Yazı çok güzel. Fakat gözlerimi çok yordu okurken.. Biraz düzenlerseniz yazınızı diğer arkadaşlar, benim gibi zorluk çekmesin.. Çok birleşik yazılmış..

Başkada bişi demiyorum

Günümüz Türkiye'sinde klasik İslami sanatlara olan ilgi azlığından ya da ilginin yüzeyselliğinden en fazla nasibini alanlar arasında hat sanatı bulunmaktadır. Son 20 yıldır ilgide bir artışın görülmesi ve özellikle entelektüel gençler arasında bu sanata gönül vermek isteyenlerin çoğalması bizi ne yazık ki, bu genel kanaatin dışına sevk edecek güçte değil. Usta hattatlarımızın tarihsel öneme sahip eserler vermekte oluşları, bu ilgisizliğe karşı gelmeye yetiyor. Belli ki, ilgisizliğin tahripkar gücü, hat sanatının gücünü aşan bir boyutta. Tabiatı itibariyle sessiz bir dil olan hat sanatının, ilgisizliğin derin sessizliği içinde daha da suskunlaşmak zorunda bırakıldığıdır. Artık, "Bırakalım sanatın kendisi konuşsun!" diyecek bir durumda değiliz. Sanatın kendisinin konuştuğu devirler, Rakımların, Yesarilerin, Sami Efendilerin devirleriydi. Günümüzde ise hat sanatı, diğer klasik İslami sanatlar gibi, kendi dilini anlayacak insanların oldukça azalmasından dolayı, kendisine tercüman olacak insanlara ihtiyaç duymaktadır. Galiba bizim sorunlarımızdan biri tam da burada bulunmakta: Sanatın dilini tüm zamanlara yayacak mütercimlerimizin ve filozoflarımızın azlığıdır. Hattatların görevi, sanatın kendisini konuşturmak. Hattat daima kendi sanatının gerisinde durur. O, ancak sanatı konuştuğu sürece kendisine gizlice atıfta bulunulan biridir. Sanatının önüne geçip konuşmaya çalışan hattat, elbette kendi sanatını konuşacak seviyeye ulaştıramamış hattattır. Ne demek istediğimin daha iyi anlaşılması için, imzasız harika eserlerin günümüzde hala kendi dilini konuşuyor olması gerçeği ile kendi sanatının önüne geçmeye çalıştığı halde, hem kendileri hem de çalışmaları unutulan hattatları karşılaştırmak yeterlidir. Sanatı konuştuğu sürece, hattat, kendi sanatının gölgesi altında varlığını koruyabilir. Bu nedenle bir hat sanatı eseri, kendi hattatının ondan anladığı şeyden daha fazlasını dile getirir. Kısacası, sanat eseri daima sanatkarın ilerisinde yürür. Hat sanatına gönül verecek yorumcuların var olması, hat sanatının yeniden hayat bulmasında ve kendi dilini daha gür bir şekilde konuşabilmesinde rol oynayacaktır. Ancak, bu sanata "gönül vermek" derken, sadece bu sanatı sevmek veya bu sanatı elden geldiğince icra etmeye çalışmak anlaşılmamalıdır. Gönül vermek; bir şeye hayat vermek, ruh üflemek, onu diriltmek veya yaşamasına katkıda bulunmaktır. Diğer bir deyişle, gönül vermek, o şeyin kendi dilini konuşabilmesine imkan vermek, onun tarih sahnesinde kendi oyununu oynamasına yol açmaktır. Öyleyse gönül vermek, her şeyden önce gönül verilen şeyin dilini anlamakla sahih bir anlam kazanır. Zaten dilini anlamadığımız bir şeye nasıl gönül verebiliriz ki? Gerçekten dilini anladığımız sürece bir şeye kendi gönlümüzü akıtabilir ve onu yaşayan bir şeye dönüştürürüz. Sözgelimi, Türk dilini iyi anlayanlar, kendi gönüllerini akıtarak bu dili yaşayan dile dönüştürürler. Gönül verenlerin başında da elbette şairler gelir. Şairlerin ardından, bu şairleri anlayacak yorumcular gelir. Hattatlar da bu sanatın şairleridirler. Onlar kendi şiirlerini, bu sanatın karakterleriyle yazarlar. Nasıl ki, şairler kendi şiirleri aracılığıyla bir dile duygusallık, zerafet, esneklik, uyum, canlılık ve derinlik katarlarsa, benzer şekilde hattatlar Arapça karakterlere duygusallık, zerafet, esneklik, uyum, canlılık ve derinlik katarlar. Bilahare şiir yorumcularının şiirleri zihinlerin ve entelektüel ortamın daha da hassaslaşmasını sağlayan bir unsur haline getirmeleri gibi, hat sanatı yorumcularının bu sanatı, zihinlerimizin ve entelektüel ortamın daha da hassaslaşmasına yol açan bir unsur haline getirmesi beklenmektedir. Başta belirttiğimiz gibi, hat sanatına ilginin azlığı, bu sanatın şairleri olan küçük bir hattat grubunun ancak oldukça sınırlı bir biçimde bu dili konuşabildiklerini gösterir. Hat sanatının dili, artık unutulan diller arasına girmeye aday. Teknolojik iletişimin böylesine geliştiği bir çağda, bir tarihsel sanat dilinin unutulmaya terk edilmesi nasıl açıklanabilir bilmiyorum. Osmanlı tarihini anılmaya değer kılan şeyler arasında, hat sanatının kendi dilini hala konuşuyor olması gerçeği yer almıyor mu? Şayet hat sanatı hala kendi dilini konuşuyor olmasaydı, bu aynı zamanda tarihin anılmaya değer oluşunda zorunlu bir eksikliğe yol açmaz mıydı? Tarih kendi gücünü, kendi içinde var olan değerli şeyleri yıkmakla değil, onarmakla ve yaşatmakla kazanır. Bunun anlamı şudur: Günümüz tarihi kendi gücünü ancak kendi dillerini konuşmasına imkan verdiği değerler ile kazanmaktadır. Burada unutulan şey sadece geçmişin veya günümüzün tarihi değil, aynı zamanda geleceğin tarihidir.! Yani geleceğe geçmiş muamelesi yapmak. Sessizliğin dili olarak hat sanatı kendi dilini konuşabildiği sürece, geleceği hatırlama imkanına kavuşacağız. Burada bu dilin şairleri olan hattatların, bu dilin konuşmasını sağladıkları için ne kadar büyük bir şey başardıklarını belirtmek gerekiyor. Ancak sürekli vurguladığımız üzere, hattatların başarısını destekleyecek ve onurlandıracak yorumcuların ortaya çıkmasını acilen beklemek zorundayız. Ümit ediyorum ki, Türkiye'de ve diğer İslam ülkelerinde hat sanatının yorumcusu olma görevini üstlenme kapasitesine ve iradesine sahip çok sayıda insan vardır. Bizi biz yapan değerleri yaşatmalı sadece hat sanatı değil tezhip, ebru çinicilik gibi diğer geleneksel sanatlarımızı da unutmamalıyız. Unutmayalım ki dünyayı güzellikler kurtaracaktır.