Genellikle her iki göz de etkilenir. NEDENLERİ Gözyaşı sudan daha fazla bir şeydir. Su, yağlı yağlar, proteinler, elektrolitler, bakterilerle savaşan maddeler ve çeşitli hücre süreçlerini düzenleyen büyüme etkenlerinden oluşan karmaşık bir karışımdır. Bu karışım gözlerinizin yüzeyinin yumuşak ve temiz olmasına yardımcı olur. Bu olmadan, iyi görüş imkansızdır. Bazı insanlarda, göz kuruluğunun nedeni gözyaşlarının bileşimindeki dengesizliktir. Bazı insanlar da, gözlerinin rahat bir biçimde yağlanmış kalmasını sağlayacak kadar gözyaşı üretmez. İlaçlar ve çevresel etkenler gibi başka nedenler de göz kuruluğuna yol açabilir. Düşük gözyaşı kalitesi Göz kapaklarınız gözlerinizin yüzeyinin her yanında, kesintisiz, ince bir zar halinde gözyaşları yayar. Gözyaşı zarının üç temel tabakası vardır: Yağ, su ve mukoza. Bu tabakaların herhangi birinde sorun olması göz kuruluğu semptomlarına yol açabilir. Yağ. Göz kapaklarının uçlarında yer alan küçük bezlerce üretilen dış tabaka lipidler adı verilen yağlı yağlar içerir. Bunlar gözyaşı yüzeyini yumuşatır ve ortadaki sulu tabakanın buharlaşmasını yavaşlatır. Yağ tabakasında anomali olduğu zaman, su tabakası çok yüksek bir hızda buharlaşır. Göz kuruluğu semptomları meibomian bezleri tıkalı olan kişilerde yaygındır. Meibomian işlevsizliği göz kapaklarının kenarları boyunca iltihaplanma , rozasea ve başka cilt bozuklukları olan insanlarda daha yaygındır. Su. Gözyaşlarının yaklaşık olarak yüzde 90'ını oluşturan orta tabaka büyük ölçüde su, az oranda tuzdur. Gözyaşı bezlerince üretilen bu tabaka gözlerinizi arındırır ve yabancı taneciklerle tahriş edicileri yıkar. Sığ bir su tabakası sizi zarın sağlam olmadığından ötürü yırtılmasına daha yatkın hale getirebilir. Eğer gözünüz sadece az miktarlarda su üretiyorsa, yağ ve mukoza tabakaları göz kuruluğu olanların aşina olduğu ipli maddenin boşalmasına yol açabilir. Mukoza. Mukozanın iç tabakası göz yaşlarının, gözünüzün yüzeyi üzerinde eşit biçimde yayılmasına imkan verir. Kuru noktalar, mukoza tabakasını yer yer kaybeden korneanın herhangi bir bölgesinde kolayca oluşabilir. Gözyaşı üretiminde azalma Tıpkı cilt ve saçta olduğu gibi, gözyaşı üretiminiz de genellikle yaşınız ilerledikçe kurur. Yeterince gözyaşı üretmediğiniz zaman, gözleriniz kolayca tahriş olur. Bu rahatsızlığın tıbbi adı keratokonjunktivit sikka'dır. Göz kuruluğu hem erkekleri hem de kadınları her yaşta etkileyebilse de, rahatsızlık kadınlar arasında, özellikle menopozdan sonra daha yaygındır. Bunun nedeni hormonal değişiklik olabilir. İltihaplanma veya radyasyondan ötürü gözyaşı bezlerinde meydana gelen hasar gözyaşı üretimini sekteye uğratabilir. Göz kuruluğu aynı zamanda romatoid arterit, lupus, skleroderma ve Sjogren sendromu gibi tıbbi rahatsızlıklarla da ilişkilendirilir. Rozase Rozase, genellikle yüzünüzün kızarmasına yol açan cilt iltihabıdır. Kırmızı burun, yanakta kızarıklık ve küçük, kırmızı, irin dolu şişlik veya sivilceler akne ile karıştırılabilir. Rozase, yetişkin aknesi veya akne rozase olarak bilinir, ancak aslında çoğunlukla gençleri etkileyen küçük sivilce ve siyah noktalarla bağlantısı yoktur. Rozase görülen kişilerde gençlerdekine benzer şiddetli akneler görülmekle beraber rozasenin nedeni bilinmemektedir. GÖZ KURULUĞUNA YOL AÇABİLECEK İLAÇLAR Hem reçeteyle hem de tezgah altı satılan, göz kuruluğuna yol açabilen ilaç türleri arasında aşağıdakiler vardır: Diüretikler, yaygın olarak yüksek tansiyonu tedavi etmede kullanılan ilaçlar Antihistaminler ve dekonjestanlar Uyku hapları Trisiklik antidepresanlar Akne tedavisine yönelik isotretinoin türü ilaçlar Morfin gibi haşhaş tabanlı ağrı hafifleticiler GÖZ KURULUĞUNUN DİĞER NEDENLERİ Gözyaşı üretimi veya gözyaşı kalitesi ile ilgili olmayan sorunlar da gözlerde kuruluk ve kaşınmaya yol açabilir: Bunlar aşağıdakileri içerir: Blefarit, göz kapaklarının kenarları boyunca olan iltihaplanma Entropion, göz kapağının içe döndüğü bir rahatsızlık Ektropion, göz kapağının göz yuvarlağından sarktığı bir rahatsızlık Duman, güneş, rüzgar, nem düşüklüğü, yüksek irtifalar veya kapalı mekanda ısıtma gibi çevresel tahriş ediciler Göz kırpma refleksinizde bozulma Göz damlalarına veya merhemlerine olan alerjik reaksiyon Örneğin, bir şeye görsel olarak yoğunlaştığınız zaman, sözgelimi bilgisayarda çalışırken, araç kullanırken veya bir şeyler okurken, göz kırpma süreleri arasında geçen sürenin uzaması. NE ZAMAN TIBBİ YARDIM ALINMALI Göz kuruluğu genellikle kalıcı hasara neden olmasa da, görüşte azalma sizi adında tıbbi tedaviye başvurmaya yönlendirebilir. Eğer, kızarmış, tahriş olan, yorgun veya acıyan gözler dahil olmak üzere, uzun süredir göz kuruluğu semptomları siz de görülmekte ise, doktorunuza görünün. Doktorunuz, gözlerinize neyin zarar verdiğini belirlemek için adım atabilir veya sizi bir uzmana havale edebilir. TARAMA VE TANI Eğer gözlerinizde kuruluk ve tahriş hissi varsa, göz doktorunuz gözyaşlarınızın hem niceliğini hem de niteliğini test edebilir. Doktor gözyaşı üretiminizi Schirmer gözyaşı testini kullanarak ölçebilir. Bu testte, alt göz kapaklarınızın altına lekeli kağıt şeritleri yerleştirilir. Beş dakika sonra, gözyaşlarınca emilen şerit miktarı ölçülür. Başka testlerde, gözlerinizin yüzeyindeki durumu belirlemek amacıyla göz damlaları içerisinde özel boyalar kullanılır. Gözleriniz kornea üzerindeki lekelenme tiplerine bakar ve gözyaşlarının buharlaşmasının ne kadar sürdüğünü ölçer. KOMPLİKASYONLAR Kulağa çelişkili gelebilir ancak göz kuruluğunuz olsa da, yine de zaman zaman yanaklarınızdan gözyaşlarının sicim gibi aktığını fark edebilirsiniz. Neden? Gözyaşlarının üretimi iki şekilde olur. Temel gözyaşı üretiminde, gözyaşları yavaş, düzenli bir hızda üretilir ve gözleriniz yağlı tutulur. Refleksten ötürü gözyaşı üretimi adı verilen süreçte, göz tahrişine veya duygulara tepki olarak büyük miktarlarda gözyaşı üretilir. Refleks gözyaşları temel gözyaşlarına göre daha fazla su içerir ve mukoza ile yağ miktarları düşüktür. Gözlerinizde kuruluktan ötürü tahriş olduğu zaman, lakrimal bezler gözlerinizi refleks gözyaşlarından olan bir sele boğar. Sıvı, gözyaşı kanallarını doldurup taşırır ve gözkapaklarınızdan taşar. Dahası, bu gözyaşları düşük kalitede olduğundan ötürü, kuruluğu geçirmez. Bu da sizin daha fazla gözyaşı üretmenize neden olabilir. KİŞİSEL BAKIM Tıpkı her sıvı gibi, gözyaşları da havaya maruz kaldığı zaman buharlaşır. Buharlaşmayı yavaşlatmak amacıyla şu basit adımları atabilirsiniz: Gözlerinize hava üflenmesinden kaçının. Saç kurutma makinelerini, otomobil radyatörlerini, klimaları veya pervaneleri gözlerinize doğrultmayın. Rüzgarlı günlerde gözlük takın, yüzerken de yüzücü gözlüğü takın. Gözlerin etrafını saran tarzdaki gözlükler rüzgarın etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Evinizdeki nem oranını yüzde 30 ila yüzde 50 arasında tutun. Kışın kullanılabilecek bir nemlendirici içerinin kuru havasına nem katabilir. Bazı kişiler gözün etrafında bir nem odası yaratarak fazladan nemlilik sağlayan, özel tasarım gözlükler kullanır. Göz kırpmayı unutmayın. Bilinçli bir biçimde, tekrar tekrar göz kırpmak kendi gözyaşlarınızın daha eşit olarak dağıtılmasına yardımcı olabilir. Gözlerinizi ovmaktan kaçının. Gözlerinizi ovarak daha fazla tahriş edebilirsiniz. Önleyici adımlar atın. Bir dirhem koruma bin tedaviye bedeldir. Göz damlalarını, gözleriniz görsel olarak zorlayıcı faaliyetlerin sonucunda tahriş olmadan sonra değil, önce kullanın.

VARİKOSEL Varikosel testislerdeki kanı boşaltan venlerin genişleyip varisleşmesidir. Toplardamarların iç yüzeyinde kan dolaşımını düzenleyen kapakçıklar işlevlerini yitirmiştir ve kanı boşaltamamaktadır. Puberte sonrası erkeklerin yaklaşık % 10-20 sinde görülür. Kısırlık şikayeti olan erkeklerin ise yaklaşık %40 ında varikosel mevcuttur. Sekonder infertilite şikayeti olan erkeklerde ise bu oran % 80 lerin üzerine çıkmaktadır. Varikosel her iki testiste de görülebilir. Ancak anatomik komşulukları dolayısı ile sol testiste görülme oranı % 85, sağ testiste görülme oranı ise % 15 civarındadır. Bir taraftaki varikosel genellikle diğer testisi de etkilemektedir. Belirtiler: Varikosel çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Ancak bazen aşağıdaki belirtiler görülebilir: Testislerde ağrı Testislerde küçülme Testislerde dolgunluk hissi İnfertilite Gözle görülebilen genişlemiş damarlar Ele gelen genişlemiş damarlar Varikoselin neden kısırlığa sebep olduğu konusunda henüz kesin bir bilgi yoktur. Ancak genişleyen damarların testislerde sebep olduğu ısı artışının sperm üretimini olumsuz etkilediği, genişleyen damarlarda biriken kanda anormal konsantrasyonlara ulaşan böbreküstü bezi ve renal ürünlerin sperm oluşumunu olumsuz etkilediği, yine bazı metabolik ürünlerin artması ve oksijenlenmenin azalmasının sperm üretimini olumsuz etkilediği gibi birtakım teoriler mevcuttur. Tanı: Bazen hastalar testislerinde gördükleri veya ayakta iken ellerine gelen genişlemiş damarlar sebebi ile doktora gelirler. Doktor tarafından yapılacak elle muayene ile genellikle tanı konur. Bazen ultrasonografi gerekebilir. Bütün varikoselli hastalara 4 günlük cinsel perhizden sonra sperm tahlili yapılıp sperm sayısı, hareketliliği ve şekilleri araştırılmalıdır. Hastaların yaklaşık %70 inde sperm yoğunluğu ve hareketliliği azalmış, şekilleri bozulmuştur. Bu hastalarda yüksek oranda kısırlık görülür. Tedavi: Kısırlık şikayeti olan varikoselli erkeklerde, çok yoğun ağrı şikayeti olanlarda ve testislerinden biri diğerine göre anlamlı küçülme göstermiş varikoselli erkeklerde cerrahi tedavi önerilir. Cerrahi tedavi de varisli venler bağlanır. Basit bir ameliyattır ve genellikle hastane de yatmayı gerektirmez. Ameliyattan 3 ay sonra sperm üretiminde düzelme görülmeye başlar. Sperm tetkiki ameliyattan sonraki 3-6. ayda yaoılmalıdır. Sperm üretimindeki düzelme ameliyat olan hastaların %70 inde görülür. KISIRLIK Kısırlık herhangi bir korunma olmadan, yani eşlerin istemelerine rağmen 1 yıl içerisinde çocuk sahibi olamamalarıdır. Kabaca, nedenlerin üçte birinde erkekte, üçte birinde kadında ve üçte birinde de her ikisinde de bozukluk vardır. Yani hastalık yarı yarıya erkektedir. Ülkemizde kadınlar bu konuya daha mantıklı yaklaşmakta ve böyle bir durumda Kadın-Doğum uzmanına rahatça başvurmaktadır. Buna rağmen erkekler hem Üroloji uzmanına çok daha az başvurmakta hem de yanlış yere kadınları suçlamakta ve dolayısıyla tedavi gecikmektedir. Bazen de bu yanlış düşüncenin sonucunda çok rahatlıkla tedavi edilebilecek hastalıklar nedeniyle ayrılıklar olabilmektedir. Bundaki asıl yanlış düşünce erkeklik ile kısırlığın birbirine karıştırılmasıdır. Oysa erkeklik erkek hormonu tarafından sağlanan bir durumdur. Oysa kısırlıkta bu hormonun bozukluğu çok nadirdir. Yani bir erkeğin cinsel gücü tam olmasına rağmen kısırlık durumu hatta hiç üreme hücresi olmaması durumu olabilmektedir. Erkekte kısırlık yapan nedenler çok çeşitlidir. Kabaca ya yumurtalıkları etkileyen çeşitli hastalıklar vardır ya yumurtalıkların kendisi bozuktur ya da kanallarda tıkanıklık vardır. Bunlardan hangi nedenin var olduğuna ve tedavisinin nasıl olacağına ancak bir üroloji uzmanı karar verebilir. Asıl bilinmesi gereken bir hususta şudur: kısırlık durumunda erkekte sadece usulüne uygun yapılmış bir meni tetkiki ile erkekte bir bozukluk olup olmadığı saptanabilmektedir. Ancak bu tetkikin güvenilir bir laboratuvarda ve usulüne uygun yapılması gereklidir. Şüpheli durumlarda yeni meni tetkikte yaptırılabilir. Bu tetkikin güvenilir olarak yapılabileceği merkezler konusunda hekimlerden yardım alınmalıdır. Bu tetkikin sonuçlarına göre Üroloji uzmanı tarafından gerekli tahlil ve tedaviler yapılır. Son yıllarda kısırlık konusundaki en önemli gelişme 'yardımcı üreme teknikleri' denilen ve genelde halk arasında kabaca 'aşılama' veya 'tüp bebek' denilen uygulamalardır. Aslında burada tek bir uygulama yoktur. Eşlerdeki hastalığın durumuna göre bazen erkeğin menisi yıkanıp bir tüp ile kadının rahmine verilmekte; bazen kadının yumurtası ile erkeğin üreme hücresi dışarıdaki uygun bir ortamda yan yana konularak veya erkeğin hücresi yumurtanın içine verilerek tedaviler yapılmaktadır. Bunlar hem belli bir tecrübe gerektiren, hem belirli bir maliyeti olan ve hem de sabır gerektiren işlerdir. Bu konuda hekimlerle çok yakından işbirliği yapmak gerekmektedir. Bu işlemler, gereğinde birçok kereler tekrarlanabilmektedir. Burada özellikle kısırlık ile uğraşan üroloji ve kadın doğum uzmanlarıyla görüşmek önemlidir. Bu konuda bazen hastalar veya çevresindekilerin kafasında bazı tereddütler bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi alınan erkek hücresinin başka erkeğe ait olabileceği endişesidir. Bu düşünce tamamen gerçek dışıdır. Çünkü bu tedavilerde amaç eşlerin tedavisi ile çocuk sahibi olunmasıdır. Ayrıca, bu işlem hukuka ve tıp kurallarına da aykırı bir durumdur ve bu nedenle yapılması mümkün değildir. Bazı kanser hastalarında verilen ilaçlar üreme hücrelerini çok bozduğundan tedaviden önce üreme hücreleri alınarak dondurulmakta ve daha sonra gereğinde kullanılabilmektedir. Kısırlık nedenleri konusunda genel olarak şunlar söylenebilir : Sigara, alkol, aşırı stres, sıcak ortamlarda çalışmak , toz-boya-dumanlı ve benzeri ortamlarda çalışmak, yumurtaları aşırı sıcak tutucu kot benzeri giysiler giymek, üreme hücreleri üzerinde zararlı etkiye sahiptir. Kullanılan pek çok hastalığa ait ilaçlarında üreme hücreleri üzerinde bozucu etkileri vardır. Ülkemizde en sık karşılaşılan kısırlığa yol açan hastalıklardan birisi de yumurtalıkların torbalara inmemesidir. Yeni doğan erkek çocukların bazısında yumurtalıklar torbaya inmemiş olabilir. Bu durumda bir üroloji uzmanı ile görüşmek aydınlatıcı olabilir. Bu çocukların çoğunda 1 yaşında yumurtalıklar torbaya iner. Eğer hala torbalara inmemişse MUTLAKA bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır. Çünkü bu dönemde tedavi edilmezlerse yumurtalıklarda kalıcı hasar meydana gelir ve kısırlık oluşabilir. Yumurtalıkların daha sonraki yaşlarda torbaya inmesi gerçekleşse dahi kısırlık oluşabilir. Ayrıca özellikle karın içerisinde kalan yumurtalıklarda yumurtalık kanseri gelişme ihtimali normal yumurtalıkdan çok daha fazladır. Torbalarda solucan gibi kıvrım-kıvrım damarların oluştuğu bir hastalık olan 'varikosel' çok sık karşılaşılan ve kısırlık nedenleri arasında bulunan bir hastalıktır. Mutlaka bir üroloji uzmanına başvurmak gereklidir. En önemli etkileri yumurtalıkda ağrı ve kısırlıktır. Bazen tedavisi gerekmez ve takip edilir. Kesin tedavisi ameliyattır ve kısırlık nedenleri arasında tedaviden en iyi sonuçların alındığı bir hastalıktır. Bazen aileler erkek çocuklarının cinsel organın küçük veya kıllarının az olduğu gibi şikayetlerle üroloji veya çocuk uzmanlarına başvurmaktadır. Bazen cinsel organ küçük sanılabilir. Ancak böyle bir şüphede hekime mutlak başvurulmalıdır. Çünkü çok önemli hormon bozuklukları bulunabilir ve bunların tedavisi şarttır. Ameliyat geçiren hastaların ancak yarısı ilk bir-iki yıl içinde baba olabilmektedirler. İDEAL SÜNNET NASIL OLMALI... Sünnet dini ya da tıbbi nedenlerle dünyada en sık uygulanmakta olan cerrahi işlemdir. Asırlardır uygulanmakta olan ve basit bir işlem olarak görülen sünnet aslında bir erkek çocuğun psikolojisi ve beden sağlığı üzerine ciddi hasarlar verebilir. Bunlardan kaçınmak için; · Sünnet için ideal yaş doğumu izleyen ilk hafta ya da 7 yaş civarıdır. Özellikle 2-4 yaş civarında uygulanan sünnet çocukta psikolojik travma yaratabileceğinden önermiyoruz. Ancak sünnet bir sağlık problemi için uygulanacaksa bu bir zorunluluktur ve yaşın önemi yoktur. · Aileler sünneti öncelikle bir cerrahi işlem olarak kabul etmelidirler. Her cerrahi işlem gibi sünnet de ameliyathane şartlarını sağlayan sağlık kuruluşlarında ve bir uzman hekim tarafından uygulanmalıdır. Bilgisiz ve yetkisiz ellerde sünnet telafisi mümkün olmayan hasarlar yaratabilir. · İdeal sünnet anestezi altında uygulanmalıdır. Bölgesel uyuşturma altında dahi yapılan sünnette çocuk acı hissetmese bile korku ve heyecan nedeniyle psikolojik olarak ciddi travmaya maruz kalacaktır. Birçok erişkin sünnet olduğunda duyduğu acıyı hatırlamamasına karşın yaşadığı korku ve heyecan hafızalarında net bir şekilde durmaktadır. Kent Hastanesi bünyesinde gerçekleştirilen toplu sünnetler dahi anestezi altında uygulanmaktadır. Sünnet için uygulanan yüzeysel anestezidir ve oldukça güvenli bir anestezi şeklidir. Anestezi öncesinde verilen bir ilaç yardımıyla çocuk rahatlatılır ve sünnet stresinden uzaklaşır. Bu ilacın yarattığı kısa süreli hafıza kaybı sayesinde çocuk sünnet öncesi ve sonrasındaki stresli dönemi de hatırlamayacaktır. · Sünnet öncesinde çocuğun muayenesi yapılmalı ve özellikle kanama bozukluğu açısından da test yapılmalıdır. Böyle bir hastalığın atlanması durumunda çok kötü ve ciddi sonuçlar doğabilir. Birçok hemofili hastasının tanısı sünneti takip eden durdurulamayan kanamalar sonrasında konmaktadır. Sünnet konusunda ebeveynlere düşen en büyük görev çocuklarının sünnetinin ideal bir şekilde yapılması için çaba göstermektir. Böylelikle bu konuda kendileri adına karar verilen çocukları istenmeyen ve tehlikeli komplikasyonlardan korumak mümkün olacaktır. -

