Türkiye'nin tarihini değiştiren gün de bir pazardı O pazar Türkiye krizdeydi. Hükümet istifa etmişti. Meclis kulisinde formüller üretiliyordu. Oysa düğümü çözecek formül, Gazi Paşa'nın beynindeydi. Bunu, sadece gece sofraya davet ettiği en yakınlarına açıkladı. 28 Ekim'de Çankaya'da bulunanlar, bakın o tarihi geceyi nasıl anlattılar... 29 Ekim aslında Mustafa Kemal Paşa'nın yarattığı suni bir krizden doğmuştur. Paşa kendi yarattığı bu krizi kendisi çözerek Cumhuriyet'i doğurmuştur. Tam bir satranç oyunudur bu; bir hamle yaparken üç hamle sonrasını düşünür. 23 Ekim'de Ali Fuat Paşa'yı Meclis 2. Başkanlığı'ndan istifa ettirir. 24 Ekim'de Fethi Bey'i İçişleri Bakanlığı'ndan... 25 Ekim'de Halk Partisi grubunda bu iki koltuk için seçim yapılır. Gazi Paşa iki koltuk için de aday göstermez; grubu serbest bırakır. Başkanlığa "muhalif" Rauf Bey seçilir. Böylece kriz hepten tırmanır. 26 Ekim'de Kemal Paşa kabineyi Çankaya'ya çağırıp "Hepiniz istifa edeceksiniz" der; "Meclis yeniden görevlendirirse de görevi kabul etmeyeceksiniz." 27 Ekim'de hükümet istifa eder. 28 Ekim günü -bugünkü gibi- bir pazardır. Ülke hükümetsiz; kafalar bulanıktır. Meclis'te yeni bir hükümet için kulis yapılmaktadır. Bu arada "muhalifler" Rauf Bey, Doktor Adnan, Refet Paşa, Ali Fuat Paşa, İstanbul'da buluşur, akşam Halife Abdülmecid Efendi ile yemekte buluşmak üzere Saray'a giderler. O gece Çankaya'da da bir yemek vardır. Mustafa Kemal, Meclis çıkışı, en yakınlarını sofraya çağırmıştır. Ama bu kez sofrada içki yoktur. Siyasi krizi çözecek formül açıklanacaktır. Formülün adı Cumhuriyet'tir. Görev dağılımı Gazi planını sofradakilere açıklar. Buna göre, sofradakilerden bazıları, ertesi günkü parti grup toplantısında hükümet sorununu çözmek için Genel Başkan'ın görevlendirilmesini isteyecektir. Genel Başkan da krizin çözümü için "Anayasa değişikliği" önerecektir. Bu değişiklikle devletin hükümet şekli "Cumhuriyet" olarak belirlenecek ve Başbakan'ı atama yetkisi Meclis'ten alınıp Cumhurbaşkanı'na verilecektir. Sonra da yine sofradakilerin ikna edeceği güçlü hatipler, söz isteyip bu formülü savunacaklardır. Asker taşkınlıklara karşı tedbir alacaktır. 28 Ekim gecesi bu plan üzerinde anlaşılır. Gazi hem yarattığı suni krizi çözecek hem de ülkesini, yıllardır zihninde sır gibi taşıdığı idealine, cumhuriyete kavuşturacaktır. Gelin, 84 yıl önceki 28 Ekim gecesini, o geceki konukların hatıralarından okuyalım. MUSTAFA KEMAL PAŞA "Arkadaşları görevlendirdim" "Gece olmuştu. Çankaya'ya gitmek üzere Meclis binasını terk ederken koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa'lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara'dan hareket ederken bunların Ankara'ya geldiklerini o günkü gazetede 'Bir Uğurlama ve Bir Karşılama' başlığı altında okumuştum. Henüz kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa aracılığıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa'yla Kazım Paşa'ya ve Fethi Bey'e de Çankaya'ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya'ya gittiğim zaman orada beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize milletvekili Fuat, Afyonkarahisar milletvekili Ruşen Eşref Bey'le karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum. Yemek sırasında 'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Hazır bulunan arkadaşlar derhal fikrime iştirak ettiler. Yemeği terk ettik. