Okyar Hükümeti (22.11.1924-03.03.1925) Hükümeti kurma görevi Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından İstanbul Milletvekili Ali Fethi Okyar'a verildi. Okyar, Doğu ayaklanması sırasında başbakanlıktan istifa etti. Program: 27/11/1924 Güvenoylaması: 27/11/1924 Kullanılan oy: 188 Kabul: 188 Okyar Hükümeti Bakanlar Kurulu Başvekil ve Müdafaai Milliye Vekili: Ali Fethi OKYAR Adliye Vekili Mahmut: Esat BOZKURT Dahiliye Vekili ve Mübadele, İmar ve İskan Vekaleti Vekili: Mehmet Recep PEKER 22.11.1924-05.01.1925 / Mehmet Cemil UYBADIN 05.01.1925-03.03.1925 Hariciye Vekili: Şükrü KAYA Maliye Vekili: Mustafa Abdülhalik RENDA Maarif Vekili: Mehmet Şükrü SARAÇOĞLU Ziraat Vekili: Hasan Fehmi ATAÇ Ticaret Vekili: Ali CENANİ Nafıa Vekili: Feyzi PİRİNÇCİOĞLU Sıhhiye ve İçtimai Muavenet Vekili: Mazhar GERMEN Bahriye Vekili: İhsan ERYAVUZ 30.12.1924 -03.03.1925 Okyar Hükümeti Programı Muhterem Arkadaşlar, İsmet Paşa hazretlerinin ahval-i sıhhiyesinin istilzam ettiği zarurete binaen vaki olan istifası üzerine riyaset-i aczide teşkil eden hükümet bugün Teşkilat-ı Esasiye Kanununun 44 üncü maddesine tevfikan Meclis-i Ali nin itimadını talep etmek üzere huzur-u alinize çıkıyor. Heyet-i Vekilinizin takibedeceği umumi siyasati hülaseten ifade için: İsmet Paşa hazretlerinin riyaset buyurdukları Heyet-i Vekilece takib edilen dahili ve harici siyasetin hudud-u umumiyesi üzerinde yürüyeceğimizi arzedeceğim. Memleketin ihyasına matuf semaratını iktitaf etmekte bulunduğumuz Cumhuriyet idaresinin teceddüt ve inkılap sahasında vaz eylediği kanunları tatbik vazifesini omuzlarına almış olan heyet-i hükümet bu vazifeyi azimle ifa ederek Türk milletine mevcut asri ve medeni hayata doğru bilaram ilerleyecektir. Muhterem Efendiler, Hudud-u esasiyesini tebdile taraftar olmadığımız 1341 senesi bütçesinin füsıl ve mevadı Muvazeneyi Maliye Encümeninde müzakere olunduğu esnada bazı tadilat hakkında vekiller nokta-i nazarlarını bildirecekleri cihetle bütçenin Mart iptidasında mevki-i tatbikat vaz ını temin ve muvakkat bütçelerin idari ve mali siyasetimizde tevlit edeceği mahzurlardan tevakki için umumi bütçeyi geri almak fikrinde değiliz. Bu tarzı hareketin Meclis-i Ali nin tasvibine iktiran edeceğine ümidimiz vardır. Müdafaai Milliye : Türk vatanının muhafızı olan büyük ordumuzun icabeden techizat ve teşkilat ile müessiriyetini ve fenni vesaitle kuvve-i maddiyesini tezyid etmek; bahri ve havai kuvvetlerimizi bu gayeye doğru yükseltmek vazifemiz olacaktır. Adliye : Türkiye de yaşayan her ferdin bilakaydü şart, asri ve halkçı milel-i mütemeddinece kabul edilen sistemlerle temini Hukuk-u Türk Adliyesinin şiarıdır. Cumhuriyetin ceza, hukuk, usul ve teşkilata müteallik konuları işbu esasat dahilinde ve memleketimizin ihtiyac-ı medeniye ve iktisadiyesiyle müterafık bir surette Meclis-i Ali nin nazar-ı tasvip ve kabulüne arz olunacaktır. Esasen hali faaliyette bulunan mütehassiani komisyonlarınca ihzar edilmiş ve edilmekte bulunan, Hukuku Aile Kanuniyle, Kanunu Medeni ve Kanunu Cezaya müteallik tadilatı mühimme kariben Meclis-i Alinize arzolunacaktır. Pek