Dizüstü sürücüleri normalde daha düşük dönüş hızlarına sahiptirler: 4,200 RPM dönüş hızına sahip sürücüler hala bazı giriş seviyesi dizüstlerinde 5,400 RPM modellerin yerine kullanılıyorlar ancak yine de pazarda 7,200 RPM dönüş hızına sahip dizüstü sürücüleri de bulmak mümkün. Bu durumun nedenlerinden birisi enerji gereksinimleridir, yüksek dönüş hızları güç tüketimini artırır. Taşınabilir bilgisayarların genellikle uzun pil ömrüne sahip olması istenir bu yüzden sistem üreticileri 7,200 RPM hızındaki sürücüleri orta seviye dizüstlerinde kullanmaktan çekiniyorlar. 1.8" ve daha küçük sabit diskler 4,200 RPM hızında çalışırken 1" ve 0.8" modeller daha da düşük dönüş hızlarına sahiptirler. Yeni 7200 RPM hızındaki 3.5" sabit diskler 90 MB/s'ye kadar aktarım hızları sunarken 2.5" sürücüler ciddi şekilde daha düşük hızlıdırlar (30 - 50 MB/s seviyesinde), 1.8" modeller ise çok daha yavaştırlar. Plaka Çapı Eğer sabit diskleri sadece dönüş hızlarına bakarak karşılaştırırsanız farklı ürünlerin benzer başarımlar vermesini beklersiniz ancak bu kesinlikle doğru değildir. Eğer yüksek başarım istiyorsanız yüksek dönüş hızları önemlidir ancak bir de kesimlerin okuma/yazma kafalarının altından geçerken sahip oldukları etkin geçiş hızları vardır ki bu değer aynı disk içinde bile fark eder. Bütün sabit diskler sabit bir açısal hızla dönerler yani optik sürücülerde sıkça görülen okuma/yazma kafasının konumuna göre dönüş hızı ayarlamak yerine hep aynı hızda dönmek üzere tasarlanmışlardır. Sonuç olarak dış tarafta bulunan izlerdeki bilgilerin saniyede aldıkları yol iç tarafta bulunan izlerdeki bilgilere göre daha fazladır. 3.5" plakanın dış tarafındaki iz uzunluğu 10 inç kadarken dönme miline yakın yerdeki iz uzunluğu 2.5 inçe kadar düşer. 7,200 RPM dönüş hızında bu değerler plakanın dış taraflarında yaklaşık 108 km/s hıza denk gelirken iç taraflarında 27 km/s hıza kadar düşer. Dönen bir diskin dış taraflarındaki aktarım hızının iç taraftakine göre çok daha yüksek olmasının nedeni budur. Bu yüzden bölünmüş ve dağılmış dosyaları bir araya getiren birleştirme araçları Windows takas dosyasını her zaman depolama ortamının en başına koyar çünkü takas dosyası burada en hızlı şekilde çalışır. Buradan çıkarabileceğimiz bir diğer sonuç ise 2.5" bir sürücünün hiç bir zaman 3.5" bir sürücünün aktarım hızına erişemeyeceğidir çünkü etkin veri dönüş hızı yeterince yüksek değildir. Plaka Sayısı Eğer bir sabit disk ailesi üzerinde yeterince inceleme yaptırsanız ve her bir sürücünün özelliklerine iyice baktıysanız kullanılabilir kapasitelerin her zaman üreticinin söylediği plaka başına kapasiteyle uyumlu olmadığını fark etmişsinizdir. Örneğin, Seagate'in Barracuda 7200.10 modeli neredeyse plaka başına 200 GB depolama yapabilir ancak pazarda 250 GB ve 320 GB sürümleri olduğunu görürsünüz. Bu durumun açıklaması pazarlama gereksinimleri olabilir. Bazı müşteriler özellikle 250 GB kapasiteli sabit diskler soruyor olabilir, hatta farklı fiyat seçenekleri sunmak bile olabilir. Fiyat baskısı belirli kapasite noktalarını sunmak açısından bir başka neden