"Ali Kemal Meram gibi padişahlara sövmek olmadığını belirtmek isterim" gerçekten de küfre varan cümlelerle donatılmış bir kitap yazmış meram okunacak hali yoktu

Popüler konuların başında gelen cariye ve harem konuları açısından önemli bir kaynak konusunu paylaşmışsınız S. Mod.'um, ESTERGON S. Mod.'um konu için teşekkür ederim, Saygılarımla... Gila

Kadınlar Saltanatı Osmanlı'da devşirme-cariye kadınların devlet yönetimine nasıl karıştıklarını Ahmed Refik Altınay "Kadınlar Saltanatı" adlı eserinde çok güzel bir şekilde anlatmıştır. Ben de elimden geldiğince bunu anlatmaya çalışacağım; fakat niyetimin ruh hastası Ali Kemal Meram gibi padişahlara sövmek olmadığını belirtmek isterim. Osman Beğ'in evli olduğu iki kadın da Türk'tü. Bunlardan Mal Hatun, Ömer Beğ'in kızı ve Orhan Beğ'in annesi idi. Bala Hatun ise Şeyh Edebalı'nın kızı ve Alaeddin'in annesi idi. Osman Beğ'in Mal Hatun'dan doğma Çoban, Melik, Hamid ve Bazarlu adlarında başka oğulları da oldu. Orhan Beğ'in veziri Hacı Kemaleddinoğlu Alaeddin Paşa ile Şehzade Alaeddin hep karıştırılır; fakat Şehzade Alaeddin, ağabeği Orhan'ın tahta çıkmasına razı olarak bugünkü Bursa'nın Kite kazasına tabi Fodura karyesine yerleşmişti. Orhan Beğ ise Türklerle evlenmedi. Yarhisar tekfurunun Müslümanlığa ihtida eden kızı "Nilüfer", hiçbir zaman Müslüman olmayan Aspurça , Teodora ve Eftandise ile evlendi. Aspurça Hatun'dan Şerefullah ve İbrahim adında oğulları ve Fatma adında kızı oldu. Nülüfer Hatun'dan ise I. Murad, Şehzade Süleyman Gazi ve Kasım doğdu. Teodora'dan Halil doğdu (12 yaşındayken Foçalı Rumlarca kaçırıldı; ağabeği Murad kurtardı). Orhan Beğ'in Hadice isimli bir kızı daha vardır. I. Murad ise Rum kökenli Gülçiçek, Bulgar kökenli Tamara ve Türk kökenli Paşa Melek Hatun ile evlendi. Gülçiçek'ten doğan Yıldırım Bayezid ise Germiyanoğullarından Türk kökenli Devletşah Hatun'la daha şehzade iken evlenmişti. Kosova Meydan Savaşı sonrasında Sırb Kralı Stefan Lazaroviç kız kardeşi Maria Olivera Despina'yı peşkeş çekti. Bunun yanı sıra Aydınoğullarından Türk kökenli Hafsa Hatun adında bir eşi daha vardı. Olivera Despina, Sırb Krallığı yararına bazı isteklerde bulunuyordu. Yıldırım'ı içki ve işrete alıştırdı: "Edirne'de karar idüb Vulk-oğlu kızını Yıldırım Han'a verdi. Ta Vulk-oğlu kızı gelmeyince Yıldırım Han sohbet ve işret nidügin bilmezdi. Hiç içmezlerdi ve şarab sohbeti olmazdı. Anlar dahi ulemadan utanıb ne dirlerse sözlerinden çıkmazlardı" . "Hatta yemekler ve içki alemleri padişaha memleket işlerini unutdurdu. Devlet işlerinden el çekdi Bayezid. Ol zülfü kafirin sözüne bağlandı" . Çelebi Mehmed ise Dulkadiroğullarından Emine Hatun ve Amasyalı Kumru Hatun ile evlendi. Emine Hatun, II. Murad'ın annesidir; Kumru Hatun ise Selçük isminde bir kız çocuk doğurmuştur. Çelebi Mehmed'in Emine Hatun'dan doğan oğlu II. Murad'ın eşleri ise Candaroğullarından Hadice Hatun, "Abdullah" kızı