Büyük Kazanç, Düşük Risk Önceki yazılarımızda kazançlar ve risklerden, hızaşırtmaya en uygun parça veya platformlardan bahsetmiştik ve şimdi gerçek bir hızaşırtma işlemini adım adım gerçekleştireceğiz; giriş seviyesi bir Core 2 Duo işlemciyi en ileri başarım seviyesine kadar zorlayacağız. Her adımı ayrıntılı bir şekilde anlatırken yüksek ısı ve gerilimden dolayı sistemin beklenilenden önce çakılmasını nasıl engelleyebileceğinizi söyleyeceğiz. Bileşen Seçimimiz Hızaşırtma Rehberi Bölüm 2'de belirttiğimiz gibi Core 2 Duo E6300 işlemciyi kullansak da bu bölümde daha fazla kullanıcının işine yarayacağını düşündüğümüz zorlu bir anakartı kullanmaya karar verdik. İleri seviye hızaşırtmacılar P965 incelememizde belirttiğimiz gibi Gigabyte'ın GA-965P-DS3 modelinden çok iyi sonuçlar alabiliyorlar. Ortalama seviye bütçeyi de aklımızda tutarak Asus X1950 Pro ekran kartını kullanmayı uygun bulduk. 220 $ civarında bir fiyata sahip olan bu ekran kartı eskiden pahalı ürünlere sahip olarak bilinen firmanın ciddi bir u dönüşü yaptığını gösteriyor. Core 2 Duo hızaşırtması yapacaksanız orta seviye fiyata sahip bir bellek kullanmayı unutun çünkü Intel'in FSB1066 (266 MHz saat hızı) yapısı en düşük DDR2-533 (266 MHz saat hızı) bellekler gerektiriyor. Sistemi FSB1600 olacak şekilde hızaşırttığınızda DDR2-800 hızında çalışabilen belleklere ihtiyacınız oluyor. Aynı şekilde FSB1600'ün ötesine geçildiğinde ileri seviye hızaşırtılabilir bellekler şart. Bileşen Seçimimiz, Devam Intel'in daha düşük veriyolu hızına sahip E4300 (1.80 GHz ve FSB800) modeli orta seviyeli bütçeye sahip hızaşırtmacılar için bellek seçimini kolaylaştırabilir. Ancak biz nispeten düşük fiyata sahip ileri seviye OCZ 2x1GB PC2-6400 System Elite bellekleri kullanmayı tercih ettik. Daha çok bilinen OCZ ürünlerinin tersine System Elite serisi standart gerilim değerlerine sahipti böyle kendi hızınızı bulmak için size biraz daha alan bırakılıyor ancak belleklerin ne kadar ileri gidebileceği konusunda herhangi bir garanti verilmiyor. Sistemin geri kalanı için elimizdeki eski parçaları kullandık böylece bütçe konusunda biraz tasarruf ettik; başarım açısından göze en çok çarpan parça Western Digital'in 150 GB Raptor sabit diskiydi. Bu yüksek hızlı sürücü pek çok kullanıcı için en iyi seçenek olmayabilir ancak elimizde var olan bu diski kullanarak biz biraz tasarruf ettik! Ayrıca yazının başlığında belirttiğimiz 40 $ Cooler Master Hyper TX soğutucunun fiyatıydı. Standart soğutucundan daha güçlü olmasının yanında bu modeli seçmemizin asıl nedeni sessiz oluşuydu. Hızaşırtılmış sistemimiz kararlılık seviyesine 58C sıcaklıkta ulaştı, önerdiğimiz 55C dereceden sadece üç derece daha sıcak. Birinci Adım: En Yüksek Kararlı İşlemci Hızı Daha önceki anakart hızaşırtma deneyimlerimizde FSB kararlılığı için tasarlanmamış BIOS sürümleriyle uğraşmıştık. Hewlett Packard'ın USB Biçimlendirme uygulamasıyla sistemi açabilir hale getirdiğimiz USB belleği kullanarak BIOS'u F9 sürümüne yükselttik. Kullanılmayan işlemci özelliklerini ve elle ayarladığımız hız ve gerilim ayarlarıyla çelişebilecek seçenekleri kapattık. Olası en yüksek işlemci hızını bulmanın yolu belleğinizin kararlı kalacağından emin olmaktan geçer. Zamanlama değerlerini 5-5-5-15 olarak ayarladık ve yongasetinin sunduğu en düşük bellek çarpanını seçtik (2.0). Bu seçenek aslında işlemci FSB hızının 1.0 katı ancak bellek veri hızının FSB hızına oranı olarak isimlendirilmiş. Daha sonra işlemci çekirdek gerilimini 1.45V'ye çıkardık, DIMM gerilimini +0.4V (2.20V) ve kuzeyköprüsü