Arkadaşlar uzun zamandır düşünüyorum. Zaten uzun zamandır komploda yazmıyodum. Biraz garip gelebilir ama sizce de tuhaf değil mi? Göktanrı inancı ilahi dinlere benziyor. Onların biraz ilkeli ama zamane insanı için Allah tarfından gönderilmiş bir din olamaz mı onların anlayabileceği şekilde. Kur'an da 250 peygamber yollandığı yazıyor. Acaba o peygamberlerden biri de göktanrı inancının peygamberi olamaz mı? şöyle bir düşünürsek eğer Dünyanın bir ucundan bir ucu. orta asya kuzey amerika ve batı avrupa. Kızıldereliler, keltler, türkler. Bu üç kavmi birleştiren ortak nokta, savaşçı, göktanrı dinine inanan ve bütün dini sembolleri dahi aynı olmaları. Üstelik bu 3 ırktan türklerle keltlerin etkileşime geçmesi, malazgirt savaşına dayanır. m. ö 300 de ortaya çıkan, ve anadoluya gelen, avrupanın belkemiğini oluşturan bu ırk, bütün töre ve inanç dahil olmak üzere türklerle aynıydı. daha sonra kızıldereliler hiç etkileşime girmediği halde şamanizime inandığı ortaya çıktı. Üstelik kutsal hayvanlarıda kurttu. Diyelim ki kavimler göçü sırasında bu inancı ilettik keltlere. Ya da keltlerde avrupada kalan türklerdi. Peki ya kızıldereliler? Onlar nasıl böyle olabildi? Okuduğum buz donupta türklerin buz üstünden gitme masalı inandırıcı gelmiyor bana. Anca piri reis zamanında gidilmiştir. Osmanlının güçlü zamanlarında. Bu yüzden ciddi ciddi Allah'ın zamane insanlarının anlayacağı şekilde yolladığı basit bir din olduğuna inanmaya başladım. Ayrıca ayrı bi başlık ama bizim çok yüksek bir ihtimal keltlerle birleşmiş olma şansımız var. Çünkü herşeyleri türklere uyuyor. Ankara'nın Çamlıdere, kızılcahamam, kale, beypazarı bölgelerine yerleşip ankarayı kurmuşlar. Ama bundan çoook uzun seneler önce. Çok ilginç bi kavim ilcelemenizi tavsiye ederim. Ankara kalesini de onlar inşa etmiş

sen neden bahsediyosun arkadaşım Kuran da 4 tane ilahi dinden söz edilmiştir,4 peygamber,4 kutsal kitap. diğerleri belli bir dini yaymak için değil sapıtan kavimleri uyarmak için gönderildi. senin sözlerine bakınca yukardan birileri bizimle kafa buluyo sanki

olm şahıslarla muhattab olma teorilerimle muhattap ol Yorumlarına hasret kaldık. Sölemedin mi ilahi mi püften mi

Hangi birini yazsın? ayrıca yazsa ve onları ilahi ilan ederse, göktanrı inancındaki kimse dinini değiştirir mi? Madem ilahi ben kendi dinimde kalırım der değil mi? iynx. Forever

sence Allah tarafından gönderilmiş olsa Kuran da yazmazmıydı?

