çok güzel ve faydalı bir döküman.. okunmalı..

Pek çok donanım, temel işlevlerini yapmasını sağlayan firmware isimli bir yazılım sayesinde çalışır. Hataları düzelten, performans arttıran yeni firmware ile donanımınızı güncellemek hem kolay hem de oldukça faydalıdır. driver gibi İngilizce terimleri kavramışken bu kez de "firmware" terimi ortaya çıkmıştı. Genellikle ROM, yani sırf okunabilir bellek ile eş anlamlı kullanılan firmware, aslında bu tip bellek birimi üzerinde saklanıp kullanılmakta olan veriyi tanımlamak için daha uygun bir kavram. Donanımlarımızı işletim sisteminin tanıyabilmesi ve daha verimli çalıştırabilmesi için nasıl sürücü yazılımlara gerek varsa, bu aşamadan da önce, donanımların bilgisayar tarafından tanınması ve iletişimin kurulması gerekmekte. Fakat, işlemcimiz bilgisayar açıldığında sabit diskle bile nasıl konuşacağını bilemez. Kendisine yol gösterme görevi de, BIOS olarak adlandırılan, bilgisayardan faydalanabilmemiz için işletim sisteminden önce gelen, bir tür ROM üzerine kayıtlı olan yazılımdır. Bilgisayarın temel fonksiyonlarını etkinleştiren anakart üzerinde kayıtlı BIOS'a ek olarak CD sürücüden ADSL modeme pek çok ürünün kendi BIOS benzeri yazılımı olur. Bu yazılım, yani firmware üzerindeki bilgiler ile cihaz görevlerini yerine getirir. Pek de bilinmeyen ise, hem BIOS'u hem de diğer donanımların firmwarelerini güncellemenin mümkün ve de oldukça kolay olduğudur. Hangi Donanımlara Firmware Güncellemesi Firmware güncellemek bazen donanımlara ek özellikler kazandırmakta, bazen ender rastlanan sorunlar giderilmektedir. Örneğin birkaç yıllık bir BIOS, güncellemeyle yeni bir donanım teknolojisini tanıyacak hale gelebilmekte, bir DVD kaydedici yeni ve daha hızlı boş disklere kayıt yapabilme özelliğine kavuşabilmektedir. Ya da, üretim aşamasında fark edilmeyen, ama kullanıcı tecrübeleriyle öğrenilen disk yazma sorunları giderilebilmektedir. Fakat tüm bu gelişmeler her donanım ürünü için değildir. Öncelikle her donanım firmware güncelleme imkanı sunmaz. Bu imkana sahip donanım tiplerinin de sadece bazı üreticiler tarafından üretilen ürünleri yeni firmwarelere kavuşur. Son olarak, 'firmware'in getireceği fayda da üründen ürüne değişir. Ekran kartları, RAM bellek, klavye, fare gibi donanımlarda firmware güncellemesi yapılmazken özellikle BIOS, CD ve DVD sürücüler, SCSI ve IDE sabit diskler, bazı ADSL modemler için sıklıkla yeni firmwareler kullanıma sunulmaktadır. Sözkonusu donanım ürünlerinizin marka ve modelini not edip üretici sitesindeki download ve destek bölümlerine başvurabilir ya da Internet'te ürününüzün modelini ve firmware kelimesini aratabilirsiniz. Firmware Güncellerken... Firmware güncellemek, işletim sistemi için donanım sürücülerini güncellemekten oldukça farklı ve ciddi bir işlemdir. Windows'da sürücü güncellemek, Windows dosyalarında değişiklik yapar, yani Windows etkilenmekte, donanıma dokunulmamaktadır. Öte yandan firmware, donanım üzerinde korunmuş bir bellek birimindeki kodları değiştireceğinden güncelleme uygulamasının sekteye uğramaması ve yarım bırakılmaması kritik önem arz eder. Yarım kalan güncelleme, eski firmware'i de sildiyse cihaz düzgün çalışmayabilir. Elektriklerin kesilmesi, bilgisayarın yeniden başlatılması dikkat edilmesi gereken tehlikelerdir. Fakat BIOS ve firmware güncellemek eskisine göre oldukça kolaylaşmıştır. Ayrıca pek çok üretici, firmware güncellemesini güvenli kılmanın yollarını geliştirmiştir. BIOS Güncellemesi BIOS'a bilgisayar açılırken, DEL, F8 gibi tuşlara basarak ulaşıp üretici adı ve güncellik bilgisini görebilirisiniz. AMI , Phoenix , Award gibi başlıca BIOS üreticileri kendi sitelerinde güncellemeleri sunuyor olsa da anakart üreticilerinin siteleri ilk tercih olmalıdır. Kendi anakartlarının özelliklerini göz önüne alarak belli aralıklarla BIOS güncelleme dosyaları ve bu dosyayı çalıştıracak yardımcı yazılımları Internet üzerinden sunarlar. Dosyayla ilgili talimatlar takip edilmelidir. Çoğu anakart üreticisi Windows'da çalışan gelişmiş BIOS araçları sunmakta Ender karşılaştığımız bazı eski anakartlar