Stalin ve Trocki arasındaki munakasıyıda yazsaydın keske.. Çünkü bir çokları Stalin dönemi rusyasına bakarak, komünizmin ne kadar vahşi ve kötü bir yönetim olduğunu en azından yanlış referans noktalarına dayanarak ifade ederler.. Stalin toplumun olması gereken iktidar gücünü tek elde toplamış ve kendi döneminde komünizmi kendi çıkarı ve bireysel iktidarı için kullanmıştır. BU açıdan kendine muhalif olan her grubu ve her kişiyi yok etmeye çalıştığı ve sürgün ettiği bir gerçektir.. Bir efsaneye göre Kruşevi bir kutlama sırasında masaların önünde oynaması emrini vermiş tabiiki insanlar bu gaddar diktatörün korkusundan hiç diyemediklerinden Kruşev'de çıkıp oynamış. Ardından Stalin yanındakilere, "Bu iş böyle olur, Stalin söyler insanlar yapar, Stalin dans edin derse herkes dansedecek" gibi bir laf savurmuş.. Trocki ise Stalinin bu kurduğu düzene karşı çıkan Leninist bir siyaset adamı. Önceleri Stalinin katı politikaları desteklerken, bu düzende asıl refah içersinde yaşaması gereken toplumun kırılmaya başladığını, Stalinin ülke kaynaklarını ve üretim araçlarını kendi çıkarına kullandığını ve gaddar, despot, faşist bir zihniyetle komunizmi kendine alet ettiğini fark edince fikir ayrılığına düşüyor. Stalin karşıtı eylemlerde ve kampanyalara öncülük ediyor. Ardından baskı yüzünden ülkeden ayrılıyor.1929-1933 yılları arasında İstanbul Büyükada'da sürgün hayatı yaşadı. 1 Kaldığı yer çok sıkı güvenlik önlemleriyle korundu. Düzenli olarak balığa çıkardı, yemek seçmez, sigara içmez yanında da içilmesine izin vermezdi. Sakin bir hayat sürdü, bu sırada bazı hatıra ve düşüncelerini kaleme aldı ve yayınladı. Bu anlamda İstanbul yılları onun için verimli geçtiği gibi olaylı da oldugüney amerikaya kaçıyor.. Sonrasında sayısız seyahetten sonra guney amerikaya gidiyor, Orada Stalinin adamları tarafından bulunarak öldürülüyor.. Aslında Rusya'da sosyalist sistemin yıkılışı Stalinle başlar. Savaşla, baskıyla, bunalan halka her türlü batı adeti yasaklanmışken, Komunist Parti ileri gelenleri Don ve VOlga ırmaklarının yanında kendilerine lüks villalar yaptırması üretim araçlarını kendi çıkarları için nasıl kullandıklarının açık bir örneği..

REJİMLER VE DÜŞÜNCE AKIMLARI Arkadaşlar hepimiz duymuşuzdur milliyetçilik, dikta yönetimi, faşizm, anarşizm, cumhuriyet, egemenlik, bağımsızlık düşüncesi, teokrasi, demokrasi, komünizm, bolşevizm, nazizm ve daha neler neler! Şimdi başlayalım: FRANSIZ İHTİLALİ, MİLLİYETÇİLİK Bildiğimiz üzere Fransız ihtilali (1789-1799), Fransa'daki mutlak monarşinin devrilip, yerine cumhuriyetin kurulması ve Roma Katolik Kilisesi'nin ciddi reformlara gitmeye zorlanması düşüncesidir. Bu düşünce tüm dünyayı etkilemesini bırakın, yeni bir çağın başlamasına sebep olmuştur. Milliyetçilik akımının yani, kendilerini birleştiren dil, din, tarih veya kültür bağlarından bir üstyapı oluşturabilmiş sosyal birikimlerin adı olan millet veya ulus olarak tanımlanan bir topluluğun yaşama ve ilerleme