İnsan bu tür yazıları okurken içi cız ediyor, nasıl etmesin, o dönemdeki temizlik olsa tertemiz bir ülkeye sahip olurduk, hırsızlık olmazdı, fakir insan kalmazdı, ahlaklı tüccarlar sayesinde güzel bir ticarete sahip olurduk...

Emeğine SağLık

Kimi yerde gozlerimden yas geldi desem yeridir yav ecdadimiza kufredenler utansin bizi bu hale getiren 1 tl icin birbirini yiyecek hale getiren zihniyetin Ben taaaaaa...

ewet ne kadar güzel bir paylaşım olmuş. Osmalı devletini şöyleydi, böyleydi pahdişahları diyenlere deli oluyorum. o devleti eleştirebilmek için ondan daha iyi bir devlet kurda bide seni görelim kardeşim. şu yazılarınn sadece bi kaçını yabsak daha farklı yerlerde olurduk. sonra osmanlı torunuyuz şuyuz buyuz die gazel çalıyoruz. herşeyimiz avrupa düzenene göre olamaya çaşlışılıyor. sözüm kimeye değil arkadaşlar acımitasyında yapmıyorum. sadece genel olarak inceden bir sitemm anlayamadığım. şu batılaşmaya 3qU!

Eline sağlık Abi yeni şeyler öğrenmiş olduk sayende Teşekkürler

Geçmişe körü körüne bağlanmamak gerekir diyor kimi kalem sahipleri. Doğru söylüyorlar, haklılar. Sözlerine bir şeyi ilave etmeyi unutuyorlar, körü körüne bağlılık olmamalı ama cahilce hasımlık hiç olmamalı. Bu sebeple bir tarafın sevdiğini diğeri yererken dikkatli sözcükler kullanmalı ve geçmiş geçmiş olduğu için karalanmamalı. Sözler sağlam delilleri barındırmalı. Öyleyse geçmiş şahit olanların sözlerinden nakledilmeli. "Temizlik imandandır!" "Temizlik imanın yarısıdır!" hadis-i şeriflerini nefis hüsn-i hatlarla yazarak evlerinin ve ibadethanelerin duvarlarına asan Osmanlılar, bunları daha ziyade gönüllerine yerleştirerek kendilerine şiar ve düstur edinmişlerdir. Bu temizlik, hem maddi hem de manevi olarak gerçekleştirilmiştir. Çünkü temizlik, dini vazifelerle iç içedir. Günde beş vakit namaz için abdest alınmak suretiyle yüzler, eller, ayaklar ve ağızlar mütemadiyen temizlenmiş olurdu. Ayrıca her yemekten evvel ve sonra mutlaka eller yıkanırdı. Temizlik hususunun kusursuz olması için köylere varana kadar her tarafta hamamlar yapılmıştır. Türk evleri, son derece temizdir. Ayakkabılarla asla içeri girilmez. Her yer, namaz kılınabilecek derecede pırıl pırıldır. Evlerde hayvan beslemek diye bir şey yoktur. Hatta kuş bile sokulmaz. Bu güzel hasletlerin tabii bir neticesidir ki Osmanlılar, umumiyetle gürbüz yapılı, kuvvetli kimseler olarak tebarüz etmiştir. Batılıların kendi ifadeleriyle o dönemdeki temizlik mahrumu obur Avrupa'nın tek bir şehrinde bile bütün Osmanlı mülkünden daha çok sakat ve biçimsiz insanlar vardı. Meşhur Louvre sarayında helanın unutulmuş olması, o zamanki Avrupa'nın temizlik hususundaki halini ortaya koymak için kafidir. Nitekim bir zamanlar Fransa'da şemsiyenin, sokağa atılan kirli sulardan korunmak için kullanılmış olduğu da rivayetler arasındadır. Thevenot: "Türkler sıhhatli yaşarlar ve az hasta olurlar. Bizim memleketlerdeki böbrek hastalıkları ve daha bir sürü tehlikeli hastalıkların hiçbiri onlarda yoktur. İsimlerini dahi bilmezler. Öyle zannediyorum ki, Türkler'in bu mükemmel sıhhatlerinin başlıca sebeplerinden biri de sık sık yıkanmaları ve yiyip içmedeki itidalleridir. Onlar, gayet az yerler. Yedikleri de, hıristiyanlar gibi karma karışık değildir." der. "Yemeklerden evvel ve sonra elleri yıkamak, Türkler arasında vazgeçilmeyecek derecede umumi bir adet hükmünü almıştır." diye ilave eder. Tavernier: "Türkiye'de sofradan kalkılır kalkılmaz mutlaka ellerle ağızlar yıkanır. Önünüze sıcak