Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan değişiklikle adayların mülakatla alınması tartışılırken Ankara 6. İdare Mahkemesi, Sağlık Bakanlığı Müfettiş Yardımcılığı sınavı ve mülakat sonucunda yapılan atamayı durdurdu. Ankara 6. İdare Mahkemesi, Sağlık Bakanlığı Müfettiş Yardımcılığı mülakat sınavının ve mülakat sonucu yapılan atama işlemlerinin yürütmesini durdurdu. Mahkeme, kurumların yapacağı mülakat sınavlarının sesli ve görüntülü cihazlarla kayıt altına alarak mahkemelere ibraz edebileceğine işaret etti. Haberin devamı Sağlık Bakanlığı Müfettiş Yardımcılığı yazılı sınavında başarılı olan ancak sözlü sınavda elenen Yücel Aygörmez, Mayıs 2007'de yapılan mülakat sınavının ve mülakat sonucu yapılan atama işlemlerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Ankara 6. İdare Mahkemesi'nde dava açtı. Ankara 6. İdare Mahkemesi, "açıkça hukuka aykırı olan ve uygulanması halinde giderilmesi güç veya imkansız zararlara sebebiyet vereceği anlaşılan" dava konusu işlemin yürütmesini oy çokluğuyla durdurdu. Mahkemenin kararında, Sağlık Bakanlığı müfettiş yardımcılığı giriş sınavının, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümlerine göre Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılacağı, bu sınavda başarı gösterenlerin sözlü sınava çağrılacağı hükmünün yer aldığı kaydedildi. Kararda, yönetmeliğe göre, sözlü sınavda, adayların genel olarak hukuki, iktisadi, mali ve kamu yönetimi bilgileri ile zeka, muhakeme ve algılama yeteneği, ifade yeteneği, genel kültürü, tavır ve hareket gibi şahsi vasıflarının göz önünde bulundurulacağı ifade edildi. Davacının, Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca 14-15 Nisan 2007 tarihlerinde yapılan Müfettiş Yardımcılığı giriş sınavının yazılı aşamasında 90.74, yabancı dil aşamasında ise 90.00 puan alarak 2. sırada başarılı olduğu ve sözlü sınava girmeye hak kazandığı belirtilen kararda, 14-18 Mayıs 2007 tarihleri arasında yapılan sözlü sınavda ise 59.00 puan alarak 47. sırada başarısız sayıldığı kaydedildi. Kararda, davacının 14 Mayıs 2007'de girdiği sözlü sınavda, Sınav Kurulunun, Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğü ve Teftiş Kurulu Yönetmeliğinde düzenlenmiş olan kurallara uygun olarak oluşturulduğu, sözlü sınavda adayların fizik yapısı, giyim ve görünüşü, nezaket ve uyum yeteneği, mesleğe karşı tutum ve ilgisi, mizaç yapısı, kavrama yeteneği, nevratik durumu, genel kültürü, konuşma yeteneği gibi unsurlar ile mesleki bilgisiyle ilgili sorular sorulduğu belirtildi. "İDARE HUKUKA UYGUN DAVRANMAK ZORUNDA" İdari makamların şahıslarla girdikleri hukuki ilişkilerde sahip oldukları kamu gücü aracılığı ile yetkilerini devlet adına kullanırken, tek yanlı irade ile tesis ettikleri kesin ve icrai işlemlerinde hukuka uygun davranmak zorunda oldukları vurgulanan kararda, bu uygunluğun "hukuk devleti" ilkesi gereğince yargı yerince denetleneceğine işaret edildi. Kararda, hukuk devleti kavramının, en geniş anlamıyla kamu gücünün her türlü tasarrufunda hukuka bağlı ve adil olarak kullanılması zorunluluğu şeklinde ifade edildiği, uygulamada ise devletin yargısal denetim fonksiyonlarının hukuka aykırı uygulamaları ortadan kaldırabilecek etkinlikte olmasıyla işlerlik kazandığı vurgulandı. Kararda, şu tespitler yapıldı: "İdari yargıda görülen davalarda özel hukuk uyuşmazlıklarından farklı olarak tarafların eşitliği söz konusu olmadığından, uyuşmazlığa konu olan idari işlemi kamu gücü ile tek yanlı olarak tesis eden idarenin, karar alma sürecindeki egemenliğinin kişileri pasif özne haline getirmesi tehlikesi mevcuttur. Bu nedenle tek yanlılık kriterlerini, idarenin işlemin hukukiliğini ispatla yükümlü olmadığı şeklinde değil, işlemin tesisinde ilgilinin rızasının alınmaması olarak algılamak gerekir. Aksi düşünce hukuk devleti ilkesinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bakış