Şamanizm Şamanizm, ata ruhlarına, doğa varlıklarına tapınmaya dayanan eski bir Asya dinidir. Aslında bir dinden ziyade, temel ilkesi ruhlara, cinlere, perilere emir vermek, gelecekten haber almak düşüncesi olan bir çeşit sihirdir. Eskiçağ ve Ortaçağ daki çok yaygın olan sihirlerden farkı, onların kişisel olmalarına karşılık, şamanlığın başta Orta Asya ve Kuzey Asya halkları olmak üzere, Tunguzlar da, Moğollar da, Mançular da, Laponlar da, Eskimolar da, Vogullar da, Ontiyaklar da, Samoyedler de, Kafkaslar da, Hindistan da, Çin de, Japonya da, Endonezya da, Malezya da, Polinezya da, Avustralya da, Büyük Okyanus un öbür adalarında, Alaska da, Grönland ve İzlanda da, Kuzey Amerika da, Guyana da, Amazon bölgesinde ve Afrika nın birçok yerinde temel ilkeler değişmemek koşuluyla az yada çok kalabalık cemaat ın bulunmasıdır. Şamanlığın ne zaman ortaya çıktığı, ne gibi değişiklikler geçirdiği kesin olarak bilinmemektedir. Tarih ve din bilimi açısından, Şamanizmin doğuşu ve kaynağı gibi, şaman sözcüğünün de nereden geldiği, nasıl bir anlam taşıdığı kesin olarak belirlenememiştir. Bu konuda üç farklı görüş öne sürülmektedir ; 1) Şaman kavramı, Hindistan daki Pali dilinde ruhlardan esinlenen kişi anlamına gelen "samana" sözcüğünden türemiştir, 2) Şaman kavramının kaynağı, Sanskritçe de budacı rahip anlamına gelen samana sözcüğüdür, 3) Şaman kavramı, Mançu dilinde oynayan zıplayan, bir iş görürken sürekli olarak hareket eden anlamındaki saman kavramından gelir. Şaman, Gök Tanrı tarafından bu göreve getirildiğine , Tanrı ile insanlar arasında aracı olduğuna, bazı tanrısal nitelikler, gizli bilgiler taşıdığına inanır. Şaman her şeyden önce, kendi özel yöntemiyle ulaştığı kendinden geçme durumunda, ruhunun göklere yükselmek, yeraltına inmek ve oralarda dolaşmak için bedeninden ayrıldığını hisseden bir aşkınlık ustasıdır. Bütün samanların derin sezgileri, geniş düş güçleri vardır. Derin bir coşkunluğa kapılarak kendinden geçer, bütün gökleri, yeraltı dünyasını gezdiğine, ruhların yaşayışlarını gördüğüne, bütün gizli alemleri dolaştığına inanır. Şaman vecd sırasında, ruhları egemenliği altına alarak, ölüler, doğa ruhları ve şeytanlarla ilişki kurar. Böylece ruhlar ve tanrılar dünyasıyla doğrudan ve somut ilişkilere girişen şaman, bir çok ruha sahip olur. Çoğunlukla hayvan biçiminde düşünülen söz konusu ruhlar, Sibirya halklarında ve Altay larda ayı, kurt, geyik, tavşan, çeşitli kuşlar, , baykuş, karga suretinde görünebilirler. Ayrıca, büyük böcek, ağaç, toprak, ateş olarak ta ortaya çıkabilirler. Şaman, gerektiğinde bütün yardımcı ruhları dünyanın dört bucağında bile olsalar çağırabilir. Bu çağrıyı davul veya tefini çalarak yapar. Şamanlık sonradan kazanılan bir görev değildir ; şaman olacak kimsenin, bir şamanın soyundan gelmesi gerekir. Şaman olmak için gerekli belirtileri taşıyan çocuk, belirli bir yaşa gelince eski bir şamanın eğitimine bırakılıp gerekli ön bilgileri edinir. Şamanın denetimi altında bir sınavdan