Bilinmeyen Anadolu ́dan bir dilim... Anadolu binlerce yıldan bu yana sayısız uygarlığın beşiği olurken birçok gizemi de bağrında saklamış.. Elbette ki, her gizem doğaüstü değildir, bazı gizemler tarihi konumları ve anlaşılmaz ama hissedilebilir anlamlarıyla gizemli olurlar. Gizem ya da bilinmeyen faktör doğanın ta kendisinde de olabilir, eğer yaşadığınız çevre hakkında bilgi edinmek ve bazı olayları yaşamak istiyorsanız, siz siz olun ve muhakkak gezin, unutmayın eskiler Çok gezen ve çok bilen.. arasındaki farkı bize gayet iyi belirtmişler.. Durumunuz orta düzeyde dahi olsa, çoğunuzun bir arabası vardır ve yine çoğunuz bu araba ile güneye tatile gitmişsinizdir, Ege ́den geçerken yolunuzun üzerinde bazı önemli yerler vardır, işte size sözünü ettiğim önemli yerlerden birisi Bafa Gölü ve bu göl kıyısının şimdi birkaç avuç kalmış olan altın kumları. Durun ve Bafa ́ya bir iki saat ayırın. Göreceğiniz doğa size çok farklı kılabilir. Selene yi hissedebilirsiniz... Bugün Bafa Gölü ve kıyıları ne yazık ki özellikle kumsalı, endüstri canavarına kurban edilmişse de hala bir başka gezegen görünümünü koruyor ve üçbin yıllık bir efsane hala yaşıyor, hemen yolun sonundaki kalıntı, Çoban Endymion ́un Ay Tanrıçası Selene ile buluştuğu yerdir. Yakışıklı çoban Endymion ́a aşık olan Ay Tanrıçası Selene, işte burada umutsuzluğa düşer çünkü ölümlü bir insanla beraber olması Zeus yasalarına göre imkansızdır. Anlatıldığına göre Bafa Gölü ́nü çevreleyen Beşparmak Dağları Ay ́ın en güzel parladığı yerdir ve Bafa Gölü ay ışığı altında gerçekten de gümüş bir tepsidir çünkü Ay Tanrıçası Selene, sevdiği çobanı görmek için, en güzel ışıklarını, en parlak biçimde buraya döker. Efsane bize, Çoban Endymion ́un bu işe ne dediğini söylemiyor ama olsun bir beis yok zira o zamanlarda feminist tanrıçaların sözü geçiyordu. Ama siz Bafa ́yı ve Selene Tapınağı ́nı bir görün, ne işe yarar demeyin çünkü efsaneler gerçeklerin görünmeyen zirvesidir. Hissedin yeter.. Bu tanrısal aşkın yaşandığı dağ Türkiye ́dedir. Mitolojik adıyla Latmos Dağları, antik Karya yöresinde, şimdiki Bafa Gölü ́nün kıyısındadır. Ünlü tarihçi Strabo Coğrafya adlı eserinde bu yöreyi vurgular; ... çeşitli zamanlarda çeşitli yöneticiler buralara sahip olmuşlar... Troya nın alınmasından sonra Lidyalılar, Aiolisliler ve İyonyalılar ve sonra Persler ve Makedonyalılar ve son olarak da Romalılar buralarda egemen olmuşlar, ülke bölündüğünde halk dialekt ve isimlerini kaybetmiş... Bugün Bafa ya gittiğinizde, tüm bu uygarlıkların izlerini bulabilirsiniz. Heraklia binlerce yıllık ağırlığı ile karşınızdadır. Çapkın Baba nın maço kızı Bir diğer mite göre ise, Büyük Tanrı Zeus Endymion a ölümsüzlük ebedi yaşam ve gençlik bağışlamıştır ama genç kalması için hiç uyanmamalıdır, bu amaçla tanrısal Hypnos u yollar. Zeus aslında kızını yani Artemis yani Selene yi düşünmektedir. Mitolojik sembolizmaya göre Selene öz anlamda bize Artemis