Güçlü Türk devletleri arasında üstünlük mücadelesi, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi çerçevesinde değerlendirildiği zaman tarihin hemen her devrinde mevcut olmuştur. 15. yüzyıl başlarında Yıldırım Bayezid (1389 1402)-Timur (1370 1405); 15. yüzyılın ikinci yarısında Fatih (1451 1481)- Uzun Hasan (1453 1478) münasebetleri buna örnek olarak gösterilebilir. Bu tip ilişkilerden biri de Osmanlı Devleti yle 16. yüzyılın başlarında Azerbaycan da kurulmuş olan Safevi Devleti arasında yaşanmıştır. Öncekilerden farklı olarak Osmanlı Safevi münasebetleri daha çok iz bırakmış görüntüsü vermektedir. Bu hegemonluk mücadelesinde bazen Avrupa ülkelerinin etkili olduğu da görülmüştür. Ayrıca, bu dönem Osmanlı Safevi ilişkileri uzun yıllar sadece bir yandan ele alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu konuda son zamanlarda yapılan araştırmalar 16. yüzyılın başlarında ortaya çıkan Osmanlı Safevi ilişkilerinin çeşitli sebepler açısından incelenmesini öngörmektedir. Şah İsmail -Sultan II. Bayezid Münasebetleri Akkoyunlu Elvend Bey üzerinde Şerur daki zaferinden sonra, 1501 in güzünde Tebriz e gelen İsmail (1501 1524), Şahlığını ilan ederek, Azerbaycan ve Orta Doğu da etkili olan Safevi Devleti ni kurdu. Böylece, senelerden beri verilen mücadele sonunda, Safevi Şeyhlerinin düşüncesi ile Türkmen aşiretlerinin arzuları doğrultusunda hayal gibi görülen devletin kuruluşu gerçekleştirilmiş oldu. Bu durumda alınan tüm önlemlere rağmen, Osmanlı topraklarından Azerbaycan a olan göç önlenememiş; İsmail, Tebriz i ele geçirip devletini ilan etmişti. Bu sırada Venedik le ciddi bir şekilde sorun yaşayan II. Bayezid (1481 1512), Safevi Devleti nin kurulmasını engellemekte biraz geç kalmıştı. Aldığı önlemler ise sınır valileri yüzünden etkisiz olmuştur. Şah İsmail ise, 1502 baharında Erzincan a doğru harekete geçti. Bunun sebebi, Şerur yenilgisinden sonra Diyarbakır a kaçan Elvend Bey in Erzincan civarına gelmiş olduğu haberi idi. II. Bayezid, Elvend Bey Diyarbakır da iken, özel elçisi Mehmed Ağa Çavuşbaşıyla ona gönderdiği mektupla, şehzadeler arasındaki mücadeleye son vererek bütün kuvvetlerinin Safevilere karşı kullanmalarını önermiş ve bu konuda her türlü yardımı edeceğini bildirmişti. Muhtemelen Elvend, II. Bayezid in mektubundan cesaretlenerek tekrar Safeviler le mücadele için harekete geçmiş ve Tercan ın güneyindeki Saru Kaya ya gelmişti. Bunu haber alan Şah İsmail, Elvend Bey üzerine yürümüş; Elvend Bey ve askerleri yenilerek Tebriz yönüne çekilmiş; oradan Ucan a gelmiştir. Şah İsmail in Makü den Tebriz e geri döndüğünü haber alan Elvend Bey, Bağdat a kaçmıştır. Ayrıca, bu dönemde II. Bayezid in Akkoyunlu Sultan Murat la da birtakım temasları olmuştur. Tayyib Gökbilgin in tespitlerine bakılırsa, Osmanlı Devleti ne sığınmış Akkoyunlu ümerasından Uzun Hasan ın amcasının torunu olan Ferruhad Bey, II. Bayezid döneminde geri dönerek Şiraz da Sultan Murat ın hükümdar olması için yardımda bulunmuştur. Bu şahsın muhtemelen Sultan Murat ın Şah İsmail e yenilgisinden sonra, II. Bayezid in son dönemlerinde Osmanlı Devleti ne dönmesi yukarda ki görüşü teyit etmektedir. Safeviler, ilk dönemler Tebriz ve civarının çoğunlukla Sünni olduğundan dolayı bu yöre halkına güvenemiyordu. Hatta Şah İsmail e bazı reformlarını zorla hayata geçirmesine rağmen yakın