NASTURİLER'DE DİL Nasturiler'in kendi alfabeleri var. Konuştukları ile Aramice deniyor. Ya da kullandıkları alfabe Arami alfabesi. Arapça alfabeye benziyor. Ama Arap alfabesi değil. Türkiye'deki konuşulan dile, Turoya deniyor. Bu semitik dillerin yeni Aramik kolunun Doğu Aramice bölümünün Güneydoğu Anadolu'da özellikle Urfa'da gelişmiş bir koludur. Bununda bazı lehçeleri vardır. 1970'li yıllarda bölgede 20 bin kişinin Turoya konuştuğu saptanmış. Süryaniler'de olduğu gibi Nasturiler'de de Kürtçe veTürkçe konuşuluyor. Klasik Keldaniler'in konuştuğu dil Suritçe'dir. Nasturileride BatıSüryaniler gibi ibadette Süryanice konuşuyorlar. Asurlular, yani bu kavram içinde Süryaniler, Nasturiler ve Keldaniler, resmi otoriteler ile ilişkilerindeTÜRKÇE konuşuyorlar. Ama bir önemli orjinal özellikleri ise; Mardin'dekiler Arapça, Diyarbakır'dakiler Kürtçe, Antakya'dakiler Rumca, İstanbul'dakiler Türkçe, Avrupa'dakiler, bulundukları ülkeye göre; Almanca, Fransızca, İsveçce v. s. konuşuyorlar. Demek ki bir etnik toplumsal grup değişik dilleri konuşabiliyor. Konuştuğu dile göre etnik kimlik değiştirmiyor. Nasturi; Arapça konuşuyor diye ona Arap, Kürtçe konuşuyor diye ona Kürt, Rumca konuşuyor diye ona Rum, Türkçe konuşuyor diye onaTürk, Almanca ya da Fransızca konuşuyor diye ona Alman ya da Fransız denmiyor. Böyle bir durumda her dil bir etnik kimlik adresi olmuyor. Sosyolojide bir kuralda olduğu gibi; "Her milliyet farkı dil farkını gerektirsede, her dil farkı milliyet farkını gerektirmiyor." oluyor. Yani her dil farkı milliyet, etnik kimlik farkı olmuyor. Bir etnik grup ya da milliyet tarihsel toplumsal şartlara göre, farklı dilleri konuşabiliyor. Asurilerde de olan budur. NASTURİLER'DE DİN Nasturiler, Doğu Apostolik Katolik Kilisesi'ne bağlıdırlar. Bu kilise bir diofizit kilisedir. 16. yüzyılda üç kuşak süresinceRoma ile birleşmişlerdir. Irak, İran, ABD ve Kanada'dakileri temsil eden kilise patriklik San Francisco'dadır. Türkiye'dekilerin bazıları Suriye'deki kiliseye bağlıdır. Nasturiler, Keldanileri ve Batı Suriye'lileri "heretik" olarak nitelerler. Onlarda Nasturileri "heretik" olarak nitelerler. Doğu Apostolik Katolik Kilisesi'ne DoğuSuriye Kilisesi'de denir. Bazı kaynaklara göre bu kiliseye bağlı günümüzde 200 bin civarında Asuri olduğu yazılıdır. Genel Nüfus sayımlarına (1970) göre; sadece Hakkaride nüfus sayımında nüfus memuruna Keldani olduğunu söyleyen 2 bin kişi olmuştur. Bu sayı 1980 sayımlarında; 9 bindir. Nasturiler; Mardin'de İdil, Silopi, Hakkari'de Uludere, Beytüşşebap, Siirt'te Pervari, Şırnak ile Midyat, Diyarbakır ve Van'da yaşıyorlar. Türkiye dışında ise İran, Irak veSuriye'de yaşıyorlar. Son yıllarda göçler kanalı ile, İsveç, Norveç, Almanya, ABD ve Kanada ile İstanbul'da bulunuyorlar. Nasturiler'in kendilerine has bir takvimide var. Örneğin 2004 Asuri takvime göre; yıl 6754'tür. Nevruz Nasturiler'de de kutlanır. Yılbaşı 1Nisan'da törenlerle karşılanır. Nasturilerde kuzenler arasında evlilik olmaz. 5 kuşak geçmeden akrabalar arasında evlilik olmuyor. Dul kalan kadın kaynı ile, dul kalan erkek baldızı ile evlenemez. Nasturiler içe kapalı bir toplumdur. Ortak yapışkanları din, dil ve diğer ortak değerlerdir. El sanatları, atölye, tezgah, altın, gümüş bakır işlemeciliği, mermer, demir, deri, ipek işlemeciliği çok gelişmiştir. Şarapçılık, pekmezcilik, sera ve bağcılık çok kaliteli yapılır. Çeşitli tarihsel nedenlerle; yaklaşık 200 bin kişinin göç nedeni ile ülkelerini terkettiği tahmin ediliyor. 