Artık gerçek anlamda işçiliğin ne olduğunu bilen insan sayısıda azaldı malesef. Sağolsun Kenan Evren Türkiyede sendikalarıda bitirdi ne yapalım İşçisin sen işçi kal yada fabrikada tütün sar işte.

Güzel çalışma diicektim ki alıntı olduğunu gördüm ama güzel bii konu

bazılarını biliyorum ama biçoğunu öğrenmiş olmak çok daha güzel teşekkürler new_rock-

eyvallah hocam güzelmiş!!

Zülfü Livaneli'nin 1979'da Refik Durbaş'tan besteleyerek

Eline sağlık. +k

Sait Faik, 1935'te yazdığı Semaver'e, anasının Ali'ye seslenişiyle başlar: "Sabah ezanı okundu. Kalk yavrum, işe geç kalacaksın." Ali, hikayenin baş kişisidir ve "nihayet" iş bulmuştur: Fabrikada çalışmaktadır. Anası, o sabah da semaveri çoktan kaynatmıştır: "Ali semaveri, içinde ne ıstırap, ne grev, ne de kaza olan bir fabrikaya benzetirdi." Bu, rutin bir şekilde ilerler ancak bir sabah semaver kaynamaz, hem de Ali işe geç kalır: Anası aniden ölmüştür. Ali semaveri görmeyeceği bir yere kaldırır ve onun yerine "Ali'nin hayatına bir salep güğümü girer": "Bozuk kaldırımların üzerinde buz tutmuş çamur parçalarını kırarak erkenden işe gidenler" gibi, o da her sabah "kocaman bir duvara sırtını" vererek "üstüne zencefil ve tarçın serpilmiş salep" içer artık... İşçi hikayeleri edebiyatımızda çok fazla sayılmaz. Sait Faik'inki, herhalde en güzellerinden biri. İşçilerin siyaset sahnesine çıkmasıyla birlikte, popüler şarkılarda da -özellikle '70'li yıllarda- işçi figürü ve mücadelesi zaman zaman görüldü. Bora Ayanoğlu'nun isimsiz Fabrika Kızı'nı anlatan ve 1967 yılında Alpay tarafından yorumlanan şarkısı, hem ilklerden hem de en güzellerden biri: "Gün doğarken her sabah / Bir kız geçer kapımdan / Köşeyi dönüp kaybolur / Başı önde yorgunca // Fabrikada tütün sarar / Sanki kendi içer gibi / Sararken de hayal kurar / Bütün insanlar gibi / ... / Makineler diken gibi / Batar her gün kalbine..." Fabrika Kızı, yakınlarda Haramiler tarafından yorumlandı; şarkının bir kısmı Ahmet Kaya tarafından bir potporide kullanıldı, bu haliyle Hüveyda Evis'in Karadut albümüne de girdi. Alpay, 1976'da ilginç bir denemeye imza atar ve çıkardığı albüme 11 dakikalık bir şarkı -adeta hikaye- koyar. Can Arpaç'ın şiirini Müjdat Akgün bestelemiştir: "Bu kente Konya asfaltından gelir işçi kızları / Balgat'tan çıkıp dolmuşa biner, Güven Parkı'nda toplanır / Açıksa kısmetleri, kimi çamaşıra, kimi temizlikçi diye / Bir büyük eve kapılanır her biri, gündelikçi diye..." Şarkı, çalışmak için kocası ve çocuğuyla "acımasız, kalleş, katı" şehre gelen Fatma kızın hikayesini anlatır. Üç yılda nüfusları altıya yükselir ve Fatma kız, kocası takatten kesilince onun bayrağını devralır. Çocukludur, çalışması zordur. Nitekim bu tempoya dayanamaz ve "düşer..." Grup Yorum'un 1989 tarihli Cemo albümünde yer alan İnsan Pazarı da yine Güven Parkı'nda toplanan işçileri anlatır. Safinaz, kapıcı Kasım ve Ayşe'ler "Gün doğmadan" uyanan bir başka şarkı kahramanı Kapıcı Kasım'dır; Cem Karaca'nın Edirdahan eşliğinde yorumladığı Safinaz'ın babası. Kızını okutmak için kapıcılık yapar, karısı Asiye'yi gündeliğe gönderir Kasım ama fiyatlar artarken onun "ücreti sabit" kalınca Safinaz'ı okuldan alır: "Yine erken kalkıyordu Safinaz sabahları / Her sabah geçerek o aynı sokakları / Kendi gibi insanlarla doldurup fabrikaları / Kendi gibilerine satıyorlardı yaptıkları malları..." Şarkının sonrası ayrı bir hikaye: Alpay'ın Ağa Düşen Kadın'da, Özdemir Erdoğan'ın Vitrin'de, Nükhet Duru'nun Kaldırımlar'da anlattığı bir "yoldan çıkma" hikayesi. Timur Selçuk'un Size Kötü Kadın Derler'de