ilgibnç gelişmeler oluyor dunyada ama biz bunların neresinde olmalıyız?

Titreşimli kablosuz kulaklık Bluetooth teknoloji destekli kablosuz kulaklık üreticisi Jabra�nın yeni model ürünü BT500v titreşim özelliğiyle öne çıkıyor. İnce tasarımıyla da dikkat çeken ürün, 19 gramlık ağırlığa ve krom mikrofona sahip. 12 saatlik konuşma ve 300 saatlik bekleme süresi ile uzun görüşmelere imkan tanıyan Jabra BT500v, Jabra BT500 modelinin bir üst versiyonu olarak tasarlandı. USB kablosu ile bilgisayarlardan şarj edilebilen ürünün diğer özellikleri arasında şunlar yer alıyor: AC adaptörle şarj, sesli arama, çağrı bekletme, çağrı reddetme ve aranan son numarayı tek tuşla tekrar arama. ABD, 'uçakta cep görüşmesi� fikrini şimdilik rafa kaldırdı Uçuş sırasında cep telefonu kullanımını değerlendiren ABD Federal Haberleşme Komisyonu, konuyu şimdilik bitirme kararı aldığını açıkladı. Türkiye�de THY�nin de gündeminde olan uçaklarda cep telefonu kullanımı konusunda ABD önemli bir karara imza attı. ABD Federal Haberleşme Komisyonu , konuyu değerlendirmeyi bıraktığını açıkladı. Karara gerekçe olarak yeterli teknik veriye sahip olunmaması gösterildi. FCC, uçaklarda cep telefonu kullanımı konusunda varolan kuralları bir süreden beri gözden geçiriyordu. Karar için, cep telefonlarının yerdeki baz istasyonları ile haberleşmek için gönderdikleri dalgaların uçuş sistemlerini nasıl etkilediğinin belirlenmesine çalışılıyordu. FCC, sektör temsilcileri ve kamuoyunu kapsayan kapsamlı inceleme çalışmasının sonucunda, cep telefonlarının zararlı sonuçlar yaratması ile ilgili tatmin edici teknik bilgiye ulaşılamadığı değerlendirmesini yaptı. Uçakta cep telefonu kullanımı, uçağın yön bulma sistemlerinin yanısıra haberleşme sistemi ile de karışmasından kaynaklanan sorunlara önlem olarak tüm havayolları tarafından yasaklanmıştı. Boeing yakıt piliyle havalanacak Boeing, sadece 1 yakıt pili ve hafif elektrik bataryalarıyla çalışan pervaneli uçağın deneme uçularına bu yıl başlayacağını açıkladı. Tek kişilik ve 16.3 metre kanat açıklığına sahip test uçağının, yakıt pili enerjisiyle, saatte yaklaşık 100 km�lik hıza ulaşacağı tahmin ediliyor. Boeing�ten yapılan yazılı açıklamada, Boeing Avrupa Araştırma ve Teknoloji Birimi ve Boeing�in Avrupalı iş ortakları tarafından 2003 yılında başlatılan "Yakıt Pili Uygulamalı Uçak" projesinin, tamamlanan sistem entegrasyonu aşamasıyla birlikte yer ve uçuş testlerine hazır hale geldiği bildirildi. İspanya�da yapılacak uçuş testleri, dünyada ilk kez insanlı bir uçağın, sadece yakıt pillerinden güç alarak uçabileceğini ispatlamış olacak. BR&TE Direktörü Francisco Escarti, Boeing�in yakıt pillerini gelecekte ticari uçakların öncelikli güç kaynağı olması için tasarlanmadığını belirterek, "Ancak bu tip testler, yeni teknolojinin küçük uçaklarla insansız hava araçlarında kullanılabilmesi açısından çok önemli" dedi. Boeing yeni projesinde, geleneksel pervaneli uçaklara monte edilmiş bir elektrik motorunu çalıştırmak için, Proton Exchange Membrane adı verilen ve yakıt piliyle lityum-iyon bataryalardan oluşan bir hibrit sistem kullanıyor. Yakıt pili uçağın seyir aşamasında gerekli tüm gücü sağlayabiliyor. En fazla gücün gerektiği kalkış ve iniş anında ise lityum-iyon bataryalar devreye giriyor. Yerli hayvanların gen bankası oluşturuluyorTÜBİTAK öncülüğünde yürütülen "Gen Kaynaklarının Korunması" yolundaki proje kapsamında sığırdan, atlara, balıklardan keçilere kadar yerli hayvanların Gen Bankası oluşturulacak. TÜBİTAK özellikle gen kaynaklarının korunması için bir proje başlattı ve projeye Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile ODTÜ, Uludağ, İstanbul, Ankara ve Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakülteleri�ni dahil etti. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile üniversiteler, bünyesindeki laboratuvarlarda yapılacak analizlerle kendileri için belirlenen hayvan gruplarının gen haritasını çıkaracak ve 5 yıl sonunda Gen Bankası oluşturulacak. Sığırların gen yapısı araştırılacak Projenin, sığır ırklarının gen haritası ayağını yürüten Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Temel Bilimler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Nizamlıoğlu, sığırların genetik yapısının SÜ�de araştırılacağını bildirdi. Diğer üniversitelerde at, koyun, balık, keçi gibi hayvanların yerli saf ırklarının genetik yapısının belirleneceğini ve Gen Bankası�na aktarılacağını belirten Nizamlıoğlu, kendilerinin yaklaşık 1.5 yıl önce aldıkları, genetik yapıyı ve DNA sırasını gösteren makine sayesinde projeye dahil edildiklerini söyledi. Yaklaşık 10 milyon YTL�lik projenin 5 yılda tamamlanması ve Gen Bankası�nın oluşturulmasının planlandığını vurgulayan Nizamlıoğlu, "Bu bize ne getirecek? Verimi güzel ırklar belirlenmiş olacak. Gen kaynaklarımızın yok olması önlenecek. Verimli ırklar korunarak üretilecek ve birim hayvan başına verim artacak. Bundan üreticiler de ülke ekonomisi de kazanacak" diye konuştu.

