selam arkadaşlar öncelikle zafer bayramımız kutlu olsun. Her yıl kutladığımız 30 Ağustos Zafer Bayramı, aslında 26 Ağustos 1922'de başlayıp 30 Ağustos 1922'de zaferle sonuçlanan Büyük Taarruz'un ve başarısının kutlamasıdır. Peki bu önemli ve zor karar nasıl alınıp uygulandı? 26 Ağustos sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa , Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte muharebeyi idare etmek üzere Kocatepe deki yerini aldı. Büyük Taarruz burada başladı. Topçuların sabah saat 04.30 da taciz ateşiyle başlayan harekat, saat 05.00 te önemli noktalara yoğun topçu ateşiyle devam etti. Türk piyadeleri, sabah saat 06.00 da hücuma geçerek, tel örgüleri aşıp Tınaztepe yi ele geçirdiler. Bundan sonra, Belentepe daha sonra Kalecik-Sivrisi düşmandan temizlendi. Taarruzun ilk günü, 1. Ordu birlikleri, birinci hat mevzilerini ele geçirdi... 26 Ağustos 1922 sabahı verilen Büyük Taarruz emri, Türkiye nin kaderini değiştirerek, yapılan anlaşmalar sonrasında Türkiye Cumhuriyeti nin bugünkü sınırlarının çizilmesine neden oldu. Büyük Taarruz un 83. yıldönümü AFYONKARAHİSAR - 26 Ağustos sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa , Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte muharebeyi idare etmek üzere Kocatepe deki yerini aldı. Büyük Taarruz burada başladı... Sakarya Savaşı nın kazanılmasının ardından, kamuoyunda ve TBMM de baş gösteren taarruz sabırsızlığı üzerine Gazi Mustafa Kemal Paşa, 4 Mart 1922 de Büyük Millet Meclisi nin gizli bir toplantısında endişe ve huzursuzluk duyanlara açıklama yaparak kafalardaki soru işaretlerini ortadan kaldırdı. Gazi Mustafa Kemal Paşa, burada yaptığı konuşmada, şöyle diyordu: Ordumuzun kararı, taarruzdur. Fakat bu taarruzu tehir ediyoruz. Sebebi, hazırlığımızı tamamen bitirmeye biraz daha zaman lazımdır. Yarım hazırlıkla, yarım tedbirlerle yapılacak taarruz, hiç taarruz etmemekten çok daha kötüdür. Mustafa Kemal Paşa bu konuşmayla bir taraftan zihinlerdeki şüpheyi bertaraf etmeye çalışırken, diğer taraftan da orduyu son zaferi sağlayacak bir taarruz için hazırlıyordu. Haziran 1922 ortalarında Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, taarruza geçme kararını almıştı. Asıl amaç, yok edici bir meydan savaşı yapmak, düşmanı çabuk ve kesin bir sonuç alacak şekilde vurmaktı. Mustafa Kemal Paşa, bir taraftan 21 Ağustos 1922 günü Çankaya Köşkü nde çay daveti vereceğini gazete ve ajanslara bildirirken, diğer taraftan da ordu birlikleri arasında bir futbol maçı organize edilmesi bahanesiyle ordu komutanlarını Akşehir e davet etti. Böylece Yunanlıların ve işgal devletlerinin dikkatleri çekilmeyecekti. Paşa, futbol maçının olduğu gün 28 Temmuz gecesini, komutanlarla genel taarruz hakkında konuşarak geçirdi ve gereken direktifleri verdi. BÜYÜK TAARRUZ ÖNCESİ DİVAN-I HARBE GİDEN YOL Akşehir de ordu komutanlarıyla gerekli görüşmeleri yaparak Büyük Taarruz için hazırlıkları sürdüren Gazi Mustafa Kemal Paşa, 1. Ordu Komutanlığı na atanan Ali İhsan Paşa yı Divan-ı Harb e verdi. Gazi Paşa bu olayı şöyle