YENİLENEBİLİR ENERJİ Rüzgar Enerjisi ve Hidro Enerji ile ilgili ABD ve İngiltere Örnekleri Rüzgar Enerjisi Rüzgar enerjisi binlerce yıldan beri tahıl öğütmek, su pompalamak amacıyla ve diğer mekanik enerji uygulamalarında kullanılmaktadır. Küresel olarak, günümüzde bir milyondan fazla yel değirmeni bulunmaktadır ve bunlar genel olarak su pompalamak amaçlı yapılmıştır. Rüzgar bu amaçlara yönelik kullanılmaya devam edecektir ve aynı zamanda rüzgar enerjisi geleneksel elektrik üretim formlarının sebep olduğu kirlenme problemi oluşturmadan küçümsenmeyecek miktarlarda elektrik enerjisi üretebilecek bir araç olarak da kullanılacaktır1. Rüzgardan elektrik enerjisi üretme çabaları 19. yüzyılın sonlarında başlamıştır. Rüzgarın bir enerji kaynağı olarak kullanımı kütle halindeki hareketli havanın içerisindeki gücün şaft enerjisine dönmesi ile gerçekleşir. Değişim süreci, şaft üzerinde bir kuvvet yaratmak için havanın aerodinamik direncini kullanmaktadır. Bunun sonucunda da daha sonra elektrik enerjisine çevrilen mekanik enerji oluşmaktadır. Rüzgar enerjisinin ekonomisi Rüzgardan elektrik enerjisi üretip satmanın diğer işlerden pek farklı bir yanı yoktur. Ekonomik olarak geçerli olabilmesi için, diğer işlerde de olduğu gibi elektrik üretim maliyeti satış fiyatını aşmamalıdır2. Genel olarak, rüzgar enerjisi projelerinin ekonomik anlamda onaylanabilmesi için iki önemli faktörü göz önünde bulundurması gerekmektedir. Bunlardan birincisi teknik faktörler, ikincisi ise finansal maliyetidir. Teknik Faktörler Rüzgar türbinleri ne kadar verimli olursa kWh başına maliyet o kadar düşük olur3. Verimlilik: bölgenin rüzgar durumuna, bölgenin büyüklüğüne rüzgar türbinlerinin hazır bulunmasına ve rüzgar türbinlerinin düzenlenme biçimine bağlıdır. 1 Eskiden Değirmen amaçlı kullanıldığı için Yel Değirmeni olarak adlandırılan Rüzgar Değirmenleri, fonksiyonel olarak buhar ve gaz türbinlerine benzediği için günümüzde rüzgar türbinleri olarak, adlandırılmaktadır. Bunlar aynı zamanda rüzgar enerjisi dönüştürme sistemi, rüzgar jeneratörleri ya da hava jeneratörleri olarak da adlandırılır. 2 Elektrik fiyatına sadece üretim maliyeti dahil olmayıp, buna enerji sübvansiyonları ve vergiler de dahildir. Rüzgarın arada bir kesilme ihtimali bulunmaktadır ve rüzgarın esme durumu coğrafya ve topografyadan oldukça fazla etkilenmektedir. Bir anlık rüzgar hızı ile mevcut enerji arasında zıt bir ilişki bulunmaktadır. Ancak, enerji türbinlerinden çıkan enerji miktarı, saniyede 7-10 metre civarında olan yıllık ortalama rüzgar hızı ile paralel olarak artmamaktadır. Ortalama rüzgar hızı arttıkça, türbindeki kontrol sistemi enerji üretimini kısıtladığı için rüzgardaki enerjinin büyük bir kısmı dağılmaktadır. Tipik olarak, saniyede AMWS si 8 metre olan bir sitede, aynı türbinlerle AMWS si saniyede 6 metre olan bir siteden % 80 oranında daha fazla enerji üretmesi beklenir. Bu durumda yatırım masrafları yakın ölçülerde ise, yüksek üretim genel maliyeti düşük seviyelerde tutacaktır. Rüzgar türbinleri, değişik