MS-DOS HATA MESAJLARI Yazıcı, disk disket sürücüsü gibi donanıma bilgi giriş çıkışlarda verilen hata mesajları ve bizim hataya vermemiz gereken karşılıklar anlatılmıştır. Herhangi bir hata mesajında; A tuşuna basarsanız sistem programı iptal eder. R tuşuna basarsanız işlem tekrarlanır. F tuşuna basarsanız sistem hatayı atlar ve programa devam eder. F tuşuna basarsanız işlem sona erer. DOS'a dönülür. 1. Mesaj : Non-System disk or disk error. Replace and dtrike any key when ready Anlamı : Sürücüde bulunan diskette bilgisayara işletim sistemini yükleyen programları yok. 2. Mesaj : Genreal filure error reading drive A/BAbort, Retry, Ignore, Fail Anlamı : Sürücüde takılı disket formatsız veya sürücüye uyumsuz 3. Mesaj : Write fault error writing device PRN Abort, Retry, Ignore, Fail Anlamı : Yazıcı kapalı 4. Mesaj : Disk boot failure Anlamı : Disk işletim sistemini okuyamıyor. 5. Mesaj : Directory already exısts Anlamı : MD komutuyla yeni directory açılmak isteniyor. Ancak bu isimde directory var. 6. Mesaj : Disk fuul Anlamı isk veya disket tamamen dolu 7. Mesaj : Error in EXE file Anlamı : Makine diline çevrilmiş programda hata var. 8. Mesaj : Warning! Diskette is out of sequence Replace then diskette or continue Strike any key when ready Anlamı :Restore. COM komutu kullanıldığında sürücüye takılan disketler sıra takip etmedi. 9. Mesaj : İnvalid directory Anlamı : Geçersiz direktory 10. Mesaj : İncorrect DOS versiyon Anlamı :Sistemde yüklü DOS versiyonunu kullanınız. 11. Mesaj : Format failure Anlamı : Formatlama işlemi hatalı 12. Mesaj : İnvalid drive specification Anlamı : İstenilen sürücü adı geçersiz. 13. Mesaj : Program too big to fit in memory Anlamı : Yazılan program hacmi ana belleği aşıyor. 14. Mesaj : File not found Anlamı : Dosya bulunamadı. 15. Mesaj : İnvalid parameter Anlamı :Geçersiz parametre 16. Mesaj : Too many parameters Anlamı : Karmaşık parametre kullanıldı. 17. Mesaj : Write protect error Anlamı : Disket korumaya alınmış. 18. Mesaj : Next without for Anlamı :For-Next çevriminde FOR deyimi kullanmamıştır. Program NEXT deyiminin eşleşeceği bir FOR deyimine sahip olacak şekilde düzeltilmesi gerekir. 19. Mesaj : Syntak error Anlamı :Yazılan bir programda yazılımların düzensiz yazıldığı halde hata verir. 20. Mesaj : Return without gosub Anlamı : Alt program GOSUB kullanılmadan çalışmıştır. Programın alt program içine girmesini bir STOP veya END deyimi bırakmak suretiyle önlemelisiniz. 21. Mesaj : Out of Data Anlamı :Bir READ deyimi DATA deyimleri içindeki verilerden daha fazlasını okumaya çalışmaktadır. DATA deyimleri içinde programdaki bütün READ deyimleri için yeteri kadar değişmezler olacak şekilde programınızı düzeltiniz. 22. Mesaj : İllegal Function Call Anlamı : Sayısal veya d. k. fonksiyonlarda görülen negatif parametre dışına taşma veya aşırı büyüklükteki bir alt simge. SQR fonksiyonunda negatif bir parametre kullanılmış GET veya PUT üzerinde eksi bir kayıt numarası Bir işleve veya deyime uygun olmayan parametre Korunmuş bir BASIC programını listelemeye veya kayıt etmeye çalışmak. Mevcut olmayan satır numaralarını yok etmeye çalışmak. LOG fonksiyonunda sıfır veya negatif bir parametre kullanılmış. 23. Mesaj : Overflow Anlamı : Hesaplanan sayı BASIC sınırlarını aşmış. 24. Mesaj : Out of Memory Anlamı rogram çok büyüktür. Döngüler, alt programlar çok fazla ve ifadeler çok karmaşıktır. Bellek kapasitesi yeterli gelmiyor. 25. Mesaj : Undefined Line Number Anlamı : Program içinde mevcut olmayan bir satır, bir komut veya deyime ilgi verilmiştir. Programınız içindeki satır numaralarını kontrol ediniz ve doğru satır numarası kullanınız. 25. Mesaj : Subscript out of range Anlamı : Dizileri kullanırken adres belirten indis değerlerinin dizininin tanımlanan boyutunu aşması halinde oluşur. 26. Mesaj : Duplicate definition Anlamı : Aynı dizi iki DIM deyimleri içinde tanımlanmıştır. Program,0 dizi için tesis edilmiş olan 10'luk varsayılan boyuttan sonra bir DIM deyimi ile karşılaştırmıştır. 27. Mesaj : Division by zero Anlamı : Sıfıra bölme işlemi ortaya çıkmıştır. Program çalışmaya devam edeceği için düzeltmeye gerek yoktur. 