suyla sabun getirilir. Büyüklerin konaklarında ya gül suyu veya güzel kokulu başka bir su da ikram edilir. Bunlarla da mendilinizin bir ucunu ıslatırsınız." der. Durdent: "Türkler, dini bir vazife olarak günde beş vakit namaz kılmak ve birçok defa abdest almakla mükelleftirler. Onlar bu şekilde ruhen de temizleneceklerine inanırlar." der. Dr. Brayer de: "Osmanlı, yıkanıp temizlenmeyi hiçbir zaman ihmal etmez. Takatten düşse bile çocukları, uşakları veya hanımı vasıtasıyla yıkanıp temizlenir. Öldüğü zaman da cenazesi bile şeriat ahkamına göre yıkanıp temizlenmeden tabutuna konulmaz. Oysa Avrupalılar, hastalandıklarında veya takatten düştüklerinde temizlik kaygısını umumiyetle unutuverirler. Ölünce de evinde bulunabilen en kötü beze sarılıp dikildikten sonra tabuta konulurlar. Ailesi cesedinin en sathi bir şekilde temizlenmesini aklından bile geçirmez." demektedir. Özellikle Osmanlı Devleti'nin Anadolu ile stanbul havalisine münhasır olan kısımlarında herhangi bir zabıta vukuatına pek rastlanmamıştır. Nadiren meydana gelen zabıta vukuatının da, umumiyetle hıristiyan unsurlar ve bilhassa Rumlar tarafından tertip edildiği tesbit olunmuştur. Bu hakikat, Osmanlılar'ın ahlaki seviye itibariyle ne kadar ileri bir millet olduğunu göstermeye kafidir. Gerçekten Osmanlılar'da yankesicilik, dolandırıcılık, hırsızlık, ihtikar ve sahtekarlık tamamıyla meçhul şeyler olmuştur. Öyle ki, evlerin kapıları her zaman ardına kadar açık bırakılabilir ve yahut tahta bir mandalla tutturulabilirdi. Dükkanlar da aynı vaziyetteydi. Köyler ve Türkmen aşiretleri arasında da bu emniyet vardı. Bunlardan dolayı eski Türk zabıtası adeta işsiz bir zabıta şeklindedir. Avrupa müelliflerini asırlarca hayretler içinde bırakan bu ulvi ahlak seviyesinin başlıca amili, elbette ki Kur'an-ı Kerim'dir. Zira diğer dinlere mensub kimselerde bu seviye görülmemektedir. Nitekim Daily News gazetesinde neşredilen bir mektupta batı hıristiyanlığının ikaz edilerek ibret almaya ve intibaha davet edilmesi de, bundandır. Du Loir, Devlet-i Aliyye'de müşahede ettiği emniyet ve asayiş hakkında şöyle der: "Bu memlekette hemen hiçbir cinayet hadisesi olmaz! Eğer bir-iki fevkalade hadise zuhur edecek olursa, onlar da ya ani bir feverandan yahut da yol kesen haydutların şekavetlerinden ibarettir." Baltacı'nın Prut seferi esnasında, bir müddet Osmanlı ordugahında da bulunmuş olan meşhur seyyah de La Motraye: "Ben Osmanlı mülkünde takriben ondört sene kaldım. Bütün şekavetler gibi hırsızlığın da son derece nadir olduğunu gördüm. Hususiyle İstanbul'da hiçbir hırsızlık hadisesi olmadığına şahid oldum. Yol kesip haydutluk yapanların cezası ağırdı. Ondört sene içinde bu cezaya altı haydut çarptırıldı. Bunlar da hep Rum ırkından idi. Türkler'de yankesicinin olduğu malum değildi. Bunun için ceplerin, el çabukluğundan korkusu yoktu..." der. İngiltere'nin İstanbul sefirliğinde bulunmuş olan Sir James Porter, bir Türk ve İslam düşmanı olmasına rağmen şunları söyler: "Osmanlı'da yol kesme, ev soyma, dolandırıcılık ve yankesicilik gibi hadiseler adeta meçhul gibidir. Harp halinde olsun, sulh halinde olsun, yollar da evler kadar emindir. Bilhassa anayolları takip ederek bütün Osmanlı mülkünü en mutlak bir emniyet içinde baştanbaşa dolaşabilmek her zaman mümkündür. Daimi bir seyr u seferle yolcu adedinin çokluğuna rağmen vukuatın fevkalade azlığına hayret etmemek kabil değildir. Nice yıllar içinde ancak nadir hadiselere tesadüf edilebilir." Fransız generallerinden Comte