Dünya daha hızlı dönüyor, günler kısalıyor! Almanya Max Planck Meteroloji Enstitüsü�nden bilim adamları küresel ısınma yüzünden dünyanın daha hızlı döndüğünü açıkladı. Dönüş hızının artmasına bağlantılı olarak gelecekte günler de kısalacak. Merkezi Hamburg�da bulunan Max Planck Enstitüsü�nden Jeofizik uzmanı Felix Landerer ve ekibi küresel ısınmanın yarattığı ısıyla dünyadaki suların ısınıp genleştiğini dolayısıyla da su seviyesinin arttığını belirterek bu genleşmenin dünyadaki su dağılımına ne gibi bir etki yapacağını anlatmak için bir model geliştirdi. Bu model üzerinden açıklama yapan Felix Landerer dünyanın kendi etrafındaki normal dönüş hızının 23 saat 56 dakika sürdüğünü fakat dönüş hızının küresel ısınmaya bağlı olarak 200 yıl içinde 0.12 mil daha hızlı olacağını söyledi. Zaman içinde dünyanın dönüş eksenine yakın olan kutuplardaki yoğunlaşan kütlenin dünyanın daha hızlı dönmesine neden olacağını belirten Landerer şunları söyledi: 'Kollarınızın vücudunuza yapışık olduğunu ve bu halde döndüğünüzü düşünün. Bir de kollarınız açık bir şekilde döndüğünüzü. İlk pozisyondaki dönüşünüz çok daha hızlı olacaktır'. Köpeklerin boyunu genler belirliyor Amerikalı genetikçiler, köpek cinslerinin boylarını tek bir gendeki değişikliğin belirlediğini tespit ederek, buluşlarının morfolojik özelliklerin ve insanlarda kanser gibi hastalıkların genetik mekaniğini anlamaya yardımcı olabileceğini belirttiler. Araştırmalarında öncelikle ağırlıkları 11 ila 34 kilo arasında değişen Portekiz su köpeklerini inceleyen bilim insanları, tüm bu cinsin DNA�larını karşılaştırarak, ayrıca küçük ve büyük cinsler arasındaki değişikliğin nedeni olan köpek gen bölgesini tanımlayarak, köpek boylarının bu kadar çeşitli olmasının sebebinin "IGF1" genindeki değişim olduğunu tespit ettiler. IGF1�in büyüme hormonunun üretimindeki etkisini belirleyen genetikçiler, bu gendeki bir eksikliğin küçük türlerin sorumlusu olduğunu ortaya çıkardılar. Ön araştırmalarının ardından aralarında çihuahua, pekin, kaniş, Saint-Bernard, danua gibi 143 ayrı ırka ait 3 bin 241 köpeğin genetik analizini yapan bilim insanları, 9 kilonun altındaki tüm köpeklerde bu gendeki değişimin aynı olduğunu tespit ettiler. Utah Üniversitesi�nde yapılan ve sonuçları bugünkü Science dergisinde yayınlanan araştırmada, küçük köpek cinslerinde tek bir genin mutasyona uğradığını görmenin önemli olduğu belirtildi. Amerikalı bilim insanları, genlerin köpeklerin boylarını kontrol ettiğini anlamanın, insanlarda boyun genetik olarak programlandığı anlayışına katkısının yanı sıra, kanser gibi hastalıkların mekanizmasını öğrenmekte yardımcı olabileceğini belirterek, IGF1 geninin prostat kanseri ile bağlantısına işaret ettiler. Beşinci turist Cumartesi uzaya gidiyor Beşinci turisti uzaya götürecek Rus uzay aracı Soyuz, cumartesi günü fırlatılacak. Bilgisayar yazılımcısı Charles Simonyi�yi 25 milyon dolara Uluslararası Uzay İstasyonu�na götürecek roket, Kazakistan�ın Baykonur uzay üssünde fırlatma rampasına yerleştirildi. Aksilik olmazsa Soyuz cumartesi günü TSİ 20.31�de fırlatılacak. Microsoft�un "Word" ve "Excel" yazılımlarını geliştirerek zengin olan Simonyi�ye uzay macerasında, Oleg Kotov ve Fiodor Yurçişkin adlı kozmonotlar refakat edecek. Uzay aracı pazartesi günü UUİ�ye kenetlenecek. Simonyi, 20 nisanda dönecek

Nasıl bir zeka Hormonlar veya çevresel bir uyarı istediğinde, bu davranışlar otomatik olarak yerine getirilmekte. Mesela karıncalar ölü hemcinslerini yuvalarından dışarı taşırlar. Hijyen açısından aslında gayet mantıklı bir davranış. Fakat bu işi yaparak tamamen robot gibi davranıyorlar. Bilim adamları, normalde yalnızca ölü karıncalarda salgılanan bir asidi, canlı karıncanın üzerine döktüklerinde, karıncaların canlı olan hayvanı da dışarı taşıdıklarını görmüşler. Bu gibi davranışlardan yola çıkan davranış biçimcisi Conwy Lloyd-Morgan, bugün bile geçerliliğini koruyan bir ilkeyi formüle etmişti: Refleks ya da içgüdü gibi daha /_newsimages/2419985. jpg"kolay" açıklamalar dururken, hayvansal davranışlar zeka olarak yorumlanmamalı. Akıllı bir davranışın mutlaka bilinçli olarak yerine getirilmesi gerekmiyor. Münster Üniversitesi'nden Norbert Sachser de mesela sincapların kışa hazırlık olsun diye yiyecek depolamalarını, genetik bir programa bağlıyor. Kimi bilim adamları bunu "ekolojik zeka" olarak açıklayarak, Wolfgang Wickler gibi şu iddialı soruyu soruyorlar: Zeki olmak için gerçekten beyne ihtiyaç var mı? Ve buna yanıt olarak da arıların dansından, böceklerdeki alet kullanımına kadar minik beyinlerle ne kadar zor davranışların yerine getirildiğini gösteriyorlar. Ancak "ekolojik zeka" tezini destekleyenler yine de bunların planlı ya da refleksle gerçekleştiğini iddia etmek yerine, evrimsel süreçlerin, bilinci gerektirmeyen çözümler getirdiğini kanıtlamaya çalışıyorlar. Neresi içgüdüsel? Tabii bireysel zihinsel