Tuvaletlerde şaklaban ediyo bizi bu hareket dedektörleri, karşıyım oralarda kullanılmasına

ANLI VE HAREKET DEDEKTÖRLERİ Canlı algılayıcıları veya bir yerin işgal durumunu algılayan dedektörler gözlem altında bulundurulan alan içerisindeki insanların veya cisimlerin varlığını dedekte ederler. Hareket dedektörleri ise sadece hareketli cisimlere karşı tepki verirler. İkisinin arasındaki belirleyici fark; canlı algılayıcılarının bir cismin durgun veya hareketli durumunda sinyal üretmeleri e hareket dedektörlerinin ise seçici olarak hareketli cisimlere duyarlı olmasıdır. Bu algılayıcıların uygulamaları güvenlik, izleme, enerji kontrolü , kişisel güvenlik, ev aletleri, oyuncaklar, özel ürünler vb. içerir. Uygulamalara bağlı olarak bir insan veya canlının varlığı veya canlının vücudunun özellikleri ve hareketleri ile ilgili vasıtalarla dedekte edilebilir. Örneğin dedektör vücut ağırlığına, ısıya, seslere, dielektrik sabitine duyarlı olabilir. Aşağıdaki dedektör tipleri hali hazırda insanların varlığının ve hareketinin algılanması için kullanılmaktadır: ØKapasitif-insan vücudunun kapasitansı dedektörleri; ØAkustik-insanlar tarafından çıkarılan seslerin dedektörleri; ØFoto-elektrik-hareketli cisimler ile ışık ışınlarının kesilmesi; ØOpto-elektrik-korunan bölgede aydınlanmadaki değişim veya optik kontrast dedeksiyonu; ØPaspas altı basınç anahtarları-hırsız veya diğer şahısların ağırlığını dedekte etmek için yerdeki halıların altındaki basınca duyarlı uzun şeritler; Ø Gerginlik dedektörleri-yerdeki kirişler, merdivenler ve diğer yapısal elemanların içine yerleştirilmiş strengeyçler; ØAnahtar tipi algılayıcılar-kapılara ve pencerelere monte edilmiş elektrik anahtarları; ØManyetik anahtarlar-kontaksız anahtar tipi algılayıcılar; ØVibrasyon dedektörleri-duvarların veya diğer yapısal elemanların vibrasyonuna tepki; ØCam kırılması dedektörleri-kırılan camın çıkardığı özel titreşimlere tepki veren algılayıcılar; ØKızıl ötesi hareket dedektörleri-sıcak veya soğuk cisimlerin yaydığıısı dalgalarına duyarlı aygıtlar; ØMikro-dalga dedektörler-cisimden geri yansıyan elektromanyetik mikro-dalga sinyallerine tepki veren aktif algılayıcılar; ØUltra-sonik dedektörler-mikro dalga dedektörlere benzer fakat elektromanyetik dalga yerine ultrasonik dalga kullanır. ØVideo hareket dedektörleri-hafızaya sakalanmış durgun görüntü ile korunmuş alandaki yeni görüntüyü karşılaştıran video cihazı; ØLaser sistem dedektörleri-foto elektrik dedektörlere benzer, dar ışık ışınlarını ve yansıtıcı kombinasyonlarını kullanır; ØTribo-elektrik-hareketli cisimlerin taşıdığı statik elektrik yüklerini dedekte edebilen algılayıcılar; ULTRASONİK ALGILAYICILAR Bu dedektörler akustik dalgalrın cisme gönderilmesi ve yansıyan akustik dalgaların geri alınması prensibine dayanır. Ultrasonik dedektörlerin çalışma prensibinde uzaklık, pozisyon veya seviye ölçmedeki aynı prensip kullanılır. Hareket dedeksiyonları daha uzun çalışma aralıkları ve daha geniş kapsama açıları ile yapılır. MİKRODALGA HAREKET DEDEKTÖRLERİ Mikrodalga dedektörleri geniş alanların kapsanması zorunlu olduğunda diğer dedektörlerden daha cazip olmaktadır. Rüzgar, akustik gürültü, toz, nem vb. gibi güçlü etkileşimler altında ve geniş sıcaklık aralığında çalışırlar. Mikrodalga dedektörün çalışma prensibi korunacak alana elektromanyetik radyo frekansı ışınımının gönderilmesine dayanır. En çok kullanılan frekanslar 10,525 GHz ve 24,125 GHz dır. Bu dalga boyları (l=3 cm X bandında) hava içindeki toz gibi kirleticilerden geçebilecek kadar yeterli uzunlukta ve daha büyük cisimlerden geri yansıyabilecek kadar yeterli kısalıktadır. Dedektörün mikrodalga kızmı bir Gunn osilatörü, bir anten ve bir karıştırıcı diyottan oluşmaktadır. Gunn osilatörü küçük hassas bir kaviteye yerleştirilmiş diyota güç uygulanmasıyla mikrodalga frekanslarında osilasyon yapar. Osilatör ¦o frekansında elektromanyetik dalga üretir ve bir kısmı dalga kılavuzu ve odaklayıcı antenden geçerek cisme yayılır. Antenin odaklama karakteristikleri uygulama yeri ile belirlenir. Genel