anlatıyor: İhsan Paşa nın kendisini Divan-ı Harb e kadar götüren yersiz davranışlarından dolayı, ordu komutanlığından uzaklaştırılması gerekti. Gerçekten, Ali İhsan Paşa, ordunun disiplinini ve genel yönetimini bir çıkmaza sokacak şekilde hareket etti. Ast komutanları, üstlerine karşı itaatsizliğe ve görevlerini yapmamaya kışkırtma ve bu davranışları destekleme gibi tutumları yanında, ordunun emirlere uyma ve görev duygusuyla oynayacak kadar entrikacı bir yaratılışta olduğu kanaatini de uyandırdı. Büyük Taarruz öncesi Divan-ı Harb e verilen Ali İhsan Paşa nın ardından 1. Ordu Komutanlığı görevine Nurettin Paşa atanarak, ordular arasındaki koordinasyon sağlamlaştırıldı. BÜYÜK TAARRUZ EMRİ 26 Ağustos sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa , Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte muharebeyi idare etmek üzere Kocatepe deki yerini aldı. Büyük Taarruz burada başladı. Topçuların sabah saat 04.30 da taciz ateşiyle başlayan harekat, saat 05.00 te önemli noktalara yoğun topçu ateşiyle devam etti. Türk piyadeleri, sabah saat 06.00 da hücuma geçerek, tel örgüleri aşıp Tınaztepe yi ele geçirdiler. Bundan sonra, Belentepe daha sonra Kalecik-Sivrisi düşmandan temizlendi. Taarruzun birinci günü, 1. Ordu birlikleri, Büyük Kaleciktepe den Çiğiltepe ye kadar 15 kilometrelik bir bölgede düşmanın birinci hat mevzilerini ele geçirdi. 5. Süvari Kolordusu düşman gerilerindeki ulaştırma kollarına başarılı taarruzlarda bulundu. 2. Ordu da cephede tespit görevini aksatmadan sürdürdü. 26 Ağustos günü Türk Ordusu nun Büyük Taarruz u, Genelkurmay Başkanlığı nca TBMM ye bildirildi. Bu haber, Meclis te ayakta alkışlanarak karşılandı. 27 Ağustos Pazar sabahı gün ağarırken, Türk Ordusu bütün cephelerde yeniden taarruza geçti. Bu taarruzlar çoğunlukla süngü hücumlarıyla ve insan üstü çabalarla gerçekleştirildi. 27 Ağustos saat18.00 de Afyonkarahisar, 8. Tümen tarafından kurtarıldı. Afyonkarahisar, kurtuluşun şanlı ve şerefli müjdesi olmuştu. Başkomutanlık Karargahı ile Batı Cephesi Komutanlığı Karargahı Afyonkarahisar a taşındı. 28 Ağustos Pazartesi ve 29 Ağustos Salı günleri, başarılı geçen taarruz harekatı düşmanın 5. tümeninin çevrilmesiyle sonuçlandı. 29 Ağustos gecesi durum değerlendirmesi yapan komutanlar, hemen harekete geçerek muharebenin süratle sonuçlandırılmasını gerekli buldular. Düşmanın çekilme yollarının kesilmesi ve düşmanı çarpışmaya zorlayarak, tamamen teslim olmalarını sağlama yolunda karar alındı. Karar, süratli ve düzenli şekilde uygulandı. 30 Ağustos 1922 Çarşamba günü taarruz harekatı Türk Ordusu nun kesin zaferiyle sonuçlandı. Büyük Taarruz un son safhası askeri tarihimize Başkomutanlık Meydan Muharebesi olarak geçti. 