Peki Ya Eleştirenler? Hızla yayılan bu futbol ateşi, sıradan rutinimizin vazgeçilmez bir parçası haline gelse de, bu durumdan memnun olanların yanında, aynı tutkuyu gündelik hayata etki eden bir handikap olarak tanımlayanlar da var tabii ki. Fransa Şampiyonluk Kupası'nın final maçında geçen Grégoire Moulin Contre L'Humanité, çılgın taraftarlar sebebiyle aylardır gizli gizli aşık olduğu Odile ile buluşmasına yetişemeyen şanssız Grégoire'un öyküsüyle futbol çılgınlığına eleştiri getirenlerden. Kalabalık bir barda, çığlık çığlığa tezahürat yapan bir grup taraftarın içinde Madam Bovary okumaya niyetlenen Odile'in çarpıcı görüntüleri ile de gülmekten kırıp geçiren bir yapım. Colin Shindler'ın çok satan romanından beyazperdeye uyarlanan Manchester United Ruined My Life, hayatını Manchester United takımın gölgesinde geçirmiş Manchesterlı bir çocuğun 50'li ve 60'lı yıllardaki gelişimini öyküleştirirken, futbolla yatıp, kalkan bir kentte büyümenin nasıl bir duygu olduğunu betimlemeye çalışıyor. Sessizliği ile huzur yayan bir tapınakta Tibetli rahiplerin, 1998 Dünya Kupası'nı izleyebilmek için dışarından televizyon getirtme çalışmalarını ve maç izlemeyi apayrı bir ayine çevirişlerini anlatan The Cup ise, artık dünyada futbolu özümsemeden yaşayan hiçbir canlı kalmadığını vurgulayan eğlenceli filmlerden en aşırısı belki de.

Dünya Kupasının heyecanı sürerken, futbolun tadının filmlerde bir başka olduğunu hatırladık. Futbolun sahne arkasından, sahne önüne yakın plan yapan ve 90 dakikayı kendi 90 dakikasına sığdıran filmlerin sahasına indik... Günümüzde, herkes futbolla kendine has bir ilişki kuruyor. Bazılarımız gündelik hayatlarının akışını onu düşünerek planlıyor, uğruna önemli fedakarlıklarda bulunuyor. Bazılarımız ise futbolu, yirmi iki adamın bir topun peşinden koşturduğu anlamsız bir meşgale olarak tanımlıyor. Başlı başına bir fenomene dönüşen futbol, bizler hareketsiz otursak bile eninde sonunda bir yolunu bulup, kapımızı çalıyor. Kimi zaman her birimizi birer fanatiğe dönüştürerek, heyecandan kendimizi kontrol edemez hale getiriyor. Kimi zamansa evimizde sessiz sakin kitap okurken, sokaktan yükselen gol çığlıkları bizleri yerlerimizden hoplatıyor. Tabii ki sinema endüstrisi de uzun yıllardan beri dalgalar halinde yayılan bu futbol ateşine kapılmadan edemiyor. Bazı filmler futbolu, olay örgülerinin merkezine koyarken, bazıları esas sorunlarını daha sağlam bir temele oturtabilmek için bir araç olarak kullanıyorlar onu. Böylelikle sayısız filme konu olan futbol sporu, birbirinden farklı anlamlar yüklenerek ateşini tüm dünyaya yaymaya devam ediyor. Esas Meselemiz Futbolu Göstermek Son zamanlarda karşımıza çıkan futbol temalı filmlerden çoğu, en az bu spor hakkında çevrilen belgeseller kadar yoğun işliyorlar futbolu. Son derece çekişmeli geçen bir maç, izleyenlere nasıl zevk veriyorsa böyle filmlerde aynı tempoyu, aynı tadı yakalamaya çalışıyorlar sanki. Eski bir futbol oyuncusu ile yolları kesişen beş Shaolin Kung Fu öğrencisinin ortaya koydukları enteresan görüntülerle süslenen Shaolin Soccer bu duyguyu yaşatmaya çalışan en güzel örneklerden biri. Futbol yıldızı olabilme hayaliyle yanıp tutuşan Munez'in öyküsünün anlatıldığı Gol