Yerden Göre HakLı

Murat BARDAKÇI 'nın bu yazısını ben de okumuştum bu kitaplarla rağmen tarihi seven ender insanlardanım galiba

Okullarda okutulan tarih kitapları tam 150 yaşındadır GEÇEN pazartesi, tarihin okullarda en sevilmeyen derslerin başında geldiğini söylemiş ve bu sevilmemenin ardında, ders kitaplarında geçmişi senteze yarayan bilgiler verilmediğini, aksine bir tarih çöplüğünü andırdığını yazmıştım. Ders kitaplarının hiçbir şekilde işe yaramayacak ve talebeyi tarihten soğutacak lüzumsuz bilgilerle dolu olmasının başta gelen sebebi, kitapların yazımında kullanılan şablonun tam 140 seneden buyana değiştirilmemiş olmasıdır. Şablonun sahibi tarihçi, edebiyatçı, mütercim ve devlet adamı Ahmed Vefik Paşa; şablon ise Paşa'nın "Tarih-i Osmani" ismini taşıyan, ilk baskısı 1860'lı senelerde yapılan, 1869'dan sonraki baskılarında "Fezleke-i Tarih-i Osmani" adını alan ve 1885'e kadar tam 15 baskı yapan kitabıdır. Paşa'nın tarih metodu ve yazdıkları kendisinden sonra da aynen benimsenmiş, çizdiği çerçeve esas kabul edilmiş ve bu çerçevede neredeyse hiçbir değişiklik yapılmadan aynı şekil ve üslup içerisinde yeni eserler verilmiştir. Dolayısıyla, okullarımızda bugün okutulan tarih kitaplarının 150 yaşında olduklarını söylemek pek de yanlış sayılmaz! Ne Milli Eğitim Bakanlığımız, ne de üniversite hocalarımız, 19. asrın anlayışına göre yazılmış bir ders kitabının mutlaka yenilenmesi gerektiği konusunda tek bir söz etmemiş, Ahmed Vefik Paşa'nın yazdıklarını tekrar etmekte beis görmemişlerdir. Yapılan değişiklik, sadece Paşa'nın zamanından sonra yaşananları kitaplara yine onun üslubuyla ilave etmekten ibarettir. BÜTÜN BİLGiLER ESKİDİR Yeni çalışmalarla varılan sonuçlar ve ortaya çıkartılan yeni bilgiler, ders kitaplarında hiçbir şekilde yeralmamıştır. Son 30 seneden buyana Osmanlı Tarihi ve özellikle de Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemi hakkında şimdiye kadar bilinen ne varsa hemen herşey değişmiştir ama ders kitapları hala bir buçuk asır öncesine aittir. Kuruluş dönemi, okullarda öğretilenlere bakılırsa hala bir efsane bulutunun ardındadır; Osmanlı Tarihi ise sadece savaşlardan ibarettir. Öğrenciye tarihin hiçbir dönemi hakkında hayata atılmasından sonra işine yarayacak tek bir bilgi bile verilmez, üstelik kafalara yığınla yanlış bilgi doldurulur. Bir örnek vereyim: Matbaanın Türkiye'ye geç gelmesi konusunda "İstanbul'da 90 bin hattat vardı, bu hattatlar matbaanın kurulması halinde işsiz kalacaklardı, işte bu yüzden matbaayı engellediler" gibisinden bir terane öğretilir. Ama, İstanbul'da o tarihlerde 90 bin hattatın bulunmasını bir yana bırakın, şehirdeki esnafın sayısı bile bu kadar yüksek değildir. Matbaanın geç gelmesinin tek ve asıl sebebi, okuma alışkanlığımızın pek olmaması ve kulaktan nakledilen bilgiyi tercih etmemizdir. İlk matbaacımız İbrahim Müteferrika'nın bastığı 17 çeşit kitabı da bir türlü satamaması ve terekesinden dünya kadar kitabın çıkması, bunun böyle olduğunu zaten gösterir. SENTEZİ ÖĞRETMİYORUZ Başka birkaç örnek daha: Fatih Sultan Mehmed zamanında donanma İtalya'ya neden seferler yapmıştır? Kanuni Sultan Süleyman'ın Viyana kapılarına kadar gitmesinin sebebi nedir? O devrin Avrupa'sı nasıldır? Balkan Savaşı'nda ne hatalar yapılmıştır ki koskoca Rumeli bir anda elimizden çıkmıştır? İşte, ders kitaplarında bütün bunlar gibi birçok konuda sebep-sonuç ilişkileri ele alınmaz ve tarih sadece bir zaferler, az da olsa yenilgiler listesi halinde tatsız bir biçimde okutulur, durur. Ve, netice: Okullardaki tarih derslerinde 150 seneden buyana anlatılanların neredeyse tamamı, öğrencinin hiçbir işine yaramayacak kırıntılardan ibarettir. Tarih, mukayeseli bir şekilde öğretilmediği için, talebe dünyadan de maalesef bihaberdir, bazı ders kitapları da maalesef fahiş hatalarla doludur. Bu hatalardan bazılarını, cuma günü yazacağım. Murat Bardakçı

