OSMANLI İMPARATORLUĞUN'DA OKUL AÇAN ÜLKELER VE OKULLARI A. FRANSIZ OKULLARI Saint - Benoit Fansız Okulu Saint - Georges Fransız Okulu Saint - Louis Dil Oğlanları Koleji Saint - Pierre Fransız Okulu Nötre Dame De Sion Fransız Kız Lisesi Saint Pulcherie Fransız Okulu Saint - Josep'n Fransız Koleji Saint - Esprit Fransız Okulu İmmacule Conception Fransız Okulu B. İNGİLİZ OKULLARI C. AMERİKAN OKULLARI Harput Amerikan Koleji Robert Koleji İstanbul Amerikan Kız Koleji Merzifon Amerikan Koleji D. İTALYAN OKULLARI İtalyan Kız Ortaokulu İtalyan Kız Ortaokulu Büyükdere İtalyan Okulu Santa - Maria İtalyan Okulu Bakırköy İtalyan Okulu Yedikule İtalyan Okulu İtalyan Erkek Okulu Beykoz İtalyan Okulu Sainte - Marie İtalyan Okulu Sacre Cour İtalyan Kız Okulu Bartelemeo Giustiniani İtalyan Okulu San - Pietro İtalyan Kız Okulu İtalyan Kız Okulu San - Pietro Okulu ALMAN OKULLARI AVUSTURYA OKULLARI 1964 YILI ESAS ALINARAK TÜRKİYE'DE -GÜNÜMÜZDE- BULUNAN YABANCI OKULLAR ŞUNLARDIR: A) FRANSIZ OKULLARI Nötre Dame de Sion Fransız Lisesi Nötre Drame de Lourd Fransız Okulu Sainte Pulcherie Fransız Okulu Sanit Benoit Fransız Erkek Lisesi Saint Benoit Fransız Kız Orta Okulu Saint Michel Fransız lisesi Saint Joseph Fransız Erkek Lisesi B) İNGİLİZ OKULLARI İngiliz Erkek Lisesi İngiliz Kız Ortaokulu C) AMERİKAN OKULLARI Bursa Amerikan Koleji İzmir Amerikan Kız Koleji İstanbul Amerikan Bristol Hastanesi Ebe ve Hemşire Okulu İstanbul Amerikan Koleji Kız Kısmı İstanbul Robert Koleji Lisesi Bölümü Tarsus Amerikan. Koleji Amerikan Kız Lisesi Merzifon Amerikan Koleji Fırat Amerikan Koleji D) İTALYAN OKULLARI İtalyan Kız Ortaokulu İtalyan ilkokulu İtalyan Lisesi İtalyan Ticaret Lisesi ve Giustiniani Okulu E) ALMANYA OKULLARI İstanbul Alman Lisesi F) AVUSTURYA OKULLARI Sank-Georg Avusturya Kız Lisesi Sank-Georg Avusturya Erkek Lisesi ve Ticaret Okulu G) İRAN OKULLARI İran islam Cumhuriyeti İlkokulu. H) YUNANİSTAN OKULLARI Rum Zapyon Okulu Fener Rum Patrikhanesi içindeki "Fener Rum Okulu" Fener Rum Patrikhanesi binası 1941'de yandı. 1986'da Türkiye patrikhane binasının onarımına izin verdi. 17 Aralık 1989'da Fe ner Rum Patrikhanesi yeni binalarında çalışmaya başladılar. Anadolu'daki Amerikan misyonerler 1891'e kadar 9 kolej kurdular. Bunlar; İstanbul'da Robert Koleji (1862) Beyrut'ta Beyrut Üniversitesi (1864) İstanbul'da Amerikan Kız Koleji (1873) Antep'te Merkezi Türkiye Koleji (1876) Harput'ta Fırat Koleji (1878) Maraş'ta Merkezi Türkiye Kız Koleji (1882) Merzifon'da Anadolu Koleji (1886) Tarsus'ta Paul Enstitüsü (1888) İzmir'de Uluslararası Kolej (1891). Anadolu'daki beş Amerikan Kolejinin ana taşıyıcıları Ermeniler'di İSTANBUL'DAKİ ERMENİ OKULLARI Günümüzde İstanbul'da Ermeniler'e ait 19 anaokulu 20 İlkokul 9 Ortaokul 5 Lise bulunmaktadır. Bezezyan Anaokulu ve İlkokulu Varhutyan İlkokulu Semerciyan Anaokulu ve İlkokulu Karagözyan İlkokulu Aramyan Uncuyan Ortaokulu Bezciyan Ortaokulu Sahakyan Nunyan Lisesi Eseyan Lisesi Gebrenagan Lisesi Mehmet DUMANOĞLU:Türkiye'de Neler Oluyor? S.79-83 Berikan Yayınları, Ankara 2003 İlknur Polat HAYDAROĞLU; Osmanlı İmparatorluğunda Yabancı Okullar s. 109-182

