Almanya'nın SSCB ye saldırması Sovyet Propaganda BroşürüHitler in SSCB ile 1939 da yaptığı saldırmazlık paktının asıl amacı, Almanya nın aynı zamanda hem batıda, hem doğuda savaşmak zorunda kalmasını önlemekti. 1940 ta Alman orduları Fransa yı çökertip İngilizleri Avrupa dan sürünce Hitler, SSCB ye saldırmaya karar verdi. Hızlı bir harekatla SSCB üzerinden Ortadoğu ya inmeyi tasarlamıştı. SSCB ye saldırı Napolyon un 1812 deki başarısız Rusya seferinden bir gün önce 22 Haziran 1941 de başladı. Finlandiya, Bulgaristan, Macaristan ve Romanya da SSCB ye savaş açtılar. Böylece II. Dünya Savaşının Doğu Cephesi savaşlarının açılış hamleleri sayılabilecek Barbarossa Harekatı başlamış oluyor. 1941 yılı Doğu Cephesi savaşları, 22 haziran 1941 tarihinde başladı ve harekatın ilk aylarında Wehrmacht ın hızlı ilerleyişine ve Kızıl Ordu nun ciddi ölçüde kayıplarına sahne oldu. Sonbahar aylarındaki yağışlar, Rus direnişinin giderek kendini toparlaması ve sertleşmesi, ardından da kış şartlarının oluşturduğu zorluklarla Alman ordularının ilerleyişi durma noktasına geldi. Ardından SSCB nin karşı saldırısı başladı. Tasarılarında bu harekatın kış gelmeden tamamlanması öngörüldüğü için, Alman askerlerinin giysileri soğuk kış günlerine uygun değildi. Büyük kayıplar verdiler ve SSCB nin içlerinde tutunabilmelerine karşın başlangıçtaki güçlerini bir daha kazanamadılar. 1942 de Hitler, Hazar Denizi arasında bulunan Kafkasya petrol yataklarını ele geçirmeyi hedefledi. Bir Alman ordusu ağustosta Maykop taki petrol merkezine ulaştı. Daha kuzeydeki Stalingrad kentine yönelik saldırıları ise başarısız oldu. SSCB birlikleri kenti sonuna kadar savundu ve kış bastırınca karşı saldırıya geçtiler. 250.000 kişilik Almanya ve Romanya birliklerini kuşattılar ve Şubat 1943 te bu birlikler teslim oldu. SSCB nin II. Dünya Savaşı nın bu en büyük kara çarpışmasındaki başarısı Almanları Kafkasyadan çekilmek zorunda bıraktı. 1943 yazı başlarken SSCB orduları Almanları geri sürdü ve 1944 başında Polonya ya, çok geçmeden de Romanya ya girdi. Bu savaşta SSCB büyük yıkıma uğradı ve yaklaşık 20 milyon insanını yitirerek II. Dünya Savaşı nda en çok can veren ülke oldu. ABD savaşa giriyor ABD savaşta tarafsız kalmasına karşın İngiltere ye destek sağlıyordu. Örneğin 1940 ta ABD, deniz kuvvetlerinin 50 destroyerini İngiltere ye ödünç vermişti. 7 Aralık 1941 de Pazar günü sabah saatlerinde, Japon uçak gemilerinden havalanan 360 ın üzerinde savaş uçağı, Hawaii Adalarındaki Pearl Harbor deniz üssünde bulunan ABD savaş gemilerine saldırdı. Japonlar bombaladıkları 8 savaş gemisinden 6 sını batırdı ya da kullanılamaz hale getirdi; ama üssün kendisi pek zarar görmedi. Uçak gemileri o anda başka yerde oldukları için bu saldırıdan kurtuldu. Bu olay üzerine ABD Kongresi 8 Aralık 1941 de Japonya ya üç gün sonra da Almanya ve İtalya ya savaş ilan etti. Pearl Harbor baskınıyla aynı gün, Formoza dan kalkan Japon uçakları Filipin Adalarına saldırdı. Bu adalar daha sonra Japon birliklerince işgal edildi. General Douglas MacArthur komutasındaki ABD ve Filipin güçleri yenildiler ve bölgeyi boşaltmak zorunda kaldılar. Japonlar 1942 Mayıs ında Filipinler i ele geçirdiğinde 36 bin kadar asker ve 25 bin sivili esir aldılar. Japonlar saldırılarını sürdürerek ABD den Guam ve Wake adalarını, İngiltere den de Hong Kong u aldılar. Japon askerleri Tayland üzerinden hareketle Malaya yı işgal etti ve yarımadanın alt bölümlerine, Singapur a doğru ilerlediler ; Singapur 1942 Şubat ında teslim oldu. Daha sonra, Saravak, Brunei, Borneo, Timor, Cava, Sumatra, Selebes, Yeni Britanya, Solomon Adaları, Yeni Gine nin doğusu, Gilbert Adaları, Andaman Adası, ve Aleut Adaları da Japonya nın eline geçti. Buraları savunmaya çalışan müttefik deniz güçleri büyük kayıplar verdi, askerlerinin pek çoğu öldü veya esir edildi. Bu saldırılar sonucunda Japonya, Güneydoğu Asya nın denizden ulaşımını denetleyen adaları ele geçirdi. Japonlar ayrıca Çinhindi ve Tayland dan geçerek Birmanya yı da işgal etti ve oradaki İngiliz birliklerini Hindistan a çekilmek zorunda bıraktılar. Güney Asya ya kurdukları üslerden Avustralya ya hava saldırıları düzenlediler. Batıdaki deniz savaşları Savaş başladığında İngiltere ve Fransa nın güçlü donanmaları vardı. Alman donanması ise, daha güçlü olmakla birlikte, modern ve etkiliydi. Uçak gemisi yoktu, ama savaş gemileri ve hızla artan denizaltı gücüyle ticaret gemilerine büyük zararlar verebiliyordu. Akdeniz de İngiliz Deniz gücünün üstünlüğü sayesinde asker ve erzak taşıyan düşman gemileri batırılarak Kuzey Afrika harekatına yardımcı olundu. Ne var ki İngiliz donanması da Alman denizatlılarının ve kıyıda üstlenmiş savaş uçaklarının saldırılarıyla ağır kayıplar verdi. Düşman uçaklarının yarattığı tehlike yüzünden İngiliz gemileri Batı Çölündeki savaş için gerekli desteği Cebeli Tarık Boğazı ve Akdeniz den getirmek yerine çoğunlukla Ümit Burnu ve Süveyş kanalı yolunu izleyerek sağladılar. Atlas okyanusundaki asıl savaş Alman denizaltılarıyla oldu. Bu savaş gece gündüz durmaksızın sürdü. Uçak gemilerinden ve kıyıdaki hava üslerinden kalkan savaş uçakları, savaş araç ve gereçlerini taşıyan ticaret gemileri konvoylarını korumaktaydı. Ama Alman denizaltılarına engel olmak çok güçtü. Savaş süresince bu deniz altılar müttefiklerin 23.351 ticaret gemisini batırdı; buna karşılık 782 Alman denizaltısı yok edildi. uzey Afrika Çıkarması General Dwight D. Eisenhower komutasındaki İngiliz ve ABD askerlerinden oluşan 100 bin kişilik bir kuvvet Fas ve Cezayir kıyılarına bir çıkarma yaptı. Müttefikler önce doğuya, Tunus a ilerledi ama Akdeniz üzerinden hava ve deniz yoluyla getirilen güçlü Alman birliklerince durduruldu. 1943 Ocak ayı sonunda Montgomery nin ordusu Batı Çölünü geçerek Tunus a girdi. Zorlu çarpışmalardan sonra müttefik orduları Mayıs 1943 te Alman ve İtalyan kuvvetlerini çökertti. Müttefikler Kuzey Afrika daki başarılarını 1943 Temmuz'unda Sicilya yı işgal ederek sürdürdü. Sicilya'nın yitirilmesi ve İtalya nın müttefiklerce bombalanması İtalyan diktatörü Benito Mussolini yi çekilmeye zorladı. Eylül başlarında İtalya teslim oldu ve Malta daki donanmasına el kondu. Bu olay İtalya da müttefikler ile Almanları karşı karşıya bıraktı. Ekimde Güney Avrupa'da, Napoli ye ulaşan müttefikler yarım adanın ortalarında güçlü bir Alman savunması tarafından durduruldu. 