Insanoglunun uçma hevesi, insanlik tarihi kadar eskidir. Buna ragmen uçaklar ve çesitli hava araçlari 2 yüzyildir havada... Modern teknolojinin gelismesinden önce insan bu eski istegini yerine getirebilmek için kuslari taklit ederek sonuca varmaya çalisiyordu. Kanatli araçlar, kanat takan insanlar vs.. tarihte sik rastlanilan olaylardan bazilaridir. Yapilan ilk kanatli alete "Ornithopter" adi verilmistir. Basit bir ornithopter agir, hantal, tekerlekli ve kanatlari olan bir araçti. Zarif degildi. Estetik bakimindan birçok problemi vardi. Agir olmasi yerden kalkmasini zorlastiriyordu. Bu problemlerle saglikli bir sekilde uçmak imkansizdi. Uçmak için daha degisik yollari düsünmeyen baslayan insanlar daha "hafif" bir çözüm buldular. Balon... Teoride hersey tamamdi. Balonun içindeki gaz, havadan daha hafif olacagi için uçus gerçeklesebilecekti. Ancak çikacak bir rüzgarin bu "hafif" balonu nereye götürecegi belli degildi. Ayni sekilde nasil inecegi de ayri bir tartisma konusuydu. Insanoglu her seferinde oldugu gibi yine hayalkirikligi içindeydi. Bu isle ugrasan insanlar sadece kuslari seyrederek yetineceklerdi anlasilan... Wright Kardesler Sahneye çikiyor... Ohio, Daytonlu iki bisiklet ustasi olan Wilbur ve Orville Wright, 1899'da kuslarin nasil uçtuklari hakkinda kendilerine ipucu verebilecek herseyi sistemli bir sekilde incelemeye basladilar. Bilimsel eserlerde ve eski insanlarin deneyimleri arasinda kendi islerine yarayacak hiçbirsey olmadigini kisa sürede anlayan Wright kardesler sadece Berlin yakinlarindaki bir tepe üstünden planörle uçus denemeleri yapan ve bu konuda çok dikkatli notlar tutan Alman mühendisi Otto Lilienthal'in çalismalari vardi. Lilienthal kuslarin uçmalarini çok yakindan inceledigi için planörünün bir kusu andirmasina fazla sasmamak gerekir. Fakat o içlerinde ünlü ressam ve geçtigimiz aylarda CircumSpice'ta hayatini okudugunuz Leonardo Da Vinci'nin de oldugu birçoklarini cezbeden tuzaga, yani kus uçusunu temsil eden kanat çirpma olayinin cazibesine kapilmadi. Lilienthal uçabilecek bir uçagin havayla temas halinde olan sabit bir kanadi olmasi gerektigini gösterdi. Kararli bir uçusu gerçeklestirebilmek için gerekli kontrol sadece onun söyledigi böyle bir kanat tarafindan saglanabilirdi ve bu konuda Wright kardesler de onunla uyusuyordu. Wilgur ve Orville Wright bilimsel ögrenim görmemisler liseden daha yüksek bir okuldan da ayri gitmemislerdi. Fakat uçma alanindaki çalismalarini ilerlettirken kendi bilimsel yönlerini de model uçaklar, uçurtmalar, insan tasiyan planörler ile yaptiklari yüzlerce deney sayesinde bu konuda bilimsel bir eser hazirlayacak kadar ilerlettiler. Hatta hazirladiklari 200'den çok farkli tipteki kanatlari denemek için bir rüzgar tüneli dahi yaptilar. Wright kardeslerin 17 Aralik 1903'te Orville'in kontrolünde havalanan ilk uçagi aerodinamik ses teorisine bagli kalinarak yapilmisti. Otto Lillienthal ve Wright Kardesler uçak dizayni kurumunu kurdular. Bundan sonraki her sey hava içinden geçisi ile uçapgin havalanmasini saglayan sabit kanat doktrininin bir devamiydi. Fakat kanat kontrol edilemiyordu. Wright kardesler, iyi bir uçak dizayninnda kanadin ani esen siddetli rüzgarlarin zararli etkisiyle sert havanin asagi ve yukari çekici etkisine karsin pilotun düzeltmesiyle kanadin daha uygun bir vaziyet almasini saglayan bir mekanizma bulunmasi gerektigini anladilar. Kuslari gözleyerek sert havalarda uçus düzeylerini korumak için kanat uçlarini nasil büktüklerini not aldilar. Kanat bükmeyi planörlerinin kanatlarinin uçaklarini bir mekanizma yardimiyla egerek taklit ettiler. Deneylerinden bunun ise yarayacagini tahmin etmislerdir. Gerçekten de ise yaramistir. Kanat egmenin uçus aerodinamigini nasil etkiledigini dogru bir sekilde tahmin ettiler ve anladilar. Wright Kardesler artik uçabilen bir uçak yaratmislardi. Yeni görevleri ise onu nasil uçuracaklarini ögrenmekti. Bunu onlara gösterebilecek ne bir kitap ne de bir ögretmen vardi. Fakat nasil dizayn yapilacagini ögrendikleri gibi bunu da ögrendiler. Yavas yavas ve metotlu bir sekilde uçakla dönüs yapabileceklerinden çok zaman önce emin olmuslardi. Daha ilk denemelerinde uçak tam bir daire dönüsünü kolaylikla tamamlayarak havalandiklari noktanin yanina indi. Uçak dizaynini digerleri Wright kardeslerinin seviyesine gelinceye kadar bir süre oldugu yerde saydi. Pilotun kanadin üzerine yatik bir sekilde yatik bir sekilde durmaktan kurtarip oturmasini saglayacak bir yer yapilmasi gibi zorunlu bir takim seyler gerekiyordu. Wright kardesler pilotun oturabildigi bir uçak dizayni hazirladilar. Ayrica bir de inis takimi yaparak kendilerini ilk uçuslarinda yanlarinda tasidiklari tekerlekli kriko ve monoraydan kurtardilar Bu arada 1909'de Mans Denizini ilk defa uçarak geçen Fransiz Louis Bleriot, 1. Dünya savasinin en basarili avci uçagini ve savas sonrasini ulastirma islerinde büyük üstünlük saglayan 3 motorlu uçagini yapan Hollandali Anthony Fokler, Glenn Curtiss ve Glenn Martin gibi diger tasarimcilar olarak belirmeye basladilar. Bu kisilerin düsüncelerinin yeni ve çekici endüstri dalina girmesiyle uçak dizayni degismeye ve yerine oturmaya basladi. Dünya giderek küçülüyor, ve bu küçülmeyi saglayan büyük etmenlerden biri uçagin icadi. Artik lüks olmaktan çikan uçaklar, ulasimin demirbaslarindan olmaya basladilar. Gelisen teknoloji ve sosyal imkanlar sayesinde, gelecekte bir gün her sehrimizde bir hava alani oldugunu düsünmek hayal gücümüzün degil gerçegin eseri olacaga benziyor. Tesekkürler Wright Kardesler!...