Bütün rasgele erişimli bellekler, tümleşik devrelerini taşıyan yongaları baskı devre kartlarının ya tek bir tarafında ya da her iki tarafında da taşırlar. Sıradan bellekler genelde soğutma çözümleri gerektirmezken, yüksek hızlarda çalışan üst seviye ürünler bazen bu gereksinime ihtiyaç duyarlar. İşte bu nedenle oyun meraklılarına ve hızaşırtmacılara hitap eden bu belleklerin her iki tarafına da metal plakalar yerleştirilmiştir. DRAM yongalarında doğrudan temas eden bu metal plakaların yüzey alanları ısıyı daha verimli dağıtabilmek için girinti ve çıkıntılarla genişletilmiştir, bu yüzden onlara ısı dağıtıcıları denmektedir. Birçok ısı dağıtıcısı ince, sert metalden yapılmıştır, fakat OCZ'nin ızgara tipi soğutma yapısında olduğu gibi bazı özel çeşitleri de vardır. Yüksek hızlarda ve normalden yüksek gerilimle çalışan DRAM yongaları sadece bellek soğutmasından yararlanabilir, ancak farklı ısı dağıtıcılarının farklı etkilerini ölçmek zor bir olgu. Corsair'in Dominator'ü ise iki ısı dağıtım yöntemiyle bellek soğutmasından en yüksek verimi almaya çalışıyor. İlk yöntem BGA DRAM yongalarının lehim noktalarıyla gerçekleşiyor; Bu sayede PCB'ye belirli bir miktardaki ısının iletimi garanti altına alınmış oluyor. İkinci yöntem ise bellek yongasının ve ısı dağıtıcısının en üst kısmıyla gerçekleşiyor. Dominator'ün bellek birimleri her iki tarafta bulunan bakır levhalara oturtulmuş. Bu bakır levhalar belleğin en üst kısmına kadar uzanıyor ve en üst kısımda küçük alüminyum ısı dağıtıcıları bulunuyor. Bütün bunlara ilaveten Dominator, belleğin her iki tarafında birçok bellek sürümünden de aşina olduğumuz siyah ısı dağıtıcılarını bünyesinde barındırıyor. Sonuç olarak üstteki resimden de görebileceğiniz gibi dört sıra halinde girintili ve çıkıntılı bir ısı dağıtıcı grubu karşımıza çıkıyor. Bütün bu soğutma grubu Corsair tarafından DHX ya da Dual-Path Heat Exchange olarak lanse ediliyor. Enhanced Performance Profiles , SPD teknolojisi olarak bildiğiniz özelliğin bir uzantısı olma niteliği taşıyor. Her DDR bellek birimi kendi desteklediği bellek gecikmelerinin basit bir bilgisini taşıyan küçük bir bellek cihazı taşır . Anakartınız SPD verisini okuyarak kendiliğinden uygun bellek zamanlamalarını seçebilir. Bu sisteminizin daha kararlı bir biçimde çalışmasını sağlar. Bununla beraber, eğer belleğinizin istediğiniz gecikmelerde çalışmasını istiyorsanız ilgili BIOS ayarlarına girip gecikme parametrelerini elle girmelisiniz. Aslında pek çok kullanıcı bunu pek beceremez ya da yapmaya korkar. Dolayısı ile Corsair ve Nvidia bu işlemin daha kolay bir biçimde halledilebilmesi için kendi Geliştirilmiş Başarım Profilleri ile beraber gelmeye başladılar. Bu özellik DDR2 uyumlu ve Corsair Dominator'de olduğu gibi SLI-ready destekli bir bellek için nForce5 ya da nForce6 anakartı kullanmayı gerektirmekte. Eğer her ikisine de sahipseniz platformunuz ideal zamanlamaları bulmakla kalmaz, komut hızını ve bellek gerilimini de denetleyebilir. Son olarak buradan