Mesleki eğitim merkezleri Çocuk işçiliğinin sorunu ile ilgili mesleki eğitim merkezleri çözüm modeli olarak gösteriliyor. Türkiye genelinde 346 mesleki eğitim merkezi bulunuyor. Bu merkezlere ilköğretimi tamamlamış ve 14 yaşını doldurmuş çalışan çocuklara 3 yıl süre ile çıraklık eğitimi veriliyor. Öğrenciler eğitim dönemlerinde haftanın yalnızca bir gününü merkezde diğer günlerini ise işte geçiriyor. 3 yılın sonunda öğrencilere Kalfalık Belgesi veriliyor. Bu merkezler çalışan çocukların hem eğitim yaşantısından kopmamalarını hem de meslekleri ile ilgili kendilerini geliştirmelerini sağlıyor. Üstelik öğrenciler eğitim gördükleri sürece devlet tarafından sigortalanıyor. Ancak mesleki eğitim merkezlerinin ulaşabildiği çalışan çocuk sayısı çok sınırlı. Çünkü 15-19 yaş arası çalışan yaklaşık 2 milyon 400 bin çocuktan sadece 123 bini mesleki eğitim merkezlerine gidebiliyor. Mesleki eğitim merkezleri çocuk işçiliği ile ilgili çözümün bir ayağını oluştursa da çalışma koşulları ve süreleri ile ilgili sıkıntılar sürüyor. Çalışan çocuklar mesleki eğitim merkezlerine gitseler bile bu merkezlerde geçirdikleri bir günün dışında izinsiz çalışıyor ve günde 10-12 saat iş başında oluyor. Hükümetin projeleri Hükümet, 'çocuk işçiliğin önlenmesi ile ilgili zamana bağlı politika ve programları' hayata geçiriyor. Bu çerçevede 15 milyon dolar bütçeli iki proje üzerinde duruluyor. Projelerden biri yıl başı itibariyle altı pilot ilde işlemeye başladı. Mali kaynağı uluslarararası örgütlerden ve fornlardan karşılanan projenin destekçisi ABD. Çocuk işçiliğinin önlenmesi ile ilgili bir diğer proje ise AB fonundan alınan destek ile şubat ayında başlatılacak. ILO ile ortaklaşa olarak altı pilot ilde yürütülecek projeyle çocuk işçilere ve ailelerine ulaşılacak modeller oluşturulması hedefleniyor. - Çocukların Çalıştırılmasına Karşı Çalışma Programı'nın verdiği bilgilere göre, dünya genelinde çoğunluğu 5-17 yaş arasında olan 200 milyon çocuk işçi var. Bunların çoğunluğunun yaşı 16'nın altında olan kız çocukları - Gelişmekte olan ülkelerde çocuklar beş yaşına geldiğinde aileleri, 'aile ekonomisine katkıda bulunma' gerekçesiyle çocuklarını hizmetçi olarak çalıştırmaya başlıyor - Kız çocukları günde 16-18 saat arasında çalışmak zorunda bırakılıyor - UNICEF raporunda, çocukların hizmetçi olarak çalıştırılması 'çocukların en gizli şekilde çalıştırılması' olarak belirlendi - Özellikle küçük kız çocukları cinsel meta olarak kullanılıyor ve çocuk ticaretine maruz kalıyor - Birleşmiş Milletlerin Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi, 18 yaşına kadar her insanı çocuk olarak kabul ediyor. Bu sözleşmeye imza koyan Türkiye de çocuğun yaşa bağlı tanımı konusundaki ölçütü kabul etmiş sayılıyor CNN TÜRK ÖZEL DOSYALAR

Türkiye genelinde 6-17 yaş grubundaki çocukların çalışma nedenlerinde ilk sırayı yüzde 38.4 ile aile gelirine katkıda bulunma Hepsini görmek için tıklayın... 6 yaş grubundaki bir çocuk aile gelirine katkıda bulunmayı düşünebilirmi düşünebilsede aile dediğin!! buna nasıl izin verebilir bence bu ilk sıradaki yüzde oranını 3. sıraya dahil etmek lazım

