saol paylaşımın için bişeler öğrendik bölece

ESKİ MISIRDA YAŞAM Mısır'da okullar yanlızca varlıklı ailelerin erkek çocukları içindi. Çoğu çocuk okula gitmezdi. Bunun yerine, erkek çocuklara babaları bir meslek öğretir, kızlarsa evde annelerine yardım ederlerdi. Mısırdaki okullar tapınaklara bağlıydi. Erkek çocuklar yedi yaşlarına geldiklerinde okula başlarlardi. Okuma-yazmayi ogrenir ve zamanlarinin cogunu metinleri koplayarak gecirirlerdi. Papirus çok pahalı bir bitki olduğundan çocuklar, kırık çömlek parçalarına yazıyorlar. ögretmenleride yazıcılar oluyordu. 9 yada 10 yaşlarında bir erkek çocuk başka bir okula devam edebilirdi. Burada, mektup ve yasal belgelerin nasıl yazılacağını öğrenirdi. Aynı zamanda, aralarında tarih, edebiyat, coğrafya, din, diller, muhasebe, matematik, ve tip konularınında olduğu bir dizi alanda eğitim alabilirlerdi. Tıp Okulu: Mısır da büyük olasılıkla, uzman tıp okulları vardı;çünkü mısırlı doktorlar ustalıklarıyla ünlüydüler. Kimi yabancı krallıklarda eğitim vermek üzere diğer ülkelere giderlerdi. Mısırlı doktorlar bedenin işleyişinden oldukça iyi anlarlardı. Sinir sistemi ve biraz da beyinle ilgili bilgileri vardi. Aynı zamanda kalbinde bir pompa gibi çaliştığını biliyorlardı. Dininde tıpta önemli bir yeri vardı. İnsanlar sıkça, bir tanrıdan şifa dilemeye tapinaklara giderlerdi. Mısırlılar da bir günü 24 saat'e bölmüşlerdi. Zamanı su saatleri kullanarak anlarlardı. Su saatleri iç yanlarına saatlerin işaretlenmiş olduğu kaplardı. İcleri suyla doluydu ve dip taraflarında açılmış ufak bir oluk vardı. Su dışarı akıp boşaldıkça ortaya çıkan, saatleri gösteren numaralar zamanı bildirirdi. Ölçüler yetişkin bir insanın bedenine göre belirlenmişti. Dirsekten parmak uçlarına kadar olan uzunluğa bir 'Kübit' denirdi. Bir kübit, her biri 4 parmak genişliğinde 7 ele bölünmüştü. Takvimler: Mısırlılar, yıldız ve gezegenlerle ilgilenmişlerdir. Bu konudaki bilgileriyle çok ayrıntılı takvimler hazirlamışlardır. Bir takvim "Sopdet" adlı bir yıldıza göre oluşturulmuştu. Sopdet'in ufuk çizgisinde her yıl aynı zamanda kaybolduğunu ve bundan 70 gün sonra tam gün doğumundan hemen önce yeniden ortaya çıktıgını fark etmişlerdi. Bu da Nil sularının yükseldiği yıllık su baskınlarının başladığı sırada gerçekleşmişti. Bu tarihi, yılbaşı kabul ettiler. Bir başka takvimse, ay dönümüne göre oluşturulmuştu. Romalılar, Mısır'ı işgal ettiklerinde bundan o kadar çok etkilenmişlerki hemen benimsemişlerdi. Bu takvim Avrupanın her yanında 16. yy a kadar kullanılmıştır. Mısırlıların çoğu yoksuldu ve sicaktan dolayıda görünüşlerine pek aldırış etmezlerdi. Oysa varlıklı insanlar için görünüşü kurtarmak ve iyi görünmek önemliydi. Yine de, bügünkünün tersine, moda, yaklaşık bin yıl kadar aynı kaldı. Çocukların başı uzun bir örgü arkada kalıcak şekilde traş edilirdi. Bir kadının başlıca giyeceği, iki askılı keten bir giysiydi. Erkekler ise keten etek giyerlerdi. Yaşlı erkekler ise daha uzun etek giyerlerdi. Kimi erkekler ise başlarını traş edip peruk takarlardı. Sandalet ve eldivenler cok özel durumlarda giyilirdi. Takılar: Mısırda herkes takı takardı. Varlıklılar, yarı değerli taş ve cam kakmalı, altın ve gümüşten yapılmış parçalar takardı. Daha yoksul kişiler bakır ve çini kullanırlardı. Kozmetik: Çoğu erkek ve kadınlar yüzlerini boyarlardı. Dudak ve göz boyaları, öğütülerek toz haline getirilmiş madensel tuzlardan yapılırdı. Bu toz kaplara doldurulup yağ ve ya suyla karıştırılırdı. Yeni krallık dönemi başlamasıyla beraber, akınlar yapma ve bir imparatorluğa sahip olma isteği ordunun yeniden duzenlenmesi gereklliğini ortaya cıkardı. Atlar ve at arabaları orduya katıldı. Gönüllü askerler toplanip egitildi, ve ordu