Iustinus 2(565-578)-Tiberios (578-572)-Maurikios(582-602)-Phokas (602-610) 2. Iustinus zamanında Lombartlar İtalyanın büyük bir kısmını işgal ettiler. Sasaniler ile ilişkiler bozulmuş ve büyük bir savaş patlak vermiştir. 572-574 arasındaki savaş Bizans için felaketle sonuçlanmıştır. Nusaybin, Dara ve Doğu Anadolu kaybedilmiştir. Sırasıyla tahta geçen Tiberios ve Maurikos zamanlarında da savaşlara devam edilmiştir. İran'da meydana gelen taht kavgaları nedeniyle savaşlar Bizans lehine seyir kazanmıştır ve Doğu Anadolu geri alınmıştır ve doğu sınırının güvenliği sağlanmıştır. Maurikos döneminin diğer bir önemli olayı ise Balkanlardan Avarların saldırısı ve Bizansı haraca bağlamalarıdır. 602 yılında Tuna'da çıkan ayaklanma sonucunda Maurikos bütün ailesiyle birlikte öldürüldü. Yerine küçük rütbeli bir subay olan Phokas geçti. Sasani hükümdarı Maurikos'un öcünü alma bahanesiyle Bizans'a karşı saldırıya geçti. Suriye ve Filistin'i zapt, Anadolu'yu yağma etti. İran birlikleri 608'de Kadıköy'e kadar ilerledi. Avarlar da kuzeyden saldırıya geçtiler. İmparatorluk bir kurtarıcı bekliyordu. Kurtarıcı Afrika'dan geldi. 610 da Kartaca Kralının oğlu Herakleios ayaklanır. Mısır'da ona katılır bir donanma ile İstanbul'a gelir, Phakos idam edilir. Herakleios İmparator ilan edilir. Herakleios (610-641) 610'da, Bizans tahtını ele geçiren Herakleios, İranlıların saldırılarını durdurdu ve başkentin savunmasını güçlendirdi. Tuna Irmağı'nı geçerek Bizans topraklarına inen Avarlar'ı da yendi. Bu dönemde Araplar İslam dinini yaymak için fetihlere girişmişlerdi. Arap orduları 632'de Suriye ve Filistin'i ele geçirdiler"(İnternet 1). Herakleios İran savaşları sırasında Vizigotlar İspanya'da ki Bizans topraklarını zaptettiler. 636'da Ecnadin Savaşında Bizans ordusu ikinci kez yenildi. Bütün Suriye ve Filistin Müslümanlara açılmış oldu. 639'da Mısır'ın büyük bir kısmını Bizans ebediyen kaybetti. Heraklios dönemine kadar ısrarla devlet dili olarak kullanılmış olan Latince yerini Grekçeye bırakmış ve böylece devlet batıdan kopmuş, doğulaşmıştır. Eski Roma İmparatorlarına verilen İmparator, Caesar, Augustus ünvanları değiştirilerek yerini Grekçe Basileos almıştır. Konstantinos 3- Heraklonas ( -641) - Konstans 2 (641-668) Heraklios'un ölümünden sonra yerine sırayla Konstantinos 3, Heraklonas ve Konstans 2 geçer. Henüz 11 yaşında olan Konstans'ın saltanatının ilk yılları senato etkisinde geçer. 642 yılında İskenderiye zapt edilerek Mısır, 643 yılında Trablusgarp, 649'da Kıbrıs, 654'te Rodos, 655'te Finike Müslümanların eline geçmiştir. 668 yılında İmparator kendi adamları tarfından öldürülür. Konstantinos 4 (668-685) 668'den 680 yılına kadar 12 yıl süreyle Emevi'ler tarafından İstanbul işgal altındadır. Suriyeli Mimar Kallinikos'un bulduğu suda bile yanan Gregois 'in Müslümanlara büyük kayıplar verdirmesi sonucu kuşatma sona erer. 4. Konstantinos'un bu başarısı yalnız Bizans için değil, batı hristiyan dünyası içinde son derece önemlidir. Konstantinos döneminde Bizans Hükümeti kesin olarak Monofisizm ve Monoteizm karşıtı olduğunu oraya koymuştur. Iustinianos 2 (685–695) Kötü yönetimi İmparatorluğu çok güç durumlarla karşı karşıya getirdi. 