ülküsünün toplumların ve insanlığın gelişmesini sağladığına inanan görüş, bugün biz Türkler'in uygulamaya çalıştığı ve Osmanlı'nın parçalanmasının en büyük sebebiyetlerinden biri olan görüştür. AŞIRI MİLLİYETÇİLİK, FAŞİZM Ve 1922... İtalya 1. dünya savaşında doğru seçimi yaparak kazananlar arasında yerini almış ve yeni iktidarın ve hükümetin kim olacağına karar veriyor. Tamamıyla İtalyan filozof Giovanni Gentile'nin 1920 yıllarında ardı ardına yayımladığı kitaplardan ilkeleri belirlenmiş bir doktrin iktidarda yerini aldı... Faşizm. Benito Mussolini'nin iktidara gelmesiyle aşırı milliyetçi düşünce artık İtalyaya büsbütün yerleşmiştir. Özellikle komünizme bütünüyle karşı çıkan ve demokrasiye son derece soğuk bakan bu dikta rejimi 2. dünya savaşına tamamıyla şahit olacaktır. Sosyal Darwinizm teorisi burada karşımızda. Bu ilke en iyinin ayıklanmasını ve egemenliğe dayanan toplum anlayışını benimser. Yani özetlersek faşizm, ırkçılığa dayalı ve güçlünün ezip güçsüzün ezilmesi hedef alınmış bir rejimdir. KOMÜNİZM, BOLŞEVİZM Evet... Burası biraz uzun. Önce Karl Marx ile başlyalım. Büyük düşünür, felsefeci ve ekonomist Karl Marx ile. Bu adam düşünceleriyle Rusya'nın kaderini ilginç bir yöne çekmiş bir adam. İşte size Marksizmin uzunca tanımı: Diğer sosyalistler gibi Marx ve Engels de kapitalizme ve işçinin sömürülmesine son verme yolları aradılar. Fakat erken dönem sosyalistler genellikle uzun süreli bir sosyal reformu önermekte iken, Marx ve Engels devrimin sosyalizme giden tek yol olduğunu söylediler. Marksizm'de, sınıflı toplumdaki insanın temel özelliği yabancılaşmadır ve komünizm insanlığın özgürlüğünün tam olarak gerçekleştirilmesi demektir. Marx burada Hegel 'i izleyerek özgürlüğü yalnızca kısıtlamaların yokluğu olarak değil, ahlaki bir özü olan hareket olarak alır. Komünizm yalnızca insanlar ne yapmak istiyorlarsa onu yapmalarını sağlamaz, ama aynı zamanda onları öyle koşullar ve diğer insanlarla öyle ilişkiler içine koyar ki, artık sömürme ihtiyacı hissetmezler. Ancak Hegel'e göre bu dünya asla ulaşılamayacak olan idealar dünyası tarafından yönetilirken, Marx'a göre komünizm maddeler dünyasından, özellikle de üretim araçlarının gelişiminden ortaya çıkar. Marksizm sınıf çatışma ve devrimci mücadele sürecinin proletarya için zaferle sonuçlanacağını ve özel mülkiyetin zamanla ortadan kalkarak üretim araçlarının topluma ait kılınacak bir komünist toplumun kurulacağını ileri sürer. Marx komünist yaşam hakkında az şey yazmış ve yalnızca komünist toplumu oluşturan en temel belirtileri vermiştir. Açıktır ki, bu insanın altından kalkabileceği tasarıların çok az sınırlandığı bir bolluğu gerektirir. Komünist hareket tarafından benimsenmiş bir sloganda komünizm "Herkesten yeteneğine göre alınan, herkese gereksinimine göre verilen" bir dünya olarak açıklanır. Alman İdeolojisi (1845) Marx'ın komünist geleceği detaylıca açıkladığı az sayıdaki yazılarından biridir: Oysa herkesin bir