FARE KUŞLARI Fare Kuşları, acayip Afrika cinsleridir. Yaklaşık boyları 30 santimdir ve ince gövdeye sahiptirler. Belirgin sorguçları ve gövdelerinin büyüklüğünün iki katından daha uzun ince kuyrukları vardır. Hepsi de donuk gri ya da kahverengidir. Ayak ve bacakları kırmızıdır. Çok zaman gözlerinin etrafında kırmızı ya da mavi deri kısımları olur. Dişiyle erkek birbirine çok benzer. Fare kuşlarına bu adın verilmesinin sebebi yaprakların arasında kemirgenler gibi dolaşmalarıdır. Vucutlarını dallara iyice yaklaştırarak kısa bilek kemikleri ve uzun parmaklarının üzerinde sünürürcesine ilerlerler. Oldukça akrobattırlar. Muhabbet kuşları gibi tırmanmak için gagalarından yararlanırlar. Çok zaman dallardan tepe üstü sarkarlar. Ve hemen hemen hrehangi bir durumda besin alabilirler. Yapı bakımından fare kuşlarının diğer gruplardan hiçbiriyle yakın bir akrabalıkları yoktur. En acayip özellikleri dış parmaklarıdır. Bunlar ileri ve geriye dönebilir, geriye doğru da, önde de kullanılabilirler. Kuşların uzun tırnakları sivridir. Tutunmak ve tırmanmak için iyice kıvrılmıştır. Kanatları kısa ve yuvarlaktır. Kısa, kalın ve aşağıya doğru kıvrık gagaları biraz ispinozlarınkine benzer. Burun deliklerinin bulunduğu kısım etlidir. Bazı uzmanlar fare kuşlarının papağanların uzak akrabası olduğunu düşünürler. Bu kuşlar beslenme ve tırmanma yöntemleri bakımından papağanlara biraz, vuzuhsuzca benzer. Başka uzmanlar ise fare kuşlarının yuva kurma yöntemlerinin kemirgen gagalılarınkine paralel olduğuna işaret ederler. Bütün fare kuşları çok toplumcudur. Genellikle 20-30 kuştan oluşan ve öterek gürültü eden gruplar halinde dolaşırlar. Ormanların kenarında ağaçtan ağaca, çalıdan çalıya giderler. Kah kanatlarını hızla çırparlar, kah uzun mesafeleri planör gibi kayarak aşarlar. Fare kuşlarının hızla uçarak ağacın dalları arasına girmek gibi acayip bir yöntemleri vardır. Ancak, ondan sonra hız keserek bir dala konarlar. Avlanırken bir ağacın tepesinden, bir diğerinin dibine uçarlar. Sonra bu ağacın tepesine çıkar ve aynı şeyi tekrarlarlar. Çok zaman yerde de koşarlar. Arada sırada, günün sıcak saatlerinde yerde güneşlenirler. Toz banyosu yapmaktan hoşlanırlar. Fare kuşları bir arada bir yere kondukları zaman birbirlerinin tüylerini temizleyip düzeltirler. Gruplar halinde, birbirlerine sokularak tünerler. Dikey bir yüzeye ya da bir dala tutunurlar. O sırada kuyrukları aşağıya, başları da dimdik yukarı doğru olur. Birkaç cins baş aşağı uyur. Bu kuşlar gerçek bir şekilde ötemezler. Değişik şekillerde çatlak sesler çıkarırlar. Kısaca cıvıldadıkları da olur. Bazı cinsler de, uçarken berrak, dem çekmeyi andıran bir şekilde ıslık çalar. Fare kuşları daha çok tomurcuklar, taze yapraklar, etli tohumlar ve meyvalarla beslenirler. Ayrıca çokca böcek yerler ve özellikle yaprak bitlerinden hoşlanırlar. O kadar oburdurlar ki, çiftçiler ve meyva yetiştirenler bunlardan nefret eder. Fare kuşları yeşil sürgünleri koparır, çiçek goncalarını, etli tohumları ve küçük meyvaları yerler. İri meyvaların yanlarına bir delik açarak, buradan etli içi çıkarırlar. Bunu yedikten sonra geride sadece kuru bir kabuk kalır. Ayrıca yavruları yedikleri için çoğu zaman diğer küçük kuşlarda bunlara saldırır. Üreme zamanı fare kuşu sürüleri yuva yapmak için dağılır. Her çift sık yaprakların arasına, kimsenin göremeyeceği bir yere büyükçe bir yuva yaparlar. Dal parçalarından oluşturdukları düz bir yerin üzerine otlar, ağaç kabukları ve küçük köklerden, kap biçimi düzgün bir yuva yaparlar. Yuvaların içlerine yeşil yaprak ve ot döşer, kurudukça bunları yenilerler. Dişi fare kuşu 2-4, ender olarak da 7 kaba kabuklu beyaz yumurta bırakır. Bazı cinslerde bunların üzerinde kahverengi çizgiler bulunur. Dişi ile erkek üremeyle ilgili görevleri paylaşırlar. Kuluçka süresi 12-14 gündür. Yavrular yumurtadan çıktıkları zaman çıplaktır. Ama çok geçmeden üzerleri seyrek hav tüyleriyle kaplanır. Erginler yavruları yarı sindirilmiş besin kusarak beslerler. Yavrular birkaç günlükken yuvadan çıkar ve yakındaki dallarda sürünerek dolaşırlar. Hem ayaklarıyla ve hem de kanat ve gagalarının yardımıyla sürünürler. Ama geceleri erginler tarafından korunmak için yuvaya dönerler. Ana ile baba uçmayı başarıncaya kadar yavrulara bakar. Bu genellikle 17-21 gün sürer.

BAYKUŞLAR Dünyada bulunan 133 cins baykuş, kuş gruplarının daha belirginlerinden birini oluşturur. Bunların en bariz ve kesin özellikleri çok belli daire biçimi yüzleri, öne doğru bakan gözleri, kısa gibi gözüken boyunları ve iri kafaları, uçuşlarını son derecede sessizleştiren yumuşak kabarık tüyleridir. Baykuşlar hayvansal besin yerler. Avlarını, yakalama yeteneği olan güçlü pençeleri ve kıvrık gagalarının yardımıyla canlı olarak tutarlar. Bu kuşları bir zamanlar kartallar ve atmacalarla aynı sınıfa sokarlardı. Çünkü beslenme yöntemleri de aynıydı. Ama baykuşun gündüz yırtıcılarına yüzeyde kalan bir şekilde benzemesi sadece bir paralel gelişme olayıdır. Baykuşlar bütün dünyada, güney kutbu ve birkaç ıssız okyanus adası dışında, her bölgede bulunurlar. Bu kuşlar, verimsiz çöller ve kuzey kutbu tunduralarından tropik yağmur ormanlarının en bereketlilerine kadar her türlü ekolojik çevreyle uyum sağlamışlardır. Bu kuşlar iki familyaya ayrılır. Peçeli Baykuşlar ve Gerçek ya da Tipik Baykuşlar. Bu iki grup arasındaki fark o kadar azdır ki, birçok kuş bilim uzmanı, özellikle Avrupadakiler, hepsini bir tek familyaya sokarlar.