geçtikten sonra şamanlık yetkisi alıp dinsel tören, bayram şöleni, kurban töreni, dua okuma v. b. görevlere başlar. Şaman bu görevler sırasında ; her parçası, üzerine takılan her maddesi, her şekli ayrı bir varlığın sembolü olan garip giysiler, külahlar giyer, maske takar ve yine özel bir şekilde hazırlanmış davulunu ya da tefini çalar. Kendinden geçinceye, başka bir deyişle, tanrılarla ve ruhlarla temas sağlayıncaya kadar zıplar, sıçrar, garip sesler, hayvan sesleri çıkarır, söylenir, yalvarır, yerlerde sürünür, bazen de bayılarak düşer. Şamanın okuduğu hayır dualar a alkış denir, şamandan alkış alan bir kimse dileklerinin yerine geleceğine inanır. Bu konularda en ciddi çalışmalar yapan araştırmacılar ; Orta ve Kuzey Asya topluluklarında dinsel yaşamın daha çok şaman çevresinde yoğunlaştığını, fakat bu durumun bütün dinsel etkinlikleri şamanın yönettiği anlamına gelmediğini, bazı yerlerde tanrılara kurban sunucuların şaman olmadıklarını, aile reislerinin bile bu işi yapabildiklerini, her sihirle uğraşanın şaman sayılmadığını, hastalara şifa vermenin samanlığın temel özelliklerinden biri olmakla birlikte, her şifa sunucunun da şaman olmadığını öne sürmektedirler. Şamanizmde tanrılar iyilik ve kötülük tanrıları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Ruhlar da tanrılar gibi iyi ve kötü ruhlar olarak vasıflandırılırlar. Eski Türkler de iyi ruh Bay Ülgen , kötü ruh Erlik diye adlandırılmıştır. Bay Ülgen aynı zamanda iyi ruhların başında bulunan, onlara emir veren bir tanrıdır. Şamanizmde törenler de genel olarak ikiye ayrılmaktadır ; belirli günlerde yapılanlar veya önceden belirlenmemiş törenler. Bu törenlerde, çeşitli halkların inanç, gelenek ve göreneklerine göre farklılıklar olmakla birlikte mutlaka kurban adeti vardır. At ve koyun dışında kan akıtılarak sunulan kanlı kurban bilinmemektedir. Kutsal sayılan bir yere bir değere bir şey sunmak, eşya adamak, şamanın davuluna, kutsal ağaçlara bez bağlama ; çeşitli maddelerden yapılan tanrı tasvirlerine yemek sunma, ateşe içki dökme ya da atma kansız kurbandır. Kansız kurbanların bir başka biçimi de ruhlara adanıp kırlara salıverilen hayvanlardır. Samanlıkta kurbansız tören de, törensiz kurban da yoktur. Şamanizmin bütün çeşitlerinde tanrı-doğa-insan arasında sürüp giden kopmayan bir bağlantının bulunduğu inancına rastlanır. Bu yaygın inanca göre tanrılar insanları yönetimleri altındaki ruhlarla etkilerler: Bir tanrı insana doğrudan buyruk göndermez, gerekli yasakları koymaz. Bütün tanrılar çeşitli maddelerden yapılan eşyalarla tasvir edilir. Bunlar bazı yerlerde altından, keçeden, paçavradan yapılmış olabilir. Şamanlığın başka bir özelliği de edebiyat alanındaki etkisidir. Orta Asya halklarından Buryatlar arasında şamanlar zengin bir sözlü destan edebiyatının koruyucuları olmuşlardır. Yakutlar da halkın kullandığı sözcük sayısı 4000 i geçmezken şamanların sözcük dağarcığı 12. 