28. Mesaj : İllegal direct Anlamı : Direct durumda geçersiz olan Direct durum içinde bir deyimi giriş yapmaya çalışmışsınızdır. Bu deyimin bir program satırı parçası olarak girilmesi gerekir. 29. Mesaj : Type mismatch Anlamı : Sayısal bir değişkene karakter atanması sırasında oluşur. 30. Mesaj : Out of String space Anlamı : BASIC belleği bitirinceye kadar dinamik olarak katar alanı ayırır. Bu iletinin anlamı katar değişkenlerinin BASIC'i bellek alanının temizlenmesinden sonra geriye kaln serbest bellek miktarını aşmasına sebep olması demektir. 31. Mesaj : String too long Anlamı : 255 karakterden daha uzun bir katar yaratmaya çalışmışsınızdır. Onu daha kısa katarlara bölünüz. 32. Mesaj : String fomula too complex Anlamı : Hesaplanacak ifade çok uzun veya karmaşık. Bu durumda hesaplama daha küçük bölümlere ayrışmadır. 33. Mesaj : Con't continue Anlamı : Bir hata sebebiyle durmuştur. Bir ara sırasında değiştirilmiştir. Mevcut değildir. Program yüklenmiş olmasına dikkat ediniz ve çalıştırmak için RUN ediniz. 34. Mesaj : RESUME Without ERROR Anlamı :Resume kullanılmış hata kontrol komutu kullanılmamış. 35. Mesaj : Missing Operand Anlamı : Hesaplanacak ifadede aritmetik operatör mevcut değildir. 36. Mesaj : Line buffer overflow Anlamı :Satır üzerinde birkaç deyim varsa başka satıra kaydırın. 37. Mesaj : Device foult Anlamı : Yanlış birim tanımı yapılmıştır. 38. Mesaj : FOR Without NEXT Anlamı : FOR-NEXT çevriminde NEXT kullanılmamıştır. Bir NEXT deyimi içerecek şekilde programı düzeltiniz. 39. Mesaj : Out of paper Anlamı : Yazıcının kağıdının bitmiş olması veya yazıcının çalışmamıştır. 40. Mesaj : Whize without wend Anlamı :While deyiminde wend deyimi kullanmaya çalışınız. 41. Mesaj : Field owerlow Anlamı oğrudan erişimli bir kütüğün FİELD değişkenlerinin toplam uzunluğu belirtilen kayıt uzunluğundan fazla. OPEN deyimi ve FİELD deyiminin birbirinin karşılığı olduğuna emin olunuz. 42. Mesaj : Bad file number Anlamı : Kullanılmak istenen kütüğün açılmış olduğuna ve kütük numarasının doğru olarak girilmiş olduğuna emin olunuz. Geçersiz olup olmadığını kontrol ediniz. 43. Mesaj : File not found Anlamı : Belirtilen bir sürücü içindeki disk üzerinde mevcut olmayan bir kütüğe başvur yapan LOAD, KILL NAME, FILES veya OPEN deyimlerinden bir kullanılmıştır. 44. Mesaj : Bad file mode Anlamı : PUT veya GET deyimini sıralı bir kütük veya kapalı bir kütükle kullanmaya çalışmışsınızdır veya OPEN deyimini İNPUT, OUTPUT, APPEND veya rastgele yerine bir kütük durumu ile yapmaya çalışmışsızındır. OPEN deyiminin doğru şekilde girildiğine ve yapıldığına emin olunuz. GET ve PUT bir rastgele kütüğü gerektirir. 45. Mesaj : File alrady open Anlamı : OPEN deyimini düzenli kullanıp kapattıktan sonra KILL komutu kullanılır. 46. Mesaj : Device I/O Error Anlamı : Cihazın I/O çalışmasında meydana gelen bir hatadır. DOS kendisini bu hatadan kurtaramaz. 47. Mesaj : Disk not ready Anlamı isket sürücüsü kapısı açıktır, kapatılmalıdır. 48. Mesaj : Path not found Anlamı : Bir OPEN, MKDIR, CHDIR veya RMDIR çalışması sırasında DOS belirtilen tarz da yolu bulamamıştır. Yani; belirtilen PATH bulunamadı. alıntı

LABEL C:\>date Geçerli tarih Paz 05/01/1999 Yeni tarihi girin :_ C:\>date Geçerli tarih Paz 03/01/1999 Yeni tarihi girin :_ DOSKEY DOS'ta bütün komutları klavyeden girmemiz gerekir. Her sefer uzun uzadıya komut yazmak bazen sıkıcı olabilir. Bunun yerine Doskey programını bilgisayar açılırken bir kez çalıştırarak DOS'un yazdığınız komutları hatırlamasını sağlayabilirsiniz. Bu programı bilgisayarın her açılışında çalıştırabilmek için Autoexec. bat dosyasına yazabilirsiniz. Bu dosya içine C:\windows\command\doskey satırını ekleyin. Bundan sonra yukarı ve aşağı tuşlarını kullanarak daha önce yazdığınız komutlara kolayca ulaşabilirsiniz. DOS ortamında iken DOSKEY. COM programını çalıştırmak için bu dosyanın bulunduğu dizin içine gidilir ve adı yazılarak enter tuşuna basılır. SÜRÜCÜ DEĞİŞTİRME DOS'ta ger sürücü bir harf ile temsil edilir. A, ve B harfleri