692'de Sivas, 695'te Armenie bölgesi kaybedildi. Çıkan isyanlar sonucunda burnu kesilerek Kırım'a sürüldü. Leontios (695–698) - Tiberios 2 (698–705)-Iustinianos 2 (2. kez) (705–711) Leontios'un İmparatorkuğu üç yıl kadar devam etmiştir. Yine bir ihtilalle tahttan uzaklaştırılımıştır. Yerine Tiberios geçmiştir. O da yedi yıl sonunda ikinci Iustinianos'un geri dönmesiyle tahttan indirildi ve 2. Iustinianos başa geçti.711 yılında Bardanos onun saltanatına son verdi ve kendisi Philippikos adıyla tahta geçti. Philippikos (711–714)-2. Anastasios (714–715)-3. Theodosios(715–717) İmparatorluk bu zaman dilimi içersinde Herakleios'tan önceki kötü duruma düşmüştür. 708'de Tuvana, 712 yılında Amasya ve Yalvaç, 713'te Ereğli kaybedilmiştir. Leon 3 (717–741) Leon 3'ün Müslümanları püskürtmek için, düşmanları Bulgarlar ve Hazarlarla ittifak yaptığı gözükmektedir. 726 yılında Kayseri Müslümanlara kaptırıyor hatta Müslüman orduları İznik önlerine kadar gelmiştir. 740'ta Leon'un Hazarlarla ittifak yapması sonucu Afyonkarahisar yakınlarındaki savaşta kaybedilen yerler geri alınmıştır. Devlet yönetiminde büyük düzenlemeler yapılmıştır. Müslümanların İznik önlerine gelişi Konstantinos 5 (741–775) Müslümanlara karşı başarılı savaşlar verilmiştir. Bulgarlar üzerine dokuz sefer yaparak Bulgarların zayıflamasına neden oldu. Bu savaş yıllarında Bizans'ta, Roma kültürünün ve Latince'nin yerini Yunan dili ve kültürü aldı. Buna dinsel uyuşmazlıklar da eklenince, imparatorluğun batısı ile doğusu arasında kesin bir kopuş gerçekleşti. Leon 4 (775–780)- Konstantinos 6 (780–797)- Eirene (797–802) Leon 4 dönemi sakin geçmiştir. Konstantinos 6 ise düşmanlar ve ayaklanmalardan çok annesiyle uğraşmak zorunda kalmıştır. 797 yılında Anadolu'dan Müslümanlara karşı yaptığı bir seferden dönerken yakalanarak İstanbul'a getirilmiş ve öz annesi tarafından doğurulduğu oda da gözlerine mil çekilmiştir. Böylece Bizans tahtına ilk defa bir kadın çıkmış oluyordu. Durumunu kuvvetlendirmek için birçok vergileri kaldıran İstanbul halkına ödünler veren Eirene devlet hazinesini çıkmaza sürüklemiştir. Oysaki bu zamanda İslam devleti ve Bulgarlar altın çağlarını yaşıyorlardı. 790–797 yıllarında Müslümanlara, 792 yılında Bulgarlara karşı malubiyet görülür. Nikephoros 1 (802–811) - Staurakios (-811) Maliyeci olan Nikephoros ilk iş olarak maliyeyi ele aldı. Eirene'nin kaldırdığı vergileri tekrar koydu. Hazineyi düzeltmek için kilise mallarını bile müsadereden çekinmiyordu. Aldığı bu sert tavırlar halkın gözünden düşmesine neden oldu. 806'da Ankara ve çevresi Müslümanlar tarafından yağmalandı. Nikephoros devrini en önemli savaşı ise Bulgarlar la olmuştur. 811 yılındaki savaşta Nikephoros ve ordusu Bulgarları yenerek ülkelerinden sürdüler. Bulgarların barış teklifini kabul etmeyen Nikephoros onları çekildikleri dağlık gölgeye kadar takip etti. Fakat dağlık bölgede Bulgarların hücumuna uğradı. Ordunun büyük bir kısmı kılıçtan geçirildi. İmparatorda ölüler arasında bulunuyordu. Savaşta oğlu Staurakios'ta ağır bir biçimde yaralanmıştı. Kapanmayan yaraları yüzünden saltanatı ancak birkaç ay devam etmiştir. Mihail 1 (811–813) Bizans tahtına, Staurikios'tan sonra Nikephoros'un damadı olan Mihail geçer. Nikephoros'un almış olduğu ekonomik tedbirleri terk eder. Hazinede birikmiş olan parayla gereksiz harcamalar yapar. 