Her şeyden önce su vardı. Yer, ay, gök, güneş yoktu. Tanrı ile Kişi vardı. İkisi de birer kara kaz gibi su üzerinde uçuyorlardı. Tanrı bir şey düşünmüyordu. Kişi, yel çıkarıp suyu dalgalandırdı; Tanrı nın yüzüne su sıçrattı. Bunu yapınca da kendisinin Tanrı dan güçlü olduğunu sandı; daha yüksekte uçmak istedi. Ama uçamadı; suya düşüp dibe battı. Boğulmak üzereydi. Bana yardım et! diye bağırıp Tanrı dan yardım istedi. Tanrı Yukarı çık! dedi, o da sudan çıkıverdi. Sonra Tanrı, Sağlam bir taş olsun! dedi. Suyun dibinden bir taş yükseldi. Tanrı ile Kişi, taşın üzerine oturdular. Tanrı, Kişi ye Suya dal, suyun dibinden toprak çıkar! diye buyruk verdi. Kişi, Tanrı nın buyruğunu yerine getirdi. Suyun dibinden çıkardığı toprağı Tanrı ya götürdü. Tanrı, Kişi nin getirdiği toprağı suyun üzerine serperken Yer olsun! diye buyurdu. Buyruk yerine geldi, yeryüzü yaratıldı. Tanrı, yine Kişi ye Suya dal, suyun dibindeki topraktan çıkar! diye buyruk verdi. Kişi, suya daldığında, bu kez kendim için de toprak alayım diye düşündü. İki avucuna da toprak doldurdu, bir avucundakini Tanrı dan gizlemek için ağzına attı. Dileği, Tanrı dan gizli kendine göre bir yer yaratmaktı. Avucundaki toprağı getirip Tanrı ya uzattı. Tanrı, toprağı suyun üzerine serpip genişlemesini buyurdu. O nun suya serptiği toprak gibi, Kişi nin ağzındaki toprak da büyüyüp genişlemeğe başladı. Kişi korktu; soluğu kesildi, öleyazdı. Kaçmağa başladı. Ancak, nereye kaçsa yanı başında Tanrı yı buluyordu. O ndan kaçamıyordu. Çaresiz kaldı, Tanrı ya yalvarmağa başladı: Tanrı! Gerçek Tanrı! Bana yardım et . Tanrı, Kişi ye Ağzındaki toprağı ne için sakladın dedi. Kişi, Kendime yer yaratmak için saklamıştım diye yanıt verdi. Tanrı da, Öyleyse at ağzından ve kurtul dedi. Kişi nin ağzındaki toprak yere dökülürken küçük tepeler oluştu. Tanrı, Artık sen günahlı oldun dedi, Bana karşı geldin. Kötülük düşündün. Bundan sonra sana uyanlar, senin gibi kötülük düşünenler senin gibi kötü kişi olacak; bana uyanlar ise iyi ve pak kişiler olacak, güneş ve aydınlık yüzü görecek. Ben, gerçek Kurbustan adını almışımdır. Bundan sonra senin adın da Erlik olsun. Günahlarını benden saklayanlar senin adamın olsun, günahlarını senden saklayanlar benim adamım olsun . Yeryüzünde, dalsız budaksız bir ağaç yeşerdi. Tanrı, bu dalsız budaksız ağaçtan hoşlanmadı. Dalları, yaprakları olmayan ağaca bakmak güzel değil. Bu ağacın dokuz dalı olsun! dedi. Dalsız budaksız ağaç birden dokuz dallı oldu. Tanrı, Dokuz dalın her birinin kökünden, birerden dokuz kişi türesin; bunlar dokuz ulus olsun! dedi. Erlik, bunlar olurken büyük bir gürültü duydu. Nedir acaba diye düşündü. Tanrı ya gürültünün nedenini sordu. Tanrı, Ben bir kağanım, sen de kendince bir kağansın. İşittiğin gürültüyü yapanlar benim ulusumdur! dedi. Erlik, Tanrı dan bu ulusu kendisine vermesini istedi. Tanrı, Olmaz! diye karşıladı; Sen git kendi işine bak! . Erlik in canı sıkıldı. Hele bir gidip şu insanları göreyim diyerek kalabalığın yanına vardı. Orada insanlardan