Devamı...1 GUNES BALCIKLA SIVANMAZ Gunes isinlari degdigi yeri kurutur ve col haline getirir. Gunesi cahmurla sivarsak bu delilik olur. Gunes balcikla sivanmaz diyorum. Gunes bunca uzaktan dunyamizi etkiliyorsa dunyadan cahmur alip sivamaya gittigimizde gunese yetismeden cahmur kuruyp toprak olur. ve bizde oluruz. Eger gunes cahmurla sivansaydi cahmur kurur eski halini alirdi, yani kururdu diyorum. Sinan/Lise-1 SAKLA SAMANI GELIR ZAMANI Bir Arkadasimiz bir sey isterse vermeyiz, ama bir kalem veya silgi isteriz. O da bize vermez. Komsunun oglu veya kizini okula savacak kitabi yoksa komsununda varsa vermeli, zamani gelince o da ona verir. Turkiye Irak'a odunc silah vermezse Turkiye'de bir savasa girdiginde Irak'in aklina sipadanak gelir ve Turkiyeye yardim eder. Ornegin Spor kulupleri Trabzonspor Fenerden odunc para vermesi lazim, vermese bile Fenerin Trabzonspora isi duser. Zamani geldiginde Trabzonda Fenere vermez. Buyuk Turk gencleri birbirine bir ev kiralar, zamani gelince o evi veren buyuk Turk gencinin alin terini, emegini eline koymalidir. Bir ailenin inegi hastalanmis veteniren aramaya koyulur. Diger komsunun evinde telefon vardir. Telefonu acmaya izin vermez inek orada olur. Aradan yillar gecer o telefonu acmaya izin vermeyen komsununun oglu hastalanir. Aha iste simdi zamani geldi. Onun evindeki telefonu bozuldu. Onun evinde telefon var ve telefon acmaya gidemez. Ya iste saklasaydin samani gelirdi simdi zamani SAKLA SAMANI GELIR ZAMANI Koyde samani dograyip samanliga koyarlar. Sonra bir iki yil sonra o samani agirbasli hayvanlarimiza yediririz ve onlarda bize gereken urunleri verirler. Sakladigimiz samani hirsizlar yahut teroristler calip cirpip goturmezse en sonunda bir vakit zamani gelir. Ilyas/Ortaokul-1 OZGURLUK Ademinoglu insaninin ozgurlugu vardir. Bir yeni dogmus bebegin bile kendine has ozgurlukleri vardir. Aglamasi, acikmasi konusmadan yapabilme istek ve ozgurlugu ve bicim bicim haklari vardir. Bunlar basit konulardaki ozgurluklerdir. Bence insan baska hic bir canliya benzemez. Insan bir ineje, bir kediye benzemez. Insan konusabilir, inekse moler. Insan dort ayak ustunde yuruyemez. Fakat kediler yurur. Demekki insan dunyanin en onemli elemanidir. Zaten ozgurluk olmazsa, haklar olmazsa Istanbul Sudi Arabistandan farksiz olur. Mesela Sudi Arabistanda yerden jeton aldin suc, hop kellen gitti. Yildiz/Ortaokul-2 AYAGINI YORGANINA GORE UZAT Ayagini yorganina gore uzatirmisin. Ayagini cekyata gore uzat. Yani ayagini belirli bir yere kadar uzat. Ayagini yorgana gore uzatmazsan ayagin acikta kalir ve olursun Kendine dikkat ol. Biz kendimize dikkat olmazsak oluruz, usutup gume gideriz. Nineler kendilerine dikat etmezseler olurler. Dedelerde bakimsizliktan olurler veya acsizliktan da olurler. Babaannelerde yasliliklarindan olurler. Veya kalpten de gider hic haberleri olmaz. yasli babalar kalpten bakimsizliktan, kansizliktan olebilirler. Yeni dogmus bebeklerde mamasizliktan oluyorlar. Bir gelin yeni evlenmis gelin eve gelmis. Ana ve baba sevincinden olmus. Simdi oniki, onuc, ondort yaslarinda kalpten gidenler oluyor. Melek/Ortaokul-1 SAKLA SAMANI GELIR