11 Temmuz 813 tarihinde Bulgar kralı Krum ile yaptığı savaşı kaybederek tahtı Ermeni 5. Leon'a bırakmak zorunda kalır. Leon 5 (813–820) 813'te Edirne'yi talan eden Krum, 814'te İstanbul üzerine yürüdü. Talih Bizans'ı bu seferin tehlikesinden de kurtardı. Krum ani bir kan boşanmasıyla öldü. Yeni gelen hükümdar ile Bizans 30 yıllık barış yaparak batı sınırını güvence altına aldı. 5. Leon eski silah arkadaşlarından Mihail tarafından kilisede ayin sırasında öldürüldü. Mihail 2 (820–829) Suikast sonucunda 5. Leon'u öldüren Mihail İmparator oldu. Gençliğini Frigya'da geçirmiş kaba ve cahil bir taşralıydı. 2. Mihail dönemini en önemli iç olayı İslav Thomas'ın isyanıdır. Thomas'ın çevresinde Araplar, İranlılar, Ermeniler, Gürcüler ve İslavlar yer alıyordu. Bunun yanında da Anadolu'daki yoksul haklıda yanına toplamıştı. 821 ılında isyan bayrağını açan Thomas Antakya Patriği tarafından İmparator ilan edildi. Halife M'mun da Thomas'ı desteklemeye karar verdi. Trakya ve Makedonya'ya yerleşmiş olan İslavlarda Thomas'ın ordusuna katıldılar. Thomas karadan ve denizden İstanbul'u kuşattı. Denizde Bizans donanması Thomas'ın donanmasına karşı büyük bir zafer kazandı. Karada ise Bulgarlar Bizans'ın yardımına gelerek Thomas'ın birliklerini dağıttılar. 826 yılında Girit Müslümanların eline geçti. canin

devammmmm Theophilos (829–842) Theophilos iç siyasette başarılı fakat dış siyasette başarısız bir yönetim güttüğü görülür. Halife Me'mun İslam Devlet'nde barışı sağladıktan sonra 830 yılında Bizans'a saldırmıştır. Orta Anadolu'ya kada ilerlemiş bazı kale ve kentleri tahrip ettikten sonra geri dönmüştür. Ertesi yıl Theophilos torosları geçerek Misis ve Tarsus civarına kadar ilerlemiş karşısına çıkan kuvvetleri yenerek 7.000 kadar tutsakla ülkesine dönmüştür. 831'de Me'un 2. kes Bizans'a saldırır Ereğli'yi zapteder, Theophilos bu yenilgiden sonra Me'mun'a bir elçi göndererek 7.000 esire karşı 5 yıllık antlaşma yapmak ister. Fakat isteği kabul görmez. 632 yılında 3. kez Bizans seferine çıkar. Theophilos yeni bir barış önerisinde bulunur fakat yine kabul edilmez aynı yıl içinde büyük bir ordu ile çıktığı 4. sefer sırasında Pozantı suyu kenarında ölür ve Theophilos rahat bir nefes alır. 835-837 yılları arasında Sicilya adasının büyük bir kısmı Müslümanlar tarafından fethedildi. Mikhail 3 (842-867) Theophilos öldüğünde(842) Mihail 6 yaşındaydı. Bir süre annesi Theodora naibe sıfatıyla yönetimi ele aldı. 856 yılında 3. Mihail dayısı Bardas'ın yardımıyla annesinin sevgilisini öldürerek iktidarı ele geçirdi. 3. Mihail yanına at terbiyecisi olara aldığı daha sonra sarayda yükselterek imparator olarak ilan ettiği Basileios tarafında 23-24 eylül gecesi (867) sarayında feci şekilde öldürüldü. Basileios 1 (867-886) 867'de Adriyatik denizinin doğu kıyıları Bizans egemenliğine geçti ve Dalmaçya Theması kuruldu. 870 yılında Malta Arapların eline geçti. 873'te İmparator bizzat sefere çıkarak Zibetra ve Samsat'ı zaptetti, ancak Malatya'ya karşı yaptığı harekatta yenildi. İmparator 200 yıllık saltanatında içte huzuru sağlamış ve kazandığı başarılarla dıştada sınırları genişleterek Bizans imparatorluğuna saygınlık kazandırmıştır. 74 yaşında çıktı bir av partisinde atından düşerek yaralanıp ölür. Leon 6 (886-912) Tahta varis bırakmak için dört kez evlenen 6. Leon'un bu tutumu kiliseyla arasını açmıştır. 902 yılında Sicilya'da ki son Bizans toprağı olan Taormina kaybedilmiştir. Aynı yıl Teselya kıyısındaki Demetrias şehri Müzlümanlar tarafından tahrip edildi. 