Paylasim Güzel - k1nG.

ehehe eyvallah ESTERGON

ramazan eline sağlık, çok güzel olmuş.. bir kesimin iyice okuyup anlamazı lazım..

LAİKLİK Atatürkçülük'te laiklik ilkesi devlet ve dinin ayrılığı, devletin dinsel kurallara dayanmamasıyla tam açıklanamaz. Laiklik ilkesi aynı zamanda kişiye din konusunda özgürlük tanıması ve bu özgürlüğün korunmasıdır. Dinsel inancından ötürü kişinin ayrıcalıklı davranışlarla karşılaşmamasıdır. Yasalar önünde kişilerin dinsel farklılıklar güdülmeksizin eşit olmasıdır. Bu açıdan laiklik, din konusunda kişinin özgürlüğünün öbür kişiler, toplum ve devlet tarafından tanınması, saygı gösterilmesi ve yaptırımlarla Korunmasıdır. Çağdaş olma, toplum ve devlet yaşamını us'a, bilime dayatma, ancak ve ancak laiklik ilkesinin eğitimde, siyasada, devlet ve toplum yönetiminde ve örgütlemelerinde eksiksiz uygulanmasıyla gerçekleşir. Atatürk'ün kurmuş olduğu Cumhuriyet yönetiminin başlıca nitelikleri laik ve ulusal oluşudur. Yavuz Sultan Selim'in 1517'de halife unvanını almasın dan başlayarak Osmanlı padişahına imparatorluğun sınırları içinde dünyasal konulardaki yetkilerinin yanı sıra din konusunda dünyadaki tüm Müslüman önderliğini yapma olanağı sağlanmıştır. Teokratik" bir devlet olan Osmanlı İmparatorluğunda din devletle iç içe girmiş, her alanda egemen olacak ya da etki yapacak duruma gelmiştir. Batı'da papazların etki alanlarını genişletme istek ve çabalarına, krateri destekleyen çevrelerin gittikçe artan bir hız ve yeğinlikle karşı koymalarına karşılık. Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet ve din işlerindeki önderliğin saltanat odağında birleşmesi uzun süre böyle bir savaşıma olanak vermemiştir. Osmanlı döneminde "örfi" alandaki işlemlerin din kurallarına aykırı olup olmadıklarını saptama yetkisi ilmiye sınıfınındı. İlmiye sınıfa bu alana da karışabiliyordu. Rönesans'tan bu yana hızla gelişen bir Batı'ya karşı, böyle geniş yetkilere sahip ilmiye sınıfı, durağan bir anlayışla Os&shy;manlı toplumunun sorunlarını çözmeye çalışıyordu. "Mutlakıyet yönetiminin korunmasında kendi yetkilerinin ve çıkarlarının sürekliliğini görüyordu. Özellikle 18. yüzyıldan başlayarak ileri görüşlü padişahların, devlet adamlarının, aydınların uyguladığı düzeltimlere ilmiye sınıfı karşı koymuştu. Durağanlığın sürekliliği için padişahların öldürülmesini ve birçok isyanların hazırlanmasını sağlayacak kadar güçlü olan bu sınıf, etki ve yetkilerini aynı yeğinlikle yeniliklerin gelmesi doğrultusunda kullansaydı kuşkusuz düzeltim eylemlerinin başarı oranı daha geniş kapsamlı olurdu. Aydın bir padişah olan Mahmut II'nin İlmiye sınıfı ile anlaşması sonucu kaldırılan Yeniçeri Ocağı bu sınıfta yapılacak işbirliğinin neler sağlayabileceğinin en açık bir örneğidir. Bu kadar geniş yetkilere sahip bir sınıf uzun yıllar boyunca kendisini sınırlayabilecek bir güçle karşılaşmamış, sınırlayıcı gücü kendinde bulması nedeniyle değişen dünyaya ayak uydurmak, kendi düşüncesinde reform yapmak ve üzere gitmek gereğini duymamış, direnerek Osmanlı toplumunu yeniklerden uzak tutmak istemiştir. Kısa deyimiyle değişen dünyayı değişmeyen bir anlayışla yorumlamak istemiş, sınırsız kalan her gücün nasıl soysuzlaşabileceğinin tipik örneğini vermiştir. Bu sınıftaki yerleşik anlayış egemen oldukları eğitim ve adalet gibi alanlarda da bozukluk ve geri&shy;lemeler yaratmıştır. İlmiye sınıfı düzeltim yanlısı olan gruplara karşı hoşgörü içinde olmamış, onlarla birlikte yaşama&shy;yı benimsememiştir. İlmiye sınıfı yalnızca dinsel konularla ilgilenmekle yetinmemiş, her konuda söz ve yetki sahibi ol&shy;mak isteğinden vazgeçmemiştir. Laiklik ilkesi, devletle dinin birbirinden ayrı olmasından çok daha geniş bir anlam taşımaktadır. Lord Acton'un "Özgürlük" adlı yazısında belirttiği gibi çağdaş demokratik devlet, Ortaçağ kilisesinden ya da devletinden değil, ikisinin arasındaki çatışmalardan doğmuştur. Papanın gerek devleti ve gerekse toplum üzerinde mutlak egemenlik savını başarıyla sınırlamış olan Batı toplumu, daha sonra sınırsız yetkilerle güçlenmiş hükümdarların aynı biçimdeki savları&shy;na karşı hazırlıktı olmuştur. Batı'nın eriştiği bu başarı sonucu yalnızca devletle din ayrılmamış, fakat toplumu tam de&shy;netim altına almak isteyen herhangi bir kişi ya da grubun savlarım, girişimlerini önleyici sistem ve hukuk düzeni geliştirilmiştir Osmanlı İmparatorluğundaki düzeltim uygulamalarına dinsel güçlerin karşı koyması, III. Selim'in öldürülmesi, 1909 gericilik eylemi. Ulusal Savaşım döneminde Padişah Halife'nin, başta Şeyhülislam olmak üzere dinsel resmi örgütün, Kurtuluş Savaşı'na ve onun önderlerine karşı çıkması gibi olaylar ve bunların birikimi, ulusal devrimcileri, daha ilk başta, dinsel güçleri çağdaşlaşmanın en önemli bir engeli olarak görmeye itmiştir. Bu nedenlerle laiklik yalnız devlet ve din ayrılığı olarak değil, dini devletin denetlemesi biçiminde görülmüş ve uygulanmıştır Laikliğin gerçekleşmesi doğrultusundaki