yetiler ve zeka programı arasındaki farkı görmenin kolay olmadığı istisnalar da var. Mesela bilimsel adı İndicatoridae olan bal kuşu, arı larvalarıyla beslenir. Kuş, arılar tarafından korunan yuvaya ulaşamadığı için buraya girmenin yollarını arar. Çözüm şudur: Kanatlarını çırparak ve tiz bir şekilde öterek balla beslenen bir porsuk türünü baştan çıkarak yuvaya gitmesini sağlar. Porsuk kovanları parçalayarak balı yer ve artanı da kuşa bırakır. Bunun içgüdüsel bir davranış olduğunu söylemek zor diyor uzmanlar. Kaldı ki kuş bu stratejisini insan da uygulayabiliyor. Örneğin bir arıcı, çalı bıçağıyla ağaca vurduğunda da kuş uçup geliyor. Ve benzer davranışları bilim adamları şebeklerde de gözlemlemişler. Yavru şebek, yetişkin bir şebeğin çıkardığı kökleri elde etmek için sanki canı yanıyormuş gibi avazı çıktığı gibi bağırır. Yavrusunun sesini duyan anne şebek koşa koşa gelir ve sözde yavrusuna zarar veren şebeği kovalar. Böylece yavru şebek lezzetli köklere kavuşur. Bunun bir rastlantı olduğunu söylemek imkansız çünkü, uyanık maymun bu davranışı sürekli tekrarlıyordu diyor bilim adamları. Burada ilginç bir şekilde maymunun yalana başvurduğu görülmekte. Maymun yalan söylemesini biliyorsa, düşünebilir de. Peki fark ne? Peki bu durumda insan ve hayvan arasında ne gibi fark kalıyor geriye? Mizah olabilir mi? Fakat Hediger bazı hayvanların mizah anlayışı ya da en azından başkalarına gelen zararlara gülmek gibi davranışlar sergilediklerini görmüş. Bilim adamı Kenya'daki Milli Parkı'nda bir step şebeğinin vahşi köpeklerle nasıl dalga geçtiğini anlatıyor. Köpek sürüsü bir akasya ağacının gölgesinde uyumaya çalışırken, şebek ağacın tepesinden atlayarak köpekleri rahatsız ediyordu. Şebeğin her atlayışında köpekler, maymunu yakalamak için yerlerinden kalkıyor ama maymun yeniden ağaca çıkıveriyordu. Maymun aynı şeyi beş altı kez tekrarladıktan sonra yabani köpekler, hayvanın peşinden gitmekten vazgeçmişler. Burada şebeğin amacının sadece köpekleri kızdırmak olduğunu anlamak için bilim adamı olmak gerekmiyor. Başkalarını kızdırabilmek için hayvanın, kendisini başkasının yerine koyma yetisine sahip olması gerekiyor. Bir ekonomi anlayışıyla ilgili gözlemler de bilinçli davranış için kanıt olabilir aslında. Jersey hayvanat bahçesindeki orangutanlar ilginç bir şekilde bakıcılarla bir tür alışveriş sistemi geliştirmişler. Eşyaya değer biçme Ziyaretçiler kafese, şemsiye, anahtar, kamera ve vb gibi eşyalar düşürdüklerinde, maymunlar bunları yakından incelemek için topluyorlar. Bakıcı bu eşyaları geri alabilmek için onları yiyeceklerle ödüllendirince, maymunlar kısa bir süre sonra eşyalar için belli bir değer biçmeye başlamışlar. Mesela bir çocuk eldiveninin karşılığı iki tane kuru üzüm, anahtar ise bir muz değerinde olmuş. Bu davranışı sergileyen maymunlar, kendilerini bit pazarında alışveriş yapan insanlar gibi mi hissettiklerini anlatabilseydiler ne iyi olurdu. Bazı zoologlar ve filozoflar bu yetinin yokluğunu insan ve gelişkin hayvanlar arasındaki fark olarak açıklıyorlar. Konuşamayan canlılar belli bir zeka seviyesini asla ulaşamazlar. Bu tezin en ateşli savunucularından biri de Noam Chomsky. Dilbilimci, evrensel gramerin tüm insanlarda doğuştan var olduğunu ve insanların bu sayede konuşmayı hızlı bir şekilde öğrendiklerini ve yaratıcı bir dil geliştirdiklerin söylüyor. Chomsky aslında bu iddiasıyla haksız da sayılmaz. Bilim adamları maymunlara konuşmayı öğretmek için on yıllar boyu uğraşsalar da hiçbir zaman düşünce alışverişini yansıtan bir diyalog ortaya çıkmamıştır. Yani Chomsky'nin dediği gibi maymunlar yaratıcı bir dil geliştirememişti. Yetenek tek yönlü ve değişmez mi Sorun sadece dil de değil. Guido Dehnhardt, yunuslara üçgen, daire ve dörtgen arasındaki farkı öğretmek için üç ay boşu boşuna çabaladığını anlatırken, nörobiyolog Andreas Kreiter de Rhesus maymunlarına optik sinyalin yer değiştirmesinden sonra öğrendikleri bir görevi yeniden öğretmesi gerektiğini söylüyor. Oysa insanlar bildikleri bir şeyi yeni bir düzenlemede tanımakta hiç zorlanmazlar. Tüm doğanın postlu ve tüylü Einsteinlarla dolu olduğuna dayanan ünlü bir kurgu, büyüleyici olabilir belki ama neredeyse hiç gerçek bir yanı yoktur. Tamam bazı kargalar yeme ulaşmak için alet yapabiliyorlar, bazı ahtapotlar ve fareler ise karmaşık labirentlerde hayatta kalabilmek için belli başlı görevleri yerine getirebiliyor, ama tüm hayvanların yetenekleri yine de tek yönlü ve değişmezdir. Hem zaten doğa gerçekten de dahilerle dolu ise niçin sadece insan bu kadar gelişebilmiştir? Zeka ve öğrenme yetisi aynı şey değil, diye açıklıyor Andreas Kreiter. Hayvanları doğru yerde yakaladığınızda, arı bile inanılmaz konumlamaya yetisiyle şaşırtıcı davranışlar sergileyebilir. Ama bu tür tek yönlü beceriler için reflekslerin bağlantısı yeterlidir. Zihinsel duvar mı var Evrim dehasının iş başında olduğu yerde, zekaya