Silahları Torpido · Heavyweight' ,`Lightweight' torpidolar · Roket İticili Torpidolar Füze · Balistik Füze · Cruise Füzesi · Anti-Shipping Missiles · Anti-Submarine Rockets Mayın · Mayınlar; Moore-Demirli mayınlar ve Sea flor-Bottom-Dip Mayını olarak iki temel tip'dirler · İki tip te genelde Akustik yada Manyetik olarak etkin olmaktadırlar. . Torpido itiş sistemli Pervaneli Mayın ve Füze itişli "Özel" Mayınlar. Torpido 1860'ın ilk yarısında silah gelişiminde; silahın su kesimi altında patlamasının gemiye önemli hasar verdiği anlaşılmıştı bu yönde gelişmeler hızlandı. Uzun bir gönder ucundaki mayının hedefe saplayıp açıldıktan sonra yada mayını çekerek hedefe çarptırılıp patlatılması şeklinde pratiğe dökülmüş ve David gibi yarı dalar tekneler ile Hunley tarafından savaşta kullanılmıştı. 1865'te Kaptan James Harvey; bir suüstü teknesi tarafından çekilmesi esnasında asimetrik yapısından ötürü dalan ve kamçı hareketiyle suüstüne çıkana kadar sualtından giden torpido ile Oberon yelkenlisine hucum ederek deneme yapmıştı. Ancak bunlar etkin silahlar değildi.1823'te doğan Robert Whitehead,1856'da Avusturya Donanması için makine geliştiren Mühendislik Şirketi Stabilimeno Technico Fiumano'da yönetici oldu. 1860'ların ortalarında Avusturya donanmasından Yüzbaşı Giovanni Luppis, saat mekanizması kullanarak; buharla çalışan ve arkasındaki tellerle uzaktan kumanda edilebilen, patlayıcılı yarı robot bir araç geliştirmişti. Aracın en büyük özelliği patlayıcının tabancasına bağlı pervaneydi. Araç ilerlerken pervane dönüyor ve tabancayı kuruyordu. Böylece belli bir mesafe gittikten sonra tabanca aktif hale gelip, silahı kullananın emniyeti sağlanmış oluyordu. Silaha "Coast Saver" dendi. Ancak silah uygulanabilir değildi. Donanma ilgi göstermedi. Fikir üzerinde çalışan Whitehead, buhar yerine sıkıştırılmış hava kullandı ve Aralık 1866'da "auto-motive torpedo"'yu yaptı. İlk torpido 8 kilo patlayıcısı ile beraber 135 kilo ağırlığında idi.48 bar basıncındaki sıkıştırılmış havanın çevirdiği pervane ile 10 kilometre hızla 180 mt. gidebiliyordu. Yaptığı ikinci torpido,83 bar hava ile 270 mt. gitti. Prototip torpidolar, sabit dümen açısı ile düz gidiyorlar fakat derinliği koruyamıyorlardı. Whitehead bu problemi su basıncı ile halletti. Ayarlandığı umkta gitmesi için bir tarafı ayarlandığı derinliğin basıncına, diğer tarafıda dış basınca açık diyaframın hareketleri vasıtasıyla, yatay dümenlere bağlı çubukları sarkaç ağırlığına karşı itip çekerek ayarlaması ile mümkün oluyordu. Torpidoyu silindirik lançerden basınçlı hava ile atıyorlardı. Makinesi 2 eksantrik silindirli tek pervaneliydi. 1867-1868 Whitehead Avusturya için Vee-Twin hava motorlu 14-16"çap. 200-500yd. menzilli 675 lb.'lik torpidolar ile denemeler yaptı. Bu 2 yeni model ile Avusturya Donanması temsilcilerine gösteri yaptı. Temsilciler silahın üretime uygun olduğunu ve patentini satın almak için yetersiz olduğunu söylediler. Ama Nisan 1869'da Seehund Gunbot'u için eğitimde kullanılmaK üzere 4 adet 35 cm çapında torpido ve kovanların aldılar. 1869 sonbaharında 14 ve 16 inch çapında 2 torpido üretime hazır hale gelmişti.5 metre boyunda 35 kg. patlayıcısı ile 15 km. hızda 360 metre gidebiliyordu. 1870 Eylül-Ekim boyuncada yapacağı 100 atışta 7knots ile 600 yarda performansa erişti. Atölyede ve gösteride Whitehead'in Oberon'un sukesimine ve altına monte ettiği kovanlardan yaptığı atışlar ve ağla korunan hedef gemiyi ağını delerek batırması sonucu silahı inceleyen İngiliz'ler, 1871'de Whitehead'i İngiltere'ye çağırıp silahın tüm haklarını Whitehead Torpedo Company, den satın aldılar ve sonraki sene Woolwich'te üretime başladılar. 1871 Fiume'deki çalışmalarda ufak tipler üzerine denemeler devam etti 1870 Amerika'da torpido çalışmaları Rhode Island'da test istasyonunun kurulmasıyla başlar. İlk denemeleri Whitehead'in elde ettiği performansta gerçekleşir. Savaş başlığı 90kg'a kadar dinamit patlayıcısıdır. 1870 Rhode Island torpido fabrikasında geliştirilen prototip 14" çap,3 mt boy,70 lb. patlayıcısını 9 knots ile 400 yarda'ya taşır haldeydi. 1870 Portsmoth'da George Quick 2000 yarda gidebilen 24" çapında bir torpido yaptı. Deneme başarısız oldu. 1871 7 knot yapabilen 300 yd. giden bir torpido düz seyretmediği için başarısız oldu. 1872 Ramus suüstünde 35 knots ile giden roket-torpido denedi. 1872 Woolvich Torp. Atölyesin'de 12 knots ile 600 yd. menzili olan, aksi dönüşlü çift pervaneli,16" çapında Mk-I üretildi. 1872'de Whitead Woolwich'teki firmayı satın aldı ve adını Silurifico yaptı.4 yıl boyunca modeli üretip sattı. Fiume the Silurifico Whitehead'de üretilen Whitehead torpedoları 19. yy'ın son 15 yılında değişik oranlarda üretilip bir çok ülkeye satıldı. O ülkelerin bazılarında lisans dahilinde üretildiler. İngiltere'den sonra Fransa, Almanya ve Çin hemen, zamanla diğer ülkeler bu silahı ithal ettiler. Birkaç ülke kendi korsan kopya Whitehead torpidolarını ürettiysede başarısız oldular. Whitehead başlangıçta sürati yüzünden bu silahın performansının öncelikle limandaki demirli gemilere karşı kullanılacağını düşünüyorsada Alman'lar 16 knots süratle 550 yarda menzil performansına erişince;1875'te çift silindir Vee motorunu, Peter Brother-hood, Ltd., of Peterborough. yapımı 3 silindir yine basıçlı hava motoruyla değiştirdi ve denemesinde 18 knots ile 550 yarda performansına ulaştı.. 1873'te silahı Fransa'da pazarladı.26 January 1875 günü St. Tropez'de açtığı "Torpedofabrik Whitehead & Co. " fabrikası ile Weymouth fabrikası; 1873'te İtalya ve 1875'te Almanya'ya, Danimarka'ya, İsveç 'e, Norveç'e, 1876'da Rusya'ya ve 1877'de Portekiz, Arjantin, Belçika, Şili, Brezilya, Hollanda, Yunanistan ve Türkiye'ye torpido üretti. Weymouth torpidoları 1. Dünya savaşında Kraliyet donanmasında servise girdi. Almanlar 1873 sipariş ettikleri Whitehead torpidolarını takiben kendi torpitolarını üretmeye başladılar. L. Schwartzkopf-later the Berliner Maschinenbau A. G firması bir süre sonra ürettiklerini Rusya'ya, Japonya'ya ve ispanya'ya sattı. Alman Schwartzkopf firmasıda ürettikleri 400 torpido'yu ihraç edecekti. 1873 John Ericsson;sahilden kablo ile elektrik alan, 2 aksi dönüşlü pervanesi olan, hafif şamdıralı başarısız bir torpido denedi. 1873 Rhode Island'da Barber; 12"çapında,2,5 mt.,48 lb. patlayıcılı ve 287 lb. ağırlığı olan, bir sualtı roket-torpido denedi. 1873-1880 arası Peck, Yarrow tersanesinde buharlı;Hall buharlı ve Cunnigham roket-torpido denedi. 1876 14" çapında 4,5 mt boyunda Basınçlı hava ile çalışan,602 lb. ağılığında,17 knotS süratle 440 yarda gidebilen torpidoları Whitehead Fiume 14 modeli benzeri Fosfor bronz gövdeli bir orta sıklet orta menzil torpidoydu.1883'te hafiflemiş ve 21 knot ile 640 yardaya 44 lb. harp başlığını taşır performansa geliştirilmişti. 1876-1897 arasında çeşitli gemi tipine uygun 14",16",18" çapında 4-6 metre boyunda, Brotherhood 3 silindir Radial Hava Motoru ile donatılmış 20-30 knots süratle 600-800 yd. gidebilen 30 ile 188 lb. harp başlığı olan bazıları 3 kanat pervaneli torpidolar üretilmiştir. 1878 Türk-Rus savaşında torpidonun Savaşta ilk kullanımı 25 Ocak gecesi bir haberleşme gemimizedir. 1880 Brennan'ın;24"çap,8mt boy,7800lb., buharlı,30knt ile 200lb. başlığını 2800yd.'ya eriştiren torpidosunu'nu ordu, kıyı savunma silahı yaptı. Torpidonun içinde iki makaraya sarılı piyano telinin sahildeki buharlı vinç ile hızla çekilmesi ile dönen makaraların şaftına bağlı pervanenin itişi ile gitmektedir. . 1880 Lay Dirigible; 24" çap,7,5mt. boy,2500lb., Basınçlı CO2 ile 4000yd.'ya 16knts ile,200lb. patlayıcılı satıhtan giden tip denedi. 2 Lay torpidosu Peru'ya satılmış,1879'da Peru Donanmasının demir gövdeli savaş gemisi Huascar tarafından Şili gemisine karşı kullanılmıştır. 1880 Paulson; Kızgın Steam-Kuru buharla çalışan, pusula ve elektrikle kontrol edilebilen bir torpido denedi. 1880 Borden;Benzinle 2000 yarda giden torpido denedi. 1880 Berdan ;200 libre patlayıcısı-harp başlığı olan roket-torpido denedi. Torpido iki bolümlüydü. Hedef gemi etrafındaki ağa takılıp gevşetecek teknesi ve ondan ayrılıp ağı gecek silahından oluşuyordu. İtiş gücü roketin egzostuna yakın tirbün ile aynı şafta bağlı pervaneler ile sağlanıyordu. Başarısız bir silahtı. İngiliz istihbaratına göre Türk Donanmasında denemeler yapılmıştır. 1880 Lay-Haight, Basınçlı CO2 yerine Benzin denediler başarısız oldular. Bu da telle sahilden kontrol ediliyordu. 1880 John Erricsson;16"çapında,8 mt. boyunda,61 knots ile 100 yd gidebilen,300lb. patlayıcılı 1500lb. roket-topido denedi 1882 Fiume Short 14" çapında 435 lb. 21 knots ile 600 yd. Menzil seviyesinde Rusya için üretildi. 1883 Fiume Baby 12" çapında 272 lb. 21 knots ile 200 yd. Menzil özelliklerinde ufak botlar için üretildi. 1883 Woolwich'te 50 yarda menzilli roket-torpido denenmiştir. 1883 Hidrodynami üzerine çalışan Dr. Froud, sürat açısından optimum "Burun" şeklinin "Bound-Küt" şekilde olması gerektiğini söylemiştir. 1884 Weeks, 40 yarda menzilli satıht giden roket-torpido denedi. 1885 Wood-Haight iki şamandıraya asılmış Brotherhood 3-silindir hava motorlu torpido denediler. 1885 Hudson Maxim buhar gücünün tellerle torpidoya iletildiği Brennan torpidoya benzer itiş sistemi suyu pompalamaya dayanan başarısız bir deneme yaptı. 1886 Patrick;22"çap-14mt boy,6000lb. ve 21kts ile 2000 yarda giden, Broth.3-cyl. hv. motorlu, şamandıra asılı torp. denedi. 1888 İsveçli mühendis Thorsten Nordenfelt; 29"çap,5000lb. ve 16kts. ile 4000yd. giden, sahilden elektrik ileten telle gönderilen komutlarla dümeni idare edilen şamandıralı torpido denedi.108 pilden oluşan bataryası 18 shp üretiyordu. Şamandıraları tahtadan olup ilk versiyonlarında 1 mil güdüm teli vardı. Son denemelerinde silah 2.5 mil mesafeye gitmiştir. Tel Güdüm torpidoların atası sayılmaktadır. Pratik olmadığından başarısız oldu. 1889 Sims-Edison 12kts ile 3500yd. giden ve 400lb. patlayıcılı elektriği sahilden alan şamandıralı Ericsson torpidosu denediler. 1890'da Whitehead Vickers, Armstrong Ltd. In. desteği ile Weymouth'ta fabrikasını açtı. Fiume 18"çapında 6 mt boyunda 1136 lb. 30 knots ile 800 yd. gidebilen 187 lb. ptlayıcılı Mk-1 ve Mk-2'yi üretti. 1893'te Kraliyet Donanması, Silah Fabrikasına-RGF'ye transferine karar verdi Donanmaya torpito üretimi burdan gerçekleşti. 1880'lerde başlayan gelişmelere bir örnek verilirse torpidolar basınçlı hava ile 1904 Tsushima savaşında 6000 yarda menzile ulaşıyordu ve savaş başlıklarının malzemesi ile miktarı ölümcül olmuştu. Standart tiplere ek çok sayıda özel dizaynda üretilmiştir. Fiume'de 17 değişik tipi üretilmiş ve ihraç edilmiş bu fabrikada çelik yerine paslanmaya mukavim "Fosfor Bronz" tercih edilmiştir 1895 yılında L. Orby tarafından "Gyro"'nun bulunmasıyla Whitehead'in torpidoya konuşlandırıp rota kararlılığı kazandırılana kadar; -Yeni motor konması, -1880 lerde 1. pervanenin arkasına ters yönde dönen 2. pervanenin konması ile boy ekseninde yuvarlanma kuvvetinin önlenmesi, -Öndeki kanatçıklar ve dümenin pervanelerin arkasına komansı haricinde silahta köklü değişiklikler yapılmamıştır. Torpidonun performansını arttırma çalışmalarında 1880'lerde tipik örnek ABD "Hall" dizaynında torpidonun; - "Torpedoboat"'un kazanında basınç altındaki "Kızgın Su" ile ısıtılıp, silah içindeki Basınçlı havanın kinetiğini dolayısıyla başlangıç itişinin arttırılmasını, - Yine "Hall" torpidolarında boyuna ekseni etrafında yuvarlanmanın engellenmesi için "U" tüpteki civa hareketleri ile kanatçık kontrolu dönme hareketinin durdurulmasını ve "Manyetik Pusula"ya elektrodlar bağlayıp dümen magnetlerini ikazlanması ile rota kararlılığının sağlanmasını görüyoruz. Howell torpidoları ABD'de Whitehead'lerin 1894'teyerini alan yerli yapım ilk torpidolardır.1890'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.1890 ABD Donanması bu tipi kabul ettiğinde;24 knot ile 400 yardaya erişir hale gelmişti. 1895 Çapı 18", boy 5 mt.,700 lb. ağırlığında,30 knots ile 180 lb. harp başlığını 800yd. menzile eriştirebiliyordu. En büyük özelliği "Fly Wheel"'dir.130 libre olan bu volan, kovanda iken gemi buharıyla 12000 devir-dakika hızda dönüşü sayesinde silahın yanyana çift pervane ile 800 yardayı 30 knots ile gitmesini sağlıyordu. Bu silahın 3 avantjı vardı. - Belirgin iz bırakmıyordu, - Trimi değişmiyordu, - En önemlisi çapraz eksende dönen Flywheel'in "Gyroscopic" etkisi ile rotasını Yön dümencikleri Rota Sarkacı Fly Wheel Harp Başlığı koruyordu. 1895 Obry gyroscope'un Whitehead torpedolarına konmadan evvelki ilk Gyro uygulaması kabul edilir. Howell bu alanda patent savaşını başlatmıştı. 1904 Torpidonun gelişimi süresince kullanılan basınçlı havanın hacminin ve basıncının artması, standart hava motorunda hava, genleşirken hızı artınca soğuması ve buzlanmaya neden olması sonucu "Sıcaklık" faktorunu itiş sistemi fiziğine eklenmesi gündeme geldi. Burda ilk hava+yakıt uygulaması patentini "Elswick" sistemi ile W. G. Armstrong, Whitworth-Co. aldı. Yakıt silah ateşlendiğinde bir yanma odacığında basınçlı havanın içine püskürtülüyordu. Sistem ilk defa 1905'te Bincleaves'te 18 inch. Fiume Mk. III ile gösterildi. Silah soğuk havalı versiyonundan 9 knots daha hızlıydı. Fakat yakıt makinada çok kurum yapıyor ve bazen silah kısa mesafeler gidip stop ediyordu. 1905 Whitehead torpidolarına ilk hava+yakıt uygulaması ise Whitehead'in ölümünden sonra hayata geçti. Hava-Yakıt karışımının basınc dusurucusunden gecip bir odacıkta yanması esnasında içeri pulvarize su püskürtülmesiyle oluşan Buhar+Egzost'un potansiyelinin harekete dönüştürülmesini kapsayan bir sistemdir. Önce Dry sonra su püskürtülmesiyle Wet Heater denmiştir. Buharın dahil edilmesi ile sistem, yalnız hava+yakıt uygulamasından daha çok güç üretiyordu.4 silindir radial motorla 180 hp. Güce erişilebiliyordu. İngiltere'de 1899 dan beri Parsons türbinlerinin torpido makinesi olabilirliği üzerine denemeler yapılıyordu. Bu makine sistemi daha sonra Curtis tipi adını alacaktı ama performansı hala düşüktü. Whitehead Lisansı ile silah yapan E. W. Bliss'in çalışanı. F. Leavitt, Curtis sistemini, sadece Hava-Alkol karışımı ile "Dry Heater" özellikli Bliss-Leavitt Mark-I'i yaptı ve ABD Donanması Kasım 1905'te bu torpidoyu aldı. 'Heavyweight' ,`Lightweight' Torpidolar: Her iki tip torpitoda denizaltı ve suüstü gemilerinden atılabilir. Lightweight tipleri uçaklardan da atılabilmaetedir. İtiş sistemi, Güdüm sistemi ve Harp Başlığı ana bölümlerinden oluşur. Harp başlıkları çarpma veya bilgisayarının tetiklemesiyle patlarlar. Hemen hepsinin Homing özelliği ile de torpidolar, komutana ani ve uzaktan geniş hücum seçenekleri sunmaktadır. Güdülebilen bazı örnek 'Heavyweight' ,`Lightweight' torpidolar Zamanla torpido itici güçleri çeşitlilik kazandı. Bunlar; 1-Yüksek basınçta sıkıştırılmış hava ile yanan alkol ve su sonucu oluşan tazyikli buharın çevirdiği tirbünün yanısıra, Torpidonun gemiyi vurma anı... 2-Yüksek akım veren bataryanın çevirdiği elektrik motoru ve, 3-Katı yakıtın yanması ile açığa çıkan gazların roket olarak ve çevirdiği tirbün veya pistonlu motorların kullanıldığı, derinlerden atılabilen torpidolar olarak sıralanabilir. Çap olarak torpidoların sınıflandırılması: . 12.75 inch (approximately 324 mm) light torpedo tipleri genelde bu çaptadır. . 406 mm (16 inch) Erken dönem Soviet Anti Submarine Warfare ASW yani denizaltılara karşı kullanılan torpidolar. . 16-inch (406 mm) Bu çaptaki kovanlar sıklıkla 21-inch (530 mm) kovanlara ek olarak Soviet Hotel, Echo ve orijinal Delta sınıfı denizaltılara kondu. . 450 mm (17.7 inch) çap ölçüsü 2. dünya savaşı Japon donanmasının light torpidoların standart çap ölçüsüydü. Eş zamanda İtalyan donanmasındada geniş kullanım alanı bulmuş, torpido uçaklarına bu çaptaki torpidolarını yüklemekteydiler. Bazen bu ölçü 18 inch'e(460 mm) çıkmıştır. . 483 mm (19 inch) Amerikanın MK.24 Fido olarak bilinen ilk homing torpidosunun çapıdır. . 533 mm (21 inch) heavy torpedoların standart çapıdır, 2. Dünya Savaşı müttefik donanmalarında, 2. Dünya Savaşı Japon İmparatorluk Donanmasında, 2. Dünya Savaşı Alman Donanmasında, NATO torpedolarında kullanılmıştır kullanılmaktadır. . 550 mm (approximately 21.7 inches) NATO'ya katılana kadar Fransız donanmasındaki torpido çapıdır. . 610 mm (24 inch), Type 93 'Long Lance'-Uzun Mızrak adıyla bilinen ve 2. Dünya Savaşı Japon İmparatorluk Donanmasında destroyer kruvazör ve Kaiten tipi midget-cüce denizaltıların bazılarına konmuş torpido çapıdır. . 650 mm (approximately 25.6 inches) çapındaki torpidolar Rus donanmasında kullanılmaktadı. Bu çaptaki kovanlardan Adaptor kullanılarak 533 mm (21 inch) çapındaki torpidolarda atılabilmektedir. . 660 mm (26 inches), 762 mm (30 inches) ve 916 mm (about 36 inches) çapındaki torpido kovaları bazı nukleer denialtılara Cruise füzesi gibi silahların atılması için ve kovan içi destek yastıklarıylada 21" torpidolar atılmaktadır. Roket İticili Torpidolar Su içindeki itişini patlayıcısının gücüne benzer yanıcılıktaki roket yakıtı kullanarak yapar. Burun yapısı sivri ama yüksek hızda gövdenin bir hava cebi içinde gitmesini saglayan ufak bir baslık vardır. Alman Thyssen grubunun Barracuda Super Cavitating dizaynı değişik kaynaklara göre 230-300 mil-saat hızında 3.75-20 mil menzile gidebilmektedir. Rusların BA-111 Shkval örnek gösterilebilir. Yıllardır geliştirilen bu tipin 3 değişik alt grubu variants vardır. · VA-111 Shkval - Orijinal variant; Güdümsüz olduğuna · "Shkval 2" – Halen kullanılan variant; Güdümlü olduğu tahmin ediliyor vector itişi ile rota değiştirip mesafesi arttırılmıştır. · Export variant Özellikleri kısıtlanmış! Orijinal dizayna nükleer başlık takılabilmekte diğerlerinde konvensiyonel patlayıcılı başlık vardır. · Boy: 8.2 m · Çap: 533 mm · Ağırlık: 2700 kg · Savaş başlığı: 210 kg · Sürat · Kovan çıkış: 50 kt (93 km/h) · Max: 200+ kt (370 km/h) · Menzil: Eski versiyon 2000m. Güncel versiyon 7000-13000m. Su içindeki itişini patlayıcısının gücünü kullanarak yapar. Değişik kaynaklara göre 230-300 mil-saat hızında 3.75-20 mil menzile gidebilmektedir. Rusların BA-111 Shkval örnek gösterilebilir Torpido kovanları: Günümüz torpido kovanları, hem denizaltının daha sesizleşmesi hem de gelişen torpido teknolojisi paralelinde değişim geçirmiştir. Yakın geçmişte torpidolar kovandan hava ile atılıyorlardı. Günümüz torpidoları, materyalindeki değişikliklerle güçlenen kovanı, "yüzerek" yani kendi gücüyle terk etmektedirler. Şekilde görüldüğü gibi; son dönem Alman klasik denizaltılarında torpidolar, geminin hidrolik basıncının etkilediği pistona bağlı su pistonunun ittiği su sayesinde kovanı terk etmekteler. alpi_09 En istikrarlı üye 15 Ekim 2010

