Bizde arkadaşlar arasında çok ismi geçerdi, hey gidi Mazhar Osman yaşasaydıda seni bir görebilseydi gibi.

Teşekkürler dostum

Mazhar Osman (1884-1951) Türkiye'nin akademik yaşamında bir eksikliği doldurmak yönünde, -büyük ölçekte bir Çevresel Ülkeler Psikoloji ve Psikologlar Tarihi ve küçük ölçekte- bir Türk Psikoloji ve Psikologlar Tarihi yazma girişiminde, ele alınabilecek dört tarihsel kişilik arasında (Mustafa Şekip Tunç (1886-1958), Mümtaz Turhan (1908-1969), Muzaffer Şerif (d. 1906) ve Mazhar Osman), Mazhar Osman, kuşku yok ki, çok önemli bir yer işgal edecektir. Mazhar Osman , Türkiye çağdaş psikiyatrisinin kurucusu olarak kabul edilir. Bu yerinde ve açık kanı, -Reşadiye kışlalarını düzenleyerek- Bakırköy Akıl Hastalıkları Hastanesi'ni kurmasıyla da pekişmiştir (1926). Bakırköy'deki hastaneden önce mecnunlar , çoklukla, Toptaşı Bimarhanesi'nde tutulurdu. Toptaşı Bimarhanesi, akıl hastalarına en insanlık dışı uygulamaların yapıldığı bir kurum olmuştur. Öte yandan, bunu tüm Osmanlı tarihi için söylemek doğru değildir. Akıl hastalarına yönelik insancıllık açısından Osmanlı yaklaşımı, II. Abdülhamit dönemi sayılmazsa, Ortaçağ ve Yeniçağ Avrupası'ndan kat kat üstündü. (Kağıtçıbaşı 1994; Uzman 1933, 1942) Bununla birlikte, mecnunların Toptaşı'da zincire vurulmuşluklarını, hücre yaşamlarını, utanç verici kötü hallerini, Mazhar Osman, bir hekimin ve herşeyden önce bir insanın insancıllığıyla anlatır. (Bkz. Uzman 1933, 1942) Mazhar Osman'ın bilime inancı tamdır; akıl hastalığının, gizemli bir şey değil, beyindeki kimi hücrelerin bozulmasına ilişkin olduğunu şiddetle savunur. (Uzman 1933) Abdülhamit sansürü altında hazırladığı "Tababeti Ruhiye" yapıtındaki, "deli", "mecnun", "darüşşifa", "cinnet", ihtilali şuur" gibi sözcükleri nasıl özenle ayıklamak zorunda kaldığını anlatırken, şaşkınlığa düşmemek elde değildir. "Tababeti Ruhiye", Meşrutiyetin ilanından hemen sonra 1909'da basılır. Türkiye'de sağaltılamaz mecnundan, sağaltılabilir ve çalışma içerisinde kendi kendini sağaltabilir akıl hastasına geçiş, Mazhar Osman'la olmuştur. Akıl hastaları için, bahçeli, gökyüzünü görebilecekleri bir yapı topluluğu kurma amaçlı nice özgecil ve özverili çabası düşünüldüğünde; Mazhar Osman'ın, bırakalım psikoloji öğrencilerince bilinmemesini, genelde psikoloji topluluğu ve daha genelde Türkiye insanı tarafından bilinmemesi, çok üzücü bir durumdur. Alıntı