başka işe meydan vermeyen bir faaliyet alanının içine hapsolmadığı, herkesin hoşuna giden faaliyet dalında kendini geliştirebildiği komünist toplumda, toplum genel üretimi düzenler, bu da, benim için, bugün bu işi, yarın başka bir işi yapmak, canımın istediğince, hiçbir zaman avcı, balıkçı ya da eleştirici olmak durumunda kalmadan sabahleyin avlanmak, öğleden sonra balık tutmak, akşam hayvan yetiştiriciliği yapmak, yemekten sonra eleştiri yapmak olanağını yaratır. 19. yüzyılın son yarısında sosyalizm ve komünizm terimleri genellikle birbirlerinin yerine kullanılmaya başladılar. Ancak Marx ve Engels sosyalizmi toplumun üretim araçlarını ortak olarak kullandığı ama bazı sınıf farklılıklarının hala baki olduğu bir geçiş aşamasını tanımlamak için kullandılar. Komünizm terimini de tüm sınıf farklarının ortadan kalktığı, insanların uyum içinde yaşadığı ve devlete artık ihtiyaç duyulmadığı nihai bir aşama için kullandılar. Özellikle daha sonra Lenin tarafından geliştirilen bakış açıları, 20. yüzyılın komünist partilerinin harekete geçirici niteliklerinin temelinin oluşturulmasını sağladı. Sonraki yazarlar Marx'ın bakış açısını biraz değiştirerek, komünizm tam olarak yerleşmeden önce uzun bir sosyalizm sürecinin gerektiğine inanmış ve böyle toplumların geliştirilmesinde devlete merkezi bir rol tanımışlardır. Marx'ın Mihail Bakunin gibi çağdaşları benzer fikirleri desteklediler ama sınıfsız topluma nasıl ulaşılacağı konunda fikir ayrılığına düştüler. Günümüzde işçi hareketinde Marksistler ve anarşistler arasında bir ayrım vardır. Anarşistler tüm devlet biçimlerine karşıdır ve onu ortadan kaldırmak isterler. Anarşist komünistler sınıfsız topluma derhal geçilmesini ister. ilerki yazılarımda Komünist rejimin yükselişinden çöküşüne kadarki ayrıntıları sizlere sunacağım. Saygılar.

iyi hatırlattın kardeşim saolasın K!

Ne kadar acımasız olursa olsun Sovyet Rusya'yı asıl yükselten; Stalin'dir. Resimlerle beraber güzel bir seri olacak gibi. Devamını bekliyoruz.

Konu bittimi, devam edecekmi? K!

SOVYETLER BİRLİĞİ Evet Karl Marx ile başlamıştık şimdi onun fesefesinin ne doğurduğuna bir göz atalım: Karşınızda Komünist Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği! Karl Marx'ın ilkelerini benimsemiş bir devrimci: Vladimir İlyiç Lenin. Lenin Samara'da birkaç yıl çalıştıktan sonra 1893 yılında St. Petersburg'a yerleşti. Kariyer yapmak yerine devrimci propaganda ile uğraşmayı tercih etti ve Marksizm üzerine çalıştı. 7 Aralık 1895'te tutuklandı. 14 ay tutulduktan sonra Sibirya'daki Shushenskoye köyüne sürgüne gönderildi. Temmuz 1898'de bir sosyalist eylemci olan Nadejda Krupskaya ile evlendi. Nisan 1899'da Razvitiye kapitalizma v Rossi yayımlandı. 1900 yılında cezasının sona ermesinin ardından Rusya'da ve Avrupa'nın çeşitli şehirlerinde çalıştı. Zürih, Cenevre, Münih, Prag, Viyana, Manchester ve Londra'da bulundu. Sürgünde iken, sonraları önde gelen rakiplerinden olacak olan Julius Martov ile Iskra gazetesini kurdu. Devrimci hareket üzerine çeşitli makaleler ve kitaplar yazdı. Bu dönemde çeşitli mahlaslar kullandıktan sonra sonunda Lenin mahlasını kullanmaya karar verdi. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nde etkin görev aldı. 1903 yılında yazdığı Çto delat? kitapçığının kısmen etkilemesiyle ortaya çıkan parti içi bölünmede Menşeviklere karşı Bolşeviklere önderlik etti. Bu kitapçığın devrim öncesi Rusya'sında en etkili kitapçıklardan biri olduğu söylenir. 1906 yılında RSDİP'nin başkanlığına seçildi ve güvenlik nedeniyle 1907 yılında Finlandiya'ya geçti. Avrupa'daki seyahatlerine devam ederek 1912'de Prag Parti Konferansı ve 1915'de Zimmerwald Konferansı gibi birçok sosyalist toplantıya ve etkinliğe katıldı. Lenin Zimmerwald Solu'nun en önemli lideriydi. Inessa Armand Rusya'yı terkedip Paris'e yerleştikten sonra sürgünde yaşayan Lenin ve diğer Bolşevikler'le karşılaştı. Armand'ın bu dönemde Lenin'in sevgilisi olduğuna inanılır. Lenin daha sonra İsviçre'ye geçti. 1914 yılında I. Dünya Savaşı başladığında, o zamanlar kendilerini Marksist diye tanımlayan Avrupa'nın Sosyal Demokrat partileri kendi ülkelerinin savaş için harcadığı çabayı destekledi. Lenin, Alman Sosyal Demokratları'nın savaşı desteklediğine ilk başlarda inanmamıştı, bu olaylar neticesinde savaşı destekleyen partilerden oluşan İkinci Enternasyonal'den ayrıldı. Lenin "emperyalist savaş" olarak nitelediği bu durumun sınıflar arası savaşa dönmesi gerektiğini savunuyordu. Lenin, emperyalizmi çok sert eleştiriyordu ve 1917 yılında kapitalist emperyalist güçlerin kontrolü altındaki ulusların koşulsuz olarak kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu deklare etmişti. Ancak bu ilkenin uygulanmasında ve istediği koşullarda bir birliğin yaratılmasında başarı sağlayamamıştır. 1920-1921 yıllarında, altı ulusal cumhuriyet Ukrayna, Beyaz Rusya, Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya Fedarasyonu arasındaki ilişkiler açık biçimde tamamlanmış değildi. Lenin bu birliğin sosyalist, enternasyonalist ilkelere uygun şekilde gönüllülük yolu ile belirlenmesini istiyordu. Ancak Sovyetler Birliği'nin kurulması sırasında Komünist Parti saflarında yeşermeye başlayan Rus milliyetçiliği ile de mücadele etmek durumunda kalmıştır. Gürcistan'ın birliğe katılım koşullarının müzakere edildiği dönemde politikaları yürüten, iç savaş sırasında da orada görev almış olan Stalin ve Ordzhonikidze ikilisinin bağımsızlık yanlısı Gürcülere uyguladığı baskıları geç de olsa farkederek engellemeye çalışmıştır. Lenin bu konudaki görüşünü "Ulusal sorunlar bastırılmamalı, çözülmeli." şeklinde açıklamış ve Gürcistan meselesi ile ilgili Troçki'ye ve Stalin'in hazırladığı ve sadece Ermenistan ve Azerbaycan'ın kabul ettiği Özerkleştirme Tasarısı'nın düzeltilmesi için de Kamenev'e SSCB'nin Kuruluşuyla İlgili Tasarı" isimli mektubu yazmıştır. Sovyet projesinin Rusya Fedarasyonu'na katılma biçiminde değil, eşit