başka yaban hayvanları, kuşlar ve daha nice yaratıklar vardı. Erlik, Tanrı bunları nasıl yarattı acaba, bunlar ne yer, ne içerler diye düşündü. O düşünedursun, insanlar ağacın yemişlerinden yemeğe başlamışlardı. Erlik baktı ki, insanlar ağacın yalnızca bir yanındaki yemişleri yiyorlar, öte yandakilere ellerini sürmüyorlar. İnsanlara bunun nedenini sordu. İnsanlar, şu yanıtı verdiler: Tanrı bize şu yandaki dört dalın yemişini yemeği yasakladı. Biz yalnızca Tanrı nın izin verdiği, ağacın gündoğusundaki yemişlerden yiyoruz. Şu gördüğün yılan ile köpek, yasak yandaki yemişleri yemememiz için bekçilik ediyor. Bundan sonra Tanrı göğe çıktı. Beş dalın yemişi de bizim aşımız oldu Bu yanıt, Erlik i sevindirdi. Erlik Körmös, insanlardan Törüngey denilen erkeğe yaklaştı. Ona Tanrı size yalan söylemiş. Asıl, yasakladığı yemişlerden yemeniz gerekir. Onlar daha tatlıdır. Bir deneyin; göreceksiniz dedi. Erlik, uyumakta olan yılanın ağzına girdi; ağaca çıkmasını söyledi. Yılan, ağaca çıkıp yasak yemişlerden yedi. Doğanay ın karısı Eje, yanlarına geldi. Erlik, Törüngey ile Eje ye de yasak yemişlerden yemelerini söyledi. Törüngey, Tanrı nın sözünü tutarak yasak yemişlerden yemedi. Karısı Eje dayanamadı, yedi. Yemiş çok tatlı idi. Alıp kocasının ağzına sürdü. Törüngey ile Eje nin tüyleri birden döküldü. Utandılar. Kaçıp, her biri bir ağacın ardına saklandılar. Derken Tanrı geldi. Bütün ulus, kaçışıp bir köşeye gizlendi. Tanrı, Törüngey! Törüngey! Eje! Eje! Neredesiniz diye haykırdı. Törüngey ile Eje Ağaçların arkasındayız dediler, Karşına çıkamıyoruz, utanıyoruz . Sonra, olanları bir bir anlattılar. Tanrı, bildiği şeyleri duymanın öfkesi içinde her birine ayrı cezalar verdi. Şimdi sen de Körmös ten bir parça oldun diyerek yılana verdi ilk cezayı. İnsanlar sana düşman olsun; seni görünce vurup, ezip öldürsünler! dedi. Eje ye döndü, Sen, Körmös ün sözüne uydun. Yasak yemişi yedin. Cezanı çekeceksin. Çocuk doğuracaksın. Doğururken de acı çekeceksin. Sonunda öleceksin, ölümü tadacaksın . Törüngey e de şöyle diyerek cezasını verdi: Körmös ün aşını yedin. Benim sözümü dinlemedin, Körmös Erlik in sözüne uydun. Onun adamları onun dünyasında yaşar, karanlıklar dünyasında bulunur. Benim ışığımdan yoksun kalır. Körmös bana düşman oldu; sen de ona düşman olacaksın. Benim sözümü dinleseydin, benim gibi olacaktın. Dinlemediğin için dokuz oğlun, dokuz da kızın olacak. Bundan sonra ben, insan yaratmayacağım. Artık, insanlar senden türeyecek. Tanrı, Erlik e de kızdı. Benim adamlarımı niçin aldattın? diye sordu öfkeyle. Erlik Ben istedim, sen vermedin dedi, Ben de senden çaldım. Artık, hep çalacağım. Atla kaçarlar ise düşürüp çalacağım. İçip içip esrirler ise birbirlerine düşürüp dövüştüreceğim. Suya girseler, ağaçlara çıksalar bile yine çalacağım . Tanrı da, Öyleyse; dokuz kat yerin altında ayı, güneşi olmayan karanlık bir dünya vardır. Seni oraya atıyorum diyerek Erlik i cezalandırdı. Her şey bitince, bütün insanlara birden şöyle dedi: Bundan sonra kendi yemeğinizi