Giriş AMD verimlilik sazını eline alıp çalarken ve Intel geçmişteki hatalarını yavaş yavaş bertaraf ederken yakın geçmişe şöyle bir baktığımızda donanım meraklılarının Intel'in olağanüstü sıcak Netburst mimarisinden fayda gördükleri tek bir alan ortaya çıkıyor: Kocaman CPU soğutucuları. Elbette bu durumda birkaç koca tasarım piyasaya damlayıp sessiz soğutma diye tutturan kalabalığı susturacaktı fakat korkunç derecede sıcak Prescott çekirdekleri ve Pentium D işlemcileri olmasaydı bugünün soğutma harikaları da belki ortaya çıkmayacaklardı. Benzer büyüklüklerdeki soğutucuları üreten firmalardan birisi de şüphesiz Scythe USA idi. Yalnız bu firma soğutma gücünden ziyade, başlangıçtan beri düşük gürültü seviyesi için uğraş veriyor. İşte burada devasa büyüklük, birçok firmanın az ısınan işlemciler için ürettiği soğutucularda olduğu gibi fansız soğutma yapmak amacıyla devreye giriyor. Bu ürünlerde fan kullanmak hem yüksek soğutma hem de düşük gürültü hedeflerine ulaşılmasını sağlıyor. Bugünlerde soğutma gücünün mükemmel karşılığı karmaşık yapıdaki sulu sistemler ise TEC destekli aktif soğutmalar da aktif soğutmayla yapılabilecek en iyi soğutmaya karşılık geliyorlar. Birbirleriyle uzaktan yakından alakası olmayan bu teknolojileri karşılaştırmanın en adil yolu soğutma maliyetini hesaplamak olabilir ve bizim daha önceki TEC soğutucularıyla alakalı olan incelememizde böyle bir karşılaştırmayı yapabilmek için birbirine en yakın fiyattaki sıvı soğutma sistemlerine yer vermiştik. Geçen incelememizi okuyan birçok kişi TEC biriminin sıcaklığı düşürmede büyük bir rol oynayıp oynamadığını veya soğutucunun sahip olduğu büyük ısı dağıtıcılarının mı bunda daha çok etkili olduğunu bilmek istediler. Neyse ki Scythe Ninja Plus Revision B bugünkü makalemiz için zamanında laboratuarımıza vardı, yoksa oldukça küçük çaplı bir TEC soğutucu incelemesi yapmış olacaktık. Termoelektrik Soğutucular Termoelektrik soğutma teknolojisindeki son yenilik "soğuk" bileşenlerde oluşan buğulanmayı engelleyen "yaklaşık ortam" sıcaklığı denetimi. TEC soğutmanın temelleri ve bu tasarım ardında nelerin yattığı hakkındaki detaylı bilgileri edinmek için CoolIT'den Sıra Dışı Soğutucular adlı yazımızın bir sayfasına göz atmanızı tavsiye ediyoruz. En iyi TEC soğutucuları diğerlerinden ayıran şeyler nelerdir? Bunlar arasında TEC birim kapasitesi, soğutucunun yüzey alanı, soğutma kanatçıklarının hava akışı karakteristikleri ve fan gücü gösterilebilir. Makalemizdeki üç soğutucuya daha yakından baktığımızda ise üçünün de aynı ısı dağıtıcısını ve TEC birimini ve hatta onlardan ikisinin aynı fanı bünyesinde barındırdığını görüyoruz. Yeni TEC: Titan Amanda Tom's Hardware Guide deneylerine ilk kez katılan Titan Computer Co., LTD'den Amanda TEC soğutucu soğutma fanı ve kurulum donanımıyla diğerlerinden ayrılıyor. Daha önce incelemiş olduğumuz Vigor Monsoon II Lite ile aynı dağıtıcı ve TEC güç denetleyicisine sahip olması sebebiyle kısaca benzerlik ve farklılıklarına değineceğiz. Bileşenler Ve Kurulum Diğer ürünlerde sadece hava tahliye fanı olacak biçimde yerleştirilebilecek bir fan bulunurken, Titan giriş ve çıkış için iki fana da sahip. Gerçi ısı dağıtıcısı üzerindeki tabaka aynı anda hem giriş hem de tahliye fanının çalışmasını gereksiz kılsa da iki fanın kullanılması hava direncini azaltıp basınç farkını düşürüyor. Bu sayede fanlar zorlanmadan dönüyor ve hava akışında önemli ölçüde artış sağlanıyor. Soğutucunun alt yüzeyi oksitlenmeyi önlemek amacıyla üzeri gümüşi bir metal ile kaplanmış olan bakırdan oluşmakta. Bu soğutucunun farklı yapıdaki dirseği onun diğer ürünlerden farklı olarak sadece LGA775 işlemcileri için tasarlanmış olduğunu bize söylüyor. Alttan