cumhuriyetlerin birleşmesi biçiminde olması gerektiğini vurgulamıştır. Bu şekilde bir birliğin amacının diğer ulusların kapitalist emperyalizmden korunmasına da hizmet edeceği öngörülmüştür. Ancak Lenin hastalığı nedeni ile bu dönemde güçten düşmüş ve zamanla sağlığını tümden yitirmiştir. Daha önce yok etmeye söz verdiği ezen ulus şovenizmi sürece yeniden hakim olmuş ve uluslar politikası, gönüllü olmayanların asimilasyonu politikası biçiminde işlemiştir. Bunlar Lenin'in izlediği politikalardır. Biraz devletin içi ile ilgilenelim: Sovyetler birleşiyor! 28 Aralık 1922'de RSFRS delegeleri Transkafkasya SSR, Ukranya SSR ve Belarus SSR'lerin Sovyetler Birliği'ne dahil edilmesine karar verdiler. Bu olayın sonucunda SSCB'nin genişleme anlaşması ve SSCB'ye katılma anlaşması imzalandı. Bu anlaşmalar 1. Sovyet Delege Kongresi'nde onaylanmıştır:Mikhail Kalinin, Mikha Tskhakaya, Mikhail Frunze ve Grigory Petrovsky anlaşmayı 30 Aralık 1922'de onaylamıştır. -1917'de ekonomisi ve siyasi itibarı artış gösteren SSCB'nin güdümüne girmek isteyen çok devlet oldu. SSCB çevresindeki devletleri topladı. Bu birleşmelerin anlaşmalarında Vladimir Lenin'in imzası bulunmaktadır.1920'den itibaren 10 senelik bir geliştirme programı izlendi.30 şehirsel elektrik santrali kuruldu ve halk eğitim aldı. SSCB her bakımdan gelişmeye başladı.10 büyük hidroelektrik santrali kuruldu. Plan 1931'de tamamlanması üzere 5 yıl sürdü ve tüm Sovyet ülkeleri kalkındı. Yükseliş: Ülkenin yavaş yavaş yönetim biçimine alışmasından sonra bir dünya savaşı daha patlak verir. Bu savaştaki lider ise Josef Stalin'in ta kendisidir. Lenin'den sonraki lider Stalin 2. Dünya savaşında ilk olarak Nazilerle birliktevsaldırmazlık paktı imzalamıştır. Fakat pakt imzalamalarına rağmen Almanya Rusya'ya saldırmıştır ve Hitler'in meşhur hatası yüzünden savaşı kazanmışlardır. Bu olay SSCB'nin müthiş bir gelişme göstermesine sebep olmuştur. Almanya'yı ikiye bölerek himayesi altına almış ve Mihver devletlerinin topraklarını ele geçirmiştir. Stalin'in Ölümü Stalin, 1945'ten sonra işgal ettiği Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde komünist rejimler kurdurdu. Daha sonra bu ülkelerin dünyadan izole edilmesi Churchill tarafından "demir perde" diye anılacak ve bu kavram yaygınlaşacaktır. 5 Mart 1953'te öldü. Ölümünden sonra Kruşçev, Stalin'i "insanlığa karşı suç işlemekle" suçladı. Ancak Stalinciler bugün bile gerek Yeşov konusunda, gerek Ukrayna Soykırımı ve 30lu yıllardaki "Kızıl Terör" olayları konusunda Kruşçev'in yalan söylediğini iddia etmektedirler. Ünlü 20'nci Kongre ile başlayan anti-Stalinizasyon kampanyası Sovyetler Birliği'nde Gorbaçov dönemine kadar sürecektir. Gorbaçov tarafından kongrelerde yayımlanan Glasnost ve Perestroika ile Stalin'e bir dizi suçlama ileri sürülerek komünizm'in iflasının sebebi ilan edilmiştir. Sonraki başkanlar idare etmeye çalışmış fakat bu kadar büyük bir ülkeyi kontrol etmeyi başaramamışlardır. K!