olabilir: ortalama bir kullanıcı sadece 250 GB kapasiteli bir sürücüyü satın alabiliyor olabilir ve o kullanıcı daha fazla depolama alanına gereksinim duymuyor olabilir. Sabit disk üreticilerinin tatlı noktalara göre kendilerini ayarladıkları bir gerçek ve bu tatlı noktalar sadece belirli kapasitelerde olabilir. Son olarak üretim miktarları da bu durumu etkileyebilir, her bir ürün için plaka başına düşen bütün depolama alanını kullanmak daha fazla sabit disk satmaktan daha az önemlidir. Bütün bu sebeplerden dolayı pek çok sabit disk depolama kapasitelerini sonuna kadar kullanmaz yani yavaş olan iç izler ve alışılmışın dışındaki depolama kapasiteleri kullanılmaz. Bu durum kapasiteyi biraz düşürse de en düşük aktarım hızının daha iyi olmasını sağlar. 8 Veya 16 MB Önbellek Her ne kadar hala bazı sürücüler 2 MB önbellek kullansa da 8 MB artık günümüzün orta seviye masaüstü sistemlerinde standart hale geldi. Ayrıca her geçen gün 16 MB önbellekli sürücülerin sayısı artıyor. Daha büyük sabit disk önbellekleri sadece düşük fiyatlı DRAMler yüzünden değil aynı zamanda teknik açıdan da anlamsızdır. Sabit diskler verileri önbelleklemek için veya verilerin tekrar kullanılması ihtimaline karşın önbellekte tutmak için bazı kurallar kullanırlar. Seri ATA sürücüler gelen komutları da saklamak için bir miktar belleğe ihtiyaç duyarlar çünkü bu ürünler komutları en verimli şekilde uygulayabilmek için sıralarını değiştirebilirler. Bu özelliğe Yerel Komut Sıralaması denir ve çalışmak için az da olsa belleğe ihtiyaç duyar. 8 MB ve 16 MB önbellekli sürücülerin aralarındaki farkı test etmek istedik. Seagate Barracuda 7200.10 ailesinin neredeyse bütün üyeleri elimize ulaştığından bu soruya cevap aramak için dört farklı 500 GB'lık modeli seçtik. Bunların hepsi de üç plakalı yapıya sahipler sadece önbellekleri ve arayüzleri (Seri ATA veya UltraATA/100) bakımından farklılık gösteriyorlar. Seagate Barracuda 7200.10 500 GB Karşılaştırma Tablosu Deney Düzeneği Deney Sonuçları: 8 MB Ve 16 MB Önbellek Erişim Süresi Arayüz Başarımı Okuma Aktarım Hızları Yazma Aktarım Hızı G/Ç Başarımı Uygulama Başarımı: Windows XP Start Uygulama Başarımı: Dosya Yazma Barracudaları Selamlayın: 250, 320, 400, 500, 750 GB Üreticilerin belirli "tatlı noktaları" yakalayabilmek için depolama kapasitesini nasıl kırptıklarından bahsetmiştik. Şimdi en yavaştan en hızlıya Barracuda 7200.10 serisi sürücülerin farklarını görelim. Sizin de göreceğiniz üzere en üst model en hızlıdır kuralı burada açık bir şekilde geçerli değil. 250 ve 320 GB olan sürümler iki plakaya sahip, 400 ve 500 GB kapasiteli olanlar ise üç plakaya sahipler ve 750 GB'lik en üst model dört plakaya sahip. Sadece 750 GB'lik en üst model plaka başına en yüksek veri kapasitesi olan 190+ GB sınırını zorluyor. Aşağıdaki listede her model için çöpe giden kapasiteleri görüyorsunuz. Deney Sonuçları Bu incelemede hem Seri ATA hem de UltraATA sürücüleri bir arada inceledik o yüzden her iki arayüz için de tek bir grafik kullanacağız. Veri Aktarım Çizimi Bu aktarım çizimlerini aynı arayüzü kullanan sabit