Hipnoz sonucu oluşan fonksiyonel değişiklikler Yapılan çalışmaların hemen hepsinde hipnotik transa ait EEG dalgalarının, normal uyku halinde alınan EEG dalgalarından oldukça farklı olduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte hipnotik transa ait EEG dalgaları uyanıklıkta çekilen EEG'lerde görülen Alfa dalgalarından da farklı olmaktadır Eğer hipnozdaki kişiye çeşitli emosyonel telkinler verilecek olursa, EEG'lerde bu telkinler doğrultusunda bazı değişiklikler oluştuğu da görülebilmektedir. Hipnotik trans halinde sadece hipnotik transa girmiş olmakla; küçük ölçüdeki kalp atım sayısı, kan basıncı, solunum sayısı vb. değişiklikler dışında, somatik ve otonom sinir sistemi fonksiyonlarında kendiliğinden herhangi bir değişiklik oluşmamaktadır. Yine bazı ender durumlar dışında, verilecek doğrudan telkinlerle de bu fonksiyonlarda bir değişiklik oluşmamaktadır. Örneğin; "Şimdi kalbiniz giderek daha yavaş çalışacak... veya tansiyonunuz giderek düşüyor." gibi telkinler bu fonksiyonlarda bir değişiklik oluşturmazlar. Yine doğrudan telkinlerle otonom veya somatik reflekslerde de bir değişiklik oluşturulamamaktadır. Fakat bu fonksiyonlar hipnotik transtaki kişilerin duygu ve hisleri yönlendirilerek değiştirilebilmektedir. Örneğin; hipnotik transtaki kişiye, yüksek bir binanın merdivenlerini koşarak tırmandığı veya kendisini kovalayan bir köpekten kaçtığı telkini verilecek olursa kişinin solunum sayısı ve kalp atım sayısı artacak, tansiyonu yükselecektir. Benzer şekilde dolaylı telkinlerle; örneğin ayaklarının felç olduğu, duymadığı telkini verilerek patella refleksi bloke edilebilmektedir. Bu şekildeki dolaylı mekanizmalarla; hipertansiyon, astım krizi vb. daha pek çok fizyopatolojik durumun tedavisi ile ilgili çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Hatta bu şekildeki telkinlerle vücut savunma sistemine ait tepkilerin bile etkilenebileceği gösterilmiştir. Hipnotik trans halinde verilecek hipnotik telkinler sonucu oluşabilen hipnotik fenomenlerden başlıcaları şunlardır: Analjezi ve anestezi: Orta derinlikte hipnotik transa girenler kimselerde kısmi analjezi ve anesteziler elde etmek mümkündür. Bu tür kısmi analjezide ağrı eşiği yükselmekte fakat tam analjezi ve anestezi oluşmamaktadır. Ancak derin hipnotik translarda hem trans halinde hem de verilecek post hipnotik telkinlerle trans sonrasında tam bir analjezi veya anestezi elde etmek mümkündür. Böylece derin hipnotik transa girenlerde, verilecek telkinlerle hem ağrı hem de temas hissi tam olarak kaldırılabilmektedir. Hipnoanestezinin ilginç yanlarından biri, anestezi sahalarının sinirsel dermatom sahalarına bağlı olmaksızın belirlenebilmesi durumudur. Hipnozitörün vereceği telkinler doğrultusunda istenilen bir vücut bölgesinde, istenilen bir şekilde, anestezi elde etmek mümkündür. Örneğin herhangi bir vücut kısmında kare biçiminde bir bölgede anestezi elde edilebilir. Bu anestezilerin aynı zamanda tam veya bölümlü olması mümkündür. Örneğin ısıya karşı anestezi oluşturulup, dokunma hissi korunabilmektedir. Yine hipnotik telkinlerle yalnızca deri duyusunda değil; aynı zamanda işitme, görme, tat alma, koku alma duyularında da anesteziler oluşturmak ve bu şekilde fonksiyonel körlük, sağırlık elde etmek mümkün olabilmektedir. Hiperestezi Hipnotik anestezinin tersi bir durum olarak, derin hipnotik trans halinde yada derin hipnotik transta verilecek post hipnotik telkinlerle trans sonrasında; sıcaklık, soğukluk gibi temas duyuları ile işitme, görme, koklama ve tatma, duyularının hassasiyetleri arttırılabilmektedir. Katalepsi Katalepsinin sözlük anlamı donup kalma demektir. Hipnozla ilgili olarak ise hipnotik transtaki kişinin yüzünün maske yüz haline gelmesine ve tüm vücudunun hareketsiz halde kalmasına denilmektedir. Ancak telkinle elde edilen kasların katılaşması, sertleşmesi hali için de bu deyim kullanılmaktadır derin hipnotik transa alınan kişilerin bir ekstremiteleri örneğin bir kolu düz bir şekilde biraz yukarı kaldırılarak "Kolunuz şimdi giderek sertleşecek. Fakat siz hiçbir ağrı, sızı veya rahatsızlık duymayacaksınız. Bakın kolunuz artık giderek sertleşiyor, katılaşıyor. Şimdi daha da katılaşacak, tahta gibi kaskatı olacak. Kolunuz artık hiç bükülemez hale geldi..." şeklinde verilecek telkinlerle elde edilebilir. Daha sonra