çıkaracağımız sonuç, bellek üreticilerinin SPD'leri neden tutucu gecikmeler için programladıklarının ana sebebini kavramamızı sağlıyor: Çabuk ayarlar EPP olmadan da değiştirilebilen yüksek gerilimlere ihtiyaç duyuyor. Corsair Dominator Airflow belleklerin tam üstüne takılıyor. SPD bilgisi uygun bellek zamanlamalarını sisteme bildirecektir, fakat bu değerlerin kendiliğinden değiştirilmesine izin vermiyor. Deney Düzeneği Bakalım Corsair nereden nereye gelmiş : PC6400, PC8888 ve şimdi PC10000 DDR2 üst seviye belleği. Deneyler Ve Ayarlar Corsair'in yeni PC10000 belleğine yeni alternatif: En düşük gecikmeler için PC6400 belleğini kullanabilirsiniz (CL3-4-3-9). Deney Sonuçları 2 GB'lık bir bellek için 600 Dolar oldukça astronomik bir fiyat olduğu için DDR2-800, DDR2-1066 ve DDR2-1250 belleklerimizi bir de yüksek başarımlı bir işlemciyle denedik. Core 2 Duo E6700'den sonra deneyimizi Core 2 Extreme X6800 ile de yineledik ki daha hızlı belleğin daha hızlı işlemci üzerinde sergilediği başarımı görelim. 3B Oyunlar Video Ses Uygulamalar Yapay Sonuç Eğer karşılaştırma deneyleri sonuçlarımıza göz attıysanız, yeni PC10000 Corsair Dominator belleğinin birçok karşılaştırma testinde üstün olduğunun çoktan farkına varmışsınızdır. DDR2-800'yi geçtiği gibi DDR2-1066'dan da daha hızlı olduğunu kanıtlıyor. Aslında DDR2-1066'ya karşı üstünlüğü oldukça küçük sayılır, bu da daha yüksek olan bellek gecikme zamanlamalarıyla açıklanabilir . 800/1066/1250 olmak üzere üç farklı hız oranı için neden aynı değerde gecikme kullanmadığımız konusunda bizlere eleştiri yöneltebilirsiz, ama hiçbir başarım meraklısının kendi RAM'ini gerekli olandan daha düşük gecikmelerle kullanacağına pek ihtimal vermiyoruz. Corsair'in Dominator belleklerinin en yükseğe oynamasının sürpriz olmadığı su götürmeyen bir gerçek: Yüksek gecikmelerle çalışsa da o şampiyonların kullanabileceği çok az belleklerden bir tanesi. EPP ve DHX özellikleri başka ürünlerde yok ve bize göre zekice düşünülmüşler. Her şeye rağmen PC10000 aynı zamanda piyasadaki en pahalı 2x1 GB bellek ve DDR2-1066 ve hatta DDR2-800'e göre başarım avantajı düşük. Başarım farkı önemsiz denecek kadar küçük de olsa en üst düzey belleğin hangi model olduğunun belirlenmesi açısından onu dikkate almalıyız. Öte yandan Intel Core 2 Duo'nun 4 MB'lık büyük L2 önbelleği sıradan RAM ile üstün başarım belleğinin arasıdaki farkı görmemizi sağlayacak kadar verimli. Deney sürelerimizi iş yükü başına dakikalardan saatlere yükseltmeseydik pek çok kişi başarım farkını fark edemeyecekti bile. Böyle durumlarda daha hızlı bellekler birkaç dakikanızı kurtarabilir. Ancak bir kullanıcı düşünmüyoruz ki büyük bir iş yükünün bitirilmesi işin saatlerce beklesin. Çağımız çift çekirdekli ve dört çekirdekli işlemcilerin çağı, dolayısıyla her zaman aynı anda yapabileceğiniz bir şeyler olacaktır. Diğer taraftan şu an bize göre en mantıklısı sıradan bir bellek almanız ve paranızın önemli bir bölümünü güçlü işlemcilere yatırmanız. 