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği hakkında kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. O gece birlikte olduğumuz arkadaşlar erkenden ayrıldılar. Yalnız İsmet Paşa Çankaya'da misafirdi. Onunla yalnız kaldıktan sonra bir kanun tasarısı taslağı hazırladık." İSMET İNÖNÜ "Diz dize oturduk. O söyledi ben yazdım" "28 Ekim gecesi Cumhuriyet üzerinde aramızda yapılmış bir münakaşa yoktur. Sadece karar verilmiştir ve meseleyi ne şekilde bir kanun haline getireceğiz ve neticeye vardıracağız, bunun üzerinde durulmuştur. O tarihi gecede Atatürk'ün kendilerine tamamıyla itimat ettiği arkadaşlar bulunmuştur. Bunların çoğu eski arkadaşlardır. Hepimizin itimat ettiğimiz arkadaşlar..." ("İsmet İnönü: Hatıralar", Bilgi, 1987) "Davetlileri kısaca selamladıktan sonra Atatürk'le biz bize kaldık. Hiçbir konuşma olmadan diz dize oturduk." (Nazmi Kal, "İsmet İnönü: Televizyona Anlattıklarım", Bilgi, 1993) "Evvela Teşkilatı Esasiye Kanunu'nun metnini görüştük. Her madde üzerinde eskisi ile yenisi arasında mukayeseler yapıyorduk. Atatürk neticeyi dikte ediyordu. Ben yazıyordum. Bu suretle tamamlandıktan sonra bütün metni bir kere baştan aşağıya okudum. Atatürk dikkatle dinledi. Bittikten sonra biraz düşündü ve 'Hazırlık tamam' dedi. O gece Köşk'te misafiriydim. Odama çekildim. Ertesi sabah metni bir kere daha gözden geçirdik ve beraberce Meclis'e gittik. Oldu bitti." (Abdi İpekçi, "İnönü, Atatürk'ü Anlatıyor", Cem, 1968) KAZIM ÖZALP "Ertesi gün söz alacak isimleri saptadık" "O gece Atatürk, Çankaya'ya giderken beni çağırdı. '- Kemalettin Sami ve Halit Paşaları al, Köşke gelin' dedi. Sonra İsmet Paşa ile Fethi Bey'i de çağırdı. Biz oraya gittiğimizde Atatürk'ü görmeye gelmiş bulunan Ruşen Eşref ve Fuat'ı da bulduk. Biraz o günkü grup müzakereleri hakkında konuştuktan sonra yemeğe oturduk. Atatürk yemekte: '- Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz, en münasip zaman gelmiştir' dedi. Bu hususta hepimiz mutabıktık. Derhal ertesi günü grup toplantısında tatbik edeceğimiz taktiği görüşmeye başladık. Evvela hepimiz, güvendiğimiz kimselere durumu açıklayacak ve müzakereler sırasında söz almalarını sağlayacaktık. Bunlar arasında hitabet bakımından kuvvetli olan Vasıf Çınar, Mustafa Necati, Recep Peker gibi, cumhuriyet fikrine Atatürk'ten de daha ateşli bir şekilde sarılmış gençler vardı. Sonra Abdurrahman Şeref, Yunus Nadi, Eyüp Sabri, Hamdullah Suphi vardı. Bir de Fıkıh müderrisi Seyit Bey vardı ki, ertesi günü yaptığı güzel konuşma ile cidden tesirli olmuştu. İşte bu arkadaşlara haber verip konuşmalarını hazırlamalarını kararlaştırdık. Halit Paşa müzakereler sırasında etrafa dikkat edecek, herhangi bir taşkınlıkta bulunmaya kalkışanları ikaz edecekti. Kararlaştırılan taktiğimize göre müzakereleri Fethi Bey açacak ve yeni bir hükümet teşkili için bir gün evvel neticesiz kalan görüşmelere devam edilecekti. Bir liste üzerinde anlaşmaya varılamayıp işin çıkmaza girdiği sırada Kemalettin Sami Paşa bir takrir vererek meselenin halli için Atatürk'e başvurulmasını isteyecekti. Atatürk buhranın çözümü için Anayasa'da değişiklik yapılması gerektiğini ve Cumhuriyet'in kabulü icap ettiğini söyleyecek, bu fikir de tespit edilmiş hatipler tarafından desteklenecekti. Atatürk'e karşı gizli bir muhalefetin kurulduğunu hissediyorduk. Ayrıca Cumhuriyet fikrine kesinlikle mukavemet eden hocalar da bir hayli kalabalık bir gruptular. Bunların, müzakereler sırasında yapacakları itirazlar ve çıkaracakları gürültüler memlekette temenni etmediğimiz akislerin uyanmasına yol açabilirdi. Bizim arzumuz, Cumhuriyet'in Meclis'te büyük bir çoğunluk, hatta ittifakla kabulünü sağlamaktı. Bunu yapabildiğimiz takdirde Cumhuriyet, kuvvetli bir şekilde doğmuş olacaktı. Aleyhte yapılması muhtemel propagandaların tesiri azaltılacaktı. O gece biz Köşk'ten ayrıldık. İsmet Paşa kaldı ve Atatürk'le beraber, Cumhuriyet'in ilanı için Anayasada yapılacak değişikliğin layihasını hazırladılar." n ("Atatürk ve Cumhuriyet", Milliyet, 1 Kasım 1963)

şu an böyle liderlere ihtiyacımız var, ileriyi gören liderlere..

