Bu gördüğünüz tatlı köpeği size tanıtmak isterim. Onun adı Laika'ydı. Sovyet Rusya'nın alelacele 3 Kasım 1957'de uzaya gönderdiği, tarihteki belki de en ünlü köpek. Uzaya çıkan ilk dünyalı canlı. 52 yıl önce öldü... Laika, 3 kg ağırlığında ve 3 yaşında bir dişiydi. Takma adı da vardı: Zhuchka . Amerikan basını ona mutt ve sputnik kelimelerinin birleşiminden oluşan Muttnik adını takmıştı. Ataları tam olarak bilinmiyor idiyse de Husky ya da başka bir İskandinav türü olduğu tahmin ediliyor, Terrier ile de bağları olduğu sanılıyordu. Bir esnafın baktığı bir sokak köpeği olan Laika'nın ilk adı Kudryavka'ydı. O sıralarda Sovyet Rusya'nın lideri olan Kruşçev, Sovyet Devrimi'nin 40. yılının görkemli bir şekilde kutlanmasını istiyordu. Uzaya fırlatılacak Sputnik 2 uzay aracının da bu zamana kadar hazırlanmasını istiyordu. Aceleyle 3 köpek bulundu. Bunlar; Albina, Mushke ve Laika idi. Bu köpekler uçuş öncesinde özel bir eğitime tabi tutuldu. Gitgide daha küçük kafeslerde bakıldılar, merkezkaç sınamalarından geçirildiler, roket motorlarının gürültüsü dinletildi, sıvı yiyeceklerle beslenildiler. Bu eğitimlerin amacı, köpeklerin uzay aracındaki koşullara alışmasıydılar. Bu eğitimlerin sonunda Laika seçildi. Laika uçuştan üç gün önce (31 Ekim'de) kapsüle yerleştirildi. Uzay aracının fırlatılacağı yer, Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü, Ekim-Kasım aylarında çok soğuk olduğundan uzay kabinini sıcak tutmak için ısıtıcı bir sistem bağlanmıştı. İki görevli, Laika'nın durumunu sürekli takip etmekle görevliydi. 3 Kasım 1957'de, uçuştan hemen önce köpeğin tüyleri hafif bir alkol solüsyonuyla nemlendirildi ve hayati işlevlerini takip edecek algılayıcılar takıldı. Uzay kabininde köpeğin yatması ve oturması için yeterli alan vardı. Hava tazeleme sistemi sürekli oksijen sağlıyordu. Soğutma amaçlı basit bir vantilatör, kabin sıcaklığı 15° santigradı aştığında devreye giriyordu. Yiyecek, suyla birlikte sıvı halde temin ediliyordu. Laika bir koşum takımıyla bağlanmıştı. Algılayıcılar fırlatmadan sonra köpeğin nabzının dinlenme seviyesinin üç katına fırladığını tespit ettiler. Yörüngeye oturduktan sonra nabız hızı düştü, ancak düşüş, strese işaret edecek şekilde, yer testlerindekinden üç kat daha uzun sürdü. Laika'nın uzaya çıktıktan 5 ila 7 saat sonra aşırı sıcak ve stresten öldüğü, projeye katılan bir bilimadamı olan Dr. Dimitri Malaşenkov'un açıklamasıyla 2002 yılında ortaya çıkmıştır. Daha sonra ne oldu? Layka'dan sorumlu bilimadamlarından Oleg Gazenko, Sovyetler'in yıkılmasından sonra köpeğin ölümünden pişmanlık duyduğunu da açıklamıştır. Rus yetkililer de Laika'nın ölümü konusundaki pişmanlıklarını sık sık dile getirdiler. Tek teselli, Laika'nın bu yolculuğunun boşa gitmemiş olması. Deney, canlı bir yolcunun yörüngeye oturan bir araçta sağ kalabileceğini ve ağırlıksızlığa dayanabileceğini ortaya koydu. İnsanlı uzay yolculuğunun önünü açtı. Canlıların uzay ortamına nasıl tepki vereceği konusunda bilimadamlarına yol gösterdi. Bu küçük ve sevimli köpeğin adını pek çok yerde görmeye devam ediyoruz. NASA, Mars'taki bir noktaya Laika'nın adını verdi. Çeşitli ülkelerde üzerinde resimleri olan posterler ve pullar yapıldı. Adını taşıyan çikolatalar üretildi. Çeşitli romanlara, şarkılara ve beyazperdeye konu oldu.

Bu arada arkadaşlar.. Unutmayalım. Bugün rahatsak tarihteki en ufak şeylere bile borçluyuz bunu. Laika da tarihteki o ufak yardımcılardan biriydi. Bana ne demek olmaz.

2 Kasım 1957'de Sputnik 2 uzay aracıyla Dünya yörüngesine gönderilen ilk canlı olan Laika adlı köpeğin, o dönemde Sovyet yetkililerinin söylediği gibi bir hafta sonra değil, uzaya çıkışının hemen sonrasında öldüğü açıklandı. Sovyet yetkilileri Laika'nın yörüngede bir haftaya yakın süre yaşadıktan sonra, acı çekmeden öldüğünü bildirmişlerdi. BBC'nin haberine göre, Leika'nın akıbetine ilişkin yeni bilgi, Houston'daki Dünya Uzay Kongresi'nde, Moskova'daki bir enstitüde görevli Dr. Dimitri Malashenkov tarafından kamuoyuna açıklandı. Uzay tarihçilerinin "sürpriz" olarak değerlendirdikleri açıklamayla, Laika'nın kaderiyle ilgili 40 yıllık spekülasyonlar sona erdi. Dr. Malashenkov'un verdiği bilgilere göre, Leika Sputnik 2'nin fırlatılmasından birkaç saat sonra yüksek ısı ve panikten öldü. Laika, uzay görevi için seçilmeden önce Moskova sokaklarında dolaşan sahipsiz bir köpekti. Sovyet yetkilileri Sputnik 2 uzaya gönderildikten sonra, köpeğin Dünya'ya canlı olarak dönmeyeceğini ve uzayda öleceğini açıklamıştı. Bu açıklama, pek çok gözlemcinin tepkisine neden olmuştu. LAIKA NE ZAMAN ÖLDÜ? Dr. Malashenkov'un verdiği ayrıntılı bilgilere göre, yerçekimsiz ortamın etkilerini görebilmek için Laika'nın vücuduna alıcılar yerleştirilmişti. Bu alıcılar köpeğin nabzının giderek düştüğünü tespit etti. Kayıtlara göre uzay kapsülünün içindeki ısı ve nem giderek arttı ve kapsülün fırlatılmasından 5 ile 7 saat sonrasında köpekten gelen yaşam belirtileri kesildi. Bu bilgiler açıklanmadan önce, Laika'nın yörüngede en az dört gün boyunca hayatta kaldığı sanılıyordu. Laika'nın mezarına dönüşen Sputnik 2, Dünya'nın etrafını 2570 kez döndü ve 4 Nisan 1958'de atmosfere girerek parçalandı. kaynak: hürriyet haber