1925 yılındaki Şeyh Said Ayaklanması'nın hazırlayıcılarından olan "Kürdistan İstiklal ve İstihlas Komitesi" adındaki örgüt, bundan 80 küsur sene önce yayınladığı bir bildiri ile genç Cumhuriyet'ten Kürt hakları konusunda bazı taleplerde bulunmuştu. Komite'nin şimdiye kadar karanlıkta kalmış olan taleplerini, bugün bu sayfada aynen yayınlıyorum. Bu taleplerle Kürt Açılımı'nın ilerki aşamalarında ortaya çıkacak olan istekler arasında ne gibi benzerlikler yahut farklar olacağını, yakında hep beraber göreceğiz TÜRKİYE günlerden buyana Kürt Açılımı'nı konuşuyor, tartışıyor, hatta "Türkler'in Kürtler'den boşanmaya hakları olup olmadığı" konusu bile tarihte ilk defa gündeme geliyor. Ama, bu "açılım" kavramının içerisinde nelerin bulunduğu, taleplerin ve verilecek hakların sınırlarının nerelere uzandığı konusunda hala bir işaret yok. Sadece bazı kırmızı çizgilerin varlığından bahsediliyor fakat çizgilerin hududu bile meçhul. İşin örneğine şimdiye kadar rastlanmamış bir diğer tarafı da, Türkiye tarihinin "en imtiyazlı" mahkumundan gelecek olan "yol haritası"nın da açılımda önemli bir rol oynayacağına inanılması... Bu "açılım" tartışması ve daha uzun zaman netleşecek gibi görünmeyen talepler, bana bundan 80 küsur sene önce yapılmış benzer talepleri hatırlattı: İsmi "Kürdistan İstiklal ve İstihlas Komitesi", yani "Kürdistan Bağımsızlık ve Kurtuluş Komitesi" olan ve Türkiye'nin içinde ve dışında faaiyet gösteren Kürt örgütlerin meydana getirdikleri hareketin, genç Cumhuriyet'ten maddeler halinde istediklerini... Önce, bu komite hakkında bilinenlerden, daha doğrusu "bilinmeyenlerden" sözedeyim: Kürt tarihi üzerinde çalışanların bile, "Kürdistan İstiklal ve İstihlas Komitesi"nin ne zaman, nerede ve kimler tarafından kurulduğu konusunda tam bir bilgileri yoktur. Hatta, Komite'nin kuruluş tarihi ve yeri konusu bile karanlıktadır; 1919 ile 1922 yılları arasında ortaya çıktığı söylenir ve kuruluş yeri olarak, Doğu Anadolu'daki değişik vilayetlerin isimleri verilir. Kesin olmamakla beraber, kurucu olarak telaffuz edilen kişi, Muş ve Hınıs taraflarında yaşayan Cibran Aşireti'nin lideri Albay Cibranlı Halit Bey'dir ve bilinmezliğe gösterilen gerekçe, Komite'nin son derece gizli bir şekilde ve hücreler biçiminde örgütlenmiş olmasıdır. "AZADİ" ADINI ALDI Temeldeki bu bilinmezlerden sonra, Komite'nin sistemi ve faaliyetleri konusunda elimizde bulunan bazı bilgi kırıntılarını da aktarayım: "Kürdistan İstiklal ve İstihlas Komitesi" konusunda yapılan araştırmalarda, Komite'den genellikle diğer ismi olan ve "özgürlük" manasına gelen "Azadi" adıyla bahsedilir. Kurucular, adından Mütareke döneminde sözettiren, yani Türkiye'nin Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik çıkmasından sonra imzaladığı Mondoros Mütarekesi ile Sevr sürecindeki günlerde faaliyette bulunan Kürdistan Teali Cemiyeti'nin de üyesi olmuşlardı. Cemiyet, Sevr görüşmeleri sırasında Müttefikler ile Anadolu'nun doğusunda ve güneydoğusunda bağımsız bir Kürdistan kurulmasının sağlanması için görüşmeler yapmış, Sevr'de bulunan ve aynı bölgelerde kendileri için bir devlet kurmak isteyen Ermeni tarafı ile de "sınırlar konusunda bir anlaşmazlık çıkmaması" maksadıyla temaslarda bulunmuşlardı. Ancak, Sevr'in bir Kürt Devleti'ne izin vermemesi ve Milli Mücadele sayesinde de yırtılıp atılması üzerine, Kürdistan Teali Cemiyeti'nin bütün hayalleri boşa çıkacak ve siyasi alanda artık bir gücü ve rolü kalmayacaktı. "Kürdistan İstiklal ve İstihlas Komitesi"nin ismi, işte bu tarihten sonra duyuldu. Ne olduğu ve ne şekilde faaliyet gösterdiği hakkında bugün elimizde bulunan bilgiler de, Güneydoğu Anadolu'da 1925 ilkbaharında patlayan Şeyh Said ayaklanması sonrasında Diyarbakır'da kurulan İstiklal Mahkemesi'nde yapılan sorgular sırasında elde edildi. Komite, tutukluların ifadelerine göre bağımsızlık hayallerinin Sevr sonrasında yıkılması üzerine faaliyete geçmiş ve hem Türkiye'de, hem de Avrupa'da bulunan diğer Kürt teşkilatlarını da bünyesine almıştı. Kürt gruplar arasında "Azadi" adıyla biliniyordu, Şeyh Said'in giriştiği ayaklanmanın stratejisi de "Azadi" tarafından hazırlanmış ve ayaklanmanın bastırılmasından sonra Diyarbakır'da yapılan duruşmalarda, lider kadrosunun önemli bir bölümü idama mahkum edilmişti. HİÇ YAYINLANMAYAN LİSTE "Kürdistan İstiklal ve İstihlas Komitesi" hakkında bilinenler, şimdilik sadece bunlardan ibaret ama, Komite tarafından hazırlanan ve Kürt taleplerinin maddeler halinde sıralandığı bir bildirinin o günlerde