miktarlarda enerji üretecek şekilde geliştirilmektedir. Avrupa daki rüzgar çiftliklerinin tipik boyutu 500 1.500 kW arasındadır. Geniş çaplı bir elektrik enerjisi üretimi, ortalama 20 adet rüzgar türbini gerektirmektedir. Bunların da ekonomik kullanımı açısından gruplandırılması ve işletimi kolaylaştırması gerekmektedir. Geniş rüzgar çiftlikleri daha ekonomiktir ve 3 Mw lık bir sistem enerjinin kWh sini 5.9 cent e üretmesine rağmen, bütün koşulların aynı olduğu bir durumda boyut olarak 51 MW lık4 bir sistemin üreteceği enerjinin kWh başına maliyeti 3.6 cent olarak gerçekleşecektir. Türbinler, performanslarını kabul edilebilir bir seviyeye indirecek olan etkileşimin sonuçlarını düşürmek için genelde 5 ila 10 silindir çapı aralıklarla yerleştirilirler5. 600 kW lik tipik bir türbinin net üretimi, örneğin AMWS si saniyede 7 metre olan ve denizden yüksekliği 45 metrede olan bir bölgede yılda 1.600 MWh enerji ürettiği AMWS si saniyede 10 metre olan ve denizden yüksekliği 45 metrede olan bir bölgede yılda 2.750 MWh enerji ürettiği şeklindedir. Türbinler, ömürleri 25 yıl sürecek şekilde tasarlanmıştır, ancak modern türbinlerin işletim becerisi 15 yıl ile sınırlıdır. Modern türbinlerin kullanışlığı % 97 ile % 99 arasında değişmektedir. Rüzgar enerjisinin teknik yönleri hususunda Avrupa Rüzgar Enerjisi Derneği nin yayınlarından daha fazla detay elde edilebilir: Avrupa da Rüzgar Enerjisi Geliştirmenin En İyi Uygulama Prensipleri6 , ve Avrupa da Rüzgar Enerjisi Tespitler7 . Finansal Faktörler Genel olarak rüzgar enerjisi finansa oldukça bağımlıdır. Bu da şu anlama gelir ki, rüzgar enerjisinin ekonomik bir şekilde sürekliliği, ödünç alınan kaynağa uygulanan faiz oranlarına veya yatırım yapılan sermayeden beklenen orana ve projede kullanılmak üzere alınan kaynağın kaç yılda geri ödeneceği ile çok yakın ilişkilidir. Genel olarak, kısa bir geri ödeme dönemi ve yüksek oranda faiz uygulanması, üretilen enerjinin kWh başına maliyetini yükseltmek zorunda bırakır. 3 Üretilen elektriğin maliyet ölçeği toplam maliyetin şimdiki değerinin üretilen elektriğe bölümüyle elde edilir . 4 Bkz web-site . 5 20 türbinli rüzgar çiftliği yaklaşık 3 to 4 km2 lik bir alan kaplar. 6 Bkz: http://www.ewea.org/doc/BPG. pdf. 7 Bkz: http://www.ewea.org/doc/ewea. pdf. Kamu yetkilileri genelde kaynağın rüzgar türbininin işletim ömrü süresince ödenmesini isterler. Buna karşılık, özel sektör yatırımcısı türbinin ömrünü baz olarak almadan kredi verme şartlarına göre daha erken geri ödenmesini istemek zorundadır. Bununla birlikte, kamunun uygulayacağı faiz oranları, özel sektörün uygulayacağı oranlar ile aynı olmayacaktır. Rüzgar enerjisinin maliyeti yakıt maliyetini içermediği için , gelecekteki yakıt fiyatlarına bağımlı olan yakıt tüketen enerji üretim tesisleri ile karşılaştırıldığında, rüzgar enerjisinin maliyeti gerçek maliyetine oldukça yakın bir şekilde hesaplanabilmektedir. Hiçbir yakıt maliyeti sözkonusu olmadığından dolayı, projeye bir defa yatırım yapıldıktan sonra, sürekli tekrarlanan