1944 Ocağında müttefikler Anzio ya çıkarak bu savunma hattının ardına geçmeye çalıştılar. Polonya birliklerinin Cassino yu almasından sonra Anzio daki kuvvetlere katılmak üzere kuzeye doğru ilerlemeyi başardılar ve 4 Haziran da Roma alındı. Almanya'ya hava saldırıları II. Dünya Savaşı nın özelliklerinden biri, iki tarafın da düşmanı havadan bombalayarak yenme çabasıydı. Hava kuvvetlerinden büyük bir bölümünü SSCB ye gönderen Almanlar ın İngiltere ye dönük hava saldırıları 1941 Mayısına doğru azalmıştı. İngilizlerin Almanya yı ciddi bir biçimde bombalamaları da bu döneme rastlar. Köln, Essen, Bremen, Hamburg ve başka Alman kentlerine yoğun hava saldırıları düzenlendi. Başlangıçta bombalar tam hedefi bulamıyordu. Ama daha sonra eğitilmiş havacıların kullandığı keşif uçakları geliştirildi. Bunlar radar yardımıyla hedefi bulunuyor ve tam üzerinden atarak yerini belirliyorlardı. Belli başlı hedefler çelik üretim alanları, savaş gereçleri yapılan fabrikalar, limanlar, petrol rafinerileri ve demir yollarından yükleme yapılan merkezlerdi. Büyük Okyanustaki savaşlar Avustralya ve Yeni Zelanda güçlerince desteklenen ABD güçleri Büyük Okyanus ta Japonların eline geçen bölgeleri geri üstlendi. Japonların Hint Okyanusunu geçerek Vichy Fransa sının yönetimindeki Madagaskar adasını almasından ve müttefiklerin orta doğuya araç gereç sağladıkları yolu kesmesinden korkulduğu için bir İngiliz birliği de Mayıs 1942 de adaya çıktı ve Kasım'da tüm adayı ele geçirdi. Büyük Okyanusun güney batı bölgeleri ABD ile Japonya deniz kuvvetleri arasında yapılan birkaç deniz savaşı sonrası geri alındı. 1942 Mayısında Yeni Gine de bir limanı ele geçirmekle görevli olan bir birlikleri taşıyan Japon savaş gemileri Avustralya Yeni Kaledonya arasında yer alan Mercan denizinde ABD güçlerinin saldırısına uğradı. İki tarafta yaklaşık olarak eşit kayıplar verdi. Ama Japon gemileri geri dönmek zorunda kaldı. Bu savaş, uçak gemilerin düşman gemilerini görmediği yeni tür deniz savaşlarının ilkiydi. ABD Japonları Guadalcanal ve Solomon adalarından çıkardı. Avustralya ve ABD birlikleri 1943 başlarında Papua'yı, ve 1944 Haziran ında Yeni Gine yi tümüyle geri aldılar. ABD 1944 Haziranı nda Saipan ı ve Mariana adalarını ele geçirdi. Ekimde ABD birlikleri Filipinler de Leyte adasına çıktı. Japonya yeni çıkarmaları önlemek için geri kalan bütün savaş gemilerini bölgeye gönderdi. Ayın sonunda Leyte körfezi deniz savaşında Japon donanmasının büyük bir bölümü yok edildi. Bu II. Dünya Savaşı nın en büyük deniz çarpışmasıydı. Ocak 1945 te General MacArthur komutasındaki ABD birlikleri Filipin'in en büyük adası olan Luzon a çıktı ve Martta başkent Manila alında. Bu sırada Avustralya ve Hollanda güçleri de Borneo yu ele geçirdi. 1945 Şubatı nda General Nimitz komutasındaki ABD güçleri Tokyo nun 1200 km güneyinde yer alan Bonin adalarından İvoşima ya zorlu çarpışmalardan sonra büyük kayıplar vererek çıktı. 1945 Nisanı nda Ryu-Kyu adalarından Okinova ya yönelik saldırılar başladı. Bu arada 1944 te General Ordo Wingate in birlikleri Birmanya içlerine kadar ilerlemiş 1945 Mart ında İngilizler Mandalya yı ele geçirmişti.

Tamam emeğine sağlık ama bunun Atatürk'le bir ilgisi yokki.

Özet II. Dünya Savaşı'nın gelişim süreci1 Eylül 1939'da Almanya'nın Polonya'yı işgaliyle başlayan bu savaş kısa bir süre sonra, Hitler'in Batı'yı işgale başlamasıyla genişlemeye başlamış ardından 22 Haziran 1941'de Rusya'nın istilasıyla topyekün savaşa dönüşmeye başlamıştır. İkinci Dünya Savaşı'nın dönüm noktalarından biri kabul edilen Almanya'nın Rusya'yı işgale kalkışmasının ardından 7 Aralık 1941'de Japonya'nın Pearl Harbor Baskını Amerika Birleşik Devletleri'ni de savaşa çekti. 1939-45 arasında hemen hemen dünyanın her yanını kapsayan uluslararası savaş, Almanya, İtalya, ve Japonya nın oluşturduğu Mihver devletleriyle Fransa, İngiltere, ABD, SSCB ve daha sınırlı bir konumla Çin in oluşturduğu Müttefik devletler arasında gerçekleşti. 1942-1943 kışında Rusların Almanları Stalingrad önlerinde geri püskürtmeleri savaşın yönünü değiştiren bir gelişme oldu. 1943, Temmuz'da, İngiliz-Amerikan birliklerinin İtalya'ya çıkmasıyla Mussolini iktidardan düştü, İtalya savaştan çekildi. 6 Haziran 1944'de İngiliz-Amerikan birliklerinin Normandiya çıkartmasının başarıya ulaşması ile ile Müttefiklerin savaşı kazanacağı belli oldu. 30 Nisan 1945'de Hitler intihar etti, 9 Mayıs'ta Berlin düştü ve Alman başkomutanlığı teslim belgesini imzaladı. Amerikan uçaklarının 6 Ağustos 1945 te Hiroşima ve 9 Ağustosta Nagasaki ye attıkları atom bombaları savaşın sonucunu belli etti. Kayıtsız şartsız teslim olmayı kabul eden Japonya Başbakanı Suziki, 2 Eylül 1945 te Japonya nın yönetimini Amerikalı General Mac Arthur a devrini öngören anlaşmayı imzaladı. Böylece İkinci Dünya Savaşı bitmiş oldu. Savaş bittiğinde ise bilanço korkunçtu. Ardında 40 milyonu aşkın ölü, milyonlarca sakat, evsiz, yurtsuz, perişan insan bırakan bu savaşta beş milyondan fazla insan toplama kaplarında, gaz odalarında ve akıl almaz işkenceler altında can vermişti. Savaşın nedenleri Adolf Hitler ve Benito MussoliniI. Dünya Savaşı sonunda Almanya yenilmiş ve ağır koşullar içeren bir anlaşma yapmak zorunda bırakılmıştı. Birinci Dünya Savaşı Almanlar 1919 da imzalanan Versay Antlaşmasının haksız maddeler içerdiğini ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorlardı. 1920'lerde büyük ekonomik güçlüklerle karşı karşıya kalan Almanya da 1933 de Adolf Hitler önderliğinde Naziler iktidara geldi. Hitler bir yandan Versay Anlaşmasının geçersiz sayılmasına çalışırken, öte yandan da silahlı kuvvetlerini yeniden topladı. 1919 da barışı korumak ve uyuşmazlıkları çözümlemek amacıyla kurulan Milletler Cemiyeti, bu görevleri yürütebilmek için gerekli olan yaptırım gücünden yoksundu. ABD bu örgütün dışında kaldı; öbür üyeler arasında da kararlara uymayan devletlere karşı zor kullanma konusunda görüş birliğine varılamadı. Bu sorun, 1931 de Japonya nın protestolara aldırmayarak Çin i Mançurya bölgesini ele geçirmesiyle iyice açığa çıktı. Japonya 1930'lar boyunca gücünü artırdı. 