Şehitlerimizi Allah rahmet eylesin.

Allah gani gani rahmet eylesin.

Cenabı hak bütün şehitlerimize rahmet eylesin, mekanları cennet olsun.

Şu Boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyada eşi? En kesif orduların yükleniyor dördü beşi, Tepeden yol bularak geçmek için Marmara'ya Kaç donanmayla sarılmış ufacık bir karaya. Hepsini görmek için tıklayın... Mehmet Akif'in Safahat adlı toplu eserinin altıncı kitabı olan Asım'ın sonuna yazdığı bu mısralar, şüphesiz Şu Boğaz Harbinin güzel bir surette anlatmakta İşte bu yüzden, Çanakkale ve diğer cephelerde şehit düşen idmancılarımızı hatırlayacağımız makale bu muazzam şiirin ilk mısraları ile başlıyor Yazıda adı geçen Donanma mecmuasının askerleri cephede gösteren kapak fotoğrafı Yazı: Mehmet Yüce 1912 senesinden itibaren evvela Balkan, takiben Umumi Harbe dahil olan memleketimiz aynı anda birçok cephede canhıraş bir biçimde savaştı. Ordularımız gerek kahraman neferleri gerekse korku bilmez zabitleriyle, kumandanlarıyla kanlarının son damlasına kadar müdafaa etti yurdumuzu.. Memleketin dört bucağından silah altına alınanların içinde futbolcularımız, o zamanki tabiriyle idmancılarımız da vardı. Devrin en meşhur mecmualarından olan Donanma, şehit düşen, yaralanan veya silah altına alınan idmancılarımızın listesini bağlı oldukları kulüplerden istedi. İspor alemimizin bazıları çok meşhur, bazıları ise şimdilerde hiç duyulmamış kulüplerinden beş tanesi yolladı istenilen cetvelleri, listeleri Şimdi gelin şüheda mertebesine yükselmiş, yaralanmış veya silah altına alınıp vatanı müdafaa etmiş bu aziz ruhları bir defa daha derc edelim. Donanma mecmuasının 64 ve 66 nümerolu nüshalarında neşredilen idmancılarımızın isimlerini aynen naklediyorum. Hepsinin ruhu şad olsun, nur içinde yatsınlar Şerefli İdmancılar Taht-ı silahta bulunan yahut rütbe-i şehadeti ihraz eden idmancıların isimlerini medar-ı fahr olarak derc etmek üzere kulüplerden istemiştik. Beşiktaş Kulübü şu talebimize ilk icabet etmiş ve atideki esamiyi göndermiştir. 1911-12 sezonunda ilk defa İstanbul şampiyonu olan Fenerbahçe kulübünün Reisi ve futbolcusu Şehit Mühendis Arif Bey ayakta sağdan ikinci sırada Beşiktaş Jimnastik Kulübü A'zasından; Şehit Olanlar: Kazım Bey Asım Bey Ali Bey Taht-ı Silahta Bulunanlar: Muallim Kenan Bey Mehmet Fetgeri Bey Alaaddin Bey Mehmet Bey Fuad Bey Resul Bey Sabri Bey Genç Mehmet Bey (atlayıcı, askeri tair Cemal Efendi Cevdet Efendi Aziz Efendi İzzet Efendi Hikmet Bey Silah altına alınan Beşiktaşlılardan Ahmet Fetgeri Bey Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün müessislerindendir. Beşiktaş Jimnastik Kulübü müessislerinden Ahmed Fetgeri Bey Galatasaray Kulübü'nün Şehit ya da Taht-ı Silahta Olan A'zası Şüheda: Abdurrahman Robenson Bey