Tedavisi : Bu hastalığın tedavisinde, günümüze kadar çeşitli tedavi yöntemleri denenmiştir. İlaç tedavisi, ısı veya termal terapiler, ameliyat ve TUR ve lazer tedavileri gibi. Bu tedavi yöntemlerinin bazıları az riskli ancak etkileri zayıf, bazıları ise etkili ama komplikasyonları yüksek orandadır. TEDAVİ SEÇENEKLERİ İlaç Tedavisi İlaç tedavisi büyümüş prostatın yarattığı rahatsız edici semptomlar için yapılan ilk tedavidir. İlaçlar pahalı olup, hayatınızın sonuna kadar kullanmanız gerekmektedir. Ayrıca zaman içinde etkisiz kalabilirler. İlaçların yan etkileri arasında cinsel yetersizlik, baş dönmesi, baş ağrısı, yorgunluk sayılabilir. Isı Terapi Isı veya termal terapiler değişik enerji çeşitleri kullanarak, genişlemiş prostat dokusunu etkisiz hale getirir. Etkisiz hale gelen doku yerinde kalır ve bu yüzden bu tedavi tam olarak etkili değildir. Tedavi sonunda prostat şişer ve üriner semptomlar birkaç haftadan birkaç aya kadar devam edebilir. Bu tedavi sonunda birkaç günden birkaç haftaya kadar sonda takılması gerekebilir. Sık kullanılan ısı terapiler arasında, transurethral microdalga termal terapi , transurethral iğne ablasyon ve interstitial lazer coagulasyon vardır. Bu tedaviler üriner semptomların geçmesinde her zaman efektif değillerdir ve geçen semptomlar birkaç yıl sonra tekerrür edebilirler. Greenlight PVP prosedürü, uzun süre etkili olup başarı ile binlerce hastanın tedavisinde kullanılmıştır. Isı terapilerinin yan etkileri arasında, idrar anında acı ve rahatsızlık, üretral enfeksiyon, inkontinans ve retrograd ejakulasyon vardır. Ameliyat Transurethral Prostat kesimi ameliyatı, BPH tedavisinde şimdiye kadar kullanılan en etkili tedavi yöntemidir. Büyümüş prostat dokusu, endoskopik yoldan koter yardımı ile kesilerek çıkartılır ve sağlıklı idrar akışı yeniden sağlanır. Ancak TURP, bir ameliyat olduğu için, kan kaybı, kan nakli gereksinimi, imcontinance, impotans, idrar yaparken acı ve yüksek oranda geriye dönük ejakulasyon gibi komplikasyon risklerine açıktır. TURP tedavi yöntemi 1 ila 4 günlük sonda takmayı gerektirir. Hastanın sağlığına kavuşması ortalama 4 ila 6 hafta sürer. Diğer Lazer Tedavileri Diğer lazer yöntemleride büyümüş prostatın tedavisi için kullanılmaktadır. Bu lazerler ısı kullanarak dokuyu etkisiz hale getirir ancak ortadan kaldıramaz. Bu doku vücutta kalır ve ancak zamanla dışarı atılır. Tedaviden sonra birkaç hafta idrar yaparken ağrı ve rahatsızlık meydana gelir. Sadece Greenlight PVP sistemi, prostat dokusunu buharlaştırarak ortadan kaldırır, bu şekilde idrar akışının hemen normale dönmesi için gerekli kanalı açmış olur. Sonuç ve rahatlama anında sağlanır. Hastanın sağlığına dönmesi çabuk olur ve ağrı yok denecek kadar azdır.. Bu nedenden dolayı, Greenlight PVP Prosedürü tavsiye edilen en önemli tedavi seçeneğidir. PROSTAT HASTALIKLARINDA ONLİNE TEŞHİS! Prostat web sitesi "www.prostatim.com"da yer alan 'on-line check up' ile prostat büyümesine bağlı şikayetlerinden yola çıkarak tıkanıklığın derecesi 3 dakika gibi kısa bir zamanda bulunabiliniyor. Tüm dünyadaki üroloji uzmanlarınca kullanılmakta olan bir sistem olan IPSS check-up'ın özellikle orta ve ileri derecede tıkanıklıklarda sağlıklı sonuçlar verdiği görülüyor. Prostat kestane büyüklüğünde bir cinsiyet bezidir. Prostatın birincil rolü, ejakülasyon için gerekli olan sıvının bir kısmını sağlamaktır. Prostat hastalıklarının iki türü vardır: Prostat kanseri ve iyi huylu prostat büyümesi. Her ikisinin tedavisinde de erken teşhis son derece önemlidir. 40 yaşını aşmış erkeklerde vücuttaki hormonal değişikliklere bağlı olarak prostatta ortaya çıkan hücresel farklılaşmalar prostat içerisinde adenom adı verilen bir dokunun gelişmesine yol açıyor. Tıbbi terimi ile Benign Prostat Hiperplazisi , yani prostat'ın kanser olmayan büyümesi olarak isimlendirilen bu durum aslında hemen tüm erkeklerde meydana gelirse de erkeklerin ancak 1/3'ünde tedavi gerektirecek ölçüde tıkanıklığa yol açıyor. Belirtileri: Sık idrara çıkmak Zor idrar yapmak İdrara başlarken bir süre beklemek Geceleri idrar hissi ile uyanmak Mesanenin tam boşalmadığını hissetmek İdrar'ı kesik kesik boşaltmak Tuvaletten çıktıktan çok kısa bir süre sonra tekrar idrar hissi duymak Ani idrar sıkışmaları hissetmek, bazen idrarı tutamamak Belirtiler yıllar içinde yavaş yavaş geliştiğinden, ciddi tıkanıklığı olan hastalar bile bazen bu durumu normal olarak kabul edebiliyor, yani duruma adapte oluyor. Özellikle erken dönemlerinde çok sinsi bir hastalık olan prostat kanserinde ise kişide kanserle birlikte prostat büyümesi ve buna bağlı şikayetler mevcut değilse kanserin kendisine özgü hiç bir belirtisi bulunmayabilir. Hattat Hastanesi Üroloji Ünitesi'nde Prostat Hastalıkları teşhis ve tedavisi en modern yöntemlerle konusunda uzmanlaşmış bir ekip tarafından yapılıyor. 40 yaş sonrası yıllık kontrollerin kesinlikle ihmal edilmemesi gerekiyor. SES DALGALARIYLA PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİ... Her yıl 30 bin erkeğin prostat kanserine yakalandığı İngiltere'de, tedavinin başarılı olması halinde radyoterapi gibi geleneksel tedavilerin ve ameliyatların yan etkilerinin aşılabileceği belirtildi. Ses dalgalarıyla prostat kanserinin tedavisinin ameliyat ve radyoterapi kadar etkili olduğunu belirten uzmanlar, buna karşılık yöntemin iktidarsızlık ve erken boşalma gibi yan etkileri olmayacağını öne sürdü. Bu tedavinin diğerlerine göre daha ucuz ve daha zahmetsiz olduğunu ifade eden uzmanlar, bütün müdahalenin 3 saatten daha az sürede bitirilebildiğini kaydetti. Lokal anesteziyle yapılan tedavinin denemelerine, gelecek yıl ocak ayında 150 erkeğin katılımıyla başlanacağı açıklandı. Japonya'da yapılan denemelere katılan, prostat kanserinin ilk ve orta aşamasında bulunan 132 erkeğin yüzde 70'inin 5 yıl içinde hastalığı tümüyle atlattığına dikkat çekiliyor. Bu denemelerde hastaların sadece yüzde 22'sinin cinsel fonksiyon bozukluklarından şikayetçi olduğu bildiriliyor. -

Kimlerde daha çok çürük olur? Şekerli ve unlu yiyeceklerle bakterilerin buluşması sonucunda çürükler oluştuğuna göre herkes için bir tehlike var demektir. Ancak beslenmelerinde karbonhidratlı ve şekerli yiyeceklerin oranı çok yüksek olanlar bir de sularında florür oranı çok düşükse çok daha fazla çürük tehlikesi altındadırlar. Bakteri plağı tarafından oluşturulan aside karşı tükürük doğal bir savunma mekanizması oluştursa da tek başına çürüğü önleyemez. Tükürük akışını ve miktarını azaltan hastalıklar ya da ilaçlar da çürük oluşumunu hızlandırmaktadırlar. Bu nedenle de dişhekimleri tükürük akışını artırdığı için şekersiz sakızları sıklıkla önerirler. Çürük Aşısı Var mıdır? Hayır... "Ama gazetelerde okuyoruz" diyeceksiniz. Biraz önce size çürüğün çok sebebe bağlı bir hastalık olduğunu söyledik. Neye karşı, hangi etkene karşı aşı hazırlanacak? Bilim adamları yaklaşık elli yıldır bu konuda çalışmaktadırlar. Çürüğe karşı antibiyotik var mıdır? Çürüğü durduracak bir antibiyotik yoktur. Üstelik, antibiyotikler çocuklarda oluşum döneminde dişlerin üzerine çökelerek onları boyarlar ve gri-kahverengi, morumtırak renk almalarına neden olurlar. Antiseptik gargaralar kullanalım mı? Bazı ağız ve dişeti hastalıklarında belirli bir süre için belirli dozda antiseptik gargara verilebilir; fakat şunu unutmayın ki, ağız sağlığında en etkin araç fırçadır. Çürük oluşumuna bazı alışkanlıkların etkisi Beslenme alışkanlıklarının çürük oluşumuna etkisi olduğu öteden beri bilinmektedir. Buna karşılık yumuşak ve yapışkan besinlerin dişler üzerine tutunmaları, plak oluşturmaları ve çürük meydana getirmeleri daha kolaydır. Diş çürümesi önlenebilir mi? EVET. Sabah kahvaltısından sonra ve akşam yatmadan önce dişlerin fırçalanması ve her gün diş ipliğinin düzenli kullanılması en etkili yoldur. Yiyecek artıkları en çok dişlerin çiğneme yüzeylerindeki girintilerde ve dişlerin birbirine değdiği ara yüzeylerde biriktiği için, diş fırçaları küçük başlı seçilmelidir. Dişlerin iç yüzeyleri, dış yüzeyleri, çiğneyici yüzeyleri ve dilin üstü fırçalanmalı ve ara yüzlerde diş ipliği kullanılmalıdır. Fırçalar, orta derecede sert ya da yumuşak kıllı olmalı ve belirli aralıklarda değiştirilmelidirler. Fırça kıllarının aşınmamış olması ve bakteri taşımayacak bir şekilde muhafaza edilmesi gerekmektedir. Asla başkasının diş fırçası kullanılmamalıdır. diş fırçalama sırasında florürlü bir diş macunu kullanılarak, florürün diş çürüğünü önlemedeki rolünden yararlanılmalıdır. Florürlü macunlara yardımcı olarak aynı zamanda ağız kokusunu gidererek ferahlık ve temizlik hissi veren florürlü gargaralar da kullanılabilir. Şekerli yiyecekleri ana öğünlerde tüketmeye çalışmak ve yemek aralarında bir şey yememeye gayret etmek de diğer bir önlemdir. Dişhekimine muntazam aralıklarla başvurmak bir çürüğü önlemek ya da erken yakalamada en iyi yoldur. Ayrıca sıcak ve soğuğa duyarlı dişler ya da ağrılı dişlerde veya tebeşirimsi renkte olan başlangıç çürükleri, kahverengi renklemeler ve oyuklar gibi durumlarda vakit geçirilmeden hekime başvurulması tedavinin şeklini değiştirecek ve zorluğunu azaltacaktır. Çürük nasıl tedavi edilir? Diş çürüğünün kendiliğinden iyileşmediğini ve çürüyen yapının tamir olmadığını biliriz. Çürük tedavi edilmezse ilerler. Öyleyse, mutlaka çürük dişi doldurmak gerekir. Henüz diş özüne kadar ilerlememiş çürükler şöyle tedavi edilir: 1. Önce Çürük Temizlenir Mine ve dentin çok sert yapılardır. Çürüğü temizlerken bu yapıların kaldırılması gerekir. Çürük, "frez" dediğimiz özel uçlarla temizlenir. Günümüzde çürük, elmas uçlu veya tungsten çeliğinden yapılmış frezlerle temizlenir. Bu frezler yüksek dönülü, hassas motorlara takılır. Bu motorların dönüşü dakikada 300.000'dir. Saniyede, (ya da 2 sayana kadar) kullanılan alet tam 5.000 devir yapar. Ayrıca dönme esnasında hiç titreşim de yoktur. Biraz ağrı olabilir. Çünkü, dentin yüzeyi biraz hassastır ve kişiden kişiye değişen şiddette ağrı duyulur. Bunun çaresi lokal anestezidir. Lokal anestezi ile hiç ağrı duymadan diş dolgusu yaptırılabilir. 2. Temizlenen Çürük Boşluğu Şekillendirilir Diş doldurturken sadece çürüğün temizlenmez çürük etrafında bazı düzeltmeler de yapılır. Çürük boşluğunun genişletilmesi "kavite hazırlama" belirli kurallara göre biyomekanik ve yapısal zorunluluktan dolayı yapılmaktadır. Not: Bu sayfadaki yazıların bir kısmı Prof. Dr. İlter Uzelin yazısından alınmıştır. İMPLANT; DİŞ EKSİKLİĞİNE HARİKA ÇÖZÜM Dişlerimizi kaybetme korkusu çoğumuzun korkulu rüyası. Ancak günümüzde diş kayıplarının kalıcı, işlevsel ve estetik harika çözümleri var. İmplantoloji;bize bir, birkaç veya daha fazla diş kaybı söz konusu olduğunda bunların yenisi ile değiştirilmesi için güvenilir bir metod sağlıyor. Üstelik bu sistem yeni dişlerinizin hem doğal görünüp, hem de kendi dişiniz gibi hissetmenize olanak veriyor. DENTAL İMPLANT NE VE NASILDIR? DENTAL İMPLANT vida formunda titanyumdan üretilmiştir. Çene kemiği içerisine yerleştirilir ve güvenli bir diş kökü görevini görür. Gereksinime göre üzerine kron veya köprü yapılabilir veya müteharrik bir protez tutuculuğunu arttırmak için destek taşıyıcı olarak kullanılabilir. Diş eksikliği yaşayan hastaların dental implant tedavileri 60 lı yılların ortalarından bu yana başarılı bir şekilde uygulanıyor. Bugün kırk yıldan fazla süredir, kendilerine uygulanmış implantları kullanan pek çok hasta bulunmaktadır. Dental implantlar tek, kısmi veya total diş eksikliği durumlarında bizlere kalıcı ve konforlu çözüm getirmektedir. TEK DİŞ EKSİKLİĞİNDE;eksik dişin yanındaki dişler kesilmeden, çiğneme fonksiyonunu yerine getiren doğal görünümlü bir dişe sahip olunabilir. KISMİ DİŞSİZLİK DURUMUNDA;birkaç implant tarafından desteklenen köprü yada kronlar, işlev ve görünüm açısından doğala en yakın ideal çözümler sağlarlar. TOTAL DİŞSİZLİK DURUMLARINDA da eğer üst yada alt çenede total dişsizlik sorunu varsa yeterli sayıda implant ile desteklenmiş hareketli yada sabit protez seçeneklerinden birini seçebilirsiniz. Sabit protez 5 yada daha fazla implant ile desteklenir ve gerektiğinde sadece diş hekimi tarafından geri çıkarılabilir. Hareketli protez sabit kullanılabilen fakat ihtiyaç duyulduğunda kolayca çıkarılabilen taşıyıcı parçalar kullanılarak iki yada daha fazla implanta tutturulmuş üst yapılardır. Protez implant üzerine yerleştirildiğinde topuz tutucular sayesinde sıkıca tutunur ve çiğneme, konuşma, gülme gibi fonksiyonlar sırasında çıkma riski yoktur. Tedavi seçeneği sizin kişisel durum ve tercihinize bağlıdır. Çene kemiğinizin miktar ve kalitesi sizin için en işlevsel ve kalıcı çözümün sağlanmasında belirleyici rol oynayacaktır. Gerek sabit gerekse hareketli protez uygulamaları sizin için konuşma, gülme, çiğneme fonksiyonları açısından güvenli ve konforlu çözümler sağlayacaktır. DENTAL İMPLANTLARIN ALTERNATİFLERİNE OLAN ÜSTÜNLÜKLERİ NELERDİR? Tek diş eksikliğinde, komşu iki dişin arasına tutturularak desteklenmiş köprü uygulaması implanta alternatif olabilir. Ancak bu uygulamanın dayanıklılığı genellikle sınırlıdır. Ayrıca bu gibi durumlarda geleneksel köprü uygulamasıda yapılabilir. Bu uygulamada da komşu dişler sağlam olmasına rağmen kesilir ve yaşamınız boyunca köprünüzün birkaç kez yenilenmesi gerekir. Geleneksel kısmi hareketli protezler, çiğneme, konuşma, gülme, aksırma gibi fonksiyonlar sırasında gevşeme eğilimi gösterirler. Bu da hastada hem güvensizlik oluşturur, hem de çiğneme fonksiyonu ve konforunu negatif etkiler. Normal fonksiyonlar sırasında doğal dişler çene kemiğini uyararak erimesine engel olur ve sürekliliğini sağlar. Tek yada daha fazla diş eksikliği meydana geldiğinde çene kemiği zaman içinde erimeye başlar. Kemik erimesinin arttığı durumlarda geleneksel bir protezin dengesi ve tutuculuğunu korumak gittikçe zorlaşır. İMPLANTLARIN SAĞLADIĞI EN ÖNEMLİ AVANTAJLARDAN BİRİDE ÇENE KEMİKLERİNİN ERİMESİNE ENGEL OLMASIDIR. Geleneksel bir proteze kıyasla implant destekli dişler; doğal dişler gibi işlev görür, kendi dişleriniz gibi görünür ve hissedilir. Rahat kullanılır ve kalıcıdırlar.

15 EYLÜL "DÜNYA PROSTAT GÜNÜ" Toplumlar geliştikçe zorunlu sağlık hizmetlerinden ziyade koruyucu tıbba önem verirler. Çünkü gelişmiş toplumlarda insan hayatı daha önemli ve daha pahallıdır. Koruyucu tıp demek hastalıkların öngörülmesi, engellenmesi ve erken teşhis edilmesi demektir. Koruyucu hekimliğin işletilmesi ve halkın engellenebilir veya tedavi edilebilir hastalıklara karşı bilinçli hale getirilmesi o toplumu daha sağlıklı ve daha uzun yaşamaya aday bireyler topluluğu haline getirecektir. Özellikle Avrupa'da yüzyılın ikinci yarısında elde edilen ortalama insan ömründeki %50'lik artışın en önemli sebebi budur. Gelişmemiş ya da gelişmeye çalışan ülkelerdeyse öncelik beslenme ve barınma gibi daha yaşamsal faaliyetler üzerinde yoğunlaştığından sağlık hizmetlerinden ancak ciddi hastalık tablolarında yararlanılır. Kış aylarında kara mahkum olan doğu köylerimizde hastaların son raddede kızak sırtında bir sağlık kuruluşuna yetiştirilmeye çalışılması bunun dramatik bir örneğidir. 15 Eylül günü "Dünya Prostat Günü" olarak ilan edildi. Bu prostat hastalıklarının toplumsal bir sorun olduğunun ilanı demektir. Toplumsal bir sorun olan sigaraya da bir gün ayrılmıştır " sigarayı bırakma günü". Prostat hastalıklarının görülme sıklığı erkeğin yaşı ilerledikçe yükselir. Doğal olarak yaşlı nüfusun artmasına bağlı sıklaşan prostat hastalıkları toplumsal bir sorun sıfatını kazanmıştır. Peki, nedir prostat hastalıkları? Gerçekten "erkeklerin kabusu" yakıştırmalarını hak eder mi? Cevap: 10 yıl önce evet ama günümüzde değil. Çünkü bu zaman zarfında prostat hastalıklarının tanı ve tedavisinde çok önemli gelişmeler elde edildi. O zaman boşu boşuna korkulu rüyalar görmek yerine modern tıbbın erkeklere sunduğu bu olanakları kullanmak yerinde bir seçim olacaktır. Teknolojinin nimetlerinden yararlanan doktorlar olarak artık bir günü geçmeyen hastanede kalış süreleri ile kansız prostat ameliyatları gerçekleştirebilmekteyiz. Prostat ve hastalıklarını takdim etmek gerekirse; kestane şekil ve boyutlarında, erkeklere özel bir organdır prostat. Halk dilindeki gibi bir hastalık değildir. Her erkekte bulunan ve üreme fonksiyonumuz üzerinde önemli rolü olan bir salgı bezidir. Her organın olduğu gibi prostatın da bazı hastalıkları vardır. Bunlar prostatit, iyi huylu prostat büyümesi ve prostat kanserinden ibarettir. Mesane çıkışında ve idrar kanalının etrafında yerleşik bir organ olduğundan dolayı prostat hastalıklarının en belirgin bulgusu idrar yapma üzerine olur; sık, zor, sancılı veya kanlı idrar yapmak başlıca şikayetlerdir. Prostatit prostat iltihabıdır. Akut veya kronik olmak üzere iki tipi vardır. Daha çok orta yaş ve genç erkeklerin hastalığıdır. Bu iltihapların sebebi bazen mikroplardır ve antibiyotikler ile kolayca tedavi edilebilir. Ancak kronik prostatitlerin çoğunda sebebin ne olduğu henüz tam olarak anlaşılmış değildir. Bu nedenle tedavi uzun ve uğraştırıcı olabilmektedir. Prostat kanseridünya üzerindeki erkekleri en sık etkileyen ölümcül kanser türüdür. O zaman yapılması gereken en doğru sağlık hareketi çok sık karşılaşılan bu sinsi ve tehlikeli düşmana karşı erkekleri eğitmektir. Korunmak için neler yapılmalıdır: Öncelikle sağlıklı yaşayın. Genel sağlık kurallarına uyun: Sigara ve alkolden uzak durun. Doğal ve sağlıklı besinleri tercih edin. Bol su tüketin; E vitamini, selenyum ve domateste bulunan likofen adlı antioksidan maddenin ve yeşil çay tüketiminin prostat kanserine yakalanma riskini azalttığı ileri sürülmektedir. Doğruluğu ispatlanmamış olsa bile doğal ve vücut için yararlı maddeler olduklarından tüketmekte bir sakınca yoktur. Kolesterol ve diğer yağlardan zengin gıdaları az tüketin; ABD gibi yağdan zengin beslenen toplumlarda prostat kanseri daha sık görülürken, bitkisel besinlerin ağırlıklı tüketildiği uzak doğu ülkelerinde daha az görülmektedir. Mümkünse stresten uzak durun. Kimler yüksek risk altındadır: Yaşlanan her erkek. Yaş arttıkça prostat kanseri gelişme riski artar. Prostat kanserlerinin %85'i 65 yaş üzerindeki erkeklerde görülmektedir. Yeterince uzun yaşarsa hemen tüm erkeklerde prostat kanseri gelişebilir. Bu bağlamda uzun ömür prostat kanseri için en büyük riski teşkil eder. Akrabalarda prostat kanseri olanlar; birinci derece akrabalarında prostat kanseri olan erkeklerde riskin olmayanlara oranla 10 kat daha arttığı söylenebilir. Bazı prostat kanserleri çok yavaş ilerler ve yıllarca hiç bulgu vermeyebilir. Bu tip prostat kanserli erkeklerin bir kısmı prostat kanseri tanısı konmadan başka hastalıklardan ölürler. Ancak bazı prostat kanserleriyse çok hızlı büyüyerek diğer organlara da yayılır ve hızla ölüme götürürler. Birçok kanser türünde olduğu gibi prostat kanseri de erken evrelerde pek bulgu vermez. Hastalığa bağlı şikayetler görüldüğünde birçok hasta için erken tanı zamanı çoktan geçmiş demektir. Zaten tam tedavi şansını elde ederek prostat kanserini yenen hastalar çoğunlukla şikayet olmaksızın check-up yaptıran yada rastlantısal olarak prostat kanserine yakalanmış olduğu belirlenen hastalardır. "Kanserden korkma geç kalmaktan kork" sözüne en yakışan hastalıktır prostat kanseri. 50 yaşından sonra yılda bir prostat kontrolünü düzenli yaptıran bir erkeğin prostat kanserinden ölme riski neredeyse yoktur denebilir. Ailede prostat kanseri öyküsü olanlar ve daha garantici olmak isteyen erkekler için bu yaş sınırı 45'e çekilebilir. Prostat kontrolü temel olarak prostat muayenesi ve PSA diye bilinen kan testi ile kişinin bir yılda sadece 20-30 dakikasını almaktadır. Prostat kanseri erken tanındığında tam tedavi edilebilen bir kanserdir. Yeter ki sınırların ötesine geçmemiş olsun. Prostatın İyi Huylu Büyümesi yaşlanan erkekte ortaya çıkan iyi huylu prostat büyümesi olarak tanımlanır. O kadar sıktır ki 80 yaşını geçmiş erkeklerin %90'ında karşılaşılır. İnsanoğlunu bu denli etkileyen BPH hastalıktan ziyade doğal bir sürecin olağan parçası olarak kabul edilmelidir. Buradaki doğal süreç yaşlanmaktan başka bir şey değildir. Yaşınız ilerledikçe saçınızın beyazlamasını ya da dökülmesini veya bir yakın gözlüğüne ihtiyaç duymayı nasıl doğal olarak kabul ediyorsanız prostatınızın iyi huylu büyümesini de normal kabul etmelisiniz. Bir hastalık olmadığı için BPH mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durum değildir. Ancak bu büyüme idrar kanalını sıkıştırıp tıkamaya başladığı zaman idrar yapmada zorluklar görülmeye başlanacaktır. Öncelikle kişinin tuvalete bağımlılığı artacak ve yaşam kalitesi düşecektir. Uykusuz geceler, fazla oturulamayan misafirlikler ve gidilemeyen uzun yolculuklar başlayacaktır. Hatta gece uyanıp tuvalete gitmelerinden dolayı bu hastalar eşlerini de uykusuz bırakırlar çoğu zaman. Hasta kadar uykusuz kalan ve endişelenen eşi de rahatsızdır aynı zamanda. Olayın şiddeti ve süresi artarsa öncelikle böbrekler olmak üzere diğer organları da bozarak hayat kalitesini bozmaktan öteye vücudumuza hasar vermeye de başlayabilir. İşte yaşam kalitesinde önemli düşüş olduğunda yada vücuda zarar vermeye başladığında tedavi gerekir. Şu anda prostatın iyi huylu büyümesinin önüne geçilememektedir. Çünkü neden oluştuğu konusunda henüz teorilerin ötesine geçebilmiş değiliz. Bu durumu bir kabus olarak algılamak yerine bunu doğal bir süreç olarak kabul edip en yakın zamanda uzman yardımına başvurmak gerekir. Sonuç olarak prostat hastalıkları özellikle ileri yaştaki erkeklerde toplumsal bir sorun olarak ilan edilecek kadar yaygındır. Erkeklerin ortalama ömrü uzadığı sürece bu toplumsal sorun daha da ciddileşecektir. Geç kalınmadığı sürece bu hastaların çoğunda tam bir tedavi elde edilir. O zaman işin uzmanı olan bizlere düşen en büyük görev halkımızı bu hastalıklara karşı eğitip, bilgilendirmektir. Lütfen prostat hastalıklarının hayatınızı değiştirmesine izin vermeyin. Unutmayın bunun bedeli sadece yılda bir yarım saatinizi ayırmaktır. Nice 15 Eylüller diliyorum. İYİ HUYLU PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat, mesane altına yerkeşmiş, sperm taşıyan sıvıyı salgılayan ceviz büyüklüğünde bir bezdir. 40 yaşını aşmış erkeklerde vücuttaki hormonal değişikliklere bağlı olarak prostatta büyüme başlar. 60 yaşın üstündeki erkeklerin %50si, 70-80 yaşlarındaki erkeklerin %80i, prostatın kanser olmayan büyümesi ya da tıbbi terimi ile Benign Prostat Hiperplazisi BPH problemi yaşar. Artan yaşla büyümesi, idrar kanalına baskı yapmaya başlayarak, çeşitli şikayetlere sebep olur. Bu şikayetler, geceleri sık idrara çıkma, idar yaparken zorlanma, acı ve yanma hissi, idrar kaçırma gibi hastanın yaşamını son derece olumsuz etkiler. Birçok erkek bu şikayetler yüzünden yaşam tarzlarını değiştirmek zorunda kalır. Tuvaletlerini oturarak yapma zorunluluğu, uzun yolculuğa çıkamama, açık renk pantolon giyememe, geceleri sık, sık kalkış yüzünden yaşanan uykusuzluk gibi. Semptomları : Özellikle geceleri sık idrar yapma Ani idrar yapma gereksinimi İdrar yapmak için zorlanma İdrar yaparken yanma ve sızı İdrar kesesinin tam olarak boşalmadığını hissetmek İdrar kaçırma Zayıf idrar akımı -