DALGIÇ KUŞLARI Dalgıç Kuşlarının hiçbir kuş takımıyla akrabalığı yoktur. Yaşayan dört cinsden üçünün kemikleri Buzul çağı birikintilerinde bulunmuştur. Başka yedi cins ise sadece fosil olarak bilinmektedir. Bunlardan ilki Eosen devrindendir ve yaklaşık 50 milyon yıllıktır. Herhalde grup şimdikine çok yakın bir biçime 100 milyon ya da daha uzun yıllar önce, Mesozoik devirde, Kuzey Kutup Okyanusunu saran kara kitlelerinde girmiştir. Bu atalardan gelen kuşlar o zamandan beri yine aynı bölgelerde yaşamaktadır. Yaşayan dört dalgıç, iri, güzel kuşlardır. Yapı bakımından birbirlerine o kadar benzerler ki hepsi de bir tek türde birleştirilmişlerdir. Dalgıç Kuşları, hepsinin de düzgün gövdeleri torpil biçimidir. Boyunları oldukça uzun ve kalıncadır. Gagaları düz ve sivridir. Kuyrukları kısa, hemen hemen önemsizdir. Uçlara doğru sivrilen dar kanatları gövdenin iyice gerisindedir. Kuşların ağır gövdelerini havaya kaldıramayacak kadar küçükmüş gibi gözükürler. Bacakları, bilek eklemine kadar vucudunun içinde olan tek kuş dalgıçtır. Perdeli ayakları ve yassılmış bile kemikleri çifte pervane gibi gövdesinin gerisinden uzanır. Bunları gövdenin içinde gizli olan güçlü kaslar çalıştırır. Bu yapı yüzmeye çok elverişlidir ama dalgıç kuşunun karada aciz bir duruma düşmesine neden olur. Kuş karada gövdesini güçlükle yarı dik tutar ve duraklaya duraklaya, beceriksizce birkaç adım atarak, ayaklarını sürüyerek ilerler. Bu zayıflığı bu kuşa Kuzey Amerika'da loon adının verilmesinin nedenini de açıklayabilir. Dalgıç Kuşu suda hiç de hantal değildir. En usta yüzücü kuşların arasında dalgıç kuşuda vardır. Bu kuş özellikle dalmaktaki ustalığı ile de tanınır. Zaten kendisine dalgıç adının verilmesinin nedeni de budur. Suda küt yüzgeç kanatlarıyla uçan ve ayaklarını sadece dümen olarak kullanan penguenlerin aksine, dalgıç kuşu ayaklarının yardımıyla yüzer. Kanatlarını ise sadece denge ve dönme için kullanır. Kuş, çok belirli bir çabayla yüzeyden suya dalar. Boynunu bükerek gagasını aşağıya doğru tutar. Güçlü ayaklarının sağladığı kuvvetli bir itişle suya dalar. Korktuğu zaman bunu yıldırım hızıyla da yapabilir. Dalgıç Kuşu'nun kemikleri, içleri hava dolu değil de, yoğun ve ağır olan pek az sayıdaki kuştan biridir. Kuşun özgül ağırlığı suyunkine yakındır. Kuş gövdesinin içindeki ve tüylerinin altındaki havayı boşaltarak özgül ağırlığını yeteri kadar artırır. Ve böylece ağır ağır, sessizce suyun içine batar. Bunu yaparken suyu fazla dalgalandırmaz bile. Dalgıçlarda da, suya dalan diğer kuşlar gibi özel bir kan ve kas kimyası vardır. Bu onların suyun altında kalabilmelerine yardım eder. Kuş, bu yapı sayesinde karbondioksidin zehirleyici etkilerine karşı koyar ve kanında daha fazla oksijen depo edebilir. Dalgıç kuşunun derinlere dalabildiği, su yüzeyinden 72 metre aşağıda bir balıkçının ağına bir bireyin düşmesiyle de kanıtlanmıştır. Dalgıç Kuşu genellikle temel besini olan balıkları daha sığ sularda kovalar. Suyun dibinde de ender olarak bir dakikadan daha uzun bir süre kalır. Rahatsız edilmeden besin aldığı sırada ortalama 30-45 saniyelik dalışlar yapar. Düşmandan kaçmak zorunda kaldığı zaman suyun altında birkaç dakika kalabilir. O sırada belki 300-400 metrede yüzer. Kuşun 3-5 dakika süren dalışlar yaptığı kaydedilmiştir. Uçabilen kuşlar arasında kanat yüzeyi vucut ağırlığına oranla en az olanı Dalgıç Kuşudur. Ama kuş buna rağmen güçlü bir uçucudur. Ancak havalanırken zorluk çeker. Karadan da havalanamaz. Suda havalanabilmek için yüzeyde yarı koşarak, yarı uçarak rğzgar durumuna göre 25 den 250 metreye kadar değişen bir uzaklık aşar. Ama havalanabildikten sonra da hızla, güçle ve düzgünce uçar. Havadaki hızının saatte 100 km. kadar olduğu saptanmıştır. Dalgıç Kuşu, bütün ağır gövdeli, kısa kanatlı kuşlar gibi uçar. Yani kanatlarını hızla çırparak. Uçuş sırasında hemen tanınan kamburumsu bir görünüm kazanır. Boynunu önce aşağıya, sonra da öne doğru uzatır. Ayakları, kısa, sert dik kuyruğunun gerisinde sürüklenir. Bazı dalgıç kuşları kutup ya da yarı arktik göllerdeki yuvalarından kışı geçirecekleri tuzlu sulara erişmek için karaların üzerinden binlerce kilometrelik ya da daha fazla uzaklıkları uçarak aşarlar. Bütün dalgıç kuşları son derecede gürültücüdür. Özellikle çiftleşme mevsiminde ve geceleri. Kur sırasında değişik şekillerde yüksek sesle bağırır, dem çeker. Tirol'lüler gibi sesini titreterek haykırır ve inler. Dalgıç Kuşu genellikle sadece yuva kurmak için karaya çıkar. Çoğu zaman kuzeyin tatlı su göllerinin ve gölcüklerinin yabanıl kıyılarındaki adacıklara ya da ıssız dağlık burunlara gider. Dişi koyu kahverengi iri iki yumurta bırakır. Bunların üzerinde çok sık siyah benekler vardır. Dişi, sudan 30-60 santim ötede kabaca oyulmuş ve orada bulunan bitkilerle astarlanmış çukura yumurtlar. Yaklaşık 29 günlük bir kuluçka devresinden sonra yavrular yumurtadan çıkar. Bunlar kömür gibi kara hav tüylerinden oluşmuş ponponlara benzerler. Sonra renkleri açılır, yanlarda griye, karında beyaza dönüşür. Yavrular hav tüyleri kurur kurumaz ana ve babalarıyla birlikte suya girerler. Önce beceriksizce, bitkince yüzerler. İlk iki hafta oldukça fazla bakıma gereksinimleri vardır. Sık sık dolaşmak için ana ya da babalarının sırtına tırmanırlar. İyi dalmasını ancak 15 günde öğrenirler. Çabucak gelişirler ve genellikle 10-11 haftalıkken uçmayı başarırlar. Dalgıç Kuşları uzun ömürlüdürler. Dişi ve erkek dalgıç kuşları birbirlerine çok benzerler. Onları renk yada boylarının yardımıyla ayırdetmek olanaksızdır. Erginler yazın sonlarında tüy değiştirerek kışa uygun donuk renklere bürünürler. Üst kısımları gri, altları beyazdır. Dört cinsin de kış renkleri birbirine o kadar benzer ki uzmanlar bazen onları ayırdetmekte zorluk çekerler. Kışın kuşlar en iyi boy, biçim ve duruşlarına göre ayırdedilebilirler.

