word e attım dediğin gibi okuycam.. saool..

alalım kenerada okuruz ınsallah sapol kardesım

Wardomcular biliyorum pek azınız okuyacak ya da hiçbiriniz okumayacak. Ama bi alıp worde filan kopyalayın canınız sıkıldığında okursunuz 2. Dünya Savaşı nı çok güzel özetlemiş 3 Eylül 1939 da İngiltere ve Fransa nın Polonya yı işgal eden Almanya ya savaş ilan etmesiyle başladı. Almanya, İtalya ve Japonya nın oluşturduğu Mihver Devletleri ile Fransa, İngiltere, ABD ve SSCB nin oluşturduğu Müttefikler dünyanın hemen her bölgesinde savaştı. 2. Dünya Savaşı topyekun bir savaştı, yani savaşa giren bütün ülkelerin tüm kaynakları ve insan gücü savaş için kullanıldı. Askerlerin yanı sıra milyonlarca sivil insan öldürüldü. Savaş Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre dışında bütün Avrupa ya yayıldı. ABD, deniz filosunun Japon uçaklarına bombalanması üzerine Aralık 1941 de savaşa katıldı. 2. Dünya Savaşı Eylül 1945 te bitti. Bu savaşın sonuçlarından dünyanın pek az bölgesi kendisini kurtarabildi. Almanya da Adolf Hitler in diktatörlüğü, büyük can kayıpları ve büyük acılar pahasına yıkılabildi. Savaşın sonunda, SSCB ve bazı Doğu Avrupa ülkeleri yeni topraklar kazanırken, Japon ve İtalyan imparatorlukları yıkıldı. Savaşın Nedenleri: 1. Dünya Savaşı nın sonunda Almanya yenilmiş ve ağır koşullar içeren bir antlaşma yapmak zorunda bırakılmıştı. Almanlar 1919 da imzalanan Versay Antlaşması nın haksız maddeler içerdiğini ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorlardı. 1920 lerde büyük ekonomik güçlüklerle karşı karşıya kalan Almanya da 1933 te Adolf Hitler önderliğindeki Naziler iktidara geldi. Hitler, bir yandan Versay Antlaşması nın geçersiz sayılmasına çalışırken, öte yandan da silahlı kuvvetlerini yeniden toparladı. 1919 da barışı korumak ve uyuşmazlıkları çözümlemek amacıyla kurulan Milletler Cemiyeti, bu görevleri yürütebilmek için gerekli olan yaptırım gücünden yoksundu. ABD bu örgütün dışında kaldı; öbür üyeler arasında da kararlara uymayan devletlere karşı zor kullanma konusunda görüş birliğine varılamadı. Bu sorun, 1931 de Japonya nın protestolara aldırmayarak Cin in Mançurya bölgesini ele geçirmesiyle iyice açığa çıktı. Japonya 1930 lar boyunca gücünü arttırdı. 1935 te faşist Benito Mussolini yönetimindeki İtalyanlar, Etiyopya yı işgal ettiler. Milletler Cemiyeti bu kez de etkin önlemler alamadı. Bu zayıflıktan yararlanan Hitler, 1936 Mart ında Almanya nın Ren Irmağı nın batısında kalan topraklarına askeri birliklerini gönderdi. Oysa 1925 te Almanya ile Milletler Cemiyeti arasında yapılan antlaşmaya göre bu bölgede hiçbir devlet asker bulunduramayacaktı. Milletler Cemiyeti bu konuda da protestolar dışında yaptırım uygulamadı. Ardından İtalya ve Almanya, İspanya daki iç savaşta cumhuriyetçi yönetime karşı faşist General Francisco Franco nun saflarında savaşmak üzere asker gönderdi_ böylece yeni silah ve uçaklarını da denediler. Yeni toprak kazanımları ve dünya egemenliği için Almanya, İtalya ve Japonya, Berlin-Roma-Tokyo Mihveri diye adlandırılan bir ittifak kurdular. Bu yüzden bu ülkeler Mihver Devleri adıyla anıldı. 