Saint Benoit Sainte-PulchérieSaint Benoit: Resmi adı Özel Saint Benoit Fransız Lisesi. Fransızca Lycée Français Privée Saint-Benoit. İstanbul'un Beyoğlu ilçesi Karaköy semtinde bulunan ortaöğretim kurumu. Türkiye'nin en eski eğitim kurumlarından biri olan Saint-Benoit, aynı zamanda İstanbul'un en köklü latin-katolik kurumlarından biridir. Saint Benoit Lisesi'nin resmi kuruluş yılı olarak 1783 gösterilse de kurumun tarihi aslında 1362'dir. 1540 yılında Fransa Kralı I. François'nın talebi ve Kanuni Sultan Süleyman'ın izniyle Fransa Büyükelçiliği Şapeli olarak kabul edilmiş ve böylelikle diplomatik koruma altına girmiştir. Fransa'daki iç karışıklıklar nedeniyle Cizvit'ler manastır, okul ve hastanenin yönetimini, Marsilya'dan yola çıkarak 19 Temmuz 1783 tarihinde İstanbul'a ulaşan, Pierre-François Viguier yönetimindeki on yedi Lazarist dinadamına devrederek kurumu terk etmişlerdir. Bu tarih günümüzde Saint-Benoit lisesinin resmi kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir. Okulun ilk Lazarist müdürü Antoine Renard'dır. Başlangıçta sadece Fransız uyrukluları öğrenci olarak kabul eden ve tamamen yatılı olan okul, 1831 yılından itibaren gündüzlü kısım da açmış ve Sultan II. Mahmud'un verdiği bir fermanla Osmanlı uyruklu öğrencileri de kabul etmeye başlamıştır.1844'te okula bir eczane ve 1862 yılında bir dispanser eklenmiştir.1921 tarihli Ankara Antlaşması ve 1923 tarihli Lozan Antlaşması sırasındaki mektup teatisiyle Türkiye'deki Fransız eğitim, sağlık ve din kurumlarının devamı garanti altına alınmış ve böylelikle Saint-Benoit Lisesi bugünlere ulaşabilmiştir1987 yılında Kız ve Erkek bölümleri birleştirilmiş ve karma eğitime geçilmiştir. Bu dönemde öğrenci sayısı toplam 1600'e ulaşmıştır. Aynı yıl, okulun din adamı olan son müdürü Père Yves Danjou, 1977 yılından beri sürdürmekte olduğu görevinden ayrılmış ve okula din adamı olmayan ilk Fransız müdür olarak Michel Goupil atanmıştır. Voleybol, Basketbol, Hentbol ve Eskrim gibi spor dallarına son yıllarda bir de Ragbi takımı ekleyen Saint-Benoit Lisesi'nde bir okul orkestrası da bulunmaktadır. Günümüzde toplam 930 öğrencisi vardır. Sainte Pulchérie: 1846 yılında Saint Vincent de Paul yardımsever rahibelerinden "Filles de la Charité" rahibeleri tarafından kurulmuş bir eğitim kurumudur. Bugünkü Fransız Konsolosluğunun yanında bulunan Fransız hastanesinin bir bölümünde ilk öğrencileri ile eğitime başladı. 1893 yılında Bursa sokağında küçük bir binada faaliyetini sürdürdü. 1914 yılında 1. Dünya savaşının başlamasıyla Rahibeler ülke dışına çıktılar. 