Flash player çok sorun çıkartıyordu zaten. Html5 desteği geldikten sonra ayakta kalabileceğini sanmıyorum. Dr. Josef

Flash ölüyor: HTML 5 Adobe'u sıkıştırıyor. İnternette bir video seyrettiğinizde veya bir oyun açtığınızda muhtemelen tarayıcınız arka planda Adobe'un Flash Player eklentisini çalıştırıyor. HTML 5 gibi yeni web teknolojileri yıllanmış tarayıcı eklentisine savaş açıyor. Apple, ocak ayının sonunda iPad'i tanıttığında cihazda bulunmayan bir özellik tartışmaya neden oldu: Aynı iPhone'da olduğu gibi iPad de Adobe'un multimedya formatı Flash'ı destek vermeyecekti. Cihazı satın almayı düşünenlerin yaygarası devasa nitelikte olsa da Apple şefi Steve Jobs, kibir ve kehanetten oluşan bir karışımla yanıt verdi: Ona göre Flash zaten kısa bir süre içinde piyasadan silinecekti. Onun yerine HTML 5 gibi yeni web teknolojileri devreye girecekti. CHIP Online bu iddiayı detaylıca inceledikten sonra şu yorumda bulunuyor: Bay Apple haklı olabilir. HTML 5 - Geleceğin Flash'ı WWW'nin keşfinden bu yana çevrimiçi içerikler HyperText Markup Language ile biçimlendiriliyor. 90'lı yılların başında metin biçimlendirme imkanları sadece kalın ve italik yazı gibi öğelerle sınırlıydı. Zaman içerisinde Cascading Style Sheets yardımıyla resim, tablo, formül oluşturma ve bunlara kişisel biçimler vermek mümkün oldu. Lakin animasyon ve video içeriklerinin gösterilebilmesi için tarayıcılar bugüne kadar hep eklentilere başvurmak zorunda kaldı. İlk başlarda Windows Media, Apple Quicktime ve Real Player internette hareketli görüntüleri canlandırma imkanı sundu. Ancak Amerikan firma Macromedia, Flash isimli geliştirme ortamı ile format karmaşasını ortadan kaldırdı. 2005'te Adobe, Macromedia'yı satın aldı ve Flash Player'ı animasyonlar ve videolar için bir internet standardı haline getirdi. Aynı zaman dilimi içerisinde internet bağlantılarının da gittikçe daha hızlı hale gelmesiyle YouTube gibi, içeriklerini Flash eklentisi ile yayımlayan birçok multimedya portalı ortaya çıktı. Flash için yapılan eleştiriler Adobe'un Flash Player'ı bu avantajlara rağmen her zaman büyük eleştirilere maruz kaldı. Eklentinin Windows x86 sistemler dışında hiçbir sistemde performanslı ve yeterli derecede istikrarlı çalışmadığı söylendi. Ayrıca artık neredeyse tüm PC'ler yüklü olan eklenti, yaygınlığı sebebiyle saldırganlar için son derece cazip bir hedef haline geldi. National Vulnerability Database sadece geçtiğimiz yıl içerisinde Adobe Flash Player'ın 20 adet zayıf noktasını buldu. HTML 5 bu tip problemleri çözebilir. Zira geleceğin internet standardı videoları, müzikleri ve hatta oyunları dahi ek yazılıma ihtiyaç duymadan oynatabiliyor. Bunun tam olarak nasıl olduğunu ilerleyen sayfalarda size göstermek istiyoruz. Zira internetin geleceği HTML 5 çoktan harekete geçti. Uyarı: Eğer Internet Explorer kullanıyorsanız ilerleyen sayfalarda yer alan HTML 5 örneklerinin çalışmadığını göreceksiniz. Bu iş için Opera, Firefox veya Chrome'un güncel sürümlerine başvurmanız gerekiyor. Eğer yeni bir web tarayıcı kurmak istemiyorsanız Firefox 3.6 Portable'ı indirerek HTML 5 örneklerini hemen test edebilirsiniz. Güncel haberlere göre Internet Explorer, 9 sürümüyle beraber HTML 5 desteği kazanacak. Videolar: Özgür formatlar web'i fethedecek İster dünyanın en büyük video platformu YouTube'u ister sinema filmi hizmeti Hulu'yu ziyaret edin: Flash'sız hiçbir şey olmuyor. Lakin bu gereksinim yakında ortadan