güzel paylaşım teşekkürler. +k alpi_09 En istikrarlı üye 14 Ekim 2010

Sana k+ usta, güzel bilgiler içeren bir konu olmuş

Nükleer Denizaltılar Nükleer Teknolojinin Adımları. 1898 - Marie Curie radium ve polonium elementlerinin radyoaktivitesini keşfetti.. 1905 - Albert Einstein kütle-enerji ilişkisi üzerine olan teorisini geliştirdi. 1913 - Radyasyon detektörü bulundu. 1925 – Nükleer reaksiyonun ilk karanlık oda fotoğrafları. 1938 Aralık – İki Alman bilim adamı, Otto Hahn and Fritz Strassman, deneyle nuclear fisyon'u kanıtladılar. Uranyum çekirdeğinin atom'un yüksüz parçasıyla ayrılabileceğini buldular. Çekideğin ayrılmasıyla kütle enerjiye dönüşüyordu. 1939 Ağustos - Albert Einstein, Başkan Roosevelt'e bir mektup göndererek "Alman atom araştırmaları Atom Bombası yapma potensiyelleri" hakkında bilgilendirmiştir. Bu mektup başkanı hemen Atom araştırmalarının Askeri kullanımlar için sonuçlarının incelendiği bir özel komite oluşturmaya sevk eder. 1942 Eylül - Almanlardan evvel Atom Bombası yapılması için gizlice Manhattan Projesi başlatılır. 1942 Kasım - Los Alamos'ta Robert Oppenheimer'ın başında olduğu proje için bir laboratuar kurulur. 1942 Aralık - Enrico Fermi Chicago üniversitesi laboratuarında ilk "Kendi kendini idame ettiren zincirleme reaksiyonu" deneyle gösterdi 1945 Temmuz - ABD Alamagordo, New Mexico'da ilk atom bombasını patlattı. 1951 Aralık- Sonradan Idaho Ulusal Mühendislik laboratuarı adını alacak Ulusal Reaktör laboratuarında Nükleer Fisyon'dan ilk kullanılabilir elektriği ürettiler Nükleer Donanmanın yaratıcısı Am. Hyman Rickover, 27 Ocak 1900'de Makow, Rusya'da doğmuş,1918'de ABD Deniz Kuvvetlerinin Academisine girmiştir. USS La Vallette (DD-315) ve USS Nevada (BB-36) gemilerindeki görevini takiben Columbia Universite'sinde 1929–1933 arasında Elektrik Mühendisliğinde mastır yapmıştır. Denizaltı ehliyetini aldıktan sonra S-9 ve S-48 denizaltılarında çalışmış Haziran 1937'de USS Finch'in komutanı olmuştur. Aynı yıl Donanma Mühendisliğinde Sorumlu Subay olmuş ve kariyeri boyunca bu mühendislik görevinde kalmıştır. II. Dünya Savaşı boyunca Okinawa Donanma Onarım üssünde önce Elektrik bölümü başında idareci sonraları üssün komutanı olmuştur.1946'da Tenessee-Oak Ridge'deki Atom Enerji Komisyonu laboratuarına,1949'da Reaktör Geliştirme Bölümüne atanmıştır. Donanma Reaktörleri Branşının yöneticisi olarak 1954'te servise giren dünyanın ilk nükleer güçle çalışan denizatlısı USS Nautilus (SSN 571) 'un güç sistemini geliştirmiştir. Hyman Rickover nükleer donanmanın inşasını yönetmiştir.8 Temmuz 1986'da ölmüştür. Denizaltılarda tercih edilen reaktörler: Basınçlı Su İle Soğutulan Reaktörler-PRESSURED WATER COOLED REACTORS İlk Basınçlı su reaktörü Mark I prototip olarak USS Nautilus için üretilmiş ve ABD Ulusal reaktör test merkezinde çalışmaya başlamıştır. Geliştirilen bu dizayn, çok ticareti yapılan bir dizayn olmuştur. Basınçlı Su İle Soğutulan Reaktörler'in Avantajları: -Su teknolojisi iyi bilinmektedir. -Su ucuzdur. -Su, çekidekteki yoğun nötron enerjisini, kontrol etmekte çok etkilidir. -Su yüksek ısı kapasitesine sahiptir. -Negative ısı katsayısına sahiptir. -Sızıntılar tolere edilebilir. -Fission ürünleri taşınırlar, yayılmazlar. -Eğer saf su bozulmamışsa, radyoaktivite kısa ömürlüdür. -Dönüştürme oranı yüksek olabilir. -Reaktorün super ıstıcısından bağımsız olarak, kızgın buhara ve kayda değer "Fast" fizyon etkileşimlerine ulaşmak mümkündür.. Basınçlı Su İle Soğutulan Reaktörler'in Dezavantajları: -Suyun, kaynamadan yüksek derecelere ulaşmasının sağlanması için yüksek basınç'ın devam ettirilmesi gerekliliği, -Yakıt biriminin –reactor gibi..- üretilmesinin pahalı olması, -Sıcaklığın, Metal yakıt birimlerinde sınırlanmış olması, -Fission'un çekirdekte ürettiği faaliyetin yüksek bir seviyeye çıkması, -Kızgın saf suyun çok kimyevi aşındırıcı –corresive- olması nedeniyle, I. Çevrim devrelerinde özel bir malzeme gerektirmesi, -Yakıtın az da olsa muhakkak zenginleştirimesi, -Isı Aktarıcı ve Kontrol çubuğu ek birimlerini gerektirmesi, -Çalışma sıcaklığında aşırı reaksiyon olması, -Sadece Isı Aktarıcının randımanlı olması, -Yakıtın yeniden işlenmesinin zor olması, -Çekideğin değiştirilmesi esnasında Reactor'ün kapanması gerekliliği, -I. Çevrim'in devrelerindeki hasarda basıncın kaybolmasıyla birlikte devrelerdeki "Kızgın suyun" birdenbire buharlaşması, -Suyun, belirli durumlarda uranium, thorium ve reactor yapı metalleri ile etkileşmesi, -"Low thermal head"'lerinin, Isı Aktarıcı, pompa ve devrelerde genişlemeler yapması, -"Hot-channel" etmenlerinin dikkate alınması. Sıvı Metal İle Soğutulan Reaktorler-LIQUID METAL COOLED REACTORS Sıra dışı ısı transfer özellikleri nedeniyle, reaktörlerin soğutulmasında kullanılan sıvı metaller, özellikle hızlı reaktörler için çekici gelmektedir. Ek olarak sıvı metal sistemler yavaş pompalamanın gerektirdiği düşük basınçlardada soğutma yapmaktadırlar. Ve modern turbo-jeneratörler için buhar üretimini gerektiren yüksek ısılarda soğutma kapasitesine sahiptirler. Nuclear reaktörlerde, Sodyum ve sodyum-potasyumun "eutectic karışımı", sık tercih edilen iki sıvı metallerdir ve yaygın olarak kullanılmaktadır. SODIUM FAST REACTOR'UN AVANTAJLARI: -Moderatör gerektirmemesi, -Sodium'un mükemmel ısı taşıma karakteri Full avantaj sağlaması, -Sodium, uranium ve thorium ile reaksiyona girmemesi, -Yakıt, taşıyıcısına sodium ile beraber konabilmesi, -Electromagnetic pompaların etkin olarak kullanılabilmesi. SODIUM FAST REACTOR'UN DEZAVANTAJLARI: -Sodium'un su ve hava ile şiddetli reaksiyona girmesi, -Sodium'un erimiş-akışkan hali hariç, radyasyonun sorun olması, -Sodium'un oxijenden arınmış olması, -Yüksek ısınının yaratacağı baskının, reactor ve turbo-jeneratorde komplikasyonlara neden olması, -Yakıt "Handling"'in çok güç olması, -Sodium'un nukleer borbardımanla şiddetli aktive olması, -Sodyum'un taşınmasında özel tedbirler gerekmesi, -I ve II. Kademe çevrimlerinde dışarı sızabilir. Hava su ile teması önlenmesi, -Sıvı sodyum'lu soğutma devreleri donmuş ise şartlar: devrelerin ısıtılmasını gerektirmesi. Denizaltı gemilerinde kullanılamayan reaktör tipleri ve kullanılmama nedenleri: BOILING WATER REACTOR:İkinci Dünya savaşı esnasında ilk teorisi oluşturuldu,1947'de planlandı.1952'de Argonne laboratuarında temel testi yapıldı. 1. Radyoaktivitenin türbinde ortaya çıkması, 2. Kaynamanın güç yoğunluğunu limitlemesi, 3. Yoğunlaştırıcı-Condenser sızıntılarının ciddi hasar yaratması, 4. Türbindeki yük değişimlerinin, reaktöre basınç değişimi olarak geri yansıması ana nedenleri ile 1947'den sonraki hesaplamalarında statik değerlerinin tutmaması sonucu; bu tip reaktör yerine suyun basınç altında kaynama derecesinin değişmesinden dolayı Basınçlı su rektörlerine karar verdiler. HEAVY WATER REACTOR:Bu tip suyun ısı transfer özelliğinin daha artmasından dolayı dizayn edilmiş ancak denizatlıda bir sistem olarak planlanmaması; 1. Heavy water üretimi çok pahalı, 2. Kızgın ve hala akışkan Heavy water'ın kimyasal olarak çok aşındırı madde olması, 3. Heavy water'ın, uranyum ve thoryum ile reaksiyona giremesi, 4. Yakıt kalitesinin düşmesinin radyasyon hasarı yaratması. ORGANIC COOLED REACTORS:Bu tip reaktörlerde organik akışkanların-sıvıların belli tipleri kullanılır. Kısmen Diphenyl ve diphenyl oxid karışımı organik akışkanlar yüksek ısı transferinde kulanılmıştır. Fakat 3 ana sebepten dolayı populer olamamıştır; 1. Organik ısı tranfer etmenlerinin iyi bilinememesi, 2. Su ile kıyaslandığında ısı taşımasının zayıf olması, 3. Radyasyona karşı hassas olmaları.. Ayrıca en önemlisi H2 Hidrojen gazı intişarının olmasıdır. GAS COOLED REACTOR:Gaz soğutmalı reaktorlerin öncelikli işlevi güç değil Plutonyum üretimidir. Gaz olarak Karbodioksid kullanılmaktadır. Tercih edilmemesi; 1. Reaktor elemanlarının büyük ve pahalı olması, 2. Isı transfer katsayısının düşük olması, 3. Soğutmanın devamlı basınç altında olması ve, 4. Co2'in 300 derecelerin üstünde özellik değiştirmesidir. RUS Nükleer Denizaltılarının Teknolojik Gelişmesi. Sovyetler Birliği/Rusya, "Altın period" olarak adlandırılan 1955-1996 arası dönemde 91'i SLBM taşıyan SSBN, 247 nükleer denizaltı ve nükleer filoya ek 4 Kirov sınıfı Güdümlü Füze kruvazörü, birkaç bilimsel araştırma, uzay izleme, destek ve buz kırıcı gemi inşa etmişlerdir. Ayrıca, Dizelli denizatlılara da monte edilebilecek bir reaktör yapmışlardır. Sovyetlerin Nükleer Denizaltı yapımı kararı 21 Aralık 1952'de alınmış, Reactor araştırma geliştirme sürecine başlanmıştır. Basınçlı Su Soğutmalı Reactör-PWR Moskova dışında Obninsk Centre'de yapılmaya başlanmış, İlk Nükleer denizaltı personelinin seçimi ve eğitimi 1954'te burada başlamıştır.1955'te ilk reactör çalışmaya başlamış, ilk 2 Nükleer denizaltı K-3 ve K-5'in personelinin eğitimi devam etmiştir. Müteakip SSN'ler K-8, K-14 ve ilk SSBN'leri K-19'unda personelinin eğitimi sonraki yıl yine burada olmuştur. Aynı zamanda K-27'nin personel eğitimi maksadıyla Sıvı Metal Soğutmalı reaktörde hayata burada geçmiştir. Her iki reaktör çeşidide Reactör Teknoloji Testleri ve Denizaltı personelinin eğitiminde kullanılmışlardır. Bu personel ilk SSN'lerinin mürettebatı olacaktır. İlk Sovyet SSN Project 627 A - November sınıfı K-3 Leninsy Komsomol' un inşasına 24 Eylül 1955 günü Molotovsk'da başlanmış,9 Ağustos 1957'de denize inmiş ve iki reaktörü 3-4 Temmuz 1958'de çalışmaya başlamıştır. Reaktör testleri sürerken USS Nautilus'tan 3 yıl sonra gemi filoya katılmış, böylece Sovyetler Birliği bu nükleer bir denizaltıyla nükleer dengeye kavuşmuşlar.. İlk SSN Leninsky Komsomol (K-3) 1959'da devreye girdikten sonra soğuk savaşın tırmanan silahlanma yarışı Sovyet otoritelerin karşısına servisteki ve servisten çıkarılmış gemilerin çevre için zararlı kullanılmış yakıt ve radyoaktif hale gelmiş reaktör bölmeleri gibi çöplerinin, yarı ömür süreci kontrolu bakımından ortadan kaldırılması-saklanması için depolanmasının planlaması çıkmıştı. Soğuk savaş boyunca Kola Yarımadasının buz açısından "rahat" sahillerinde Üs-Depolama istasyonları ve Arhangelsk Bölgesinde Severodvinsk ile beraber 6 Tersane yaptılar. Sovyet nukleer denizatlıların kapsamlı inşasında 4 tersane başrol oynamıştır; Severodvisk'te 1955'ten beri faal olan Sevmash Tersanesi NO.402, Komosomolsk-na-Amur'da 1957'den beri faal, bir bölümü Vladivostok-Bolshaya Kamen'de olan Amursky Tersanesi NO.199 Nizhny Novgorod'da Krasnaya Soromo Tersanesi No.112 St. Petersburg'da 1960'tan beri faal olan Admiralty Tersanesi No.194 ve 196 Çok üretilmiş Nükleer denizaltı REAKTÖR dizaynlarının bazı ortak karakteristik özellikleri Sovyet dizaynı nükleer denizaltılar genellikle toplam termal kapasiteleri 50-200Mwt olan tek yada çift PWR-Basınçlı su soğutmalı reaktörlerinden güç almaktadırlar. Bu tip reaktörün her birinin çekirdeği 248-252 yakıt çubuğu grubuna, her grup 10'ar yuvarlak ve düz yüzey yassı çubuğa sahiptir. Yassı çubukların yüzey alanı büyüdüğü için termal faydası geliştirilebilmekte olup, yeni nesil reaktörlerde yaygın olarak kullanılmışlardır. Donanmadaki tahmini 468 reaktöre sahip 258 denizaltıda ve diğer gemilerin bir kısmında 90% zenginleştirilmiş U-235 kullanılmıştır. Çoğu reaktörde 21-45% zenginleştirilmiş U-235 kullanılmakta olup tipik bir reaktör 315 kg uranyum taşımaktadır. Zenginleştirilmiş uranyum seviyesi reaktör dizaynına göre değişmektedir. 1. ve 2. nesil reaktörlerde %21 kullanılmakta, 3. nesil reaktörlerin çekirdeği değişik zenginleştirme oranlarında kullanılmaktadır. - alpi_09 En istikrarlı üye 13 Ekim 2010