Kürt bölgelerinde dağıtılmış olan orijinal bir baskısı, bugün elimizde bulunuyor. Komitenin "Merkez-i Umumisi"nin, yani Genel Merkezi'nin hazırladığı bildiride maddeler halinde sıralanan ve şimdiye kadar karanlıkta kalmış olan Kürt taleplerini, bugün bu sayfada aynen yayınlıyorum. Bu taleplerle Kürt Açılımı'nın ilerki aşamalarında ortaya çıkacak olan talepler arasında ne gibi benzerlikler yahut farklar olacağını, hep beraber göreceğiz. Şeyh Said'in son sözleri: 'Fena yaptık, bundan sonra iyi olur inşaallah' 1925'teki ayaklanmanın lideri olan Şeyh Said'in Diyarbakır'da 1925'in 26 Mayıs günü bir sinema salonunda başlayan mahkemesi bir ay devam etti ve karar 28 Haziran'da açıklandı. Şeyh Said ve 46 adamı, idama mahkum olmuştu. Şeyh Said ilk ifadesinde "... Bu işlerde ne öndeyim, ne de arkadayım. Belki ortada bulunmuştum. Bizzat kumanda etmedim. Harbi ne uzaktan, ne yakından görmedim" dedi. Sonra, harekete hakim olamadığını iddia etti ve "Aşiretler kendi akıllarıyla hareket ediyordu, kimse kimsenin sözüyle hareket etmiyordu" diye yakındı. Savcının "Neden isyan ettiniz?" diye sorunca, cevabı "şeriat için" oldu. Sonra "Amacımız din hükümlerinin uygulanmasını rica yoluyla hükümete arzetmekti. Böyle zannediyorduk, inşaallah kabul buyurulur" dedi. Ama, duruşmalar sırasında daha önce dinsizlikle suçlayıp isyan ettiği Cumhuriyet'in "Müslüman olduğunu" söyledi. "28 Haziran'da verilen idam kararları, ertesi gün sabaha karşı infaz edildi. Şeyh Said hücresinden alınıp sehpaya götürüldüğü sırada, idam kararını veren hakimlerden Ali Saib Bey'e döndü ve 'Saip Bey' dedi, 'Hani ya doğruyu söylersem kurtaracaktın?' Hakimin cevabı 'Ne yapalım Said Efendi' oldu. 'Seninle Hınıs'ta kuzu yiyemedik'. Şeyh idama mahkum olmazsa, herkese kuzu ziyafeti vermeyi vaadetmişti. Bundan sonra, aralarında şöyle bir konuşma geçti: - Şeyh efendi, bundan daha hafif ceza olur mu? - Bundan daha ağırını söyle bakalım Saib Bey! Artık kuzu filan kalmadı. Ne olurdu Edirne'de yüz bir sene verseydiniz? Şeyh Said 'Boynuzsuz keçinin ahını boynuzludan alırlar' dedi, sehpaya çıktı ve son sözü 'Fena yaptık, bundan sonra iyi olur inşaallah' oldu" (İttihad ve Terakki'nin liderlerinden Bahriye Nazırı Cemal Paşa'nın küçük oğlu Behçet Cemal'in 1955'te yayınladığı "Şeyh Said İsyanı" isimli kitaptan). İçişlerinde bağımsızlık istemişlerdi "KÜRDİSTAN İstiklal ve İstihlas Komitesi Merkez-i Umumisi" yani "Kürdistan Bağımsızlık ve Kurtuluş Komitesi Genel Merkezi" tarafından yayınlanmış olan ve Kürt taleplerinin maddeler altında sıralandığı bildiride tarih bulunmuyor. Ancak, metinde geçen "Şehid-i mübeccel Şeyh Said Efendi Hazretleri'nin 'kaddesallahu sırruh' kıyamı..." şeklindeki ifade, belgenin Şeyh Said'in idam edildiği 1925'ten sonra kaleme alınmış olduğunu gösteriyor. Bildirinin eski harflerle yazılmış olması da bir ihtimal olarak dikkate alındığı takdirde, yeni Türk harflerinin kabul edildiği 1928'den önce hazırlandığını düşündürüyor. Besmele ile başlayan bildirinin asıl metni "Ey şeci Kürt milleti" hitabıyla başlıyor ve taleplerin sıralandığı maddelerden önce, Türkler hakkında ağır ifadelerin kullanıldığı uzunca bir bölüm geliyor. Bildiride, ayaklanmanın hem Kürtler, hem de İslamiyet için de olduğu iddia ediliyor. Talepler, bildirinin sonunda yeralıyor ve "Kürt İttihad ve İstihlas Komitesi, aşağıdaki kararları ilan eder" başlığı altında, maddeler altında sıralanıyor. DÖRT ANA MADDE Komite'in taleplerini, günümüzün Türkçesi'ne naklederek aynen veriyorum: "1. Kürdistan Komitesi, hiçbir devletin aleti değildir. Gayesi, meşru olan ulusal haklarını elde etmektir. O da: a. Milli sınırlarının ayrılıp belir-lenmesiye hizmetlerde ve içişlerinde bağımsız bir merkeze ve bağımsız bir yönetime sahip olması, b. Ulusal sınırları içerisinde Kürtçe'nin resmi dil olarak kabulü, c. Kendi memurlarının kendilerinden olması, d. Jandarma teşkilatının Kürtler'e ait olması, e. Kürt erlerle subayların müşterek orduda özel kıt'alar oluşturulmasıyla Kürt dilinde talim ve terbiyeye tabi tutulmaları talep edilmektedir. 2. Ulusal gayenin elde edilmesine kadar savaşa devam edilecektir. Dış ve iç zararlarla akan kardeş kanlarının maddi ve manevi sorumluluğu, Ankara Hükümeti'ne aittir. 3. Komite, davayı barış yoluyla halle ve arzu olunacak yerlerdeki şubelerini görüşmelere memur etmeye hazırdır. 4. Akıtılacak kan oranında Kürtler'in ileri sürecekleri şartlar ağırlaşacaktır. Kürdistan Bağımsızlık ve Kurtuluş Komitesi Genel Merkezi" Yazan: Murat Bardakçı -