çabalar. Türk toplumuna, onu açık toplum olmaya yöneltecek düşünlerin daha geniş çapta girmesini sağlamıştır. Bu nedenle açık Türk toplumunun, çoğulcu düzeni, anayasal yönetimi tam anlamıyla gerçekleştirecek görüş ve davranışlarının güç&shy;lenmesine olanak sağlanmış; yayılma eğilimindeki kurum ve düşün akımlarına karşı koyabilecek ortam yaratılmıştır. Böylece Atatürkçü laiktik ilkesi, çağdaş, demokratik toplu&shy;mun kurulması ve yaşaması için önkoşul olan usçu ve in&shy;sancıl düşün sistemini Türk toplumuna getirmiştir Atatürk devrim atılımları, toplumu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırma amacını güderken tutucu, kalıplaştırılmış. boş ve dayanıksız inançların temsilcisi durumuna getirilmiş bir din anlayışının yandaşlarıyla, din perdesi arkasına gizlenerek gerici görüşleri topluma egemen kılmak isteyen gruplarla savaşım verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de düzeltim eylemlerine aynı çevreler karşı koyduklarından, Atatürk Türkiye sinde laiklik uygulanırken tarihsel deneyimlerin etkisi olmuştur. Bu nedenlerle Atatürk döneminde devletdin ayrılmış, fakat din devlet tarafından denet&shy;lenmiştir, inanç ve Tanrı'ya tapma konularında kişi özgür&shy;dür. Devrimin önderi Atatürk'ün. İslam dini ile ilgisi olmayan boş inanç ve bağnazlıklardan sıyrılmak us'a, bilime, dayalı bir gelişmeye yönelmekle ilgili sözleri, devrimin, toplum yaşamına dönük anlayışını açıklığa kavuşturacak niteliktedir. Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz devrimin amacı, Türkiye Cumhuriyeti halkım tamamen, çağdaş ve bunun anlam ve biçimi ile uygar bir toptum hatme ulaştırmaktır. Devrimimizin temel ilkesi budur. Bu gerçeği kabul edeme&shy;yen düşünüşleri yok etme zorunludur. Şimdiye kadar ulu&shy;sun beynini paslandıran, uyuşturan bu düşünüşte bulunanlar olmuştur. Ölülerden medet ummak, uygar bir toplum için ayıptır. Baylar ve ey Ulus, biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensup (tarikata bağlılar ülkesi olamaz. En doğru, en gerçek tarikat, uygarlık tarikatıdır. Devrimin önderinin bu anlayışı bitime, laik düşünceye, us'a yönetme toplumu bu yönde değiştirmeye zorlamadır. Laiklik, yönetimi, siyasayı, eğitimi, devlet ve toplum yaşamının gerekli kıldığı görevleri dinin, dinsel kuralların etkisinden, tekelinden kurtarmak, devlet işleriyle din işlerini birbirinden ayırmak us'u ve bitimi devlet ve toptum yaşamında egemen kılmaktır. Kişiler dinsel inançlarında özgürdürler devlet, dinsel inançlarından ötürü kişilere ayrıcalık yapamaz. Kişiler de kendi aralarında inançları ne olursa olsun birbirine karşı saygılı olmak zorundadır. Din toplumsal bir kurumdur, bir tinsel inanca düşüncesidir; ama devlet ve top&shy;lum yaşamında, bu yaşamın yönlendirilmesinde, işlevinde geçerli olamaz. Evrensel ve yaşamsal düzenlemelerde egemen olması gereken us ve bilimdir. Söylendiği bazılarınca inandırılmak istendiği gibi laiklik din düşmanlığı değildir. Başka ulusların ve Türk ulusunun tarihinde dinsel kurumların, kişilerin, anlayışların egemen olduğu dönemlerde toplumların neler çektiği, ne savaşlarla, çatışmalarla karşı karşıya kaldığı, nice acılarla karşılaştığı yazılıdır. Batı'nın dinde reformu gerçekleştirdikten sonraki gelişmeleri karşısında Osmanlı İmparatorluğunun giderek zayıflamasında teknoloji alanındaki yeniliklere inatçı bir bağnazlıkla "ulema"nın, dinsel ağırlıktı kesimlerin karşı koyuşunun büyük etkisini yadsımak olanaksızdır. Toplum, ulus, devlet bilimle, usla yönetilecek, yönlendirilecektir. Çağdaşlaşmaya yöne&shy;lik, çağdaşlaşmayı amaç edinen Türk devriminin zorunlu ve gerekli ilkesi laikliktir. Mustafa Kemal Atatürk, "yaşamda en gerçek yol gösterici bilimdir" sözü ile laikliğin önemine değinmiştir. Laiklik ilkesi aynı zamanda obur ilkelerin uygulamasında da us"u, bilimi egemen kılmayı gerektirir. Atatürkçü ideoloji, ulusal devlet'i benimser ve ulusal devletin amaçlarına yaşadık kazandırmayı amaçlar İslam siyasal içerikli ve amaçlı bir din olarak kendi üstünde ve de&shy;netimi dışında bir siyasal yapıyı kabul etmez. Egemenliğin halka, ulusa ait olduğunu savunan Atatürkçü görüş ile gerçek yasal otoritenin Tanrı istencini yansıtan otorite olduğunu savlayan İslamcı görüş çelişkili durumdadır. Atatürkçülük'te laik Cumhuriyetin "otorite"si yasaldır. İslam "cemaat"i "ümmeti temel olarak görür. 10. Yıl Söylevi'nde değinen Atatürk "Türk geleneklerini, Türk ekini ni canlandırmak özlemini vurgulamak istemiştir. Geleneksellik ise yeniliğe, yapıcılığa kapalı bir işlev görür. Atatürkçü laik görüş ile siyasal amaçlı İslam arasındaki çelişkiler nedeniyle laiklik gerçekleştirilirken bu çelişkileri yaratan İslamcı kurumlar ortadan kaldırılmıştır. Gerçekte Atatürkçü laiklik ilkesinde dinin "ulusallaşması'na bir çağrı vardır. Demokratik düzenin işleyişinde önemli bir gereklilik olan ve Osmanlı toplumunda önceki yüzyıllarda var olan hoşgörü konusunu laiklik yeniden gündeme getirmiştir.