Bir ders kitabında bu kadar yanlış... Maaşallah! GEÇEN pazartesi ve çarşamba günü, bu köşede okullarımızdaki tarih kitaplarından sözettim ve bu kitaplarda neredeyse bir buçuk asırdan buyana hep aynı şablonun kullanıldığını, yani Ahmed Vefik Paşa'nın 1860'lı senelerde kaleme aldığı tarih kitabındaki anlayışa sadık kalındığını ve yeni ilavelerin de bu çerçevede yapıldığını yazdım. Önümde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 10. sınıflar için hazırlatılmış bir tarih kitabı var. Kitap beş kişi tarafından yazılmış: Vildan Cazgır, İlhan Genç, Mehmet Çelik, Celal Genç ve Şenol Türedi. Sözü uzatmadan, kısaca söyleyeyim: Bir ders kitabında ilk bakışta bile görülebilecek bu kadar yanlışın ardarda gelmesinin bir başka örneği belki de yoktur. Ama, kitabın beni en fazla şaşırtan tarafı, bir ders kitabına artık valiliklerin internet sitelerinde yazılı olan efsanelerin kaynaklık etmesidir... Mesela 7. sayfada Şeyh Edebali'nin Osman Bey'e "nasihati", 26. sayfada da Osman Bey'in oğlu Orhan Bey'e "vasiyeti" olduğu iddia edilen iki metin yeralmakta ve kaynak olarak, Bilecik Valiliği'nin internet sitesi gösterilmektedir. Gerçek olduğu zannedilen "nasihat", bir romandan alınmadır, "vasiyet" ise kimbilir nereden... FAS'A NE ZAMAN GİTTİK? İşte, sözkonusu kitapta öğrencilere verilen yanlış bilgilerden bazıları: "Nasihat"in bulunduğu 7. sayfada Osman Bey'in 1326'da öldüğü yazılmıştır ama Osman Gazi'nin vefat tarihi 1324'tür. Prof. Halil İnalcık'ın seneler önce bunun böyle olduğunu ispat etmesine rağmen, yazarlar, devletin kurucusuna ölümünden neredeyse yedi asır sonra, iki sene daha hayat bağışlamışlardır. 9. sayfada, Bizans ve Osmanlı kuvvetleri arasında 1329'da yaşanan Palekanon Savaşı'nın Maltepe'de olduğu yazılmıştır ki, yanlıştır. Palekanon Savaşı'nın sahası Maltepe değil, Eskihisar'dır. Hani tatile gidenlerin yollarını kısaltmak için kullandıkları araba vapurlarının kalktığı iskele var ya, işte orası... Fas, 71. sayfada, Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırları içerisinde gösterilmektedir. Fas, hiçbir zaman Osmanlı Devleti'ne bağlanmamış, birkaç defa kısa aralıklarla diplomatik himaye altına alınmışsa da İspanya ve Fransız işgaline kadar bağımsızlığını muhafaza etmiştir. 108. sayfada, bir kale resmi ve resmin altında da "Osmanlı'nın Batıda Son Fethettiği Kamaniçe Kalesi, Polonya" diye bir ifade vardır. Yazarlar, Türkçe'yi andıran bu cümlede zannedersem "Osmanlı'nın Batı'da fethettiği son kale olan Kamniçe" demek istemişlerdir ama coğrafyadan pek haberdar bulunmadıklarından olacak, Kamaniçe'yi bir başka memlekete, yani Polonya'ya nakletmişlerdir. Kale bugün Ukrayna topraklarındadır ve geçmiş asırlarda orada olmuş, hiçbir zaman yollara düşüp Polonya'ya gitmemiştir. Üstelik, batıda değil, kuzeydedir. PAŞA DEĞİL, PADİŞAH 92. sayfada yapılan hata ise, buraya kadar sıraladığım devrilmiş çamların en büyüğünü teşkil etmektedir. Yazarlar, 1596'daki Haçova Meydan Savaşı'nda Avusturya'yı mağlup eden Osmanlı Ordusu'nu Tiryaki Hasan Paşa'ya kumanda ettirmektedirler. Hasan Paşa çok meşhur bir kumandanımızdır, tarihlerimize Kanije Kalesi'nin müdafii olarak geçmiştir, "Kanije" ve "Tiryaki Hasan Paşa" gazetelerdeki bulmacalarda bile sık sık sorulur ve Haçova'daki Osmanlı ordusunun başında o değil, bizzat zamanın hükümdarı, yani Üçüncü Mehmed vardır. Bütün bunlar, devletin liselerde okutulması için yayınladığı bir ders kitabındaki hatalardan sadece birkaçı... Hiç yorumsuz, nakletmekle yetindim Murat Bardakçı

