Cam akvaryum Piyasada türlü ölçülerde ve geometrilerde akvaryum bulabilir, ya da kendiniz istediğiniz ölçülerde özel olarak yaptırabilirsiniz. Günümüzde en dayanıklı akvaryumlar kenarları özel akvaryum silikonuyla yapıştırılan cam levhalardan yapılır. Akvaryumun büyüklüğü arttıkça artan su basıncına dayanacak şekilde camların kalınlığı da artar. Bir akvaryum, içi suyla doluyken küçük darbelerle patlamayacak kadar sağlam olmalıdır. Zehirli olmayan silikon yapıştırıcı kullanıldığından da emin olunmalıdır. Akvaryumunuzu kaliteden ödün vermeden güvenilir bir firmadan almanızı tavsiye ederiz. Küçük bir akvaryumunda sağlıklı bir biyolojik denge kurmak büyük bir akvaryuma göre çok daha zordur. Çünkü az su hacmiyle bitki çürümesi, fazla yemleme gibi olumsuzluklardan büyük hacimli bir akvaryuma göre çok daha çabuk etkilenecektir. Büyük bir akvaryumda balıklar çok daha sağlıklı yaşar ve gelişirler. Çok büyük bir akvaryumun bakımı da bazı pratik nedenlerden tecrübesiz birine zor gelebilir. Her durumda alacağınız ilk akvaryumun en az 100 litre hacminde olmasını öneririz. Örneğin 80x 40x 40cm başlangıç için ideal bir ölçüdür. Dekore edildiğinde güzel bir derinlik hissi verebilmek için bir akvaryumun genişliği en az yüksekliği kadar olmalıdır. Akvaryumun yerinin seçimi: Akvaryum odada rahat izlenebilecek ve pencereden doğrudan ışık almayacak bir konuma yerleştirilmelidir. Doğrudan güneş ışığı alan akvaryumlarda çok çabuk yosunlanma görülür. Dekorasyon derinliği ve balıkların kendilerini daha güvende hissetmesi açısından en iyisi akvaryumu bir duvara yaslamak olacaktır. Balıkların çoğu her yönden ışık gelmesinden tedirgin olurlar. ikle büyük akvaryumları oda tabanının statiği açısından da duvara yaslamak daha güvenli olacaktır. Akvaryum alınırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Akvaryum güvenilir bir yerden alınmalı, kaliteden ödün verilmemelidir. Aranan özellikler: Sağlamlık, düzgün kesim ve silikon yapıştırma, kaliteli ve zehirsiz silikon kullanımı. Akvaryum en az 100 litre hacminde olmalıdır. Dekorasyonda derinlik hissi verebilmeniz ve balıkların rahatlığı açısından genişliği en az yüksekliği kadar olmalıdır. Akvaryum dolabı Suyuyla, kumuyla ve dekorasyonuyla içi dolu bir akvaryumun ağır olduğu (yaklaşık 1.3x litre hacimx kg) unutulmamalıdır. Örneğin 80x 40x 40cm ölçülerinde dolu bir akvaryum (128 litre) yaklaşık 166kg ağırlığındadır. Akvaryumun altına koyacağınız sehpa, masa veya dolap bu ağırlığı taşıyacak kadar sağlam ve dengeli olmalıdır. Akvaryumla altlık arasına hem ısı izolasyonu hem de mekanik şok emilimi için strafor gibi esnek bir malzeme yerleştirilmelidir. Akvaryumunuza otururken karşıdan bakıyor olmanız idealdir. Yani altına masa, dolap ya da sehpanın yüksekliği 75cm kadar olmalıdır. Akvaryum kumu Akvaryum kumu olarak genellikle taneleri 2-4mm kalınlığında kireçsiz dere kumu veya quarz kum kullanılır. Koyu renk tonlu kum tipleri akvaryumlarda daha dekoratif bir görünüm verirler. Akvaryum tabanında oluşturulacak kum örtüsünün yaklaşık 5cm kalınlığında olması tavsiye edilir. Birçok biyolojik dönüşüm akvaryum tabanında yer alır. Bu dönüşümler sonucu ortaya çıkan organik maddelerin bir kısmı, bitki kökleri tarafından besin maddesi olarak kullanmak üzere emilirler. Bazı balık türleri kumu kazarak kendilerine vaya yavrularına yuva yaparlar. Akvaryum kumundaki su dolaşımı biyolojik denge için son derece önemlidir. Kumda çok hızlı su dolaşımı besin maddelerinin birçoğunun oksitlenerek çökmesine ve bitkiler tarafından kullanılamayacak bir hale gelmelesine neden olur. Taban filtreleri bu yüzden bitkili akvaryumlarda tavsiye edilmezler. Çok yavaş su dolaşımı ise kumda oksijenin çok azalmasına ve kokuşmaya neden olur. Ayrıca dolaşım olmazsa besin maddeleri bitki köklerine taşınamazlar. Çok ince kum kullanmak bu yüzden bitkiler için ideal değildir. Son yıllarda kumda optimal su dolaşımını sağlamak için düşük güçte taban ısıtıcıları kullanılıyor ve bitkiler, dolayısıyla balıklar üstünde de olumlu sonuçları da görülüyor. Laterit, tropik bölgelerde çok görülen, mineraller- özellikle de demirce zengin kırmızı bir kum tipidir. Akvaryum kurulurken kum konulmadan tabana bir miktar laterit dökülmesi bitkilerin uzun süreler demir eksikliği çekmeden büyüyebilmesine yardım edecektir. Akvaryum filtresi Su filtresi bir akvaryumun kalbi gibidir. Çoğunlukla bir su pompasından ve kirli suyun içinden geçerken temizlendiği bir filtre haznesinden oluşur. Suyu temizlemesinin yanında akvaryumda sürekli su dolaşımı oluşturarak sıcaklığın eşit dağılmasını ve suyun oksijence zenginleşmesini sağlar. Kaliteli bir su filtresinin pompası 10 yıldan fazla bozulmadan çalışabilmeli, rahatsız edici sesler çıkarmamalıdır. Değişik filtre tipleri vardır. Bazıları akvaryumun içine yerleştirilirken bazıları dışarıda kalırlar. Akvaryum filtresiyle, kullanılan filtre malzemelerinin cinsine bağlı olarak mekanik, biyolojik ve kimyasal olmak üzere üç tür filtrasyon gerçekleştirilebilir: Mekanik filtrasyon: Mekanik filtrasyonda su, sünger, sentetik elyaf gibi tortu tutucu filtre malzemeleri kullanılarak kaba kirlerden arındırılır. Mekanik filtrasyon, kolayca temizlenebilen bir ön filtre aracılığıyla gerçekleştirilip, daha zor temizlenen ve biyolojik filtrasyonun yer aldığı esas filtrenin daha uzun süreler temizlenmeden görev yapması sağlanabilir. Mekanik filtre malzemeleri, malzeme türüne göre sık sık yıkanmalı ya da yenilenmelidirler. Biyolojik filtrasyon: Biyolojik filtrasyonda sünger, fırınlanmış seramik gibi bol gözenekli, geniş yüzeyli filtre malzemelerine yerleşen aerobik ve anaerobik bakteriler, azot zinciri gibi biyolojik dönüşümleri gerçekleştirerek suyun biyolojik olarak arınmasını sağlarlar. Filtreye yeni yerleştirilmiş bir malzemede bakterilerin kolonileşerek yeterli nüfusa ulaşmaları bir ay kadar bir zaman alır. Filtreyi temizlerken bakteri kolonilerini yok etmemek için biyolojik filtre malzemesini en iyisi değiştirdiğiniz akvaryum suyuyla hafifçe çalkalayınız. Biyolojik filtre malzemesini yenilediğiniz zaman bakteri oluşumunu hızlandırmak için bir miktar eski malzemeyle karıştırabilirsiniz. Kimyasal filtrasyon: Suyun asitliğini düşürmek ve dengede tutmak için turba filtre malzemesi kullanılır. Hümik asitler içeren bu filtre malzemesi, suyu hafif kahverengileştirerek yumuşak suyu seven bazı balık türlerinin yaşamasına uygun bir ortam sağlar. Isıtıcı-termostat Çoğu tropik bölgelerden gelen akvaryum bitki ve balıkları genellikle 24° -26° C su sıcaklığı gerektirirler. Isıtıcı-termostatın görevi akvaryumun sıcaklığını ayarlanan sıcaklıkta olabildiğince az salınımlarla sabit tutmaktır. Günümüzde bazı tanınmış firmaların ürettikleri kaliteli ısıtıcı-termostatlar sayesinde akvaryumlarda suyun sıcaklığını güvenli bir biçimde ayarlamak artık bir sorun olmaktan çıkmıştır. Isıtıcının gücü ne olmalı? Akvaryumunuzun sıcaklığını 25° C'de sabit tutmak için serin bir odada litre başına yaklaşık 1,5 Watt ısıtıcı gücü hesap etmelisiniz. İyi ısıtılan bir odada ise lire başına 1 Watt yeterli olacaktır. Örneği 100 litrelik bir akvaryum için soğuk bir adada 150 Watt'lık, ılık bir odada ise 100 Watt'lık bir ısıtıcı gerekecektir. Işıklandırma sistemi Diğer bitkiler gibi akvaryum bitkileri de fotosentez yoluyla besinlerini sentezleyebilmek için ışık enerjisi gerektirirler. Gün ışığı, görünümü bozan ve bitkilere zarar veren yosunların oluşmasına neden olduğu için akvaryumlar genelde doğrudan güneş ışığı almayan bir yere yerleştirilir ve suni olarak aydınlatılırlar. Akvaryum kapağına takılan floresan lambaları en yaygın ışıklandırma yöntemidir. Bunun dışında, cıva buharlı ve halojen lanbalar da akvaryumlarda kullanılırlar. Güçlü ışığı ve spektrum özellikleriyle halojen lambalar daha çok deniz akvaryumlarında kullanılırlar.