ZAMANI Yani bir seyi saklayinca zamani eninde sonunda gelecektir. Saman hayvanlarin yemeyidir. Cimenlerin kurumasiyla cimenler sararir, saman olusur. Samanlar da bazi yerlere satilmaya gider ve ordan hayvanlarini alan insanlar samanlarini kiloyla alirlar ve bitince yine alirlar. Koylerde cok cimenler vardir. Onlarin kurumasiyla saman olusur ve oradan imalat yerlerine gider. Gun gectikce onlar satilir. Kurban bayrami gelince hayvanlar kesilir ve etleri afiyetle yenir. Bazi hayvanlar disi ise onlarin yavrulari olur. Disi hayvanlar yavrularini emzirirler ve disi hayvanlar ac kaldiysa ona saman verirler. Hayvani varsa onu tarlaya getirir, onu gezdirir, tozdurur. Ot yedirirler ve aksam olunca onlari yerine getirirler. Onlari misilca uyuturlar. Ornek 1: Bir gun kadinin kocasi kaza yapmis ve onunda bir ayani kesmisler ve ona cok para lazimmis ve kocasina takma ayak takdircaklarmis hic bir doktor yapamazmis ve yabanci ulkeden doktor getirmisler ve kadinin kocasinin ayagina takma ayak taktirmislar ve para kadina cok lazim olmus Atalarimiz demiski sakla samani gelir zamani Selda / Ortaokul-2 SAVAS VE BARIS Baris iyi savas ise cirkeftir. Savasin aile icinde, aileler arasinda, insanlar arasinda ve hayvanlar arasinda oluyor. Ama savas insanlardan kaynaklaniyor. Bosnada her gun insanlar hep bombalaniyordu. Her yer karman corman oluyordu. Kadınlara haciz yapiliyordu. Bebeler ac kaliyordu, maf oluyordu. Onun icin hep tanklarlan UN getirilyordu. Hep bu savas yuzunden. Halbuse savas pekhala cirkeftir. Dunyada zaten her bir pislik insanlardan cikiyor. Hayvanlara pislik diyorlar. Bana gore dunyada en buyuk pisliklerdir. insanlar. Bir Bas Bakanin parmagi kesilip kaniyor olay oluyorda, bir normal memur kendini caminin minaresinden atiyor olay olmuyor. Bunlar bastan asagi hepsi yagnis ve cirkeftir. Ercan/Ortaokul-2 AYAGINI YORGANINA GORE UZAT Her zaman her yerde dikkatli olmaliyiz. Mesela bir yere alisverise gittik Neler alacaksak ona gore yanimiza paramizi almaliyiz. Bir yere gittik ve gittiyimiz yerde yorulduk. diyelim ve bir taksiye bindik, gidecegimiz yere geldik ve bir baktikki para cantasinda onbin bile yok. Aha simdi aba altinda sopa yedin kafasiz. Taksiciye yalvar yakar, aldirmadi, surdu gitti. Ta ormanlik yere koydu Etrafta in cin top oynuyor. Baska hic kimse yok, care de yok. madem onbin bile yok niye taksiye bindin kafasiz. Yorganina gore uzatsana. Basimizi agaclara vururuz. Ayagimizi yorganimiza gore uzatirsak basimiza bir sey gelmez. Humeyra/Ortaokul-1 SAVAS VE BARIS insanlar mo^. en ufak bir yer icin savas eder ve bir suru kanlar akar kanlar ziyan olup gider sonra barislar olur, vergiler odenir, baris anlasmasina uymayanlar gene savaslar yaparlar. Ve bunlarin sonunda binlerce sehit asker ölür ve sehit mertebesine ulasirlar. Sehit mertebesi yetmez yine yeni mertebeler icin savasirlar. Bazi koylulerse bir tarlanin en ufak yeri icin yahut bir keci parcasi icin kavga edip solugu mahkemede alirlar. Mahkemede iki koylunun arasi bulunur ve baris saglanir. Adem /Ortaokul-1 AYAGINI YORGANINA GORE UZAT Bir insan ayagi usumesin yahut karincalanmasin diye uzatir. Bize soracak