Verildi mi bilmiyorum Kefen sıyrıldı ve... Özel solüsyonla ıslatılmış pamuk kitlesi kaldırılınca Ata'nın yüzü ortaya çıktı. Derisi kahverengi bir hal almış, ama hatları bozulmamıştı. Sanki uyuyordu... 8 Kasım 1953 Pazar gecesi saat 23.00'da Prof. Dr. Kamile Şevki Mutlu'nun ev telefonu çaldı. Prof. Mutlu, Ankara Tıp Fakültesi Histoloji ve Ambriyoloji Kürsüsü Başkanı'ydı. Patalogdu. Arayan ise Ankara Valisi Kemal Aygün'dü... Aygün, "Hocam" dedi, "10 Kasım günü Atamızın naaşını Anıtkabir'e taşıyacağız. Bunun için bir komite kurduk. Naaşı geleneklere uygun olarak toprağa defnedeceğiz. Ancak bozulmadan korunduğunu belgelemek için muayene etmenizi rica ediyoruz."Prof. Mutlu önce reddetti. Mutlu, o sırada 40 derece ateşle yatıyordu. Hastalığını gerekçe göstererek bu görevi bir başka meslektaşının yapmasını rica etti. Ancak Vali Aygün ısrarcıydı: "Ben sizi sarar sarmalar götürürüm, bu tarihi bir görev" dedi. Mutlu kabul etti ve 9 Kasım sabahı Etnografya Müzesi'ne gitti. Başbakan Menderes oradaydı. Meclis Başkanı Refik Koraltan ve eski başkan Abdülhalik Renda da... Mutlu, görevden affını istemekle ne büyük hata ettiğini o zaman anladı. Gerçekten tarihi bir tanıklıktı bu... Ata'nın gül ağacından tabutu, 4 Kasım günü, geçici kabrinden çıkarılıp müzenin holündeki mermer katafalka konulmuştu. Bir hafta boyunca sırayla öğrenciler, subaylar ve generaller katafalk başında nöbet tutmuştu. Nihayet tabutun açılma günü gelip de komite üyeleri tamam olunca Prof. Kamile Mutlu "Başlayın" talimatını verdi. Bunun üzerine tabutun vidaları söküldü. Tahta tabutun içinde madeni bir sanduka bulunuyordu. Bu sandukada gaz birikmiş olma ihtimali düşünülerek önce bir burgu ile delik açıldı. Gaz ya da koku çıkmadı. Sanduka talaş doluydu. Sandukanın içi, muhafaza solüsyonu ile ıslatılmış tahta talaşı doluydu. Bu talaş, naaşın ayak yönüne doğru toplandı. Talaşın arasında, ağzı kapalı ve içi sıvı dolu bir şişe bulundu. Bu, cesedi muhafaza için kullanılan solüsyondan bir numuneydi. Üzerinde terkibi yazılıydı. Ata'nın naaşı beyaz kefene sarılmış, sonra kahverengi bir muşambayla kaplanmıştı. Sargıları açmaya başladılar. Herkes nefesini tutmuştu. Çünkü, "Naaş çürüyüp bozulmuş, çıkan gazlar tabutu patlatmış, nöbetçi er, kokudan bayılmış" diye bir sürü söylenti geziniyordu. Ve 15 yıl sonra ilk kez Ata'nın yüzünü göreceklerdi. Kefenin sargıları aralanınca Prof. Kamile Şevki Mutlu, orada bulunanların yardımıyla katafalka çıktı ve Atatürk'ün yüzüne baktı. Ata'nın derisi kahverengi bir hal almış, ama yüz hatları bozulmamıştı. Menderes sapsarı olmuştu. Prof. Mutlu, gördüğü tabloyu daha sonra şöyle anlatacaktı:"Yüzünü örten ıslak pamuk kitlesi kaldırılınca Ata'nın heykel gibi duran yüzü ile karşılaştım. Uzun sarı saçlarından ince bir tutam, sol göz kapağının üzerine düşmüştü. Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'ndaki yatağında uyuyor gibiydi." Prof. Mutlu, kenarda bekleyen komite üyelerini tabutun başına çağırdı. Onlar da tek tek tabutun içine baktılar. En başta Başbakan Menderes vardı. Koyu renk takım elbisesi içindeki Menderes de yanındakilerin yardımıyla katafalka çıktı, ürkek bir şekilde aşağı, tabuta doğru baktı. O an ne olduğunu Prof. Kamile Mutlu'dan aktaralım: "Menderes çok heyecanlandı. Rengi sapsarı oldu. Bir de baktım ki, müzenin kapısına doğru gidiyor. Atatürk'ün yüzüne bakmadı. Tahmin ediyorum, kendinde o kuvveti bulamadı. En sona Abdülhalik Renda kalmıştı. O da Ata'yla karşı karşıya gelir gelmez tabutun yanına yığılıverdi. Salondaki herkes Atatürk'ü tek tek gördükten sonra