de, etkili maç sahneleriyle süslenmiş apayrı bir yapım. Beckham, Raul, Zidane gibi dünyaca ünlü futbolcuların da sık sık sahne aldıkları bu film, neredeyse şık hareketlerle süslü bir futbol belgesel. Futbol oyununu öne çıkararak konularını ikinci plana sürükleyen filmlerin yanı sıra, ünlü futbolcuların görkemli görüntülerini barındırsalar bile temalarıyla ayakları yere sağlam basan filmlerden bahsetmek de mümkün. "Eğer futbolcu olmasaydım kesinlikle aktör olurdum" diyen efsanevi futbolcu Pelé'nin eğitmen rolüyle yer aldığı Hotshot tam da bu yönüyle öne çıkan bir film. Esas olarak Amerikalı bir futbolcunun Pele kadar iyi bir oyuncu olma çabasını anlatan yapım, bir yandan da farklı bir futbol keyfi sunuyor izleyenlere. Futbol üzerine çekilen gelmiş geçmiş en iyi filmlerden biri olduğu söylenen Victory ise, futbolu daha geri plana atarak konusuyla öne çıkan bir film. Sylvester Stallone ve Pelé'yi aynı kadroda buluşturan yapım, II. Dünya Savaşı sırasında bir toplama kampında kurulan öyküsüyle politik bir eleştiri niteliği taşıyor. Her ne kadar başarılı futbol sahneleri filme apayrı bir maç estetiği de kazandırsa da, ağır basan öykünün politik tarafı oluyor. Bir Kırılma Noktası Olarak Futbol Aslında futbol, çoğu filmde görsel bir tema olmaktan çok sadece karakterlerin azimli ruhlarını ortaya çıkarmak için kullanılıyor. 1950 yılı Brezilya Dünya Kupası'nda Amerikan Futbol Takımı'nın, İngiltere'yi 1-0 mağlup edişinin gerçek öyküsünü anlatan The Game of Their Lives, dışarından bakıldığında tam bir futbol filmi gibi gözükebiliyor. Ancak oyuncuların aile gelenekleri ve onları zafere götüren kişisel tutkuları öykü üzerinde hakimiyet kuran esas konular. Hayatımın Çalımı Beckham da daha adında ünlü bir futbolcunun isminin geçmesiyle, konusundan çok futbol ile öne çıkan bir film izlenimi veriyor. Lakin film, küçük bir kadınlar takımında gizli gizli futbol oynamaya başlayan Jesse'nin, hayalleri uğruna ailesiyle verdiği mücadeleyi konu ediniyor. Anlaşılabileceği üzere, bu filmlerde futbol görsel bir malzeme olmaktan çok öykünün gidişatını kırmaya yarayan bir araç olarak kullanılıyor. Kişisel gelişim öykülerinin modası geçmeyen öğelerinden biri olan eğitmen-eğitilen ilişkisi, güçlü karakterler yaratmaya çalışan futbol temalı filmlerin de vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Yerel bir okulun futbol takımını geçici bir süre için çalıştırmakla görevlendirilen bilgisayar mühendisi Sandeep Chowdhary'ın, oyuncuları ile kurduğu sıkı dostluğun anlatıldığı Hint yapımı Hip Hip Hurray, bu tür için verilebilecek güzel bir örnek. Bu filmde gördüğümüze yakın bir ilişki için 1965 tarihli Cup Fever'a bir göz attığımızda ise daha farklı bir manzara ile karşılaşıyoruz. Oğlunun oynadığı takımın yerel futbol liginde şampiyon olması için rakip takıma türlü eziyetler yapan bir meclis üyesi, kahramanlarımızın kişisel gelişimlerine ket vurmaya çalışıyor bu filmde. Fakat Manchester United takımının patronu onlara yardım elini uzattığında her şey yavaş yavaş süt liman olmaya başlıyor. İngilizler Olmadan Asla Yukarıda adı geçen birçok filmin İngiliz yapımı olmasından da anlaşılabileceği gibi futboldan söz açıldığında konu dönüp dolaşıp İngiltere'ye