adamları tarafından bu konuda dikkatli olması önerildi. Durum böyle olunca, Safevi Devleti nin güçlü ve büyük devlet olması için çok sayıda askeri kuvvete ihtiyaç vardı. Şah İsmail, güvenilir askeri gücünü, aynı zamanda müritleri olan Anadolulu Türkmenler arasından sağlamak zorunda idi. Bu nedenle, H.908 (1502 1503) de Şah İsmail, II. Bayezid e bir mektup göndererek kendisine bağlı sofilerin Erdebil deki tekkeye gelmeleri için izin verilmesini rica etmişti. Onun bu isteği II. Bayezid tarafından kabul edilmemiştir. Ciddi engellemelere rağmen Osmanlı Devleti de, yeni kurulmuş Safevi Devleti ile ilişkilerini sürdürmek zorunda idi. II. Bayezid H.908 (1502 1503) de altı dış ülke temsilcisini aynı günde kabul etti. Bunlardan biri de Safevi Devleti nin gönderdiği elçilik heyeti idi. Bu durum, Osmanlı Devleti nin resmen Safevi Devleti ni tanıması anlamına gelmekte idi. Böylece, Osmanlı-Safevi münasebetlerinde diplomatik ilişkiler de resmen kurulmuş oldu. Buna karsılık II. Bayezid, H.910 (1504 1505) kışında Mehmed Çavuş Balaban başkanlığındaki elçilik heyetini Safevi Devleti ne göndermiştir. Osmanlı elçisi, Şah İsmail e II. Bayezid den iki mektup götürmüştü. Mektupların birinde İsmail e Şah yerine Emir yazılmış; Akkoyunlu Murat a karşı kazanılan zaferi tebrik edilmiştir. Diğerinde ise II. Bayezid den Şah İsmail e öğütte bulunulmuştur. Ancak, bundan sonraki yazışmalarda İsmail e Şah diye hitap etmesi, onu devlet başkanı olarak kabul ettiğini göstermektedir. Böylece yumuşak; fakat samimi olmayan Osmanlı-Safevi ilişkileri başlamıştır. Bu durum, Şah İsmail in Maveraünnehir hükümdarı Şeybani Han ı mağlup edinceye kadar sürmüştür. Bu aralar Osmanlı Devleti tarafından birtakım tedbirler alınmasına rağmen Safevi ülkesine göçler devam etmekte idi. Bu da Osmanlı ekonomisini kötü bir şekilde etkilemiştir. Gidenlerin yerlerinin boşalması ve bu yüzden vergilerin ödenmemesi, tımar sistemine dayanan Osmanlı Devleti ni zor durumda bırakmıştır. Bunun önüne geçmek için bir müddet sonra II. Bayezid in koyduğu yasakları sonucu Anadolu dan Azerbaycan a gidenlerin sayısı kısmen de olsa azalmıştı. Bunun üzerine Şah İsmail, II. Bayezıd e bir mektup göndererek yasağın kaldırılmasını rica etmiştir. II. Bayezid ise, bunun bu şartlarda mümkün olmadığını, devletin çok zarar çektiğini ve zaten geri dönmeye söz verenlere bu yasağın uygulanılmayacağı cevabını vermiştir. Osmanlılarla Safeviler arasında bir diğer ilişki, Şah İsmail in Dulkadiroğulları üzerine yaptığı sefer esnasında yaşanmıştır. Bazı Osmanlı kaynakları bu seferin nedenini Alaüddevle Bey in kızını Şah İsmail e vermemesi olarak yazmaktadır. Fakat asıl neden ise, Alaüddevle Bey in Safeviler e karşı Akkoyunlulara siyasi destek vermiş ve Osmanlı Devleti yle birlikte sofilerin Azerbaycan a gitmelerini engellemiş olması gösterilebilir. Gerçekten Alaüddevle Bey, ilk başlarda Mara, Elbistan, Harput ve Yozgat bölgelerinden büyük bir topluluğun Şah İsmail e gitmesinin doğuracağı tehlikeyi fark edememişti. Safevi Devleti kurulduktan sonra, özellikle 1502 den itibaren işin vahametini fark eden Alaüddevle Bey tepki göstermeye başlamıştır. Daha sonra Şah İsmail in Dulkadir Beyliği yle akrabalık kurarak bu sorunu çözmeyi düşündüğü anlaşılmaktadır. Dulkadiroğlu, ilk başlarda söz verdiyse de bir müddet sonra Osmanlı Devleti nden yardım sözü