DENİZALTI NASIL DALAR? Denizaltının dalışında iki esas etkindir. Statik ve Dinamik dalış. Denizaltı dalış için bu iki esası aynı anda uygulamaktadır. Bu esasların uygulanışında deniz suyundaki özellikler denizaltının bünyesine ve çeliğine etkisi açısından önemlidir. Bunlar temel olarak; a. Yoğunluk , b. Sıcaklık, c. Basınç Not. Sıcaklığın 1 ton çelik alaşım levha üzerindeki etkisi çok küçüktür. Ancak binlerce ton olarak ifade edilen bir denizaltıda, yoğunluğa nazaran az da olsa etkileri vardır. Aynı şekilde basıncında gemi hacmine etkisi küçüktür. Örneğin; Deniz suyundaki sıcaklık yükselmesi materyalde genlesme yaratacak, denizaltının hacmi büyüyecek yuzme kuvvetı artacaktır. Öte yandan, Denizaltı derine indikçe dış basınç yüzünden gemi sıkışacak hacmi daralacak ve yüzme kuvveti bir miktar azalacaktır. Sıcaklık ve basınç azalmaları içinde ters etkileri düşünebiliriz. Statik Dalış Denizaltının dalışını oluşturan esaslardan biridir. Denizaltı hareketsiz durumundayken; dizayna gore değişen, altı denize açık veya bir valfla kapatılabilen Dalma Sarnıçlarına , tepesindeki valf açılıp içindeki hava kaçırılarak su alınması ve yüzme kuvvetinin azaltılması sağlanır. Ancak sarnıçların dolması, botun bünyesini etkilemesi çok uzun bir aşamadır. Sadece aşağı-yukarı hareket vardır. Şöyleki; Eğer ağırlıklar baştan iyi hesaplanmışsa, bot ağırlaşmadan dolayı aşağı ivme kazanıp belli bir derinliğe kadar dalıp kalacaktır. Buna; Nötr Sephiye denir. Bataryadan tasarruf etmek ve etrafı Dinlemek için denizaltı Nötr sephiyeye ayarlanır, bu işleme Askıya alma pozisyonu denir. Eğer ağırlıklar fazla gelmişse devamlı dalacaktır. Buna Negatif Sephiye denir, istenmeyen bir durumdur. Eğer ağırlıklar az gelmişse hic dalmayacaktır ya da bir miktar dalıp yukarı çıkmaya başlıyacaktır. Buna da Pozitif Sephiye denir. Bu da istenmeyen bir durumdur. Sarnıçlar:Denizaltı dalma sarnıçları dolu, emredilen derinlikte hareketsiz ve ayarsız durumdayken; Dalış subayı; Mor renkte gösterilen Ayar Sarnıcına deniz suyu alarak veya atarak denizaltıyı nötr sephiyeye getirir, Kırmızı renkte gösterilen sarnıçlardaki su miktarı ile oynayarak, botu dengeler/Trimler, tam yatay pozisyona geçirir, Sarı renkteki sarnıçlarda motorin ve su beraber bulunur. Yoğunluk farkı yüzünden, birbirlerine karışmazlar. Motorin sarnıcın altı denize açıktır. Motorin daha hafiftir, dz. suyunun üstünde yüzer. Dizellerde harcandıkça yerine dolan dz. Suyu ağırlaşmaya neden olur. Ağırlık hesaplamalarında bunu dikkate alır. Yeşil renkte gösterilen sarnıç;torpido atışı sonrası kovandaki suyun boşaltıldığı sarnıçtır. Atış sonrası hesapları gözden geçirir. Bunlardan başka, ağırlık hesaplamalarında belli periodlarda dikkate alacağı, İçme suyu ve aküler için arık su sarnıçları, Lavabo ve tuvaletlerin dokuldugu kirli su sarnıcı, Temiz-kirli makine yağı sarnıçları ve Emercensi durumlarda ani boşaltmayla Pozitif sephiye kazandıran "Mukavim" sarnıçlar vardır. Dinamik Dalış Denizaltının dalışını etkileyen bir diğer unsurdur; denizaltının baş-kıç ve sancak-iskele bordalarındaki Kanat benzeri dümenlere ve denizaltının kendisine açı-meyil verdirilerek, bunlara denizaltının ileri hareketiyle oluşan su akışının etkilerinin kullanılması ile yapılan dalıştır. Dümenler; Baş ve Kıç Ufki Dümenler olarak adlandırılırlar. Kıç ufki dümenler, baş ufki dümenlerden daha büyüktür. Eski dizaynlarda bu dümen pervanenin gerisine konarak, pervanenin ittiği suyla bot meyli sağlanıyordu fakat denizaltıların sürat potansiyeli arttıkça Kıç ufki ve Yön dümenlerinin konumu;pervanenin oluşturduğu çürük ve türbülanslı sudan, akışın düzgün olduğu türbülanssız suya, pervanenin önüne alınmıştır. Baş ufki dümenlerin görevi emredilen derinliğe inmek, kıç ufki dümenlerin görevi de geminin emredilen meyilini korumaktır. Nötr sephiyeye göre veya geminin süratine göre , iyi ağırlık ayarı yapılmış gemide dümenler "0" pozisyonundadır. A. Denizaltı su üstü seyrinde , B. Dalma sarnıçlarının Hava kaçıran valfları açılarak, hava kaçırılıyor, sarnıçlara deniz suyu doluyor. C. Kıç ufki dümenin meyillendirdiği denizaltı, suyun bünyesine ve baş ufki dümene etkisiyle dalıyor. D. İstenen derinliğe gelince kıç ufki dümen meyli düzeltip dalışı durduruyor. E. Ağırlıklar ve trimi ayarlanmış pozisyon: Dümenler sıfırlanmış. Günümüzde bazı dizaynlarda Baş ufki dümen, ağırlık merkezine yakın olacak şekilde Yelken tabir edilen kuleye konmuştur. Satıh: Denizaltı umkuna gelip nötr sephiyeye geçtikten sonra dalma sarnıçlarının tepesindeki hava kaçıran valfları emniyet için kapanır. Leğen içinde su dolu ters bardak benzetmesini kullanabileceğimiz pozisyonu alırlar. İçine bir pipetle hava üflediğimizde bardağın pozitif sephiye kazanıp su yüzeyine çıkması gibi denizaltıda yüksek basınç hava tüplerindeki havadan bir miktar dalma sarnıçlarına üfliyerek satha çıkar. Harcadıkları 250 kg/cm-kare basıncındaki havayı, yüksek tazyik hava kompresörleri ile 250 kez sıkıştırılmış ve ısınmış halde soğuması için mukavim tekne dışına form tekne içine monteli çok sayıdaki tüplerde depolarlar. Tüpler tam Dolu haldeyken denizaltıya çok kez satıh ameliyesini yaptırabilir. Ayrıca bu hava, dalgıç regulatörleri gibi regülatörlerle basıncı düşürülerek bir çok işlemler için kullanılabilir. Örneğin. Bataryayı motora bağlayan yüksek akım şalterlerini yay basıncına karşı kurmak-kapamak için 10kg/cm-kare basıncında hava kullanılır. Hava kaçırılınca yay, şalteri açar. İtici Güç Klasik denizaltının itici gücü,1890larda geliştirilmiş Ward-Leonard sistemine dayanır. AC Motor-Jeneratör-DC Motor, bu sistemin orijinal halidir. Sistem; motor verimindeki en az kayıp üzerine kurulmuştur. Denizaltıda uygulanışı; Dizel-jeneratör-batarya-dc elektrik motoru şeklindedir. Batarya aradan çıkartılıp Dizel-jeneratör-dc elk. motoru şeklinde su üstü seyirlerinde uygulanmaktadır. Bataryalar;tasarıma göre değişen çok sayıdaki pilden oluşur. Öyleki bazı dizaynların;dalmış tonajının üçte birini bataryalar oluşturmaktadır. Aşağıda ki resimde ağırlığı yarım ton olan pilin kesiti görülmektedir. Pillerin içinde; platelerden başka Sülfirik Asitli sıvı bulunmaktadır. Şarjın son dönemlerinde veya aşırı akım çekilir iken, piller Hidrojen gazı çıkarmaya başlarlar. Asitli sıvı içine Hava Girişinden hava pompalanarak karıştırılır ve hidrojen baloncukları hava çıkışından denizaltı içindeki atmosfere dağılır. Dalışta-Satıhta devamlı kontrol altında tutulması gereken tehlikeli bir gazdır. Günümüzde Nükleer olmayan denizaltılar için pratik ve güvenilir bir havadan bağımsız tahrik özelliği en son üretilen konvensiyonel denizaltı tasarımlarında kullanılmıştır. İsveç'li Gotland sınıfında Stirling motoru, Alman Tip 212'sinde yakıt hücreleri ve Fransız Agosta'sında Mesma sistemini kullanmaktadır. Stirling dönüşüm motoru, dıştan yanmalı bir makinadır. Yüzde kırk kadar bir termal etkinlik sağlayacak kapasitede gelişmiş bir piston motorudur. Motorini Okside edici olarak sıvı oksijen kullanılmaktadır. Bu teknoloji son beş yılda çok hızlı gelişti ve İsveç denizaltısı "Nacken"de başarılı denemeler gerçekleştirilmesinin ardından Stirling dönüşümlü motorları yeni A-19 Gotland sınıfı denizaltılarda uygulanmaya başlandı. Gotland, dünyadaki ilk modern havadan bağımsız denizaltı olma özelliğini taşımaktadır. Yapılan tecrübelerde Gotland 14 gün 5 Mil süratle hiç şnorkel yapmadan intikal edebilmiştir. Yakıt hücresi, bir oksidant ile bir yakıtı kimyasal olarak birleştirmek suretiyle elektrik üretir. Yakıt Pilleri Gürültüsüz Çalışabilen Elektro Kimyasal Enerji Dönüştürücüleridir. Trasformer Ve Jeneratöre İhtiyaç Duyulmadığından Elektriki Ve Mekanik Kayıplar Yoktur. Sistemde Kullanılan Hidrojen Ve Oksijen Gazı Mukavim Tekne Dışındaki Tanklarda Taşınır. Nitrojen Gazı İnert Gaz Olup Emniyet Maksadıyla Gemi İçindeki Şişelerde Depolanır. Çoktan beri derin sualtı kurtarma araçlarında kullanılmaktadırlar ve uzay programında uzun zamandır tatbik edilmişlerdir. Yakıt Pili Sistemi Münferit Olarak, Bataya Sistemi İle Paralel Olarak Veya Bataryayı Şarj Etme Maksatlı Kullanılabilir. Yakıt hücresi teknolojisi U-1 denizaltısında 1989-1991 arasında Alman Donanması tarafından test edilmişti. Bu geminin uzatılmış süper yapısında 16 yakıt hücresi vardı ve toplam 400 kilo-watt'lık üretim yapılmaktaydı. Bu da pilleri 50 dakika içinde şarj etmek için yeterliydi. Bu çok başarılı denemelerin sonucu olarak, Alman denizaltılarının bir sonraki sınıfı olan Tip 212'lerin standart olarak birer yakıt hücresine sahip olmaları kararlaştırıldı.212 Sınıfı Denizaltıların Alman Deniz Kuvvetleri için inşa edilen ilk gemisi 2003 yılında hizmete girecektir. Hybrid Sisteme sahip olan 212 sınıfları havadan bağımsız sisteme ilaveten yüksek süratlerde kullanmak İçin Klasik Dizel Elektrik sistemede sahiptir. Deniz tecrübelerinde 212 sınıfı denizaltı 4 knot ile 3000 Mil intikal edebilmiştir. Mesma sistemi, etanol ve sıvı oksijenin kapalı-devrede yakılması prensibine dayanır. Ana prensibi havadan bağımsız buhar için enerji teminidir. Sistem, buhar ve yakıt çevrimleri, süper hiter, türbin, jenaratör grubu ve kondansatörden oluşmaktadır. Yanma havası olarak ve gemi havasını iklilendirmede sıvı Oksijen kullanılmaktadır. Bu sistem bir denizaltının sualtı dayanıklılığını üç dört katına çıkarabilir. Fransız Yapımı Agosta-90 Sınıfı denizaltı dünyadaki ilk Mesma Sistemine sahip denizaltılar olup ilki 1999 yılı sonlarında hizmete girmiştir. MESMA sisteminin uygulandığı diğer denizaltı Scorpene sınıfı'dır. http://www.youtube.com/watch?v=gg_PBGrc-DE Kapalı çevrim dizel sisteminde, dizel bir "kutu" içine alımıştır. Bu kutu sistemin kapalı çevrim olarak çalışmasını sağlar. Tanklarda saklanan oksijen Yakma Havası olarak dizelin kutusuna gönderilir, Çalışması sonucu oluşan egzost gazı deniz suyuna verilir. Sistem basit gözükmesine rağmen sistemin soğutulması problemlidir. İlk deneyen Stephan Dzhevetsky'dir."Pochtovy" denizaltısına uygulamıştır. Daha sonra 2. Dünya savaşında Ruslar "RADO" sistemi adıyla denemişlerdir. Nukleer denizaltıda; reaktördeki "Çekirdek"'in kontrollu parçalanması esnasındaki açığa çıkan ısının, yüksek basınçlı buhar üretiminde kullanımı ve basınçlı buharın türbinde dönüş hareketine çevrilip, şaftla pervaneye iletilmesi ile itici güç temin edilmiştir. Ancak türbinin dönüş hareketi ve buharın türbindeki akış titreşimlerinin gürültülü olması, denizaltının sessiz olma özelliğini ortadan kaldırmaktadır. Bu olumsuz duruma çözüm için türbin şafttan ayrılmış bir jeneratörü çevirmektedir. Elde edilen enerji;şafta bağlı elektrik motorunu çevirmekte, dönüş hareketi pervaneye iletilmektedir. Gelişmiş şok emicilerinde yardımıyla, günümüz nükleer denizaltıları oldukça sessizdir. İlk nükleer denizaltı USS Nautilus,1954 hizmete girmiştir. Yakıt ikmali yapmadan 146.000 km. si dalışta 170.000 km. gitmiştir. 3 Ağustos 1958de Kuzey Kutbu altından geçmiştir. Sonraki güçlendirilmiş çekirdek yakıt ikmali ile bu mesafeler artmıştır. Günümüzde bu nükleer çekirdekler, ABD nükleer denizaltılarına 640.000 km. lik erim sağlamaktadır. Sonraki dizaynlarda;30 knot üstü süratlere erişildiğinden, denizaltılar hidrodinamiğin gerektirdiği Damla biçimini almışlardır."Yelken" denen üst yapı, Amerikan denizaltılarında küçülmüş, Sovyet denizaltılarında Kule büyümüş fakat yüksekliği azaltılıp yuvarlak bir yapıya kavuşmuştur. Bu Yelkenler;Kuzey kutbunda, orta menzilli nükleer füzelerin veya Tomahawk gibi akıllı füzelerin atış noktasında, buzları kırması maksadıyla zırhlı yapıdadırlar. alpi_09 En istikrarlı üye 13 Ekim 2010

