Eline sağlık teşekkürler bilgilendirme için çok duyarlı ve tepkili olmamız gereken bir konu.. saygılar.

lütfen okuyun bilgilendirici bir yazıdır Son günlerde çokça gündeme gelen çocuklara yönelik taciz olaylarının medyada nasıl işlenmesi gerektiği konusunda ciddi bir kafa karışıklığı dikkatlerden kaçmıyor. Bir grup medya, bu olayları büyük manşetlerle ve duygusal tepkilerle okuyucularına duyururken, diğer bir grup medya organları bu haberleri daha çok iç sayfalarda ve soğukkanlılıkla işlemeyi yeğliyor. Yine bu türden olaylara bazı medya organları bütün detayları ile yer verirken, bazılarında özet ve kısa bilgiler şeklinde yer alıyor. Peki doğru olan nedir? Veya başka bir ifade ile, acaba bu türlü haberlerin basında yer alma şeklinin taciz olaylarına negatif veya pozitif tesiri var mıdır? Haberlerin duygusal ve öfke dolu bir üslupla veriliyor olması toplumsal infial oluşturmanın ötesinde taciz olaylarını azaltmada ciddi bir rol oynamakta mıdır? Ya da, daha önce taciz yaşamış olan çocuklar ve onların aileleri haberlerin veriliş şeklinden nasıl etkilenirler? Acaba öfke ve nefretle verilen bu tür haberlerin, geçmişte taciz yaşamış ve bugün terapi takip ederek normal hayata hazırlanan kişiler üzerindeki tesiri nedir? Gazetecilik açısından hangi yöntemin daha çok ilgi çekeceği konusunu iletişim uzmanlarına bırakarak, biz bu yazımızda bu tür haberleri pedagojik açıdan ele alacağız. Ve "Medya çocuklara yönelik cinsel taciz olaylarında nasıl bir rol oynamalı?" sorusunun cevabını arayacağız. Duygusal tepki mi, bilimsel ve akılcı yöntem mi? Öncelikle şu hususu belirtmekte fayda var ki, çocuklara yönelik taciz olayları bir hastalıktır. Bu hastalığı taşıyan bireylerin bir toplum içinde var oluşu, o toplum açısından büyük bir kabustur. Çünkü bir tacizcinin bir kişiye zarar vermeden bulunup yakalanması oldukça zordur. Taciz ancak mağdur varsa gündeme gelir. Yoksa potansiyel tacizciler her an günlük hayatın içinde gayet uyumlu bir şekilde hayatlarını devam ettirirler. Yaşantıları gayet normaldir. Kendilerini ele verecek hiçbir davranış sergilemezler. Daha da ötesinde günlük hayatlarında taciz ve suiistimal ile ilgili olaylara karşı tepkilidirler. Yani akılları ile taciz olaylarına karşıdırlar ve/fakat duygularının harekete geçtiği anlarda akıl ile kabul ettikleri bütün gerçeklere ters davranabilirler. Duyguları akıllarını işlemez hale getirir. Bu itibarla bakıldığında taciz olaylarının önlenmesinde tacizciye verilen ceza miktarının artırılması çok etkin bir rol oynamaktadır. Birçok tacizci alacağı cezanın korkusu ile duygularının kendisini sürüklediği uçurumdan geri dönmez. Aksine ceza arttıkça taciz olaylarındaki akıl almaz kurnazlıklar ve şiddet de artar. Örneğin, bir tacizcinin ölüm cezası ile ceza alacak olması, muhtemelen tacizcinin taciz ettiği kişiyi de öldürmeye çalışacağı anlamını taşır. Zira tacizci yakalanma endişesinden dolayı etrafında kendisini riske atacak her şeyi ortadan kaldırmayı dener. Geçtiğimiz haftalarda bir babanın taciz ettiği kızının kendisini şikayet etmesi ve şikayetini geri almadığından dolayı onu ortadan kaldırmış olması bu konuda verilebilecek bir örnek olsa gerek. Taciz olaylarında tacizciye uygulanacak ceza miktarının yüksekliği toplumdaki taciz olaylarını daha kompleks hale sokar ama ortadan tamamen kaldırmaya tek başına yetmez. Eğer tacizciye verilen ceza artırımı taciz olaylarını durduracak olsa idi, Amerika Birleşik Devletleri'nin birçok eyaletinde çocuk tacizcilerini sonlandırırdı. Zira ABD'nin birçok eyaletinde bu suçun cezası ölüm olduğu halde taciz haberleri hızını hiç kesmeden ve daha kompleks hale gelerek devam etmektedir. O halde, medyada yer alan "Utan be adam" ya da, "Tam bir rezillik" veya "Utanmaz adam" gibi başlıkların kullanılıyor olmasının, pedagojik açıdan, taciz olaylarının önlenmesinde ciddi bir tesiri yoktur. Zira tacizci olan şahsın aklı başındadır ve zaten kendisinin ne kadar