Kürtler Kandırıldı.. Nasıl Oldu Biliyormusunuz.. Zamanında Telekulakçı Levent Ersözün Diyarbakırda, Doğuda.. İbrahim Şahininde Doğuda Yaptırdığı Katliamlar.. Ve Bunu Zaten Kendilerinin luşturduğu Yada Bir Şekilde En Tepeden Yönetimini Ele Geçirdikleri JİTEM.. Jitem Doğu Anadoluda, Güney Doğu Anadoluda Binlerce Faili Meçhulün Sebebidir.. Onlar Kendilerini Derin Devlet Diye Tanıtıp Onca Kürdü Sorgusuz Sualsiz Katledip Asit Kuyularına Attılar.. Halkında Eğitimsizliğinden Dolayı.. Devletinin Onları Unuttuğunu Sanıp Dtp ye Oy Vermesi Kaçınılmaz Son Olmuştur.. Bunlar Eğitimsizlikten Kaynaklanmaktadır.. Tabi Jitem Gibi Oluşumlarında Buna Olan Büyük Etkisini Unutmamak Gerek.. İnanın Eğitimsizlik Ve Bu Neidüğü Belirsiz Kendilerini Derin Devlet Diye Tanıtan Kişiler Olmasaydı.. Şu An Ne Bu Kadar Terör Azardı.. Ne de Eğitimsiz Olan Halk Bu Kadar Yanlış Yönlere Çekilerek Beyinleri Yıkanırdı.. İsrailin & Amerikanın En Çok Korktuğu Şey Türkiyede Eğitimin Her ölgede Yaygınlaştırılıp Eğitimsizliğin Ortadan kalkınmasıdır.. Buda Bilimi, Kalkınmayı Azıdracağı İçin Ne Nato Nede Amerika İzin Verir Buna.. Az Biraz Yaygınlaştımı Hemen Terör Anında Aktifleşmeye Devam Eder.. Buda Ortadoğunun Bir Gerçeği.. Bu Topraklara Bakıp akıp Hazımsızlıklarını İçine Gömmeyen Bazıları Var.. Ne Yazıkki Devlet Buna Bir Çözüm Bulmuyor.. Bulamıyor.. Allah Yardımcımız Olsun Ne Diyelim.. Bunları Bende Bir Kürt Olarak Söylüyorum..

