OMURGASIZLAR Daha önceki sahifelerde verilen rakamlardan, omurgalıların sayısal bakımdan, hayvanlar aleminin pek küçük bir bölümünü oluşturdukları anlaşılır. Toplam 1.240.000 hayvandan sadece 42.350'si omurgalıdır. Yani toplamın aşağı yukarı % 3. Bu küçük yüzdeninde ancak 12.700'i sıcakkanlıdır (9.000 kuş türü ve 3.700 memeli türü). Yani tümünün sadece % 1. Eğer yaşamış olan bütün türleri hesaplamayı başarabilseydik, o zaman bu iki yüzde daha da küçülür ve sonunda pek önemsiz bir hal alırdı. Örneğin bugün sadece 260 tür Kolsu ayaklı hayvan yaşıyor. Ama, 30.000 soyu tükenmiş tür bulunmuştur. Buda vaktiyle yaşayan bu hayvanların sadece küçük bir bölümünü oluşturmaktadır. Bugün yeryüzünde 800 ahtapot ve sepya türü var. Ama geçmiş çağlarda en azından 11.000 türün yaşadığı ve bunların soylarının günümüzde tükendiği bilinmektedir. Onun için bütün yaşayan türlerin, geri kalan % 99 yani omurgasızlar, hayvanlar aleminin o çok güçlü ve kalabalık bölümündendirler. Ama bunların çoğu omurgalılardan daha küçük boyda ve onlardan daha ilkeldirler. Özellikle sinir sistemlerinin gelişmesi bakımından, Ancak Yumuşakçalar grubunun Kafadanbacaklılar sınıfında omurgalılara gerçek bir yakınlık görülür. Bilinen en büyük sepya 18 metredir. Ama bu büyüklüğünün nedeni ince uzun bir çift kolu olmasındandır. Ayrıca Kafadanbacaklılarda, bir omurgalının beynine yakın, bir beyin de vardır. Ama geri kalan omurgasızlarda sinir hücrelerinin birleşmesinden oluşan ve beyin diye adlandırılacak bir organ da, genellikle beyin diye tanımlanan bir çift ganglion ya da sinir düğümü de yoktur. Omurgasızların sayıca üstünlüğü başka ve çok ilginç bir şekilde de görülür. Omurgalılar gördüğümüz gibi bir grubun yani Kordalıların bir alt grubunu, omurgasızlar ise 22 grubu oluştururlar. Bir başka grup ise, sınıflandırmada, ana bölümlerden birini oluşturan bitki ya da hayvan alt gruplarını kapsar. Çoğu zaman rahatlıkla kullanılan omurgasızlar ve omurgalılar terimleri yüzünden, pek üzerinde durulmayan, geniş bir fark daha meydana gelmiştir. Omurgalılarda temel yapı planı oldukça aynıdır. Oysa omurgasızlarda bu çok büyük farklar gösterir. Bütün yaşam işlevleri bir tek hücrenin içinde oluşan Protozoa'ları bir tarafa bırakırsak omurgasız bir hayvan, bir deniz anası, bir solucan, salyangoz, böcek ya da deniz yıldızına kadar türlü şey olabilir. Bu hayvanlar dış görünüşleri bakımından da çok farklıdırlar ama, iç yapıları ve davranışları daha da değişiktir. Bir balığın bir semender ya da kertenkele, hatta bir kuş veya memeli hayvan halini alabilmesi için gereken değişiklikleri düşünmek, bir deniz anasının kanatlı bir böcek şekline girebilmesi için zorunlu olan değişiklikleri göz önünde canlandırmaktan çok daha kolaydır. Organik evrimle ilgili kuramın ilk kurulmasını hazırlayan eski düşüncelerin temeli, omurgalıların üzerinde yapılan incelemelere dayanır. Evrim merdiveninde birbirlerini izleyen ve bazılarına değindiğimiz önemli basamaklar kısaca şöyle özetlenebilir:1- ilk tek hücreli ünitelerin bir araya toplanmaları ve gelişerek dokular halini almaları gerekir. Belki bu bir tek tabaka olabilir.2- Çift tabaka belki de ışınlı bir simetri planına göre oluşur.3- Üçüncü bir tabaka ilk iki tabakanın arasına girer ve iki yanlı simetrik bir vücutta bir sisteminin gelişmesini sağlar.4- Vüvudun bölümlere ayrılması gereklidir.5- Hareket için kol ve bacak geliştirilmesi şarttır.6- Bir sinir sistemi ayrıntılı bir şekilde yayılır, bununla birlikte ilkel duyu alıcıları, gelişmiş duyu organları halini alır. Bazı kopukluklar ve çıkmazlar bulunmakla beraber, bu evreler omurgasızlar dizisinde mantıklı ve tatmin edici bir şekilde izlenebilir. Bu bakımdan hayvan bilim uzmanlarının hazırlamaktan hoşlandıkları türde bir soy ağacı da hayal edilebilir, ancak bunlar üç boyutlu örnekler haline sokulmadıkları takdirde pek de değerli şeyler sayılmazlar. Eğer organik evrim kuralı tutarlı olacaksa, o soy ağacının bir yerinde omurgalıların evriminin başlangıç noktasının bulunması gerekir. Böcekler, yumuşakçalar ve diğer yüksek omurgasız hayvanlardan bazılarının böyle başlangıç noktaları sağlamaları olanaksızdır. Çünkü bunlar zaten evrimleşerek özellik kazanmışlardır. Böcekler ve genel olarak Eklembacaklılar bakımından Peripatus ve yumuşakçalar açısından da Neopilina, yer solucanının halkalı yapısına benzer bir bölünmenin daha da ilerlemek için gerekli olduğunu göstermektedir. Onun için, aksini gösteren bir kanıt bulunmadığına göre, omurgalıların, temel olarak yer solucanının simgelediği bir halkalı yapısı bulunan bir omurgasız yaratıktan geldiklerini düşünebiliriz. Kaynak -

alpi_09 En istikrarlı üye 1 Ocak 2013