da; "kolunuzdaki bu sertlik şimdi tüm vücudunuza yayılıyor. tüm vücudunuz kaskatı oluyor..." şeklinde verilecek telkinlerle kişinin tüm vücudunu kazık gibi kaskatı hale sokmak mümkündür. Bu şekilde kataleptik hale sokulan kişileri yalnızca ayakları ve enselerinden temas edecek şekilde iki sandalye arasında uzun süre tutmak mümkündür. Hatta bu şekilde yatırılmış kişilerin üzerine ağırlık da konulabilir. İyi bir gösteri unsuru olması nedeniyle sahne illüzyonistleri bu fenomenden sıklıkla yararlanmaktadırlar. Dışarıdan gözlem Kol katalepsisinde ve ayrıca rüyalarda aynada, camda veya videoda kendinizi gördüğünüz zaman olduğu gibi vücudunuzun bir kısmı veya tamamından ayrılma duygusudur. Kişinin rasyonalizasyon veya bilgi toplanmasını gerektiren yaşam anlarını görmesini veya gözden geçirmesini sağlayan yararlı bir durumdur. Özellikle yoğun duygu yüklü hatıraları gözden geçirirken bu durumda olmak, hipnozu yaşayan kişi açısından oldukça sağlıklı ve koruyucu olmaktadır. Aksi taktirde travmatik bir hatıraya yeniden girebilir ve bu durum kişi için aynı acıyı geçmişteki gibi yeniden yaşamak anlamına gelecektir. Bu da olayın etkisini artıracak ve kişi daha kötü bir duruma girecektir. Dışardan gözlem bu nedenle çok önemlidir. Otomatik Devri Hareketler Verilecek uygun telkinlerle bazı otomatik hareketlerin de yaptırılması mümkündür. Bu tür hareketler hafif trans halinde bile elde edilebilmektedir. Örneğin; trans halindeki kişinin kollarını bisiklet pedalı çeviriyormuş gibi hareket ettirmesi istenir. Daha sonra artık kollarını durduramayacağı söylenir. Hareketi durdurması söylenene kadar kişi asla kollarını durduramaz ve çevirmeye devam eder. Somnambul Hal Dikkati çeken husus da uyurgezerlerin somnambul haldeyken etraftaki eşyaya çarpmadıkları ve kendilerine zarar vermedikleridir. Derin hipnotik transtaki kişiye; "Şimdi ben kalkın dediğimde, hipnozdan uyanmadan gözlerinizi açacaksınız. Karşıdaki kapıya kadar gidip gelecek sonra yerinize oturacak ve hipnoz uykunuza devam edeceksiniz." dedikten sonra "kalkın" derseniz, kişi gözlerini açacak, kapıya kadar gidecek ve gelip yerinde hipnotik transına devam edecektir. Eğer yeteri kadar derin bir transta ise, transtan çıktıktan sonra bu yaptıklarını asla hatırlamayacaktır. Hallüsinasyonlar Derin trans halinde, hatta bazen orta trans halinde bile verilecek telkinler doğrultusunda, insanlarda dokunma, basınç, sıcaklık, soğukluk gibi somatik duyular ile işitme, koklama, görme, tat alma gibi özel duyuların hemen hepsi ile ilgili çok değişik hallüsinasyonlar oluşturulabilmektedir. Örneğin; somnambul haldeki bir kişi verilecek telkinler doğrultusunda, eline verilecek bardaktaki olmayan suyu zevkle içebilir. Hatta bir kişiye tuzlu suyun şerbet olduğu söylenirse içince şerbet tadı alabilir. Aynı şekilde eline elma verildiği telkin edilerek, soğan verilip, soğanı elma olarak algılaması ve zevkle yemesi temin edilebilir. Yine somnambul haldeki kişiye hipnotik transdan çıkmadan gözlerini açması söylendikten sonra, kapalı olan kapının açık olduğu telkin edilir ve çıkıp gitmesi istenirse kişi kapalı olan kapıyı açık olarak algılayıp kapıya çarpabilir. Hipnotik trans halinde ortaya çıkarılan bu hallüsinasyonlar post hipnotik telkinlerle hipnotik seans sonrasında da oluşturulabilir. Hipnotik transta ve trans sonrasında bu tür hallüsinasyonlar oluşturulabilmesi hipnozun ilginç yönlerinden birini oluşturmaktadır. Bu nedenle hallüsinasyonlara da hipnoz gösterilerinde oldukça sık başvurulmaktadır. Rüya Görme Verilecek uygun telkinlerle; hipnotik trans halindeki kişilerin de uykuda görülen rüyalara benzer şekilde rüyalar görmesi mümkündür. Örneğin derin trans halindeki kişiye şu şekilde bir telkin verilerek rüya görmesi sağlanabilir: "Şimdi kendi yatağında derin bir gece uykusunda uyuyorsun ve bir rüya görmeye başladın... Rüyanda kendini çok güzel bir bahçede görüyorsun. Bahçede çok güzel, beyaz, sarı, kırmızı, her renkten çiçekler var. Bu kadar güzellerini şimdiye kadar hiç görmemiştin. Bu çiçekler çok da güzel kokuyorlar. Kokluyorsun onları... Bak... sen çiçekleri koklarken kuş cıvıltıları geliyor kulaklarına... giderek kokularını daha iyi duyuyorken çiçeklerin parlak renkleri gözlerini alıyor... Nefis çiçek kokuları... Bu kokular seni çok rahatlatırken en sevdiğin insanı hatırlıyorsun birden... Bu