç mezun vermediğini Gömülemeyen ölülerin on binleri bulduğunu, ortalığın kokundan ve sineklerden geçilmediği, domuzun bile yaşamayacağı şartlarda askerlerin savaştığını, ilk ateşkesin dostluk gösterisi değil, şartların her iki taraf için de artık kaldırılamayacak kadar ağırlaştığı için zorunlu olarak alındığını İki tarafın askerlerinin o gün arkadaşlık yaptıklarını, birbirlerine cigara, yiyecek ve tespih, yüzük, rütbe gibi ufak tefek hediyeler verdiklerini, bu manzarayı gören bir Türk Subayının "gören insanın zalimleşeceğini, bir zaliminde insanlaşacağını" ifade ettiğini Ortalığı basan sinekler yüzünden hiçbir yiyecek maddesinin birkaç tane sinek yutmadan yenilemeyeceğini, Salgın hastalıkların da savaş kadar can aldığını, bir İngiliz askerinin hasta arkadaşını büyük abdestini yapmak için tuvalet çukuruna girerken gördüğünü, oradan çıkmayınca çukura koştuğunu, hasta askerin bayılarak pisliklere batmış olduğunu, arkadaşlarının ise onu yukarı çekemeyecek kadar güçsüz kalmış olduklarını, bu hasta askerin kendi pisliğinde boğularak can verdiğini Çanakkale savaşlarına daha önce hiç bilinmeyen zeka ürünü hileler ve aldatmacalara başvurulduğunu, Türklerin soba borularından top bataryaları yaptığını ve bu şaşırtmacanın işimize çok yaradığını, askerlerin Tahta düzenekler yaparak siperden hiç çıkmadan tüfek atışı yapabildiklerini, bomba fırlatan düzenekler yapıldığını, İngilizlerin Türk topçusunu yanıltmak ve zaten az olan mühimmatı boşa harcatmak için tahtadan kocaman gemiler inşa edip yüzdürdüklerini Toprağın altında bile savaş olduğunu, her iki tarafın tüneller açarak düşman siperlerinin altına kadar gelip patlayıcı yerleştirdiklerini, bu şekilde iki tarafın da çok kayıp verdiğini İkinci çıkarmadan önce İngilizlerin komutanlarını değiştirdiğini, yeni gelen Sopford'un emekli bir asker olduğunu, çıkarma yapıldıktan sonra uzun zamandır Gelibolu'da bulunan tüm subay kadrosunun şiddetli itirazlarına ve "Hemen şimdi saldırırsak Türkleri arkadan çevirip bu işi bitiririz, bu tepeler bomboş" önerilerine karşın büyük bir aptallık yaparak "Yoldan geldik yorgunuz Bugün dinlenelim, yarın rahat rahat savaşırız" diyerek askerlerine dinlenme emrini verdiğini, çıkarma yapan askerlerin bomboş tepeler önünde gün boyu denize girerek eğlendiğini, mangal yaparak keyif yaptığını Bu sırada çıkarmayı haber alan Esat Paşa'nın Yarımadanın öbür ucunda bulunan birliğe düşmanı karşılama emrini verdiğini, bu komutanın ise "Askerlerim günlerdir uykusuz ve yorgun Bu şartlar altında yarımadayı yürüyerek geçemeyiz" itirazını anında o subayı görevden alarak cevaplandırdığını, yerine Anafartalar Grup komutanı olarak Mustafa KEMAL'i görevlendirdiğini, aç, yorgun ve sefil Mehmetlerin Mustafa KEMAL'in arkasından 20 saat yürüdüğünü, bu sırada İngiliz askerlerinin kıyıda mangal ve piknik yaparak dinlendiklerini, bu iki zıt ve mantıksız şartları yaşan birliklerin sabah güneşinde karşılaştıklarını, Türk askerinin mermiyle, mermi bitince süngüyle ve daha sonra kendini uçurumdan aşağı atarak vatan toprağına yapılan son saldırıyı da durdurduğunu, Conkbayırı'nın 24 saat içinde 7 kere el değiştirdiğini, bunun bir savaş değil, boğuşma olduğunu, sonunda İngilizlerin ne yaparlarsa yapsınlar bu işi başaramayacaklarını anladıklarını, İngilizlerin ve tüm işbirlikçilerinin bu işten vazgeçme kararı aldıklarını, Çanakkale seferinin son direnişinin ileride vatanı bir kere daha kurtaracak ve Cumhuriyeti kuracak olan genç liderimizi tüm dünyaya tanıttığını Müslüman ülkelerde Mustafa KEMAL'in kahraman ilan edildiğini, kartpostallarının ve posterlerinin kapış kapış satıldığını Mustafa Kemal'in Anafartalar'da yaralandığını, kalbinin üstünde bulunan cep saatinin parçalandığını ve şarapnel parçasının derine girmesini engellediğini, bu yaranın aylarca kapanmadığını, Mustafa KEMAL'in askerin morali bozulmasın diye bu olayın tek şahidine sus emri verdiğini, daha sonra Liman Paşa'ya parçalanan saatini hatıra olarak verdiğini ve Liman Paşa'nın çok şaşırıp heyecanlandığını ve kendi altın köstekli cep saatini Mustafa KEMAL'e hediye ettiğini Çanakkale'de doktorların askerlerden daha çok yorulduğunu, binlerce yaralıyla ilgilenmek zorunda kaldıklarını, Ümitsiz vakalarla hiç ilgilenilmediğini ve kurtulma şansı olanlara öncelik verildiğini, Bir Türk doktorun önüne kendi oğlunun getirildiğini, "Kurtulma şansı yok" diye oğlunu tedavi etmediğini, hemen bir sonraki yaralıyı istediğini, yaralılardan ancak ertesi gün başını alabildiğini ve o zaman oğlunun mezarına gidebildiğini İngilizlerin kendi ifadelerine göre mükemmel bir geri çekilme planı yaptıklarını, hiçbir kayıp vermeden çekip gittiklerini, onların ifadesine göre Türklerin hiçbir şeyden haberinin olmadığını ama yine kendi yalanlarını kendi kaynaklarından suratlarına tükürürcesine, ger çekilme esnasında bizim siperlerden onların siperlerine üzerine kağıt sarılmış bir taş fırlatıldığını, bu kağıtta düzgün bir İngilizceyle "Gittiğinize üzülüyoruz, Süveyş Kanalında Görüşürüz" yazdığını Bu olayın, geri çekilmeden Türklerin haberleri olduğunu ama artık savaşamayacak kadar yıpranmış olduklarını ispatladığını Okuma yazma oranının yüzde beşlerde olduğu bir dönemde bizim Çanakkale'ye hangi yetişmiş evlatlarımızı yolladığımızı ve memleketin en az 100 yılını bozuk para harcar gibi harcadığımızı

abi süper ya eline sağlık abi allah var okumadım da hepsini ama çalısmaya harbi teşşekür ediler allah razı olsun

biliyormusunuz die verdiğin yazının tamamını okudum. Çok etkileyici.