Vatan Toprağı KKTC Üzerine Notlar 1959'larda Yunanistan'ın başvurusunun hemen ardından yaptığımız başvuruyla ismi daha AET iken başlamış olan süreçte düşe kalka ilerlemeye çalışan Türkiye, bu uzun, iniş çıkışlı ve sancılı yolda her geçen gün bir engelle karşılaşmaktadır. 1981'de Yunanistan, 1 Mayıs 2004'te de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi üyeliğe kabul edilirken, başvurusunun üzerinden 47 yıl geçmiş olmasına rağmen Türkiye'nin hala üyeliğe alınmamasının ardında çıkarlar ve politik unsurlar yatmaktadır. 1989'da ciddi bir gerekçe göstermeksizin başvurusu reddedilen Türkiye, bazı kaynaklara göre uzun yıllardır dile getirilen gelecekteki Avrupa Birleşik Devletleri'ne dahil edilmek istenmemiştir. 1996'da Gümrük Birliği'ne üyelik ile Türkiye tek taraflı bir bağlılığı kabul etmiş ve bunun üzerine de Avrupa Birliği "Kıbrıs dahil diğer tüm bölgesel konularda istediklerimizi yavaş yavaş elde edebiliriz" mantığı ile harekete geçmişlerdir. Başvurumuz reddedilirken Türkiye- AB sürecini etkilemeyen Kıbrıs meselesi Gümrük Birliği ile birlikte, gözünü açanlarca koz olarak kullanılmaya başlanmıştır. Kıbrıs bu şekilde gündeme gelmiştir ve bir aldatmacadır. Bu ucu açık süreçte görülen şu ki, AB üyeleri Türkiye'ye karşı bir işbirlikçi gibi davranmakta ve problemin kaynağını hep Türkiye olarak görmektedirler. Türkiye'nin üye olmadığı hiçbir örgüt, kurum ya da kuruluşa "Kıbrıs"ın da üye olamayacağı 1959-1960 Londra-Zürih Antlaşmaları ile hükme bağlanmıştır. GKRY'yi üyeliğe kabul ederek hem Rum hem Yunan vetosunun gücünün önemine varan AB, aynı zamanda Londra ve Zürih Antlaşmaları'na da aykırı hareket etmiştir. Yunanistan'ın 1976'da tam üyelik için başvurup sadece 5 yıl sonra, 1981'de üyeliğe kabul edilişinin ardından 1996'larda patlak veren Kardak Krizi ve AB Komisyonu ile Parlamentosu'nun Türkiye Yunanistan arasındaki bu sorunu barışçı yollarla çözümü çağrısında bulunuşu, yine bunun yanında birliğe henüz üye olmadan Gümrük Birliği'ne alınan bir Türkiye tablosu, sürecin soru işaretleriyle dolu ve karmaşık yönünü göstermektedir. Lüksemburg'ta 29 Nisan 1997'de toplanan Türkiye-AB Ortaklık Konseyinde konsey başkanı, Türkiye'nin diğer tam üyeliğe başvuran ülkelerle birlikte aynı kriterler altında değerlendirileceğini söylemiş ve birlik kendisiyle çelişmiştir. Yine 1997'deki Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonucu "Kıbrıs"ın da sayıldığı pek çok ülke aday ülkeler olarak zikredilmiş ama Türkiye bunlar arasında sayılmamış, Türkiye'nin sadece tam üyeliğe ehil olduğu belirtilmiştir. 1999 Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'ye tanınan adaylık statüsü söz konusuyken, 25 Mart 2001'de AB içinde bireylerin serbestçe dolaşımına olanak sağlayan Schengen Sistemi'ne Yunanistan dahil edilmiş ve hemen ardından 5 Eylül 2001'de AB Parlamentosu "Kıbrıs"ta bir çözüm bulunamayışının sorumlusu olarak Türkiye'yi gösterirken, 2004 yılında bir çözüm olmasa dahi Kıbrıs'ın üyeliğinin gerçekleşeceğini açıkça belirtmiştir. Bütün bunlar hem birliğin kendiyle