güzel çiçeklerden birini kendisine verebilecek kadar sevdiğin biri... Şimdi o çiçeklerden en güzelini, o çok sevdiğin insanın en sevdiği çiçeği dalından koparıyorsun... Fakat koparırken belki bir diken, belki de bir kıymık çiçeği kopardığın elinin baş parmağına battı. Parmağın çok acıyor. Ama sevdiğin insanın mutluluğunu düşününce sen de mutlu oluyorsun... Şimdi çiçek kokuları içinde uyanacaksın. Fakat diken batan parmağındaki ağrı uyandıktan sonra ben "ağrı geçti" deyinceye kadar devam edecek." Bu şekilde bir telkinle gösterilecek rüyadan sonra uyandırılacak kişinin baş parmağında diken batması ile ilgili ağrı, siz "Ağrı geçti" deyinceye kadar devam edecektir. Böyle bir senaryoda; hipnotik fenomenler bölümünde anlatılan, rüya gördürme, hallüsinasyon ve post hipnotik telkinlerin hepsi de yer almış olacaktır

HİPNOZ HİPNOZ NEDİR? Tüm fonksiyonların çalıştığı, bilincin açık olduğu bir konumda; kesinlikle uyku hali olmadan; istekle elde edilen bir konsantrasyondur. Günlük yaşamda normal olarak bilinçte bazı değişikliklerin olduğu durumlar görülür. Fiziksel veya psikolojik stres durumları, normal uyku-uyanıklık döngüsü ve bazı psikoaktif maddelerin kullanıldığı durumlar örnek olarak verilebilir. Hatta günlük hayatta en çok yaşananları arasında TV transı, telefon transı, yol transı, konferans transı sayılabilir. Pek çok insan uyku ve hipnozu benzer durumlar olarak bağdaştırır. Dış görünüşe göre bu geçerli olabilir fakat zihinsel hareketler, hipnozun uykudan daha çok, uyanıklıkla ilgili olduğunu göstermektedir. Beyin dalgası deneyleri de bunu kanıtlamaktadır. Kişinin uykudaki dikkati dağınık durumdayken, hipnoz altında dikkatin yoğunlaşması ve dikkatin yoğunlaşmasının da uyanıklık durumunun bir özelliği olması dolayısıyla, hipnoz ve uykunun bir bakıma zıt oldukları bile söylenebilir HİPNOZUN TARİHÇESİ Hipnoz, tarihin çok eski çağlarından beri uygulanmaktadır ve MÖ 5000 yıllarına kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Hindistan, Eski Mısır ve ve Çindeki rahip ve şamanların hipnozu kullandıkları bilinmektedir. Hipnoza bağlı olarak meydana gelen olağanüstü haller tarih boyunca ilgi çekmiş, gizemli ve olağanüstü olarak görülmüştür. Hipnozun bir tedavi aracı olarak tıp alanında bilimsel olarak kullanılması Franz Anton MESMER (1734-1815) ile başlar. Mesmer Viyana Tıp Fakültesinde öğrenim görmüştür. "Yıldızların İnsan Vücudu Üzerine Tesirleri" isimli tezinin tarihi olan 1765 senesi bilimsel hipnotizmanın başlangıç tarihi olarak kabul edilmiştir. 1841 yılında Dr. James BRAID tarafından yöntemin ismi Hipnoz olarak değişmiştir. Bu tarih manyetizma devrinin sonu, hipnotizma döneminin başlangıcı olmuştur. Jean Martin Charcot(1325-1389) ise olaya daha farklı bir açıdan bakıyor ve normal kişilerin hipnotize edilemeyeceğini, hipnotize edilen kişilerin histerik kişiliğe sahip olduklarını iddia ediyordu. 1885 yılında Freud Pariste Hipnotizma ile ilgilenmiştir. Viyanada Dr. Breuer ile uygulamalara başlamıştır. Ancak Freud hipnoz uygularken yaşadığı güçlükler nedeniyle bu yöntemi uygulamayı bırakmış, onun yerine serbest çağrışım metodunu geliştirmiştir. Charcot'un 1893'de ölmesi ve Freud'un uygulamalarda başarılı olamayarak 1893'de hipnozu bırakmasıyla hipnoz üzerindeki çalışmalar ikinci dünya savaşına kadar duraksamıştır. İkinci dünya savaşında ortaya çıkan savaş nevrozları nedeniyle hipnoz yeniden gündeme geldi, hipnoza karşı ilgi başlamıştır. İngiltere ve Amerika'da hipnozla ilgili pek çok dernek kurulmaya yayınlar çıkarılmaya başlanmıştır. HİPNOZ NASIL YAPILIR? Hipnoza her şey den önce bir uyarıyla başlanır. TEKNIK : Tüm Hipnozitörler ufak tefek farklılıklar ile de olsa temel olarak şu teknikleri uygularlar. A) Animal magnetizm dönemlerinde trans husule getirmek için, manyetik akısın parmaklarla, manyetik çubuklarla noktaya doğrultulması B) PAS denilen belirli noktalara yapılan el, parmak uygulaması C) Gözle tespit, sözle telkin yaparak hastanın glabella noktasına bakıp telkinlerde bulunarak transın eldesi D) Parlak bir cisme baktırarak transın eldesi F) Multivizyon tekniği ile hipnoz uygulanması G) Sedatif ve hipnotik ilaçlarla şahsi transin oluşumuna hazırlama H) Dikkatin tespiti ve VERBAL SÜJESTION ASAMALAR : Yukarıda yazılı teknikler belli bir sıra içerisinde uygulanılır. Hipnozun derinlik derecesine