Linkleri de koysaydın keşke de Aramak zorunda kalmasaydık. Benim gibi arayanlar olursa Bu adresten linkleri alabilirsiniz.

AJAX, son zamanlarin en moda teknigi. Modasi kolay kolay da geçecek gibi durmuyor. Peki biz web sayfamizda AJAX'i sirf moda oldugu için mi kullanmaliyiz? Yoksa gerçekten ona ihtiyacimiz oldugu için mi? Evet, AJAX'in bize sundugu çok güzel faydalar var fakat her seyde oldugu gibi fazlasina kaçmadigimiz sürece... Bu yazida hangi durumlarda AJAX kullanilmasinin faydali olabilecegini 10 adimda inceleyeceginiz. Eminim ki yazinin sonunda AJAX ile ilgili düsüncelerinizde bir takim degisiklikler olacak 1-) Oylamalarda ve derecelendirmelerde Bazi sayfalarda kullanicinin, oy vermesi veya derecelendirme yapmasi gerekmektedir. Örnegin AJAX-TR'deki yazilarin altinda bir oylama bölümü var. Imleci bu bölümdeki yildizlarin üstüne getirerek, o yaziya 5 üzerinden kaç puan vermek istediginizi belirtebiliyorsunuz. 5 üzerinden 3 puan vermek istediginizde imleci 3. yildizin üzerine getirip tikliyorsunuz. Ve saniyeler içerisinde oyunuz isleme aliniyor, yeni sonuç ayni yerde gösteriliyor. Oylama örnegi Bu islem sayfanin çok küçük bir bölümünde gerçeklesiyor. Belki de %2′lik bir bölümde. Eger AJAX kullanmasaydik, bu küçücük islem için sayfanin %98′ini yeniden yükletecektik. Ne kadar vahim bir durum! 2-) Önerilerde ve otomatik tamamlamada Kullaniciya ne yapmasi gerektigi konusunda öneriler sunabilirseniz mükemmel olur. Kullanici, öneriler sayesinde çok daha hizli islem yapabilir. Öneriler istediginiz her yerde olabilir. Fakat özellikle giris alanlarinda öneriler sunulmasi kabul görmüs bir durumdur. Google SuggestJavaScriptJ tusuna basar basmaz size öneriler listesi gösterilecektir. Bu listeden aratmak istediginiz kelimeye ve o kelimeyle ilgili diger kelime öbeklerine hizlica erisebiliyorsunuz. Bu yönteme as you type ismi veriliyor. Ayni yöntemi Windows Vista'nin arama kutularinda da görebilirsiniz servisini hiç denediniz mi? Diyelim ki arama motorunda kelimesini aratacaksiniz. Siz klavyeden Google Suggest örnegi 3-) Form verilerinin dogrulanmasinda Form girisleri, bir web sayfasinda en çok dikkat edilmesi gereken yerlerdir. Çünkü kullanicinin form girisine ne yazacagini asla bilemezsiniz. Fakat girilen degerlerin geçersiz olup olmadigini kontrol edebilirsiniz. Form girislerini kontrol edebilmek için çesitli yöntemler mevcuttur. Bu yöntemleri AJAX-TR yazarlarindan Erhan YAKUT'un Javascript, Ajax ve PHP Ile Form Kontrolü baslikli yazisinda ayrintili bir sekilde bulabilirsiniz. AJAX, form verilerinin dogrulanmasinda oldukça kullanisli bir yöntemdir. Örnegin su sayfadaki formu test edebilirsiniz. Form Dogrulama Örnegi 4-) Yerinde düzenleme isleminde Diyelim ki veritabanindan aldiginiz verileri bir tabloda listeletiyorsunuz. Listedeki bir degerin yanlis oldugunu gördünüz ve güncellemeniz gerekiyor. Klasik yöntemde, ayrica bir güncelleme formu olusturmaniz gerekecekti. Bu forma güncellemek istediginiz degerin bilgilerini yeniden yükletecektiniz. Degerleri düzenledikten sonra "Güncelle" butonuna tiklayip degisikligi veritabanina geri kaydedecektiniz. Fakat AJAX ile bu külfete katlanmak zorunda degilsiniz. Güncellemek istediginiz degerin üstüne çift tiklarsiniz, yeni degeri yazarsiniz ve Enter tusuna bastiginizda veya imleci baska bir noktaya tasidiginizda yaptiginiz degisiklik veritabanina aninda kaydedilir. Kisacasi degeri, yerinde düzenlemis olursunuz. Bu isleme Edit in Place adi verilmektedir. Kendiniz tecrübe etmek isterseniz su sayfayi ziyaret edebilirsiniz. Yerinde Düzenleme Örnegi 5-) Sekmeli menülerde Microlink, detaylarin tek bir tikla erisilebildigi durumlarda kullanilan bir yöntemin adidir. En bilindik microlink yöntemi de sekmeli menülerdir. Sekmeli menüler çok eskiden beri kullanilsalar da özellikle AJAX ile kendilerine daha da önemli bir yer edindiler. Eski yöntemde, kaç tane sekme varsa hepsinin içerigini sayfa yüklenirken hafizaya