kendiniz kazanacak, gücünüzle elde edeceksiniz; benim yemeğimden yemek yok. Artık, yüz yüze gelip sizinle konuşmayacağım. Bundan sonra size May-Tere yi göndereceğim . May-Tere, insanlara birçok şey öğretti. Arabayı da May-Tere yaptı. Ot köklerini, yenilebilecek otları insanlara öğretti. Erlik, May-Tere ye yalvardı: Ey Gök Oğul, bana yardım et. Tanrı dan izin dile. Yanına çıkmak istediğimi söyle. Yardım et bana . May-Tere, Erlik in dileğini Tanrı ya iletti. Tanrı aldırış etmedi. May-Tere, altmış yıl yalvardı. Sonunda Tanrı, Erlik e haber gönderdi: Düşmanlıktan vazgeçersen, insanlara kötülük etmezsen sana izin veririm, yanıma gelirsin! Erlik, söz verdi. Tanrı nın katına çıktı. Baş eğdi. Beni kutsa. Bana izin ver, ben de kendime gökler yapayım diye yalvardı. Tanrı, izin verdi. Erlik, kendisi için gökler yaptı. Adamlarını topladı, yaptığı göklere yerleştirdi; kendisi de başlarına geçti. Çok kalabalık oldular. Tanrı nın en sevgili kullarından olan Mangdaşire, bu duruma çok üzüldü. Üzüntü içinde düşündü: Bizim öz kişilerimiz yeryüzünde sıkıntı çekip yoruluyor. Erlik in adamları ise, göklerde keyfedip duruyor. Mangdaşire, bu üzüntü içinde Erlik e savaş açtı. Erlik, daha güçlü çıktı. Ateş ile vurup Mangdaşire yi kaçırdı. Mangdaşire, Tanrı nın katına çıktı. Tanrı, Nereden geliyorsun? dedi. Mangdaşire, Erlik in adamlarının gökte oturması, bizim adamlarımızın ise yeryüzünde bin bir güçlük içinde yaşamaları ağırıma gitti. Erlik in yandaşlarını yere indirmek, göklerini başına yıkmak için Erlik le savaştım. Gücüm yetmedi, o beni kaçırdı diye yanıt verdi. Tanrı, üzülmemesini söyledi. Erlik e benden başka kimsenin gücü yetmez dedi, Erlik in gücü senden çoktur. Ama gün gelecek, senin gücün Erlik in gücünden üstün olacak . Mangdaşire nin yüreği serinledi, rahat rahat uyudu. Gün geldi, Mangdaşire güçleneceğini anladı. O gün Tanrı, Mangdaşire yi yanına çağırdı. Var git. Güçlendin artık. Erlik in göklerini başına yıkacak güce kavuşturdum seni. Dileğine ereceksin dedi, Sana, kendi gücümden güç verdim . Mangdaşire şaşırdı: Yayım yok, okum yok. Kargım yok, kılıcım yok. Kupkuru bir bileğim var. Yalnız bilek gücüyle Erlik i nasıl yok edebilirim? . Tanrı, Mangdaşire ye bir kargı verdi. Mangdaşire, kargıyı alıp Erlik in göklerine gitti. Erlik i yendi, kaçırdı; göklerini kırdı geçirdi. Erlik in gökleri parça parça oldu, yeryüzüne döküldü. O güne değin dümdüz olan yeryüzü, o günden sonra kayalıklarla, sivri dağlarla doldu. Görklü Tanrı nın özene bezene yarattığı güzelim yeryüzü eğri büğrü oldu. Erlik in bütün yandaşları yere döküldü; suya düşenler boğuldu, ağaca çarpanlar sakatlanıp can verdi, sivri kayaların üstüne düşenler öldü, hayvanlara çarpanlar hayvanların ayakları altında kaldılar. Erlik, varıp Tanrı dan kendine yeni bir yer istedi. Benim göklerimin yıkılmasına sen izin verdin; barınacak yerim kalmadı dedi. Tanrı, Erlik i yerin altındaki karanlıklar ülkesine sürdü. Üzerine yedi kat kilit vurdu. Burada gün ışığı, ay ışığı görmeyesin. Üzerinde sönmez ateşler