Petrolde önemli bi kaynak. Ama benim korkum geleceğin en büyük enerjisi olucak olan bor madenlerinin ileride bu vaziyete düşmesi yada mundar olmasıdır Dünyada %65 lik bor rezervimizle dünyaya meydan okumamız lazım ama bu imzalar ve basiretsiz yöneticler yokmu

vallah bence amerikadan fırlama bi ülke yok. şerefizler önce uluslar arası antlaşmalarla elimizi kolumuzu bağlıyor ve bizi dışarıya muhtaç bi duruma bırakıyor. bizim lisede dersimize gelen bi albay söylemişti"ben kaç sene mastır doktora yaptım. bu kadar bu görevde bulundum. yinede amerikanın nasıl bir politika peşinde olduğunu bilmiyorum. bildiğim tek şey karadeniz petrol dolu ama malesef uluslar arası antlaşmalardan dolayı elimiz kolumuz bağlı."demişti... bizimoğlan WarrioR 11 Temmuz 2009

madem petrolun üstünde yüzüyoruz nerde petrol... mta mühendisleri petrol var diyecekte petrolü ben mi çıkartacam...2500 kuyu arayıp sıfır çekmiş mühendislerin nesine güvenecem... onlara şöle demek lazım; "sallama recep din kardeşiyiz" :D

