Ali FERŞADOĞLU Tevekkülü yanlış anlamamız bizi geri bıraktı İslam aleminin geri kalmasının sebeplerinden birisi, tevekkülün yanlış anlaşılması ve tembellik döşeğine düşülmesidir. Tevekkül nedir; mü'min nasıl tevekkül etmeli; tevekkül-kader bağlantısı nedir? Nasıl bir tevekkül anlayışıdır ki, Müslümanları sefalet ve fakirliğin pençesine atmış? Tevekkül, bir iş, bir fiil için lüzumlu olan şartları hazırlayıp, gerekli çalışmayı yaptıktan sonra sonucu Allah'tan beklemektir. Yoksa imtihan, sebepler, kanunlar ve hikmet dünyasında sebeplere müracaat etmeden, çalışmayı yapmadan Allah'tan beklemek tevekkül değil, tembelliktir. Kur'an'da birçok yerde tevekkül emredilir. Bu ayet-i kerimelerden bazıları şöyledir: "Sen, ezeli ve ebedi hayat sahibi olan ve kendisine ölüm asla arız olmayan Allah'a tevekkül et ve Onu hamd ile tesbih et"; "Kudreti her şeye galip olan ve rahmeti herşeyi kuşatan Allah'a tevekkül et"; "Kafirlerin ve münafıkların sözlerini dinleme, eziyetlerine aldırma. Allah'a tevekkül et. Vekil olarak Allah yeter.", "O Allah ki, Ondan başka hiçbir ilah yoktur. Öyle ise mü'minler yalnız Allah'a tevekkül etsinler."1 Tevekkül, sebepleri bütün bütün reddetmek olmadığı gibi, herşeyi sebeplerden bilmek de değildir. Onların sadece bir perde, tesir sahibinin Allah olduğunu, ama onlara da müracaat etmek gerektiğini bilmektir. Yani, tarlayı, bağ-bahçeyi şartlarına uyarak ekip, mahsulü Allah'tan beklemek; binayı yaparken inşaat prensiplerine uyduktan sonra güvenle içinde oturup sebeplerin müsebbibi olan yüce Yaratıcıyı vekil edinmektir. Kainattaki düzen, kanunlar ve hikmet sebeplere sarılmayı gerektirir. Şu halde tevekkül, Allah'a iman derecesine göre kuvvet kazanır. Kadere iman, tevekkül neticesidir. Tevekkül ve tembellik arasında ince bir perde vardır. Onu iyi tahlil etmek gerekir. Şöyle özetlenmiştir: "Tertib-i mukaddematta tefviz tembelliktir; terettüb-ü neticede tevekküldür."2 Yani, bir şeyi tertip etmeye başlamadan işi Allah'a havale etmek tembellik; sebeplere müracaat ettikten, şartları yerine getirdikten sonra sonucu Allah' tan beklemek tevekküldür. Tevekkülün insana kazandırdığı sayısız fayda ve güzelliklerinden bazıları, istikbal endişelerinden, korkularından kurtulmak; sıkıntı ve musibetlere karşı dayanma gücü elde etmek; başkalarına dalkavukluk ve dilencilik etmemek; zillet ve minnetlerden kurtulmaktır. Tevekkül eden, aynı zamanda, gayr-i meşru yollara tevessül etmez. Bütün vehim, şüphe ve vesveseleri yok eden, iksirli bir ilaç olan tevekküle yapışılmazsa vicdan sıkıntı içinde kalır; tesadüflerin, tabiat hadiselerinin oyuncağı olur. Allah'a tevekkül etmeyen, insanlara güvenecek veya onlardan yardım bekleyecektir. İnsanlar aciz, zayıf oldukları gibi sözlerinde durmayabilir veya imkan bulamayabilirler. O takdirde de tevekkülsüzün ümidi kırılır, hayalleri söner, endişe ve vesveseye kapılır. Bu ise, azap içinde azaptır. Gerçek huzur ancak tevekkülle mümkündür. Çünkü; iman tevhidi, tevhid teslimi, teslim tevekkülü, tevekkül ise iki cihan mutluluğunu gerektirir.3 Yani, Allah'ın varlık ve birliğine iman etmek, Ona teslim olmayı, teslim olmak tevekkülü, tevekkül ise, hem dünya, hem ahiret mutluluğunu gerektirir. Dipnotlar: 1-Kur'an, Furkan 58, Şuara, 217, Neml, 79, Ahzab, 3, Ahzab, 48, Teğabun, 13; 2-Mektubat, s. 461; 3-Sözler, s. 284 09.03.2006

Ellerin dert görmesin saol yazı için..

eline sağlık