904 yılında Traslublu Leon adında Müslüman olmuş bir rum komutasındaki Girit donanaması İstanbul'a karşı harekete geçti. Ancak ani bir kararlar Selanike yönelindi. 3 günlük bi kuşatmadan sonra 31 Temmuz 904 tarihinde Selanik zaptetildi. 908 yılında Himerios komutasındaki Bizans donanması Ege'de Müslümanlara karşı parlak bir zafer kazandı. 911 yılında yine Himerios komutasında ki Bizans donanamasının Girit seferi felaketle sonuçlandı. 912'te Sakız Adası açıklarına Müslümanlardan ikinci darbeyi yedi. 6. Leon 12 Mayıs 912'de öldü. Aleksandros (912-913) - Konstantinos 7 (913-959) Taht önce kardeşi ortak imparator Aleksandrso'un eline geçti. Fakat 913'te öldü. Aleksandros'un ölümünden sonra &. Leon'un 7 yaşındaki oğlu Konstantinos tahta geçti. 914'te Bulgar kralı Simeon Edirne'y zaptetti. 917'de Trakya'da Akheloos mevkiinde yapılan savaşta Bizans ordusu imha edildi. 924'te yılında Simeon İstanbul'u kuşattı fakat kuşatma barış antlaşmasıyla sona erdi. 941'de Rus Prensi Igor İstanbul üzerine deniz yoluyla yürüdü. Ancak bu akın Igor için tam bir felaketle sonuçlandı. 944'te ikinci seferine çıkan Igor, İmparatorun zengin hediyeler göndermesiyle barış yaptı. 7. Konstantinos 9 Kasım 959'da ölür ve tahta 2. Romanos geçer. Romanos 2 (959-963) - Nikephoros 2. Phokas (963-969) 2. Ramonos zamanın kayde değer bir olay görülmemektedi ve beklenmedik ölümünden sonra karısı Theophano naibe olarak başa geçer. Fakat bir süre sonra Nikephoros Phokas'la antlaşma yaparak komutan İmparator olur. 965'te Tarsus Bizans'a geçer. 29 Ekim 969'da Antakya zaptedilir. Doğuda Müslümanlara karşı kazanılan bu başarılar Sicilyada tekrarlanamaz ve ada tamamen Müslümanlara kaptırılır. Nikephoros yatak odasına Tsimiskes ve arkadaşları tarafından 11 Aralık 969 gecesi öldürüldü. Ioannes 1. Tsmiskes (969-976) - Basileios 2 (976-1025) Basileios II 969'da başa geçen Tsimiskes 971'de Bulgaristan'ın başkenti Preslavı almıştır. 976'da hastalanarak hayata gözlerini yumar ve yerine 2. Romanos'un oğlu 2. Basileios geçer. Dönemin en büyük yöneticilerinden 2. Basileios Araplarla bir antlaşma yaparak, kuzey Suriye'nin denetimini; 1018'de Bulgarları yenerek topraklarını ele geçirir. Anadolu'da eskiden kaybedilmiş toprakları geri alır. İtalya'da Venedik ve Napoli devletleri Bizans'ın gücünü tanımak zorunda kalırlar. Konstantinos 8 (1025-1028) 8. Konstantinos Bizans tahtında önemli bir faaliyet gösterememiştir. Konstantinos ölümünden 3 gün önce kızı Zoe'yi devletin ileri gelenlerinden Romanos Argiros ile evlendirdi (12 Kasım 1028) ve 3 gün sonra öldü. Yerine 3. Romanos Argiros geçti. canin

devammm Ayasofya Dünyanın 8. harikalarından birisi sayılan Ayasofya, Sanat Tarihi ve mimarlık dünyasının 1 numaralı yapısı hüviyetindedir. Bu yaşta ve bu ebatta zamanımıza gelebilmiş ender eserlerdendir. Orijinal adı Hagia Sofia olan, Türklerin Ayasofya dedikleri yapı yanlış bir şekilde, Saint Sofia olarak bilinir. Bazilika, Sofia isimli bir azizeye değil, Kutsal Hikmet'e ithaf edilmişti. Önceki bir pagan mabedinin yerinde yapılmış 3 ayrı bazilika aynı isimle anlatılmıştı. İmparator Büyük Konstantin devrinde kilise yapılmadığı halde, bazı kaynaklar, ilk Ayasofya Bazilikasının onun tarafından yaptırıldığını iddia ede gelmiştir. Küçük ölçülerdeki ahşap çatılı ilk yapı 4. yy. ikinci yarısında Büyük Konstantin'in oğlu Konstantinus zamanında yapılmıştı. 