göre yeni asama ve uygulamalar planlanılır. A) Hastanın hazırlanması B) Süjestibilite testleri C) Transın meydana getirilmesi D) Transın derinleştirilmesi E) Gerekli fenomenlerin eldesi F) Operasyonun uygulanması veya gerekli telkinlerin verilmesi G) Meydana getirilmiş fenomenlerin ortadan kaldırılması H) Post hipnotik telkinlerin verilmesi I) Süjenin dehipnotizasyonu J) Uyanmanın tam olup olmadığının kontrolü K) Kişinin salıverilmesi HİPNOZ OLGUSU Hipnotik trans halinde; hiçbir hipnotik telkin verilmese bile hipnotik transa giren kişilerde; kaslarda gevşeme, EEG değişiklikleri, solunum yavaşlaması, göz kapaklarında titreme vb. fizyolojik değişiklikler gözlenmektedir. Bu değişiklerden başka, girilen hipnotik transın derinliği, hipnoza giren kişilerin beklentileri ve hipnoz yapan şahsın vereceği telkinler doğrultusunda, "Hipnotik fenomenler" olarak isimlendirilen fizyolojik ve psikolojik bazı değişiklikler de oluşmaktadır. Bu değişikliklerden bazıları yalnızca hipnotik trans halinde ortaya çıkmakta diğer bazıları ise hipnotik trans halinin dışında da bazen gözlenebilmektedir. Ancak derin hipnotik trans halinde ve verilen telkinler sonucu görülen bazı fenomenler de bulunmaktadır ki bu fenomenleri bugün için bilinen fizyolojik mekanizmalarla açıklamak mümkün olmamaktadır. Hatta bu fenomenlerin bazıları bilinen fizyolojik işleyiş mekanizmalarına tam ters bir oluşum da gösterebilmektedir. Bu tür fenomenler ise "Paranormal fenomenler" olarak isimlendirilmektedir. Hipnoz olan her insan hipnozdan çıktığında; hipnoza girerken üzerine büyük bir uyuşukluk çöktüğünü, bütün kaslarının gevşediğini, istese de gözlerini açamadığını söyler. Yine hipnoz olan her insan kendisine rahatlayacağı veya dinleneceği telkini verilmese bile hipnotik trans halinde büyük bir rahatlama hissettiğini, zihinsel ve bedensel olarak dinlendiğini belirtir. Derin trans haline girmeyenler, trans sonrasında olup bitenlerin hepsini hatırladıklarını ifade etmektedirler. Hatta hiç hipnoza girmediklerini de iddia edebilirler. Yine derin transa girmeyenler otokritiklerini kaybetmediklerini belirtirler. Bu nedenle de düşünce ve inançlarına aykırı telkinlere karşı koyabilirler. Derin trans halini yaşayanların ise otokritikleri genellikle kaybolur ve hipnoz esnasında olup bitenleri sonradan hatırlayamazlar. Bilinç ve bilinçaltı: Hipnoz konusunda günümüzdeki baskın görüş bu olgunun kişinin bilinçaltına ulaşmasının dolaysız bir yolu olduğu şeklinde. Birçok soru üzerinde bilinçle düşünüyor, sözcükleri bilinçle seçiyor, anahtarımızı nereye bıraktığımızı hatırlamaya çalışırken yine bilincimizi devreye sokuyoruz. Ancak bilinç bunca şeyin altından kalkmaya çalışırken yalnız değil. Zihin, bilinçaltı denilen, perde arkasının sessiz işçisinden aldığı destek hiç de az sayılmaz. Bilinçaltı, problem çözmemizi, cümle kurmamızı ya da anahtarı bulmamızı olanaklı hale getiren bilgi birikimine sessizce ulaşıyor, plan ve fikirlerimizi bir araya getiriyor ve onları bilinçli süreçlerin yanı başında devreye sokuyor. Herhangi bir konuda beyninizde çakan bir şimşek, yalnızca bilincin değil, aslında bilinçaltınızında daha önceden işlemiş, süzmüş olduğunuz bilgilerin de bir sonucu. Nefes alırken hangi kaslarımızı çalıştırmamız, araba kullanırken hangi pedala basmamız, dikiz aynasına bakıp bakmamamız gerektiğini bilincimizle ince ince düşünmüyorsak, nedeni tüm bu küçük işlerin yükünü bilinç altının kaldırması. Bilinç aldıklarına karşılık olarak bilinçaltına yeni işlediği bilgileri gönderiyor. Bilincin rolünü tamamlamış olduğu uyku durumundaysa sıra bilinçaltına geliyor. Beynin sol yarım kürensin bilinç, sağ yarım küresinin de bilinçaltı işlevleriyle daha yakından ilişkili olduğu görüşüyse giderek daha fazla destekçi bulmakta. Hipnoz sırasında beynin sağ yarısının, sola göre daha etkin olduğu da gösterilmiş bulunuyor. Tüm bunların hipnozla ilişkisine gelince: psikiatristler, hipnozun önemli bir unsuru olan derin rahatlama ve yoğunlaşma egzersizlerinin bilinci yatıştırarak, düşünme sürecinde daha az etkin bir rol almasını sağladığını düşünüyorlar. Bu durumdaki kişi, çevresinde olup bitenlerden yine haberdar. Bilinç, bilinçaltıyla kıyaslandığında biraz gölgede kalıyor, o kadar. Amaçsa bilinç altına dolaysız erişim, bilincin frenleyici etkisinin mümkün olduğunca dışlanması.