olsun. İyi olursan yanıma alır, kötü olursan daha derinlere sürerim dedi. Bunun üzerine Erlik, Öyleyse ölmüş kişilerin canlarını bana ver; gövdeleri senin olsun, canları benim dedi. Tanrı, Yo, onları sana vermeyeceğim dedi, İstiyorsan kendin yarat . Erlik eline çekiç, körük ve örs aldı. Vurmağa başladı. Bir vurdu, kurbağa çıktı. Bir vurdu, yılan çıktı. Bir vurdu, ayı çıktı. Bir vurdu, domuz çıktı. Bir vurdu, Albıs çıktı. Bir vurdu, Şulmus çıktı. Sonunda Tanrı, Erlik in elinden çekici, örsü, körüğü aldı; ateşe attı. Körük bir kadın, çekiç bir erkek oldu. Tanrı, kadını tutup yüzüne tükürdü. Kadın bir kuş olup uçtu. Bu kuş, eti yenmez, tüyü yelek olmaz Kurday denilen kuştur. Tanrı, erkeği de tutup yüzüne tükürdü. O da bir kuş olup uçtu; adına Yalban kuşu dediler. Bu olanlardan sonra Tanrı, insanlara Ben size mal verdim, aş verdim. Yeryüzünde iyi, güzel, pak olan ne varsa verdim. Yardımcınız oldum. Siz de iyilik yapın. Ben, göklerime çekileceğim, tez dönmeyeceğim dedi. Yardımcı ruhlarına döndü: Şal-Yime; sen, rakı içip aklını yitirenleri, körpe çocukları, tayları, buzağıları koru. Onlara kötülük gelmesin. Sağlığında iyilik yapmış olanların ruhlarını yanına al; kendini öldürenlerinkini alma. Zenginlerin malına göz dikenleri, hırsızları, başkalarına kötülük edenleri de alma. Benim için, bir de kağanları için savaşıp ölenlerin ruhlarını da yanına al, benim yanıma getir. İnsanlar! Size yardım ettim. Kötü ruhları sizden uzaklaştırdım. Körmösler size yaklaşırsa, onlara yiyecek verin, ama onların yiyeceklerinden yemeyin; yerseniz, onlardan olursunuz. Benim adımı söylerseniz korumam altında olacaksınız. Şimdi ben aranızdan ayrılıyorum, ama yine geleceğim. Beni unutmayın, geri gelmez sanmayın. Geri döndüğümde iyiliklerinizin, kötülüklerinizin hesabını göreceğim. Şimdilik benim yerimde Yapkara, Mangdaşire ve Şal-Yime kalacaklar; size yardımcı olacaklar. Yapkara! Gözlerini dört aç. Erlik senin elinden ölenlerin canlarını çalmak isterse, Mangdaşire ye söyle; o güçlüdür. Şal-Yime! Sen de iyi dinle. Albıs, Şulbus yeraltındaki karanlıklar ülkesinden çıkmasınlar. Çıkarlarsa, hemen May-Tere ye bildir. Ona güç verdim. O, kötü ruhları kovar. Podo-Sünku, Ay ı ve Güneş i bekleyecek. Mangdaşire, yeryüzünü ve gökyüzünü koruyacak. May-Tere, kötüleri iyilerden uzaklaştıracak. Mangdaşire, sen de kötü ruhlarla savaş. Güç gelirse benim adımı çağır. İnsanlara iyi şeyleri, iyi işleri öğret. Oltayla balık avlamayı, tiyin vurmayı, hayvan beslemeyi öğret . Sonra, Tanrı uzaklaştı. Mangdaşire, Tanrı nın sözlerini yerine getirdi. Olta yaptı, balık avladı. Barutu buldu, sincap vurdu. Gün geldi, Mangdaşire kendi kendine mırıldandı: Bugün beni yel uçuracak, alıp götürecek . Bir yel geldi, Mangdaşire yi uçurup götürdü. Bunun üzerine Yapkara insanlara Mangdaşire yi Tanrı yanına aldı. Artık, onu bulamazsınız. Gün gelecek, beni de yanına çağıracak. Nereye isterse oraya gideceğim. Öğrendiklerinizi unutmayın. Tanrı nın yargısı budur dedi. İnsanları kendi haline bırakıp o da gitti.