iptidai bir vaziyette olan eytam sandıklarının islah ve tensikiyle hukuk-i eytamın ziyadan siyanet-i Adliye Vekaletinin en mühim mesaisinden birini teşkil edecektir. İnkılabımız vahdeti kazayı temin eylemekle tevzii adalete esaslı ve çok feyizli yeni bir mecray-ı muvaffakiyet izhar eylemiştir. Bunun icabat-ı medeniyesi bila tereddüt takip ve ikmal olunacaktır. Dahiliye : Dahili idarede esasen şayan-ı memnuniyet bir derecede olan asayişin takviye ve teyidiyle umumi sükun ve huzurun tarsini, gayemiz olacaktır. Memurinin hukuk ve vazayifini tanzim için epey müddetten beri başlanmış olan mesaiyi ikmale çalışmak mühim işlerimiz adadından bulunacaktır. Bir taraftan umumi tahrir-i nüfus ve tescil muamelatına hazırlanmakla beraber 1341 bütçesinde talep edilen tahsisatın kabulü halinde elviye-i selasede ve istila ve yangınlar sebebiyle kuyudatı muhterik veya zati olan cem an 120 kazada yoklama suretiyle nüfusu tescil eyliyeceğiz. Mübadele ve iskanları, nakilleri artık ikmal edilmiş olan muhacirinin ahvali umumiyesinde hissedilen sıkıntıyı izaleye azami gayretle çalışacağız. Muhacirine arazi tevzi ve teffiz muamelatını bilateehhür tatbik etmek ve teffiz muamelatında usul ve hukuk esaslarını muhfuz tutmakla beraber kendilerini biran evvel müstahsil vaziyetine geçirmek için ameli bir sistemle arazi sahibi yapmak esbabına tevessül edeceğiz. İstila dolayısıyla yurtları düşmanın ihrak ve tahribine maruz kalan, ahval-i umumiyeleri muhacirin mertebesinde mucib-i ihtimam bulunan vatandaşlarımızın tehvin ihtiyacına salih iktisadi ve mali tedbirler ittihazını derece-i vucutda görmekteyiz. Devletimizin makarrı idaresi olan Ankara şehrinin halen ihtiyacat-ı acileyi ve atiyen medeni ihtiyacatı tatmin edecek bir memuriyete isali için yapılacak mali fedakarlıkların bihakkın mahalline masruf ve Türk Cumhuriyetinin, Türk milletinin şerefiyle mütenasip olacağı kanaatindeyiz. Maliye : Siyasi maliyede tasarrufa riayet esas mesleğimizdir. Tarz-ı idare ve usul cibayetlerindeki nevakızdan dolayı mükellefiyeti iz aç ve hazineyi milleti ızrar etmekte olan vergilerimizi tadil ve tarzı istifalarını ıslah esaslarını takip edeceğiz. Aşarın ilgasına doğru atılmış olan hatveleri takip ve intaz etmek ahsı emelimizdir. Dahili ve harici borçlarımızı muntazaman ödiyeceğiz, gerek bu suretle ve gerek diğer tedabir ile itibar-ı maliyemizi alaya çalışacağız. Şayan-ı memnuniyettir ki Reji Şirketinin ilgası emrivakidir. Önümüzdeki Şubat nihayetinde mevcut şirketin muamelatına hitam verilecektir. Sene-i maliyenin hitamından evvel tütün meselesini milletin istihsalat ve iktisadiyatiyle devletin menafiini telif edecek şekilde halle gayret edeceğiz. Memleketimizde hukuk-u tasarrufiyenin kurunu vustadan müntakil kavanin ve usullerle arzu olunan şekilde temini muhafazası mümkün olamadığı taayyün etmiş bir hakikattir. Kuyut ve muamelatı tasarrufiyenin islah ve tanzimi için kadastro ameliyesine başlamak azmindeyiz. Maarif : Meclis-i Alinizin yüksek karariyle tevhidi tedrisat esaslarını kabul ederek selamet yolunu bulmuş olan Maarifimizi ayni yolda yürütmek ve Türk vatanına talim