1935 te Benito Mussolini yönetimindeki İtalyanlar, Etiyopya yı işgal ettiler. Milletler Cemiyeti bu kez de etkin önlemler alamadı. Bu zayıflıktan yararlanan Adolf Hitler 1936 Mart'ında Almanya nın Ren Irmağının batısında kalan topraklarına askeri birliklerini gönderdi. Oysa 1925 te Almanya yla Milletler Cemiyeti arasında yapılan anlaşmaya göre bu bölgede hiçbir devlet asker bulunduramayacaktı. Milletler Cemiyeti bu konuda da protestolar dışında yaptırım uygulayamadı. Ardından İtalya ve Almanya, İspanya daki iç savaşta cumhuriyetçi yönetime karşı faşist general Franco nun saflarında savaşmak üzere asker gönderdi; böylece yeni silah ve uçaklarını da denediler. Yeni toprak kazanımları ve Dünya egemenliği için Almanya, İtalya ve Japonya, Berlin-Roma-Tokyo Mihveri diye adlandırılan bir ittifak kurdular. 1937 de Japonya, Çin e karşı top yekün bir savaş başlattı. Bir yıl sonra Almanya, Avusturya yı işgal etti; ardından da Çekoslovakya da Alman asıllıların çoğunlukta olduğu Südet Bölgesi üzerinde hakkı olduğunu ileri sürdü. İngiltere ve Fransa, Çekoslovakya yı Hitlerin bu isteğine boyun eğmesinin yararlı olacağına inandırdı ve Eylül 1938 de yapılan Münih Anlaşmasıyla bölge Almanya ya bırakıldı. 6 ay sonra Hitler başkent Prag ı bombalayacağını söyleyerek gözdağı verince Çekoslovakya Almanya nın boyunduruğuna girdi. Almanya nın sonraki kurbanı Birinci Dünya Savaşı nın ardından bağımsız bir devlet olarak yeniden kurulan Polonya ydı. İngiltere ve Fransa bu kez alman saldırısına karşı Polonyalılara güvence verdiler. Almanya, Polonya ya saldırınca da II. Dünya Savaşı başlamış oldu. Avrupa'da savaşın başlaması İngiltere yle Fransa sözlerini tutarak 3 Eylül'de Almanya ya savaş ilan etti. Avusturya, Kanada ve Güney Afrika nın da bulunduğu başka ülkeler de İngiltere ve Fransa nın yanında yer aldı. Ama müttefikler Alman kara ve hava güçlerince hızla işgal edilen Polonya ya yardım edemedi. 17 Eylül'de SSCB de doğruda Polonya ya girdi. Polonya teslim oldu. 80 bin kadar Polonya askeri mücadeleyi sürdürmek amacıyla önce Romanya ya daha sonra da Fransa ya giderek burada toplandı. Ekimde SSCB, olası bir Alman saldırısına karşı batıda Tampon devletler oluşturmak amacıyla, 3 baltık ülkesini, Estonya, Letonya ve Litvanya yı işgal etti. Ardından SSCB, Finlandiya dan birliklerine Finlandiya topraklarına girme hakkının verilmesini istedi. Finlandiya SSCB nin koşullarını kabul etmek zorunda kaldı. Bunlar olurken batı oldukça hareketsizdi. Fransa, Almanya sınırında Majino Hattı adıyla anılan savunma hattını kurdu. Kuzeydeki İngiliz Birlikleri, Belçika nın savaşa girmemesi nedeniyle Almanlarla hiç karşılaşmadı. 1940 Nisanı nda Almanlar, Norveç e saldırdı. Norveç'in istilası'ndaki amaçları denizaltıları için üsler kurmak ve İsveç in kuzeyindeki madenlerden çıkartılarak deniz yoluyla Norveç in Narvik Limanınından yaptıkları demir dışalımını güven altına almaktı. Almanlar kısa sürede Norveç te müttefiklerin asker çıkarma girişimlerini önleyecek hava üsleri kurdular. Norveç 10 Haziran'da teslim oldu. Almanların Nisanda saldırdığı Danimarka da pek az direnebildi. 1940 da başlayan Alman saldırısı, kısa sürede Belçika, Hollanda, Lüksemburg un işgaliyle sonuçlandı. Yardıma gelen İngiliz ve Fransız orduları da püskürtüldü. 13 Mayıs'ta Sedan da Alman tankları Maas Irmağını geçti ve Fransa nın içlerine doğru ilerledi. Hollanda 14 Mayıs'ta teslim oldu. Alman tankları kuzeye kıyıya doğru ilerledi ve geri çekilen Müttefiklerin önünü kesti. Belçika 27 Mayıs'ta teslim oldu. 14 Haziran'da Almanlar Paris e girdiler, 22 Haziran'da da Fransızlar ateşkes anlaşmasını imzaladılar. Alman güçleri kuzey Fransa yı ve bütün Atlas Okyanusu kıyılarını işgal etti. Hitler bir sonraki hedef olarak İngiltere yi seçti. Alman hava kuvvetleri Güney İngiltere deki hava alanlarını ve limanlarını her gün bombalamaya başladı. İngilizlerin kesin direnişiyle karşılaşan Almanlar, Londra yı ve İngiltere nin iç bölgelerindeki kentleri de bombaladılar. Bu baskınlar pek çok sivilin ölümüne ve büyük zararlara yol açtı. 1941 ortalarına kadar bombardımanlar devam etti. Kuzey Afrika Seferi Afrika'da Alman Tankları 194210 Haziran 1940 da İtalya, Almanya nın yanında savaşa girdi. 1940 sonbaharında İtalyanlar Somali nin İngiliz egemenliğindeki bölümünü ele geçirdiler. Kuzey Afrika daki Berka ve Libya o zaman İtalya nındı. Bu bölgeler daha sonra Libya Krallığı oldu. Kızıldeniz kıyısında bulunan Eritre ve Somali nin bir bölümü de İtalya nındı. Etiyopya 1935 te İtalya nın işgali altına girmişti. İtalya nın bölgedeki güçleri, ana üssü Mısır da olan General Sir Achibald Percival Wavell komutasındaki İngiliz Uluslar Topluluğu güçlerinden çok üstündü. Asıl savaş yeri ise Nil Nehri ve Tunus arasında kalan Batı Çölüydü. İtalyanlar 1940 sonbaharında Libya dan girerek Mısır ı işgal ettiler; Aralık ayında henüz Nil Irmağına ulaşamadan Wavell in komutasındaki birlikler tarafından durduruldular. Çarpışmalar sonunda İtalyanlar Bingazi nin ötesine püskürtüldü. 1941 de durum daha da kötüleşti. Yugoslavya bir Alman saldırısından sonra çöktü. Böylece Almanya buradaki güçlerini 1939 da Arnavutluk u işgal eden ve 1940 Ekim ayından beri Yunanistan da savaşan ama başarılı olamayan İtalyanlar ın yardımına gönderdi. İngilizler, Yunanistan a yardım edebilmek için birliklerini Batı Sahra dan geri çekmek zorunda kaldılar. Ne var ki, İngiliz Uluslar Topluluğu birliklerinin yardımına karşı Yunanistan yenildi ve 1941 Nisan ında teslim oldu. Ardından, Mayısta Girit de Almanların eline geçti. Bu sırada Irak, İran ve Suriye de sorunlar çıktığı için Müttefikler güçlerinin bir bölümünü bu bölgeye gönderdi. Bu gelişmeler Batı Çölü ndeki İngiliz güçlerini iyice zayıflattı. Mihver güçleri ise General Erwin Rommel ( 1891-1944) komutasındaki Alman birliklerinin Trablusgarp ve Trablusşam a gelmesiyle güçlenmişti. 1941 Nisan ında Alman tankları ve mekanize piyadeleri doğuya, Mısır sınırına gönderildi. Kasım ayında Almanları geri püskürtmek için yapılan girişim kısmen başarılı olabildi ve Rommel 1942 de yeniden saldırdı. Kıyıda Tobruk kentinde garnizon teslim oldu. Temmuz ayında İngiliz Uluslar Topluluğu güçleri İskenderiye ye yalnızca 10 km uzaklıktaki bir savunma hattına çekilmek zorunda kaldı. Mısır ın düşmesi Hindistan yolunun Almanlara açılması demekti. Ağustos sonunda bir kez daha saldıran Rommel, İngilizlerin General Bernard Montgomery komutasındaki 8. Ordusu tarafından püskürtüldü. İngilizler in Ekimde başlattığı saldırı, el-Alameyn zaferiyle sonuçlandı. Bundan sonra Almanlar ve İtalyanlar, Batı Çölü boyunca gerilediler ; Ocak 1943 te 8. Ordu Tunus a girdi.