son actıgım 3 konu verilmiş.. kapandı hep bende ble bişi hazırladım. Akvaryum Sözlüğü Abyssal Fishes: Okyanusların çok derinlerinde yaşayan balıklar. Acclimatization: Balığın yeni bir ortama veya farklı ilklim şartlarına adaptasyonu. Acidic : Su içindeki hidrojen iyonlarının sayısının pH 7.0 altında olması. Ayrıca suyun asidik olması aşırı yemlemeninde işareti olabilir. Actinic : Güneş ve benzeri ışınların kimyasal değişikler meydana getirme özelliği. Güneş ışınlarının potosentez için tam bir ışık spekturumu sağlaması. Activated Carbon : Deniz, tatlı su ve sudaki pisliklerin katı karbon tarafından absorbe edilmesi. Adipose Fin : Kuyruk yüzgeçine yakın, önünde ve sırt yüzgeçin gerisinde bulunan küçük dolgun bir tip yüzgeç. Tropheus'larda Adipoz yüzgeç yoktur, genelde yayın balıklarında görülür. Adnate: Yapışmak, birlikte büyümek. Aeration : Oksijenleme amacı ile suyun hareket ettirilmesi, havayla teması. Alkaline : Su içindeki hidrojen iyonlarının sayısının pH 7.0 üstünde olması. Air Pump : Akvaryuma hava vermeye yarayan elektrikli motor. Algae : Küf, mantar ve şapkalı mantarlarıda içeren tek hücreli mikroskobik tiplerden büyük deniz yosunlarına kadar uzunan ilkel su bitkileri. Alimentary Tract: Sindirim sistemi veya kanalı. Alveolus, Alveoli : Akciğerlede bulunan, bal peteklerine benziyen çukurumsu hücre. Ammonia : NH3 Azot döngüsünün ilk adımıdır. Amonyak genellikle balıkların idrarı, ölü balık ve bitki artıkları sonucu oluşmaktadır. Balık ölümlerinin muhtemel sebeblerindendir. Balıkların büyük çoğunluğu için çok zehirli bir maddedir. Akvaryumunuzda sıfır olmasına dikkat edin. Ammonia Tower: Biyolojik filtrasyonda kullanılan, biyolojik filtrasyon malzelerinin kullanıldığı plastik bölme. Su filtre malzemeleri arasından geçerken hava ile temas edip bakteriler sayesinde zehirli amonyak ve nitritin atılmasına yardım edilmesi. Bu ıslak/kuru filtrelerde bakteri gelişimini hızlandırır. Amphibious : Karada ve suda yaşama yeteneği. Anaerobic Bakteriler: Oksijensiz ortamlarda yaşayan bakteri çeşidi. Anal Fin : Balığın kuyruk bölgesine yakın, üreme organları ile kuyruk arasındaki yüzgeç. Anabatoids: Atmosfer havasını soluyan balıklar, gurami, betta gibi. Aerobic Bakteriler: Oksijenli ortamlarda yaşayan bakteri çeşidi. Aragonite : Bazı deniz kabuklarının ve resif mercanlarının kalsiyum karbonat iskeletini oluşturan mineral. Bacteria : Yaşamın başlangıçından beri varolan en ilkel tek hücreli canlılar, nitrojen çevrime yardım ederler. Ballast : Floresan ve metal halide lambaların güç kaynağı. Biological Filtration : Zehirli maddelerin parçalamasıyla oluşturulan süzme süreci. Bu parçalanma sürecinde yararlı bakteriler yardımı ile zararlı maddeler ayrıştırılarak daha zararsız hale getirilir, filtreler malesef zararlı maddeleri tamamen filtre edemiyor. Barbel: Bazı balıkların ağız kenarlarında bulunan duyargalar kedi balıkları, yayın balıkları ve Loache türlerinde genelde yiyecek aramak için kullanılan anten benzeri organlar. Berlin Method of Filtration: Canlı kaya ve protein skimmer kullanılarak yapılan biyolojik filtrasyon yöntemi. Bicolor: İki renkli. Brachiae: Solungaçlar, balığın solunumu ile ilgili organları. Brachiocranium: Solungaçların yapısını destekleyen kılçıklı iskelet. Brachiopoda : Saç gibi kaplı, kalp gibi atan bir beslenme organı ve sırt ile göğüs altı sübapları olan bir deniz yumuşakçası. Brackish Water : Tatlı su ile deniz suyu arasında kalan bir çeşit su tipi, genellikle büyük göllerin veya nehirlerin okyonuslara aktığı yerlerde bulunur, tuzluluk oranı tatlısuya göre daha azdır. Bubble Nest : Kabaracık yuvası, labirentli balıkların yumurtalarını suyun yüzeyinde oluşturdukları kabarcıkların içene yerleştirdikleri yuva. Buccal Incubation: Yumurtaları ağızda kuluçkaya yatırma. Buffer : Suyun, içindeki pH değişimlerine dayanmasını sağlayan süreçtir. Suyun kalsiyum karbonat içeriği ne kadar fazlaysa tamponlama kapasiteside o kadar yüksek olur. Caudal Fin : Kuyruk yüzgeçi, kuyruk. Canine : Diğerlerinde daha uzun, büyük ve konik şekilde olan diş. Cannister Filter : Motoru ve haznesi akvaryumun dışında olan ve bir çift hotum yardımıyla suyu alıp temizleyen filtre. Carbon Dioxide : CO2 Canlıların ürettiği atık madde, bitkilerin fotosentez için kullandıkları temel ihtiyaç maddelerinden biri. Carnivorous : Etçil, canlı balık avlayanlar. Caudal Penduncle: Balığın kuyruğunu gövdesine bitiştiren dar kısım. Calcium Carbonate : CaCO3 Sert suda yüksek konsantrasyonlarda bulunan beyaz, kristalize bir mineral. Cephalic Fins: Kafanın hemen yanında bulunan yüzgeçler. Cheek: Balığın gözü ile kafası arasındaki bölge. Chemical Filtration : Kimyasal reaksiyonla çözümlenmiş artıkların arıtılması. Chiller : Akvaryumun ısısını düşürmek için kullanılan soğutucu, akvaryum kliması. Chloramine : Sular idaerisinin veya belediyelerin içme suyundaki mikropları öldürmek amacı ile kullandıkları kimyasal, balıklar için öldürücü, çeşitli su düzenleyiciler ile sudaki etkisi engellenebiliyor. Suyu uzun süre havalandırarak dinlendirmek kloraminin etkisini azaltmak için yeterlidir. Chlorine : CL2 Sular idaerisinin veya beledeyelerin içme suyundaki mikropları öldürmek amacı ile kullandıkları kimyasal, balıklar için öldürücü olabiliyor, çeşitli su düzenleyiciler ile sudaki klorun etkisi engellenebiliyor. Suyu bir süre havalandırarak dinlendirmek klorun uçması için yeterlidir. Chromatophores: Renkli pigment hücresi. Cichlid: Asya, Afrika ve Güney Amerika'ya kadar uzanan bölgede yaşayan bir tür tatlı su balığının genel adı. Cirri: Bazı soğuk su türlerinin gözünün üzerinde bulunan kısa bir organ. Coitus, Copulation: Çiftleşme. Conductivity : Suyun geçirgenliği, iletkenlik. Coral Sand : Mercanların ezilerek kum haline