ve terbiyenin muhtaç olduğu intizam ve inzabat altında yeknesak terbiye ve tahsil ile mücehhez, hayat için hazırlanmış gençler yetiştirmek gayemiz olacaktır. Halkımızın Maarife karşı gösterdiği büyük alakayı bihakkın tatmin edebilmek üzere muallim noksanının telafisine çalışmak ve alelumum mektep programlariyle mektep teşkilatlarının istikrarını temin için lüzumsuz tebeddülatan içtinap etmek vazifemizdir. Nafıa : Cumhuriyet İdaresinin memlekete bir abidesi olan Ankara - Sivas ve Sivas - Samsun hattının kemali faaliyetle ikmali inşası en aziz bir hedefimizdir. Azim bir serveti tabiiyemiz olan Ergani madeninin milletin kişi istifadesine bir an evvel vaz ını temin için Arada - Ergani hattı inşaatını ehemmiyetle takip edeceğiz. Karadenizden şark vilayetlerimize doğru yapılacak Demiryollarının inşasını temin edecek tedabire tevessül etmek vazifemizdir. Yol ve köprülerin inşasını, sıhhati umumiyyeyi ve dolayisiyle iktisadi milliye pek ziyade alakadar eden bataklıkların kurutulması ve ticaretgah limanlarımızın yapılmasını görmenin ne kadar derin bir ihtiyaca ve ne kadar hararetli bir arzuya makes olduğunu zikre hacet görmem. Bu ihtiyacattan bütçenin ıstidaatı haricinde kalmak suretiyle gayrıkabil tatmin olanların ecnebi sermayelerinden istifade edilerek teminini daima göz önünde bulunduracağız. Menfi umumiyeye hadim olacak ecnebi sermayesine azami teşkilat ve teminat irayesi Meclis-i Alice muvafık bir hattı hareket telakki edilir kanaatındayız. Ziraat : Memleketimizin başlıca menbağı serveti ve halkımızın en büyük sahayı içtigali ve vasıta-i maişeti olan ziraatın teşviki ve mahsulatı dahiliyemizin himayesi, istihsalatın tezyidi için vesaitin teksiri, ziraattaki bazı kuyudun ref i, hayvanat ve nebatata arız olan hastalıkların izalesi zımnında kat i tedabir ittihazı, ziraat mekteplerimizin daha ameli bir şekle ifrağı ve vesaiti lazıme elde edildikçe adetlerinin teksiri emelindeyiz. Memleketimizin mühim servetini teşkil eden hayvanatı ehliyenin teksiri ve cinslerinin ıslahı hususunda mali fedakarlık ihtiyarı lüzumuna kailiz. Ormanlarımızda ciddi muhafaza teşkilatı vücuda getirmek için köylere ve eşhasa ait kısımlarının tefrikiyle devlet ormanlarında muhafaza ve kat iyat sahalarının tesbiti ve orman teşkilatının dahi bu esasa göre tertibi ve fenni vesaitle orman işletecek olan müteşebbislere teshilat iradesi iltizam olunacak.

İlk önce karar veremedim Milli Unsurlar'amı açıyım yoksa burayamı diye ama sonra buraya layık gördüm umarım hata yapmamışımdır I. İnönü Hükümeti (30.10.1923-06.03.1924) 25 Nisan 1920 ile 27 Ekim 1923 tarihleri arasında görev yapan Muvakkat İcra Encümeni ve 5. İcra Vekilleri Heyeti ardından ilan edilen Cumhuriyeti takiben hükümeti kurma görevi Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından Malatya Milletvekili İsmet İnönü'ye verildi. 