1980'li yıllarda Asurilerin toplam 25 bin kişilik bir nüfus olduğunu bunun yarıya yakınını Nasturiler'in oluşturduğunu ama bugün Türkiye'de 5-6 bin civarındaNasturi nüfusun olduğuNasturilerce tahmin edilmektedir. KAYNAKLAR - Kadir Albayrak, Keldaniler ve Nasturiler, 1997 Ankara. - Dr. Asahel Grant, Nasturiler ya da Kayıp Boylar, 1994 İsveç. - Yakup Bilge, Süryaniler, 1996İstanbul - Hacer Yıldırım Foggo, Kumru Püskül-NasturiKatliamı, 2002 İstanbul - P. A. Andrews, Türkiye'de Etnik Gruplar, 1992 İstanbul - Hale Soysü, Kavimler Kapısı, 1992 İstanbul - Orhan Türkdoğan, Etnik Sosyoloji 1997 İstanbul - A. T. Önder; Türkiye'nin Etnik Yapısı 1999. Ankara - Birikim Dergisi Özel Sayı, Mart-Nisan 1995 Sayı 71-72 - Anadolu Kültür Mozaiği, Halkevleri, 1992 Ankara - Stefan Andersson, Asurlular, 1992 İstanbul

KISA TARİH Nasturi adı, İstanbul ya da Konstantinopolis patriği Nastorios'tan gelmektedir. Nasturiler bir anlamda Hıristiyanlık yorumu açısından patrik Nastorios'u benimseyenlere verilen addır. İstanbul PatriğiNastorios'un Hıristiyanlık ile ilgili yorumları önce 431'de Efes Konsilince daha sonra ise 451 yılında Kadıköy Konsilince mahkum edilince O'da bu Hıristiyanlık yorumlarını Anadolu veSuriye'de yaymaya çalışır. İ. S. 451'den sonra oluşan bu Hıristiyanlık yorumuna ya da mezhebine Nasturilik adı verilir. Bu görüş; Hz. İsa'nın tanrısal ve insansal özelliklerinin birbirinden bağımsız olduğunu savunan görüştür. BuHıristiyan yorumuna; diofizit Hıristiyanlıkta deniyor. Nasturiler'in yani Asurluların tarihi bölgede 3.000 yıl kadar eskiye dayanıyor. Asur, M. Ö. 2000 yıllarından 621 yılına dek devam etti. Önce küçük bir kent devletidir. M. Ö. 1000'in ilk yarısında Mezopotamya, Elam, Suriye veMısır'ı içine alan bir İmparatorluk kurdu. Asurları Hıristiyanlık hem kaynaştırdı. Hemde ayrıştırdı. Bölge daha sonra Müslümanlar'ın eline geçti. Asurların büyük çoğunluğu Araplar tarafından asimile edildi. Araplaştırıldı. Asur dili Asurca yerini Arapça'ya bıraktı. 1200 yıllarında tüm Mezopotamya Nasturi idi. Ama bunun yerini kısa zamanda Araplar aldılar. Araplar Asurluları asimile etti. Araplar büyüdü Asurlular nüfus olarak küçüldü. Selçuklular bölgeye gelince Asurluları korudu geliştirdiler. Bu uzun sürmedi. Moğollar'ın kıyımı ve yağması yaşandı. Osmanlı hakimiyeti geçici bir denge ortamı sağladı. Nüfus olarak Asurlular'ın yok olmasını engelledi. 1. DünyaSavaşı'nda ilk kez, Asurlular dinsel değil etnik ortak kimlik ile biraraya geldiler. Ardından Batılı büyük devletlerin bölgedeki siyasi satranç oyunu sonucu büyük katliamlara uğradılar. Tüm Ortodoğu'ya dağıldılar. Süryaniler, Nasturiler ve Keldaniler dağıldılar. Güneye indiler. Osmanlı 1882'de Asurlular'a yani Süryani, Keldani ve Nasturilere özerk millet statüsü tanımıştı. Onları "milleti sadık" diye tanımlıyordu. 1928 affı Asurlulara uygulanmadı. Asurlular topraklarına dönemediler. Tur Abdin bölgesinde kalan son Asurlular'da bir bir 2 bin yıllık anavatanlarını bin tutam hüzün bırakarak gidiyorlar. canin

Adlarını duymuştum ama bu bilmiyordum. Teşekkürler.