Müttefikler Fransa'ya giriyor Amerikan askerleri Normandiya Çıkartmasında, 6 Haziran 1944Fransa nın kurtarılması için daha çok ABD, İngiliz ve Kanada birliklerinden oluşan Müttefik güçleri 1944 Mayıs ında İngiltere nin güney kıyılarında toplandı. Ayrıca bu birlikleri denizin öbür kıyısına götürmek üzere 4.000 gemi ve çıkarma aracı ile bunları korumak için savaş gemilerinden oluşan bir filo da hazırdı. Avrupa nın geri alınması için oluşturulan Müttefik güçlerinin başkomutanı General Eisenhower di.. Almanlar Müttefiklerin Dover Boğazı ndan saldıracaklarını sanıyorlardı. Oysa çıkarma, Cherbourg ile Le Harve arasında yer alan Normandiya kıyısında başladı. 6 Haziran da paraşüt birlikleri, bombardıman uçakları desteğinde askerler ve tanklar gemilerden kıyıya çıktı. Almanlar kıyıya engeller ve mayınlar yerleştirilmişti, ama akşama doğru General Montgomery nin komutasındaki 85 bin asker kıyıya ulaşmayı başardı. 12 Haziran da Almanlar Londra yı uçan bombalarla bombalamaya başladılar. Bunlar ucunda 1 ton patlayıcı taşıyan ve düz gidebilmeleri için otomatik pilotla yönlendirilen küçük, jet motorlu araçlardı. Kuzey Fransa daki rampalardan havalanıyorlardı. 30 Ağustos a kadar 8.500 ü aşkın uçan bomba atıldı. Pek çoğu İngiliz savaş uçakları ve uçak savar toplarınca yok edildi; ama 2.000 kadarı Londra ve çevresine ulaşarak 6 bin kişinin ölümüne ve 40 bin kişinin yaralanmasına yol açtı. 20 Temmuz da Alman suikastçiler içinde bomba bulunan bir dosya çantası ile Hitler i öldürmek istedilerse de bunu başaramadılar. Almanları Kuzey Fransa boyunca batıya süren Müttefikler 25 Ağustos 1944 te Paris i kurtardılar. Eylülde General Eisenhower Fransa daki Müttefik kuvvetleri komutanlığına getirildi. ABD birlikleri güneye, İngiliz ve Kanada orduları ise Belçika ya ilerledi. Müttefik Generallerin en başarılılarından biri de ABDli George S. Patton du. Müttefiklerin ilerleyişi Şubatta da sürdü. Alman tanklarının çoğunluğu doğu cephesine gönderilmişti. Martta Ren i geçen Müttefikler Almanya ya doğru hızla ilerledi; Alman güçlerini yararak Hollanda ya girdi. Nisan 1945 te ABD birlikleri Leipzig, Karl-Marx-Stadt ve Münih i aldı; Elbe ırmağı üzerindeki Torgau da SSCB birlikleriyle buluştu. Daha kuzeyde Montgomery nin askerleri Elbe yi geçerek Hamburg a girdi ve ardından Baltık Denizi ndeki Lübeck ve Wismar a doğru ilerlemeyi sürdürdüler. Avrupa'da savaşın sonu Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt ve Joseph Stalin 1945'de Yalta Konferansında. İtalya daki Müttefik güçler 13 Ağustos 1944 te Floransa yı aldı. Almanlar bunun üzerine Pisa ile Rimini arasında bir savunma hattı oluşturarak kış gelene kadar burada tutundular. Nisan 1945 te Müttefikler Po ırmağını geçti ve Alp Dağlarına doğru ilerledi. İtalya da Almanlar 2 Mayıs ta teslim oldular. İki gün sonra da Müttefikler Avusturya dan güneye doğru ilerleyen ABD askerleriyle buluştu. SSCB birlikleri ise 1944 Haziranı nda Doğu Avrupa da bir harekat başlattı. Temmuz sonunda Varşova nın karşısında Vistül Irmağı nın doğu kıyısına doğru ilerlediler. Daha güneyde SSCB ordusu iki koldan ilerlemeye ilerlemeye başladı. Biri Baltık Denizi nin doğu kıyıları boyunca, öbürü de Tuna vadisi üzerinden Macaristan a doğru ilerledi. Almanlar bu ilerlemeyi durduramayarak geri çekildiler. 1945 başlarında, Almanya nın artık uzun süre savaşamayacağı ortaya çıkmıştı. Müttefik liderler, ABD başkanı Roosevelt, İngiltere başbakanı Churchill ile SSCB nin önderi Stalin Kırım daki Yalta kentinde toplandılar ve Almanya nın koşulsuz olarak teslim alınmasında anlaştılar. Ayrıca savaş sonrası Avrupa ya ilişkin planlar da yaptılar. Ocak 1945 te SSCB askerleri Oder Irmağı nı aşarak Silezya ya girdi. Güneyde ise Şubatta Budapeşte ye, nisan başında da Viyana ya girdiler ve Berlin e doğru ilerlediler. 25 Nisanda Berlin i kuşattılar. Kentin merkezindeki bir yer altı sığınağından savunmayı yönetmekte olan Hitler savaşın yitirildiğini kavrayarak 30 Nisan da intihar etti. Amiral Karl Dönitz i kendi yerine atamıştı. Dönitz in temsilcileri Reims e Müttefiklerle görüşmeye gitti. Batıda Müttefiklere teslim olmayı; ama doğuda SSCB ile savaşmayı sürdürmeyi istiyorlardı. Eisenhower Almanların her yerde koşulsuz teslim olmaları konusunda ısrar etti. Almanya nın teslim olması 8- 9 Mayıs 1945 te gece yarısı gerçekleşti. Japonya'nın teslim olması Japonya in Tokyo Limanındaki USS Missouri gemisinde teslim oluyor. ABD, Japonya nın kıyı kentlerini yoğun bir biçimde bombaladığı sırada başkan Truman, Japonların direnişini kırmak ve savaşı kısaltmak gerekçesiyle atom bombası kullanmaya karar verdi. Atom bombası ABD de gizlice geliştirilen ve büyük yıkım gücü olan bir silahtı. 6 Ağustos 1945 te ABD hava kuvvetlerinin bir bombardıman uçağı Hiroşima kenti üzerine ilk atom bombasını attı. 3 gün sonra gücü azaltılmış bir atom bombası da Nagasaki ye atıldı. Bu bombalar Hiroşima da 200 bin Nagasaki de 80 bin sivilin ölmesine ve on binlerce kişinin yaralanmasına yol açtı bu kentler büyük ölçüde yıkıldı. Bitki örtüsü büyük zarar gördü. Atom bombasının yol açtığı radyasyonun etkisi yıllarca sürdü. Radyasyon nedeniyle insanlar daha sonra da sakatlandılar ve öldüler. 8 Ağustos ta SSCB de Japonya ya savaş açtı ve Japonların elinde bulunan Mançurya ve Kore yi işgale başladı. Bunun üzerine Japonya 2 Eylül de resmen teslim oldu ve II. Dünya Savaşı sona erdi.