404 yılında, bir isyan sırasında yanan ilk yapının yerine, daha büyük ölçülerde inşa edilen 2. kilise 415 yılında törenle açılmıştı. 532 yılında Hipodromda yapılan bir araba yarışı sonucu çıkan kanlı isyan on binlerce şehirlinin ölümüne ve pek çok binanın yakılmasına sebep olmuştu. "Nika" isyanı diye bilinen ve İmparator Justinyen aleyhine gelişen bu isyanda Ayasofya Kilisesi de yakılmıştı. Jüstinyen İsyanı zorlukla bastıran İmparator Justinyen "Adem'den beri hiçbir devirde görülmemiş ve görülmeyecek" bir ibadethane yapmak için harekete geçti. Önceki bazilikanın kalıntılarının üzerine 532 yılında yapılmaya başlanan, Hıristiyanlık aleminin bu en büyük kilisesi beş yılda tamamlanarak, 537'de merasimlerle açıldı. İmparator hiçbir masraftan kaçınmayarak devlet hazinesini mimarların önüne saçtı. Kubbe inşaatı Roma mimarisi tarafından geliştirilmiştir, Bazilika planı da eski devirlerden beri tatbik edilmekte idi. Yuvarlak yapıların üzerleri çok büyük ölçüde kubbe ile örtülebilmişti. Ancak Justinyen Ayasofya'sındaki gibi dikdörtgen bir mekan ortasında, dev ölçüde bir merkezi kubbe yapımı, mimarlık tarihinde ilk kez deneniyordu. Rahiplerin koruyucu duaları okumaları devam ederken, İmparatorluğun hemen her yerinde mevcut olan erken devir kalıntılarından getirtilen çok sayıda ve değişik mermer parçaları, sütunlar yapıda kullanıldı. Sonraları da bu devşirme malzeme ve bilhassa sütunlar için, neye yarayacağı anlaşılmaz, bir sürü orijin hikayesi uyduruldu. Justinyen devrinde Ayasofya bir zevk ve gösteriş ürünü olarak ortaya çıkmıştı. Sonraki devirlerde ise bir efsane ve sembol olarak kabul edilmiştir. Bin yıl süre ile aşılamayan ölçüleri yanında finans zorlukları ve teknik yetersizliklerden ötürü efsanevi görülmüş, böyle bir yapının ancak kutsal kuvvetlerin yardımı ile yapılabileceği zannedile gelmişti. Ayasofya bir 6yy. Bizans devri eseri olmakla beraber, ön misali olmayan, sonraki devirlerde de taklit edilmeyen Roma mimari geleneğine bağlı bir "Deneme" dir. Dış ve iç görünüşteki tezat ve iri kubbe Roma'nın mirasıdır. Dış görünüş zarif değildir, proporsiyonlara dikkat edilmemiş, bir kabuk gibi yapılmıştır. Bunun tersine iç görünüm saray gibi görkemlidir, göz alıcıdır; yapı, dev bir "İmparatorluk" eseridir. Açılış merasiminde heyecanına hakim olamayan İmparator atların çektiği arabası ile içeriye dalmış, Tanrıya şükür ederek, Süleyman Peygambere üstün çıktığını haykırmıştı. Bazilika etrafını çevreleyen yüksek binaları ile büyük bir dini merkez olarak gelişmişti. Bizans İmparatorları ile Doğu Hıristiyan kilisesinin yüzyıllar sürecek çekişmeleri için sahne artık hazırdı. Eşsiz ve üstünlüğüne rağmen yapının hayati önemde hataları vardı. En önemli mesele kubbenin iriliği ve yan duvarlara yaptığı basınç idi. Böylesine bir kubbenin ağırlığının temellere aktarılması için lazım olan mimari unsurlar o devirde henüz tam gelişmemişti. Yanlardan dışa doğru eğilen duvarlar orijinal, basık kubbenin 558 yılında yıkılmasına şahit oldular. Yapılan ikinci kubbe daha yüksek ve daha küçük çaplı tutulmuştu. Bu kubbenin de yarıya yakın kısmı 10 ve 14 yy''arda 2 defa daha çökmüştür. Ayasofya her devirde hazineler dolusu sarflar yapılarak ayakta tutulabilmiştir. Türk'lerin şehri 1453 yılında fethetmeleri, harap durumdaki Ayasofya'nın derhal camiye çevrilerek kurtarılmasına sebep olmuştur. Türk mimarı Koca Sinan'ın 16. yy. da eklediği payanda duvarları, 19. yy. ortasında Mimar Fossati kardeşlerin ve 1930'dan itibaren yapılan diğer restorasyonlar ve kubbenin demir kuşak ile çevrilmesi önemli tamirlerdi. 