Çok tatlılar maşaallah

Akşam akşam içim titredi

hiç sevmem soğuk hayvanlar bazı insanlar gibi...

Yılanlar omurgalı hayvanlardan sürüngenler sınıfının pullusürüngenler takımına giren bir alttakımıdır. Uzun vücutlu, bacaksız sürüngenlerdir. Bacakları olmayan başka sürüngenler de olmakla birlikte, aslında kertenkele olan bu türleri yılanlardan ayıran birçok yapısal özellikler vardır. Bu özellikler daha çok gözler, kafatası ve iç organlara ilişkin anatomik farklardır. VUCUT YAPISI Yılanların gözkapakları hareketsizdir, kulaklarında timpanal zarlar yoktur. Dilleri çatallıdır ve ağızdan dışarı uzatılabilir. Ürkütülen bir yılanın ilk tepkisi, dilini dışarı uzatıp çevresini kontrol etmek olur. Dil içeri çekildiğinde, çatal uçlarının, ağzın üst kısmındaki Jakobson organlarına sokulduğu sanılmaktadır. Böylece dil, bir kimyasal duyu organı niteliği kazanmakta ve yılan, dili ile koku izlerini takip edebilmektedir. Burun çıkıntısı ile beyin kemikleri arasında menteşe şeklinde bir bağlayıcı vardır, bu yapı. yılanlara büyük avlarını kolayca yutma olanağı kazandırır. Bu özelliği daha kolaylaştıran bir başka durum da, çenelerin çok gevşek olarak birbirlerine eklemli oluşudur. Üstçene ile altçene birbirinden bağımsız olarak hareket ettirilebilirler. Üstçene kafatasına 4 yerden bağlı olan, hareketli bir kemiği asılıdır, altçene ise kafatasına bağlı durur. İki parçadan oluşan altçene, önde esnek bir doku ile birbirine tutturulmuşlardır. Yılan avını, yutarken, bir taraftaki çeneler avı tutar, Öbür yandaki çeneler ise serbest bırakılarak öne itilirler. Böylece av daha sıkı kıstırılır ve çenelerin testere hareketini andıran bu işleyiş şekli ile yavaş yavaş içeri çekilir. Bütün yılanlarda çok gelişmiş üst dudak bezleri vardır, bunlar salgıladıkları sıvılarla avın yutulmasını kolaylaştırırlar. Çenelerini sonuna kadar açmış olan bir yılan normal solunumunu yapamaz, bu yüzden soluk borusunu altçenenin iki yarısı arasına uzatır, bir soluk aldıktan sonra geri çeker. ANATOMİ Yılanların ataları konusunda henüz kesinlik kazanmış bir görüş yoktur. Gözlerinin incelenmesi sonucunda, bu hayvanların gece hareketlenen atalardan geldikleri görüşü ortaya çıkmıştır. Yılanların kertenkelelerle aynı atadan türedikleri düşünülebilirse de bunu doğrulayacak taşıl ya da anatomik bulgu yoktur. Yılanların evrimleşmeleri içinde önemli bir yeri olan bir tek taşıl bilinmektedir. Arjantin'deki Tebeşir dönemi kayaçlarda bulunan Dinilysia adlı taşılın günümüzdeki kimi cinslerle akraba olduğu sanılmaktadır. Tebeşir döneminde, günümüz familyalarından bazılarının atası sayılabilecek yılanlar yaşamıştır. Buna göre, günümüzdeki ilkel yılanların Dinozorlar devri bitmeden önce ortaya çıkmış ataları olması gerekir. Daha gelişmiş yılanlardan kobraların, engereklerin, suyılanlarının ve çıngıraklıyılanların taşılları Miyosen döneminden sonrasına aittir. Bu durum, yılanların son 20 milyon yıl içinde büyük ölçüde evrimleştiklerini gösterir. Bunda yılanların başlıca besinlerini oluşturan küçük memeli hayvanların ve kemiricilerin aynı dönemde hem çeşit hem de sayıca çoğalmalarının büyük payı vardır. Yılanlarla kertenkeleler arasındaki ilgi konusunda çeşitli görüşler vardır. Bunlardan birine göre yılanlar günümüzdeki varanlarla akrabadırlar. Varanlar Tebeşir döneminde iyi gelişmiş ve çeşitlilik kazanmışlardı. Başka bir görüşe göre ise yılanlar günümüzdeki kertenkelelerden çok farklıdırlar. Günümüz kertenkele familyaları Tebeşir döneminde ortaya çıkmışlar ve günümüz alttakımları da Jura döneminde görünmüşlerdir. Buna göre yılanların kertenkelelerden Triyas döneminde ayrılmış olmaları gerekir. Triyas döneminde yaşayan kertenkeleler, günümüzdeki grupların en ilkel tipleri idiler. DUYU ORGANLARI Çoğu yılanlarda Jacobson organları en önemli duyu organlarıdır. Kimyasal duyu algılayan bu organları destekleyen ikinci derecede önemli bir duyu da görmedir. Bütün yılanlar, çevreyi tanımak için dillerini