Sabah ve akşam tiplerine ait özellikler günlük hayatımıza daha dolaylı olarak yansımaktadır. Akşam tipleri sabah uyanmakta güçlük çekmekte, işe başlayabilmek için sabah birkaç fincan çay veya kahve içmekte, ancak öğlen saatlerine doğru işlerinde verimli olmaya başlamaktadırlar. Sabah tipleri ise akşam tiplerinin aksine sabahları daha verimli çalışmakta, gece vardiyalarında çalıştıkları dönemlerde verimlilikleri düşmektedir. Günlük uyku ihtiyacımızın genetik olarak belirlendiğini daha önce belirtilmiştim. Bu Bu sürenin bir kısmının gündüz uyunması, gece uykusunda azalmaya yol açabilmektedir. Gündüz uykusunun öğlen 14.00 civarında uyunması bu saatte uykuya dalmanın daha kolay olması nedeniyle tavsiye edilmektedir. Yarım saatlik, daha çok derin yavaş uyku döneminden oluşan öğlen uykusu, gece uykusunun 1.5 saatine eş değerdir. Böylece gündüz yarım saatlik uyku gece uyku süresinde 1,5 saatlik azalma sağlayacaktır. Uyku yoğunluğu, başka bir deyişle uykuya dalma süresi, uyanık kalınan süre ile orantılı olarak artmakta ve uykunun başlamasını takiben azalmaktadır. Öğlen uykuları, uyku yoğunluğunun azalmasına yol açacak ve yeniden yoğun düzeyine ulaşması daha geç saatlerde olacaktır. Bu da gece daha geç saatlere kadar uyanık kalmamızı sağlayacaktır. Öğlen uykuları nispeten verimsiz olduğu bilinen ve uykuya daha fazla eğilimli olduğumuz 14.00 civarında uyunduğu takdirde, günün daha sonraki bölümünde daha zinde olmamızı, daha geç uyuyabilmemizi ve uyku süremizi azaltmamızı sağlamaktadır. Sıcak iklim kuşağında gelenekselleşmiş olan öğlenuykuları, bazı politikacılar, iş ve bilim dünyasının ünlüleri tarafından da uygulanmaktadır. Bu konuda en şaşırtıcı uygulama ise Japonyadadır. Japonyada bazı işyerlerinde öğlen uyuyanlara ek ücret ödenmekte, böylece öğlen uykuları özendirilmektedir. UYUMADAN YAŞAMAK MÜMKÜN MÜDÜR? Uyku, yemek yemek, su içmek, nefes almak gibi organizma için vazgeçilmez bir zorunluluktur. Aç ve susuz yaşamak nasıl mümkün değilse, uyumadan da yaşamak mümkün değildir. İnsanlar uzun süre uykusuz bırakıldıklarında ki bu tür deneyler genellikle 3-4 gün sürebilmektedir, istem dışı olarak kısa süreli olarak uyuya kalmaktadırlar. Uykusuz geçen süre uzadığında da uyku ataklarının daha sık ve uzun süreli olduğu görülmektedir. Uyku yoksunluğu deneylerinde, 3 gün sonunda gerginlik, sinirlilik, zamanı bilememe, hayal görme, kekeleme, konuşulanları anlayamama gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Daha sonra ellerde titreme, vücutta yanma ve ağrılar, görme bozuklukları olmaktadır. Bugüne kadar insanlarda yapılabilmiş, en uzun süreli uykusuzluk deneyi 11 gün ile Amerikalı bir üniversite öğrencisinde gerçekleştirilmiştir. Denek olan öğrenci, gerçekle ilişkisinin bozulduğu görüldükten sonra, psikoza benzer bir klinik tabloya girerken uykusuzluk deneyi sonlandırılmıştır. Benzeri hayvan deneyleri ise türlere göre değişik süreler sonunda ölümle sonuçlanmıştır. NE KADAR UYKUYA İHTİYACIMIZ VARDIR? Çoğumuz hayatımızın yaklaşık üçte birini uyuyarak geçirmekteyiz. Gerçekten bu kadar uzun süre uyumak zorunda mıyız? Çevremizde seyrek de olsa çok daha kısa süre uyuyan insanlara rastlamaktayız. Uykumuzu kısaltmak mümkün müdür? Daha kısa süre uyursak ne tür problemlerle karşılaşırız?Son yıllarda yapılan araştırmalarla yukarıdaki soruların birçoğunu cevaplamak mümkün olmuştur. Uyku süresinin kişiden kişiye değişmekte olduğu ve bu sürenin 4 saat ile 11 saat arasında değiştiği bilinmektedir. Uyku süreleri genetik faktörlerin etkisi ile kişiden kişiye değişmektedir. Doğuştan itibaren belirlenmiş olan bu süreyi belli limitler dışında değiştirmek mümkün olmamaktadır. Süreyi kısaltmak zorunda kaldığımızda uyku yoksunluğu sonucu görülen istenmeyen belirtilerle karşılaşmaktayız. Genetik geçişin varlığını gösteren en iyi kanıt tek yumurta ikizlerinin uyku sürelerinin birbirler inin tamamen aynı olduğudur. Türkiyede toplumun büyük çoğunluğunun (%75) 7-8 saat süreyle uyuma alışkanlığına sahip olduğu, yapılan araştırmalarla bilinmektedir. Ünlü insanlardan bazılarının çok kısa uyuduğunu basından sık sık duyarsınız. Bunlardan Napoleon, Churchil gbi bazıları tarih kitaplarında kısa uyku süreleri ile yeralmıştır. Kısa bir süre uyuduğu halde ertesi gün fonksiyonlarında değişiklik olmayanların sayısı çok fazla değildir. Türkiyede, toplumun sadece %10 unun, 6 saatin altında bir uyku ile hayatını sürdürdüğünü bilinmektedir. Kısa uyuyanlardan bahsederken hafta içi 6 saat uyuyup, hafta sonunda uyku sürelerini 8-10 saate uzatarak uykularını telafi edenleri değerlendirme dışında bırakmak gereklidir. 8 saatten daha uzun süre uyuyanlara, kısa süre uyuyanlara oranla toplumda biraz daha sık rastlanmakta, bunların oranı %15 e kadar yükselmektedir. Kısa uyuyanlar ile uzun uyuyanların uykularının yapısı birbirinden farklılıklar göstermektedir. Kısa uyuyanlar daha yoğun olarak derin yavaş uyku ve REM döneminden oluşan bir uyku uyumaktadırlar. Gece içi uyanıklık sayısı ve 2. faz oranı bu tür insanlarda azalmıştır. Dolayısı ile kısa süreli, ancak daha etkin bir uyku uyudukları söylenebilir. Uzun uyuyanlar ise asıl uyku olarak adlandırılan derin yavaş uyku ve REM dönemlerini kısa uyuyanlar kadar uyuyup, onlardan farklı olarak uykunun yüzeyel fazlarını (1. ve 2. faz) daha uzun uyurlar. Gece içinde, özellikle de sabaha karşı sık sık uyanıp, yeniden uykuya dalarlar. Uyku süreleri uzun olduğu halde, bu insanlar etkin olmayan bir uyku uyurlar. Uzun uyuyanlardan, çalışmak için daha çok zamana ihtiyacı olanlar, çoğunlukla uyku sürelerini kısaltmak arzusundadırlar. Ancak, uyku süresini belli bir oranın ötesinde kısaltmak mümkün değildir. Üniversite öğrencileri ile yapılan bir çalışmada, kısa bir zaman diliminde uyku süresinin kısaltılması mümkün olmamış, deneklerde ertesi gün yorgunluk, halsizlik, konsantrasyon güçlüğü ve hafıza bozuklukları gibi şikayetler saptanmıştır. Deneğe katılanlar, uygunsuz zamanlarda uyku ihtiyaçlarına yenilip, uyuya kalmışlardır. Ancak başka bir çalışmada uyku süresinin 1-2 saati aşmamak şartıyla, uzun bir zaman dilimi içinde, azaltılmasının mümkün olduğu ve bu azaltmanın deneklerin performansında bozukluğa yol açmadığı gösterilmiştir. Unutulmaması gereken nokta, çalışmaların sadece genç deneklerde yapıldığıdır. Çocuk ve yaşlıların uyku süresini kısaltması sonucu daha değişik belirtilerle karşılaşılmaktadır. Bu yaş gruplarının uyku ihtiyacı ve uyku yoksunluğunun vücut fonksiyonlarına etkisinden bir sonraki bölümde bahsedilecektir. GASTRİT DEĞİL REFLÜSÜNÜZ "Türkiye'de 5 kişiden birinde reflü var." "Çoğu reflü hastasına gastrit teşhisi konuyor." "Türkiye'deki insanlar reflünün ne olduğunu bilmiyor." "Reflü, sosyal hayatı en olumsuz etkileyen hastalıklardan biri." Mide ağrısı, göğüs kafesi arkasında yanma hissi, mide içeriğinin yukarı doğru gelmesi, nedensiz öksürük, boğaz ağrısı, göğüs ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkan reflü, çoğu zaman doktorları da yanıltarak hastalara farenjit, larenjit, gastrit tedavileri verilmesine, anjiyo gibi uygulamalar yapılmasına neden oluyor. Ülkemizde halen reflü hastalığına gerekli önem verilmiyor. Çoğunlukla reflü hastalarına gastrit, ülser teşhisi konuyor, bu hastalarda asit düşürücü ilaçları hastalıklarını kontrol ettirmeden düzensiz olarak kullanıyor.. En önemli sorun teşhis yanılgısı. Çoğu reflü hastalarına gastrit teşhisi konuyor. Böyle olunca da gastriti iyileştirmeye yönelik antibiyotik tedavileri uygulanıyor.. Bir hastada uzun yıllardır baş edemediği bir mide hastalığı varsa Reflü hastalığı akla gelmelidir. Ege Üniversitesi'nin yaptığı çalışmaya göre Türkiye'de her 5 yetişkinden birinde reflü var. Bu da yaklaşık 8-10 milyon civarında reflü hastası demek. Hastaların yüzde 40'ı çok hafif derecede reflü yaşarlar. İlaç alarak, az yiyerek, bazı sosyal tedbirler alarak şikayetleri olmadan idare ederler. Özellikle yüzde 10 reflü hastasında görülen mide fıtığı durumunda diyaframdan yemek borusunun geçtiği bir delik genişliyor. Mide ve yemek borusunun birleştiği yerdeki kapak sistemi diyaframın üst kısmına çıkıyor. Bu da mide fıtığı olarak bilinen durum. Bu hastalarda asit düşürücü ilaçlara rağmen şikayetler devam edebilir. Bu grup hastalarda hastaların ilaçlarını ömür boyu alması gerekiyor. Reflü tedavisinde asit düşürücüler alındıkları sürece etkilidir ilaç alımı kesildiğinde şikayetler tekrarlar. Bu konudakalıcı tek tedavi yöntemi laparaskopik cerrahidir. Laparaskopik cerrahi özellikle mide fıtığı olanlarda, yemek borusunda yaralar gelişen ve sürekli ilaç alma gereksinimi duyan hastalarda, yaşı genç hastalarda, ilaç tedavisinden fayda görmeyenlerde, sürekli ilaç kullanmak istemeyen ve sosyal tedbirlere uymak istemeyen hastalara, yaşam kalitesi çok bozulan hastalara öneriliyor. İlaç tedavine rağmen bazı hastalarda yaşam kalitesi düzeltilemez. Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda 70 bin reflü ameliyatı yapılıyor. Reflü, başka hastalıklarla karıştırılıyor... Türkiye'deki hastalar reflü olduğunu bilmiyor. Bu hastalık yüzünden psikiyatriste gidenler bile var. Mide özsuyu kaçmaya başlayınca oluşan hastalıklar arasında larenjit, farenjit, boğaz ağrısı, ses kısıklığı oluşuyor. Bu sefer kulak-burun-boğaz doktorlarına gitmeye başlıyorlar. Kulak-burun-boğaz doktorlarının bu konuya hakim olmayanları hastanın bademciklerini alıyorlar. Göğsü ağrıdığı için kalp krizi geçirdiğini zanneden reflü hastasına anjiyo yapıyorlar. -

Vitamin C eksikliğinde: Ortaya çıkan başlıca hastalık skorbüttür. Bunun ağız içi belirtileri işlenmiş inek sütü ile beslenen ve öteki besinleri çok az alan çocuklarda, yemeği kendi hazırlayan ve ekseriya işlenmiş süt, hububat, ekmek ve çok az öteki besinleri alan bekarlarda Acayip diyetlerle midelerini dolduran psikonörtik kişilerde görülür skorbüttür hastalığı. İnsanlarda C vitamininden yoksun gıdalarla beslenildiğinde takatsızlık, iştahsızlık, büyümede durma, anemi, ateş ve infeksiyona karşı direncin düşmesi, dişetlerinde şişme ve iltihaplanma, diş kaybı, el bilek ve ayak mafsallarında şişme peteşi şeklinde kanama, kaburgalar ve kostalarda kırılmalar, mafsal içine, kas içine ve barsak içerisine kapiler fijilite nedeniyle kanamalar ortaya çıkar. Soğuk algınlığına karşı C vitamininin önerilmesi uygundur. Vitamin C 1 gram miktarlarında kullanıldığında diyare meydana getirebilir. Aynı şekilde vitamin C idrarı asitleştirdiği için idrar yollarında oksalat taşlarının çökmesine neden olabilir. DİŞ TAŞI Diş hekiminizin kalkülüs olarak adlandırdığı diş taşı yani tartar, tükürüğünüzdeki minerallerin ve plakların bir ürünüdür. Taş, diş eti iltihabı ve periodontit gibi diş eti hastalıklarının başlıca nedenidir. Taş, özellikle diş eti çizgisinin altında oluştuğunda en büyük sorunu yaratır. Taş, kireçli ve serttir; temizlenmesi ise güçtür. Düzenli diş kontrollerinin bir bölümü dişlerinizin ve taşların temizlenmesini içerir. Bu temizleme işlemi, özellikle diş eti çizgisinin altındaki taşlar için gratuar ve küret adı verilen aletlerle dişi kazıyarak yapılır, işlem, rahatsız edicidir ve diş etlerinizi kanatır. Diğer bir yöntem ise, taşlan temizlemeye yardımcı olan bir titreşim aleti kullanmaktır. Şu günlerde, tartara karşı diş macunları için fazlaca reklam yapılmaktadır. Bu diş macunlarının, diş etinin üstündeki dişler üzerinde taş birikmesini azalttığı, ancak diş eti çizgisinin altındaki taşlar için çok az etkisi olduğu ya da hiç olmadığı bulunmuştur. Ne yazık ki, diş kaybıyla sonuçlanabilen bir diş eti hastalığı olan periodontite yol açan da, diş etinin altında oluşan taşlardır . Tartar kontrollü diş macunlarının estetik bir görünüme etkisi olabilir ve diş hekiminize gittiğinizde dişlerinizin daha iyi temizlenmesine. yardımcı olabilir, ancak gerçek, zararlı taşların oluşmasını önlemekteki yararı çok azdır. Ayrıca, sigara içmenin neden olduğu diş lekelerini temizlemek için tasarlanmış özel diş macunları da bulunmaktadır. Biz bu diş macunlarını önermiyoruz: Diş etleri zaten çekilmiş olan kişiler, diş eti çizgisi altındaki daha yumuşak tabakaların maruz kalacağı bu tür diş macunlarından zarar görebilirler. Bu tür diş macunları, aynı zamanda dişlerinizin sıcak ya da soğuk yiyeceklere karşı daha da hassaslaşmasına neden olabilir. Bazı tartara karşı diş macunları üzerinde bulunan uzman kuruluşların onayı, anti-tartar nitelik için değil, diş macununun içerdiği flor için verilmiş bir onaydır. DİŞ ÇÜRÜKLERİ Diş çürükleri daha çok koyu renklenmelerle birlikte görülen oyuklar olarak algılanmaktadır. Önlenebilir bir hastalık olmasına karşın dünyada diş çürüğü deneyimi yaşamayan çok az insan vardır. Dişler neden çürür? Ağızda bulunan bakterilerden oluşan bakteri plağı, şekerli ve unlu yiyeceklerin ağızda kalan artıklarından asit oluşturabilmektedir. Bu asitler, dişlerin mineral dokusunu çözerek dişin minesinin bozulmasına ve sonuçta da diş çürüğünün başlamasına ve dişhekimlerinin kavite dedikleri oyuklara neden olmaktadırlar. Uzun yıllar, nedeni bilinmeyen bir hastalık gözüyle bakılan diş çürüğünün günümüzde "çok sebebe bağlı bir hastalık" olduğu anlaşılmıştır. Diş çürüğünün başlıca 3 etkeni vardır: Bakteri plağı , Karbonhidratlı gıdalar , Bünyesel etkenler Diş sağlığı dengeli olan bir kimsede bu etkenlerden birisi değişikliğe uğrarsa, çürük ortaya çıkar. Çürük belirtileri nelerdir? Çürük ve oyulmuş bir diş, koyu renkli boşluğuyla kolayca tanınır. Fakat bazen çürük çukurcuğu gizli kalır ve diş hekimi ancak yardımcı tanı araçlarıyla teşhis koyabilir. Çoğu zaman çürük, diş tüberküllerinin yani tümsekciklerin birbiriyle kesiştiği yerde veya dişin boyun kısmında görülür. İki diş arasında kalan gizli çürükler uzun süre fark edilmez. Bu tür çürüklerde "... akşam yemek yerken dişime taş geldi zannettim, bir de baktım, dişimin bir parçası ağzımda..." denildiğini sıkça duyarız. Diş çürüğünde diş hekimine başvurmayı gerektiren en önemli belirti ağrıdır. Ağrı, soğuk, sıcak, tatlı veya ekşiden olur. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişir ve etken ortadan kalkınca ağrıda geçer; fakat tedavi edilmeyen çürüklerde ağrılar bir süre sonra sürekli olmaya başlarlar. Diş çürüğü nasıl ilerler? Çürük, daima dişin yüzeyinden başlar ve ilerleyerek dentin tabakasına erişir. Dentin, mineden daha fazla organik madde içerir. Bu nedenle çürük bu tabakada daha çabuk yayılarak dentini bir burgu gibi deler; fakat, çürüğün ilerleme hızı, kişiden kişiye ve dişten dişe çok değişir. Unutulmaması gereken bir husus da, dentinin dişin bir savunma organı olduğudur. Dentin içinde önceki bölümde tanımı yapılan kanalcıkların ucunda odontoblast denilen yapım ve onarım hücreleri bulunur ve bunlar çürük dentini tamir dokusu ile tıkayabilirler. Tıpkı kuşatılan bir kaleyi savunanların güllelerle açılan gedikleri onarmaları gibi... Kendiliğinden olan bu savunma, bazen hızla ilerleyen çürük karşısında yetersiz kalabilir. Çürükten korunmak için ne yapmalıdır? İlk yapılması gereken şey diş hekimine gitmek ve onun önerilerine uymak olmalıdır. Aslında çürükten korunma, bir kişisel irade konusudur ve hepimizin sağlam dişler ve sağlıklı ağzın getireceği rahatlığın bilincinde olmamız gerekir. Diş plağı ve karbonhidratlı gıdalar neden çürük oluşturur? Günümüzde bakteri plağı ile ilgili çok sayıda araştırma yapılmaktadır ve artık şekerle birlikte bakteri plağının, çürüğün baş etkenlerinden birisi olduğu anlaşılmıştır. Bakteri plağı görülebilir mi? Evet görülebilir. Bunlar, dişlerin boyun kısmında ve iki diş arasında yer alan beyazımsı kirlerdir. Plak şöyle teşekkül eder: Önce tükürükle protein dişe yapışır. Bu proteindeki bol miktarda ağız ortamında bulunan şekerden kimyasal yolla dekstran yapar. Dekstran bu protein plağına tutunur ve böylece diş plağı teşekkül eder. Teşekkül eden plak artık yalnız ağız çalkalamakla giderilemez. Buraya kadar oyunun-yani çürük oluşumunun-piyonları hazır olmuştur... Şimdi bakteriler, mineye bir hamle yapacaklardır... Bakteriler bu hamleyi iki koldan yaparlar: Bazı bakteriler şekerden asit yaparak, minenin inorganik örgüsünü bozarlar. Bir kısmı da, minenin organik kısımlarını parçalayan enzimler ya parlar. İşte diş çürüğü oyununun senaryosu kısaca böyledir. Bu oyun nasıl bozulur ve çürük nasıl önlenebilir? Bakteri - şeker işbirliği önlenirse oyun bozulur mu? Bu nasıl olabilir? Müttefiklerden birisini; Örneğin şekeri ortadan kaldırarak... Şeker, çikolata, pasta yemeden... Olur mu? Şeker, organizma için kaçınılmaz gıdalardan birisidir ve hayvan deneyleri şekerden yoksun beslenmenin çürüğü durdurmadığını, sadece biraz azalttığını göstermiştir. Evet, şeker bir çürük etkenidir ama, ne tek başına ne de başlıca etken... Öyleyse, çürükten korunmak için ne yapmalıdır? Asıl korunma, ikinci saldırgana yani mikroplara karşı mücadele ile olur. Bu da dişleri fırçalayarak gerçekleştirilir. -