"Laiklik ilkesi aynı zamanda kişiye din konusunda özgürlük tanıması ve bu özgürlüğün korunmasıdır" buna çok katılıyorum. Felsefi açıdan da düşünecek olursak, laiklik din ve devlet işleri birbirinden ayrılması demek değildir, çünkü devlet insanların dinlerini rahat yaşaması için ortam hazırlar ve başka hizmetleri verir... cc.

Mustafa Kemal ve Laiklik Atatürk din ve mezhep konularında şunları söylerdi: "Din ve mezhep herkesin vicdanına kalmış bir iştir. Hiç kimse hiç bir kimseyi ne bir din ne de bir mezhep kabulune icbar edebilir. Din ve mezhep hiçbir zaman politika aleti olarak kullanılamaz." İlk Meclis'te bir gün laiklik mevzuubahis oluyordu. Gazi Mustafa Kemal Paşa o gün Meclis'e riyaset ediyordu. Meclis'in tanınmış din alimlerinden bir arkadaş kürsüye geldi. İstihzakar bir tavırla: - Arkadaşlar bir laikliktir gidiyor. Affedersiniz ben laikliğin manasını anlamıyorum... diyerek söze başlarken riyaset makamında bulnan Mustafa Kemal Paşa dayanamamış oturduğu yerden elini kürsüye vurarak: - Adam olmak demektir hocam, adam olmak... diye hocaefendinin sualini cevaplandırmıştı. (Atatürk'ün Hususiyetleri. Kılıç Ali. Sel Yayınları. 1955)

Doğru derinsular'dan aldım ben bu kadar şeyi yazana kadar uzun sürer zaten bunu bilmeyen yok

saçmasapan bir yazı. kendi düşüncelerinizi yazmak yerine Atatürk karşıtı birisinin veya birilerinin fikirlerini yazmanız bence hoş olmamış. Ya da en azından yazının altına kendi yorumunuzu da yazsaydınız da sizin düşüncelerinizi de öğrenseydik. Arkadaşlar, Atatürk en iyisini yapmıştır. Ülkeyi, dünyanın en büyük devletlerinin elinden kurtarıyorsunuz, onlarla savaşlar zorlu geçiyor ama daha zor savaş içeride. Din adı altında halkı ayaklandıran şarlatanlar, Türk'ü Türk'e karşı savaşa çağırıyor. Bunun önüne geçmenin en güzel yolu da, din Allah ile kul arasındadır'ın Türkçesi olan laikliktir. Bilip bilmeden ve yaşınız elvermeden konuşmayın bence, üniversitelerde türban 80 ihtilali ve sonrası değil, Refah Partisinin iktidara gelip de dini siyasi çıkarları uğruna kullanmasıyla başlamıştır. Bazılarınız belki o yıllarda yoktunuz bile, ancak ben o yıllarda üniversitede okuyordum. Bilmeden, başkalarının laflarıyla değil, kendi gördüklerimle, kendi laflarımla konuşuyorum. Ve son olarak dincilerin en çok savundukları konu. : Atatürk içki içerdi. Evet içerdi. Afiyet şeker olsun. Günümüzde insanlar en basit problemler yüzünden alkol, uyuşturucu vs. alıyorlar hatta intihar ediyorlar. İçinizden birisi düşünebiliyor mu, Atatürk'ün tüm hayatı düşmanlarla savaşmakla, savaş meydanlarında, içimizdeki hain suikastçilerle, işbirlikçi asilerle uğraşmakla geçiyor. Müsaade edin de tek kusuru da bu olsun. En azından yılın 11 ayı içki içip 1 ay oruç tutan münafıklar gibi değildi. Şimdi sigara içmeye gidiyorum, gelince daha da yazacağım...

Ewet Bunları Biliyordum. Ama dahada çok bilgilendim...