1919 yılında savaşın sona ermesiyle Rahibeler geri döndüklerinde yeni bir binada faaliyete geçmeleri gerekiyordu. İtalyan Cizvit rahiplerin kurdukları erkek ilk ve orta okulu binasını rahipler rahibelere verdiler. 1927 yılında okul Türk Milli Eğitim Bakanlığına bağlandı. 2000 yılına kadar orta okul olarak eğitim verdi 2000 yılından beri de Lise olarak faaliyetini sürdürmektedir. Notre-Dame de Sion: Ekim 1856'da, İstanbul'a gelen 11 rahibe Pangaltı semtinde, adını yanında bulunan kiliseden alan ve o güne kadar Filles de la Charité teşkilatına bağlı rahibeler tarafından idare edilen "Maison du Saint-Esprit" adlı yatılı okulun yönetimini devralmış ve böylece 27 Kasım 1856 tarihinde, Notre Dame de Sion yatılı okulu Türkiye'de resmen açılan ilk kız lisesi olmuştur. Notre Dame De Sion Fransız Lisesi zamanla toplumun tüm kesiminden gündüzlü öğrencileri de kabul etmeye başlamıştır. İlkokul bölümünü 1971 yılında, yatılı kısmını 1972 yılında kapatan kurum 1989'da rahibelerin görevlerini devam ettirmelerine rağmen yönetime laik bir müdür getirmiştir. 140 yıl boyunca kız lisesi olarak hizmet veren bu köklü kurum, 1996 - 1997 Ögretim Yılında geleneksel özelliklerini karma eğitimde sürdürmeye karar vererek erkek ögrenci kabul etmeye başlamıştır. Saint Joseph: İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi veya eski ismiyle İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Erkek Lisesi olarak da geçer. Kısa ismiyle Saint-Joseph Lisesi veya Kadıköy Saint-Joseph olarak anılır. Saint Jean-Baptiste de la Salle tarafindan kurulan Frerler Cemiyeti Türkiye'ye ilk olarak 1841'de gelmiş ve İzmir ve İstanbul'da birer okul açmıştır. Halen 7.225 mensubu bulunan cemiyetin 82 ülkede 1800 okulu, 60.000 eğitimcisi ve 785.127 öğrencisi bulunmaktadır. Saint-Joseph Lisesi, 1860 yılında Fransa'nın Reims şehrinde Saint Jean-Baptiste de la Salle tarafından temelleri atılmış olan Fransız Rahipleri Cemiyeti'ne bağlı bir kurumdur. Mart 1864'te Sultan Abdulaziz'in zamanın Kadıköy Belediye Başkanı Emin Paşa'ya hitaben İrade-i Seniyesi'ni belirten fermanıyla, mektebin 3 hektarlık kendi arazisi üzerinde inşasına izin alınmıştır. Bu fermanın kaybolması üzerine, 1870 tarihli, yine Sultan Abdülaziz'in vezir Hüsnü Paşa'ya hitaben yazılan İrade-i Seniyesi'ni belirten fermanla inşaata başlanmıştır.1870 Haziran'ındaki Beyoğlu yangınından sonra Kadıköy'deki şimdiki okul binasının ilk temel taşı 16 Ağustos 1870'de konmuş ve aynı yılın 2 Kasım'ında, daha boyalar kurumadan derslere başlanmıştır. Bu ahşap bina taş temel üzerine kuruluydu ve iki katlıydı, fakat taraça ve üçgen çatısı ile bugünkü merkez binasına çok benziyordu. Planlar daha geniş bir bina için yapılmıştı ve okulun şöhretinin hızlı biçimde yayılması sayesinde artan ögrenci sayısıyla orantılı olarak bu genişleme çabucak gerçekleştirildi. Kuruluşundan bugüne kadar okulda öğrenim gören öğrencilerin sayısını kesin olarak tespit etmek olanaksızdır, çünkü I. Dünya Savaşı esnasında okul