için, Internet'ten elde ettiğiniz güncelleme dosyasını bir diskete kopyalayıp sistemi bu disketle açmak gerekmektedir. Ardından disket içindeki güncelleme dosyası çalıştırılır ve de BIOS güncellenir, sistem işlem tamamlandığında disketsiz olarak açılır. Son yıllarda üretilen çoğu anakartın yanında gelen CDler ve Internet sitelerinden anakart üreticisinin BIOS yardımcı programları dağıtılmaktadır. Bu programlar ile BIOS sabit diskte bir dosyaya yedeklenebilir. Mevcut BIOS bilgisi incelenip yeni BIOS Internet'ten otomatik indirilip, Windows'u kapatmadan BIOS güncellenebilir. Disk Sürücülere Yeni Yetenekler CD ve DVD sürücüler ve daha da ender olsa da sabit diskler için hazırlanan güncellenmiş firmware dosyalarını çalıştırmak daha da kolaydır. Yeni bir firmware bazen CD veya DVD yazıcıya okuyamadığı diskleri okumak gibi yetenekler sağlayabilir. Yalnız bu yenilikler, donanımın yetenekleriyle bağlantılıdır. Basit bir firmware güncellemesi ile donanımdan mucizevi bir gelişme beklenemez. Genellikle, örneğin çıkarma düğmesine daha çabuk yanıt verme gibi küçük gelişmeler elde edilebilir. Sabit disklerde de, bazen performans sorununa yol açan hatalar giderilmekte, bazen veri güvenlik testleri gibi özellikler yenilenmektedir. Disk sürücüleri güncellerken dikkat edilmesi gereken doğru firmware dosyasının indirilmesidir. Benzer model isimleriyle yakın özellikte pek çok sürücü piyasaya sürülmektedir. DVD ve CD sürücülerde rakam değişiklikleri gözden kaçmakta, ya da sabit disklerde kapasite farkı atlanmaktadır. Doğru dosya indirilip çalıştırılınca, önce donanımı seçmeniz istenebilir. Eğer bu bir CD veya DVD sürücü ise, içinin boş olması tercih edilir. Ardından güncelleme programının düzgün çalışması ve bitmeden kapatılmaması gerekir. Güncelleme programına doğru sürücü gösterildikten sonra işlem başlatılır, güncelleme %100'e varmadan bilgisayar kapatılmamalıdır Son olarak bilgisayar yeniden başlatılır. Çoğu durumda, sonraki açılışta Windows "Yeni donanım" uyarısı yaparak size sormadan varolan donanımınızı bir kez daha bulur ve sürürücülerini tekrar yükler. Fotoğraf Makinaları, Cep Telefonları... ADSL modemler de, yine diğer bilgisayar donanımlarına benzer şekilde güncellenebilmekte, ama genelde bunun için modemin yönetim konsoluna ulaşmak gerekmektedir. Web tabanlı yönetilen bir modemde, menülerde "firmware update" vb. bir seçenek bulunup, bu ekrandaki "Gözat..." düğmesi ile açılan pencerede, yeni firmware dosyasının indirilip kaydedildiği yer bulunur ve dosya seçilir. Güncelleme bittiğinde modem kapatılıp açılır. Bunlara ek olarak bilişim ürünlerinin yetenek olarak ilerlemesiyle, sayısal fotoğraf makinaları, iPod ve daha pekçok MP3 çalar, bazı cep telefonları da firmware güncellemesine tabii olmaktadır. BU tip ürünler genellikle USB veri kablosuyla bilgisayara bağlanarak güncellenmektedir. Örneğin Siemens SX1 gibi bazı telefonlar güncelleme ile gelişmiş fotoğraf çekmeye kadar varan ilerlemeler kazanabilmektedir. Buna benzer şekilde, MP3 çalar ve el bilgisayarları da güncellenebilmektedir. Tüm bu cihazların üreticileri, bilgisayar donanımı üreticilerinin tersine, firmware güncellemesi ile ilgili detaylı bilgiyi web sitelerinde vermektedir. Daha ilgi çekici olanı ise, yeni menü dilleri, daha hızlı gösterim gibi özellikler kazanabilen sayısal fotoğraf makinalarıdır. Bu ürünlerde firmware güncellemesi genellikle makinaya takılı bulunan compact flash, vb. bellek kartı üzerinden gerçekleştirilir. Bunun için Internet'ten elde edilen güncelleme dosyasının bellek kartına aktarılması gerekir. Böyle bir aktarım ya USB kart okuyucu ürünler kullanılarak ya da dizüstü bilgisayarlarda artan sayıda sunulan benzer dahili okuyucular ile gerçekleştirilebilir. Dosya bellek kartına aktarılıp, fotoğraf makinası tamamen şarjlı pillerle açılır. Ardından menüye girilince "firmware update" seçeneği, eğer dosya karta doğru kopyalanmışsa, göze çarpar. BU seçenek çalıştırılıp, işlem bitene kadar beklenir. Yine az önce belirttiğimiz, ürünü kapamama, işlemi bölmeme kuralları geçerlidir. -wintage- dijitalasker. org