Çocuk işçilerin kimi ayakkabı boyacılığı yapıyor, kimi kağıt mendil, simit satıyor. Aralarında okula devam edenler de bulunuyor. Aile gelirine katkıda bulunmaya zorlanan miniklerin birçoğu okul ve oyun gibi temel haklarından mahrum kalıyorlar. Türkiye İstatistik Kurumunun araştırmasına göre, Türkiye'de 6-17 yaşları arasında 16 milyon çocuktan 7 milyonu çalışıyor. Tarım, sanayi ve hizmet sektöründe çalışanların sayısı yaklaşık 2 milyon. 5 milyon çocuk ise aile işlerinde çalışıyor. Bu çocukların yaklaşık 700 bini sendikaların örgütlendiği alanlarda ve çok kötü şartlar altında çalışıyor. Araştırmanın yapıldığı sırada 6-14 yaş grubundaki çocuk sayısı 12 milyondu. Bu yaş grubundaki 1 milyon 400 binden fazla çocuk okula gitmiyor. Okula giden 10 milyon 600 bin çocuğun ise 3 milyondan fazlası bir yandan da bir işte çalışıyor. 15-17 yaş grubundaki yaklaşık 4 milyon çocuğun ancak yüzde 50'si okula devam edebiliyor. Her ne kadar resmi makamlar sokakta çalışan çocuk sayısını açıklasa da bu rakamın gerçekte çok çok daha fazla olduğu ortada. Çocuk işçiliği ile ilgili son araştırma 1999 yılına ait. Aradan 7 yıl geçmiş olmasına karşın sorunun bugünkü boyutlarını ortaya koyabilecek yeni bir araştırma yok. Sanayide yaklaşık 900 bin çocuk işçi var, ancak hepsinin kayıtlı olması gereken çıraklık eğitim merkezlerinde 220 bin çocuk görünüyor. 1999 TÜİK verilerine göre çalışan çocukların yüzde 59'u ücretsiz aile işçisi olarak görünüyor. Çocuk emeğinin en çok kullanıldığı sektör ise tarım. 6-17 yaş grubundaki çocukların yaklaşık yüzde 58'i tarımda, yüzde 22'si sanayide, yüzde 10'u ticarette, yüzde 10'u da hizmet sektöründe çalışıyor. Türkiye genelinde 6-17 yaş grubundaki çocukların çalışma nedenlerinde ilk sırayı yüzde 38.4 ile aile gelirine katkıda bulunma, ikinci sırayı yüzde 19.8 ile ailenin ekonomik faaliyetlerine yardımcı olma, üçünü sırayı ise yüzde 15.9 ile ailesi istediği için çalışma alıyor. Bunları yüzde 10.4 ile iş öğrenme ve meslek sahibi olma gerekçesi izliyor. Hümeyra Turan' ın makalesinden alıntı yapılmıştır...

AB yolunda zorlu başlık: Çocuk İşçiler 14 yaşın altında ve ilköğretimi tamamlamamış çocukların çalışması kanunen yasak. Ancak 1999 Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre Türkiye'de 6-14 yaş grubu arasında çalışan 511 bin çocuk var. Tamirhanelerde, atölyelerde, tarlalarda çalışan, geçim derdini küçük yaşta omuzlayan çocuk işçiler Ankara'nın masasında çözüm bekleyen bir sorun olarak duruyor. Resmi veriler 6 yıl öncesine ait İLGİLİ VERİLER - 14 yaşın altında ve ilköğretimi tamamlamamış çocukların çalışması kanunen yasak - Türkiye'de çalışan yaklaşık 3 milyon 850 bin çocuk var - Türkiye'de 6-14 yaş grubu arasında çalışan 511 bin çocuk var - 12-14 yaş grubunda kayıtlı çalışan çocuk sayısı 469 bin - Zorunlu eğitimin sekiz yıla çıkarılmasıyla çocuk işçi sayısında yaklaşık yüzde 50 azalma oldu - Kentlerdeki çocuk işçilerin yüzde 55.6'sı kırsaldan göç eden ailelerin çocukları - 6-17 yaş grubundaki çocukların yaklaşık yüzde 58'i tarımda, yüzde 22'si sanayide, yüzde 10'u ticarette, yüzde 10'u da hizmet sektöründe çalışıyor Türkiye'de çalışan yaklaşık 3 milyon 850 bin çocuk var. Çalışan çocuklarla ilgili son geniş kapsamlı araştırma Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 1999 yılında yaptığı Çocuk İşgücü Anketi. Aradan 6 yıl geçmiş olmasına karşın sorunun bugünkü boyutlarını ortaya koyabilecek yeni bir araştırma yok. DİE'nin 1999 verilerine göre 6-14 yaş grubunda çalışan çocukların sayısı 511 bin. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Haziran 2004'te açıkladığı rakamlara göre ise 12-14 yaş grubunda kayıtlı çalışan çocuk sayısı 469 bin. Bütün bu rakamlar 14 yaşını doldurmamış çalışması kanunen yasak olan yaş grubuna ait. Kayıt dışı çalıştırılan ve sayıları resmi istatistiklere yansımayan çocuk işçiler ise buz dağının görünmeyen kısmını oluşturuyor. Sekiz yıllık zorunlu eğitimin çocuk işçiliğine etkileri Türkiye 1992 yılında Uluslararası Çalışma Örgütü'nün Çocuk Emeğinin Sona Erdirilmesi Uluslararası Programı'na imza koyan ilk 6 ülke arasında yer alıyor. Ancak, 1992 yılından bu yana katedilen yolun en keskin virajı olarak zorunlu eğitimin 8 yıla çıkarılması gösteriliyor. Çünkü bu uygulama çocuk işçiliği konusunda somut fark yaratan en önemli gelişme. Yetkililer 8 yıllık zorunlu eğitimin çocuk işçi sayısını azalttığını tahmin etse de net rakam verilemiyor. 1992 yılında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan Çalışan Çocuklar Bölümü Başkanı Murat Ayhan Başaran DİE'nin 1994-1999 verileri karşılaştırıldığında 1997'de 5 yıllık zorunlu eğitimin 8 yıla çıkarılması ile çocuk işçi sayısında yaklaşık yüzde 50 azalma tespit edildiğini belirtiyor. Rakamlar da 1994 yılında ekonomik işlerdeki çocuk çalışan oranının %8.54 iken 1999 yılında yarı yarıya azaldığını ve %4.24'e düştüğünü gösteriyor. Başaran, 2004 yılı ile ilgili sayı vermenin mümkün olmadığını, ancak 1994-99 yılları arasındaki değişim göz önüne alındığında altı yıl içinde çocuk işçi sayısının daha da düşmüş olabileceğini tahmin ettiklerini söylüyor Yani, Türkiye 2005 yılında çocuk işçiliği İLGİLİ LİNKLER - Uluslararası Çalışma Örgütü - ILO / Çocuk işçiliği - Türkiye'de çocuk hakları - Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu - TESK / Ülkemizde Çalışan çocuklar - TESK tarafından yürütülen projeler - DİSK / Çocuk işçiliği - TÜRK-İŞ / Çalışan çocukların sorunları ve çözüm yoları ile ilgili çözüm bekleyen sorunları 1994-99 verileri ile analiz etmeye çalışıyor. Mevzuat AB normlarına uygun Hükümet, Avrupa Birliği ile müzakerelerde görüşülecek başlıklar arasında yer alan çocuk işçiliği ile ilgili mevzuat çalışmalarını 2004 yılında tamamladı. AB normlarına uygun hale getirilen Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 06.04.2004 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. AB'ye uyumlu yeni mevzuata göre: Her 18 yaşın altındaki her birey çocuk olarak kabul ediliyor. 14 yaşın altında ve ilköğretimi tamamlamamış çocukların çalışması yasak. 14 yaşında, ilköğretimi tamamlamış ve 15 yaşını doldurmamış olanlar "çocuk işçi" olarak tanımlanıyor 15 ve 18 yaş arasında çalışanlar ise "genç işçi" olarak adlandırılıyor. Yönetmelikte her iki grup için de sınırlandırılmış çalışma saatleri belirtiliyor. Buna göre; Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere en fazla günde 2 saat, haftada 10 saat; Okula devam eden çocukların okulun kapalı olduğu dönemlerde günde en fazla 7 saat, haftada ise 35 saat; 15 yaşını doldurmuş ve okula gitmeyen çocuklar günde en fazla 8 saat hafta da 40 saat çalışabilir. Yaş sınırı da, mesai saati sınırı da sigorta da yok Yeni yönetmelikteki koşullar AB mevzuatıyla uyumlu. Ancak yönetmelikteki şartlar henüz kağıt üzerinde. Yasalar tamirhanelere atölyelere ve çocuk işçilerin hayatına taşınamıyor. Oto tamirhaneleri, atölyeler, tarlalar kendileri için yasaların getirdiklerinden habersiz çalışan çocuklarla dolu. Onlar yalnızca para kazanmanın kaygısını, küçük yaşta çalışmanın verdiği yorgunluğu biliyor, tanıyor. Yönetmeliğe göre çalışması yasak olan 13 yaşındaki Sadri de bu çocuklardan biri. İstanbul Seyrantepe'de bir oto tamirhanesinde çırak Sadri. Kayıt dışı çalışan, buzdağının görünmeyen bölümünde kalan çocuklardan. Elleri, yüzü motoryağıyla; oto tamirhanesinin soğuk duvarları ile 8 yaşındayken tanışmış. 