Manda senfonisi Ben ATATÜRKÜ ÇOK SEVİYORUM. murattk. -

Türkiye'de Laiklik Türkiye'de laikliğin sistemin temel niteliği haline gelmesi, Fransa ve ABD örneklerinde olduğu gibi asırlara yayılan toplumsal tecrübelerin değil, sosyolojik anlamda çok küçük bir zaman dilimine sığdırılan devrimlerin neticesinde gerçekleşti. Bu farklı oluşum süreci nedeniyle, Türk laikliğinde herhangi bir Batı ülkesinde söz konusu olmayacak kimi öğelere sıklıkla rastlamak mümkün olsa da, genel anlamda Fransa'yı andıran bir yapının hakim olduğu rahatlıkla söylenebilir. Türkiye'deki laiklik anlayışının Fransız laikliğine yakınlığının nedeni, söz konusu devrimlere kapı açan ve sahip çıkan zihniyetin düşünsel anlamda Fransa'dan besleniyor olmasıydı. Başka bir toplumda, nesiller boyunca yaşanan tecrübeler sonucunda varılan kimi subjektif doğruları bir başka topluma endoktrine etmek suretiyle aradaki asırların baypaslayabileceğini ummanın sosyolojik anlamda ciddi bir cehaletin göstergesi olduğu söylenebilir. Ancak gücü elinde bulunduranın sözünün geçtiği siyasal gelenek devrim sonrasında da yerli yerinde durduğu için, devrimin doğrularının yaşaması için gerekli olan zihniyet dönüşümü, devlet okullarında yapılacak olan kitlesel endoktrinasyona emanet edildi. Laikliği kültürel bir devrimin 'mukayeseli resimleri' eşliğinde öğrenen yeni nesil, dünyanın her yerinde yaşanan her devrim sonrasında olduğu gibi, devrilenle ilgili olan herşeyin 'geçmişe ait' , mevcut düzenlemelerin ise geleceğe yönelik ve değerli olduğuna inanacak şekilde devşirildi. Çarşaf, şalvar, fes, arşın, okka ve hicri takvim gibi tehlikeli öğelere karşı, tayyör, pantolon, şapka, metre, gram ve miladi takvim gibi objektif değerlere sahip çıkan bu nesil, bu yeni kültürü yaşadığı ve yaşattığı ölçüde, gerisinde kaldığı Batı medeniyetinin seviyesine erişeceğine can-ı gönülden inandı. Bu uğurda karşılaşabileceği en büyük tehlike de, geçmişin yeniden hortlaması, ülkeyi geri bırakan değerlerin din kisvesi altında yeniden su yüzüne çıkmasıydı. Bu yönüyle, laiklik, Cumhuriyet'in okullarında yetişen nesil tarafından, ülkenin bekası adına bu tehlikelere karşı bir kalkan olarak telakki edildi. Böylesi bir kitlesel endoktrinasyonun başarılı olabilmesi için, yeni neslin, tamamen farklı değer yargılarına sahip kılınması kaçınılmazdı. Bu durum, devrimin üstün tuttuğu değerlerin kıymetlerinin kendilerinden menkul olmasını gerektiriyordu. Söz konusu kavramlara dair herhangi bir kültürel derinliği olmayan yeni neslin, özgür düşünebilme adına bir öngereklilik olan soyutlama, analoji yapabilme gibi özelliklere sahip olma imkanı baştan elinden alınmış oluyordu. Bu üretim tezgahının ortaya çıkardığı empati yoksunu insan tipi, kendisine ezberletilen iyiler ve kötüler ekseninde düşündüğünden, her konuda haklı olmakta da bir mahzur görmedi. Çarpık eğitim sisteminin düşünce özürlü çocuğu, imajlardan oluşan sığ ve dar dünyasında çağdaş olma adına kendince çok önemli bir savaş verirken, ikinci bir dünya savaşının ardından çoktan değişmiş olan dünyayı ne derece vahim bir boyutta ıskaladığının farkında bile değildi. Bireysel Haklar Devletçi ve kollektivist toplumlarda, iktidarı süresince gerekli gördüğü adımları atmaktan çekinmeyen, yeri geldiğinde kendi hatalarını görüp politika değiştiren, yeri geldiğinde de belli fırsatları kaçırmamak için beklenenden çok daha farklı uygulamalara giden pragmatik ve zeki bir lider öldüğünde, yerine geçen kişinin mevcut icraatları kendi kafasına göre devam ettirebilecek zihinsel kapasiteye ve politik güce sahip olması son derece önemlidir. Zira, politik ortam, iki kişinin iktidarı süresi zarfınca aynı politikalarla hareket edilmesine çoğu zaman müsait olmaz. Böyle bir durumda, iktidarı devralan kişinin kendi devrinin adamı olması, hem kendi iktidarının sağlığı, hem de ülkenin istikrarı adına şarttır. Türkiye 1938 yılında böyle bir durumla karşılaştığında ihtiyacı olanın tam tersini yaşadı. Çünkü kişisel prensipleri kanun hükmünde olan her güçlü liderin ölümünün ardından yaşanan tecrübe, 1938 yılının ardından Türkiye için de söz konusu oldu. Ancak yeni lider, resmi ideolojiyi sırtlayacak çapta bir insan olmaktan çok uzak olduğu için, onu devraldığı şekliyle kutsallaştırdı ve bu da, hal-i hazırda zaten son derece sert olan bu yapının hepten aşırı bir uca taşınmasına neden oldu. Böylelikle Türkiye'nin düşünce dünyası 1938 yılına hapsedilmiş oldu. Mussolini'nin faşist İtalyası, Hitler'in nazi Almanya'sı, Stalin'in komünist Sovyetler Birliği hatırlanacak olursa, 20 ve 30'lu yılların devletçi ve kollektivist dünyası daha doğru bir şekilde tasavvur edilebilir. İkinci bir dünya savaşının ardından değişmeye devam eden dünyada, insanlar bireysel hak ve özgürlüklerini tekrar talep etmeye başladıklarında, artık sosyal ve ekonomik anlamda fazlasıyla kapalı bir topluma dönüşmüş olan Türkiye, bütün bu gelişmelerin dışında kaldı. Yurtdışına seyahat edemeyen, döviz bulundurması yasak olan, yabancı sigaraları kaçakçılardan satın almak durumunda olan Türk vatandaşı, dünyadan kopuk bir şekilde yaşadığı bu yılları, Anıtkabir'de İstiklal Marşı ve uygun adım marşlarla açılıp kapanan tek kanallı devlet televizyonundan kendince takip etti. Türkçe ezanın sona ermesi istisna edilecek olursa, resmi ideoloji ilk ciddi darbelerini 1983 yılından itibaren Türkiye'nin devletçilik zincirini kırarak tekrar dünyaya açılmaya başlamasıyla yedi. Çok seslilikten söz etmek için henüz çok erken olsa da, en azından 'resmi olmayan' seslerin de duyulmaya başlaması, yavaş yavaş kazanılan ekonomik özgürlüklerin sosyal açılımlarını da müjdeliyordu. Resmi ideoloji, ikinci ciddi darbesini ise, 2000'li yılların başında yedi. Yıllardır ihlal edilen kimi bireysel hakların, Avrupa Birliği'ne uyum süreci kapsamında devrim niteliğinde kanunların meclisten geçirilmesiyle en azından kağıt üzerinde tanınmış olması, Türkiye'yi, herkesin fikirlerini özgürce ifade edebileceği bir ülke konumuna bir parça daha yaklaştırıyordu.