getirilmesi. Cutis: Derinin iç tabakası, ikinci katmanı. Daphnia : Göllerde ve havuzlarda yaşayan küçük canlılar, su piresi Deionizer: Mekanik ve kimyasal filtrasyonda çeşme suyunu akvaryuma vermeden önce suyun temizlenmesi işi yapan aygıt, bölüm. Denitrification : Sudan azot ve azotlu bileşiklerin çıkarılma süreci. Detritus: Akvaryum tabanına toplanan artıklar. Diaphanous: Yarı saydam. Diatoms: İçeriği klorofil ve besleyici lipit olan, okyanus ve tatlısularda bulunan tek hücreli organizmalara verilen genel isim. Diatom Filter: Özel filtre ortamı sayesinde tek hücreli organizmaları filtre edilmesini sağlayan filtre tipi. Dorsal Surface: Balığın sırt bölgesi. Dorsal Fin: Balığın kafa ile kuyruk arasında bulunan yüzgeçi, sırt yüzgeçi. Dustus Pneumaticus: Yemek borusunu air/swim bladder'e bağlayan tüp. Ectoparasite : Balığın vücudunun dışında yaşayan yaşayan parazit. Egg-Layer : Dişi yumurtladıktan sonra döllenen yumurtalar. Egg Spots : Erkeklerin anal yüzgeçlerinde bulunan noktalar. Epidermis: Derinin dış katmanı, üst deri. Esophagus: Ağız ile mideyi birbirne bağlayan tüp. Eye in snout: İktayologların kullandığı, gözün orantılı bir şekilde adım adım ölçülmesi olarak ifade edilen bir ölçü tekniği. Fertilization : Sperm ve yumurtanın birleşmesi. Filaments: Sivri yüzgeç, kuyruk ucu. Fry: Yeni doğmuş veya yumurtadan yeni çıkmış yavru balık. Forehead: Kafanın önündeki eğim.

evinde balık besleyen arkadaşalr için baya etkili bir arşiv yapmışsın kardeş eline sağlık

Akvaryum, hergün 10-12 saat aydınlatılmalıdır. En iyisi, ışıklandırma sistemini bir saatli şaltere bağlayarak ışıklandırmanın düzenli olmasını sağlamaktır. Düzenli saatlerde açılıp kapanan ışığa ve balıklar kısa zamanda uyum sağlayacaklardır. Hem yosun oluşumunu azaltmak, hem de akvaryumu daha geç saatlere kadar seyredebilmek için ışık öğlenleri bir iki saat kapatılabilir. Su ışığı absorbe eder. Akvaryumun tabanına kadar yeterli bir ışıklandırma istiyorsak ışık kaynağının gücünü akvaryumun yüksekliğine göre ayarlamalıyız. Bitkilerin türlerine göre ışık gereksinimleri farklıdır. Genelde bitkiler, düşük ışık şiddetiyle yetinenler, orta şiddette ve yüksek şiddette ışık şiddeti gerektirenler diye üç gruba ayrılırlar. Herhangi bir bitki türü tanıtılırken bu gruplardan hangisine girdiği belirtilir. Işık şiddeti lux birimiyle ölçülür. Grup Doğal ortamlarındaki ışık şartları Işık şiddeti Düşük doğada gölgede yaşayan türler 100 - 200 Orta doğada yarı gölge yerlerde yaşayan türler 1000 - 3000 Yüksek açıkta, güneş altında büyüyen türler 8000 - Tropik bölgelerde öğlenleri güneş altında ışık şiddeti 75000 lux'e kadar ulaşır. Bitkilerin sağlıklı gelişimi ve balıkların canlı renklerinin görülebilmesi için ışığın şiddeti kadar renk bileşenleri de önem taşır. Floresan lambaları Son yıllarda, tatlı su ve deniz akvaryumları için uygun spektrum özelliklerinde birçok floresan lambası piyasaya çıkmıştır. Işıkta mavi tonlarının fazla olması yosunlanmayı hızlandırır. Bu yüzden ağırlık, kırmızı tonları üzerinde olmalıdır. Fakat yanlızca grolux lambasının ışık şiddeti çoğu bitki türü için çok zayıftır; sıcak ya da soğuk günışığı lambalarıyla beraber kullanılmalıdır. Floresan lambalı aydınlatmada dikkat edilmesi gereken konular: Günde 10-12 saat, düzenli saatlerde aydınlatma Tabana kadar yeterli aydınlanma için akvaryum 60cm'den yüksek olmamalıdır Floresan lambaları kullanıldıkça yaydıkları ışığın şiddeti azalır. Akvaryumda kullanılan lambalar en azından yılda bir yenilenmelidirler. Eski lambalar başka amaçlar için kullanılabilir Parlak yüzeyli parabolik yansıtıcılarla ışık verimi arttırılabilir. Böylece enerjiden de tasarruf edilmiş olur. Floresan lambalarının takıldığı sistem kaliteli, su geçirmez ve paslanmaz olmalıdır. Elektirik kaçakları olmamalıdır Kullanılması gereken floresan lambası sayısı, akvaryumunuzun yüksekliğine, genişliğine ve sağlamak istediğiniz ışık şiddetine bağlıdır. Bu ilişkiyi aşağıdaki tabelada görebilirsiniz: Floresan lambalarının aralarındaki uzaklık akvaryumdaki suyun derinliği 40 cm 50 cm 60 cm 10 cm aşırı aşırı çok yüksek 15 cm aşırı çok yüksek yüksek 20 cm çok yüksek yüksek orta 25 cm yüksek orta orta - düşük 30 cm orta orta - düşük düşük 40 cm orta - düşük düşük yetersiz Tabloda floresan reflektörleri kullanıldığı varsayılmıştır. Eğer yansıtıcı kullanılmıyorsa aynı ışık şiddetini elde etmek için yaklaşık iki kat daha çok lamba kullanmak gerekir. Cıva buharlı lambaları Cıva buharlı lambalarla yüksekliği 70 cm'ye kadar olan akvaryumlar aydınlatılabilirler. HQL gün ışığına yakın spektrumuyla bitki ve balıklar için ideale yakın bir aydınlanma sağlarlar. Bu lambaların bir avantaji da üstü açık akvaryumlarda kullanılabilmeleridir. Bu tip akvaryumlarda bazı bitki türleri suyun dışına doğru büyüyüp çok dekoratif bir görünüm verirler. Hatta bazı türler suyun dışında çiçek bile açarlar. Akvaryum bakımı için gerekli diğer malzemeler Akvaryum sıcaklığını sürekli kontrol edebilmek için bir termometre Balık kepçesi Çeşitli balık yemleri Işığı otomatik olarak belirli saatlerde açıp kapamak için bir saatli şalter Tatile gidenler için otomatik yem makinası Akvaryum kitapları! Düzenli su değişimleri için: Sadece akvaryum için kullanılan, kesinlikle deterjanla temas etmemesi gereken bir kova ve keçeli bulaşık süngeri, 2-5 litrelik plastik bir su kabı, 2 metrelik akvaryum hortumu Akvaryumunuzun yaklaşık %25 hacminde temiz bir su dinlendirme kabı Su hazırlayıcı preparatlar, sıvı bitki gübresi