000 dir. İlk olarak XIII. y. y. da kullanılmış olan şaman sözcüğünün eski Türkler tarafından kullanılmadığını öncelikle belirtmek gerekir. Eski Türkler de şaman sözcüğü yerine "Kam" sözcüğü kullanılmıştır. Eski Türkler de dini törenleri yöneten kişiye Kam denildiği, eski Çin kaynaklarından anlaşılmaktadır. Altay Türkleri nin günümüzde şaman anlamında kullandıkları Kam sözcüğü, araştırmacılara göre en az 5. y. y. dan bu yana yaşamaktadır. Uygurlar (8. - 11. y. y.) da ise Kam sözcüğünün din adamı anlamında değil, büyücü, sihirbaz anlamında kullanıldığı bilinmektedir. Uygurca da şaman , hastalıkları gideren, acıları dindiren, çılgınlıkları, saraları yatıştıran, hastalara ilaç yapan kimse anlamında, otacı diye anılmıştır. Çin kaynaklarına göre, Kırgızlar da şamanın adı Gan dır. Altaylılar şamana Kam, kamların yönettikleri törenlere de "kamlama" demişlerdir. Moğolca da şamanın karşılığı ise Böge dir. Fakat Orkun yazıtlarında ve ele geçen Göktürkçe yazılı metinlerde ne din adamı anlamında, ne de şaman anlamında Kam sözcüğüne rastlanmadığı gibi, hiçbir belgede şamanlıkla ilgili açıklamalara rastlanmamıştır. Bütün bunlarla birlikte, bozkırlar alanındaki dinsel inançların samanlığa bağlanması bir gelenek haline gelmiş ve Eski Türk dininin temel niteliğini oluşturduğunda bir hemfikir oluşmuştur. Buna etken, 19. y. y. ın ikinci yarısında özellikle Rus araştırmacıların Sibirya da yaşayan Türkler arasında yaptıkları incelemelerdir. Gerçek şamanlığın eski Türk topluluklarında görülen tanrılarla ve yer-su inançlarıyla ilgisi olmadığı görülmektedir. Bazı Rus ve Türk araştırmacıları şamanlığı, Türkler in islamdan önce bağlı oldukları din saymışlardır. Onlara göre günümüzdeki Yakutlar arasında varlığını sürdüren şamanlık eski Türkler in de diniydi. Fakat daha yeni arştırmalar şamanlığın Türkler e özgü olmayıp bütün Asya ya yayıldığını ve Amerika kızılderili kültürlerinde de benzerlerine rastlanan bir sihir sistemi olduğunu göstermektedir. Eldeki tarih belgelerine göre birçok Asya halkında görülen samanlık Moğol istilasından sonra Türkler arasında yayılmıştır. Bundan önceki belgelerde Türk tarihinde şamanlıkla ilgili bir belge bulunmamaktadır. Bu yüzden Göktürkler in dini samanlık değil, benzerine Çin de ve Japonya da rastlanan ikici ve uyumcu bir Gök-Yer dinidir. Şamanlığın eski Türk topluluklarının diniyle bir ilgisi olmamasına rağmen, arada şaşırtıcı benzerlikler bulunması doğal sayılmalıdır. Şamanlığın temel özelliği, yayıldığı bölgelerdeki halkın ruh dünyasına kolayca uyarlanabilmesidir. Şamanlıktaki vecd , ruhun tanrılarla ilişki kurması konusunda eski Türk topluluklarında, doğada varsaydıkları gizemli güçleri adamakıllı istismar etmiştir. Bu durum, özellikle atalar kültünün, kartal inancının, demirciliğin ve at kurban etmenin şamanlığa özgü bir nitelik taşımasında görülür. Böylece şamanlık eski Türkler in inançlar sistemini yavaş yavaş işlemeyi başarmış, zaman içinde bir din sağlamlığına ulaşmıştır. NOT:Senin konuna bi daha mesaj yazmıcam dedim ama arşivde var diye koyuyom