Ağız Sağlığı DİŞ SAĞLIĞININ TEMELİ DOĞUM ÖNCESİ BELİRLENİYOR Bu güne kadar yazdığımız makalelerde ağız ve diş sağlığımız bozulduktan sonra, o sağlığı yeniden oluşturabilmemiz için gereken ileri ve yeni teknolojilerden söz ettik. Oysa aynen genel sağlığımızda olduğu gibi, ağız ve diş sağlığımızıda korumanın ön koşulu, sağlığı ortadan kaldıracak etkenlerin oluşumuna izin vermemektir. Ağız ve diş sağlığı daha anne karnındayken şekillenip önem kazanır. Anne adayı hamileliği döneminde, bebeğin kemiksel gelişimini sağlıklı kılacak beslenme düzenini sağlaması gerekir. Hamilelikte, bu durumun gerektirdiği yeterli besin, vitamin ve mineral takviyesini hekim kontrolunde mutlaka almalıdır. Yine anne adayı kendini çok iyi korumalı, gebelik süresince bebeğin gelişimindeki herhangi bir safhayı olumsuz etkiliyecek ilaç kullanma durumunda kalmamalıdır. Ayrıca gerek kendi sağlığı, gerekse hamilelik sürecinde bebeğin sağlığı için hamilelik öncesi tüm sağlık problemleri ile birlikte ağız ve diş sorunlarıda halledilmiş olmalıdır. Doğumdan itibaren bebeğin calsiyum metabolizmasının sağlıklı işleyebilmesi açısından yine hekim kontrolunde gerekli hassas beslenme, vitamin ve mineral desteği sağlanmalıdır. Bu dönemlerde çocuğun diş embriyonlarını kötü yönde etkileyecek ilaçlar ve dış etkenlerden kaçınılmalıdır. Bebeklerde ilk süt dişi sürmeleri 6-9 ay arasıdır. Bu dönem başladıktan sonra bebeğin vücut müdaafa sistemini mümkün olduğunca yüksek seviyede tutabilmenin koşulları yaratılmalıdır. Bu koşullar bir çocuk hekimi kontrolunde en iyi biçimde sağlanabilir. Yeni süren dişler önce ebeveyn, sonrada bunu oyun haline getirebilecek olgunluğa eriştiğinde bebek tarafından fırça ile temizlemelidir. Evde bebek, çocuk haricindeki bireylerde çocuğa iyi örnek olması açısından düzenli biçimde dişlerini fırçalamalıdırlar. Çocuk küçük yaşlarda Diş Hekimi ile tanıştırılmalı ve rutin kontrolleri yaptırılmalı. Eğer bir problem varsa daha fazla ilerlemeden tedavi edilmelidir. Ayrıca bu süreç içerisinde çocuğa, Diş Hekimi korkusu yansıtılmamalı ve kötü deneyimler anlatılmamalıdır. Çocuklarda ilk daimi diş 6 yaş civarında sürer. Ön kesicileride 7 yaş civarı gelmeye başlar. Bu dönem, hem yaşam boyu ağızda kalacak dişlerin sağlığı, hemde ileriki yıllarda oluşabilecek ortodontik problemler açısından çok önemlidir. Çocukların gerek genel sağlıkları gerekse diş ve ağız sağlıkları açısından sık sık aburcubur, yoğun karbonhidrat ve şekerli yiyecekler yemesi mümkün olduğunca kısıtlanmalı, bu tür yiyecekleri tükettikten sonra çocukların mutlaka dişlerini fırçalamaları sağlanmalıdır. YİRMİLİK DİŞLER Hepimizin bildiği gibi ağzımızda en son süren dişler üçüncü azı dişleridir. Genelde 17 ila 25 yaşları arasında sürmeye başlarlar. Bu dişlerin ağızda bırakılıp bırakılmaması konusu tartışmalıdır. Eğer doğru pozisyonda sürerlerse ve çevre dokulara zarar vermiyorsa bu dişin yerinde kalmasında bir sakınca yoktur. Çene kemiğine kaynaşmış ve anormal pozisyonlu bir dişin ileride yol açacağı zararlar göz önüne alınarak çekimine karar verilebilir. Diş arkındaki yer darlığı durumlarında dişin sürmesi dişeti- kemik ve diğer komşu diş engeline takılabilir. Yirmilik dişin çekilmesini gerektiren haller nelerdir? ÇÜRÜK: Tükürük, bakteri ve yiyecek parçacıkları yeni çıkmakta olan dişin açtığı yuvada birikerek hem yirmilik dişi hem de yanındaki azı dişini tehdit eder. Bu tip çürükleri fark etmek ve tedavi etmek oldukça zordur. Ağrı ve enfeksiyona yol açan ve apseyle sonuçlanan ağır tablolar meydana gelebiliyor. DİŞETİ HASTALIĞI : Kısmen çıkmış bir yirmilik dişin dişetinde bakteri ve yiyecek artıklarının depolandığı bir enfeksiyon odağı oluşur. Bu durum ağız kokusu, ağrı, ödem ve trismusa sebep olur. Enfeksiyon lenfler aracılığı ile yanak ve boyuna yayılabilir. Yirmilik dişin etrafındaki bu enfeksiyona yatkın zemin her seferinde kolayca enfekte olmaya adaydır. BASINÇ AĞRISI: Sürme sırasında komşu dişlere de basınç uygulanıyorsa sıkışmadan dolayı da bir ağrı hissedilebilir. Bazı durumlarda bu basınç aşınmaya yol açar. ORTODONTİK SEBEPLER: Pek çok genç birey dişlerindeki çapraşıklıkları düzeltmek için ortodontik tedavi görmektedir. Yirmi yaş dişlerinin sürme basınçları diğer dişlere de yansıyacağından diğer dişlerde de bir hareketlilik olur, çapraşıklıklar artabilir. PROTEZLE İLGİLİ SEBEPLER: Protez planlaması yapılan bir ağızda yirmilik dişleri hesaba katmak gerekir. Çünkü, yirmilik diş çekildikten sonra değişen ağız yapısına göre yeni bir protez yapmak gerekecektir. KİST OLUŞUMU: Gömük bir dişin sebep olduğu kistik vakalar gözlenmiştir. Kist kemik yıkımına, çene genişlemesine ve çevredeki dişlerin yer değiştirmesine ya da zarar görmesine sebep olur. Kemik yıkımını önlemek için diş çekilmeli ve kist temizlenmelidir. Nadiren bu kist çok geniş alanlara yayılırsa tümörlere dönüşebilir veya çene kemiğinde kendiliğinden kırılmalara yol açabilir. Hiçbir rahatsızlık vermese de kötü pozisyonlu bir yirmilik diş niçin çekilmelidir? Dişin pozisyonunun bozuk olması enfeksiyon için tek başına yeterli bir sebeptir. böyle bir durumda bahsedilen problemler mutlaka yaşanacaktır. Üstelik bu tip problemler aniden ve beklenmeyen bir zamanda gelişirler. Yirmilik dişler, fırça ve diş ipiyle ulaşılması zor alanlarda bulunurlar. Zamanla çürümeye yol açan bakteri, asit ve yiyecek artıkları bu bölgede toplanır. Eğer diş çürür ve dolguyla restore edilmezse diş kısa zamanda iltihaplanır. Bu dişleri temiz tutmak zor olduğundan biriken bakteri ve yiyecek artıkları kötü ağız kokusuna sebep olur. Dişeti altında yatay pozisyondaki gömük bir diş, diğer dişlerin hareketi, sıklaşması ve çarpıklaşması ile sonuçlanacak olan bir basınç oluşturur. Gömük dişin üzerini kaplayan dişetinin altına toplanan bakteriler enfeksiyona yol açar. Yirmilik dişlerin çekilmesi için en uygun zaman nedir? İmpact- kötü pozisyonlu bir diş şikayete yol açsın ya da açmasın 14 ila 22 yaşları arasında çekilmelidir. Genç yaşlardaki operasyonlar teknik olarak daha kolaydır ve iyileşme daha çabuk olur. 40 yaşın üstünde operasyonlar epey zorlaşır. Ayrıca yaşın artmasıyla birlikte yan etkiler de artar ve iyileşme dönemi uzar. Akut- aktif enfeksiyonun olduğu durumlarda diş çekilebilir mi? Genellikle hayır. Enfeksiyonun var olduğu bir durumda müdahale edilirse enfeksiyon çevreye yayılır, yara iyileşmesi geç ve güç olur. Lokal ağız hijyeni, antibiyotikler ve bazen de karşı çenedeki yirmilik dişin çekimi ile enfeksiyon kontrol altına alınır. Diğer diş çekimlerinden farklı mıdır? Yirmilik dişin konum, şekil ve boyutuna bağlı olarak uygulanacak işlemin zorluk derecesi değişir. Basit bir çekimden sonra hafif bir şişlik, ağrı ve kanama olabilir. Daha özel işlemler gerektiren bazı kompleks çekimler de uygulanabilmektedir. Dişhekiminizin alacağı önlemler ve bulunacağı tavsiyeler yan etkileri minimalize eder. Bu çekimi takiben -dry soket- denen bir iyileşme bozukluğu yaşanabilir. Çekim boşluğunda kan birikmez ve ağrı da gelişebilir. Birkaç gün içinde durum düzelir. Ayrıca dişhekiminin tavsiyelerine uyulduğu takdirde bu olayla hiç de karşılaşılmayabilir. İleri yaşlarda kemik yapısı yoğunlaştığı ve esneklik azaldığı için çekim zorlaşır, iyileşme yavaşlar. Operasyon sonrası bakım Yara yeri kurcalanmamalıdır. Yoksa ağrı, enfeksiyon veya kanama gelişebilir. İlk 24 saat boyunca o taraf ile çiğneme yapılmamalıdır. İlk 24 saat sigara içilmemelidir. Çünkü sigara kanamayı arttırıp iyileşmeyi bozar. Tükürülmemelidir. Yoksa kanama artar ve pıhtı yerinden oynayabilir. Kanama kontrol edilmeli. Eğer dikiş atılmamışsa steril gazlı bezle tampon yapılır. Pıhtı oluşumu için tampon yarım saat ağızda tutulmalıdır. Tampon alındıktan sonra kanama devam ediyorsa yeni bir tane konur. Şişkinliğin kontrolü. Operasyon sonrası bölgeye soğuk bir tampon uygulayarak dolaşım yavaşlatılır ve yüzün şişmesinin önüne geçilir. Uygulama şöyle olmalıdır: 20 dakika soğuk tampon- 20 dakika ara- tekrar 20 dakika soğuk tampon şeklindeki periyotlarla devam edilir. İlk 24 saatten sonra her 2 saatte bir ılık tuzlu suyla ağzı gargara yapmak gerekir. karışım 1 bardak ılık suya 1 çay kaşığı tuz koymak suretiyle hazırlanır.

Kadın Sağlığı Vajinismus vajinanın dış 1/3'lük kısmında yeralan kasların cinsel birleşme esnasında istemsiz kasılarak cinsel birleşmeyi engellemesidir. Cinsel birleşme esnasında kaslar kontrol edilemez ve kasılmanın önüne geçilemez. Bu kasılmalar yalnızca cinsel birleşme girişimini hayal etmekle bile oluşabilir. Aşağıdaki çizimde de görüleceği gibi vajina dışa açık bir organken , aşağıda ifade edeceğim çeşitli nedenler ile cinsel birleşme aktivitesinde vajen kasları tamamen gerilerek vajinismus oluşmasına neden olur. Bazen vajinismus o kadar ağır olur ki, jinekolojik muayene esnasında kasılmalar oluşabilir ya da normal vajinal doğum gerçekleşemeyebilir. Bu sebeple geniş anlamda vajinismus penis, parmak, vajinal tampon ya da muayene spekulumu yerleştirme girişimi olduğunda vajen kaslarında ortaya çıkan istemsiz kasılmalar olarak ifade edilir. KADIN VE UYKU Yeterli miktarda uyku herkes için önemlidir ama kadınların iş yaşantılarındaki sorumluluklarına ek olarak ev işleri, çocuklar ile ilgili de sorumlulukları vardır ve uykuya yeterli süre ayıramadıkları için uyku ihtiyaçlarını düzenli olarak gideremezler. Her yaştaki kadın uyku bozuklukları ile karşı karşıya kalabilir. Pek çok genç kadın yaşam tarzı nedeniyle uyku bozuklukları ile karşı karşıyadır. Uykusuzluk, gündüz aşırı uyku hali ve yorgunluk sıklıkla karşılaşılan uyku problemleridir. Kadınlarda yaşla, fiziksel, emosyonel ve hormonal değişiklikler ile uyku etkilenir. Adet dönemleri, hamilelik ve menopozda bu dönemlere ait uyku bozuklukları görülür. Adet dönemi uyku paterninde değişikliğe yol açar, gündüz aşırı uyku hali, yorgunluk, gece daha fazla uyuma isteği ve akılda kalan rüyalar sıklıkla görülür. Hekimler olarak bu dönemlerde kadınlara düzenli bir uyuma-uyanma programı, sağlıklı diyetler ve stresten uzak durmayı önermekteyiz. Hamilelikte pek çok kadında uyku düzeni değişir. Progesteron hormonunun artması kadınlarda uyku bozukluklarına yol açar. Bu durum gece uyku süresinin uzamasına ve gündüz yorgunluğa yol açar. Hamileliğin ileri dönemlerinde derin uyku azalır ve uyku sıklıkla uyanmalar ile bölünür. Uyku etkinliği fiziksel stresler, bacak krampları, baş ağrıları, karın ağrıları ve artmış idrar ihtiyacı nedeniyle azalmıştır. Anne adayları uykuda sık uyanmadan yakınırken bebeklerinin hareketi nedeni ile uykuları bölünen pek çok anne adayı bu durumdan yakınmazlar. Ancak sebep ne olursa olsun gece sık uyku bölünmesi gündüz aşırı uyku haline yol açmaktadır. Yaşlanma doğal olarak da uyku yapısında bozulmaya yol açmaktadır. Yaş ile birlikte seks hormonlarının düzeyindeki değişiklikler uykunun yapısını doğrudan etkilerler, gündüz yorgunluğa, gece uykusuzluğa ve huzursuzluğa yol açar. Menopoz süresince kalp hızı artışı, anksiyete ve sıcak basması gibi fiziksel değişiklikler uykunun yapısını bozar. Menopozdaki kadınlara uyku problemleri ile mücadele ederken yatak odasının ısısını kontrol etmeyi, kafein ve alkolden uzak durmayı ve hormon yerine koyma tedavisini önermekteyiz. Kadınlarda uyku problemleri sanıldığından daha fazladır, kadınların bu sorunları için bir hekim ile işbirliği yaparak sorunlarına tanı konmasını sağlayıp tedavi seçeneklerini öğrenmeleri gerekmektedir. RAHİM ALINMASI Rahmin alınması işlemine tıp dilinde histerektomi adı verilir. Eğer rahimde büyük ve probleme yol açan myomlar, kanser, şiddetli endometriosis veya alt karında rahmin komşu organlara yapışması ve bunun sonucunda sürekli kasık ağrısı gibi bir durum ortaya çıkmışsa veya çok fazla ve ilaçla kontrol edilemeyen kanamalar mevcutsa rahimin alınması gerekebilir. Bunun dışında rahim aşağı düşmüş veya vajinadan dışarı taşıyorsa yine histerektomi gerekir. Bu operasyonların hepsi aynı teknikle yapılmazlar. Kısmi rahim alınmasında, rahim boynu ve rahim tabanı bırakılır. Tam histerektomide ise rahmin hepsi, rahim boynu da dahil olmak üzere alınır. Histerektomi ile çift taraflı yumurtalığın alınması da yine hastayla birlikte cerrahın vereceği bir karardır. Genellikle menopoz dönemine ortalama olarak 4-5 yıl veya daha fazla zamanı olduğu düşünülen kadınlarda eğer problem yumurtalıkları ilgilendirmiyorsa yumurtalıkların alınması işlemi uygulanmaz. Yumurtalıklar alınırsa yumurtalıklardan salgılanan estrogen hormonu kanda çok azalır ve menopoz tablosu ortaya çıkar. Buna "cerrahi menopoz" adı verilir. Ani ve şiddetli menopoz şikayetleri ameliyattan hemen sonra başlayabilir. Sadece rahim çıkarıldığında da hasta ameliyattan sonra adet görmez. Ancak yumurtalıklar yerinde kalırsa hastanın bu tür şikayetleri olmaz. Çünkü yumurtalıklar aktivite göstermeye ve estrogen salgılamaya devam ederler. Yumurtalıkların da çıkarıldığı hastalarda eksilen hormonun takviyesi ile şikayetler azaltılabilir. Özellikle genç yaşta yumurtalıkların çıkarıldığı hastalar mutlaka bu hormon tedavisini almalıdırlar. Çünkü kadınlık hormonunun eksikliği seneler sonra kemik erimesi, kalp hastalığı riskinin artması gibi hayati sorunlara yol açabilir. Radikal histerektomi ise kanser durumlarında uygulanan bir tekniktir. Bu yöntemde ise rahim ve yumurtalıklara ek olarak vajinanın üst kısmını ve bazı lenf düğümlerini de alınır. Problemin genişliği histerektominin çıkaracağı kısmın miktarını belirler. Rahim alınması işlemi uygulanırken, operatör alt karında, ya yatay olarak kasık tüylerinin hemen üstünden, ya da dikey olarak göbekten tüylerin hizasına kadar bir kesi yapar. Rahim sarkmasının mevcut olduğu durumlarda ise rahim çıkarılması işlemi vajinadan uygulanan bir kesi ile gerçekleştirilir Her iki ameliyat da ortalama olarak 1-2 saat sürer ve genellikle genel anestezi altında uygulanır. Rahim alınması operasyonundan sonra ortalama olarak 2-3 gün hastanede kalınması gerekir. Ameliyata bağlı olarak ortaya çıkması olası komplikasyonlar ise, alt karın iltihaplanması, böbrek ve mesane iltihapları ve kanamadır. Ancak tecrübeli ve özenli bir cerrahiden sonra bu tür problemler %1den daha az görülmektedir.

Göz Sağlığı GÖZLÜKTEN KURTULMAK.. Gözlükten kurtulma tedavisinden kastedilen devamlı kullanılan gözlükten kurtulmak içindir. Yaşlıların yakın gözlüğünden kurtulma tedavisi bu konunun dışındadır. Göz kusurları üç ana başlıkta toplanabilir. Miyop , hipermetopi , astigmatizma . Gözün optik sistemi bir fotoğraf makinasının mercek sistemine benzer. Göze giren ışık ışınları önde kornea arkada göz bebeği gerisindeki mercek de kırılarak fotoğraf makinasındaki film üzerine düşen görüntü gibi gözün retina dediğimiz sinir tabakasında bir mikro görüntü oluşturur. Retina üzerinde odaklaşan görüntüleri düzgün ve net görürüz. Görme kusuru olan gözlerde bu görüntü odaklaşması ya retinanın önünde olamakta , ya arkasında olmakta , yada görüntünün bir kısmı önde bir kısmı arkada odaklaşmış olmaktadır. Görüntünün retina üzerinde odaklaşmasını sağlamak için Lazer tedavisi ile korneaya yeni bir şekil verilerek bu görme kusurları düzeltilir. Bu Lazer tedavisi işleminde miyoplarda korneanın merkezi düzleştirilerek, hipermetroplarda korneanın çevresi düzleştirilip dolaylı olarak merkezi dikleştirilerek, astigmatizmada ise düzeltilmesi gerek eksene uygulama ile korneaya yeni küresel yeni bir şekil verilerek gözün kırma kusuru düzeltilir. LASIK : Bu teknikte gözün ortalama 550 mikron kalınlığındaki kornea tabakasını 1/3 kalınlığında yuvarlak sandiviçin ortadan kesilmesi gibi ince bir yaprak şeklinde otomatik kesici ile kesilerek kaldırılır. Altta kalan kornea tabakası üzerine Eximer Lazer uygulandıktan sonra ince yaprak tekrar eski yerine kapatılır. Kimlere Lasik Uygulanabilir? 18 yaşının üzerindeki kişilere, gözlük numarası en az 1 yıl değişmeyenler, yaklaşık miyopisi -10, hipermetropisi +5, astigmatizması 6 dereceye kadar olanlara uygulanabilir. Kimlere Lasik Yapılamaz? Hamilelere, ciddi diyabet hastalığı olanlara, aşırı göz kuruluğu olanlara, bir gözü görmeyenlere, keratit geçirmiş olanlara, göz tansiyonu nedeni ile ilaç kullananlara, katarakt başlangıcı olanlara, gözlük numarası ilerleyen veya gerileyenlere, psikiyatrik sorunu olanlara, keretokonüs olanlara Lasik yapılamaz. Gözlükten kurtulmak isteyen hastalara tedaviden önce rutin göz muayenesine ilaveten damlalı ve damlasız gözlük derecesi tespit edilir, kornea kalınlığı , kornea haritasi ölçümü yapılır. Bütün bu tetkiklerin sonucunda tedaviye uygun olduğuna karar verilerek tedavi planlaması yapılır. Kontakt lens kullanan hastalar lenslerinden kurtulmak istemeleri durumunda yumuşak lens kullananlar 1 hafta, sert lens kullanalar 3 hafta önceden kontakt lens kullanımlarını bırakmalıdırlar. Lasik tedavisi damla anestezisi ile yaklaşık 5 dakikada uygulandıktan sonra en geç 48 içerisinde gözün kırma kusuru ağrısız ve sızısız düzelmekte, hasta günlük yaşantısına gözlüksüz devam edebilmektedir. WAVEFRONT NEDİR? Eximer Laser uygulamasının kişiye özgü olarak planlanması demektir. Burada özel bir cihaz ile gözün optik ortamlarının haritası çıkarılarak buna göre düzeltilecek göz kusurunun bilgisayar ortamında hesaplanıp lazer enerjisinin buna göre ayarlanması sistemidir. Ön muayenedeki cihazdan alınan bilgiler bir kart yardımı ile Lazer yapılacak cihaza yüklenerek o kişi için özel Lazer uygulaması yapılabilmektedir. Bu teknik rutin olarak uygulanmasının zorunlu olmadığı özel durumlara başvurulması gereken bir yöntemdir. GÖZDE YEDİ TEHLİKE SİNYALİ Hayatınızın ilk yarısında görmenizi ciddi olarak tehdit eden hemen tüm hastalıklar tehlike sinyalinin biri veya birkaçı ile kendini ele verir. 7 Kanser tehlike sinyalini bilmeniz gerektiği gibi bunları da bilmelisiniz. 1. Sürekli kırmızılık: Kızarıklık ciddi veya önemsiz bir göz problemine bağlı olabilir. Nasıl ayırtedilebilir? Genellikle ciddi bir hastalıkta diğer belirtiler de mevcuttur. Ancak, başka bir semptom yoksa bile olağandışı bir kızarıklık devam ediyorsa doktorunuz tarafından görülmelidir. 2. Devam eden ağrı veya gözde veya çevresinde rahatsızlık hissi : Sağlıklı bir göz ağrı yapmaz. Hepimizde vücudumuzun orasında burasında hafif ve gelip geçici ağrılarımız olur. Göz de buna dahildir, belki yorulduğumuz zaman. Ancak sürekli ağrı normal değildir. Özellikle göz kızarıksa veya diğer tehlike sinyalleri de varsa. 3. Görme bozukluğu: Göz görmek içindir ve en önemli tehlike sinyallerinden biri görme problemidir. Görme bozukluğu birçok şekilde olabilir. Örneğin yakın veya uzakta detaylar bulanıklaşabilir. Böyle bulanıklaşma sıklıkla basit bir gözlük gereksinimidir. Ciddi değildir ve tabii körlüğe neden olmaz. Ancak bulanık görme diabete, hipertansiyona, zehirlenmeye ve daha birçok ciddi probleme bağlı olabilir. Periferik görme kaybı gözde veya beyinde önemli bir hastalığa bağlı özellikle kötü bir sinyaldir. Bildiğiniz gibi normalde yalnızca düz kaışınızı değil, iki tarafınızı da görürsünüz. Aynı anda görebildiğiniz bütün bu alana görme alanı denir. Şayet bu alanın bir kısmı görülüyorsa nedeni hemen her zaman retina, optik sinir veya beyin hastalığıdır. Çift Görme diğer bir kötü semptomdur. Herşeyi iki tane görmek gözlerin düzgün pozisyonda olmadığını ifade eder. Genellikle beyin tarafından gözlerin kontrol edilmesinde bir probleme bağlıdır. Şarhoşken olduğu gibi geçici olabilir. Persistan çift görme kötü bir belirtidir. Bazen bir gözün önünde aniden uçuşan noktalar belirir. ?arlak, beyaz bir yüzeye veya gökyüzüne baktığınızda gördüğünüz birkaç çizgi veya noktayı kastetmiyorum. Küçük sinekler gibi önünüzde dans eden yüz veya bin noktayı kastediyorum. Bu noktalar, gözün gerisindeki jel olan vitre sıvısı içine dağılmış hücrelerdir. Bu hücreler, kanamaya bağlı kırmızı kan hücreleri veya enfeksiyona bağlı beyaz kan hücreleri olabilir. Ne kanama ne de enfeksiyon göz içinde istenen bir şey değildir! 4. Şaşı Gözler: Çocuklukta veya erişkinde sonradan bir gözün içine veya dışına dönmesi beyinde gözlerin kontrolünün kaybolduğunu gösterir. Bu durum göz görmediği için ve beyne hangi doğrultuya baktığını anlatamadığı için gelişebilir. Veya beyin kontrol sistemlerinin kendisi bozulmuş olabilir. 5. Büyüyen kitleler: Göz üzerinde veya kapaklar üzerinde şişlikler ve kitleler kanser, infeksiyon veya görmeyi bozan diğer anormal durumlara bağlı gelişebilir. Birçok küçük etbeni ve siyah benler kapaklar üzerinde zararsızca gelişebilir. Benim kastettiğim bu küçük problemler değil, gittikçe büyüuen anormal kitlelerdir. Spontan olarak kanayanlar hemen kesin olarak kötü huyludur. Kanserlerin ağrı yapması şart değildir. 6. Sürekli Kabuklanma ve Sekresyon: Gözün yüzeysel enfeksiyonları irritasyona neden olarak gözden veya kapak kenarlarından yapışkan, iltihabi akıntıya yol açar. Bu akıntı kirpik diplerinde ve köşelerde kuruyunca sert kabuklar oluşur. Göz yüzeyi enfeksiyona dirençlidir. Ancak ince yüzeysel hücre tabakası sıyrıldı ise örneğin, katarakt lens takarken veya sertçe gözler ovuşturulduğunda, yüzeysel mikroplar hassas derin dokulara girebilir ve hızla çoğalır. O nedenle enfekte bir göz sağlıklı bir göze zarar vermeyen önemsiz sıyrıklardan bile zarar görebilir. Bu tip enfeksiuonlar uygun antibiotik kullanımı ile temizlenmelidir. 7. Pupilla Değişiklikleri: Normalde, pupillalar yuvarlak veya iki gözde eşit büyüklüktedir. Pupilla büyüklüğü göz içine giren ışık miktarını ayarlar ve beyin tarafından kontrol edilir. Muayenenin önemli bölümlerinden biri pupilla muayenesidir. Çünkü bu beyinle normal veya bozuk sinir bağlantılarının sonucunu gözlemenin en kolay şeklidir. Ayrıca gözün kendisinin ciddi hastalıkları da pupilla değişikliğine yol açar. O nedenle düzensiz bir pupilla veya iki göz arasında büyüklük farkı önemli bir tehlike sinyalidir. Özet olarak, 7 tehlike sinyalinden birinin veya birden fazlasının varlığı gözardı edilmemelidir. Çünkü problemin tanınması ve zamanında değerlendirilmesi ve tedavisi gözün kör olmasını önleyebilir. -