2000 li yılların restorasyonları, mevcut madeni portatif iskele ile daha seri yapılabilecektir. Ayasofya 916 yıl baş kilise ve 477 yıl cami olarak, aynı tanrıya inanan 2 değişik dinin hizmetinde olduktan sonra Atatürk'ün emri ile müze yapılmıştır. 1930-1935 yılları arasında ortaya çıkartılıp temizlenen bir kısım mozaikler Bizans'ın önemli sanat eserleri arasında yer alırlar. - canin

Romanos 3. Argyros (1028–1034) - Mihail 4 (1034–1042) ilk zamanlar imparatoriçe Zoe ile iyi geçinen Romanos bir süre sonra ona karşı duyduğu sevgiyi kaybetti. Zoe gözüne Paflogonyalı bir köylünün oğlu olan Mihail'i kesitrdi ve saray soktu. İmparator Romanos (11 Nisan 1034) banyoda ölü bulund ve başa Zoe ile evlenen Mihail geçti. Mihail'in imparatorluk yapmaya pek niyeti yoktu ve Bulgarlara yaptığı seferin dönüşünde hastalığı arttı ve bir manastıra çekilerek hayatını kaybetti. Zoe ve Theodora (1042) 4. Mihail'in ölümünden sonra Zoe ve kardeşi Theodora'nın ortaklaşa İmparatoriçe olmalarına karar veriliyor fakat ikili başlarında bir erkek olmadıkça tahta kalmalarının mümkün olmayacaklarını anlarla. Konstantinos 9. Monomakhos (1042–1055) 64 yaşındaki Zoe evlenmeye karar verir 12 haziran 1042'de Konstantinos 9. Monomakhos ile evlenir ve ertesi gün 9. Monomakhos İmparatorlul tacını giyer. 1052'de Zoe 1055'te de 9. Monomakhos ölür. Bu dönem içinde Bizans'ın dış güçlerle barışçıl bir politika izelidiği gözükür. Theodora (2. kez) 1055-1056 Mikhail 6 (1056-1057) Isaakios 1. Komnenos (1057-1059) Konstantinos 10. Dukas (1059-1067) 1056 yılında Thedora ile evlenen 6. Mihail başa geçer. 1055 İranı ele geçiren Selçuklular Anadoluya doğru ilerlemeye başlarlar. Romanos 4. Diogenes (1067-1071) 1 Ocak 1068'te Romanos Diogenes Tahta oturur. 1071 Malazgirt Savaşında Sultan Alparslan karşısında yenilerek tutsak edilir. İmparatorun tutsak edildiği İstanbulda duyulunca karışıklar çıkar ve 7. Mihail İmparator ilan edilir. Romanos Diogenes Alparslan tarafından serbest bırakılıp İstanbul'a gönderilince karışıklıklar yeniden başlar. Romanos'a hayatına dokunulmayacağına dair 7. Mihail tarafından söz verildiysede daha sonra bu sözden dönülerek gözlerine mil çekilir. Romanos çok yaşamaz ve 1072'de ölür. Roman Diyojen kaçmaya çalışırken Malazgirt savaşı Türklerin Anadolu'la tanışmaları açısından büyük önem taşır. Bu savaşla birlikte Anadolu'nun kapıları Türklere açılır. Alparslan ve askerleri büyük Bizans ordusunu bozguna uğratarak geri püskürtür. Esir düşen Romanos'a Alparslan'ın konuksever davranışı Romanos'u bile şaşırtır. Daha sonra Romanos Selçuklulara, yıllık haraç, şahsı için fidye ödemek, Türk esirlerin iadesi karşılığında serbest kalmak içn antlaşma yaparak ülkesine döner. Mikhail 7. Dukas (1071-1078) - Nikephoros 3. Botaneiates (1078-1081) Ülkesinde hoş karşılanmayan ve ölümüne sebep olan yaralar açılarak öldürülen Romanos Diogenes'in şartlara uymadığını ileri süren Alparslan için Bizans'a fetih hareketini yaratacak fırsat çıkmış oluyordu. Bizans'ın kötü günlerini geçirdiği bu dönemler Selçukluların yükseliş dönemine rastlamaktaydı ve Haçlı seferlerine kadar yapılan akınlarda Anadolu'nun büyük bir kısmı Türklerin eline geçmiştir.