1937 de Japonya, Çin e karşı topyekun bir savaş başlattı. Bir yıl sonra Almanya, Avusturya yı işgal etti; ardından da Çekoslovakya da Alman asıllıların çoğunlukta olduğu Südet bölgesi üzerinde hakkı olduğunu ileri sürdü. İngiltere ve Fransa, Çekoslovakya yı Hitler in bu isteğine boyun eğmesinin yararlı olacağına inandırdı ve Eylül 1938 de yapılan Münih Antlaşması yla bölge Almanya ya bırakıldı. 6 ay sonra Hitler başkent Prag ı bombalayacağını söyleyerek gözdağı verince Çekoslovakya Almanya nın boyunduruğuna girdi. Almanya nın sonraki kurbanı 1. Dünya Savaşı nın ardından bağımsız bir devlet olarak yeniden kurulan Polonya ydı. İngiltere ve Fransa bu kez Alman saldırısına karşı Polonyalılara yardım edecekleri konusunda kesin güvence verdiler. Almanya, Polonya ya saldırınca da 2. Dünya Savaşı başlamış oldu. Avrupa da Savaş Başlıyor: Almanya Ağustos 1939 da SSCB ile 0 yıl geçerli olacak bir saldırmazlık paktı imzaladıktan sonra,1 Eylül de Polonya ya girdi. İngiltere ile Fransa sözlerini tutarak 3 Eylül de Almanya ya savaş ilan etti. Avusturya, Kanada ve Güney Afrika nın da aralarında bulunduğu başka ülkeler de İngiltere ve Fransa nın yanında yer aldı. Ama Müttefikler, Alman kara ve güçlerince hızla işgal edilen Polonya ya yardım edemedi.17 Eylül de SSCB de doğudan Polonya ya girdi. Polonya teslim oldu. 80 bin kadar Polonya askeri mücadeleyi sürdürmek amacıyla önce Romanya ya daha sonra da Fransa ya giderek burada toplandı. Ekimde SSCB, olası bir Alman saldırısına karşı bir batıda tampon devletler oluşturmak amacıyla, üç Baltık ülkesini, Estonya, Letonya ve Litvanya yı işgal etti. Ardından SSCB, Finlandiya dan birliklerine Finlandiya topraklarına girme hakkının verilmesini istedi. Finlandiya SSCB nin koşullarını kabul etmek zorunda kaldı. Bunlar olurken batı oldukça hareketsizdi. Fransa, Alman sınırında Maginot Hattı adıyla anılan savunma hattını kurdu. Kuzeydeki İngiliz birlikleri, Belçika nın savaşa girmemesi nedeniyle Almanlar la hiç karşılaşmadı. 1940 Nisan ında Almanlar, Norveç e saldırdı. Amaçları denizaltıları için üsler kurmak ve İsveç in kuzeyindeki madenlerden çıkartılarak denizyoluyla Norveç in Narvik limanına getirilen demire el koymaktı. Alman birlikleri gemilerle geldi ve bir bölümü hiçbir engele karşılaşmaksınızın Norveç kıyılarına çıktı. Bir bölümü de İngiliz deniz güçleriyle, iki tarafın da eşit kayıplar verdiği sert çatışmalara girdi. Ama Almanlar kısa sürede Norveç te Müttefikler in asker çıkarma girişimlerini önleyebilecek hava üsleri kurdular. Norveç 9 Haziran da teslim oldu. Almanlar ın nisanda saldırdığı Danimarka da pek az direnebildi. 10 Mayıs 1940 ta başlayan Alman saldırısı, kısa sürede Belçika, Hollanda ve Lüksemburg un işgaliyle sonuçlandı. Yardıma gelen İngiliz ve Fransız orduları da püskürtüldü. 13 Mayıs ta Sedan da Alman tankları Meuse Irmağı nı geçti ve Fransa nın içlerine doğru ilerledi. Hollanda 14 Mayıs ta teslim oldu. Alman tankları kuzeye, kıyıya doğru ilerledi ve geri çekilen Müttefikler in önünü kesit. Belçika 27 Mayıs ta teslim oldu. Belçika da sıkışıp kalan İngiliz ve Fransız birlikleri büyük kayıplar verdi. İngiliz deniz güçlerinin yardımıyla Dunkerque kıyılarından 346 bin kadar Müttefik askeri kurtarıldı; ama silah, araç ve gereçler geride bırakıldı. 