"İslam ahlakı" sözünden ne kastedildiğini ifade etmeden önce "İslam" tabirindeki ahlaki mesaja işaret etmek te yarar vardır. İslam, "teslim olma, kurtuluşa erme ve müsaleme" manalarına gelir ve bu üç manası ile ifade ettiği dinin üç temel hususiyetini anlatır. Bunlar içinde doğrudan ahlakı ilgilendireni ise "müsaleme" anlamıdır. İslam ile aynı kökten olan müsaleme, "çatışma ve zıt-laşmayı ortadan kaldırarak uyuşmak, anlaşmak, birbirin-den emin olmak, dostça münasebetler kurmak" demektir ve bu anlamıyla ileride ayrıntılı olarak incelenecek olan hilim kavramıyla aynı manayı ifade eder. Buna göre İs-lam'ı kabul eden kimse, cemiyetin diğer fertleri ile an-laşıp uyuşan, onlarla barış içinde yaşamak isteyen in-sandır. Nitekim, İslam ile aynı kökten olan selam kelimesi, Furkan suresinin 63. ayetinde, İslam'ın bir müsaleme dini olduğunu ifade edecek tarzda kullanılmıştır. Müslüman olan ve olmayan birçok araştırmacıya göre bu ayet, Hz. Muhammed'in risaletinden önceki döneme "Cahiliye devri", müteakip döneme ise "İs-lam devri" denilmesinin sebebini göstermektedir. Zira öyle görülüyor ki, "cahiliye" kelimesi, ilmin zıddı olan ve nazari bilgilerden yoksunluğu ifade eden "cehl"den değil, fakat ameli bilgisizlik, yani sefahat, serkeşlik manasındaki "cehalet"ten gelmektedir (Ahmed Emin, Fecrü'l-İslam, s. 69). Nitekim Türkçemiz'de de cehalet kelimesi sık sık bu manada kullanılmaktadır. Hz. Peygamber'in bazı hadislerinde de cehalet, öfke ve serkeşliği ifade için kullanılmıştır (Buhari, "İman", 22; Müslim, "Tevbe", 56). İşte bu anlamdaki Cahiliyet ahlakını kaldırarak yerine iyi huyluluğu, dostluk ve barışı getiren dine, bu tesiri sebebiyle de İslam denilmiştir. Batılı araştırmacıların çoğu "İslam ahlakı" sözünden, İslam aleminde yapılmış olan ahlak çalışmalarını kaste-derken, müslüman araştırmacıların büyük kısmı, özellikle Kur'an ve Sünnet'in ortaya koyduğu ahlakı anlamaktadırlar. Bu durumda İslam ahlakı ne filozofların –az çok eski Yunan tesirindeki rasyonel ahlak düşünceleri; ne mutasavvıfların –az çok Yeni Eflatunculuk, Hint, İran tesiri taşıyan mistik tecrübeleri ne de fukahanın –zaman zaman sırf şekli ve suri olmakla itham edilen spekülatif çalışmalarıdır. Kitap ve Sünnet'in hükümleri ve kanunları İslam ahlakının esasını teşkil eder; işaret edilen bütün bu ahlak nazariyelerinin "İslam ahlakı" ile alakaları da bu iki temel kaynağın ahlaki hükümleri ve prensipleri ile uyumları nisbetindedir. Ancak, müslüman ilim ve fikir adamlarının ahlak nazariyeleri ve çalışmaları da, en azından İslam ahlakının yorumlanması, zamanla ortaya çıkan ihtiyaçlar karşısında inkişaf etti-rilmesi, zenginleştirilmesi ve sistemleştirilmesi bakı-mından ihmal edilemez bir kıymet taşır. Kaynak : h t t p://sorusor. diyanet.gov.tr/fmi/xsl/fetva/y_dokumcevap. xsl?-db=FetvaVT&-lay=wfkweb&-recid=1055&-find= KAYNAK -