Devamı... Kesretteki vahdet Bu uzak cisimlerin Güneş etrafında tahmin edilemeyen yörüngeleri, küçük bir tesirle bile alt-üst olabilir. Bir asteroidin yörüngesinden hafifçe sapıp bize yaklaşması için, Jüpiter'in bir uydusunun yakınından geçerken yörüngesinin biraz bozulması bile yetebilir. Varlığımızın böyle çok hassas ölçüler üzerinde tecelli eden engin bir Rahmet'e bağlanmış olması, bizi sadece O'nun koruduğunu, sadece Yaratılışımızı değil, hayatımızı da her lahza, her nefeste O Hayy ve Kayyum'a borçlu olduğumuzu çok açık gösteriyor. Diğer yandan, insan olma ve emanete hürmet gösterme mes'uliyetimiz de sebeplere müracaat etmeyi gerektiriyor. Ölümümüzün ne zaman hangi sebeple olacağını bilemediğimizden, hayatımız için tehlike arz eden herhangi bir durum karşısında nasıl tedbir alıyor, hayatta kalmaya çalışıyorsak, Kıyamet'in de ne zaman, hangi sebeple kopacağını bilemediğimizden, göktaşı çarpması gibi risklere karşı , Dünya'daki hayatın korunması için tedbirler araştırmamız gerekiyor. Fakat, Kainat'ı çok gelişmiş araçlarla gözleme imkanına sahip olan bilim adamlarının ne hissettiklerini, asteroidleri hangi duygularla keşfetmeye çalıştıklarını bilemiyoruz. Onlar yakınımızda dolaşan göktaşlarının tıpkı Güneş, Dünya ve bütün Kainat gibi Bir Vahid-i Ehad'ın Yed-i Kudreti'nde olduğu hakikatini hissediyorlar mı acaba? Bunu, inkarcı bilim anlayışının estirdiği psikolojik terörden korkmadan açıkça ikrar edebiliyorlar mı? Göktaşları için "tehdit" sıfatı kullanmanın yanlışlığını görebiliyorlar mı? Hangi "hayat" için nasıl bir tedbir? Asteroidler saatte 100.000, kuyruklu yıldızlar ise 150.000 kilometre hıza ulaşabilir. Kütle küçük olsa da, bu hızlarda büyük bir enerji oluşur. Colorado Üniversitesi'nden Brian Toon'a göre, göktaşı çarparsa, yeryüzünü ateş alır ve gökyüzü, yerden yükselen kızgın kırıntılarla dolar (Hecht, 2002). Çarpmanın insana vereceği zarar, gökcisminin okyanus ortasına mı, yoksa şehir üzerine mi düşürüleceğine bağlıdır. Araştırmacılara göre, cisim 300 metreden küçükse tahmini çarpma bölgesindeki insanlar tahliye edilir. Çok sert ve yoğun ise, yakınında nükleer başlıklı füze patlatılarak yörüngesinden saptırılmaya çalışılır. Fakat bu müdahale riskli olabilir; enerji az gelebilir, radyoaktif serpintiler Dünya'ya düşebilir. Dolayısıyla, cismi yörüngesinden saptırmak için, füze veya başka bir asteroid aracılığıyla uzaklaştırmaya, lazerle parçalamaya, bir deliciyle kemirip küçültmeye çalışmak gibi daha az tehlikeli tedbirler düşünülebilir. Fakat bunlar bugün teknik olarak imkansız. Cismin tespitiyle çarpma anı arasındaki zamanın ne yapılacağına karar vermek için bile yeterli olacağı belli değil. Yani en kötü durumda, sert bir çarpma ve kitle halinde ölümler sökonusu olur. Bunların tahmini yıkım gücü, Yeryüzü'nde güçlü patlamalara yolaçan nükleer testlerden çıkarılıyor. Fakat geçmişte olmuş hadiselerin tesbiti zorluk arz ediyor. Yeryüzünün dörtte üçü milyarlarca yıldır suyla kaplı olduğundan çarpma izi deniz ve okyanuslarda kalmıyor, kıtalarda ise birkaç bin veya milyon yılda erozyon tesiriyle zamanla siliniyor.