Hasnun Galib Bey Neşet Bey Halid Fuad Bey Mehmet Ali Bey Refik Ata Bey Cemil Bey Hasib Bey Nazmi Bey Mecruh Olanlar: Yusuf Ziya Bey YakubRobenson Bey Feyzi Robenson Bey(futbolcu, askeri tair Taht-ı Silahta Bulunanlar: Celal Bey Kemal Niyazi Bey Ahmed Robenson Bey Kenan Bey Emin Bülend Bey Emil Oberle Bey Ahmed Adnan Bey Ahmed Cevat Bey Sedat Bey Hüseyin Bey Cevat Bey İbrahim Bey Jozef Oberle Bey Nasreddin Bey Vehbi Bey Sitar Bey Behçet Bey Naki Bey Edip Bey Avni Bey Ahmet Ali Bey Ahmet Muhtar Bey Ömer Bey Muammer Bey Ferid Bey Asım Bey Mahir Safi Bey Akif Safi Bey Arif Bey Selim Bey Hüsameddin Bey Emin Bey İsmet Bey Sıdkı Bey Kemal Bey Şükrü Bey Adnan Bey Osman Kenan Bey Müfid Bey Kazım Bey Neyir Bey Cemal Bey Cemal Hüseyin Bey İsmail Bey İşbu cetvelde 312, 313 kura efradının esamisi dahil değildir. Galatasaray'ın şehit idmancılarından en bilineni Beyoğlu'nda kulüp binasının da bulunduğu sokağa ismi verilenHasnunGalib Bey'dir. Galatasaray'ın bu genç ve yetenekli muhacimi gönüllü olarak gittiği Çanakkale'de maalesef şehit düşmüştür. Bu elemli kayıp başta Galatasaraylılar olmak üzere bütün spor alemini derin bir acıya boğdu. Çekilen üzüntü, Donanma mecmuasında neşredilen resminin altında şu sözlerle tarif ediliyordu: "Avdeti daima ümit ettik, fakat seneler geçti herkes döndü, o dönmedi." Galatasaraylı Şehit Hasnun Galib Bey Anadolu Kulübü'nün Taht-ı Silahta Bulunan Faal A'zası Kemal Bey Raif Bey Efhem Bey İlhami Bey Nasuhi Bey Macid Bey Hüseyin Bey Halid Bey Şevket Bey (muavin, eczacı mülazımı Azmi Bey Sadullah Bey Hüsnü Bey Kemal Bey Salahaddin Bey İbrahim Bey Mehmet Bey Cevat Bey (muavin, askeri tair Yusuf Kenan Bey Mısırlı Yusuf Bey İbrahim Zemçi Bey (muavin, nefer Hayrettin Bey Rasim Bey Mehmet Ali Bey Hakkı Bey Ali Osman Bey Remzi Bey Şemsi Bey Kadıköylü Hasan Bey Saadettin Bey Raif Bey Kazım Bey Fazıl Kani Bey Eşref Bey (kaleci, zabit vekili Mazhar Bey İş bu esami meyanında mezun bulununlar dahil değildir. Bu listede adı geçen Kadıköylü Hasan Bey, ilk Türk futbolcularından meşhur merkez muavin Hasa Basri Bey'dir. 1920 senesinde vefat etmiştir. Aynı mecmuanın 29 Teşrinievvel 1331 tarihli 66. Sayısında ise Fenerbahçe ve Türk İdman Ocağı Kulübü'nün şehit ve silah altında bulunan azası hakkında bir liste var. Şimdi de bu iki güzide kulübün harbe giden idmancılarını derç etmek istiyorum. Fenerbahçe Spor Kulübü'nün Elyevm Şehit Yahut Silah Altında Bulunan A'zası: Galib Bey Yahya Bey Kemal Bey Nüzhet Bey Said Bey Zeki Bey Safi Bey Hafid Bey (zabit namzedi Cemi Bey Nuri Bey Sadık Bey (birinci futbol timi azasından Rüşdü Bey Osman Bey Fahri Bey Sezai Bey Burhaneddin Bey Hulki Bey Ömer Bey (süvari mülazım-ı sani Gari Bey Afif Bey Bedri Bey Hafid Bey Ferik Bey Kemal Bey Emin Bey Zeki Bey Nebil Bey