Kronolojik Sırayla Nükleer Denizatlıya Sahip 5 Ülkenin Ürettiği Harp Denizaltıları: SSN NAUTILUS Class 1954 30th Eylül 1 gemi servise girdi. Devrimsel güç kaynağı ile dünyanın ilk nükleer denizatlısı. Nautilus'un gövde biçimi "Conventional" diyebileceğimiz, Alman Type XXI'in gövde biçimi idi. Bu gövde yapısının özelliği;Pruvasının su üstüde yüksek sürate uygun suyu yarma esasına göre "Çalık" olmasıydı. Karinası derin olmayan teknelerde yararlı olan bu yapı, teknenin su altında sahip olunan gücü tam kullanmaya,3 boyutlu hareketinin kontrolu açısından elverişli değildi. Aynı gövde biçiminde ve çeşitli seyir, sonar, makine sistemlerinin denendiği 4 sınıf daha yapılmış ve yüksek süratlere uygun hidrodinamik biçimin dizelli USS Albacore ile denenip nükleer USS Skipjack'ten ile bu gövde biçimi terkedilmiştir. USS Nautilus,3 Ağustos 1958'de "Sunshine" harekatı ile Kuzey kutbunun buz tabakası altından Atlantiğe geçerek, Soğuk Savaşın başında Rus'ların arka bahçelerine girmiş, bir yarışı başlatmıştır. Denizaltı servisten alındıktan sonra Groton'da müze olarak ziyarete açılmıştır. Deplasman: 3533 ton satıhta / 4040 ton dalmış Personel : 13 subay-92 astsb. Ve er Boyutlar : 319' 4" x 27' 6" x 22' / 97.35m x 8.41m x 6.70m Silah Yükü : 6 adet 21"-pus-inch pruva torpedo kovanları mevcut ve 24 torpido taşıyabilir. Güç Sistemi : Bir S2W PWR reactor ile 2 pervane şaftına 15000 shp güç veren iki türbinden oluşmaktadır. Sürat : Satıhta 20 knots Dalışta 22.5 knots. Sonar : BQR-2C passive ve BQS-4 active-Pruvada konuşlu. SSN SEAWOLF Class 1957 30 Mart 1 gemi servise girdi Basınçlı Su ile Soğutulan Reaktorlere göre bazı avatajları nedeniyle Sıvı Sodyum ile soğutulan Reaktor sistemi bu gemiye kurulmuş ama bu reaktör tipinin sabit arızaları nedeniyle reaktör, Basınçlı Su ile Soğutulan tipe dönüştürülmüştür. Bu denizaltının da tekne yapısı convensiyonel ve yelken yapısı Guppy tipindedir. Deplasman : 3741 tons satıhta / 4297 tons dalmış Personel :101 Boyutlar : 337' 5" x 27' 8" x 22' / 102.87m x 8.47m x 6.70m Silah Yükü : 6 x 21" pruva torpedo kovanları.24 torpido taşıyabilir. Güç Sistemi : Bir S2G liquid sodium reactor ile 2 pervane şaftına 15000 shp güç veren iki türbinden oluşmaktadır. Sürat : 19kts satıhta, 20kts Dalışta. Sonar: BQS-4 active ve BQR-2C passive - Pruvada konuşlu. SSN SKATE Class 1957-1958 Arası 4 Skate servise girdi Skate sınıfı gemiler bir çok su altı harekatını sürdürebilirlik rekoruna imza atmış, günümüz SSN'lerinin özelliklerine sahip ama convansiyonel gövde biçimi yüzünden kabiliyetleri sınırlanmış başarılı gemilerdi. Kutup buz tabakasını kırabilecek sağlam yelkene sahipti. Deplasman : 2250 tons satıhta / 2850 tons dalmış Personel :84 Boyutlar : 267' 7" x 25' x 21' 3" / 81.50m x 7.60m x 6.50m Silah Yükü : 4 adet 21"-pus-inch pruva torpedo kovanları,2 adet 21" pupa torpedo kovanları. Güç Sistemi : Bir S5W PWR reactor ile 2 pervane şaftına 15000 shp güç veren iki türbinden oluşmaktadır. Sürat : 18kts Satıhta, 22kts Dalışta. Sonar: BQS-4 active ve BQR-2C passive - Pruvada konuşlu. Dalış : Maximum 230 mt. SSN NOVEMBER Project 627 KIT 1958-1963 Arası 14 Kit hizmete girdi. Project 627 25 Kasım 1952'de ABD stratejik sahil kentlerine nükleer başlık takılmış torpido hücümu kosepti ile geliştirilmiş ilk Rus Nükleer denizatlısıdır. Cruise füzelerinide kapsayan, Stratejik füze programının başarısı nedeniyle saldırı denizatlısı olarak oriente edilmiştir. Gövde yapısı olarak convansiyonel yapıda olmaması ve bunun sağladığı sürat dikkat çekicidir. Deplasman : 3,065-3,101 tons satıhta 3,986-4,750 tons dalmış Güç Sistemi : 2 70 MWt VM-A PWR, 17.500 shp sağlayan 2 turbin Boy : 107.4 metre Genişlik :7.9-8.0 metre Su Çekimi : 5.65-6.4 Metre Harekat Devamlılığı : Tam güçte 1,172 saat-, 60 gün yiyecek kapasitesine göre Silah Yükü : 8 adet 21" (533mm) torpido kovanı ve w/20 53-65K yada SET-65 tipi torpido atabilmekte. Sürat : 15.2 knots Satıhta 28-30.5 knots Dalışta Harekat derinliği : Maximum Emniyet umku 790 ft, Dönüş yok 980 feet, ezilme umku 1,250 feet Personel: 104 (30 Subay) yada 110 (24 Subay, 86 Er) SSN SKIPJACK Class 1959-1961 Arası 6 Skipjack servise girdi. Skipjack sınıfı denizaltılar, Albacore denizatlısında denenen "Damla" şeklindeki tekne biçimiyle Nukleer reaktörün bütünleştiği ilk denizatlılardı. Aynı zamanda bu sınıfın ilk gemisi USS Skipjack, nükleer güçle giden ilk tek şaft gemiydi. Baş omuzluklarda yer alan Baş ufki dümenler, yelkene alınarak pruvadaki sonar hidrofonlarında gürültü kirliliği yaratan "Suyun Akış Gürültüsü" de indirgenmiştir. Derin dalış ve sürat kapasiteleri; HY-80 Mukavim Tekne Çeliği ile 1970'lerde katılacak Los Angeles sınıfı denizatlılara kadar Donanmada standart olacak S5W reaktör dizaynı bileşimi sonucudur. Deplasman: 3,070 tons Satıhta, 3,513 tons Dalışta Boy: 252 ft Genişlik:31 ft Su Çekimi :? Sürat: 15 knots Satıhta, 29 knots Dalışta Test Derinliği : 700 feet Güç Sistemi: Bir S5W PWR reaktör,2 buhar turbini, bir şaft Silah Yükü: 6 adet 21" Pruva Torpedo kovanı Personel:9 Subay - 76 er SSBN GEORGE WASHINGTON Class 1959-61 Arası 5 adet servise girdi. ABD Donanmasının ilk Balistik füze taşıyan denizatlıları Skipjack sınıfı denizatlıların modifiye edilmiş şekilleriydi. İlk SSBN'ler sipariş üzerine;2 saldırı denizaltısı teknesi Füze Taşır - Fleet Ballistic Missile : FBM Silah Sistemi'ne sahip gemilere dönüştürülmüş ve 31 Aralık 1957'de yapımına başlanmış uzun mesafeli Stratejik füzeler ile silahlandırılmışlardı. Deplasman:Boş 5,400 tons, satıhta 5,959-6,019 tons, dalmış 6709-6888 tons Boy : 381.6 feet (126.5 metre) Genişlik : 33 feet ( 10 metre) Su Çekimi :? Sürat: 20 knots Satıhta, 25 knots Dalışta Test Derinliği : 700 feet Güç Sistemi : 1 SW5 PWR Reactor,1 Şafta 15000 shp veren dişli tip 2 turbin Silah Yükü : 16 kovan SLBM Polaris füzesi, 6 - torpedo kovanı. SSN Triton Class 1959 10 Ekim 1 gemi servise girdi. Triton'un 1960'da dünya çevresini "Dalışta"dolaşması; ilk nesil nükleer denizaltı reaktörlerinin verimini, tekneninde devamlı yüksek sürat transit kapasitesini ve geminin sualtı harekatını sürdürebilirliğini kanıtlaması açısından mühendislere önemli referanslar sunmuştur. Bu maratonu esnasında okyanusların fiziksel ve kimyasal parametrelerini toplamıştır. Sonraki görevi "Radar Picket Denizaltısı"olmuştur Deplasman: 5963 tons Satıhta 7773 tons Dalışta Personel:16 Subay - 164 Er Boy: 447.5' Genişlik:36.9' Silah Yükü: 4 x 21" Pruva Torpedo kovanı Güç Sistemi: Nucleer reactor? Shaft? Sürat: 27k Satıhta, Dalışta? Sonar: BQS-4 active ve BQR-2C passive pruvada konuşlu Test Derinliği : 700'. SSGN Halibut Class 1960 4 Ocak 1 gemi servise girdi USS HALIBUT (SSGN-587) omurgasından itibaren ilk nesil cruise füzelerinin fırlatılmasına uygun inşa edilmiş özel bir dizayndır. Regulus I füzelerini taşımaya uygun mukavim "hangarlar" için ve fırlatma anında satha çıkıp "Kuru Uçuş Güvertesi" oluşturması için, güvertesi su hattından yüksek tasarlanmıştır. Fırlatma öncesi füzenin güvertede konumunu ayarlamak için merkezi kumandalı bir dizi hidrolik sistem makine bulunmaktaydı.25 Mart günü başarılı bir atış yapmış 1965 Ağustos'unda SSN olarak dönüşüm geçirmiştir. Deplasman: 3845 tons Satıhta 4894 tons Dalışta Personel: 12 Subay - 99 er; Boy: 350'; Genişlik:29.5' Silah Yükü: 4 x 21" Pruva Torpedo kovanı,6-8 Regulus I füzesi; Güç Sistemi: Nucleer reactor? Shaft? Sürat: 15k Satıhta 14k Dalışta Test Derinliği : 700'. HOTEL-I, II, III Project 658 1960-1964 Arası 8 Hotel servise girdi. Hotel sınıfı denizaltılar, Golf sınıfı denizaltılar temel alınarak yapılmış ilk Rus SSBN'leridir. Hepsininde yelkeni büyültülerek 3 adet SS-N-4 taşımaları sağlanmıştır. Orijinalde 8 Hotel'in hepsi aynı sınıftır. Ancak Hotel I sınıfı denizaltılar, Project 627 Kit-November sınıfından dönüştürülmüşlerdir.3 adet R 13 SLBM ve D 2 Atış sistemi, dikey kovanlarda bulunmaktadır. 3 SLBM'yide satha çıktıktan sonra 12 dakika içersinde ateşliyebiliyorlardı.1958 Mart'ında fırlatma sistemi D 2, su altından fırlatma kapasitesine sahip D 4 ile değiştirilmiş bu dönüşüme girmiş gemiler Project 658M Hotel II sınıfı olarak adlandırılmıştır. 1969-70 arası "K-145" denizatlısı R 29 Füzelerini fırlatır şekle dönüştürülmüş ve Proj.701, Hotel III denmiştir. İlk Hotel ünlü "K-19" idi Deplasman:4080 m3 Satıhta, 5000m3 Dalışta Güç Sistemi: 190 MW gücünde 2 PWR reactor 17.500 hp gücünde 2 turbin Boy:114 metre Genişlik:9.2 metre Su Çekimi:7.31 metre Harekat Umku:240 metre design,300 metre max. Harekat Devamlılığı:50 gün Sürat:18 knots Satıhta,26 knots Dalışta Personel:104 kişi Silah Yükü:3 R-13 Balistik füze ,3 R 4-400mm ve 4-533mm torpido kovanı. SSGN ECHO I Project 659 1960-1962 Arası 5 Echo I Servise girdi Project 659 Cruise füzesi atan nükleer denizaltılar, SS-N-3c Shaddock füzelerine göre dizayn edilmiş gemilerdir. Mukavim tekne üstünde, Bordalarında 3'er adet kalkabilir kovanlarda 6 Shaddock füzesi taşıyabilmektedirler. Bu sınıf conventional-klasik denizaltı Juliett sınıfının nukleer karsılığıdır. Nucleer reaktor ve turbin sistemleri Hotel SSBN ve November SSN sınıflarınki ile hemen hemen aynıdır. 1970'lerin başında Saldırı denizatlısına dönüştürülmeye başlanmışlar, SALT anlaşması gereği olarak tümü bu dönüştürmeye girmiş ve Project 659T olarak yeni sınıf adı altında toplanmışlardır. Deplasman:4.500 tons Satıhta 5.500 tons Dalışta Güç Sistemi::2 PWR reactor, her biri 25.000 hp 2 türbin. Boy:110 metre Genişlik:9.0 metre Su Çekimi:7.5 metre Pervane:2 adet 5-kanat Silah Yükü:6 SS-N-3,6 533 mm Baş torpido kovanı 4 406 mm Kıç torpido kovanı Personel:75 kişi Sürat:20 knots Satıhta 25 knots Dalışta SSBN ETHAN ALLEN Class 1961-1963 Arası 5 Ethan Allen servise girdi. USS Ethan Allen, (SSBN-608); Pasifikte, Joint Task Force 8 Frigate-Bird/Fırkateyn-Kuşu harekatında görev almış,6 Mayıs 1962'de dalışta, nukleer başlıkla donatılmış POLARIS A1 füzesi atmıştır. Bu denizatlıların bazıları SALT anlaşmaları gereği yeniden sınıflandırılmışlardır. Deplasman: 00 tons (0 metric tons) Güç Sistemi: SW5 PWR Nucleer reactor,2 Dişli tip türbin 1 Şaft Boy:? metre Genişlik:? metre Su Çekimi:? metre Sürat:20+ knots (23+ mil-saat, 36.8 +kph) Dalışta Personel:? Silah Yükü:16 SLBM Polaris, 6 torpido kovanı. SSN PERMIT Class -Thresher class-1961-1967 Arasında 14 ad. servise girdi. "Project Nobska" adıylada bilinen "Geliştirilmiş teknolojilerin Denizaltı harbine etkileri" çalışması sonucunda ; Derine dalış, Ultra-sessizlik ve Uzak Mesafe Hedef-Analiz Sonarlarının kullanılması ana başlıklarına ulaşılmış ve bu vurgular doğrultusunda başarılı Permit sınıfı dizayn edilmiştir. Gövdenin hidrodinamik verimi arttrılmış, yelken ölçüleri küçültülmüş, güç sistemi yaklaşık 50% gürültüyü azaltacak şekilde sessizleştirilmiş ve test derinliği, harekat kabiliyeti-gizliliği arttıracak şekilde dramatik bir çerçevede geliştirilmiştir. USS Tresher'in kaybından sonra bu sınıfa Tresher denmiştir. Deplasman: Dalışta 4,200 tons Light Deplasman 3,540 tons Boy: 278 ft Genişlik:32 ft Su Çekimi:28 ft Max. Sürat: Dalışta Resmi 20+kts, Aktüel 30kts 35 mph. Taktik 15kts 17nm. Harekat Derinliği: Test umku Resmi: 170 m, Actüel:400 metre, Ezilme umku Aktüel 600 metre Sonar: BQQ-5 pruvada konuşlu, TB-16 Çekilebilir hidrofon grubu-sonar Güç Sistemi: 1 SW5 PWR Reactor, 15,000 shp 2 turbine, 1 shaft, Silah Yükü: MK48 Torpedo, 4 torpedo kovanı, UUM-44A Subroc, UGM-84 A/C Harpoon, MK 57 derin su ve MK 60 Captor mayını. SSN TULLIBEE Class 1960 9 Kasım 1 gemi servise girdi. Turbo elektrik itişi ile büyük ölçüde sessizleştirilmiş ilk nükleer denizaltıdır. Uzak mesafe hedef tespiti için Düşük frekans sonar hidrofon grubu ve Yaklaşma-Hucum için pruvada konuşlu Küresel hidrofon grubu ile entegre edilmiş AN/BQQ Serisi Sonarı ile denizatlıya karşı ASW harekatını yürütebilecek kabiliyette yapılmış ilk ve özel bir dizayndır. Ayrıca kovanları geminin bordalarında yapılmış ilk denizaltıdır. Deplasman: Satıhta 2316 tons Dalışta 2607 tons Personel: 6 subay - 60 er Boy: 272.8'; Genişlik:23.4'; Silah Yükü: 4 adet 21" Torpido kovanı Güç Sistemi: Nucleer reactor? Shaft? Sürat: Satıhta 13knots Dalışta 14.8knots Harekat Derinliği:Test d. 700'. SSGN ECHO II Project 675 1962-1968 Arası 29 Echo II servise girdi The Project 675 Cruise füzesi atan nükleer denizaltılar; Shaddock füzelerinin gemiye karşı kullanılan versiyonunun kullanımını mümkün kılan radarların ön serilerinin takılmasına uygun bir şekilde modifie edilmiş gemilerdir. Batının tahminlerine göre;Echo II satha çıktıktan sonra 20 dakika içinde 8 SS-N-12 Cruise füzesinide atabilmektedir. Satıhta kalarak Hedef İzleme radarı ile füze ile yüksek irtifada bir data link kurup, güdümlü uçuşunu bu Data link ile aldığı denizaltı radarının odaklandığı hedef parametrelerine göre yapmaktadır. Satıhta kaldığı süre içinde saldırıya açıktır. SALT Anlaşması gereği hepsi SSN'dönüştürülmüş, Project 659T adı altında yeniden sınıflandırılmışlardır. Deplasman: Satıhta 5.000 tons Dalışta 6.000 tons Güç Sistemi:2 PWR reactor her biri 30.000 hp gücünde 2 adet turbin Boy:115 metre Genişlik 9.0 metre Su çekimi:7.50 Metre Silah Yükü:6 SS-N-3 or 8 SS-N-12, 6 533 mm Baş Torpido Kovanı, 4 406 mm Kıç Torpido Kovanı Pervane:2 ad. 5-kanat Sürat: Satıhta 20 knots Dalışta 23 knots Personel:90 kişi SSN DREADNOUGHT Class 1963 17th April 1gemi servise girdi. İngiltere'de Nükleer Denizaltı araştırmaları II. Dünya Savaşı sonunda başlamıştır. Donanma'ya bağlı bir departman 1954'de Harwell'de Atomic Research Station'ı kurmuş ve 1958'de İskoçya-Dounreay'de bir prototip denizaltı reaktörü inşa etmişlerdir. Ancak bunun geliştirilmesinin yarattığı bütçe-zaman sorunları sürerken, 1958 'de ABD ile US Skipjack reaktörü temel alınarak, ABD Westinghouse işbirliğinde İngiliz dizaynı bir reaktör yapılmasında anlaşmışlardır. Deplasman: Satıhta 3556 tons / Dalışta 4064 tons Personel:88 kişi Boyutlar: 265' 8" x 32' 3" x 26' / 81.00m x 9.84m x 7.92m Silah Yükü:6 x 21" Baş Torpido Kovanına sahip ve Mk8 /Mk20 tiplerinde 24 torpido taşıyabilir Mayın dökebilir. Güç Sistemi: 1 Rolls Royce / Westinghouse S5W PWR nuclear reactorü,2 steam turbininde 15000shp üretir ve 1 şaftı çevirir. Sürat: Satıhta 20kts ve Dalışta 28kts SSBN LAFAYETTE Class 1963-1964 Arası 19 Lafayette servise girdi Bu sınıf denizaltılar SSBN Ethan Allen sınıfı denizaltıların ebatlarının ve sistemlerinin geliştirilmiş halidir. 1974 yılından itibaren SSBN'lerin deniz etkinliklerini arttırmak için sistem arızalarını önleyici mini-bakım\onarım programına karar verilir ve SSBN Extended Refit Programı başlatılır. Öncelikle görev alabilecek SSBN'ler her 7,5 yılda bir bakım-onarım planına girerler. 1970'lerin ortalarında Poseidon C3'e göre sistemleri değiştirilmiştir. Deplasman: Satıhta : light 6,650 tons, standart 7,250 tons, Dalışta:8,250 tons Güç Sistemi:SW5 PWR Nuclear Reac.,2 adet 15,000 SHP gücünde Dişli tip steam turbini ve 1 shaft Boy:425 feet (129.6 meter) Genişlik:33 feet (10.06 meter) Sürat: Satıhta 16-20 knots Dalışta 22 -25 knots Test derinliği: 1,300 feet Personel:13 subay, 130 er Silah Yükü:16 kovan Polaris yada Poseidon SLBM 4 - 21" Torpedo kovanı-tümü başta MK 14/16 Anti-ship Torpedo MK 45 ASTOR NuclearTorpedo MK 48 VE MK 37Anti-Submarine Torpedo SSBN BENJAMIN FRANKLIN Class 1965-1967 Arası 12 B. Franklin Servise girdi. Genelde SSBN-616 Lafayette-class ile aynıdır, 12 Benjamin Franklin (SSBN-640) sınıfı denizaltılar daha sessiz makine yapsına sahiptirler ve bu yüzden ayrı bir sınıf olarak degerlendirilirler. Lockheed, Kasım 1973'de TRIDENT I (C4) programına başladı ve füzelerin IOC tarihleri 1979 olarak belirlendi. Deplasman: Satıhta light 6,650 ton, standard 7,250 ton, Dalışta:8,250 ton Güç Sistemi: 1 Nuclear react.,2 Dişli tip steam turbini, 1 shaft'a 15,000 SHP vermekte Boy:425 feet (129.6 metre) Genişlik:33 feet (10.06 metre) Personel:13 subay, 130 er Sürat: Satıhta: 20+ knots (23+ saat-mil 36.8 +kph) Dalışta:25 knots Silah Yükü:16-kovan Polaris ve Poseidon SLBM,4–Baş torpido kovanı MK 48 torpidosu atmakta. Sonar: BQR-7, BQR-19, BQR-21, BQR-4 Sonar, BQR Çekilebilir Hidrofon Gruplu sonar sn VALIANT Class 1966- 1967 Arası 2 Valiant hizmete girdi. Valiant sınıfı denizaltılar her bakımdan İngiliz yapımı ilk denizaltılardır. HMS Valiant ve kızkardeşi HMS Warspite'a; daha önce Rolls-Royce-Westinghouse işbirliği ile, Dreadnought ve Atomic Energy komisyonu için Dounray – Scotland'da geliştirilmiş reaktorun bir üst modeli monte edilmiştir. Dreadnought'dan farklı olarak; Sessiz süratte, Emercensi Dizel-Elektrik ve reaktorle gidiş esnasında olusan gürültünün azaltılmasına büyük önem verilmiştir. Bu dizayn Dreadnought'dan biraz daha büyüktür. Deplasman: Satıhta 4200 tons / Dalışta 4900 tons Boyutları:285' x 33' 3" x 27' / 86.90m x 10.10m x 8.20m Sürat: Satıhta 20kts, Dalışta 28kts. Silah Yükü: 6 x 21" Baş torpido kovanı mevcut, Mk8 veya Mk20 modeli 26 torpedo taşıyabilir ve mayın döşeyebilir. Güç Sistemi: 1 Rolls Royce PWR nuclear reactor, 2 steam turbininde 15000shp güç üretmekte ve 1 şaft'ı çevirmekte. 1 Paxman Yrd. Dizel mevcut. Personel:103 SSBN YANKEE I Project 667-A/AU NAVAGA 1967-1972 Arası 34 Navaga hizmete girdi. The SSBN 667A, 2400 kilometrelik 16 R-27 (R 27U Değil) füzeleri ve D-5 Atış Sistemi ile donatılmışlardır. 4. ve 5. bölümlerde iki sıra halinde SLBM kovanları yerleştirilmiştir. Denizaltı 40-50 metrede 3-4 knots hızla ilerlerken füzeler atılabilmektedir. Atış, 4 salvo halinde ve her bir salvoda 4 R-27 SLBM şeklinde olmaktadır. Atış öncesi hazırlık 8 dakika ve salvolar 8 saniye arayla yapılmaktadır.1972-1983 arası eski Yankee'ler bu sefer, D-5U Atış sistemi ve Çoklu Atmosfere Giriş Cihazlarıyla 3000 kilometre menzilli R-27U SLBM'leri ile donatıldılar. Bu dönüşümden geçen denizaltılar 667AU olarak ayrı bir isim altında toplandılar. Yine aynı derinlik ve süratle ilerlerken 4'lü salvolarda atılıyorlardı. SSN olarak da kullanılmışlardır. Deplasman: Satıhta 7760 m3, Dalışta 9600m3 Güç Sistemi:2 PWR reactor,2 steam turbini, herbiri 52.000 hp Boyutları:132 m. X 12 m. X 8 m. Maxiumum derinlik:400 metre Sürat:12 knots Satıhta,25 knots Dalışta Personel:120 kişi Silah Yükü:12 R-27, 12 R-27U SLBM, 2-400mm ve 4-533mm torpido kovanı Harekatı devamlılığı:70 gün. SSN VICTOR I Project 671-V, K Yersy 1967-1974 Arası 15 Victor I hizmete girdi. Victor sınıfı denizaltılar düşman SSBN'lerine ve denizatlıya karşı harp kapasitesi olan gemilerle savaşacak ve dost birimleri-konvoyları koruyacak şekilde dizayn edilmiş bir denizaltıdır. Damla biçimi gövdesi ile yüksek sürat avantajına ve 2 adet "kanat pervanesi" ile alçak sürat harekatlarını yürütme yeteneğine sahiptir. Deplasman: Satıhta 3,500 -4,300 tons Dalışta 4,750- 6,085 tons Güç Sistemi: 2 OK-300 VM-4 PWR reactors 72-75 MWt steam turbinleri 30-31000 shp güç vermekte. Personel: 80-100 kişi Pervane:1 adet 5 kanat Boy: 92.5-95.0 metre Genişlik: 10.0-11.7 metre Su Çekimi: 7.0-7.3 Metre Harekatı devamlılığı: 50 gün. Yada Tam güçte 1,215 saat- Sürat: 10-16 knots Satıhta 30-32 knots Dalışta Silah Yükü:2 (SS-N-15) Füzesi,6 21-in(533-mm) Baş torpido kovanı.18 torpido,36 mayın taşıyabilmekte. Harekat derinliği: 1,050 feet Maximum Emniyet umku, 1,300 feet Dönüş yok, 1,700 feet Ezilme derinliği. SSN- STURGEON Class 1967-1975 Arası 37 Sturgeon servise girdi. STURGEON sınıfı denizaltılar, 1960 ve 1970'lerin sonlarında denizatlılara karşı yapılmışlardır. SSN-585 Skipjack ve SSN-594 Permit sınıflarında kullanılan güç sisteminin aynısı kullanılmış ve daha büyük Sturgeon'larda savaş kapasitesinin gerektirdiği sürat "feda" edilmiştir. HARPOON ve TOMAHAWK cruise füzeleri ile MK-48 ve ADCAP torpidoları taşımaktadır. Torpido kovanları baştaki sonar hidrofonlarına gürültü kirliliği yapmaması için bordalara konmuştur. Kutup buzlarını kırma aşamasında yelkenlerdeki ufki dümenler tamamen dikey konuma gelecek şekilde döner yapılmıştır. Deplasman: Satıhta 4,250 tons standard, Dalışta 4,780 tons Boy:292 feet Genişlik:32 feet Su Çekimi:28.8 feet Sürat:Resmi 20 + knots Actual: 25 knots Harekat derinliği : Resmi " 400+ feet" Actual test derinliği :1300 feet Actual Ezilme umku: 1900 feet Güç Sistemi: 1 SW5 Nucleer Reactor,2 steam türbini, 15,000 shp, 1 shaft Silah Yükü: MK 48 Torpidosu,4 torpido kovanı, UUM 44A SUBROC, UGM-84A\C Harpoon, MK 57 Derin Su Mayını, MK 60 CAPTOR Mayını SSGN CHARLIE I Project 670 SKAT 1968-1972 Arası 11 Charlie I hizmete girdi. CHARLIE "Kütle-üretim" olarak, daha pahalı PAPA dizaynı denizatlıları düşük maliyetiyle tamamlayacak şekilde küçük dizayn edilmiş bir denizaltıdır. Kafi miktarda üretilmemiştir –Nitekim PAPA'da 1 adet üretilmiştir. Charlie-I;PAPA snıfı için planlanmış, SS-N-9 Cruise füzelerine göre dizayn edilmiştir. Charlie SSGN Sovyetlerin dalışta gemilere karşı füze atan ilk denizatlısıdır. Charlie, ECHO sınıfı denizatlıların ve "harekat kavramı" özündeki birçok problemi çözmüş gözüküyordu. Deplasman:4000 tons Satıhta 5.000 tons Dalışta Güç Sistemi:1 PWR Reaktor VM-5 1 steam turbini, herbiri 20.000 hp Boy:94 meters Genişlik:10 meters Su Çekimi:8.0 Meters Silah Yükü:8 SS-N-7 Starbright,6 21-inch (533-mm) Baş torpido kovanı 12 torpido yada 12 SS-N-15 Starfish Sürat:23 knots Satıhta 16 knots Dalmış Personel:100 kişi Pervane:1 5-kanat SSBN YANKEE II Project 667-AM NAVAGA-M 1967 1 Yankee II hizmete girdi. 1977'de "K-140" borda numaralı denizaltı, Sovyet'lerin denizde "Katı yakıtla" atılabilen ilk füzelerine ve D-11 Atış sistemine göre dönüşüm geçirmiş ve 667AM Yankee II sınıfı denmiştir.12 R-31 SLBM'leri 50 metre derinlikten atabilir ve Torpido kovanlarını "Kuru Atış" tekniği ile 1 dakika altında tekrar doldurabilir. Dalış tonajı büyümüştür. Sadedece bu dizaynda kullanılan R-31 SLBM; 1 Başlık taşımakta, Katı yakıtla uçmakta,11 mt. Boyunda 1.54 mt. çapında,27 ağırlığındaki SLBM, Eylül 1980-1989 arası serviste kalmıştır. Deplasman:7760 m3 Satıhta, 10000m3 Dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactorüve herbiri 52.000 hp 2 steam turbini Boy:132 meters Genişlik:12 meters Su Çekimi:8 meters Maxiumum derinlik:400 meters Harekatı devamlılığı:70 gün Sürat:12 knots Satıhta,24 knots Dalışta Personel:130 men Silah Yükü:12 R-31 SLBM,2-400mm and 4-533mm torpido kovanı