GöktaşLarını Mesajı... 2002 yılı ortalarında dünya medyasına yansıyan bir habere göre, iki kilometre çapında bir göktaşı 1 Şubat 2019'da % 6 ihtimalle Dünya'ya çarpabilirdi. Eylül 2003 başında ise, Lincoln Dünya'ya Yakın Cisimler Enformasyon Merkezi'nden yapılan açıklamada, "2003 QQ47" kodu verilen bir göktaşının 21 Mart 2014'te 909 binde bir ihtimalle Yerküre'ye çarpacağı ve Hiroşima'ya atılan bombanın 20 milyon katı bir tesirde bulunabileceği bildiriliyordu. 23 Nisan 2001'de Meksika'nın yüzlerce kilometre açığına yaklaşık beş metre çapında bir meteorit düştü. Meydana gelen patlama Hiroşima'dakinin yarısına yakın bir enerji açığa çıkardı ve Los Alamos Milli Laboratuvarı'nın Enerji Bölümü tarafından belirlendi. Göktaşı eğer 50 metre çapında olsaydı, patlama tahminlere göre muhtemelen bin defa, eğer 500 metre çapında olsaydı, bir milyon defa daha şiddetli olacak, ve Pasifik sahillerinde oturan yüzbinlerce insanın ölümüne yol açan devasa bir deniz çalkantısı meydana gelebilecekti. Göktaşı eğer beş kilometre çapında olsaydı, muhtemelen bir milyar kat büyük bir patlama Yeryüzü'ndeki hayatın neredeyse bütünüyle ortadan kalkmasına sebep olabilecekti.

Devamı... Asteroidler ve kuyruklu yıldızlar Böyle bir durumun yeryüzünde daha önce meydana geldiğinin ilk delilleri 1980'lerin başında bulunduğunda, bir çarpma riski gündeme geldi. Amerikalı fizikçi Luis Alvarez ve jeolog olan oğlu Walter, 65 milyon yıl kadar önce bir göktaşı çarpması sonucu iklimlerin alt-üst olduğu, ve neticede birçok kara ve deniz hayvanı türünün ortadan kalktığı hipotezini ortaya attılar. Dünya genelinde bulunan fosillerin de desteklediği bu faraziyeye göre, 65 milyon yıl kadar önce, yaklaşık 10 kilometre çapında bir göktaşı Dünya'ya çarptığında, yeryüzünü yıllarca karanlıkta bırakacak miktarda bir toz bulutunun kalktığı, güneş ışığı yeryüzüne ulaşamayınca fotosentezin durduğu, dolayısıyla bitki örtüsünün, ardından da ot ve etle beslenen hayvan türlerinin yok olmaya başladığı tahmin ediliyordu. Havanın soğuması, çıkan orman yangınlarından dolayı atmosferin zehirli gazlarla dolması ve yağan yağmurların asitliğinin artması da hem kara, hem deniz canlılarının yok oluşunda rol oynamış olabilirdi. On türden muhtemelen sekizi birkaç yüz veya bin yıl zarfında yeryüzünden silinmiş gözüküyordu. Çarpmayı, Kretase-Tersiyer sınırı tortul tabakalarındaki yüksek iridyum nispeti de gösteriyordu . Şoka uğramış kuvars kristalleri şiddetli çarpma neticesinde yüksek basınca maruz kaldıklarını, nikel mineralleri ise nikelce zengin bir meteoritin atmosferde oksitlendiğini gösteriyordu. Göktaşının çarptığı yer 1991'de bulundu. Yukatan yarımadasının kıyısında, bir kilometre kalınlığındaki tortul tabakaların altında 65 milyon yıl yaş veren yaklaşık 260 kilometre çapında bir çarpma krateri gravimetre metoduyla keşfedildi. Ayrıca, Kretase sonunda meydana geldiği anlaşılan çok şiddetli bir volkanizma sırasında da atmosfere büyük miktarda karbonik gaz ve kükürt oksit karışmış, iklimin bozulmasında rol oynamış olabilirdi. Bu hadise tek değildi. Yaklaşık 445 milyon yıl önce uzaydan gelen gama ışınları da bir kitle yok oluşuna yol açmış olabilirdi. Gama-ışını patlamaları, bilinen en güçlü patlamalardır. Dev yıldızlar ömürlerinin sonunda kara deliklerin içine çökünce, kutuplarından aralıklı olarak çok şiddetli gama ışını yayarlar. Böyle bir patlama galaksimizde meydana gelir ve bize yönelirse, çok yıkıcı olabilir. Hayatını kısmen okyanus yüzeyine yakın geçiren "trilobit" gibi türlerin bu dönemde çok büyük kayba uğradıkları anlaşıldı. Bu, karalardaki ve okyanus yüzeyi yakınındaki