3 Mart 1924'de Hilafetin ve bu nedenle de şerie ve evkaf vekaletinin ve ayrıca erkan-ı harbiye-i umumiye vekaletinin kanunla kaldırılması üzerine yeni bir kabine oluşturulması için İnönü başbakanlıktan çekildi. Program: 30.10.1339 Güvenoylaması: Kullanılan oy: 165 Kabul: 165 I. İnönü Hükümeti Bakanlar Kurulu 30.10.1923-06.03.1924 Başvekil ve Hariciye Vekili: Mustafa İsmet İNÖNÜ Şer iye Vekili: Mustafa Fevzi SARHAN Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekili: Fevzi ÇAKMAK Dahiliye Vekili: Ahmet Ferit TEK Maliye Vekili: Hasan Fehmi ATAÇ 30.10.1923-02.01.1924 / Mustafa Abdülhalik RENDA 02.01.1924-06.03.1924 Müdafaai Milliye Vekili: Kazım ÖZALP İktisat Vekili: Hasan SAKA Adliye Vekili: Seyit Bey 30.10.1923-06.03.1924 Maarif Vekili: İsmail Safa ÖZLER Nafıa Vekili: Ahmet Muhtar CİLLİ 30.10.1923-19.01.1924 / Süleyman Sırrı Bey 19.01.1924-06.03.1924 Sıhhiye Vekili: Refik SAYDAM Mübadele, İmar ve İskan Vekili: Mustafa Necati UĞURAL I. İnönü Hükümeti Programı Muhterem Arkadaşlar Reisicumhur Hazretleri tarafından intihab-ı umdeyi acianeme tevdi buyurulan vekilleri Meclis-i Alice tasvip buyurmak suretiyle ishar buyurduğunuz teveccühe Hükümet namına arz ve teşekkür ederim. Hükümet, muvaffakiyetini daima Meclis-i Ali nin müzaheret ve itimadında istinat bularak ve ondan kuvvet alarak arayacaktır. Arkadaşlar, takip edeceğimiz hareket, hutut-u esasiyesi itibariyle bütün dünyaca malumdur. Mevki-i iktidarda ve mevki-i mesuliyette bulunan ekseriyet fıkrasının millete arz ettiği ve milletin tasvip ettiği umdeler ve Meclis-i Ali nin inkişaf ve terakki için, huzur ve müsalemet için öteden beri musırran iltizam ettiği esaslar; Cumhuriyet Hükümetinin hattı hareketi olacaktır. Dahilde huzur ve emniyeti ve terakki ve inkişafı temin etmek için Cumhuriyet Hükümeti, kemali azim ve metanetle kemali ısrar ve takip ile hareket edecektir. Cumhuriyet Hükümetinin münasebat-ı hariciyede üç sülesası Türkiye Cumhuriyetinin mevcudiyetini ve temamiyetini sağlam tutarak menafi-i hayatiyesini gözönünden ayırmamak esası dahilinde müsalemeti, huzuru, hüsnü münasebatı mümkün olduğu kadar tevsi ve teyit etmekten ibarettir. Hem hudutlarımızla ve kendileri ile muahedatı imza edip safahatını tatbik etmekte olduğumuz ve diğer taraftan ve henüz münasebata girmediğimiz devletlerle samimi bir dostluk tesis için bütün kuvvetimizi sarf edeceğiz. Göreceğimiz hüsnüniyete fazlasıyla mukabele edeceğiz. Bu esaslar dahilinde Türkiye Cumhuriyeti menafi-i hayatiyesini muhafaza etmek için son derecede dikkatli olacaktır. Muhterem arkadaşlar, Meclis-i Ali nin daima ishar ettiği temenni ve arzu ettiği netice sözden ziyade iş yapılmasıdır. Cumhuriyet Hükümeti sözden ziyade iş yapmak fiiliyat ve tatbikat ile size ve milletinize emniyet bahş olmak için bütün kuvvetini sarfedecektir. Şiarımız faaliyet, gayret, iş yapmak arzusudur. Sizin müzaheretinizi istirham ederim ki bu müzaheret tefiki ilahiye de vesile-i tecelli olacaktır. II. İnönü Hükümeti (06.03.1924-22.11.1924) Hükümeti kurma görevi Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından Malatya milletvekili İsmet İnönü'ye verildi. Başbakan İnönü'nün istifası nedeni ile hükümet sona erdi. Güvenoylaması: 06/03/1924 Kullanılan oy: 145 Kabul: 145 II. İnönü Hükümeti Bakanlar Kurulu Başvekil: Mustafa İsmet İNÖNÜ Hariciye Vekili: Mustafa İsmet İNÖNÜ Müdafaai Milliye Vekili: Kazım ÖZALP