ABD Savaşa Giriyor: ABD savaşta tarafsız kalmasına karşın İngiltere ye destek sağlıyordu. Örneğin, 1940 ta ABD, deniz kuvvetlerinin 50 destroyerini İngiltere ye ödünç vermişti. 7 Aralık 1941 de Pazar günü sabah saatlerinde, Japon uçak gemilerinden havalanan 360 ın üzerinde savaş uçağı, Hawaii Adaları ndaki Pearl Harbor deniz üssünde bulunan ABD savaş gemilerine saldırdı. Japonlar bombaladıkları sekiz savaş gemisinden altısını batırdı ya da çalışamaz duruma getirdi; ama üssü kendisi pek zarar görmedi. Uçak gemileri o anda başka bir yerde olduğu için bu saldırıdan kurtuldu. Bu olay üzerine ABD kongresi, 8 Aralık 1941 de Japonya ya, üç gün sonra da Almanya ve İtalya ya savaş ilan etti. Pearl Harbor baskınıyla aynı gün, Formoza dan kalkan Japon uçakları Filipin Adaları na saldırdı. Bu adalar daha sonra Japon birliklerince işgal edildi. General Douglas MacArthut komutasındaki ABD ve Filipin güçleri yenildiler ve bölgeyi boşaltmak zorunda kaldılar. Japonlar 1942 Mayıs ında Filipinler i ele geçirdiğinde 36 bin kadar asker ve 25 bin sivili esir aldı. Japonlar, saldırını sürdürerek ABD den Guam ve Wake adalarını, İngiltere den de Hong Kong u aldılar. Japon askerleri Taylan üzerinden hareketle Malaya yı da işgal etti ve yarımadanın alt bölümlerine, Singapur a doğru ilerlediler; Singapur 1942 Şubat ında teslim oldu. Daha sonra, Saravak, Brunei, Borneo, Timor, Cava, Sumatra, Selebes, Yeni Britanya, Solomon Adaları, Yeni Gine nin doğusu, Gilbert Adaları da Japonya nın eline geçti. Buraları savunmaya çalışan Müttefik deniz güçleri büyük kayıplar verdi, askerlerinin pek çoğu öldü ya da esir edildi. Bu saldırılar sonucunda Japonya, Güney doğu Asya nın denizden ulaşımını denetleyen adaları ele geçirdi. Japonlar ayrıca Çinhindi ve Taylant dan geçerek Birmanya yı da işgal etti ve oradaki İngiliz birliklerini Hindistan a çekilmek zorunda bıraktılar. Güneydoğu Asya da kurdukları üslerden Avustralya ya hava saldırıları düzenlediler. Batıdaki Deniz Savaşları: Savaş başladığında İngiltere ve Fransa nın güçlü donanmaları vardı. Alman donanması ise, daha küçük olmakla birlikte, modern ve etkiliydi. Uçak gemisi yoktu, ama güçlü savaş gemiler ve hızla artan denizaltı gücüyle ticaret gemilerine büyük zararlar verebiliyordu. Akdeniz ed İngiliz deniz gücünün üstünlüğü sayesinde, asker ve erzak taşıyan düşman gemileri batırılarak Kuzey Afrika harekatına yardımcı olundu. Ne var ki, İngiliz donanması da Alman denizaltılarının ve kıyıda üslenmiş savaş uçaklarının yarattığı tehlike yüzünden İngiliz gemileri Batı Çölü ndeki savaş için gerekli desteği Cebelitarık Boğazı ve Akdeniz den getirmek yerine, çoğunlukla Ümit burnu ve Süveyş kanalı yolunu izleyerek sağladılar. Durmaksızın bombalanan Malta yalnızca denizaltılar ve küçük gemilerce kullanılabiliyordu. Bu yüzden İngilizler in ana deniz üssü Mısır da, İskenderiye deydi. Zaman zaman Alman savaş gemileri Müttefik ticaret gemilerine saldırmak üzere Atlas Okyanusu na açılıyordu. Daha sonra da ticaret gemisi görünümde, silahlandırılmış gemiler göndermeyi sürdüler. Atlas Okyanusu ndaki asıl savaş Alman denizaltılarıyla oldu. Bu savaş gece gündüz durmaksızın sürdü. Müttefikler in, asker, savaş araç ve gereçleri de taşıyan ticaret gemileri konvoylar oluşturarak savaş gemilerinin koruması altında yol alabiliyorlardı. Uçak gemilerinden ve kıyıdaki hava üslerinden kalkan savaş uçakları da deniz savaşlarına katılıyordu, ama Alman denizaltılarına engel olmak çok güçtü. Savaş süresince bu denizaltılar Müttefikler in 23.351 ticaret gemisini batırdı. Buna karşılık 782 Alman denizaltısı yok edildi. Kuzey Afrika Çıkarması: Müttefikler, mihver güçlerini yenmek için, önce Almanya yı yenmek gerektiğini düşünüyordu. 1942 de Kuzey Avrupa yı geri alacak güçleri olmayan Müttefikler, düşmanu önce Kuzey Afrika dan sürmeye karar verdiler. Bu nedenle, General Dwight D. Eisenhower komutasındaki İngiliz ve ABD askerlerinden oluşan 100 bin kişilik bir kuvvet Fas ve Cezayir kıyılarına çıkarma yaptı. Bu ülkeler, o sırada Vichy Fransa sının denetimindeydi. Vichy yönetimi önce bu çıkarmaya karşı çıktıysa da, hemen ardından Müttefler le işbirliğine girdi. Müttefikler önce doğuya, Tunus a doğru ilerledi, ama Akdeniz üzerinden hava ve denizyoluyla getirilen güçlü Alman birliklerince durduruldu. 1943 Ocak ayı sonunda Montgomery nin ordusu Batı Çölü nü geçerek Tunus a girdi. Zorlu çarpışmalardan sonra Müttefik orduları Mayıs 1943 te Alman ve İtalyan kuvvetlerini çökertti ve Mihver ordularının ancak küçük bir bölümü esir düşmekten kurtulabildi. Müttefikler Kuzey Afrika daki başarılarını,1943 Temmuz unda Sicilya yı işgal ederek sürdürdü. Bu harekat, limanları ele geçirerek değil, açık plajlara asker çıkararak yürütüldü. Daha önce önemli yol ve köprüleri ele geçirmek üzere planör ve paraşütlerle hava birlikleri indirilmişti. Ağustosun ortalarında ada ele geçirildi. Sicilya nın yitirilmesi ve İtalya nın Müttefikler ce bombalanması İtalya diktatörü Bento Mussolini yi çekilmeye zorladı. Eylül başlarında İtalya teslim oldu ve Malta daki donanmasına el kondu. Bu olay İtalya da Müttefikler ile Almanlar ı karşı karşıya bıraktı. Müttefik güçler 3 Eylül de güney İtalya ya birkaç gün sonra da Salerno Körfezi ne çıktılar. Almanlar inatla direndiler. Ekimde Napoli ye ulaşan Müttefikler yarımadanın ortalarında güçlü bir Alman savunması tarafından durduruldu. 1944 Ocak ında Müttefikler, Anzio ya çıkarak bu savunma hattının ardına geçmeye çalıştılar. Aynı zamanda bu hattın asıl güçlü noktası olan Cassino ya yönelik saldırılar düzenlediler. Müttefikler Polonya birliklerinin Cassino yu almasından sonra Anzio daki kuvvetlere katılmak üzere kuzeye doğru ilerlemeyi başardılar. 