ve bilince gerek duyulmaz bile. O halde insan ve hayvan arasında zihinsel bir duvar mı söz konusu? Gerçi memelilerin duygulara sahip oldukları kesin diyen Norbert Sachser da önemli farklılıkların bulunduğuna inanıyor. Mesela şempanzeler sadece o anda kendisine yarayacaklarla uğraşıyorlar. Ancak Leipzig Max-Planck Evrimsel Antropoloji bilim adamlarının bir süre önce Science dergisinde yayımlanan araştırmaları ilginç bir şekilde orangutanların ve şempanzelerin bile plan yaptıklarını gösteriyor. Hayvanlar, saatler sonra işlerine yarayacak bir aleti 14 saat kadar önce yanlarına almayı öğrenmişler. Sachser, insan ve hayvan arasındaki genel farkın alınan kararlardaki özgürlük derecesi olduğu kanısında. İnsan, evrimsel liyakatine karar verebiliyor. Mesela çocuk yapmama, sarhoş olma ya da uç sporlar yapma gibi seçimler yapabilmekte. Oysa bir hayvan her zaman evrimin üreme kuralını yerine getirmek için çabalar hatta bu uğurda acı ve ölümü bile göze alır. Başka bir seçimi yoktur. Bilincin varlığıyla ilgili soru sadece gelişkin omurgalı hayvanlar için geçerli olabilir. Solucanlar ya da salyangozlar için günümüzde de Descartes'in saat modeli pek hatalı sayılmaz. Aslan konuşsaydı Ama kim bilir belki kendi kavrama yeteneğimiz yetersiz olduğu için omurgasız hayvanlardaki kavrama yeteneğinin de yetersiz olduğunu düşünüyoruzdur. Z. Wissen'de yer alan araştırma yazısına göre (04/2006) "Hayvan olmak nasıl bir şey" sorusu daha uzun bir süre sadece hipotezler ve teorilerle yanıtlanabilecek. Ayrıca Ludwig Wittgenstein'ın diğer canlıların sübjektif deneyimlerini anlamamanın imkansız olduğu kanısı da bir süre geçerliliğini koruyacaktır. "Bir aslan konuşabilseydi, bizler onu zaten anlayamazdık" demişti Wittgenstein. Yoksa bilim adamları olaylara gereğinden çok daha karmaşık mı yaklaşıyorlar? Norbert Sachser, çocuklara tavuklar ve köpeklerle ilgili bir film göstermiş: Bakıcılar çitin önüne yem koymuşlar. Tavuklar çitin arkasından yeme ulaşmak için boşu boşuna çabalarken, köpek bir iki metre ilerdeki açıklıktan çıkarak yeme ulaşır. Çünkü köpekler, çocuklara göre düşünebiliyorlar. Kim bilir belki de olay bu kadar basittir?

Türkiye'nin yeni gözdesi 'yarı iletken' teknoloji Türkiye, geleceğin en önemli teknolojileri arasında gösterilen "yarı iletken" teknolojisinde geldiği aşamayla göz dolduruyor. Dedektör, lazer, gaz analiz sensörleri, termal kameralar, gece görüş sistemleri gibi hassas cihazların yapımında ihtiyaç duyulan yarı iletken malzemeler, Gazi Üniversitesi bünyesindeki "Yarı İletken Teknolojisi İleri Araştırma Laboratuvarında üretiliyor. Üniversitede 3 yıl önce faaliyete geçen laboratuvar, özellikle nanoteknolojide kullanılan malzemelerin üretilmesi konusunda Türkiye�yi benzer laboratuvar örneklerinde ön sıraya taşıdı. Devlet Planlama Teşkilatı desteğiyle kurulan laboratuvar, dedektör, lazer, gaz analiz sensörleri, termal kameralar, gece görüş sistemleri gibi cihazların yapımında kullanılan yarı iletken malzemelerin üretilmesi konusunda Türkiye�nin kendine yeten bir ülke olması için başladığı 3 yıllık çalışma sonucunda hedeflediği noktaya ulaştı. Böylece Türkiye, bilim ve teknolojideki strateji hedefleri arasında yer alan yarı iletken nano yapıların geliştirilme hedeflerini beklentilerden daha önce yakaladı. Laboratuvardaki teknik donanımın dünyadaki benzerlerinden hiçbir farkının olmaması, bu alanda çalışan beyinlerin yurt dışına göçünü engellerken, ilgili alanda lisans üstü eğitim için de yurt dışına öğrenci gönderme ihtiyacını önemli ölçüde azalttı. Ortak projeler GÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Süleyman Özçelik, Türkiye�nin bilim ve teknolojideki önceliklerinde yarı iletken teknolojisi ile nanoteknolojinin ilk sıralarda yer aldığını söyledi. Özçelik, laboratuvarın 2001 yılında sivil ve askeri amaçlar için geliştirilecek elektro-optik cihazların temel malzemesi olan yarı iletken malzemelerin epitaksiyel olarak üretilmesi ve bu alanda yetenekli araştırmacıların yetiştirilmesi amacıyla DPT desteğiyle kurulduğunu belirtti. Laboratuvarlarında yıllar boyu oluşan birikimlerle çeşitli algılama sistemlerinin geliştirildiğini kaydeden Özçelik, savunma sanayiinin ihtiyaçlarına yönelik Bilkent Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma Merkezi, ODTÜ ve ASELSAN birlikteliği ile yürütülen projelerde de yer aldıklarını kaydetti. Cep telefonlarından trafik lambalarına Yarı iletken malzemelerin savunma sistemlerinden, cep telefonuna, uydu sistemlerinden, bilgisayar teknolojisine kadar pek çok uygulama alanı olduğuna dikkati çeken Özçelik, "Yarı iletken teknolojisi bugün olduğu gibi geleceğin de en önemli teknolojilerinden biri. Otomobillerin panel aydınlatmaları, cep telefonlarındaki aydınlatma, trafik ışıkları gibi aydınlatma ve işaretleme artık yarı iletken diyotlarla sağlanıyor" diye konuştu. Yarı iletken algılama sistemlerinin