utanmaz, ne kadar rezil bir halde olduğunu çok iyi bilmektedir ve bu halini günlük yaşantısı içinde bir sır gibi saklamaya çalışır ta ki duyguları kendisini yeni bir kurt adam yapıncaya kadar... Ve kurt adam olduğu anlarda bir tacizciye ölüm korkusu bile az gelir... Bu itibarla bakıldığında, medyada yer alacak olan taciz haberleri duygusal tepkiden daha çok, bilimsellik ve akılcılık içermelidir. Zira medyanın konuyu bilimsellikten uzak ve sadece duygusal tepki ile ele alması, geçmişte taciz yaşamış ve bugün tedavi süreci yaşayan kişilerin de hayata bağlanma dirençlerini kırar. Medyada rastgele yer alan haberler taciz olaylarını tetikler Buraya kadar izah edilenlerden daha önemlisi olarak bir hususun altı defalarca çizilmelidir ki, medyada yer alan ve uzman kontrolünden geçmemiş birtakım taciz haberleri, taciz olaylarını tetikleyebilir. Kendini böylesi bir suçta yalnız hisseden tacizci, olayların bu kadar yaygın olmasını kendisine vicdani teselli olarak kabul edebilir ve "demek ki bir ben değilim" tesellisine sığınarak daha rahat hareket edebilir. Çocuk tacizlerinin bir özelliği tacizcinin tek başına hareket ediyor olmasıdır. Tacizci her an yakalanma riski altında bulunduğu için, kendi dünyasını kimseyle paylaşamaz. Ta ki, kendisi gibi bu hastalığa yakalanmış birisini buluncaya kadar. İşte bu noktada tacizciler sosyal birliktelik oluşturabilirler ki, Avrupa'da birçok tacizciler birlikte hareket etmekte, taciz ettikleri çocukları birbirlerine haber vererek birbirlerine yardım etmektedirler. İşte bu noktada medyanın görevi, tacizcileri "yalnız değilsiniz" psikolojisine sokarak, kendileri gibi düşünenlerin varlığından haberdar etmek olmamalıdır. Bunun da ötesinde, yaşanmış bir taciz olayının habercilik adına ayrıntısıyla verilmesi, sağlıklı insanlarda taciz olayına karşı öfke ve nefret oluştursa da, potansiyel hasta ruhlu insanları tacize doğru tetikleyici özellik taşıyabilir. Medyanın görevi, taciz olayını genişleterek ve ayrıntıları ile vermek olmamalıdır. Zira ayrıntısı ile verilmiş bir taciz olayının ve yakalanma sürecini tacizciler kendilerine ders alırcasına ve dikkat kesilerek takip ederler. Taciz olayının nasıl yaşandığı, yakalanan tacizcinin nerede hata yaptığı gibi ayrıntılar toplum içinde gizlenmiş bulunan tacizciler tarafından itina ile ezberlenir ki, aynı hatayı kendileri de yapmasın. Bu durum tıpkı vücuda giren gripal enfeksiyona yol açan virüsün kullanılan ilaçlara karşı bağışıklık kazanması gibidir. Nasıl ki, gripal enfeksiyon için alınan ilaçların ayrıntısını keşfeden vücuttaki grip virüsü kendine ait birtakım koruyucu formüller gerçekleştirerek öncekilerin hatalarına düşmemeye çalışırsa, yakalanmış bir tacizcinin haberinin ayrıntıları, toplum içinde yaşayan diğer tacizcilerin aynı hataları yapmamasına neden olur. Bu itibarla bakıldığında medyanın yaşanmış bir taciz olayını detaylıca veriyor olması, toplum içinde kendini gizlemeyi başaran tacizcilerin daha bir direnç kazanmasına, toplumun başına daha bir kurnazca yöntemlerle musallat olmasına neden olacaktır. -

Taciz olayları "haber" mantığı ile düşünülmemeli Son günlerde, Türk medyasında yaşanan tartışmada olduğu gibi, "Biz bu haberi büyük verdik, siz küçük verdiniz. Neden?" gibi suçlayıcı ve toplumu bölücü haber ve yorumlara izin verilmemelidir. Toplum bir taciz olayında tek ses olarak hareket etmeli, taciz olayını gazete sayfalarında kim geniş yer verdiyse o iyi gazetecilik yapıyor gibi bir hataya düşmemelidir. Yaşanacak olan böylesi bir toplumsal bölünme tacizcileri cesaretlendirir. Bir tacizcinin bir çocuğu taciz etme riski, toplumsal bilinç yükseldikçe azalır. Etraftaki herkes aynı düşünce etrafında kenetlenmiş ise olaylara aynı bilinç perdesinden bakabiliyorsa, böylesi bir toplum içinde tacizcinin barınabilmesi ve hata yapmadan yoluna devam edebilmesi oldukça zordur. Toplum panik yaptıkça, sosyal bilinç yerine toplumda fikir ayrılıkları oluştukça ve daha