Sen mi yazdın Ramazan yoksa bu siteden mi aldın?

guzell ve okunmasıı gereken bır konu uyugunn yere tasınmıstır.

Buraya açmamın sebebi yapılan boş tartışmalar üzerine herkez görsün sonra Türkiye Laik bir ülke diyecek ise bu yazıyı okusun sonra desin Troia geldiği zaman taşıtırım

laikliğin çok tanımı yapılıyor. ama günümüzde namaz kılan insanların ayıp yaptıklarını namaz kılmanın uyuşturucu kullanmaktan fuhuş yapmaktan daha kötü birşey oldugunu savunmak haline geldi. böyle birşeyi laiklik tanımı içinde göremiyorum. ama namaza karşı çıkanlar laiklik diyip bu işi yapıyorlar

LAİKLİK En etkili ve önemli ilke kesinlikle bu ilkedir. Aslında bu sözcüğün anlamı din ile siyaseti ve dolayısıyla da din ile kamu yaşamını birbirinden ayırmaktır. Osmanlı Imparatorluğu zamanında siyaset dinin emrine sokulmuştu. Hatta bazan din de siyasetin emrine sokulabiliyordu. Bunun böyle olmasındaki tarihsel neden, Islam dininin kurucusunun hem siyasi ve hem de dini lider olmasından ve bunun yıllardan beri bir gelenek haline getirilmiş olmasından kaynaklanmaktadır Akla hemen şu soru gelebilir: „Mustafa Kemal'in kamu yaşamıyla dini birbirinden ayırması kararı nereden kaynaklanmıştır?" diye. Burada bir din düşmanlığından sözetmek tamamen yanlış olur. Çünkü Laiklik din karşıtı bir ilke değildir. Din, kişinin özel yaşamının bir parçasıdır. Laikliğe göre, insan yaşamında ibadetin dışında her türlü tasarruf, dine, daha doğrusu kutsal kitaba göre d e ğ i l, Anayasaya, yasalara ve kurallara göre yapılır. Devlet yaşamında, hukukta, aile yaşamında, kültürde, eğitimde v. s. artık laiklik ilkesi ana temeldir. O'nu bu karara iten amaç dini değil, siyasidir. Bunun gerçekleşmesi için de önce siyasetin dinin emrinden kurtarılması zorunluydu. Mustafa Kemal henüz genç bir subayken şu kanaate varmıştı: „Mevzuatını ve hareket tarzını Kuran'dan ve hadisten alan bir devlet, bilimin ve çağdaşlığın gerisinde kalır." Bir ülkenin, çağı yakalamış olan ülkelerle boyölçüşebilmesi, onların arasında sürekli olarak sesini duyurabilmesi, o ülke yurttaşlarının aklını kullanmasına ve bilime öncelik vermesine engel teşkil eden kurum ve kuralların ortadan kaldırılmasıyla mümkün olabilirdi. Mustafa Kemal bu gerçeği gözönünde bulundurmuş ve bazı çağdaşlık değerlerini – savaşta düşmanı olmasına karşın – Batılı ülkelerden almıştır. O, 1924 yılında yaptığı bir konuşmada „Dünya yüzündeki her şey için, maddi ve manevi her şey için, yaşam için ve başarı için en doğru yol gösterici bilimdir, tekniktir". „Bilimin ve tekniğin dışında yol gösterici aramak, düşüncesizliktir, bilgisizliktir, yanlıştır", demiştir. Bilime ve tekniğe öncelik verme konusunda asıl engeli oluşturan Hilafet, Halife'nin şahsında siyasi ve dini temsilcilik bulmuştu. Bunu ortadan kaldırma planı, hem yurt içinde ve hem de yurt dışında karşıt güçlerin direnişiyle karşı karşıya kalmıştır. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, dış güçlerin bu konudaki planlarının Türkiye'nin içişlerine karışmak olduğunu saptayarak, 1 Kasım 1922'de Saltanatın kaldırılmasında olduğu gibi, enerjik bir şekilde Hilafet yanlılarına karşı çıkması sonucu, 3 Mart 1924'te Hilfet'in kaldırılması büyük bir çoğunlukla gerçekleştirilmiştir. Böylece, Şeyhülislamlık, dini mahkemeler ve fetva usulü, dervişlik nişanı, medreseler de kaldırılmıştır. 1928 yılında, Anayasa'daki „Türkiye Cumhuriyeti Devletinin dini Islamdır" maddesi kaldırılmıştır. Böylece din ve mezhep ayrılığını kurumlaştıran yasalara son verilmiş ve önce devlet laikleştirilmiştir. Yani, laik devlet, bundan böyle meşruluğunu ne Tanrı'dan ne de kişiden alacaktır; ancak ve sadece ulusal yönetimden alacaktır; planlanan devrimler birer birer gerçekleştirilecektir: Eşit haklar, uygarlığa giden yolun açılması, eğitim birliğinin sağlanması, tek evlilik v. s. Laik devlete giden yolda en büyük engellerden birini Şeriat mahkemeleri oluşturmuştur. Bu mahkemelerin kaldırılmasından sonra, Türk Medeni Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Borçlar Kanunu çıkartılarak, devletin temeli Batı Hukuk Sistemine oturtulmuştur. Bundan böyle, Türkiye Cumhuriyeti'nde bireylerin ilişkisini, yurttaş-devlet ilişkisini düzenleyen hükümlerin yasalaştırılması TBMM'ne, uygulaması da T. C. hükümetine ait olmuştur. Artık her bakımdan özgürlüğüne kavuşturulan bir toplumun fertlerinin dış görünüşüyle de uygar olması gerekirdi. Bu nedenle Türk toplumu, fes, sarık, çarşaf, peçe gibi dinsel olduğu sanılan baş ve beden giysilerinden de kurtarıldı.