sagolasin bilgilendirdigin icin

SİSMİK 1TPAO'nun SİSMİK 1 ekibi, Kırklareli Değirmencik Köyü Koruluğu'nda kurulu bir kampta çalışıyor. Düzlük, yemyeşil bir alana yerleşik kamp, barakalardan ve çadırlardan oluşuyor. Çadırların birkaçı malzeme deposu, kalanı da teknik ve destek laboratuvarları şeklinde kullanılıyor. Ekip 3 boyutlu sismik yansıma yöntemine göre çalışıyor. Ekip Şefi Jeofizik Mühendisi A. Timur Kutlu, kampta, mühendisler dahil teknk uzmanlar, bazıları mevsimlik bazıları da müteahhit firma işçileri olmak üzere tam 273 kişinin yaşadığını anlatıyor. Sismik çalışma başlamadan önce, jeologlar, arazide keşif ve topoğrafya çalışmaları yapıyorlar. Bu çalışmalarla belirlenen noktalardan geçecek biçimde, eşit aralıklarla kablo hatları seriliyor. Her kablo hattında da belirli sayıda kanallar bulunuyor. Her kanala da yine belirli aralıklarla jeofonlar yerleştiriliyor... Kamp alanından ayrılıp, kamptan oldukça uzakta bir alanda çalışan, içinde kayıt cihazlarının bulunduğu kayıt kamyonunun yanına gidiyoruz. Kamyonda görev yapan kişiye gözlemci deniyor. Gözlemci Elektrik Teknisyeni Elçin Aras Altaylı, yüksek teknolojili bilgisayar sistemlerinden oluşan kayıt cihazlarıyla arazide bulunan kablo hattı, vibratörlerin atış noktaları, serilen jeofonlar, arızalı noktalar, kablo serilecek ve toplanacak yerler gibi her şeyi denetleyip, yönetiyor. Vibratörlerin yaptığı her atışta, yani her enerji verişlerinde yerde oluşan sarsıntıyı ben de hissediyorum. Kamyonların gürültüsü öyle yüksek ki, bağırara konuşmasına karşın Timur Kutlu'yu güçlükle duyabiliyorum. Dört kamyon arka arkaya dizilip, her 50 metrede bir, belli bir süre, yere enerji veriyorlar. Vibratörlerin yere vereceği enerjinin süresi testlerle belirleniyor. Vibratör Mekaniği denen şoförlerin kullandığı kamyonların herbiri 30 ton ağırlığında! 42.000 ton/metrekare gücünde maksimum kuvvet uygulayabiliyorlar. SİSMİK 1'de sondaj ekibi de bulunuyor: Yerde belirli derinlikte açılan kuyularda patlatılan çok küçük dinamitlerin yaydığı titreşimlerle tabakaların hızı belirleniyor... Tüm bu işlemlerin sonunda Merkez'e manyetik bantlar şeklinde gönderilen veriler, bir filtreleme işleminden geçirilip işleniyor. Böylece yerin 3 boyutlu yapısı ortaya çıkıyor. Her Şey Matkabın UcundaTrakya'da Fidanlık 2 doğal gaz üretim sahasındaki sondaj kulesindeyiz. Hedef rezervuar, kuyunun az ötesindeki göletin altında, bu yüzden yönlü sondaj yapılmış. Sondaj için gerekli tüm ekipmanlar TIR kamyonunun üzerine yerleştirilmiş gezici sondaj kulesi çok görkemli. Mesleği Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği olan Kule Mühendisi İlker Mutlu hedef derinliğe ulaşıldığını, ancak bulunan gazın üretmeye değer olup olmadığı konusundaki kararın beklendiğini söylüyor. Üretim kararı çıkarsa kuyuya koruma boruları indirilecek, yoksa kuyu terk edilecek. Jeoloji Mühendisi Bilge Karaca, " Kuyu son derinliğe gelip de sondaj işlemi bittiğinde log kamyonunda çalışan ve log mühendisi dediğimiz fizik veya elektrik-elektronik mühendisi arkadaşlarımız log kamyonuna bağlı araçları kuyunun içine gönderiyorlar. Bu işlem aslında kuyunun EKG'sini almamızı sağlıyor. Bu EKG'lere log adını verdiğimiz için yapılan işleme de log alımı denir." diyor. Laboratuvardaki sistem, farklı sensörlerden sondajla, çamurla ve jeolojiyle ilgili parametreleri alıp "mudlogging" denen ikinci bir sisteme getiriyor. Bu sistem de veriyi sayısal bir hale getirip, izlenebilir yapıyor. Bu da sondajın çok daha kolay ve hızlı yapılmasına yardımcı oluyor. Son teknolojik araç ve cihazlarla çalışılıyor. Kesintiler, standartlar doğrultusunda elekten alınıyor, farklı sıvılarla ıslatılıp, bir mikroskop altında inceleniyor. Log alımı işlemi bittikten sonra elde edilen sayısal veriler, petrofizik değerlendirme yapabilen, özel bir yazılımla değerlendiriliyor. Hangi metrelerde ne olduğu belirleniyor. Gözeneklilik/geçirgenlik ne kadar, kuyunun içinde ne tür sıvı var gibi, bilgilerin hepsi log alımı sonucunda ortaya çıkıyor. Sonuçlar Ankara'ya gönderiliyor. Orada yeni bir değerlendirme yapıp, karar veriliyor: Gaz yoksa "Kuyuyu terkedelim!" varsa "Perfore yapalım! " diyorlar. Terkedilirse