disklerin başarım verilerinden yola çıkarak oluşturduk. Bu yüzden tek bir sürücünün başarımını göstermiyorlar bunun yerine 250 ile 750 GB arasındaki en düşük ve en yüksek değerleri gösteriyorlar. Veri Aktarım Hızları Sonuçlar bu kadar yakın olunca tek bir cümlelik sonuca varmak imkansız: Seri ATA ile UltraATA arayüzleri arasında fark var ancak bu çok küçük bir fark. Yine de plaka başına daha yüksek yoğunluk sunan SATA sürücülerin daha yüksek aktarım hızları sunduklarına da dikkati çekmek isteriz. Mr.

Sabit Disk Seçme Rehberi Eğer sabit disk alanındaki gelişmeleri ekran kartı veya işlemci alanında yaşanan gelişmelerle karşılaştırırsanız bir şeyi fark edersiniz: çok az olmazsa olmaz vardır ve gerçekten "büyük kazançlar" yoktur. Sabit diskler ilk bakışta sıkıcı gibi gelebilir ancak bu sadece ilk bakış için geçerlidir. Aslında depolama yoğunluğu bakımından çok ciddi ilerlemeler sağlandı ve başarım da sürekli olarak arttı; sadece başarım artışları depolama kapasitesindeki artışlar kadar çok göze batmıyor. Bazı durumlarda uzmanlar bile üzerindeki etikete bakmadan iki sabit diski bir birinden ayıramayabilir ancak iki model arasında başarım farkları olabilir. Teknik özellikleri bir birine yakın karşılaştırılabilir sürücüleri hatta aynı aileden olanları inceleseniz bile bazı ölçülebilir farklar olduğunu görürsünüz. "Ölçülebilir" kelimesini özellikle kullandım çünkü Hitachi sürücü ile Western Digital sürücü kullanan benzer sistemler arasındaki farkı kimse söyleyemez . 10,000 RPM Western Digital Raptor ve 7,200 RPM sürücüler arasında ya da RAID 0 düzeneği ile tekli bir disk arasında hissedilir farklar vardır ancak orta seviye 7,200 RPM sürücüler arasındaki farklar çok küçüktür. Yine de bazı açılardan farklar olduğunu gözden kaçırmamak gerek; değişen önbellek boyutları ve Seri ATA veya UltraATA sürümler duruma göre farklar yaratır. Bu yazıda sabit disklerin başarımları üzerinde rol oynayan bütün parametreleri açıklamağa çalışacağız. Kısaca sayarsak bunlar sürücü biçim etmeni , plaka çapı ve sayısı, kayıt teknolojisi ve veri yoğunluğu, dönüş hızı ve erişim süresi, arayüz ve önbellektir. Daha sonra Seagate'in Barracuda 7200.10 sabit disk ailesine bakacağız ve benzer teknik özellikleri olan sabit disklerin farklı depolama kapasiteleri, önbellek büyüklükleri ve arayüzlerle ne farklar sunduklarını inceleyeceğiz. En büyük kapasiteli sürücünün en hızlı olmadığını ve 16 MB önbelleğin o kadar da fazla başarım sunmadığını gördüğünüzde şaşıracaksınız. Sabit Disklerin İç Yapısı Resimde görülen toz gibi küçük parçacıkların içeri girerek okuma/yazma kafalarını bozmasını engelleyen koruyucusu çıkarılmış bir sabit disk. Burada görülen disk bozuk, plakanın üzerindeki yuvarlak çizikten anlayabileceğiniz gibi okuma/yazma kafası ciddi şekilde diske çarpmış. Sabit diskler, üzerlerinde eşmerkezli izleri barındıran bir ya da daha fazla plakadan oluşurlar. Bu plakalar dıştan içe doğru doldurulurlar, böylece manyetik dizilime sahip elemanlar tarafından bilgiler depolanabilir. Farklı plakalarda bir birinin üstüne denk gelen izlere silindir