in kişiliğini simgelemektedir ve bu noktada Tanrıça yı anlayabiliriz. Artemis, çok aktif bir tanrıdır, hiç yerinde durmaz, çevresi tüm doğadır hatta doğa ile bütünleşmiştir, tüm hayvanlar onu izlerler, bitkiler onu arzularlar. Sözün özü anlaşılır ki, işi başından aşkın olan Artemis in aşkla meşkle uğraşacak vakti yoktur ama gelgelelim bir dolunay gecesinde uyuyan yakışıklı çobanı görünce aklı başından gidiverir. Oysa aşık olduğu yaratık bir insan yani ölümlüdür ve tanrılar insanlarla birleşemezler, o zaman iş Zeus a kalır. Hem dağlarda, ormanlarda koşuşturan kızının mutluluğunu istemektedir, hem de biliriz ki Zeus Baba, aşk konusunda çok ciddidir ve kalkıp çobanı ölümsüzlük uykusuna yatırır ve sorunu çözer!!! Çoban Endymion un öyküsü bir tuhaftır ama bir o kadar da büyüleyicidir. İnsan kişiliği ince tüllerle örtülmüştür. Onu genç bir ozan olarak algılarız , kalben aşkı arar ama bulduğu aşk sonuçsuz ve tatminsiz gibidir, ancak sessiz ay ışığının en parlak anında sevgilisi yanındadır, Selene bir hastabakıcı gibi gelir, parlak ışıklar altında ve melankolik bir ortamda, aşkını mutlak sessizliğin örttüğü bir heyecanla kucaklar onu tüketir, içer ve yine sonsuz uykusuna terkedip bulutların içinde kaybolur. Öykü bize, ümitlerin bir amaca yöneltilmesini, yoğun ve güçlü arzuların önemini, şiirsel aşk diliyle anlatır. Bir yaşam gerçeğin ötesinde rüyalarda harcanmıştır, aslında bu erken bir ölümün çağrısıdır. Verilmek istenen kıssa budur. Yaşam gerçektir ve hayallerle harcanmayacak kadar değerlidir Kos lu Ozan Teokritos Halikarnas Balıkçısı nın anlattığına göre, dünyanın ilk idil yani kır şiiri şairi Teokritos dur, Teokritos tahminen Sicilyalı dır ama bir süre Kos yani İstanköy Adası nda yaşamış ve şiirlerini Güney Anadolu nun Dorik lehçesiyle yazmıştır. Sözün kısası, Bafa Gölü ve kıyısındaki Beşparmak Dağları nın ölümsüz miti Çoban Endymion ve Tanrıça Selene öyküsü Teokritos dan alınmıştır. Balıkçı, miti bizlere aktarırken öncelikle Selene adını vermez ve yerine Artemis i koyar sonra da bir açıklamada bulunur; ... Artemis, Yunanca bir sözcük değildir, Anadolu lu bir sözcüktür. Artemis yeraltı dünyasında Hekate dir, fırtınalı gecelerde kapkara bulutlarla örtülü korkunç ve karanlıktır. Sakin gecelerin berraklığında ise ay ve ay ışığı göklerin gülümsemesi sayılırdı. İşte o zaman Artemis Selene ya da Sintia diye anılırdı... Balıkçı, daha sonra lirik bir melodiyle çoban Endymion un öyküsünü bize sunarken öylesine bir tablo çizer ki, gerçeğin nerede bitip, mitolojiye nasıl geçtiğini farkedemezsiniz. Bir Troya kaçağı... Öyüye göre, Troya dan kaçan genç bir tutsak ozan , Beşparmak Dağları na ve Bafa kıyılarına ulaşır... Yüce Achilleus un can dostu Patraclos un ölüsü üzerine 12 genç Troyalı nın kurban edidiğini görünce, dehşete düşüp korkuyla kaçmıştır, yüreği acı doludur, tüm insanlardan uzaklaşır ve belki de Latmos Dağları nın görkemini, Bafa nın ışıltılı sularını