yangınlarda gaz analizinde, sağlıkta hızlı ve doğru sıcaklık ölçümlerinde, vücut sıvısı analizlerinde ve çeşitli hastalıkların teşhisinde kullanıldığını belirten Özçelik, "Teknoloji, askeri alanda da hedef belirleme ve gece görüş sistemleri gibi pek çok yerde uygulama alanı bulmaktadır" dedi. Yarı iletken dedektör teknolojisinden sivil alanların yanı sıra savunma, havacılık ve uzay teknolojisinin ve bağımsız savunma sistemlerinin gelişmesine katkısının büyük olduğunu anlatan Özçelik, Türkiye�de bu alanda yapılan sınırlı sayıdaki araştırma ve üretim faaliyetlerinin artırılmasının yapılacak ve desteklenecek Ar-Ge çalışmalarına bağlı olduğunu söyledi. Hedef: Milli Teknoloji Yarı iletken ileri araştırma laboratuvarlarında son teknoloji ile üretilen malzemelerin son üç yıldır yapılan çalışmalar neticesinde dedektör, lazer algılama ve görüntüleme sistemlerinde kullanılır hale geldiğini ifade eden Özçelik, "Laboratuvar, hem yarı iletken malzemeyi yüksek kalitede üretebilecek hem de onun her türlü analizini yapabilecek alt yapıya sahip. Bu yönüyle Türkiye�nin en bütünleşik laboratuvarlarından biri. Türkiye, yarı iletken malzemeler teknolojisinde kendine yeten bir ülke olma yolunda hızla ilerliyor" diye konuştu. Hazırladıkları yeni bir proje hakkında da bilgiler veren Özçelik, şunları kaydetti: "Hedefimiz yarı iletken lazer ve dedektör cihaz prototiplerinin geliştirilmesi. Bu tür projelerle ilgili alanda milli teknolojimizin geliştirilmesine katkı sağlanmakta, dışa bağımlılığımızı azaltabilecek adımlar atılmakta ve bu alanda özgüven kazanılmasına katkı sağlanabilmektedir." Laboratuvar bütün araştırmacılara açık İleri teknolojilerin sermayeden çok nitelikli insan gücü gerektirdiğine dikkati çeken Özçelik, yarı iletken teknolojisinde 15 öğretim üyesinin rehberliğinde çok sayıda yüksek lisans ve doktora öğrencisini yetiştirdiklerini anlattı. Özçelik, şunları kaydetti: "Araştırmacı ve akademisyen yetiştirmenin yanı sıra sektörlerin Ar-Ge birimlerinin de ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamaktayız. Bu ve benzeri merkezler sayesinde yarı iletken teknolojileri alanında lisansüstü öğrenci yetiştirmek amacıyla yurt dışına öğrenci gönderme ihtiyacı da azalacaktır. Yarı iletken teknolojisi alanında kendisini yetiştirmek isteyen üniversite mezunlarının genç fizikçi ve elektronik mühendislerinin yüksek lisans ve doktoralarını birimimizde yapmaları mümkündür. Laboratuvar, yurt dışında bu alanda çalışan ancak yeterli alt yapı olmadığından Türkiye�ye dönemeyen bilim insanlarının da çalışabileceği bir kapı olmuştur. Bu rolü ile bu teknolojik merkez, beyin göçünü tersine çevirme yönünde katkı sağlamaktadır." Alt yapısı yeterli olmayan üniversitelerin bilim insanlarının da laboratuvarlarından yararlandığını kaydeden Özçelik, bütün araştırmacıları laboratuvardan yararlanmaya davet etti.

Parkinson hastalığına pilli tedavi EÜ Tıp Fakültesi Nöroşirürji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Sertaç İşlekel, yaptığı yazılı açıklamada, Parkinson hastalığının beyinde kontrol dışına çıkmış merkezlerden kaynaklandığını belirtti. Prof. Dr. İşlekel, şunları kaydetti: "İnce bir iğne yardımıyla kontrol dışına çıkan merkeze girerek, radyo frekans enerjisiyle o bölgeyi tahrip ederek hastalığı tedavi edebiliyoruz. Aynı tedaviyi beyne yerleştirdiğimiz pil aracılığıyla da yapabiliyoruz. Beyne elektrotlar yerleştirilerek köprücük kemiğinin altına cilt altında kalacak şekilde cihaz yerleştiriliyor. Bu yöntemle Parkinson hastalığının ilerlemesi durduruluyor ve ilaç bağımlılığı ortadan kaldırılıyor". Yorgun kalbin dermanı kök hücre ABD'nin New Orleans kentinde 30 bin uzmanın toplandığı Amerikan Kardiyoloji Kongresi'nde sunulan bildirilere göre, miyokard enfarktüsü sonucu hasar gören kalp kaslarının tedavisi için denenen yöntemler ümit verici sonuçlar sağladı. İlk deneyde Miami Üniversitesi'nden Dr. Joshua Hare başkanlığındaki ekip, ilikten aldığı kök hücreleri kalpte ilk kez kullandı. Bu hücrelerin birçok avantaj sağladığını belirten Dr. Hare, hücrelerin genetik bakımdan farklı vericilerden alınabildiğini ve hücrelerin, yaralanan bölgede toplanmaya eğilimli olduğunu anlattı. Deney, kalp krizi geçirdikten sonraki ilk 10 gün içinde 53 hasta arasında yapıldı. Damar yoluyla zerk edilen değişik dozlardaki kök hücrelerin, altı ay sonunda kardiyovasküler sistem ve akciğerlerin çalışmasında iyileşme sağladığı görüldü. Kayda değer iyileşme sağlandı Kaliforniya Üniversitesi'nden Dr. Nebil Dib de hastanın değişik kaslarından aldığı kök hücrelerden yararlandı. Dr. Dib, bu hücreleri, zarar gören kalbin iç duvarlarına kateter yardımıyla yerleştirdi. Yöntemi kalbi enfarktüs yüzünden çok zayıflamış ve durumları gittikçe kötüleşen 23 hastada deneyen Dr. Dib, 11 hastaya ilaç tedavisi uygularken, diğer 12 hastanın kalplerine 30 milyon, 100 milyon, 300 milyon veya 600 milyon kök hücresi enjekte etti. Altı ay sonra ilaç tedavisi uygulanan 11 hasta kötüleşirken, kök hücre tedavisi uygulanan 12 kişi kayda değer iyileşme gösterdi. Dr. Dib, "Küçük bir kateterle nakil yapmak güvenli, ayrıca kök hücre tedavisi gören hastalarda yaşam kalitesi yükseliyor. Bu tedavi, kalp işlevini iyileştiriyor" diyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi, bu tedavinin 160 hastada uygulanmasını onayladı. 