HİPNOZUN YAN ETKİLERİ Hipnozun bugüne kadar tespit edilebilen ciddi bir yan etkisi yoktur. Hipnozun, gerçekte tedavide kullanılan bütün diğer ilaçlardan ve tedavi metotlarından daha az yan etkisi vardır. Hipnozun trans sonrası en sık görülen yan etkisi, eğer bu bir yan etki olarak kabul edilecekse kişinin kendini çok iyi hissetmesidir. Bu durum ise geçici olmakta, birkaç dakikadan birkaç saate kadar devam edebilmektedir. Bu etki tedavi amacıyla da kullanılabilmektedir. Ayrıca özel telkinlerle bu kendini iyi hissetme durumu gerektiğinde uzun süreler için devam ettirilebilmektedir. Daha seyrek olarak da trans sonrası hafif bir baş dönmesi, bazen hafif bir baş ağrısı ve hafif bir mide bulantısı görülebilmektedir. Bu belirtiler de kısa süreli ve geçici olmaktadır. Bu durumlar genellikle uzun süreli hipnozlardan çıkışta veya hipnotik transtan hızlı çıkışlarda görülmektedir ve verilecek uygun telkinlerle hemen ortadan kaldırılabilmektedir. Oluşabilecek tehlikeli durumlar ise; - Daha çok hipnozun gösteri amacıyla kullanılmasında, - Giderilmesi uygun olmayan semptomların giderilmesinde, - Veya hipnoterapi için uygun olmayan vakalarda, hipnoz uygulanmasında görülmektedir. Bu tür yanlış kullanımlar sonucu oluşabilecek tehlikelerden sakınabilmek için; Ağrı giderilmesi veya kontrolü ile ilgili telkinler verileceği zaman ayırt edici oluşma nedenlerine yönelik teşhisin mutlaka iyi yapılmış olması gerekmektedir. Örneğin Amerika' da baş ağrısı için bir hipnozitöre giden kişi ağrıdan kurtulunca her ağrı tekrarında yeniden hipnoza gelmiş ve telkinler tekrarlanmıştır. Daha sonra kişi öldüğünde yapılan otopside ağrının kaynağının beynindeki bir tümör olduğu gerçeği ile karşılaşılmıştır. Dolayısıyla ağrı, vücudun alarm zilidir ve gerçek sebebi ortaya çıkarılmadan susturulmamalıdır. Hatta tedavi süresince ağrı tamamen yok edilemez; hastanın dayanma gücüne göre şiddeti azaltılabilir Psikotik vakalara hipnoz uygulanmasında psikoz gösterileri, ani hareketler veya panik reaksiyonlar ortaya çıkabilmektedir. Bu gibi durumlardan sakınmak için hipnoza alınacak kişilerde bu tür kişilik problemlerin olup olmadığının önceden bilinmesi yerinde olacaktır. Nadiren hipnoterapi uygulanan kişiler rahatsızlıklarından kurtulduktan ve tedavileri tamamlandıktan sonra da hipnoza devam etmek istemektedirler. Hipnozla ilgili olarak, kişi için değil fakat hipnoterapi uygulayanlar için bir tehlikesi ise hipnoterapi uygulayan kişilerin nadiren iftiraya maruz kalmalarıdır. Bu durum ise genellikle bu konuda fantezileri olan kişilerin derin hipnotik translarda bu fantezilerini hayal etmeleri ve sonradan bunları gerçekten yaşadıklarına inanmaları sonucu olmaktadır. Bu durumdan da dikkatle sakınılmalıdır. Bunun için karşı cinsle çalışırken uygun göreceği bir akrabası seansa alınabilir Amatörler, hipnozu gösteri amacıyla kullananlar ve hekim olmayanlar asla tedavi amaçlı hipnoz yapmamalıdırlar. Eğer kişi Çoklu Kişilik, Şizofreni, Çift Kutuplu Rahatsızlık, Histeri gibi psikiyatrik nitelikli bazı rahatsızlıkların yanı sıra Epilepsi Nöbetleri geçiriyorsa, bir tıp doktoru veya psikiyatriste havale edilmesi uygun olur Hipnoza girmek istemeyenleri hipnozla tedaviye ikna etmeye çalışmamalıdır. Herhangi bir iftiradan sakınmak için tedaviler daima üçüncü şahısların huzurunda yapılmalıdır. Bunun için görüntülü veya sesli ya da hem görüntülü hem de sesli kayıt alınması düşünülüyorsa kişiden önceden yazılı izin alınmalıdır. Hastalara tedavi öncesinde, tedavi için verilecek telkinler anlatılmalı ve tedavi sırasında bu konuda söylenenlerin dışında telkinler verilmemelidir. Kişilere asla herhangi bir fiziksel zarar verilmemelidir. Telkinler oldukça dikkatli seçilmiş sözcüklerle yapılmalıdır. Verilecek telkinler emredici tarzda olmamalı, hastanın kendi kendine diye tekrar edebileceği şekilde olmalıdır. HİPNOZU ETKİLEYEN FAKTÖRLER İyi bir hipnotik trans elde edebilmek: hipnozun yapılacağı çevreye hipnoz yapacak kişiye ait özelliklere, hipnoz olacak kişiye ait özelliklere, bağlıdır. Fiziksel olarak gürültüsüz, sakin, hafif ışıklandırılmış, ışığın deneğe doğrudan