Sudaki hızlı pH değişimleri tehlikelidir! Çoğu zaman, suyun mutlak pH derecesinden çok, pH'ın dengede sabit tutulması önemlidir. Çünkü balıklar, bitkiler ve mikroorganizmalar, ani pH değişimlerinden son derece olumsuz etkilenirler. Suyun pH derecesinin dengede tutulmasında bikarbonat sertliği önemli rol oynar. Genel olarak, suyun bikarbonat sertliği yükseldikçe pH da yükselir ve daha kolay dengede tutulur. Örneğin bikarbonat sertliği arttıkça akvaryumdaki karbondioksit miktarına bağlı günlük pH salınımları azalacaktır. Disk balığı gibi düşük pH dereceleri (5,5-6,5) gerektiren balıkların bakımının zorluğu da kısmen bu noktadan kaynaklanır. Bu pH değerlerinde suyun bikarbonat sertliği de düşük olacağından pH'ı dengede tutmak zorlaşır. Bir çoğu Amazon Nehri kökenli asitik su gerektiren balıklar için turba filtre malzemesi kullanılması önerilir. pH ve karbondioksit Bir akvaryumda pH değerini etkileyen en önemli madde karbondioksittir (CO2). Suda ne kadar çok karbondioksit varsa pH da o kadar düşer. Gündüzleri bitkiler fotosentez sırasında karbondioksit alır oksijen verirler. Bu yüzden de bitkili akvaryumlarda pH derecesi, sabah ışık ilk açıldığında en düşük noktasındayken akşam ışığın kapanmasına yakın en yüksek noktasına ulaşır. Suyun toplam sertliği Sudaki katyonlar ve GH Sertlik yapan tuzlar: Kalsiyum ve magnezyum tuzları Suda çözünmüş türlü tuzlar arasında kalsiyum ve magnezyum tuzları suyun toplam sertliğini oluştururlar. Suda en çok bulunan sertlik yapıcı bileşikler genelde kalsiyum bikarbonat ve kalsiyum sülfattır . Kalsiyum ve magnezyum tuzlarının çok bulunduğu sular sert, az oldukları sular ise yumuşak olarak nitelendirilir. Sertliğin ölçüm birimi olan 1° GH litrede 10 mg kalsiyum veya magnezyum oksite karşılık gelir. Geçici sertlik: Kalsiyum bikarbonatın neden olduğu sertliğe geçici sertlik de denir, çünkü suyu kaynatınca bu sertlik kaybolur. Kalsiyum sülfatın yol açtığı sertlik ise kalıcı sertliktir. Böylece: toplam serlik = kalıcı sertlik + geçici sertlik Akvaryumculukta su, sertlik derecesine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılır: 0° - 5° çok yumuşak 5° - 10° yumuşak 10° - 15° orta sert 15° - 20° sert 20° - + çok sert Suyun sertliği ve ozmotik basınç Suyun sertliği, ozmotik basınçla doğrudan ilişkilidir; dolayısıyla suda yaşayan her türli canlının hücresel faaliyetini de doğrudan etkiler. Genel olarak akvaryum balıkları için uygun sertlik derecesi 5° -15° GH arası değerlerdir. Bazı türlerin gerektirdiği su şartları bu sınırların dışında kalır. Güney Amerika'da, Amazon nehir sisteminde yaşayan bazı türler ancak çok yumuşak sularda sağlıkla yaşayabilirler. Tanganika ve Malawi göllerinde yaşayan Afrika çiklitleri ise sert su gerektirirler. Sert su yumuşatılabilir Sert su, gerek duyulursa ozmoz suyu karıştırılarak yumuşatılabilir. Ozmoz suyu, musluğa ters ozmoz aleti takılarak musluk suyunun yaklaşık %98 oranında saflaştırılmasıyla elde edilir. Suyun karbonat sertliği Karbonat sertliği, sudaki bikarbonat (HCO3-) iyonlarının konsantrasyonunun bir ölçüsüdür. Karbonat sertliği, akvaryum balıkları için tehlikeli olan ani pH değişimlerine karşı tampon görevi yapar; KH ne kadar yüksekse pH salınımları o kadar az olur. Bir akvaryumda karbonat sertliği çok düşükse, balık, bitki, ve bakteri faaliyeti sonucu artan veya eksilen karbondioksite bağlı olarak pH salınımları çok yüksek olacak, bu da biyolojik dengeyi ve balıkların sağlığını çok olumsuz etkileyecektir. Çok özel su şartları gerektiren balık ve bitki türlerini bir yana bırakırsak, bir akvaryumdaki karbonat sertliğinin 3° -10° KH arası bir değer olması önerilir. Karbonat sertliği sudaki bikarbonat (HCO3-) konsantrasyonunun bir ölçüsüdür. Karbonat sertliği, sadece bikarbonat (HCO3-) iyonlarının konsantrasyonuna bağlıdır ve kalsiyum bikarbonata bağlı geçici sertlikle karıştırılmamalıdır. Karbonat sertliği, toplam sertlik yaratmayan sodyum bikarbonat (NaHCO3) veya potasyum bikarbonat (PHCO3) tuzlarının çözünmesiyle de oluşabilir. Genel eğilim, toplam sertliğin karbonat sertliğinden yüksek olmasıyla birlikte, bazı durumlarda bunun tersi de görülebilir. Karbonat sertliği , karbondioksit (CO2) ve asitlik ilişkisi Normalde bir akvaryumda karbonat sertliğini -aynı zamanda geçici sertliği de-oluşturan en önemli tuz, suda kolaylıkla eriyen kalsiyum bikarbonattır . Kalsiyum karbonatın (CaCO3) ise çözünürlüğü çok düşüktür. Kaynatılarak suyun geçici sertliğinin nasıl giderildiğini aşağıdaki çift yönlü kimyasal denklem aracılığıyla daha iyi açıklayabiliriz: Karbondioksit azalırsa, denge, denklemin sağ tarafı lehinde bozulur ve kalsiyum bikarbonatın bir kısmı kalsiyum karbonata dönüşerek çökelir. Kalan karbondioksit miktarına bağlı olarak kalsiyum bikarbonat konsantrasyonunun daha düşük olduğu yeni bir denge noktası oluşur. Tersine suya karbondioksit verdiğimizi düşünelim; bu durumda denge, denklemin sol tarafı lehinde bozulur. Yani çökelti halinde bulunan kalsiyum karbonatın bir kısmı kalsiyum bikarbonata dönüşerek suda erir. Gazların sudaki çözünürlükleri suyun sıcaklığı arttıkça azalır. Su kaynatıldığı zaman içindeki erimiş karbondioksit gazının hemen hepsi havaya uçar. Bunun sonucu olarak da kalsiyum bikarbonat kalsiyum karbonata dönüşür ve çökelir. Çaydanlıklar da bu nedenle zamanla kireçle, yani kalsiyum karbonatla kaplanırlar. Bitkili bir akvaryumda karbondioksit konsantrasyonunun 5 - 15 mg/litre olması optimaldir. 5 mg/litre'den azı bitkiler için yetersizdir; 15 mg/litre'den fazlası ise balıklar için tehlikelidir. Aşağıdaki tabelada sıcaklığı 25° C olan bir akvaryumdaki bikarbonat sertliği , pH ve karbondioksit ilişkisini görebilirsiniz. Diğer sıcaklıklarda (22° - 28° C), bu değerlerden sapma ihmal edilebilecek kadar azdır. KH CO2 konsantrasyonu 2 21 12 7 4 2 1 0,7 4 40 23 13 7 4 2 1,3 6 59 33 19 10 6 3 1,8 8 77 43 24 14 8 4 2,4 10 94 53 30 17 9 5 3,0 12 111 63 35 20 11 6 3,5 14 128 72 40 23 13 7 4,0 pH 6,50 6,75 7,00 7,25 7,50 7,75 8,00