14 Haziran da Almanlar Paris e girdiler, 22 Haziran da da Fransızlar ateşkes antlaşmasını imzaladılar. Alman güçleri Kuzey Fransa yı ve bütün Atlas Okyanusu kıyılarını işgal etti. Mareşal Henri Philippe Petain Vichy de Almanlar ın denetiminde bir hükümet kurdu. İngiltere de bulunan General Charles de Gaulle savalın sonuna kadar varlığını koruyan Özgür Fransa Hareketi ni kurarak işgalcilere karşı direnişe geçti. İngiltere de ayrıca özgür Polonya, Norveç, Belçika, Hollanda ve Çek askeri birimleri de oluşturdu. Hitler bir sonraki hedef olarak İngiltere yi seçti. Alman hava kuvvetleri Güney İngiltere deki havaalanlarını ve limanlarını her gün bombalamaya başladı. İngilizler in kesin direnişiyle karşılaşan Almanlar, ardından Londra yı ve İngiltere nin iç bölgelerindeki kentleri de bombaladı. Bu baskınlar pek çok sivilin ölümüne ve büyük zarara yol açtı. Buna karşılık İngiliz hava kuvvetleri de Fransa ve Belçika limanlarında askerleri Manş Denizi nden geçirmek üzere toplanmış Alman gemilerini batırdı. İngiltere göklerinde Ağustos-Ekim 1940 arasında yapılan üstünlük savaşından sonra, Alman hava saldırıları gece bombardımanlarına dönüştü; 1941 ortalarına kadar İngiltere deki kentler yoğun hava akınlarının hedefi oldu. Haziran 1940 tan sonraki bir yıl içinde yaklaşık 43 bin sivil yaşamını yitirdi;50 bin kişi ağır yaralandı. Almanya SSCB ye Saldırıyor: Hitler in SSCB ile 1939 da yaptığı saldırmazlık paktının asıl amacı, Almanya nın aynı hem batıda, hem doğuda savaşmak zorunda kalmasını önlemekti. 1940 ta Alman orduları Fransa yı göçertip İnglizler i Avrupa dan sürünce Hitler, SSCB ye saldırmaya karar verdi. Hızlı bir harekatla SSCB üzerinden Ortadoğu ya inmeyi tasarlamıştı. SSCB ye saldırı Napolyon un 1812 deki başarısız Rusya seferinden bir gün önce 22 Haziran 1941 de başladı. Finlandiya, Bulgaristan, Macaristan ve Romanya da SSCB ye savaş açtılar. Savaş başlangıçta Almanlar için oldukça olum gelişti. Almanlar sonbaharda Leningrad kentine, aralık ayında da Moskova nın banliyölerine ulaştılar. Daha güneyde de Don Iramağı ağzındaki Rostov kentine ulaştılar, ama kış gelince Alman birlikleri yorulmuş, savaşma güçleri azalmıştı. Ardından SSCB nin karşı saldırısı başladı. Hitler in tasarılarında bu harekatın kış gelmeden tamamlanması öngörüldüğü için, Alman askerlerinin giysileri soğuk kış günlerine uygun değildi. Büyük kayıplar verdiler ve SSCB nin içlerinde tutunabilmelerine karşın başlangıçtaki güçlerini bir daha kazanamadılar. 1942 de Hitler, Karadeniz ile Hazar Denizi arasında bulunan Kafkasya petrol yataklarını ele geçirmeyi hedefledi. Bir Alman ordusu ağustosta Maykop taki petrol merkezine ulaştı. Daha kuzeydeki Stalingrad kentine yönelik saldırıları ise başarısız oldu. SSCB birlikleri kenti sonuna kadar savundu ve kış bastırınca karşı saldırıya geçtiler. 250 bin kişilik Alman ve Romanya birliklerini kuşattılar ve Şubat 1943 te bu birlikler teslim oldu. SSCB nin 2. Dünya Savaşı, nın en büyük kara çarpışmasındaki başarısı Almanlar ı, Kafkasya dan çekilmek zorunda bıraktı. 1943 yazı başlarken SSCB orduları Almanlar ı geri sürdü ve 1944 başında Polonya ya, çok geçmeden de Romanya ya girdi. Bu savaşta SSCB büyük yıkıma uğradı ve yaklaşık 20 milyon insanını yitirerek 2. Dünya Savaşı nda en çok can veren ülke oldu. apache ah-

Şuan okuyamam dediğin gibi ama sonra okuyacam ms-

Bunları bilmeyen varmıdır. Keşke daha öz birşeyler verseydin.