SSBN TYPHOON Project 941 AKULA 1981-1989 Arası 6 adet hizmete girdi. Typhoon'lar inşa edilmiş en büyük denizatlılardır. Rusya'nın kontrolundaki sularda harekat yapması için düşünülmüş, sürati az fakat Silah Gücü kuvvetli bir denizaltıdır. Her denizaltı ABD'deki hedeflere ayarlı 200 Nükleer başlığa sahip 24 Uzun Menzil Balistik Füze taşımaktadır. Bu ölçülerdeki denizaltılar Batıda hep spekülasyona sebep olmuşlardır. Manyetik itiş sisteminin konduğu ve ona uygun reaktorun olduğu ortaya atılmıştır. Görünen, bu büyük ölçeklerdeki denizatlıların harekatlarda ve dalışlarda etkin olabilmeleri için Çoklu Mukavim teknelerinin birkaç bölmeli inşa edildiğidir. Denizaltının 3 boyutlu modeli VİDEO 1 Deplasman:23,200-24,500 tons satıhta 33,800-48,000 tons dalışta Güç Sistemi:2 PWR Basınçlı su soğ. reaktör, her biri 50.000 hp 190 MW 2 steam türbini, Personel:150 (50 subay) Pervane:2x7 kanat fixed-pitch Gizlenmiş. Boyutlar:170-172 metre x 23-23.3 metre x 11-11.5 Metre Max. Derinliği:500 metre Sürat:12-16 knots satıhta 25-27 knots dalışta Harekat Devamlılığı:90-120 gün Silah yükü:20 R-39 missiles 2-650mm ve 4-533mm torpido kovanı. SSBN OHIO Class 1981-1997 Arası 18 Ohio servise girdi. İlk 4'ü 2003'te SSGN'e dönüştürülyor. Ohio'lar, pojelendirilmiş Trident C4 SLBM'leri taşıyamayacak kadar küçük ve ekonomik ömürleri bitmiş Ethan Allen ve George Washington sınıflarının yerine dizayn edilmişlerdir. Orijinalde 16 SLBM taşıması planlanmışken, gemi sessizliğinin daha da geliştirilmesinin maliyeti ile geminin 24 SLBM için dizayn edilmesinin, maliyet etkinlik açısından daha uygun olduğuna karar verilmiştir. SSBN-726 Ohio sınıfı çok başlıklı ve çok yüksek irtifadan uçan 24 SLBM'siyle okyanuslardan dünyanın herhangi bir yerindeki bir hedefe taarruz geliştirebilirler. 18 OHIO hizmette Deplasman: Satıhta 16,764 tons dalışta 18,750 tons Boyutlar: 560 x 42 x 36.25 feet/170.7 x 12.8 x 11 metre Güç Sistemi: 1 S8G reactor, 35,000 hp gücünde, steam turbinleri, 1 şaft, , Sürat: Resmi 20+ knots (23+ nm ph, 36.8 +kph) Actüel: 25 kts dalışta Personel: 2 grup; 15 subay, 140 er Sonar: BQQ-6 yada 5E 4 passive suite , BQS-ACT. Son. TB-16 Çekilebilir array Silah yükü: 24 Trident II D-5 SLBM (SSBN 727-731, 733'de Trident I C-4), 4 adet 21 inch torpido kovanları (Mk 48 torpido) Atış Kontrol: CCS Mk 2 combat sistem, Mk 98 füze control, Mk 118 torpido kontrol, EW: WLR-8 5 suite, 8 Aldatıcı-Sahte hedef fırlatıcı (SSBN 738-743: 15 fırlatıcılı.) SSGN OSCAR I Proj.949-A GRANIT 1982-1983 Arasında 2 Oscar I servise girdi. Oscar sınıfı denizatlılar-da erken dönem SSGN'ler gibi öncelikle ABD Uçak gemisi savaş grubuna saldırı amacıyla dizayn edilmiştir. İki tekneli bir denizaltı olan Oscar, içteki mukavim tekne torpido isabetinden en az hasar görecek şekilde dizayn edilmiştir. Dış tekne olan Hidrdinamik Form Tekne ile mukavim tekne arasına ise "Ses boğucu" 8 inch lastik konmuştur. Füzeleri dalışta atabilmektedir. Füze kovanları yaklaşık 40 derece açıyla gemi boyunca yerleştirilmiştir. Deplasman:12.500 tons satıhta 15.500- 22,500 tons dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactors, herbiri 90.000 hp VM 5 190 MW gücünde 2 steam turbini, Pervane:2x4 kanat Boyutlar:143 metre x 18.2 metre x 9.0 Metre Sürat:32 knots dalışta 16 knots satıhta Personel:94 kişi (50 subay) Max. Derinlik:300-600 mtrs? Harekat Devamlılığı:50 gün Silah yükü: 24 - SS-N-19 / P-700 Granit füzesi, 24 – torpido kovanı SS-N-15 Starfish füzesi/ 82-P torpidoları için 4 - 533 mm kovan SS-N-16 Stallion füzesi/ 85-P torpidoları için 4 - 650 mm kovan SSGN YANKEE NOTCH Project 667-AR GROSHA 1982-1991 Arasında 6? Yankee I Yankee Notch'a dönüştürüldü. "K-420" borda numaralı Yankee,"Meteorite" (SS-N-24) cruise füzelerini test etmek için dönüşüm geçirmiş ve bu geminin sınıf adı 667M olmuştur. Boyu 153 mt., Eni ise 16 mt. ye kadar büyümüştür. 1982 - 1991 arası bazı Yankee I SSBN'ler, 20 ile 40 arası SS-N-21 "Grenade" Fırlatıcı Sistemiyle donatılmışlar ve bu sınıfta 667AR isimlendirilmiştir."K-420"'den tek farkı SS-N-24 füzelerine göre düzenlenmesidir, kovanların konduğu güvertenin arkasındaki bölmeler aynıdır. Deplasmanı 11,500 tona kadar artmıştır ve boyu 132 metreye kadar uzamıştır. Deplasman:9250 tons satıhta 11.500 tons dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactor, her biri 2 steam turbini Boyutlar:132 metre x 11.6 metre x 8.0 Metre Silah yükü:20-40 SS-N-21 "Granade" füzesi,4 - 533 mm torpido kovanı 2-440 mm torpido kovanı Sürat:12 knots satıhta 25 knots dalışta Personel:120 men Max. Derinlik:400 metre Harekat Devamlılığı:70 gün SSN TRAFALGAR Class 1983-1990 Arasında 7 Trafalgar hizmete girdi. Trafalgar sınıfı denizatlılarda da Swiftsure sınıfında olduğu gibi aynı temel öğeler sergilenmiş, fakat tekne daha büyümüş ve yeni electronik cihazlar eklenmiştir. "Pump-Jet" diye anılan, çok kanatlı pervanesinin bir silindirik muhafaza içinde döndüğü ve böylece Kavitasyonunu azaltan ilk denizaltıdır.7 Trafalgar görevde Deplasman:4800 tons satıhta / 5300 tons dalışta Personel: 12 + 85 Boyutlar: 280' x 33' x 27' / 85.40m x 10.10m x 8.20m Güç Sistemi: 1 Rolls Royce PWR1 nuclear reactor 2 GEC steam turbininde 15000shp güç üretmekte ve 1 pumpjet ile itişi sağlamaktadır. Sürat:20kts satıhta 28kts dalışta. 1 Paxman diesel jenerator mevcut. Silah yükü:5 x 21" Baş torpido kovanı mevcut.20 adet Mk24 Tigerfish ve 1 SubHarpoon SLCM taşıyabilir. 2 Stonefish yada Sea Urchin mayınını da dökebilir. SSN RUBIS Class 1983-1987 Arasında 4 Rubis hizmete girdi. Rubis sınıfı denizaltılar, compact reactorü ve heat exchangeri göz önüne alınırsa inşa edilmiş en küçük SSN'lerdir. Tekne ölçüleri taşıdığı silah kapasitesini sınırlamıştır.4 Rubis görevde. Deplasman: Rubis 2350 tons satıhta /2630 tons dalışta Personel: 66 Boyutlar: 72.10m x 7.6m x 6.4m Sonar: Hidrofon grubu-array Başta konuşlu DUUA-2 active/passive sonar, DUUX-5 Fenelon ve DSUV-22 pasif akustik mesafe ölçer. Silah yükü: 4 x 21" Baş torpido kovanı mevcut. L5 yada F17 modeli 14 torpido,2 TSM3510 mayını ve 1 SM39 Exocet taşıyabilir. Sürat: 20kts satıhta and 25kts dalışta. Maximum dalış: 985'. Güç Sistemi: 1 GWC PAR CAS48 reactorü 2 Turbo-jeneratörde 48MW güç üretmekte ve 1 Jeumont Schneider Ana motor,1 şaftı 9500hp ile çevirmekte. SSN MIKE Project 685 PLAVNIK 1984 : 1 Mike hizmete girdi. Project 685 sınıfı denizaltı Rusya'nın ileri denizaltı teknolojilerinin geliştirildiği Titanyum gövdeli "Deneysel" bir denizaltıdır. Konvansiyonel veya Nükleer başlıklı her tip torpido ve cruise füzesi kombinasyonunu taşıyabilmektedir. Bazı kaynaklara göre bir çift liquid-metal/lead-bismuth reactor ile Güç sistemi donatılmıştır. Deplasman:4,400-5,750 tons satıhta 6,400-8,000 tons dalışta Güç Sistemi: 1 190 MWt OK-650 b-3 PWR reactor 43-47,000 shp 2 steam turbini. Pervane: 1 adet 7-kanat Boyutlar:117.5 5 metre x 10.7 metre x 8-9 Metre Silah yükü:2-SS-N-15 Starfish RPK-2 Viyoga,?-SS-N-16 Stallion, 6 21-in (533-mm) Baş torpido kovanı. Harekat devamlılığı:Tam güçte 4,500 saat 50 stok-gün kapasiteli Maximum dalış:3,300 ft Maximum Emniyet umku,4,100 ft Dönüş yok, 5,000 feet Crush Depth Sürat:14 knots satıhta 36-38 dalışta 26-30 knots dalışta? Personel:64-68 (29-32 subay + 21 gedikli subay-astsubay? + 15 er) SSN SIERRA I Proj. 945 BARRAKUDA 1984-1987 Arasında 2 Sierra-I hizmete girdi. Sierra'lar gövdesi Titanyum'dan yapılmış ikinci grup denizatlılardır.. Yegane Mike sınıfındaki tecrübelerde geliştirilen "Sessizlikleri ve Sensorleri", bu gemileri üstün kılmaktadır. Çift tekneli yapısı iç tekneyi korumakta, dış tekneyi örten Anti-hydroacoustic kaplama, bu sınıfın tespitini daha da zorlaştırmaktadır. Personelin acil durumlarda kaçış kapsülü 1500 metreden kaçışı mümkün kılmaktadır.40 denizaltı planlanmış ancak yapım maliyetinin yüksek olması yüzünden iki tane yapılmıştır.1 gemi hizmette. Deplasman:5, 200-7,200 tons satıhta 6,800-10,100 tons dalışta Pervane: 1 adet 7 kanatlı ve titanium alaşımlı gövde Sürat:18knts satıhta 35-36knt. dalışta Güç Sistemi:1 OK-650 190 MWt PWR reactor 47-50,000 shp gücünde steam türbinleri Personel: 59-61 Boyutlar: 107.0 metre 11.2-12.3 metre 8.5-9.5 metre Maximum dalış: Max. Emniyet umku 2,300 ft, Dönüş yok 2.625 feet, Ezilme umku 3,000 feet Harekat devamlılığı:Tam güçte 4,500 saat 50 gün stok kapasitesi. Silah yükü-100 Oniks/SS-N-22 Sunburn anti-ship füzesi, 2 RPK-6 Vodopod/SS-N-16 Stallion nuclear su bombası-roketli RPK-7 Vodopei/SS-N-16 Stallion güdülebilir torpido-roketli 1 Strela SAM SA-N-5/8 position Torpido., w/BA-111 Shkval sualtı roketi 4 x 21" (533mm) Baş torpido kovanı SET-72, TEST-71M, USET-80 torpido. , 4 x 25.6" (650mm) Baş torpido kovanı w/ Type 65-76 (650mm) 42 mayın. SSBN L'INFLEXIBLE Class 1985: 1 adet hizmete girdi. L'Inflexible dizaynında Le Redoubtables'ın detayları temel alınmış, fakat makine ve sessizliği geliştirimiştir. Bu sınıfın özellikleri kazandırılmış LE REDOUTABLE sınıfı L'Indomptable ile birlikte 2 gemi görevde. Deplasman:8000 ton satıhta / 9000 ton dalışta Boyutlar: 420' x 35' x 33' / 128.00m x 10.66m x 10.05m Silah yükü:4 x 21" Baş torpido kovanı,16 x M4 SLBM. L5 yada F17 modeli torpidodan 18 torpido'ya ek 1 SM39 Exocet SLCM taşır. Sürat: 20kts satıhta and 25kts dalışta Sonar: DSUX-23 passive conformal array, DUUX-2 passive array, DUSV-61 Çekilebilir hidrofon grubu-array Personel:135 Güç Sistemi: 1 GWC PAR K15 nuclear reactor ile 2 turbo generator,1 Jeumont Schneider Ana motorda 16000hp güç üreterek 1 şaftı çevirir.1 SEMT-Pielstick 8PA4 diesel jenerator mevcuttur.. SSN AKULA Proje.971 SHCHUKA-B 1985-2000 Arası 7 Akula,5 Akula-I,4 Akula II hizmete girdi Project 971 Shuka-B, gemileri vurmanın yanında Sahil tesislerinide vurma kapasitesine sahip çok amaçlı bir saldırı denizatlısıdır. Ayrıca Rusların dizayn ettiği ve gürültü seviyeleri batı için sürpriz olan en sessiz nükleer denizaltıdır. Rusya, Akula'nın sessizlik ve Akustik karşı tedbir cihazları açısından yaptıkları denizaltılar içinde en performanslı gemi olduğunda iddialıdırlar. Gürültü indirgenmesi kapsamında; Güç sisteminin Tekneye bağlantılarının marjinal dizaynı ile "Sal" haline getirilmesini, Anekhoik malzemenin hem dış tekne hemde iç teknede kullanılmasını ve gürültü yayan cihazlara olası tedbirleri sayabiliriz. 10 Akula hizmette.6 Akula'nın yapımı-tadilat vs. ertelenmiş. Denizaltının 3 boyutlu gürünümü Deplasman:Akula-I:5,700- 7,500 tons satıhta., 7,900- 9,100 t dalışta. Akula II :7,900-9,500 t dalışta Pervane: 1 adet 7 kanat Güç Sistemi:1 190 MW OK-650B PWR nuclear reactor 43,000 shp üreten 1 OK-7 steam turbini, 2,000kw gücünde 2 adet OK-2 Turbojenerator. Boyutlar:108.0 metre x 111.7 metre x 13.5 metre x 9.6 Mt Max. dalış: Max. Emniyet umku 1,475 ft, Dönüş yok 1.804 ft, Tekne yırtılır 1.970-2.160 ft Sürat:20 knts satıhta.28-35 knts dalışta Personel:51-62 Harekat devamlılığı:Tam güçte 4,500 saat, 80 gün stok kapasitesi. Silah yükü:21 /81R (SS-N-15) or Vodopad (SS-N-16), Torp.: 40 weapons 4 21-in (533-mm) and 4 26-in (650-mm) torpedo tubes SSBN DELTA IV Project 667-BDRM Delfin 1986-1992 Arası 7 Delta IV servise girdi. Delta IV Sınıfı gemiler;yeni versiyon SLBM'leri taşıyabilmeleri için Delta III'lerin boylarının uzatılmış dizaynlarıdır. Typhoon projesinin başarısız olması durumuna karşı yedeklemesi amaçlı yapılmıştır. Typhoon sınıfı gemilerin çoğunun elden çıkarılmasıyla Rus SSBN kuvvetinin omurgasını oluşturmuşlardır. Savaş-Harekat yönetim sistemi "Omnibus-BDRM" bütün aktiviteleri kontrol etmekte ve torpido/füze-torpido silahlarına kumanda edebilmektedir. SLBM'lerin tek salvoda tümünü birden,55 metre derinlikte 6-7 knot hızda giderken ateşleyebilmektedir.6 DELTA IV Görevde Deplasman:11,740 tons satıhta, 18,200 tons dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactors, her biri 20.000 hp 90 MW 2 steam turbini, Harekat devamlılığı:80 gün Pervane:2 x 7 kanat pitch ayarlı Boyutlar:167 m x 12 m x 8.8 m Max. dalış:320 meters 400 metre Sürat:13-14 knots satıhta,22-24 knots dalışta Silah yükü:16 R-29 RM füzesi,4-533mm torpido kovanı Personel:130 kişi OSKAR II Project 949 ANTEY 1986-1999 Arası 12 Oscar II servise girdi. Oscar II sınıfı gemiler, Oscar I'den 10 mt. daha uzun dizayn edilmiştir. Bunun nedeni muhtemelen reaktör ve türbin sisteminin bölümlerinin sessizliği için yalıtım malzemesi yüzünden büyümesi ve yenilenen elektronik sistemleridir. Denizaltı 24 adet menzili 550 kilometre olan SS-N-19 taşımaktadır, füze kovanları dikey açı yapak şelde her iki bordada tek sıralıdır.. Tonajı arttığı halde aynı güç sisteminin kullanılması yüzünde sürati azalmış ancak 1990 sonlarında inşa edilen birkaç 3. nesil Oscar II SSGN'de bu eksiklik tamamlanmıştır.10 ANTEY Hizmette Deplasman:13,400 - 14,700 satıhta16,400 - 24,000 dalışta Güç Sistemi: Her biri 190 MW 2 PWR-Pressurized water reactors, her biri 90.000 hp 2 VM 5 steam turbine, Pervane:2x7 kanat Boyutlar:154 m X 18.2 m X 9.0 m Silah yükü:24 SS-N-19/P-700 4 - 533 mm tubes - SS-N-15 Starfish / 82-P missiles or torpedoes 4 - 650 mm tubes - SS-N-16 Stallion / 85-P missiles or torpedoes Sürat:32 knots satıhta 16 knots dalışta Personel:94 men (50 officers) Max. diving d.:300-600 mtrs? Harekat devamlılığı:50 days SSN AMETHYSTE Class 1988-1990 Arası 2 Amethyste hizmete girdi. Amethyste sınıfı denizaltılar Rubis sınıfı temel alınarak; ondan daha büyük, elektronik sistemleri daha modern ve denizatlıya karşı harekat yürütebilmesi amacıyla inşa edilmişlerdir.2 Amethyste görevde Deplasman: 2390 tons satıhta / 2670 tons dalışta Boyutlar: 241' 4" x 25' x 21' / 73.60m x 7.60m x 6.40m Sonar: DMUX-20 suite, DSUV-62 Çekilebilir hidrofon grubu-array Sürat: Maximum 20kts satıhta and 25kts dalışta Maximum dalış umku:985'. Personel: 66 Silah yükü: 6 x 21" Baş Torpido kovanı. L5 veya F17 model 18 adet torpido taşıyabilir. Her yedek torpido yatağı 2 ad. TSM3510 mayını veya 1 SM39 Exocet taşıyabilir.. Güç Sistemi: 1 GWC PAR CAS48 reactor,2 turbo jeneratorde 48MW güç üretmekte ve 1 Jeumont Schneider Ana motoru, 1 şaftı 9500hp ile çevirmekte SSBN XIA Class 1988? Hizmete giriş? 1 gemi görevde. Çin'in tek SSBN denizatlısıdır.'Han' sınıfı SSN'lerin uzatılmış dizaynlarıdır. Bazı raporlar 2. geminin yapıldığını ve bir geminin 1985'te kaybolduğunu işaret etmektedir. Yeni bir dizayn tercih edildiğinden serinin üretimi devam etmemiştir. Orijinal JL-1 yerine halen JL-2 kullanılmaktadır. Bazı kaynaklardan pervanesinin Turbo-Elektrik sistemi çevirmektedir. Tek XIA sınıfı SSBN (Type 092G/09II, 6,500t dalışta) 3 yıllık bakım sonucunda tekrar denize inmiştir. Bu bakım bir seri modernizasyonu içermektedir;özel boya, uzun JL-2'ye uygun kovanlara göre tekne yapısında değişiklikler, Savaş-Harekat Sisteminde yeni SLBM'yi fırlatmaya uygun düzenlemeler başa yerleştirilmiş yeni sonar-array (SSG Song, French DUUX-5 ile karşılaştırılabilir.). Deplasman: 6,500 tons dalışta Boyutlar: 120 x 10 x? meters/393.7 x 32.8 x? feet Güç Sistemi: 1 reactor?, Steam turbini?, 1 shaft, 14,400 shp, Sürat: 22 knots? Personel: approx. 100 Sonar: Trout Cheek Silah yükü: 12 JL-2 SLBM, 6 21 inch torpido kovanı SSN SIERRA II Project-945 Kondor 1990-1992 Arasında 2 Sierra-II servise girdi. Sierra II sınıfı denizaltılar, Sierra I'lerin boyları uzatılmışı ve silah yükleri arttırılmış şekilleridir. Sierra II'nin sonar kapasitesi daha iyidir ve "Akustik kimliği" belirsizdir. Büyültülen yelken Sierra-I 'in aksine 2 "Kaçış kapsülü" konacak biçimde dizayn edilmiştir. Amerikan-tipi başta "Küresel hidrofon grubu-array" vardır. Deplasman:5, 200-7,200 tons satıhta,10,400 tons dalışta Pervane: 1 7 kanat Sürat:18knt satıhta,35-36knt. dalışta Güç Sistemi:1 OK-650 PWR reactor 190 MWt ile steam turbinlerinde 1 şafta 47-50,000 shp güç verir Personel: 59-61 Boyutlar: 110.5-112.7 metre x 11.2-12.3 metre x 9.4 metre Titanium Alaşımlı gövde Max. Dalış derinliği: Max. Emniyet umku 2,300 ft, Dönüş yok 2.625 feet, Ezilme umku 3,000 feet Harekat Devamlılığı:Tam güçte 4,500 saat,50 sto kapasitesi Silah yükü-100 Oniks/SS-N-22 Sunburn anti-ship füzesi, 2 RPK-6 Vodopod/SS-N-16 Stallion rocketi ile atılan nuclear su bombası RPK-7 Vodopei/SS-N-16 Stallion rocketi ile atılan güdülebilir torpido 1 Strela SAM SA-N-5/8 position Torpido., w/BA-111 Shkval underwater rocket 4 x 21" (533mm) Baş Torpido kovanı SET-72, TEST-71M, USET-80 torp. , 4 x 25.6" (650mm) Baş Torpido kovanı w/ Type 65-76 (650mm) tipi 42 mayın SSBN VANGUARD Class 1993-1996 Arası 4 Vanguard hizmete girdi. 1980'lerde Trident D5'lerin alınması kararı beraberinde onlara göre denizaltı dizaynı getirmiştir. Vanguard'lar İngilizlerin yaptığı en büyük denizaltıdır. Her ne kadar ebatları Resolution sınıflarından büyüksede cihazların "Otomatikliği arttırılarak" daha az personelle idare edilmektedir. S-28 HMS Vanguard Ara. 1994 filoya katılış S-29 HMS Vigilant Ara. 1995 filoya katılış S-30 HMS Victorious Kas.1996 filoya katılış S-31 HMS Vengeance Kas 1999 filoya katılış Deplasman: 15860 tons dalışta Boyutlar: 490' x 42' x 33' / 149.30m x 12.80m x 10.10m Personel: 135 Maximum sürat: 20kts satıhta ve 25kts dalışta. Sonar:Type 2082 intercept, Type 2054, Type 2043 active/passive, Type 2046 çekilebilir hidrofon gruplu. Silah yükü: 4 x 21" Baş Torpido kovanı. Tigerfish ve Spearfish torpidolarını atabilir.16 Trident II D5 SLBM. Her Torpido yatağında1 SubHarpoon SLCM taşıyabilir. Güç Sistemi: 1 Rolls Royce PWR2,2 two GEC steam turbininde 27500shp güç üretir ve 1 pumpjeti çevirir. 1350bhp gücündeki 2 Paxman diesel 2 WH Allen turbo jeneratorde güç üretmektedir. SSBN LE TRIOMPHANT Class 1996-2004 Arasında 2 Le Triomphant hizmete girdi. Le Triomphant'lar Le Redoubtable'ların yerini alacak sınıf olarak dizayn edilmişlerdir. S616 - Le Triomphant Haz.1989 sipariş Mart 1994 Mart 1997 filoya katılış S617 - Le Téméraire Ara. 1993 sipariş Ocak 1998 Ara. 1999 filoya katılış S618 - Le Vigilant 1997 sipariş Nisan2003 Kas. 2004 filoya katılış 2 Le Triomphant görevde,1 inşa halinde,1 sipariş. Deplasman: 14,120 tons dalışta Boyutlar: 138 x 12.5 x 12.5 meters (452.5 x 41 x 41 feet) Personel: 110 Maximum sürat: 20kts satıhta 25kts dalışta. Sonar: DMUX 80, DUXX 5, DSUV 62 towed-çekilebilir hidrofon grubu. Silah yükü: 16 M45 ballistic füzesi ve 4 21 inch Baş torpido kovanı (12 Exocet & torpido taşıyabilir) Maximum dalış derinliği : 985'. Güç Sistemi: 1 GWC PAR K15 nucleer reactorü 1 steam turbini ile 41500shp güç üretir ve 1 şaftı çevirir.1 SEMT-Pielstick PA4V 200SM diesel jeneratorü vardır. SSBN SEAWOLF Class 1997-1998 Arasında 2 Seawolf servise girdi. Seawolf sınıfı denizaltılarda, Rusların ön bahçesi olan Kuzey Kutup buz örtüsü altındaki harekatlarına olanak tanıyacak şekilde yelkenin kuvvetlendirilmesine önem verilmiştir. Her tür tehdide angaje olabilecek ve 2 güverteli torpido dairesinde harekatların gerektirdiği 8 torpido kovanı mevcuttur. Öncelikli görevi ABD Hedeflerine saldırmadan evvel Sovyet Balistik Füze denizatlılarını imha etmektir. Önceki denizatlılarda Mukavim teknenin yapımında kullanılan HY-80 çeliği yerine Seawolf'ta tamamen HY-100 çeliği kullanılmıştır. Seawolf'un daha sessiz güç sistemi;gelişmiş Los Angeles sınıflarındaki gibi, hedef denizaltıları "Yakalanmadan yakalayacak ve izleyecek Taktik Sürati" iki kat mümkün kılmaktadır. SSN-21 USS Seawolf Ocak 1989 sipariş Tem.1997 filoya katılış SSN-22 USS Connecticut May. 1991 sipariş Ara. 1998 filoya katılış SSN-23 USS Jimmy Carter Haz. 1996 sipariş Ara. 2001 filoya katılış Deplasman: 7,460 ton satıhta, 9,137 tons dalışta Personel: 133 Boyutlar: 353 x 40 x 35 feet/107.6 x 12 x 10.6 meters Güç Sistemi: 1 S6W reactor, 52000 shp üreten steam turbinleri, 1 shaft, , Sürat:35+ knots Sonar: BSY-2 suite active/passive sonar-Hidrofon grubu başta, BQG-5 wide aperture arrays, TB-23 ve TB-16D Çekilebilir. Erken uyarı: BLD-1 D/F, WLQ-4 1 suite, WLR-8 intercept Silah yükü: 8 26.5 inch torpido kovanı. (50 Mk 48 torpidosu& Tomahawk veya 100 mayın) Maximum dalış derinliği: "800 feet+"Actual: 1600 feet Jane's Fighting Ships notu: 2000 feet SSN VIrgInIa NSSN class 2004 Seawolf'tan daha ucuz yavaş ve daha az derine dalmasına karşın gelişmiş sistemlerle daha çok amaca sahip bir denizaltıdır.30 tane yapılması ve Los Angeles'lerin yerini alması planlanmaktadır. Kaabiliyetleri; -Dikey ve yatay kovanlarından atışlar ile sahil hedeflerine gizli vuruş, -Çok amaçlı Torpidoları ve gelişmiş savaş idare sistemi ile Anti-Submarine Warfare harekatının yürütülmesi, -Çok amaçlı Torpidoları ve gelişmiş savaş idare sistemi Anti-Ship Warfare harekatının yürütülmesi, -Sensörleri ve muhabere imkanları ile Görev grubunun desteklenmesi, -Gizliliğin korunarak istihbarat toplanması, araştırma yapılması, radar birimlerinin, füze bataryalarının ve kumanda merkezlerinin keşfi ve muhaberenin izlenmesi, -Düşman nakliyesinin mayınlanması, -Arama-kurtarma, keşif, sabotaj, hucum saptırma ve ateş desteği sağlama gibi özel operasyonlar. SSN-774 USS Virginia Haz.1998 sipariş Haz.2004 filoya katılış SSN-775 USS Texas Haz.1998 sipariş Haz.2005 filoya katılış Deplasman : 7,800 dalmış Sürat: 25+ knot dalmış Maximum dalış: 800+ Boyutlar: 128 m. x 8.5 m. x 8 m. Güç Sistemi: 1 S9G tip basınçlı su reactor. Türbin gücü? 000 hp, 1 Şaft ve pumpjet Personel: 113 Silah yükü: 4 yatay torpido kovanı 12 dikey füze kovanı Tomahawk cruise füzesi MK 48 adcap Hevyweight torpido ve Mobil mayın kombinasyonu 38 silah taşıyabilir. İnsansız sualtı aracı bulunmaktadır. Gelişmiş SEAL çıkarma istasyonu vardır. Aldatıcı-Karıştırıcı: 2 dahili,12 harici kovan. Sonar : Küresel hidrofon grubu. TB 16, TB 29 çekilebilir hidrofon grubu ve yelkende yüksek frekans hid. grubu alpi_09 En istikrarlı üye 14 Ekim 2010