kuyu kapatılıyor, perfore yapalım denirse de delme işleminden sonra, kuyu, üretim birimlerine teslim edilecek şekilde hazırlanıyor." Kuyuda, gaz olan metreler arasına denk gelecek şekilde, boru üzerinde çok sayıda, küçük delikler açma işlemine "perfore" deniyormuş ve bu işlem log mühendislerince yapılıyormuş. Böylece kuyudaki gazın boru içine girerek yüzeye taşınması sağlanıyormuş. Arama SondajıSıra Türkiye'nin öteki ucunda. Batman'dan yaklaşık 4 saat süren, bir yolculuktan sonra Siirt'in Pervari ilçesine bağlı, Okçular Köyü civarındaki, dağlardan birinin eteklerindeyiz. Bulunduğumuz yer, şimdilerde kazılan en derin arama kuyusu. 11 yıldır sürekli arazide çalışmayı tercih eden Murat Altınkaynak'tan başlayarak bilgi alıyoruz: "Okçular 1, TPAO'nun bu bölgede açtığı ilk kuyu. 20 km ve 35 km ötede yabancılarca açılmış iki kuyu var. Bu kuyunun amacı, genel jeolojik istifi görmek, stratigrafik yapıyı anlamak üzere arama yapmak. Elbette, bu arada petrol olabilecek seviyeleri de test ederek, kontrollü ilerliyoruz. Kuyunun bitmesine az bir metraj kaldı." Kuyu jeologları arama kuyularında daha ayrıntılı çalışıyorlarmış. Yeraltındaki tabakalara formasyon adı veriliyor. Her formasyonun kendine özgü özellikleri var. Bu formasyonlardan gelen kesintileri, bir çok kimyasal analizden geçirilip, ayrıştırılıp, ana kaya yapıları belirleniyor."Yerin binlerce metre altndan, özellikle de petrol bulunma olasılığına sahip hedef seviyelerden gelen kesintilerle uğraşmak heyecan verici." diyor Altınkaynak. Kule Mühendisi Murat Bardakçı'dan aldığımız bilgilere göre, kuyu çalışmaları geçen yıl başlamış. 4166 m'ye kadar kazılmış. Sonra bazı sorunlar olmuş, takım sıkışmış. Takımın bir kısmı aşağıda kalmış, yani kurtarılamamış. Aynı yerden başlayan ikinci bir yönlü kuyu açılmış. Şimdi yine takım sıkışması sorunuyla uğraşıyorlarmış. Aşağıda yalnızca 6 m'lik bir takım parçası kalmış. Onu da kurtarırlarsa sorun çözülecekmiş. Bardakçı, bölgenin içinde bulunduğu özel zorluklardan da söz edip "Kule hiç durmaz. 24 saat çalışır, işçiler de 3 vardiya çalışır. Günler boyunca bazen uykusuz, bazen de günde 1-2 saat uykuyla yetinmek zorunda kalırız." diyor. Alper Kahvecioğlu'nun kuledeki görevi çamur mühendisliği. Çamuru şöyle anlatıyor: "Çamur kuyu içinde damarlardaki kan gibidir. Kesintileri yukarı taşır, numuneler bu sayede toplanır. Kuyuda bir sabitlik sağlar. Sondaj yaptığınız sürece aşağı doğru bir basınç uygulamanız gerekiyor, o basıncı başka bir kuvvetle yeterince tutamazsanız sondaj yapmak zor hale gelir. Bazı formasyonların, gerekli müdahale yapılmadığı zaman şişme özellikleri vardır, bu özellikler doğru kontrol edilmezse, takım sıkışması, kule yıkılması ya da benzeri bir sürü soruna yol açabilir. Çamur bu tür sorunları engellemeye çalışır. Dizinin, özellikle de matkabın soğutulmasında kullanılır çamur; çünkü aşağıda sürtünmeden kaynaklanan bir ısınma söz konusu, dizide kullanımdan ya da korozyondan dolayı oluşabilecek hasarları engellemesinde giderilmesinde kullanılır. Formasyondan formasyona değişik çamur tipleri kullanılır." Batman Bölge Müdürlüğü Sondaj Müdürü İbrahim Ünsal'dan da başka bir şey daha öğreniyoruz. "Kuyu Canlanması!" "Yeraltında yüksek basınçlı zonlarda mutlaka bir sıvı ya da gaz bulunur. Gazlar önemli, çünkü basınç altında sıkışırlar. Üzerinden basınç alınınca ya da onlar bir şekilde atmosferik basınca doğru ilerleyip de üzerlerindeki yük kalkınca bir genleşme etkisi yaratırlar. Bu yüzden, sondajcılık açısından, gazlar sıvılara göre daha büyük tehlikeler yaratırlar. Bunlar yanıcı veya boğucu gazlar olabilir, yangın ve ölüm riski var. Yüzeye geldikleri zaman kulenin kendisine zarar verip, çalışmanın sonlanmasına neden olurlar. Artık kuyuyu bir daha kontrol altına alamazsınız. Can kaybına, bu yüzden de, hem moral olarak hem de insani değerler olarak belli zararlara uğramanıza yol açabilir. Bir de çalışma kesintiye uğradığından, önemli ekonomik kayıplara neden olabilir, elbette her sondaj kuyusunda, bu tür canlanmaları önleyici düzenekler bulunur, personel de eğitimli ve hazırlıklıdır... Sondaj faaliyetlerinin tümü, sondaj öncesinde elde edilen veriler doğrultusunda