çok büyük vatanseverler warmı acaba bu zamanda bukadar ülkesine bağlı we sewen

alpuş, verdiğin bilgileri alıntı yapmışsın ama kaynak öyle verilmez. Eğer böyle verirsen o sitenin reklamını yapmış olursun, ben kaynağı gizledim. Gelelim alıntının özetine. Görüldüğü gibi Cumhuriyet kolay kurulmamış. Destek kadar köstek olanlarda olmuş. 600 yıllık ümmetten Millet çıkarmak zordur. Yalan söyleyen tarih kadar, Mustafa Kemal'e köstek olanlarda utanmalıdır. Bu Cumhuriyet Bayramı gününde Cumhuriyete emeği geçen herkese minnettarız. Kolay gelsin.

O zamanki liderlerimiz ileriyi gerçekten görüp buna göre önlemlerini almışlardı ve tüm zorluklara rağmende cumhuriyeti kurmuşlardı, şimdi kafalarını devekuşu gibi toprağa gömüp gerçekleri görmek istemeyen ve cumhuriyetimizi yıkmak isteyenler var.

. Atatürk önce meclisi seçti, sonra kendisini cumhurbaşkanı seçtirdi, ama yine de cumhuriyet ve kendi cumhurbaşkanlığı üzerinde tam bir mutabakat sağlayamadı Bize anlatılan tarih ne yazık ki, Cumhuriyet'in ilanından sonra Atatürk'ün hiç tartışılmadan, son derece büyük bir kamuoyu desteği ile cumhurbaşkanı seçildiğini söyler. Yalan söyleyen tarih utansın! Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığına giden yol anlatılırken hiç anlatılmayan çok önemli tarihi olaylar vardır. Şimdi... İsmet Paşa Lozan'a gitti geldi ve başarısız oldu. Atatürk İsmet Paşa ile Eskişehir'de buluştu ve Lozan hakkında bilgi aldı. Ankara'ya döndüğünde kendisini kimse karşılamadı. Rauf Orbay Başbakan'dı, ona niçin karşılanmadığını sordu. Rauf Orbay başbakanlıktan istifa etti. Meclis Lozan görüşmelerini değerlendirmek için toplandığında tam dokuz gün Mustafa Kemal eleştiri yağmuruna tutuldu. Mustafa Kemal'e açıkça yüklenemeyen milletvekilleri İsmet Paşa'ya yükleniyorlardı. Hariciye Vekili İsmet Paşa gensoru ile düşürülecekti. Ama Atatürk Rauf Orbay'ın kendisinin Lozan Görüşmeleri'ne gitmek istediğini yayarak milletvekillerini böldü ve İsmet Paşa da Lozan'a geri döndü. Ali Şükrü Lazistan milletvekiliydi. Bölgesinde yolsuzluk ve zulüm olduğunu mecliste yaptığı bir konuşmada anlattı. Bunun sona erdirilmesi için meclisin ağırlığını koyması gerekiyordu. Ali Şükrü Lozan Konferansı'ndaki başarısızlıkları anlattığı bir oturumda, "Savaşta kazanılan masada kaybediliyor" diyordu. Mustafa Kemal öfkesinden silahına sarılmış, Ali Şükrü de silahını çekmişti. Mecliste yaşanan bu olaydan sonra Ali Şükrü evinden meclise giderken ortadan kayboldu. Diğer Lazistan Milletvekili Ziya Hurşit Ali Şükrü'nün siyasi bir cinayete kurban gitmiş olabileceğini söylüyordu. Ali Şükrü'yü öldürenin Topal Osman olduğu ortaya çıktı. Ali Şükrü'nün cesedi bir kaç gün sonra Topal Osman'ın Çankaya'daki karargahının yakınlarında toprağa gömülü olarak bulundu. Topal Osman'ın karargahı top ateşine tutuldu. Topal Osman öldürüldü. Ziya Hurşit, Topal'ın öldürülmesini izlerin ortadan kaldırılması olarak yorumladı ve Ali Şükrü'nün ölümünden Mustafa Kemal'i sorumlu tuttu. Atatürk meclisin dağılacağını ve seçime gidileceğini arkasından da Halk Fırkası'nın kurulduğunu açıkladı. Meclis dağıtıldı, Halk Fırkası örgütlendi. Mustafa Kemal partinin de başkanı oldu. Milletvekilleri Mustafa Kemal'in parti başkanlığından istifa etmesi gerektiğini söylediler. Çünkü hem devlet başkanı hem parti başkanı