Aerobik ve anaerobik bakteriler Yeni kurulan bir akvaryumda ancak aerobik ve anaerobik bakteri gruplarının uyumlu çalışmaları sonucu zamanla biyolojik denge kurulur. Bu uyumu sağlayabilmek için filtre malzemelerinin çoğu hem aerobik hem de anaerobik bakteri kolonilerine uygun ortamlar sağlayacak şekilde üretilir. Kumda ya da filtre malzemesi içinde su dolaşımının hızlı olduğu bölgelerde yeterince oksijen bulunur ve buralarda anaerobik bakteriler yerleşir. Su dolaşımının yavaş olduğu bölgelerde ise oksijen azlığı nedeniyle daha çok anaerobik bakteriler kolonileşir. Bir akvaryumdaki en temel biyolojik dönüşümlerden biri azot zinciri adı verilen azotlu bileşiklerin bakterilerce ayrıştırılması sürecidir. Etkin bir biyolojik filtrasyon için gerekenler: İyi havalandırma; suda yeterince oksijen bulunması. Oksijen sadece havalandırmadan değil bitkilerden de gelebilir. Akvaryumda ve filtre malzemelerinde aerobik arıtım bakterilerinin yerleşebileceği yeterince yüzey bulunması . Birim hacim başına geniş yüzeylere sahip seramik köpüğü, cam köpüğü gibi biyolojik filtre malzemeleri. Düzenli filtre temizliği Amonyum ve amonyak Akvaryumda yaşayan balık, bitki ve diğer canlıların organik artıklarının parçalanması sonucu amonyum (NH4) ve amonyak (NH3) oluşur. Amonyak amonyuma göre çok daha zehirlidir. Sudaki amonyak konsantrasyonu 0.1 mg/litre 'nin üzerine çıkarsa akvaryum canlıları için tehlike çanları çalmaya başlar. Suyun pH değeri yükseldikçe, yani su alkalileştikçe, ve sıcaklık yükseldikçe amonyumun amonyağa göre oranı yükselir. Yani, akvaryumda pH ve sıcaklık yükseldikçe etkin bir biyolojik filtrasyon daha da önem kazanır. Örneğin pH derecesinin yüksek olduğu (yaklaşık 8.3) deniz akvaryumlarında, bir de deniz canlılarının tatlı su balıklarına kıyasla amonyağa karşı daha hassas oldukları göz önüne alınırsa, amonyum/amonyak bileşiklerinin düşük konsantrasyonda tutulmasına daha da büyük özen göstermek gerekir. Aşağıdaki tabelada pH ve sıcaklık faktörlerine bağlı olarak sudaki zehirli amonyağın, amonyum/amonyak toplamına göre yüzde olarak payını görebilirsiniz. % Amonyak / Sıcaklık ° C pH 22 24 26 28 7.8 2.8 3.2 3.6 4.0 8.0 4.3 5.0 5.6 6.2 8.2 6.7 7.7 8.5 9.3 8.4 10.2 11.6 12.9 14.0 Nitrit ve nitrat İkinci aşamada aerobik nitrosomonas bakterileri amonyum ve amonyağı nitrite (NO2) dönüştürürler. Üçüncü aşamada da yine oksijenli solunum yapan nitrobacter bakterileri nitriti nitrata (NO2) çevirirler. Fazla miktarları balık sağlığını ve gelişimini olumuz etkilemekle birlikte, nitrat, nitrite göre çok daha az zehirli bir bileşiktir. Ayrıca nitrat birçok akvaryum bitkisi tarafından besin maddesi olarak kullanılabilir. Yüksek nitrat konsantrasyonu balıklarda bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve büyümenin durmasına neden olabilir. Bu yüzden, özellikle genç balıkların yetiştirildiği akvaryumlarda nitrat konsantrasyonunu düşük tutmak için bitki, etkin anaerobik biyolojik filtrasyon ve düzenli su değişimleri çok önemlidir. Anaerobik filtrasyon derken: Bazı biyolojik filtre malzemelerinin hem aerobik hem de anaerobik bakteri kolonilerini barındırabilme özellikleri vardır. Genelde filtre malzemeleri arasında su dolaşımının hızlı olduğu oksijence zengin bölgelerde aerobik, su dolaşımının yavaş olduğu oksijence fakir olduğu bölgelerde ise anaerobik bakteriler kolonileşirler. Bu anaerobik bakteri gurupları nitratı da parçalayarak çoğu uçup havaya karışan azot gazına dönüştürürler. Son yıllarda su çıkışının özellikle çok yavaş ayarlandığı bazı nitrat filtreleri piyasaya çıkmıştır. Sudaki amonyak konsantrasyonu 0,1 mg/litre'yi aşarsa balıklarda olumsuz etkileri görülmeye başlanır. Nitrit konsantrasyonu 0,5 mg/litre'nin üzerine çıkarsa balıklar için zehirlidir. Nitrat ise 25 mg/litre'yi aşmamalıdır. Tehlikeli üst sınırlar: Amonyak 0.1 mg/litre Nitrit 0.5 mg/litre Nitrat 25 mg/litre Akvaryum: Ekosistem Biyolojik dengesi oturmuş bir akvaryum, balığı, bitkisi, bakterileri ve diğer mikrobik canlılarıyla birlikte, unsurları biribirleriyle uyum içinde çalışan tek bir organizma ya da ekosistem gibi düşünülebilir. Bu uyum bozulursa kötü sonuçları şaşılacak kadar çabuk görülür. Örneğin akvaryuma bilinçsizce atılan bir ilacın nitrobacter grubu bakterileri öldürdüğünü, böylece nitriti nitrata dönüştüren dönüşüm zincirinin kırıldığını varsayalım. Böyle bir durumda nitrit konsantrasyonu 6-12 saat içinde sıfırdan balıklar için zehirli olacak düzeylere (0.5 mg/litre üzeri) çıkabilir. Biyolojik dengenin tam anlamıyla oturması zaman alır Akvaryumda azot zincirinin dışında bir kısmı hala bilimsel olarak açıklanmamış birçok biyolojik dönüşüm süreci yer alır. Bitki köklerinin de karıştığı bu karmaşık dönüşümlerin yer aldığı akvaryum kumunda dengelerin tam anlamıyla kurulması 6 ay ile 1 yıl arası bir zaman alabilir. Nitrit konsantrasyonu; biyolojik dengenin bir göstergesi Yeni kurulmuş bir akvaryumda çok az sayıda bakteri olduğu için biyolojik dönüşümler başlangıçta çok yavaş olur. Özellikle dengenin henüz kurulmamış olduğu bu kritik devrede akvaryum testleriyle suyun amonyak, nitrit ve nitrat değerlerini ölçmek yerinde olacaktır. Biyolojik dönüşüm zincirinin kurulup kurulmadığını anlamak için ölçülebilecek pratik bir indikatör sudaki nitrit konsantrasyonudur. Yeni kurulmuş bir akvaryumda ilk önce nitrit bir noktaya kadar artar, sonra nitriti nitrata dönüştüren nitrobacter bakterilerinin sayısı yeterli bir düzeye ulaştığı zaman düşmeye başlar; bir süre sonra da hemen hemen sıfıra iner. -