FLAMİNGOLAR Gerçekten dünyadaki kuşların en renkli ve en güzelllerinden biri olan Flamingo bu hayvanların sınıflandırılmalarıyla ilgilenen uzmanları çok uzun bir süre şaşırtmıştır. Flamingolar zaman zaman kazlar ve ördeklerle ve hatta bataklık kuşlarıyla aynı sınıfa sokulmuştur. Flamingolar, bu iki gruba da benzerler. Ama bu kuşların aslında leylekler ve ibislerle yakından akraba oldukları sanılmaktadır. Flamingolar, boyunları ve bacakları, gövdelerine oranla, diğer herhangi bir cins kuşa nispetle, daha uzundur. Üç ön parmak tamamen perdelidir. İki Flamingo cinsinde arka parmak yukarıdadır. Ama diğer ikisinde bu görülmez. Hav tüylü yavrular kaza çok benzerler. Flamingolar uçarlarken biçimleri uzunlaşır. Boyunlarını dümdüz öne doğru uzatırlar. Ayakları da peşlerinde sürüklenir. Uçarlarken bir hayli sesleri çıkar. Tıpkı ördekler gibi bağırırlar. Bunların eski bir akrabalıkları olabileceğini gösteren ek kanıt bu kuşların dış asalaklarıyla ilgilidir. Flamingolarda bulunan ve Mallofago diye tanımlanan ısıran kuş bitkileri diğer herhangi bir grupta görülenden çok farklıdır. Ama kazsılarda bulunanlara da çok benzer. Flamingolar bir kol halinde ayrılarak şimdiki biçimlere jeolojik zamanın başlarında, üçüncü zaman'dan önce girmişlerdir. İsveç'teki yukarı sretase tabakasında bulunan Scaniornis'in ilkel bir flamingo olduğu düşünülmektedir. Şimdiki türlere benzeyen Flamingo fosilleri Avrupa'nın Oligosen birikintilerinde bulunmuştur. Doğada uçan kalabalık bir flamingo sürüsünden daha güzel bir manzara olamaz. Bu güzel ve acayip kuşun ortadan kalkması insanlık için bir şeref lekesi sayılır. Yaşayan 4 Flamingo cinsinin yayılma alanları devamlı değildir. Güney Avrupa, Asya, Afrika, Madagaskar, Karaipler ve Güney Amerika'nın aşağı kesimlerinde sürüler vardır. En yaygın olan ve en iyi bilinen cins Büyük Flamingodur. Pembe kanatları olan bu beyazımsı kuş doğu Afrika'da, Akdeniz kıyılarından doğuda Kırgız bozkırlarına, Batı Hindistan'a kadar uzanan bölgede yuva yapar. Diğer bir Büyük Flamingo grubu Batı Hint adaları ve Galapagos'larda ürer. Bunlar bütün flamingoların en kırmızı olanlarıdır. Sayıları da iyice azalmıştır. Büyük Flamingonun diğer bir çeşidi ise daha küçük ve daha açık renkli bir kuştur. Bazen Şili Flamingosu diye de tanımlanır. Bu kuş Güney Amerika'nın ılıman kesimlerinde, Peru'dan başlayarak güneyde Uruguay'dan geçen ve Tierra del Fuego'ya kadar uzanan bölgede yaşar. Küçük Flamingo sadece Afrikanın büyük yarlarında yuva kuran ayrı bir cinstir. Diğer iki küçük cins yani And Flamingosu ve James Flamingosu yalnız güney Peru, Bolivya ve Şili'nin And bölgesinde bulunur. Flamingolar acı ya da tuzlu suları tercih eder gibidir. İç kesimlerde yaşayan Afrika ve And cinsleri bile çamurlu, sığ alkali göllerde ürerler. Bütün Flamingolar genellikle aynı şekilde yuva kurarlar. Çamurdan bir çorba kasesinin ya da punç kabının kaidesine benzeyen bir yuva yaparlar. Bu yassılmış konilerin yüksekliği 12-36 santim arası değişir. Dipte çap 32-75 cm. tepede ise yaklaşık 30 santimdir. Bu tepe bir fincan tabağı gibi hafifçe oyuktur. Yuva, Çabuk katılaşan yumuşak bir çamurdan yapılır. Dişi fincan tabağına benzeyen tepeye tek beyaz yumurtasını bırakır. Dişi ile erkek 28-32 gün süreyle, sıra ile kuluçkaya yatarlar. Kuluçka flamingo yığının tepesine oturarak uzun bacaklarını topukta büker. Bunlar kuyruğunun altından uzanırlar. Yavru flamingolar yumurtadan çıktıktan 3-4 gün sonra yuvadan ayrılarak çamur ya da suya atlayacak, yaşıtlarıyla bir sürü oluşturacak kadar güç kazanırlar ve düzgünce hareket ederler. Güçlü bir şekilde yüzerler ve zorlukla yakalanacak kadar da hızlı koşarlar. Yavrular 3 hafta içerisinde kendilerine besin arayacak duruma gelirler. Ama genellikle birkaç ergin, yavrular uçacak hale girinceye kadar küçüklere bakarlar. Flamingoların gagası da beslenme yöntemi de kuşların arasında eşsiz bir şey sayılır. Flamingolar beslenirken üst gagalarını alta getirirler. Alt gaga ise üste gelerek, durmadan bir tulumba gibi hareket eder. Böylece su ve çamur üst gagadaki yarıklardan ve dildeki bir süzgeç görevi yapan dişe benzer uzantılardan süzülür. Flamingolar çok çeşitli küçük hayvan ve bitki yerler. Bazı bölgelerde temel besinler aslında içinde yaşadıkları çok nitrojenli çamurdur. Bu alg, diatom, protozon, küçük solucan, su bitkisi, böcek larvası ve hatta küçük yumuşakça ve kabukluların karışmasından oluşan zengin bir besin kaynağıdır. Bu besleyici çorba, boğazın tulumba hareketiyle gaga ve dilden süzülür. Flamingonun dili, kazsılar ve balıkçıllara oranla, çok geniştir. Kuşun iri besin parçalarını yutmasını da engeller. Günümüzde en rahat ve başarılı flamingo kolonileri Doğu Afrika'nın alkali göllerinde kurulmuş olanlardır. Sayısız, binlerce Küçük Flamingo buraya yuva yapar. Bazı büyük flamingolar da onlara katılır.