maliyetler arasında yalnızca işletim ve bakım maliyetleri bulunmaktadır. Genel olarak, yüksek veya artan yakıt maliyetleri rüzgar enerjisi gibi yakıt maliyet sistemlerine hiçbir katkısı yoktur, hatta sabit veya düşen yakıt fiyatları rüzgar enerji sitemleri için daha olumsuz bir tablo oluşturmaktadır. Rüzgar türbinlerinin kurulması oldukça hızlı ve kolaydır ve böylelikle, inşaat aşamasında yüksek miktarlarda faize maruz kalmadan enerji üretimine geçilebilmektedir. Rüzgar türbinlerinden elde edilen enerjinin maliyeti de bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. Bundan dolayı, yalnızca büyük farklılıklar gösterebilen belirli maliyet verilerini sağlamak mümkündür. Makul bir şebekeye giriş ortamı ve şebeke bağlantısı ile 600 kW lik tipik bir İngiliz rüzgar türbininin yatırım maliyeti 1996 yılının fiyatları8 ile 450.000 480.000 £ arasındadır. Şebekeye girme ihtimaline ve şebekeye yakınlığına göre, bazı bölgelerde rüzgar türbini kurmak, diğerlerine göre daha pahalıya mal olabilir. Bu durumda, 1996 fiyatlarına göre, sürekli maliyetler yıllık 12000 18000 £ arasındadır. Bu miktarın % 50 ila % 75 i civarını işletim ve bakım maliyetleri, yıllık maliyetlerin geriye kalan kısmını ise, mahalli oranlar, arazi kirası, sigorta ve reaktif enerji ücretleri oluşturmaktadır. EWEA9 ya göre bir türbinin maliyeti, 1998 yılının fiyatları ile, yüklenen enerjinin kW i başına 600 ila 900 Euro civarındadır. Sitenin hazırlanması ve inşa edilmesi ile ilgili dolaylı maliyetler kW başına 200 250 Euro arasında değişmektedir. Dolayısıyla, kW başına toplam yatırım masrafı 800 ila 1.150 Euro arasında bulunmaktadır. Amerika Rüzgar Enerjisi Derneği , konumu iyi sitelerde, kWh başına maliyetin ortamı 3 6 cent arasında değiştiğini tahmin etmektedir. Bu tahminde ABD federal üretim vergi (PTC10)11 kredisi göz önünde tutulmamıştır. Türbin teknolojisi geliştikçe rüzgar enerjisinin maliyeti inanılmaz bir şekilde düşmektedir. İngiltere Enerji Teknolojisi Destek Birimi nin tahminlerine göre, rüzgar enerjisinin maliyeti düşmeye devam edecektir ve zaman geçtikçe performansı artacaktır12. Sonuç olarak, 1996 yılındaki rüzgar enerjisi maliyetlerine kıyasla 2010 yılında % 75 oranında 8 Fosilsiz Yakıt Yükümlülüğü nde belirtilen maliyet verilerine dayanmaktadır. 9 Bkz: http://www.ewea.org/scr/economics.htm. 10 PTC (1.5 cents / kWh) yeni çalışmaya başlamış rüzgar çiftliğinde ilk 10 yıl için uygulanır. Bu maliyet, tahmini çalışma ömrü 30 yıl olan bir rüzgar çiftliği için 0.7 cents/ kWh a kadar düşebilir. 11 Bkz: http://www.igc.apc. org/awea/. 12 Bunun için değişik sebepler vardır: (1) Teknoloji ilerledikçe rüzgar türbinlerinin maliyeti düşer ve üretim sayısı artar; (2) Yeni dizaynlar daha verimlidir; ve (3) Daha geniş turbin üretimine doğru bir eyilim vardır ki, bu yapının maliyetini düşürür costs, ve az turbin aynı çıktıyı sağlar. veya 2025 yılına kadar % 70 oranında düşeceği tahmin edilmektedir. ABD de rüzgar enerjisinin şu andaki maliyetinin, 2006 yılına kadar % 35 ila % 40 civarında düşeceğinin tahmin edilmektedir13. Ortalama global fiyatların ise, özellikle miktar olarak fazla üretimin ekonomik oluşundan ve daha gelişmiş türbin tasarımlarından dolayı, kWh başına 0.027 0.031 cent gerileyeceği tahmin edilmektedir14. Aynı zamanda, yatırımcılar teknolojiye güvenmeye başladıkça, rüzgar enerjisi sitemlerinin finansman maliyeti de düşecektir. 