İstanbul'da Atatürk Mustafa Kemal Atatürk, İstanbul'a ilk geldiğinde 18 yaşında bir delikanlı idi. Onun son nefesini verdiği güne dek şehrin değişik yerlerindeki, bıraktığı hatıralarla dolu mekanlara yakından baktık. Tarih, Türkiye Cumhuriyeti'nin 15. kuruluş yıldönümü olan 29 Ekim 1938. Cumhuriyetin kurucusu Ulu Önder Dolmabahçe Sarayı'nda, hasta yatağında. Ankara'daki törenlere katılamamanın burukluğu içerisinde. Birden kulaklarında, Samsun'dan Merzifon'a giderken arabalarının arıza yapması sonucu yürümek zorunda kaldıkları sırada söyledikleri marş yankılanmaya başlıyor. "Dağ başını duman almış, gümüş dere durmaz akar, güneş ufuktan şimdi doğar, yürüyelim arkadaşlar". Bu sesin rüya değil gerçek olduğunu yatağından doğrulup, pencereden dışarıya baktığında fark ediyor. Kuleli Askeri LisesiAtatürk'ün yattığı odaya yakın bir yerde toplanmış, marşlarını söylüyorlar. 29 Ekim kutlamasını Ata'nın yanı başına getiriyorlar. öğrencileri Dolmabahçe'de, avluda İLK ADIMLAR İLK HATIRALAR PERA PALAS 101 Mustafa Kemal Şişli'deki eve taşınana kadar 1915 yılından itibaren Tepebaşı Meşrutiyet Caddesi üzerindeki, dönemin en önemli oteli Pera Palas'ta sık sık konaklar. Özellikle I. Dünya Savaşı sonunda İstanbul'un işgali sırasında Atatürk, annesinin Beşiktaş Akaretler'deki evi işgal kuvvetlerince gözetim altında olduğu için, Pera Palas'ın birinci katındaki 101 numaralı odada sık sık kalır. Bu odada fikir arkadaşlarıyla buluşur ve durum değerlendirmesi yapılır. Devrin konforu ile bir şark sarayının gizemli atmosferini Alexandre Vallaury'nin mimari tasarımıyla harmanlayan Pera Palas, Osmanlı erkanının ve İstanbul'da yaşayan yabancıların ilgisini çeker. 1895 başlarından beri hizmete devam eden otelde Atatürk'ün ziyaretlerinde kaldığı 101 numaralı oda 1981'de müşterilere kapatılarak müzeye dönüştürüldü. odada, Atatürk'ün 32 parça kişisel eşyası bulunuyor. ŞİŞLİ'DEKİ EV 1918 'in sonlarına doğru Mustafa Kemal Şişli'deki 3 katlı eve taşındı. Bu eve taşınmadan önce Beyoğlu Havva sokaktaki Salih Fatsa'ya ait evde de bir süre konuk oldu. Beyoğlu'ndaki bu evde de Anadolu'da yapacakları hareket girişiminin ilk tohumları atıldı. Şişli'de Madam Kasabyan'ın üç katlı evi kiralandıktan sonra Atatürk, annesi ve kız kardeşini de Akaretler'den yanına aldı, evin üçüncü katını da onlara ayırdı. Kendisi orta katta otururken, bu katın arka bahçeye bakan odasını da yatak odası olarak kullanıyordu. Büyük salonu toplantı odası olarak ayırdı. Alt katta ise yaveri bulunuyordu. Atatürk, İstanbul'un düşman işgali altında bulunduğu bu karanlık günlerde, evinde arkadaşlarıyla birlikte sık sık gizli toplantılar düzenlendi. Atatürk, Şişli'deki evde 16 Mayıs 1919'a yani Samsun'a çıkışına kadar konakladı. Annesi ve kız kardeşi Haziran 1922'de Ankara'ya gidene kadar bu evde kalmaya devam ettiler. ZAFERDEN SONRA İSTANBUL Mustafa Kemal, önderliğinde Kurtuluş Savaşı kazanılmış, Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş, çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşabilmek için harekete geçilmişti. Samsun'a hareket edişinden tam sekiz yıl sonra, 1927 yılı yazında Ertuğrul