Hüma Hatun , Yeni Hatun, Mara 'dır. Hüma Hatun, Fatih'in annesidir; büyük ihtimalle devşirme-cariye idi. Yurdumuzun karada yaşayan bazı sazanları ise Fatih'in mektub yazdığı üvey annesi Mara Despina'yı öz annesi zannetmişlerdir. Bunun sebebi Fatih'in annesi Hüma Hatun'un Fatih daha küçükken vefat etmiş olması ve Fatih'in üvey annesi Mara Despina'ya "validem" diye hitab etmesidir. Fatih Mehmed'in kadınları ise -büyük ihtimalle devşirme/cariye olan- Gülbahar Hatun, Karamanoğullarından Gülşah Hatun, Dulkadiroğullarından Sitti Mükrime Hatun, Çiçek Hatun ve Helen'dir. II. Bayezid, Sitti Mükrime Hatun'dan; Cem Sultan ise Çiçek Hatun'dan doğmuştur. Gülbahar Hatun ise Gevher adında bir kız çocuğu dünyaya getirmiştir. II. Bayezid'in kadınları Dulkadiroğullarından Alaüddevle Bozkurt Beğ'in kızı Ayşe Hatun, devşirme-cariye Bülbül Hatun, Ferhadşah Hatun, "Abdüssamed" kızı -büyük ihtimalle devşirme olan- Gülbahar Hatun, devşirme-cariye Gülruh Hatun, Karamanoğullarından Hüsnüşah Hatun, -büyük ihtimalle devşirme olan- Nigar Hatun, devşirme-cariye Şirin Hatun'dur. Kanuni'nin annesi Hafsa Sultan'dı. Kırım Hanı Mengli Giray'ın kızı olduğu düşünülüyor. Kanuni ise Ukraynalı Hurrem'le evlenerek, bir cariyeye nikah kıyan ilk padişah oldu. Mahidevran ve Gülfem de devşirme-cariyelerdi . II. Selim, Yahudi kökenli Nurbanu Sultan'ı eş olarak seçmişti. Olivera Despina'nın Yıldırım'ı işret ve içkiye alıştırması gibi Nurbanu da II. Selim'i işret ve içkiye alıştırmıştı. II. Selim, padişah olarak seferlere katılmadı. III. Murad'ın gözde hatunu İtalyan kökenli Safiye idi; fakat annesi Nurbanu, Safiye'nin güçlenmesini istemediği için oğlunun koynuna her gece ayrı bir cariye soktu. Sonuçta III. Murad öldüğünde 27 kız, 20 erkek çocuğu vardı. Hurrem ile birlikte makalemizin başlığı olan "Kadınlar Saltanatı" başladı. Kanuni, Hurrem'e meftun idi. Hurrem uğruna çocukluk yıllarından beri dostu olan ve sadrazam yaptığı Pargalı İbrahim'i ve Mahidevran'dan olma Şehzade Mustafa'yı öldürttü. Kanuni'nin Hurrem'e hediye ettiği elbiselerden sadece biri bile 100 bin altın değerindeydi. II. Selim'in Yahudi kadını Nurbanu, Yahudilerin ekonomik olarak güçlenmesine sebeb oldu. Nurbanu Sultan, Osmanlı'daki ilk resmi "Valide-i İsmet-penah" ve "Mehd-i ulya-yı saltanat"dır. Padişahların cülus töreni gibi, validelerin de Eski Saray'dan Topkapı'ya geçme töreni bu devirde başladı. Ayrıca harem bu dönemde tamamen Topkapı Sarayı'na taşındı ve haremdeki cariye sayısı iki katına çıktı. Nurbanu'nun rüşvet konusundaki en büyük yardımcısı Sokollu Mehmed Paşa idi: "Bir gün Rumeli Kadıaskeri Şemseddin Ahmed Efendi demişti ki: Vezire itimat buyurman. İleri çekdiği ya kendi müteallikatındandır, ya rüşvetin almış. Elbette bir garaz-ı fasidi vardır!" . Nurbanu ve gelini Safiye, Yahudi kadın Ester Kira yolu ile her türlü yolsuzluğu ve rüşveti yapıyorlardı. Yahudi Yasef Nassi çok ciddi bir nüfuz elde etmişti. II. Selim'in ve III. Murad'ın bile rüşvete alıştırıldığı söylenir. İtalyan kökenli Safiye Sultan, Venediklileri koruyup kolladı. Türk gemisindeki kadınlara saldıran Venediklilere karşı kin kusan Osmanlı'nın elinden Venedik Büyükelçisini kurtardı. İtalyan kökenli Uluç Ali ve Cağaloğlu Yusuf Sinan'ın Kapdan-ı Derya olmasını sağladı. 