olunmamalıydı. Atatürk milletvekillerini tersledi. Yeni yönetim şeklinde partiler değil parti olacaktı. Bu da Mustafa Kemal'in partisiydi. Bu gelişme üzerine silah arkadaşları Mustafa Kemal'den uzaklaşarak Rauf Bey'in önderliğinde toplandılar. Atatürk'ün etrafında sadece İsmet Paşa ve Fevzi Paşa kaldı. Tahmin edileceği gibi Halk Fırkası her yerde seçimi kazandı! Milletvekili seçilenler Mustafa Kemal'in onayı ile seçildi. Halk Fırkası'nın seçim bildirgesi 6. maddesinde "Ordu mensuplarının refahlarını sağlamak esastır" deniliyordu. Yeni Meclis toplandı. Çok sesliliğin olmadığı bir meclisti. Asker milletvekillerinin sayısı birinci meclise göre yüzde 20'ye çıkmıştı. Tüm ordu ve kolordu komutanları milletvekili seçilmişti. Buna rağmen yine de Mustafa Kemal'e muhalif yok değildi ve özgür bir oylamada milletvekillerine cumhuriyeti kabul ettirmek mümkün görünmüyordu. Fevzi Paşa mecliste ordunun son askerine kadar Mustafa Kemal'in yanında olduğunu söyledi. Atatürk hükümeti istifa ettirdi. Ortalık yeniden karıştı. Meclis yeni hükümeti kuramıyordu. İşte bu sırada Atatürk "Böyle gitmemeli, yarın cumhuriyet ilan edeceğiz" dedi. 29 Ekim günü "Bu koşullar altında hükümet kurmak imkansız. Türkiye'nin bir cumhuriyet olmasına, başında da bir cumhurbaşkanı olmasına karar verdim." Oysa milletvekilleri Atatürk'ü hükümeti kursun diye çağırmışlardı. O rejimi değiştiriyordu. Önce Cumhuriyet ilan edildi. Oylamaya meclisin yüzde 52.7'si katılmadı. Arkasından Cumhurbaşkanlığı seçimine gidildi. Tek aday Mustafa Kemal'di. 334 milletvekilinin 158'i oylamaya katıldı, geri kalan 176 üye ise ne Cumhuriyet'in oylamasına ne de Cumhurbaşkanı seçimine katılmamıştı. Bu durumda Atatürk hem meclis başkanı, hem cumhurbaşkanı, hem Halk Partisi'nin başkanıydı. Başkomutandı. Cumhurbaşkanı olduğu için Hükümet'i de kendisi atayacaktı. 1924'de değiştirilen Anayasa gereği Atatürk her dört yılda bir 1927, 31 ve 35'de tek aday olarak cumhurbaşkanı seçildi. Fakat yine de meclisin tamamının oylarını alamadı. 1927'de 335 üyeden 288'inin, 31'de 351 üyeden 289'unun, 1935'de de 444 üyeden 386'sının oyunu aldı. Atatürk işte böyle Cumhurbaşkanı oldu! ALINTIDIR KAYNAK -

devam... RUŞEN EŞREF ÜNAYDIN "Herkese birer küçük kağıt getirildi" "Çankaya'nın bir tepeciğinde, bir katlı küçücük bir yazlık evin, yarısı salon, yarısı da yemek odası olarak kullanılır geniş girişindeydik. Köşk tamir olduğundan Gazi bu küçük dairede oturuyordu. O akşam Tayyare Cemiyeti Reisi, Rize mebusu Fuat Bey ile birlikte Gazi Hazretlerini ziyarete gitmiştik. Bizi lütfen yemeğe alıkoydu. Sofrada onun etrafında İsmet Paşa, Kazım Paşa, Ali Fethi Bey, kolordusundan izinli olarak gelmiş Kemalettin Sami Paşa vardı. Gazi, Kemalettin Sami Paşa'nın yanına geçti. Benim yerim de onun karşı tarafında, lacivert giyimli, çetin yüzlü sivil bir zatın yanındaydı. Bu zat da Kolordu Komutanı Halit Paşa imiş. Adını tabii, çok duymuştum, kendisini ilk defa görüyordum. Sarışındı, gençti. Duruşundan, kaşlarının çatıklığından, asabi mizaçlı olduğu belli idi. Hiç konuşmuyordu. Esmer renkli Kemalettin Sami Paşa ise güler yüzlü, genç bir neşe ile bazı hatıralar anlatıyordu. Büyük atılganlıklarından önce, çoğu zaman, kendine has bir susma ve dinleme devri geçiren Gazi, içinden kaynaşır bir dış sükunla zırhlı