Bir Rejimin Zayıflaması 1985 Martı'nda K. Çernenko'nun ölümünden sonra SBKP MK Genel Sekreterliği'ne M. Gorbaçov, Yüksek Sovyet Prezidyumu başkanlığına A. Gramiko getirildi ve dünyanın nükleer bir savaştan kurtarılması yönünde etkinliklerini yoğunlaştıran Sovyetler Birliği, 1985 Ağustosu'nda tekyanlı olarak nükleer denemleri durdurduğunu açıkladı. Ronald Reagan ve Mihail Gorbaçov, 1986 Reykjavik zirvesinde. Bu arada karşılıklı görüşmeler sonucu hazırlanan Gorbaçov-Reagan Doruk Toplantısı 1985 sonlarında Cenevre'de gerçekleşti. İki ülke önderinin görüşmelrinin ardından 1986 Ocağı'nda Sovyetler birliği adına Gorbaçov, 2000 yılına dek dünyanın nükleer silahlardan arındırımasına ilişkin kapsamlı bir program önerdi. 1986 Şubatı'nda toplanan SBKP XXVII. Kongresi, hazırlıkları 1983'den beri sürdürülen 3. Parti programının redaksiyondan geçen yeni biçimini kabul etti. Gorbaçov'un MK Genel Seçildiği Kongre, ayrıca 2000 yılına gerçekleştirmeyi önüne koyduğu hedefleri belirledi. Gorbaçov'un giriştiği siyasal alanda glasnost ile sosyal ve ekonomik alanda perestroika atılımları Lenin sonrası Sovyet tarihinin en köklü reformlarıydı. Gorbaçov ülke içinde ilerleme sağlamak için dış ilişkilerde başarının zorunluluğuna inanıyordu. Askeri harcamalarda yapılacak kısıtlamayla sağlanacak kaynaklar sivil ekonomiye aktarılabilincekti. 1987 içinde Gorbaçov ülkeyi dolaşarak perestroika ve glasnost atılımlarını anlatmaya ağırlık verdi. Grek bu gezilei sırasında gerekse sık sık yaptığı televizyon konuşmlarında reform süreçlerinden geri döönülmeyeceği izlenimi vermekteydi. Buarada Politbüro içinde Gorbaöov'un isteği doğrultusunda değişiklikler yapıldı. Ancak ülkenin siyasal kadroları arasında tartışmalar sürmekteydi. Hmen herkes ekonomik devrimden yanaydı ama siyasal devrim kadroların bir bölümünce destekleniyordu. Bu radikallerden Komünist Parti örgütünün birinci sekreteri Boris Yeltsin Komünist Partisi Merkez Komite sekreteri Yegor Ligaveç'le girdiği sert tartışma sonucunda Kasım içinde görevden alındı. Yeltsin reformların önündeki bürokratik engelleri eleştiriyor ekonomik ve siyasal değişimin yavaş gerçekleştiğini öne sürerek Gorbaçov'u da suçluyordu. Yeltsin görevden alınınca Politbüro üyeliğini de yitirmişti. Ancal Moskovalılar'ın kendisine verdikleri destekle Yeltsin bakan yetkisiyle bütün SSCB'ndeki işlerinden sorumlu oldu. 1987'de dış ülkelerle gelişen ilişkiler kurdu. Yılın ilk aylarında İngiltere başbakanı SSCB'yi ziyaret etti. 1988'de de Gorbaçov Politbüro içinde kimi değişiklikler yaparak siyasal ortamı reform atılımları lehinde dengede tutmaya çalıştı. Bu değişiliklerden en önemlileri 1985'den beri devlet başkanlığını sürdüren Gromiko ile Politbüro tam üyesi Mikhail Solomontsev'in düşürülmeleriydi. Dvlet Başkanlığı'nı Gorbaçov üstlenirken Merkez Komite'de tarım politikası, ideoloji, parti ve kadro politikası, sosyo-ekonomik politika, yasal düzenlemeler konularında çalışma yapacak altı sekreterya oluşturuldu. Politbüro'da çoğunluğu elinde tutan Gorbaçov'un çok önemli bir değişiklik de KGB başkanı Chebrikov'u Merkez Komite sekreterliğine getirmesiydi. Tutucu kanadın önde gelen isimlerinden Ligaçev ise oranla prestij yitirmediyse de tarım komisyonu başkanlığını sürdürmekteydi. 1988'de içinde Gorbaçov bir önemli adım daha atarak 1920'den buyana toplanmayan parti konferasnsını düzenledi. Siyasal yapıdaki bu değişimler yaşanırken SSCB'DE ulusal çatışmalarda ve cumhuriyetlerde bağımsızlık hareketlerinde bir tırmanış da gözlenmekteydi. 