2003 yılında çıkardığı Tarık Ali'nin Bush Bağdat ta kitabıyla yayın dünyasına giren Agora Kitaplığı, 2,5 yıl gibi kısa bir süre içinde yüzüncü kitabına ulaştı. Yayınevinin yüzüncü kitabı, Marksist solun ve İngiltere nin yaşayan en büyük tarihçisi olan Eric Hobsbawm ın bir yapıtı: Devrimciler Devrimciler, Eric Hobsbawm ın 1961-1972 yılları arasında çeşitli dergilerde yayımladığı yirmi iki makale ile daha önce hiç yayımlamadığı üç makaleden oluşan bir seçki olarak ilk kez 1973 te yayımlanmış. Bir Sanayi ve İmparatorluk ya da bir Sermaye Çağı gibi, daha baştan yöntemi ve yönü belli olan başlı başına bir tarih çalışması, bir başyapıt sayılmaz.. Zaten yazıların birçoğu Hobsbawm a haklarında inceleme yazısı yazması için gönderilen birtakım kitapların eleştirileri ya da o eleştiriler üzerine kurulmuş tarihsel değerlendirmeler. Bununla birlikte, tüm bu yazıların kitabın İçindekiler bölümündeki düzenlenişine bakıldığında, neredeyse baştan itibaren bir kitabın tasarlanmış parçaları olarak yazıldıkları düşüncesini uyandırıyorlar: Komünist Enternasyonal dönemindeki komünizmin ve komünist partilerin tarihini ele alan ilk bölüm Komünistler; 1960 ların sonunda yeniden canlanmaya başlayan anarşizmi inceleyen ikinci bölüm Anarşistler; Marx ve Lenin hakkında düşüncelere ayrılan üçüncü bölüm Marksizm; özellikle kitabın yayımlandığı dönemde siyaset tartışmalarında büyük yer kaplayan Üçüncü Dünya nın gerçekliğinin önemli bir parçası olan savaş ve askeri darbeleri inceleyen dördüncü bölüm Askerler ve Gerillalar; ve son olarak, devrim, şiddet ve sınıf mücadelesinin çeşitli veçheleri ile 1968 Mayıs ını değerlendiren beşinci bölüm İsyan ve Devrim başlıklarını taşıyor. Devrim, hem bir fenomen hem terim olarak burjuvazinin dünyaya kazandırdığı bir toplumsal dönüşüm mekanizması olsa da, en azından merkez kapitalist ülkelerde 19. yüzyıl ortalarından itibaren bu sınıfın tüylerini diken diken eden bir sözcük olageldi. Hobsbawm da sözünü ettiği devrimi, elbette, tüm insanlığın ortak bir değeri olamayacak kadar geç bir tarihten başlayarak anlatıyor. Devrimciler için 20. yüzyıl devrimlerinin ve aslında devrim girişimlerinin- tahlillerinden oluşan bir antoloji demek de mümkün ve bu, temelde kitabı değerli kılan özelliği. Öte yandan devrimlerin tarihinde günümüze doğru yaklaştıkça Hobsbawm ın tahlillerindeki sesi, örneğin Sanayi ve İmparatorluk un bilge ve Marksist Herodot u gibi tınlamıyor. Bununla, bu çözümlemelerin değersiz, zamanının gerçek koşullarını tartamayan, hele hele yanlı olduğu kastedilmiyor. Sadece, her tarihçi gibi, yanlılığı dayandığı toplumsal ontoloji ve ondan çıkan metodoloji aracılığıyla zaten verili olan büyük tarihçi, Minerva nın baykuşu havalanmadan konuştuğu, yani kendi döneminin henüz tarih olmamış gerçekliğini, hele belli bir ideolojiye, -adıyla: Stalinizme- yanaşarak değerlendirdiği ölçüde, biraz sıradanlaşıyor. Her kitap gibi Devrimciler de yazıldığı dönemin damgasını taşıyor. Kitaptaki yazıların uzunca denecek bir döneme dağıldığı gerçektir; ancak onların 1973 teki, yani dünyamızın yakın tarihinin iki büyük olayı olan 1968 Devrimi ve onu izleyen kültür ve kamusallık krizi ile 1974 te enerji sektöründen yayılmaya başlayan ekonomik kriz arasındaki araf dönemindeki bu düzenleniş biçimi, kitabın dolaylı olarak önceki krize verilmiş bir yanıt olduğunu düşündürüyor. Fransa daki 1968 olaylarını değerlendirdiği bölümde Hobsbawm, Komünist Parti yi eleştirirken bir yandan onun siyasal muhalefeti üstlenen tek aktör olduğunu söyler, ortaya koyduğu çabayı gösterir ve onun isyanı desteklememe tavrını yerinde bulurken, diğer yandan partiyi sadece basiretsizlik ve kitleleri harekete geçirememesiyle eleştiriyor. Bununla birlikte, aynı yazısında Touraine in 68 in kol işçileri tarafındaki görünmeyen yüzüne dair tahlilini katma tarzı oldukça başarılı. Devrim ve Cinsellik başlıklı yazıda, tarihçiliğini kendi gözlemleriyle birleştirerek devrimle cinsel tutuculuk arasında bir yakınlık bulunduğu saptaması ve ar bir cinsel ahlakın kapitalizmin gerçek surları olduğu inancının artık savunulabilir olmadığını söylemesi, kökleri 68 e uzanan ve işaretlerini ilk olarak o dönemin cinsel kimliğe dayanan siyaset tarzlarıyla vermiş olan günümüzün kimlik manyaklığını sezmiş olduğunu göstermesi açısından ilginç. Öte yandan yazar 68 Devrimi nin başarısızlığında Komünist Parti ye gösterdiği hoşgörünün benzerini, Entelektüeller ve Sınıf Mücadelesi yazısında gençlik hareketlerine göstermiyor. Oysa sıfatları her zaman devrimci olmasa da kendilerini gençlik hareketleri olarak ortaya koyan kuşakların toplumsal dönüşümde ne kadar etkili aktörler olabildikleri Karl Mannheim tarafından incelikle gösterilmiştir. Niyet ettiği biçimde olmasa da, 68 Kuşağı da 1970 lerden bu yana tüm dünyada yaşanan dönüşümlerin önemli bir aktörü olmuştur. Sonuçta, Hobsbawm ın kitabı, çağının en usta tarihçilerinden birinin engin bilgisini ve onun henüz 16 yaşında Berlin deyken kendini içinde bulduğu bir devrimcilik macerası boyunca tanıklık ettiklerinin nesnel yönlerini sentezleyen zengin bir kitap. Dünyanın nasıl dönüştüğünü, devrim düşüncesinin ve devrimci eylemin bu dönüşümdeki payını bir tarihçinin elinden okumak için bulunmaz bir fırsat.

teşekkürler okumak gerekli bu kitabı konu hoşuma gitti

Bizde okuyalım bakalım nasılmış eline sağlık.

bbbunyamingur dostum çokgüzel bir kitap okumak gerekli sağol haberim yoktu bu yazar ve kitaptan harika paylaşım sağol