Dahiliye Vekili: Ahmet Ferit TEK Maliye Vekili: Mustafa Abdülhalik RENDA 06.03.1924-21.05.1924 / Mehmet Recep PEKER 21.05.1924-22.11.1924 Ticaret Vekili: Hasan SAKA Ziraat Vekili: Aziz Zekai APAYDIN 06.03.1924-20.08.1924 Şükrü KAYA 20.08.1924-22.11.1924 Adliye Vekili: Mustafa Necati UĞURAL Sıhhiyeve Muavenet-i İçtimaiye Vekili: Refik SAYDAM Maarif Vekili: Hüseyin Vasıf ÇINAR Nafıa Vekili: Süleyman Sırrı Bey Mübadele, İmar ve İskan Vekili: Mahmut Celal BAYAR / 06.03.1924-07.07.1924 Refet CANITEZ 07.07.1924-05.11.1924

Ticaret : Vatanın mebzul ve tabii servetlerini işletecek iktisadiyatımızı inkişaf ettirmek cümleyi amalimizdendir. Bilhassa ihracatımızı tezyit ve mahsulat-ı milliyenin revacını temin için ihracat pazarları tedarik ve harici piyasalardan tüccarlarımızı vaktiyle haberdar edecek vesaik ihzar eyleyerek yerli tüccarlarımızın dünya piyasaları ile doğrudan doğruya münasebet ve alakasını tesis etmeye çalışacağız. Ticaret hayatı üzerinde büyük tesir icra eden nakliyat umurunun ve hususiyle limanlardaki tahmil ve tahliye ameliyatının tanzimi ve mevcut müşkülatın izalesi çarelerini teammül edeceğiz. Sanayiin terakki ve inkişafı için fabrikalar inşa ve tesisine devam olunmakla beraber sanayii beytiyenin teşvik ve ihyası ve sanatkarlara uzun vadelerde makineler tedarik ve itasını düşünmekteyiz. Derdesti müzakere bulunan mesai kanununun bir an evvel intacını Meclis-i Alinizden rica etmekteyiz. Sıhhiye : Halkımızın bünye-i içtimaiyesini yıpratan sıtma ile ciddi bir surette mücadeleye girişmek Sıhhiye Vekaletinin en esaslı umdesidir. Bundan maada firengi ve verem tahribatına, nüfus itibariyle pek şayan-ı teammül olan çocuk hastalıklarına ve vefiyatına karşı koymak için bir taraftan teşkilat-ı sıhhıyemizin taazzuv ve tevessülüne azami sarfı gayret edilecek, diğer taraftan da teşkilat-ı hususiyeye bu gayeleri teminen muavenet ifa olunacaktır. İklim ve meskenlerini tebdil sebebiyle ve bittabii sıhhi meskenlerden mahrumiyet itibariyle hastalıklara daha ziyade maruz bulunan muhacirlerin ve harikzedelerin ahval-i sıhhiyesine itina etmek ve bu mıntıkalarda sıhhi tedabiri teksif eylemek cümley-i mesaimizden olacaktır. Hariciye : Takip edeceğimiz siyaset-i hariciye derin bir fikri müsalemete müstenit ve mütekabil hukuk ile uhuda fartı riayet esaslarından mülhem olacaktır. Muallak mesailin dostane ve müsalemet perverane hissiyatın tesiratı altında ve aynı zamanda milli hukukun mahfuziyetini temin edecek tarzda halline tehalükle çalışacağız. Rusya Şuralar Cumhuriyeti müttehidesiyle mücadele-i milliyenin ilk zamanlarından beri teessüs eden ve tarafeyn için mucibi menfaat olan dostane münasebatı takviyede devam edeceğiz. Büyük Britanya Devleti ile aramızda hadis olan Irak hudutu meselesi bir aralık malumunuz olduğu veçhile had bir devreye dahil olmuş iken her iki tarafın gösterdiği basiret ve itilafperverlik sayesinde Musul meseleyi asliyesinin halline intizaren müsalemeti perverane bir tariki tesviyeye dahil olmuştur. İki devlet arasında mucibi ihtilaf olan Musul meselesine adilaae bir şekli hal bulmak keyfiyeti Cemiyet-i Akvamca tetkik