Vasıf Bey Şevki Bey Servet Bey Kenan Bey Sabri Bey İsmail Bey Ata Bey Rauf Bey Şakir Bey Vehbi Bey Arif Bey (futbol birinci timi azasından Nureddin Bey (şehit Mehmed Bey Nureddin Bey Cemal Bey Wilhelm Kohlhammer (birinci tim azasından Mehmed Nasuhi Bey Edhem Bey Manço Salahaddin Bey Süreyya Mithat Bey Mustafa Behçet Bey Müfid Bey Sami Bey Mithat Bey Fenerbahçe'nin şehit futbolcuları içinde en çok bilineni ise Mühendis Arif Bey'dir. Vazifeli olarak bulunduğu Niğde'de şimendifer inşaatı esnasında hain bir çete tarafından şehit edildi. Mühendis Arif Bey daha sonra Spor Alemi mecmuasıda yayınlanan "Şehit İdmancılarımız" namlı tefrikada şu sözlerle hatırlanmış: "Yükseklere çıkan bu dini duanın aralarına daima gözyaşları silken gençler artık son vazifelerini ifa etmekle meşguldüler. Nihayet bu da geçti, bu ismin de üzerine bir çizgi çekildi." Bugünkü neslin pek de bilmediği bir kulüp olan Türk İdman Ocağı'ndan da asker futbolcular var. Listemizin sonunda onlar yer alıyor: Türk İdman Ocağı'nın Elyevm Şehit Yahut Silah Altında Bulunan A'zası Şehit: Mehmet Sedat Bey (ocağın fahri doktoru ve reis-i sabıkı Silah Altında Bulunanlar: İbrahim Bey Mehmet Fuat Bey Fahri Bey Burhan Bey Hulusi Bey Vefik Bey Nureddin Bey Suat Bey Nuri Bey (ihtiyat zabiti namzeti, terbiye-i bedeniyye takımından Saim Bey Şerafeddin Bey Hayri Bey Vahid Bey Abdullah Bey Muzaffer Bey Mustafa Fuad Bey (asker, kulüp reis-i hazırı Şehit veyahut mecruh olan idmancıların bir kısmı bu yazdığımız. Şüphesiz daha nice canlar yitip gitti. Onlar için ne yazılsa kafi değil elbette Mehmet Akif de mısralarında onları yere göğe sığdıramamış: Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın? "Gömelim gel seni tarihe" desem, sığmazsın. İstiklal Marşı Şairimiz Mehmed Akif Bey kaynak ÇANAKKALE ŞEHİTLERİNE Şu Boğaz Harbi Nedir? Var mı ki dünyada eşi? En kesif orduların yükleniyor dördü beşi, Tepeden yol bularak geçmek için Marmara ya Kaç donanmayla sarılmış ufacık bir karaya, Ne hayasızca tahaşşüd ki ufuklar kapalı! Nerde-gösterdiği vahşetle bu: bir Avrupalı Dedirir-yırtıcı, his yoksulu, sırtlan kümesi Varsa gelmiş, açılıp mahbesi, yahut kafesi! Eski Dünya, Yeni Dünya bütün akvam-ı beşer Kaynıyor kum gibi, Mahşer mi, hakikat mahşer. Yedi iklimi cihanın duruyor karşında, Osrtralya yla beraber bakıyorsun ; Kanada! Çehreler başka, lisanlar, deriler rengarenk. Sade bir hadise var ortada : Vahşetler denk. Kimi Hindu, kimi Yamyam, kimi bilmem ne bela... Hani tauna da zuldür bu rezil istila... Ah o yirminci asır yok mu, o mahluk-i asil, Ne kadar gözdesi mevcut ise hakkiyle sefil, Kustu Mehmetçiğin aylarca durup karşısına; Döktü karnındaki esrarı hayasızcasına, Maske yırtılmasa hala bize affetti o yüz... Medeniyet denilen kahbe, hakikat yüzsüz. Sonra mel