Tarih Bir Milletin Kalbidir Beynidir Şahdamarıdır.. Bir insanki tarihinden nefret ediyorsa öğrenci değil öğrenciyi tarihinden nefret ettiren sistem değiştirilmelidir.. Şimdikilerde nasıl beceriyorlarsa bilmem ama çok başarılı oldukları belliki uygulanan sistem yüzünden çoğu öğrenci derslerine nefretle çalışıyor ve okulu bir hapisane olarak görüyor.. Bu milletki akıl ve mantıkdan bihaber değilse ülkeyi yöneten şahıslara bir şamar çekse diyecem ama milletimizin en hassas olduğu din ile akılları çeliniyor.. Bir milletki eğitimden akıldan yoksun değilse kendini kullandırtmaz.. Ne Diyebilirizki.. Allah sonumuzu Hayretsin.. Ayrıca konu içinde emeğinize sağlık..

murat bardakçı hocamız haklıdır. tarih kitaplarında bir sürü yanlış olmasının yanı sıra eksik yerler de vardır. lakin ben tarihi severim. okuldaki tarih hocam iyiydi. hala konuşuruz kendisiyle

Eğitim sistemimizin neresi doğru ki Tarih dersi doğru olsun, amaç koyun sürüsü yetiştirmek tabiri caizse, kim bakar ders konularına, müfredata, eşim, abim, yengem ve birçok arkadaşım eğitimci olduğu için çekilen sıkıntıları, uygulanan saçmalıkları iyi bilirim.