aldığından, Şah İsmail in Şiiliğini bahane ederek bundan vazgeçmiştir. Bununla da yetinmeyip, Şah İsmail in düşmanı Akkoyunlu Murat ı Maraş ta barındırmış, kızı Benlü Hatun u onunla evlendirmişti. Son olarak, Safevi elçisine iyi davranmamış; onu cezalandırarak Közgölü nde hapsetmişti. Şah İsmail, yukarıda söylenen nedenlerden dolayı Alaüddevle ile hesaplaşmak için 1507 de Dulkadir Beyliği üzerine yürüdü. Bu seferde, Erzincan yolunu tercih etti. Bunun sebebi, Anadolu Kızılbaşlarını yanına celbetmek idi. Ayrıca Osmanlı nın tutumu da Şah İsmail için önemli idi. Çünkü, Elbistan a varmak için Osmanlı topraklarından geçmesi gerektiği için II. Bayezid ten geçiş izni isteyen Şah İsmail, bir müddet sınırda haberi bekledi. II. Bayezid in ricayı kabul etmesi üzerine Safevi ordusu halka zarar vermeden Elbistan a doğru ilerledi. Buna benzer bir hadise Uzun Hasan döneminde de yaşanmıştı. II. Bayezid, Amasya valisi iken, hiçbir önlem alınmadan izin verildiğinden Akkoyunlular Osmanlı sınırını geçmiş ve Tokat ı yağmalamıştı. Tekrar böyle bir olayın yaşanabileceği endişesiyle Yahya Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Ankara ya kadar gelip, bu bölgeyi korumaya aldı. Bu şekilde önlem alınması, yöredeki Safevi taraftarlarının verecekleri zararları da engellemiş olmalıdır. Alaüddevle Bey, Safeviler karşısında dayanamayacağını anlayınca sarp Turna Dağı na sığındı. Şah İsmail, bir müddet bekledikten sonra, hırsını Elbistan ve Maraş şehirlerinden aldı. Bu seferde, Safevilerin tek kazancı, Diyarbakır bölgesini denetim altına almaları olmuştur. Bu gelişmelerden sonra Osmanlı Devleti nde büyük bir deprem vuku bulmuştu. Safevi Devleti ise, Maveraünnehir hakimi Özbek Şeybani Han la mücadele etmekte idi. Bu yüzden, Osmanlı Devleti yle ilişkilerini sıcak tutan Şah İsmail, Şeybani Han la hesaplaşmak için harekete geçmiş ;1510 Aralığı nda Şeybani Han ı ağır bir yenilgiye uğratmış; Herat, Merv ve Belh şehirleri dahil tüm Horasan bölgesini Safevi sınırlarına katmıştır. Şeybani ye karşı kazandığı zaferden sonra daha da güçlenen Şah İsmail in dış politikada değişiklik yaptığı görülmektedir. Safevilerin karşısında dünya devleti olmak için tek engel olarak artık Osmanlı Devleti kalmış idi. Bu yüzden, Osmanlı ya karşı baskılarını propaganda yoluyla artırmıştır. Aynı zamanda Şah İsmail in başarıları, Anadolu da yaşayan Safevi sempatizanı pek çok kişinin o taraflara göç etmesine neden olmuştur. Halk arasında da Şah İsmail yakında bir sefer düzenleyerek Osmanlı ülkesini hakimiyeti altına alacak. diye dedikodular dolaşmaya başlamıştır. Buna mukabil Safevi taraftarları, Şah geldiği zaman ona yardım için ciddi bir şekilde silahlanmaya başlamışlardı. Bu faaliyetleri Şeyh diye tanınan Safevi halifeleri yönetmişlerdir. Bu dönemde Anadolu da Şah İsmail taraftarları o kadar artmıştı ki, şehzade Korkut ve Şeyhin Şah, saltanat mücadelelerinde onların desteğini elde etmek için Safeviliğe meyilli görünmek zorunda kalmışlardır. Diğer taraftan, Osmanlı yönetimi, ülkeyi sarmış bu tehlikeyi önlemek için birtakım tedbirler almaya başladı. II. Bayezid in uygulamaya soktuğu sıkı teftiş sonucu kırmızı taçlı herkes Safevi müridi oldukları gerekçesiyle yakalanarak idam edilmiştir. Ayrıca sofiliğe meyli görünen ve Osmanlı Devleti ne karşı hareket eden kişiler, aileleri ile birlikte Mora adasına