GÖKKUZGUNUMSULAR Bu takıma giren yedi çok belirgin familya temelde tropik ve astropik kara kuşlarından oluşur. En belirli özellikleri öndeki üç parmağın uzunlamasına, kısmen birbirine birleşmiş olmasıdır. Diğer az belirgin yapı benzerlikleri arasında şunlar sayılabilir. Damak kemiklerinin ve bacak kaslarının biçimi, bacak kası tendonlarının bağlanış tarzı, tüylü kısımlardaki teleklerin yayılmaları ve biçimleri. Gökkuzgunumsuların çoğu parlak renkli kuşlardır. Gagaları iri ve belirgindir. Boyları 8 santimden 1,5 metreye kadar değişir. Antil böcek yiyeninin boyu 8 santimdir. Boynuz gagalılar ise yaklaşık 1,5 metre olur. Bunlar gürültücü kuşlardır. Bazıları oldukça toplumcudur. Çoğu etçildir. Balık, sürüngen, iki yaşayışlı, küçük memeli ve böceklerle beslenirler. Birkaçı biraz meyva ve etli tohum da yer. Hepsi de çukurlara yuva yaparlar. Kıyılara, çürümüş ağaçlara ve böcek yuvalarına oyuklar açarlar. Dişilerin çoğu 3-6 yumurta bırakır.(Birkaç yalı çapkınında dişi 10 yumurta yumurtlar)Bu yumurtalar ya beyaz ya da hafifçe renklidir. Üzerlerinde ender olarak şekiller bulunur. Yavrular doğdukları zaman çıplak ve körür. Takım dünyanın tropik ve ılıman bölgelerinde yaygındır. Daha çok Doğu Yarımküresi'nde gelişmiştir. Sadece yalı çapkınları hem Yeni ve hem de Eski Dünya'da bulunur. Yalnız Amerika'da yaşayan Antil böcek yiyenleri ve Motmotlar biyolojik bakımdan gök kuzgunlar ve arı kuşlarının Eski Dünya'daki yerlerinin paralelini işgal ederler. Ilık kesimlerde yaşayan birkaç cins göçebedir. Geri kalanlar yerlerinden ayrılmazlar. Bu kuşların diğer takımlarla olan akrabalıkları belirsizdir. Ama, kemirgen gagalılar, ağaçkakanlar ve sağanlarla uzak bir akrabalıkları olduğu bellidir. Eosen boynuz gagalısı dışında, diğerlerinin fosilleri üçüncü zamanın sonlarından kalmadır.

GUGUKGİLLER Guguklar ve akrabaları, anatomi bakımından papağanlarla yakın akrabadır. İki takımın üyelerinin ayaklarında da önde ve arkada ikişer parmak bulunur. Ama gugukların ayakları papağanlarınki kadar cisimleri kavramaya elverişli değildir. Bunların kas ve tendonları farklıdır. Bu kuşların üs gagaları papağanlarınki kadar oynamaz, hiçbir zaman iyice kıvrık değildir. Burun deliklerinin üzerinde de deri parçası yoktur. İnce gövdeli gugukların uzun kuyruklarında 8-10 telek olur. Oysa papağanda kuyruk tüylerinin sayısı 12-14 dür. Guguk fosilleri oligosen zamanından kalmıştır. Çok belirgin iki familya, takımı oluşturur. Afrika'nın parlak renkli, meyva yiyen Turakoları ve hemen hemen dünyanın bütün ılık ve tropik kesimlerinde bulunan, daha az gösterişli, çoğunlukla böcek yiyen guguklar. İki familya da temelde ağaçcıldır. Dişi ve erkek genellikle birbirlerine benzer.

KUŞLAR Bilim Adamlarının fosiller üzerinde yapmış oldukları çalışmalar sonucunda kuşların sürüngenlerin soyundan geldiğini belirlemişlerdir. İlk kuşlar yaklaşık 150 milyon yıl önce dinizorlardan evrimleşmiştir. O zamanlardaki kuşlar tüylüydü ve uçabiliyorlardı, Günümüzdeki bütün türlerde tüylüdür, Ancak bazıları uçma kabiliyetini kaybetmiştir. Kuşlar ekosistemde bulunan bütün yaşam alanlarına ve koşullara uyum sağlayabilen sıcakkanlı omurgalılardır. Günümüzde yaklaşık 10 000'e yakın tür yaşamaktadır ve Hepsi temel özellikleri bakımından birbirine benzemekte, Fakat aralarında birçok bakımdan büyük farklar bulunmaktadır. Kuşlar sınıfı 29 takıma ayrılmıştır. Bu takımlar 158 familyayı kapsamaktadır, Familyaların tümünün 1/3 kadarı ile türlerin tümünün hemen hemen yarısı Ötücü kuşlar takımını oluşturur. Yaşama ve davranış biçimleri birbirinden farklıdır ve Çoğunlukla iletişimlerini sesle kurarlar. ANATOMİ VE VUCUT YAPISI Kuşların gözleri çok keskindir ve görme organları çok iyi gelişmiştir, Fakat koku alma duyuları neredeyse körelmiştir. Çoğunlukla gözleri başın yan kısmında bulunur ve bu sebeple bir cisme tek gözle bakarlar. Kuşların gerçek bir diş yapısı yoktur. Diş ve el görevini gören gagaları vardır. İşitme organları da görme organları kadar gelişmiş durumdadır. Kafatasları omurgaya bağlanmış durumdadır ve göğüs kafesleri çok sağlam durumdadır. Kuşlar yüksek omurgalıların dört ayaklılığına uygun yapıda olmakla birlikte ön bacakları uçmayı sağlayan kanatlara dönüşmüştür. Bunun sonucu olarak iki ayaklıdırlar. Kanatları karinasız türlerde küçülmüş, Penguenlerde ise yüzmeye yarayacak biçime dönüşmüştür. Uçan kuşların mermi şeklindeki bedenleri uçmalarını kolaylaştırır. Kuşların gövdesinde daha bir çok kısım uçmayı kolaylaştıran durumdadır. İskeletin bölümleri kanatların etkisine destek olmak için sağlam bir biçimde birbirleriyle kaynaşmışlardır. Hareket gücünü sağlamak için göğüs kasları çok iyi gelişmiştir. Kuşa genel bir hafiflik sağlayan içi boş kemiklerde uçmayı kolaylaştırır. Solunum sistemi Gövdenin çeşitli kısımlarında bulunan ve birbirleriyle bağlı olan hava kesecikleri aracılığıyle genişlemiştir. Uçus sırasında gövde aerodinamik biçimdedir. Kuşların havadaki görünümleri uçuş biçimine, kanatlarının biçimine ve boyun ve bacaklarının duruşuna göre değişir. Kuşlar genelde uçuş sırasında boyunlarını ileriye doğru uzatır, Geriye doğru kıvıran bazı türleride mevcuttur. Bazı türler ayaklarını karna doğru çeker ve başka türleri ise ayaklarını arkaya doğru uzatır. Kuşların hiçbirinin 4'ten fazla ayak parmağı yoktur, ve genelde parmaklarından biri ya küçülmüş yada kaybolmuş durumdadır. Kuşlar metabolizma hızı en yüksek olan canlı grubudur, Ayrıca havayı daha verimli kullanabilen akciğerlere sahiptirler. BESİN Kuşların vucut ısıları yüksektir ve Uçarken yada başka faaliyetlerde bulunurken yüksek enerji tüketirler. Bu yüzden bol yiyeceğe ihtiyaç duyarlar, ve bunları çabuk sindirmek zorundadırlar. Kuşlar zamanlarının çoğunu avlanarak geçirirler. Genellikle pek çoğu tohum, meyve ve balözüyle, bir kısmı böcek ile ve bazıları küçük memeliler'le hatta diğer kuşlarla beslenir. Kuş midesinin katı, taşlık veya konse denilen kısmının kalın ve kaslı cidarları, kuvvetli ve sert bir astarı vardır. Kuş'un yedikleri bağırsaklara geçmeden önce burada parçalanır ve ezilir. Katıda genel olarak kuş tarafından yutulan ve tahıl tanesi gibi sert yiyeceklerin öğütülmesine yardım eden kum ve çakıl gibi maddeler bulunur. Birçok kuşların yutaklarında kursak denilen genişlemiş bir bölge vardır ve Katıda yer açılıncaya kadar yediklerini burada tutarlar. GÖÇ Kuşlar mevsimlerle orantılı olarak göç ederler. Bu göçlerin sebebi besin ve üreme için sıcak iklim bölgelerine ihtiyaç duymalarıdır. Kuşlar çok uzun mesafelere göç edebilirler ve her seferinde yollarını kaybetmeden evlerine geri dönerler. ÜREME Kuş türlerinin çoğu monogramdır, Yani erkek kuşlar bir mevsim yada ömür boyunca aynı dişiyle birlikte yaşarlar. Bazıları ise poligamdır, Yani erkek kuş birden çok dişiyle yaşar. Erkek kuşlar yumurtalarını dişinin bedeninde döller. Albumin katmanları, yumurta sarısı, zarlar ve kabuk yumurta bırakılmadan önce gelişir. Sert koruyucu bir kabuğa sahip yumurta genelde bir yuvada durur. Anne ve baba sırayla yumurtaların üzerine oturarak sıcak kalmalarını sağlar. Yumurtanın içindeki embriyo yumurta sarısından ve albuminden beslenir. Yavru çıkmaya hazır olduğunda kabuğu kırmak zorundadır. Eşeylerin ana babalık görevleri türlerine göre farklılık göstermektedir. Kuşların birçoğu sürü halinde olsalar da olmasalarda yuvalarını yalnız yaparlar. Sürü halinde yaşayan bazı türlerin yuvalarını koloniler halinde yaptıkları da bilinmektedir. Kuşların yumurtlama dönemleri çok iyi ayarlanmıştır. Yavruların çıkışı gerekli besinlerin en bol olduğu zamana rastlamaktadır. Tropikal bölgelerde yaşayan kuşlar yıl boyunca her zaman çiftleşebilirler. Yeni doğan kuş yavruları yumurtadan çıktıktan belirli bir sonra kendi başlarına beslenebilecek ve yuvadan ayrılabilecek kadar gelişirler, Ancak bıu süre türlerine göre birkaç mevsim hatta birkaç yıl alabilir. ÖMÜRLERİ Kuşların ömrü memelilerinkine göre çok daha kısa sürmektedir. Sebebi ise doğada çok fazla düşmanlarının olmasıdır. Bunun yanında şiddetli fırtınalar ve doğa olaylarıda ömürlerini kısaltmaktadır. En uzun süreli yaşayan kuşun ömrü ortalama 15-20 yıl civarındadır. TÜY YAPISI Tüyler keratin adı verilen proteinden oluşur ve içinden bayrakların çıktığı merkezi bir eksenden oluşur. Üç çeşit tüy vardır; Hav tüyleri kuşu soğuktan korumaya yarar, Örtü tüyleri kuşa havada uçmasını kolaylaştıran aerodinamik şekli kazandırır. Kanat ve kuyruktaki uçma tüyleri, yani telekler ise kuşun yerden havalanmasını, uçmasını ve yere inmesini sağlar. Tüyler şaşılacak derecede hafif ve kuvvetlidir. Kuşlar tüylerini düzeltirken yumuşak ve su geçirmez olmaları için üzerlerine yağ sürerler. Bu yağ kuyruğunun kaidesindeki bezler tarafından salgılanır. Bir kuşun kanatlarındaki tüyler, kanatlar kapandığı zaman, hayvanın süzülebileceği delikler veya aralıklar bırakmayacak şekilde üst üste binmiştir. Kuş kanatlarını çırptığı zaman, hava tüylerinin arasından kayar ve Kuş böylece kanatlarının güçlü darbeleriyle yukarıya ve ileriye doğru hareket eder. Türlerine göre havadaki hızları değişiklik göstermektedir, Kartalların avlarının üzerine pike inerken saatte 200 km hıza çıktıkları tespit edilmiştir. DAĞILIŞ Kuşlar dünyada en yaygın olan hayvan sınıfıdır. Genelde yaşadıkları alan 3'e ayrılabilinir;Karalar, Tatlı sular ve Denizler. Karalarda yaşayan türler genelde ağaçlıklarda, ormanlarda ve çalılıklarda bulunurlar. Tatlı sularda yaşayan türler ise genelde bataklıklarda, sığ su birikintilerinde, göllerde ve hızla akan akarsularda bulunurlar. Denizlerde yaşayan türler de kıyıya yakın, kıyıdan uzak ve açık denizlerde bulunurlar. Kaynak -

