Atatürk ün, vefatından sonra tam 15 yıl boyunca Ankara daki Etnografya Müzesi nde muhafaza edilen tahnit edilmiş cenazesi bundan tam 56 yıl önce bugün, devlet töreniyle Anıtkabir e nakledilmişti. Nakilden önce cenazenin tek kare fotoğrafı çekilmiş, sonra bir başka tabuta konmuş ve Anıtkabir de toprağa verilmişti. Atatürk ün 10 Kasım 1938 de vefatından sonra cenazesinin Ankara ya nakledilmesi sırasında yapılan ve onbinlerin yanısıra yabancı ülke temsilcilerinin de katıldığı büyük cenaze törenini gayet iyi biliriz. Ama, Atatürk için bu tarihten tam 15 sene sonra, 1953 ün 10 Kasım ında Ankara da yapılan ikinci cenaze töreni, birincisi kadar bilinmez. TEK KARE FOTOĞRAF Atatürk ün naaşı, 21 Kasım 1938 de Ankara daki EtnografyaMüzesi ne götürülüp buradaki geçici kabrine yerleştirilmiş ve 15 yıl boyunca orada kalmıştı. Cenaze, bundan 56 yıl önce, 10 Kasım 1953 sabahı, çok büyük bir devlet töreniyle inşaatı henüz tam olarak bitmemiş olan Anıtkabir e nakledildi. Geçici kabrin açılmasında başta zamanın Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Meclis Başkanı Refik Koraltan ve Başbakan Adnan Menderes olmak üzere devletin bütün üst düzeyi hazır bulundu. Atatürk ün kızkardeşi Makbule Atadan ile babası Ali Rıza Bey in kardeşlerinin tarafından gelen akrabaları da oradaydı. Makbule Atadan, ağabeyinin 15 yıl önceki ölüm haberini aldığı andaki kadar üzgündü ve ayakta durmakta bile zorlanıyordu. Nakil, EtnografyaMüzesi ndeki mermer lahdin sökülmesiyle başladı. Betonlar kırıldı, geçici kabir açıldı ve yandaki kurşun tabut makaralarla yukarıya çekildi. Sonra cumhurbaşkanı, meclis başkanı ve başbakan dışında kalan herkes salondan çıkartıldı ve 15 yıl önce kapatılmış olan kurşun tabutun kapağı açıldı, vefatından hemen sonra tahnit edilmiş olan cenazenin kefeninin de açılmasından sonra sadece tek kare bir fotoğraf çekildi ve cenaze yeni tabuta nakledildi. GERÇEK MEZAR ODASI Tabut, daha sonra binanın dışındaki top arabasına yerleştirilerek kortejle Anıtkabir e nakledildi. Anıtkabir in altında bugün uzun bir koridor vardır ve Atatürk ün asıl mezarı, saygı duruşu yapılan mozolenin metrelerce altında, bu uzun koridordan ulaşılan mezar odasındadır. CENAZE NAMAZI TÜRKÇE TANRI ULUDUR DİYE KILINDI Atatürk ün tedavisini üstlenen dokuz doktor, vefattan hemen sonra kaleme aldıkları ölüm raporunu imzaladılar ve daha sonra cenazenin defne hazırlanmasına başlandı. Raporun altında imzası bulunan doktorlardan Mehmet Kamil Berk cenazenin çenesini ipek bir mendille bağladı ve ayak parmaklarını pansuman sargısıyla birleştirdi. Atatürk ün sonsuza kadar uyuyacağı yer henüz belirlenmediği için cenazenin tahnit edilmesine karar verildi. Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi nin hocalarından olan patalojik anatomi profesörü Lütfi Aksu hemen İstanbul a çağrıldı ve cenazeyi tahnit etti. Cenaze, tahnidin tamamlanmasından sonra bir tabuta yerleştirilip Dolmabahçe Sarayı nın muayede salonundaki katafalka kondu. Türkiye tam dokuz gün boyunca Ata sının naaşının önünden gözyaşı seli halinde akıp geçerken, Atatürk ün kızkardeşi Makbule Atadan, cenaze namazının cenaze Ankara ya gönderilmeden, İstanbul da kılınmasını istedi. Namaz, Dolmabahçe Sarayı nın muayede salonunda, Ankara ya nakil töreninin başlamasından hemen önce, 19 Kasım 1938 sabahı saat sekizi on geçe kılındı. İmamlığı o dönemin Diyanet İşleri Başkanı olan Şerefeddin Yaltkaya yaptı ve namaza ezanın Arapça okunması o senelerde yasak olduğu için, Allahu ekber yerine Tanrı uludur sözleriyle başlandı. Selamlar Esselamu aleyküm değil, yine Türkçe olarak Esenlik üzerinize olsun diye verildi. Dört dakika süren namazın kılınmasından sonra, tabut generaller tarafından sarayın avlusuna çıkartılıp top arabasına yerleştirildi ve Ankara yolculuğu başladı. Murat Bardakçı / Gazete Habertürk (10 Kasım 2009)