olursaniz bir adam gece yatinca karli hava insanin ayagini dondurtur. Giris: Adamin kendisine ayagini yorganina gore uzat denen girislemeye adamin uzatmasidir. Gelisme: Adamin ayagini yorganina gorere uzatmasinda adam kendi isteyiyle bir nedene varmasi; adamin kendi nedenini soylemesi belki bu olay adami uzmustur. Sonuc: Adamin kendine verilen bir nedeni bulmak icin adama verilen bir ders verilmesi gereklidir. Cunku ayagini yorganina gore uzatmalidir. Serap/Ortaokul-1

Devamı...2 AYAGINI YORGANINA GORE UZAT Kucukken yorganimiz kucuk olur. Bu nedenle ayagimizi toplayip toplayip yatmaliyiz. Ayagimiz yorgandan tasarsa usutup yataklara duseriz. Ayaklarimizi toplayip toplayip yatarsak hic bir sey olmaz. Bu atasozu baska anlamalarda da olabilir. mesela ayagini yorganina gore deyil de defterini yazabildigin kadar ac gibidir. Ayagini yorganina gore uzatmazsan kotu ve acil durumlara dusebiliriz. Ayagin yorgandan disari kalirsa usuyebilir veya sivrisinek isirir. Erdinc/Ortaokul-1 Anketlere verilen bazi cevaplar : Ben... kucukken cok yaramaz ve capkinmisim. Ben... kucukken cok kucuktum. Ben... bilemiyecem. Ben... cirkin ve h.. gozlu bir insanim. Ben... her zaman, ama her zaman erkeyim. Ben... buyuyunce ADAM olacagim. -bir kiz- Ben... cok yakisikli ve seksi biriyim. Ama kimse beni takmiyor. Ben... HAYVANLARI COK SEVIYORUM. OZELELLIKLE TAVUK KIZARTMASINA BAYILIRIM. Ben... Allahlik bir yaramaz parcasiyim. Benim en iyi... HEPSI OGRETMENIM. Bana gore okul... un duzeni bozuk. Bana gore okul... cok yararli ve faydali bir yerdir. Ayrica kiz bakimindan da faydali bir sey. Arkadaslar... kavga etmeyin! Arkadaslar... her zaman kotu arkadaslardan iyidir. Eskiden... Insanlar cahil ve posakliydi. Elimden gelseydi... Bir ogretmen do... ama olmazki. Elimden gelseydi... herkese yardim eder, ardima koymazdim. Elimden gelseydi... Milli Egitim bakanini deyistirirdim ve onu kuytu bir koseye oturturdum. Elimden gelseydi... Fen ogretmenini okuldan kovardim. Sonra okul mudurunu de okul disi ederdim. Boylece okulumuzu mis gibi yapardim. Baskalarina gore ben... möyüm.!... Tahsilimi bitirirsem... Nerde?.. Tahsilimi bitirirsem... bol bol ense yapacam. En korktugum sey... bazi hayvanlar... ornegin NIHAT, YAVUZ gibiler. Vucudum... 90-60-90 AMA KILLI. Vucudum... Cok sihhatli ve afiyeti uzerindedir. Vucudum... ? Yalniz kalinca... VALLAHI HOCAM NAPTIGIMI SOYLEMEM. Bazen babam... BANA KIZAR, AMA BEN ONA HIC KIZMAM. KIZARSAM DOVEBILIR. BELLI OLMAZ. Bazen babam... beni oksar, yani dover. Bazen babam... Iyi, bazan da kotu olabilir. Ama yinede o benim babam yine de napabilirim ki? Bazen babam... kovalar, yakalarsa hirpalar. Bazen babam... beni cok over, bazanda kovalayip bir miktar dover. Ama olsun yinede babam babamdir. En buyuk sevincim... arkadaslarimin bana baba demesi, en buyuk uzuntum, bazi arkadaslarimin bana iskele babasi demesi. Canim sıkılınca... Huysuzluk yaparim, artistlik yaparim. Okulda... yaramazlik yaparim ve capkinlik tabiki. Cezalar ve yasalar... in Allah cezasini versin. Okuldaki noksanliklar... Okulun hepsi noksan, ogrenci ve ogretmenlerimizde noksan. Okulun hepsi Allaha emanet. Okuldaki