genisletildi. Ordu herbiri 4000 piyade ve 1000 at arabali askerden olusan tumenlere ayrilmisti. Her tumene bir tanri adi verilmisti. Tumenlerde ayrica her biri 200 piyadeden oluşan 20 boluge ayrilmisti Boluklerse, ayni kislayi paylasan 10'ar kisilik birliklere ayrilmisti. Her bir boluge 25 tane cift kisilik at arabasi bagliydi. At arabali askerler, gerek donanimlari, gerekse sahip olduklari yetenek ve egitimlerinden dolayi, ordunun en seckin topluluguydular. Savasta onlar hep on saflarda carpisirlardi. Eski ve Orta krallik donemlerinde Mısır ordusu, kralin korumalari ve parali askerlerden kurulu ufak bir gucten olusuyordu. İnsanlar acil durumlarda orduya cagrilirlardi ;Fakat cogunun askeri egitimi yoktu. Bu yuzden pek bir ise yaramazlardi. Resimler ve mezarlarda bulunan nesneler bize, Mısırlıların eğlenmek için neler yaptıklarını gösterir. Tapınaklarda, konusu tanrılarla ilgili oyunlar oynanırdı. Dinsel şenlikler ve geçit törenleride, açık havalarda eğlenmenin yollarından biriydi. Nehir: Nil önemli bir spor ve eğlence kaynağıydı. Birçok mısırlı, gününü avlanarak, balık tutarak, yüzerek ve nehrin kıyılarında piknik yaparak geçirirlerdi. Zıpkınla balık avlarlardı. Suaygırı avı çok tehlikeliydi. Bir tane avlayabilmek için bir çok silahlı adam gerekirdi. Oyun ve Oyuncaklar: Mısırlıların, fiş ve tahta çivilerle oynanan çeşitli oyun tahtaları vardı. Günümüze ulaşmış hiç bir oyun kuralı yoktur. Dolayısıyla bu oyunların nasıl oynandığı bilinmemektedir. Çocuklar, fırıldak, oyuncak bebekler ve tekerlekli tahtadan hayvanlarla oynarlardı. Evcil hayvanlar ve hayvanat bahçeleri: Mısırlılar, hayvansever insanlardı ve aralarında kedilerin köpeklerin, maymunların ve kazların bulunduğu çeşitli evcil hayvanlar beslerlerdi. Kimi zaman bir köpeğin tasmasi, kopegin sahibi ile beraber gomulurdu. Bazi firavunlarin, degisik hayvanları topladıkları ve hatta kendilerine ait hayvanat bahçeleri bile kurdurdukları sanılır. Müzikli toplantılar: Varlıklı Mısırlılar zengin eğlenceler düzenlerlerdi. Şarkıcı, dansçı, müzisyen, hokkabaz ve canbaz grupları tutulurdu. Eski Mısır'da halkın büyük bir bölümü NiL'e yakin yaşadığından, en iyi yolculuk araçları teknelerdi. Nil nehri, güneyden kuzeye dogru eser fakat, ruzgar cogunlukla kuzeyden eser. Bu da, teknelerin akintiyla beraber akis asagi suruklenebilecegi, buna karsilik, eger yelkenlerini acarlarsa, ruzgarin onlari akintinin tersine itebilicegi anlamina gelir. Mısır tekne Çeşitleri: -Eski krallık balıkçı teknesi -Eski çağ yapımı saz tekne -Mavna... ağır yükleri taşımada kullanılırddı. -Cenaze tekneleri Deniz yoluyla Ne kadar uzaklara gittiler?: Mısırlı tüccarlar, deniz yoluyla Doğu akdeniz`deki limanlara ve Kızıldenize giderlerdi. Doğu Afrika'daki Punt'a ulaşanları olmuştur. Oralara, tütsü yapmakta kullanılan çok değerli sakız ağaçlarını aramaya giderlerdi. Tekne ile ulaşım sağlayamazlarsa, insanların çoğu yürümek zorunda kalırdı. Çok varlıklıllar, özel iskemlelerle taşınırlardı. Satıcılar mallarını taşımak için eşek kullanırlardı. Silahlar ve Egitim: Mısır askerleri;savas baltasi, gurz, mizrak, kilic, hancer, yay ve ok gibi bircok silah turuyle savasabilir durumda olmaliydi. Bununla beraber her birlik belli bir silahin kullaniminda uzmanlasmaya yonelebilirdi. Genc askerlere, uzun yuruyuslerinde yapildigi, zorlu bir egitim verilirdi Yeni Krallik ordulari, bir imparatorluk kurma amaciyla olusturulmustu. Dis seferleri cogunlukla firavin yonetirdi. Mısır imparatorlugunun en parlak doneminde, Suriye'den Nil'in dorduncu caglayanina kadar yayilmisti. Mısırlilar, imparatorlugun yayildigi genis ticaret sinirlari icinde ticaret yaparak ve somurgelerinden topladiklari vergilerle zenginlesmislerdi