yansımadığı ve rahatsız edici kokusu bulunmayan bir çevre başarılı bir hipnotik trans için oldukça önemlidir. Hipnoz yapılacak odanın çok soğuk veya çok sıcak olmaması gereklidir. Aksi halde üşüyen veya terleyen bir beden, zihni kendi üzerine çekeceğinden hipnozitöre yoğunlaşamayan zihnin transa girmesi beklenemez. Ayrıca başarılı bir hipnoz seansı için zihinsel olarak rahatsızlık verici şeylerin de bulunmaması gerekir. Örneğin, idrarı sıkışmış veya yarım saat sonra önemli bir randevusu olan ya da yanında hipnoza girmek istemediği insanlar bulunan kişilere hipnoz uygulamaya çalışmak başarıyı olumsuz yönde etkileyecektir. Bunlardan başka, hipnoz olacak kişinin rahat edebileceği ve başını rahatça dayayabileceği hafif yatırılabilen konforlu bir koltuk doğal olarak başarıyı arttıracaktır Hipnozitör :Önemli olan, kişide bir trans hali yaratmak değildir. Önemli olan, yaratılan bu trans durumunu kişinin lehine kullanabilme bilgisi ve becerisini gösterebilmektir. Yoksa transa almakla bir otomobilin kaputunu açıp otomobilin motoruna bakmak arasında bir fark yoktur. Eğer arızanın nerede olduğunu tespitten ve tamir bilgisinden yoksunsanız motora hayran kalır ve kaputu tekrar kapatırsınız. İşte bu bilgi ve beceriyi kazanmış insanların rahatlatıcı, yumuşak ve etkili bir ses tonuna sahip olmaları, ana dilini güzel konuşabilmeleri, telaffuzunun düzgün olması gibi özellikler hipnoza alma işlemini kolaylaştırır. Aynı zamanda hipnozitörün, hipnoz denemesi sırasında aceleci davranışlardan sakınan, karşısındakine güven telkin eder tarzda konuşan ve yaptığı işte profesyonel olduğu imajını karşısındakine aktarabilen bir yapısı olmalıdır. Konsantrasyon yeteneği yüksek, kendine güveni tam ve yapabileceğine inanmış bir hipnozitör, bu duyguları karşısındakine de yansıtacağından hipnozla ilgili arzu ve isteğini yüksek tutmalıdır Hipnoza uygunluk :Hipnoz olabilmenin yaş ile doğrudan bir bağlantısı vardır. Söylediklerinizi anlayıp yerine getirebilecek ve dikkatini belli objeler üzerinde toplayabilecek kadar büyümüş çocuklar kolayca hipnoz edilebilirler. Söylenenleri yerine getiremeyecek kadar küçük çocuklar ise hipnoz edilememektedir. Literatürlerde 4 yaş üzerindeki çocukların hipnoz edilebildiğine dair bilgiler bulunmaktadır. 7-8 yaş ve üzerindeki çocukları hipnoz edebilmenin ise büyüklere göre çok daha kolay olduğu hipnozla uğraşan herkesin bildiği bir gerçektir. Bu nedenle hipnoz yapılmaya ve hipnoz kullanılarak tedavi edilmeye en uygun yaş grubu 7 ve üzeri yaş grubu oluşturmaktadır. Bu yaş grubundan hipnozla tedavi olmaya istekli kişilerin tedavilerinde başarı oranı da oldukça yüksek olmaktadır. Çok yaşlı kimseler, akıl hastaları, bunaklar, geri zekalılar da hipnoz yapılamamaktadırlar HİPNOZUN ÇÖZÜM OLARAK KULLANILDIĞI DURUMLAR zayıflama fobiler öğrenme eksikliği sigarayı bırakma özgüven eksikliği cinsel problemler istemsiz alışkanlıklar kadın doğum çocuk hastalıkları ağrı tedavisi diş hekimliği spor sanat askeri alan endüstri HİPNOZ İLE İLGİLİ YAPILMIŞ BİR ARAŞTIRMA Alkol tedavisinde uygulanan 4 yöntem karşılıklı test edilmiştir. Bu yöntemlerden biri de hipnoterapidir. Sonuçlara bakıldığında hipnoterapinin alkol tedavisinde diğer yöntemlere göre % 12 oranında üstünlük gösterdiği tesbit edilmiştir. KAYNAK

Zaman Tayini ve Zaman Distorsiyonu Derin hipnotik transtaki bir kişiye "Şu anda gözünüzün önünde bir saat var. Siz o saati dikkatle takip ediyorsunuz, Şu anda o saat; böyle gösteriyor. Şimdi o saati dikkatle takip edin ve ben başla dedikten beş dakika, on saniye sonra gözlerinizi açın" denilecek olursa; başla dedikten sonra, kişi tam vaktinde gözlerini açacaktır. Derin transa giren kişilerin hepsi olmamakla birlikte büyük bir çoğunluğu bunu başarabilmektedir. Bu da inanılması zor hipnotik fenomenlerden birisidir. Bu fenomen aynı zamanda, merkezi sinir sisteminde zaman tayini ile ilgili bir merkezin bulunduğunu gösteren benzer çalışmaların sonuçlarını destekler nitelikte bir fenomendir. Zaman distorsiyonu ise; zaman tayininden farklı olarak, zaman algısını bozmak anlamındadır. Bu da şöyle örneklendirilebilir: