Eskiden yani bundan 40–50 sene önce böyle çabuk hesap yapabilecek hesap makineleri cep telefonları bilgisayar gibi şeyler yoktu. İnsanlar günlük çalışmalarındaki hesap çarpma, bölme, çıkartma ve toplama işlemlerini kalemle veya zihniyle yaparlardı. Zamanımızın çocukları bu yönden çok şanslılar. Bilgi çağı geliştikçe insanlar tembelleşiyor. Bu tür işler basitleştikçe de insanların kafası başka başka arayışlara yönleniyor bu yönelme bazen iyi olduğu gibi kötü şeylerle de bizi meşgul edebiliyor. 1950'li yıllarda para üzerinde kuruşlar hesap üzerinde 10 para veya 20 paralar var iken hesap işlerinde başı çeken ve öğrenilmesi elzem olan bir şey vardı ki o da olmazsa olmazlardandı. Kerratı bilmek bir büyük adam bir çocuğa ilk olarak sorardı: -Okula gidiyon mu sen? -Gidiyom -Gaça gidiyon? -Üçe... -9 kere 9 kaç? -81... -8 kere 8 kaç? -64... -Eferim sen bu işi bitirmişsin maşallah Böyle taltif ederdi büyükler... Yok, bilemezse sen daha çok ekmek yiyecen, bunu öğrenmezsen hayatın gayar oğlum derlerdi. Şimdi böyle bir hesabı çocuklara sordun mu çıkarıyor cep telefonunu hemen sana detaylı cevap veriveriyor. Oğlum aklından yapsana dedin mi "Kim uğraşacak amca" diyorlar. Bizim zamanımızda öyle miydi... Babam merhum bir tesbihin imamesinden tutar ikişer ikişer tespihi çekerek şöyle derdi: Bir ikidir bir iki... Çekmeye devam eder beş altıdır beş altı her cümlede ikişer tespih çeker inanmazsan sayıda bak on altıdır on altı derdi sayardık çekilen tespih tam on altı olurdu. Bir başka büyük amcamız dayımız yine beyin jimnastiğine tabi tutar ve der ki, iki sekiz, bir on dokuz, üç yirmi, bir otuz hesapla bakalım kaç eder? Akıldan hesap yaparsın tam 125 eder. Bir başkası şöyle der "Oğlum sana bir hesap soracağım. Seksen seri at, doksan doru at, yüz bin kır at, nalı mıhı kaç eder" derdi. Her ata dörtnal ve yirmi dört mıhtan (her ayağa 6 mıh çakılır) hesap yapar verirsin doğruysa takdir yanlışsa tekdir alırsın. Bunun örnekleri çok böyle bir adamın otuz tane ineği vardır her inek sayısına göre süt vermektedir. Örneğin 1. inek bir kilo 10. inek on kilo 30. inek ise otuz kilo. Bu adam ölmüş üç oğlu bunları bölüşecekler yalnız inekler de eşit sayıda olacak. Sütlerin kilosu da eşit olacak nasıl bölüşsünler ki. Her birine 10'ar inek ve 155 er kilo süt düşsün. Bu da ayrı bir soruydu. Bunlar o zamana göre çok zor sorulardı ama beynimizi zorlayarak bu tür hesapları yapabiliyorduk. Hem yazı ile hem de zihnen akıldan düşünerek bir şeyler yapıyorduk. Ben yazımda eski eğitim sistemi ile şimdikini eleştirecek değilim ama bana göre o çağın geriliğine rağmen o günkü sistemin çok daha öğretici olduğu kanaatindeyim. Ezbercilik yok bizzat uygulama vardı.