1601′de İngiltere'ye verilen kapitülasyonda da etkisi çok büyüktü. Safiye Sultan, İngiliz Kraliçesi I. Elizabeth ile mektublaşıyordu. Kraliçe Elizabeth, "hediye" adı altında III. Mehmed'in validesi Safiye Sultan'a rüşvet gönderiyordu. Safiye Sultan da oğlunu kandırıb, kapitülasyon vermesine sebeb oldu. Ayrıca halk, III. Mehmed'in savaşa gitmesini isterken, Safiye Sultan onu engellemeye çalışıyordu. Şehzade Mahmud, Celali İsyanlarının sebebinin devşirme vezirler olduğunu belirtiyordu: "Şevketli Babacığım! Anadolu isyanlarla harab olmakdadır. Vezirlerin, paşaların tutduğu yol, yol değildir. Eşkiya üzerine yalnız kuvvet göndermekle bu iş bastırılamaz. Uzun yıllardır Anadolu şefkatten mahrumdur. Tebaa-i şahaneniz şefkate, merhamete muhtacdır. Vezirleriniz ise eşkiyadan fazla halka zulmetmektedir. Lutfen bana bir ordu verirseniz kısa zamanda bu isyanları bertaraf edeceğime inanıyorum." Bu yüzden Safiye Sultan'ın kışkırttığı babası III. Mehmed tarafından boğduruldu. Genç Osman'ın katlinde I. Mustafa'nın adı bilinmeyen devşirme-cariye anasının rolü büyüktür: Genç Osman'ı tahttan indirenlere "Ah ağalar, siz bilmezsiniz, bu ne yılandır. Sağ kurtulur ise bizden ve sizden bir ziruh komaz" demişti. Yine bir devşirme-cariye ola Mahpeyker Kösem Sultan'ın da bu facia da payı büyüktür. Daha sonra Kösem Sultan çocuk yaşta olan IV. Murad yerine saltanat naibeliği yapmıştır. IV. Murad büyüyesiye kadar devleti yöneten Kösem Sultan, devleti rüşvet batağına sokmuştu. Anarşi ortamı oluşmuştu. IV. Murad, büyüyüb devletin iplerini ele aldı; zorbaların kellesini uçurdu ve ağabeği Genç Osman'ın intikamını almak için içki ve tütünü bahane ederek yeniçerilerin yarısını yoketti. IV. Murad'ın erkek evladı yoktu; fakat erkek kardeşlerini öldürtüyordu. Sıra İbrahim'e geldiğinde annesi Kösem Sultan, onun deliliğini mazaret göstererek ölümüne mani oldu. IV. Murad'dan sonra tahta çıkan İbrahim'in ruh sağlığı pek yerinde olmadığı için kadınlarla münasebeti en başta yoktu; fakat sonrasında ise tamamen zevk ü safaya düştü. Bunun sonucunda tahttan indirilib, oğlu IV. Mehmed tahta çıkarıldı. Kösem Sultan ise oğlu İbrahim'in tahttan öldürülüb, katledilmesine razı oldu. Torunu IV. Mehmed'in devrinde de tarihte ilk defa olarak "valide-i muazzama" adıyla hüküm sürdü; fakat gelini, yani IV. Mehmed'in annesi Hadice Turhan Sultan tarafından öldürtüldü. Hadice Turhan Sultan da oğlu büyüyesiye kadar saltanat naibeliği yaptı. Bu dönemde devlette anarşi ortaya çıktı; düzen bozuldu. En sonunda Arnavud kökenli Köprülü Mehmed Paşa'yı sadrazam yaptı. Köprülü, Anadolulu Türklere zulüm etti. Köprülü'nün Anadolu'da öldürdüğü insan sayısı 36 bindi . Bunun yanı sıra, türlü zorluklar içerisinde Girit'i kuşatan Türk kökenli Deli Hüseyin Paşa'yı idam ettirdi. 