Derin hipnotik transtaki kişiye "Siz çok uyudunuz. Neredeyse sekiz saat uyudunuz. Şimdi sizi sekiz saat kadar uyumuş ve dinlenmiş olarak uyandıracağım." diye telkin verilir ve bu telkin kişiye iyice benimsetildikten sonra uyandırılırsa kişi sekiz saat uyuduğuna inanacak, içinde bulunduğu zamanı kestirmekte güçlük çekecektir. Eğer, kişi akşam üzeri uyutulup sekiz saat kadar uyuduğu telkininden sonra uyandırılacak olurlarsa, uyandığında sabah olmak üzere olduğuna inanacak ve uzun süre de sabah oluyor zannetmeye devam edeceklerdir. Ekmnezi Ekmnezi; kişinin verilen telkinler doğrultusunda, geçmişteki bir anını o anda yaşıyormuş gibi hatırlaması ya da geçmişteki o anını sanki tekrar yaşamasıdır. Ekmnezi, yalnızca hipnotik trans halinde gözlemlenen bir olaydır ve bugüne kadar hipnotik trans halinin dışında gözlmlenmemiştir Hipnotik trans halinde de yalnızca derin trans halinde ve uygun kişilerde gösterilebilmektedir. Açığa çıkarılması ise oldukça basittir. Derin hipnotik transtaki uygun kişilere belirli zaman dilimleri için adım adım maziye dönmesi telkini verilerek bu fenomen oluşturulabilmektedir. Yaşanılan zamana geri döndürmek için de başlarken verilen zaman dilimlerine uygun olarak adım adım geri dönülür. Ekmnezi ile geçmişlerine dönen, o günlerini tekrar yaşayan kişiler, telkinle döndüğü yaşa uygun davranışlar göstermektedir. Klasik kişilik ve zeka testleri uygulanması halinde de telkin edilen yaşa uygun kişilik özellikleri ve zeka seviyeleri göstermektedirler. - Doğal uyurgezer kişiler hipnoza alınıp, uyurgezer oldukları döneme geri götürüldüklerinde uyurgezer haldeyken yaptıklarını hatırlayabilmektedirler. - Ekmnezi oluşturulup erken yaşlara götürülen kişiler, telkin edilen yaşa uygun yazı yazmakta, resim çizmektedirler. - Bazen ekmnezi olayı, prenatal döneme yani kişinin henüz anne karnında olduğu döneme kadar da götürülebilmektedir. Bu durumda kişi yaşadıklarını, hissettiklerini, doğum olayını, doğum anında orada bulunan kişileri, onların yaptıklarını ayrıntılarıyla anlatabilmektedir. Stigmatlar Stigma; ciltte oluşan lekelere, kırmızılıklara verilen isimdir. Hipnotik fenomen olarak stigma, verilen çeşitli telkinler sonucu telkine uygun şekilde ciltte söz konusu leke ve kızarıklıkların oluşmasıdır. Örneğin; hipnotik transtaki kişilere sırtlarına pire konulduğu veya kaşıntı tozu döküldüğü telkin edilecek olursa, kişilerin büyük çoğunluğu kaşınmaya başlarlar. Bu şekildeki telkinlere devam edilecek olursa kızarıklıklar oluşabilir. HİPNOZ ÇEŞİTLERİ1. Bireysel Hipnoz: Hipnozitörün sadece bir kişiyi hipnotize etmesidir. Kişi hipnozitör ile karşı karşıyadır ve hipnozitörün telkinlerine bağlı kalarak hipnoza girer: Elimde tuttuğum nesneye dikkatlice bakınız. Gevşeyiniz. Artık sadece benim sesimi duyuyor ve gözlerinizi sabitleştiriyorsunuz. Hiç kimse ya da hiçbir şey sizi bundan alıkoyamaz. Kendinizi mutlu, güvenli, çok sakin ve rahat hissediyorsunuz. 2. Grup Hipnozu: Birden Fazla kişinin uygun şartlarda bir hipnozitör tarafından aynı anda hipnotize edilmesidir. Bunu uygulamak ve yürütmek oldukça zordur. Çünkü bütün kişilerin, hipnoza yatkınlık dereceleri aynı değildir. Onun için verilecek telkinlerin, her bir kişi tarafından kabul edilmesi farklı derecelerde olmaktadır. Durum böyle olunca her hipnotik aşama için farklı olan telkinlerin kişilere uygunluğu hemen hemen imkansızlaşmaktadır. Ama bununla birlikte şu iki yaklaşımla grup hipnozu yapmak mümkündür: - Kişilerin her biri daha önce tek tek hipnoz edilirler ve bu kişiler post hipnotik telkinlerle belirli tetikleyicilere bağlı olarak transa girmeleri yönünde koşullandırılırlarsa; o zaman grup hipnozu başarılı olur. - İkinci durumda da kişilerin her birinin hipnoza yatkın olup olmadığı araştırılır. Hipnoz olmaya yatkınlık derecesi fazla olan kişiler bir araya getirilerek; uygun yöntemlerle hipnotize edilebilir. Sahne hipnozlarında kullanılan teknik budur. Grup hipnozu için örnek indüksiyonlar: Direkt Bakış Metodu I: Bu süreç Direk Bakış Tekniği olarak bilinir. En güçlü tekniklerden biridir ve ayrıca kullanması en zor olanıdır çünkü; mükemmel bir