gerilimini +0.3V (1.55V) artırdık. İşlemcinin nispeten yüksek olan sınırlarını bildiğimizden önceki yazımızda söylediğimiz 8 MHz basamaklarla artırma ve kararlılık deneylerini uygulama işini bir kenara bırakıp doğrudan 366 MHz'ye atladık. Burada ilk deneylerimizi yaptık: daha yüksek hızlarda kesinlikle sorun yokken 380 MHz ile 400 MHz arasında bazı hızlarda karasızlıkla karşılaştık. FSB gerilimini 0.20 V artırarak 420 MHz seviyesini geçebildik ancak ortalarda bazı ayarlar yine tam doğru şekilde çalışmıyordu. +0.30 V ayarı bütün FSB kararlılığı sorunlarımızı çözdü ve en tepe noktalara ulaşmamızı sağladı! Henüz PCI Express gerilimini artırmadığımıza dikkat edin. Güneyköprüsü kararlılığını artırıp artırmayacağını görmek için bu ayar denedik ancak işlemci hız sınırı aynı seviyede kaldı. Hız sınırı görmek isteyeceğinize eminiz! Pek çok 2 MB önbellekli Core 2 Duo yongasının bizim ulaştığımız hızlara ulaşabildiğini biliyoruz; hatta sizin daha ileri sürüme sahip çekirdeğiniz B1 S5 aşamalı işlemcimize göre belki daha yüksek değerlere bile ulaşabilir. Gigabyte'ın BIOS ekibini bu modeli ciddi bir hızaşırtma anakartına çevirdikleri için tebrik ederiz. İkinci Adım: En Yüksek Kararlı Bellek Zamanlamaları 1:1 olarak seçtiğimiz CPURAM bellek oranında bile (bu BIOS sürümünde 2.00 olarak geçiyor) DDR2-800 bellekleri işlemcinin 482 MHz FSB hızına yetişmek için biraz hızaşırtmanız gerekiyor. Bu belleğin 800 MHz olarak tanımlanan hızında 5-5-5-15 zamanlamalara sahip olması işleri biraz daha zora sokuyor. Çoğu sistem toplayıcısı bu şartlar altında belleklerin, standart olarak belirlenen zamanlamaların çok fazla altına ineceğini düşünmez. Ancak bu bellek için iyi! DDR2-800 hızında 5-5-5-15 gecikme ayarlarına ve 1.80 V gerilime sahip belleğin bizim 2.2 V ayarımızla biraz daha fazlasını sunabileceğini düşünüyoruz. Daha önce yaptığımız kendi önerilerimizi dikkate alarak CAS gecikmesini bir seviye indiriyoruz (5'ten 4'e) ve yeniden başlatıyoruz: sistem açılış sırasında kilitleniyor. Birkaç denemeden sonra bizim yaptığımız özel ayarlarla sistemin standart hızına geldiğini görmek bizi sevindiriyor. CAS gecikmesini tekrar 5'e yükseltiyoruz ve RAS to CAS gecikmesini 4 döngüye indirerek tekrar deniyoruz. Sistemin deneylerden başarıyla geçtiğini görünce tRCD değerini 3'e indirmeyi denedik ancak sistem Windows açılış ekranında takıldı. Aynı şeyleri RAS Precharge ve Precharge Delay ayarları üzerinde denediğimizde en son olarak 5-4-4-8 değerlerine ulaştık. Üçüncü Adım: En Yüksek Kararlı Ekran Kartı Hızı EAX1950PRO ekran kartımız sistemin geri kalanı hızaşırtılmadan önce daha yüksek saat hızında çalışmaya ayarlanmıştı ancak sonradan kararsız bir hal aldı. PCI Express sinyal gerilimini +0.1 V artırmak bu sorunu çözdü. Asus kartı kendi özel hızaşırtma uygulaması ile beraber satıyor. Herhangi bir grafiksel bozukluk veya kararsızlık görmeden en yüksek ayarlara kolayca ulaşabildik. ATI temelli ekran kartlarını hızaşırtmak için birkaç tane üçüncü parti yazılım mevcut ancak bunlardan hiç birisi X1950 Pro kartları desteleyecek şekilde güncellenmiş değil. Bu konuda ATI Tray Tools yardımımıza koşuyor ve 871 MHz çekirdek ve 1053 MHz bellek saat hızlarını destekliyor, uygulamanın sınırları bizim kartımızın sınırlarından çok daha yüksekti. Bizim ulaşabildiğimiz en yüksek kararlı değerler 651.37 MHz çekirdek ve 1579.5 MHz bellek saat hızları oldu. Daha yüksek ayarlar bir süre çalıştı ancak yaptığımız kararlılık deneyleri son derece zorlayıcıydı ve ekran kartımız daha yüksek hızlarda bunlardan geçemedi. Mr.