ABD Savaşa Giriyor: ABD savaşta tarafsız kalmasına karşın İngiltere ye destek sağlıyordu. Örneğin, 1940 ta ABD, deniz kuvvetlerinin 50 destroyerini İngiltere ye ödünç vermişti. 7 Aralık 1941 de Pazar günü sabah saatlerinde, Japon uçak gemilerinden havalanan 360 ın üzerinde savaş uçağı, Hawaii Adaları ndaki Pearl Harbor deniz üssünde bulunan ABD savaş gemilerine saldırdı. Japonlar bombaladıkları sekiz savaş gemisinden altısını batırdı ya da çalışamaz duruma getirdi; ama üssü kendisi pek zarar görmedi. Uçak gemileri o anda başka bir yerde olduğu için bu saldırıdan kurtuldu. Bu olay üzerine ABD kongresi, 8 Aralık 1941 de Japonya ya, üç gün sonra da Almanya ve İtalya ya savaş ilan etti. Pearl Harbor baskınıyla aynı gün, Formoza dan kalkan Japon uçakları Filipin Adaları na saldırdı. Bu adalar daha sonra Japon birliklerince işgal edildi. General Douglas MacArthut komutasındaki ABD ve Filipin güçleri yenildiler ve bölgeyi boşaltmak zorunda kaldılar. Japonlar 1942 Mayıs ında Filipinler i ele geçirdiğinde 36 bin kadar asker ve 25 bin sivili esir aldı. Japonlar, saldırını sürdürerek ABD den Guam ve Wake adalarını, İngiltere den de Hong Kong u aldılar. Japon askerleri Taylan üzerinden hareketle Malaya yı da işgal etti ve yarımadanın alt bölümlerine, Singapur a doğru ilerlediler; Singapur 1942 Şubat ında teslim oldu. Daha sonra, Saravak, Brunei, Borneo, Timor, Cava, Sumatra, Selebes, Yeni Britanya, Solomon Adaları, Yeni Gine nin doğusu, Gilbert Adaları da Japonya nın eline geçti. Buraları savunmaya çalışan Müttefik deniz güçleri büyük kayıplar verdi, askerlerinin pek çoğu öldü ya da esir edildi. Bu saldırılar sonucunda Japonya, Güney doğu Asya nın denizden ulaşımını denetleyen adaları ele geçirdi. Japonlar ayrıca Çinhindi ve Taylant dan geçerek Birmanya yı da işgal etti ve oradaki İngiliz birliklerini Hindistan a çekilmek zorunda bıraktılar. Güneydoğu Asya da kurdukları üslerden Avustralya ya hava saldırıları düzenlediler. Batıdaki Deniz Savaşları: Savaş başladığında İngiltere ve Fransa nın güçlü donanmaları vardı. Alman donanması ise, daha küçük olmakla birlikte, modern ve etkiliydi. Uçak gemisi yoktu, ama güçlü savaş gemiler ve hızla artan denizaltı gücüyle ticaret gemilerine büyük zararlar verebiliyordu. Akdeniz de İngiliz deniz gücünün üstünlüğü sayesinde, asker ve erzak taşıyan düşman gemileri batırılarak Kuzey Afrika harekatına yardımcı olundu. Ne var ki, İngiliz donanması da Alman denizaltılarının ve kıyıda üslenmiş savaş uçaklarının yarattığı tehlike yüzünden İngiliz gemileri Batı Çölü ndeki savaş için gerekli desteği Cebelitarık Boğazı ve Akdeniz den getirmek yerine, çoğunlukla Ümit burnu ve Süveyş kanalı yolunu izleyerek sağladılar. Durmaksızın bombalanan Malta yalnızca denizaltılar ve küçük gemilerce kullanılabiliyordu. Bu yüzden İngilizler in ana deniz üssü Mısır da, İskenderiye deydi. Zaman zaman Alman