'Yağ'dan nakil yapılmıştı 30 Ocak'ta da Madrid'de dünyada ilk kez 67 yaşındaki bir erkek hastanın yağ dokusundan elde edilen kök hücre, kalbine nakledilmişti. Hastanın liposuction'la karın yağlarından alınan kök hücrenin, kalpteki hasarlı damarları iyileştirip iyileştiremeyeceğinin altı ay sonra belli olacağı belirtilmişti. Kore'de kurt klonladılar Dünyada ilk kez köpek klonlayarak tarihe geçen Güney Koreli Prof. Lee Byeong-chun, bu kez iki kurdu kopyaladığını açıkladı. Kurtlar, 2005 yılı ekim ayında dünyaya geldi. Güney Kore'de ilk köpeği kopyalayarak tarihe geçen Prof. Lee Byeong-chun, şimdi de 2 adet kurt klonladığını belirtti. Seul Ulusal Üniversitesi Veterinerlik Bölümü uzmanlarından Prof. Byeong-chun'un kopyaladığı vahşi kurtların soylarının tükenmekte olduğu, kurtların birinin 18 Ekim 2005'te, diğerinin 26 Ekim 2005'te dünyaya geldiği açıklandı. Yapılan açıklamada "Snuwolf" ve "Snuwolffy" adları verilen kurtlara yapılan DNA testlerinin klonlanmış olduklarını gösterdiğini belirtti. Açıklamada, çalışmanın sonuçlarının "Klonlama ve Kök Hücreler" adlı bültende yayınlanacağı da kaydedildi. Prof. Lee Byeong-chun'un ekibi, 2005'te dünyanın ilk kopya köpeğini ürettikten sonra geçen yıl "Bona" adlı dişi bir Afgan tazısı da klonladıklarını açıklamıştı. Prof. Lee Byeong-chun, "insan kök hücreleri klonladığını" iddia ederek dünyayı ayağa kaldıran çalışması sahte çıkan Prof. Hwang Woo-suk'un araştırma ekibindendi. Ancak ekibin klonladığı ilk köpek Snuppy'nin gerçekliği doğrulanmıştı. Kök hücre skandalı yüzünden üniversitedeki görevinden 3 ay açığa alınan Prof. Lee, köpek klonlama araştırmasının başındaki bilim adamıydı. Milyon dolarlık laptop İngiliz lüks eşya üreticisi Luvaglio milyon dolarlık laptop üretti. Laptop'ın sıradan dizüstü bilgisayarlardan farkı elmaslarla bezenmiş olması. Şirketin üst yöneticisi Rohan Sinclair Luvaglio, daha önce piyasaya sürülen birçok lüks tüketim eşyasının tersine, ayrıntıları gerçekten dikkat çeken ve sıradan olmayan bu laptopu üretmek için çok zaman harcadıklarını söyledi. Ayrıntıları şimdilik açıklanmasa da, bir milyon doların üzerinde satış etiketi bulunan dizüstü bilgisayar, 17 inçlik LED ve özel olarak yansımaması için tasarlanan bir ekran, 128 GB'lik katı disk ve Blue-Ray sürücü gibi teknik özelliklere sahip. Farkı elmaslarda Dizüstü bilgisayarın lüks yanı ise üzerinde çeşitli yerlerine iliştirilen çok değerli ve çok ender bulunan renklerdeki elmaslardan kaynaklanıyor. Ekranına bir temizleme cihazı entegre edilen bilgisayarın ayrıca güvenlik kimlik tanıma sistemi bulunuyor. Kadınlar için Viagra! İlaç şirketlerinin, kadınlarda seks arzusunu artırması amacıyla üzerinde çalıştıkları 'Intrinsa' bu hafta İngiltere'de satışa çıkacak. Bandı takan kadınlarda, erkeklik hormonu olan testosteronun cilt üzerinden kana karıştığı ve bu şekilde testosteron eksikliği yaşayan kadınların sekse olan ilgisinin canlandığı belirtildi. İlacın bu tür sorunları olan kadınlar için reçeteyle satılacağı, ancak tıpkı Viagra gibi "herkes tarafından kullanılan bir ilaç haline gelebileceği" de vurgulandı. UUİ'nin deney modülü için geri sayım Japonya'nın Uluslararası Uzay İstasyonu için ürettiği deney modülü, uzaya fırlatılacağı Florida'daki NASA Kennedy Uzay Merkezine ulaştı. Japoncada "Umut" anlamına gelen, üç bölümden oluşan "Kibo" adlı deney modülünün 7 Şubatta gemiyle Yokohama limanından yola çıktıktan sonra geldiği Kennnedy Uzay Merkezinde uzaya fırlatılması için gerekli çalışmalara başlandı. Japonya�nın ilk insanlı uzay aracı ve UUİ�ye şimdiye kadarki en önemli katkısı olan Kibo, bilimsel deneyler yapacak astronotlara ilave yer ve yörüngedeki bilimsel araştırma faaliyetlerinin artırılmasına olanak sağlayacak. UUİ�nin en önemli parçalarından biri olarak kabul edilen deney modülü, yörüngede her türlü malzeme, alet, edevat ve erzak maddelerinin depolanmasına yarayacak ve basınçlı bölümüyle bilimsel araştırmalar için önemli hizmet verecek. Üç ayrı mekik uçuşuyla montajı tamamlanacak Kibo için ilk uçuşun bu yıl içinde Endeavour mekiğiyle yapılması öngörülüyor. Atlantis'in onarımı sürüyor Öte yandan, geçen ay sonunda şiddetli bir dolu fırtınası sırasında hasar gördüğü için yeniden hangara çekilen Atlantis uzay mekiğinin onarım çalışmaları devam ediyor. Golf topu büyüklüğündeki dolu tanelerinin zarar verdiği Atlantis�in hasarlı bölümlerinin etrafında platformlar kuran NASA teknisyenleri, onarım çalışmalarını büyük