de Bonneval: "Haksızlık, tefecilik, tekelcilik ve hırsızlık gibi suçlara Türkler arasında rastlamak mümkün değildir. Gerek vicdani bir akideden, gerekse ceza korkusundan dolayı olsun, Türkler o kadar dürüstlük gösterirler ki, insan ister istemez onların doğruluklarına hayran kalır." der. Ubucini de şahid olduklarını şöyle ifade eder: "Bu muazzam payitahtta dükkan sahipleri, herkesçe malum vakitlerde dükkanını açık bırakıp namaza gider. Geceleri evlerin kapıları alelade bir mandalla kapatılır. Buna rağmen senede yalnız üç-dört hırsızlıkvak'ası bile olmaz. Ancak ahalisi sırf hıristiyanlardan ibaret olan Galata ile Beyoğlu'nda ise hırsızlık ve cinayet vak'alarının yaşanmadığı birgün bile geçmez. Taşralarda da iffet ve istikamet aynı derecededir. Son zamanlarda Daily News gazetesinde neşredilen mektubunda bir İngiliz seyyahının anlattığı şu menkıbeyi lütfen okuyun: Bugün kendi eşyamla arkadaşım olan eski bir Macar zabitinin eşyasını nakletmek üzre bir köylünün yük arabasını kiraladım. Sandıklar, port-mantolar, denkler, paltolar, kürkler, atkılar hep açıktaydı. Buralarda yatağın hayali bile mevcut olmadığı için, ben, gece üstüne uzanmak üzere biraz kuru ot satın almak isteyince son derece nazik bir Türk bana refakat teklifinde bulundu. Sonra da öküzlerini koşumdan çıkarıp bizim bütün eşyamızla beraber sokağın ortasında bıraktı. Ben onun uzaklaştığını görünce arkasından seslendim: "– Burada birisi kalmalı!" dedim. Yanımdaki Türk hayretle sordu: "– Niçin?" Ben de: "– Eşyalarımızı beklemek için." dedim. Müslüman Türk şu cevabı verdi: "– Ne lüzumu var? Merak etmeyin; eşyalarınız bir hafta gece-gündüz burada kalsa bile dokunan olmaz." Ben de bu söz üzerine ısrar etmeyip oradan öylece ayrıldım. Döndüğümde hayretler içerisinde her şeyi yerli yerinde buldum. Hem de o sıralarda o yoldan Osmanlı askerleri mütemadiyen gelip geçiyordu. Bu göz kamaştırıcı gerçek, Londra kiliselerinin kürsülerinden bütün hıristiyanlara ilan edilmelidir... İçlerinden bazıları belki rü'ya gördüklerini zannedeceklerdir; ama artık uykularından uyansınlar!.." Osmanlılar'daki dini yaşayış, imanı güçlendirdiğinden ve ictimai dengeyi sağladığından hırsızlık ve gasba giden yollar vakıf müesseseleri ile kapanmış oluyordu. Maddi ve manevi zaferlerin temelindeki müessir, helal kazanç idi. Yavuz Sultan Selim Han'ın: "Şayet askerlerimin torbasında yabancı bağlardan koparılmış meyve görseydim, Mısır seferinden vazgeçerdim. Haramla zafer elde edilmez!" sözü meşhurdur. Osmanlılar, doğruluk hususunda eşsiz, namus konusunda da da son derece hassas bir gönül yapısına sahiptirler. Bu halleri, pek yüksek ve müstesna bir fazilet arzeder ki, bu da, Kur'an-ı Kerim ile sünnet ahkamından kaynaklanır. Diğer taraftan Osmanlı'da doğruluk ve namus anlayışı, yalnız kendilerine değil, ırk ve mezhep ayırımı yapılmaksızın bütün milletlere karşı tatbik edilen umumi bir şuur halindedir. Bu gerçeği birçok misallerde görebilmek mümkündür. Fatih Sultan Mehmed Han devrinde Osmanlı mülkünü tedkik eden papazların, kızlarını bir medreseye gönderip de sabahleyin onlardan aldıkları Türkler'in namusları hakkındaki malumat ve benzeri gerçekler, kendilerini İslam ile şereflendirecek kadar tesirli olmuştur. Gerek sultanların talimatları, gerekse ahali ve askerlerin tavır ve davranışlarında pek bariz bir şekilde görülen bu hassasiyet, düşmanlarımız tarafından bile itiraf ve ikrar edilmiştir. Bu yüksek faziletin yaşandığı Osmanlı'da tabii bir netice olarak birçok ticari ve