noksanliklar... Sinif duvarlarinin catlaklari, malzemeden calmislar. Tuvaletlerin hali, ayrica okul memlekete cevap vermiyor. Dahada varda bosver. Elimden gelse... okul mudurunu... yok ben bir sey yapamamki maalesef. Buyukler... Bir fener gibidirler, hep bize yol gosterirler, isik tutarlar, sicaklik verirler, harclik verirler. Buyukler... kucukleri kucuk sanip kucumsuyor, oysa oylemi?.. Annemi severim ama... yine de severim. Annemi severim ama... hayir hic bile. Beceremedigim sey... hepsini beceriyorum. Ogretmenler... El feneri gibi etrafi aydinlatiyor. Pili bitince sip diye soner. Ogretmenler... cok iyidir, ama dovmeseler. Yaramazlik yaptigim zaman... Acayip dayak yiyorum, her tarafim baska baska morariyor. Yaramazlik yaptigim zaman... keyfime diyecek yok sonu dayak olmasa. Bir turlu unutamadigim... uc yasinda balkondan dususumdur. Cevreyle iliskilerin... Fazla iyi deyil, bazan apartmani ben supuruyorum. Cevreyle iliskilerin... Cok iyidir. Cevremiz temiz ve saglikli olursa bizde daha mutlu oluruz. Onun icin cevremizle icli disli olmaliyiz. Sahsen ben boyleyim. Kendini ozgur hissediyor musun? yeteri kadar degilse bile yinede evet belki olabilir, galiba ozgurum, sinirsizca olmasa da yani... KASABAYI KIM YONETIR? - serif ve adamlari (Kamil - Ilkokul 5) - Kasabayi ihtiyarlar heyeti ve koy bekcisi yonetir. (Yavuz - Ortaokul 2) DESTAN NEDIR? - Destan uluslarin kahramanlik, cinsel ve biraz da ahlaksal seruvenleridir. (Bora - Lise 1) DORT HALIFE DEVRINDE "HAKEM OLAYINI" ACIKLAYINIZ. - Hazreti peygember efendimiz zamaninda yapilan macta kavga cikmis. Musrikler muslumanlara saldirmis, bu olaya hakkemde karismis. En son karari da hakkem vermis. Onun icin bu olaya hakkem olayi denilmistir. Maclarda 3 hakkem vardir. Maci kontrol eden hakkem, orta hakkem, yan hakkem. (Cemal- Ortaokul 2) MADENLERLE ILGILI KURULUSLARIMIZ NELERDIR? - Iki tanedir. Maden Delik Arama Enstitusu ve Parekende Anonim Ortakligi . (Arzu - Ortaokul 2) BOGAZLARIMIZIN DERINLIGI NE KADARDIR? - Istanbul Bogazi az biraz derindir, Canakkale Bogazi ise cok cok az biraz derindir ve aralarinda dünya kadar fark olmasidir. (Seyit - Lise 2) OVA NEDIR? - Dumduz ve ucsuz bucaksiz sahane yerlere ova denir. (Hakan - Ortaokul 2) - Cukur mukur gibi yamukluklara ova denir. (Ali - Ortaokul 2) - Bos ve yamuk araziye denir. (Fatma - Ortaokul 2) - Yaylaya benzeyen, sehirden uzak kimsenin gitmedigi, yazin ter atmak icin yerler ovadir. (Mahmut - Ortaokul 2) HIZLI NUFUS ARTISININ ZARARLARI NELERDIR? - Bence hizli nufuz artisi cok kotu birsey cunku hep carpik kentlesme, gece kondu, ekonomik sorunlar. Eger biz 10 kardes olsaydik kotu olurdu. Zaten babamin isi kotu gidiyor yakinda 4 kardes olucaz uc iken. Ya ne buluyorlar cocukta, ha yapmissin ha yapmamissin. Daha cok var ama zaman yetmiyor. (Sevda - Ortaokul 1) - Cevre kirliligi, gurultu, insanlarin kufurleri, cahillik, issizlik, kotumserlik, cok cocuk, ekonomik durum, hilekarlik, hak yemek, emek yemek. Yok birsey yok. Bu ulke duzelmez. (Murat- Ortaokul 1) KIYAMET GUNU NE DEMEKTIR? - Kiyamet gunu yani gerdek gecesidir. O gun hersey Cok kotu olur. Butun gece kiyamet kopuverir. (Serpil - ilkokul 5) - Kiyamet gunu herseyin kiymetli oldugu bir gundur. (Kemal - Ilkokul 5) MUBAREK GECELER HANGILERIDIR, YAZINIZ? - Kina gecesi - Gerdek gecesi - Dolunay gecesi. (Hatice - ilkokul 5) ALUVYON NEDiR? - Topraklar dere kenarinda toplanip toplanip giderler. En sonunda topraklar toplanip toplanip gitmezler. Gitmezlerse alevinyon denir. (Ali - Lise 2) ZiGOT NEDiR? - Cok ayipci birseye denir. (Esma- Lise 1) ERZINCAN'DAKi DEPREMZEDELER ICIN NELER YAPMALIYIZ? - Oraya gidip depremzedelere yardim etmeliyiz. Depremzedelerein sobalarini yakmaliyiz, yorganlarini ustlerine ortmeliyiz. Acikanlara corba filan icirmeliyiz. (Melek - ilkokul 5) MARMARA BOLGESININ IKLIMI NASILDIR? - Marmara bolgesinde miki iklim tipi gorulur. Yumusakimsi bir iklim oldugundan tabiata dayanir. (Ferda - Lise 2) YONUMUZU NASIL BULURUZ? - Yolda gidiyorum bir adama rastladim aha bu yoldan gideceksin dedi giderim. Sora sora Bagdat'i bile buluruz ki. (Recep - Ortaokul 2) - Yonumuzu kuyruklu yildizla, mezar kapisiyla, duvar saatiyle, deniz kabuguyla ve karinca kararinca yontemiyle buluruz. (Cemal - Ortaokul 2) PLATO NEDIR? - Akarsularin oyduklari ve insanlara gore yuksekte kalan cukur tepecik. (ilyas - Ortaokul 2) TANIM NE DEMEKTIR? - Tanim, bir varliga bir seye ozgu nitelikleri belirtilmesi niteligi bicim seklindeki kelimeyi belirten anlam tarif. (Meryem - Lise 2) BULGARLARA KARSI KIM SAVASTI? - Bulgarlara karsi CanakCOmlek Ali Pasa savasti. (Ortaokul 2) - Cetinceviz Ali Pasa savasti. (Suat - Ortaokul 2) - Cakirkeyif Ali Pasa savasti. (Ortaokul 2)

--Kazasker nedir? Yolunmus kaza kazasker denir Cemal/Orta-2 --Olcek cesitleri nelerdir? --Boy olceyi, kilo olceyi ve kesir olceyi Ayse/Ortaokul-2 --Dunyamiz nasil olusmustur? --Dunyamizi insanlar kurmustur. Dunyamiz temiz sular, temiz hava ve temiz yollari yani temiz yollarla dunyamiz guzel bir sekilde olusur. Seda/Ortaokul-2 --Turkiye'nin ozel konumunu aciklayiniz. --Turkiye cok ozel bir konuma sahiptir. Ozel bir konuma sahiptirden dolayi ozel konum baska kimseyi ilgilendirmez. Ama etrafimizdaki devletler ozel konumumuza karisip dururlar. Halbuki hic karismamalilar. Selim/Ortaokul-2 --Boylam nedir? --Mesela kapinin oraya gittiyimizde boyunuzu olcebilirsiniz, buna boylam denir. Yavuz/Ortaokul-2 --Bir seklin duz bir sekilde destek olmadan durmasidir. Serdar/Ortaokul-2 --Karadeniz bolgesinin gecim kaynaklari nelerdir? --Balikcilik hamsi yani accik tarim, natasa en cok gecim kaynagi olanlaridir. Halil/Ortaokul-2 --Karadeniz bolgesindeki tarimi anlatiniz. --Karadeniz bolgesinde toprak cok verimlidir. Burada en cok hamsi yetistirilir. Hamsi once ovalarda sonra yamaclarda en sonunda daglarda yetistirilmistir. Bu bolgemizde kislar cok yagisli oldugundan hamsiler serada yetistirilir. Hatice/Lise-2 --Dis ticaret acigi nedir? --En dis ve en yabanci, cok uzak aciklara yapilan ticarete dis ticaret acigi diyoruz. Bilal/Ortaokul-2 --Disari ihrac ettigimiz mallar yolda hasara ugrarsa veya yerine ulasamazsa buna dis ticaret acigi denir. Mahmut/Ortaokul-2 --Fotosentez nedir? --Ayin dunyaya yaklasip uzaklasmasina fotosentez denir. Davut/Lise-1 --Fotograflayip