çeliştiği, uzlaşmacı değil sorunları büyütücü bir bakış açısıyla olaylara baktığını, hukuk birliği olmasına karşın hukuksuz davrandığı ve Türkiye'ye önyargılı bakarak Yunanistan ve GKRY lehine her olanağı tanıdığının birer göstergesidir. Bu süreçte dikkatimizi çeken ve belki de en hareketli yıl olan 2002 yılı, Türkiye'ye birtakım uyum paketleriyle gelmiştir. Kopenhag Kriterleri'ne uyum amacıyla hazırlanan bu paketler başkalaşmalar yaratarak bir yabancılaşma döneminin yaşanmasına neden olmuştur. Bütün bu uyum paketlerinin oluşturduğu farklılık ve reformlara rağmen Türkiye hakkında söylenen sadece "katılım müzakerelerine yaklaştığı" olmuştur. Konsey, 2004 yılında BM Güvenlik Konseyi çözümleri ışığında Kıbrıs sorununa kalıcı bir çözüm konusunda destek verdiğini belirtirken, aynı zamanda GKRY'nin üyeliğini de kabul etmiştir. 1998 İlerleme Raporu'nun Kıbrıs konusu bölümüne bakıldığında Türkiye'nin 1974'den beri adayı işgal altında tuttuğu ve yaklaşık olarak 35.000 kişilik bir ordu bulundurduğu belirtilmekle beraber, KKTC, "Türkiye hariç uluslar arası toplumca tanınmayan devlet" olarak tanımlanmıştır. 1999 İlerleme Raporu'nda da KKTC bu şekilde geçmektedir. Raporda her iki tarafın da sorun için çaba göstermesi gerektiği vurgulanırken, bu sefer de 1996'da AİHM'de açılan Louzidou davasına yer verilerek Türkiye'nin mahkeme kararını yerine getirmeyi reddetmesinin uluslar arası yükümlülüklerine açıkça aykırı olduğu belirtilmiş ve bunun gibi birçok dava olduğu söylenmiştir. 2001 Yılı İlerleme Raporu'nda da Türkiye'nin BM çözüm önerilerine destek vermesinin gerekliliği belirtilirken, 2002 Yılı İlerleme Raporu'nda "Kıbrıs" başlığı kısa tutulmuş ve Kıbrıs Türk liderlerinin Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik çalışmalarının Türkiye tarafından teşvik edilmesinin gerekliliği defalarca vurgulanmıştır. 2003 Yılı İlerleme Raporu'nda da Rum tarafı söz konusu edilmemiş ve özellikle Türkiye ve Kıbrıs Türk liderliği BM Güvenlik Konseyi'nin çabalarını desteklemeye davet edilerek Türkiye-KKTC arasında yapılan antlaşmanın uluslar arası hukuktaki geçersizliğinden bahsedilmiştir. 2004 Yılı İlerleme Raporu'nda Türk hükümetinin 2003 yılında Kıbrıs sorununa kapsamlı çözüm bulunması konusunda etkili ve yapıcı çaba harcadığı belirtilerek 1 Mayıs 2004'te üyeliğe katılan GKRY için "bölünmüş bir ada olarak AB'ye katılmıştır" denilmiştir. 2005 İlerleme Raporu'nda Kıbrıs konusu "Bölgesel Konular" başlı altında ele alınmış ve uzun tutulmuştur. Raporda tüm AB üyesi ülkelerin tanınmasının katılım sürecinin gerekli bir parçası olduğu vurgulanmıştır. 