SSN Project 885 Severodvinsk class inşa halinde Yapımı 28 Aralık 1993 başlayan ilk gemi, 1995'te denize inmiştir. 2002-2004'te başlayan bir başka programla yapımı Severodvinsk Tersanesinde sürmekte olup hizmete girişi 2006-2008 olarak öngörülmektedir. Project 971 Akula'nın ileri bir türevidir. Önemli özelliği yelken arkasındaki 8 dikey RKB-500 Cruise Füzesi kovanlarıdır. Teknesi Düşük Manyetik çelik alaşımlıdır. Başta Küresel sonar hidrofon grubu bulunmaktadır. Akula'dan biraz daha sessiz oldugu değerlendirilmektedir. Deplasman : 5,800-7,700 satıhta,8,200-13,000 dalmış Maximum dalış:1,475 feet Maximum emniyet umku,1,804 feet dönüş yok!,2,160 feet Ezilme umku Sürat: 20 knot satıhta,31-35 knots dalmış Boyutlar: 111 m. x 12 m. x 8.4 m., Güç Sistemi: 1 KPM tip basınçlı su reactor. Türbin gücü 43 000 hp, 200 MWt. Personel: 50 Silah yükü:: 8x3 (toplam: 24) Oniks SS-N-17 füze/Kh35,8 25.6" torpido kovanı (24 torpedo, mayın veya füze) RPK-7/SS-N-16 Veter/Stallion ASROC VA-111 Schval roket torpedo, SAET-60M, Type 65-76, Type 65K torpedo Sonar: Irtysh-Amfora suite, MGK-500 Shark Gill LF active/passive, Mouse Roar pasif hidrofon grubu, Skat 3 çekilebilir hidrofon grubu Radar:Rim Hat ESM/ECM Snoop satıh tarama, Myedvyeditsa-971 Radar Molniya-M SSBN Project 955 Yuri Dolgoruky-Borei class inşa halinde. Typhoon sınıfını yarı deplasmanında olmasına rağmen 20 SLBM taşıyabilmektedir. IV. Nesil SSBN olan Yuri Dolgoruky Sevmash State Nuclear Ship-Building Centre Severodvinsk'de 2 Kasım1996 günü kızağa konmuştur. D-19UTH SLBM Fırlatma sistemi Borei sınıfı denizaltı için dizayn edilmiş olup RSM-52 SLBM'lerinin D-9 fırlatma sisteminin yerini alacaktır. Bu sistem katı yakıtlı güvenilir uzun menzilli yeni tasarım SLBM'leri fırlatacaktır. Deplasman: 11,750-12,250 ton Satıh,16,750-24,000 ton dalmış Maximum dalış: Maximum harekat umku 380m.? Sürat:15 knots satıh,29 knots dalmış Boyutlar: 170 m. x 13,5 m. x 9 m., Güç Sistemi:2 OK-650B reactor, 2 şaft 98,000 shp Personel:107 Harekat devamlılığı:100 gün Silah yükü: 20 SS-N-30 Bulava,8 25.6 inch torpedo kovanı,(24 torpedo, mayın veya füze) RPK-7/SS-N-16 Veter/Stallion ASROC VA-111 Schval roket torpedo, SAET-60M, Type 65-76, Type 65K torpedo SSBN Type 094 JIN Class inşa halinde Type 094 Çin'in 1. nesil Type 092 Xia sınıfınının gelişmiş versiyonu olan 2. nesil Nukleer Balistik denizaltısıdır. Tahmini deplasmanı 8-9.000 ton dur. Type 093 Shang sınıfının Rus teknolojisiyle dayanışmalı yapılmaktadır. Sınıfın ilk gemisi 1999'dan beri Liaoning ilinde Huludao Shipyard – Huludao'da 2004 Temmuz unda denize indirilmiş halde inşa halindedir. Denizaltı 16 adet 8.000 km menzilli JL-2 SLBM taşıyabilecektir. SSBN Type 093 Shang Class inşa halinde Type 093 Shang sınıfı SSN denizaltısı, Rusların 2. nesil denizaltılarından Viktor III'ü esas aldığı ve ABD uçak gemilerine hucum geliştirmek ana görevi için inşa edilmekte olan Type 091 Han sınıfını yerinialacak bir dizayndir.1980 lerin başında Rusya Rubin Design Bureau yardımıyla projelendirilmiş Çin'in 2. nesil SSN denizaltısının baslangıçta 2 gemi olarak 1998'de Liaoninig ilinde Huludao Tersanesinde yapımına baslanmış ilki 2001 2 yılında denize inmiştir. Deniz tecrübeleri 2003'ten beri devam eden geminin bir süre daha harekat görevi alamayacağı değerlendirilmektedir. Ruslar ile yapılan bilgi akışı ile, ABD'nin Los Angeles sınıfı kadar bir sessizliğe sahip Viktor III'ün sessizliğine, sofistike bir pruvaya monteli sonara ve 600mt'ye kadar dalabilirliğine sahip olacak olan Shang'ın,2010 kadar 10 gemilik bir paket yapılması planlanmıştır.

Evinizde Denizaltı Gemisindeki Hayatı Yaşayabilmeniz İçin Öneriler Dolabınızdaki raflardan birisinin üzerinde uyuyun. Dolap kapağını perde ile değiştirin. Eşinize, siz uyuduktan dört saat sonra perdeyi hızla açıp gözünüze bir ışık tutmasını ve "Pardon yanlış yatak" diye mırıldanmasını söyleyin. Her gün dört ila sekiz saat eliniz direksiyonda, motor çalışır vaziyette oturun ama hiçbir yere gitmeyin. Size söylenen her şeyi tekrar edin. Günlük konuşmanızı 15 cümle ile sınırlandırın. Geri kalan kısmı telepati ve el hareketleri ile halletmeye çalışın. Bir ay boyunca evden çıkmayın, banyo yapmayın, saç-sakal traşı olmayın ve konserve kutusundan çıkmamış dondurulmamış hiçbir şey yemeyin. Arabanızın bütün camlarını siyaha boyayın. Eşiniz sunroof'un üzerinden nereye hangi hızla gideceğinizi bağırırken şehirde ilerleyin. Bir sprey bulup içini motorinle doldurun ve evden dışarı çıkarken bu speyden bolca kullanmayı unutmayın. Geceyarısı filmleri haricinde televizyon izlemeyin. Ayrıca ailenize hangi filmi izlemek istediklerini sorun, fakat başka film izletin. Hatta aynı filmi videoya kaydedip iki günde bir izlemelerini sağlayın. Oturma odansızda uygun gürültü seviyesini sağlamak maksadıyla elektrik süpürgenizi 6 saat boyunca çalıştırın. Geceyarısı yataktan fırlayıp "Yangıın Yangıın!" diye bağırarak tüm ev ahalini kaldırın ve evin içinde koşuşturmaya başlayın. Elektrik ve su sayaçlarınızdan her saat başı kayıt alın. Herkesin bir eli, arkasından kemerine bağlanmış olarak çocuğunuzun çalışma masasında 10 kişi yemek yemeye çalışın. Mümkünse misafirlerinizi iri yarı arkadaşlarınızdan seçmeyi unutmayın. Her gece yarısı kalkıp, en azından bir dilim reçel sürülmüş bayat ekmek yiyin.(İsteğe bağlı olarak soğuk çorba veya Ayda bir evdeki bütün elektronik cihazları sökün, sonra tekrar toplayın. Gelmesini istemediğiniz en az 50 kişiyi eve çağırıp, en az yirmi gün kalmarını sağlayın. Buzdolabınızın motorunda gelen sesi periyodik olarak kontrol edin. Evinizin duvarlarını ve bütün elektronik cihazlarınızı, bulabildiğiniz en mat gri renge boyayın ve bu işlemi üç ayda bir tekrar edin. Arabınızın yağını değiştirmek için iş talebi hazırlayın. Evde yapılacak işler için görev bölümü yapın, eşinize ve çocuğunuza birer role numarası vererek bu listeyi çerçeveleyerek evin müsait bir yerine asın Son söz: Eğer aradığınızı bulamıyor ve bi türlü yerleşemiyorsanız denizaltıcı

Füze Ballistic Füzeler Kıtalar arası balistik füze atan nükleer denizaltılarda, dikine yerleştirilmiş ve kendine ozgu kovanlardaki füze, cok yüksek basınçlı hava veya buharile su üstüne fırlatılmakta ve yakıtı ateşlenip uçuşuna başlamaktadır. Çin, Fransa, İngiltere, ABD ve Rusya sahiptir. Detay Nükleer Denizaltılar maddesinde verilmiştir. Cruise Füzeler Cruise füzeler nükleer veya 450 kilo gibi tipik bir konvesiyonel başlığı, balistik füze menzilindeki bir "Nokta" hedefe daha isabetli ve daha ucuz götürebilmektedir.19 ülkede üretilmekte ve 54 ülkeye ihraç edilmektedir. Klasik denizaltılar kovanlarından Harpoon gibi füzeleri atabilmektedirler. Füzeler kendi muhafazaları ile atılmakta, satha gelirken otomatik ateşlenmekte ve muhafazasını parçalayıp uçuşuna başlamaktadırlarSSBN'ler dedaha ufak saldırı denizaltılarından da atılabilen Harpoon, Cruise-Tomahawk füzelerinide atabilmektedirler. Anti-Ship Füzeler Su üstü gemilerine atılan kısa menzil füzelerdir. Harpoon veya Exsocet gibi füzelerin bu modifikasyonları vardır ve daha uzun menzillere sahiptirler. Denizaltı araması yapan alçak uçuştaki uçağa yada helikoptere karşı kullanılan ve periskopun baktığı yöne ateşlenen ısıya duyarlı, ufak, kısa menzil savunma maksatlı füzelerde ayrı bir sınıflandırmaya girselerde gemiye karşı kullanılma kapasiteleri vardır. Fiber-optically-guided veya Kendi güdümüyle giden IDAS füzelerdir. Bu tip füzelerin kısa menzilli olanları, satha yakın olmaları ve ebatları açısından yelken içindeki kovanlarında ve torpido kovanlarında gruplar halinde çok miktarda konuşlandırılmaktadırlar. Periskopta görülen uçan veya yüzen ufak hedef kerterizine ani atışlarda kullanılmaktadır. Hedefin ısı kaynağına giderler. Daha uzun menzilli olanları "Ufuk ötesi atışlar" için Radar, ESM, Pasif-Aktif sonar'dan aldıkları parametrelere göre kovanlardan pusisleri ile de atılırlar. Hedefin radar sinyaline kilitlenirler, kızıl ötesi yada aktif arama yaparlar. Her iki tip taktik durum ve yakın tehditin artması-kaçınlamamasına göre kullanılmaktadır. Anti-Submarine Rockets Suüstü gemisinden veya denizatlıdan atılabilmektedirler. Torpido veya Nükleer Su bombası taşıyabilmektedirler. Suüstü gemilerinde ASROC bunların yerine kullanılmıştır ama uzun ömürlü olmamıştır. Mayın ·Mayınlar; Moore-Demirli mayınlar ve Sea flor-Bottom-Dip Mayını olarak iki temel tip'dirler · İki tip te genelde Akustik yada Manyetik olarak etkin olmaktadırlar. 1. Moore-Demirli mayınlar: Bu mayınlar PM-1 ve PM-2 etkileşimli mayınlardır. Donanmada servise 1959 ve 1965'te ayrı ayrı girmişlerdir. PM-2 özellikle buz tabakası altındaki denizaltılar için kullanılmışlardır. Mayının anten sistemi 3 antenden oluşmaktadır. Üst, orta ve alt. Antenlerin her biri 2 electrod ile "İlk Kurulma" unitinin transformerinin bobinine bağlanmıştır. Denizaltının etrafındaki deniz suyunun electrolit özelliğinden dolayı oluşan manyetik alanın ürettiği sinyal bu antenler vasıtasıyla algılanır. Belli bir sinyal şiddetinde transformerinden ikazlanan mayın patlar. Akustik olanlar transducerine gelen sedanın şiddetinin ürettiği akım kuvveti ile aktif olurlar. Bu mayınlar TNT'den daha güçlü "Deniz karışımı" denen bir patlayıcı ile donatılır. Bu mayının cihazları konuşlandırıldıkları yerdeki "derinlik menzil"lerinin ve emniyetlerinin arttırlması için geliştirimektedir. Bundan başka korozyona dirençli kuvvetlendirilmiş demirleme telide devamlı geliştirilmeye gereksinim duyulan elemandır. Denizaltıdan dökülen demirli mayınların ağırlığının azalmasına ve havadan dökülen bu mayınların çarpma direncinin arttırılmasına çalışılmaktadır. 2. Sea floor-Bottom-Dip Mayını: Modern Dip mayınları;gemilerin fiziken oluşturduğu ses, manyetik, hidrodinamik basınç, elektrik sahalarını algılayan sensorlerin patlattığı çok kanaldan ikazlanan patlayıcılar ile donatılmışlardır. Çalışma şekilleri, 50-60 mt yakından geçen gemiden etkilenen ve aktive olan çok hassas sensorü ve beynidir. Bu faktör; Zamansal geciktirme, gemi sayma, ikazlanma tip seçenekleri ve telekontrol olanağı ile ayarlanabilmekte ve mayın tarama temizleme yöntemleri atlatılabilmektedir. Döküldükleri deniz yatağında çamura gömülerek gizlenmekte ve tespiti zorlaşmaktadır. Aynı zamanda dip mayınları, mayın tarayıcıların önünde harekat yapan mayın avlayıcı araçları tespit ve imha olanakları ile donatılabilmektedir. Dip mayınlarının bünyesi 20 yıl ve bataryaları 10 yıl depolanabilir. Döküldüğü yerden çıkarıldıktan sonra 1 yıldan fazla öldürücülüğünü korur. · Torpido itiş sistemli Pervaneli Mayın ve Füze itişli Mayınlar. Bu tip mayınlar mayın modülünden ve taşıyıcısından oluşur. Mayın modulü, savaş başlığından ve hedefin fiziki alanını algılayan sensor-beyin bölümünden oluşup güç birimi ve emniyet devreleride buradadır. Hedefin ebatlarına ve yalıtımına bağlı oluşan fizik alan; mayında kullanılan sensor tipine bağlı oluşan küresel ikazlanma alanının içindeyken, ikazlanma mayına yaklaşık 40 metre mesafe de gerçekleşmektedir. Pervaneli Mayın Taşıyıcısından çıkıp hedefi takip eder.

