İnegöl ün 17 km. güneydoğusunda bulunan Hilmiye Köyü nün 1 km. güneyinde, Oylat Kanyonunun sona erdiği noktada yer alır. Oylat Mağarası permiyen mermerlerinde doğu-batı yönlü belirgin bir fay hattı üzerinde gelişmiştir. Pliyösen rölyef sisteminin karakteristik bir şekli olan Oylat Mağarası, Oylat Deresi kanyonunun sağ kenarında gelişmiştir. Mağaranın giriş ağzı vadi tabanından 5-6 metre yukarıdadır. Burada kanyonun derinliği 450-500 metre civarındadır. Mağara girişinin üst tarafında 3 tane daha mağara girişi vardır. Yatay olarak gelişmiş, kaynak konumlu fosil bir mağaradır. Oylat Mağarasının 300 metre güneyinde, kanyonun sağ üst yamacında, Devrent Tepe nin güneyinde yer alır. Mağaraya kanyonun içinden veya kaplıca tarafından gidilebilir. Vadiden tırmanış ise son derece zordur. Kanyon tabanından yaklaşık 150 metre yukarıda bulunan mağara jeomorfolojik bakımdan oylat Mağarası ile aynı özellikleri gösterir. 4 metrelik dik bir kayaya tırmanarak girilebilen mağara, önce doğu-batı, sonra kuzey güney istikametinde 75 metre uzunluğa sahiptir. Mağaranın son noktası girişten 5 metre daha yukarıdadır. Tavan yüksekliği 05 metre ile 3 metre arasındadır. Yoğun bir damlataş çökeltisi vardır. Yağışlı dönemlerde tavandan damlayan sular dışında mağara tamamen kurudur. Belirgin bir canlı topluluğu bulunmayan mağara herhangi bir amaçla kullanıma uygun değildir. KAPLICANIN EFSANESİ Bizans imparatorluğu zamanında bölgeye hakim olan tekfurun tek kızı vardır. Baba kızını çok sevmektedir. Ama kız birgün ansızın hastalanarak yatağa düşer. Amansız hastalık çok uzun sürer. Zamanın hekimleri Tekfurun kızının derdine çare bulamazlar. Hastanın derdine derman bulmaktan aciz kalan hekimleri, kızcağızı babanın gözü önünden uzaklaştırmak ve son bir tedavi şansı vermek üzere orman içindeki o zaman için adsız olan bu kaplıcaya gönderilmesi için öneride bulunurlar. Artık hastanın bu dertten kurtulamayacağına inanırlar. Hasta kızı buraya getirirler. Yat-öl , . Öl-yat deyip bırakırlar. Çaresiz bir hastalığa tutulduğuna inanılan tekfurun kızı, hergün bu şifalı sularla yıkana yıkana, gün geçtikçe düzelmeye ve iyileşmeye başlar. Kısa zamanda eski sıhhatine ve güzelliğine kavuşur. İyileştikten sonra babasının sarayına geri döner. O zamandan itibaren Ölyat kaplıcası yöre halkı tarafından bir şifa kaynağı olarak tanınır ve kullanılır. Bu şifalı su yine o sudur, fakat zaman geçtikte Öl-yat ı Oy-lat yapmıştır. İnegöl, Bilecik, Pazaryeri, Yenişehir ve İznik te hala bir kısım halk Oylat a Ölyat demektedir.