FIRTINA KUŞLARI Dört familya, yani Albatroslar, Fırtına Kuşları, Fırtına Kırlangıçları ve Dalkıç Fırtına Martıları birbirleriyle o kadar yakından akrabadırlar ki, hepsi de bir arada bir tek takıma sokulmuşlardır. Fırtınakuşumsular takımına. Ancak grup çoğu zaman daha eski bir adla Boru Burunlular ismi ile anılır. Bunun nedeni bu kuşların belirgin fiziki özellikleridir. Takıma giren 92 cinsin her birinde de burun delikleri kısa borular halinde gagaya doğru uzanır. Bazen bunlar yanlardan açıktır. Ama çoğu zaman üst gagasının yukarısında birleşirler. Bütün Fırtınakuşumsular denizde yaşarlar. Yaşamlarını sozsuz denizlerde dolaşarak geçirirler. Karaya sadece yuva yapmak için çıkarlar. Hepsi de bir tek beyaz yumurta bırakırlar. Bunu genellikle yer altındaki bir kovuğa yumurtlarlar. Bu kuşların hiçbir yakın akrabası yoktur.

BAĞIRTLAKGİLLER Bağırtlakgiller Eskidünya kuşlarıdır. Genelde Çöllerde ve bozkırlarda yaşarlar. Kuyruğu ve kanatları uzundur. Ayakları tüylüdür ve üç parmağı vardır. Bağırtlakgiller çoğunlukla balçık rengindedir ve üzerinde siyah lekeler bulunur. Büyük sürüler halinde Batı Avrupa'ya kadar gidebilirler. Bağırtlakgiller genel davranışları bakımından tavuklara benzerler. Besin olarak tohum yerler. Diğer bir ilginç özellikleri ise göğüs tüylerini suya batırarak su depolayabilmeleridir. Uzunluğu ise 41-45 santimdir

EBABİLLER Uçuş kralları kuşkusuz sağanlarla sinek kuşlarıdır. Bunlar kendi tarzları bakımından gerçekten üstündürler. Havadaki bu üstün başarılarını sağlarken kanatları ayaklarının aleyhine sayılacak bir şekilde gelişmiştir. Bazen bu takım ayaksızlar diye de tanımlanır ama aslında bu doğru değildir. Bu kuşların ayakları vardır ama çok küçüktür. İki grubun görünümü de, davranışları da o kadar farklıdır ki bazen bunlar ayrı ayrı birer takım haline de sokulmuştur. Ama paylaştıkları birçok yapı özelliği, bu iki grubun başka kuşlardan çok birbirleriyle yakın akraba olduklarını gösterir. Yüzyıllar önce müşterek bir atadan türedikleri kesindir.