5 yıldır da iş hayatının yükünü küçük omuzlarında taşıyor. Sadri okula gidip gitmediği sorulduğunda geçiştiriyor, cevap veremiyor. "Okumak ister miydin?" sorusuna karşılık "okumak bizden geçmiş artık" diyor. Çok konuşmuyor Sadri; "Yoruldum artık, ama başka ne yapabilirim ki?" diye soruyor sadece. Sadri günde 10-12 saat çalışıyor. Mesai saati, tamir için getirilen araçların sayısına göre değişiyor. Haftada bir gün izin yapabiliyor. Oysa yeni yönetmeliğe göre, Sadri'nin çalışmaması ve ilköğretimini tamamlaması gerekiyor. Sadri gibi yüz binlerce çocuk okul forması yerine küçük yaşta işçi tulumu giyiyor, 14 yaşını doldurmadan çalışmaya başlıyor. Çocukluklarını yaşayamıyorlar, sigortasız çalıştırıldıkları işler hem sağlıklardan hem de geleceklerinden çalıyor. Onlar Türkiye'nin görünmeyen işgücünü, görünmeyen emeğini oluşturuyorlar. Çocuklar ev geçindiriyor Çocukları çalışmaya iten ana neden yoksulluk. Yoksulluğun altında ise; ebeveynlerin işsizliği, bozuk gelir dağılımı, ekonomik krizler, ülke kaynaklarının verimli kullanılamaması, hızlı nüfus artışı, göç, plansız şehirleşme, kayıt dışı ekonomi gibi nedenler bulunuyor. 1999 verilerine göre Türkiye genelinde 6-17 yaş grubundaki çocukların çalışma nedenlerinde ilk sırayı %38.4 ile aile gelirine katkıda bulunma, ikinci sırayı %19.8 ile ailenin ekonomik faaliyetlerine yardımcı olma, üçünü sırayı ise % 15.9 ile ailesi istediği için çalışma alıyor. Bunları %10.4 ile iş öğrenme ve meslek sahibi olma gerekçesi izliyor. Kentlerdeki çocuk işçilerin %55.6'sı kırsaldan göç eden ailelerin çocukları. İstanbul'daki bir kaportacı da çalışan 12 yaşındaki Ahmet de Muş'tan göç eden bir ailenin çocuğu. Baba Şamsettin Toktaş hasta olduğu için her işte çalışamıyor. Toktaş, uzun süredir çalışabileceği bir iş aradığını ancak bulamadığını anlatıyor. 7 kişilik ailenin geçimini 2 kardeşi ile birlikte Ahmet sağlıyor. Haftanın 6 günü çalışan Ahmet her akşam eve gittiğinde 5. sınıftan kalma ders kitaplarını eline alıp, okul özlemini gidermeye çalışıyor. Ahmet; eğitim hasretine de, avukat olma hayalinin uzaklaşıp gitmesine de ve ağır çalışma koşullarına da haftada kazandığı 30 Yeni Türk Lirası için katlanıyor. "Bu işi sevmiyorum" diyor Ahmet ve okula dönebilmek için çıkış yolu arıyor. Ailesini geçindirebilmek için çalışmak zorunda kalan çocuklardan çoğu eğitimlerini yarıda bırakıyor. Ekonomik darlıklar kimilerini de okuldan sonra işe koşmaya zorluyor. Hem okula giden hem de çalışan çocukların çoğu tarlalarda ya da ailelerine ait atölyelerde çalışıyorlar 1999 DİE verilerine göre çalışan çocukların yüzde 59'u ücretsiz aile işçisi olarak görünüyor. Çocuk emeğinin en çok kullanıldığı sektör ise tarım. 6-17 yaş grubunda çalışan çocukların yaklaşık %58'i tarımda, % 22'si sanayide, %10'u ticarette, %10'a da hizmet sektöründe. Çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri Çocukların sokakta çalıştırılması ile tarımda mevsimlik işçi olarak, küçük ve orta ölçekli işletmelerde ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması; 182 sayılı ILO Sözleşmesi ve Türkiye'de bugüne kadar yapılan araştırmaların çerçevesinde çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri olarak belirlenmiştir. Ancak çok sayıda çocuk "çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri" olarak tanımlanan ayakkabıcılık, oto tamirciliği, mobilya sanayi kaportacılık gibi iş kollarında çalışıyor. Bu işlerde çalışan çocukların ve ruh ve beden sağlıkları tehlikeye giriyor, çocuklar geleceklerinden kaybediyor.