caponların a. qsevmiyom olum seni

bu saatten sonra şamanlık aileden gelmediyse sonradan dönmek sapkınlıktır. Yani şamanizm çok müsbet bir din değildir. Zamane insanının anlayacağı bir dindir anca. Şimdiki insanın sorulrına yanıt verebilecek bir din değildir. Hristiyan olacağıma şaman olurum ama, müslümanlık her daim en gelişmiş dindir. En mantıksal dindir. Zaten aynı Kur'anda yazdığı gibi, ne bir daha peygamber ne de bir din gelmiştir. Ama bence Şamanlıkta Göktanrı inancıda ilahi dinlerdir. Ama ilkeldirler. iynx. Forever

metatron arkadaşlar bazı rivayetlerde 124 bin peygamber geldigisöyleniyo. basitbir işlkem bir peygamber 100 yıl yaşadı dersek 124000 100 ne oldu 12400000 olur. en dogrusunu ALLAH c. c bilir

keltler anadoluda yaşamışlardır daha önce.. hatta bu topraklarda yaşayan kızılsaçlı insanlar genlerini kelt atalarına borçludurlar inanç konusu anlasılan ilgini çekiyor, o zaman sana bi arama anahtar kelimesi vericem.. araştır. yazdığın konuyla çok ilintili.. arama anahtar kelimesi: tahsin mayatepek bu eski buyukelçimizin atatürk'e sunduğu raporlar var. meksika'daki güneş tapımıyla ilgili.. ama elimize ulaşan yalnızca 14. rapor. o bile başlı başına bir hazine..