anlattığı kadınların hikayesi... Çalışan kadınlardan söz etmişken Ahmet Kaya'nın Tezgahtar Nebahat'ına selam çakıp Melike Demirağ'a kulak verelim: 1979 tarihli Şanar Yurdatapan şarkısı Makine Yiyor Beni'de 13 yaşında makine başındaki Ayşe'nin hikayesini anlatıyor, Demirağ. Ayşe, "üç beş kuruş uğruna" makinenin kölesi olmuştur ve bir gün "başını dik tutmayı" öğrenir, isyan eder: "İsyan ediyor içim / Niçin Allahım niçin / Daha fazla kar için / Makine yiyor beni" Sonrasında, çevresindekilere seslenir: "Gel kardaş gel / Ver elini ver / Ver ki tek kalmayasın / Ver ki ezilmeyesin / Makinenin suçu ne / Canı yok ki kan emsin / Beynini parçalayan sermayenin sesidir / Haykırdığımız türkü onun son nefesidir" Red Türküleri serisinin ikinci albümünde bir İşçi Kız'ı anlatan Arif Kemal'e uzanalım şimdi de. Tesadüfe bakın ki buradaki kızın da adı Ayşe; hem de mevzu aynı: "Her akşam yorgun işten dönerken / Görürdüm onu yolunda ben / Düşürmüştü gönlüme bir sızı / O hüzün gözlü işçi kızı // Ellerindeki işten kalan izler / Tütün işlemiş o parmaklar / Allıksız yanaklarıyla ağzı / İzmir narı gibi kırmızı // Benimle aynı işte çalışan / O genç kızın Ayşe'dir adı / Çok darbe yedik biz patronlardan / Nihayet bir gün grev patladı // Ayşe'yle geçtik grubun başına / Ayşe oldu kavga yandaşı / Biz işte o gün Ayşe yandaşla / Grev meydanında nişanlandık // O da bir işçi ben de bir işçi / Bir sınıfın evladıyız biz / Gaye uğruna verip elele / Güzel günlere gitmekteyiz" İşçisin sen işçi kal Bir dönem Ekmek Aslanın Ağzında diyen ve 1995'te "yaşı yaklaşık on yedi" olan Kaportacı'nın şarkısını söyleyen Bulutsuzluk Özlemi, bu şarkıda Cem Karaca'ya selam göndermeyi ihmal etmez. "Sabah erken kalkar / Kahvaltısız çıkar" ve "kırık aynada saçını tarar" Kaportacı. Tamirci Çırağı'nın saçını taradığı aynanın "arkası kuşlu"dur ve "ayağında uzun etek, dalga dalga saçları"yla bir gün önce "tamirhane"ye gelen kızın yeniden gelmesini beklemektedir, üzerinde tulumları olmaksızın ve "cildi parlak kağıt kaplı pahalı" bir kitapta okuduğu hikayenin gerçek olmasını umarak. Kız gelir, bizim çırak arabanın kapısını açar: "Kalktı hilal kaşları, sordu kim bu serseri // Çekti gitti arabayla egzosuna boğuldum / Gözümde tomurcuk yaşlar ağır ağır doğruldum". Kaportacı'nın sırtına "n'aber lan" diyerek vuran usta, burada farklı bir şekilde devreye girer: "Ustam geldi sırtıma vurdu unut dedi romanları / İşçisin sen işçi kal giy, dedi tulumları!" "Cem Karaca-Dervişan bu plağında sizlere bugüne dek hep belli bir mutlu son masalıyla biten yoksul erkek zengin kız ilişkisini değişik bir yaklaşımla sergiliyor. Gerçekçi olduğu için katı belki ama gerçeklerin kendi acılığı bu. Yapıtı tüm ulus emekçilerine adıyoruz" sözleriyle sunulan Tamirci Çırağı'nın tarihi 1975. Karaca, Türkiye'ye döndükten sonra bir müddet bu şarkıyı söylemeyi reddetti. Hatta konserlerinde bu şarkıyı isteyenlere şöyle bir hikaye anlattığına bizzat şahit olduk: "Geçenlerde tanıdık bir yüz gördüm; bizim Tamirci Çırağı. Rastladığımda bir otelin kapısında kahyalık yapıyordu. O güne dek adını bilmiyordum, sordum, öğrendim: Yahya'ymış" Bu hikayenin ardından gelen şarkı, elbette Kahya Yahya'ydı: Sivri uçları temizlenmiş, modern Tamirci Çırağı! Şarkı sonradan Cem Karaca repertuarına girdi ve genç kuşaklar canlı dinleyebildi. Grup Yorum'un kimi konserlerinde seslendirdiği Tamirci Çırağı, Ali Altay tarafından da yorumlandı.

teşekkürler abim bildiklerimin yanına bilmediklerimi de eklemiş oldum sayende sağol Kumral-

o işçi şarkılarının hitap ettiği yapı artık yok malesef