Atatürk bölümüne açsaydın keşke

Laiklik Nedir? Türkiye'de Laiklik Laiklik Nedir? Laiklik kavramı, 'milli' eğitim süreci boyunca 'din işlerinin devlet işlerinden ayrılması' olarak zihinlere kazınmakta. Bu tanım, yanlış sayılmasa da, fazlasıyla yoruma açık ve laiklik kavramını net bir şekilde ifade etmekten uzak. Bu durum, Türkiye'de yaşanan kavram karmaşalarının tipik örneklerinden biri. Ülkemizde sosyal yapı, sivil alanda 'yaşanılan tecrübelerle' değil, otorite sahibi üst kurumların doğru gördükleri normları alt tabakalara 'dikte etmeleri' sonucunda oluştuğundan, yapılan düzenlemeler çoğu zaman halk tarafından anlaşılamıyor. Böyle bir ortamda, kavramlara herkes kendince farklı manalar verirken, yapılan tanımlamalar da farklı şekillerde yorumlanıyor. Laiklik söz konusu olduğunda, Türkiye'nin bir kesimi 'laikliği dini inançların özgürce yaşanabilmesi' adına bir güvence olarak algılamayı tercih ederken, bir diğer kesim, laikliğin sadece 'siyasal alanda dinin sınırlandırılması' anlamına geldiği konusunda ısrar ediyor. Laiklik konusunda Batıda da tartışmalar devam ediyor olsa da, 'gelişmeler' çok daha farklı bir boyutta cereyan ediyor. Bunun nedeni de, Batıdaki toplumların bugünkü durumlarına 'yaşadıkları tecrübeler' sonucunda gelmiş olmaları. Ülkemizde ise, özellikle resmi ideolojiye yakın çevrelerde, 'sosyal ve siyasi gelenek' ile 'kanunlar ve uygulamalar' arasındaki zorunlu ilişki göz ardı edildiğinden, hazır kavramların ithal edilmesiyle asırlık tecrübelerin baypaslanabileceği zannediliyor. Laiklik söz konusu olduğunda da, ne bu kavramı ithal edenler, ne de bu kavramı kendilerince yorumlayanlar, Batıdaki farklı laiklik uygulamalarına temel teşkil eden farklı tarihi alt yapıların yeterince farkındalar. İşin daha da hazin yanı şu ki, laiklik adına aynı cephede yer alanlar dahi, laiklikten çok farklı şeyler anlayabiliyorlar. Yani sadece iki farklı yorum da söz konusu değil. Bu durum da, slogan bazında düşünüyor olmanın bir sonucu... Bütün bu nedenlerden ötürü, Batıda 'farklı hakların uzlaştırılması' ekseninde gerçekleşen ve artık sayılı noktalara indirgenmiş tartışmalar, 'geçmişten bugüne uzanan bir zincire yeni bir halka ekleme çabası' şeklinde özetlenebilecek bir 'gelişme' niteliğindeyken, ülkemizde yaşanan düzeysiz tartışmalar için benzeri bir yapıdan söz etmek mümkün değil. Bu nedenle de, laiklik ekseninde yaşananlardan 'gelişme' değil, 'gerginlik' doğuyor olması doğal. Laikliği, 'politik düzenlemelerde dinin herhangi bir belirleyiciliğinin olmaması' şeklinde tanımlamak mümkün. Bu yönüyle, Türkiye'deki Kemalist kesimin 'Laiklik dini özgürlükleri teminat altına almak için değil, dini sınırlamak için vardır' söyleminin çok daha doğru bir bakışı yansıttığı söylenebilir. Zira Avrupa'da laikliğe geçiş, bireysel hakları teminat altına almaktan ziyade, din adamlarının politik güçlerini ortadan kaldırmak amacıyla gerçekleşen bir süreçti. İnsanların din ve inanç hürriyetlerinin korunması ise, laiklikten ziyade, bireysel hak ve özgürlüklerle ilgili bir konu. Dünyanın pek çok yerindeki laik diktatörlüklere bakılarak da anlaşılabileceği gibi, laiklik, inanç özgürlüğünü temin değil, tehdit eden bir kavram. Bu nedenle de, 'insanlara ait' olan, özgür ülkelerde, bireysel haklar laklikten bağımsız olarak, 'ayrıca' tanımlanıyor. Bu sayede de, hem dinin politik yapı üzerindeki belirleyiciliği ortadan kaldırılırken, vatandaşların dini vecibelerini özgürce yerine getirmeleri sağlanmış oluyor.