bir titizlikle sürdürüyor. Uzay aracının hasarlı sol tarafındaki tüm onarım çalışmaları bitse de, NASA yetkilileri, fırlatma tarihi için henüz bir hedef belirlemedi. Ancak, onarım ekipleri Atlantis Nisan sonunda fırlatılacakmış gibi çalışmalara devam ediyor. Atlantis�in şimdilik, UUİ�ye yeni mürettebat taşımak üzere fırlatılacak Rus Soyuz aracı Nisan sonunda döndükten sonra uzaya gönderilmesi öngörülüyor. Rus Soyuz aracının 7 Nisanda Rusya�dan yeni mürettebatla birlikte uzaya gönderilmesi ve 20 Nisanda halen görev yapmakta olan Amerikalı komutan Michael Lopez-Alegria ve Rus uçuş mühendisi Mihail Tyurin ile Amerikalı astronot Suni Williams�ı dünyaya getirmesi planlanıyor. Bu uçuşun öncesinde Perşembe günü Rusya�dan fırlatılacak bir Progress 23 füzesinin, UUİ ile kenetlenerek, istasyonu Soyuz uzay aracı ve yeni mürettebatın gelişine hazırlamak için motorlarını ateşleyerek daha yüksek bir yörüngeye çıkarması bekleniyor. -

İnsan ve hayvan zekásı arasında ne fark var? Zeki hayvanlarla ilgili birbirinden ilginç öyküleri zaman zaman büyük bir merakla izliyoruz. Matematikten anlayan attan tutun da felsefe yapan gorile kadar ne ararsanız var. Televizyon ve daha sonra internetin ortaya çıkmasıyla birlikte birbirinden akıllı hayvanlarla ilgili haberler tüm dünyada, sanatçı dedikoduları kadar hızlı yayılmaya başladı. Bilim hayvanların zihinsel yetilerini gerçi çok araştırıyor, fakat bilim adamlarının elde ettikleri sonuçlar o kadar "çılgın" değil. Buna rağmen yine de yeterince sürpriz var. Kaliforniya Üniversitesi Deniz Memelileri Enstitüsü'nde yaşayan fok Rocky, 90 kadar sembolü aklında tutabiliyor. Hatta bunları belli gruplara göre sınıflandırmayı bile öğrenmiş. Üstelik bir fok için üçgen, otomobil veya muz gibi resimlerin hiçbir anlamı yok. Rocky buna rağmen özelliklerin değişebileceğini de kavramış. Yani aynı topun bazen küçük bazen de büyük olabileceğini biliyor. Uzun yıllardan bu yana Rocky ile birlikte çalışan psikolog Ronald Schusterman'a göre bu yetenekler, dilin koşulu. İnsanlar sadece bu düşünce sürecini yerine getirebildikleri için gerçek topu, "top" sözcüğüyle tanımlayabiliyorlar. Bununla birlikte hiçbir bilim adamı "gelişkin" hayvanlarda, bilinçli bir düşünme yetisinin varlığından söz etmez. Birçokları, "kurnazlığı" çağrıştırdığı için "zeka" yerine "kavrama" veya "idrak kabiliyeti" sözcüğünü tercih ediyor. Çıkmaz yol mu? Hayvanların zihinsel iç yaşamlarıyla ilgili tartışma adeta bir çıkmaz yola saplanmış gibi. Zihinsel durumları ve yetileri ya da duyguları anlatan terimlerin hiç biri bilimsel olarak tanımlanamamıştır. Kelimelerin anlamı sürekli değişmekte. Zeka genelde sorunları çözme ve bağlantıları görme yetisi olarak açıklanmakta. Fakat her problem düşünülerek çözülmüyor, hayvanlarda zekayı yansıttığı sanılanların bir çoğu genlerinde programlanmıştır. Ayrıca zekanın farklı biçimleri söz konusu. Teknik görevlerde, sosyal görevlerden farklı yetenekler gerekli. İnsanlar arasında da mesela yabancı dil öğrenmekte zorlanan matematik dahileri vardır. Konu, işin içine "bilinç" de girince iyice bulanıklaşmakta. Sözlüklere göre bilinç, düşünce veya anı gibi zihinsel koşullar gerektirmekte. Fakat bilinç için de aslında bağlantılı bir açıklama var sayılmaz. Alman nörobiyolog Andreas Kreiter, bilinç kelimesinin arkasında hatalı bir konseptin bulunduğunu söylüyor ve bilinç belki de belli bir bilgi işlem tipinin bir yan ürünüdür diyor. İmkansız olan İnsanın kendisini bir hayvanın yerine koyabilme imkansızlığına dikkat çeken bilim adamı Amerikalı filozof Thoman Nagel idi. Mesela bir yarasa gibi yaşamanın ne olduğunu asla tahmin edemeyiz. Sadece rutubetli bir ortamda baş aşağı sarkarak yaşamanın bizim için hiç de dayanılır bir durum olmayacağını bilebiliriz. Dahası başka bir insanın bilincini bile öğrenemeyiz sadece hissedebiliriz. Fakat yine de tüm insanların bir iç dünyaya sahip oldukları kabul edilmekte. Yarasalar, yönlerin, ses yansımalarına göre bulunduğu bir dünyada yaşıyorlar. O halde yarasanın bir ultrason bilinci mi var? Köpekler idrar koklayarak yaşadıkları bölgenin sosyal topografisini çıkarabiliyorlar. Buna göre köpeklerde idrar kokusu bilincinin bulunduğunu söyleyebilir miyiz? Hayvan olmanın nasıl bir şey olduğunu öğrenmek isteyenler, algılamalarındaki farklılıkları kavramalı. Yarasalara, köpeklere sorulanları sormak imkansız. Bu, körlerin önüne kağıda basılı bir zeka testi koymak gibi olurdu. Bochum'daki Ruhr Üniversitesi nöro ve davranış biyologu Guido Dehnhardt, fokların duyu dünyasını araştırıyor. Bizimkinden bir milyon kez duyarlı olan koku duyusu sayesinde havadaki en küçük orandaki dimetil sülfiti bile koklayabiliyorlar foklar. Fokların yeteneği Yosunlar, minik planktonların besinidir, bunlar ise balıkların besini oluşturur. Foklar da balıklara bakarak planktonlarla beslenmeyi öğrenmişler. Foklar ayrıca suyun toz içeriğine göre