dini metinlere göre, aynı dönemde yaşayabiliyorlar peygamberler örneğin, ibrahim ve lut peygamber aynı dönemin insanı diye geciyor.. 124 bin rakamı da kuran da geçiyor. ama burda sözkonusu olan konu, dini etkilenmeler.. yani işin sosyolojik boyutuyla tartısılması lazım. yani bilimsle olrak.. yani dinsel olarak diil

kur'an da 120 bin peygamberden bahsediyor saten.. vede şöle bir ayet ide hatırlıyorum.."dünyada hiç bir topluluk yoktur ki kendimizden haberdar etmemiş olalım " şeklinde.. tam bu şekilde olmasada buna yakındı.. herneyssem ve gene insanoğlunun sadece kur'an da da geçen fetret dönemlerinde allah ın varlığından haberdar edilmediğini söyler... demekki kabileler vede topluluklardaki tapma vede tapınma hiç yoktan ortaya çıkmamış.. yani allah bir şekilde varlığını onlara bildirmiş.. ancak zman içerisinde batıl olmuş... amma yaşandığı dönemdede hak mış. böle iştee... bu arada günümüzde de bu dinleri yaşayan pekçok insan var.. mesela bi olayı anlatayım sizlere, beni şok eden bir durmdu... üniversite yıllarında bir arkadaşım vardı.. kentin ismini vermiycem, ilk 5 büyük il içerisinde.. onunla tatilde buluştuk ve bir yerlere gittik.. yanında bir arkadaşı daha gelmişti.. çocuğun babasının mhp nin ilbaşkanı olduğunu öğrendim.. çocuk dininin şaman olduğunu söyledi.. ailesinin babasından etkilerenerk, babasınında eski türklerden etkilenerek şaman dinini seçtiğini söylemişti.. amma mhp milliyetçilik vede müslümanlık kavramlarını ön planda tutar dediğimde, hayır, sadece milliyetçiliği, turancılığı ön planda tutar, müslümanlık sanılanın aksine yönetici sınıfında çok azdır, ve hatta çoğuda şamandır demişti.. ben dumur olmuştum.. hemen arkadaşım atladı, bir fuar da ramazanlarda çok bira içmişliğimiz vardır.. hatta bi kaç kes kavga çıkmış, bi şekilde babasına haber vermek zorunda kaldığımız olmuştur.. vede babasından hiç tepki almadık, çünkü babasıda içer dedii.. ben söyleyecek vede soracak söz bulamadım... paylaşmak istedimm.. kalın sağlıcaklaaa

bi de Yaratılış ve Türeiş destanı die bi kitap vardı.. kitap, türk ritüel ve efsaneleri ile yapılan uydurma bir destan çünküb bazı yerde adam kendi fantezilerini dökmüştü açıça, ama bazıyerlerde aynı kniht online hikayesindeki logos-pathos gibi er kişi ile ülgen arasındaki olaylar, adem havva gibi ükilemler var.. bu arada ben budizmin bile çarpitılmış bir din olduğu görüşündeyim.. ilkeleri hak dinlere bu kadar çok benzeyen başka bir din yok çnkü... belki buda peygamberdi fakat hint soluları tarafından tanrsallaştırlmış

Öyle bir konuşuyosun kş sanki biz Allahın akvaryumunda ki karınca sürüleriymişiz gibi. Tabi Allah insanlık tarihinin her döneminde varlığını hissettirdi. Birçok inanç ve din gönderdi. Sen açıkla o halde etkileşimi olmayan 3 ayrı alakasız kavme nasıl göktanrı inancı geldi. Tabi ki de çok büyük bir ihtimalle Allah'ın dini olduğu için her kavme ayrı ayrı peygamberler gönderilmiş olmalı. Kur'an da da geçiyor zaten. Allah her zaman vardı. İnsan da varolduğu sürece, onun varlığının haberinde olmalı değil mi? Sence sadece 3000 yıldır mı Allah'ın varlığında haberdar insanoğlu?