disket sürücü diğerleri de hard disk ve diğer sürücüler için kullanılır. Sürücü harflerinden sonra ":" kullanılarak o sürücüye geçilebilir. A: ile disket sürücüye C: ile de hard diske geçilebilir. Bir sürücüye geçildikten sonra uygulanan komutlar o sürücü üzerinde etkili olur. Örneğin bir disketin içeriğini görmek için C:\>A: A:\>Dır yazabilirsiniz. Veya kısaca C:\> DIR A: FORMAT Format kelime anlamı olarak düzenleme demektir. Bu ilk alınan disket için doğrudur. Disket DOS'ta kullanılmak için düzenlenir. Ancak dolu olan bir diskete format atılması ile disketteki bütün bilgiler silinmiş olur. - Yanlışlıkla formatlanan bir disket UNFORMAT komutu ile geri alınabilir. Format komutunu harddisk için kullanmak çok tehlikelidir. Daha çok disketlerinizi formatlamak için bu komutu kullanacaksınız. C:\> FORMAT A: İle disket formatlanır. Bu komuttan sonra sürücüye disket yerleştirmeniz istenir ve gösterge %100 oluncaya kadar formatlama devam eder. Formatlama bittikten sonra diskete bir isim vermeniz istenir. Buraya 11 harflik bir isim verebilirsiniz. İsim verdikten sonra disket hakkındaki bilgiler gösterilir. Bu listeye bakarak o disketteki bozuk kesimlerin bulunup bulunmadığını anlayabilirsiniz. Eğer diskette bozuk kısımlar varsa bunların miktarı da listeden okunabilir. - Format komutunu bozulan disketlerinizin bozuk kısımlarını işaretlemesi için kullanabilirsiniz. Bozuk kısımları işaretleyerek buralar bilgi yazılmasını önler. - Ayrıca sistem disketi oluşturmak için de Format komutu kullanılabilir. - Virüslü disketleri de format ile silebilirsiniz. /U parametresi kullanılırsa, disketi UNFORMAT yapabilmek için gerekli olan bilgi diskete yazılmaz. Bu durumda UNFORMAT komutu ile disket kurtarılamaz. Disketi silmek istediğinizden eminseniz bu parametreyi kullanarak işlemleri hızlandırabilirsiniz. /S parametresi ile disketin sistenm disketi olarak hazırlanmasını sağlayabilirsiniz. Bu durumda bu disketi kullanarak bilgisayarı açabilirsiniz. /Q ile hızlı format yapabilirsiniz. Bu işlem bozuk kısımları işaretlemez. Ancak oldukça hızlı bir biçimde disketi boşaltır. /V:Ad ile disketin ismini belirleyebilirsiniz. C:\>FORMAT a: /q /u /s /v:ali Komutu ile geri alma bilgisi olmada, sistem disketi olarak ve ismini de Ali yaparak disketi hızlı formatlar. Format yapabilmek için FORMAT. COM dosyasına ihtiyaç vardır. SYS Sys komutu ile bir diskete veya harddiske sistem dosyaları transfer edilebilir. Bu dosyalar IO. SYS, MSDOS. SYS, COMMAND. COM, DRVSPACE. BIN, veya DBLSPACE. BIN dosyalarıdır. Bu dosyalardan COMMAND. COM hariç diğerleri bir diskete normal kopyalama ile kopyalanırsa o disket sistem disketi olmaz. Bu dosyaları diskette özel bir yere kopyalanması gerekir. Bu işlemi de SYS veya FORMAT /S komutları yapar. Sys a: ile diskete Sys c: ilede harddiske sistem transferi yapılır. Özellikle harddiskteki sistem dosyaları bozulmuşsa bilgisayarınızı harddiskten açamazsınız. Bu durumda bilgisayarı disketten açarak Sys c: komutu ile harddiske sistem transferi yapabilirsiniz. Bu itlemi yapmak için diskette SYS. COM programı bulunmalıdır. COPY, XCOPY, DISKCOPY COPY komutu ile dosyayı diskete, disketten harddiske, yazıcıya veya ekrana kopyalayabilirsiniz. Copy Kaynak Hedef Şeklinde, çoğunlukla iki parametre ile kullanılır. Birincisi kopyalanacak olan, ikincisi kopyalanılacak olan yeri belirler. Copy okul. doc a: Aktif dizindeki okul. doc isimli dosyayı diskete kopyalar. Copy akul. doc c: Disketteki okul. doc isimli dosyayı harddiske kopyalar. Copy okul. doc liste. doc Okul. doc isimli dosyayı aynı yere liste. doc adıyla kopyalar. Copy akul. doc Disketteki okul. doc isimli dosyayı komutun yazıldığı yere kopyalar. Copy . a: İçinde bulunulan dizindeki tüm dosyaları diskete kopyalar. Copy a: . c: Disketteki bütün dosyaları harddiske kopyalar. Copy Autoexec. bat con Autoexec. bat dosyasını ekrana kopyalar. Copy . bat con Bat uzantılı tüm dosyaları ekrana kopyalar. Copy Con a. ekr Burada kaynak ekran, hedef ise bir dosyadır. Yani ekranı a. ekr dosyasına kopyalamasını istiyoruz. Bu durum copy komutu için özel