güzel bir çalışma olsun saol supersin.

karmanı werdim dewmını bekliorm yalnız bn nvidianın kayıtr girdisi dosyasını girdim bi prgram falan açılmadı

Deney Düzeneği Yakalanan başarım artışlarını görmek isteyenler doğrudan "Adım Dört: Kazançların Hesaplanması" başlığına atlayabilirler. Elde ettiğimiz ham başarım değerlerini yorumsuz olarak görmek isteyenlerse aradaki sayfaları okuyarak devam edebilirler. Bizi hızaşırtmaya iten en önemli sebep artan başarım ancak bu kazanımlar sadece sistemin belirli parçalarını etkiliyor. Çünkü hızaşırtma demek işlemci, bellek ve ekran kartı başarımı arttırmak demek, bu yüzden deneylerimizi özellikle bu alanlara yoğunlaştırdık. Deney Sonuçları 3B Oyunlar Ses Video Uygulama Yapay Adım Dört: Kazançların Hesaplanması Bütün başarım grafikleri işlemcinin hızaşırtılmasından dolayı inanılmaz kazançlar sağlandığını gösteriyor. Ekran kartının hızaşırtılmasından ise sadece oyunlar kazanç sağlıyor. Gecikme zamanında yapılan geliştirmeler ise çok küçük etkiye sahipti. Standart hıza göre üçüncü adımdaki ayarlar uygulandığında ortaya çıkan başarım artışları %81 işlemci hızaşırtma yaparak nasıl en yüksek %83 başarım artışı sağladığımızı tam olarak açıklayamıyoruz ancak böylesi sonuçların biraz daha düşük olması lazımdı diye şikayet edecek değiliz. Adım Beş: Geri Adım Zaman geçtikçe hızaşırtma oranlarının ortalama seviyelerde olsa bile biraz gerilediğini biliyoruz. Bunu nedeni devrelerde oluşan yıpranmadır. Bu yıpranma işlemci ve belleğin daha önce normal çalıştığı hızlarda kararsız duruma düşmesine neden olabilir. Bu durumda hızı biraz düşürebilirsiniz ya da gerilimi biraz artırabilirsiniz. Ayarları sonradan değiştirmek istemiyorsanız işlemcinizi ilk başta en yüksek hızaşırtma seviyesine kadar zorlamamayı deneyebilirsiniz. Bu işlemciyi uzunca bir süre sabit hızda tutmak istiyorsak muhtemelen işlemcimizi 3 GHz seviyesine indirmemiz, FSB gerilimini +0.2V, bellek gerilimini 2.1 V civarına ve ekran kartını 635 MHz çekirdek 1540 MHz bellek hızlarına düşürmemiz gerekir. Diğer taraftan ayarları sık sık değiştirmenin sorun olmadığını düşünenler en yüksek saat hızlarını zorlayabilirler! Sonuç Hızaşırtma bazı riskler içerir ancak bu riskler her zaman kazançlarla orantılı değildir. Mantıklı gerilim seçimleri ile bileşenleri en düşük oranda riske atarken %81 gibi yüksek oranda hız artışı sağlayabildik. Umarız bu yazı dizisi sisteminizi en iyi oranda hızaşırtabilmeniz için size yardımcı olmuştur. Yayın Tarihi: 23 Ocak 2007 Hazırlayan:Thomas Soderstrom Çeviren: Hamdi Kellecioğlu Bölüm: Nasıl Yapılır? Ek Bilgi / Düzenleme: Mr.666 1337