4 Haziran da Roma alındı. Avrupa da Savaşın Sonu: İtalya daki Müttefik güçler 13 Ağustos 1944 te Floransa yı aldı. Almanlar bunun üzerine Pisa ile Rimini arasında bir savunma hattı oluşturarak kış gelene kadar burada tutundular. Nisan 1945 te Müttefikler Po Irmağı nı geçti ve Alp Dağları na doğru ilerledi. İtalya da Almanlar 2 Mayıs ta teslim oldular. İki gün sonra da Müttefikler Avusturya dan güneye doğru ilerleyen ABD askerleriyle buluştu. SSCB birlikleri ise 1944 Haziran ında Doğu Avrupa da bir harekat başlattı. Temmuz sonunda Varşova nın karşısında Vistül Irmağı nın doğu kıyısına geldiler. Daha güneyde SSCB ordu, Romanya ve Bulgaristan ı aldı. Finlandiya eylülde düştü. Ağustosta SSCB orduları iki koldan ilerlemeye başladı. Biri Baltık Denizi nin doğu kıyıları boyunca, öbürü de Tuna vadis üzerinden Macaristan a doğru hareket etti. Almanlar bu ilerlemeyi durduramayarak geri çekildiler. 1945 başlarında, Almanya nın artık uzun süre savaşamacağı ortaya çıkmıştı. Müttefik liderler, ABD Başkanı Roosevelt, İngiltere Başbakanı Churchill ile SSCB nin önderi Stalin Kırım daki Yalta kentinde toplandılar ve Almanya nın koşulsuz olarak teslim alınması konusunda anlaştılar. Ayrıca savaş sonrası Avrupa ya ilişkin planlar da yaptılar. Ocak 1945 te SSCB askerleri Oder Irmağı nı Budapeşte ye, nisan başında da Viyana ya girdiler ve Berlin e doğru ilerlediler. 25 Nisan da Berlin i kuşattılar. Kentin merkezinde ki bir yer altı sığınağından savunmayı yönetmekte olan Hitler savaşın yitirildiğini kavrayarak 30 Nisan da intihar etti. Amiral Karl Dönitz i kendi yerine atamıştı. Dönitz in temsilcileri Reims e Müttefikler le görüşmeye geldi. Batıda Müttefikler e teslim olmayı; ama doğuda SSCB ye karşı savaşı sürdürmeyi istiyorlardı. Eisenhower Almanlar ın her yerde koşulsuz teslim olmaları konusunda ısrar etti. Almanya nın teslim olması 8-9 Mayıs 1945 te gece yarısı gerçekleşti. Japonya nın Teslim Olması: ABD, Japonya nın kıyı kentlerini yoğun bir biçimde bombaladığı sırada Başkan Truman, Japonlar ın direnişini kırmak ve savaşı kısaltmak gerekçesiyle atom bombası kullanmaya karar verdi. Atom bombası ABD de, gizlice geliştirilen ve büyük yıkım gücü olan bir silahtı. 6 Ağustos 1945 te ABD hava kuvvetlerinin bir bombardıman uçağı Hiroşima kenti üzerine ilk atom bombasını attı. 3 gün sonra gücü azaltılmış bir atom bombası da Nagasaki ye atıldı. Bu bombalar Hiroşima da 200 bin, Nagasaki de ise 80 bin sivlin ölmesine ve on binlerce kişinin yaralanmasına yol açtı. Bu kentler büyük ölçüde yıkıldı; bitki örtüsü çok zarar gördü. Atom bombasının yol açtığı radyasyon etkisi yıllarca. Radyasyon nedeniyle insanlar; daha sonra sakatlandılar ve öldüler. Uzun yıllar sonra bile özürlü çocuklar doğdu.8 Ağustos da SSCB de Japonya ya savaş açtı ve Japonlar ın elinde bulunan Mançurya ve Kore yi işgale başladı. Bunun üzerine Japonya 2 Eylül de resmen teslim oldu ve 2. Dünya Savaşı sona erdi.

Savaş ve Türkiye Ülke Askeri Sivil Toplam S. S. C. B 13.600.000 7.700.000 21.300.000 Çin 1 324 000 10 000 000 11 324 000 Almanya 3 250 000 3 810 000 7 060 000 Polonya 850 000 6 000 000 6 850 000 Japonya 1 300 000 700 000 2 000 000 Yugoslavya 300 000 1 400 000 1 706 000 Romanya 520 000 465 000 985 000 Fransa 340 000 470 000 810 000 Macaristan - - 750 000 Avusturya 380 000 145 000 525 000 Yunanistan - - 520 000 A. B. D 500 000 - 500 000 İtalya 330 000 80 000 410 000 Çekoslavakya - - 400 000 Büyük Britanya 326 000 62 000 388 000 Hollanda 198 000 12 000 210 000 Belçika 76 000 12 000 88 000 Finlandiya - - 84 000 Kanada 39 000 - 39 000 Hindistan 36 000 - 36 000 Avusturalya 29 000 - 29 000 Arnavutluk - - 28 000 İspanya 12 000 10 000 22 000 Bulgaristan 19 000 2 000 21 000 Yeni Zelanda 12 000 - 12 000 Norveç - - 10 262 Kuzey Afrika Ülkeleri 9 000 - 9 000 Lüksemburg - - 5 000 Danimarka 4 000 - 4 000 Toplam - - 56 125 262 Türkiye II. Dünya Savaşı na katılmadı. Ama savaş boyunca izlediği yansızlık siyasetinde zaman zaman büyük güçlüklerle karşılaştı. Türkiye 1939 da savaş olasılığının iyice artması üzerine toprak bütünlüğünü korumaya yönelik ittifak anlaşmaları sağlamak amacıyla bazı girişimlerde bulundu. Almanya ve İtalya nın saldırgan tutumları karşısında doğal olarak bu girişimler İngiltere, Fransa ve SSCB ye yönelikti. İlk görüşmeler sonucu 12 Mayıs 1939 da İngiltere yle, 23 Haziran da Fransa yla Türkiye nin de Barış Cephesi içinde yer aldığını açıklayan ortak bildiriler yayımlandı. Bunu SSCB yle de benzeri bir anlaşma sağlanması yolundaki çabalar izledi. Ama SSCB nin 23 Ağustos ta Almanya yla bir saldırmazlık anlaşması imzalaması karşısında Türkiye nin çabaları boşa çıktı. Bu durumlar üzerine İngiltere ve Fransa yla ilişkiler daha da sıklaştırıldı ve 19 Ekim 1939 da Ankara da Türkiye-İngiltere-Fransa ittifak anlaşması imzalandı. Anlaşmaya göre Türkiye bir Avrupa devletinin saldırısına uğrarsa İngiltere ve Fransa yardımda bulunacak, buna karşılık Avrupa da çıkacak bir savaş Akdeniz e yayılırsa Türkiye de İngiltere ve Fransa ya yardımda bulunacaktı. Savaşın Balkanlar a doğru yayılma eğilimi göstermesi üzerine Türkiye, Balkan Antantı na bağlı ülkelerle de işbirliğini güçlendirmeye çalıştı. Ama Şubat 1940 ta Belgrad da toplanan Balkan Antantı Bakanlar Konseyi bu yönde olumlu bir karar alamadan dağıldı. 10 Haziran 1940 ta İtalya nın da katılmasıyla savaş Akdeniz e yayılınca Türkiye nin 1939 Ankara Anlaşması yla üstlendiği yükümlülükler gündeme geldi. Ne var ki, Fransa nın kısa bir süre sonra teslim olması, İngiltere nin de bu konuda ısrarlı davranmaması Türkiye yi savaştan uzak tuttu. Alman orduları 1941 ortalarına doğru Balkanlar ı tümüyle ele geçirince Türkiye nin de Alman istilasına uğramasından, dolayısıyla Ortadoğu daki yaşamsal önemdeki çıkarlarının tehlikeye girmesinden çekinen İngiltere, Türkiye den savaşa katılmasını istedi. Bu sırada SSCB ye saldırmaya hazırlanan Almanya da güney kanadını güvenceye almak amacıyla Türkiye ye bir saldırmazlık anlaşması önerdi. Türkiye bunu hemen kabul etti. 18 Haziran 1941 de imzalanan bu anlaşma Türkiye nin savaş dışı kalma siyasetinde yeni bir aşama oldu. Bunu 10 Ağustos 1941 de SSCB ile İngiltere nin ortak notası izledi. Savaşın iyice yoğunlaştığı bu dönemde her iki ülke Türkiye nin toprak bütünlüğüne saygılı olduklarını bildiriyorlardı. Buna karşılık Türkiye den 1936 Montrö Sözleşmesi ni tam olarak uygulayarak İstanbul ve Çanakkale boğazlarını savaş gemilerine kapalı tutmasını istiyorlardı. 