savaş gemileri Müttefik ticaret gemilerine saldırmak üzere Atlas Okyanusu na açılıyordu. Daha sonra da ticaret gemisi görünümde, silahlandırılmış gemiler göndermeyi sürdüler. Atlas Okyanusu ndaki asıl savaş Alman denizaltılarıyla oldu. Bu savaş gece gündüz durmaksızın sürdü. Müttefikler in, asker, savaş araç ve gereçleri de taşıyan ticaret gemileri konvoylar oluşturarak savaş gemilerinin koruması altında yol alabiliyorlardı. Uçak gemilerinden ve kıyıdaki hava üslerinden kalkan savaş uçakları da deniz savaşlarına katılıyordu, ama Alman denizaltılarına engel olmak çok güçtü. Savaş süresince bu denizaltılar Müttefikler in 23.351 ticaret gemisini batırdı. Buna karşılık 782 Alman denizaltısı yok edildi. Kuzey Afrika Çıkarması: Müttefikler, mihver güçlerini yenmek için, önce Almanya yı yenmek gerektiğini düşünüyordu. 1942 de Kuzey Avrupa yı geri alacak güçleri olmayan Müttefikler, düşmanu önce Kuzey Afrika dan sürmeye karar verdiler. Bu nedenle, General Dwight D. Eisenhower komutasındaki İngiliz ve ABD askerlerinden oluşan 100 bin kişilik bir kuvvet Fas ve Cezayir kıyılarına çıkarma yaptı. Bu ülkeler, o sırada Vichy Fransa sının denetimindeydi. Vichy yönetimi önce bu çıkarmaya karşı çıktıysa da, hemen ardından Müttefler le işbirliğine girdi. Müttefikler önce doğuya, Tunus a doğru ilerledi, ama Akdeniz üzerinden hava ve denizyoluyla getirilen güçlü Alman birliklerince durduruldu. 1943 Ocak ayı sonunda Montgomery nin ordusu Batı Çölü nü geçerek Tunus a girdi. Zorlu çarpışmalardan sonra Müttefik orduları Mayıs 1943 te Alman ve İtalyan kuvvetlerini çökertti ve Mihver ordularının ancak küçük bir bölümü esir düşmekten kurtulabildi. Müttefikler Kuzey Afrika daki başarılarını,1943 Temmuz unda Sicilya yı işgal ederek sürdürdü. Bu harekat, limanları ele geçirerek değil, açık plajlara asker çıkararak yürütüldü. Daha önce önemli yol ve köprüleri ele geçirmek üzere planör ve paraşütlerle hava birlikleri indirilmişti. Ağustosun ortalarında ada ele geçirildi. Sicilya nın yitirilmesi ve İtalya nın Müttefikler ce bombalanması İtalya diktatörü Bento Mussolini yi çekilmeye zorladı. Eylül başlarında İtalya teslim oldu ve Malta daki donanmasına el kondu. Bu olay İtalya da Müttefikler ile Almanlar ı karşı karşıya bıraktı. Müttefik güçler 3 Eylül de güney İtalya ya birkaç gün sonra da Salerno Körfezi ne çıktılar. Almanlar inatla direndiler. Ekimde Napoli ye ulaşan Müttefikler yarımadanın ortalarında güçlü bir Alman savunması tarafından durduruldu. 1944 Ocak ında Müttefikler, Anzio ya çıkarak bu savunma hattının ardına geçmeye çalıştılar. Aynı zamanda bu hattın asıl güçlü noktası olan Cassino ya yönelik saldırılar düzenlediler. Müttefikler Polonya birliklerinin Cassino yu almasından sonra Anzio daki kuvvetlere katılmak üzere kuzeye doğru ilerlemeyi başardılar. 