BİR HİLAL UĞRUNA BATAN GÜNEŞLER 95 YAŞINDALAR.. Sarıkamış Harekatı Türk tarihinin en dramatik Olaylarından biridir. Elbette kahraman bir milletin evladıyız fakat Bizim kahramanlıklarımız aynı zamanda zaferlerle birlikte acılarda yaşatmıştır. Yemen ́de kavurucu sıcağından, Sarıkamış ́ta dondurucu soğuğuna yazlık elbiseyle Çarıksız giden körpe fidanların hikayesi yakar sinemizi. Bu bir efsanenin ayakta kalma ve yaşamak için son çırpınışıydı. Asırlarca içten içe altını oyan dış ve iç mihrakların, yıkılan bir devin çıkardığı feryadının adıdır, Yemen, Çanakkale, Sarıkamış... Sarıkamış denince içim burkulur her taraf çarıksız cesetlerle görünür gözüme, hüzün kaplar içimi. Binlerce ANADOLU evladı gömüldü karlara gecenin kör vaktinde mosmor bedenle. Tabi gömemedi onu Sarıkamış bağrına acısını dayanamayıp attı baharın kardelenlerine. Ah Sarıkamış Ah!... Sarıkamış şehitlerin yurdu Sarıkamış acıların yurdu... Gelinlik giyinmiş körpe kız gibi, Karlara serildi Sarıkamış'ta. Mevsimler ağlaştı gece buz gibi, Şafaklar gerildi Sarıkamış'ta. Mehmedim çarıksız Yemenden gelmiş, Pak beden mor oldu Sarıkamış'ta, Gök mavi yer beyaz, kefeni almış, Ne tufan görüldü Sarıkamış'ta. Bu harekatın askeri açıdan, teknik açıdan vebalı büyük ama ona değinmeyeceğim. Yokluk içinde buradaki karlı dağları zemherinin kavurucu soğuğunda aşmaya çalışan, ayakkabısız, paltosuz Anadolu çocukları, hatalara kurban gitmiştir. Biz bu şehitlere borçluyuz. Onlar olmasaydı, belki de bu topraklarda Ruslar şimdi yaşıyor olacaktı. Sarıkamış, Türk Tarihinin ve savaşlarının en acı olanıdır. Bu acıyı fedakarlıkları, cesareti, ulvi davranışı en iyi şekilde idrak edip gençlerimize aktarmalıyız. Bu aslında yenilgi değil, kendini feda etmenin destanıdır... Diğeceğim o ki bugün Millet -Devlet abideleşmiş kahraman Mehmetçiğimizi, kendisine layık bir şekilde anma mecburiyetindeyiz. Bu bizim boynumuzun borcu. Sarıkamış Harekatı ́ndan aynı zamanda ders de çıkarmalıyız. Ve ölümsüz nağmelerle milletimizin hafızasına nakşolan bu facia ve kahramanlık, on binlerce vatan evladının buz tutmuş feryadı, dağlardan taşlardan yankılanan, kalanların ise ağıtlarına yanık türkülerine dönüşmüş ve milletine mal olmuştur. Tarihin bu acılı sayfası halkın hafızası olan türkülerle ve ağıtlarla kayda geçirilmiştir. Hoşaftı menusu yağsız yemekler, Öğünler bir oldu Sarıkamış'ta, Ağlaştı mevcudat ve de melekler, Ak yaşlar nar oldu Sarıkamış'ta. Yıldızlar ağlaştı bulutlar indi, Defterler dürüldü Sarıkamış'ta, Namlular yırtıldı taşlar delindi, Bir tarih yarıldı Sarıkamış'ta. Sarıkamış Harekatı ́nda Mehmetçik her zamanki cesaret ve kararlığıyla üzerine düşeni yerine getirmiş aldığı emirle yola koyulmuştur. Sorumluluğunun farkındadır. Lakin Balkan bozgunundan sonra ders almayan yetkililer yeni bir bozguna sebep olurlar. Mehmetçik yine de İstiklal Harbi ́ni haber verir gibidir. Düşman karşısında iradesini kaybetmez, Fakat basireti kör olan ve sebep olanlara da bir türkü de, şunu der. Cilvesidir lakin buda kaderin, Zor nizam kuruldu Sarıkamış'ta, Yaram çok ağırdır çıban çok derin, Silahsız vuruldu Sarıkamış'ta. Sarıkamış dinle tarih seslenir, Şehitler soruldu Sarıkamış'ta, Abide gerekli ruhlar süslenir, Emr-i Hak verildi Sarıkamış'ta. Sarıkamış Mehmetçiğin her şart altında irade, cesaret ve disiplinden oluşan karakterini nasıl muhafaza ettiğini tarihe altın harflerle yazdığı bir semboldür." Bu sembolü, eski Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök ́ün "Sarıkamış askeri açıdan var olma azminin, direnen mücadelenin, inancın, fedakarlığın ve her şeyden önemlisi de, Türk halkı ve askerinin en zor şartlarda vatanı için neleri göze alabileceğinin abideleşmiş bir sembolüdür" diyen Orgeneral Özkök ́ün, "Sarıkamış yönetim biliminde hayal ile gerçek ve yönetilemeyen risk ile yönetilebilir riskin ne anlama geldiğini gösteren en çarpıcı örnektir" demiştir Sarıkamış Hareketi o dönemde gizlenmiştir hatanın sahipleri