oynatır ve toprağa dokundururlar. Ağaç yılanları dillerini, havada hızla titretirler. Yılan, dilini kullanarak avının yerini saptayıp izleyebilir. Toprakta açtıkları deliklerde yaşayan veya gizlenerek dolaşan yılanlar için bu duyu organlarının önemi büyüktür. Açıkta yaşayan yılanlarda ise avın farkına varılır varılmaz ısırılması gerektiğinden görme duyusu daha önemlidir. Çıngıraklı yılanlar gibi kimi yılanlarda sıcakkanlı hayvanların vücutlarından yayılan sıcaklığı algılayan duyu organları vardır, bu yılanlar, bu organların aracılığıyle karanlıkta bile avlarına yönelebilirler. Yılanlar topraktaki titreşimlere karşı duyarlıdırlar. Dış kulakları olmadığı halde, havadaki düşük frekanslı sesleri algılayabilirler. YAŞAYIŞ Yılanların en yaygın hareket biçimi, vücutlarını yanlara doğru kıvırarak ilerlemektir. Bu tipik hareket şeklinde vücudun yanları, yüzeydeki girinti ve çıkıntılara dayanırken vücut geriye doğru dalgalanır, bu arada yılan, karnındaki düz pullar üzerinde ileri doğru kayar. Bu hareket biçimi çok düz yüzeyler dışında bütün ortamlarda, hatta su içinde bile ilerlemeye uygundur. Toprak üzerinde hareket eden yılanlar bir su birikintisiyle karşılaşınca hareket biçimlerini hiç değiştirmeksizin suya girip ilerlemeye devam ederler. Ağaç yılanları da bu şekilde hareket ederler. Başka bir hareket şekli de tırtıl gibi ilerlemektir. Bu şekil, daha çok ağır gövdeli iri yılanların geliştirdikleri bir yöntemdir. Bu hareket biçiminde, yılan karın yüzeyindeki pulların serbest uçlarına dayanarak ilerler. Her pul birbiri ardından dikleştirilip öne uzatılır ve gövdeyi çeker. Yılanların yaşama biçimleri çok çeşitlidir, buna bağlı olarak değişik ortamlarda yaşamaya uymuşlardır. Toprak altında yaşayanlar, küçük omurgasızlara beslenen küçük yılanlardır. Bunlar arasında köryılanlar, zırhkuyruklular ve kimi su yılanları sayılabilir. Kumlarda, ormanların bitki örtüsü altında veya çamurda yaşayanlar daha çok yüzeyde dolaşırlar, küçük omurgalılarla beslenirler, avlarını yakalamak için onların yuvalarına girerler. Kimi boalar ve su yılanları bu gruba giren türlerdir. Yılanların çoğu gözden uzak yerlerde yaşarlar. Bu türler bitki örtüsü altında, yarıklarda, taşların altında ya da ağaç kökleri arasında gizlenir, buralarda bulunan küçük omurgalı ve omurgasız hayvanlarla beslenirler. Başka yılanlara saldırıp yedikleri de olur. Kimi boalar, su yılanlarının, engereklerin, kobraların ve çıngıraklı yılanların çoğu bu yaşama biçimine uymuşlardır. BESİN Yılanların besinleri arasında karıncalar, böcekler gibi eklembacaklılar, solucanlar ve salyangozlar gibi yumuşak vücutlu omurgasızlar, yengeçler ve tatlı su istakozları gibi kabuklular yer alır. Omurgalılardan da balıkları ve yumurtalarını, amfibileri yerler. Kimi yılanlar ise başka yılanlarla, kuşlarla, kuş yumurtalarıyla ve memelilerle beslenmeye alışmışlardır. Bütün yılanlar avlarını çiğnemeden, bütün olarak yutarlar. Çenelerle kıstırılan av, sıkılarak veya zehirlenerek öldürülür ve sonra yutulur. Bütün yumuşak kısımlar sindirilir, geriye eklembacaklılardan kütiküller, kuşlardan tüyler, memelilerden ise kıllar ve tırnaklar kalır. ÜREME Yılanların çiftleşme davranışlarında kimyasal duyunun önemi büyüktür. Çiftleşmeye hazır bir dişi yılan, erkeklerin farkına varacağı bir salgı çıkarır. Bu salgının izlerini takip eden erkek, dişiye kolayca ulaşır. Önde diliyle çeşitli hareketler yaparak ya da dişinin sırtını çenesiyle okşayarak çiftleşmeye razı etmeye çalışır. Bunu çiftleşme izler. Çoğu yılanlar yumurtlayarak kimi türler ise doğurarak ürerler. Doğurucu yılanlar özellikle daha sucul bir yaşama biçimine uymuşlardır. ALT TÜRLER 1) Avrupa Engereği 2) Boa Yılanı 3) Boynuzlu Çıngıraklı Yılan 4) Boyunduruklu Yılan 5) Çıngıraklı Yılan 6) Engerek Yılanı 7) Garter Yılanı 8) Kobra 9) Kör Yılan 10) Kral Yılan 11) Mamba 12) Mercan Yılanı 13) Piton 14) Şişen Engerek 15) Yumurta Yiyen Yılan 16) Anakonda 17) Ağaç Yılanı -