açısıyla, en geniş anlamıyla hak arama özgürlüğünü kapsayan 'adil yargılama hakkı'nın göz ardı edilmesi sonucunu doğurur." Kararda, bu bakımdan yargı yerince, idari işlemlerin sadece yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere uygunluğundan öte, insan haklarına dayalı çağdaş ve evrensel anlamda genel hukuk prensiplerine uygunluk bakımından yapılacak "etkin yargılama" ile denetlenmesi zorunluluğunun gündeme geldiği vurgulandı. Bunun ise idare karşısında bireylerin hukuki güvenliğini sağlayacak yeni ve etkili bazı hukuki denetim kaynakları oluşturmak ve bunları uygulamak suretiyle mümkün olabileceği belirtilen kararda, "Zira hukuk yaşayan ve gelişen bir bilim dalıdır. Bu sebeple zaman içerisinde gerçekleşen bilimsel ve teknolojik gelişmelerle birlikte evrensel hukuk anlayışı, demokratik değerler, kamu yönetimi ve denetimi kavramları da değişmektedir" denildi. CEZA YARGILAMASINDA YENİ AÇILIM 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nda, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşıyıcıları"nın, "belge" olarak tanımlandığı belirtilen kararda, yine 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile "elektronik veri"nin, "elektronik, optik ve benzeri yollarla üretilen tanınan veya saklanan kayıtlar" şeklinde tanımlandığı ifade edildi. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 52. maddesiyle, görüntü ve seslerin kayda alınması suretiyle tanık dinlenmesinin mümkün olduğu, hatta maddi gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından bazı kişilerin tanıklığında zorunlu olduğu kaydedilen kararda, yine 180. maddesinin 5. fıkrasında; tanık veya bilir kişinin aynı anda "görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle dinlenebilmeleri olanağının varlığı halinde bu yöntem uygulanarak ifade alınması" gerekeceği hükme bağlanmak suretiyle ceza yargılamasında yeni ve çağdaş bir açılım sağlandığına işaret edildi. UYUŞMAZLIKTAKİ KİLİT NOKTA... Türkiye genelinde kamu kurumlarında bilgisayar teknolojisinin kullanılmasının benimsendiği belirtilen kararda, davalı idarenin de uyuşmazlığa konu sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde ve yayımlanmasında bilgisayar ve internet teknolojisinden yararlandığını belirttiği kaydedildi. UYAP uygulamaları ile de yargıda bilgisayar kullanımına geçildiği, idari işlemlerin yargısal denetiminde video ve CD kayıtlarından yararlanıldığı ifade edilen kararda, bu bakımdan idarenin tesis ettiği işlemlerin hukuka uygunluğunun kanıtlanması amacıyla oluşturacağı ses ve görüntü kayıtlarının yargı yerince değerlendirmeye esas alınacağında kuşku bulunmadığı vurgulandı. Kararda, "Uyuşmazlığa konu olayda davalı idarece müfettiş yardımcılığı alımı için yapılan mülakat sınavında değerlendirme formlarında adaylar için takdir edilen puanların objektif ve somut dayanaklarının sınavın aynen tekrarının mümkün olamaması sebebiyle mahkemeye ibraz edilememesinin uyuşmazlığın çözümündeki kilit noktayı oluşturduğu açıktır" denildi. "MÜLAKAT ÖNCESİ DİNİ SORULAR İDDİASI" Davacının, müfettiş yardımcılığı adayları ile mülakat öncesinde uzun bir "öngörüşme" yapıldığı ve bu görüşmede, "dini, ideolojik ve siyasi düşüncelerini öğrenmeyi hedefleyen sorulara maruz kaldığı" daha sonra girdiği mülakat sınavında ise müfettiş yardımcılığı göreviyle hiç ilgisi olmayan bazı soruların sorularak hemen dışarı çıkarıldığını öne sürdüğü aktarıldı. İdarenin ise "davacının kurumu yıpratma çabası içerisinde olduğu mülakat sınavında meslekle ilgili sorular sorularak adayın genel kültür, dış görünüş, tutum ve davranış yönünden göreve engel bir halinin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek puan verildiği" yönünde savunma yaptığı belirtilen kararda, iddialar ve savunmanın nesnel ve tarafsız belgelerle kanıtlanamadığına, konuyla ilgili etkin bir yargısal denetim gerçekleştirilemediğine işaret edildi.