okudum eline saglık bilgi için

NASTURİLER Nasturiler, Doğu Hıristiyanlığı denilen ilk Hıristiyanlardır. Nasturilik dinsel bir ayrımdır. Nasturiler kendilerini Asuri kabul ediyorlar. Yani etnik olarak Güneydoğu bölgesi'nde tarihte kurulmuş olan Asur devletlerinin mirasçısı olarak görüyorlar. Önceleri olmasa bile son yıllarda kendilerine etnik bir kimlik aramanın ifadesi olarak biz asurluların devamıyız. Ya da Asurlular bizim dedelerimiz diyorlar. Nasturiler yaşadıkları coğrafi bölge nedeni ile uzun yıllardır esas olarak Kürtler'le birlikte yaşamaktadırlar. İlişkileri olumlu ya da olumsuz anlamda daha çok Kürtlerle olmuştur. Hatta bugün bile Türkler, Nasturiler'i, Yezidiler'i, Keldaniler'i gördüğünde Kürt sanıyor. Nasturiler'in bugününü anlamak için Osmanlı döneminde Kürt-Nasturi ilişkileri konusunda bilgilenmek için bir iki saptamayı sizlerle paylaşmak istiyorum. "Bedirhan Bey ayağa kalktı, Malik'i ona doğru getirmelerini ima eden bir işaret yaparak Zap'a doğru yürüdü. Onun emri ile Hıristiyan Şefi nehrin üzerine doğu getirdiler, bir kılıç darbesi ile kopan başı düştüğü suları Kızıla boyayarak döne döne gitti. Arkasından gövdeyi de suya attılar."(1) Zap'taki hayalete dönmüş Çonba köyünde bir Nasturi şefi'nin Kürt Bey'i Bedirhan tarafından katledilmesi belgelerde böyle yazıyor. Bir başka katliamda şöyle tarihe yazılmış. "Üç gün sonra susuzluk onları teslim almaya zorladı. Bedirhan Bey'in yaptığı teklife ve Kuran üzerine edilen yemine göre köylüler silahlarını ve tüm mallarını teslim edeceklerdi. Antlaşmadan sonra Kürtlerin platforma girmesine izin verildi. Esirlerden silahlarını alır almaz ayırt etmeksizin kılıçtan geçirmeye başladılar. Kılıçlarını kullanmaktan yorulunca da sağ kalanların hepsini aşağıya atmaya başladılar. Burada toplandığı söylenen bin kişiden sadece bir kişi kurtuldu" (Aynı eser s. 55) Kürt ağası Bedirhan'ın Nasturi'ye karşı adaleti bu. Üstelik antlaşma yapıldığı halde, üstelik Kuran üstüne yemin edildiği halde... Herhalde Kuran üstüne Hıristiyan Nasturiler yemin etmediler. Kürt Ağası Bedirhan etmiştir. Bir başka sahne ise aynı kitapta şöyle anlatılıyor: "Kadınlar şefin önüne getirildi ve büyük bir soğuk kanlılıkla öldürüldüler. Kaçmaya çalışanların kafaları uçuruldu. En güzel köyler, bahçeleri ile birlikte yıkılıp yakıldı, kiliseleri yerle bir edildi. Hemen hemen nüfusun yarısı bu çılgın Kürt beyinin öfkesinin kurbanı oldu." Hacer Yıldırım Foggo'nun "Kırmızı Püskül" kitabında 1843-1846 yılları arasında yapılanNasturi Katliamı ile ilgili insanı ürperten belgeler var. Bir tanesini daha sizlerle okuyup bu çığlığı duymanızı isterim. "Evlerimizi bahçelerimizi yaktılar, ürünlerimizi yok ettiler, ibadet yerlerimizi yıktılar ve kocalarımız ile oğullarımızı öldürdüler. Zap'ın suyuna suçsuz kurbanların kanı aktı. Ülkemizdeki tepeler ile ovalar, köylerimizi yok eden ateşin kızgınlığından ışıldıyordu. Feci mi? Ah, Chodih, feci kelimesi çok az gelir. Sana öyle şeyler anlatabilirim ki kalbin parçalanır." (aynı eser S.57) İşte, bölgede yaşayan Nasturilere uygulanan Kürt Ağalarının adaleti bu. Bu bölgede bu ilişkiler çerçevesindeNasturi, Keldani, Yezidi ve Suryaniler Kürtler'e ne kadar uzun ömürlü komşu olabilir di? canin