tarafından... Şehitleri gereken şekilde ilgi gösterilmemiş saklanmıştır. Millet kendi evladının acısını duyamamış ve anılamamıştır. Ancak son yıllarda bil hassa bu yıl tüm ülke genelinde çeşitli etkinliklerle anılmıştır Bak Ömer rikkatle, bak perde perde, Bak Mehmet pir oldu Sarıkamış'ta, Şehitler ölmez Hay! Şehit her yerde, Cennete girildi Sarıkamış'ta Bir Sarıkamışlı olarak ve Sarıkamış faciasını yaşayan bir milletin evladı olarak Bundan ders çıkarıp o mübarek makama erişen şehitlerimize Allahtan Rahmet diliyor saygılar sunuyorum... Sarıkamış'ta Bakışlar karakış göğe dikildi. Mevsimler ağlaştı Sarıkamış'ta Körpecik bedenler kara ekildi, Nur arşa ulaştı Sarıkamış'ta Sineler buz tutmuş, yatar ayazda, Bülbül figan eyler güller niyazda, Ağıt anlatamaz duyguda sazda, Hür vicdanlar kıştı Sarıkamış'ta. Kalanlar çıldırdı aman Allahım! Ürperdim irkildim sarstı günahım, Gözyaşım azığım, dua silahım, Plan suya düştü Sarıkamış'ta Demeyin kardelen yandı ciğerim, Hesaplar çok ağır yaram çok derin, Ağırdır dostlarım, ağır kederim, Melekler uçuştu Sarıkamış'ta. Düşündüm Yemeni ve üşüyorum, Karıştı karlara ben yaşıyorum, Bu vebal çok ağır, zor taşıyorum, Moskof bile şaştı Sarıkamış'ta. Uyan şehit uyan kar uykularda, Bölük bölük yatar canlar ard arda, Kokunu aradım akan karlarda, Bir mazi tutuştu Sarıkamış'ta. Tarih şahit bize ölümsüz millet, Şehitler ölmez ki benim ki hasret, Gül açtı gözyaşım tüllendi kasvet, Şehitler buluştu Sarıkamış'ta. Acım boğum boğum kısıldı sesim, Kader böyle imiş Ömer ne desin, Ülkemden toplandı hemen her kesim, Yatanlar gardaştı Sarıkamış'ta. RUSLAR FERYAD EDİYORDU AMA... Dağlarını aşan Mehmetçiklerden bir kol da, Sarıkamış'ın doğusundaki Selim İstasyonuna vararak demiryolunu tahrip edince, Sarıkamış'taki Rus kolorduları paniğe uğradı. Gayri resmi Türk çeteleri de, 1915 yılı başında Ardahan'a girdi. Rus Kafkas Ordusu Başkumandanı, Üçüncü Ordunun ilerleyişi üzerine; 2-3 Ocak 1915 günlerinde telsiz-telgraf ile müttefikleri Fransa ve İngiltere'ye, günde birkaç defa yalvarırcasına başvurarak: "Telefon konuşmalarını durduran soğuk ve kış, Türk ordusunu engelleyemiyor. İkinci bir cephe açarak, Türk ordularının ilerlemesi durdurulamaz ise, zengin Bakü petrolleri, Osmanlı-Alman ittifakının eline geçecek ve Hindistan yolu onlara açık bulunacaktır!" haberini gönderiyordu. Ne yazık ki Enver Paşa planına bir şeyi katmamıştı, o da doğa koşullarıydı. Sarıkamış'ın soğuğu çok(–40 derece) sert olurdu. Allahuekber Dağları'nda ki tipi ve boranda hesapta yoktu. Kış, 3-4 Ocak 1915 gecesi daha da şiddetlendi. Fırtına ile yağan kar, yolları tıkayıp, çadırları yıktı. Arkasından da dondurucu soğuklar bastırınca, 150 000 kişilik ordunun 90 000'i (veya 60 000'i) donma, dizanteri ve tifo gibi hastalıklarla mahvoldu.. Bu harekatta Ruslar, 32 000 kayıp verdiler. Sarıkamış Harekatı; kuşatma harekatıyla düşman kuvvetlerinin arkasına düşmeyi hedef alan, başarılı bir plandı. Ancak, stratejinin faktörlerinden zaman iyi değerlendirilmediği, kuvvetler de böyle bir harekatı yapacak şekilde teçhizatlandırılmadığı için başarısızlıkla sonuçlandı. Ordunun kış şartlarına hazır olmaması ve olumsuz iklim şartları sebebiyle ikmal ve iaşe hizmetlerinin yapılmayışı, kıtalarda açlığa, hayvanların telef olmasına, dolayısıyla birliklerin dağılmasına sebep oldu. Enver Paşanın şuursuzca verdiği gece taarruzu emirleri, kayıpları daha da arttırdı. Savaşın kayıpları birçok kaynakta 90 bin kişi olarak görünmesine rağmen bazı tarihçiler bu sayının oldukça abartılmış olduğu ve gerçek kayıpların 35 - 40 bin civarında olduğunu da savunuyorlar. Savaşın en hazin kısmı ise Osmanlı kayıplarının bir çoğunun Rus'lar ile yapılan çarpışmalarda değil de ağır soğuk hava koşulları ve salgın hastalıklar yüzünden şehit olmuş olmalarıdır. SARIKAMIS DESTANI RUSLAR TARAFINDAN CEKILEN GERCEK SARIKAMIS GORUNTULERI TARİHİMİZİN BEYAZ DIRAMI..

Elinize sağlık... Enver Paşayı burdan güzelce anıyorum...