Dogru ya valla. Gençler de kalp krizinden ölebiliyor. Daha birkaç ay önce bir abimiz kalp krizinden vefat etti. Hem de hiçbir sağlık sorunu yokken. Bir anlık sinir ve bunalımdan kaynaklanmış... Aman dikkat!

Düzensiz stresli yaşam ve beslenme tarzı, stres, sigara-alkol ve uyarıcıların kullanımındaki artış, egzersiz yapmama veya birden aşırı fiziksel yüklenme kalp krizinin erken yaşlarda ortaya çıkmasını tetikliyor. HANGİ BELİRTİLER AKLA KALP KRİZİNİ GETİRTİR? Göğüste sıkıştırıcı veya baskı tarzında ağrı, dolgunluk hissi en sık rastlanan şikayettir. Başlangıçta gelip geçici olabilir. Bu ağrı 15 dakikadan uzun sürüyorsa kalp krizi akla gelmelidir. Kısa süren ağrılar spazm ile ilgili olabilir. Kalp krizinin öncüsü niteliğindedir ve geçer diye vakit geçirilmemelidir. Göğüs ağrısı omuza, kollara, sırta, çeneye, mideye yayılabilir. Sersemlik hissi, terleme, bulantı-kusma, nefes darlığı, çarpıntı, soğuk terleme veya baş dönmesi de göğüs ağrısına eşlik edebilir veya tek başına ilk belirti olabilir. ŞÜPHESİ OLANIN İLK YAPACAĞI NE OLMALI? 1. Acil ambulans veya tıbbi müdahale ekibini arayın, ulaşılamadığı takdirde birinin sizi acile getirmesini sağlayın. Mecbur kalmadıkça arabayı kendiniz kullanmayın. 2. Kanın damar içinde pıhtılaşmasını geciktirmek için 300 mg midede çözünen aspirinlerden 1 adet çiğneyin, bütün olarak içmeyin. 3. Eğer önceden size önerilen dil altı ilacı varsa bir tane alınabilir. Risk faktörlerine sahipseniz kalp krizini düşündüren belirtiler başladığında mutlaka sağlık merkezine başvurun. Yanılmanız size hiçbir şey kaybettirmez ama haklıysanız hayatınızı kazandırır. ZAMAN ÖNEMLİ Mİ? HANGİ DAKİKALAR KRİTİK ÖNEME SAHİP? Kalbi besleyen atar damarlarda kan akımının kesilmesi sonucu kalp krizi meydana gelir. Kan akımı kesilmesi çoğunlukla damar sertliği olan bölgenin pıhtı ile aniden tıkanması sonucunda oluşur. Uzun süren spazm da kalp krizine yol açabilir. Kalp krizi kalp kasının ölümü anlamına gelir. Ölen hücreler kendini yenileyemez ve onaramaz. Yerine kasılmayan yara dokusu oluşur. Bunun için zamanlama altın değerindedir. Şikayet başlangıcından itibaren ilk saatler çok önemlidir. Her geçen dakika daha fazla hücre ölümü demektir. ASPİRİN İÇMEK İLK YARDIMDA İŞE YARAR MI? Kanın damar içinde pıhtılaşmasını geciktirmek için 300 mg midede çözünen aspirinlerden 1 adet çiğnenmesi işe yarayabilir ancak mutlaka bir acil servise başvurmak gereklidir. KALP KRİZİ BELİRTİLERİ BAŞKA SORUNLARLA KARIŞABİLİR Mİ? Kas ve iskelet sistemini ilgilendiren şikayetler, akciğer ve mide hastalıkları, psikolojik sebepler kalp krizi ile benzer belirtilere yol açabilir. KALP KRİZİ GEÇİRENİN YANINDAKİLERE DÜŞEN GÖREV NEDİR? Şuuru kapalı biriyle karşı karşıya iseniz öncelikle hava yolunu açık olup olmadığına, soluk alıp almadığına daha sonrada nabız ve tansiyonuna bakılmalıdır. Sırasıyla bu üç basamak sağlanmalı sonrasında hasta vakit kaybetmeden acil servise götürülmelidir. HASTANEYE ULAŞILDIĞINDA NELER YAPILACAKTIR? Kalp krizinde hızlı