her ayrıntının düşünüldüğü planlamalar yapılmasını zorunlu kılar. Personelin de her duruma karşı eğitimli olmasını. En kötü koşulları düşünerek yapıyoruz tüm hazırlıklarımızı. Ancak, ne kadar başarılı planlar yaparsınız yapın, şu gerçek hiç değişmez: "Sondajı kuyu yönetir." Denizin ÜstündeAkçakoca açıklarında kurulmuş, sığ deniz sondajlarında kullanılan, Prometheu adlı "jackup" tipi sondaj kulesine, Karadeniz'in dalgaları arasında yaptığımız yaklaşık 40 dakikalık tekne yolculuğundan sonra ulaşıyoruz. Can yeleğini giyip, kaskımı taktıktan sonra, sepet denen, konik bir nesnenin üst silindiriyle, ayağımın altındaki alt silindir arasında uzanan iplere, bedenim dışarıda kalacak şekilde tutundum. Olası bir kazada denize düşmek, platforma düşmekten daha güvenliymiş!.. Artık platformdayım. "Company Man" unvanıyla çalışan, platform sorumlusu, Petrol Mühendisi Hüseyin Büyükgöz Romanya yapımı olan ve 60-70 Romen personelle çalışan kule hakkında bilgi verdikten sonra çalışmaları anlatıyor: "2005 yılında iki tane kuyu kazdık. Ardından diğer kuyuları kazdık. Şu anda yeni bir üretim platformunun kurulması çalışmalarını yürütüyoruz. Buradaki kuyuları üretime hazırlıyoruz, deniz tabanındaki doğalgaz olduğunu önceden belirlediğimiz kuyulara girmek için sondaj yapıyoruz. Üzerinde bulunduğumuz jackup'ın ağırlığı 7000 ton, derinliği en çok 80-85 metre olan sığ su alanlarında çalışabiliyoruz. Bulunduğumuz yerin derinliği 78,5 metre. Hidrolik hareket eden ayakları var, deniz tabanının içine belli metrelere kadar giriyor. Platform bu ayaklar üzerinde duruyor. Ayakları 20 metre yukarı çekebilmek için yaklaşık 10 saat gerekiyor. Karadaki kulelerden farklı olarak, platformdaki sondaj kulesi sabit, yani kule indirme ve kaldırma işi yok. Karayla kıyaslandığında en zorlandığımız şey malzeme nakli. Nakil, botlarla olmak zorunda. En çok bir haftalık malzemeyi stoklayabiliyoruz. Botun yani malzemelerin platforma geliş gidişinde deniz ve hava koşulları çok belirleyici. Dalga yüksekliği yaklaşık 2,5-3 metre olursa malzeme nakli yapamıyoruz. Rig'lerde iş daha zor, yüzen platformlar, istenen koordinatlara gelebilmek için birkaç yönden botlarla çekilirler. Bu tür platformlar çok büyük, kontrolü de pek kolay değil, ancak pozisyon aldıktan sonra işler kolaylaşıyor. Kış koşullarında da çalışıyoruz ama denizdeki zaman kaybımız, yine hava koşulları nedeniyle karadakinden daha fazla. Aslında deniz sistemleri arasında en tehlikeli olan jackup'lar, kolay devrilebilirler. Diğerleri devrilmez. Gemi pozisyonunu kaybettiği zaman kuyuyu kaybedersiniz. Bütün bu sistemlerde en büyük tehlike, gazın gemiye kadar gelip, kontrol dışına çıkıp, yangına neden olması halinde personeli transfer etmek. Böyle bir durumda en avantajlı jackup'tır, çünkü karaya en yakın olan o. Bir de karada ya da denizde farketmeyen riskler var. Yaşam için fazla zaman vermeyen, boğucu hidrojen sülfür. Bu nedenle, çok acil durumlarda kuleyi boşaltmak için helikopter kullanılır. Bu tür sistemlerin üzerinde bir helikopter pisti bulunur. Şu anda çalıştığımız lokasyonlarda hidrojen sülfür yok, daha güvenli. Bu platform yaklaşık 2 ay burada kalacak. Sonra yüzen bir platform gelecek ve daha derin sularda da çalışabileceğiz. Buradaki bir başka fark da, elde ettiğiniz gazı karaya taşımak için deniz tabanından karaya kadar hat çekilmesi gerekiyor. Karada, üretim için vana sistemi yeterliyken denizde üretim platformu kurmak gerekliliği var. Deniz tabanındaki kuyuyu yüzeye taşıyıp, ardından yüzeyden deniz tabanına bir boru hattıyla bağlayan, onu da karaya ulaştıran bir boru hattı sistemi var. Yani üretim platformunun montajı pek kolay değil. Belli koşulların mutlaka sağlanmış olması gerekir. Burada kurduğumuz platform 395 ton ağırlığında demirden bir yapı. Burada daha önce kazdığımız kuyulara girmek için, bu platformun içinden boruları indirip, aşağıdaki kuyularla bağlantı yapmak zorundayız. Platformların her birinde en az iki kuyu var. Bir platformdan günde yaklaşık 300 bin metreküp üretim yapılması planlanıyor. Üretim platformları, gerektiğinde kapatma özelliğini de taşıyan sistemlerle karadan da kontrol edilebiliyor. Burada çalışırken 3 hafta platformda 3 hafta karada oluyoruz. İşçiler iki vardiya çalışıyor. Başlangıçta deniz üstüne alışmak pek kolay olmadı. Biraz daha stresli. Özel hayat yok denecek kadar az, özellikle de benim yaptığım işte. Yine de, iş yoğunluğundan zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorsunuz. Özel hayatımızdaki acil ve gerçekten çok olağanüstü durumlarda mutlaka bir arkadaşımız bizim yerimizi alabiliyor." Petrol Geçmişimize Kısa Bir Bakış İlk modern petrol kuyusu, 1848'de Azerbaycan'ın Bakü kentinde açılmış. 