Bunların yanı sıra, tiroid bezinin kötü huylu tümörlerinden de kısaca bahsetmek istiyorum. Son dönemlerde daha sık karşılaşır olduğumuz tiroid kanserleri 5 çeşittir. Ancak bunlardan ikisine çok sık rastlamaktayız. Özellikle erken dönemde yakalandığında cerrahi tedaviyle %80-90 iyileşme görülen tiroid kanserleri düzenli kontrol olan kişiler için korkulu bir rüya olmaktan çıkmaktadır. Özetleyecek olursak, beyin fonksiyonlarından cinsel hayata, vücut ısısından kilomuza hatta ruh halimize kadar tüm yaşantımıza etki eden bu çok önemli organımızın hastalığını tanımak için biraz kendimizi değerlendirmemiz yeterli olacaktır. Nedensiz kilo kaybı, hareketsiz halde bile görülen çarpıntı, ellerde titreme, aşırı terleme, aşırı sinirlilik, aşırı hareketlilik, cinsel isteksizlik, ishaller, az yemekle bile kilo alma, kabızlık, aşırı yorgunluk, halsizlik, uykuya eğilim, boyunda ele gelen şişlik bizi uyaran birer belirti olabilir. Unutmayalım ki, ara sıra günlük hayatımızın kaygılarından uzaklaşıp biraz kendimize dönersek, bedenimizin sesi, bizi mutlaka sağlığımız ve mutluluğumuz için uyaracaktır. Bu sese kulak verelim. JET LAG SENDROMU Modern yaşamın bir sonucu olarak birçoğumuz sık sık seyahat etmek zorunda kalmaktadır. Bu seyahatlerin çoğu hava yolu ile olmakta, özellikle uzun mesafe uçuşlarında kısa bir sürede birçok saat dilimi katedilmektedir. Jet lag sendromu, özellikle bu uzun mesafeli uçuşların sonucu olarak ortaya çıkan bir dizi problemi kapsamaktadır. Bu problemlerin başlıcaları uyku bozuklukları, yorgunluk, isteksizlik, fiziksel ve zihinsel performansta azalma ve mide bağırsak sistemi rahatsızlıklarıdır. Belirtiler kişiden kişiye şiddet olarak farklılık göstermekte, özellikle yaşlı insanlarda daha fazla rahatsız edici boyutlara ulaşmaktadır. Batıya doğru yapılan yolculuklarda varılan noktada sabah çoğunlukla erken uyanılır. Öğleden sonra saatlerinde ise yoğun bir uykululuk hali yaşanır. Yukarıdakinin tersine batıdan doğuya doğru seyahatler sonunda ise geceleri uykuya dalma güçlüğü ortaya çıkar. Doğudan batıya doğru uçuşlarda yeni şartlara adaptasyon daha çabuk ve kolay olmakta, batıdan doğuya doğru uçuşlarda ise daha geç adaptasyon sağlanmaktadır. Her 2 durumda da uyum için ortalama 1 haftaya yakın bir sürenin geçmesi gerekmektedir. Batıya doğru uçuşlardan sonra adaptasyonun daha çabuk olması, biyolojik saatin normal şartlarda ritminin 24 saatten bir miktar uzun olup, yaklaşık 25 saat civarında bir periyodisite göstermesidir. Uzun uçak yolculukları sonrasında "jet lag" etkisi azaltılabilir mi? Seyahatin yönüne, varılan yerde kalma süresine ve uçuşun uzaklığına göre alınacak değişik tedbirler "jet lag" sendromunun belirtilerini en aza indirmemizi sağlayabilir. Eğer yolculuk kısa sürecekse hareket edilen ülkenin saatine uygun olarak yaşamak en etkili yöntemdir. Yaklaşık her bir saat dilimine adaptasyonun bir günde olduğu göz önüne alınırsa Türkiyeden Amerikaya yapılacak seyahatlerde Amerika saatine uyum için bir hafta geçmesi gerekecektir. Dolayısı ile bir haftadan kısa sürecek seyahatlerde Türkiye saatine göre davranmak ve uyku saatlerini değiştirmemek en doğru yöntemdir. Eğer seyahat daha uzun sürecekse biran önce adapte olabilmek amacıyla adaptasyona seyahat öncesinde başlamak önerilmektedir. Bu adaptasyon batıya doğru yolculuklarda hergün bir saat erken yatıp erken kalkmak, doğuya doğru yolculuklarda ise hergün bir saat geç yatıp geç kalkma şeklinde olmalıdır. Erken adaptasyon, özellikle gidilecek ülkede daha verimli olmak amaçlanıyorsa, örneğin sportif karşılaşmalara, yoğun toplantı ve görüşmelere katılma planlanıyorsa mutlaka uygulanmalıdır. "Jet lag" etkisi nedeniyle bazı seyahatlere birkaç gün önce başlayıp, varılan ülkeye adapte olmak, sonrasında yarışma ve görüşmelere katılmak da öneriler arasındadır. Özel olarak aydınlatılmış odalarda yeni şartlara senkronizasyonun hızlandırılması, özellikle uçuş ekibi gibi sık seyahat edenler için zaman zaman başvurulan, ancak oldukça komplike ve pahalı bir yöntemdir. VARDİYALI ÇALIŞMA VE UYKUSUZLUK Modern sanayi toplumlarında, vardiyalı çalışanların sayısı giderek artmaktadır Vardiyalı çalışma düzeni birçok uyku problemini ve buna bağlı komplikasyonları da beraberinde getirmektedir. Aslında bilinçli düzenlemelerle çözümlenebilecek olan bu problemler vardiyalı çalışanların, işverenlerin, işçi örgütlerinin, uyku-uyanıklık ritmi konusunda eğitilmesi ile çözülebilir. Böylece vardiyalı çalışma sırasında ortaya çıkan komplikasyonların da azaltılması mümkün hale gelecektir. Vardiyalı çalışanlar 3 nedenle uyku saatlerinde problem yaşamaktadırlar: Bunlardan birincisi sirkadiyen ritmin uyumsuzluğudur. Gündüz uyanık olup, gece uyumaya senkronize olmuş biyolojik saatimiz, gece vardiyasında çalışmaya başlamamız ile birlikte yeni duruma adapte olmaya çalışır. Ancak bu adaptasyon günler ve hatta haftalar sürmektedir. Uyku-uyanıklık ritminin yeni bir saat düzenine adaptasyonu, diğer ritmlere göre daha çabuk ve kolay da olsa, en az 5 gün sürmektedir. İnsan ancak bu süre sonunda gündüzleri uyuyabilir, geceleri kısmen uyanık kalabilir hale gelmektedir. Dolayısı ile bu süreden daha kısa süre ile yapılan vardiya değişiklikleri yeni düzene henüz adapte olamayan organizmayı yeniden uyum yapmak zorunda bırakacaktır. İkinci uyumsuzluk nedeni ise uyku yoksunluğu sonucu olandır. Vardiyalı çalışanlar aşağıda değinilecek nedenlerle çoğunlukla kronik bir uyku yoksunluğu içindedirler. Gece vardiyalarında çalışanlar, sabahları evlerine gittiklerinde uyumakta güçlük çekmektedirler. Burada gürültü faktörü yanında kronobiyolojik nedenlerle organizmanın uyanıklığa eğilimli bir dönemde olmasının da rolü vardır. En iyi şartlarda gündüz uykuları 4-5 saati geçmemekte ve bu da belli bir dönem sonunda birikmiş uyku yoksunluğuna sebep olmaktadır. Öğleden sonra vardiyalarında çalışanlar da gece eve geç gelip, geç yatmaktadırlar. Sabah da diğer insanlarla birlikte uyanmak zorunda kaldıklarında, uyku sürelerinde belli bir oranda eksiklik ortaya çıkacaktır. Sabah vardiyalarının 06:00 da başladığı bazı Avrupa ülkelerinde erken kalkmanın yarattığı uyku yoksunluğu da diğer bir sebep olarak karşımıza çıkmaktadır. Vardiyalı çalışanların uyumsuzluklarında üçüncü faktör ise sosyal nedenlerdir. Diğer insanların çalıştığı saatlerde uyumak yeterli bir uykuyu sağlayamadığı gibi, diğer insanların uyuduğu saatlerde çalışıyor olmak sosyal açıdan uyumsuzluğa ve mutsuzluğa sebep olacaktır. UYKUSUZLUK SIK RASTLANILAN BİR ŞİKAYET MİDİR? Uykusuzluğun görülme sıklığı ile ilgili istatistiksel bilgiler, toplumun geneline yayılarak yapılan anketlere dayanmaktadır. Anket çalışmaları içinde en sağlıklı olarak kabul edileni yaklaşık 6000 kişi ile San Marino da yapılan ankettir. Bunun sonuçlarına göre toplumda 20 yaşın üstündekilerin %19 u uykusuzluktan yakınmaktadır. Aynı anket kadınlarda uykusuzluğun daha sık görüldüğünü, orta yaşın geçilmesi ile birlikte kadınlarda bu oranın %40 a ulaştığını, erkeklerde ise % 20 olduğunu göstermektedir. Fransada yapılan benzer bir çalışmada uykusuzluk oranlarının genel olarak %62 ye kadar yükseldiğini, Fransızların %11 inin hemen hemen her gece uyku ilacı alarak uyuduğunu göstermiştir. A. B. D. de de durum çok farklı değildir. Burada da insanların % 90 ı hayatlarının belli bir döneminde uykusuzluk şikayetini yaşadıklarını bildirmişlerdir. Uykusuzluk çekenlerin %35 I de uzun süreli ve ciddi boyutlarda olmak üzere uykusuzluğu halen yaşamakta olduklarını bildirmişlerdir. Uykusuzluğun pek ciddiye alınmadığı Türkiyede de oranlar batı ülkelerindekine yakındır. Çanakkale çevresinde yapılan 5000 kişilik bir anket, taramaya katılanların %28 inin, uykusuzluktan şikayetleri olduğunu, %10 unun da 3 haftadan uzun süre ile ve haftada 3 gece ve daha fazla sıklıkla uykusuzluk çektiğini göstermiştir. Batı ülkeleri ile karşılaştırıldığında daha az olmakla birlikte, Türkiyede de uzun süreli uykusuzluk çekenlerin %10 u uyku ilacı veya benzeri maddeler kullanarak uyumaktadır Anket çalışmalarından, uyku laboratuarlarında yapılan uyku kayıtları ile desteklenmedikçe, yüzde yüz emin olmak mümkün değildir. Bu nedenle gerçek rakamların daha da yüksek oranlara varabileceği düşünülmektedir. Ancak iyimser bir yaklaşımla anket sonuçlarına bakılırsa, Türkiyede 5 milyon insanın ciddi boyutlarda uykusuzluk çektiği, sabah yataklarından dinlenmemiş olarak kalktığı söylenebilir. TAVUKLAR VE BAYKUŞLAR Çevrenizdeki insanların yatma ve kalkma saatlerini araştırdığınızda, bazılarının erken yatıp erken kalkma eğiliminde, bazılarının ise geç yatıp geç kalkma eğiliminde olduğunu göreceksiniz. Hafta içi günlerde, sosyal hayatın getirdiği zorunluluklar nedeniyle belirgin olarak gözlenemeyen bu özellik, hafta sonları, belli saatlerde yatma ve kalkma zorunluluğu ortadan kalktığında net olarak gözlenmektedir. Uyku süreleri gibi uyuma ve uyanma saatlerinin de genetik olarak belirlenmiş özelliklerimiz olduğu bilinmektedir. Sabah tipleri, tatil günleri de akşam erkenden yatıp, ertesi gün de hiçbir zorunluluk olmadığı halde erken saatte uyanmaktadırlar. Akşam tipleri ise cumartesi günleri geç saatlere kadar uyumamakta, pazar günü de öğlene kadar uyumaktadırlar. İmtihan dönemi gibi yoğun çalışmayı gerektiren günlerde sabah tipleri erken kalkıp çalışmayı tercih ettikleri halde, akşam tipleri gece geç saatlere kadar uyanık kalarak çalışmayı tercih etmektedirler. -

DİŞ Hekİmİ Korkusu Tarİhe Mİ KariŞiyor? Genellikle bir çok kişi; - Diş Hekimi - İğne ve etkisinin uzun süre geçmemesi - Ağız içerisinde çalışma ve ölçü alımı sırasındaki kusma reflexi - Diş kesimi ve kavite açılımı, çürük temizlenmesi sırasında hissedilen sarsıntı, koku ve bunun vermiş olduğu gerilim - Tedavi sırası ve sonrasında oluşabilecek ağrı ve acıların hissedilmesi - Diş çekimlerinde ve sert doku operasyonlarında oluşabilen travmatik kemik sesleri ve acı - Elektro cerrahideki yanık kokusu - İmplant ve uzun tedavi seansları - Büyüklerin çocuklara yansıyan korkuları ve çocukların diş hekimi koltuğundaki uzun süre kalamama, ağızlarını açık tuta mama problemlerinden ileri derecede çekinir ve korkar. Bu duygu onların bir problemleri olduğunda diş hekimine git melerini ya geciktirir yada tamamen engeller. Doğal olarak so nuç ;problem ve hastalıkların tedavilerinin uzun, sıkıcı ve bık tırıcı bir süreçten sonra tamamlanabilmesi veya dokuların kay bıdır. İşte inhalasyon sedasyon uygulamasıbu problemleri çok bü yük ölçüde yada tamamen ortadan kaldırabiliyor. NEDİR İNHALASYON SEDASYON TEDAVİSİ? İnhalasyon sedasyon tedavisi;basit anlatımıyla diş hekimliğin detedavi öncesi AZOTPROTOKSİT VE OKSİJEN gazlarının uy gun konsantrasyonlarda karıştırıp hastaya burun solunumu yoluyla verilmesidir. Bu uygulamanın hastaya hiç bir yaşam sal riski yoktur. Azotprotoksit yalnız başına kullanıldığında çok zayıf bir anestezik ajandır ve hiperbarik koşullar altında %100 veya hipoksik karışımlarla kullanılmadıkça genel anestezi o luşturmaya yeterli değildir. Mevcut cihazlar zaten %70in üze rindeki protokksit konsantrasyonlarının uygulanmasını önle yecek şekilde düzenlenmiştir. Diş tedavilerinde kullanımı, fo bik hastaların korku ve heyecanını azaltmak için hafif seda tif ve analjezik ajan olarak kullanılmasıdır. Çoğu kez diğer hipnotik ajanlar lokal anestezi ile birlikte kullanılmaktadır. Analjezik özelliği oldukça önemlidir. Protoksitin en önemli özelliklerinden biri konsantrasyon et kisi olarak tanımlanır. Bu özellik protoksitin yayılma özelli ğinin çok fazla olup kanda çok fazla çözünmemesidir. Bu şu demektir;PROTOKSİT ÇOK ÇABUK ETKİ EDER VE VÜCUTTAN DA ÇOK ÇABUK ATILIR. Yani bu işlem bitirildikten çok kı sa süre sonra etki ortadan kalkar. Protoksitin endikasyonlarını yazı mızın başında başka bir başlık altında açıkladık. Ama kısaca tekrar edecek olursak; Diş hekimi fobisi - Heyecan, endişe ve korku - Bulantı ve kusma reflexi - Yoğun travmatik tedavi - Astım, mental vefizik handikaplar, epilepsi - Kardiak sorunlar Bazı psikolojik sorunlar gibi durumlarda inhalasyon se dasyon uygulanabilir. Peki bu harika sisyemin hiç mi kontrendike olduğu durum yok? Tabii ki var. Ama çok çok az. Bunları da sıralıyalım; - Virütik ve soğuk algınlıkları, bronşit - Üst solunum yolu tıkanıklıkları - Pulmoner hastalıklar Yukarıdaki şıklar bu hastalıklar ortadan kalkınca sedasyon uygulanabilir. Bu hastalıklar sırasında üst solunum yoluyla gazı hastaya iletemiyeceğimiz için uygulayamıyoruz. Daha doğrusu bu gazı burun yoluyla solutamıyacağımız için vermiyoruz. - Ağır kalp hastalıkları - Emphysema - Hamileliğin belirli dönemleri - Alkolikler ve ilgili ilaçlar kullananlar - Myostenia gravis-multipl skleroz - Devam eden bazı ağır psikiyatri tedavileri En son şunu belirterek sohbetimizi noktalıyalım. İnhalasyon sedasyon yöntemi diş hekimliğinde 1845-50 yıl larından beri dünyada milyonlarca insana uygulanmıştır. Bu kadar süre içerisinde zarar görmüş herhangi bir hasta bildirilmemiştir. Örneğin Dr Gardner Quincy Colton sadece 1864-1897 yılları arasında hiçbir olumsuz sonuç olmayan 193000 vaka kaydetmiştir. DİŞ HEKİMLİĞİNDE LAZER UYGULAMALARI Lazerin, diş hekimliği dışındaki hekimlik alanlarında kullanımı herkes tarafından bilinirken; diş hekimliğinde lazer ile yapılan tedavi ve uygulamalar konusunda kamuoyunda henüz yeterli bir bilgi oluşmamıştır. Lazerin, ağız ve diş hastalıkları, tedavi ve cerrahisinde kullanımı iki nedenden ötürü devrim niteliği taşır. 1-Lazer kullanılarak yapılan işlemler sırasındaki hastanın konforu 2-Lazer ile yapılan işlemlerin konvensiyonel sistemlere göre çok daha hijyenik, sağlıklı, hassas olması ve yine konvensiyonel sistemlerin sunabildiği çalışma kabiliyetinden çok daha geniş tedavi yelpazesi ve kısa iyileşim süresi vermesidir. Yukarıdaki iki şıkkın daha iyi anlaşılabilmesi için ağız içerisinde çalışılan lazer teknolojisine kısaca değinelim: Ben burada üzerine yoğunlaştığım ve uyguladığım ysgg teknolojisinden söz edeceğim. Diş hekimliğinde yeni bir çağ açan waterlase ysgg teknolojisi, dental sert ve yumuşak doku işlemlerinde hydrokınetıcs adı verilen patentli özel bir teknik kullanmaktadır. Bu teknikte, diğer yag lazerlerden farklı olarak su, soğutma amaçlı değil kesme işlemine katkı amacıyla kullanılır. Su tanecikleri elektromanyetik enerji yardımıyla daha küçük enerjili su damlacıklarına çevrilerek mine, dentin, çürük, kemikve yumuşak dokular gibi oral dokuları kesme işlemine aktif olarak katılır. Bu işlem sırasında ağız içi dokularına hiç bir fiziksel temas olmamaktadır. Bu sistem ile vakaların çoğu iğnesiz , dudaklar ve dil uyuşmadan ve hastada travma oluşmadan gerçekleştirilir. Waterlase ağızda titreşim ve ısı oluşumuna neden olmadığından, konvensiyonel aeratör ve mikromotorların neden olduğu titreşim ve sesten korkan hastanın gerginliğini ve acısını ortadan kaldırır. Bu sistemin en büyük özelliklerinden biriside çalışılan bölgeyi dezenfekte etmesidir. Konvensiyonel sistemler buna izin vermez. Biraz da lazerin yumuşak ve sert dokulardaki bazı uygulama üstünlüklerinden kısaca söz edelim: Minedeki çalışma sırasında mikro çatlakların oluşmasını önler. En yumuşak çürükleri temizlerken sağlıklı mine ve dentin dokusuna zarar vermez. Kavitelerde kompozit dolgular için tutuculuğu artmış temiz bir kesi yüzeyi oluşturur . Bu da kompozit dolgulara üstün bir tutuculuk kazandırır. Hızlı bir şekilde pulpotomi, pulpa extirpasyonu, kanal boşaltma, kanal genişletme ve kanal dezenfeksiyonu yapılabilmektedir. Hatta pulpa gangrenlerini tek seansta ortadan kaldırıp tedavi edebilmektedir. Sert doku operasyonlarında komşu dokulara tahribat vermeden kesilecek dokuda kolaylıkla çalışmamızı sağlar. Konvensiyonel yöntemlere göre postoperatif ağrı ve şişkinlikte bariz bir azalma, iyileşme süresinde gözle görülür bir kısalma olur. Yumuşak doku leztonlarının kesimi eksizyon/insizyon için mükemmeldir. Hemostatik yumuşak doku cerrahisine imkan sağlar ve etkin Koagülasyon yapar. Lingual, maksiller ve mandebuler frenektomiler kolay, hızlı, kanamasız ve anestezisiz yapılabilir. Herpetik lezyonlar ve aftöz ülserler etkin hızlı bir biçimde tedavi edilebilirler. Bunlar lazerin yapabildiklerinden sadece birkaçı. Lazeri başka yazılarımla daha geniş bir biçimde paylaşmaya devam edeceğim. GENEL AĞIZ SAĞLIĞINDA DİŞLERİN SAĞLIĞI Sayın dostlar genel ağız sağlığı makale zincirimizin üçüncü aşaması dişlerin sağlığıdır. Bunu dört aşamada işleğeceğiz. 1) Bebeklik (1-6 yaş) 2) Çocukluk : a)Karışık Dişlenme (6-12 yaş) b)Ergenlik (12-20 yaş) 3) Yetişkinlerde 4) Hamilelerde Kişilerin genel ağız sağlığı bakımı olayı doğumla başlar. 1)Bebeklik dönemi : Bu ağızda çıkan toplam 20 süt dişinden oluşan ilk başlangıcı 6. ayda alt kesicilerin sürmesiyle 24. ayda da 5 nolu molar kesicilerin sürmesiyle son bulan süt dişi dönemidir. Birey bu dişlerle hayatının en önemli dönemini geçirecek ve bu dönemdeki dişlere olan bakım ve koruyucu diş hekimi takviyesi kişinin ilerdeki dişlerinin ağızdaki konumuna ve dişlerin çürüğe karşı eğilimine yön verecektir. Çünkü bu dişler daha sonra gelecek daimi dişlerin ağızdaki yerleşim konumunun düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Bundan dolayıda bu dişlerin işlevlerini yerine getirmeleri için ağıızda bulunduğu sürece en sağlıklı şekilde tutulması lazımdır. Anne cocuğunun ağızını ve dilini işaret parmağına saracağı steril bir tülbentle emzirme sonrası devamlı silmelidir, bu ağız ve diş sağlığının ilk hijyen başlangıcıdır. 6. ayda alt kesicilerin sürmeye başlamasıyle bebeğin ağızında bir kaşınma hissi oluşur bu dönemde alınacak kaşıma simitleride faydalıdır ayrıca küçük bebek fırçalarıyle fırçalamaya başlangıç yapılabilir. Bu dönemde kulanılan emziklerde çok önemlidir onatomik forma uymayan yalancı emzik kullanımıda çocuğun diş ve ağız sağlığını etkiler. Onun için kaliteli ve anatomik forma uygun kaliteli emzik kullanalım. Ayrıca çocuğun dişlerinin çürümeye karşı direncini artırmak için floor tabletleri kullanımınıda önerebiliriz. Çünkü bizim sularımızın floor debisi belediyeler tarafından düzenlenmediği için böyle bir takviye faydalıdır. Ayrıca bu dönemde çocuğunuzu hızlı gelişim dolasıyle 3 ayda bir diş hekimine götürmeye alıştırırsanız. Diş sağlığı yönünden maddi manevi çok yol almış olursunuz. Çocuğunuzda oluşmakta olan ortodontik önceden görülerek, Mediko-Sosyal bir soruna dönüşmeden önlenir. Gerek dişlerde ve gerekse diş dizilerideki anomalilerin daha erken yaşta belirlenmesi, ilerdeki tedavilerin kolaylaşması bakımından önemlidir. Süt dişi ve karışık dişlenme dönemi anomalileri daimi diş döneminde de etkinlik sağlar. Onun için bebeklik dönemi süt dişlerinin bakımı bütün hayatınıza yön veren bir önem taşır. -