iktisadi antlaşmalar senetsiz yapılmıştır. Tek bir kişinin yıllarca dağlardan altınlar naklettiği halde hiçbir tecavüze uğramaması da, Osmanlı'daki eşsiz doğruluk ve namus mefhumunun başka yerlerde misli görülmemiş bir tezahürüdür. Memlekette görülen birtakım hilekarlık, sahtekarlık ve eğrilik gibi menfiliklerin, müslüman ahaliden ziyade gayr-i müslimlere münhasır olduğu yabancılar tarafından da açıkça ifade ve itiraf edilmiştir. A. de la Motraye şöyle der: "Türkler'in namuskarlığını ifade etmek hususunda bir an bile tereddüt edemem. Ben dalgın bir kimseyim. Muhtelif dükkanlardan öteberi satın alırken bazen kesemi, bazen vakti anlamak için baktığım saatimi eşya yığınları arasında unuttuğum çok olmuştur. Bazen de vereceğim paranın iki mislini bıraktıktan sonra, dükkancının fazla verdiğim parayı görmesine vakit kalmadan çekip gittiğim olur. Fakat şunu ifade edeyim ki, benim bütün bu hallerime rağmen Türk dükkanlarında hiçbir şeyim ve bir tek meteliğim bile kaybolmamıştır. Zira dükkancılar, vaziyeti anlar anlamaz peşimden hemen adam koştururlar. Eğer dalgınlığımın neticesini anladıktan sonra dükkana dönememişsem, o zaman da unuttuğum şeyi iade için ikametgahımın bulunduğu Beyoğlu'na kadar adam gönderirler. Bu hal bir kez değil, defalarca tahakkuk etmiştir." İsveç'in stanbul sefirliğini yapan ve bu esnadaki tedkikleri ile Osmanlı müesseseleri ve teşkilatı hakkında yedi ciltlik bir eser yazan d'Ohsson: "Osmanlı Türkleri, diğer faziletleri kadar namuskarlık, dürüstlük ve doğruluk gibi Kur'an'ın en kıymetli ahkamına dayanan meziyetleri itibariyle de şayan-ı takdirdirler. Onların medh ü sena edilecek meziyetlerinden biri de, verdikleri söze sadık olmalarıdır. Onlar, başkalarını aldatmaktan ve emniyeti suistimal ile birkısım insanların saflığından istifadeye kalkışmak ve istismar etmekten büyük bir vicdan azabı duyarlar. Kendi aralarındaki bütün muamelelerine yerleşmiş bulunan bu kemali, hangi din ve mezhebe mensub olursa olsun, bütün yabancılara karşı da aynı şekilde gösterirler. Bu noktada müslimle gayr-i müslim arasında hiçbir fark gözetmezler. Çünkü onlar, her türlü gayr-ı meşru kazançları İslamiyet bakımından haram sayarlar ve meşru olarak kazanılmamış bir servetin ne bu dünyada, ne de ahırette hiçbir hayrı olamayacağına kat'i surette iman ederler." demektedir. A. L. Castellan'ın Osmanlı'daki eşsiz namusa dair anlattığı şu hadise, çok ibretlidir: "Dostlarımdan biri anlattı: İçinde bin kuruş bulunan bir torba ile İstanbul'dan Beyoğlu'na dönüyordum. Tophane iskelesi'ne çıkarken torbam yırtıldı. İçindeki bütün paralar da dökülüp rıhtımın üstüne dağıldı, bazıları da denize yuvarlandı. Ben «eyvah bile diyemeden hemen oradaki halk, paraların üstüne üşüştü. Herkes bulabildiği kadar topluyordu. Ben şaşkınlıktan donmuş bir vaziyette ne yapacağımı bilemiyor, sadece bu hareketleri büyük bir endişe içinde takip ediyordum. Ne göreyim! Herkes, topladığı paraları deniz kenarında kalan torbama koyuyordu. Bunun üzerine içim biraz ferahladı. Hatta kayıkçılar da, suya dalıp, denizin dibine gitmiş olan kuruşları çıkarmışlardı. Bütün bunlara karşı cömertlik göstermek istedimse de vazifelerini yapmış olduklarından bahsederek her biri bir tarafa çekildi. Zaten o kadar kalabalıktılar ki, hepsine bahşiş yetişmezdi. Toplanan bütün paralar torbaya konduktan sonra bir hamal da onu yüklenip doğru evime kadar götürdü. Eve girdikten sonra büyük bir merak içinde paramı hemen saymaya başladım. Birçok ziyana uğramış olduğumu