1854 yılında önce Fransa'da, ardından da Kanada ve Romanya'da petrol sondajları gerçekleştirilmiş. Böyle çalışmalar olmasına karşın, Amerikalı Edwin L. Drake'in 1859'da ABD-Pensilvanya'daki Titusville kenti yakınlarında yaptığı sondaj, modern petrol endüstrisinin başlangıcı kabul edilmiş. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra petrole atfedilen stratejik önem, ona sahip olma ya da sürekli denetim altında tutma isteğini çok artırmış. Bunun bir sonucu olarak da petrol, dünya üzerinde bulunduğu yerlerde özellikle de Ortadoğu'da hep kontrol edilmeye çalışılmış. Dünya politikaları da bu yönde oluşup gelişmiş. Osmanlı İmparatorluğu topraklarında petrol sızıntılarının olduğu, bunların çeşitli amaçlarla kullanıldığı eski zamanlardan beri bilinmekteymiş; ama Amerika, Romanya ve Rusya'da 1860'lardan beri ticari petrol üretilirken Osmanlı İmparatorluğu'nda petrol arama çalışmaları 1887'de başlamış. Osmanlı döneminde ilk petrol imtiyazı, 1887'de, İskenderun-Çengen havalisi için Sultan 2. Abdülhamit tarafından Ahmet Necati Efendi'ye verilmiş. Bir İngiliz-Alman firmasının 10 sığ sondaj yaptığı bu sahanın bazı yerlerinde kuvvetli gaz belirtilerine rastlanmış. Öte yandan Sultan 2. Abdülhamit'in Musul ve Bağdat vilayetlerindeki petrol oluşumlarını hazineye kaydettirdiği dönemde, o bölgelerde doğal yollarla sızan petrolden de yararlanıldığı biliniyormuş. Osmanlı döneminde Trakya, petrol arama çalışmalarının yapıldığı ikinci bölgeymiş.1897 yılındaki bir fermanla Sadrazam Halil Rıfat Paşa'ya Tekirdağ Mürefte çevresinde arama ve işletme imtiyazı verilmiş. Bu bölgedeki ilk sondaj Romanya'dan gelen malzeme ve işçilerce yapılmış. 1898'de yapılan 108 metre derinliğindeki bu sondajda petrol ve gaz belirtilerine rastlanmış. Daha sonra, bazıları o dönemin yerli kuruluşlarıyla ortak çeşitli yabancı şirketler bölgede arama çalışmaları yapmışlar. 1901 yılında, Mürefte bucağına bağlı Hora Dere'de açılan kuyularda petrol bulunmuş. O zamanlar için oldukça derin sayılan 350 ve 443 metrelik bu kuyulardan, başlangıçta günde 2 ton olmak üzere yıl sonuna dek 47 ton ham petrol üretilmiş. Haziran 1914'te Mezopotamya petrollerinin, bir İngiliz-Alman ortaklığı olan Turkish Petroleum Company'ye verileceğine dair bir niyet mektubu Sadrazam Said Halim Paşa tarafından yazılmışsa da, Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine sözleşme yapılamamış. Cumhuriyet'in ilanından sonra, petrol araştırmaları hükümetin öncelikleri arasında yerini almış. Lucius adlı yabancı bir uzmanla çalışılmış. Bu uzmanın, Türkiye'deki bilinen petrol bölgelerinin çoğunu gezerek hazırladığı raporlar, daha sonra yapılacak çalışmaların temelini oluşturmuş. 1926 yılında 792 sayılı Petrol Kanunu çıkarılmış, bu kanunla petrol arama yetkisi Hükümete verilmiş. 1929 yılında yurt dışındaki yabancı bir şirkette çalışan tek petrol mühendisi Cevat Eyüp Taşman davet edilerek ülkemize gelmiş, yanına genç mühendisleri alarak olası petrol sahalarında gezi ve incelemeler yapmış. Türk gençleri tarafından yapılan bu çalışma "Türk Petrol Aramacılığı"nın çekirdeğini oluşturmuş. Devlet eliyle petrol arama ve üretim işlemlerinin gerçekleştirilmesi için 1933 yılında, Cevat Eyüp Taşman başkanlığında Petrol Arama ve İşletme İdaresi kurulmuş. 1934'te başlayan ve 1936'da 1327 metre derinliğinde sonlanan Basbirin Kuyusu, ülkemizde yapılan ilk derin sondaj olmuş. Bu sondajın sürdüğü bir sırada, 1935 yılında MTA kurulmuş; devlet adına petrol arama ve sondaj faaliyetlerini yürütme görevi de bu kuruluşa aktarılmış. Raman dağının bir "petrol yapısı" olabileceği 1934 yılında ilk kez konu edilmiş, saha üzerinde ilk jeolojik incelemeler 1937'de yapılmış. 