idi. Söz, İcra Vekilleri Heyeti buhranına geçti; görülüyordu ki kurulan hükümet makinesi bir sedde dayanmış kalmış, daha ilerisine aşamıyor. Engelin giderilmesi için herkes bir çare düşünüyordu. O çarenin adını, yemekten sonra açıktan açığa ilkin o koydu: 'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedi. Bu kararı, sofrasında bulunanların hepsi memnunlukla tasvip ve kabul etti. O zamana kadar hiç ağzını açmamış olan yanımdaki zat birdenbire keskin, kısa cümlelerle bu kararı alkışladı; hatta Gazi Hazretlerinin yarınki parti toplantısına dair orada, sofrasında bulunanlara verdiği vazife ve talimatı, nokta şaşmaz bir düzgünlükle tatbik edebilmek için yazmak isteğinde bulundu. Bunun üzerine, herkese birer küçük kağıt getirildi. Gazi Hazretleri yapılacak şeyi üç veya dört madde üzerinde toplayıp yazdırdı. Herkes kendi notunu kendi cebine koydu. Saat on bire doğru Gazi, misafirlerine müsaade verdi. Vedalaşıldı. Derin bir sessizlik içinde, huzurundan çıkıldı. Yalnız İsmet Paşa yanında kaldı. Yarın ne olacaktır? Bunu henüz başka hiç kimse bilmiyordu. Fakat o akşam, onun sofrasında bulunmuş olanların hepsi biliyordu ki şüphesiz, yarın Türkiye'de bir başlangıç olacaktır." ("İstiklal Yolunda", TTK Yayınları, 1960) Can Dündar 28 Ekim 2007 / Pazar milliyet

Estergon; önce reklam niyeti ile kaynağı yazmadım Zaten bilgisayar dünyasına da biraz yabancıyım. Bundan dolayı özür dilerim Ancak Büyük Türk Milletini 1923 ten başlatmak, bundan öncesini ümmet olarak degerlendirmek bu Millete haksızlıktır. Bundan 1400 yıl önce Bumin Kağanın Türk kelimessinin geçtigi Göktürk Devletini yokmu kabul edecegiz. Bilge Kağanın Ey Türk Titre ve Kendine Dön vecizesindeki Türk kelimesini görmezlikten mi gelecegiz. Osmanlının KIZIL ELMA ülküsünü yokmu kabul edecegiz. Türkün Cihan Hakimiyeti Mefküresini inkar mı edecegiz. Malesef Büyük Atatürkün dedigi gibi "Türk Milleti tarih yapmıştır. Malesef tarih yazmamıştır." buyurmaktadır. Yukarıdaki yazınız bunu ispatlamktadır Cumhuriyeti yüceletmek veya Atatürkün büyüklügünü ve tarihi önemini anlatmak için Cumhuriyet öncesini Ümmet Kültürü olarak degerlendirmek ve inkar etmek garabetine düşmeyelim. Eski tüfek marxsistlerin iflas etmiş tarih anlayışını sizin gibi bir vatanseverin bahsetmesi beni üzdü. Bunları sizleri üzmek gibi asla bir niyetle yazmadım. Kırdım ise 50 yaşını aşmış bir büyügünün kusuruna bakma Başarılar diliyorum

Seviyeli mesajınız için teşekkür ederim. Türk Milletini 1923 ten başlatmak gibi bir niyetim yok zaten ilkokul seviyesinde tarih bilgisi olan biri bile bunu iddia edemez. Osmanlı bizin tarihimizdir ama Osmanlı dan öncesini yok farzedenlerin sayısı son yıllarda artmıştır. Ancak Osmanlı nın özellikle Yavuz Sultan Selim den sonra ümmet felsefesini benimsediği tarihçiler tarafından da kabul edilmektedir. Ben bunu söylerken geçmişimi karalayarak Cumhuriyeti yüceltmek gibi bir düşünceyle yazmadım. Osmanlı tebaası için ümmet ifadesini defalarca tarihi belgelerde kullanmıştır. Hatta "ümmed-i muhammed" "Muhammed in ümmedi" ifadesi Osmanlı da çok yaygın olarak kullanılmıştır. Ayrıca ümmet ifadesi Osmanlı yı inkar anlamına da gelmemektedir. Sadece bir gerçeğin ifadesidir. Gelelim kırılma konusuna yakın yaşlarda olduğumuz için bizler kart insanlarız kolay kırılmayız. Kolay gelsin. -