13 Chapman, J., S. Wiese, E. DeMeo and A. Serchuk (1998) Rüzgar Gücünün Genişletilmesi: Amerikalıların bunu satınalmaya gücü yeter mi? , Araştırma Raporu No. 6, Yenilenebilir Enerji Projesi, Washington, DC. 14 BTM Danışmanlık (1999) Küresel Rüzgar Enerjisi Başlangıçları , COP4 de sunulan rapor, Buenos Aries, Kaım 1998. Hidro Enerji Elektrik üretimi amaçlı kullanımı son 100 yılda gerçekleşmesine rağmen, asırlardan bu yana suyun gücünden bir enerji kaynağı olarak yararlanılmaktadır. Bugünlerde ise, hem Avrupa hem de dünyada kapasite ve enerji verimliliği açısından, önde gelen elektrik üreten yenilenebilir enerji teknolojisi konumundadır. Hidroelektrik santraller üç ana grupta toplanabilir: büyük ölçekli ve küçük ölçekli. Küçük ölçekli tertibatlar, büyük elektrik üreticileri tarafından geliştirilip işletilmektedir ve kapasite olarak yüzlerce megawatt gücündedir. Bu tür tertibatlarda bir set bulunmaktadır ve su bir depoda biriktirilir. Küçük ölçekli hidroelektrik tertibatlar genellikle özel girişimler, mülk sahipleri, küçük firmalar ve elektrik ve hidro firmaları tarafında işletilmekte olup kapasiteleri 20 MW ı aşmamaktadır, hatta tipik bir küçük ölçekli hidroelektrik tertibatlar 10 MW civarındadır. Kapasiteleri 10 lu kilowattlarla belirtilen sistemler mikro hidro olarak anılırlar ve genelde bir şebekeye bağlı değillerdir. Küçük ölçekli ve büyük ölçekli hidroelektrik tertibatların çalışma prensibi aynıdır. Küçük çaplı bir tertibat aşağıdakilerden oluşmaktadır: Uygun bir yağmur havzası, Hidrolik kafa, Çitin üzerine veya setin arkasına yerleştirilen su girişi, Boru veya çark gibi suyu girişten türbine nakleden bir araç, Suyu düzenlemek için gereken valf cihazı ve enerji üretim ekipmanı içeren türbin odası, Suyu doğal akıntısına çevirmek için dalga yaratan cihaz, Depolanacak şarja, mekanik veya elektronik bir bağlantı. Büyük ölçekli tertibatlar da aynı işletim prensiplerini takip etmektedir, fakat farklı olarak elektrik üretimini talebe göre ayarlamak için günlük ve mevsimlik su birikimini sağlayan depoları bulunmaktadır. Yüksek hidrolik kafası bulunan bir tertibatta, suyu türbinlere aktaracak bir boru bulunmaktadır. Eğer bu boru gömülürse, tertibatın en fazla görünebilecek bölümü, türbin ve yerel inşaat materyalleri kullanarak kabul edilebilir bir tarzda tasarlanabilen enerji üretim odasıdır. 