BİZANS İMPARATORLUĞU'NUN ORTAYA ÇIKIŞI Theodosius, Roma imparatorluğunun bütününde hüküm süren son imparataordur. 395'te ölümüyle birlikte imparatorluğu iki oğlu arasında bölüştürmüştür. Arcadius imparatorluğun Doğu, Honorius ise Batı kısmının yöneticisi ve sahibi olacaktır. Böylece imparatorluk fiilen bir daha hiçbir zaman birleşmeyecek ve Doğu Roma, yani Bizans İmparatorluğu ortaya çıkmış olacaktır. HAÇLI SEFERLERİNE KADAR BİZANS İMPARATORLARI VE KRONOLOJİSİ 1-Arcadius (395-408)-Theodosios 2 (408-450) Bizans'ın ilk imparatoru Arcadius ile onun oğlu 2. Theodosios'un dönemi Gotlar sorunu, Hun tehlikesi, ve dini mücadelelerle geçmiştir. Gotlar Trakya ve Makedonya'yı istila ettiler ve başkenti tehdit altında tuttular. Ancak Arcadius'un hocası Rufinus'un diplomatik müdahalesi sayesinde Gotlar İstanbul üzerine yürüme fikrinden vazgeçerek Batı Roma İmparatorluğu üzerine yöneldiler. Bundan 30 yıl kadar sonra Hunlar sahneye çıkıyolardı. Attila 441'de Tuna'yı geçerek Bizans'ı hatta İstanbul'u tehtide başladı. Hun tehlikesi vergi verilmek suretiyle uzaklaştırıldı. Bu yıllarda din kavgaları yeni imparatorluğu iyice sarsmıştır. 325 yılında İznik'te toplanan ruhani meclis baba-oğul ve ruhulkudüsten oluşan 3. bir inanç sistemini kabul etmişti; fakat din adamlarının bir çoğunu bu hal çaresi tatmin etmedi. İstanbul Patriği Nestorius, Hz İsa'da ki tanrılık ve insanlık cevherlerinin birbirlerinden ayrı olduğunu ileri sürmüş ve İsa'nın insan tabiatına fazla değer vermiştir. Nestorius'a İskenderiye Patriği Kyrillus ve Papa Coelestinus cephe almıştır. Theodosios din kavgalarına son vermek için Efesos'ta bir ruhani meclkis topladı (431). Nestorius ve taraftarları aforoz edildi. Fakat kısa süre sonra İsa'da yalnız tanrı tabiatının var olduğunu ileri süren monofisizm ortaya çıktı. İstanbul Patriği ve Papa monoisizimi reddetilerse de Theodosios bunu Ortadoks doktrin olara kabul etti (449) ve oldukça ağır bir dini buhrana neden oldu. İstanbul Üniversitesi'nin kurulması ve Codex Theodosianus'un meydana gelmeside bu tarihte olmuştur. 31 öğretim üyesinin görev aldığı Üniversitede, gramer, hitabet, hukuk, felsefe okutulacak, öğretim dili Grekçe ve Latince olacaktı. Marcianus (450-457) Theodosios 450 yılında çocuk bırakmadan ölünce, Pulkheria, yaşlı ordu komutanı Marcianus'la evlenerek onun imparator olmasını sağladı(450-457) Marcianus'un 451'de Kadıköy'de topladığı 4. Muhani Meclis Monofisizmi reddeden bir karar aldı. 1. Leon (457-474) İstanbul Patriğinin eliyle tacı giyen ilk İmparatordur. Bu tarihten itibaren bütün Bizans İmparatorları Patrik tarafından taçlandırılmış ve taç giymem merasimi dini bir sembol haline gelmiştir. Bu dönemde Gotlar büyük huzursuzluk kaynağı oldular. Özellikle ordu komutanı Aspar, İmparator üzerinde büyük bir nüfusa sahipti. Ancak Vandallara karşı uğranılan yenilgi yüzünden halk isyan ederek İmparatoru, Aspar'ı idam etmek zorunda bıraktı. 2. Leon (474)-Zenon (474-475) 1. Leon'un yerine geçen 6 yaşındaki torunu 2. Leon (474) Bizans tahtına babası Zenon geçti. Zenon zamanında Gotlar bertaraf edilmiş olup, onların yerini İzaurialılar almıştı. Zenon önemli bir iç sorun olan dini anlaşmazlıları ortadan kaldırmak düşüncesi ile 482'de Henotikan adlı bir uzlaşma fermanı yayınlamıştır. Fakat bu ferman hiçbir grubu tatmin etmemiştir. 