Vordonisi Manastırı'nın ikizi, Küçükyalı'da çıktı! İstanbul kentinin tarihçesi aydınlanıyor. Gerçekten hoş şeyler oluyor. Dragos önlerinde 10. Yüzyıl'da batan Vordonisi'yi, hani şu üzerindeki manastırla birlikte deprem sonucu sulara gömülen adayı, bildiğiniz gibi daha yeni bulduk. Küçükyalı'da kazı çalışmaları dört yıldır devam eden Saitros Manastırı, Vordonisi manastırının ikizi çıktı. Olayı, en baştan anlatalım. Alassandra Ricci, İtalya'nın Salerno Üniversitesi Ortaçağ Latin Araştırmaları Bölümü öğretim üyelerinden. Bu bilim kadını da, kafayı Küçükyalı'daki bir manastır harabelerine takmış. Gerekli izinler alınmış ve arkeolojik çalışmalar bundan dört yıl önce başlamış. İstanbul'un Anadolu yakasındaki bu en önemli tarihi kalıntı, bizim bulduğumuz Vordonisi Adası'nın tam karşısına denk geliyor. Yürütülen kazılar, bu Manastır'ın aslında bir zamanlar deniz kıyısında bir yapı olduğunu, inşa edildiği 9. Yüzyıl'dan bu yana meydana gelen alüvyon dolumları nedeni ile kıyıdan uzaklaştığını gösteriyor. Bu manastırla batık Vordonisi adasındaki manastır arasındaki bağlantının öyküsü harika: Patriklerin mücadelesi manastırlara yansıyor Küçükyalı'da bulunan Saitros Manastırı'nı Patrik İgnazsius inşa ettiriyor. Patrik İgnazsius da kim? Bizans'ın o günlerinde yaşanan ikonaklast çekişmeleri malum. Yani şu kiliselerin içine ikonaların konulup konulmamasına ilişkin fikir ayrılığı. İşte tam o dönemde, yani 9. Yüzyıl'ın sonlarında Patrik İgnazsius ile Vordonisi Adası'ndaki sürgün yıllarında ölüp bu adaya gömüldüğü bilinen Patrik Fotius, son derece sert bir mücadele içindeler. Bu öylesine bir mücadele ki, aynen günümüzün siyaset çekişmelerine benziyor. İki din adamı arasındaki bu mücadele boyunca, bazen biri patrik oluyor ve başa geçer geçmez diğerinin itibarını kazımak için elinden gelen gayreti esirgemiyor. Ve bilindiği kadarı ile bu iki isim, yani Fotios da İgnazsius da ikişer defa iktidarı ele geçirip patrikhanenin en üst makamına oturuyor. İşin ilginç tarafı, bu rekabet, manastırların inşasına da yansıyor. Patrik Fotius, Vordonisi Adası'nın üzerine bir manastır diker de, Patrik İgnazius bundan geri kalır mı!.. Misilleme olarak Patrik İgnazsius da bugünün Küçükyalı mevkiinde, Vordonisi'dekine tıpatıp benzer benzer bir manastır yaptırıyor. ''Küçükyalı'dakine bakın Vordonisi'dekini görün!'' Burada, sözü Ricci'ye bırakalım: ''Şu anda, kazı çalışmalarını sürdürdüğümüz bu son derece sağlam, büyük ve önemli manastırın benzeri, batan Vordonisi''de de vardı. Nitekim, Star gazetesinde gördüğüm ve Dosyalar programında izlediğim görüntüler, bulunan manastır kalıntılarının aynı teknikle inşa edildiklerini ortaya koyuyor. Zaten şu anda Küçükyalı'da üzerinde çalıştığımız tarihi manastır da çok güçlü. Nitekim, üzerinden bin yıla yakın bir zaman geçmiş olmasına rağmen Vordonisi'deki manastırın da varlığını koruması, bu durumu kanıtlıyor. Bu nedenle, Küçükyalı'daki Patrik İgnazsius'un yaptırmış olduğu manastıra bakıldığında, Vordonisi'de batmış manastırın azameti de anlaşılabilir. Su altında başlatılan taslak çalışmalarında da çok geniş alanlar, çok sayıda bina görülüyor. Çünkü bir manastır, tek binadan oluşmaz. Arada mutlaka geniş alanlar ve birden çok bina vardır. Vordonisi'nin bulunması, Küçükyalı'daki manastırın da önemini artırmış bulunmaktadır. Bu buluş, her açıdan bilim dünyasına ve antik kültürlerin araştırılmasına büyük bir katkıdır.''

ben bole arkeolojık konularıı sevıyorum ya nedenkı