naaş, tekrar solüsyonla ıslatıldı. Ata'nın başı pamuklarla örtüldü ve vücudu beyaz kefenle sarıldı. Bu sırada bir komiser, orada görevli adli tıp doçenti Dr. Cahit Özen'in yanına yaklaşıp avucunda taşıdığı bir kağıdı gösterdi ve şöyle dedi:"Bu kağıdı, Atatürk'ün hemşiresi Makbule Hanım gönderdi. Kefenin içine Atatürk'ün göğsü üstünekonmasını istiyor."Doç. Özen, kağıda bir göz attı. Eski Türkçe bir şeyler yazılıydı. "Böyle bir kağıdı Atatürk kabul etmez. Bize kızar, darılır" dedi. Komiser kağıdı katlayıp cebine koydu ve uzaklaştı. Bütün işlemler bittikten sonra salonda bulunanlar naaşın iki yanından geçip hep bir ağızdan besmele çektiler ve cesedi yeni tabuta yerleştirdiler. Bu tabut da 15 yıl içinde yattığı büyük gül ağacı tabutun içine konuldu. Üzeri bayrakla örtüldükten sonra kapağı kapatıldı. Ve 10 Kasım sabahı, Ata'nın naaşı 15 yıl önce onu Dolmabahçe'den Ankara'ya taşıyan top arabasına yerleştirilip son durağı olacak Anıtkabir'e taşındı. Artık ebediyen orada kalacaktı... Atatürk'ün tabutu, Menderes'in huzurunda açılmıştı. Ata'nın 15 yıl Etnografya Müzesi'nde bekletilen naaşı,12 askerin omuzları üzerinde oradan alınmış ve 136 asteğmenin çektiği bir top arabası ve matem marşı eşliğinde Anıtkabir'e taşınmıştı. Radyodan naklen yayımlanan o görkemli tören, en az 15 yıl önceki kadar hüzünlüdür. Ancak o törenden hemen önce yaşananlar, tarihçilerin pek ilgisini çekmemiştir. Bilindiği gibi, Anıtkabir yapılana dek, Atatürk'ün naaşının korunabilmesi için "tahnit" denilen bir işlem yapılmıştı. Gülhane Patolojik Anatomi profesörü Dr. Lütfi Aksu tarafından gerçekleştirilen bu işlem sırasında naaşa, şırıngayla özel bir formül enjekte edilmiş ve üzerine formüllerin yapıştırıldığı iki küçük ilaç şişesi, Ata'nın koltuk altlarına yerleştirilmişti. Bu işlem sayesinde Ata'nın naaşı da -diyelim bugün Lenin'in mozolesinde olduğu gibi öldüğü günkü haliyle korunabilirdi. Ancak İslam dini, ölünün defnini şart koştuğundan, geçici tahnitin bozulması şarttı. Nakilden önce, bu işlem için bir komite kuruldu. Okomite, törenden bir gün önce, Başbakan Menderes'in huzurunda Atatürk'ün tabutunun açılmasını kararlaştırdı. Tabut açılınca tahnit bozulacak ve ceset çürümeye başlayacaktı. Bir başka deyişle Atatürk'ün korunmuş naaşını son görenler, o törene katılanlar olacaktı. Atatürk'le ilgili belgesel çalışmaları sırasında o törene katılanların bir kısmıyla konuşmuştuk. Bu yazıda yer alan bilgilerin bir kısmı o tanıklıklara, önemli bir bölümü ise değerli Atatürk araştırmacısı Prof. Dr. Utkan Kocatürk'ün, Prof. Dr. Kamile Şevki Mutlu ile yaptığı sohbetten aktardıklarına dayanıyor. Ata'nın yarım asır önceki son yolculuğu, sanırım bu ayrıntılarla daha da ilginç bir boyut kazanıyor. Atatürk'ü son görenler anlatıyor: 'Yüzünde iki günlük sakal vardı' Osman Ersoy ve Halide İntepe, 10 Kasım 1953'te Etnografya Müzesi'nde asistan olarak çalışıyorlardı. O yüzden 50 yıl önceki o töreni ve tabutun içindeki Atatürk'ü son kez görme fırsatı buldular. İzlenimlerini şöyle anlattılar: OSMAN ERSOY: "Sağlığında görmemiştim Atatürk'ü... Korkunç heyecanlıydım. Biz çalışanlar, asistanlar, memurlar sıra ile katafalka çıktık. Oldukça sararmış ve küçülmüş bir çehre... 1 - 2 günlük sakalı vardı. Kaşları fevkalade iyi şekilde fark ediliyordu."' Gözleri aralıktı' HALİDE İNTEPE: "Tabut kapanmadan en son gittim baktım. Başı yana doğru eğikti. Yüzü hiç bozulmamıştı. Azıcık sakalları çıkmıştı. Hani insan hasret giderek ölürse, gözleri aralık kalırmış ya, öyle aralıktı gözleri... Ama bir ölü yüzü yoktu. Uyuyor gibiydi." Alıntıdır...

