Güncelleme Mi? Yoksa Yeni Ve Daha Gelişmiş Mi? Son zamanlarda son kullanıcıya yönelik ekran kartı pazarında bir hareketlilik yaşanıyor. Sadece tek bir firmadan birkaç ürünün olduğu zamanları hatırlıyorum. Şimdi ise iki önemli oyuncunun başı çektiği tonlarca ürünün olduğu bir ekran kartı pazarından söz ediyoruz. Eskide kaldığını belirttiğimiz günlerde üreticiler, grafik endüstrisinin gideceği tarafın farklı olduğunu düşündüklerinden farklı yaklaşımlar sergileyebiliyorlardı. Tabi ki yine OpenGL ve Direct3D programlama arayüzleri vardı ancak 3DFX'in Glide arayüzü gibi başka seçenekler de vardı. Birden fazla API'nin olması oyun geliştiricileri biraz zor duruma sokuyordu çünkü geliştiriciler mümkün olduğunca çok kullanıcıyı hedeflemek istiyorlardı. API sayısının ikiye inmesi oyun yapımcılarının işini kolaylaştırmış olsa da bir de yan etkisi oldu; grafik işlemcisi üreticisi sayısı azaldı. Intel, grafik ürünleri konusunda en büyük üretici olma unvanını devam ettirse de ayrı ekran kartı konusunda pazarda iki adet gerçek üretici bulunuyor, Nvidia ve AMD . Bu durum yeni aygıtların gelmesi ve yeni ürün çeşitlerinin oluşması konusunda oluşan dinamikleri değiştirdi. Nvidia'nın pazarda tutunmasını sağlayan karta dönüp baktığımızda bunun GeForce 256 olduğunu görürüz. Aynı durum ATI/AMD tarafında 9700 ve 9800 ekran kartları için geçerli. İronik bir şekilde adı geçen bu kartların çok az farklı sürümleri vardı. Radeon 9800 temelde iki farklı bellek yoğunluğuna (128 ve 256) ve çok az modele sahipti. Sonuç olarak pazarda az sayıda ekran kartı oluyordu ve kullanıcılar neyi alacaklarına, hangisinin fiyat başarım oranında daha iyi olduğuna daha kolay karar verebiliyorlardı. Bu durum bir süre önce değişti ve artık pek çok isimlendirme şekli, model, saat hızı, bellek yoğunluğu ve mimariye sahibiz. Farklı ürünlerin bulunması son kullanıcı açısından her zaman bir artı değer sağlar ancak bu durum yavaş yavaş biraz anlamsız hale gelmeye başladı hissi de vermiyor değil. Aklınıza şu soru gelmiş olabilir "Bu ürün duyurusunu neden bir tarih dersi olarak algıladın?" Bunun basit bir açıklaması var, birkaç ay içerisinde yine kullanıcıya daha fazla seçenek sunacak yeni bir ekran kartı serisiyle karşı karşıyayız. Çok, iyidir ancak her zaman en iyi değildir. Bu ürün duyurusuyla ilgili olarak cevaplanması gereken birkaç soru var. İlk olarak, bu yeni sunulan şey önceki ürünlerin sunduğu şeyi tekrarlıyor mu? İkinci olarak, bu yeni kartlar son kullanıcı açısından daha iyi bir seçenek mi? TMU İnce Ayarı Nvidia boş durmuyor, yaklaşık altı ay önce ilk DX10 uyumlu ekran kartlarını çıkarmışlardı. AMD/ATI pazara yeni bir kart süremediği bir ortamda Nvidia, şimdi de 169 milimetre karelik G84 ve G86 işlemcileri biçiminde ikinci dalga duyurusunu yaptı. İlk sayfada sorduğum birinci sorunun cevabı evet. Bu yeni ürünler daha önceki kartlara bir güncelleme niteliğinde. 80 nm süreçle birlikte küçülen çekirdeğin ve azalan silikon kullanımının yanı sıra GeForce 8600 iki önemli değişikliği bünyesinde barındırıyor. Bunlardan birisi 3B motoru ötekisi ise Nvidia PureVideo işleme motoru. Bu iki geliştirmenin birleşimi Nvidia'nın hangi pazarı hedeflediğini gösteriyor. Bir taraftan DX10 desteği ile giriş seviyesi oyun meraklılarına 90 $ ileri seviye meraklılara 180 $ civarında fiyat indirimi sağlanırken diğer taraftan evde sinema seyretmekten hoşlananlar için uygun fiyata sahip daha bir ekran kartı sunuluyor. Pazarlama geçmişine baktığımızda 3B motoru üzerinde yapılan değişiklik çekirdeğin saat turu başına sunabildiği doku işleme yeteneği üzerinde "ince ayar" gibi düşünülebilir. GeForce 8800 (G80) üzerinde bulunan her bir doku eşleme birimi her bir saat turunda dört doku adresi ve sekiz süzme işlemi gerçekleştirebiliyor. GeForce 8600 üzerinde bulunan TMU'lar ise iki kat fazla doku adresi sağlarken aynı oranda süzme işlemi yapabiliyor (4 ve 8 yerine 8 ve 8). Bunun anlamı nedir? G80 (GeForce 8800) saat turu başına 64 süzme işlemi gerçekleştirirken sadece 32 doku adreslemesi yapabiliyor. G84 ve G86 ise saat turu başına eşit sayıda doku adreslemesi ve