sürülmüştür. Ülkenin her tarafına ulaklar gönderilerek valilerden Safevi taraftarlarının denetimlerinin sıkı yapılması istenmiştir. Bunun sonucu, Rumeli ve Anadolu da çok sayıda köy ve kasaba büyük ölçüde boşalmış, devlet ciddi anlamda ekonomik buhran tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Şah İsmail ise, Şeybani Hanlı Özbekleri mağlup ettikten sonra kendisini Timur kadar güçlü görmüş, fakat Osmanlı engelini de hiçbir zaman göz ardı etmemiştir. Osmanlı nın gücünü almak için, adeta bu devleti içinden çökertme yoluna gitmiştir. Bunu yaparken Osmanlı Devleti yle olan ilişkilerine çok dikkat etmiş, hem askeri, hem de ekonomik bağlantısının birden bire kesilmesini istememiştir. Ayrıca, Osmanlı Devleti nin sosyal yapılanmadaki sorunlarından ve siyasi durumundan faydalanma yönüne gitmiştir. Bunun için Safevilik propagandasının Osmanlı toplumunda gizli bir şekilde yapılmasını sağlamıştır. Şah İsmail, II. Bayezid in aldığı tüm önlemlere rağmen faaliyetlerinde büyük ölçüde başarılı olmuştu. Ayrıca, Avrupa ülkeleri de Osmanlı ya karşı Safevilerle ilişkiler kurmaya çalışmışlardır. Bunun sonucu olarak Venedikliler 1502 den itibaren Safevilerle ilgilenmeye başlamıştır. Buna karşılık Şah İsmail de 1508 de bir elçilik heyetini Venedik e göndermiş; ancak Osmanlı Devleti nden çekindiği için Venedik Hükümeti buna soğuk yaklaşmış veyahut iki büyük devletin uzun müddetli çarpışarak yıpranmalarını düşünmüştür. Bu dönem Safevi-Osmanlı ilişkilerindeki bir önemli olay da Nisan 1510 da başlayan ve bir seneden fazla süren Şah Kulu isyanı meselesidir. Şah Kulu, Hamid ve Teke-ili bölgelerinde Safevi taraftarları ve babasının etkisiyle Kızılbaş kültürüne çocukluktan itibaren aşina olmuştu. Son derece faal, cesur ve zeki olduğundan kısa sürede Şah İsmail in Anadolu da faaliyet gösteren adamlarının en seçkinlerinden biri haline gelmişti. Onun Şah İsmail ile ilişkisi Osmanlı Devleti tarafından çok geç tespit edilmiştir. Şah Kulu, Elmalı da züht ve takva sahibi olarak görünüp, bir mağarada ikamet etmeye başlamış ve şeyh unvanını almıştı. şehzade Korkud un kendisini ziyaret ettiği, hatta II. Bayezid in Şah Kulu nun tekkesine her sene altı-yedi bin akçe sadaka gönderdiği de bilinmektedir. Şehzade Korkut, tahta çıkma düşüncesinde olup, muhtemelen onun desteğini almak için böyle davranmıştır. Şah Kulu isyanında Osmanlı Devleti ağır siyasi ve sosyoekonomik sorunlarla karşı karşıya kalmıştı. İsyancıların uğradığı yerler yağmalanıp harap edilmişti. Bunun yanında bir defaya mahsus 15 bin göç de buna ilave edilince, kimsesiz boş yerlerin çoğalmasıyla ekonomik denge altüst olmuştu. Bunun sonucu olarak birçok kişi işsiz kalmış, sipahi grubu devlete karşı cephe almıştır. Bu huzursuzluklardan dolayı halk arasında şiddetli bir tedirginlik ortaya çıkmıştı. Safevilerin Anadolu da hızla yayılmaları, Osmanlı genel toplum düzeninde sosyal yapıyı bozmuş, birbirinden nefret eden katmanlardan oluşan bir toplum görüntüsü almıştı. Hal böyle iken, II. Bayezid, yaşlılığı nedeniyle devleti yönetemez duruma gelmiş, bu belirsizlik sonucunda ülkede siyasi bir kriz meydana gelmiştir. Osmanlı Devleti nde şiddetlenen saltanat mücadelesi (1512), Safevi-Osmanlı ilişkilerini de etkilemiştir. Bu taht kavgasını kazanan Sultan Selim in cülusunu tebrik için, birçok Doğu ve Batı ülkelerinden heyetlerin gelmesine