gerçekten ilk defa okudum saol arkadaşım paylaşım için..

harika bir yazı

güzel bir yazıydı bizimle paylaştığın için teşekkürler

Arkadaşlar bakınız bu fotoğrafta birşey dikkatiniz çekti mi acaba? sizlere anıtkabir hakkında gönderdiğim şu bilgiler içerisinde koyu renkle gösterdiğim yeri okuyunuz. evet, şaşırtıcı değil mi? Paylaşım için tşk. ederim kardeşim karma vermişim daha önce telafi ederiz inş. Anıtkabir komutanlığı'ndan alınan bilgiye göre, yapımına 9 ekim 1944'de başlanan ve 1 eylül 1953'de tamamlanan anıtkabir'in yerini ilk olarak aydın milletvekili mithat aydın önerdi. ata'nın kabrinin yapımıyla ilgili komisyon etnoğrafya müzesi, tbmm'nin arkasındaki tepe , ankara kalesi, altındağ ve gazi orman çiftliği seçeneklerini eleyerek tam çankaya'da karar kılacağı sırada, aydın milletvekili mithat aydın daha sonra "anıttepe" olarak adlandırılacak olan rasattepe'yi önerdi. komisyon üyelerinin de burayı gördükten sonra aydın'a hak vermeleri üzerine anıtkabir'in rasattepe'ye yapılması kararlaştırıldı. türk milletine gömüleceği yer konusunda bir vasiyette bulunmayan atatürk'ün yıllar önce bir gezi sırasında rasattepe'yi gezerken ağzından dökülen "bu tepe ne güzel bir anıt yeri..." sözleri de bugün için çok anlamlı... Anıtkabir için 1941'de açılan yarışmaya, ikinci dünya savaşı'nın en çetin günleri yaşanmasına rağmen türkiye, almanya, italya, avusturya, isviçre, fransa ve çekoslovakya'dan toplam 49 proje katıldı. ancak en çok beğenilen üç proje arasında prof. emin onat ile doç. orhan arda'nın "25" numaralı projesi kabul edildi. vatan toprağinda yatiyor 750 bin metrekarelik bir alan üzerinde aslanlı yol, tören meydanı, mozole ve on kuleden oluşan anıtkabir, 907 metre yüksekte yer alıyor. ata'nın kabri 40 tonluk yekpare mermerden yapılan sembolik lahtin yaklaşık 7 metre altındaki mezar odasında bulunuyor. türk milletinin kalbine gömdüğü atatürk, selçuklu-osmanlı kümbet mimarisine göre yapılmış sekizgen şeklindeki mezar odasında "vatan toprağında" yatıyor. Ölümünden 15 yıl sonra etnoğrafya müzesi'ndeki geçici istirahatgahından anıtkabir'e nakledilen ata'nın naaşı, tahnit işlemi çözülerek, suriye'deki caber kalesi, kore'deki türk şehitliği, selanik'teki doğduğu evin bahçesi, kktc ve illerimizden getirilen toprakların harmanlandığı "vatan toprağına" islami usullere göre kefenlenerek ve yüzü kıbleye bakacak şekilde defnedildi. ata'nın kabrinin yer aldığı mezar odasına, genelkurmay başkanı'nın izniyle girilebiliyor. aslanlarin sirri Türk milleti için kutsal değerlerle kuşatılan anıtkabir'deki her mimari unsur ayrı bir mana taşıyor. ata'nın kabrine ulaşan 262 metrelik aslanlı yolun sağ ve solunda bulunan 24 aslan, "24 oğuz boyunu" temsil ediyor. türk kültüründe güç sembolü olduğu için seçilen aslan figürlerinin çift olması milletin "birlik ve bütünlüğünü" vurgularken, aslanların kedi gibi yatar pozisyonda olması ise bu büyük gücün "barışseverliğini" sembolize ediyor. ziyaretçilerin de kabrin manevi atmosferine ayak uydurmaya yönlendirildiği aslanlı yolda, taşlar ata'nın huzuruna çıkanların "başlarının öne eğik" olması için 5 santimlik çim boşluğu bırakılarak döşenmiş. Depreme karşı