bir durumdur ve bir dosyaya yazı yazmak için kullanılır. Bu komutu yazdıktan sonra F6 tuşuna basana kadar yazdığınızbütün harfler a. ekr dosyasına yazılacaktır. Örnek olarak aşağıdaki satırları yazarak bir bat dosyası hazırlayalım. Copy con a. bat @echo off echo elveda dos echo merhaba windows Bu satırları dikkatli bir şekilde yazın, çünkü bir satırı yazdıktan sonra o satıra tekrar geri dönme şansınız yok. F6 tuşuna ve Enter'e basın ve kaydedin. Ve oluşturduğunuz dosyanın adını yazarak çalıştırın. Copy a. bat prn Bu satır a. bat dosyasını yazıcıya gönderecektir. (Pr n kelimesi yazıcı için kullanılır. Yazıcınızın bağlı olduğu porta göre LPT1, LPT2, COM1, COM2 de kullanabilirsiniz. ) ekrandaki görüntüyü yazıcıya göndermek için Print Screen tutuna basabilirsiniz. Copy komutu ile bir dosyayı kopyalarken hata testi de yapılmasını sağlayabilirsiniz. Özellikle diskete kopyalarken bu testi yaptırmanız iyi olur. Hata testi yapması için /V parametresi kullanılır. Copy okul. doc a: /v Okul. doc dosyasını diskete hata testi yaparak kopyalamasını istiyoruz. Bu işlem dosyayı diskete kopyalarken aynı zamanda yazdığını da okuyarak doğru okunup okunmadığını kontrol eder. Diskette bozuk kesimler varsa yazdığını okuyamayacak ve hata verecektir. İşlemi iptal ederek sağlam bir disket kullanın veya disketin içinde önemli bilgiler yoksa disketi formatlayın ve ve hatalı kısımların işaretlenmesini sağladıktan sonra tekrar kopyalayın. Kopyalama yaparken kopyalanılan yerde aynı isimli bir dosya varsa onun üzerine yazılıp yazılmayacağı sorulur. C:\a. bat üstüne yazılsın mı ? E harfi Evet, H harfi Hayır veya M harfi ile bütün dosyaların tek tek sorulmadan yazılması sağlanabilir. XCOPY komutu da kopyalamk için kullanılır. Copy komutunda farklı olarak daha hızlıdır ve alt dizinleriyle birlikte kopyalayabilir. Copy komutu bir iç komut olmasına rağmen Xcopy komutu dış komuttur ve XCOPY. EXE dosyasının bulunması gerekir. Xcopy komutunun kullanımı da copy komutu gibidir. Farklı olarak /S parametresi ile alt dizinlerin kopyalanması da sağlanabilir. Xcopy a: . /s c: Disketteki bütün dosyaları alt dizinlerdekilerle beraber c: sürücüsüne kopyalar. Xcopy'nin avantajı daha hızlı kopyalayabilmesi ve alt dizinlerle birlikte kopyalayabilmesidir. DISKCOPY komutu ise daha farklıdır. Bir disketin aynısını bir başka diskete kopyalamak için kullanılır. Diskcopy ile çoğaltılan disketler tamamen birbirinin aynısıdır. Diskcopy a: a: Komutu ile a sürücüsünde bulunan disket çoğaltılabilir. Bu işlem sırasında önce orjinal disket okunur, daha sonra diğer disketin takılması istenerek bu diskete yazılır. Okuma işlemi tek seferde bitmemişse tekrar ilk disket istenerek kalan kısım da okunarak diğer diskete yazılır. Diskcopy işleminde hedef disket içindeki tüm dosyalar kopyalama işleminden önce bilgisayar tarafından silinir. Bu programın ismi DISKCOPY. COM'dur. işlemleri hızlandırabilirsiniz. REN Dosyaların isimlerini Ren komutu ile değiştirebilirsiniz. Ren Dosyaadı Yeniad şeklinde kullanılır. Örneğin gerekli. doc isimli dosyanın adını gereksiz. doc olarak değiştirmek için Ren Gerekli. doc gereksiz. doc şeklinde yazılır. İsim değiştirirken yeni isimle aynı isme sahip bir dosya varsa değiştirme yapılmaz. Ren komutu ile dizin isimleri değiştirilemez. Dizin isimlerini değiştirmek için Move komutu kullanılır. MOVE Bu programın ismi MOVE. EXE'dir. Dosyaları bir yerden başka bir dizine veya sürücüye taşımak için ve dizinlerin isimlerini değiştirmek için kullanılır. Örneğin Genel dizinindeki bütün dosyaları Özel dizinine taşımak için Move c:\genel\ . özel\ PW dizinindeki tüm dosyaları diskete taşımak için Move c:\pw\ . a: Move komutu ile dizin ismi değiştirmek Ren ile dosya ismi değiştirmek gibidir. Örneğin PW dizinini WRITE olarak değiştirmek için Move PW WRITE şeklinde kullanılır. TYPE DOS'ta bir dosyanın içeriğini görmek için kullanılır. Type Dosyaadı Şeklinde kullanılır. Örneğin autoexec. bat dosyasının içeriğini görmek için Type autoexec. bat şeklinde yazılır. Dosya üzerinde değişiklik yapabilmek için EDIT komutu kullanılmalıdır.