1942 de hem Almanya nın, hem de İngiltere nin başını çektiği Müttefikler in Türkiye yi savaşa sokmak için baskı uyguladıkları bir yıl oldu. Türkiye çeşitli gerekçeler ileri sürerek bunların hepsini geri çevirdi. Ama 1943 te Müttefikler in üstünlüğü belirince İngiltere bu kez savaşın bir an önce bitmesine katkıda bulunmak ve zaferin nimetinden pay almak gibi görüşlerle Türkiye yi Müttefikler in yanında savaşa sokmaya çalıştı. Churchill bu amaçla 30 Ocak 1943 te Adana ya gelerek İsmet İnönü yle görüştü. İnönü, Churchill in Türkiye nin en geç Ağustos 1943 te savaşa katılması isteğine karşı, bunun gerekli silahların, savaş araç ve gereçlerinin verilmesi durumunda olanaklı olabileceğini söyledi. Bu konudaki görüşmeler sürerken Müttefikler 14-24 Ağustos tarihlerinde Kanada nın Québec kentinde, 19-30 Ekim de de Moskova da düzenledikleri toplantılarda Türkiye yi savaşa katmak yolundaki baskıyı arttırma kararı aldılar. 28 Kasım-2 Aralık tarihlerinde bir doruk toplantısı yapan Churchill, Roosevelt ve Stalin de bu kararı onayladı. Bunun üzerine Churchill ve Roosevelt 3 Aralık 1943 te İsmet İnönü yü Kahire ye davet ederek bu konudaki kesin isteklerini ilettiler ve Türkiye nin Şubat 1944 te savaşa katılmaması durumunda her türlü yardımı keseceklerini bildirdiler. İsmet İnönü nün askeri ve stratejik gerekçelerle savaşa katılmayı reddetmesi üzerine Mart 1944 te İngiltere, Nisan 1944 te de ABD Türkiye ye askeri yardımı durdurdu. Diplomasi alanında da baskılar sürüyordu. Bu baskılara bir süre daha direnen Türkiye savaşın gidişinin iyice belirginleşmesi üzerine 2 Ağustos 1944 te Almanya ile siyasal ilişkilerini kesti. Bunu 6 Ocak 1945 te Japonya ile ilişkilerini kesmesi izledi. Ardından Müttefik liderleri Şubat 1945 te toplanan Yalta Konferansı nda, yeni kurulacak Birleşmiş Milletler e yalnızca 1 Mart 1945 e kadar Almanya ya savaş açmış ülkelerin katılmasını içeren bir karar aldılar. Bunun üzerine Türkiye 23 Şubat ta Almanya ya savaş ilan etti. Bu sırada Almanya nın yenilgisi kesinleşmiş olduğundan fiilen savaşa girmedi.

3 Eylül 1939 da İngiltere ve Fransa nın Polonya yı işgal eden Almanya ya savaş ilan etmesiyle başladı. Almanya, İtalya ve Japonya nın oluşturduğu Mihver Devletleri ile Fransa, İngiltere, ABD ve SSCB nin oluşturduğu Müttefikler dünyanın hemen her bölgesinde savaştı. 2. Dünya Savaşı topyekun bir savaştı, yani savaşa giren bütün ülkelerin tüm kaynakları ve insan gücü savaş için kullanıldı. Askerlerin yanı sıra milyonlarca sivil insan öldürüldü. Savaş Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre dışında bütün Avrupa ya yayıldı. ABD, deniz filosunun Japon uçaklarına bombalanması üzerine Aralık 1941 de savaşa katıldı. 2. Dünya Savaşı Eylül 1945 te bitti. Bu savaşın sonuçlarından dünyanın pek az bölgesi kendisini kurtarabildi. Almanya da Adolf Hitler in diktatörlüğü, büyük can kayıpları ve büyük acılar pahasına yıkılabildi. Savaşın sonunda, SSCB ve bazı Doğu Avrupa ülkeleri yeni topraklar kazanırken, Japon ve İtalyan imparatorlukları yıkıldı. Savaşın Nedenleri: 1. Dünya Savaşı nın sonunda Almanya yenilmiş ve ağır koşullar içeren bir antlaşma yapmak zorunda bırakılmıştı. Almanlar 1919 da imzalanan Versay Antlaşması nın haksız maddeler içerdiğini ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorlardı. 1920 lerde büyük ekonomik güçlüklerle karşı karşıya kalan Almanya da 1933 te Adolf Hitler önderliğindeki Naziler iktidara geldi. Hitler, bir yandan Versay Antlaşması nın geçersiz sayılmasına çalışırken, öte yandan da silahlı kuvvetlerini yeniden toparladı. 1919 da barışı korumak ve uyuşmazlıkları çözümlemek amacıyla kurulan Milletler Cemiyeti, bu görevleri yürütebilmek için gerekli olan yaptırım gücünden yoksundu. ABD bu örgütün dışında kaldı; öbür üyeler arasında da kararlara uymayan devletlere karşı zor kullanma konusunda görüş birliğine varılamadı. Bu sorun, 1931 de Japonya nın protestolara aldırmayarak Cin in Mançurya bölgesini ele geçirmesiyle iyice açığa çıktı. Japonya 1930 lar boyunca gücünü arttırdı. 1935 te faşist Benito Mussolini yönetimindeki İtalyanlar, Etiyopya yı işgal ettiler. Milletler Cemiyeti bu kez de etkin önlemler alamadı. Bu zayıflıktan yararlanan Hitler, 1936 Mart ında Almanya nın Ren Irmağı nın batısında kalan topraklarına askeri birliklerini gönderdi. Oysa 1925 te Almanya ile Milletler Cemiyeti arasında yapılan antlaşmaya göre bu bölgede hiçbir devlet asker bulunduramayacaktı. Milletler Cemiyeti bu konuda da protestolar dışında yaptırım uygulamadı. Ardından İtalya ve Almanya, İspanya daki iç savaşta cumhuriyetçi yönetime karşı faşist General Francisco Franco nun saflarında savaşmak üzere asker gönderdi_ böylece yeni silah ve uçaklarını da denediler. Yeni toprak kazanımları ve dünya egemenliği için Almanya, İtalya ve Japonya, Berlin-Roma-Tokyo Mihveri diye adlandırılan bir ittifak kurdular. Bu yüzden bu ülkeler Mihver Devleri adıyla anıldı. 1937 de Japonya, Çin e karşı topyekun bir savaş başlattı. Bir yıl sonra Almanya, Avusturya yı işgal etti; ardından da Çekoslovakya da Alman asıllıların çoğunlukta olduğu Südet bölgesi üzerinde hakkı olduğunu ileri sürdü. İngiltere ve Fransa, Çekoslovakya yı Hitler in bu isteğine boyun eğmesinin yararlı olacağına inandırdı ve Eylül 1938 de yapılan Münih Antlaşması yla bölge Almanya ya bırakıldı. 