KOŞUCU KUŞLAR Kuşlar sınıfının iki alt sınıfından birisidir. Deve Kuşları ve Tinamular bu alt sınıfı oluşturur. Genellikle Uçma yeteneğini kaybetmiş kuş türleridir, Fakat bu sınıfta bulunmayan başka kuş türleride vardır. Bu nedenle sistematik pozisyonlarda halen belirsizlik bulunmaktadır. DEVEKUŞU KOŞUCU KUŞLAR Devekuşu, günümüzde yaşayan kuşların en irisidir. Ergin erkeklerin boyu 2.40 metre, ağırlığı ise 136 kilodan fazla olur. Dişiler biraz daha küçüktür. Altı coğrafi ırk arasında boy, çıplak bacak üstleri, baş ve boyun derilerinin renkleri, yumurtalarının büyüklüğü ve dokusu bakımından hafif farklar görülür. Devekuşu familyası çok eskidir. Beş fosil cinsi bilinmektedir. Bunların en eskisi üçüncü zamanın başlarından kalmadır.(50-60 milyon yıl öncesinden kalma) Bu eski Devekuşları hem Afrika'da ve hem de güney Avrupayla Asya'da yaşıyorlardı. Bulundukları alan kuzeyde Moğolistan çölüne kadar uzanmaktaydı. Uygarlık bunların torunlarını eski yayılma alanlarının en vahşi kesimlerine doğru itti. Herhalde Arabistan Devekuşu'nun nesli tükenmiş durumdadır. Bu türle ilgili son kayıt İkinci Dünya Savaşı sırasında Suudi Arabistan'da Araplar tarafından kesilip yenilen bir bireyle ilgilidir. Eskiden Mısır, Nübye ve Güney Afrika çöllerinde yaşayan Devekuşları hemen hemen ortadan kalkmıştır. Yabanıl kuşların çoğu kurak orta Afrika'da yaşamaktadır. Devekuşları açık ve çorak kesimlerde yaşarlar. Genellikle 10-50 kuştan oluşan gruplar halinde dolaşırlar. Sanki karşılıklı bir anlaşma yapılmışcasına zebralar, antiloplar, öküz başlı antiloplar ve diğer otçul memeli hayvanlar ile bir araya toplanırlar. Otlayan hayvanlar böceklerin, ufak sürüngenlerin ve kemiricilerin ortaya çıkmalarını sağlarlar. Devekuşları da bunları yakalar. Buna karşılık Devekuşları uzun boylarından yararlanarak yaklaşan tehlikeyi farkederler. Devekuşları, iri yırtıcı hayvanlarla dolu bir kıtada yaşamlarını sürdürmeyi başarmışlardır. Bunun bir nedeni tetikte ve çekingen olmaları, bir nedeni de dövüşmekteki ustalıklarıdır. Ama en önemli neden hızlarıdır. Devekuşları tehlikeden kaçmayı tercih ederler ama kıstırıldıkları zaman da dövüşürler. Devekuşları ayakları ile dövüşürler. Dışarı ve aşağıya doğru tekme atarak, ağır pençeleriyle düşmanlarının etlerini parçalarlar. Modern kuşların çoğu dört parmaklıdır. Bu dört parmaktan ikisini kaybetmiş tek kuş Devekuşu'dur. Bu iki parmaktan biri diğerinden çok küçük halde olur. Devekuşları kolaylıkla evcilleşirler. İnsanlar tarafından bakıldıkları zaman rahatlıkla 50 yıl kadar yaşarlar. Devekuşları binek hayvanları olarak ve araba çekmek için eğitilmişlerdir. Çabuk yorulurlar ve çok huysuz hayvandırlar. Devekuşunun sesi yüksek bir ıslığa ve yankılı bir kükremeye benzer. BESİN Devekuşu genelikle meyva, bitki, tohum, böcek ve ufak sürüngen gibi türleri besin olarak tercih eder. Çok keskin gözleri vardır ve besin bulma da ve korunma da zorlanmazlar. Devekuşları çoğu zaman besin ayırt etmez ve hemen hemen herşeyi mideye indirir. Araştırmalarda bir Devekuşunun midesinden çivi, anahtar kilit, metal eşya gibi cisimler çıkartılmıştır. Bu sebeple pis boğaz olarak adlandırılır. YUMURTA VE ÜREME Devekuşları yuva yapımı mevsiminin başlarında çiftleşirler. Yaşayan kuşlar arasında en iri yumurta devekuşununkidir. Fakat Kuşa oranla en ufak olan yumurtalardan biri de Devekuşununkidir. Yumurtanın boyu yaklaşık 15-20 cm civarındadır.1,2-1,5 kg arasında değişen yumurtanın ağırlığı dişininkinin sadece yüzde biri kadardır. Yumurtanın rengi beyazdan sarımsıya kadar değişir. Sert ve parlak yüzeyinde değişik boylarda ve biçimlerde derin olmayan gözenekler bulunur. Dişi kumda geniş bir çukur kazar ve bu yuvaya 10-12 yumurta bırakır. Bazı yuvalarda 25-30 civarında yumurta olabilmektedir ve bunun nedeni de birden fazla dişinin tek erkek tarafından döllenmiş olmasıdır. Devekuşlarının poligam olduğu sanılmaktadır. Erkek ve dişi sırayla kuluçkaya yatar. Genelde gündüzleri dişi kuluçkaya yatar. Bunun sebebi ise renginin dikkat çekici olmamasıdır. Çoğu zaman yumurtalar gündüzleri kumla yarı örtülerek göneşte ısınmaya bırakılır. Yumurtalar 40-42 günde çatlar. Benekli, güçlü yavrular yumurtayı gagalayarak yeryüzüne çıktıktan sonra kısa bir süre dinlenirler. Çok geçmeden ana ve babayla dolaşacak hale gelirler. Yavrular yumurtadan çıktıkları zaman yaklaşık 30 cm boyundadırlar. Ayda yaklaşık 30 cm boy atarlar.1.80 metre boya ulaştıkları zaman uzama nispeti ağırlaşır. Devekuşu 3-4 yılda tam ergin hale girer. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra hızla koşabilmelerine rağmen bir tehlikeyle karşılaştıkları zaman yere yamyassı serilerek boyunlarını uzatırlar ve ölü taklidi yaparlar. Devekuşları asla başlarını kuma gömmezler. TÜYLERİ Ticari değeri olan tüyler kuşun kanat ve kuyruklarında yetişir. Kanatlardaki 16'şar tüy sadece bir süstür. Kuyrukta 50-60 tüy vardır. Bunlar 14 kadar olan gerçek kuyruk teleklerinin yukarısında kat kat yetişirler. Bunlar olgun bir hale girdikleri zaman kuşa zarar vermeden toplanırlar. Devekuşu her yıl yeni tüyler üretir.