DOS GİRİŞ Eğer bilgisayar kullanmayı ilk defa Windows-95 ile başladıysanız büyük bir ihtimalle DOS kelimesi size yabancı gelecektir. DOS, Disk Operating System kelimelerinin kısaltılmış halidir ve disk işlemleri, bellek işlemleri gibi programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapan bir işletim sistemidir. DOS'un tarihi PC'lerin tarihiyle başlar ve çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez. Çünkü DOS'ta grafiksel bir kullanıcı arabirimi yoktur, her şey komutlarla ve bir sürü parametre ile yapılır. Microsoft Windows'95 sürümüyle kullanıcının DOS ile olan iletişimini minimuma indirmeye çalışmış olsa da geriye doğru uyumluluktan dolayı DOS'tan tam olarak vazgeçememiştir. Windows'95 kullanıyor olsanız da bazen DOS'a işiniz düşebilir. Örneğin bir çok oyun programı Windows ile çalışmaz veya oynanamayacak kadar yavaş çalışır. Ayrıca Windowsa giremediğiniz durumlarda da sorunu DOS'tan halletmeniz gerekebilir. Bazen de tek bir dosyayı kopyalamak için bilgisayarınızı açtığınızda, Windows'un çalışmasını beklemeniz gerekmez. KOMUTLAR DOS'ta herhangi bir dosyaya ihtiyaç duymadan çalışan komutlara iç komutlar, çalışması için program dosyasının varlığına ihtiyaç duyan komutlara Dış Komutlar denir. Dış komutları çalıştırabilmek için o komutun progrma dosyasına ihtiyaç vardır. Örneğin format komutunu kullanabilmek için Format.com programının bulunması gerekir. -DOS komutları hakkında bilgi almak için / ? parametresi kullanılabilir. Örneğin dır komutu hakkında bilgi almak için DIR /? yazılabilir. DIR Bulunduğunuz dizindeki dosya veya dizinleri listeler. Dır komutu tek başına kullanıldığı zaman aşağıdaki gibi bir liste çıkar. C:\zeybek>dır C sürücüsündeki birimin etiketi yok Birim Seri Numarası 0B26-13D9 C:\zeybek dizini. dir 01/01/99 20:23. .. /dir 01/01/99 20:23.. SZEYBEK EXE 1.411.559 02/01/99 20:05 szeybek. exe XTRAS 01/01/99 20:23 xtras ICON ICO 2.816 02/01/99 20:05 icon. ico 2 dosya 1.414.375 bayt 3 dizin 137.347.072 bayt bot C:\zeybek>_ Burada ile belirlenmiş olanlar dosya değil dizindir. Diğerler ise dosyadır. Her bir dosyanın adı, uzantısı, boyutu, son değiştirme tarihi- saati ve uzun dosya ismi görüntülenmektedir. - Uzantısı. EXE, . COM, . BAT olanlar program dosyalarıdır. Bunların isimleri yazılarak çalıştırılabilir. Bir dizindeki dosya sayısı fazla ise ekrana sığmayacaktır. Sayfa sayfa görüntülemek için DIR /P şeklinde /P parametresi kullanılır. Detayları göstermeden sadece isimleri listelemek için DIR /W kullanılır. Daha detaylı bilgi için DIR /V kullanılır. Bütün dosyaları değil de bir şarta uyan dosyaları listelemek için joker karakter dediğimiz? ve karakterleri kullanılır. Dır . exe ile uzantısı EXE olan dosyalar Dır a. exe ile bat harfi a ve uzantısı EXE olan dosyalar Dır a. e ile bat harfi a ve uzantısının baş harfi e olan dosyalar Dır a?b. exe ile bat harfi a ve üçüncü harfi b olan EXE uzantılı dosyalar Dır . ile uzantısı olmayan dosyalar listelenebilir. Buradaki temel kural itaretinin bütün harfler yerine, ? ise tek bir harf yerine geçmesidir. - Dır komutu ile DOS'ta arama da yapılabilir. /s parametresi verilirse DOS alt dizinlerdeki dosyaları da listeler. Örneğin önemli. doc isimli bir dosyayı aramak için Dır önemli. doc /s kullanılabilir. - Liste alınırken sıralama isteniyorsa /O parametresi kullanılır. Eğer bilgisayar kullanmayı ilk defa Windows-95 ile başladıysanız büyük bir ihtimalle DOS kelimesi size yabancı gelecektir. DOS, Disk Operating System kelimelerinin kısaltılmış halidir ve disk işlemleri, bellek işlemleri gibi programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapan bir işletim sistemidir. DOS'un tarihi PC'lerin tarihiyle başlar ve çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez. Çünkü DOS'ta grafiksel bir kullanıcı arabirimi yoktur, her şey komutlarla ve bir sürü parametre ile yapılır. Microsoft Windows'95 sürümüyle kullanıcının DOS ile olan iletişimini minimuma indirmeye çalışmış olsa da geriye doğru uyumluluktan dolayı DOS'tan tam olarak vazgeçememiştir. Windows'95 kullanıyor olsanız da bazen DOS'a işiniz düşebilir. Örneğin bir çok oyun programı Windows ile çalışmaz veya oynanamayacak kadar yavaş çalışır. Ayrıca Windowsa giremediğiniz durumlarda da sorunu DOS'tan halletmeniz gerekebilir. Bazen de tek bir dosyayı kopyalamak için bilgisayarınızı açtığınızda, Windows'un çalışmasını beklemeniz gerekmez. Dır /OD ile tarihe Dır /ON ile ada Dır /OE ile uzantıya Dır /OS ile boyuta göre sıralanabilir. Bu parametrelerin önüne – konursa tersi sırada listelenir. Yani Dır/OS ile küçükten büyüğe sıralanırken, Dır/O-S ile büyükten küçüğe doğru sıralanır. - Dır /A ile istenen özelliğe uyan dosyalar gösterilebilir. Dır/AD ile sadece dizinler Dır/AH ile gizli dosyalar Dır/AR ile sadece okunabilir dosyalar Dır/AS ile