Hayvanların kemikleri kullanılarak gübre elde edilebilir mi? Hem çevre, hem de tarım yönüyle yararları neler? Futuris programı, hayvan kemikleri ile bitkisel gübre elde ederek, yüksek verim ve düşük maliyet sağlayan araştırmacıları konu alıyor. Önce kömür haline getirilen kemikler daha sonra gübre kullanımı için inceleniyor. Ağır metaller içermeyen ve mineral bakımından zengin bu gübre, ileriki yıllarda Avrupa'da yaygınlaşacağa benziyor. Futuris ekibi bu hafta Macaristan'da, bu üretim sürecini konu alıyor. Bir Avrupa araştırma projesinde çalışan bilim adamları, Macaristan'daki bu araştırma çiftliğinde farklı bir karışımdan doğal gübre üretiyor. Domuz kemiklerinden... Edward Someus, Çevre mühendisi: ''Burada yemekte kullanılacak kadar kaliteli olan, fosfat ve mineral bakımından zengin domuz kemiklerini görüyorsunuz. Bunu yakarak, biyolojik tarımda fosfat olarak kullanılabilen kömür elde ediyoruz.'' Kemikler, oksijenin olmadığı vakum işlemi ile 600 derece sıcaklıkta yakılıyor. Atmosfere herhangi bir gaz salınımı olmuyor. Elde edilen ürün, mineral bakımından zengin olan kemik biyo-kömür olarak biliniyor. Araştırmacılar, kimyasal tarım gübresinin aksine bu üründe ağır metallerin bulunmadığını söylüyor. Doğal fosfor gübresi için iyi bir alternatif... Edward Someus, Çevre mühendisi: ''Bu kemikler iri başlı bir yapıya sahipler. Bu, topraktaki mikro organizmalar için çok iyi, özellikle de mantarlar için. Mantarlar bu bileşimin içine rahatlıkla girip, yaşadıkları ortam haline getiriyorlar. Peki bu ürünün kalitesi ve güvenliği nerede ve nasıl ölçülüyor? Budapeşte'de bulunan araştırmacılar, elde edilen ürünün, ağır metaller ve hidro-karbon gibi kirliliğe yol açan maddeler içermediğini belirtiyor. Kemik kömürü içerisindeki kimyasal bileşenleri saptamak için analiz de ediliyor. Sonuçlar çok umut verici gözüküyor. Zoltan Palotai, Kimyacı : ''Bu ürün, gelecekteki tarım işleri için, iyi bir doğal fosfat desteği sağlayacak çünkü içeriğinin yüzde 30'u fosfattan oluşuyor. Fosfor harici, içerisinde kalsiyum gibi alkaloid maddeler var. Kısaca içeriğinin ana maddesi kalsiyum fosfat.'' Araştırmacılar bu içeriklerin bitkisel ürünlerde nasıl kullanılabileceğini araştırıyor. Bu zamana kadar yapılan testler sonuçların kesin olduğu yönünde... Massimo Pugliese, Tarım uzmanı, İtalya Turin Üniversitesi: ''Hayvan kemiklerinden üretilen yüksek kaliteli gübre, bitkilerin doğal ortama, mesela kuraklığa daha iyi direnç göstermesini sağlıyor. Hastalıklara karşı daha iyi savaşmasına yardım ediyor. Sonuç olarak, çiftlikte daha iyi bitkiler yetiştirebiliyoruz.'' Bir sonraki aşama ürünü pazara taşımak. Budapeşte'nin yakınındaki bu atık işleme merkezinde, yıllık 5 bin ton biyo-gübre üretiliyor. Yetkililer bu ürünün çok daha ucuz bir şekilde, doğal gübre yerine ya da diğer gübreleri tamamlayıcı olarak kullanılabileceğini düşünüyorlar. Laszlo Alexa, Tarım mühendisi, ProfiKomp firma müdürü: ''Önemli olan rekabetçi ortamın olması. Bilimsel yönüyle bunun tercih edilebilir bir ürün olduğunu kanıtlasak da, asıl sorun biyolojik kömürün pazara getirdiği masrafların karşılanabilir olmasıdır.'' Araştırmacılar bu kemikli doğal gübrenin, yaklaşık 5 sene içerisinde Avrupa tarımı için, rekabetçi bir ürün olacağı yönünde iyimserler.