KİVİ KOŞUCU KUŞLAR Kiviler nemli, sık, bataklık ormanlarda yaşarlar. Gündüzleri kovuklarda ya da ağaçların etrafa yayılmış olan kökleri altında gizlenerek geçirirler. Sadece geceleri besin bulmak için ortaya çıkarlar. Kivi 40-45 cm boyunda tombul uçamayan kuştur. Uçamayan ilkel kuşların en ufaklarıdır. Anatomi özellikleri bakımından, yaşayan diğer karinasız dört kuş familyasından çok farklıdırlar. En yakın akrabaları nesli tükenmiş olan moa'lardır. Kivilerin acayip görünüşleri kuşlarınkine hiç benzemez. Hayvanlar sanki gövde, gaga ve ayaktan ibarettir. Kısa, şişman bacaklarının araları o kadar açıktır ki, hantal bir makineli oyuncak gibi yalpalayarak koşarlar. Uzun, kaba tüyleri 5 santim boyundaki gelişmemiş kanatlarını tamamiyle gizler. Ne kanat ne de kuyruk tüyleri vardır. Teleklerin birbirlerine kenetlenmiş dalcıkları olmadığı için bunlar saça benzer bir görünüm kazanırlar. Tüyler kuşun bütün vucudunu sarmıştır. Sadece gövdenin iki yanında, kanatlarının hemen altında, gizli çıplak birer kısım bulunur. Kivi uyuyacağı zaman başını ve gagasını bu çıplak kısıma sokar. Burun delikleri gagasının hemen ucunda olan tek kuş Kividir. Diğer kuşların çoğunun aksine kivinin koku alma duyusu çok güçlüdür. Yediği kurtçuk ve solucanları da daha çok koku alma duyusu ile bulmaktadır. Gözleri oldukça zayıftır. Bunu kısmen 15 santim uzunluğundaki gagasının dibindeki uzun, sert kıllar dengeler. Bu kılların dokunma duyusuyla ilgili bir görevleri olduğu sanılmaktadır. Kivi toprak altındaki kovuklara yuva yapar. Karinasızların çoğunda olduğu gibi kuluçkaya sadece erkek yatar. Tebeşirimsi beyaz yumurtalar çok kacamandır. Bunlar yaklaşık 12 santim boyunda olur. Ağırlıkları hemen hemen 450 grama yakındır. Yani bu dişinin gövde ağırlığının yaklaşık olarak dörtte birine eşittir. Dişi bir seferde bir yumurta yumurtlar, ender olarak da iki. Bunlar 75-80 günde çatlarlar. Şuan koruma altına alınan bir türdür.

UÇUCU KUŞLAR Kuşlar sınıfının iki alt sınıfından birisidir. En geniş türlere sahip sınıftır. Bu alt sınıftaki bütün kuşların uçma kabiliyeti yoktur, aralarında uçamayan kuş türleri bulunmaktadır, Örneğin penguen, tavuk vs. AĞAÇKAKANLAR Ağaçkakan familyası bütün kara kuşları arasında en belirgin ve kolaylıkla tanınanlarından biridir. Bunun nedeni bu kuşların ağaç gövdeleri çevresindeki hayatla uyum sağlamış olmalarıdır. Ağaçkakan daha çok ormanlık yerlerde bulunursa da yine de hemen hemen bütün dünyaya yayılmış, sadece Avustralya, Okyanusya adaları ve Madagaskar'a erişememiştir. İki Yarımküredeki Eosen birikintilerinde bulunan ağaçkakan fosilleri bu grubun çok eski olduğunu göstermektedir.210 cinsten oluşan familya kalabalık ve özlüdür. Üç alt familyaya ayrılır. Bunlardan birincisi 179 gerçek ağaçkakandan oluşur. Diğer ikisi daha küçük, az özelleşmiş gruplardır. Döner boyunlular ve küçük ağaçkakanlar. Bunlar daha ilkeldir. Ağaçkakanlar ağaç gövdeleri ve dallardan oluşan alemi, diğer kuşlardan daha başarılı bir şekilde işgal etmişlerdir. Çoğu dikey yüzeylerde dimdik yaşar. Yapıları da bu yaşayışa uygun bir şekilde değişmiştir. Bacakları kısadır. Parmakları uzun ve güçlüdür. Bunlardan ikisi öne doğrudur. Parmaklarında ağaç kabuğuna sıkıca tutnmasına yardım eden sivri ve kıvrık tırnaklar vardır. Ağaçkakanlar kuyruklarına dayanarak dimdik dururlar. Bunların telekleri daima sivri, gövdeleri de sert ve güçlüdür. Tipik Ağaçkakan gagası düz, sert ve sivridir. Kabuk ve odunu delmek için ideal bir keski vazifesi görür. Bu keski gibi gagayı boyundaki ince ama sağlam güçlü kaslar yönetir. Kafa iridir, kafatası kemikleri kalındır. Bunlar kuş gagasını vururken oluşan sarsıntıyı emer. Ağaçkakanın dili uzundur. Kuş bunu iyice uzatabilir. Cinslerin çoğu dillerini gagalarından ileriye, şaşılacak kadar fazla çıkarabilirler. Dilin ucunda geriye doğru yatık iğneler vardır. Birçok cins, tükrük bezlerinden yapışkan bir sıvı salgılar. Bu salgı dili kaplar ve böcekler de buraya yapışır. Bir ağaçkakan bir kurtçuğun oyuğunu açtığı zaman dilini bir yılan gibi içeri uzatır. Kurtçuğu yakalayarak dışarı çeker. Ağaçkakan bir ağacın dibinden beslenmeye başlar. Sonra döne döne gövdeden yukarı çıkar. O arada böcek olabilecek her çukura ayrı ayrı yoklar. Besin bulunması ihtimali olan kalın dalları da araştırır. Çok zaman yatar bir daldaki ağaç kurdunu yakalayabilmek için bunun altına sıkıca tutunur. Ağaçkakan gövdenin tepesine eriştiği zaman, hemen yandaki ağacın dibine iner. Beslenme süresinde bu manevrayı birkaç defa tekrarlar. Ağaçkakan güçlü bir şekilde uçar. Ama uçuşu hızlı değildir. Uzun mesafeleri de ender olarak aşar. Dalgalı uçuşuyla kolaylıkla tanınır. Arka arkaya dört beş defa kanat çırpar ve böylece yukarı doğru çıkar. Sonra birkaç saniye için kanatlarını kapayarak dalışa geçer. Yine kanat çırpar, tekrar dalar. Böylece yükselerek, dalarak dalgalı uçuşunu sürdürür. Pek az ağaçkakan göçebedir. Ama bazı kuzey cinsler kışın düzenli olmayan bir şekilde güneye gider. Soğuk havalar besin miktarını ciddi bir şekilde etkilemez. Çünkü ağaçkakanlar kabuğun altında ya da çürümüş odunun içinde, diğer kuşların çoğunun erişemeyeceği bir yerde kış uykusuna yatmış olan pupa ve larvalarla beslenebilirler. Göçebelik en çok besinleri için odunu fazla oymayan cinslerde görülür. Kuzey Amerika'nın sarı telekli cinsleri ve Avrupa'yla Asya'nın yeşil ağaçkakanları gibi.. Bu iki cins de yerdeki karıncaları yakalayarak kapmayı çok severler. Mevsime göre besin arayarak dolaşan birkaç cins böcekten başka, meyva ve yemiş de yerler. Bir de ağacın özsuyunu içmek için gövdeyi delen küçük bir Kuzey Amerika grubu da aynı nedenle göç eder. Bu kuşlara çok uygun bir ad da takılmıştır. Ağaçkakanların çoğunun sesi sert ve yüksektir. Ekserisi tiz ve tanılı ötüşlerini arka arkaya tekrarlarlar. Aslında ağaçkakanlarınki gerçek bir ötüş sayılmaz. Ama kur sırasında daha güçle ve arka arkaya durmadan bağırırlar. Ayrıca kuru bir dala, teneke bir dama ya da madeni bir soba borusuna hızla ve devamlı bir şekilde vurarak trampetinkine benzer bir ses çıkarır, böylece orada olduğunu, isteklerini ve niyetlerini açıklarlar. Ağaçkakan yaşayabilmek için çok çabalar. Besin alma yöntemi de onun toplumcu olmasını engeller. Bu kuş pek seyrek olarak sürüler halinde görülür. Küçük cinsler genellikle uysaldır ve insanlardan şüphelenmez. Ama iri olanlar insanlara pek sokulmaz. Genellikle bir insan yaklaştığı zaman hemen gövdenin arkasına geçer. Ağaçkakanlar, toprak yığınlarını kazan birkaç yer cinsi dışında, yuva yapmak için ağaç gövdelerini oyarlar. Genellikle oyuk birkaç santim düz gider, sonra da aşağıya doğru döner. Bu kısım bazen 30 santim ya da daha uzun olabilir. Tünel dipte biraz genişler. Kuşlar yuvalarını herhangi bir malzemeyle döşemezler. Ama birkaç tahta parçacığı koyarlar. Dişi yuvarlağımsı, parlak beyaz yumurtalar bırakır. Kuluçka süresi kısadır. Küçük cinslerde 11-14 gün sürer. İri cinslerde ise en fazla 18 gün gündür. Yavruların erginleşme süresi çok daha uzundur. Küçük cinslerde 2.5-3 haftadır. Büyüklerde ise 5 haftaya kadar uzar. Dişi ile erkek, yuva yapma, kuluçkaya yatma ve yavruları besleme görevlerini paylaşırlar. Cinslerin çoğu birkaç oyuk açar. Birini yuva gibi kullanır, diğerlerinde ise geceleri tünerler.