sadece sistem dosyaları listelenir. DİZİN İŞLEMLERİ Dizin İşlemleri Bir dizine girmek için CD Dizinismi kullanılır. Örneğin Windows dizinine girmek için C:\>CD Windows C:\WINDIWS> Windows\System dizinine girmek için C:\>CD Windows\System C:\WINDOWS\SYSTEM> veya C:\>CD Windows C:\WINDOWS>CD System C:\WINDOWS\SYSTEM> şeklinde kullanılır. Bir dizinden çıkmak için CD.. C:\WINDOWS\SYSTEM>CD.. C:\WINDOWS> Ana dizine çıkmak için CD\ C:\WINDOWS\SYSTEM>CD\ C:\> İki üst dizine çıkmak için CD... C:\WINDOWS\SYSTEM\VMM32>CD... C:\WINDOWS> Üç üst dizine çıkmak için CD... C:\WINDOWS\SYSTEM\VMM32>CD... C:\> Yeni bir dizin olutturmak için MD Dizinismi Örneğin yeni isimli bir dizin oluşturmak için MD yeni Bir dizin silmek için RD Dizinismi Yeni isimli dizini silmek için RD yeni şeklinde kullanılır. Bir dizini bu yöntemle silebilmek için, içinin boş olması gerekir. Uzun dizin isimlerini DOS altında kullanırken bunları iki şekilde kullanabilirsiniz. Eğer Windows altında bir DOS oturumu açtıysanız bu isimler hem standart 8+3 formatında hem de uzun formatında kullanılabilir. Direk olarak DOS ortamına geçtiyseniz 8+3'lük kısa formatını kullanabilirsiniz. 8 harften daha uzun bir dosya veya dizin ismi verecekseniz bunu tırnak içinde yazmanız gerekir. Örneğin en çok kullandığım dökümanlar dizini olutturmak için : MD "en çok kullandığım dökümanlar" şeklinde yazmanız gerekir. Bu dizin listelendiğinde hem orjinali ile hem de ENÇOKK 1 şeklinde kısa ismi ile gösterilir. Bu dizine girmek için CD ENÇOKK 1 veya MD "en çok kullandığım dökümanlar" yazabilirsiniz. SÜRÜCÜ DEĞİŞTİRME DOS'ta ger sürücü bir harf ile temsil edilir. A, ve B harfleri disket sürücü diğerleri de hard disk ve diğer sürücüler için kullanılır. Sürücü harflerinden sonra ":" kullanılarak o sürücüye geçilebilir. A: ile disket sürücüye C: ile de hard diske geçilebilir. Bir sürücüye geçildikten sonra uygulanan komutlar o sürücü üzerinde etkili olur. Örneğin bir disketin içeriğini görmek için C:\>A: A:\>Dır yazabilirsiniz. Veya kısaca C:\> DIR A: FORMAT Format kelime anlamı olarak düzenleme demektir. Bu ilk alınan disket için doğrudur. Disket DOS'ta kullanılmak için düzenlenir. Ancak dolu olan bir diskete format atılması ile disketteki bütün bilgiler silinmiş olur. - Yanlışlıkla formatlanan bir disket UNFORMAT komutu ile geri alınabilir. Format komutunu harddisk için kullanmak çok tehlikelidir. Daha çok disketlerinizi formatlamak için bu komutu kullanacaksınız. C:\> FORMAT A: İle disket formatlanır. Bu komuttan sonra sürücüye disket yerleştirmeniz istenir ve gösterge %100 oluncaya kadar formatlama devam eder. Formatlama bittikten sonra diskete bir isim vermeniz istenir. Buraya 11 harflik bir isim verebilirsiniz. İsim verdikten sonra disket hakkındaki bilgiler gösterilir. Bu listeye bakarak o disketteki bozuk kesimlerin bulunup bulunmadığını anlayabilirsiniz. Eğer diskette bozuk kısımlar varsa bunların miktarı da listeden okunabilir. - Format komutunu bozulan disketlerinizin bozuk kısımlarını işaretlemesi için kullanabilirsiniz. Bozuk kısımları işaretleyerek buralar bilgi yazılmasını önler. - Ayrıca sistem disketi oluşturmak için de Format komutu kullanılabilir. - Virüslü disketleri de format ile silebilirsiniz. /U parametresi kullanılırsa, disketi UNFORMAT yapabilmek için gerekli olan bilgi diskete yazılmaz. Bu durumda UNFORMAT komutu ile disket kurtarılamaz. Disketi silmek istediğinizden eminseniz bu parametreyi kullanarak işlemleri hızlandırabilirsiniz. /S parametresi ile disketin sistenm disketi olarak hazırlanmasını sağlayabilirsiniz. Bu durumda bu disketi kullanarak bilgisayarı açabilirsiniz. /Q ile hızlı format yapabilirsiniz. Bu işlem bozuk kısımları işaretlemez. Ancak oldukça hızlı bir biçimde disketi boşaltır. /V:Ad ile disketin ismini belirleyebilirsiniz. C:\>FORMAT a: /q /u /s /v:ali Komutu ile geri alma bilgisi olmada, sistem disketi olarak ve ismini de Ali yaparak disketi hızlı formatlar. Format yapabilmek için FORMAT. COM dosyasına ihtiyaç vardır. SYS Sys komutu ile bir diskete veya harddiske sistem dosyaları transfer edilebilir. Bu dosyalar IO. SYS, MSDOS. SYS, COMMAND. COM, DRVSPACE. BIN, veya DBLSPACE. BIN dosyalarıdır. Bu dosyalardan COMMAND. COM hariç diğerleri bir diskete normal kopyalama ile kopyalanırsa o disket sistem disketi olmaz. Bu dosyaları diskette özel bir yere kopyalanması gerekir. Bu işlemi de SYS veya FORMAT /S komutları yapar. Sys a: ile diskete Sys c: ilede harddiske sistem transferi yapılır. Özellikle harddiskteki sistem dosyaları bozulmuşsa bilgisayarınızı harddiskten açamazsınız. Bu durumda bilgisayarı disketten açarak Sys c: komutu ile harddiske sistem transferi yapabilirsiniz. Bu itlemi yapmak için diskette SYS. COM programı bulunmalıdır.

Ellerine saglik, bayagi ugrasmissin belli. Tesekkur ettik.