Toz gözün beyaz kısmında ise problemi doktora ihtiyacınız olmadan çözebilirsiniz. Konjonktüreenfeksiyona çok dayanıklıdır ve küçük cizikler ciddi hasara yol açmaz. Tüm yapmanız gereken bir kağıt ve bez parçasını kıvırıp ucuyla yabancı cismi silerek almanızdır. Bu fazla bir acıya neden olmaz. Partikül alınır alınmaz batma hissi kaybolmalıdır. Siz alt kapağı aşağı çekerken hasta yukarı bakarak size yardımcı olabilir. Bu pozisyon konjonktürenin tüm alt kısmını görmenizi sağlar. Yer çekimi nedeniyle göze giren şeylerin çoğu konjonktüre alt yarısına yerleşir. Bazen partikül gözün üst yarısındadır. Bunları almak daha güçtür. Üst kapağı yukarı çekerken hastaya aşağı bakmasını söyleyin. Bazen yabancı cisim kapağın orta yüzündedir. Bunu almak için kapak ters çevrilmelidir. Göz hala batmaya devam ediyor ve siz de problemi göremiyorsanız bir doktora göstermek gerekir. Hasta bir metal üstüne metalle vuruyorken yabancı cisim gözüne fırladı ise küçük bir çelik parçası gözü delerek içeri girmiş olabilir. Böyle bir yaralanma yüzeyde görülemiyebilir. Bazen hemen hemen hiç ağrı olmaz. Bu tip yaralanmalarda dikkatli olun. Koruyucu gözlük takmadan böyle bir iş yapmayın. 4. Morarmış Göz: Kapaklardaki gevşek dokular içine kanama olduğunda göz morarır. Cilt altında kanama siyah veya mavi görülür. Kapak dokusu gevşek olduğundan kanama kapakları çevirir. Alın, burun ve yanak derisi sıkı olduğundan bu kısımlara kan gitmez. Bu nedenle, morarmış göz bir kan damarı yırtılacak kadar sert bir travma olduğunun göstergesidir. Birçok travma göze hasar vermez çünkü göz kemik cep içinde korunmaktadır. Ancak mor göz kesinlikle bir travma olduğunu ve gözün de yaralanmış olabileceğini düşündürür. Görmeniz bulanıklaştı ise doktora gitmelisiniz. Bu durumlarda bulanık görme göz içine kanama olduğunu ifade eder. Böyle bir göze ilk yardım eskiden beri soğuk bir büftek parçasının göz üzerine konmasıdır. Ancak bunun pek faydası olmaz ve et pahalı. GÖZ PROBLEMLERİ KONUSUNDA KİME BAŞVURMALISINIZ? Günümüzde o kadar çelşiyli sağlık personeli vardır ki insanın kafası karışır. 1. Medikal doktor . Antibiyotikler, anestetikler, allerji tedavisi ve diğer tıbbi bakım konusunda eğitilmiş ve tecrübe kazanmıştır. Ameliyat yapar, yaralanmaların ve kanserin teşhisini koyar, ve genellikle bilgisi iyidir. Pratisyenlerin çoğu küçük göz problemlerinin çoğunu tedavi edebilir. 2. Oftalmolog göz konusunda ihtisas yapmış bir doktordur. Göz problemlerinin tedavisi konusunda yılların tecrübesine sahiptir ve herhangi bir göz probleminiz için başvurabilirsiniz. Bu alanda en iyi eksperttir. 3. Optisyen gözlük verir. Uygun cam için gözünüzün ölçümünü bile yapmaz. Yaptığı iş yalnızca oftalmolog ve optometrist tarafından önerilen uygun camı sizin için en uygun gözlük çerçevesine yerleştirmektir. 4. Optometrist gözlük camı için gözünüzün ölçümünü yapar. Ya uygun cam derecesinin reçetesini verir ya da kendisi gözlüğü sizin için hazırlar. Tıbbi eğitim almamıştır. ÖZET Gözde 7 tehlike sinyalini ve 4 tip göz yaralanması ile bunların uygun ilk yardımını lütfen hatırlayınız. Bu bilgileri kullanarak bir gözün kör olmasını önleyebilirsiniz ÇOCUKLARDA GÖZ MUAYENESİ Memorial Suadiye Tıp Merkezi'nden Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Olcay Şahin, çocuklarda göz muayenesinin önemi hakkında bilgiler verdi. Çocuklarda göz muayenesi kaç yaşında başlamalıdır? Bebekler doğduklarında ancak belirli oranlarda görebilir. Gözlerini kullandıkça görme potansiyelleri artar. İlk 9 yaş içinde görme sistemi tam olarak gelişir ve daha sonra belirgin bir değişiklik olmaz. Tüm çocukların 4 yaşına gelmeden önce herhangi bir sorun olmasa da mutlaka bir göz doktoru tarafından muayene edilmiş olması gerekir. Okul çağına gelmiş çocukların okula başlamadan önce muayene edilmeleri, çok fazla geç kalınmadan göz problemini tespit edebilmek ve de okulda göz problemlerine bağlı öğrenme güçlüğünü önlemek açısından çok önemlidir. Çocuklarda en sık ortaya çıkan göz kusurları nelerdir? Çocuklarda en çok görülen göz bozuklukları; düzeltilmemiş kırma kusurları ve şaşılıktır. Kayan gözün görmeyi öğrenebilmesi için şaşılığın çocukken ve en erken yaşta gözlükle veya ameliyatla tedavi edilmesi gerekir. Şaşılık düzeltilse bile tembellik için kapatma tedavisi uygulanır. 9-10 yaşına kadar tedavi edilmeyen, görme bozuklukları sonucu gelişen tembelliğin ileri yaşlarda tedavisi mümkün olmaz. Göz tembelliği tedavisi erken yapılmalıdır Belli bir numaranın üstündeki hipermetrop veya astigmat bir göz yakını çok bulanık gördüğünden çocukluk çağında iyi ve net görmeyi öğrenemediğinden tembel kalabilir. Ayrıca iki göz arasındaki numara farkı fazla olduğunda, daha yüksek numaralı olan göz tembel kalır. Göz tembelliği tedavisi ancak 9-10 yaşına kadar mümkün olan önemli bir göz problemidir. Tembellik tedavisinde ne kadar geç kalınırsa sonuç o kadar başarısız olur. Bu yüzden, çocukların en geç 3-4 yaşında göz muayenesinden geçirilmeleri önerilir. Göz tembelliği tedavisinde iyi gören göz kapatılarak tembel gözün tek başına görmeyi öğrenmesi sağlanır. Şaşılık göz tembelliğine neden olur? Şaşılık, gözlerin paralel bakamaması durumudur. Gözlerin bir tanesi hedefe bakarken diğeri başka bir yere yönelmiştir. Şaşılık tek gözde ise şaşı göz az görür ve tembel kalır. Şaşı gözlerde derinlik hissi yoktur veya çok az gelişmiştir. Şaşılıklar; çocukluk çağı şaşılıkları, paralitik şaşılıklar ve ikincil şaşılıklar olarak 3 ana sınıfa ayrılabilirler. Çocukluk şaşılıkların en sık rastlanılanları içe ve dışa şaşılıklardır. Bazen tek bazen çift taraflı olabilirler. İçe şaşılıklar genellikle hipermetrop gözlerde gözlenir. Bu şaşılıklar bazen sadece gözlük kullanımıyla düzelebilir. Gözlükle tam olarak düzelemeyen şaşılıkların ise ameliyatla düzeltilmeleri gerekir. Sürekli kayan göz az görür ve iyi görmeyi öğrenemez, tembel kalır. Çocukluk çağında dışa kayan gözler çoğunlukla miyopturlar. Dışa kayma bazen gizli bazen aşikar olabilir. Bu tip şaşılıkta güneş ışığı gizli şaşılığı aşikar hale getirebilir. Çocuk, güneşte, dışa kayan gözünü tek taraflı kapatma eğiliminde olur. Bazen tek bazen çift taraflı olabilir. Tek taraflı dışa kaymalarda derinlik hissi azalmıştır. Tembellik de gelişebilir. Şaşılıkların en önemli sebeplerinden biri de göz kaslarına gelen sinirlerinin felcidir. Bu felçler bazen doğuştan bile mevcutken, bazen travma veya ateşli hastalıklar sonucu da ortaya çıkabilirler. Ayrıca gözün optik ortamında bir engel, ikincil şaşılığa görmeyen gözün dışa-içe kaymasına neden olabilir. Gözlük kullanmak göz numarasını etkilemez Gözün numarası gözün kırıcılık değerinin sonucudur. Bu değeri korneanın eğimi ve gözün uzunluğu belirler. Gözün numarası herhangi bir alışkanlıkla değişmez. Yani gözlük kullanmak/kullanmamak, yüksek/düşük numaralı gözlük kullanmak, çok/az okumak gözlerin numaralarını yükseltmez/azaltmaz. GÖZ KURULUĞU... Sağlıklı gözler sürekli olarak, göz kırpmaları arasında sağlam kalmak üzere tasarlanmış, kalıcı bir tabaka olan bir zar ile kaplıdır. Sağlam bir gözyaşı tabakası gözünüzün şeffaf ön yüzeyi olan korneanın sinirlerinin tahriş olmasını engeller ve gözün net, rahat görüşünü korumasına imkan verir. Gözyaşı zarı gözlerinizi korur ve yağlar. Ayrıca, göz kapaklarınız her kırpıldığında göz enfeksiyonu riskini azaltır, gözlerinizin her türlü kalıntıdan arındırılmasına yardımcı olur. Gözleriniz tozdan tahriş olduğunda veya rüzgardan, dumandan veya isten zarar gördüğünde, yabancı maddelerin yıkanmasına yardımcı olmak üzere fazladan göz yaşları oluşur. Gözyaşı bezlerinizden gelen sıvıların üretiminde azalma gözyaşı zarının sağlamlığını bozarak, hızla parçalanmasına ve korneanın üzerinde, tahrişe ve görüş azalmasına neden olan kuru noktaların oluşmasına yol açar. Gözyaşı zarını meydana gelen maddelerdeki bir dengesizlik de gözlerinizin kurumasına neden olabilir. Göz kuruluğu olan çoğu insanda, bu kronik bir rahatsızlıktır. Tedavinin amacı 'kötü günlerin' sayısını, sıfıra indirme umuduyla azaltmak ve kötü günlerdeki semptomların mümkün olduğunca aza indirgenmesini sağlamaktır. BULGU VE BELİRTİLER Göz kuruluğunun belirti ve semptomları arasında aşağıdakiler bulunabilir: Gözlerinizde batma, yanma veya kaşıntı hissi Gözlerinizde yabancı bir madde bulunduğu hissi Gözlerinizin içinde veya çevresinde ip gibi mukoza Gözlerin duman veya rüzgardan ötürü tahrişinde artış Uzun süre boyunca bir şey okuduktan sonra göz yorgunluğu Kontak lens takmada zorluk -

GÖz Amelİyati İÇİn TÜrkİye Ye Gelİyorlar... Avrupalı göz hastaları, tedavi için Türkiye'ye tercih ediyor. Bunun en önemli nedeni ise fiyat avantajı. Avrupa'da 4000 euro'ya yapılan ameliyatlar, Türkiye'de 500 euro'ya mal oluyor. Hollandalı Yuonne Van Wagensfeld yıllardır yanından ayırmadığı gözlüklerine Türkiye'de veda ediyor. Yalnız o değil kocası da ameliyat olacaklar listesinde... Yuonne Van Wagensfeld, "biz intertten araştıkdık, daha önce de çok yakın bir arkadaşımız Türkiye'ye gelmişti ve çok memnun kalmıştı. Ama en önemlisi fiyatlar tabi" diyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Volkan Matben, "Türkiye'de bu işler Avrupa'ya oranla çok önce başladı. Avrupa'dan daha tecrübeliyiz. Tabiki en önemli neden fiyat. Avrupada 4000 ise burada 600 dolar civarında" diyor. Türk doktorların daha iyi olduğunu düşünüyorum diyen Yuonne Van Wagensfeld, "Almanya'da sedaca operasyon 5000 euro, burdakinin kat kat üstünde" diyor. Uzmanlar, Avrupa'da yaşayan Türklerin yabancıların tercihinde önemli rol oynadığını söylüyor. İstanbul Göz Hastanesi Genel Koor. Zafer Türkmen, "Özellikle Almanya'da yaşayan gurbetçiler, memnun kaldı, Hollanda'dan da gelmeye başladı, Belçika, Fransa, Almanya... Böylece duyuldu" diyor. Türkiye'de ameliyat olmayı tercih edenler arasında Bulgaristan, Avusturya, Almanya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg'daki hastalar başı çekiyor. GÖZ TEMBELLİĞİ VE TEDAVİSİ Göz tembelliğine her 100 kişiden 3'ünde rastlanır. Göz tembelliği ancak küçük yaşlarda tespit edilebilirse tedavi edilebileceğinden ebeveynlerin bu konuda son derece hassasiyet göstererek erken yaşlarda çocuklarının göz muayenesi olmalarını sağlamaları gerekir. NORMAL GÖRME NASIL GELİŞİR? Bebekler doğduklarında ancak belirli oranlarda görebilir. Gözlerini kullandıkça görme potansiyelleri artar. İlk 9 yaş içinde görme sistemi tam olarak gelişir ve daha sonra belirgin bir değişiklik olmaz. Eğer bir göz tüm düzeltmelere rağmen tam kapasiteli göremiyorsa bu durum kişinin hayatında olumsuz bazı etkilere yol açar. Mesela bazı mesleklerde göz tembelliği olanlar yer alamazlar. GÖZ MUAYENESİ NE ZAMAN YAPILMALIDIR? Tüm çocukların 4 yaşına gelmeden önce herhangi bir sorun olmasa da mutlaka bir göz doktoru tarafından muayene edilmiş olması gerekir. Bu arada doğumdan itibaren hem ailenin gözlemleri hem de çocuk doktorlarının bazı tespitleri ile gerekli hallerde çok erken dönemlerde de göz muayenesi yapılabilir. NELER GÖZ TEMBELLİĞİNE YOL AÇABİLİR? Göz Tembelliği gözlerin normal olarak kullanılmasını engelleyen her türlü durumda ortaya çıkabilir. Çoğu vakada göz tembelliğine yol açan durumlar kalıtsal olabilir. Özellikle ailesinde göz tembelliği olan çocukların göz doktoru tarafından mutlaka muayene edilmesi gerekir. Göz tembelliğinin 3 temel sebebi bulunur. Şaşılık : Kayan gözde genellikle tembellik oluşur. Kırma Kusurları : Mevcut olan yüksek kırma kusuru nedeni ile bir göz diğerinden çok bulanık görüyorsa bu göz görsel gelişimini tamamlayamayarak tembel hale gelir. Görünüşte gözlerde herhangi bir problem olmadığı için tespit edilmesi en zor olan göz tembelliği tipi budur. Aileler çocuklarının gözünde bir kayma tespit ettiklerinde hemen muayenesini sağlar ancak diğer durumlarda genellikle göz muayenesi okul dönemine kadar gecikir ve bu durumda da çoğu kez geç kalınmış olur. Bu nedenle 4 yaş öncesinde tüm çocukların şikayet olsun olmasın, mutlak surette göz muayenesi olmaları gerekir. Saydam olması gerekli göz dokularında bulanıklık : Bu durumun başında katarakt gelir. Bu tip göz tembelliği en erken gelişen göz tembelliğidir. Dolayısı ile her yeni doğanın mutlak bir çocuk doktoru tarafından son derece kolay bir test olan kırmızı yansıma testine tabi tutulması ve bir anormallik halinde acilen göz doktoruna muayenesi gerekir. Çünkü bu tip göz tembelliği çok erken ve çok derin olarak gelişir. Doğumsal kataraktın mümkün olan en kısa zamanda cerrahi olarak tedavi edilmesi gerekir. GÖZ TEMBELLİĞİ NASIL TEŞHİS EDİLİR? Bu çoğu kez oldukça zor bir durumdur. Çünkü çocukların görme muayeneleri 3.5-4 yaş öncesinde oldukça güçlük arzeter. Daha küçük çocuklarda ve bebeklerde sağlam gözün doktor tarafından elle kapatılması haline tepkiyi değerlendirmek gibi bir takım yöntemlerle göz tembelliği olan göz tespit edilmeye çalışılır. 4 yaş öncesi muayenede göz doktoru temel olarak şunları yapar. Gözlerde herhangi bir kayma olup olmadığını muayene eder. Daha sonra saydam ortamlarda herhangi bir bulanıklık olup olmadığına bakar, göz bebeği bir damla ile genişletilerek, her iki gözün refraksiyon değerleri ölçülür. Burada önemli olan nokta özellikle bir gözde, diğerinin çok üzerinde bir kırma kusuru olup olmadığıdır. Bunun dışında her iki gözdeki yüksek kırma kusurları da dikkate alınır. Kırma kusuru muayenesi dışında retina ve optik sinir muayenesi de yapılarak muayene tamamlanır. Sağlıklı Yaşam TİROİD HASTALIKLARI Boyunun ön tarafında, adem elması dediğimiz çıkıntının hemen altında nefes borusunu at nalı şeklinde saran, bu 20 gramlık küçük tiroid bezi, boyutlarına oranla çok büyük işlere imza atmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz; 1) Vücut ısısını, vücudun su ihtiyacını ve oksijen kullanımını düzenler. 2)Diğer hormonlarla beraber yağ, şeker ve protein kullanımında etkilidir. 3)Kas ve sinir sisteminin koordineli çalışmasına etkilidir. 4)Çocukların gelişiminde önemli yeri vardır. 5)Ruhsal açıdan düzenleyici etkileri bulunmaktadır. Geçen sayılarda bahsettiğim bazal metabolizma dediğimiz, vücudun 12 saatlik açlıkta ve istirahat halinde, hayati fonksiyonlarımızı sürdürebilmek için gerekli olan enerji miktarını ayarlayan bu çok önemli organımızın hastalıkları küçümsenmeyecek sayıdadır. Toplumda yaklaşık %30 oranında gördüğümüz, ancak birçoğumuzun farkına bile varmadığımız tiroid bezi hastalıkları, kadınlarda erkeklere nazaran daha sık olarak karşımıza çıkmaktadır. Kadınların, hormonlarının çok değiştiği, deyim yerindeyse altüst olduğu fizyolojik dönemlerinin varlığı tiroid hastalıklarının erkeklere göre kadınlarda daha sık görülmesinde etkili olmaktadır. Kadınların genç kızlığa geçiş, hamilelik ve menopoz dönemlerindeki yoğun hormonal aktivite, direk ve dolaylı olarak tiroid bezini etkilemekte ve hastalık bu dönemlerde ortaya çıkabildiği gibi varolan hastalık yine bu dönemlerde aktive olmaktadır. Tiroid bezinin hastalıkları genel olarak yapısal yada fonksiyonel olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu iki ana grup hastalık, beraber olabileceği gibi, ayrı ayrı da bulunabilmektedir. Tiroidin yapısal hastalıkları nodül olan guatr ve nodül olmayan büyüme şeklinde belirlenmektedir. Birden fazla nodül varsa bu takdirde hastalığı multinodüler guatr şeklinde hastalığı ifade etmekteyiz. Tiroidin fonksiyon hastalıkları ise, çok veya az çalışması şeklindedir. Tiroid bezinin çok çalışması yani kana çok hormon salgılaması, hipertiroidi şeklinde adlandırılır . Bu durumda sıcak basmaları, kalbin hızlı atması , sıcağa tahammülsüzlük, zayıflama, ellerde titreme, gözlerde dışarı doğru şişlik ortaya çıkmaktadır. Az çalışması durumuna da hipotiroidi denir. Bu geliştiğinde; saçlarda dökülme, yorgunluk, deride kuruma, unutkanlık, halsizlik, uykuya eğilim gibi şikayetler görülmektedir. Hastalığın yapısal ve fonksiyonel olduğunu belirttiğimiz için, tanı koyarken her iki yönüyle değerlendirmek şarttır. Çocukluk çağında bile görüldüğü için yukarıda bahsettiğim, fonksiyona bağlı yakınmaların varlığında yada boyunda bir şişlik ele geldiğinde, fonksiyon yönünden bir kan tahlili ile tiroid hormonları olan T3 ve T4'ü değerlendirmek ve tiroidin çalışmasını kontrol eden TSH değerini ölçmek gerekir. Bu kan tahlillerinin yanı sıra yapısal değerlendirme için tiroid ultrasonografisi ile tiroide bakmalıyız. Tiroid hormonlarını, günün herhangi bir saati ölçebiliriz. Yani belirli bir süre aç kalmamız gerekmez. Tiroid hastalığı dediğimiz guatr iyot alımımızla yakından ilgilidir. Bu nedenle iyot alımında, yetersiz veya aşırı miktarda kullanıma dikkat etmeliyiz. Piyasadaki iyotlu tuzlar bu bakımdan önemlidir. Ayrıca deniz ürünlerinden de iyot alımı oldukça zengindir. Fazla miktarda tükettiğimiz tahıl ürünlerinde ise iyot miktarı yeterli değildir. Yenilen bazı besinler ve bazı yörelerdeki içme sularının içindeki maddeler iyodu bağlayarak iyot yetmezliğine ve tiroid hastalıklarına neden olmaktadır. İyot yetmezliği veya fazlalığının yanı sıra ailesel aktarım hatta çağımızın meşhur problemi stres bile tiroid hastalıklarına neden olabilmektedir. Bedenimizin tüm fonksiyonlarını etkileyen hormonları salgılayan tiroid bezinin hastalıklarında tedavi oldukça yüz güldürücü sonuçlar vermektedir. Fonksiyonel hastalıklar için yapılan tıbbi tedavilerle bu yönde düzelme sağlanmakta, hatta 2 cm' nin altındaki küçük nodüller belirli bir oranda yine tıbbi tedavi ile yok edilebilmektedir. Yapısal hastalıklarda ise nodül varsa bir endokrin hastalıklar, dahiliye veya genel cerrahi uzmanının kontrolüne girmek gereklidir. Çünkü, nodül varlığında nodülün yapısı ve sayısı tedavi seçeneklerini belirlemektedir. Nodüle yönelik yapılan tedavilere direnç, nodülün büyüklüğü cerrahi tedavi seçeneğini ön plana çıkarabilir. Cerrahi tedavi sonrası tekrar nodülün gelişmemesi yada hipotiroidi dediğimiz tiroid yetmezliğinin olmaması için ilaç tedavisi gerekebilmektedir. -