Fungus: Balığın gövdesinde oluşan pamuğa benzeyen mantar. Genus: Türleri ayırt etmede kullanılan ve büyük harf ile başlayan bilimsel ifade. Gill: Solungaç, balığın solunum işlemi sırasında kullandığı organ, Sudaki O2'ni süzer. Gill Cover: Solungaçı koruyan sert, kemikli tabaka. Gonopodia: Canlı doğuranların erkeklerinin, dişilerinin içine sperm koymakta kullandığı uzun bir görünüme sahip anal yüzgeçler. Gravid: Hamile balık, yumurta dökmeye hazır dişi. Guanin: Pulların altında bulunan, ışığın yansımasını temin eden madde, genelde tatlısu balıklarında bulunur. Hard Water : Su içersinde çözünmüş tuz miktarının yoğun olması. Herbivore : Besin ihtiyacını bitki ve yosunlardan karşılayan balık grubu. HO lighting: Yüksek verimli floresan lamba. Hybrid : İki farklı türün çifleşmesi sonucu ortaya çıkan tür. Hydrogen Sulfide: Hidrojen sulfit. Ich, Ichtyophthirius : Beyaz nokta olarak bilinen, tek hücreli bir parazit. Ichtyology: Balıkları inceleyen bilim dalı. Internal Filter : Akvaryum içinde kullanılan filtrelere verilen genel isim, iç filtre. Invertebrates : Omurgasız tuzlusu hayvanları. Iodine: İyot. Kalkwasser: Suda çözülmüş olarak bulunan kalsiyum hidroksit. Killifish: Yıllık balıkları olarak geçen çok değişik renklere sahip olan fakat ömürleri kısa, üremeleri emek isteyen bir tür. Serkan Alasya'nın sitesinde detaylı bilgi bulabilirsiniz. Labyrinth Organ : Beta Gurami labirentli balıklarda bulunan solunum organı. Lamprey: Yılan balığı şeklinde yuvarlak ağızlı, emici bir su hayvanı. Lateral Line: Balığın her iki yanında ve deri içinde uzanan, sudaki titreşimleri sinir sistemine ileten duyu organı. Live Rock : Canlı kaya. Deniz akvaryumlarında kullanılan küçük yumuşakça ve alg'lerin işgaline uğramış normal kaya. Livebearer : Yumurtaların balığın vücuduna döllendiği ve yavrularını canlı olarak dünyaya getiren balık türü. Mechanical Filtration : Mekanik olarak arıtma işinin yapılması. Metal Halide Lighting : Reef tanklarının aydınlatılmasında kullanılan en iyi ışıklandırma yöntemlerinden biri, geniş spektrumda doğal ışığa en yakın ışığı veren lamba tipi. Milt: Balıkların spermi. Mineral: Suda doğal olarak bulunan inorganik maddeler. Mouth Brooder: Yumurtalarını veya yavrularını ağızda büyütüp, barındıran balıklara verilen isim. Nacreous: İnci pulu çekirdeği. Nitrification : Bakteriler tarafından, zehirli amonyağın, nitrit ve nitrata dönüştürüldüğü kimyasal süreç. Nitrate : (NO3) Biyolojik süzme ile alınan azot bileşiği. Nitrites : (NO2) Süzme işlemiyle alınan amonyak ve nitrat arası bileşik. Nuchal Hump : Erkek cichlidlerdeki geniş alın. Operculum, Opercle: Solungaç kapağı Otoliths: Balığın işitmesini ve sesin dengelenmesini sağlayan, kulaktaki üç kemik. Ovary: Dişinin üreme için salgı yapan organı, bezesi. Overfeed: Aşırı besleme. Ovipositor: Ucu sivri tüp şeklinde olan ve yumurta bırakmaya yarayan uzuv. Ozone: Ozon. Peat : Çürümüş bitkilerden elde edilen kömür, turba yosunu. Suyun pH'nı düşürmek için kullanılan bir tür yosun. Pectoral Fins: Göğüs yüzgeçi. Pelvic Fins: Anal yüzgeçin önünde bulunan yüzgeç, çıkış yüzgeçi. pH: Suyun asit ve alkalitesini anlatan logoritmik ölçü birimi. Pharyngeal Teeth: Balığın boğazındaki dişler. Photosynthesis: Işık yardımı ile besin biriktirme süreçi. Piscovore: Diğer balıkları yiyen balık grubu. Planktivore: Plankton ile beslenen balık grubu. Pleco : Pleco veya Plecostomus. Powerfilter: İç elektrik motoru olan filtre. Powerhead: Güç kafası Prefilter: Ön filtre. Ray: Yüzgeç zarlarını tutan sert ince kemikler. Redox: Bir su kütlesindeki azalma ve oksidasyon potansiyeli için kullanılan kısaltma. Yüksek redox potansiyelli bir su berrak, iyi kaliteli ve yüksek düzeyde O2'e sahiptir. Düşük redox potansiyelli bir su ise düşük kalitesi ve yetersiz düzeyde O2 içerdiğini gösterir. Reverse Osmosis: Çeşme suyunu arıtma yöntemlerinden biri. Phosphorous : Fosforlu. Deniz akvaryumları için önemli trace elementlerden biridir. Genetik madde bloklarının inşasında ATP oluşumuna yardım eder. Plankton: Besin zincirindeki en ufak ve ilkel yaratıklar. Protein Skimmer: Protein toplayıcısı, deniz akvaryumlarında, elektrik yüklü, aktive edilmiş bir köpük oluşturarak sudan atık maddeleri toplayan bir çeşit filtre. Salt : Anyon ve katyonların genel adı. Saggita: Kulaktaki en büyük otolith. Scale: Pul. Scalpel: Cerrah balığının sırtındaki dikenler. School : Aynı tür veya cins balıkların grup halinde bir arada yüzmeleri. Scute: Yayın balıklarının sert sırt pulu. Sediment: Akvaryum tabanında biriken atıklar, yem, bitki, ölü balık, tortular. Shaol: Aynı türden balıkların bir arada bulunması. Shimmies: Üşüyen balıkların hareketsiz, yan yana durmaları. Silicon : Silisyum, deniz sistemlerindeki eser elementlerden biri. Soft Water : Su içersindeki çözünmüş tuz miktarının çok az olması. Spawning: Yumurtlamak. Species: Tür, cins. Specific Gravity : Saf suya göre, bir sıvının yoğunluk oranı. Strain: Aynı özellikteki balıklar, türdeş. Strontium: Mercan resiflerinin büyümesi için gerekli temel elementlerden biri. Subspecies: Alttür. Substrate : Akvaryum tabanında kullanılan çakıl, mercan kırığı, midye kırığı, nehir kumu. Alt tabaka, alttaş. Substratum: Doğada tabanda bulunan maddelerin farklı katmanları. Swim Bladder, Air Bladder: Balığın suyun içersinde dengede durabilmesini sağlayan içinde gaz dolu olan organ. Trace Elements : Tatlısu ve tuzlu su akvaryumlarında gerekli olan birçok elemente verilen genel isim, çok az miktarda bulunur, kalsiyum, stransiyum, iyot, ozon, kobalt, demir, bakır, selenyum. Trickle Filter: Bölmelerde biyolojik filtrasyon malzelerinin kullanıldığı, suyun filtre malzemeleri arasından geçerken hava ile temas edip yararlı bakteriler sayesinde zehirli amonyak ve nitritin atılmasına yardım edilmesi. Bu ıslak/kuru değişim filtrelerdeki bakteri gelişimini hızlandırır. Tubercle: Tatlısu balıklarının solugaç kapaklarında görünen küçük beyaz sivilce benzeri kabarcıklar. Turbulence: Hızlı ve güçlü