GÜNDÜZ YIRTICILARI Bu takımdaki gündüzcü yırtıcı kuşlar üzerinde etli bir kın bulunan aşağıya doğru kıvrık, sivri çengel gibi gagalarıyla tanınırlar. Burun delikleri bu kından açılır. Atmacalar, kartallar, akbabalar ve akrabalarının hepsinde de iyi gelişmiş, güçlü pençeleri vardır. Arka parmak diğerlerinin karşısına doğru uzatılabilir, Tırnaklar uzundur. Bu özellikler baykuşlarda da görülür. Bu yüzden bu kuşlar da bir zamanlar Kartalsılara sokulurlardı. Baykuşlar genellikle geceleri faal olan, yumuşak tüylü yaratıklardır. İskelet yapıları da çok farklıdır. Atmacalar ve akrabaları, Güne Kutbu dışında bütün dünyada yaygın haldedir. Hepsi de hemen hemen sadece hayvansal besin alırlar. Bazıları leşle beslenir. Hepsinin kuvvetli kanatları vardır. Güçlü bir şekilde uçarlar. Çoğu üstün bir biçimde süzülürler. Hepsi de nispeten az yumurta bırakır. Üreme oranı da ağırdır. Hepsinde de belirgin, uzun kuluçka süresi görülür. Hepsi de yavrularını yuvada büyütürler. Takım beş familyaya ayrılır.

ÇOBAN ALDATANLAR Bu takım, gece ya da alacakaranlıkta dolaşan kuşların oluşturduğu beş familyayı içerir. Hepsinin de kanatları uzun ve sivridir. Ayakları küçüktür, koskocaman açılır. Bir cins, yani yağ kuşu dışında, hepsi de böceklerle beslenir ve bunları uçarken yakalar. Sadece yine bir cins, yani kurbağa ağızlı böyle yapmaz. Çoban Aldatanların çoğu iyice gelişmiş ve uçan böcek avcıları halini almıştır. Kuşların hepsi de genellikle gece faaliyet gösteren ve gündüz saklanan cinslere uygun şekilde, donuk kahverengi ve gridir. Üzerlerinde siyah, daha koyu gri ve kahverengi tonlarında belli belirsiz lekeler, çizgiler ve şeritler vardır. Yumuşak, gevşek ve kabarık tüyleri en yakın akrabaları olan baykuşlarınkine benzer.

TİNAMULAR Tinamular ilkel yer kuşlarıdır. Güney Meksika'da başlayan, Orta ve Güney Amerika'dan geçerek Patagonyaya kadar uzanan bölgede yaşarlar.45 kadar cinsleri vardır.(bazı uzmanlar bu kuşları 33 cinsde toplarlar. Diğerleri ise onları 51 cinse ayırırlar.)Tinamuların boyları bir ispençinkinden, iri horozunkine kadar değişir. Gagaları oldukça ince ve hafifçe aşağıya doğru kıvrıktır. Kuyrukları çok kısadır. Hem de o kadar kısadır ki bazı cinslerde gövde tüyleri bunları gizler. Bütün tinamuların renkleri onların iyi gizlenmelerini sağlar. Bu renk sarımsı kahveden griye kadar değişir. Çoğu zaman kuşların üzerinde güzel çizgiler, şeritler ya da lekeler bulunur. Erkek ve dişinin biçim ve renkleri birbirine benzer. Ama çoğu zaman dişiler erkeklerden iri olur. Tinamuların güçlü karinalı göğüs kemikleri vardır ama iskeletlerinin diğer karakteristikleri, özellikle damak yapıları bunların karinasız kuşlarla akraba olduğunu göstermektedir. Dişiler saldırgandır ve kur konusunda daha önemli bir rol oynarlar. Karinasızların çoğunda görüldüğü gibi, kuluçka yatma ve yavruların büyütülmesinde baş rol erkeklere düşer. Kural dışı diğer bir özellik de bu kuşlarda hav tüylerinin bulunmasıdır. Karinasız kuşların hiç birinde de bu görülmez. En yakın akrabaları Amerika Devekuşlarıdır. Tinamular çok çeşitli çevrelere uyum sağlamıştır. Bu çevreler alçak topraklardaki sık ormanlardan seyrek çalılı yüksek kesimlere kadar değişir. Birkaç cins And Dağlarında, deniz seviyesinden 3.000 metre yükseklikte başlayan ve 4.200 metrede sona eren kesimde yaşar. Aralarında güzel bir kuş olan Tepeli Tinamunun da bulunduğu diğer cinsler açık pampalara iyice yayılmıştır. Bu cinslerden hiçbiri göçebe değildir. Tinamunun flüt gibi sesi vardır ve kuş dem çeker. Daha çok etli ve kuru tohumları, küçük meyvaları yer. Böcekleri kaptığıda olur. Tamamiyle yerde avlanırlar. Hızlı koşarlar. Tehlike anında bir yere sinerek gizlenir. Ürktüğü zaman hızla kanat çırparak uçar, Fakat en fazla birkaç yüz metre uçabilir. Tinamular toprak üzerine yuva yaparlar. Dişi, otların altına iyice gizlenmiş olan basit bir yuvaya 1-10 yada 12 yumurta bırakır. Bunlar, bütün kuş yumurtaları arasında porselene benzeyen, parlak sert kabukları ve parlak, berrak renkleriyle dikkat çekerler. Bu renkler bir cinste şarap kırmızısından sarı, yeşil ve maviye kadar değişir. Hatta bazı cinslerde mora kadar. Çoğunlukla yuvayı erkek yapar. Kuluçkaya da daima o yatar. Cinslerin çoğunda kuluçka süresi 3 hafta kadardır. İri cinslerde bu süre biraz daha uzun olur. Hav tüylü yavrular kahvemsi sarıdır. Üzerlerinde daha koyu renk çizgiler ve lekeler bulunur. Bu yavrular çok erken gelişirler. Yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra etrafta koşuşmaya başlarlar. Çoğu daha yarı ergin hale gelmeden uçarak kısa uzaklıkları aşarlar.