undaki tahribe müvekkel esbab, Öyle müthiş ki: Eder her biri bir mülkü harab. Öteden saikalar parçalıyor afakı; Beriden zelzeleler kaldırıyor a makı; Bomba şimşekleri beyninden inip her siperin; Sönüyor göğsünün üstünde o aslan neferin. Yerin altında cehennem gibi binlerce lağam, Atılan her lağımın yaktığı: Yüzlerce adam. Ölüm indirmede gökler, ölü püskürtme de yer O ne müthiş tipidir: Savrulur enkaaz-ı beşer... Kafa, göz, gövde, bacak, kol, çene, parmak, el, ayak, Boşanır sırtlara, vadilere, sağnak sağnak. Saçıyor zırha bürünmüş de namerd eller, Yıldırım yaylımı tufanlar, alevden seller. Veriyor yangını, durmuş da açık sinelere, Sürü halinde gezerken sayısız tayyare. Top tüfekten daha sık, gülle yağan mermiler... Kahraman orduyu seyret ki bu tehdide güler! Ne çelik tabyalar ister, ne siner hasmından; Alınır kal a mı göğsündeki kat kat iman? Hangi kuvvet onu, başa, edecek kahrına ram? Çünkü te sis-i ilahi o metin istihkam. Sarılır, indirilir mevki -i müstahkemler, Beşerin azmini tevkif edemez sun -i beşer; Bir göğüslerse Huda nın edebi serhaddi; O benim sun -i bediim, onu çiğnetme dedi. Asım ın nesli... diyordum ya... nesilmiş gerçek: İşte çiğnetmedi namusunu, çiğnetmeyecek. Şuheda gövdesi, bir baksana, dağlar, taşlar... O, rukü olmasa, dünyaya eğilmez başlar, Vurulup tertemiz alnından, uzanmış yatıyor, Bir hilal uğruna, ya Rab, ne güneşler batıyor! Ey, bu topraklar için toprağa düşmüş, asker! Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer. Ne büyüksün ki, kanın kurtarıyor Tevhid i... Bedr in aslanları ancak, bu kadar şanlı idi. Sana dar gelmeyecek makber i kimler kazsın? Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın. Herc ü merc ettiğin edvara da yetmez o kitab... Seni ancak ebediyetler eder istiab. Bu, taşındır diyerek Ka be yi diksem başına; Ruhumun vayhini duysam da geçirsem taşına; Sonra gök kubbeyi alsam da, rida namıyle; Kanayan lahdine çeksem bütün ecramıyle; Mor bulutlarla açık türbene çatsam da tavan; Yedi kandilli Süreyya yı uzatsan oradan; Sen bu avizenin altında, bürünmüş kanına; Uzanırken, gece mehtabı getirsem yanına, Türbedarın gibi ta fecre kadar bekletsem; Gündüzün fecr ile avizeni lebriz etsem; Tüllenen mağribi, akşamları sarsam yarana... Yine bir şey yapabildim diyemem hatırına. Sen ki, son ehl-i salibin kırarak savletini, Şarkın en sevgili sultanını Salahaddin i, Kılıç Arslan gibi iclaline ettin hayran... Sen ki, İslam ı kuşatmış, boğuyorken hüsran, O demir çemberi göğsünde kırıp parçaladın; Sen ki, ruhunla beraber gezer ecramı adın; Sen ki, a sara gömülsen taşacaksın... Heyhat, Sana gelmez bu ufukalar, seni almaz bu cihat... Ey şehid oğlu şehid, isteme benden makber, Sana ağuşunu açmış duruyor Peygamber. MEHMET AKİF ERSOY Hepsini görmek için tıklayın...