rağmen Şah İsmail İstanbul a elçi göndermemişti. Hatta Nur Ali Halife isyanını destekleyerek Sultan Selim e olan tepkisini göstermiştir. Ayrıca kendilerine yakın gördükleri şehzadelere de destek vererek Osmanlı Devleti nin içişlerine müdahale etmeye çalışmış, bu da zaten gergin olan Osmanlı-Safevi ilişkilerini biraz daha keskinleştirmiştir. Osmanlı Devleti nin Safevi Devleti ne Karşı Aldığı Önlemler Sultan Selim, Osmanlı tahtına geçtikten (1512) hemen sonra, saltanatta hak iddia eden şehzadeleri bertaraf ederek devleti ve toplumu tehdit etmekte olan Safevi tehlikesine karşı önlemler almaya başladı. Daha şehzadeliği döneminde, Trabzon valisi iken Safevi güçlerine karşı birtakım başarılı çıkışlar yapmıştı. Padişah olmadan önce babası II. Bayezid in Safevi Devleti üzerine ordunun başında gitmesine dair teklifini kabul etmeyip, bunun hükümdar olmadan gerçekleşemeyeceğini bildirmesi ile padişah olduğunda ilk işinin Safevi problemini halletmek olduğu mesajını vermiş oluyordu. Böylece, Sultan Selim, Safevi yayılmacılığına karşı çıkarak, bir takım önlemler almaya başlamıştır. Bu yapılanları şu şekilde sıralayabiliriz: a) Siyasi İlk olarak, Sultan Selim kendi istediği şekilde siyasi ortamı oluşturma yönüne gitmiştir. Yukarıda da değinildiği üzere, tahtta gözü olan şehzadelerin Safevi Devleti ve Batı ya sığınmasını önlemek için her birini değişik yollarla ortadan kaldırmıştır. Daha sonra, Avrupa ülkeleriyle tek tek görüşüp, daha önce onlarla yapılan anlaşmaları yenilenmiştir. Ayrıca Safevi Devleti dışında Doğu Müslüman devletlerinin desteği de alınmaya çalışılmıştır. b) Kültürel Sultan Selim in yaptığı diğer bir iş; Osmanlı Devleti ndeki Safevi propagandasına karşı tavır almak olmuştur. Anadolu da Safevilerin yoğun olduğu yerlerde yaklaşık 40 bin Sah İsmail taraftarını ya öldürtmüş veya hapsettirmiştir. Ayrıca Safevi yayılmacılığına karşı kültürel önlemler alarak Sünni tarikatları örgütleme yönüne gitmiştir. Daha sonra Osmanlı Devleti nde tehlikeli boyuta varan Safeviliğe karşı olmakla, bu hususta özellikle Safevi Tarikatı ile aynı kökenden gelen ve Zahidiyye de birleşen Helvetiyye ile iş birliğine gitmiştir. Ayrıca meşhur Osmanlı ulemasından yardım talep etmiş; Kemal Paşa-Zade, Ali b. Abdülkerim, Hasan b. Ömer, Müftü Hamza ve Molla Arap tan Safevilerin katline dair fetvalar almıştır. Verilen bu fetvaların dini yanında siyasi içeriğe sahip olması, hem içte hem de dışta Safevilere karşı yapılanları bir nevi meşrulaştırmıştır. Bunun yanında Safevilerin seyyid olmadığı yönündeki bilgiler halk arasında yaygınlaştırılmıştır. Bu da, daha sonralar Sünni Osmanlı Devleti ne karşı, şii Azerbaycan Safevi Devleti imajının ortaya çıkmasına zemin oluşturmuştur. c) Ekonomik Sultan Selim in Safevilere karşı aldığı bir diğer önlemi ise, ekonomik alanda oldu. Çünkü Safevi müritlerinin büyük çoğunluğunun Anadolu daki faaliyetlerini ticaret yoluyla gerçekleştirdiği bilinmektedir. Ülkelerine dönerken bunlar ticari malın yanında savaş aletleri, gümüş, demir gibi maden ürünlerini de götürüyorlardı. Osmanlı Devleti, ilk başta sınırlardan geçiş sırasında kontrolü güçlendirmis; Anadolu dan Şah -İsmail e giden maddi yardımların kısmen de olsa önü kesilmiştir. Daha sonra ipek ticaretine bazı engellemeler getirilerek Safevi Devleti ne bir nevi ekonomik ambargonun uygulanması yoluna gidilmiştir d) Askeri Sultan Selim, Safevilere karşı aldığı önlemleri askeri harekatla desteklemiştir. 