Türkiye'de Batılılaşmayı en çok diline dolayan resmi ideoloji yanlılarının, Avrupa Birliği'nin taleplerini yıllarca halktan gizlemiş olmaları, militanca ve militaristçe destekledikleri laiklik ilkesine olan inançlarının bireysel haklar için söz konusu olmadığı şeklinde de yorumlanabilir. Düşüncenin önündeki engellerin kaldırılması, özürlülere, kadınlara, Kürtlere yapılan ayrımcılıklara son verilmesi, zorunlu askerliğin kaldırılması, işkenceye bir son verilmesi ve hayatın her alanında, başını nereye çevirse insanların karşısına çıkan ve Avrupalılara George Orwell'in 1984 adlı romanını hatırlatan görüntülerden vazgeçilmesi gibi talepler yıllarca halktan gizlendi. Bir kısmı da hala gizleniyor. Laiklik, böyle bir ortamda, Türk siyasi hayatının son derece hayati bir noktasında belirleyiciliğini korumaya devam ediyor. Bu durumun en büyük nedeni, resmi ideolojinin fazlasıyla tesiri altında olan kesimler için laikliğin en büyük siyasal önceliğe sahip olmasında yatıyor. Laikliğe rejimin tehlikede olmasına vurguda bulunularak sahip çıkıldığı ve bu çerçevede bireysel hakların hiçe sayan taleplerde bulunulduğu dikkate alınacak olursa, Türkiye'de hakim olan politik sisteme 'laik cumhuriyet' adına sahip çıkmak isteyenlerin 'Türkiye laik kalsın da, demokrasi varsın olmasın' şeklinde özetlenebilecek bir yaklaşım içerisine girdikleri söylenebilir. Gittikçe küçülen bu kesim, hala Mussolini'nin, Hitler'in, Stalin'in hayatta olduğu, iktidarla aynı şekilde düşünmeyen insanların yok edildiği bir dünyada yaşıyor. Türkiye'de Laikliğin Gündeme Geldiği Konular Yapılan anket sonuçlarına göre, Türkiye'de laikliğin tehlikede olduğunu düşünenlerin oranı sadece %2,5. Bu marjinal sayılabilecek orana rağmen laikliğin en çok karşımıza çıkan gündem maddelerinden biri olması, Cumhuriyet'in ilk yıllarında resmi ideolojiyi korumakla görevlendirilen kurumun belirleyici gücünden ileri geliyor. Laikliğin gündeme geldiği konulara ve bu konuların halkın farklı kesimlerince ele alınış şekillerine bakıldığında, düşünce geleneğiyle değil, kültür devrimiyle gelen Türk laikliğinin nev-i şahsına münhasır nitelikleri iyice belirginleşiyor. Laikliğin (özellikle 80'lerden sonra) en çok gündeme geldiği konu, üniversite eğitimi almak isteyen başörtülü öğrencilerin engellenmesi oldu. (Yine aynı anket sonuçlarına göre, türbanı sorun olarak görenlerin oranı %1,7.) Başörtüsü, Fransa'da dini sembol olduğu gerekçesiyle ilk ve orta dereceli okullarda, haç ve kipa ile birlikte yasaklandı. Türkiye'deki laik kesim ise, başörtüsünün 'dini' değil, siyasi bir sembol olduğu gerekçesiyle her türlü kamu kuruluşunda yasaklanmasını talep ediyor. Bununla birlikte diğer dini ya da siyasi sembollere bir yasaklama getirilmesinin düşünülmemiş olması, konunun sembollerden ziyade kültür devriminin devirdiği değerlerle ilgili olması ihtimalini kuvvetlendiriyor. Başörtüsü yasağını savunmak üzere dile getirilen kimi argümanların 'Cumhuriyet kazanımları' ve 'Atatürk devrimleri' nazara verilerek ifade edilmesi, bu yönüyle daha dürüstçe bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. Bu açıdan, başörtüsü karşıtlarının, 'Atatürk, Türk gençlerinin böyle giyinmesini istemezdi' şeklindeki argümanları, her ne kadar ülkenin sağ partileri tarafından göz ardı edilse de, yüzlerce tarihi vak'a ile sabit olan bir gerçeğin ifadesidir. Evet, Atatürk, Türkiye'de muhafazakar bir partinin güçlenmesini de, Batılı bir görünüm kazanmasını istediği Türkiye'nin sokaklarında başörtülü insanların sayısının giderek artmasını da, üniversite mezunu kızların önemli bir yüzdesinin başörtülü olmasını da istemezdi. Önderlik ettiği kültür devrimiyle de – her Türk vatandaşına ilkokul birinci sınıftan itibaren öğretildiği gibi – halkın kimi kıyafetleri giymesini yasaklarken, kimi diğerlerini giymelerini kanunla teşvik etmişti. Kemalist kesim, Türkiye'de uygulanan laikliğin niteliğini gayet iyi bilse de, halkın genelinin zihin dünyasında bu konunun netlik kazanmış olduğunu maalesef söylemek pek mümkün değil. Hürriyet gazetesi yazarı Tufan Türenç'in, DYP'li kadınlarla yaptığı bir söyleşinin ardından bir başörtülü bayanla arasında geçen diyalogu aktardığı 'Türbanlı yaşam karanlıkla aydınlığın sınırıdır' başlıklı yazısındaki ifadeleri, bu duruma bir örnek olabilir: DYP'li kadınlarla yaptığımız söyleşiden sonra bazı soru sormak isteyenler çevremi sardı. Aralarından biri türbanlıydı. Ötekileri bastırıp sorusunu yöneltti: "Ben türbanlıyım