süzme işlemi yapmak üzere tasarlanmış. Genelde dokular iki boyutlu renk dizileri şeklindedirler ve bu değerlere doku elemanı denir. Her bir doku elemanı doku içerisinde kendine özgü adrese sahiptir . Burada anlattığımız şey geometri derslerinde Kartezyen koordinat sisteminin Kuadrant I'deki karşılığına benziyor. Doku uzayında doku koordinatları. Bir doku bir nesnenin üstüne uygulandığında doku elemanı adresi nesneyle eşlenir. Bu koordinatlar daha sonra ekran koordinatlarına veya noktacık konumlarına dönüştürülür. Direct3D arayüzü söz konusu olduğunda bu eşleme işlemi tam tersi şekilde çalışır, ekrandaki noktacıklar doğrudan doku uzayındaki doku birimleriyle eşleştirilirler. Ekran uzayında bulunan her bir noktacık için doku uzayında bulunan bir doku birimi eşlenebilir ve o noktadaki veya yakınındaki renkler doku süzme yöntemiyle hesaplanır. Sonuç olarak adresleme ve süzme işini 1:1 oranında yapabilecek bir TMU üretmek akıllıca olabilir. Aşağıdaki tabloda G80 grafik işlemcileriyle yeni G84 ve G86 işlemcilerinin özelliklerini görebilirsiniz. PureVideo 2 G84 ve G86 ile birlikte gelen ve ana mimariden farklı olan diğer özellik ise video çözme bileşeni olarak karşımıza çıkıyor. GeForce 7 serisi işlemciler standart çözünürlükte WM9, MPEG-2, VC-1 ve H.264 çözümleme işlevine sahiptiler. Sonlara doğru çıkan GeForce 7 ile GeForce 8 işlemcilere SIMD vektör işlemcisi, hareket tahmin motoru ve HD video çözücü eklendi böylece aynı dosya biçimleri için yüksek tanımlı video çözme yeteneği hızlandırılmış oldu. Ancak her ne kadar ekran kartlarının bu konuda işlevleri artmış olsa da bitstream işleme ve ters dönüşüm gibi özellikler hala işlemci tarafından yapılıyor. PureVideo'nun en son sürümü sadece SIMD'den ibaret değil. CAVLC ve CABAC H.264 çözümleme işi için bir işlemci daha eklendi. Ayrıca ortam oynatıcıları ve işletim sistemlerinin içerik denetimi ihtiyaçlarını karşılamak için AES128 motoru da eklendi. Grafik işlemcisine eklenen bu özellikler merkezi işlemciye düşen hesaplama yükünün azalması anlamına geliyor. Deney Sınırlamaları Her ne kadar yeni çıkan ekran kartlarının bütün özelliklerini zorlu bir deney sürecinden geçirmeyi sevsek de bu ön inceleme yazısı için bizi sınırlayan bazı etkenler var. İlki geciken sürücü: Bir kurulum sorunu yüzünden Nvidia doğru düzgün çalışan bir Vista sürücüsüne sahip değil. Bir sebepten dolayı, Vista sürücülerinde oluşan sorun bulunup, belgelenip güncellemesi çıkarılmadan tam anlamıyla çalışan bir Windows XP sürücüsü de çıkarmıyorlar. Bu sürücüler bizim gibi inceleme yapanlara Perşembe günü verilmişti ancak donanım elimize Cumartesi'ye kadar ulaşmadı. Bunun sebebi ise ürünün kimliği açıklanmayan yerel bir alıcıya gönderilmesi ve oradan bizim deney merkezimize gelmiş olmasıymış. Bu gecikmeler ve sürücü sorunları yüzünden yeni donanımları siz okuyucularımızın tam istediği şekilde ayrıntılı olarak inceleme fırsatı bulamadık. Bu yüzden ileride Nvidia ve işlemci kullanımı hakkındaki pek çok iddiayı yeni PureVideo paketi çıktığında yapmayı planlıyoruz. Resim kalitesini HQV uygulamasını kullanarak denedik. Son olarak deney merkezimize son anda ulaşan G86 temelli GeForce 8500 GT'nin başarımına da bir göz attık. Ayrıca daha önce söylediğimiz gibi doku adresleme sürecinin iki katına çıkarılmasının nasıl bir etki yaratacağını da merak ediyoruz. Bazı karşılaştırma deneyleri yaptık ancak aynı fiyata ve başarıma sahip bütün ekran kartlarını deneyecek kadar vaktimiz olmadı. Bu iş için ilerleyen zamanlarda yeni bir yazı daha hazırlamayı düşünüyoruz. Deney Düzeneği Deney Sonuçları 3DMark05 GTS modelinden aldığımız sonuçlar son kullanıcının iyi bir ürünle karşı karşıya olduğu hissimi güçlendirdi. Diğer taraftan 8600 GT modelleri zamanlarının çoğunu listelerin en altında gezinerek geçiriyorlar. EVGA GeForce 8600 GTS modeli için en iyi sonuçlarını süzme ve keskinliği yumuşatma olmadan 3DMark05 deneylerinde aldı (Bu deneyde GeForce 7900 GTX'den daha iyi puan aldı). Resim kalitesi ayarları etki hale getirildiğinde ise düşük işlemci gücü ve bellek büyüklüğü bu kartların hızını biraz kesti. Mr.