Çapraz Sorgu Nedir? Çapraz sorgu, tanık dinleme işleminin doğrudan doğruya savcı ve avukat tarafından yapılmasıdır. Bu tanımlarda yer alan tanık kavramı, sadece tanığı değil, bilirkişi ve hatta sanığı da kapsamaktadır. Kolluk tarafından birden fazla memurun katılımı ile yapılan sorgulama çapraz sorgu değildir. Çapraz sorgu, yalnızca hakim önünde gerçekleşebilecek bir mahkeme işlemidir. Çapraz sorgu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin 3. fıkrasının bendinde yer almaktadır. Bu maddeyle, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne üye devletlere çapraz sorguyu uygulama yükümlülüğü getirilmiştir. CMUK'da yapılacak değişikliklerle ülkemizde de çapraz sorguya geçilecektir. Çapraz Sorgunun Amacı Nedir? Çapraz sorgu; Belirsizlikleri aydınlatmak, itirazları bertaraf etmek, yanlış anlamaları düzeltmek, tanığın ve tanık açıklamasının güvenilirliğini araştırmak ve sınamak için yapılır. Çapraz sorguda amaç tanık bilirkişinin yapmış olduğu inceleme ve çalışmalarla ilgili olarak sorgulaması, bu sırada ortaya çıkan çelişkili ifadelerin ortaya çıkarılmasıdır. Çapraz sorguyu yapan taraf tanık bilirkişinin açıklamalarını geçersiz, şüpheli veya belirsiz kılmak ve aynı zamanda tanığın kişiliği hakkında olumsuz etki yaratmak amaçlar. Çapraz sorguyu yapan taraf dolaylı ve direk sorularla uzman bilirkişinin ne kadar güvenilir olduğunu yargılar. Verilen yanıtlardaki birbiriyle çelişen ifadeler konusunda mahkeme üyelerinin dikkatini çeker. Bu amacın gerçekleşmesi için tanığa soru veya sorular serisi yöneltilir. Bu yöntem ile tanığın anlattığı konuların doğruluğu, geçerliliği ve tanığın kullandığı dil kontrol edilebilir. Ayrıca tanığın anlatımındaki inandırıcılık, anlatma yeteneği dikkatlice incelenir. Çapraz sorgunun bir başka amacı da; karşı tarafın durumunu zayıflatmak ve karşı tarafın tanıklarını kullanarak sorgulayıcı tarafın kendi davasını oluşturmaktır. Tanıklığı/Bilirkişiliği sınavdan geçirme çapraz sorgunun esas hedefidir. BİLİRKİŞİLİK VE ÇAPRAZ SORGU Prof. Dr. İ. Hamit Hancı Ankara, 2003 Birinci Baskı: Ocak - 2003 © Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A. Ş.