atarsiniz. Daha sonra javascript ile sekmeler arasinda geçis yaparsiniz. AJAX ile hem tüm içerigi yükletmek zorunda kalmiyorsunuz hem de veritabanindan içerik yükletme gibi avantaja da sahip oluyorsunuz. Örnek bir sekmeli menüye su sayfadan erisebilirsiniz. Sekmeli Menü Örnegi 6-) Dinamik formlarda Yine bir form örnegi üzerinde duracagiz. Formdaki bir alani degistirince iliskili ek alanlarin çiktigi formlara live form ismini veriyoruz. En bilindik uygulamardan birisi de ülke-sehir iliskisidir. Önce yasadiginiz ülkeyi seçersiniz, daha sonra da seçtiginiz ülkeye bagli sehirler listelenir. AJAX-TR yazarlarindan Onur'un yapmis oldugu örnek bir dinamik forma su sayfadan erisebilirsiniz. Dinamik Form Örnegi 7-) Dinamik aramalarda Eski yöntemlerle arama yapmak, uzun süren bir islemdir. Bulmak istediginiz kelimeyi yazarsiniz, "Ara" butonuna tiklarsiniz. Arama islemi bittiginde sonuçlar yeni bir sayfada listelenir. Eger ki istediginiz sonuçlar çikmazsa ayni uzun süreci tekrarlamak zorunda kalirsiniz. Fakat AJAX ile bu süre minimuma indirilebilir. 2 nolu maddede açikladigim "as you type " yöntemini arama islemlerinde de kullanabiliriz. Bulmak istediginiz kelimenin harflerini yazdikça, sonuçlar alt tarafta dinamik olarak listelenmeye baslayacaktir. Örnek bir uygulamayi su sayfada görebilirsiniz. Dinamik Arama Örnegi Verileri filtrelemede Özellikle tablolar ile listelenen verilerin filtrelenmesinde AJAX kullanmak bize büyük avantajlar saglar. Tablodaki alanlari A'dan Z'ye veya Z'den A'ya siralamanin yaninda, 2003-2005 yillari arasindaki kayitlari göstermek gibi filtrelemeleri AJAX ile tüm sayfayi yeni bastan yüklemeden yapabilirsiniz. Bu konuda tam olarak güzel bir örnek bulamasam da su sayfadaki filtreleme örnegini tavsiye edebilirim Filtreme Örnegi 9-) Büyük resimleri veya haritalari kaydirmada Bu madde için verilebilecek en iyi örneklerden birisi hiç süphesiz Google Maps. Fareniz ile haritayi kaydirarak görmek istediginiz bölümün yüklenmesini saglarsiniz. Haritanin sadece gerekli olan kismi yüklenmis olur. AJAX ile resim kaydirma konusunda bir baska etkileyici örnegi ise su sayfada bulabilirsiniz. Resim Kaydirma Örnegi 10-) Sohbet uygulamalarinda Web sayfaniza ekleyeceginiz bir sohbet kutusu sayesinde ziyaretçilerinizle karsilikli konusabilirsiniz. Örnegin bir alis-veris sitesinde alici tam ödeme yaparken bir sey sormak istedi. Sohbet kutusunu kullanarak saticiyla aninda görüsme yapabilmesi hos olmaz mi? Eskiden web sayfamiza sohbet kutusu eklemek için çogunlukla frame'lerden faydalanirdik. Mesajlarin görüntülendigi çerçeveyi de sürekli refresh etmek zorunda kalirdik. Ziyaretçi de bu refresh islemini görürdü. Rahatsizlik veren bir durumdu. Fakat AJAX, web tabanli sohbet uygulamalarinda oldukça avantaj saglayan bir teknik. AJAX ile hazirlanmis örnek bir sohbet uygulamasini su sayfada bulabilirsiniz. Örnek bir sohbet uygulamasi Sonuç AJAX'i Anlamak baslikli yazimda AJAX'in dezavantajlarindan bahsetmistim. Eger burada anlattigim uygulamalarin disina çikmazsaniz, bahsettigim dezavantajlardan minimum sekilde etkilenirsiniz. Ben burada yalnizca 10 adet madde listeledim. Elbette sayi daha çok arttirilabilir. Sizin de aklinizda "AJAX surada kullanilirsa iyi olur" dediginiz durumlar varsa lütfen yorum bölümüne ekleyin. Bir diger konu ise maalesef web sayfasinin neredeyse %70′lik bir bölümünü her tiklamada AJAX ile yükletenlerin olmasi. Bu kisiler hem arama motorlarindan faydalanamiyorlar hem de bant genisliginden normalde elde edecekleri karin çok ama çok azini elde ediyorlar. Lütfen, sirf web sitenizde AJAX kullanmis olmak için AJAX kullanmayin! Eger gerçekten ona ihtiyaciniz varsa kullanin. Kullanmadan önce de "bana ne kadar fayda saglayabilir " seklinde kendinizi sorgulayin. Bir sonraki yazida görüsmek üzere... Kaynaklar http://www.jroller.com/page/matsh?entry=12_perfect_cases_for_ajax http://www.sourcelabs.com/blogs/ajb/2005/12/10_places_you_must_use_ajax.html