denir. Hareketli bir kol okuma/yazma kafasını plakanın üzerinde gezdirir. Eğer birden fazla plaka varsa bu kol plakalar arasına giren bir çeşit tarak gibi görünür. Kol/tarak bir çeşit plak çalıcısı gibi davranır böylece kafalar plakaların iç ve dış yüzeylerine erişebilirler. Her bir plakanın hem üst hem de alt kısmı veri depolamak için kullanılır. Bilgiler kesimler şeklinde düzenlenir bunlarda küme denilen ayırma birimlerine bölünür . Bir küme bilgilerin yazıldığı en küçük depolama parçasıdır. Dosya sistemine göre (NTFS veya FAT32 gibi) küme büyüklüğü değişiklik gösterebilir. Kümeler ne kadar büyük olursa sıralı okuma hızı o kadar artar ancak eğer ortalama dosya büyüklüğü küme büyüklüğünden küçükse bu seferde kullanılamayan depolama alanı miktarı artar. Biçim Etmenleri Ve Ağırlık Sabit diskler arasındaki en belirgin farklılık biçim etmenidir ki bu da plaka çapını doğrudan etkiler. Masaüstü bilgisayarlarında kullanılan sabit diskler 3.5" plakalara sahipken taşınabilir sistemlerde 2.5" çapında sabit diskler kullanılır. İleri seviye amaçlar için kullanılan sabit diskler 3.5" gibi görünürler ancak dönüş hızını artırabilmek için daha küçük plaka çaplarına sahiptirler. Ultra taşınabilir aygıtlarda kullanılan sabit diskler ise sadece 1.8" plaka çapına sahiptirler. Ayrıca 1" ve 0.8" plakalara sahip olan çeşitli mikro sabit diskler de vardır. 3.5" biçim etmenine sahip olan sabit diskler genelde 1" yüksekliğe sahiptirler; bu yükseklik beş plakanın üst üste sığabileceği kadar alan sağlar. Dizüstü sabit diskleri bir veya iki plakalı tasarımlara sahiptirler ve 9.5 mm veya 12.5 mm yükseklik sınırları içinde kalırlar, hatta ikinci söylediğimiz çoğu dizüstü bilgisayar için uygun değildir. Eğer 1" ve 0.8" sabit disk arıyorsanız pek çok çeşitte çözüm ve yükseklik olduğunu görürsünüz çünkü bu tür diskler özel kullanım için müşterilerin amacına uygun olarak üretilirler. Daha fazla plaka demek daha fazla depolama kapasitesi anlamına gelir çünkü toplam kapasite plaka başına düşen depolama alanı çarpı plaka sayısı şeklinde hesaplanır. Örneğin, plaka başına 160 GB yoğunlukla dört plaka kullanıldığında 640 GB kapasiteye kadar çıkabilirsiniz. Ancak daha fazla plaka aynı zamanda daha fazla okuma/yazma kafası anlamına gelir bu da hareketli parçaların sayısının artmasından dolayı sabit diskin hata yapma oranını yükseltir. Ayrıca sürtünme ve enerji tüketimi artar. Fiyat açısından bakıldığında bir yüksek kapasiteli sürücü birden fazla düşük kapasiteli sürücüden daha düşük fiyatlıdır. Bu durumun önemsenmediği tek yer yüksek başarımlı RAID yapılandırması kullanan sunuculardır, burada başarımı artırmak için sürücü sayısı bilerek daha fazla kullanılır. Depolama Yoğunluğu, Kayıt Teknolojisi Veri yoğunluğundan bahsettik ancak bir de inç kare başına düşen gigabit ile ölçülen depolama yoğunluğundan bahsetmeliyiz. Bu değer doğrudan, plaka başına düşen gigabyte olan veri yoğunluğuyla karşılaştırılamaz çünkü üreticiler her zaman plakanın tamamını veri depolamak için kullanmazlar. Ayrıca plaka başına düşen kapasite genelde 3.5" sabit diskler için