1954 yılına kadar olan MTA döneminde çoğu Trakya ve Güneydoğu Anadolu'da olmak üzere 95 petrol kuyusu sondajı yapılmış. Raman (1940) ve Garzan (1947) petrol sahaları keşfedilmiş. 1954 yılında, varolan tüm petrol tesisleri, 6327 sayılı kanunla, kamu adına hidrokarbon arama, sondaj, üretim, rafineri ve pazarlama çalışmalarını yürütmek üzere kurulan TPAO'ya devredilmiş. 1983 yılına kadar aramadan üretime, rafinaja, pazarlama ve taşımacılığa kadar entegre şekilde çalışan TPAO, bugün yurtiçinde ve yurtdışında yalnızca arama, sondaj, kuyu tamamlama ve üretim çalışmalarını yürüten, tek ulusal petrol şirketi olarak hizmetlerini sürdürüyor. Hepsini görmek için tıklayın... Üretim SahalarıTPAO Silivri Doğalgaz Depolama Tesisleri'nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisi Hakan Aksulu, Türkiye'nin bu ilk ve tek doğalgaz depolama tesis konusunda bize bilgi verdi. Yurtdışından gelen gazın belli bir miktarı, gereksinim duyulmadığı ya da kullanımın az olduğu dönemlerde, daha önce bir doğalgaz üretim sahası olan Kuzey Marmara rezervuarında basınçlandırılarak depolanıyor. Gereksinim oluştuğunda da buradan yeniden üretim yapılarak kullanıcıya gönderilecek. Aslında kullanıma hazır bir gazı, yani BOTAŞ ölçütlerine göre saflaştırılmış gazı alıp, basınçlandırarak kuyu içine, rezervuara yeniden gönderiyor, orada doğal olarak saflığını kaybediyor. Yeniden üretimde safsızlıkları yine BOTAŞ ölçütlerine getirecek ayrıştırmalar yapılıyor. Tesis çok kapsamlı. BOTAŞ için günde 1,3 milyon metreküp gaz depolanıyor. Trakya'nın üretimi, orada bulunduğumuz sırada kapasitesinin günde 550-600 bin metreküp olduğu gözönüne alınırsa, neredeyse 2,5 katı gaz söz konusu. Yalnızca burada değil, doğal gaz üretimi yapan bütün tesislerde kırmızı renkli, kuyu sayısı kadar vanayı üzerinde bulunduran "Christmas Tree " denen kuyu kontrol ekipmanı bulunuyor. Üretilen gazın kontrollü bir şekilde üretim hattına gönderilmesinde kullanılıyor. Doğalgaz üretiminde bir yüzey tesisi şöyle çalışır: Genellikle kuyudan gaz gelirken, gazla birlikte mayi denen, tuzlu su, bazen de akışkanlığı yüksek petrol birlikte gelebilir. Doğalgaz yüzey üretim tesisinin en önemli işlevi, bunların hepsini birbirinden ayrıştırmak. Gazın petrolsüz geldiği bir ayrıştırmada, gaz, ayrıştırıcı bir sisteme girer ve faz farklarından ötürü, sıvı fazlar aşağıya düşerken, gaz fazı yukarı çıkar. Böylece kaba ayrıştırma gerçekleşir. BOTAŞ'ın kalite standardına göre, dağıtım hattına gönderilecek gazın içinde br milyon metreküpte 250 ppm üstünde su buharı bulunmaması gerekiyor. Bunu sağlayabilmek için üretimde bir dehidrasyon sistemi kullanılıyor. Bu sistemin içinde trietilenglukol denen, su buharını toplama özelliği olan, akışkan bir malzeme bulunuyor. İçinden gaz geçirilen akışkan, gaz içindeki su buharını tutuyor. Sonra buhardan saflaştırılmış gaz da üretim hatlarına gönderiliyor. Bütün bu işler çok kısa zaman dilimlerinde gerçekleşiyor. İkinci durağımız Vakıflar O1 Kampı'ndaysa 4 kuyudan üretim yapılıyor, üstelik petrol ve gaz karışık geliyor. Önce gaz ayrıştırması, az önce anlatılan şekilde ayrıştırılıyor ve ölçümlendirilerek ana hatlara veriliyor. Ayrıştırıcıda aşağıda kalan petrol ve su serbest su ayırıcısına gönderilip, petrolden ayrışıyor, su "mudpit" denen çamur havuzuna boşaltılırken, petrol de üretim tanklarına alınıyor. Vakıflar O1'de petrol boru hattı bağlantısı olmadığından, kara tankerleriyle Ereğli'deki ana dolum istasyonuna gönderiliyor. Oradan deniz tankerleriyle TÜPRAŞ'a satılıyor. Üçüncü durağımız Hamitabat Sahası bir toplama istasyonu. Kuyulardan gelen boru hatlarının birleştiği vanalı sistemlere "manifold" deniyor. Bu bölgenin aşağısında ve yukarısındaki kuyulardan boru hatlarıyla gelen gaz manifoldda birleşiyor. Özellikle düşük sıcaklıklardaki kış günlerinde, hidratlaşmasını önlemek üzere gaz, ısıtıcılarda ısıtıldıktan sonra ayrıştırıcılara alınıyor ve ayrıştırma süreci gerçekleşiyor. Bu istasyondan, yaklaşık 120-130 bin metreküo/gün gaz geçişi var. Osmancık 2 petrol üretim sahasındaki atbaşı pompa gazla çalışıyor. Buradan gerektiğinde o sahaya gaz takviyesi yapılıyor.