da ötesinde bir kısım yayın organları diğer bir kısmını suçlayıcı görünürse, böylesi bir tablo toplum açısından ciddi risktir. Ana hatları ile yukarıda izah etmeye çalıştığımız nedenlerden dolayı diyebiliriz ki, taciz haberleri rastgele hazırlanmamalı, konunun mutlak surette konu uzmanı tarafından da onaylanması beklenmelidir. Bu onay sürecine "sansür" olarak değil, aksine "medyanın toplumsal bilinci" veya "medya etiği" olarak bakmak gerekir. Bir uzmanın taciz haberlerine bakışı, haberin şekli ile değil, genellikle içeriği ile ilgilidir. Yani; Yaşanmış olan taciz olayı her ne kadar toplum vicdanında büyük öfkelere sebep olsa da, yukarıda saydığımız nedenlerden dolayı medya soğukkanlılığını kaybetmemeli, kamuoyunun öfkesini tatmin etmek için birtakım yanlışlara imza atmamalıdır. Hazırlanan haberler ne terapi süreci takip eden hastaların terapi sürecine zarar vermeli, ne tacizcileri daha tedbirli olmaya itecek ayrıntılara ve potansiyel tacizcileri teşvik edici özellikler barındırmamalıdır. Konu duygusallıktan uzak bir soğukkanlılıkla ele alınmalı, konunun uzmanı olmayan kişilerin sözlerine mümkün olduğunca yer verilmemeli, köşe yazarları yazdıkları yazıların estetiğinden ve güzelliğinden daha çok, kullandıkları ifadelerin hangi unsurları tetiklediğine dikkat kesilmelidir. Yazılan haberin içeriği, ebeveynleri korkutucu değil, bilinçlendirici nitelik taşımalıdır. Haber, toplumun bütün katmanlarının moralini bozucu, sosyal yaşantıyı kabusa döndürücü, herkesin herkesi potansiyel suçlu olarak gösterici özellikler taşımaması gerekir. Çocuklara yönelik tacizler şu an için bir vakadır. Bu gerçeği kabul etmeli, konunun uzmanlarına gazete sayfalarında zaman zaman geniş yer verilmeli, hükümet bu gerçeğe müdahil olmalı, taciz olaylarının önlenmesi için devlet politikası olarak özel kurumsal bir yapı oluşturulmalıdır. Oluşacak olan bu kurumsal yapı, gerek taciz yaşamış kişilerin rehabilitasyonunda, gerek yaşanması muhtemel taciz olaylarının önlenmesinde aktif rol oynamalıdır. Medya böylesi bir kurumun oluşturulmasını teşvik etmeli, oluşacak olan böylesi bir kurumla devamlı işbirliği halinde olmalıdır. Taciz haberlerinde asla mağdurun resimleri kullanılmamalı. Mağdurun kendisi ve birinci derecede yakınları ile, hemen olayın akabinde alelacele görüşme yapılmamalı, onların bir terapi sürecinden geçmesi beklenmelidir. Böylesi bir olaya haber atlatma ya da haberde derinleşme olarak bakılmamalıdır. Mahkeme tarafından suçlu bulunmadıktan sonra, şüpheli kişinin kimliğini ortaya çıkartacak haber yapılmamalıdır. Mahkeme tarafından suçlu bulunan kişilerin resimleri gazete sayfalarında veya televizyon ekranlarında büyütülerek, çirkinleştirilerek, dramatize edilerek verilmemelidir. Bu tür haberleri okuyan veya izleyen çocukların ruh sağlığının bozulacağı ihtimali dikkate alınmalıdır. Psikolojik bulaşıcılık taşıyan bu hastalığın toplum içinde yayılmasını önlemek sadece taciz haberlerinin medyada bilinçli bir şekilde verilmesi ile değil, aynı zamanda cinsel içerik taşıyan objelerin gazete sayfalarında, televizyon ekranlarında ve internet sayfalarında yer verilirken duyarlı olunması ile de desteklenmelidir. Çocuklar yaşlarından büyük ve cinsel içerik taşıyan gösterilerde, tiyatrolarda ve oyunlarda, reklamlarda kullanılmamalı, medya bu türden haberleri verirken teşvik edici değil, uzman görüşleri ile konuyu ele alarak bilinçlendirici ve düzeltici rol oynamalıdır. Çocukların yer aldıkları diziler, filmler ve reklamlarda çocuklar cinsel obje olarak kullanılmamalı. Fizik olarak cinsel obje olmasa da, mana olarak cinsellik çağrıştırıcı rollerde çocuklar asla kullanılmamalı. Çocukların birbirine aşık olması, küçük yaşta çocukların birbirine dudak ısırması, ıslık çalması, laf atması, iç çekmesi rollerinde çocuklara rol verilmemeli ve çocukça masumiyet suiistimal edilmemelidir.-FATİH ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ UZMAN PEDAGOG ADEM GÜNEŞ