kullanılırken inç kare başına düşen gigabit tanımlaması farklı biçim etmenlerini karşılaştırmak için kullanılabilir. Depolama yoğunluğu yüksek oranda kullanılan kayıt teknolojisine bağlıdır. Dikey Manyetik Kayıt Teknolojisi günümüzün en son kayıt teknolojisidir. Geleneksel iz üzerinde paralel kayıt yapan teknolojinin tersine yeni yöntemde manyetik elemanlar dikey olarak konumlandırılmışlardır. Bu sayede manyetik elemanların bir birini etkilemesi anlamına gelen süperparamanyetizm etkisi ihtimali azaltılır ve aynı yüzey alanında daha fazla veri depolama imkanı sağlar. Sabit disk endüstrisi uzun vadede bu teknoloji ile on kat daha fazla kapasitesi sağlamayı umuyor. PMR teknolojisini kullanan ilk Terabyte kapasiteli sabit diskler yakın zamanda piyasaya çıkacaklar ve yüksek güvenilirlikle rekor kapasite imkanları sunacaklar. Gelecekte ise Isı Yardımlı Manyetik Kayıt teknolojisi kullanılacak. Bu teknolojide plaka üzerindeki manyetik parçacıkların etkilenmesi için gereken manyetik alanın gücünün azaltmak için yüzey bir lazer yardımıyla ısıtılıyor. Bu sayede veri yoğunluğunda daha fazla artış sağlanabiliyor çünkü ısı yardımlı manyetik kayıt teknolojisi manyetik elemanların üzerinde daha kesin değişiklikler yapılmasına imkan sağlıyor. Yüksek veri yoğunluğu veri aktarım başarımını yükselttiğinden istenilen bir şeydir: sürücü art arda ne kadar çok bit okuyabilirse o kadar hızlı olur. Sonuç olarak yeni bir 3.5" 7,200 RPM sabit disk her zaman kendinden önceki modeli geride bırakır. Ancak erişim süreleri yüksek depolama yoğunluklarından bir fayda sağlamaz çünkü kafa pozisyonunun ayarlanma hızı bileşenler üzerinde mekanik bir etki olmadan değiştirilemez. Dönüş Hızı Bir sürücünün dönüş hızı şimdiye kadar genel başarım üzerindeki en etkili parametreydi. Yüksek dönüş hızı demek daha hızlı dönen plaka demektir bu da belirli bir süre içerisinde okuma/yazma kafalarından daha fazla veri geçmesi anlamına geliyor. Bir sürücü ne kadar hızlı dönüyorsa belirli bir zaman aralığında o kadar fazla veri depolayabilir. Ancak yüksek dönüş hızları aynı zamanda erişim süreleri üzerinde de olumlu etki yapar: kafalar bir iz üzerine geldiğinde okumak istediği kesimlerin kafanın altına gelmesini bekler. Her ne kadar yeni nesil sürücüler bu bekleme süresi esnasında ileride kullanacakları veriler kafanın altında geçiyorsa onları önbelleğe almaya başladılarsa da yüksek dönüş hızı bu bekleme süresini azaltır. Bu geliştirmelere rağmen sürücüler, bir izin nerede başlayıp bittiğini belirleyen servo izini beklemek zorundadırlar. Sunucular ve iş istasyonları için olan 3.5" sabit diskler 10,000 veya 15,000 RPM hızlarında dönerlerken masaüstü sürücüleri normalde 7,200 RPM dönüş hızına sahiptirler. Sadece Western Digital'in Raptor serisi 10,000 RPM dönüş hızını masaüstlerine taşımaktadır; bu modeller hala ileri seviye bilgisayar meraklıları için en iyi başarımı sunmaktadırlar. Ancak bu sürücüler gigabyte başına ödediğiniz fiyat açısından geride kalırlar çünkü 150 GB Raptor için 500 GB 7,200 RPM bir sürücüye verdiğinizden daha fazla para vermeniz gerekir. Mr.