Hoccam Bu İŞ Bİraz Kaos... e Ne Dİem..

evet... musevilik hristiyanlık hep çu anlayışın çarpıklaşömasından dolayı günümüze kadar gelmişlerdir...

ayrımı da belirttiğin için teşekkürler neden inat yapıyon olm. Tamam dedik dedik işte. Yaz sinerji oluşsun kötü bişey demedim ki ben sana hem allah allah. Caponları grmeyiver benden kıymetli onnar

ilkel bbi din olamaz daha doğrusu hak dinlerin hiçbiri ilkel değildir gönderildikleri kavimlere hep sadet ilim refah getirirler bu da senin teoriyo çökertir...

Gök Tanrı Dini Gök Türkler'in dini, Gök Tanrı dinidir. Gök Tanrı düşüncesinin, toprağa yerleşmiş topluluklardan daha çok avcılık, çobanlık ya da hayvancılıkla geçinen göçebe topluluklara özgü olduğu bilindiğinden, bu inancın kökeni, Asya bozkırlarına bağlanmıştır. Türk tarihi ve kültürüyle ilgili araştırmalarıyla tanınmış bilim adamlarına göre Gök Tanrı inancı bütün Türklerin ana kültüdür. Bu kült, Kunlar, Tabgaçlar, Gök Türkler, Uygurlar gibi eski Türk boylarında inanç sisteminin başında yer alır. Orkun yazıtlarında, Türk Tanrı inancının temelleriyle ilgili bazı bilgilere rastlanmaktadır. Tonyukuk bengü taşında birçok kez adı geçen Tangri ya da Tengri, daha çok milli bir tanrı niteliği taşır. Gök Türkler in Çin esaretinden kurtularak İkinci Göktürk Devleti'ni kurmaları (680-682), Tanrı nın isteğiyle gerçekleşmiş kabul edilir; Hakan ı Türklere Tanrı vermiş, budun Hakanı terk edince Tanrı tarafından cezalandırılmıştır. Yani Tanrı Türk Milleti'nin hayatı ve geleceği ile ilgilenen bir ulu varlık durumundadır. Gök Tanrı kavramının eski Türk inanışında önemli bir yer tuttuğu konusunda daha somut örnekler de vardır: Tanrıkut Mete Çin hükümdarına yazdığı bir mektupta, kendisini tahta Gök-Tanrı nın çıkardığını bildirmiş, Gök ün yardımıyla ve kendi askerlerinin ve atlarının çabalarıyla çevresindeki 26 devleti ve bazı halkları yenerek Kun laştırdığını belirtmiştir. Görüldüğü gibi, günümüze kalan belgelerde, devletin başına kağanı Gök ün getirdiği belirtilmiş, devletin ve insanların yönetimi de Gök e mal edilmiştir: Tanrı Türk ün yaşamına doğrudan karışır, buyruklar verir, iradesine boyun eğmeyenleri cezalandırır, insanlara bağışladığı iktidar ve kısmeti değerini bilmeyenlerden geri alır. Şafak söktüren ve bitkileri oluşturan da Ulu Tanrı dır. O, yaşam verici ve yaratıcıdır, ölüm de Tanrı nın iradesine bağlıdır. Bütün bu inanışlar, Gök Tanrı nın eşi ve benzeri olmayan, insanlara yol gösteren, onların varoluşuna hükmeden, cezalandıran ve ödüllendiren bir ulu varlık olduğunu ortaya koymaktadır. Türk inanç sisteminin Gök-Tanrı dışında bir başka özelliği de Atalar Kültüdür. Ölmüş atalara saygı, onlar için kurban kesilmesi, ataerkil ailede baba egemenliğinin belirtisi sayılmaktadır. Kunların her yılın mayıs ayı ortalarında atalara kurban sunulduğu bilinmektedir. Eski Türkler de en büyük kurban, bozkırlı Türk ün kutsal bir duyguyla benimsediği at tır. Eski Türk bölgelerinde özellikle Altay lardaki kurganlarda birçok at iskeleti bulunmuştur. Atalarla ilgili kalıntıların kutlu sayılması, mezarlara yapılan tecavüzlerin sert şekilde cezalandırılmasından da anlaşılmaktadır : Batı tarihçilerine göre Attila nın ikinci Balkan seferinin nedenlerinden biri, Kun hükümdar ailesine ait mezarların Margus piskoposu tarafından açılarak soyulmasıdır. Kunlar ın büyük bir hakaret saydıkları bu işe piskoposu sevk eden etken, eski Türkler in erkek ölüleri silah ve değerli eşyalarıyla; ölen başbuğları altın ve gümüş koşumlu atlarıyla; kadınları da süs eşyaları ve mücevherleriyle birlikte gömmeleriydi. Bunun nedeni, Türkler in, öbür dünyada ikinci bir hayatın varlığına ve ruhların sonsuza kadar yaşadıklarına inanmalarıydı. Türkçe de ruh için can anlamına gelen tin sözcüğü kullanılıyordu. Bu aynı zamanda soluk demekti. Ölüm, soluğun kesilmesi, ruhun bedenden ayrılıp uçması biçiminde düşünülüyordu. Bu yüzden de bazen öldü yerine uçtu denir, ruhları öbür dünyaya göç eden ataların, orada rahatsız edilmemeleri, iyi yaşamaları gerektiğine inanılırdı. Bu nedenle Eski Türkler de mezarları gizleme geleneği yoktur, aksine özellikle büyüklerin özel mezarları yapılıp, üzerlerine bir yapı yapılmış, barkın iç duvarları ölünün yaşarken katıldığı savaş sahnelerini gösteren resimlerle süslenmiştir. Ayrıca mezarın ya da mezar yapısının üstüne Balballar