yatından İstanbul'u selamlarken, Kasım 1918'de boğazı çelik bir kafes gibi ören düşman gemilerine bakarken yaverine söylediği sözü anımsıyordu: "Geldikleri gibi giderler". Öyle de olmuştu, geldikleri gibi gitmişler, Anadolu'da milletin bağrından çıkan yeni bir devlet, Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu. İstanbul'a geldiğinde 1854 yılında inşa edilen Dolmabahçe Sarayı'na yerleşti ve üç ay boyunca buraya kapandı ve Nutuk'u kaleme aldı. ANILARLA ATATÜRK HAPI YUTARDI Atatürk Galatasaray Lisesi'nde öğrencilerden birine sordu: -Nil olmasaydı, Mısır ne olurdu? Öğrenci, çabuk yanıt vermek için boş bulunup: -Hapı yutardı... dedi. Bu yanıt Atatürk'ün hoşuna gitti. Öğrenciye on numara verdi. YURDUMUN TOPRAĞI TEMİZDİR Kral Edvard İstanbul'a geldiği zaman, yatından bir motora binerek Dolmabahçe Sarayına yanaştı. Atatürk rıhtımda onu bekliyordu. Deniz dalgalıydı. Kralın bindiği motor, inip çıkıyordu. İmparator rıhtıma çıkmak istediği bir sırada, eli yere değerek tozlandı. O sırada Atatürk elini uzatmış bulunuyordu. Bunu gören Kral bir mendille elini silmek istediği zaman Atatürk: -Yurdumun toprağı temizdir, o elinizi kirletmez, diyerek Kralı elinden tutup rıhtıma çıkardı. DEVRİM BİR ANDA OLUR YA DA OLMAZ Atatürk yazı devrimini gerçekleştirmişti. Yaşlı, genç, kadın, erkek tüm yurttaşlar yeni harfleri öğrenmek için gece gündüz kurslara gidiyorlardı. Devrimi izleyen iki yıl içinde bir buçuk milyon vatandaş okur yazar olmuştu. yazı devriminin en dikkate değer yanı, Atatürk'ün bu devrimin yerleşmesinde en ufak bir ihmali bile kabul etmemiş olmasıdır. Örneğin bazı kimseler kendisine: -Paşam, ilkokulların ilk sınıflarından itibaren yeni harflerle öğretime başlayalım. O kuşakla birlikte ortaokulu, liseyi ve üniversiteyi izletelim, diyorlardı. Atatürk bu görüş ve düşüncelerin hiçbirisine yanaşmadı. -Devrim ya bir anda olur, yada hiç olmaz, dedi. YAPACAKLARIMDAN SÖZ EDİN Bir soruşturma dolayısıyla, Atatürk'ün başardığı işlerden Vasıf Çınar söz açmıştı. Kendisine Sordu: -Sizin en büyük eseriniz hangisidir? Atatürk'ün kısa cevabı şu olmuştu: -Benim yaptığım işler, biri ötekine bağlı gerekli olan işlerdir. Fakat, bana yaptıklarımdan değil, Yapacaklarımdan söz edin. BAŞÖĞRETMEN ATATÜRK Yazı devriminden sonra(1928), Atatürk'ün kara tahta başındaki resmi görülünce, O'na "başöğretmen" denilmeye başlanmıştı. Aslında, adlandırmada geç kalınmıştı. Kurtuluş Savaşı'ndan hemen sonra, bir İstanbul gazetecisi kendisine şöyle bir soru yöneltmişti: -Yurdu kurtardınız. Şimdi ne yapmak istrerdiniz? Hiç duraklamadan şu cevabı vermişti: -Milli Eğitim Bakanı olarak Türk Kültürünü Yükseltmeye çalışmak, en büyük amacımdır. Ondan sonra Atatürk nerede görünse, mutlaka orada bir okula girer, öğretmen ve öğrencilerle konuşurdu. Birgün Atatürk'ün yolu köy okuluna düştü. Tek sınıflı okulda bir genç öğretmen ders veriyordu. Atatürk sınıfa girince, öğretmen kürsüsünü terk etti. Atatürk: -Hayır, yerinizde oturunuz ve dersinize devam ediniz, dedi. Eğer izin verirseniz, bizde sizden faydalanmak isteriz. Sınıfa girdiği zaman, Cumhurbaşkanı bile öğretmenden sonra gelir.