6 ay sonra Hitler başkent Prag ı bombalayacağını söyleyerek gözdağı verince Çekoslovakya Almanya nın boyunduruğuna girdi. Almanya nın sonraki kurbanı 1. Dünya Savaşı nın ardından bağımsız bir devlet olarak yeniden kurulan Polonya ydı. İngiltere ve Fransa bu kez Alman saldırısına karşı Polonyalılara yardım edecekleri konusunda kesin güvence verdiler. Almanya, Polonya ya saldırınca da 2. Dünya Savaşı başlamış oldu. Avrupa da Savaş Başlıyor: Almanya Ağustos 1939 da SSCB ile 0 yıl geçerli olacak bir saldırmazlık paktı imzaladıktan sonra,1 Eylül de Polonya ya girdi. İngiltere ile Fransa sözlerini tutarak 3 Eylül de Almanya ya savaş ilan etti. Avusturya, Kanada ve Güney Afrika nın da aralarında bulunduğu başka ülkeler de İngiltere ve Fransa nın yanında yer aldı. Ama Müttefikler, Alman kara ve güçlerince hızla işgal edilen Polonya ya yardım edemdi.17 Eylül de SSCB de doğudan Polonya ya girdi. Polonya teslim oldu. 80 bin kadar Polonya askeri mücadeleyi sürdürmek amacıyla önce Romanya ya daha sonra da Fransa ya giderek burada toplandı. Ekimde SSCB, olası bir Alman saldırısına karşı bir batıda tampon devletler oluşturmak amacıyla, üç Baltık ülkesini, Estonya, Letonya ve Litvanya yı işgal etti. Ardından SSCB, Finlandiya dan birliklerine Finlandiya topraklarına girme hakkının verilmesini istedi. Finlandiya SSCB nin koşullarını kabul etmek zorunda kaldı. Bunlar olurken batı oldukça hareketsizdi. Fransa, Alman sınırında Maginot Hattı adıyla anılan savunma hattını kurdu. Kuzeydeki İngiliz birlikleri, Belçika nın savaşa girmemesi nedeniyle Almanlar la hiç karşılaşmadı. 1940 Nisan ında Almanlar, Norveç e saldırdı. Amaçları denizaltıları için üsler kurmak ve İsveç in kuzeyindeki madenlerden çıkartılarak denizyoluyla Norveç in Narvik limanına getirilen demire el koymaktı. Alman birlikleri gemilerle geldi ve bir bölümü hiçbir engele karşılaşmaksınızın Norveç kıyılarına çıktı. Bir bölümü de İngiliz deniz güçleriyle, iki tarafın da eşit kayıplar verdiği sert çatışmalara girdi. Ama Almanlar kısa sürede Norveç te Müttefikler in asker çıkarma girişimlerini önleyebilecek hava üsleri kurdular. Norveç 9 Haziran da teslim oldu. Almanlar ın nisanda saldırdığı Danimarka da pek az direnebildi. 10 Mayıs 1940 ta başlayan Alman saldırısı, kısa sürede Belçika, Hollanda ve Lüksemburg un işgaliyle sonuçlandı. Yardıma gelen İngiliz ve Fransız orduları da püskürtüldü. 13 Mayıs ta Sedan da Alman tankları Meuse Irmağı nı geçti ve Fransa nın içlerine doğru ilerledi. Hollanda 14 Mayıs ta teslim oldu. Alman tankları kuzeye, kıyıya doğru ilerledi ve geri çekilen Müttefikler in önünü kesit. Belçika 27 Mayıs ta teslim oldu. Belçika da sıkışıp kalan İngiliz ve Fransız birlikleri büyük kayıplar verdi. İngiliz deniz güçlerinin yardımıyla Dunkerque kıyılarından 346 bin kadar Müttefik askeri kurtarıldı; ama silah, araç ve gereçler geride bırakıldı. 14 Haziran da Almanlar Paris e girdiler, 22 Haziran da da Fransızlar ateşkes antlaşmasını imzaladılar. Alman güçleri Kuzey Fransa yı ve bütün Atlas Okyanusu kıyılarını işgal etti. Mareşal Henri Philippe Petain Vichy de Almanlar ın denetiminde bir hükümet kurdu. İngiltere de bulunan General Charles de Gaulle savalın sonuna kadar varlığını koruyan Özgür Fransa Hareketi ni kurarak işgalcilere karşı direnişe geçti. İngiltere de ayrıca özgür Polonya, Norveç, Belçika, Hollanda ve Çek askeri birimleri de oluşturdu. Hitler bir sonraki hedef olarak İngiltere yi seçti. Alman hava kuvvetleri Güney İngiltere deki havaalanlarını ve limanlarını her gün bombalamaya başladı. İngilizler in kesin direnişiyle karşılaşan Almanlar, ardından Londra yı ve İngiltere nin iç bölgelerindeki kentleri de bombaladı. Bu baskınlar pek çok sivilin ölümüne ve büyük zarara yol açtı. Buna karşılık İngiliz hava kuvvetleri de Fransa ve Belçika limanlarında askerleri Manş Denizi nden geçirmek üzere toplanmış Alman gemilerini batırdı. İngiltere göklerinde Ağustos-Ekim 1940 arasında yapılan üstünlük savaşından sonra, Alman hava saldırıları gece bombardımanlarına dönüştü; 1941 ortalarına kadar İngiltere deki kentler yoğun hava akınlarının hedefi oldu. Haziran 1940 tan sonraki bir yıl içinde yaklaşık 43 bin sivil yaşamını yitirdi;50 bin kişi ağır yaralandı. Almanya SSCB ye Saldırıyor: Hitler in SSCB ile 1939 da yaptığı saldırmazlık paktının asıl amacı, Almanya nın aynı hem batıda, hem doğuda savaşmak zorunda kalmasını önlemekti. 1940 ta Alman orduları Fransa yı göçertip İnglizler i Avrupa dan sürünce Hitler, SSCB ye saldırmaya karar verdi. Hızlı bir harekatla SSCB üzerinden Ortadoğu ya inmeyi tasarlamıştı. SSCB ye saldırı Napolyon un 1812 deki başarısız Rusya seferinden bir gün önce 22 Haziran 1941 de başladı. Finlandiya, Bulgaristan, Macaristan ve Romanya da SSCB ye savaş açtılar. Savaş başlangıçta Almanlar için oldukça olum gelişti. Almanlar sonbaharda Leningrad kentine, aralık ayında da Moskova nın banliyölerine ulaştılar. Daha güneyde de Don Iramağı ağzındaki Rostov kentine ulaştılar, ama kış gelince Alman birlikleri yorulmuş, savaşma güçleri azalmıştı. Ardından SSCB nin karşı saldırısı başladı. Hitler in tasarılarında bu harekatın kıl gelmeden tamamlanması öngörüldüğü için, Alman askerlerinin giysileri soğuk kış günlerine uygun değildi. Büyük kayıplar verdiler ve SSCB nin içlerinde tutunabilmelerine karşın başlangıçtaki güçlerini bir daha kazanamadılar. 1942 de Hitler, Karadeniz ile Hazar Denizi arasında bulunan Kafkasya petrol yataklarını ele geçirmeyi hedefledi. Bir Alman ordusu ağustosta Maykop taki petrol merkezine ulaştı. Daha kuzeydeki Stalingrad kentine yönelik saldırıları ise başarısız oldu. SSCB birlikleri kenti sonuna kadar savundu ve kış bastırınca karşı saldırıya geçtiler. 250 bin kişilik Alman ve Romanya birliklerini kuşattılar ve Şubat 1943 te bu birlikler teslim oldu. SSCB nin 2. Dünya Savaşı, nın en büyük kara çarpılmasındaki başarısı Almanlar ı, Kafkasya dan çekilmek zorunda bıraktı. 1943 yazı başlarken SSCB orduları Almanlar ı geri sürdü ve 1944 balında Polonya ya, çok geçmeden de Romanya ya girdi. Bu savaşta SSCB büyük yıkıma uğradı ve yaklaşık 20 milyon insanını yitirerek 2. Dünya Savaşı nda en çok can veren ülke oldu.