kalkabilir. HTML 5, tarayıcınızın videoları eklentilere bağımlı olmaksızın oynatabilmesi için gerekli tüm fonksiyonları beraberinde getiriyor. Geleceğin HTML standardı bu iş için "video" etiketini kullanıyor. Kullanılan tarayıcıya göre bu sayede H.264 veya Ogg formatı kullanılabiliyor. Aşağıdaki örnekte HTML 5 yardımıyla web sayfasına gömdüğümüz bir Firefox 3.6 tanıtım videosunu izleyebilirsiniz. Tarayıcınız HTML 5 video etiketlerini desteklemiyor. Eğer gömülü videoyu göremiyorsanız bunun iki olası açıklaması var: Web tarayıcınız HTML 5'i desteklemiyor veya tarayıcınızın HTML 5 desteği var ama Ogg Theora çözücüsünü desteklemiyor. Zira aslında övgüyü hak eden format çeşitliliği yavaş yavaş ama emin adımlarla HTML 5'in yaygınlaşmasına engel oluyor. HTML 5 videoları: Format sorunları Mozilla vakfı Firefox ile Ogg Theora video formatını desteklerken Apple Safari ve Google Chrome öncelikli olarak H.264 çözücüsünü kullanıyor. Bu tip format problemleri web geliştiricilerinin günlük çalışmalarında HTML 5 kullanmalarını neredeyse imkansız hale getiriyor. Her kullanıcının videoyu görmesini garanti altına almak için teorik olarak sunucuda hem H.264 hem de Ogg-Theora formatının bulunması gerekiyor. Ayrıca HTML 5 desteklemeyen bir tarayıcı kullananlara tam uyumluluk sağlamak için Flash video yedek planı da yapılmalı. Uygulamada ise ne bu iş için gerekli programlama çabası, ne de iki hatta üç kaç daha fazla depolama alanı gerçeğe dönüşebilir. Bu yüzden tarayıcı üreticileri yakın zaman içinde ortak bir format üzerinde anlaşma yapmalı. Bu sorunsalda YouTube, belirleyici bir rol oynayabilir: Video portalı, sitesinin HTML 5 uyumlu test sürümünü çoktan kullanıma sundu ve bunu yaparken kararını H.264 çözücüsünden yana verdi. H.264 formatının sıkıştırma konusunda Ogg Theora'ya göre bir üstünlüğü var. Keza H.264 çözücüsünün en az 2016 yılına kadar akışkan web çözücüsü niteliğinde lisanssız olarak kullanılabilmesi de bu formatın önünü açıyor. Ogg Theora seçiminde ise kuşkusuz gelecekte de özgür bir şekilde kullanılabilmesi ön plana çıkıyor. Flash'ın avantajı: Programlama HTML 5'in aşması gereken tek engel ortak bir video formatı değil. Bugün Flash Player özellikle fonksiyonellik konusunda önemli avantajlar sunuyor. Örneğin geliştiriciler hatasız video oynatımı için gerekli önbellek büyüklüğünü kendileri belirleyebiliyor. Aynı şekilde hatalı iletilen paketlerin kaydı sayesinde Flash videoların bant genişliği kesin bir şekilde kontrol edilebiliyor. Burada HTML 5'in telafiye ihtiyacı var. Keza HTML 5'in final sürümüne ulaşmadığını, henüz taslak aşamasında olduğunu da hatırlatalım. HANGİ TARAYICI HANGİ VİDEO ÇÖZÜCÜSÜNÜ DESTEKLİYOR? Mozilla Firefox: Ogg-Theora Google Chrome: H.264 & Ogg-Theora Opera: H.264 & Ogg-Theora Apple Safari: H.264 Microsoft Internet Explorer: Ses: Çevrimiçi müzik kutusu geliyor Flash ses konusunda da şu an için en yaygın çözüm oluyor. Videolarda olduğu gibi burada da geçerli: Gelecekte de böyle devam edecek diye bir şart yok. Ses dosyalarını web tarayıcıda oynatmak aslında zor bir şey değil. Ama söz konusu durum oynatıcı kontrollerini göstermek olunca geliştiriciler bu işi kullanıcıya bırakmak istiyor. Bu sebeple kapsamlı ses projelerinde kullanılan teknik genellikle Flash Player oldu. Aşağıdaki HTML 5 ses oynatıcısını kullanarak ses etiketi özelliğini test edebilirsiniz. Tarayıcınız HTML 5 ses etiketlerini desteklemiyor. Multimedya dosyalarını HTML 