Kasım ayı, hiçbir şey yapmadan öylece dursa da özel benim için. İlk nedeni, doğum günümün bu ay vuku bulması. İkincisi, eskiden Aralık ayında çıkan yeni yıl ajandalarının Kasım ayında çıkmaya başlamaları. Yani kırtasiyelerde kendimizi kaybetmek için esaslı bir nedenimiz var. Ajanda, üniversite yıllarında hayatıma girdi. Zira lisedeyken, kız buluşmalarını ya da yazılıları yazmak için bir not defterine ihtiyacımız yoktu. Üniversitenin ilk günü hocaların tavsiyesiyle alınan ve hayat kurtaran ajandalardaki vize, proje teslim, tez toplantı gibi notlar, iş hayatıyla birlikte kendini yazı teslim, kart borç öde, fatura imdat gibi notlara bıraktı. Kısacası bu küçük defterler, hayatiliğinden ödün vermeden, çantamın demirbaşı, elim kolum bacağım olarak bugüne kadar geldi. Ocak ayında kullanmaya başlayacağım ajandayı Kasım ayında alma nedenimse, hem onun hem de benim ihtiyacımız olduğuna inandığım alışma süresi. Eskinin bırakması zor bir rahatlığı oluyor; nazını, kaprisini çekmiş, üzerine dökülen kahveler, akan mürekkepleriyle senden bir parça olmuş nihayetinde. Yine bu hevesle yollara düşmüş ve çeşit çeşit Moleskine ler önünde ev alacakmışçasına büyük bir ciddiyetle ömür harcadıktan sonra, yıllardır aldığım modelin aynısını alıp kasaya yöneldim. Kasa önüne serpiştirilen Aldıklarınız yetmedi bir de şunlardan alın tuzaklarına balıklama dalarım. Hep en yeni, en renkli ve fiyat olarak da uygun şeyler olur bunlar. İşte bu dalış esnasında gözüme bir şey çarptı: Ajanda 2010 İLLALLAH! . Ajandanın ana teması inanç özgürlüğü. İnanma olduğu kadar, inanmama hakkımızın da bulunduğunu söylüyor ve Dinsizseniz, din sizsiniz diyor. Ajandanın işlevi biraz da hafıza tazelemek. Geçmişte yaşanan çarpıcı olaylar, yaşandıkları tarihlere not düşülmüş. İlkokullarda din dersi okutulmaya başlandı (16 Şubat 1949), İstanbul daki Neve Şalom Sinagogu na saldırı (6 Eylül 1986) gibi notların yanı sıra, siyasilerin çeşitli gaflarına da yer verilmiş. ( Irak ta Kuran ın yarısını ezberleyen mahkumlar tahliye ediliyor, biz de uygulayabiliriz Şevket Kazan, 19 Ağustos 1996) Bizim ecnebi ajandalardaki yok yeniay, yok ilkdördün, Hallowen uyarılarının yanında bu dipnotların sırtındaki yük bir hayli ağır! Ara sayfalarda Nietzsche den, Baldwin den, Dostoyevski den ateizm üzerine notlar, nüfus cüzdanında din hanesini boş bırakmak için yapılacak işlemler ve karikatürler var. Dinsel kimlik dayatmalarından illallah diyenler için tasarlanmış bu ajanda, Metis Yayınları nın okurlarına yeni yıl sürprizi. Ajandayı inceledikten sonra düşündüm, bir ajandaya bu kadar anlam yüklemek ister miyim diye; pek emin değilim. Zira böyle bir İllallah! deme işine kalkışsak bu bir tek dinle sınırlı değil, sonu gelmez. Eğitimsizlikten illallah, işsizlikten illallah vs. gibi çeşitlenebilir de -bakarsınız her sene farklı bir tema olur-. Ama bu, Facebook ta Atatürk ü sevenler , PKK dan nefret edenler grupları kurup Allah aşkına 100 bin kişi olalım diye yollanan üyelik davetleriyle aynı yere çıkıyor, bana aynı şeyi hissettiriyor: Şimdi burası bunun yeri mi ki?! Demokratik toplumlarda insanlar inançlarında özgürdür, birbirlerine saygı duymak zorundadır- en azından hepimiz böyle ezberledik. Ama ötekinin, berikinin, bizimkinin ideolojik propagandası günlük hayatın dip köşelerine sızdıkça mevcut ayrışma daha da alevleniyor sanki. Çünkü niyetiniz yanlış anlaşılmaya müsait, herkes üzerinize atlamaya hazır. Hepimiz kendi özgürlüğümüzün bir yerde başlayıp bittiğini, diğerinin sırası geldiğini unuttuk. Şimdi özgürlükleri ajandalar üzerinden hatırlamaya, hatırlatmaya çalışıyoruz. Yayınlarını ilgiyle takip ettiğim ve kütüphanemin neredeyse yarısının sahibi Metis Yayınları nın da niyetinin temiz olduğuna, aslında hoşgörü ve anlayış diye haykırdığına inancım sonsuz. Ama bunu nereden ve nasıl haykırdığınız da önem taşıyor. Gönül ve akıl istiyor ki ne namaz vakti duyurulsun masal kitaplarından, ne de İllallah! densin ajandalardan. KAYNAK