Bizim yeraltı zenginliklerimiz çok çıkarıp işlenilse kimseye muhtaç olmayız nedense çıkarılıp işlenmesine musade alamıyorlar. Zamanında yapılan anlaşmaların hazin sonları

Ben size bir duyumumu anlatayım. Karadenizde bir ilçede kazı çalışması yapılırken alttan bir anda petrol çıkmış. Sonra tespit için vs. diye görevliler çağırmışlar. Ondan sonra da üzerine beton dökülüp ordaki petrol kuyusu kapatılmış. Arabistanda var, daha yakında Irak'da var, İran'da var, Yunanistan taraflarında var, Karadenizin kuzeyinde var ve bizde yok mu Amele -

Denizden ÜretimTPAO'nun Akçakoca yakınlarında, çok yeni hizmete giren Çayağzı Doğalgaz Üretim tesisleriyle ilgili tesis Başmühendisi Şenol Çeten'in aktardıkları şöyle: "Çayağzı tesisleri Batı Karadeniz projesi kapsamında. Mevcut üç deniz üretim sahasından üretim yapmak üzere kurulmuş çok yeni bir tesis. Başlangıç süresini başarıyla tamamladık. Şu anda yalnızca Akkaya sahasından, yaklaşık 500 metreküp/gün üretim yapıyoruz. Yaklaşık 17,5 km'lik bir boru hattıyla gelen gazı seperatörde serbest halde gelen sıvıdan ayrıştırdıktan sonra kompresörde basınçlandırıyoruz. Arkasından da içinde buhar fazında bulunan nemi alarak, 18 km uzunluğunda boru hattıyla BOTAŞ ulusal ağına giriş yapıyoruz. Bulunduğumuz tesisin kapasitesi, şu anki yapısıyla 2 milyon metreküp/gün. Gaz artışı olursa bu tesisi 4,3 milyon metreküp/gün'e çıkarabilecek projeler hazır." Çevre Çok ÖnemliÜretim Başmühendisi Abdurrahman Tiryaki anlatıyor: "Adıyaman Karakuş 1 TPAO'nun büyük üretim istasyonlarından biri. 7 sahadan -Ozan Sungurlu, Beşikli, Batı Fırat, Eski Taş, Lilan, Kuzey Karakuş, Güney Karakuş ve Karakuş- çıkarılan petrol burada toplanıyor. Ozan Sungurlu, Beşikli, Batı Fırat sahaları buradan yaklaşık 50 km uzaklıkta. Orada suyu ayrıştırılan petrol buraya saf olarak geliyor, ayrıştırma işlemi burada yapılıyor. Ayrıştırılan atık su, petrolü aldığımız 3000-3500 metre derinliğe yeniden enjekte ediliyor. Su zararlı! Çünkü genellikle zararlı gazları içerebiliyor, aşırı tuzlu oluşu nedeniyle özellikle tarımsal alanlarda ciddi sorunlara, hatta çevresel felaketlere yol açabiliyor. Bunun bir başka yararı da yeraltındaki dengeleri korumak, yani petrolü alarak yarattığımız boşlukların çökmesini önlemek. Özellikle Karakuş sahasında ciddi olarak bir üretim var. Bu üretim sulu olduğu için korozyona yönelik bazı olumsuz yanları var. Korozyon çelik borularda delinmelere neden olabiliyor. Çevreye petrol ve atık suyun yayılmasına neden olabiliyor. Bunları en aza indirmek için korozyon hız ölçümleri yapıyoruz. Boru hatlarını korozyon engelleyicilerle korozyona karşı koruyoruz. Doğada korozyonu durdurmak olanaksız, ama uygun engelleyicilerle korozyonu yavaşlatmaya çalışıyoruz. Dış etkiler -ki bunların başında suya oksijen karışması geliyor- de korozyonu hızlandırıyor. Ne kadar önlem alırsak alalım, bazen boru patlamalarının önüne geçemiyoruz. Bu yüzden yalnızca bu işle ilgilenen bir ekibimiz var. Olası bir patlakta gerekli tespitler yapılıp, öncelikle çevreye olan zararı en aza indirme, dış ortama yayılan petrolü, bu bir kara arazisiyse, petrol bulaşan bütün toprağı toplayıp, uygun bir yerde saklama yoluna gidiliyor. Ya da tuzlu suyun kirlettiği toprakların, alınıp temizlenmesi yoluna gidiliyor. Patlama ya da delinmeleri en aza indirmek amacıyla boru hatlarında çürüyen, korozyona uğrayan kısımları değiştiriyoruz. Bu amaçla rutin kontroller yapıyoruz. Haftada bir atık suyun yarattığı korozyon hızını ölçeriz, problar her altı ayda bir yerinden çıkarılıp, ağırlık kaybı var mı diye ölçülür. Bir boru hattında ağırlık kaybı çok aşırıysa ki bu korozyon hızının yüksek olduğunun işaretidir, oraya ya daha fazla korozyon engelleyici verilir ya da sorunu giderecek başka kimyasal çözümler üretebiliriz. Ya da o boruyu değiştiririz. Üretimdeki en büyük sıkıntı yerüstü ve yeraltı pompalarındaki arızalar. Yerin altında 2000-2500 metrede çalışan yeraltı pompalarının arızalanması gerçekten büyük sorunlar oluşturuyor, ama üstesinden geliyoruz." Karbondioksit ÖtelemesiBatman'da ülkemizin en büyük petrol rezervlerinin bulunduğu Batı Raman Sahası'ndayız. Saha 1300 metre derinlikte. 1961'de keşfedilmiş. Rezervuar hacmi, 1,85 milyar STB (standart varil=159 lt), üretilebilir petrol hacmiyse 185 milyon STB, yani bütün hacmin yalnızca %10'u. Çünkü petrol gravitesi 13 API . Batman bölgesindeki sahalardan çıkarılan petrolün gravite ortalamasıysa 17,2 API. Uluslararası akışkanlık standartlarına göre gravitesi 26 API'ın altında olanlar düşük kaliteli ve ağır, üstündekilerse yüksek kaliteli ve hafif petrol olarak niteleniyorlar.) Bu kadar ağır bir petrolün üretimi çok zor. Ama yaklaşık 20 yıldır uygulanan bir üretim tekniğiyle, bu sahadan yapılan günlük üretim %1,5'ten %10'a yükselmiş. 2007 Mayıs ayı itibariyle, bu sahadan 7000 varil/gün üretim yapılıyor. Üretim başmühendislerinden Teoman Küçükkara'dan bu sahada uygulanan teknik üzerine bilgi alıyoruz: "80'li yılların başında Dodan bölgesinde yapılan aramada çok büyük karbondioksit rezervuarı bulunmuş. Dodan'da karbondioksit, Raman'da ağır petrol! Acaba kullanabilir miyiz diye fizibilite araştırmaları yapılmış, projeler gerçekleştirlmiş. Rezervuara karbondioksit enjeksiyonu 1986 yılında başlamış, hala sürüyor. Karbondioksit enjeksiyonunun amacı üretilemeyen kısımlarda kalan petrolü gazla öteleyip üretim kuyularına yönlendirmek." Küçükkara'dan öğrendiğimize göre, sistemin işleyişi şöyle: Dodan sahasından üretilen karbondioksit kompresörle basınçlandırılıp, yeraltına basılıyor. Gaz yerin altındaki üretilebilir, ama akma zorluğu olan ağır petrolü, üretim kuyularına doğru süpürerek öteliyor. Böylece petrol üretim miktarı artıyor. Teşekkür EdiyoruzBu yazının hazırlanmasında değerli bilgi birikimleriyle katkıda bulunan, düşüncelerini ve görüşlerini paylaşan, akademisyenlere, Genel Müdür'den başlayarak sahadaki işçilere kadar TPAO çalışanlarına çok teşekkür ediyoruz. Kaynak: Bilim ve Teknik 08/07 3 günlük el emeği göz nuru vardır. Pdf dosyasından birebir yazılmıştır. Kopyala yapıştır değil alınteridir. Resimler ordan ss alınıp tinypic.com a aktarılmıştır. Sırf siz güzel forum okurları bu yazıdan mahrum kalmayasınız diye. Saygılarımla.