2.5 Basiliskos (475-476)-Zenon (476-491) 475 ocak ayı içinde yapılan bir darbe tacı Zenon'un elinden koparıp aldı. Ancak suikastçılar tahta aday olarak 468 yılının pekte şerefli olmayan Vandal Savaşının kumandanı Basiliskos'tan daha layığını bulamadıkları için Zenon 20 ay sonra tekrar en yüksek makama erişti ve saltanatı 15 yıl sürdü. Anastasios 1 (491-518) Zenon'un ölümünden sonra karısı Ariadne saray muhafızlarından Anastasius ile evlendi ve Anastasius İmparator oldu. Kırsal bölge ahalisinden yüksek vergiler alarak hazineyi düzeltme yoluna gitmiştir. Bu tutum İmparatorlukta iç savaşlar zincirini çıkmasına neden olmuştur. İustinus 1 (518-527) Anastasius'un erkek çocuğu olmadığından muhafız kuvvetleri komutanı İustinus İmparator seçildi. Makedonyalı bir köylü olan İustinus çok cahil fakat son derece entrikacıydı. Onun zamanında Roma ile olan dini ayrılığa son verildi. Bu konuda en büyük yardımcısı İustinianos idi. Iustinianus (527-565) Jüstinyen Döneminde Bizans Amcasını davetiyle İstanbul'a gelen İustinianos burada iyi bir eğitim görmüş Roma ve Hristiyan idealiyle yetişmişti. Amcasının ölümüyle hiçbir dirençle karşılaşmadan İmparator oldu. İustinianos zamanı Bizans İmparatorluğunun ilk parlak dönemidir. Bu uzun yolculukta hipodromda görevli bir ayı bekçisinin kızı olan Theodora onun en büyük yardımcısı olmuştur. İustinianos batıya yapacağı seferler için İran'la ebedi barış yaparak doğu sınırlarını kontrol altına almıştır. 532 yılında oldukça tehlikeli Nika isyanı patlak verdi. Maviler ve Yeşiller partisi birleşerek devlete karşı isyan başlattı. Ünlü komutan Belisarios bu isyanı altı gün içerisinde 30-40.000 kişiyi hipodromda öldürerek durdurabildi. Belisarios önderliğinde 533 yılında başlayan Afrika seferi 548 yılına kadar devam etti ve Afrika alındı. 535 yılında Ostrogotlardan Dalmaçya kıyıları ve Sicilya adası alındı. Bu seferlerde Belisarios'un yerine dönemin ikinci büyük komutanı Narses ordunun başında başın da gözükmektedir. 550 yılında İspanya'nın güney batı kısımları, 554 yılında İtalya alındı. "Iustinianus zamanında Bizans toprakları Atlantik kıyılarından, Fırat nehrine kadar uzanmaktaydı ve Akdeniz son bir defa Roma gölü haline getirilebilmişti"(Dabağyan,2005;98-105). "Ülke içinde istikrarı sağlayan Jüstinyen çeşitli alanlarda reformlara girişti. Onun en kalıcı reformlarından biri, Roma hukuku konusundaki derleme oldu. Bir komisyonun uzun çalışmalar sonunda oluşturduğu bu derleme, Corpus luris Civilis adıyla bilinir ve çağdaş Avrupa hukukunun gelişmesine de temel oluşturmuştur"(İnternet 1). İustinianus'un 532-537 yılları arasında inşa ettirdiği Ayasofya ile dünemin heybetini gözler önüne sermektedir. Ayrıca İstanbul ve diğer kentlerde kiliseler, sarnıçlar ve su kemerleri yapılmıştır. Madalyonun bu yüzü parlaktı fakat diğer yüzünde ise seferlerin getirdiği maddi zorluklar ve inşa edilen büyük bu yapıtlar devleti ekonomik sıkıntıya soktu. Büyük giderler zalimce vergilerle karşılanmış ve halkı devlete düşman hale getirmiştir. İustinianus'un ölümüyle en perişan dönemini yaşamaya başladı. - canin