1864′teki "Büyük Çerkes Göçü"nde Sultan Abdülaziz'in Çerkes kökenli annesi Pertevniyal Sultan'ın etkisi büyüktür. Yine bir Çerkes olan Serfiraz'ın yaptığı ahlaksızlıkların da bini bir paradır. Abdülmecid'i bırakıb, Yıldız Sarayı'na gidiyordu. Abdülmecid'e nazlandığı gibi bir de "Küçük Fesli" lakabıyla tanınan bir Ermeni'ye aşık olmuştu. Bunun sonucunda Sultan Abdülmecid, "Küçük Fesli"yi öldürttü: "İkballerden meşhure Serfiraz nam ikbal pek ziyade mergube-i padişahi olarak ekseriya Yıldız Köşkü'nde oturmakda olduğu halde çarşı içinde Küçük Fesli deyü ma'ruf olan bir Ermeni oğlanına urulub, bu uğurda te'diyesi kabul olmıyacak borçlar ederdi" . "Hele manzure-i hümayun olan Serfiraz Kadın pek ziyade aşırıb, taşırdı. Etvar u harekatı namusa dokunur raddelere vardı. Tahsisat-ı hümayun masarifi ruzmerreye mukabil gelmediğinden akdemce mahiye yirmi bin keseye baliğ olundu. Halbuki Serfiraz Hanım'ın bir sene zarfında ettiği borç yüz yirmi bin keseye baliğ olmuş idi" . Son olarak şunu eklemek istiyorum: Yavuz Selim'den sonra Türk kızlarıyla evlenen tek padişah Genç Osman'dır. O, devşirme Yeniçerilere olduğu gibi, haremdeki devşirme cariyelere de düşmandı: Hoca Sa'deddin Efendi'nin oğlu Şeyhülislam Es'ad Efendi'nin kızı Akile ve Vezir Pertev Paşa ile Yavuz Selim'in kızının kızı olan bir hanım-sultanın izdivacından doğan çocuğun kızı Ayşe ile evlenmiştir. Bunun yanı sıra Sultan Abdülmecid'in eşlerinden Bezmara'nın da Türk olduğu rivayet ediliyor; fakat Mısırlı Çerkes Memluklerinin soyundan veya Kavalalı Mehmed Paşa ile giden Arnavudların soyundan olma ihtimali de mevcuddur. Hülasa gayri-Türk kadınlar devlete çok büyük zararlar vermiştir: "Osmanlı inhitatının en mühim amillerinden biri, azamet devrinin en parlak günlerinde ortaya çıkmış demektir" . Mehmet ÇALIŞKAN KAYNAKÇA: - Ahmed Refik ALTINAY, Kadınlar Saltanatı - Çağatay ULUÇAY, Padişahın Kadınları ve Kızları - İsmail Hami DANİŞMEND, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi - Ertuğrul BURAK, Cariyeler Saltanatı - Nazım TEKTAŞ, Hürrem Sultan - Nazım TEKTAŞ, İkiyüzlü Vezirler - Mehmet DOĞAN, Kur'an ve Tarih Önünde Türk'ün Muhasebesi - Halil İNALCIK, Kuruluş - Halil İNALCIK, Devlet-i 'Aliyye - Halil İNALCIK, Osmanlılar - Lucienne THYS-ŞENOCAK, İngiltere'yle Evlenen Bakire, NTV Tarih Dergisi, Ocak 2011 Sayısı - Necdet SAKAOĞLU, Harem, NTV Tarih Dergisi, Şubat 2011 Sayısı - Hüseyin Nihal ATSIZ, Aşıkpaşaoğlu Tarihi - Hüseyin Nihal ATSIZ, XVinci asır tarihçisi Şükrullah: Dokuz Boy Türkler ve Osmanlı Sultanları Tarihi - Yılmaz ÖZTUNA, Genç Osman ve IV. Murad

Teşekkürler ESTERGON smod'um. şu an olmasa da mutlaka okuyacağım.