şekilde kendinize güven duyduğunuzu göstermeniz gerekir. Eğer herhangi bir şüphe, tereddüt veya korku hissederseniz, bu gözlerinizden belli olacak ve kişi bunu bakışlarınızda görecek ve bu onların tepki vermelerini engelleyecektir. Direkt Bakış Metodu II: Bu yöntem, bir tükenmez kalem, kurşun kalem ya da bozuk para kullanarak yapılabilir. Pek çok durumda hipnoz yapılan kişinin bozuk parası olabilir ama tükenmez kalem ya da kurşun kalemi olmayabilir. Hipnoz yaptığınız kişilerin tükenmez kalem ya da kurşun kalemi varsa ikisini de kullanabilirsiniz ama bozuk para kullanmak istiyorsanız hipnoz yaptığınız bütün kişilerin bozuk para kullanması gerekir. 3. Oto Hipnoz: Kişinin herhangi bir yardımcıya gerek duymadan kendini hipnotik fenomenlere ulaştırabilmesidir. Burada kişi hem etken hem edilgen durumdadır. İki şekilde gerçekleştirilebilir: a- Post hipnotik Telkinle Oto Hipnoz: Burada kişi daha önce başka biri tarafından hipnotize edilmiştir. Kendisine hipnoz esnasında bazı telkinler verilmiştir. Bu telkinlere bağlı olarak daha sonraları kendileri hipnoza girmişlerdir. Birisine post hipnotik telkinle oto hipnoz öğretilmek isteniyorsa; öncelikle hipnoz tekniklerinden birini kullanarak kişinin derin hipnotik transa girmesini sağlanır ve kişiye şöyle denebilir: "... Bundan sonra artık güçlük çekmeden kendi kendinize de hipnoza girebileceksiniz. Bunun için sessiz bir yerde rahat bir koltuğa oturun veya bir yatağa uzanın. Gözlerinizi kapatın. Birkaç kez derin nefes alıp, rahat bir şekilde nefesinizi verin. Şimdi hipnoza giriyorum diye düşünün. İçinizden sessiz ve yavaş olarak ona kadar sayın ve sayma işlemi sonunda bu şekilde hipnoza gireceksiniz. İstediğiniz anda yada herhangi bir tehlike anında kolayca uyanabileceksiniz" Daha sonra telkini kişiye tekrar ettirin ve unutmamasını telkin ederek kişiyi hipnotik transtan çıkarın. Kişi artık oto hipnoz uygulayabilecektir. Ancak pek çok kişi bunu hemen başaramayabilir. Bunun için hipnozitörün kontrolü altında kişinin birkaç kez oto hipnoz yapması sağlanır. Bu işlem daha sonraki seanslarda da birkaç kez tekrarlanır. b- Oto Hipnozun Özel Yöntemlerle Elde Edilmesi: Bu durum hipnotizöre gerek duymadan kişinin kendi kendine hipnoza girmesidir. Oto hipnoz; oto-telkin ile birleştirilerek hipnozdan yararlanılan hemen her durumda kullanılmaktadır. Bu şekilde de uygun hastaların hipnozitöre bağlı olmadan tedavilerine devam etmeleri mümkün olmaktadır. Mistik bazı kişilerin, yoga yapanların, Uzak-Doğu'daki bir çok paranormal olayları gerçekleştiren sofi'lerin durumları bu merkezdedir. Oto hipnoz için genellikle; önceden bir hipnozitör yardımıyla birkaç kez hipnoza alınıp, kendi kendine hipnoz için telkin verilmiş olması gerekmektedir. Ancak bir hipnozitör tarafından oto hipnoz yapabileceği telkin edilmiş olması her zaman şart değildir. Oto hipnozun nasıl yapılacağı öğrenmek ve ısrarlı denemeler yapmak bu beceriyi kazanmayı sağlayacaktır. Eğer daha önceden hipnoz olarak, oto hipnoz için post hipnotik telkinler almamış ve kendi kendinize hipnotik transa girmek istiyorsanız aşağıdaki senaryolardan birini uygulayabilir ve kendi kendine hipnozu başarabilirsiniz: 4. İlaçla Hipnoz Hipnotik trans elde etmenin bir yolu da bazı ilaçların kişiye verilmesi şeklinde olmaktadır. Bu ilaçları alan kişiler kısa süre içinde somnambul hale gelmektedir. ilaç vererek oluşturulan hipnotik hal, pek çok şekliyle normal yollarla elde edilen hipnotik trans haline benzemektedir. Ancak oluşan bu halin normal yolla oluşturulan hipnotik trans haliyle aynı olup olmadığı tartışmalıdır. Yaygın kanı ise tam bir hipnotik trans hali olmadığıdır. İlaçla hipnoz yapılması özellikle hipnoza uygun olmayan kişilerde kullanılan bir tekniktir. İlaçla hipnoza benzemekle birlikte; hipnotik trans oluşturmak için değil, kişilerin hipnoza karşı dirençlerini kırmak için de bazı ilaçlar uygulanmaktadır. Bu amaçla da genellikle "Hipnotik" ilaçlar kullanılmaktadır. Verilecek küçük dozda hipnotik ilaçların kişinin hipnoza direncini zayıflattığı ve hipnozu kolaylaştırdığı bilinmektedir.

aşık olmak da bi nevi hipnoz şekli V