100 kW lik bir tertibat için transformer de dahil olmak üzere türbin odasının bulunduğu zemin 20 m2 olmak zorundadır. Geleceğe yönelik gelişim açısından, daha ekonomik oldukları için genelde yüksek hidrolik kafalar tercih edilmektedir. Düşük hidrolik kafalı tesisatlar, türbinler daha geniş çaplı ve akan su miktarı daha fazla olduğu için diğerine oranla daha görünürdür. Bu tür bir tesisat, bazen türbin odaları doğrudan setin içerisine veya ona paralel olarak inşa edilmesine rağmen, genelde türbin odasına su sağlayan setten oluşmaktadır. Mevcut su üretim sanayinin altyapısı üzerine inşa edilen hidroelektirk tertibatlar, genelde mevcut binaları kullandıkları için önemsenecek kadar görsel ve çevresel fazlalık oluşturmazlar. Deposunda çok fazla miktarda su biriktirebilecek nitelikte olan bir tertibat, tesisin bulunduğu arazi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Hidrolektirk tertibatlarının işletim ömürleri oldukça uzundur. İnşaat mühendisliği tarafından inşa edilen bir küçük veya büyük ölçekli tesis uygun bir yönetimle onlarca yıl çalışmaya devam edebilir. Mekanik ve elektrik tesisinin ömrü 15 50 yıl arasında değişmektedir. Artık ihtiyaç duyulmadığı düşünülen bir hidro enerjisi tesisinin kullanıma kapatılması hiçbir probleme neden olmaz. Hidro Elektrik Üretiminin Ekonomisi Genel olarak, bir çoğrafik bölgede su kaynağının boyutunu belirleyen ön önemli faktörler: Uygun havzaların sayısı, Bu uygun havza alanlarına yağan yağmur miktarı, Ekonomik kriterler. Temel ekonomik kriterler: Büyük bir başlangıç sermaye harcaması, Uzun tesis ömrü, Yüksek güvenirlilik ve kullanışlılık, Düşük işletim maliyetleri, ve Yıllık sıfır yakıt masrafı. Geçmiş maliyetlere bağlı olarak, geniş çaplı tesislerin birim üretim maliyeti kWh başına 1.0 ila 2.5 pence arasında değişmektedir. Küçük ölçekli tesislerin birim enerji üretim maliyeti oldukça fazla değişkenlik göstermektedir. NFFO ve İngiltere Ticaret ve Sanayi Bakanlığı nın sermaye tahminlerinin incelenmesi, kapasite ve hidrolik kaynak yükseldikçe daha ucuz birim maliyeti elde edilebileceğini gösteren fizibilite çalışmalarını desteklemektedir. Öyle ki, yüksek kaynaklı bölgeler kW başına üretim açısından düşük kaynaklı bölgelere göre genelde daha ucuzdur . Benzer şekilde düşük kapasiteli bölgeler kW başına maliyet açısından, özellikle sabit masraflardan dolayı yüksek kapasiteli bölgelerden daha pahalıdır. Hidro teçhizatının maliyeti de son yıllardaki enflasyon paralelinde artış göstermiştir. Yeni teknoloji geliştiren kişilerin, fiyatları aşağıya çekecek bir güç ve tasarım ile ortaya çıkmamaları durumda, gelecekte de durum buna benzer şekilde olacaktır. Yeşil alan bölgelerinde gerçekleştirilen fizibilite çalışmalarının ortaya çıkardığı maliyet tahminleri, kW başına 1.250 £ ile1.800 £ değiştiğini göstermiştir. İngiltere ve Galler deki hidro firmalarının bölgelerinin, kW başına 950 £ ile daha rekabet edebilir bir düzeydedir. İhtiyaç duyulan yenileme çalışmalarının kapsamına göre maliyet çok fazla değişiklik göstermesine rağmen, yenilenen bölgelerde ortalama kW başına 1.300 £ dir. Tablo 1 mevcut tesislerin fiyatlarının dağılımını göstermektedir . Tablo 1: Küçük Ölçekli Hidrolar için Maliyet ve Performans Tahminleri (1998 fiyatları) Yeşil Alan Yükseklik: 3 400 m Yenilenen Alan Yükseklik: 3-10 m Yatırım Maliyeti: Toplam £1,000-2,500/kW £1,000-3,000/kW İşletme Kurma Maliyeti 34% 55% İnşaat 48% 31% Elektrik 10% 7% Yönetim ve diğer 8% 7% Yıllık İşletme Maliyeti: İşletme ve bakım, sigorta, kira vb. Yatırım maliyetinin %2 si Yatırım maliyetinin %3 ü Yerel Vergi £8-13/kW £8-13/kW Performans Verisi: İşletme Kullanılabilirliği 95% 95% Ortalam yük faktörü 40-60% 15-95% Operasyon tipi Seasonal cycle Seasonal cycle Diğer Veriler: Yapım Süresi 1-2 years 1-2 years İşletme ömürü 25-40 years 25-40 years Kaynak: RESTAT Ancak, projenin başlangıç maliyetleri projelerin detaylarına bağlı bulunmaktadır. Arazi fiyatları ve kiraları yerel şartlara göre değişiklik göstermektedir. Mevcut inşaat yapılarının kullanılması durumunda, küçük bir değişiklik yapılmasının gerekliliği dışında, kaynak harcaması önemli ölçüde düşürülebilir. Mevcut su kaynağı altyapıları üzerine yapılan projeler genellikle diğer projelerden daha ucuzdur. Bir hidro tesisinin yıllık işletim ve bakım maliyetleri genellikle proje maliyetinin % 2-3 ünü oluşturmaktadır. İşletim ve bakım maliyetleri, yenileme bölgelerine harcanan maliyetler içerisinde daha fazla bir orana sahiptir (% 3). Çünkü, yenilenen kontrol teçhizatı, yeni projelerde kullanılan otomatik ve modern teçhizatlara göre daha fazla dikkat gerektirir. Sermaye maliyeti 675.000 £ olan ve 500 kW lik bir yeşil alan nehir projesinin işletim ve bakım maliyetleri Tablo:1 de gösterilmiştir. Genellikle bu oran kWh başına 0.6 pence dir. Tablo 2: 500 kW lık Yeşil Alan Bölgesi Projesinin İşletme ve Bakım Maliyetleri (1998 fiyatları) Maliyet £ Sigorta 3,600 Yıllık Kontrol 1,800 Bakım 4,500 Vergi 2,700 Yönetim 900 Toplam 13,500 Kaynak: RESTAT Hidro teknolojileri yeterince modern ve gelişmiş olduğundan dolayı, 2025 yılına kadar maliyetlerin önemli miktarda azalması beklenmemektedir. Su Kaynaklarının Gelişiminde Sınırlamalar Su kaynaklarından yararlanmaya engel teşkil eden genel kısıtlamalar: Özellikle başta nehir ekolojisi ve balıkçılıkta geçerli olmak üzere çevresel etkiler, Suyun geri çekilmesi, balık tutma hakları, bir hidro projesinin gelişimi için gereken toprağın birden fazla sahibinin olması, boru hattının ve şebekesinin geçeceği yolun kiralanması problemleri, Finansmanı düşük projeler için oldukça yüksek başlama maliyetleri, yeni proje geliştirmenin karışıklığı, planlama, su hakları vb., ve Geniş çaplı bir ön maliyet finansmanının bulunması ve yıllarca düşük maliyetle işletim yapmak. Küçük ölçekli hidro projelerine özel teknolojik ve kurumsal sınırlamaların yapısı aşağıda tartışılmıştır.

Teknolojik Sınırlamalar Türbinlerin ve hidrolik kafaları 3 metre veya daha alçak olan bir projenin inşaat maliyetlerinin ve giderlerinin yüksek oluşu, teknolojinin bu kısma yayılmasını kısıtlamaktadır. Potansiyel küçük su kaynaklarının bir çoğu, yerel enerji talebinin bulunmadığı uzak yerlerdedirler. Bu durum da, şebeke bağlantısı ve aktarma açılarından buralarda yapılacak tesislerin ekonomik olmamasına neden olur. Düşük hidrolik kafalardan enerji üretimine yönelik yeni sistemler konusundaki