zannediyordum ki, bin kuruşumun da tam olarak torbada olduğunu görünce hayretler içinde kaldım. Gözlerime inanamadım; bir daha saydım. Evet tek bir kuruşum bile eksik değildi." Charles Mac-Farlane, bir Türk düşmanıdır. Buna rağmen şu itirafı yapmaktan kendini alamaz: "Dostum M. W'nin yemiş mevsiminde Çeşme ile İzmir arasında ekseriyetle ulak olarak kullandığı Bucalı Mustafa isminde fakir bir köylü vardı. Bu adamcağız altın torbalarını yüklenerek İzmir'den umumiyetle akşamları hareket eder, bütün gece yol yürür ve sarp dağlar aşmak suretiyle otuz fersah gittikten sonra ertesi sabah kıymetli yüküyle Çeşme'ye varırdı. Bazen yolun bir kısmını katır üstünde katettiği olurdu. Fakat dağlara yaklaşınca daha çabuk gitmek için hayvanından inerdi. Sisamlılar'dan başka korktuğu yoktu. Fakat Mustafa onlara hiç rast gelmediği için, hiçbir zaman karşılaşmayacağına hükmediyordu. İşin asıl şaşılacak tarafı, yol boyunca herkesin onu tanıması ve taşıdığı yüklerin ne olduğunu bilmeyen kalmamasıydı. Buna rağmen İzmir tacirleri içinde parasını o kadar tehlikeli bir yoldan göndermekte tereddüt eden yoktu..." Fransız şairi Lamartine de, seyahatnamesinde İstanbul'dan ayrılırken Eyüb Sultan'da bir kahvenin önünden hareket edişini şöyle anlatır: "... Yola çıkışımızı seyretmek için halk etrafımıza toplanmıştı; fakat hiçbir hakarete uğramadığımız gibi eşyamızdan da hiçbir şey zayi olmadı. Osmanlı'da doğruluk, sokaklarda dahi bir fazilet halindeydi. Kahvenin önündeki ağaçların altında oturanlar ve yoldan gelip geçen çocuklar, at ve arabalarımıza eşyalarımızı yüklerken bize yardım ettiler. Yere düşen öteberilerimizi ve unuttuğumuz şeyleri toplayıp kendi elleriyle bize getirdiler." İmandan bir şube olan haya ve buna bağlı olarak gönle yerleşen tevazu, Osmanlı'nın mümtaz vasıfları arasındadır. İffet ve ismet mefhumunun hayata tatbiki hususunda Osmanlılar, son derecede hassas davranmışlar ve bu sayede cemiyet nizamını ayakta tutabilmişlerdir. Edeb ve haya ile tevazunun menbaı olan İslam'a pek sıkı bir şekilde bağlılık göstermişler, birçok mevzuda olduğu gibi bu hususlarda da asla taviz vermemişlerdir. Öyle ki, bir kadının saçına uzanmaya yeltenen kafir elini, bir harp sebebi saymışlardır. Onlar, haya esaslarına riayetle yükselmiş ve öz benliğini koruyabilmişlerdir. Bugünkü tabirle o yapının halkı; "temiz toplum" halinde tarihte tebarüz eden müstesna bir mevkii haiz olmuşlardır. A. Brayer şöyle der: "Müslüman Türkler arasında hayanın bir neticesi olarak kibir ve gurur adeta yok olmuştur. Çünkü kibir ve gurur, İslam'ın pek şiddetli bir şekilde yasakladığı menfiliklerdendir. Şöyle buyurulur: "Yeryüzünde sakın azametle yürüme, insanlardan nazarlarını gururla çevirme!" "Mütekebbir ve mağrur olandan Allah nefret eder!" "Harekatında mütevazi ol, yavaş sesle konuş!" "Kibir cehaletten ileri gelir, alim asla mağrur olmaz." "Tevazu insana necabet verir." Bundan dolayıdır ki, Osmanlı'nın yürüyüşünde vakar ve ihtişam olmakla beraber asla kibir ve azamet yoktur. O, daima yavaş sesle konuşur. El ve kol hareketlerinde hiçbir zaman mütehakkimane bir eda sezilmez. Hizmetinde tatlılık ve kolaylık vardır." Bu sözlerin hemen hemen hepsi, gayr-i müslim kimselere aitti. Kendi içimizdeki gözlerle ecdadı tanımaya çalışmak taraflı bir sonuca götürebilir belki ama, kimi zaman Osmanlının hasımları sayılabialecek seyyahların söylemiş oldukları sözler, ne temzi ve pak bir ecdada sahip -

Osmanlı... Başka söze gerek yok, herkeste hayranlık uyandıran dev bir