24 Ağustos 1514 te yapılan Çaldıran Savaşı nda yenilgiye uğrayan Sah İsmail, yakalanması an meselesi iken savaş meydanından kaçırılarak kurtarılmıştır. Savaştan sonra Tebriz e giren Sultan Selim in düşüncesi kışı Karabağ da geçirip baharda Safevi Devleti ni tamamen ortadan kaldırmak iken, yeniçerilerin baskısıyla bundan vazgeçmiş; yaklaşık sekiz gün sonra bu şehirden ayrılmış; Nahçıvan üzerinden Amasya ya geçmiştir. Savaş Sonrası Durum Çaldıran Savaşı nın, Otlukbeli muharebesiyle büyük benzerliklerinin olduğu söylenebilir. Savaşın gidişatı, ordu düzeni ve sayısının nispeti hemen hemen aynıdır. Hatta Uzun Hasan gibi Sah İsmail in savaş alanından kaçırılma şeklide birbirinin adeta tekrarı gibidir. Tabi ki, her iki savaşta Osmanlı nın elinde bulunan ateşli silahların savaşın kazanılmasında oynadığı rol de unutulmamalıdır. Çaldıran Savaşı, toprak konusunda Otlukbeli nden farklı olmuştur. Otlukbeli mağlubiyetinden sonra Akkoyunlu Devleti, sadece birkaç kalesini kaybetmiş olmasına karşılık Safevi Devleti, güney batı topraklarının büyük bir kısmını Osmanlı ya kaptırmış; Bayburt, Erzincan ve Kiğı Osmanlıların eline geçmiştir. 1515 de Kemah Kalesi nin alınmasından sonra Dulkadir Beyliği de Osmanlı Devleti ne ilhak edilmiştir. Sultan Selim, Amasya da iken İdris-i Bitlisi yi Güney-doğu Anadolu bölgesiyle ilgilenmek için görevlendirmiştir. Idris-i Bitlisi, özellikle Kürt aşiret reisleri arasındaki anlaşmazlıkları kısmen hallederek 1517 de bu vilayetleri bir bir Osmanlı hakimiyeti altına sokmuştur. Sadece, Diyarbakır ve çevresinde Safevi Devleti yle çarpışmalar bir müddet sürmüştür. En son 1517 de, Şah İsmail in Ustaclu Mehmed Han dan sonra tayin ettiği Diyarbakır Beylerbeyi Karahan, Koçhisar yakınlarındaki bir savaşta maktul düşünce, bölgenin tamamı Osmanlı ya bağlanmıştır. Böylece, Osmanlı-Safevi sınırında Osmanlı taraftarı Kürt aşiretlerden oluşturulmuş tampon bir bölge meydana getirilmiştir. Bu dönemde Kars vilayetinin de Osmanlı nın elinde bulunduğuna bakılırsa, günümüz Türkiye-Azerbaycan sınırının hemen hemen aynısının 1517 de belirlendiği söylenebilir. SONUÇ Şah İsmail in kurup kısa bir zamanda güçlü hale getirdiği Safevi Devleti, 1510 dan sonra açıkça Osmanlı Devleti ni içten tehdit etmeye başlamıştır. II. Bayezid in yaşlı ve hasta durumu, Şah İsmail in Osmanlı daki faaliyetlerini bir nevi kolaylaştırmıştır. Bu dönem Şah İsmail, II. Bayezid in aldığı tüm önlemlere rağmen faaliyetlerinde büyük ölçüde başarılı olmuştur. Ayrıca, Avrupa ülkeleri de Osmanlı ya karşı Safevilerle ilişkiler kurmaya çalışmışlardır. Osmanlı da ortaya çıkan saltanat mücadelesini Safeviliğe karşı olan Sultan Selim kazanmış; 1512 de devletin başına gelmiştir. Şahzadeliğinden beri Safeviliğe karşı olan Sultan Selim, saltanatı döneminde de bunu devam ettirerek, Şah İsmail in Osmanlı topraklarını ele geçirme politikasına karşı ciddi önlemler almıştır. Sultan Selim, başlattığı siyasi, dini, ekonomik, milli ve askeri önlemler sayesinde gerçekleşen Çaldıran Savaşı nda Safevi yayılmacılığının önüne geçebilmiştir. Sonuç itibariyle, iki ülke arasında bu şekilde oluşmuş olan siyasi, ekonomik ve sosyokültürel durum daha sonraki yıllarda da Osmanlı-Safevi ilişkilerinde etkisini sürdürmüştür. TTK!