1988 içinde Azeri-Ermeni çatışması, Baltık ülkelerinde ayrılıkçı gelişmler bu sorunların odak noktasını oluşturuyordu. Bu arada Gorbaçov'un Patrik Pimen ile görüşmesi ve Ortodoks kilisesi üzerindeki sınırlandırılmaların kaldırılması ibadet özgürlüğü doğrultusunda atılan önemli adımlardı. Dış poltikada ise barışçı ataklarını SSCB yönetimi ile ABD, Pakistan ve Afgansitan arasında Afgansitan'daki Sovyet askerlerininçekilmesi doğrultusunda bir anlaşma imzalandı. Aralık ayı içnde ABD'yi ziyaret eden Gorbaçov Doğu Avrupa'daki askersel varlığını önemli ölçüde azaltacağını açıkladı. ÇÖKÜŞ Gorbaçov iktidarının dördüncü yılı bittiğinde, Sovyetler Birliği'nin siyasal yapısında çözülmeler başlamış bulunuyordu. Bu çözülmeler, 1991 yılı sonunda dağılmaya dönüştü. "Glasnost" ve "Perestrokya" ilkelerinin 1987 yılından itibaren uygulanmaya konulmasından hemen sonra Baltık Devletleri başta olmak üzere bağımsızlık ilanları başladı. Baltık ülkeleri 23 Ağustos 1939'da Nazi Almanyası ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan tarafsızlık ve saldırmazlık antlaşması ile Sovyet Rusya'ya terkedilmişti. Bu ülkelerden Litvanya 11 Mart 1990'da; Letonya 4 Mayıs 1990'da; Estonya da 8 Mayıs 1990'da bağımsızlıklarını ilan ettiler. Ancak, bağımsızlık ilanları Sovyetler'in dağılmasını istemeyen Gorbaçov başta olmak üzere Rus yöneticileri tarafından tepki ile karşılandı. Mücadele 21 Ağustos 1991'de Gorbaçov'u devirmek için girişilen darbe gününe kadar devam etti. Bu ülkeler aynı gün bir kere daha bağımsızlık ilanında bulundular. Bu arada 23 Ağustos 1990'da da Ermenistan, Sovyetler Birliği içinde kalmakla birlikte, bağımsızlığını ilan etti. Gorbaçov, ülkede gerginliğin giderek artması üzerine 16 Mart 1991'de bir halk oylaması yaptırdı. Oylamada halkın, " Eşit egemenlik ilkesi içerisinde bir federasyon" isteyip istemediği soruldu. Üç Baltık ülkesi ile Gürcistan, Ermenistan ve Moldova'nın boykot ettiği halk oylamasına katılan diğer 8 ülkeden evet oyu çıktı. 11 Haziran 1991'de, Rusya Federasyonu Cumhuriyeti, Rusya Anayasası'nın Birlik Anayasası'ndan üstün olduğu iddiası ile egemenliğini ilan etti. Boris Yeltsin Rusya Federasyonu Başkanı seçildi. Radikal komünistler 16 Ağustos 1991'de Gorbaçov'u karşı bir hükümet darbesi yaptılar. Gorbaçov, Kırım'da oturmak zorunda bırakıldı. Ancak Yeltsin karşı bir hareketle Gorbaçov'un Moskova'ya gelmesini ve görevine devem etmesini sağladı. 19 Ağustos 1991'de Kremlin Sarayı'na 1917'den önceki Rus bayrağı çekildi. Gorbaçov gelişmeler üzerine Komünist Parti Genel Sekreterliğini bıraktı ve 24 Ağustos 1991'den itibaren sadece Devlet Başkanlığı görevini üstlendi. Gelişmeleri yeni bağımsızlık ilanları takip etti. Sovyetler Birliği'nin dağılmasındaki en büyük gelişme Ukrayna'nın bir halk oylaması ile 24 Ağustos 1991'de bağımsızlığını açıklaması oldu. 25 Ağustos 1991'de de Beyaz Rusya'nın bağımsızlık ilanı birliğin tamamen dağılmasına neden oldu. 29 Ağustos 1991'de, Sovyet Komünist Partisi Yüksek Sovyet kararı ile resmen kaldırıldı. Bu karardan sonra Türk Cumhuriyetleri'nden Azerbaycan 18 Ekim 1991'de; Özbekistan ve Kırgızistan 31 Ağustos 1991'de; Türkmenistan 27 Ekim 1991'de; Kazakistan 16 Aralık 1991'de bağımsızlıkla ilgili halk oylamaları yapıldı ve oylama sonunda ülkelerin büyük çoğunluğu bağımsızlıklarını istediler.

Kapitalizm nerde? K!