sentezlemek olayina fotosentez denir. Orcun/Lise-1 --Bitkilerin derin nefes alip vermesine fotosentez denir. --Terliksi hayvan ne demektir? --Terlik giymeden dolasip duran deyisik turdeki hayvanlara Terliksi hayvan denir. Sevda/Lise-1 --Tanim ne demektir? --Tanim, bir varliga bir seye ozgu nitelikleri belirtilmesi niteligi bicim seklindeki kelimeyi belirten anlam tarif... Meryem/Lise-2 --Ovalar kaca ayrilir? --Dorde ayrilir: Yesil ova, kurak ova, agaclik ova ve gulluk gulustanlik ova. Esma/Ortaokul-2 --Ovalar dorde ayrilir. Dogu, bati, kuzey, guney. Ali/Ortaokul-2 --Cukur ova, duzluk ova ve yamuklu ova diye uce ayrilir. Ufuk/Ortaokul-2 --Hangi durumlarda ara secime gidilir? --Meclis baskanlarinin iflasi durumunda ara secime gidilir. Ayse/Ortaokul-3 --Meclisin gorev ve yetkileri nelerdir? --Mahkemelerce olmesi kesinlesenlerin olmesine izin vermek. Orhan/Ortaokul-3 --Enlem nedir? --Bir canlinin boyunu posunu olcmeye yarayan sey. Ali/Ortaokul-2 --Olcek cesitleri nelerdir? -- 1. Terazi tarti olcek -- 2. Fakir olcek -- 3. Zengin olcek Melek/Orta-1 --Olcek nedir? --Bir ilmi birim birimidir, ve olcegin tanimini yapmak icin olcek gerekir. Arif/Ortaokul-1 --Dogu Anadolu'da sanayi neden gelismemistir? --Dogu Anadolu cok daglik maglik bir yerdir. Oralar daglik maglik oldugu icin ulasim oraya gidemiyor. Ulasim gitmeyince fabrika kurulamiyor. Fabrika dagin tepesinde olmaz. Dagi yok etmek gerekir. Bu da para ister. Ulkemiz fukara karsilayamaz. Zaten dagi yok etmek icin dinamit konulsa teroristler onlari calip cirpip goturur. Bu yuzden oraya endustri gitmemis. Mustafa/Ortaokul-1 --Istanbul'un onemi nedir? --Istanbul onemli bir sehirdir. Topragi altindandir. Koyden goc edenler Istanbula is, as bulmak icin giderler. Ve zengin olup koylerine geri donerler. Bagzilari ev parasi icin bagzilari ise baslik parasi icin... Ama bunlar hepsi eskidendi. Simdi bir tek ev parasi ve cocuklarin okuma parasi icin geliyorlar. Simdiki zamanda baslik parasi yoktur, kacan kacana, seven sevene. Koyden Istanbula gelen hemseriler coktur. Ayricana Istanbulda cok cok urun yetisir. Bunlarin bazilari domates, salatalik, lahmacun, ve kivircik maruldur. Istanbul ayrica Asya ile Avrupa arasinda bir yol gecen hani koprusu gibidir. Her bir kimse bu kopruden gecer. Istanbul onemli olmasaydi nufusu onbes milyon olur muydu hic? Derya/Ortaokul-2 --Ermeni sorununu aciklayiniz. --Osmanli Devleti altinda yasayip ekmek yiyen Ermeniler kendi kendilerini kiskirtmalari sonucu dogu anadoluda hosnutsuzluklara basladilar. Mustafa Ataturk pasa dusmanla basedebilmek icin Kamil Karabekiri Ermeni uzerine dogrulttu. Ermeni yenilip baris istedi. Boylelikle en iyi sonuc osmaninin oldu Pinar/Ortaokul-3 -- Erzincan'daki depremzedeler icin neler yapmaliyiz? -- Oraya gidip, depremzedelere yardim etmeliyiz, hal hatirlarini sormaliyiz. Depremzedelerin sobalarini yakmaliyiz, yorganlarini ustlerine ortmeliyiz. Acikanlara corba filan icirmeliyiz. Melek/Ilkokul-5 --Cevre kirliligi canlilari nasil etkiler? --Cevre kirliliginden, dunyadaki insanlarin 100/90'ni sakat 100/10'u olmus. Cevre kirliligi insanlara sakincalidir. Melek/Ortaokul-1