birleri ülkenın petrol olarak dısa bahımlı kalmasını borclu kalmasını sıtyor bunlar dıs mıhraklar dıstan yönetilen içerdeki yöneticilerde petrolu cıkarttmıyor olay bu

Evet, Bilim ve Teknik Dergisi'nin Ağustos 2007 sayısında bizzat TPAO yetkililerinden görüş alarak hazırladıkları büyük petrol dosyasını promosyon olarak sundukları arşiv CD'lerinden yararlanarak sunmaktan büyük mutluluk ve şeref duyarım. Doğu Karakuş kısa süre önce açılmış bir saha. Sahada petrol olduğu Doğu Karakuş 1 kuyusuyla saptanmış ve pompa sistemi kurulmuş. Bu sahadaki 2. ve 3. kuyular, hem sahanın büyüklüğünün belirlenmesine, hem de eğer petrol bulunursa, üretimin artmasına yardımcı olacak. Doğu Karakuş 3 sondaj Kulesi'ndeki mühendislerle, misafir barakasında, hem konuşuyoruz, hem de Mühendis Erdem Tercan'ın iki gün önce çektiği videoyu izliyoruz. Görüntülerde, sanki gökten siyah bir yağmur yağıyor. Kuyudan fışkıran petrol, çalışanların barakalarına kadar uzanıyor. Kule mühendisi Köksal Çelik'se sondör kulübesinden yapılacak işlerin talimatlarını veriyor. Petrol yağmurundan nasibini en çok alan sondaj masasında, müthiş bir koşturmaca yaşanıyor. Heyecan, coşku alabildiğine!.. Keşke iki gün önce burada olabilseydim!.. Kuveyt, Suudi Arabistan, İran, Irak, Azerbaycan, Rusya ve Romanya gibi petrol zengini ülkelerin bulunduğu bir coğrafyanın tam merkezindeyiz, üstelik bazılarıyla sınır komşusuyuz. Görüntüler bittiğinde Çelik'e, "zengin olduk mu" diye soruyorum. Gülüyor! "Henüz bilmiyoruz! Kuyunun fotoğrafını çektikten, ekonomiklik analizlerini yaptıktan sonra bunu söyleyebiliriz. Yine de çok umutlanmayın, ülkemizdeki petrol yapıları genellikle küçük boyutlu oluyor." Yani? "Belki bizi zengin etmez, ama kendi gereksinimlerimizi karşılamada yeni bir umut, yeni bir adım olabilir." Petrolü bulmak çok önemli. Günümüzde ekonomik ve siyasi gücün önde gelen kaynaklarından biri. Ne de olsa çok değerli! Laf aramızda, ona "siyah altın" diyorlar. Bu kadar değerli olunca da, herkes peşinde! Petrolü olan ülkelerin bazıları çok zengin, bazıları da ülkelerindeki petrolün yönetimini güçlü ülkelere çoktan kaptırmışlar. Ya bizim ülkemiz? Zengin bir ülke olacak kadar petrolümüz var mı? Şöyle, kendimize yetecek kadar mı olsa? O da mı yok? Aklımızda sorularla, söylencelerle önce akademisyenlerle sonra da Kırklareli'den Siirt'e kadar bir yolculuk yapıp, TPAO yetkilileriyle, mühendislerle, uzmanlarla görüştük. Bugün Yarın Ülkemizin 2006 yılındaki doğalgaz tüketimi 28 milyar metreküp. Petrol tüketimi 31 milyon ton olarak gerçekleşti. Yılda %6 ekonomik büyüme ve koşut olarak tüketim artış hızı varsayımıyla, 2020 yılında doğalgaz talebinin 63 milyar metreküp, petrol talebininse 70 milyon ton olacağı öngörülüyor. Hepsini görmek için tıklayın... Petrol Ülkesi miyiz?Petrol zengini ülkelerin bulunduğu bir coğrafyanın merkezinde olduğumuz doğru, ama bölgemizdeki tektonik hareketlerin de merkezinde olduğumuz da doğru. Aynı coğrafyadaki farklı özelliğin merkezinde olmanın etkisini ODTÜ, Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü

Evet ülkemizde şu anda heryerde TPAO arama çalışmaları yapıyor. Özellikle Karadenizde Artvin-Hopa açıklarında petrol rezervi bulduklarını açıklamışlardı.. Hep buluyoruz hep anlaşma imzalıyoruz ama hala Dünya'nın en pahalı benzinini kullanıyoruz..

Zamanında Amerika kandırdı bizi şimdi bunun acısını çekiyoruz.

Yönetimde akp olduğu sürece bu ülkede petrol değil altın çıksa da değeri olmaz. size örnek vereyim. uşakta oturuyorum ve bu şehirde daha önce lidyalılar yaşamış. eşme ilçesinde yaklaşık 900 altın madeni kadar altın bulundu ama bulunması neyi etkiledi? 1-2 ay sonra ihale ile! yabancılara verildi. onlar da çıkardıkları altının sadece %8ini Türkiye'ye bıraktı. ayrıca altını çıkarırken siyanür kullandıkları için şuan çıkarmayı durdurdular... bunun gibi birçok örnek var malesef. ülkemizde tübitak gibi birçok kurum var. onlar elbet bir yol bulup temiz çıkarılmasını sağlayabilirdi. ama bu hükümetin ne yaptığı ortada.

Evet, çok. Yalnız dış bağlantılar yüzünden ÇIKARILAMIYOR! Elimiz mahkum Evet çok yakın komşularımızın altında var da... Bizim altımızda mı yok? Bu petrol ülkenin sınırlarına göre mi dağılıyor hayır tabiki. doğu bölgelerimizde fazlasıyla var. ama gel gör ki...

Gözlerimle gördüm bizim köydeki petrol kuyusunu kapattılar. Var mı daha ötesi

teşekkrler... Ben Peyami

Bizde her yer su ama komşuda da su yok

Yakın zamanda MTA da çalışan birisiyle bununla ilgili bir görüşmemiz olmuştu, açık söyleyeyim harıl harıl çalışıyorlar. Ve buluyorlarda. Yakında kokusu çıkar. Ama teknolojimiz bu iş için hangi seviyede, hangi derinliğe kadar bakıyorlar orasını bilmiyorum maalesef.

Dostum bu arada flood olacak ama... Bu CD yi upload edip paylaşman mümkün mü? Yapabilirsen çok makbule geçer..