GÖz Yaralanmasinda İlk Yardim Bir kaza olduğunda kütüphaneye gidip ilk yardım olarak ne yapılması gerektiğine bakamazsınız. Daha önceden bilmeniz gerekir. Ciddi yaralanmalarda doğru ilk yardım sıklıkla körlüğü önler. Yanlış ilk yardım körlüğe neden olur. Yaygın olarak görülengöz yaralanmaları 6 tiptir. Her biri için özel olarak ilk yardım girişimi gerekir. 1. Kimyasal Göz Yanıkları: Şayet kuvvetli bir kimyasal madde gözün saydam kısmına atılırsa korneanın normal saydamlığı hızla bozulur. Dakikalar içinde korneanın hassas hücreleri gerçekten yanar. Vücudun bir yerinde kötü bir yaralanma olduğunda skar dokusu bırakarak iyileşme olur. Derin bir kesi veya yanıktan sonra ciltte oluşan bir skarı bilirsiniz. Böyle bir skarın korneada oluştuğunu düşünürseniz gözü nasıl kör edebileceğini anlarsınız. Kimyasal bir yanık için ne yaparsınız? Hemen ilk yardım, gelecekte yapılabilecek herjhangi bir tedaviden çok daha önemlidir. Şimdi gözü yıkayarak kimyasal maddeyi uzaklaştırmalısınız. Hiç bir şey için beklemeyin. Gözü hemen yıkayın. Bunu yapmazsanız birkaç dakika içinde gözde kalıcı körlük gelişecektir. Gözü normal su ile yıkayın. Antidot aramayın. Hastanın yüzünü yukarı çevirin ve gözüne suyu dökün. Doğal olarak bu hastanın hoşuna gitmez ve yanığın yaptığı ağrı ve soğuk suyun irritasyonu nedeniyle gözlerini sıkarak kapatır. Göz kapaklarını tutarak açmanız gerekir. Göz veya gözkapaklarına bastırmayın. Kaşlarına veya yanağına bastırın. Hastaya yıkamanın önemini anlatın. Hastayı kovalarca su dökerek boğmanız gerekmez, nazik bir akıntı halinde yıkamanız yeterlidir. Kuvvetli bir alkali söz konusu ise gözü en az 15 dakika yıkamalısınız. Önemsiz yanıklarda o kadar uzun süre yıkamanız gerekmez. Ancak, gerçekten kötü bir maddeyi gözden uzaklaştırmak için birkaç dakika yeterli değildir. Farzedin ki hiç su bulamadınız. İrritan olmayan herhangi bir başka sıvıyı da kullanabilirsiniz. İrritasyon olmadan içebiliyorsanız gözü de o sıvıyla acil durumda yıkayabilirsiniz. Süt, alkolsüz içkiler, portakal suyu, çukulata sütü bu tip herhangi birşey işe yarar. Kimyasal maddenin antidotunu aramayın. Örneğin alkali yanığında sirkenin, asit yanığında sodanın iyi geleceğini düşünebilirsiniz. Antidot aramak için geçirilen zaman gözün tahrip olmasına yol açar. Ayrıca antidotun kendisi de göze zarar verebilir. 15 dakikalık yıkama işini bitirmeden doktora gitmeyin. Daha sonra hemen doktora gidin çünkü yıkamadan önceki ilk birkaç saniye içinde gözün yüzeyi yanmış olabilir. Yüzey iyileşinceye kadar infeksiyon önlenmesi için antibiyotikler önemlidir. 2. Göz Delinmeleri: Şayet kırık cam parçası, sivri bir tel, diken veya uçan bir metal parçası göze girrdiğinde en korkunç olay olur. Giriş deliği çok küçük bile olsa göz içine mikrop taşıyarak abse oluşumuna ve körlüğe yol açar. Daha büyük bir yara ağzı gözün hassas yarı sıvı yapılarının dışarı kaçmasına neden olur. Böyle bir göze basınç uygulanması göz içeriğinin daha kolay dışarı fırlamasına yol açarak felaketle sonuçlanır. Tabii bir gözde böyle bir kesi meydana gelirse kanama olur veya kesi yerinden sıvı dışarı çıkar. 1. Kimyasal Göz Yanıkları: Şayet kuvvetli bir kimyasal madde gözün saydam kısmına atılırsa korneanın normal saydamlığı hızla bozulur. Dakikalar içinde korneanın hassas hücreleri gerçekten yanar. Vücudun bir yerinde kötü bir yaralanma olduğunda skar dokusu bırakarak iyileşme olur. Derin bir kesi veya yanıktan sonra ciltte oluşan bir skarı bilirsiniz. Böyle bir skarın korneada oluştuğunu düşünürseniz gözü nasıl kör edebileceğini anlarsınız. Kimyasal bir yanık için ne yaparsınız? Hemen ilk yardım, gelecekte yapılabilecek herjhangi bir tedaviden çok daha önemlidir. Şimdi gözü yıkayarak kimyasal maddeyi uzaklaştırmalısınız. Hiç bir şey için beklemeyin. Gözü hemen yıkayın. Bunu yapmazsanız birkaç dakika içinde gözde kalıcı körlük gelişecektir. Gözü normal su ile yıkayın. Antidot aramayın. Hastanın yüzünü yukarı çevirin ve gözüne suyu dökün. Doğal olarak bu hastanın hoşuna gitmez ve yanığın yaptığı ağrı ve soğuk suyun irritasyonu nedeniyle gözlerini sıkarak kapatır. Göz kapaklarını tutarak açmanız gerekir. Göz veya gözkapaklarına bastırmayın. Kaşlarına veya yanağına bastırın. Hastaya yıkamanın önemini anlatın. Hastayı kovalarca su dökerek boğmanız gerekmez, nazik bir akıntı halinde yıkamanız yeterlidir. Kuvvetli bir alkali söz konusu ise gözü en az 15 dakika yıkamalısınız. Önemsiz yanıklarda o kadar uzun süre yıkamanız gerekmez. Ancak, gerçekten kötü bir maddeyi gözden uzaklaştırmak için birkaç dakika yeterli değildir. Farzedin ki hiç su bulamadınız. İrritan olmayan herhangi bir başka sıvıyı da kullanabilirsiniz. İrritasyon olmadan içebiliyorsanız gözü de o sıvıyla acil durumda yıkayabilirsiniz. Süt, alkolsüz içkiler, portakal suyu, çukulata sütü bu tip herhangi birşey işe yarar. Kimyasal maddenin antidotunu aramayın. Örneğin alkali yanığında sirkenin, asit yanığında sodanın iyi geleceğini düşünebilirsiniz. Antidot aramak için geçirilen zaman gözün tahrip olmasına yol açar. Ayrıca antidotun kendisi de göze zarar verebilir. 15 dakikalık yıkama işini bitirmeden doktora gitmeyin. Daha sonra hemen doktora gidin çünkü yıkamadan önceki ilk birkaç saniye içinde gözün yüzeyi yanmış olabilir. Yüzey iyileşinceye kadar infeksiyon önlenmesi için antibiyotikler önemlidir. 2. Göz Delinmeleri: Şayet kırık cam parçası, sivri bir tel, diken veya uçan bir metal parçası göze girrdiğinde en korkunç olay olur. Giriş deliği çok küçük bile olsa göz içine mikrop taşıyarak abse oluşumuna ve körlüğe yol açar. Daha büyük bir yara ağzı gözün hassas yarı sıvı yapılarının dışarı kaçmasına neden olur. Böyle bir göze basınç uygulanması göz içeriğinin daha kolay dışarı fırlamasına yol açarak felaketle sonuçlanır. Tabii bir gözde böyle bir kesi meydana gelirse kanama olur veya kesi yerinden sıvı dışarı çıkar. Yaralanan bir insanın yanağından kan veya sıvı sızarsa ne olur? Doğal olarak insan koşar ve bir havlu veya bezle kanı temizler. Bunu yaparken göze basınç yaparsa gözün boşalmasına neden olur. Lütfen bunu yapmayın. Kesik bir gözün yakınını silmeyin veya bastırmayın. Hastanın gözünü silmesine izin vermeyin. Penetran bir göz yaralanmasında en doğru ilk yardım göz ve kapaklara bası yapılmamasıdır. Mümkünse bir kapakla göz kapatılmalıdır. Kağıt bir fincanın yarısını kesip kenarlarını aşağıya doğru kestikten sonra yanlara doğru açarak bir kapak yapılabilir. Tüm izciler kanayan bir yaraya baskı uygulayarak kanamanın durdurulduğunu bilir. Bu doğrudur ama göz için değil. Kanayacak kadar kötü yaralanmış bir gözü böyle bir basınç mahveder. Bırakın kanasın! Bir süre sonra duracaktır ve kanama hastanın ölümüne yol açmaz. Tabii ki, tüm delici yaralanmalar acil müdahale gerektirir. Bunlar ciddi, acil durumlardır. 3. Gözün çizilmesi veya Göze Toz Girmesi: Herkesin gözüne sinek veya toz parçası kaçmıştır. En önemlisi gözün içine birşey kaçınca ovuşturulmamasıdır. Çünkü yabancı cismin korneayı çismesine yardımcı olabilir. Genellikle irrite gözün sulanması yabancı cismin yıkanarak uzaklaşmasını sağlar. Göz kırpma da yardımcı olur. Bunlar işe yaramazsa ilk yardım gerekir. İlk yardımı yapan kişi göz içinde yabancı cismin yerini tayin etmelidir. Tedavi açısından, partikül gözün saydam veya beyaz kısmı üzerinde olabilir. Her ikisi için farklı tedavi gerekir. Kornea içine gömülmüş bir toz parçasına ilk yardımı yapan kişi dokunmamalıdır. Kırpma ile çıkmayacak kadar gömülmüş ise çıkarılması için lokal anestetik gerekir. Kornea dokunmaya ve ağrıya çok hassastır. Ayrıca böyle bir yabancı cisim yüzeyi bozarak enfeksiyon eğilimini arttırır. İnfeksiyon riski antibiyotik tedavisi ile azaltılabilir. Bu nedenle, önemli bir çizik veya gömülü bir yabancı cisim olan bir kornea doktor tarafından görülmelidir. Kornea enfeksiyonları görme kaybına yol açan yoğun zararlar bırakır. -

GÖz SaĞliĞi Ve Kontakt Lensler Kontakt lensleri görmeyi düzelten ve estetik görünüm sağlayan genelde hidroksi metil metrakrilar kökenli cihazlar olarak tanımlayabiliriz. Kontakt lens gözün kornea dediğimiz saydam tabakası üzerine yerleştirilir. Günümüzde kullanılan lensler oksijen geçirgenliği fazla, su çeken yumuşak kontakt lenslerdir. Bazı formları hiç çıkarılmadan 1 ay kullanılabilir. Genelde tercih edilen formları 1-3 ayda atılan geceleri çıkarılıp, dezenfektel özellikli saklama suyunda saklanan paket kontakt lenslerdir. Kontakt lensler her türlü kırma kusuruna yani miyop, hipermetrop ve astigmata uygulanır. Ayrıca uzak ve yakını aynı anda gösteren progresif tipleri kontokonus dediğimiz kornea selül büyüklüklerinde kullanılabilen formları vardır. Renkli lensler estetik amaçlı kullanılır. Hayatımıza küçük, hoş bir değişiklik, neşe katar. Kaidelere uygun kullanılırsa göz sağlığına zarar vermez. Korneada ki lekeleri kapatır. Protez göz gibi vazife yapan Prostetik lensler de mevcuttur. Bazı lensler ise korneadaki yırtılmaları tedavi etmek amacı ile kullanılır. Belli bir süre kullanılıp atılan paket kontakt lensler gözdeki kontakt lens kullanımına bağlı alerji ve intüleruns durumlarını da ortadan kaldırmışlardır. Kontakt lenslerde 4 dereceden sonra numara, gözlük numarasına göre farklılaşır. Hipermetroplarda artar, miyoplarda ise azalır. Lensin ölçülerinde gözün ön, arka ve yan çapına uygun ölçüde olmasına özen gösterilir. Gözün alerjik yapıda olmaması, göz yaşı miktar ve kalitesi, kapak ve kirpik sağlığı da kontakt lens uygulamasında önem taşıyan hususlardır. Kontakt lensler tıpkı gözlük gibi takıldığı zaman görmeyi düzeltir, çıkarılınca görme bozukluğu yine mevcuttur. Yani gözdeki kırma kusurunu belli bir süre kullanınca düzeltme gibi bir özelliği yoktur. Gözde ki görme bozukluğunun tamamen düzeltilmesi ancak refraksiyon kusuru ilerlemesi tamamlanınca yani 18-20 yaşından sonra uygulacak eximer laser cerrahisi ile mümkündür. Bu yöntemle 1-6 derece arası miyop ve astigmatlarda %95 oranda tam görüş elde edilir. -12 ve +3 dereceye kadar eximer laser cerrahisi gayet iyi sonuçlar vermektedir. Daha yüksek diyoptrilerde olgular başka yöntemlerle de tedavi edilebilir. ÇOCUKLARDA ŞAŞILIK... Estetik bir kusur olarak algılanan şaşılığın yarattığı en büyük sorun zamanla göz tembelliğine yol açması. Acıbadem Göz Sağlığı Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Esra Üçbaşaran "Erken tanı konulmadığında kalıcı olabilen göz tembelliğinden şüphelenildiği anda çocuğun belirli bir yaşa gelmesi beklenmeden bir göz doktoruna götürülmesi gerekiyor!" diyor. Normal şartlarda her iki göz daima aynı anda aynı objeyi görüyor. Göz kaymasında ise bir göz düz bakarken diğeri içe, dışa, yukarı ya da aşağı doğru kayıyor. Genellikle tek gözde oluşan bu sorun, bazen her iki gözü de etkileyebiliyor. Bunun sonucunda çocukta; göz yorgunluğu, baş ağrısı, çift görme, görme bulanıklığı ve okuma zorluğu gibi yakınmalar görülüyor. Göz kaymasının en büyük özelliği tedavi dilmezse göz tembelliğine yol açması. Acıbadem Göz Sağlığı Merkezi'nden Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Esra Üçbaşaran, erken tanı konulmadığı takdirde göz tembelliğinin kalıcı hale dönüştüğüne dikkat çekerek, "Bu sorun da görme yeteneğini yitirmeye başlayan çocuğun okul performansının düşmesine yol açtığı gibi ileride bazı meslekleri seçmesine engel teşkil edebiliyor" uyarısında bulunuyor. Yalancı şaşılık sizi korkutmasın Kimi bebeklerin gözleri genellikle sanki paralel bakmıyormuş gibi durabiliyor. Bunun nedeni, bebeklerin burun kökünün geniş olması. Bir başka sebebi ise gözlerde epikantus denilen burun kısmında bir cilt katmanının bulunması. İşte bu nedenlerden dolayı bebeğin gözlerinde şaşılık varmış gibi bir görünüm oluşabiliyor. Çocuk büyümeye başladığında ise paralelinde burun büyüyor, deri kıvrımları geriliyor ve yüz normal bir görünüm kazanıyor. Bunun sonucunda yalancı şaşılık durumu da kendiliğinden kayboluyor. Ancak bazı çocuklarda göz kayması gelişme çağında da devam ediyor. Dolayısıyla göz kaymasının gerçek olup olmadığını ancak bir göz doktoru ayırt edebileceği için bebeğin mutlaka bir göz muayenesinden geçmesi gerekiyor. Genellikle 3 – 4 yaşında ortaya çıkıyor Göz kayması genellikle doğuştan oluyor. Ancak büyüme çağında da ortaya çıkıyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Esra Üçbaşaran, doğuştan gelişen göz kaymasının altında çok çeşitli faktörlerin yattığına dikkat çekiyor. Bakın neler diyor: "Her gözün hareketini kontrol eden 6 kas mevcut. Bu kaslar gözü sağa, sola, yukarı ve aşağı doğru hareket ettiriyor. Gözlerin paralel kalıp belli bir noktaya odaklanabilmeleri için de kasların koordinasyon içinde çalışmaları gerekiyor. Kasların birinin ya da birkaçının işlevini yerine getirememesi durumunda ise bu denge bozuluyor ve göz kayması oluşuyor. Ayrıca doğuştan katarakt vakalarında göz gitgide görme fonksiyonunu yitiriyor. Bunun sonucunda da görmeyen göz arayış içine girerek içe ya da dışa doğru kaymaya başlıyor." Göz kayması aslında genellikle büyüme çağında, yani 3-4 yaşlarında ortaya çıkıyor. Gelişme çağındaki çocuklarda görülen göz kaymalarının altında ise genellikle miyop ve hipermetrop sorunu yatıyor. Yüksek hipermetropide içe, yüksek miyopide ise dışa doğru kayma gelişiyor. Aileden kalıtsal geçiş, kafa travması ve ateşli hastalıklar da göz kaymasına yol açan diğer faktörleri oluşturuyor. Göz tembelliğine çözümler Peki göz tembelliği sorununda nasıl bir yöntem izleniyor? Op. Dr. Esra Üçbaşaran soruyu şöyle yanıtlıyor: "Sağlıklı gören göz bir bandajla kapatılarak tembel gözdeki görmenin güçlenmesi sağlanıyor. Göz tembelliğinde aynı zamanda gözlük ve egzersizlerden de yararlanılıyor."Göz tembelliği ile ve çocuk tarafından fark edilmeyebilir. Çünkü tek göz görüyordur. Ancak gözleri tek tek kapatarak muayenede ortaya çıkar. Tedaviye erken başlanması göz tembelliğinin önlenmesi ve üç boyutlu görmenin sağlanması açısından büyük önem taşıyor. Bu nedenle şaşılık şüphesi olan her çocuğun belirli bir yaşa gelmesi beklenmeden göz hekimine götürülmesi gerekiyor. Op. Dr. Esra Üçbaşaran, hiçbir sorun olmasa bile her çocuğun gözlerinin doğar doğmaz ve 3 yaşındayken mutlaka bir göz doktoru tarafından muayene edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Soruna erken tanı konulduğunda görme kaybına yönelik tedavi uygulanıyor ve bu sayede gözde kayma oluşmuyor. Okul çağından itibaren de bu muayenelerin 18 yaşına kadar belli periyotlarda devam etmesi öneriliyor. Özellikle ailede göz tembelliği sorunu yaşayanlar ya da gözlük kullananlar varsa, bu rutin muayeneler çocuğun göz sağlığı açısından çok daha önem kazanıyor. Günümüzde göz kaymasına yönelik tedavi yöntemi altta yatan nedene göre değişiyor. Örneğin miyopi sorunlarında gözlük tedavisi uygulandığında göz paralel duruma geliyor. Peki ya çocuk gözlüğünü çıkardıktan sonra kayma devam ediyorsa? Op. Dr. Esra Üçbaşaran sorumuzu yanıtlanıyor: "Gözlük taktığında çocuğun gözü tekrar paralel duruma geliyorsa, cerrahi yönteme başvurmak gerekmiyor. Çocuğa gözlük takma alışkanlığının kazandırılması gerekiyor. Gözlüğe rağmen göz içe ya da dışarı doğru kayma devam ediyorsa çocuk bir süre takibe alınıyor. Bu süreçte sorun devam ederse, gözlük tedavisinin yanı sıra cerrahi yöntemden de yararlanmak gerekiyor. LENS REÇETEYE BAĞLANDI... Yeni uygulamaya göre, sadece doktorun onayladığı, yani reçeteye yazılan lenslerin satışına izin verilecek. Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Uzm. Dr. Cihansel Erel imzasıyla yayımlanan genelgede, Optisyenlik Hakkında Kanun'un Haziran 2004 tarihinde yürürlüğe girdiği belirtilerek, optisyenlerin göz hastalıkları uzmanı tarafından reçetelendirilmiş numaralı gözlük camlarını ve her türlü kontakt lens satışını yapabilmelerinin hükme bağlandığı hatırlatıldı. Hatalar ortadan kalkacak Genelgede, Türkiye'de tanımlanmış bir kontakt lens reçetesinin bulunmadığı, bu sebeple standart olarak belirlenmiş bir kontakt lens reçetesine ihtiyaç duyulduğu ifade edildi. Genelgede ayrıca, standart bir reçetenin tanımlanmasıyla hekimler açısından muayene sonuçlarının düzgün bir şekilde ifade edilmesinin sağlanarak, farklı ve hatalı uygulamaların ortadan kaldırılmış olacağı kaydedildi. Bedel ödenmeyecek Genelgede ayrıca, Maliye Bakanlığı'ndan alınan görüşe göre katarakt ameliyatı sonucunda göz içerisine takılan lensler ile göz ameliyatı sonucuna bağlı olarak kullanılması sağlık kurulu raporuyla gerekli görülen lens bedelleri ve bunlara ait bakım preparatları hariç olmak üzere göz tedavilerinde kullanılmasına kesin zorunluluk olduğu resmi sağlık kurulu raporu ile belgelendirilse bile kontakt lenslere ait bedellerin ödenmeyeceği vurgulandı. Bu ygulamanın yurt dışında bulunan memur ve bunların bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri için de geçerli olduğu belirtildi. -

AĞiz Ve DİŞ SaĞliĞinda Vİtamİnler Beslenme diş sağlığı ve güzelliği ile doğrudan ilişkilidir. Bunun nedeni hem beslenmenin ağız ve diş yoluyla yapılması, hem de beslenme sayesinde hücre dokularının sağlıklı olmasına neden olan besinlerin alınmasıdır. İnsanların sağlıklı yaşamaları büyümeleri ve çoğalmaları için gerekli sentezleri organizmada yapılmayan, dışarıdan eser miktarda alınması gereken organik bileşiklere vitamin adı verilir. İnsanda vitamin eksiklikleri yetersiz alış, barsak absorbsiyonunundaki bozukluk yada alışa oranla ihtiyacın artması sonucu meydana gelmektedir. Vitaminler yağda ve suda eriyenler olarak ikiye ayrılır; A VİTAMİNİ: Yağda erir. Şalgam, ıspanak ve karnabahar gibi bitkilerin yeşil pigmentlerinde bulunur. A Vitaminin eksikliği osteoblast ve odontoblast aktivitesini azaltarak kemik ve diş büyümesini yavaşladır. Ağız kavitesi ve mukozasında keratinizasyon görülür. Tükrük sekresyonu azalır veya tamamen ortadan kalkar. Ağız kuruluğu sonucunda diş etleri ve ağız mukozasında çatlamalar meydana gelir. Ağız sağlığına özen gösterilmediğinde mikroorganizmalar bu çatlaklara yerleşerek enfeksiyonlara neden olur. Bu nedenle ağız dokusunda meydana gelen iyileşmelerde gecikir. A Vitaminin eksikliğinde: Kollejen liflerde dejenerasyon meydana gelir ve periodontal aralık genişler. Yine bu vitaminin eksikliğinde hipersementoz ve diş sürmesinde gecikme meydana gelebilir. A Vitamininin fazlalığında: Hipervitaminozunda epitelde dejenerasyon, iyileşmede gecikme, osteoporosiz, alveol kemiğinde belirgin kemik rezorbsiyonları, deride pigmentasyon, soyulmalar ve kaşıntılar, menstürasyon bozuklukları meydana gelir. D VİTAMİNİ: Kemiğin normal mineralizasyonunu sağlar. Büyüme çağındaki çocuklarda, gebelerde ve emzikli kadınlarda vitamin Dnin günlük dozu 400 UIdır. Bu dozun büyük bir kısmı güneş ışınından sağlanmaktadır. Vitaminin kalsuyumdan ve bağırsaktan emilimi ile hizmet verir. Vitaminde kemik oluşumunda gereklidir. Vitamin Dnin eksikliğinde: Çocuklarda reşitizme, erişkinlerde osteomalezi hastalığına neden olur. E VİTAMİNİ: Soya fasulyesi, mısır, pamuk yağı, taze yeşillikler ve sebzelerde bulunur. Günlük gereksinme duyulan miktar 12-12 IUdır. Yumurta ve ette de bulunur. Vitamin E bir antioksidantdır. Vitamin E hücre elemanları için esas olan oksidasyonu oksidasyonunun toksik ürünlerini önler. E vitaminin bulunduğu durumlarda eritrositlerin hidrojen peroksid içinde hemolize olmalarına karşı dirençleri artmıştır. Plasentadan vitamin Enin geçişi sınırlıdır. Bebekler süt ile yeterli düzeyde E vitamini alabilirler. E Vitaminin eksiliği: Hücre epitalinde dejerasyon meydana getirebilmektedir. E vitaminin eksikliğinde çocuklarda kas gelişiminde düzensizlik meydana getirir. Diş eti hastalığı olan kişilerde E vitamini uygulamasının iltihap olayını etkilemediği gözlenmiştir. VİTAMİN K: Karaciğerde protrombin yapılmasında kullanılır. Yokluğunda kan ile ilgili belirtiler ortaya çıkar. Normal olarak barsaklarda bulunan bakteriler tarafından sentezlenir. Vitaminin K eksikliğinde: Kanama pırtılaşma ile ilgili sorunlar ortaya çıktığından bu vitamin vücut için çok gereklidir. SUDA ÇÖZÜLEN VİTAMİNLER PRİDOSİN (Vitamin B6): Bira mayası, karaciğer, pirinç, kepek ve buğdayda, çeşitli sebzelerde bulunur. Erişkinlerde günlük gereksinme duyulan B6 vitamini 2 miligramdır. PLP amino asit, karbonhidrat ve yağ asitleri metobolizmasındaki çok sayıda enzimin ko-enzimidir. Vitamin B6 eksikliğinde: Yetişkin bir kimsede çeşitli belirtiler ortaya çıkar. İlk gözlenen adele güçsüzlüğü, yorgunluk ve uykuya eğilimdir. Dudak, burun kıvrımlarında, göz etrafında, yanakların çevresinde alında, kulak arkasında ve ensenin aşağı kısımlarında seboreik dermatit görülür. Dilde ve ağızda iltihaplar çıkar. Dudak kenarında çatlaklar olur. TİAMİN (Vitamin B1): Yeşil sebzeler, balık, et, meyve ve sütte, baklagillerde ve özellikle bezelyede bulunur. Yemek pişirme durumunda ısı 100 derecenin üzerine çıkarsa vitamin özelliğini yitirir. Soğukta ve dondurularak saklanan yiyecekler B1 vitamini yönünden kayba uğramazlar. Yetişkin bir insan günde bir miligram Tiamine ihtiyaç duyar. Tiamin vücutta karbonhidrat metobolizması için gereklidir. Tiamin B1 eksikliğinde: Beriberi hastalığı görülür. Ağızda görülen sorunlar arasında dilde yanma, tat kaybı, ağız mukozasında aşırı duyarlılık. Tiamin ve öteki B1 vitaminleri insan tükrüğünde bulunan bakterilerin büyümesini inhibe eder. RİBOFLAVİN (B2 Vitamini):Süt ve et ürünleri bu vitaminin asıl kaynağıdır. Isıya oldukça dayanıklıdır. Yemeklerin pişirilmesi sırasında etkisini kaybetmez. Güneş ışığı tarafından bozulur. Erişkinler günde 1.2 miligram almalıdır. Vücuttaki çeşitli metobolizmaları enzim mekanizmalarında etkili olur. Riboflovin eksikliği: Semptomları genellikle dudaklar, dil, gözler ve deride görülür. Dudak kenarında iltihap meydana gelir. Dil üzerinde pırtıklı ve gıranürlü bir görünüm vardır. Çoğrafik dil adı ile anılır. Dil üzerine yiyecek ve içeceklerin değmesi ağrı ve yanma hissi meydana getirir. Bazı olgularda dil morumsu, kırmızı ya da erguvani bir renk alır. NİKOTİNİK ASİT VE MİKOTİNAMİD: Niasinin rolü riboflavinde olduğu gibi oksidasyon ve redüksiyon olaylarında anahtarlıktır. NAD ve NADP bileşikleri olarak, niasin karbonhidrat ve lipid metabolizmasında mitokondrilerdeki elektron transportunun sağlayarak katılırlar. Nikotinik asit ve mikotinamid eksikliğinde: Pellegra adı verilen bir hastalık meydana geliyor. Pellegra hastalığında başlıca semtomlar ağız kavitesinde rastlanır. Ağız mukozasında yanma hissi, dudak ve dilin yan kısmı kırmızı ve şiştir. Daha sonraki dönemlerde dilin üstü kırmızı ve şiş olarak devam eder. Diş eti epitelinde de dejarasyonlar görülür. Diş eti iltihabı dişetleri arasındaki papillalarda ülserler tükrük bezlerinin büyümesi tükrük salgısında artış gelir. Bu vitamin et, karaciğer, bira mayası ve yer fıstığı bulunur. Biotin: Bira mayası ve yumurta sarısında bulunur. Vücuttaki çeşitli enzim mekanizmalarında rol alır. Vitamin B12 : Hayvansal orjinli gıdalar Vitamin B12 deposudur. Bunlar, karaciğer ve böbrek, süt peynirdir. Vitamin B12 gastrointestinal kanalda mide mukozası tarafından salgılanan protein bağlayan bir faktör bulunmadan uygun bir biçimde emilmezler. İntrinsik faktör bir glikoprotein yapısındandır ve midenin parietel hücreleri tarafından salgılanır. Pernisiyoz anemi mide mukozasındaki intrinsik faktörün eksikliği sonucunda gelişen vitamin B12 eksikliği hastalığıdır. İntramüsküler vitamin B12 enjeksiyonu ile düzeltilebilir. Günlük gereksinme duyulan miktar 2-5 mikrogramdır. B12 vitamini yağ ve karbonhidrat metobolizmasında önemli rol oynar. Vitamin B12 eksikliğinin: Semptomları içerisine yetersiz hemotopoiesis, gastroentestinal kanal bozuklukları, uygun olmayan miyelin sentezi ve genel güçsüzlük girer. Vitaminin eksikliği kemik iliği ve gastroentestinal kanaldaki hücreleri etkiler. Eritroblastlar uygun şekilde bölünemezler ve megaloblastlara dönüşürler. Bu da alyuvarların normal düzeylerini bozar ve anemi meydana gelir. Sindirim kanalında atrofik değişiklikler görülür. Spianemi meydana gelir. Sindirim kanalında atrofik değişiklikler görülür. Spinal korda miyelin dejenerasyonu meydana gelir. Hasta takadsızlıktan, yürümedeki güçlükten şikayet eder. Deride limon sarısı bir renk görülür. Pernisiyöz anemide pek çok ağziçi semptomları bulunur. Bunlar dilde yanma ve acımayla birlikte bulunan ve tekrarlanarak çıkan kırmızı lekelerdir. Dildeki papillalar atrofiye uğramıştır. Yanak, boğaz mukozasında ve dilin arka tarafında kırmızı lezyonlar vardır. Folik asit : Folik asit karaciğer, yapraklı yeşil sebzelerde ve bira mayasında bulunur. İnce barsak floryasında hazırlanır. Dünya sağlık örgütü erişkin için 200 gama gram, çocuk için 50-100 gama gram, gebelik ve süt verme sırasında ise 400 gama gram dozunda alınmasını önermektedir. Folik asit hücre çoğalmasında etkili rol oynar. Folik asit eksikliğinde: megaloblastik anemi tablosu meydana çıkar. Ağızdaki belirtileri ise glossitis, angular şelozis ve gingivitistir. Glossitis, dilde şişme, kırmızılık ile başlar bunu takiben papillalarda deskuamasyon görülür ve kırmızı bir halka ile bırırlanmış ülserler bulunur. Anguler şeloziz ve gingivitis riboflavin eksikliğini anımsatır. Folik asit eksikliği, yetersiz beslenme, gebelik, malabsorbsiyon sendromu ve kronik alkolizmde ortaya çıkar. Ayrıca antikonvülsan ilaç alan hastalarda da bulunduğu bildirilmiştir. Askorbik Asit : Askorbik asit, turunçgiller, yeşil biber, domates, meyveler ve genellikle sebzelerde büyük miktarlarda bulunur. Pişirme işlemi sırasında gıdalarda bulunan askorbik asitin yüzde 50 sinden fazlası parçalanır. Günlük alınması önerilen miktar 45-80 miligramdır. İnce barsaktan glikoza benzer biçimde hızlı ve kolay emilir. C Vitaminin küçük bir bölümü diketoglon ve oksalik asitler gibi kıkılarak atılır. Vitamin C pek çok reaksiyona katılmaktadır. -