su hareketi. Ultraviolet Sterilizer : Zararlı bakteri ve mikro organizmalardan UltraViole ışığı kullanarak arıtma yöntemi. Undergravel Filter: Tabanda oluşan pisliklerin, çakılların altındaki tabla aracılığı ile temin edilen süzme yöntemi. Ventral Fin : Karınaltı yüzgeçi. Ventral Surface : Balığın midesinin ve üreme organlarının olduğu bölge. Venturi: Silindirik bir yapıya sahip olan, havanın suyun içinden hızlı bir şekilde geçtiği popüler bir protein skimmer dizaynı. VHO Lighting: Yüksek verimli floresan ışığı. Bu tip ışıklar özel balats ile kullanılır ve geniş spektrumda ışık verir. Wet/Dry Filter : Islak/Kuru filtre, bölmelerinde biyolojik filtrasyon malzelerinin kullanıldığı, suyun filtre malzemeleri arasından geçerken hava ile temas edip yararlı bakteriler sayesinde zehirli amonyak ve nitritin daha hızlı atılmasını sağlayan filtre tipi. Zeolite : Amonyağı kendi üzerinde toplayarak akvaryumdan atılmasını sağlayan madde, sadece tatlısu akvaryumlarında kullanılır. Hastalıklar BELİRTİLER: Dışa fırlamış gözler NEDENLERİ: Bakteriyal enfeksiyon genellikle suyun pis olmasından ileri gelir. TEDAVİSİ: Derhal su değiştirilir. 1 tablet Oxazole, 100 lt. suya atılır. 4 gün Sonra suyun %50'si değiştirlir. İki gün hiçbir değişiklik olmazsa ise yarım dozajı tekrar edersiniz. BELİRTİLER: Deride oluşan lekeler. NEDENLERİ: Costia ya da Ichthyodo TEDAVİSİ: 1 tablet Cortim Oxazole, 100 lt. suya atılır. 1 gün Sonra suyun %50'si değiştirlir. İki gün sonra da kalan %50'si değiştirilir. BELİRTİLER: Saldırganlık, zor solunum, akvaryumun içinde sinirli dolaşma NEDENLERİ: Solungaç kutları TEDAVİSİ: Masoten'de çok kısa bir banyo. 10 mg., 100 lt. suya atılır (10-30 dakika) (Masoten'de uzun bir banyo için, 50 mg. 100 lt. suya ). Dört gün süreyle banyo. Dördüncü günden sonra su değişimi ve charcoal filtrasyonu. Aynı olayı 1 hafta sonra tekrar ediniz. BELİRTİLER: Yemek yememe ve jel şeklinde dışkı NEDENLERİ: Kurtlar ve intestinal hastalık TEDAVİSİ: Zehirli Masoten'de uzun bir banyo. Günlük suyun 1/4'ünü değiştirir ve üzerine 1/4 doz Masoten ekle. 4 gün sonra suyun bir kısmını değiştir. ve charcoal filtrasyonu

Bitkilerin besinlerini sentezleyebilmeleri için sudaki karbondioksite (CO2) ihtiyaçları vardır Bitkilerin yeterince hızlı fotosentez yapabilmesi için gerekli besin maddeleri ve minerallerin yanında suda yeterince karbondioksit de olmalıdır. Sudaki karbondioksit konsantrasyonu düşükse fotosentez, dolayısıyla oksijen üretimi de yavaş olacaktır. Bir akvaryumdaki en önemli doğal karbondioksit kaynakları aerobik bakterilerin ve balıkların solunumları sonucu açığa çıkan karbondioksittir. Özellikle bitkilerinin iyi gelişmesini isteyenler için geliştirilmiş, suya karbondioksit veren sistemler geliştirilmiştir. Akvaryumdaki canlılar dışında ışık ve su dolaşımı, karbondioksit-oksijen dengesini etkileyen iki önemli fiziksel unsurdur: Işığın etkisi: Bitkilerin özellikle hızlı büyüyen bazı bazı türlerini yaşatmak bir bakıma balıklardan daha zordur. Çoğu yetişkin balık, bir, hatta iki hafta açlığa dayanabilir. Bitkiler ise ihtiyaç duydukları çeşitli besin maddeleri ve minerallerden herhangi birinin dahi eksikliğinde hemen bozulup çürümeye başlarlar. Işık ne kadar güçlüyse fotosentez o kadar hızlı olur; dolayısıyla sudaki besin maddeleri de o derece hızla tükenir. Işıklandırması çok güçlü akvaryumlara bu yüzden daha sık bitki gübresi ve hatta karbondioksit eklemek gerekir. Çünkü güçlü ışıklandırmalı ve bol bitkili bir akvaryumda balık ve bakterilerin açığa çıkarttıkları karbondioksit çoğu zaman bitkiler için yeterli olmayacaktır. Daha doğal bir çözüm ise ışığı biraz daha zayıf ayarlayıp, balık ve bakterilerin karbondioksit üretimiyle bitkilerin tüketimi arasındaki dengeyi kurmaktır. Akvaryumdaki su dolaşım hızının etkisi Oksijen akvaryuma iki yolla kazandırılır: Havadan suya difüzyon. Bitkilerin fotosentezi. Balıklara oksijen, bitkilere karbondioksit Balıkların sağlıklı yaşamaları için suda yeterince oksijen olmalıdır. Buna karşılık bitkiler de karbondioksite gereksinim duyarlar. Unutmayalım ki sudaki karbondioksit miktarı fotosentez hızını, dolayısıyla oksijen üretim hızını etkiler. Akvaryumda fazla hızlı su dolaşımı Su çok hızlı havalandırılır ya da filtre edilirse bitkiler için gerekli olan karbondioksit havaya uçar. Zamanla bozulup çürüyecek bitkilerin fotosentezi, bunun sonucu olarak da ve oksijen üretimi durur. Akvaryumda uygun hızda su dolaşımı Su uygun bir hızda filtre edilirse suda yeterli karbondioksit ve oksijen bulunacağından hem bitkiler, hem de balıklar sağlıkla yaşayabilecektir. Burada akvaryumdaki balık ve bitki miktarlarının dengesi de önemlidir. Akvaryumda çok yavaş su dolaşımı Su dolaşımı çok yavaşsa sıcaklık, oksijen ve çeşitli besin maddeleri akvaryumun her köşesine eşit dağılamayacaktır. Bu da hem balık hem de bitki sağlığını olumsuz etkileyecektir. Dozaj sorunu gözünüzü korkutmasın! Verilen bilgilerden anlaşılacağı gibi, ışık şiddeti kadar su dolaşımının da dozunu ayarlayabilmek akvaryumun biyolojik dengesi için önem taşır. Yanlız bu ayrıntılar gözünüzü korkutmasın. Uygun ışıklandırma ve filtrasyon çok hassas ayarları gerektirmez. Biraz tecrübe, okuma ve gözlemle bu zorlukların üstesinden gelebilirsiniz. Azot zinciri Biyolojik arınma: Başrolde bakteriler, yanrolde bitkiler Kum, filtre malzemesi, bitki yaprakları gibi yüzeylere yerleşen aerobik ve anaerobik bakteriler akvaryumdaki çeşitli biyolojik dönüşümleri gerçekleştirirler. Bu dönüşümler sırasında sudaki balık dişkısı ve üresi, artık yemler, çürüyen bitki yaprakları gibi organik artıklar en küçük yapı taşlarına kadar ayrıştırılırlar. Bu ayrışım ürünlerinin bir kısmı bitkiler tarafından besin maddesi olarak değerlendirilir (örneğin