ama Atatürk'ü çok seviyorum. Ona bağlıyım ve ben Atatürkçüyüm. Sakın türban takıyorum diye Atatürk karşıtı olduğumu sanmayın. Türbanlı bir insan Atatürk'ü sevemez mi?" Anadolu insanının dürüstlüğü ve içtenliğiyle soruyordu. Kendisine şu yanıtı verdim: "Sever... Sizin de Atatürk'ü sevdiğinize inanıyorum. Ancak şunu iyi bilmelisiniz ki şu tesettürlü haliniz Atatürk'ü hiç mutlu etmezdi. O, Türk kadınının uygar ülkelerin kadınları gibi giyinmesini, onlar gibi çağdaş yaşam sürdürmesini isterdi. Ömrü boyunca da bunun için uğraştı." Bütün bunlarla amaçlanan, yine Cumhuriyet tarihi boyunca pek çok ders kitabında ifade edildiği gibi, Türk insanının Batılıların nazarındaki imajının değişmesi, bize baktıklarında 'Onlar da artık bizim gibi' demelerinin sağlanması ve Batılılaşan Türk halkının Avrupayla entegre olmasıydı. Bu tavrı Gülay Göktürk, şu cümlelerle ifade ediyor: Yıllardır Avrupa Birliği'ne girmek için yapılan bütün tanıtım çalışmalarında verilmeye çalışılan temel mesaj "Yok aslında birbirimizden farkımız" mesajıydı zira. Türk kadınının "Avrupalıdan daha Avrupalı" olduğunu ispatlamak için, öğrenimleri, yabancı dile hakimiyetleri, giyim kuşamları, hal ve tavırlarıyla Avrupalı hemcinslerinde hayranlık uyandırmayı başaracak az Türk kadını heyeti taşımadık Avrupa'ya. Türbanlı kadınları ise kedi pisliğini saklar gibi saklamaya çalıştık. Onlar eşlerinin kolunda Avrupa'ya gidiyor ve imajımızı bozuyor diye az "rencide" olmadık! Bu yaklaşımı körükleyen zihniyetin kıymeti kendinden menkul önkabulleri doğru şekilde tespit edilirse, laikliği en büyük öncelik olarak kabul eden Kemalist kesimin Türkiye'deki kimi gelişmelerden neden bu denli rahatsız olduğu daha iyi anlaşılabilir. Zira, laiklik konusunda duyarlı olan kesimin en çok rahatsız olduğu bir diğer konu, başbakan başta olmak üzere hükümet yetkililerinin eşlerinin başörtülü olmaları. Başörtülü insanların Türkiye'yi temsil edemeyecekleri önermesi etrafında geliştirilmeye çalışılan argümanların hemen hepsi Bekir Coşkun'un 'İstemem' başlıklı yazısındaki şu cümlelerle özetlenebilir: Ben o görüntülere razı değilim. Bunu içime sindiremem ve kabul edemem. Böyle temsil edilmeyi reddediyorum. ... Kim, nasıl isterse başını-saçını örtebilir. Türban da takabilir, tesettüre de girebilir. Kimse buna karışmıyor. Ama kimse türbana-tesettüre bürünüp "Laik Türkiye Cumhuriyeti"ni temsil edemez. Bu anlayış, Türkiye'de başörtülü başörtüsüz herkesin yaşayabileceği, ancak iş temsili demokrasiye gelince, sadece başörtüsüzlerin Türkiye'yi temsil edebileceği, hatta eşi başörtülü olanların dahi Türkiye'yi temsile hakları olmadığı varsayımlarından hareketle şekilleniyor. Böyle bir kafa yapısının malul olduğu mantık hatalarına değinmeye herhalde gerek yok. Ancak bu konunun gözden kaçırılan önemli bir yönü daha var. Özgür ülkelerde, devlet, bir arada yaşayan insanların, haklarını teminat altına alma amacıyla tesis ettikleri bir kurumdur. Hükümet ise, haklarını korumak isteyen bu insanların üzerinde anlaştıkları kuralların işleyişini sağlamakla mükelleftir. Bir başka deyişle, hükümet yetkilileri, halkı yöneten değil, halka hizmet eden kimselerdir. Tekrar pahasına belirtmek gerekir ki, hükümet yetkilileri, halkı değil, halkın işlerini yönetirler. Bu nedenle de, özgür ülkelerde, halk iradesinin delegasyon süreci sonrasında tecelli etmesinden kasıt, halkın doğru bulduğu politikaların, bu işi en iyi yapacağına inandıkları kişilerce hayata geçirilmesi sürecinden ibarettir. Bir başka deyişle, eğer özgür bir ülkeden söz ediyorsak, temsili demokrasi ile temsil edilen, halkın inandığı politikalardır, halkın kendisi değil. Çoğulculuğun esas olduğu özgür ülkelerde, başbakanın ya da diğer hükümet yetkililerinin - isteseler bile – kişisel hayatlarındaki seçimleri ile herkesi birden aynı anda temsil etmeleri zaten mümkün olmaz. Israrla bu türden talepleri gündeme getiren Kemalist laik kesim, özgürlük ve çokseslilik kavramlarına aslında ne kadar yabancı olduğunu da göstermiş oluyor. Bu uzlaşmaz tavır neticesinde de, bireysel haklar ve çokseslilik kavramları bir yana, kendi kafalarındakinin haricindeki laiklik anlayışlarını dahi dikkate almak istemiyorlar. Çoğu zaman öfke dolu ve empati yoksunu olan her tepkileri de, ' herşeyden önce laiktir. Dinden uzaklaşılmasını ister, ilerlemeye inanır, rasyonalizme tapar. Ama rasyonel hiçbir eleştiriyi de kabul edemez.' diyen Şahin Alpay'ı her seferinde bir kez daha haklı çıkarıyor.