5 ile web sitelerine gömmenin güzel tarafı öğelerin ilk başta çok yapılandırma imkanı sunması oluyor: Varsayılan olarak tarayıcılar sadece en önemli yönetim butonlarını içeren ufak bir yönetim çubuğu gösteriyor. Örneğinimiz çok basit bir oynatıcıyı temsil ediyor. İstenirse CSS ve javascript yardımıyla birçok fonksiyon sonradan eklenebiliyor. Örneğin daha gelişmiş kontrol öğeleri, oynatma listeleri veya albüm kapağı resmi gibi. Böylece her web sitesine kendi görünüşüne uyan bir ses oynatıcısı yerleştirilebilir. HANGİ TARAYICI HANGİ SES ÇÖZÜCÜSÜNÜ DESTEKLİYOR? Mozilla Firefox: Ogg Vorbis & WAV Google Chrome: Ogg Vorbis & MP3 Opera: WAV Apple Safari: MP3 & WAV Microsoft Internet Explorer: Canvas: Eklenti olmadan oyun ve 3D uygulamalar Web tarayıcıda oynan oyunlar birçok büro ve kişisel bilgisayarda en iyi vakit öldürme yöntemidir. Burada da en sık kullanılan teknik Adobe Flash Player. Video oyunları çok popüler ve her geçen gün daha hızlı bir şekilde platformdan bağımsız tarayıcıları fethediyorlar. Bu yüzden yeni HTML 5 standardının taslağının tarayıcı oyunları için de bir altyapı sunması pek de şaşırtıcı değil. Zira bu tip projeler Canvas çizim alanı ile halledilebiliyor. Lakin Canvas öğeleri ile çalışmak video ve ses öğeleriyle çalışmaktan biraz daha karmaşık. İngilizce dilindeki Canvas kelimesi "tuval" anlamına geliyor; keza HTML etiketi "canvas" da sadece grafiksel nesneler için bir ortam hazırlandığına işaret ediyor. 2D veya 3D olsun tüm renk ve biçim oluşturma işleri javascript ile gerçekleşiyor. Dolayısıyla bu durumda Flash ve buna has mevcut grafiksel geliştirme ortamından vazgeçmek çok daha büyük bir kodlama çabasına mal oluyor. Fakat bu engelden korkmayanlar sadece tarayıcıda çalışmakla kalmayan, aynı zamanda bir Flash oyunundan daha az CPU yükü oluşturan mini oyunlar geliştirebilir. Aşağıdaki linke tıklayarak ulaşacağınız örnekte öncelikle ağaç kütüğünü suda uygun bir pozisyona yerleştirmeniz ve bölüme göre belli sayıda kurbağayı üzerine oturtmanız gerekiyor. En geç ikinci bölümde temel fizik öğelerinin de eklenebileceği anlaşılıyor. Örnek bir HTML 5 oyunu: Frog Log Eklenti ile daha karmaşık oyunlar Kullanıcılar gelecekte web tarayıcılarında çok daha sofistike oyunları çalıştırabilir. Lakin bu durumda Canvas ve javascript kullanılması geliştiriciler için büyük bir ek çaba anlamına geliyor. Bu yüzden tarayıcı oyunlarındaki eğilim eklentilere doğru ilerlemeye devam edebilir. Zira böylece geliştiriciler hazır kaynaklara erişim sağlayabilir. Cep telefonları: Mobil platformlar ve Flash Steve Jobs'un Flash'i eskimiş ve güvensiz bulması iPhone veya iPad'de Flash platformunun sonu anlamına gelebilir; peki HTML 5 mobil dünyada da baskın gelebilir mi? Masaüstü tarayıcıları için geçerli olan, mobil cihazlar için de geçerli olacak diye bir kural yok: Adobe, MWC etkinliğinde Flash Player 10.1 ve çalıştırma ortamı AIR'in bu senenin ortasına kadar neredeyse tüm akıllı cepler için hazır hale geleceğini duyurdu. Sadece iPhone kullanıcıları TFT ekranlarına boş boş bakmaya devam edecekler. Öyle görünüyor ki Adobe, Apple ve onun favori web standardı HTML 5'e karşı büyük bir savaş başlatmak istiyor. Adobe AIR'i baz alan mobil uygulamalar bu senenin ikinci çeyreğinden itibaren Android, Symbian, WebOS, Windows Mobile ve Blackberry cep telefonlarında çalışabilecek. Şimdiye kadar AIR, sadece Windows, Linux ve Mac OS X gibi masaüstü işletim sistemleri için