Küle dönüşen emek... Çağımızda, artık pikniklerde mangalcıların rağbet ettikleri odunkömürünün "enerji kaynağı" olarak insanlık için çok önemli bir geçmişi var. Türkiye'de, yerel olarak torakçılık ya da torlukçuluk denilen odunkömürü üretimi çok yaygın şekilde hala yapılıyor. Bir yanıyla otantik bir nostaljiyi simgeleyen bu üretim, diğer yanıyla da Türkiye'nin zengin toprakları üzerindeki fakirliğini gözler önüne seriyor. Yapımı uzun bir süreçten geçen odunkömürünün, her aşamada dikkatle izlenmesi gerekiyor. Günümüzde akla gelebilecek her nesnenin temel ölçütü, temizlik ve saflık olarak kabul ediliyor. Öyle ki, yakın zamanlara kadar, politikacıların ağzında enerjinin bile temizinden söz ediliyordu. Aslına bakılırsa, temelde insanın neden olduğu ve tüm yeryüzünü tehdit eden enerji kirlenmesi göz önüne alındığında, "temiz enerji", artık hepimiz için yaşamsal önem taşıyor. Kuşkusuz enerji denilen şey, ne türden olursa olsun, ortaya çıkarken bir yanma şeklinde gelişiyor. Bu da bir kirlenmeyi kesinkes gerekli kılıyor. Ancak, bu önemli fiziksel ve kimyasal olayın, bir tür kirlilik gibi algılanması, sanki biraz günümüze özgü bir titizlenmeymiş gibi geliyor. Çünkü binlerce yıl öncesinden itibaren gözlerimizi geriye çevirip düşündüğümüzde, bütün metal gereçlerin, demirin, altının, tuncun ve daha birçok metalin nasıl kullanılmış olduğunu pek dikkate almadığımızı görüyoruz. Sanki birileri, bu sert ve soğuk metalleri bir şekilde bizim için eritmiş gibidir. İşte gerilere doğru gidip de, aklın ve emeğin bu ürünlerinin nasıl bir enerji tarafından şekillenmiş olduğunu irdelediğimizde, karşımıza çok ilginç ve belki hiç ummayacağımız bir madde çıkıyor: odunkömürü. Evet kara, tozlu ve pis görünümlü odunkömürü... Önce Demir ardından da Tunç çağlarına, nihayet silahlardan, mücevherlere ve dökme heykellere kadar hep odunkömürü enerjisinin ön planda olduğunu görüyoruz. Çünkü henüz ne kok, ne linyit ne de havagazının bilindiği dönemlerdeyiz ve geriye bir tek ham odunun kendisi kalıyor ki, bunun enerjisi de tek başına yakıldığında yeterli bir sıcaklık oluşturamıyor. İlk kez kimler tarafından, nerede ve nasıl oluşturulduğunu henüz bilemediğimiz odunkömürü, günümüzde de Türkiye dahil, dünyanın çoğu yörelerinde hala binlerce yıl önceki ilkel yöntemiyle üretilmeye devam ediyor. Tabii, ormanları sessiz sedasız yok etme adına... Metin AVDAÇ

yazık ya abı cok guzel bır konuya degınmısın wallahı bıllahi

Hepimiz mangal yaparken bu kömürleri kullanıyoruz ama yapımının ne kadar zor olduğunun farkında değiliz, ormanları sessiz sedasız yok etme adına bu işlerin ilkel bir biçimde yapılıyor olmasıysa çok üzücü.