HAZİRAN ayında yayın hayatına başlayan Atlas Tarih Dergisi'nde Behice Tezçakar'ın kaleme aldığı 'İdealist Bir Binbaşının Feryadı: Erzurum'da Petrol var!' başlıklı ilginç bir yazı var. Yazıda Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden çıkarılan ve ilk kez yayınlanan Erzurum vilayeti Pülk Köyü petrol haritasını görünce meraka kapılınıyor. Osmanlı dönemi Erzurum vilayetinde iki mütevazı petrol kuyusundan bahsediliyor. Dadaşlar haberi alıp sitelerine koymuşlar bile... Oysa Osmanlı döneminde Erzurum vilayetine bağlı olan Pülk Köyü bugün Erzincan'ın Tercan İlçesi sınırları içinde. Dergide 4. Ordu'da görev yapan idealist bir binbaşının sefalet içinde yaşayan bölge halkı için kurtuluş reçetesi olarak gördüğü Pülk petrolü anlatılıyor. Binbaşının bölgedeki petrole dikkat çekmek için merkeze ismini gizleyerek yazdığı mektuplar üzerinden Doğu, sefalet, petrol üzerine bir okuma yapılmış. Belli ki yazar daha fazlasını biliyordu ve dergiye meselenin insan hikayesini barındıran çok küçük bir kısmını yazmış. Osmanlılar bu bölgeden gerçekten petrol çıkarmışlar mı, ne olmuş diye merak ediyor insan. Yazıyı kaleme alan ve derginin yazıişleri müdürü olan Behice Tezçakar'la konuştuk. Atlas Tarih'te yer verdiği bölüm gerçekten de 'aysberg'in görünen kısmı... Aslında Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü için hazırladığı akademik bir tez olan çalışma, 'Discovery of the Oil in the Minds and the Lands of the Ottoman Empire: Erzurum Pulk Oil Concessions' adıyla Almanya'daki Lambert Yayınevi tarafından İngilizce olarak basıldı. Yayınevi, çalışmayı Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi'nde görünce basmak için talepte bulunmuş. Tezçakar, "Dergide yer veremedim ama tıpkı bu kitap gibi Pülk petrolüne de, II. Abdülhamid devrinde Almanlar talip oldu" dedi. Kitabın her bir bölümü diğerinden ilginç... Ana vurgu petrolün zihinlerdeki yoğunluğunun, kuyudakinden çok daha fazla olduğu. Tezçakar, "II. Abdülhamid'in, Musul petrollerini Hazine-i Hassa'ya katarak elinde tutmaya çalışırken, Pülk'teki kuyunun imtiyazının, 4. Ordu'nun ve bugünkü Danıştay'a denk gelen Şurayı Devlet'in yaptığı itirazlara rağmen denge politikasını gözeterek, Almanlara verilmesini istediğini" söyledi. Merak edilmeyecek gibi değil... Anlattıklarına göre Osmanlı'da özellikle II. Abdülhamid devrinde bu küçük petrol kuyusu için epey kıyamet kopmuş. Kuyunun işletme imtiyazını almak isteyenler ve imtiyaz meraklılarının kimliklerine dair resmi algı ve tepkiler dikkate değer. Örneğin kuyuya Ruslarla bağlantısı olduğu düşünülen Tiflisli bir Ermeni talip oluyor ve bölgede görev yapan 4. Ordu, stratejik nedenlerle buna karşı çıkıyor. "Petrol çıkaracağız" bahanesiyle Ermenilerin, ordu için stratejik bir öneme sahip olan bu bölgede tespitler yapacaklarını, petrolün bahane olduğunu iddia ediyorlar. ÇULHAZADELER VE SİEMENS Kuyunun işletme imtiyazının 'Doğu Sorunu' nedeniyle bölgeye gönderilen 'Anadolu Islahatı Umumi Müfettişi' Ahmet Şakir Paşa'nın, ordunun ve Şurayı Devlet'in tüm ısrarlarına rağmen yerli bir girişimci olan Trabzonlu Çulhazadeler yerine; hem II. Abdülhamid'in Yıldız Sarayı'nın içindeki 'Şale Köşkü'nün elektrik donanımını üstlenen, hem de Alman İmparatoru II. Wilhelm'e yakın olan 'Siemens&Halske'nin Türkiye temsilcisi bir Alman'a verilmesi de dikkat çeken bir durum. Çalışmada Danıştay'ın, ordunun ve Vali'nin, Hükümet'in dış politika hedeflerine karşı yerel faydanın görece koruyucusu rolünü üstlenme iddialarından söz ediliyor. Son dönem Osmanlı devlet mekanizmasının bugünle gösterdiği paralellikler düşündürücü. Erzurum Atatürk, Erzurum Teknik ve Erzincan Üniversitesi rektörleri ile illeri itibariyle Bakanlar Binali Yıldırım ve Faruk Özak'ın bilgilerine... YALÇIN BAYER / HÜRRİYET

Evet Abdülhamid'in Siyasi zekası çok iyimiş bazı yabancı devlet adamlarının Abdülhamid'in siyasi Zekası hakkında sözleri var

Hele hele yahudilere hiç imtiyaz vermemiş yahudiler reddedemiyecegi bir servet teklif etmişler kudüs ü geri almak için tabi şavaşla alamadıkları için yahudiler için herşey para... Abdülhamit bunun üzerine demiş ki: ''Vucudumun neşterle yarılması vatanımdan bir parça toprak koparılmasından daha kolay..!!''