sunuluyordu. Böylece ileride Adobe AIR sayesinde Flash uygulamaları cep telefonlarındaki tarayıcıların dışında da çalışabilecek. Adobe Flash mobil platformlardaki varlığı şimdiye kadar hep gölgedeydi; Flash 10.1'in duyurulması ile yazılım devi cep telefonları ve akıllı ceplerde de yükselişe geçebilir. Kim kazanır: Apple vs. Adobe Bu senenin ortasından itibaren Apple'ın iPhone OS'u resmi olarak Flash desteği sunmayan tek mobil platform olarak ortada kalabilir. Bunun kolay kolay değişmeyeceğini Apple şefi Steve Jobs açık ve seçik bir şekilde belirtti: "Eskimiş teknolojiler için enerjimizi harcamak istemiyoruz." Jobs'a göre Flash tam bir "işlemci canavarı". iPad'e Flash entegre edildiğinde pil süresinin 10 saatten 1,5 saate düştüğünü bile iddia ediyor. Kısacası Apple ve Adobe ortak bir nokta bulamayacak. Jobs için geleceğin web standardı HTML 5. HTML 5 eklentisiz video oynatmayı mümkün kılıyor, hatta YouTube gibi dev bir video platformu HTML 5 denemeleri yapıyor. Mobil alanda şimdiye kadar sadece Fennec tarayıcısı HTML 5'i destekliyor. Ama bu gelişmelerin hiçbiri cep telefonu üreticilerinin gelecekte HTML 5'i destekleyeceğini garanti altına almıyor. Sonuç: Yarının internetinin Flash'a ihtiyacı yok Multimedya kuşkusuz World Wide Web'in öteleyici faktörlerinden biri; ama bu iş için ille de Flash'e ihtiyaç var mı? Bizim yorumumuz: Hayır Steve Jobs'un Flash'ı disketlerle karşılaştırarak ikisinin de modern bir PC'de yer almaması gereken eskimiş teknolojiler olduğunu belirtmesi elbette sadece abartıdan ibaret. Apple şefinin bizi inandırmak istediğinin aksine Flash hiçbir şekilde ölü bir teknoloji değil. Ama artık küflenmeye başladı. Flash: Muazzam bir yaygınlık Adobe'a göre multimedya içerikler için gerekli olan Flash Player tarayıcı eklentisi şu an dünyadaki PC'lerin yüzde 85'inde yüklü. Daha ihtiyatlı tahminler yüzde 70 ila 75 arasında geziyor. Hangi tahmin olursa olsun internet kullanıcılarının bir gecede Flash'ı terk etmesi mümkün değil. HTML 5'teki format kavgaları bunun için ilk sebep olarak gösterilebilir. Ayrıca Adobe Flash Player'ın şu an geliştiriciler için özellikle multimedya yönetimi konusunda büyük bir özgürlük sunduğu gerçeği de var. Ama HTML 5 nihai formuna ulaşıp Firefox, Opera ve Chrome ortak bir video çözücüsü üzerinde anlaştığı vakit daha fazla internet hizmeti HTML'in sunduğu yeni imkanları kullanacaktır. Bu sayede güvenlik ve performans alanındaki Flash şikayetleri son bulabilir. Bu zamana kadar cep telefonu ve buna denk mobil cihazlar özel bir rol oynuyor. PC kullanıcıları güncel Flash içeriklerini sorunsuzca oynatabiliyor ve HTML 5 nihai formuna ulaşana kadar bekleyebilir. Mobil tarayıcıların çoğu Flash'ı desteklemiyor ki, bu da geçiş sürecinin çok uzun olacağı anlamına geliyor. Bu yüzden yakın gelecekte mobil cihazlarda Flash'e olan talep yüksek kalmaya devam edebilir. HTML 5 için verdiğimiz multimedya örnekleri aslında yeni standart ile yapılabileceklerin çok ufak bir kısmını temsil ediyor. Ama yine de şurası kesin ki hiçbir zaman Flash için bu kadar büyük bir rakip çıkmamıştı. Dolayısıyla yakında Adobe'un web geliştiricilerine video, müzik ve oyun alanlarında Flash'ın hala var olmayı hak ettiğini kanıtlaması gerekiyor. 45312 eklentisini görüntüle Chip Online -

html5 gelsede adobe yıkılmaz Flash player da sorunlar olduğu bir gerçek fakat, html5 görücez bakalım youtube da bunun haberini vermişti Öyle bir haber vardı sanki...