2.93 GHz hızındaki Core 2 işlemcimiz ve DDR2-800 RAM'imiz, 2.66 GHz'lik Core 2 işlemcimizi tüm deneylerde geride bıraktı; üstelik hangi belleğin kullanıldığından bağımsız olarak. Evet sonuç belli: Corsair'in 600 Dolarlık PC10000 Dominator belleğini ancak en hızlı işlemciye, en hızlı platforma, en hızlı sabit diske ve en hızlı ekran kartına sahipseniz almanız mantıklı olur. Zaten herkes sistem başarımına katkısı bellekten daha fazla olan parçaları satın almaya çalışıyor, en mantıklısı da bu. Yayın Tarihi: 24 Şubat 2007 Hazırlayan: Patrick Schmid, Achim Roos Çeviren: Salih Güler Bölüm: Anakart ve Bellek Ek Bilgi / Düzenleme: Mr.666 1337 -

Corsair'in PC-10000 DIMM Bellekleri Uçuyor Yeni DDR2 Dominator DIMM'leri, belleklerin üstüne kolayca takabileceğiniz bir aktif soğutma donatısı olan Corsair Dominator Airflow ile beraber geliyor. Hızaşırtma kapsamlı bir geleneğe ve kısa bir geçmişe sahip: Genel kullanıcı bilgisayarlarındaki platform, işlemci ve belleklerin daha da zorlanabileceği yani yüksek hızlarda da çalışabileceği olgusu kısa sürede oldukça ün kazandı. Sistemlerin en yüksek başarıma ulaşması için gerekli ayarların yapılmasına olanak sunan yazılım ve donanımlar piyasada çoğalmaya başlayınca, dünyanın her yanından birçok insan kendi PC sistemleri üzerinde oynamaya başladılar. Şu an birçok kullanıcı işlemci ve platform hızını değiştirerek genel sistem hızlarını arttırmakla kalmayıp, ekran kartı yongalarını da ellerinden geldiğince hızlandırmak için çaba sarf ediyor. RAM belleklerini de içine alan saat hızı temelli her donanıma teknik olarak hızaşırtma uygulanabilir. Sadece var olan donanımlarınızı normalden daha hızlı çalıştırdığınız için hızaşırtma maliyeti olmayan bir iştir. Genellikle bu eylem normalde sizinkilerden çok daha pahalı ve hızlı olan bileşenlerle aynı hızda çalışan bileşenleriniz olmasına yarar. Fakat günümüzde hızaşırtma artık sadece daha yüksek başarım elde etmek için sahip olduğunuz tek seçenek değil. Çünkü artık hızaşırtma da başlı başına bir sektör haline geldi. Bu aynı "otomobil tuning" pazarında parça aramak gibi bir şey. Bugün hatta çok yüksek hızaşırtmalı donanımlar kullanan en hızlı bilgisayarlar için yarışmalar bile düzenleniyor! Tabii ki bazı üreticiler etikliği tartışılır olmakla birlikte karşılaştırma makalelerinin baş tacı olmak için doğuştan hızaşırtmalı ürünler üretmekten de geri durmuyorlar. Buna anakartları iyi bir örnek olarak verebiliriz: Eğer sisteminizin hızını %1 gibi küçük bir değer bile olsa da arttırabilirseniz, ürününüzün standart ayarlarıyla karşılaştırma testlerinden birincilikle ayrılması mümkün oluyor. Ne var ki "doğuştan hızaşırtma" aldatmacası eğilimi artık bugünlerde özel olarak tasarlanmış, hızaşırtmaya hazır olan ürünlerin yaratılması eğilimine dönüştü. Ekran kartı alanında ise Gainward Golden Sample serisi kartlarda olduğu gibi doğuştan hızaşırtmalı ekran kartları üreten firmalar çok ün kazandı. Öte yandan üreticiler, ürettikleri donanımlarının standart hızlarının çok üstünde