bir kural olarak antenin yönlendirici şeklinin dar olmasıyla anten daha duyarlı olur . Başka bir genel kural dar ışınlı anten daha büyük ve geniş açılı bir anten ise oldukça küçüktür. Vericinin ışınım gücü tipik olarak 10-20 mW'tır. Bir Gunn osilatörü uygulanan DC gerilimin kararlılığına duyarlı olduğundan iyi kaliteli bir gerilim regülatörü ile enerjilenmelidir. Osilatör sürekli olarak çalışabilir veya palsli modda çalıştırılarak besleme güç kaynağının enerji tüketimi azaltılabilir Mikrodalga osilasyonlarının küçük bir kısmı Schottky karıştırıcı diyot ile kuplajlanmış ve referans sinyali olarak çalışır.(Şekil 1. a). Çoğu durumlarda verici ve alıcı modül içine yerleştirilir ve bu modül verici-alıcı olarak adlandırılır. Bir hedef bazı dalgaları geri yansıtarak antenden alınan ışınımı karıştırıcı diyota gönderiri. Karıştırıcı diyotun akımı gönderilen ve geri alınan dalgaların dedektörler cisme olan uzaklığın dedeksiyonunda en kullanışlı olanıdır. Canlı veya hareket dedektörü için Doppler etkisi mikrodalga ve ultrasonik dedektör işlemlerinin temelidir. Doppler etki prensibinde çalışan aygıtlar sadece hareketli hedeflere duyarlı olduğundan gerçek hareket dedektör aygıtları olduğu unutulmamalıdır. TRİBO-ELEKTRİK DEDEKTÖRLERİ Bir cisim yüzeyinde statik elektrik depolayabilir. Bu yükler cisim hareketlerinden, elbise kumaşının sürtünmesi, hava türbülansı, atmosfer elektriği vb. den dolayı yük ayrımı işleminde triboelektrik etki sonucu doğal olarak oluşan yüklerdir. Ekseriyetle hava insan vücudu tarafından çekilebilen pozitif veya negatif iyonlar içerir ve insan vücudunun yükü değişir. İdeal statik şartlar altında bir cisim yüksüzdür –toplam yükü sıfıra eşittir. Gerçekte yerden geçici olarak yalıtılmış bir cisim bir miktar toplam yük dengesizliği taşır. Başka bir deyimle bir elektrik yük taşıyıcısı olur. Bir elektronik devre iletken ve yalıtkanlardan yapılmıştır. Şayet bir devre ekranlanmazsa devrenin bütün elemanları çevresindeki cisimlere göre belli bir kapasitif kuplaj meydana getirir. Pratikte kuplaj kapasitansı çok az olabilir: 1 pF veya daha az seviyelerinde. Devrenin girişine çevre ile olan kuplajı arttırmak için bir elektrot eklenebilir. Elektrot bir iletken yüzeyde yapılabilir ve yer ile yalıtımı iyi yapılır. Şayet bir yük taşıyıcı pozisyonunu değiştirir, uzaklaşır veya yük taşıyan başka bir cisim elektroda yaklaşırsa elektrottaki statik elektrik alanı bozulmaya uğrar. Bunun sonucunda giriş elektrodu ile çevre arasındaki ve diğer kuplaj kapasitörlerindeki yükler yeniden dağılım gösterir. Bir elektronik devre girişindeki değişken yeni yükleri algılayabilecek şekilde uyarlanabilir. Başka bir ifadeyle indüklenmiş olan değişken elektrik yüklerini yükseltebilir ve işlenebilecek elektrik sinyallerine dönüştürülebilir. Böylece doğal olarak meydana gelen statik elektrik cisimlerin hareketinin algılanması için elektronik devrede alternatif sinyaller meydana getirilerek kullanılabilir. Elektrotun biçimi duyarlılık paterninin şekillenmesinde önemli bir faktördür. Hareket dedektörünün ve elektrotlarının gizlenmesi veya güvenlik, estetik vb. diğer nedenlerden dolayı kamuflajı istenebilir. Elektrik alanı tahta, plastik, beton vb. gibi düşük dielektrik sabitine sahip çoğu malzemelerden geçerek yayılabildiğinden triboelektrik dedektöroptik saydam olmayan cisimlerden de görebilir yani algılayabilir. Bundan dolayı elektrotlar ve dedektör bir duvar, pencere veya kapı çerçevesinin içerisine gizlenebilir veya kitap kapaklarının içine, metal olmayan dosya dolaplarına, masa vb. içine de yerleştirilebilir. Elektrotlara tel, iletken, bant şerit, küre, panel vb. gibi değişik şekiller verilebilir. Aynı zamanda vazolar, masa lambaları, resim çerçeveleri, oyuncaklar, kağıtların üzerine konulan kağıt ağırlıklar vb. gibi farklı dekoratif şekiller alabilir. Pratik olarak herhangi bir iletken ortam bir elektrot olarak kullanılabilir. KAPASİTİF CANLI DEDEKTÖRLERİ Yüksek dielektrik sabiti ile iletken bir ortam olan insan vücudu çevresine göre bir kapasitans kuplajı meydana getirir.