97/98 yıllarına döndüm bi an... Teşekkürler. MSDOS eskisi gibi sık kullanılmasada yine de o kara ekrana işimiz düşüyor

SYS komutu: Disk ve veya disket içersine sadece bilgisayarı açmaya yarayan sistem dosyalarını yüklemeyi sağlar. Yapılan işlemden kayıt ortamındaki diğer dosyalar etkilenmez. Örnek: C:> SYS A: DELTREE komutu: Dizinleri içlerindeki altdizinler ve dosyalarla beraber silmeyi sağlar. Komut satırına ROOT' a bağlı olan dizin adı yazılır. /Y : Onay almadan silme işleminin doğrudan gerçekleştirilmesini sağlar. Örnek: C:> DELTREE DENEME XCOPY komutu: Dizinleri içlerindeki altdizin ve dosyalarla beraber belirtilen ortamlara kopyalamayı sağlar. Kullanım şekli copy komutu ile aynıdır, fakat birkaç tane ek parametresi vardır. Xcopy komutu dosyaları copy komutu gibi tek tek değil bellek kapasitesine göre, topluca kopyalamayı da sağlar. XCOPY Parametreleri /S : Dizinleri içlerindeki altdizin ve dosyalarla beraber kopyalamayı sağlar. /E : İçi boş olan dizinleri kopyalamayı sağlar. Örnek: C:> XCOPY DOS. AOS/S/E UNDELETE komutu: Del komutu ile silinen dosyaları, kurtarmayı sağlar. Silinen dosyaların ilk karakterlerinin yerine görülür. Buraya dosyanın ilk karakteri yazılarak kurtarılması sağlanır) UNDELETE Parametreleri /LIST : Kurtarılacak veya kurtarılamayacak dosyaların listesini görüntüler. Kurtarılamayacak olan dosyalarının yanında görülür. /ALL : Silinmiş dosyaların bilgisayar tarafından kurtarılmasını sağlar. Kurtarılan dosyaların ilk karakterinin yerinde görülür. Örnek: C:> UNDELETE/LIST C:> UNDELETE/ALL C:> UNDELETE LATS. TXT DOSKEY Komutu: Komut satırına yazılan tanımlamaları, belleğe yükleyerek tekrar kullanma olanağı sağlar. Bilgiler bellekte bilgisayar açık kaldığı süre içinde saklanır. Bilgisayar kapandığı andan itibaren tüm bilgiler silinir. Doskey komutunu bilgisayara yüklemek için komut satırına DOSKEY yazılarak enter tuşuna basılır. Örnek: C:> DOSKEY BACKUP komutu: Hard Disk' teki dosyaları diskete yedeklemeyi sağlar. Yedekleme sırasında bilgisayar her diskete bir numara verir. Fakat bu işlem dosyaları sıkıştırmadan gerçek boyutu ile yaptığı için pek kullanışlı değildir, bunun yerine sıkıştırma programları ile yedek almak daha karlıdır. /S : dizinleri içlerindeki altdizin ve dosyalarla beraber yedekler. Örnek: C:> BACKUP C:WINDOWS. A: RESTORE komutu: Backup ile diskete yedeklenmiş dosyaları hard disk' e geri yüklemeyi sağlar. Örnek: C:> RESTORE A: C: ARJ komutu: Dosyaları sıkıştırmak veya sıkıştırılan dosyaları açmayı sağlar. Sıkıştırılan dosyalar tek bir dosya haline gelir. Ayrıca dosyalar döküm alındığında görülürler. Bunun yerine günümüzde çoğunlukla Winzip kullanılmaktadır. ARJ Parametreleri X : Dosya açmayı sağlar. A : Dosya sıkıştırmayı sağlar. -V1440 (720) : 3.5 HD veya 3.5 DD standardına göre dosyayı sıkıştırır yada açmayı sağlar. Bu parametre kullanıldığında dosya uzantıları ARJ, A01, A02 ve bunun gibidir. -R : Bulunulan ortamdaki directory' lerin sıkıştırılıp açılmasını sağlar. Hard Disk İçinde SıkıştırmaÖrnek: C:> CD YEDEK C:YEDEK> ARJ A -R ÇALIŞMA. ARJ Hard Disk İçinde Açma Örnek: C:> CD YEDEK C:YEDEK> ARJ X -R ÇALIŞMA. ARJ VER : Bilgisayarın DOS İşletim Sisteminin versiyon numarasını gösterir. VOL : Bilgisayarın etiket seri numarasını ekranda gösterir. LABEL : Diskete etiket ismi vermeyi sağlar. Not : Disket etiket ismi verilirken 11 karakteri geçmeyecek şekilde etiket ismi verilmelidir.11 Karakteri geçerse yazmaz. C: geç C:windows>A: A:A geç DIR : Hafızada kayıtlı olan programı ekrana listeler. DIR/P : Hafızada kayıtlı olan programı sayfa sayfa ekrana listeler. DIR/W : Hafızada kayıtlı olan programı yan yana ekrana listeler. CIR C:belgel 1 C'de belgel 1 dizini içindeki tüm dosyaları göster. CIR C:belgel 1. doc C'de belgel 1 dizini içinde uzantısı doc olan dosyaları göster. C:>DIR . BAS : C sürücüsünde bulunan baş harfi ne olursa olsun uzantı ismi BAS olanları ekranda listelemeyi sağlar. C:>DIR ALİ. EXE : C sürücüsünde bulunan