çalışmasına rağmen, bu konudaki eski yaklaşımlarının aksine gene de ürünlerine normal garanti vermekten geri durmuyorlar. Anakart üreticileri, ürünlerinin varsayılan ayarlarda diğerlerinden pek farkı olmadığından, asıl mücadeleyi en yüksek hızaşırtma boşluğunu sunarak vermeyi hedefliyorlar. Eğer genel bellek standartlarını JEDEC'in belirlediği bellek pazarını incelersek, bellek satıcı ve üreticilerinin çeşitli hızaşırtma durumlarına göre ürünler sunduklarını görürüz: Çift-kanal bellek takımları, düşük gecikmeli parçalar ile yüksek hızlı DIMM'ler ve hızaşırtma deneyimleriniz için çok daha fazlası. İlginç olan şu ki Corsair'in piyasadaki saygınlığının çoğu oyun meraklıları ve hızaşırtmacılar için ürettiği belleklerde yatıyor. Yeni PC10000 DIMM'leri de onların başında geliyor: Böylece Corsair yine en hızlı bellekleri üreten ilk firma olmuş oldu. CM2X1024-10000C5D DIMM'leri, çok yüksek saat hızına sahip, yeterli soğutma sunan tescilli ısı transferi sistemiyle gelen, "SLI-ready" etiketli ve uygun ayarlarda belleğin kendiliğinden yapılandırılmasını sağlayan Enhanced Performance Profiles özelliği bulunan Dominator ailesinin en son üyelerinden. Dominator, bu yeni modeli ile PC8888 (1111 MHz çift veri oranı hızı – double data rate speed)'den PC10000'e (1250 MHz DDR) geçerek hızını daha da arttırmış bulunuyor. Aslında bu iki modelin arasında kalan başka bir model daha var (PC9136 Dominator), fakat aralarındaki hız farkı çok az olduğundan onu bu deneyimize katmadık. 1111 MHz'den 1250 MHz'e yaklaşık %12.5'lik bir hız artımı olsa da, anlaşılan o ki bu gibi bir hıza ulaşmak için zamanlama parametrelerini biraz gevşek tutmuşlar. Peki yeni top modelimiz uğruna 600 dolar harcamaya değecek kadar başarım gösteriyor mu? Bunu anlamak için bir Intel Core 2 Duo E6700 kullanarak sırayla PC6400, PC8888 ve PC10000 hızlarındaki belleklerin başarım farkını karşılaştırdık. İkinci durum olarak ise eğer hızlı bellekler yerine parayı daha çok hızlı işlemciye harcarsanız neler olacağını görmek üzere deneyimize bir Core 2 Extreme X6800 ile PC6400 RAM ikilisini de dahil ettik. Corsair Dominator CM2X1024-10000C5D İşte Corsair'in en yeni güzelleri: PC6400, PC8888 ve PC10000 DIMM'leri. Corsair tüm Dominatör bellek modellerinin ayrı ayrı, elle derin bir testten geçtiğini söylüyor. Eğer Corsair'in ürün isimlendirmelerine aşinalığınız varsa CM2X1024-10000C5D ürün kodunun ne anlatmak istediğini kolaylıkla çözebilirsiniz: CM2X şu anki 240-pin DDR2-SDRAM ürünlerini temsil etmekte (TWIN2X ise bellek çiftini ifade ediyor). 1024 tek bir DIMM'in bellek kapasitesini ifade ediyor (1024 MB or 1 GB). 10000, JEDEC hız standardına karşılık geliyor. Bu hız da teorik olarak bir saniyedeki en yüksek veri aktarımını belirtiyor. (1250 MHz x 64 bit / 8 bit = 10000 MB/s) 'C5', CAS Latency'i temsil ediyor (5 saat döngüsü). 