TÜBİTAK araştırmacıları, cep telefonlarıyla görüntülü iletişime de olanak sağlayacak 3G altyapısı için gereken 'radyolink' teknolojisini yerli kaynaklarla ve uluslararası standartlarda geliştirdi TÜBİTAK araştırmacıları, cep telefonlarıyla görüntülü iletişime de olanak sağlayacak Üçüncü Nesil Mobil İletişim Sistemleri (3G) altyapısı için gereken ''radyolink'' teknolojisini yerli kaynaklarla ve uluslararası standartlarda geliştirdi. TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü RF Sistemleri Laboratuvarı Başuzman Araştırmacılarından Feyzullah Yayıl, TÜBİTAK'ın, 3G uygulamaları için geliştirdiği saniyede 155 Mbit hızla veri iletebilen Synchronous Digital Hierarchy radyolink cihazını AA muhabirine tanıttı. Yayıl, kablosuz ortamda elektromanyetik alan yardımı ile ses, görüntü ve bilgi işaretlerinin taşınması olarak tanımlanan SDH RL'nin telefon santrallerini de birbirine bağlayan ve ana transmisyonu sağlayan ortamlardan olduğunu belirtti. Türkiye'de ilk RL sisteminin İzmir ile Atina arasında 1959'da çalışmaya başladığını anlatan Yayıl, bundan sonraki RL cihazlarının Türkiye'ye gelmesiyle 20-30 metre aralıklarla kurulmuş direkler üzerindeki havai hatlarla sağlanan haberleşmenin, daha sonra ucuz, güvenli, kaliteli, doğanın olumsuz şartlarından etkilenmeyen RL'ler üzerinden sağlanmaya başlandığını aktardı. Türkiye'de bugüne kadar kullanılan RL'lerin büyük çoğunluğunun yurt dışından temin edildiğini kaydeden Yayıl, Telekomünikasyon Kurumunun Türkiye'deki telekomünikasyon altyapılarında kullanılan RL cihazlarının yerli olanaklarla tasarım ve üretiminin desteklenmesi amacıyla geçen yıl başlattığı çalışmada, TÜBİTAK UEKAE'nın tasarım görevini üstlendiğini ifade etti. İhalesi 28 Kasımda yapılacak görüntülü iletişim altyapısı için geliştirdikleri RL teknolojisinin milli özelliklerde olmasının Türkiye için büyük katma değer yaratacağını vurgulayan Yayıl, şöyle devam etti: ''Daha önceki GSM altyapılarımızda milli olarak, grubumuz tarafından tasarlanmış düşük hızlardaki sayısal radyolink cihazlarından az miktarlarda kullanıldı. Türkiye genelinde düşünülürse büyük çoğunluğu yurt dışından temin edildiği için paralar ülke dışına gitti. Bu yüksek teknoloji, bir sanayi kuruluşu tarafından da seri olarak üretilirse, büyük bir katma değer yaratılacak.'' Cihazın tüm teknik özelliklerinin gelecek Nisan ayında üretime geçer hale geleceğini bildiren Yayıl, üretimi TÜBİTAK'ın yapmayacağını, Türkiye'deki herhangi bir firmanın bu teknolojiyi kullanarak cihazı üretebileceğini belirtti. ÜRETİMDE ULUSLARARASI STANDARTLAR TÜBİTAK'ın cihazın iletişim radyo frekansı bandını uluslararası standart olan ''ITU-R rec.385-7''ye göre tasarladığını bildiren Yayıl, bu frekans bandının kullanımının ise Telekomünikasyon Kurumunun iznine tabi olduğunu anımsattı. 3G altyapısı için geliştirdikleri radyolinklerin kurulabileceğini bildiren Yayıl, şöyle konuştu: ''Diğer operatörlerin kurduğu şebekelerde 2-5 bin arasında radyolink cihazı kullanılıyor. Zaten 3G altyapısı için yapılan araştırmada bu rakamın 5-7 bin arasında olacağı tahmin ediliyor. Ortalama 4 bin adet RL cihazına ihtiyaç duyulacağı tahmin edilen 3G altyapısında yerli üretim RL cihazlarının kullanılması durumunda yaklaşık 35 milyon doların yurt dışına gitmesi engellenecek. Grubumuz bu çalışmasıyla cihazların üretim maliyetini de önemli ölçüde düşürdü.'' Feyzullah Yayıl, TÜBİTAK UEKAE'da geliştirilen diğer ürün ''Radyolink Şebeke Yönetimi'' yazılımı sayesinde kurulacak tüm RL cihazlarının tek bir merkezden izlenip yönetilebileceğini kaydetti. Kaynak