dikilmiş, sıradan kişilerin mezarlarına da, belirli olması için tümsek biçimi verilmiştir. Eski Türkler de ruh ların insan biçiminde düşünülmesi söz konusu olmadığı için, tapınmaya ilişkin putlara da rastlanmaz. Türkler gizli güçleri olduğuna inandıkları doğa olgularına kutsallık vermekle yetinmişlerdir. Doğada gizli güçlerin bulunması inancı, Orkun yazıtlarında yer-su terimiyle yansıtılmıştır. Bu açıdan yer-su kutsal sözcüğüyle nitelendirilmiştir. Genellikle bu tür inançlarda maddi yaşam koşullarının, ekonomik ve toplumsal etkenlerin rol oynadığı kabul edilmektedir. Orkun yazıtlarında, Türkler in yararına çalışan manevi güçler anlamında kullanılan yer-su sözcüğüne oldukça sık rastlanır. Eski Türkler de kutsallık ıduk kavramıyla dile getirilmiş, özellikle Göktürkler de sular, dağlar ıduk sayılmıştır. Her boyun her obanın bir kutsal dağı olmuş, bu dağ ıduk olarak benimsenmiştir. Gök Tanrı ya sunulan bütün kurbanlar, adaklar ilgili dağa götürülerek orada törenle, şölenle gereği yapılmıştır. Orta Asya Türkleri arasında en yüce, en kutsal sayılan dağ Ötüken dir. Ötüken yalnız dağ değil aynı zamanda bir ormandır. Türkler ona büyük saygı göstermiş, adaklar sunmuş, kurbanlar kesmişlerdir. Kurban, iyi ruhların sembolü ve yerinin gökyüzünde olduğuna inanılan Bay Ülgen için kesilmişse başı doğu ya, kötü ruhların sembolü ve yeraltında olduğuna inanılan Erlik adına kesilmişse batı ya çevrilir. Dağların yanı sıra bazı tepeler, ormanlar, sular, ateş, gök gürültüsü, ay ve güneş de kutsal sayılmıştır: Bizans elçisi Zemakhos Orta Asya da Batı Göktürk sınırına vardığında, Türkler in onu ve arkadaşlarını alevler üstünden atlatarak kötü ruhlardan arındırdıklarını belirtmiştir. Kunlar döneminde güneş, ay, yıldız kültleri (daha sonra 6. - 8. yy. larda Türk toplulukları arasında değerlerini yitirmişlerdir) de rol oynamıştır; Kun hükümdarı her sabah doğan güneşe, gece de dolunaya saygısını belirtirdi. Ayrıca Gök-Tanrı nın yanı sıra yer de büyük önem taşımıştır. Ancak, eski Türk belgelerinde geçen yer sözcüğüyle toprağın kastedilmediği, tanrısal gücün öğelerinden biri olarak yer i, tanın kültürüne bağlı topluluklardaki toprak tanrısı ile karıştırmamak gerektiği. Eski Türk dinine göre yer in de Tanrı tarafından yaratılmış olduğu araştırıcılar tarafından belirtilmektedir. Orta Asya Türkleri nin yaradılış efsanesine göre, tanrıların en yükseği, insanoğlunun atası olan Tengere Kayra Han , kişi yi, onun aracılığı ile de yeryüzünü, dağları, vadileri yaratmış; kişi nin kendisine baş kaldırması üzerine, ona Erlik adını vererek ışık evreninden yeraltı atmış, yerden dokuz dallı bir ağaç büyüterek her dalında bir cins insan yaratmıştır. Orkun yazıtlarında da, Türk evrendoğum inanışı hakkında: Yukarıda mavi gök, aşağıda yağız yer yaratıldığında, ikisi arasında insanoğlu yaratılmış cümlesine rastlanmaktadır. . Bu cümleden bazı araştırmacılar, Kök Tengri deyimiyle bir tek yüce Tanrı nın değil, doğrudan mavi gök ün kastedildiğini; Kök Tengri deyimiyle Ulu Tanrı kastedilseydi, yaratanın da aynı zamanda yaratılmış olması gibi çelişkinin söz konusu olacağını belirtmektedirler. Altaylar da dünyanın sonlu olduğu günün birinde yıkılacağı inancı vardır. Bu inanca göre, yeryüzü yaşamı sürekli değildir; günün birinde sona erecek ve insanlar, hayvanlar, bitkiler yok olacaktır. Bu sona doğru insan soyunda azalma başlayacak, suçlar çoğalacak, günahlar alıp yürüyecek, insanlarda tanrı korkusu kalkacaktır. İyilik simgesi Bay Ülgen le, kötülük simgesi Erlik arasında oluşacak büyük savaşın sonunda, Bay Ülgen dışında bütün savaşanlar ölecektir. Bay Ülgen bütün canlıların öldüğünü, yeryüzünde kendisinden başka kimse kalmadığını görünce kalkın ey ölüler diye bağıracak, bu çağrı üstüne bütün ölüler yattıkları yerden kalkacaktır. İnsanların yeniden dirilmesi anlamına gelen kalkancı çağ budur. Kunlar da gerçek bir dinle karşılaşılmakta, Gök Türkler de ise Gök Tanrı bütünüyle manevi bir güç durumuna gelmektedir. Gök-Tanrı dininin Türkler e özgü bir inanç olduğu, Tanrı sözcüğünden anlaşılmaktadır: Bu sözcük belirli fonetik farklarla bütün Türk lehçelerinde yer almasının yanı sıra, birçok Asya topluluğu dillerine giren ortak bir kültür öğesidir; Türkçe olan Tanrı sözcüğü en açık biçimde Çince yazılmış bir metinde Kun imparatoru Mete nin unvanları arasında geçmektedir.