'D', ürünün Dominator serisinden olduğunu belirtiyor. Eğer 'F' harfi de varsa Corsair'in fanlı bellek soğutucu çözümünü de içeriyor demektir. PC10000 top modelinin saat hızı olarak %12.5 daha hızlı olmasına rağmen 625 MHz (DDR kipinde 1250 MHz) gibi büyük bir hızda güvenilir bir biçimde çalışabilmesi için PC8888 belleğinin aksine 4-4-4-12 (2T) bellek gecikme zamanlamaları yerine 5-5-5-18 2T gecikme zamanlamaları uygun görülmüş. Bu gecikme oranları bir geri adım olarak algılanabilir , fakat resmi JEDEC DDR2 standardına göre DDR2-800 hızı için bile 5-5-5-18 zamanlamalarından daha düşük gecikmeli hiçbir şeye ihtiyaç olmadığı da unutulmamalı. Pek tabii AMD ya da Intel sistemlerin kendiliğinden bellek parametrelerini algılamasına yardımcı olan bellek SPD'si de bu hıza göre özel olarak programlanmış. Varsayılan gecikme zamanlamalarında çalışan standart bir DDR2 bellek için gerekli olan varsayılan gerilim 1.8 V iken, Dominator CM2X1024-10000C5D en yüksek hızında çalışabilmek için 2.4 V'luk bir gerilime ihtiyaç duyuyor. Biz sık sık anakart seçiminde çok dikkatli olunmasını öneriyoruz fakat bu deneyimizde seçeneklerimiz biraz sınırlı. Birçok anakart yüksek hızlı DIMM desteği veremediğinden, Corsair deneylerimiz için EVGA'nın nForce 680i SLI anakartını kullanmamızı talep etti. Şunu çoktan tahmin etmiş olmalısınız: 1250 MHz ulaşılabilecek en yüksek saat hızı olmasının aksine yeni Dominator DIMM'lerinin varsayılan hızı konumunda. Belleğe hafifçe bir hızaşırtma uygulayarak 1300 MHz hızına ulaşmayı başardık, fakat daha da yükseğe çıkmayı denemedik çünkü büyük ihtimalle bu hızdan sonra ancak gerilimin artırılmasıyla güvenilir çalışabileceklerini düşündük. Bu noktada karşılaştırma deneylerinin sonucunu görünceye kadar büyük başarım farklarına imza atmak için kıymetli belleğimizi riskli bir yola sokmak ve tehlikeye atmak için mantıklı bir sebep göremiyoruz. 2.4 V'da ve tam yükte PC10000 DIMM'leri biraz ısınıyor, zaten bu nedenle Corsair belleklerin beraberinde Dominator Airflow soğutma sistemini hediye ediyor. Bu cihaz birbirine bitişik her biri 40-mm'lik üç adet fandan oluşuyor ve belleklerin üst kısımlarındaki çentiklere sabitleniyor. İşini oldukça iyi yaptığını da söyleyebiliriz, ancak deneylerimiz bize aslında pek de gerekli olmadığını gösterdi: Bütün deneylerimizi bu soğutma sistemi olmadan gerçekleştirdik ve hiçbir sorunla da karşılaşmadık. Dominator Özellikleri: DHX Ve EPP Bellek PCB'sinin üst kısımda görmüş olduğunuz altın renkli bakır kısım, bellek birimlerinin bulunduğu bellek PCB'sinden almış olduğu ısıyı siyah renkli klasik bellek soğutucularının tam ortasındaki girintili çıkıntılı alüminyum ısı dağıtıcılarına iletir ve ısı oradan dış ortama verilir. Corsair'in tanıtım belgelerinde üç adet terim ilgimizi çekti: DHX, EPP ve SLI-Readiness. DHX, Corsair'in bir soğutma teknolojisi olan Dual-Path Heat Exchange anlamına geliyor. EPP'nin açılımı ise Enhanced Performance Profiles; bellek SPD'sinin yardımıyla bellek parametrelerinin işlemci tarafından kendiliğinden belirlenmesine yardımcı olan bir özellik. Şimdi ilk önce DHX ve bellek soğutmasından geniş olarak bahsedelim. - Mr.