Yazı: Kennedy Warne Fotoğraf: Tim Laman Rengarenk Kökler Belize kıyılarındaki bu mangrov ormanında olduğu gibi, dizlerine kadar okyanusun içine girmiş mangrovlar, başka hiçbir ağacın yaşam bulamadığı yerlerde büyüyüp serpilerek pek çok canlıya hayat veriyor. Meraklı Maymunlar Probosis maymunları, Bako Ulusal Parkı'ndaki sık mangrov kökleri arasında ilerliyor. Bu ender primatlar -doğada 8000 kadar bireyin kaldığı tahmin ediliyor- sadece Borneo Adası'nda yaşıyor. Kaplan, timsah ve kolibri gibi yok olma tehdidi altındaki pek çok farklı tür, dünyanın farklı köşelerine yayılan mangrovlarda kendilerine yaşam alanı buluyor. Bangladeş Dalgakıranı Bangladeş ile Hindistan'da yaklaşık 10.000 kilometrekareye yayılan Sundarbans, yeryüzündeki en büyük mangrov sulakalanı. Bu kıyı ormanları, dalgaların neden olduğu erozyona dur derken, nehirlerin getirdiği çökelleri denize döküldükleri noktada yakalayarak yeni toprakları şekillendiriyor. Keskin Stratejiler Bir mangrov yaprağı üstünde, deniz tuzu kristalleri parıldıyor. Bazı mangrovların kökleri deniz suyundaki tuzu büyük oranda dışarıda tutuyor. Saltanat Sığınağı Sundarbans'ın dolaşık mangrov kökleri ve dalları arasında neredeyse görünmeyecek şekilde dinlenen bu erişkin dişi kaplan kendi türünün son örnekleri arasında yer alıyor. Dünya genelinde 2500'ün altında erişkin kaplanın yaban ortamda varlığını sürdürdüğü tahmin ediliyor. Kırmızıya Bürünmüş Trinidad'ın Caroni Bataklığı'nda tüneyen kırmızı aynaklar, bu Karayip ülkesinin çok sevilen sembolü ve binlerce hektarlık mangrov koruma alanının ardındaki esin kaynağı. Dolaşık Kökler Bruguiera gymnorhiza Kosrae Adası'nı kuşatmış; kökleri, kaynaşan sivrisinek sürülerine, yengeçlere, karideslere ve balıklara ev sahipliği yapıyor. Kök Çivileri Bako Ulusal Parkı'nda tek bir Sonneratia alba ağacından yayılan binlerce kök ucu, gelgit alanındaki çamur düzlüğünde şnorkeller gibi yüzeye çıkıyor. İç içe geçip birbirine karışan kuvvetli mangrov kökleri, bitkilerin ıslak toprakta dik durmalarını ve deniz kabardığında da hava almalarını sağlıyor; hatta bazı türler deniz suyunun tuzunu dahi arıtıyor.

Emeğine sağlık çok güzel bir konu...

Karides Çiftçisi Sundarbans'ın gelgitlerinde uzatma ağla karides toplanıyor. Bu karidesler yapay havuzlarda büyütüldükten sonra pazarlara satılacak. Deniz Tarlaları Son 50 yıl içinde Malezya, büyük oranda dünyanın giderek daha da artan deniz ürünü talebini karşılayan su ürünleri yetiştirme işletmeleri nedeniyle, mangrov ormanlarının yarısını -6000 kilometrekare- yitirmiş durumda. Sudan Çıkmış Balık Malezya'da bulunan, gelgit alanındaki bu çamur düzlüğünü çevreleyen mangrovlar gibi, çamuratlayanlar da suların kabardığı ve alçaldığı evrelerde varlığını sürdürüyor. Odun Taşımacılığı Odunkömürü üretimi için ağaç taşınıyor. Yüz binlerce Bangladeşli, yaşamını sürdürebilmek için Sundarbans yöresinin doğal zenginliklerine muhtaç. Bu ormanlarda her yıl, Bangladeş'in kereste üretiminin hemen hemen yarısına ek olarak, milyonlarca dolar değerinde yaban balı ve saz çatı malzemesi, sepet, hatta ilaç için kullanılan bitkilerin hasadı yapılıyor. Sıvı Altın Sundarbans'taki bal avcıları, kızgın arıları dumanla yatıştırdıktan sonra bıçaklarıyla petekleri ağaçlardan kopararak geçimlerini sağlıyorlar. İki aylık bal toplama mevsimi, birçok işçiye yıllık gelirlerinin yaklaşık üçte birini kazandırıyor. Sualtından Görünüş Karayipler'deki bir mangrov ormanını yıkayan berrak sularda anaforlar halinde dönen balık sürüsünden yansıyan güneş ışınları, denizyıldızının alev rengi parıltısını ortaya çıkarıyor. İç kesimlerdeki kasabalardan denize akan çökel ve kirletici maddeleri tutan mangrov kökleri, kıyı şeridinin su kalitesinin korunmasına yardımcı oluyor ve narin mercan resiflerine kalkan oluşturuyor. Çamurlu Sığınak Tüylerinin rengiyle tanınan pembe kaşıkçılar, Florida'nın Tampa Koyu kıyısında, Audubon Derneği'ne ait bir kuş sığınağının sığ sularında avlanıyor. Eyalette yuva kuran en büyük koloniyi oluşturan bu kuşlar, Alafia Nehri ağzındaki mangrov ormanlarında ürüyor. Mangrov Boşluğunu Doldurmak Hektar başına yaklaşık 500 fidan... Mangrov ormanlarını geri getirmeye çabalayan Bali Adası'nda yaklaşık 400 hektarlık alanda ağaç dikimi yapılmış. Endonezya Orman Bakanı, ülkesinin 2004'teki ölümcül tsunamiden sonra kıyı ormanlarının sağlayabileceği korumanın değerini anladığını söylüyor. aLıntı..

Gercekten Harika Bir Konu Olmus Verebilirsem +K