BASİL ZAHAROFF VE MİLLİ MÜCADELE Büyük Taaruz'a birkaç ay kala, ordunun ihtiyacından yararlanmaya çalışan ünlü silah tüccarı Basil Zaharoff, Mustafa Kemal'in sert çıkışına takıldı. Türkiye, tüm imkansızlıklara rağmen, Zaharoff'un karanlık ellerine teslim olmadı. Sakarya Savaşı'nın zaferle noktalanmasından sonra ordu, hızla bir taarruz harekatı için hazırlığa girişti. Ordunun daha etkili bir şekilde desteklenmesini sağlamak için bir 'Harp Encümeni' kuruldu. Encümen, ordu ihtiyaçlarının süratle sağlanması için kaynak aramaya başladı. Bu konuda öncelik, silah eksiğinin giderilmesindeydi. Yunanlıların silah gücüne yaklaşabilmek için, tüfek sayısının üç kat, makineli tüfek ve top sayısının da iki kat artırılması gerekiyordu. Ayrıca eldeki silahların ateş gücünün de yükseltilmesi, tüfek ve top mermisi ihtiyacının karşılanması lazımdı. Bu hazırlık için 4 ayrı koldan harekete geçildi. Ankara'daki silah fabrikaları üretimi hızlandıracak ve Anadolu olanakları zorlanacak, İstanbul'daki depolardan silah ve cephane kaçırılacak, Fransa, İtalya ve öteki Avrupa ülkelerinden silah satın alınacak ve Ruslarla Fransızların yardımları değerlendirilecekti. İşte tam o günlerde, dünyanın önde gelen silah tüccarlarından Basil Zaharoff ortaya çıktı. Zaharoff, Türk ordusunun şiddetle silaha ihtiyacı olduğunu biliyordu. Türklerin Fransa ve İtalya'dan silah ve cephane alması ve Almanya'dan silah satın alma çabalarına girmesi, Zaharoff'un iştahını kabartmıştı. İngiltere Başbakanı Lloyd George'un 10 Ağustos 1921 günü söylediği, "Sevr Antlaşması yırtılmış olduğundan silah ticareti serbesttir. Özel şirketler savaş halinde bulunan ülkelerle silah ticareti yapabilirler" sözü de, Zaharoff'un Türk ordusuna silah satmanın artık mümkün olduğu görüşünü güçlendirmişti. Üstelik Türk ordusunun silah alma girişimleri, istediği gibi gitmiyordu. Silah satın almak için Avrupa'ya gönderilmiş bulunan satın alma komisyonlarının peşin parayla aldıkları silah ve cephane, kiralanan İtalyan vapurlarına Almanya kıyılarında yüklenmeye başlanmıştı. Yüklemenin Ocak 1922 sonunda tamamlanacağı, bunların Şubat 1922 ortalarında da Anadolu kıyılarına getirileceği umulmaktaydı. Ama İngilizler ve Yunanlılar bu satın almaları haber almışlardı. Vapurların deniz üzerinde yakalanmaması için, Fransa ve İtalya desteği arandı. Ancak başarı sağlanamadı. Ankara, silah yüklü vapurların Akdeniz'de kaderlerine terkedilmesi fikrine sıcak bakmadı. Taşıma sırasında daha güvenli olabilecek Fransız gemileriyle silahların Mersin veya İskenderun'a ulaştırılması içinse 500.000 Lira'ya ihtiyaç duyuluyordu. Bu para bulunamadığı için, satın alma komisyonuna, alınan bütün silahların Almanya'da satılması talimatı verildi. Bulgarlardan silah satın almak için yapılan girişimler de olumlu sonuç vermemişti. Varna'dan satın alınan ve Anadolu'ya taşınması için 1.050 adet tüfek yüklenen Bakırcıef motoru, 7 Mart 1922 günü Karadeniz'de batmıştı. O günlerdeki bir başka ilginç olay da, Almanya'ya silah ve cephane satın almaları için gönderilen Saffet ve Nuri Beylerin parayı çoğaltmak ve daha fazla silah almak için borsada oynamaları ve paranın hepsini kaybetmeleriydi. Bir Alman tarafından dolandırılmışlar ve olay yar gıya götürüldüğü halde sonuç alınamamıştı. Ancak tüm bu olumsuz duruma rağmen, Basil Zaharoff'tan silah satın alınmadı. Zaharoff, şirketi adına Mustafa Kemal Paşa'ya, görüşmek üzere aracılar gönderdi. Mustafa Kemal Paşa, birçok devletin madalyalarla taltif ettiği, İngiltere'nin 'Sir', Fransa'nın 'Legion d'Honneur' ünvanı verdiği bu kişiden silah almayı kesin olarak reddetti. Çünkü Basil Zaharoff, Yunanistan'ın Ege bölgesini işgal etmesi için İngiltere Başbakanı Lloyd George'u ik- na eden kişiydi. Ve yine Yunanlılar kendisinden silah alsın diye, Yunanistan'a 4 milyon sterlin krediyi o sağlamıştı. Ankara, savaşın kazanılması için gereken silahların büyük bölümünü Ruslardan ve Fransızlardan, bir bölümünü de İtalyanlardan sağlamıştı. Özellikle Fransızlar, Anadolu'dan çekilirken silahlarının büyük bölümünü Türk ordusuna bıraktılar. Ancak Türk ordusunu Basil Zaharoff'un savaş ziyafetinden kurtaranlar ise yine canını ortaya koyan kendi insanı oldu. İstanbul'da önceleri dağınık, sonra Ankara'ya bağlı olarak çalışan gizli gruplar, işgal kuvvetlerinin depolarından büyük miktarda silah ve cephaneyi Ararat, Ladil ve Lankır gemileriyle Anadolu'ya kaçırdılar. -

Teşekkürler ESTERGON smodum elinize sağlık wardom