ALİ. EXE dosyasını ekranda göstermeyi sağlar. A:>DIR?a. : A sürücüsünde bulunan birinci harfi ne olursa olsun ikinci harfi a ile başlayan uzantı ismi ne olursa olsun ekranda listeler. A:>DIR b. TXT : A sürücüsünde bulunan baş harfi b ile başlayan uzantı ismi TXT ile biten tüm dosyaları ekranda listeler. Not : Bir Hard Diski formatlamak ihtiyacı, çoğu zaman mevcut işletim sisteminin yersizliği veya "çökmesi" durumunda olur. Bu işlemi çok dikkatli yapmalısınız. Çünkü diskteki tüm veriler kaybolacaktır. Eğer diskinizi formatlamaya karar vermişseniz ve Winsows 9x/Me kullanıcısı iseniz bilgisayarınızı MS-DOS kipinde başlatmalısınız. Aksi takdirde Windows buna izin vermeyecektir. KLASÖR OLUŞTURMA MD = Klasör oluşturur. C:>MD DİLEK CD = Klasör içine girer. C:>CD DİLEK CD.. = Klasör dışına çıkar. C:>DİLEK>CD.. RD = Boş Klasör siler. C:>RD DİLEK Örnek : Disketinizde kendi adınızda bir Klasör oluşturup bu Klasör içine C'de bulunan OYUN. EXE dosyasını kopyalayınız. A:>MD MEHMET A:>CD MEHMET A:>MEHMET>C: C:>Copy OYUN. EXE A: Örnek : C:>C'de kendi adınızda bir Klasör oluşturup bu Klasörün içine A:>'da bulunan Mario. EXE dosyasını kopyalayınız. Cevap : C:>Md MEHMET C:>Cd MEHMET C:>MEHMET>A:>Copy Mario. EXE C: Örnek : C sürücüsünde Aynur adı altında bir Klasör oluşturup bu Klasörün içine A:>'da bulunan Mario. EXE dosyasını kopyalayınız. Cevap : C:>Md Aynur Klasör : C:>Cd Aynur Tüm dosyaları bir tek isim adı. C:>Aynur>Md Yıldız altında toplamaya denir. C:>Aynur>Cd Yıldız C:>Aynur>Yıldız>A: A:>Cd Oto A:>OtoCopy . C: Örnek : C'de bulunan tüm dosyaları A'nın içindeki Merve Klasörünün içine taşıyınız. Cevap : C:>Move . A. Merve Örnek : Disketinizde kendi adınızda bir Klasör oluşturup bu Klasör içine AHMET adı altında Klasör oluşturup bu Klasör içine C'de bulunan tüm dosyaları taşıyınız? Cevap : A:>Md SAMI A:>Cd SAMI A:>SAMI>MD AHMET A:>SAMI>CD AHMET A:>SAMI>AHMET>C: C:>Move . A: CD : Tamamen çıkar. EMM386 : Cihaz sürücüsünün belleğe yüklenmesini sağlar. Bellekte oluşan hataları daha fazla artmaması otomatik men kilitler ve şu mesajı verir. Emm386 driver not installed (Emm386 cihaz sürücüsü yüklenemiyor.) DEFRAG = Dosyaları düzenlemek amacıyla kullanılır. Örnek : C:>Defrag A: A'nın içindeki dosyaları düzenler. ARJ = Dosyaları sıkıştırmak ve açmak amacıyla kullanılır. Örnek : C:>ARJ A A:MEVSIM. ARJ C'de bulunan tüm dosyaları A'da bulunan MEVSIM. ARJ olarak sıkıştırır. Örnek : C:>PW>ARJ A B:Windows. ARJ C'de bulunan PW Klasörü içindeki tüm dosyaları B'nin içine Windows. ARJ adı altında sıkıştırır. Örnek : A:>ARJ X Mehmet. ARJ C: A'da bulunan MEHMEt. ARJ dosyasını C'ye açar. Örnek : C:>PW12>ARJ x MELİKE. ARJ A:OYUNRAYMAN C'de PW12 Klasörü içindeki MELİKE. ARJ dosyasını A'da oyun Klasörü içindeki RAYMAN Klasörünün içine açar. Örnek : Disketinizde TÜRKİYE adı altında bir Klasör oluşturup bu Klasörün içine İLLER Klasörü oluşturup İLLER Klasörünün içine de C'de bulunan İLÇELER Klasörünün içindeki KAZA. EXE dosyasını kopyalayınız. Cevap : A:>MD TÜRKİYE A:>CD TÜRKİYE A:>TÜRKİYE>MD İLLER A:>TÜRKİYE>CD İLLER A:>TÜRKİYE>İLLER>C: C:>CD İLÇELER C:>İLÇELER>COPY KAZA. EXE A: Örnek : C'den A'ya tüm dosyaları MAHMUT. ARJ adı altında sıkıştırınız. C:>ARJ A A:MAHMUT. ARJ DOS işletim sistemi yüklendiği zaman ekranda görüntülenen komut uyarıcı kullanıcı tarafından PROMPT komutu kullanılarak değiştirilebilir: PROMPT Genelde makine açıldığı zaman A: veya C: şeklinde komut uyarıcısı ekranda gözükür. Aşağıda verilen karakterler kullanılarak farklı komut uyarıcıları elde edilebilir. Bu komut ile istenen komut uyarıcısının görüntülenmesi için görüntülecenek karakterin başına $ işareti konulmalıdır. Görüntülecek uyarıcılar Karakter Aktif dizini gösteren prompt P = karakterini gösteren prompt Q $ karakterini gösteren prompt $ Zamanı gösteren prompt T Sürümünü gösteren prom V > karakterini gösteren prompt G < karakterini gösteren prompt L | karakterini gösteren prompt B Örnek:CROMPT $P$B C: olan uyarıcıyı, C:| yapar.