Reflü neden popüler oldu? Popülerliği hastalığın ne kadar yaygın olduğunun yeni farkına varılmasından kaynaklanıyor. Bir de reflü, sosyal hayatı en olumsuz etkileyen hastalıklardan biri. Kalp yetmezliği hastaları kadar yaşam kaliteleri bozuluyor. Masum bir hastalık gibi görünüyor ama toplum yaşamını derinden etkiliyor. Hastalık yeme özgürlüğünü hastanın elinden alıyor. Ağır sporlar yapmamanız, kendinizi zorlamamanız, örneğin kabız olmamanız gerekiyor. Hasta yüksek yastıkta uyuyabiliyor. Akşam rahat yemek yiyemiyor. Alkol kesinlikle yasak. Laparaskopik reflü cerrahi her hastanede yapılabiliyor mu? Laparoskopik reflü cerrahisinde, reflü cerrahı olabilmek için 200 ameliyat yapmış olmak gerekiyor. Her yıl 50 olay görmek gerekiyor. Artık reflü cerrahi uzmanlığı var. genel cerrahi geniş bir alan, reflü cerrahisinde başarılı olmak isteyen yalnızca Laparoskopik ameliyatlar yapmalı bu konuda tecrübe kazanmalı. Amerikada, laparoskopik reflü ameliyatı, safra kesesi ameliyatından sonra ikinci sıklıkta yapılan ameliyatlar arasında yer alıyor Ameliyattan sonra hasta bir gün hastanede kalıyor. Sabah erken ameliyat ettiğimizde akşam çıkabiliyor. İki-üç gün içinde de işine dönebiliyor. Hemen beslenmeye başlıyorlar. Ertesi gün lapa kıvamında yiyeceklerle beslenebiliyorlar. Bir ay yumuşak gıdalar öneriliyor. Hastalar bir hafta içerisinde işlerinin başına geçebiliyorlar. Dikkat etmeleri gereken bir aylık süre geçtiğinde her şeyi yiyebiliyorlar, istedikleri şekilde hatta yastıksız yatabilirler. Diyet kısıtlamasından kurtuluyorlar. Kahve, portakal suyu, alkol bile içebiliyorlar. KOMPLEX UYKU APNE SENDROMU Kompleks uyku apne sendromu, Obstrüktif uyku apne sendromu ile Santral uyku apne sendromunun birlikte görüldüğü ancak tek tek bu klinik durumlardan farklı, ayrı bir antite olarak tanımlanmıştır. Mayo Klinik tarafından yeni tanımlanan kompleks uyku apne sendromunun karakteristiklerinin henüz çok iyi şekilde tanımlanmadığı bildirilmiştir. Uyku araştırıcıları kompleks uyku apne sendromunun tamamen farklı klinik bir durum mu yoksa obstrüktif uyku apne sendromunun bir alt tipi mi olduğu araştırılmaktadır. Tüm uyku apne sendromu hastalarının %5-10'unun kompleks uyku apne sendromlu olduğu tahmin edilmektedir. Bu klinik tabloya sahip hastaların CPAP'ı iyi tolere edemedikleri bildirilmektedir. Ancak bu durum hastaların CPAP ile tedavi edilmelerine engel değldir. Bu yılın başında FDA kompleks uyku apne sendromu tedavisi için özel bir pozitif hava yolu basınç tedavi cihazı üretmiştir. Bu cihaz bir non-invazif ventilatör gibi çalışmaktadır. Cihazın yazılımı hastanın solunum şeklini öğrenip ona göre basınç uygulamaktadır. Erkek Sağlığı ERKEN BOŞALMA Tanım: Boşalmanın penis vajinaya girdikten sonra cinsel tepkileri normal olan bir eşi tatmin edemeden olması veya kişinin isteğinden önce olmasına Erken Boşalma denir. Genellikle dile getirilmesi güç olduğundan ve göreceli bir kavram olduğundan rastlanma sıklığı konusunda yeterli bilgi yoktur. Ancak 25 yaşın altındaki genç erkeklerin üçte birinde ve 40 yaşın üzerindekilerin % 10 unda görüldüğü sanılmaktadır. Aslında hemen her erkek hayatının bir bölümünde bu sorunla karşılaşabilir. En azından ilk cinsel deneyimleri esnasında oluşan gerginlik sebebiyle erken boşalma görülebilir ve zamanla ejakulasyonu kontrol etmeyi öğrenirler. Erken Boşalmanın birinci sebebi biyolojiktir. Erkekte normal fizyolojik boşalma ve orgazm penis vajene girdikten 2-3 dakika sonra olmaktadır. Oysa kadınlarda normal fizyolojik orgazm ve doruğa ulaşma penis vajene girdikten yaklaşık 12-14 dakika sonra olmaktadır. Ancak çoğu kadın sadece penisin vajene girmesi ile orgazma ulaşamaz diğer cinsel uyarılara da gereksinim duyarlar. Kadınların yaklaşık % 10 u ise cinsel uyarılara rağmen hiçbir şekilde orgazm olamamaktadır. Diğer sebepler arasında ise günah işleme veya suçluluk duygusu, hastalık kapma, gebe bırakma, başkası tarafından mahrem yerlerinin keşfedilme korkusu ; aşırı isteğin verdiği gerginlik gibi psikolojik faktörler önemli rol oynamaktadır. Bazen prostat iltihapları veya sinirsel yolları etkileyen hastalıklarda rol oynamaktadır. Tedavi: Sebebin açığa çıkarılması, endişelerin giderilmesi, sık cinsel ilişkide bulunarak cinsel gerilimin azaltılması bazen işe yarayabilir. Erken boşalma eşlerin biri veya her ikisi içinde cinsel sorun halini alırsa tedavisi gerekir. Sıkıştırma Tekniği: Masters ve Johnson tarafından geliştirilen bu metodda kadın erkeğin penisini boşalma yaklaşana kadar uyarır. Boşalma oluşacağı anda kadın erkeğin penisini erksiyonun bir kısmı kayboluncaya dek sıkar. Bu teknikde amaçlanan orgazm öncesi hissedilenleri ve geciktirmeyi erkeğe öğretmektir. Elle uyararak hareketsiz bir ilişki ile başlayan bu teknik daha sonra kaydırıcı bir krem kullanarak, kadının üstte olduğu pozisyonda hareketsiz olarak, kadının üstte olduğu pozisyonda hareketli olarak sürdürülür. Master ve Jhonsons bu tekniği öğrenerek uygulayanların %98 inde erken boşalma sorununun ortadan kalktığını bildirmiştir. Dur-Başla Tekniği: Bu teknikte kadın erkeğin penisini 3 kez ardı ardına boşalma olasıya kadar uyarır, ancak boşalma olmadan önce uyarıyı keser. Dördüncü denemede ise boşalmaya izin verilir. Haftada 3 kez erkek boşalmasını kontrol edesiye değin tekrar edilir. Boşalmanın kontrol edildiğinden emin olunduğunda bu işlem kayganlaştırıcı bir kremle denenir. Daha sonraki aşamalarda kadının üstte olduğu pozisyonda hareketsiz olarak, kadının üstte olduğu pozisyonda hareketli olarak ve son olarak yanyana pozisyonda dur-başla tekniği uygulanır. Bu teknikle erkek uyarılma sona erdirilmediği takdirde boşalacağı zamanı öğrenir. Bu tekniği uygulayanların % 90-95 inde boşalmanın 10-15 dakikalara uzayabildiği bildirilmiştir. Psikoterapi ve depresyon tedavisi: Bazı vakalarda erken boşalma derinlerdeki bir ruhsal çatışmadan veya depresyondan kaynaklanıyor olabilir. Bunların açığa çıkarılması, psikoterapi uygulanması veya depresyonun tedavisi erken boşalmayı da engelleyebilmektedir. TESTİS KANSERİ Testis kanserleri 15-35 yaş erkekler arasında en sık görülen kanser tiplerinden biridir. Erkeklerde görülen kanserlerin %1 ini oluşturur. Her yıl 100.000 kişiden 3 ünde testis tümörü saptanır. 20-40 yaşları arasında ise bu oran 100.000 de 6 ya çıkar. Kafkasyalı erkeklerde görülme sıklığı diğer erkeklere oranla daha fazladır. Olguların yaklaşık % 95 inde tümör doğrudan sperm üreten dokudan kaynaklanır. Eskiden tedavisi oldukça zor olan ve olduça tehlikeli olarak nitelendirilen testis kanserlerinde günümüzdeki gelişmelerle erken teşhis konulduğu takdirde olduça yüz güldürücü sonuçlar alınmakta ve yaşam oranı % 95 lere çıkmaktadır. Belirtiler: Herhangi bir testiste kitle veya büyüme Skrotumda ağırlık duygusu Karında veya karında ağrı Skrotumda sıvı birikmesi Testislerin birinde veya skrotumda ağrı Seyrek olarak human chronic gonadotropin artışına bağlı olarak göğüslerde büyüme ve hassasiyet. Unutmayın bu belirtilere başka birçok hastalık ta sebep olabilir. Eğer bu belirtiler 2 haftadan uzun sürerse mutlaka bir doktora görünün. Bu belirtilerin gerçek sebebini size ancak doktorunuz söyleyebilir. Sebepler: Testis kanserlerinin sebepleri bilinmemektedir. İnmemiş testisi olanlarda hastalığa yakalanma riski çok daha fazladır. İnmemiş testis daha sonra cerrahi yöntemlerle indirilse bile bu risk devam etmektedir. Tanı: Erken tanı kanserin tedavi edilebilme şansını arttırdığı için çok önemlidir. Tüm genç erkekler ayda bir kez kendikendine testis muayenesi yapmalıdırlar. Bu testis kanserinin erken tanısı için en önemli unsurdur. Muayenede şüpheli bir durum görülürse mutlaka doktor kontrolune gereksinim vardır. Doktor tanı için kanda marker olarak adlandırılan beta-HCG ve alfafötoprotein testlerini isteyecektir. Bazı tip kanserlerde bu marker ler yükselmeyebilir. Doktorunuz ilk olarak sizden ultrasound yaptırmanızı isteyecektir. Nadiren biyopsi gerekebilir. Tedavi: Kanserin tipine ve evresine göre değişik tedavi yöntemleri mevcuttur. Seminomlar sperm üreten hücrelerden kaynaklanırlar ve testis kanserlerinin yaklaşık % 50 sini oluştururlar. Nonseminomlar ise teratokarsinom, embriyokarsinom vs. farklı tip tümörlerden oluşur. Ayrıca hastanın yaşı ve genel sağlık durumu da tedavi yönteminin seçilmesinde etkili olmaktadır. Uygulanan 4 çeşit tedavi vardır: Cerrahi Tedavi: Bütün testis ve çevre dokusu cerrahi olarak çıkarılır. Karın bölgesşndeki lenf düğümleri de birlikte çıkarılır. Bir testisi alınmış kişilerin diğer testisinde de % 2-5 oranında kanser gelişme rski vardır. Radyasyon Tedavisi: Seminomlar radyoterapiye oldukça duyarlıdır. Nonseminomlar ise duyarlı değillerdir. İlaç Tedavisi : Genellikle nonseminomlarda cerrahi tedaviden sonra en az yan etkisi olan ilaçlar seçilerek kemoterapi yapılır. Kemik İliği Nakli: Bu tedavi şekli henüz araştırılma aşamasındadır. Hastadan alınan kemik iliği kanser hücrelerini öldürücü bir ilaçla işleme tabi tutulur ve dondurulur. Dondurulmuş ilik daha sonra venlerden iğne ile vücuda verilir. Tedavi sonrası yaşam: Çoğu erkek bir testisinin alınması ile kısır kalacaklarını veya cinsel aktivitelerinin yok olacağını sanır. Ancak bu yanlıştır. Alınan testisin yerine skrotum içine konulan ve normal testis görünümü veren protez testis takılabilir. Lenf bezlerinin alınması penisin sertleşmesini veya orgazmı olumsuz etkilemez ancak kısırlığa sebep olabilir. Bu bazen ilaçlarla düzeltilebilir. Radyoterapi de spermleri öldürücü etki gösterebilir. Genellikle tedaviden birkaç ay sonra düzelme görülür ancak yinede tedaviden önce önlem olarak sperm bankasında sperm dondurulması önerilebilir. -

ADET DÜZENSİZLİKLERİ Adet düzensizliği terimini kullanırken öncelikle normal adet kanamasını ve bunun oluşması için gerekli koşulları tanımlamak gerekir. Normal bir adet kanaması için gerekli fizyolojik şartlar şöyle özetlenebilir : - Beyinden sağlıklı bir şekilde yumurtalıklara uyarım gelmesi, - Bu uyarımın yumurtalıkları etkileyerek yumurtalıklardan kadınlık hormonu olan estrojen salımını ve yumurtlamayı sağlaması ve ardından ikinci önemli hormon olan progesteron hormonunu salgılaması - Adet kanaması için normal bir rahim ve genital sistem, - Psikolojik olarak sağlıklı olma Fizyolojik koşulların herhangi bir nedenle etkilenmesi sonucu ortaya çıkan kanamalara düzensiz kanamalar adı verilir. Genellikle 21-35 gün arasında düzenli olarak gerçekleşen ve 3-7 gün süren kanamalar normal sınırlarda kabul edilebilir. Ortalama kan kaybı ise bir adet döneminde 35-40 ml civarındadır. Bu da genellikle günde 3-5 pet olarak ifade edilebilir. Genellikle 80 ml'nin üzerindeki kanamalar anormal olarak değerlendirilir. Ancak miktar olarak kanamanın normal olup olmadığını tespit etmek aslında kolay değildir. Kan kaybını değerlendirirken titizlik nedeniyle kişiden kişiye yorum farklılıkları objektif olmayı engellemektedir. İlk adet ve ergenlik döneminde adet düzensizlikleri İlk adet kanaması kız çocuklarında ortalama 12-13 yaşında görülür. İlk adetin görülmesiyle birlikte genç kızlığa adım atılır. Ancak hormonal sistemin olgunlaşması bir-iki yıl gibi bir sürede tamamlandığından adetlerin bir kısmı ovulasyon olmadan gerçekleşir. Bu yüzden ergenlik döneminde adet gecikmelerine ve/veya adetlerin normalden uzun sürmesine sık rastlanır. Bazen bu dönemlerde düzensiz ve uzun süren kanamalar ilaçlarla tedaviyi gerektirecek kadar şiddetli de olabilir. İlk adetin 9 yaşından önce görülmesi durumunda hormonal bir bozukluk söz konusu olabileceği gibi, 16 yaşına kadar adetin görülmemesi durumunda hormonal bir bozukluk veya yapısal bazı kusurlar da söz konusu olabilir. Dolayısıyla böyle bir durumda mutlaka detaylı bir jinekolojik değerlendirme gerekir. Doğurganlık dönemindeki düzensizlikler Ergenlik döneminin belli bir aşamasından itibaren yumurtlama düzenli hale gelir ve adetler de düzene girer. Bu dönem kadının gebe kalabileceği dönemdir ve menopoza kadar devam eder. Aslında tedaviyi gerektiren ve kadınları jinekoloğa götüren düzensizlikler esas olarak bu dönemde gözlenir. Adet düzensizlikleri; gecikmeler, ara kanamalar, adetin fazla olması ve uzun sürmesi ya da az olması ve kısa sürmesi şeklinde olabilir. Spiral taşıyan kadınlarda kanama düzensizliği spiral takılmasından sonra ortaya çıkmış ise bazı hekimler için ilk yaklaşım RIA'yı çıkarmak olabilir ancak genellikle ilk aylardan sonra kanamalar düzene girdiğinden başka korunma alternatifleri de cazip görünmüyor ise spiralin çıkarılması konusunda çok da aceleci olmamak gerekir. Bazı haplarla tedavi etmek bu dönemin atlatılmasını sağlayacaktır. Bu dönemde en sık karşılaşılan ve genellikle seyrek adet görme ile kendini gösteren önemli bir problem Polikistik yumurtalık dediğimiz problemdir. Bu hastalıkta yumurta gelişiminin başladığı dönmede herhangi bir nedenle yavaşlaması veya duraklaması durumunda yumurta gelişip çatlayacağı yerde bir kist oluşur ve çatlamadan kalır. Bu durum her ay tekrarlar ve yumurtalıklardaki kist sayısı da artar. Bu tabloya erkeklik hormonu fazlalığına bağlı tüylenme, yüzde sivilcelenme, ayrıca kilo fazlalığı da sıklıkla eşlik edebilir. Ultrasonografi ile muayenede tipik bir yumurtalık görüntüsüne rastlanır. Elbette bu bayanların gebe kalmalarında da sıkıntılar yaşanır, ve sıklıkla tedavi gerekir. Polikistik Over hakkında daha fazla bilgi edinmek için lutfen bu konuda yazılmış makaleyi okuyunuz.. Bir özel kanama şekli de yumurtlama kanaması dır. İki adetin ortasında yumurtlamayı takiben estrojende azalma sonucunda oluşan lekelenme tarzı kanamalardır. Nadiren adet kanaması kadar fazla da olabilir. Pek önemli bir problem değildir ve gerekirse o döneme özgü 1-2 günlük hormon desteği alınabilir. Adet öncesi lekelenme tarzında kanamalar genellikle hormonal bir yetmezliğin göstergesi olduklarından adet öncesi dönemde başlayan ve 1 hafta veya 10 gün süren ilaç alımı gerektirebilirler. Adet Gecikmeleri Aslında aktif cinsel yaşamı olan her kadında adet gecikmesiyle karşılaşıldığında öncelikle düşünülmesi gereken konu gebelik olup olmadığıdır. İkinci olası neden de herhangi bir sebeple o dönemde yumurtlama olmaması ve buna bağlı kanamanın gecikmesidir. Yumurtlama olmadığında ise çatlaması gereken ve yumurta hücresini içeren su keseciği büyümeye ve hormon salgılamaya devam edeceğinden hem adet gecikir hem de muayenede sağ veya sol yumurtalıkta kist adını verdiğimiz içi sıvı dolu yapılar oluşur. Uzun süren adet gecikmesini takiben ise rahim içersindeki doku kalınlaşmış olduğundan gelecek olan adet de uzun sürecek ve fazla olacaktır. Bu konuda hekimin hastasını uyarmasında fayda vardır. Düzenli adet gören bir kadında beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan gecikmenin nedeni ise genellikle psikolojik etkilenmeler olabilir. Adet kanamasının fazla olması ve uzun sürmesi Adet kanamasının fazlalaşması sıklıkla tedavi gerektiren bir durumun varlığına işaret eder. Adet kanamasının fazlalaşması kadını da kansız bırakacak ve genel sağlığını bozacaktır. Böyle durumlarda altta yatan sebebin ortaya konması açısından bir jinekoloğun muayenesi şarttır. Atta yatan sebepler ise sıklıkla myom dediğimiz iyi huylu urlar, hiperplazi dediğimiz rahim iç tabakasının aşırı kalınlaşması, endometrit dediğimiz rahim iç tabakasında iltahaplanma veya polip adı verilen et parçaları gibi sebeplere bağlı olabilir. Bunların hepsinin hekim tarafından tedavisi şarttır. Myomlar hakkında daha fazla bilgi edinmek için lütfen myomlar konusunu okuyunuz Ara kanamalar Doğurganlık döneminde sık görülen diğer bir adet düzensizliği de beklenmeyen ara kanamalardır. En muhtemel neden yine psikolojik etkiler olabilmekle birlikte öncelikle daha ciddi bir sebebin bulunup bulunmadığının mutlaka araştırılması gerekir. Hormonal dengesizlikler, rahim ağzındaki iltahaplar, myomlar ve rahim ağzında bulunan polip denen et parçaları sebep olabilir. Ayrıca spiral kullanımı, doğum kontrol hapı kullanımının ilk ayları, menopozda hormon tedavisi alımı, aylık veya üç aylık iğneler ve kola cilt altına uygulanan gebeliği önleyici çubuklar da lekelenme tarzında ara kanamalara neden olabilirler. Özellikle ilişki sonrası kanamalarda rahim ağzındaki problemlerin, yaraların sorumlu olduğu sık görülmektedir. Burada en önemli yaklaşım, rahim ağzında görülen yaranın kanser veya kanser öncesi gelişen görüntülerle ilişkili olup olmadığının ortaya konmasıdır. Bu da rahim ağzından alınan smear adı verilen tarama yöntemi ile mümkündür. Smear ile kanser öncesi anormallikler dışlandıktan sonra kanama ya da rahatsız edici bir akıntı şikayeti varsa yakma ya da dondurma yöntemleriyle bu yaranın tedavisi gerekir. Yine unutulmamalıdır ki menopoza girmek üzere olan kadınlarda da adet düzensizlikleri çok sık yaşanır bunlar genellikle beklenmeyen ara kanamaları yerine adet aralarının sıklaşması veya sonraki dönemlerde de araların açılması şeklinde görülmektedir. Menopoz sonrası Kanamalar Bu dönemde hiçbir kanama normal değildir ve bu dönemdeki kanamaların genellikle hücre zayıflığından kaynaklanmalarına karşın, % 10-15'inin de kanser sebepli olabileceği akıldan çıkartılmamalı ve mutlaka en detaylı bir şekilde araştırılmalıdır. Rahim içersinden örnekleme mutlaka yapılmalı, rahim ağzı iyi değerlendirilmeli, ilaç alımı sorgulanmalıdır. Beklenmeyen bir ara kanaması olan her kadının oyalanmadan mutlaka jinekoloğuna görünmesi ve altta yatan ciddi bir sebep olup olmadığını inceletmesi gereklidir.