Bakın günümüzde bu şekilde bir oluşum olmaması bütün Kürt halkının aynı düşünceye sahip olması manasına gelmez. Ve asla geçmişte aynı cephede Türk, Kürt, Çerkez, Laz birlikte savaştığımız gerçeğini değiştirmez. Milli mücadele yıllarında Kürt halkının bu ülke için büyük emeği geçmiştir ve inkar edilemez.. Şimdi bir kaç çapulcunun yaptıklarını bütün Kürt halkına maletmek faşizanlıktır, haksızlıktır..

Günümüzden mi bahsediyoruz? Yoksa Milli Mücadele yıllarından mı? Yazdıklarım hakkında belge istiyorsanız beklemek zorundasınız, yazmam gerekiyor, o da vakit alıyor ve yoruyor biraz...

Bu durum karşısında neleri yapabiliriz diye oturup fikir yürütmeli çözüm yolları aramalıyız

Günümüzden bahsediyorum..

Üstteki yazımda da söyledim. Her kürt ayrılıkçı ve ihanet içinde olmadığını.. Ama bir de şu var.. Eğer bir toplum içinde birileri çıkıp ihanet içine giriyorsa gene o toplum içinden de buna hayır diyecek birilerinin olması gerekir. Bir kaç çapulcu dediklerinin aldığı oy da ortadır azımsanacak bir rakam değil. Velhasıl demem odur ki, Kürtlerinde bir oluşum içinde bu parti de olabilir bu gidişata ve olanlara hayır demesi gerekmektedir.

O zaman bana bir tane kürtlerin oluşturduğu bir oluşum göster ki bu teröristlerle, bölünmeye karşı yan çizmeden bir uslup oluşturmuş olsun... Ben göremiyorum açıkçası. Ama özümde her Kürt'ü aynı kefeye koymuyorum

Bundan evvel, Osmanlı henüz resmen yıkılmamışken Kürtler adına İngiliz himayesi isteyen Ali Galib'e Diyarbakır Kürtlerinin tepkisi çok sert olmuştur.. O zaman için bir duyuru yayınlayan Kürtler Ali Galib'i hain ilan edip kendilerinin sonsuza dek Türklere ve Osmanlı'ya bağlı kalacaklarına yemin etmişlerdir... Bunu da gözardı etmemeli.. Bugün özerklik isteyenler ve hala köküne sadık kalanlar arasında ayrım yapmak gereklidir.. Hepsini aynı kefeye koymamalı, Kürt diye herkesi hain görmemeli..

kım neyı acıyor acmak ıstıyor ortada bop projesını kullanıp doğuyu bölmeye calısıyorlar bizi birbirimmize düşürmeye calısıyorlar hala anlamadınızmı

Haklısın tabi... Bireysel olarak çok fazla tepkilerle karşılaşıyorum ama kitlesel bir terör tepkisini Kürt toplumunda hiç görmedim...

o ayaklanmayı başlatan seyh saidin torunu kimdir eski akp genel başkan yardımcısı mir mehmet dengir fırat. adamlar o hayallarinden vazgeçmediler akpde ne kdar adaletli parti oldunu mehmet fıratı gnl bşkn yardımcısı yaparak belli edio. tabi kamyonlarında uyuşturucu yakalatınca istifa etmek zorunda kaldı yoksa tayyipin en has adamlarındandı