4 Haziran da Roma alındı. Avrupa da Savaşın Sonu: İtalya daki Müttefik güçler 13 Ağustos 1944 te Floransa yı aldı. Almanlar bunun üzerine Pisa ile Rimini arasında bir savunma hattı oluşturarak kış gelene kadar burada tutundular. Nisan 1945 te Müttefikler Po Irmağı nı geçti ve Alp Dağları na doğru ilerledi. İtalya da Almanlar 2 Mayıs ta teslim oldular. İki gün sonra da Müttefikler Avusturya dan güneye doğru ilerleyen ABD askerleriyle buluştu. SSCB birlikleri ise 1944 Haziran ında Doğu Avrupa da bir harekat başlattı. Temmuz sonunda Varşova nın karşısında Vistül Irmağı nın doğu kıyısına geldiler. Daha güneyde SSCB ordu, Romanya ve Bulgaristan ı aldı. Finlandiya eylülde düştü. Ağustosta SSCB orduları iki koldan ilerlemeye başladı. Biri Baltık Denizi nin doğu kıyıları boyunca, öbürü de Tuna vadis üzerinden Macaristan a doğru hareket etti. Almanlar bu ilerlemeyi durduramayarak geri çekildiler. 1945 başlarında, Almanya nın artık uzun süre savaşamacağı ortaya çıkmıştı. Müttefik liderler, ABD Başkanı Roosevelt, İngiltere Başbakanı Churchill ile SSCB nin önderi Stalin Kırım daki Yalta kentinde toplandılar ve Almanya nın koşulsuz olarak teslim alınması konusunda anlaştılar. Ayrıca savaş sonrası Avrupa ya ilişkin planlar da yaptılar. Ocak 1945 te SSCB askerleri Oder Irmağı nı Budapeşte ye, nisan başında da Viyana ya girdiler ve Berlin e doğru ilerlediler. 25 Nisan da Berlin i kuşattılar. Kentin merkezinde ki bir yer altı sığınağından savunmayı yönetmekte olan Hitler savaşın yitirildiğini kavrayarak 30 Nisan da intihar etti. Amiral Karl Dönitz i kendi yerine atamıştı. Dönitz in temsilcileri Reims e Müttefikler le görüşmeye geldi. Batıda Müttefikler e teslim olmayı; ama doğuda SSCB ye karşı savaşı sürdürmeyi istiyorlardı. Eisenhower Almanlar ın her yerde koşulsuz teslim olmaları konusunda ısrar etti. Almanya nın teslim olması 8-9 Mayıs 1945 te gece yarısı gerçekleşti. Japonya nın Teslim Olması: ABD, Japonya nın kıyı kentlerini yoğun bir biçimde bombaladığı sırada Başkan Truman, Japonlar ın direnişini kırmak ve savaşı kısaltmak gerekçesiyle atom bombası kullanmaya karar verdi. Atom bombası ABD de, gizlice geliştirilen ve büyük yıkım gücü olan bir silahtı. 6 Ağustos 1945 te ABD hava kuvvetlerinin bir bombardıman uçağı Hiroşima kenti üzerine ilk atom bombasını attı. 3 gün sonra gücü azaltılmış bir atom bombası da Nagasaki ye atıldı. Bu bombalar Hiroşima da 200 bin, Nagasaki de ise 80 bin sivlin ölmesine ve on binlerce kişinin yaralanmasına yol açtı. Bu kentler büyük ölçüde yıkıldı; bitki örtüsü çok zarar gördü. Atom bombasının yol açtığı radyasyon etkisi yıllarca. Radyasyon nedeniyle insanlar; daha sonra sakatlandılar ve öldüler. Uzun yıllar sonra bile özürlü çocuklar doğdu.8 Ağustos da SSCB de Japonya ya savaş açtı ve Japonlar ın elinde bulunan Mançurya ve Kore yi işgale başladı. Bunun üzerine Japonya 2 Eylül de resmen teslim oldu ve 2. Dünya Savaşı sona erdi.

ben metin belgesine attım