en ince nüansların tadını bile alabiliyorlar. Bu foklar açısından büyük bir avantajdır, çünkü fokların besinleri genelde okyanus sularının üst üste bindiği sınır bölgelerinde yaşıyor. Ayrıca foklar, tuzun mesajlarını gayet iyi okuyabiliyorlar. Hayvanların diğer canlılarla iletişim kuramamaları, içteki yaşama bakışı engellemekte. Foklar, suyun içinde insanlar dünyasında var olmayan izleri kaydediyorlar. Şöyle, son derece duyarlı bıyıklarıyla, bir balığın suda bıraktığı titreşimleri üç dakika sonra bile algılayabiliyorlar. Bir fok olmanın nasıl bir şey olduğunu insanlar, bedenen bile hayal edemezler. Bir fokun duyuları algılayış şekli bile bu kadar farklıyken, iç deneyimi ve bilincine nasıl yaklaşabiliriz diyor uzman. Ama buna rağmen fokların da bilincin bir ön safhasına sahip olduğundan emin. Mesela bir hayvanat bahçesindeki bir havuzda yaşayan fokların hepsi erkek olmasına rağmen, farklı kişiliklerden bile söz edilebilir, diyor Dernhardt. "Her hayvan görevlere farklı yaklaşıyor ve bireysel stratejiler geliştiriyor". Bir tür bilinç var Hayvanların "bir tür bilince" ya da en azından "basit ön biçimine" sahip olduklarına İsviçreli zoolog Heini Hediger de inanıyor. Hatta primat araştırmacısı biraz daha ileriye giderek şöyle diyor: "Eğer bilinç, kişinin kendi davranışları ve kararları üzerine düşünmek demekse, o halde hayvanlar buna muhakkak sahipler" diyor. Nörobiyolog Andreas Kreiter, ise hayvanlardaki bilincin insandan farklı olduğunu, insan ve hayvanın ortak yönlerinin spesifik olmayan korku, acı, doyum ya da iyi hissetme gibi temel duygular olduğunu vurgulamakta. Doğabilimciler, diğer canlıların beyninde tam olarak nelerin yaşandığını bulamadıkları için tartışma, filozoflar arasında da hararetli bir şekilde sürmekte. Descartes, hayvanları belli bir mekanizmaya göre işleyen saat gibi tarif etmişti, ancak bu tanımlamayı kabul eden kalmadı artık. Günümüzde örneğin John Searle gibi filozoflar, insan ve hayvan bilinci arasında bir sınır koymanın doğru olacağını savunuyorlar. Bilincin en basit formu olan kendi bedeninin farkında olma yetisinde bile farklı bulgular elde edilmiş. Avusturyalı hayvan psikologu Heini Hediger, her yıl düşüp, yeniden büyümesine rağmen, geyiklerin, boynuzlarının genişliğini bildiklerini ama buna karşın kafalarında ömür boyu taşıdıkları boynuzlardan birinin kırılması halinde antilopların bunu fark etmediklerini saptamış. Ulusal karakter? Bize çok yakın olan türlerde bile hayvanlar hakkında kesin açıklamalarda bulunmak neredeyse imkansızdır. Bertrand Russel, Amerikalı ve Alman bilim adamlarının çalışmalarını okuduktan sonra alaylı bir şekilde hayvanların, gözlemleyenin ulusal karakterine uygun bir biçimde davranmadıklarını söylemişti. Amerikalıların deney hayvanları inanılmaz bir gayret sarf ederken, Alman araştırmacıların hayvanları, hareket etmeden oturuyor ve problemi nasıl çözeceklerini düşünüyorlardı. Bir davranışın bireysel bilişsel süreçlerle mi işlediği yoksa Descartes'in saati gibi otomatik olarak mı çalıştığını bulmak çok zordur. Karmaşık davranış biçimleri, genelde kalıtımda programlanmıştır. Bunlar rastlantısal olarak oluştuktan sonra evrimsel rekabet sürecinde kalıcı olarak kalıtıma işleniyorlar diyor bilim adamları.

Robotlar Ay yolculuğuna hazır Çinli bilim adamları, Ay�a 2012�de yapılması planlanan insansız uçuşta kullanılması olası tekerlekli Ay robotunun tanıtımını yaptılar. 1,5 metre yüksekliğinde, 200 kilo ağırlığındaki robot araç, gerçek zamanlı görüntü geçebilecek, Ay toprağını kazıp analiz edebilecek ve Ay yüzeyinin 3 boyutlu görüntülerini gönderebilecek. Çinli mühendislerin Şanghay enstitüsünde tanıttıkları 6 tekerlekli aracın rakipleri ise Pekin ve diğer bilimsel kuruluşlarda geliştiriliyor. Ay yüzeyinin keşfinde kullanılacak araç ise henüz belli değil. Araçlarının tanıtımını yapan Şanghay Havacılık ve Uzay Sistemleri Mühendislik Enstitüsü, robot için Ay yüzeyinin koşullarını sağlayan özel bir laboratuvar kurdular. Amerikan NASA�nın Mars�taki ikiz robotlarının güneş enerjisiyle dolan lityum-iyon bataryalarının aksine, Çin�in Ay aracı, radyoizotop termoelektrik jeneratörüyle çalışıyor. Bu cihaz, radyoaktif bir kaynaktan sağlanan ısıyı elektriğe çeviriyor. Erken dönem Amerikan ve Rus araçlarından daha iyisini yapmayı planladıklarını belirten Çinli mühendisler, saatte 100 metre hızla ilerleyebilen robotun, tepeleri hesaplayabildiğini ve başka cisimlerle çarpışmasını önleyecek otomatik sensörlere sahip olduğunu kaydettiler. Ay'ın keşfi için üç aşamalı bir plan öngören Çin, Chang'e-1 adlı bir yörünge aracını Dünya'nın uydusuna bu yıl içinde göndermeyi planlıyor. Bunu 2012'de insansız bir sefer için Ay'a yumuşak bir iniş ve 5 yıl sonra örnek toplanması öngörüsü izliyor. ABD ise Ay'a yeniden insanlı uçuş başlatılması için 2020 yılını hedefliyor.

Bu bilimsel yazın için çok teşekkürler. Verebilirsem +k