8 Kasım 2006'da açıklanan raporda yer alanlara göre Türkiye GKRY'ye limanlarını açmalıdır. Son raporda "Kıbrıs" vurgusu güçlendirilmiştir ve bu sefer 2005 raporundaki "Bölgesel Konular" başlığına ek olarak "Bölgesel Konular ve Uluslararası Yükümlülükler" başlığı altında Kıbrıs ele alınmıştır. Türkiye'nin ek protokole yönelik yükümlülüklerinin 'yasal zorunluluk' olduğunun altı çizilerek, Türkiye, GKRY'nin uluslar arası kuruluşlara üyeliğini engellemesi nedeniyle eleştirilmiştir. Türkiye'nin, GKRY'ye hava ve deniz limanlarını açmayı reddetmesinin bütün müzakere sürecini olumsuz etkileyeceğini söylemeye başlamıştır. Şu denilebilir ki, "Kıbrıs" konusunda Türkiye'ye yönelik eleştirilerde daha net ifadeler kullanılmaya başlanmış ve son rapor eski dayatmaları güçlendirerek yeni dayatmalar getirmiştir. AB bu tavrıyla "Kıbrıs" sorununa değil çözüm bulmak, çözümsüzlüğe ve düşmanlığa kol kanat gererek hem ulusal değerlere hem hukuka aykırı hareket etmektedir. Arabulucu ve uzlaşmacı bir nitelikten çok Yunanistan'ın ilgi alanına giren tüm konuları kapsayan müzakere metinleri ile 'ne koparabilirsek' mantığını taşımış, Yunanistan'ın bir zamanlar düşlediği Büyük Yunanistan Birliği içine kattığı Kıbrıs'ın, bir AB-KKTC sorununa dönüşmesine yataklık etmiştir. Diğer aday ülkelere uygulananlardan farklı bir muamele gören Türkiye karşısında AB'nin hukuk birliği oluşu da değerini yitirmiştir. Türkiye'nin bir hukuk birliğine girme ihtiyacı yoktur. Medeni hukukunu İsviçre, ceza hukukunu İtalya'dan almış, 'Batı' ile bütünleşmiş bir ülkedir. Ayrıca, dünyanın bu kadar farklı din ve etnik kökeni hoşgörü ile kucaklayıp barındırdığı başka hiçbir ülkesi yoktur. Birliğin daha fazla genişlemesine yönelik kaygıların arttığı bir dönemde, zaten sorunlu olan üyelik sürecine sahip ve üyeliğine önyargı ile bakılan Türkiye'nin müzakere süreci, durağanlık ya da askıya alınan müzakere başlıkları ile dolu olabilir. Üvey evlat muamelesi gören Türkiye'yi imtiyazlı ortaklık gibi öneriler AB'den uzaklaştırmıştır. 'AB treni' bir kazaya uğramasa da rayların düğümlendiği ortadadır. Her şeyimize el atan, limanlarımızın açılmasına, hangi tarım ürünlerini ekeceğimize, askerlerimizin konuşup konuşamayacağına karar veremediğimiz, yasalarımıza müdahale gücünü kendinde bulan, Roman ve Kürt halka ayrımcılık yapıldığını söylemekten geri kalmayan, 'en azından' Türkiye'ye artık Geceyarısı Ekspresi benzetmesi yerine Şark Ekspresi ifadesinin kullanıldığını belirten ve yargı bağımsızlığına ilişkin soru işaretleri taşıyan bir topluluğa karşı mücadele, akıntıya karşı kürek çekmek ve emperyalizme hizmet etmek olacaktır. Bu raddeden sonra hala AB ve ona üyeliği kayıtsız şartsız savunmak Türkiye'nin üniter yapısı için bir tehdit oluşturacaktır. Önümüzdeki bir ay boyunca, 14-15 Aralık Liderler Zirvesi'ne kadar, "Kıbrıs" ve limanlar konusunda AB baskılarına maruz kalması muhtemel olan Türkiye, geri adım atmamalıdır. Türkiye'nin limanlarını GKRY'yi tanıması ve KKTC'nin adada görmezden gelinerek GKRY isminin tüm adayı kapsayarak "Kıbrıs" olarak belirtileceği anlamına gelir. Bu durum, zaten KKTC'yi 'Türkiye hariç uluslar arası toplumca tanınmayan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti' olarak gören AB'nin ekmeğine yağ sürmek olacaktır. Bunun yanında, sürekli AB ile ilgilenmekten çevresini göremeyen Türkiye, AB ile ilgilendiğinin yarısı kadar Türki cumhuriyetlerle ilgilense gerçeği görecektir. Gelecek AB'de değil Avrasya'dadır. Burcu Kaymak kaynak