Denizaltı Harekatı ve Denizaltıyı Tespit Etmek II. Dünya savaşının ünlü Amirali Karl Doenitz'in şu sözünü hatırlıyalım,"Şayet cephede bulunan bir deniz altı gemisi, bu görevi esnasında 2 adet 3000 tonluk yük gemisi ve 1 adet 6000 tonluk tankeri imha ederse, kara harekat alanında aşağıda belirtilen miktardaki malzeme harekattan sakıt kalır. Harp silahı olarak iş görmez. 42 adet tank, 8 adet 152mm top, 88 adet 76mm uçak savar topu, 40 adet 400mm uçak savar topu, 24 adet carrier, 600 adet tüfek, 5210 ton Cephane, 428 ton Tank yedek malzemesi, 2000 ton Malzeme, 1000 ton Benzin kanisteri. Şayet bu malzeme imha edilmeden cepheye ulaşırsa, malzemenin imhası için başarılı 3000 uçak sortisine ihtiyaç duyulur." Klasik Denizaltı, gizliliğini koruduğu süre içinde harekatını etkin olarak yapar. Devamlı sakınma halindedir. -Keşfolunmatan sakınır, Keşfolunmuşsa teması kaybettirmeye, Temas devam ediyorsa hücumdan sakınır. Bu yüzden; Bataryasını ve temiz havasını çok dikkatli harcar, Periskobu sınırlı kullanır, çok gerekmedikçe transmisyon yapmaz, Kısa şnorkeller planlar, Emercensi atışlara hazır olur, Düşmanın muhtemel taktiklerini bilir, Su bombasına ve emercensi durumlara hazır olur, Devamlı eğitim yapar ve aşağıdaki oşinografik şartları kullanarak, sakınmaya başlıyacağı yeri ve zamanı bilir. Ortam şartları: Su ortamının yoğunluğunda; radarın ve telsizin kullandığı yüksek frekans elektromanyetik dalgalar büyük kayba uğradığı için radar ve telsiz kullanılmaz. Fakat düşük frekanslı elektromanyetik dalgalar su içinde ilerleyebilirler. Düşük frekans elektromanyetik dalga üreten cihaz ve anten boyutları büyük olduğundan gemilerde kullanımı pratik değildir. Yine yüksek frekans ses dalgaları da fazla uzağa gidemez. Bu dalgalar, denizaltının başka gemi ile iletişimin sağlayan su altı telefonu, derinlik ölçer –iskandil-, çok kısa mesafe sonarlarda vs. kullanılır. Sesin 39F sıcaklıktaki su içindeki yayılma hızı 4800 ft/sn.(1600yd/sn)'dir. Bu değere 3 faktör etki eder, Su Sıcaklığı : Her 1F'lık artış ses hızını 4-8 ft/sn arttırır, Tuzluluk : Her %0.01 artış ses hızını 4 ft/sn arttırır, Basınç : Her 100Ft'lik derinlik artışında ses hızı 2 ft/sn artar. Alttaki şekiller için Sesin birkaç temel özelliği şunlardır, Su içinde ses dalgaları daima fazladan aza doğru kırılırlar. Sıcaktan soğuğa ve tuzludan tatlıya gibi., Frekans'ın ve ortam şartları'nın önemi kadar kaynağın gücüde mesafeye etkilidir. Suyun soğuması ile sesin emilmesi fazlalaşır, mesafesi kısalır. Düşük frekanslı ses daha uzağa gider. Homojen bir ortamdan, farklı homojen ortama giren ses dalgası sınırda kırılır. Yandaki şekil İotermal şartlarda -26db Aktif Sonar Ping'lerinin temsili yayılışlarını göstermektedir. Yanlara olan skala derinlik skalasıyla eşdeğerdir 5000mt. Denizaltıyı Tespit Etmek: Denizaltının tespitinde kullanılan yöntem ve cihazlar arttıkça, yerleştirildiği platformlar çeşitlenmiştir. Bu yöntemler için gerekli cihazlar;Karada, gemide, uçakta, helikopterde veya uyduda olabilir. Bu plaformların sahip oldukları denizaltı arama imkanları; Karada; Deniz dibine döşenmiş sabit sonar alıcıları , Radar, ESM, Kızıl ötesi tarayıcı, Gemide;Aktif/Pasif Sonar, Radar, ESM, Kızıl ötesi tarayıcı, Helikopterde;Görerek tespit, Radar, ESM, Aktif/Pasif Sonar, Uçakta;Görerek tespit, Radar, Akti/Pasif Sonar şamandırası , Şnorkel egzost izi tespit, Denizaltının Dünyanın manyetik eğrilerinde neden olduğu bozulmayı tespit, Uyduda;Görerek tespit, Kızıl ötesi tarama. Not. Görerek tespit; öğleyin, sakin havada Güneş ışınları, örneğin:Akdenizde 60 metreye kadar ulaşır ve denizaltı varsa renk farkına neden olur. Bu fark yukardan hatta geniş bir sahayı gören uydu tarafından saptanabilir. Kızıl ötesi tarama:Şnorkel yapan denizaltının egzost gazlarının ve neden olduğu deniz suyu ısınmasının yaydığı kızılötesi ışınların saptanmasıdır. Denizaltı nasıl yanıltır: Kendisine karşı harekat yapan gemi, uçak ve helikopterlere karşı denizaltı bazı aldatıcılar kullanır. Yakın bir zamana kadar bunlar radar ekosu verecek biçimde yapılmış sahte periskoplar, deniz suyu ile kimyasal etkileşime girdiğinde köpürüp baloncuklar yayayarak gürültüye neden olan maddeler ve çöp-kirli yağ olmuştur. Günümüzde aldatma kapsamına kendi sonarı ile arama yapan Homing torpidolarda dahildir. Yandaki şekilde Circe firmasının geliştirdiği "Aldatıcılar" ve, Sonarını Aktif modda yani arama modunda çalıştıran uçak, gemi. helikopter ve torpido sonarı ile aynı frekansta eko üreterek kendine yönelmelerine neden olan DECOY'lar ile, Yine bu arama yapan sonarların bilhassa denizaltı ile temasta olan torpido sonarının, bizden dönen ekoların şiddetiden daha kuvvetli sinyal üreterek torpidonun bizden temasının kırılmasını sağlayan ve ortamı akustik olarak karıştıran JAMMER'ların kullanımları görülmektedir. Denizaltı, decoy'ların zaman ayarını önceden yaparak belli hatta dizer. Çalıştıkları zaman decoylardan oluşan perdenin arkasında gizlenerek ya da başka bir noktada daha sessiz kalarak, bunlara yönelecek tehdit unsurlarını rahat atış yapabileceği bir pozisyona çeker böylece taktik bir avantaj yakalar. Denizaltıların taktik ve stratejiye etkileri: Denizaltı silahının taktik ve stratejiye olan etkilerini belirtmeden önce;Çin'li general Sun Tzu'nun milattan 500 yıl önce yazdığı "Savaş sanatı" adlı eserinden bir bölümü aktarmak yararlı olacaktır. "Tüm savaş aldatmaya dayanır. Bu nedenle, taaruz gücümüz varsa, bu gücümüz yokmuş gibi görünmeliyiz. Kuvvetlerimizi kullandığımız sırada hiçbir hareket yapmıyormuşuz gibi davranmalıyız. Yakında isek uzakta imişiz hissini vermeleyiz. Uzakta olduğumuz zaman ise; hasmı yakında oluduğumuza inandırmalıyız. Düşman toplanıyorsa, ona karşı hazırlıklı bulun. Kuvvetli olduğu yerde onunla çarpışmaktan kaçın. Düşmanı gerilim içinde bulundur. Birleşmişse onu böl. Hazırlıklı değilse, ona taaruz et. Seni beklemediği anda saldır". Milattan 500 yıl önce yazılan bu eserde de belirtildiği gibi savaşta aldatma usullerini en iyi kullanan zafere ulaşır. Zaten denizaltı silahın doğuşu da, kara savaşlarında uygulanan gizlenme, pusu kurma ve baskın tekniklerinin denizde nasıl uygulanabileceği sorusunun cevabı araştırmakla başlamıştır. Öteden beri kara savaşlarında, özellikle zayıf olanların pusu kurma ve baskın tekniklerini kullanarak zafere ulaştıkları görülmüştür. Günümüzdeki gerilla harpleride bunun örnekleridir. Deniz savaşlarında kuvvetli donanmalara karşı başarı kazanabilmek için düşmana hissettirmeden yaklaşarak zarar vermek fikri denizaltının doğmasına neden olmuştur. Amerika iç savaşlarında Güneyli'lerin, kuvvetli Kuzeyli'lere karşı denizaltından yaptıkları hücumlar deniz harplerinin tek boyuttan iki boyuta çıktığının başlangıcıdır. 20. Yüzyılın başlarında gerçek silah hüviyetine kavuşmaya başlayan denizaltılar, bu silahın önemini kavrayamayan ülkelere, I. Dünya savaşında çok zarar vermiştir. Her iki savaştada denizaltılara gereken önemi veren Almanlara ise, harbin kaderini etkileyebilecek ölçüde fayda sağlamıştır. Denizaltıların taktik ve stratejiye olan etkilerini, silahın özelliklerinden dolayı kesin hatlarla ayırmak mümkün olmamaktadır. Çok yakın geçmişi olması hesabıyla, şu örnekten de anlaşılacağı gibi, denizaltının taktik bir başarısı stratejik bir sonuç doğurabilmektedir. Falkland savaşında, Arjantin'lilerin Amerikan yapısı 10,000 tonluk General Belgrano krüvazörünün İngiliz'lerin HMS Congueror isimli nükleer takatli denizaltısı tarafından Tiıgerfish Mark 8 tel güdümlü torpidoları ile batırılışı Arjantin donanmasını denize çıkamaz hale getirmiştir. Denizaltı silahının başlangıçtan beri belli başlı kullanma metodlarını ve bu silaha karşı alınan tedbirler kronolojik bir sıra üzerinden belirterek taktik ve dolayısıyla stratejiye etkilerini şu şekilde sıralayabiliriz. Başlangıçta denizaltı gemileri üs, liman ve sahilleri abluka eden güçlü deniz kuvvetlerine sahip ülkelerin harp gemilerine karşı bir tehtid ve tehlike unsuru bir savunma silahı olarak geliştirilmiştir. Denizaltıların ilk defa taarruzi olarak kullanılmasını Alman'lar I. Dünya savaşında gerçekleştirmişlerdir. İngiliz Anavatan Filosu'nun Scapa Flov'daki üssünde Alman denizaltı gemilerinin görülmesi İngiliz'lerde tedirginlik yaratmış, sinir bozucu bir psikolojik ortamın doğmasına neden olmuştur. Neticede İngiliz Anavatan Filosu değişik yerlerde üslenmek zorunda kalmıştır. Bu olay denizaltıların kazandıkları ilk stratejik nitelikteki zaferdir. I. Dünya harbinin başlangıcında denizaltılara karşı savunma, mahmuzlama ve uçaklarla satıhtaki denizaltılara karşı bomba atma şeklinde idi. Ancak harp esnasında denizaltıların gösterdikleri başarı ülkeleri denizaltıya karşı savunma silah ve taktikleri geliştirmeye zorladı. Harp içerisinde Asdic ve su bombaları icat edildi. Liman ağızlarında savunma ağları gerildi. Harp sonrasında denizaltı silahı gelişmesine devam ederken savunma silahlarıda gelişti. Ancak II. Dünya savaşı başladığında savunma silahları denizaltıların gelişmesinin gerisinde idi. Bunun sonucu olarak II. Dünya savaşında deniz nakliyatında daha az zayiata uğramak için denizaltı savunma taktiklerinden konvoy sistemi geliştirildi. I. ve II. Dünya savaşında harp gemileri ve deniz ulaştırması için büyük bir tehtid olan denizaltı gemileri modern teknolojinin ortaya çıkardığı güçlü ve uzun menzilli sonar cihazları gelişme safhasındaki sualtı silah teknolojisi ve uzun menzilli DSH silahları uçak ve helikopterlerin DSH sahnesine girişleri ile geçmiş harplerdeki tecrübelere istinaden günümüzde başarılı olmayacak gibi görünürlersede, bgünün teknolojisi sonucu nükleer güç sistemleri balistik füze ve G/M'ler ile modern torpidoların denizaltı gemilerine uygulanması bu silahta büyük değişiklikler meydana getirmiştir. Günümüzün güçlü deniz kuvvetlerine sahip ülkelerin denizaltıları üzerindeki araştırmaları ve inşaası için sarf ettikleri gayretler neticesinde gelecek deniz harplerinde ciddi bir tehtid olarak ortaya çıkacağı görülmektedir. Esas üstünlük denizin derinliklerinde saklanabilmedir. Bu da bir sürpriz yaratma karakteri sağladIğı gibi denizaltı gemisine hiç bir desteğe ihtiyaç duymadan görevini yapma imkanı verir. Batarya probleminin nükleer takat'le ortadan kaldırılması ile sualtı süratlerini yüksek düzeye ulaşmış olmasıda bu üstünlüğü tartışmasız hale getirerek stratejik vasfın örneklerini vermiştir. Diğer taraftan her türlü hava şartlarında görev yapabilme kabiliyetine sahip olmaları hudutsuz bir seyir menzilne ulaşabilme, nükleer ve termonükleer silahlara sahip olma ile denizaltı gemileri ulaştırmaya mani olma ve deniz kontrolünü sağlama görevleri yanında hedef memleketlerin hayati potansiyeline denizin derinliklerinden imha edebilme özelliğine erişmişler ve stratejik olarak denizaltı gemileri seyyar bir nükleer vurucu kuvvet haline gelmişlerdir. Sonuç olarak denizaltılar taktik sahada deniz kontrolünün tesis ve idamesine yardımcı düşman deniz ulaştırmasına mani olmak görevleri yanında stratejik hedeflere balistik füzelerle taarruz edebilme yetenekleri nedeniyle taktik sınırın dışına çıkmışlardır. Stratejik caydırıcılık denizaltıların en önemli özelliği olmuştur. Harbin uzay'a sıçraması halinde bile okyanusların deinliklerinde denizaltı hakimiyeti hüküm sürebilecektir.

alpi_09 kardeşim açtığın konuyu büyük bir zevkle okudum, arada bilmediğim ufak birkaç teknik detayı öğrenmiş bulundum, Eline emeğine sağlık, Saygılarımla... alpi_09 En istikrarlı üye 13 Ekim 2010

nayırr nolamaazzz körr oldummm, göremiyorumm, göremiyorumm alpi_09 En istikrarlı üye 19 Ekim 2010

Bu sistemi, herzaman merak konusu edinmişimdir. BöyLe bir konuyu payLaşarak, Bizi aydınLattığın için teşekkür ederim aLpi.