nitrat NO3 ), bir kısmı gaz halinde havaya karışır (örneğin azot gazı N2 ), bir kısmı da suda birikir. Düzenli su değişimlerinin en önemli yararı bu biriken maddelerin konsantrasyonlarının belli sınırların altında tutulmasıdır Aerobik ve anaerobik bakteriler Yeni kurulan bir akvaryumda ancak aerobik ve anaerobik bakteri gruplarının uyumlu çalışmaları sonucu zamanla biyolojik denge kurulur. Bu uyumu sağlayabilmek için filtre malzemelerinin çoğu hem aerobik hem de anaerobik bakteri kolonilerine uygun ortamlar sağlayacak şekilde üretilir. Kumda ya da filtre malzemesi içinde su dolaşımının hızlı olduğu bölgelerde yeterince oksijen bulunur ve buralarda anaerobik bakteriler yerleşir. Su dolaşımının yavaş olduğu bölgelerde ise oksijen azlığı nedeniyle daha çok anaerobik bakteriler kolonileşir. Bir akvaryumdaki en temel biyolojik dönüşümlerden biri azot zinciri adı verilen azotlu bileşiklerin bakterilerce ayrıştırılması sürecidir. Etkin bir biyolojik filtrasyon için gerekenler: İyi havalandırma; suda yeterince oksijen bulunması. Oksijen sadece havalandırmadan değil bitkilerden de gelebilir. Akvaryumda ve filtre malzemelerinde aerobik arıtım bakterilerinin yerleşebileceği yeterince yüzey bulunması . Birim hacim başına geniş yüzeylere sahip seramik köpüğü, cam köpüğü gibi biyolojik filtre malzemeleri. Düzenli filtre temizliği Amonyum ve amonyak Akvaryumda yaşayan balık, bitki ve diğer canlıların organik artıklarının parçalanması sonucu amonyum (NH4) ve amonyak (NH3) oluşur. Amonyak amonyuma göre çok daha zehirlidir. Sudaki amonyak konsantrasyonu 0.1 mg/litre 'nin üzerine çıkarsa akvaryum canlıları için tehlike çanları çalmaya başlar. Suyun pH değeri yükseldikçe, yani su alkalileştikçe, ve sıcaklık yükseldikçe amonyumun amonyağa göre oranı yükselir. Yani, akvaryumda pH ve sıcaklık yükseldikçe etkin bir biyolojik filtrasyon daha da önem kazanır. Örneğin pH derecesinin yüksek olduğu (yaklaşık 8.3) deniz akvaryumlarında, bir de deniz canlılarının tatlı su balıklarına kıyasla amonyağa karşı daha hassas oldukları göz önüne alınırsa, amonyum/amonyak bileşiklerinin düşük konsantrasyonda tutulmasına daha da büyük özen göstermek gerekir. Aşağıdaki tabelada pH ve sıcaklık faktörlerine bağlı olarak sudaki zehirli amonyağın, amonyum/amonyak toplamına göre yüzde olarak payını görebilirsiniz. % Amonyak / Sıcaklık ° C pH 22 24 26 28 7.8 2.8 3.2 3.6 4.0 8.0 4.3 5.0 5.6 6.2 8.2 6.7 7.7 8.5 9.3 8.4 10.2 11.6 12.9 14.0 Nitrit ve nitrat İkinci aşamada aerobik nitrosomonas bakterileri amonyum ve amonyağı nitrite (NO2) dönüştürürler. Üçüncü aşamada da yine oksijenli solunum yapan nitrobacter bakterileri nitriti nitrata (NO2) çevirirler. Fazla miktarları balık sağlığını ve gelişimini olumuz etkilemekle birlikte, nitrat, nitrite göre çok daha az zehirli bir bileşiktir. Ayrıca nitrat birçok akvaryum bitkisi tarafından besin maddesi olarak kullanılabilir. Yüksek nitrat konsantrasyonu balıklarda bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve büyümenin durmasına neden olabilir. Bu yüzden, özellikle genç balıkların yetiştirildiği akvaryumlarda nitrat konsantrasyonunu düşük tutmak için bitki, etkin anaerobik biyolojik filtrasyon ve düzenli su değişimleri çok önemlidir. Anaerobik filtrasyon derken: Bazı biyolojik filtre malzemelerinin hem aerobik hem de anaerobik bakteri kolonilerini barındırabilme özellikleri vardır. Genelde filtre malzemeleri arasında su dolaşımının hızlı olduğu oksijence zengin bölgelerde aerobik, su dolaşımının yavaş olduğu oksijence fakir olduğu bölgelerde ise anaerobik bakteriler kolonileşirler. Bu anaerobik bakteri gurupları nitratı da parçalayarak çoğu uçup havaya karışan azot gazına dönüştürürler. Son yıllarda su çıkışının özellikle çok yavaş ayarlandığı bazı nitrat filtreleri piyasaya çıkmıştır. Sudaki amonyak konsantrasyonu 0,1 mg/litre'yi aşarsa balıklarda olumsuz etkileri görülmeye başlanır. Nitrit konsantrasyonu 0,5 mg/litre'nin üzerine çıkarsa balıklar için zehirlidir. Nitrat ise 25 mg/litre'yi aşmamalıdır. Tehlikeli üst sınırlar: Amonyak 0.1 mg/litre Nitrit 0.5 mg/litre Nitrat 25 mg/litre Akvaryum: Ekosistem Biyolojik dengesi oturmuş bir akvaryum, balığı, bitkisi, bakterileri ve diğer mikrobik canlılarıyla birlikte, unsurları biribirleriyle uyum içinde çalışan tek bir organizma ya da ekosistem gibi düşünülebilir. Bu uyum bozulursa kötü sonuçları şaşılacak kadar çabuk görülür. Örneğin akvaryuma bilinçsizce atılan bir ilacın nitrobacter grubu bakterileri öldürdüğünü, böylece nitriti nitrata dönüştüren dönüşüm zincirinin kırıldığını varsayalım. Böyle bir durumda nitrit konsantrasyonu 6-12 saat içinde sıfırdan balıklar için zehirli olacak düzeylere (0.5 mg/litre üzeri) çıkabilir. Biyolojik dengenin tam anlamıyla oturması zaman alır Akvaryumda azot zincirinin dışında bir kısmı hala bilimsel olarak açıklanmamış birçok biyolojik dönüşüm süreci yer alır. Bitki köklerinin de karıştığı bu karmaşık dönüşümlerin yer aldığı akvaryum kumunda dengelerin tam anlamıyla kurulması 6 ay ile 1 yıl arası bir zaman alabilir. Nitrit konsantrasyonu; biyolojik dengenin bir göstergesi Yeni kurulmuş bir akvaryumda çok az sayıda bakteri olduğu için biyolojik dönüşümler başlangıçta çok yavaş olur. Özellikle dengenin henüz kurulmamış olduğu bu kritik devrede akvaryum testleriyle suyun amonyak, nitrit ve nitrat değerlerini ölçmek yerinde olacaktır. Biyolojik dönüşüm zincirinin kurulup kurulmadığını anlamak için ölçülebilecek pratik bir indikatör sudaki nitrit konsantrasyonudur. Yeni kurulmuş bir akvaryumda ilk önce nitrit bir noktaya kadar artar, sonra nitriti nitrata dönüştüren nitrobacter bakterilerinin sayısı yeterli bir düzeye ulaştığı zaman düşmeye başlar; bir süre sonra da hemen hemen sıfıra iner.