dayanıklı kılmak için tıpkı bir geminin su altındaki kısmı gibi toprağın içine yerleştirilen anıtkabir'de mozolenin iç duvar ve zemini en nadide mermerlerle kaplanırken, tavanları renkli ve altın varaklı italyan mozaikleriyle süslenmiş. milli değerleri temsil eden isimler verilen ve selçuklu çadır mimarisinin özelliklerini yansıtan bir mimariyle yapılan 10 kule anıtkabir'in siluetine ayrı bir değer katıyor. bayrak direği abd'den geldi Anıtkabir'in diğer unsurlarında olduğu gibi bayrak direği de çok özel... anıtkabir'in 33,5 metre uzunluğundaki bayrak direğini 1946 yılında nazmi cemal adlı bir türk vatandaşı abd'den gönderdi. 4 metresi kaidenin altında gömülü bulunan direğin 29,5 metresi görülebiliyor. müzedeki eserler Anıtkabir'deki atatürk müzesi de ata'nın doldurulmuş köpeği foks'tan tıraş takımlarına, bastonlarından aldığı çok özel hediyelere kadar özel hayatını yansıtan pek çok nadide parçaya evsahipliği yapıyor. ata'nın anne ve babasının fotoğrafları, türkiye cumhuriyeti'nin verdiği eski yazı ve latin harfleriyle basılmış iki nüfus cüzdanı, göğsünde taşımayı en çok sevdiği madalyalardan biri olan 1917'de sultan 5. mehmet reşat'ın verdiği altın imtiyaz madalyası, sovyet mareşali voroshilov ve iran şahı pehlevi'nin hediye ettiği değerli taşlarla süslü kılıçlar ve ince bir zevkin ürünü olan saatleri dikkat çekici parçalar arasında... Atatürk'ün hem baston hem de tüfek olarak kullanılabilen özel silahı, manevi kızları sabiha gökçen ve afet inan'a hediye ettiği çok özel tabancaların da sergilendiği müzede, manevi kızı rukiye erkin'e hediye ettiği, ancak bir mercek yardımıyla okunabilen metal mahfazası içinde mini bir kuran dikkati çekiyor. etiyopya kralı'nın ilginç çelengi Milletvekili mazbataları ve 1927 yılında yaklaşık 5 günde okuduğu nutuk'un orijinal metninin de yer aldığı müzede, etiyopya kralı haile selasiye'nin 1967 yılında anıtkabir ziyaretinde mozoleye bıraktığı iki büyük gül dalıyla sembolize edilen gümüş çelenk de en ilginç parçalardan birisi... Anıtkabir'deki atatürk müzesi'nde ayrıca okumaya büyük önem veren atatürk'ün özel kitaplığında bulunan türk ve islam tarihi, dil, edebiyat, sosyal bilimler, bilim ve teknik konularındaki türkçe, osmanlıca, fransızca, ingilizce, almanca, rusça, arapça, farsça, slav dillerindeki toplam 3 bin 118 kitap da sergileniyor. 1. İstiklal Kulesi 17. Cumhuriyet Kulesi 2. Hürriyet Kulesi 18. Atatürk Özel Kitaplığı 3. Kadın Heykel Grubu 19. Müdafaa-i Hukuk Kulesi 4. Erkek Heykel Grubu 20. Sakarya Meydan Muharebesi Kabartması 5. Aslanlı Yol 21. Başkomutan Meydan Muharebesi Kabartması 6. Tören Meydanı 22. Mozole 7. Mehmetçik Kulesi 23. Şeref Holü 8. Anıtkabir Kitaplığı 24. Mezar Odası 9. Zafer Kulesi 25. ATATÜRK'ün Lahdi 10. İsmet İnönü Lahti 26. Aslan Heykel Grubu 11. Barış Kulesi 27. Müze Komutanlık Karargahı 12. 23 Nisan Kulesi 28. Anıtkabir Komutanlık Karargahı 13. Bayrak Direği ve Bayrak 29. Dinlenme Salonu 14. Misak-ı Milli Kulesi 30. Konferans Salonu 15. Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi 31. Hitabet Kürsüsü 16. İnkılap Kulesi 32. Barış Parkı Anıtkabir'de Engelli Vatandaşlarımıza Sağlanan Ziyaret Kolaylıkları -