30 Ağustos 1922 Başkomutanlık Meydan Muharebesi sonunda, düşman ordusunun büyük kısmı, dört taraftan sarılarak Dumlupınar da Gazi Mustafa Kemal Paşa nın ateş hatları arasında bizzat idare ettiği savaşta, tamamen yok edilmiş veya esir edilmişti. Böylece kesin sonuç, beş gün içinde elde edilmiş ve hazırlanan plan tam başarıyla uygulanmıştı. SÖZÜMÜ TUTAMADIM, YAŞAYAMAM Kurtuluş Savaşı nın son darbesi olan Büyük Taarruz un nasıl kazanıldığını gösteren, en duygulu olay ise Miralay Reşat Bey in, GaziMustafa Kemal Paşa ya verdiği sözü yerine getiremediği için intihar etmesidir. Kocatepe den verilen emirle Büyük Taarruzu başlatan Türk askerleri, taarruzun ilk ve ikinci gününde tüm tepeleri eline geçirmeye başladı. Çiğiltepelerinde bulunan Yunan askerlerine karşı direnen 57. Tümen Komutanı Miralay Reşat Bey ile Gazi Mustafa Kemal Paşa arasında şu telefon konuşması geçer: Niçin hedefinizi alamadınız? Yarım saat sonra bu hedefi alacağım paşam. Geçen yarım saat süre içinde Çiğiltepe yi düşman askerinden alamayan Miralay Reşat Bey, Verdiğim sözü yerine getiremediğim için yaşayamam diyerek beylik tabancasıyla intihar eder. Gazi Mustafa Kemal Paşa Çiğiltepe sırtlarında çarpışan 57. Tümen Komutanlığı nı tekrar telefonla aradığında Miralay Reşat Bey in intihar ettiğini öğrenir ve kendisine vedanamesi okunur. Yarım saat zarfında o mevkii almaya size söz verdiğim halde, sözümü yapamamış olduğumdan dolayı yaşayamam ifadelerinin yer aldığı Miralay Reşat Bey in vedanamesinin ardından geçen 15 dakika sonra Çiğiltepe düşman askerlerinin elinden alınır. ATEŞKES TEKLİFİ Afyonkarahisar Kocatepe de verilen emirle başlayan Büyük Taarruz sonucu bozguna uğrayan düşman askerleri, büyük kayıplar vererek geri çekilmeye başladılar. İzmir de düşmanın denize dökülmesinin ardından İtilaf Devletlerinden çeşitli teklifler gelmeye başladı. İtilaf Devletlerinden İstanbul da bulunan Fransız Fevkalade Komiseri General Pell, İzmir de Gazi Mustafa Kemal Paşa ile görüşerek, Türk Askerinin Trakya ya girmemesi ve ateşkes tavsiyesinde bulundu. Mustafa Kemal Paşa ise Trakya yı da kurtarmadıkça ordularımızın durdurulmasına imkan olmadığını söyledi. Bunun üzerine İzmir e İtilaf Devletleri Dış İşleri Bakanları imzasını taşıyan 23 Eylül 1922 tarihli bir nota geldi. Bu notada iki önemli nokta yer alıyordu. Bunlardan biri askeri harekatın durdurulmasıyla diğeri de Barış Konferansı ile ilgiliydi. Bu Nota ya Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafından şöyle yanıt verildi: Biz, Rumeli de Doğu Trakya yı milli sınırlarımıza kadar tamamen almadıkça askeri harekattan vazgeçemeyiz. Ancak, yurdumuzun bu bölgesinden düşman birlikleri çıkarıldığı takdirde böyle bir harekata devam etmeye kendiliğinden gerek kalmayacaktır. Bu notada, Venedik veya başka bir şehirde toplanacak olan İngiliz, Fransız, İtalyan, Japon, Romen, Sırp-Hırvat-Sloven Devleti ile Yunanistan ın da çağrılacağı bir konferansa, delegelerimizi göndermeyi kabul edip etmeyeceğimiz sorulmakla birlikte, görüşmeler sırasında Boğazlardaki tarafsız bölgelere bizden asker gönderilmemesi şartıyla, Edirne dahil olmak üzere Meriç e kadar Trakya nın bize iadesiyle ilgili talebimiz olumlu karşılanacaktır. 26 Ağustos 1922 sabahı verilen Büyük Taarruz emri, Türkiye nin kaderini değiştirerek, yapılan anlaşmalar sonrasında Türkiye Cumhuriyeti nin bugünkü sınırlarının çizilmesine neden oldu.