Yeni Başlayanlar İçin: Bölüm 1 - Ekran Kartları Ekran kartlarının temel parçaları Çıkışlar Arayüzler Soğutma Aygıtları Grafik işlemcisi Grafik belleği Yeni Başlayanlar İçin: Bölüm 2 - Grafik Teknolojisi Sözlük Grafik işlemci mimarisi: özellikler Tepe/noktacık işlemcileri, tarayıcılar , doldurma hızı , doku/ızgara işletme birimleri , işhatları Grafik işlemci mimarisi: teknoloji Üretim teknolojisi, grafik işlemci hızı, yerel grafik belleği , Çok-kartlı çözümler Görsel Özellikler DirectX, Yüksek Dinamik Aralık , keskinliği yumuşatma , doku süzme , yüksek tanımlı dokular Bölüm 3 : Grafik Başarımı İncelemesi Saat hızı karşılaştırması Tarayıcı birimi karşılaştırması Bellek karşılaştırması Bellek arayüzü karşılaştırması Arayüz karşılaştırması Çift ekran kartı karşılaştırması Teori Gerçeğe Dönüşüyor: Grafik Başarımı İncelendi Eğer başarıma ve mükemmel bir görsel tecrübeye dönüşmüyorsa teorinin hiç bir anlamı yoktur. Aşağıdaki deneyler daha önce anlattığımız bilgilerin gerçek hayatta ne kadar etkili olduğunu gösterecek. Saat Hızı Karşılaştırması Saat hızının ekran kartı başarımı üzerinde doğrudan ve ölçülebilir etkisi vardır. Bu örnekte ATI Radeon X1800 XL ve X1800 XT modellerini karşılaştırıyoruz. Bu kartların ikisi de aynı mimariyi kullanıyorlar ve aynı 256 bit bellek arayüzüne sahipler; tek farkları saat hızları. Radeon X1800 XL, 500 MHz grafik işlemcisi hızına ve 500 MHz (1000 MHz - DDR) bellek hızına sahip. X1800 XT ise 625 MHz çekirdek saat hızına ve 750 MHz (1500 MHz - DDR) grafik belleği hızına sahip. Saat hızlarındaki bu farklılığın başarım üzerindeki etkisi nedir? Sizin de görebileceğiniz gibi burada yüksek saat hızının başarım üzerinde çok ciddi bir etkisi var. Başarım karşılaştırması yaparken saat hızını aklınızın bir kenarında tutmanızda yarar var. Tarayıcı Birimlerinin Sayısı Grafik işlemcisinin mimarisi de saat hızları gibi akılda tutulması gereken önemli etkenlerden birisidir. Bu örnekte ATI X800 XL ve X800 GTO modellerini karşılaştıracağız. Bu kartların her ikisi de eşit hızlara sahipler ve 256 bit bellek arayüzü kullanıyorlar. Ancak Radeon X800 XL 16 noktacık tarama birimine sahipken X800 GTO sadece 12 adet tarayıcı birime sahip. Bakalım diğer etkenler aynı olduğunda mimarinin başarım üzerindeki etkisi nasıl oluyor: Bu deneyin sonucunda saat hızının her şey demek olmadığını görüyoruz. İki ekran kartının başarımının karşılaştırılması söz konusu olunca mimari de son derece önemli bir rol oynuyor. Bellek Karşılaştırması Daha önceki yazılarımızda belirtmiştik, ekran kartı bellek miktarı tecrübesiz kullanıcıları kandırmak için kullanılabilen bir özellik. Bakalım bellek miktarı ekran kartının başarımını göstermek konusunda ne kadar etkili. Bu örnekte iki adet ATI X800 XL ekran kartını karşılaştıracağız. Aralarındaki tek fark birisi 512 MB belleğe sahipken diğeri 256 MB belleğe sahip. Burada gerçekten ne anlatmak istediğimizi tam olarak görebilirsiniz: Çoğu durumda bellek miktarının başarım üzerinde hiç bir etkisi yoktur. Bellek büyüklüğünün