canlıları vuran, derin-su canlılarına ise pek ulaşamayan gama-ışını patlamasıyla açıklanabilirdi (Hecht, 2003). Yaklaşık 250 milyon yıl önce ise , bir başka toplu yok oluş hadisesi sonucunda deniz türlerinin muhtemelen % 90'ı, kara türlerinin ise % 70'i yeryüzünden silindi. Bu yok oluşlar, iklimdeki hızlı, deniz seviyesindeki ani değişikliklere veya yoğun bir volkanizmaya atfedildi. Bunlara "kozmik sebep" hipotezi de eklendi. Bu dönemin tortul kaya örneklerindeki helyum ve argon gazlarına ait izotopların dağılımı, yeryüzündeki kayalardan ziyade meteoritlerinkine benziyordu. 2001'de Amerikalı jeokimyacılar ve Avustralyalı jeologlar göktaşı çarpmasına ait yeni deliller buldular. 90'lı yıllarda astrofizikçiler, Güneş sistemindeki dengenin çok hassas, birçok gökcisminin yörüngesini uzun vadede tahmin etmenin de imkansız olduğunu anladılar. Gezegen ve uyduların iç içe geçmiş düzenli hareketlerinden başka, sistemi çeşitli açılarla kesen yörüngeler üzerinde sayısız kuyruklu yıldız ve asteroid, koordinatları önceden hesaplanamayan dönme hareketi yapıyordu. 1996'da Shoemaker-Levy kuyruklu yıldızı Jüpiter üzerine parçalar halinde düştü ve dev gezegenden Dünya büyüklüğünde dev ateş topları kopup uzaya fırladı. Peki Dünya'ya ne tip cisimler çarpabilir? Bize en yakın galaksi olan Andromeda, üzerimize saatte 400.000 kilometre hızla geliyor. Fakat iki milyon ışık yılından daha uzak olduğu için, galaksimizle yaklaşık beş milyar yıl sonra çarpışabilir . Bugünkü bilgilere göre, komşu yıldızlar, Samanyolu galaksimizin büyük dairevi hareketi içinde Güneş'le birlikte yer değiştirdiğinden, bunlarla çarpışma ihtimali neredeyse sıfır gözüküyor. Güneş sistemindeki gezegenlerden de endişe edilmiyor. Onların çok güzel yerleştirildiği yörüngeleri Dünya'nınkiyle çakıştırılmıyor. Ay da herhangi bir tehlike arz etmiyor. Uydu parçalarının ise, bir felakete yol açacak kadar sür'atle atmosfere ulaşması en azından bugün için beklenmiyor. Geriye, çarpma tehlikesi gösteren asteroidler ve kuyruklu yıldızlar kalıyor. Asteroidler, birkaç metreden 30 kilometre büyüklüğe değişen, gezegen olamayacak kadar küçük, kaya yapısında cisimlerdir. Bize yakın birçok asteroid Dünya'nınkiyle kesişen yörüngelerde dolaşıyor. Yörüngesi bizimkiyle dinamik bir irtibat gösteren 3753 numaralı asteroid (1986 TO), Ay'dan sonra Dünya'nın bir başka refakatçisi olarak gözüküyor (Wiegert et al., 1997). Kuyruklu yıldızlar ise, Güneş'e yakın geçerken ısınıp, uzun parlak bir kuyrukla süslenen donmuş toz toplarıdır. Çarpma ihtimali bu iki gruptan kaynaklanıyor. Güneş'in etrafında belli yörüngelerde dolaşan ve sistem için şüphesiz bir anlam taşıyan bu göktaşları, esas olarak üç büyük bölgede bulunuyor: Mars-Jüpiter arasındaki birinci bölgede, gezegenlerle aynı yörünge düzleminde yeralan geniş bir kuşak oluşturuyor . Burada, çapı bir kilometreden büyük yaklaşık bir milyon asteroid bulunuyor. Daha uzakta, Neptün'ün ötesinde, Dünya-Güneş arası mesafenin 30-100 katı kadar büyük Kuiper Kuşağı'nda bir trilyondan fazla kuyruklu yıldız bulunduğu zannediliyor. Bir başka göktaşı kaynağı ise, Güneş sisteminin uzay-ötesine açılan sınır bölgesinde, yarıçapı Dünya-Güneş arası uzaklığın 40 bin katından fazla olan, küre şekilli Oort Bulutu'dur (Poirier & Greffoz, 2001). Dünya'nın büyüklüğüne göre düşünüldüğünde, Mars'tan daha uzakta bulunan bir kilometre çapında bir asteroid 100 kilometre uzaklıktaki bir kum tanesinden daha büyük gözükmez. 1998'de NASA, Dünya'ya yaklaşan bir kilometreden büyük asteroidlerin % 90'ını , teleskoplarla 10 yıl içinde belirlemeyi hedefleyen bir program başlattı.