ve tetebbu edilmekte olduğundan ve Cemiyet-i Akvamın bir neticey-i adileye vusulü muntazır bulunduğundan iki devletin arasında dostluğu takviye edecek mesaye hiçbir mani görülmemektedir. Fransa ile her sahadaki revabıtı muhadenetkarenemizin teşyidi hususuna itinai mahsus göstereceğiz. Aramızda henüz tesviye-i pezir olmayan mesailin mucibi memnuniyet tasviye edileceğine ümit varız. İtalya ve Türkiye Cumhuriyeti arasında hiçbir ihtilaf mevcut olmadığını memnuniyetle kaydediyoruz. Aralarında bir çok temas noktaları bulunan iki memleket beynindeki sıkı münasebatın her iki tarafın menafii mütekabilelerini daha ziyade takviye edecek bir surette mazhar-ı inkişaf ve tekamül olmasını arzu etmekteyiz. Cumhuriyetimizin kendileri ile yeni esasata müstenit muahedat akdetmiş olduğu Lehistan, Avusturya, Macaristan, Almanya, İsveç, Felemenk, İspanya, Çekoslovakya Devletleri ile hüsn-ü münasebat idamesi emelimizdir. Danimarka, Estonya, Letonya, Finlandiya Devletleri ile de bu yolda muahedeler akdine intizar ettiğimiz gibi İsviçre ve bazı mertebe teatii enzar etmiş olduğumuz Bulgaristan Hükümeti ile de mukavelatı müsamele akdedeceğimizi ümit ediyoruz. Yunanistan la mazinin mirası olarak aramızda mevcut bazı ihtilafatın tarafeynin gayreti itilafperveranesiyle hallonularak münasebetimizin iki komşu devlet arasında caygir olması zaruri olan hali müsalemete gireceğini ümit ediyoruz. Romanya Hükümeti ile mukaddema caygir olan dostluğun yeniden teessüsünü memnuniyetle karşılamaktayız. Cemahir-i müttehide-i Amerika ve Lozan da imza edilen muahedatın bu sene zarfında iktisabı mer iyet etmesi için lazım gelen tedabire her iki tarafca tevessül edileceği kaviyyen memuldur. Afganistan ve İran Devletleri ile münasebetimizin gayet samimi bir mecrada devamına gayret edeceğiz. Cemiyet-i Akvamın mesaisini Türkiye Cumhuriyeti ötedenberi kemli itina ile takib etmektedir. Günden güne ehemmiyeti ve beynelmilel münasebatın tanziminde faaliyeti şayan-ı dikkat bir sürette tezayüd etmekte olan işbu müesseseye Hükümetimizin Lozan Konferansından beri izhar etmiş olduğu temayülü fiili bir şekle irca ile Türkiye nin Cemiyete dahil devletler meyanında ahzı mevki etmesini ve biran evvel temin etmek lazım olduğuna kanaatımız vardır. Şehbenderlerimizin vazife-i asliyeleri olan ticaretimizin tevessü ve inkişafı gayesine hasrı mesaileri temin olunacaktır. Efendiler; Tafsilat ve teferruata girişmeyerek hattı hareketimizin nokta-i umumiyesi hakkındaki mücmel maruzatım bundan ibarettir. Bu mesailin hini tatbikinde yerli ve ecnebi müessesattan istifade etmeye son derece itina azminde olduğumuzu arza hacet görmüyorum. Heyet-i celileniz bu tarzı mesaiyi tasvip ve bu tarzı mesaide Heyet-i Hükümetin temini muvaffakiyet edeceğine izharı itimat buyurduğu takdirde bundan kuvvet alan Hükümetiniz bu itimada kesbi liyakat için çalışacak ve muvaffakiyetimizin daima amili ve kafili bulunacak olan itimat ve müzaheretinizin temadisinden ve sahai faaliyetimiz etrafında cereyan edecek müzakerat ve münakaşattan feyz ve ilham alarak yürüyecektir. Alıntı!!! Arama Yaptım BULAMADIM. Verildiyse Affola