görülen diğer bir bileşen ise öteki ürünlerde de bulunan çift-dağıtıcılı tasarım. Ön kısımda kalan ısı dağıtıcısı işlemciyi doğrudan soğuturken, arkada bulunan dağıtıcı ise TEC biriminin sıcak tarafını soğutuyor. Bu tasarım TEC'in işlemci eşik sıcaklık değerine ulaştıktan sonra çalışmasını sağlayarak, soğuk tarafta olası bir buğulanma ve yoğunlaşmayı önlemek amacıyla, bu yüzeyin sıcaklığının ortam sıcaklığının çok az üstünde kalmasına yardımcı oluyor. En azından TEC tüm soğutma gücünü yitirinceye dek döngü bu şekilde sağlanıyor... Amanda TEC ile beraber bir kurulum rehberi, vidalar ve kilit pullarıyla tutturucu dirsek, 4-iğneli güç kablosu uzatması, arayüz kablosu, TEC denetleyici kartı, ısıl macun ve iki yardımcı kablo geliyor. Yardımcı kablolar anakarta doğru uygulanan baskıyı azaltmak amacıyla soğutucunun tepesinden kasanın üstünde uygun bir yere kadar gergin biçimde bağlanabilirler. Her ne kadar bu Titan'a has bir özellik olsa da test sistemimizin dikey yapısı sebebiyle bunu yapmaya gerek duymadık. Titan'nın diğer bir farkı da dört vida yardımıyla kolaylıkla anakartın arka tarafından tutturulabilmesi. Her ne kadar bunu yapmak için anakartı kasadan sökmek gerekliyse de benzer soğutucular, soğutucu ve tutturucu dirsek arasında yaylı somunlar kullanıyorlar ve bu sebepten dolayı kurulumda bazı zorluklar yaşanabiliyor. Benzer ürünlerde olduğu gibi Titan bellek birimlerin tepesine çok yakın konumda duruyor. Bu durumda en iyi çözüm "sıradan boyutlu" metal soğutucuları olan bellekleri kullanmak. Eski Gözdelerimiz: Vigor Monsoon II Lite Ve Ultra ChillTec Vigor Gaming'in Monsoon II Lite hakkındaki detaylı bilgelere ulaşabileceğiniz makalemizde gösterdiği oldukça etkili soğutmayla gözdelerimiz arasına girmişti. Soğutucunun tek hatası fan homurtusuyla desteklenen TEC malzemesinin gürültülü "aç-kapa" güç döngüsüydü. Ultra'nın ChillTec adlı ürünü sahneye "System Builder marathon" yazımızın üçüncü ayağında çıkmıştı. Cihazın sürücü yuvasına yerleştirilebilen sayısal göstergeli bir denetleyicisi de var. Aynı donanım Monsoon II'de de var fakat bu ürün ondan biraz daha ucuz. Üstelik TEC güç döngüsü de daha sessiz çalışıyor. İki soğutucu da aynı fan, ısı dağıtıcısı, TEC birimi ve kurulum yöntemini kullanmakta. Monsoon II Lite'ın hem AMD hem de Intel LGA775 uyumlu sürümleri bulunurken Ultra tek pakette Soket 939/940, AM2 ve LGA775 için üç ayrı kurulum setini birden sunuyor. Anakart altındaki destek plakası kartın soğutucu ile sapa sağlam bağlanabilmesini sağlasa da bu tasarımda kullanılan yaylı somunlara el sürmek bir hayli zor. Özellikle de soketi çevreleyen gerilim düzleştiricisinin üzerinde ısı dağıtım kanatçıkları olan anakartlarda baya zorluk çekebilirsiniz. Aktif Soğutucu: Scythe Ninja Plus Revision B Scythe Ninja Plus Revision B sahip olduğu daha büyük boyutta olan ve daha sessiz çalışan fanıyla, TEC'li soğutucuların aktif soğutuculara göre ne kadar etkili olduğunu görebilmemiz için yeterince iyi bir referans teşkil ediyor. Bileşenler Ve Kurulum Scythe Ninja Plus Revision B fanla "olağanüstü soğutma" veya fansız sessiz çalışma amaçları için tasarlanmış 12 borusu bulunan devasa bir soğutucu. Ninja Plus Revision B 120 mm fan, fan tutacakları, kurulum rehberi, AMD soket 754/939/940/AM2 ve Intel soket 478 işlemcileri için çevirmeli dirsek, iğneyle tutturulan LGA775 uyumlu dirsek, dört dirsek takma vidası ve bir paket ısıl macunla beraber sunuluyor. LGA775 dirseğiyle birlikte görmüş olduğunuz Scythe Ninja Plus Revision B, düz bir bakır temas yüzeyine sahip. Kurulumu çocuk oyuncağı fakat kocaman fanı en küçük belleklerin bile üstüne değebilir. Gerekli olduğu takdirde fan soğutucunun farklı bir tarafına yerleştirilebilir. Mr.