bağlanıyor. Anlatılan ister There's Only One Jimmy Grimble gibi bir azmeden başarır hikayesi olsun ister Aşk Kupası gibi bir romantik komedi, içinde mutlaka bir parça futbol barındırıyor. Bu futbol konusu Ken Loach'tan Guy Ritchie'ye kadar farklı sinemasal duruşlara sahip birçok İngiliz yönetmenin de ilgisini çekiyor. Üç farklı hikayeden oluşan Tickets'da, Ken Loach kendine ait son bölümde Roma'daki bir maça gitmekte olan üç heyecanlı İskoç taraftarın öyküsünü anlatıyor örneğin. Guy Ritchie'nin yapımcılığını üstlendiği iki filmden birinin tam bir futbol hikayesi olması gözümüzden kaçmıyor. Mean Machine ismini taşıyan bu filmde, hapse atılan eski bir futbol oyuncusunun, yüz yüze geldiği tehlikeler konu ediliyor. Dünya Kupası'nda ülkesini yarı yolda bıraktığı iddia edilen Danny Meehan, türlü hakaretlere maruz kalsa da gardiyanlar ve mahkumlar arasında yapılacak bir futbol maçına imza atarak hapishane hayatını alt üst ediyor. Meehan'in cezaevine girer girmez yüzleşmek zorunda kaldığı hakaretler, bu noktada dikkatleri dünyanın dört bir yanında varolan bir tehlikeye, yani holiganizme çekiyor. Özellikle İngiltere'de en vahşi örneklerini görmekte olduğumuz holigan hareketlerini, futbolu konu edinen filmler de göz ardı etmiyor. Hooligans adını taşıyan İngiliz yapımı film, gerçek hayatta da birbirlerinden hoşlanmayan West Ham United ve Millwall taraftarları arasındaki şiddet dolu tartışmalara futbolla ilgilenmeyen Amerikalı bir gencin gözünden bakıyor. Chelsea ve Millwall fanatikleri arasında geçen amansız mücadeleleri konu alan Futbol A. Ş. ise hayatlarının merkezlerine takımlarına bağlılıklarını koyan gözü kara taraftarların öyküsüne değinmekte. Mick Davis yönetmenliğindeki The Match de İngiltere'de futbolla beraber yaşanan bar kültürünü yeşil sahalarla birleştirerek futbol sevgisinin bir kültürün içine nasıl yayıldığını daha net algılamamızı sağlıyor.. İngilizleri Aratmıyoruz Türk Sineması da İngiliz Sineması'nı aratmayan bir heyecanla fırsat buldukça yararlanıyor futboldan. Her Fenerbahçe-Galatasaray maçında okuldan kaçan Hababam Sınıfı öğrencileri bir yana, esas meselesini futbolla süsleyen filmler de gözümüze çarpmıyor değil Türk Sineması'nda. Serdar Akar yönetmenliğindeki Dar Alanda Kısa Paslaşmalar, Amatör Klüpler Ligi'ne yükselmeye çalışan bir mahalle takımının hikayesiyle futbolla bezeli hayatımızı ortaya koyan başarılı örneklerden biri örneğin. Tanju Çolak, Rıdvan Dilmen gibi eski futbolcuları da oyuncu kadrosunda barındıran bu film, belki de ilhamını Metin Oktay'ın öz yaşam öykünde kendisini canlandırdığı Taçsız Kral'dan almakta. Aşık olduğu kızın futbol meraklısı olduğunu öğrenen bir gencin, sevdiğini elde edebilmek uğruna futbolcu olmaya kara vermesini anlatan Gol Kralı, karpuz satarken kendisini önemli bir takımın kalecisi olarak bulan bir adamın komik hikayesini dillendiren İnek Şaban, Kemal Sunal filmlerinde ve Türk toplumunun gönlünde futbolun yerini kısaca özetleyen yapımlar. Uyanık Kardeşler'de babayı canlandıran Hulusi Kentmen'in futbolcu olduğunu öğrenir öğrenmez evden kovduğu Kadir İnanır karakteri de futbolu baba-oğul ilişkisini tasvir etmek için kullanan ve akıllardan silinmeyen güldürü filmlerinden biri olsa gerek.