çalışmalar, yeni yaklaşımların mevcut ticari ekipmanların üreteceğinden daha ucuz üretim yapamayacağını göstermiştir. Ancak, hidrolik kafaları 1 metrenin altındaki değişik rüzgar türbinlerinde yeni araştırmalar yapılmaktadır. Geleneksel ekipmanların maliyetini düşürmek belki de gelişme kaydedilebilecek tek yoldur. Kurumsal Sınırlamalar Hidro enerji üretiminde kullanılacak suyu sağlamak için, gerekli planlama basamağı gelişmeye engel teşkil edebilir. Çevreye verilen önem son yıllarda artmıştır ve kanun yapıcılar ve planlama yetkilileri, daha dikkatli bir şekilde proje geliştirmeye ve uygulamaya başlamışlardır. Bir projenin geliştirilmesi için gerekli olan araziyi makul fiyatla satın alma veya kiralama yolu ile sağlamak, bazı durumlarda ciddi problemler oluşturabilmektedir. Durum Örnekleri Bu çalışmanın kapsamına göre, seçilen bazı yenilenebilir enerji kaynakları üzerine hazırlanan durum çalışmalarını özetlemek uygun değildir. Ancak, IEA CADDET Yenilenebilir Enerji Web Sitesinde pek çok durum çalışması mevcuttur. Bu web sitesi, diğer bilgilerle birlikte aşağıdakileri içermektedir: Sunulan yenilenebilir enerji projelerinin bir veri tabanı ( 4 Nisan 2001 tarihi itibari ile 94 rüzgar enerjisi ve 22 küçük ölçekli su projesi) Yenilenebilir

Teknolojik Sınırlamalar Türbinlerin ve hidrolik kafaları 3 metre veya daha alçak olan bir projenin inşaat maliyetlerinin ve giderlerinin yüksek oluşu, teknolojinin bu kısma yayılmasını kısıtlamaktadır. Potansiyel küçük su kaynaklarının bir çoğu, yerel enerji talebinin bulunmadığı uzak yerlerdedirler. Bu durum da, şebeke bağlantısı ve aktarma açılarından buralarda yapılacak tesislerin ekonomik olmamasına neden olur. Düşük hidrolik kafalardan enerji üretimine yönelik yeni sistemler konusundaki çalışmalar, yeni yaklaşımların mevcut ticari ekipmanların üreteceğinden daha ucuz üretim yapamayacağını göstermiştir. Ancak, hidrolik kafaları 1 metrenin altındaki değişik rüzgar türbinlerinde yeni araştırmalar yapılmaktadır. Geleneksel ekipmanların maliyetini düşürmek belki de gelişme kaydedilebilecek tek yoldur. Kurumsal Sınırlamalar Hidro enerji üretiminde kullanılacak suyu sağlamak için, gerekli planlama basamağı gelişmeye engel teşkil edebilir. Çevreye verilen önem son yıllarda artmıştır ve kanun yapıcılar ve planlama yetkilileri, daha dikkatli bir şekilde proje geliştirmeye ve uygulamaya başlamışlardır. Bir projenin geliştirilmesi için gerekli olan araziyi makul fiyatla satın alma veya kiralama yolu ile sağlamak, bazı durumlarda ciddi problemler oluşturabilmektedir. Durum Örnekleri Bu çalışmanın kapsamına göre, seçilen bazı yenilenebilir enerji kaynakları üzerine hazırlanan durum çalışmalarını özetlemek uygun değildir. Ancak, IEA CADDET Yenilenebilir Enerji Web Sitesinde pek çok durum çalışması mevcuttur. Bu web sitesi, diğer bilgilerle birlikte aşağıdakileri içermektedir: Sunulan yenilenebilir enerji projelerinin bir veri tabanı ( 4 Nisan 2001 tarihi itibari ile 94 rüzgar enerjisi ve 22 küçük ölçekli su projesi) – "Yenilenebilir