SSBN RESOLUTION Class 1968-1969 Arası 4 Resolution hizmete girdi. 1960'larda insanlı ileri teknoloji ürünü araçların saldırısı karşısında savunmasız kalmamak ve caydırıcılık için SSBN'lerin yapımına karar verildi. Resolution'lar Lafayette sınıfı dizaynı esas alınarak 5 adet planlanmasına karşın 4 adet yapılabilmiştir.1980'lerde tüm SLBM'leri Soğuk savaş koşullarına göre saptanan başlık miktarında donatılmışlardır. Deplasman: Satıhta 7500 tons / Dalışta 8400 tons Boyutlar: 425' x 33' x 30' / 129.50m x 10.10m x 9.10m Silah Yükü: 16 Polaris A3 SLBM atmakta. 6 x 21" baş torpido kovanları, Mk20 ve Mk23 denizaltıya karşı ve Mk8 gemiye karşı torpidoları taşımakta. Atış Kontrol: Dowty SAFS 3 FCS Sürat: Satıhta 20kts ve Dalışta 24kts. Sonar:Type 2001 active/passive, Type 2007 passive, Type 197 intercept Personel: 143 Güç Sistemi: 1 Rolls Royce PWR1 nuclear reactorü,2 steam turbininde 15000shp. Güç üretmektedir.1 Paxman yardımcı dizel 4000bhp gücünde olup 2 WH Allen turbo generatoründe 3400kW güç üretmektedir.1 şaftı mevcut.. SSN- Narwhal Class Özel Görev denizaltısı 1969 1 Narwhal servise girdi The USS NARWHAL (SSN-671), filoya katılmış denizaltılar içinde Soğutma suyu doğal çevrimli olan reaktoru nedeniyle en sessiz olanıydı. Denizaltı Uzaktan Kumanda Aracının harekatları ve özel görevler için dizayn edilmişti. Böylece "emniyetle" engellenebilir gürültünün ana kaynağı: Büyük su pompaları ile harekat, sessizlik içinde gerçekleştiliyordu. Diğer hususlar açısında Sturgeon sınıfı ile aynıydı. NARWHAL'da kullanılan yeni mühendislik teknolojileri Denizaltı Geliştirme programına rehberlik etmiş LOS ANGELES ve OHIO sınıfı denizaltılar için zemin hazırlamıştır. Deplasman: Dalışta 5,350 tons Boyutlar:314 ft x 38 feet Güç Sistemi:1 S5G Nuclear reactor 2 steam turbini17,000 shp, 1 shaft, Sürat:20+ knots Güç Sistemi: 4 torpido kovanı, Harpoon, Tomahawk Personel:141 SSN BENJAMIN FRANKLIN Class 1965-1966 2 Benjamin Franklin hizmete girdi. Filoya SSBN olarak katılan bu denizaltıların kalan iki tanesi, özel görev timlerinin ve cihazlarının taşınma kapasitesinin arttırılması için Özel görev saldırı denizatlısına dönüştürülmüşlerdir. Gemiye SEAL'ların görev başarısını gerektiren cihazların fiziki durumlarının bakımı için kafi miktarda tatbikat cihazı yüklenebilir ve görev planlanması - icrası minimum personel tarafından yürütülebilir.. Deplasman: Dalmış 8,250 tons Personel:143 Boyutlar:425 feet x 33 feet Sürat: Dalmış 25+ knots Derinlik: 800+ feet Kovanlar:4 Torpido kovanı,12 Dikey SLBM Kovanı mevcut. Özel Harekatlar için : 2 Kuru güverte bölümü,2 Seal Çıkarma Aracı-SDV SSGN PAPA Class Project 661 Anchar 1969 1 adet Papa hizmete girdi. 1970'lerde hizmete girecek 45 knots hız ile derinde harekat yapabilen Alpha sınıfı denizatlıların teknolojisinin uygulandığı bir ara dizayndır. Aynı şekilde 44.7 knots ile dünyanın ilk en hızlı denizatlısıdır.. Hız tecrübelerinde üst yapısı hasar görmüştür. Form tekne ile Mukavim tekne arasındaki kovanlarında 10 SS-N-9 Füzesi taşıyabilmektedir. Mevcut teknoloji ile yapım maliyetinin yüksek olması nedeniyle projesi sonlandırılmıştır. Deplasman: 5,200 tons satıhta 7,000 tons dalışta Güç Sistemi: 2 VM-5m pressurized-water nuclear reactors, 177.4 MWt-?,000 shp gücünde 2 steam turbini. Pervane:2?-kanat Boyutlar: 106.7metre x 11.7 metre x 8.0 Metre Sürat: 14 knots-?- satıhta 44.7knots dalışta Harekat derinliği: 400 metre Personel: 82 Silah yükü: 10 - SS-N-9 ve torpido kovanları SSBN LE REDOUTABLE Class 1969-1980 Arasında 5 Le Redoutable hizmete girdi. İlk Fransız SSBN dizaynı olan Le Redoutable, Lafayette sınıfı temel alınarak yapılmış bir denizaltıdır. Gövde şekli ve pervaneleri dikkat çekicidir. Savaş sonrası ilk Fransız denizatlıları tek gövdeli yapılmışlardır ve türbini şafta doğrudan bağlamak yerine, jeneratöre bağlayıp enerjiyi şafta bağlı elektrik motoruna vermişlerdir. L'Indomptable ve Le Tonnant denizatlıları metalik reaktör çekirdeğine diğer 3 gemi Oxid çekirdeğe sahiptirler. Deplasman: satıhta 8000 tons / dalışta 9000 tons Personel:135 Boyutlar: 420' x 35' x 33' / 128.00m x 10.66m x 10.05m Güç Sistemi: 1 GWC PAR K15 nuclear reactor,2 Turbo-jeneratör ve 1 Jeumont Schneider Ana Elk. Motoru ile 1 şaft'a 16000hp güç veriyor.1 adet 850kW SEMT-Pielstick 8PA4 diesel jenerator mevcut. Sonar: DSUX-23 passive conf. Array , DUUX-2 passive array, DUSV-61 towed array Maximum Sürat: 20kts satıhta and 25kts dalışta. Silah yükü: 4 x 21" baş torpido kovanı. Le Foudroyant denizaltısı: 16 x M1 SLBM ve L5 ile L17 tipi 18 torpido taşıyabilir. Le Redoutable & Le Terrible denizaltıları:16 x M2 SLBM, L'Indomptable & Le Tonnant denizatlıları ise16 x M2 veya M20 SLBM ve L5 ile L17 tipi 18 torpido taşıyabilir. SSN CHURCHILL Class 1970-1971 Arasında 3 Chuchill hizmete girdi. Churchill sınıfı denizatlıların dizaynında, Valiant sınıfı denizaltılar esas olarak alınmasına rağmen gemi içinde birçok düzeltmeler yapılmıştır. Bu sınıf dizaynın yapımları;SSBN Resolution sınıflarının gerekliliğinin önem kazanması yüzünden ertelenmiş, Polaris projesinin tamamlanmasına yaklaşılmasıyla beraber 3 geminin yapımına başlanmıştır - Vickers Tersanesinde HMS Churchill ve HMS Courageous, Cammal Laird'de HMS Conqueror. Deplasman: satıhta 4200 tons / dalışta 4900 tons Boyutlar: 285' x 33' 3" x 27' / 86.90m x 10.10m x 8.20m Personel:13 + 90 Silah yükü:6 x 21" baş torpido kovanı.. Mayın ve Mk8 yada Mk20 torpido modellerinden 26 torpido taşıyabilir. Maximum Sürat: 20kts satıhta ve 28kts dalışta. Güç Sistemi: 1 Rolls Royce PWR1 nuclear reactor 2 steam turbininde 15000shp güç üretmekte 1 şaftı döndürmektedir.1 Paxman diesel jeneratorüde mevcuttur. SSN ALPHA Project 705 LIRA 1972-1983 Arasında 7 Alpha hizmete girdi. Alfa sınıfı denizaltılar Rus teknolojisinde bir basamak sayılmaktadırlar. Sıvı Metal soğutmalı reaktörlerle, Titanyum alaşımlı tekne yapısını bir arada dizayn etmişlerdir. Batının tahminlerinin ötesinde dalış derinliği ve torpitoyu yorup kaçabilen sürati ile onları paniğe sevk eden bir denizaltı ortaya çıkarmışlardı. Tabii ki Alpha beraberinde derinden atılabilen pahalı torpido gelişiminide getirmişti. Titanium alaşım, hızlı ivmelenmeye imkan veriyordu ve yakın geçmişte zor kırılan 44.7 knot'a çıkabilmekteydi. Daha sonraları çeşitli verilerle, hızlı ve derine dalan denizaltı tehdidinin yanlış alarm olduğu ispatlanmış fakat ABD'yi denizatlıya karşı kullanılacak silahın yoğun araştırmalarına yönledirmiştir. Sonuçta Mk. 46 ve Mk. 48 torpidoları üzerindeki dramatik gelişmeler, 63-knot ADCAP torpidosu ile sonuçlanmıştır. Deplasman: satıhta 2,310-2,900 tons dalışta 3,800-4,320 tons Güç Sistemi: 1 liquid-metal nuclear reac.(155 MWt Type: OK-550 or BM-40A) 40-47,000 shp gücünde 2 steam turbini. Pervane:1 Adet 5-kanat Boyutlar: 79.5-81.4 metre x 9.5 metre x 6.9-7.6 Metre Harekat Devamlılığı: Tam güç ile 1,175 saat su-yiyecek stokları ile 30-50 gün Sürat: 14 knots satıhta 43-45 knots dalışta Harekat derinliği: Max. Emniyet umku1,150-2,000 ft, Dönüş yok 1,400-3,900 ft, Ezilme umku 1,700-?,? feet Personel: 31-45 Silah yükü:21 81R (SS-N-15) yada 12 Vodopad (SS-N-16) füzesi mevcut 6 533mm baş torpido kovanlarında;18 53-65K, SET-65 torpidolarını yada 20 VA-111 torpidolarını yada 21 SS-N-15/81R füzesini atabilir veya 24 mayın taşıyabilir-dökebilir. SSBN DELTA I Project 667-B Murena 1972-1977 Arasında 18 Delta I hizmete girdi. Yankee sınıfı denizaltıların taşıdığı Balistik füzeler, Rusya'nın kontrolundaki denizlerden ateşlenebilmeleri için yeterli hedefe uçuş menziline sahip değillerdi. Delta sınıfı denizaltılar, taşıdıkları SLBM'ler ile alarm kademeleri içinde Rusya'nın Norveç denizinde yada Barents denizindeki marjinal buzlu Arktik kıyılarında olası savaş için mevzilenebilirlerdi. Neticede seleflerinden farklı olarak Stratejik hedeflerinin menziline girmek için Batının Sosus Sonar Bariyer'ini geçme ihtiyaçları yoktu. Eve yakın mevzilenmişlerdi, donan birimlerinden oluşan tabyalar tarafından korunabilirlerdi. NATO, artan bir şekilde ilgisini denizatlıya karşı yürütülecek harbe yöneltmiştiki Delta'lar SS-N-8'in yani R-29'un 4200 mil menzilli versiyonu ile donatıldılar. Delta'lar farklılaştıkça II, III, IV versiyonları olarak çeşitlendiler Deplasman:9000 m3 satıhta, 11000m3 dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactor, her biri 52.000 Hp gücünde 2 steam turbini. Boyutlar:139 metre x 12 metre x 9 metre Harekat derinliği:390 metre ,450 metre Sürat:12 knots satıhta,25 knots dalışta Personel:120 Harekat Devamlılığı:80 gün Silah yükü:12 R-29 SLBM, 4-533mm torpido kovanı SSN SWIFTSURE Class 1973-1981 Arası 6 Swiftsure hizmete girdi. Swiftsure Sınıfı denizaltılar ilk İngiliz dizaynları temel alınarak, yeni gövde şekli verilmiş, yeni gelişmiş cihazlarla donatılmış ve sessizliği arttırılmış gemilerdi. Makine sorunları kısmen yeni reaktorle çözülmüştü fakat Astute sınıflarının yapımında tamamen yeni çizimleri konacaktı. 5 Swiftsure görevde Deplasman: 4200 tons satıhta / 4900 tons dalışta janes Boyutlar:272' x 32' 4" x 27' / 82.90m x 9.8m x 8.20m Personel: 116 (13subay) Sürat: 20kts satıhta ve 30+ dalışta. Güç Sistemi: 1 Rolls Royce PWR1 nuclear reactor 2 GEC steam turbininde 15000shp güç üretmekte pump jet propulsor'a- bağlı 1 şaftı döndürmektedir. 1,900 hp (1.42 MW); 1 motor emergency itişdrive; 1 içeri çekilebilir yardımcı pervane. 1 Paxman diesel jeneratorüde mevcuttur. Savaş data systems: Ferranti/Gresham/Dowty DCB/DCG veya Dowty Sema SMCS taktik data sistem. Silah yükü: SLCM: Hughes Tomahawk Block III; Tercom ve 0.7 Mach ile1,700 km (918 n mile) GPS destekli inertial seyir sistemi başlık 318 kg SSM; McDonnell Douglas UGM-84B Sub Harpoon; 0.9 Mach ile 130 km (70 n miles)'ye aktif radar homing-güdüm, başlık 227 kg.;5 x 21" baş torpido kovanı Marconi Spearfish;tel güdüm; 65 kt ile 26 km (14 n miles) yada 50 kt ile 31.5 km (17 n miles) active/passive güdülebilir-homing hucum sürati 55 kt; başlık 300 kg Mayın ve Mk8 yada Mk24 Tigerfish modellerinden 20 torpido taşıyabilir. Aldatıcı Karıştırıcı: 2 SSE Mk 6 atıcı. Type 2066 and 2071 torpedo aldatıcı. ESM: Racal UAP; passive intercept. Radars: Kelvin Hughes Type 1007; I-band. Sonar: Gövdeye monte ana sonar ; active/passive arama-hucum; düşük frekans. Marconi 2072; flank array sonar pasif düşük frekans. Ferranti Type 2046 Çekilebilir hidrofon grubu-sonar çok düşük frekans pasif. Thomson Sintra Type 2019 PARIS veya THORN EMI 2082; pasif intercept mesafe ölçer. Marconi Type 2077; yüksek frekansta kısa mesafe sınıflandırma. SSN VICTOR II Project 671-RT Semga 1974-1978 Arasında 7 Victor II hizmete girdi. Victor II sınıfı denizaltılar düşman SSBN'lerine ve denizatlıya karşı harp kapasitesi olan gemilerle savaşacak ve dost birimleri-konvoyları koruyacak şekilde dizayn edilmiş denizaltılardır. Ek silah kapasitesi arttırılmış, yapısal değişikliklerle tonajı da artmıştır. Atış kontrol sistemi;yeni nesil daha uzun, torpido dairesinden enerji yardımı alan, uzun menzil 65 santim çapındaki Ağır torpidolara göre düzenlenmiştir Deplasman: 4,245-4,500 tons satıhta 5,700-5,800 tons dalışta Güç Sistemi: 2 OK-300 VM-4PWR reactors 30000 shp gücünde 2-75 MWt steam turbini; Pervane:1 5 kanat Boyutlar: 100-102 metre x 10.0 metre x 6.8-7.0 Metre Harekat Devamlılığı: 60 gün ve Tam güçte 1,215 saat Sürat: 18-24 knots satıhta 30 knots dalışta Silah yükü: SS-N-16 Stallion füzesi, 4 26-in (650-mm) ve 2 21-in(533-mm) baş torpido kovanı,18 torpido yada 36 mayın taşıyabilir. Maximum derinliği: 350 metre Personel: 80-100 SSN GLENARD P. LIPSCOMB Class 1974 1 G. P. Lipscomb servise girdi USS Glenard P. Lipscomb (SSN 685) Güç sistemi SSN Tullibee ile aynı olan ikinci prototip Turbo-Electrik dizayndır. Glenard P. Lipscomb diğer hususlarda SSN-637 Sturgeon sınıfı denizaltılara benzer. Pervaneyi çeviren reaktör>türbin>jeneratör>elk mtoru>şaft şeklinde düzeneği olan Turbo-Elektrik itiş , Standart reaktör>türbin>devir azaltıcı dişli takımı>şaft sisteminden daha verimli ve sessizdi. Bu itiş sisteminin potansiyel avantajlarının test edilmesinin amacı daha sessiz denizaltı harekatlarını belirlemekti fakat aynı zamanda daha ağır ve büyük makine sistemlerinin daha düşük sürat sonucunun belirlendiği bir test oldu. Güvenirlik, emniyet sorunları gibi dezavantajları nedeniyle de bu dizaynın elemanlarının, takip eden SSN-688 Los Angeles sınıfında kullanılmamasına karar verildi. Her ne kadar test platformuysa da "Lipscomb Fish" tamamen savaş kapasitesine sahip bir gemiydi. Deplasman:6,480 tons dalışta Boyutlar:365 feet x 32 feet Sürat:20-plus knots Güç Sistemi: 1 nuclear reactor, turbin-electric motoru, 1 şaft Silah yükü:Torpido, 4 torpido kovanı, Harpoon, Tomahawk Personel:141 SSGN CHARLIE II Project 670-M SKAT-M 1974-1982 Arasında 6 Charlie II hizmete girdi. Charlie II sınıfı denizaltılar 1972 – 1980 arası dönemde, orijinalde Charlie I için geliştirilmiş Atış kontrol ve Fırlatma sistemleri ile 60 nm menzilli 8 SS-N-9 ile donatılmışlardı. Yavaş ilerleyen yapım kademeleri bu dizaynın daha az tatminkar olduğu kanısını uyandırmıştır ve gerçekten 49 Victor SSN ve 76 Yankee/Delta SSBN içeren ikinci nesil Sovyet Nükleer Denizatlılarının en küçük sınıfı büyük farkla Charlie SSGN'lerdi. Bütün birimleri 1994'te hizmetten alınmışlardır. Deplasman:4.500 tons Satıhta 5.400 tons dalışta Güç Sistemi:1 PWR reactors VM-5,20.000 hp gücünde 1 steam turbini Pervane:1 5-kanat Boyutlar:102 metre x 10 metre x 8.0 Metre Güç Sistemi: 8 SS-N-9 Siren Füzesi,6 21-in (533-mm) Baş torpido kovanı 12 torpido yada 12 SS-N-15 Starfish Personel:100 Sürat: 16 kts Satıhta 23 knots dalışta SSN HAN Class1974-1978 Arasında 5 Han hizmete girdi. 5 Han görevde. İlk Çin dizaynı ve yapımı nükleer denizaltılardır. İlk nesil Çin SSN'leri (401'den 405'e kadar gemilerinden 2 tanesinde 401 & 402?) bakımlarında çözüldüğü anlaşılan radyasyon problemleri oluşmuştur. Son iki denizaltı 8 metre daha uzundur bunun nedeni Satıhtan satıha atılan füze kovanlarını yelkenin arkasına yerleştirildiği hakkındaki kanıdır fakat gerçeklenmemiştir. Bu denizaltılar oldukça gürültülüdürler ve basit savaş sistemleri ile donatılmışlardır. Bazı kaynaklardan alınan bilgilere göre gemilerde şaft Turbo-elektrik sistemi ile çevrilmektedir. Bu dizayndaki gelişmeler, yeni Tel-Güdüm torpidoları ve 533 mm çapındaki torpido kovanlarından atılabilen YJ-8 SSM'leri de kapsamaktadır Deplasman: 4,500 tons dalmış (5,500 ton olası!)janes Boyutlar: 90 x 9 x? metre/295 x 29.5 x? feet (404, 405: 98 x 9 x? metre/321.5 x 29.5 x? feet) Güç Sistemi: Nuclear; turbo-electric 12,000 shp Steam turbini90 MW, 1 PWR 1 reactor, 1 shaft, , Sürat: dalışta 26 knots Personel: 75 ESM: Type 921-A; radar ikaz Radars: Yüzey tarama : Snoop Tray; I-band. Sonar: Trout Cheek; hull-mounted; active/passive arama-hucum; medium frekans. DUUX-5; passive mesafe ölçer ve intercept;düşük frekans. Silah yükü: Torpido: 20 torp. Alabilir. 6x21 inch torpido kovanı mevcut. Yu-3 (SET-65E); active/passive güdüm , 205 kg harp başlığı ile 15 km (8.1 n mil) 40 knt ile; ve Yu-1 (Type 53-51) 39 kt ile 9.2 km (5 n miles) yada 51 knt ile 3.7 km (2 n miles) başlık 400 kg. Füze: SSM YJ-82 (C-801); inertial cruise; active radar güdüm-homing, 0.9 Mach ile menzil 40 km (22 n mile) başlık165 kg; sea-skimmer alabilir. SSN Parche Özel Görev Denizatlısı. 1976 1 gemi servise girdi. Sturgeon sınıfı gemiler "Okyanus mühendisliği"nin uygulandığı derin deniz arama ve kurtarma ve diğer özel görevler için geniş çapta modifiye edilmiş gemilerdir. Jimmy Carter (SSN 23) ile değiştirilmeleri planlanmıştır.. 1976'da Okyanus mühendisliği işlevi için dönüşüm geçirmiş 1987-1991'de kapasiteleri geniş çapta arttırılmıştır. Tadilatların başında yelkenin önündeki kısmın boyunun 33 metre uzatılması gelmektedir. Deplasman: 7,140 tons dalışta Boyutlar: 401.5 x 31 x 35 feet/122.4 x 9.4 x 10.6 metre Güç Sistemi: 1 S5W reactor, 20,000 shp steam türbini, 1 şaft Personel: 147 Sonar: BQQ-5 active/passive Atış kontrol: Mk 117 torpido control Erken Uyarı: WLQ-4E suite, BRD-7 D/F, WLR-9, Aldatıcı Fırlatıcı Silah yükü: 4 adet 21 inch torpido kovanı (23 Mk 48 torpidosu) Sürat: dalışta 28 knots SSN LOS ANGELES Class 1967-1975 Arası 52 (23'ü Providence cl.) Los Angeles servise girdi. LOS ANGELES sınıfı SSN'ler özellikle Sovyet Suüstü Harekat Grubunun ana birimlerine saldıracak ABD Uçak gemisi ve Savaş gemilerini batırması için yapılmış denizatlılara karşı ASW/Anti-submarine Warfare amaçlı dizayn edilmişlerdir. LOS ANGELES sınıfı SSN'ne, ASW harekatını Uçak ve Çıkarma gemi gruplarına escortluk yaparkende koordineli bir şekilde icra kapasitesi kazandırılmış sınıftır. Hızlı ve sessiz olup, MK-48 ile ADCAP torpidolarını, gemiye karşı Harpoon ve Tomahawk füzelerini, Kara hedeflerine karşı Tomahawk Cruise füzelerini atabilmektedirler. Yeni denizaltılar; sonraki aşamanın, Carrier Battle Group-CVBG'lere escortluk ederken sessizliğin ve Grubu desteklemeye uygun harekat süratinin geliştirilmesi gerektiğini gösterdiler. Escort ile görevli SSN'ler ASW harekatı ile Ana Kuvvetin 100 nm. önündeki sahayı süpürürlerken karşılaştıkları SAG birimlerine de hucum geliştirebilmektedirler. Son 23 denizaltı gelişmiş dizayn olup, daha sessiz harekat yapmaktadırlar, BSY-1 Sonar -Savaş Grubu ile donatılmışlardır, torpido kovanlarından mayın dökme ve Dikey kovanlardan Tomahawk Cruise füzesi atama kabiliyetine sahiptirler. Bu dizayn "688I Providence sınıfı" adını almıştır. 41 LOSANGELES Görevde Deplasman: SSN 688-699: 6,927 t. dalışta SSN 700-714: 6,977 t. dalışta; SSN 716-725,750: 7,102 t. dalışta; SSN 751-773: 7,147 tons dalışta Boyutlar: 360 x 33 x 32 feet/109.7 x 10 x 9.7 metre Güç Sistemi: 1 GE PWR S6G reactor, steam turbines35,000 hp (26 MW);, 1 shaft35,000 shp, 1 Magnetek yardımcı prop motor; 325 hp (242 kW), Sürat : 32 knots dalışta Sonar: BQQ-5D AND BQS-15D active IBM BQQ 5D/E; passive/active düşük frekans arama-hucum sonarı, TB-16D ve TB-23 çekilebilir arrays Atış kontrol: CCS Mk 2, Mk 117 torpedo control Erken Uyarı: BRD-7 D/F, WLQ-4 , WLR-8 intercept, WLR-9/12, WLR-10 radar uyarcı, Personel: 133 Aldatıcı ve karıştırıcı: Emerson Electric Mk 2; torpido aldatıcı. ESM: BRD-7; radar yayın yönü saptama. WLR-8 2/6; intercept-radar parametre analiz. WSQ-5 ve WLR-10; radar ikaz. Atış Kontrol : CCS Mk 2 UYK 7 computeri ile; IBM BSY-1 UYK 43/UYK 44 computerleri ile. Link 11 Radar: Yüzey tarama-seyir-atış kontrol: Sperry BPS 15 H/16; I/J-band. Silah yükü: Missiles: SLCM: GDC/Hughes Tomahawk ; kara hedefine; GPS Tercom destekli inertial seyir sistemi ile 15-100 m yükseklikte 0.7 Mach ile 2,500 km'ye (1,400 n mil); nuclear başlık 200 kT;Konvasiyonel tek başlık 454 kg HE 900 km'ye (485 n mil); SSN 719-725,750-773: 12 Tomahawk dikey kovanı 4 21 inch (533 mm) torp. midships Kov.(26 adet silah-kombinasyon taşır Mk48 & Tomahawk; SSN 751-773 mayında dökebilirler); Mines:Mk 67 Mobile ve Mk 60 Captor mayını. DELTA II Project 667-BD Murena-M 1975,4 Delta II servise girdi. Delta II'ler öncelikle, SSBN stratejik denizatlılarda SLBM sayısını artırılması gereğinden yola çıkılarak dizayn edilmiş denizaltılardır. Yankee'ler ve Delta I'ler sadece 12 SLBM taşımaktaydılar. Delta II'nin mukavim teknesi 16 metre daha uzatılarak 4. ve 5. Bölümlere 4 SLBM Kovanı daha eklenmiştir. Yeni SSBN'lerin gelişim süresinde birkaç önlem ile gürültünün yayılma seviyesi azaltılmıştır. Örnek: Buhar türbinleri Şok Emicileri 2-Spool yöntemi ile etkinleştirilmiş, boru devreleri ve hidrolik cihazlar tekneden yalıtılmış ve form tekne yeni Hidrostatik kaplama ile kaplanmıştır. Bütün Delta II 667BD'ler START-1 antlaşması şartları gereği beklenenden evvel hizmetten çıkarılmışlardır. Deplasman:10500 m3 satıhta, 13000m3 dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactors, her biri 55.000 hp 2 steam türbini, Silah yükü:16 R-29 Füzesi, 4-533mm 2-400mm torpido kovanı Boyutlar:155 metre x 12 metre x 9 metre Harekat Derinliği:390 metre ,450 metre Sürat:12 knots satıhta,24 knots dalışta Personel:130 men Harekat Devamlılığı:80 gün SSBN DELTA III Project 667-BDR Kalmar 1976-1981 Arası 14 Delta III hizmete girdi. Delta III'ler SLBM R-29'un yeni Modifikasyonunu taşıyorlardı. Typhoon sınıfı SSBN denizaltı projesinin başarısız olması durumu için bir seçenek olarak ayrılmışlardır. Delta III'ler; Derin Su Bombalarınıda etkin kılan "Almaz-BDR Harekat İdare Sistemi" ile Delta II 667BD'lerdeki "Kerch" Hydro-acoustic sistem yerine Akustic şamandıralar ile mevki koyan"Bumblebee" ve yeni "Rubikon" Hydro-acoustic seyir sistemi ile donatılmışlardır.5 DELTA III Görevde Deplasman:8,940 tons satıhta,10,600 tons dalışta Güç Sistemi:2 PWR reactorü, herbiri 90 MW 20.000 hp üreten 2 steam türbini, Personel:130 Pervane: 2 x 7 kanat fixed-pitch ayarlı Boyutlar:155 metre x 11.7 metre x 8.7 metre Harekat Derinliği:320 metre 400 metre Silah yükü:16 R-29R füzesi 4-533mm torpido kovanı Sürat:13-14 knots satıhta,22-24 knots dalışta Harekat Devamlılığı:80 gün SSN VICTOR III Proj.67-RTM, RMTK SHCHUKA 1978-1992 Arası 26 Victor III servise girdi. Victor II'nin geliştirilmiş versiyonu olan Victor III, Sovyet denizatlılarının bazı sessizleştirme yöntemlerinin uygulandığı ara birimdir. Project 671RTMK denizaltıları St Peterburg Admiralty Tersanesinde inşa edilmişti. Yeni "Kolos" non-acoustic sensor grubu ile donatılmışlardır. Bazı Project 671RTM'ler,671RTMK konfigurasyonuna yükseltilmişler ve Stratejik Cruise füzeleri ile donatılmışlardır.8 Victor III görevde. Deplasman: 4,850-5,200 tons satıhta 6,300-7,250 tons dalışta Güç Sistemi: 2 OK-300 VM-4 Basınçlı Su Soğutmalı PWR Reaktör, 30,000 shp 72-75 MWt steam türbinleri. Personel:85-100 Propellers:1 tandem-aynı şaft üzerinde ters yönlerde dönen 2 pervane? 8- kanat Boyutlar: 102.2-107.2 metre x 10.0-10.8 metre x 7.0-8.0 Metre Harekat Devamlılığı:80 gün, tam güçte 1,215 saat Sürat: 18-20 knots satıhta 29-30 knots dalışta Harekat Derinliği: 400 metre Silah yükü: 2 adet SS-N-15 Starfish yada 2 adet SS-N-21 cruise füzesi.6 adet SS-N-16 Stallion yada 6 adet P-100 Oniks/SS-N-22 Sunburn,2 adet 21-in (533-mm) ve 4 adet 26-in(650-mm) Baş Torpido kovanları,2 adet BA-111 Schkval,36 mayın alpi_09 En istikrarlı üye 14 Ekim 2010

en iyi denizaltılarını almanlar ve amerikanlar yaptı amerikasnların yaptıhı nükllerdenizaltılar günlerdir denizin dibinde kalabiliyor alpi_09 En istikrarlı üye 15 Ekim 2010