önemli olduğu zamanlar var ancak ekran kartı alırken bellek büyüklüğüne bakarak alım yapmak çok iyi bir fikir değil. Bellek Arayüz Karşılaştırması Bellek arayüzü en az belle hızı kadar önemlidir. Bu örnekte biraz eski kartları kullanarak bunu göstermeye çalışacağız: ATI Radeon 9700 ve 9500 Pro. Bu kartlar aynı sekiz işhatlı grafik işlemcilere ve aynı hızda çalışan 128 MB grafik belleklere sahipler. Tek fark Radeon 9700 256 bit bellek arayüzüne sahipken 9500 Pro 128 bit arayüze sahip. Sonuç ortada. Her şey eşitken bellek arayüzünün yavaş olması genel başarım üzerinde ciddi etki yaratıyor. Bu durum özellikle 100 $ altı fiyata sahip ekran kartları alınırken akılda tutulması gereken bir şey çünkü pek çoğunun bellek arayüzü 64 bit olarak geliyor. Yani ucuz kart alırken iki kere düşünün! Ekran Kartı Arayüzü Başarım Karşılaştırması Pek çok kullanıcı eski 8x AGP arayüzünün PCI Express'e göre çok yavaş olduğu fikrine sahiptir. Bu örnekte Nvidia GeForce 6800 GT ekran kartının AGP 8x ve PCI Express sürümlerini karşılaştıracağız. Bu karşılaştırmayı yapmak biraz zor çünkü iki farklı anakart ve işlemci kullanmamız gerekiyor; yani diğer her şey eşit değil. Ancak karşılaştırma için özellikle ekran kartına yüklenen 3DMark05 kullandık böylece diğer etkenleri elimizden geldiğince eledik. Görüldüğü gibi fark son derece az özellikle PCI Express arayüze sahip olan anakartın üzerinde bulunan parçaların daha iyi olduğunu hesaba katarsak. AGP 8x arayüzü günümüz ekran kartları için kesinlikle bir dar boğaz oluşturmuyor. SLI/Crossfire Başarım Karşılaştırması Son olarak bir de çoklu ekran kartı olan sistemlerin başarımına bakalım. Bu örnekte ikinci bir kart eklendiğinde başarımın ne kadar fark ettiğine bakacağız. Deneyimizde Nvidia GeForce 6800 Ultra kullandık. Başarımda ortaya çıkan artış miktarı %45. Pek kötü bir sonuç değil ancak SLI veya Crossfire gibi çoklu ekran kartı sistemlerinden %200 gibi uçuk başarım artışları beklememeniz gerektiğini görebilirsiniz. Sonuç Yeni başlayanlar için ekran kartı yazılarımızda, grafik kartı teknolojilerinin fiziksel, teorik ve pratik uygulamalarını inceledik. İşhattı veya bellek arayüzü gibi tanımların teknoloji hastalarının anladığı terimler olmaktan çıkıp artık sizin için de bir şeyler ifade ediyordur. Artık ekran kartları hakkında temel bilgilere sahipsiniz. Ek olarak ekran kartlarının gerçek hayattaki başarımlarını gösteren bazı örnekler de gördünüz. Artık ekran kartlarının özelliklerini okuyup diğer ekran kartlarına göre nasıl bir başarım sergileyeceğini tahmin edebiliyor ve bunları gerçek hayat deneyimleriyle doğrulayabiliyor olmalısınız. Eğer bilginizin kaybolmasını istemiyorsanız devamlı güncel kalın! DirectX'in yeni sürümünün çıkmasıyla veya bir sonraki nesil ekran kartı işlemcilerinin duyurulmasıyla birlikte pek çok şey değişebilir. Burada öğrendiklerinizi aklınızda tutarak donanım forumlarında siz de artık yorumunuzu yazabilirsiniz ve bilgisayar meraklısı olma yolunda kendi yolunucu çizebilirsiniz. İyi şanslar! Mr.666 Mx-