boşaltıldığından 1920'den önceki evraklar kaybolmuştur. Ancak 1922'den bu yana kayıt tutulabilmiştir. Okulun, 1921 yılında 50., 1971'de 100., 1996'da 125. kuruluş yıldönümü kutlandı. Okulun öğrenci sayısı zaman içinde 30-40 dan başlayarak 1000'e kadar çıktı. Türkiye'de sekiz yıllık eğitim sistemine geçilmesi ile ilkokuldan başlayıp imtihansız lise bölümüne devam etme şansı ortadan kalkınca, Küçük Prens adı ile Samandıra'da yeni bir ilkokul bölümü kuruldu. Bu okul Saint Joseph mezunlarının katkıları ile oluşturulmuş vakıf önderliğinde Saint Joseph Lisesi ile özünde ve ruhunda ilişkili ama hukuken bağımsız bir yapıdır. Küçük Prens'ten mezun olanlar Saint Joseph lisesinde eğitimlerine otomatik olarak devam edememekte, OKS'de başarılı olmaları halinde Saint-Joseph Lisesi'ne geçebilmektedirler. Saint Michel: Eylül 1886'da Hıristiyan Okullarının "Frère" leri, Pera'da, Galatasaray Lisesi'nin yakınlarında 1870 yılında yanan okulun yerine Saint-Michel adını verdikleri bir okul kurdular.1903 yılına kadar okulun müdürü olan Frère Jonathan okuldaki eğitimin Fransa'daki benzerleri gibi, edebiyatı, bilimi ve ticareti içine almasını ve ileride yönetimle, ticaretle ve endüstri ile ilgilenmek isteyen gençlere yol göstermesini istiyordu. Öğrencilerini hayata ve yukarıda saydığımız alanlarda kariyer yapmaya hazırlayan eğitim programları, takdir topladı.1896 yılında şehrin kuzeyinde, Feriköy'de, Frère'ler Saint-Jean Chrysostome adı altında yeni bir okul yaptırttılar. Bu binada ilkokul, ortaokul ve temel ticaret eğitimi verildi. Okul çok tanındı ve 1912 yılında 180 öğrenciye kadar ulaştı. Ama 1914 yılında kapandı.1921 yılında, I. Dünya Savaşı'ndan sonra, enerjik, aktif bir kuzeyli olan Frère Florin, Saint-Jean Chrysostome adlı okulun yerine daha büyük, daha düzenli, daha donanımlı bir okul kurdu ve adını Sainte-Jeanne D'arc koydu. Çocuklar bu okulda üç sene eğitim gördükten sonra, öğrenimlerini Saint-Michel Koleji'nde veya Saint-Joseph Koleji'nde tamamlıyorlardı. İsterlerse ticaret enstitüsüne de devam ediyorlardı. Bu enstitü önce Saint-Joseph'in içindeydi sonradan Sainte-Jeanne d'Arc'a taşındı.1936 yılında çıkan bir kanunla yabancıların Türkiye'de okul açmaları yasaklandı. Bütün yabancı okullar kapandı, bu arada 6 yaştan itibaren öğrenci kabul eden Saint-Michel de çok sayıda öğrenci kaybetti. Saint-Michel Koleji, Pera'nın gürültülü ortamından ayrıldı ve Feriköy'deki Sainte-Jeanne d'Arc Koleji'nin binalarına yerleşti. Bu iki okulun birleşmesinden bugünkü Saint-Michel Lisesi doğdu.1956 yılında çeşitli sebeplerden dolayı "Frère"'ler okulun orta kısmını kapattılar. Orta kısım 1970 yılında tekrar açıldı ve kız öğrenciler de okula alınmaya başlandı. Saint-Michel, İstanbul'da karma eğitim yapan ilk Fransız Lisesidir. Kurucuları olan "Frère"ler, 1976 yılından beri okul yönetimine katılmamaktadırlar. Okul, eğitim için Fransızcayı seçen gençliğin hizmetinde.