Okullardaki tarih dersleri, maalesef bir tarih çöplüğünden ibarettir ARKADAŞLARIM ve dostlarım, tarih derslerinin hiç sevilmediğini senelerden buyana söylerlerdi ama abarttıklarını zannederdim. Zira tarih, benim ve akranlarım için hoş ve zevkli vakit geçirten bir dersti. Benİm tarihten hoşlanma sebeplerimin başında büyük ihtimalle ailemdeki yaşlıların kendimi bildim bileli eski günlerden, özellikle de Sultan Abdülhamid devrinden bahsetmeleri vardı ama bir başka sebep de, o zamanın ders kitaplarında da dünya kadar gereksiz malumatın yeralmasına rağmen, hocalarımızın iyi olmasıydı. Hala görüştüğümüz ortamektep arkadaşlarımın neredeyse tamamı tarihten zevk alırlar ve bu zevk alışın en başta gelen sebebinin, büyük tarihçi İsmail Hami Danişmend'in eşi tarih hocamız İclal Hanım olduğunu söylerler. Ben ve birçok arkadaşım tarihten böyle hoşlandık ama yeni neslin tarihi sevmediğine, hatta sevilmemesi bir yana, en nefret edilen derslerin başında geldiğine, TV'de geçen seneden itibaren tarih programları yapmaya başladıktan sonra ikna oldum. Zira her programda aldığım binlerce mesajın en azından dörtte birinde "Tarih, okulda en hoşlanmadığımız ders idi ama, sizi izlemeye başladıktan sonra merak salmaya başladık" deniyordu. ÖYLE BİR MÜFREDAT Kİ! Bunun neden böyle olduğunu merak ettim ve geçenlerde, arkadaşlarımdan birinin onuncu sınıfta okuyan oğlunun tarih kitabını birkaç günlüğüne ödünç aldım. Aman yarabbi! Ders kitapları neredeyse kırk seneden buyana hiç değişmemişti, yani bir şeyler öğretmeleri gerekirken, hala bir tarih çöplüğü halinde idiler. Hiçbir işe yaramayacak lüzumsuz bilgilerle doldurulmuşlardı; kupkuru, tatsız ve talebede merak uyandırmayacak ve dersi asla sevdirmeyecek bir üslupla kaleme alınmışlardı. Çok daha önemlisi, öğretilenlerin çoğu öğrenciye sentez imkanı vermeyecek derecede karışık ve gereksiz idi; hatta yazılanların bazıları profesyonel tarihçilerin bile bilmelerine imkan bulunmayan, sadece ihtisas araştırmalarında rastlanacak işe yaramaz ayrıntılardan ibaretti. Talebeye "Hayatın boyunca hiçbir işine yaramayacak olan bu lüzumsuz bilgi kırıntılarını oku, iyice ezberle. Sınıfını geçmen, kafan ancak bir çöplüğe döndüğü zaman mümkündür" deniyordu. Ders kitaplarını bir grup tarih öğretmeni yazıyordu ama, hangi sınıfta hangi konunun ele alınması gerektiğine, Milli Eğitim Bakanlığı karar veriyordu. Şablonu bakanlık çiziyor, daha doğrusu bilgi çöplüğünde nelerin olması gerektiğine Ankara karar veriyor ve yazarlara o çöplükteki materyali sayfalara serpiştirmek düşüyordu. Yani, bütün o lüzumsuz malumatın sorumluluğu kitabı hazırlayan hocalara değil, onlara "Öğrencinin kafasını şu saçmalıklarla dolduracaksınız" diyen bakanlığa bağlı kurullara aitti. 150 SENEDİR AYNI MANTIK Anlayacağınız, Türk eğitim sisteminde öğrenciye gereksiz ve işe yaramaz ne kadar malumat verilirse o kadar bilgili ve hayata hazır bir nesil yetiştirileceği şeklinde neredeyse 150 seneden buyana hakim olan zihniyet hiç değişmemişti. Sözünü ettiğim ders kitabında daha sonra temas edeceğim bilgi yanlışları ise tabii ki bakanlığa değil, yazarlara aitti. Önümüzdeki çarşamba günü, tarih kitaplarının nasıl yazılmaları gerektiği konusunda Milli Eğitim Bakanlığı'na geçtiğimiz aylarda verilmiş bir rapordan hareketle, öğrenciye nelerin öğretilmesi gerektiği halde ne gibi lüzumsuz bilgilerin verildiğini ve talebenin öğrendiklerini sentezden nasıl mahrum bırakıldığını anlatacağım. Murat Bardakçı

eğitim sistemi yanlış gerçekten haklısınız...

Murat Bardakçının yazılarını ve programlarını çok severim. Adam doğru söylüyor. Tarih derslerinde sıkıntıdan uyuyor millet. Kitaplardakilerin gereklilerini veren hocalar nasıl anlatacağını tarihi zevkli hale nasıl getireceğini biliyorsa seviliyor tarih dersi sadece

Bence bu düşünce doğru eğerki yenilgilerin nelerden kaynaklandığını ne gibi olaylardan kaynaklandığı anlaşılır bir dil ile ileride yaşanacaklara ders olacak şekilde anlatılırsa Metatron gibi diğer milletlerden hiç bir farkımız olmadığını düşünen çocuklar türer gider bu memlekette her kes herşeyi mantık çerçevesinde sorgular.

Bence fil gibi görsel bir durumla eğitime katkı verilirse daha çok verim alabiliriz cocuklardan h4s-