görünce aradığını bulduğunu düşünür. Ozanımız, orada çoban Endymion la karşılaşır, aşağıda miti anlatacağım ama Halikarnas Balıkçısı nın Hey Koca Yurt adlı eserinin 249. sayfasıyla da muhakkak buluşmanız gerekir ve Balıkçı orada bize Endymion la Selene nin epik öyküsünü aktarırken sözlerini şöyle bitirir ve; O koca Beşparmak Dağları nın yavrusu olan ozan unutulmuştur ama bugün ay ışığında Bafa Gölü ne ve Beşparmak Dağları na bakıp, gönlünün damgasını ve Beşparmaklar ın üzerinde sonsuz uykusuna varmış Endymion u görmemek için dünya gözünden, gönül gözünden yoksun olmalı. Bu masal bir yurt türküsüdür. der. Teokritos un ötesindeki ozanlar Büyük ozan Keats ́ın en sevilen şiirlerinden birisi Selene ile ilgilidir ve ona seslenir; ... Uyuyan büyük bir hayvan gibi, Uzanmış senin parlak ilahi rüya sedirine, Sayısız dağlar yükseliyor, yükseliyor Tutkulu ve kutsallaştırılmış kısık gözlerle, Ve henüz senin kutsaman bitmedi, Saklı, gizli bir yerde, bir küçücük ışık, Orada zevk, haz var, bir çalıkuşunun yuvasında, Senin parlak yüzün sessiz ve durgun Bir diğer İngiliz ozan olan Fletcher ise Sadık Çoban şiirinde şöyle der; Solgun yüzlü Phoebe, koruda avlanırken, Önce gözleriyle genç Endymion u gördü, Ebedi ateşle onu yaktı, hiç ölmesin diye, Onu yavaşça götürdü, hiç korkutmadan uykuya, Tapınakları yalçın tepelerde, papatyalarla çevriliydi, Her gece oraya, Eski Latmos un zirvesine geliyordu, Kardeşinin ışığı ile dağları yaldızlıyordu, Onu tüm tatlılığıyla öperken Ve neler oldu? Gelelim öyküye; bir gece Artemis gümüş arabasıyla göklerde dolaşırken, aşağıya bakar ve bir tepenin eteğinde uyuyan genç bir adam görür. Hızla aşağıya iner ve onu öper, uyanan genç karşısında tanrıçayı görünce şaşırır, tanrıça ona aşkını ilan etmektedir. Sonra tanrıça gümüş parmaklarıyla genç çobanın gözlerini ovalar ve uykuya daldırır o geceden sonra her gece gelir ve uyuyan delikanlıyı ziyaret eder. Çobanlık yapan genç, ölümlüdür ama Artemis onun çekiciliğine dayanamamakta ve Olimpos ́un yani Tanrılar Dağı ́nın yasalarını çiğnemektedir. Endişeyle çobanı alır ve Latmos Dağları eteklerinde yaptığı küçük bir tapınağa saklar, ona ebedi gençliği aşılar ve her gece ziyaret etmeye devam eder. Bir diğer öyküye göre ise, çobanın adı Endymion ́dur ve Yunan Kralı Elis ́in oğludur. Bu versiyonda Artemis, Ay tanrıçası Selene rolündedir, Endymion ́a aşık olunca keyifli bir anında ne isterse yapacağını söyleyen babası Zeus ́a yalvarır ve Endymion ́u sonsuza kadar uyutmak için izin alır. Yakışıklı Endymion, genç ve yakışıklı kalmak uğruna kabul eder ve ebediyen uyur. Selene tatlı bir sesle Endymion un kulağına fısıldar; Sana her gece kendi ay ışığımla geleceğim... . Artık kimse Endymion u göremez, genç çoban Beşparmaklar ın bilinmeyen bir yerinde sonsuz uykusunu sürdürmekte ve her ay ışığında Selene yi beklemektedir. Onların aşkı, sonsuzluğun uykusuyla bütünleşmiştir, tıpkı evrenin sonsuzluğu gibi...