ve bilinçli hareket edilmelidir. Erken teşhis ve tedavi insanı yaşattığı gibi ilerideki hayatında da yaşam kalitesini arttırır. Hastanede pıhtı çözücü ilaçlar damardan verilerek koroner damarlara balon ve/veya stent uygulaması yapılarak veya acil by- pass cerrahi ile kalbin kanlanması tekrar sağlanması gerekir. Kalp krizi süresince ciddi ritim bozuklukları oluşabilir. Bunun sonucunda kalp hayatı organlara yeterli kan akımı sağlayamaz. Kalbin normal çalışmasını hızlı bir şekilde sağlamak gerekir. Bunun için imkan yoksa kalp masajı imkan varsa elektriksel şok ve ilaçlar kullanılır. Kalp krizi süresince yoğun bakımda takip edilmesi gerekmektedir. Sonrasında normal günlük yaşama dönülebilir, önemli olan nokta kalp krizi öncesi sırasında ve sonrasında neler yapılaması gerektiğinin bilinmesi ve bunun acilen uygulanması son derece önemlidir. KALP KRİZİ RİSK FAKTÖRLERİ 35 yaş üzeri erkekler, 45 yaş üzeri veya menapozdaki kadınlar Şişmanlık Şeker hastalığı Hipertansiyon Sigara içimi İyi kolesterolün düşük olması (HDL-kolesterol <45mg/dl) Kötü kolesterolün yüksek olması (LDL-kolesterol >130 mg/dl) Atar damar tıkanıklığı saptanmış olması Düzenli egzersiz yapılmaması Stresli yaşam Birinci dereceden yakınlarında erken yaşlarda damar tıkanıklığı saptanması Gençlerin kalbi duruyor Türkiye'de son günlerde kalp krizinden ölen gençlerin sayısında bir artış yaşanıyor. Bu durumun nedenleri nelerdir? Kişilerin damarsal problemler açısından risk değerlendirilmelerinin yapılmaması ve bu gerekli tedbirlerin alınmaması doğrultusunda bu üzücü olaylarla karşılaşılmıştır. Genelde 35-65 yaş arasında görülen kalp krizinin, son zamanlarda gençlerde daha sık bir oranda görülmesini neye bağlıyorsunuz? Gençlerdeki ve yaşlılardaki kalp krizinin farklılıkları var mı? Düzensiz stresli yaşam ve beslenme tarzı, stres, sigara-alkol ve uyarıcıların kullanımındaki artış, egzersiz yapmama veya birden aşırı fiziksel yüklenme kalp krizinin erken yaşlarda ortaya çıkmasını tetikliyor. Gençlerde kalp krizi daha ciddi sorunlara neden oluyor. Yaşla birlikte gelişen damar tıkanıklıklarında kalp ihtiyacını diğer damarlardan kolleteral damar dediğimiz ek damar oluşturarak kısmen karşılayabilmektedir. Ana damar tıkandığı zaman bu damarlar görevi devralıp kalp kası ölümünü sınırlayıp geciktirmektedir. Gençlerde kalp, ani tıkanıklığa hazırlıklı olmadığı için daha büyük hasara sebep olmakta, ani ritim bozukluğu, kalp durmasına yol açmaktadır. Kalp kasındaki hasarın derecesine göre gerekli müdahale edilmediği takdirde yaşayanlarda da yıllar içinde kalp yetersizliği oluşmaktadır. Anne-babalar çocuklarının böyle bir risk taşıyıp taşımadığını nasıl anlayabilirler ve bunu engellemek için neler yapabilirler? Öncelikle her bireyin kolesterol profili, açlık kan şekeri ve tansiyonuna göre kardiyak riskinin hesaplanması, risk doğrultusunda gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Ayrıca ağır sporlarla ilgilenen kişilerin ekokardiyografi ile değerlendirilmesi önerilir. -