SaygıyLa anıyoRuz.

Bu gün Pazar, Bu gün, Çanakkale şavaşlarının başlangıcı sayılan 57. Alay kahramanlığının 95. yıl dönümü. Bu yıldönümünü ben de kendi yazdığım bir film hikayesi ile anmak istedim. "1914 Ekim... İstanbul Dolmabahçe önleri. Denizi kaplayan Yavuz zırhlısı.. Sahilde insanlar toplanmış. Yavuzu selamlıyorlar. Ellerinde bayraklar, flamalar. Bağıran, slogan atan insanlar.. Şehir mızıkası marşlar çalıyor. Arkada paytonlardan inen redingotlu beyler, mahalle esnafından kasap, manav bakkal. Yakın okullardan özellikle Galatasaray sultanisi ve erkek lisesi talebeleri.. Ortalık adeta bayram yeri... Yavuz zırhlısı bir moral.. yenilgilere gark olan insanlar için bir umut kapısı.. O bir zamanların güçlü Osmanlı imparatorluğunun yeniden şahlanış simgesi.. Payitaht o gün mutlu, memnun gurur içinde.. Böylesi büyük zırhlıları olmuş artık. Üstelik Alman imparatorluğuyla birlikte dünyaya savaş ilan etmiş, kafa tutmuş, hadi gelin bakalım demiş bir imparatorluğun başı dik gururlu fertleridir artık onlar.. Kalabalığın içinden ön saflara doğru seyirten Mehmet ile Rıfkı'yı görürüz telaşlı bir sevinç kaplamış yüzleriyle.. Çılgınca alkışlarlar Yavuz'un o gönülleri ferahlatan düdüğünü. Karşılama bitmiştir. Mehmet ile Rıfkı koşarak Galata'nın sokaklarına dalarlar. Gururla binaların üst camlarına bakmaktadırlar. Bir binanın üst camlarında hızla perde kapanır. Mehmet ile Rıfkı birbirlerine bakarak gülerler.. Sokakta bağıran delikanlılar vardır. Galata'dan yukarı koşarak Sultani'ye giderler, büyük bir sevinç ve telaş içindedirler. Bir an önce Ali'ye bu haberi vermek isterler. Bir yandan da kendi aralarında konuşurlar Ali'nin sahile gelmeyip de kütüphanede kalmak istemesini garipsemişlerdir doğrusu. Ali'nin yanına gittiklerinde Ali, Halka Doğru mecmuasını okumaktadır. Mehmet ve Rıfkı Yavuz'u karşılayan halkı, o nümayişi, o coşkuyu anlatırlar. Ali her zamanki sukunetiyle onları dinler ve henüz okuduğu Ziya Gökalp'e ait olan makaleden bahseder. Artık birlik olma zamanıdır. Bu tartışmalara içeri giren edebiyat hocaları Sermet bey de katılır. Balkanlar'ı kaybetmiş Osmanlı'nın Türklük çatısı altında biraraya gelmesi omuz omuza vermesi lazımdır. Bir süre bu konuyu tartışırlar. Yavuz ve Midilli gemileri savaşın çok yakınlaştığının göstergesidir. Akşam Rum Yorgo'nun meyhanesinde buluşmak üzere sözleşir ve ayrılırlar. Rıfkı gizlice sevgilisiyle bulusmak üzere sahile iner bir kayıkla karşı kıyıya geçer. Çengelköy'de gizlice buluşurlar. Sevgilisi Nehire dönemin ünlü tarikatlarından Melami şeyhinin kızıdır. Hali tavrı, kılığı kıyafeti diğer kızlardan oldukça farklıdır. Başörtüsünü bağlama şekli bağlı olduğu tarikata özeldir. Bir süre sabahki nümayişten bahsederler. Osmanlı'nın bağımsızlığı ve varlığı herşeyden önemlidir. Biraz daha dolaşıp ayrılırlar. Rıfkı Beyoğlu'na döner. Ali ve Mehmet ile meyhanede buluşur. Arkadaşlarına bir piyes yazıp bugünkü nümayişi canlandırmaları fikrini sunar. Ali ve Mehmet hemen atılırlar. Çalakalem birşeyler yazarlar. Bir süre daha sohbet edip geç olmadan yatakhaneye dönerler. Haftasonu gelir, Ali ve Rıfkı evci çıkarlar, Mehmet ise leylidir, ailesi Edirne'dedir. Ali'nin evinde akşam yemeği yenmektedir. Bütün aile masadadır. Nişanlısı teyze kızı Zehra da oradadır. Ali'nin babası okulu bitirir bitirmez Zehra ile Ali'nin evlenmeleri gerektiğini söyler. Ali, Zehra ile gözgöze gelir, bakışlarını kaçırır. Zehra'yı sevmiyordur. Sıkıntıyla iç çeker. Konuyu değiştirmek amacıyla Rıfkı'nın önümüzdeki hafta Rum takımına karşı oynayacağı maçtan bahseder. O sırada Rıfkı'nın evinde de akşam yemeği yenmektedir. Kapı çalar. Gelen kişi 2 sokak ötedeki bir evde ağır bir yaralı bulunduğunu söyler. Rıfkı'nın babası çantasını kaptığı gibi evden fırlar, Rıfkı da peşinden gider. Haberci önde arkasında doktor bey ve Rıfkı hızla yürürler ve bahsi geçen eve gelirler. Bu ev, Rıfkı'nın çocukluk arkadaşı Tahir'in evidir. İçeri girerler. Tahir'in yüzü sapsarı olmuştur. Ağzını bıçak açmıyordur. Babası Beyazıt'ta bir rus ajanı tarafından bıçaklanmıştır. Doktor bey yarayı temizler ve kanamayı durdurmaya çalısır. Sonra sargı yapar. Tahir'e sabaha kadar başında beklemesini ve uyutmamasını salık verir. Bir durum olursa hemen bize gel diye ekler. Rıfkı, arkadaşının babasının durumuna oldukça üzülmüştür. Gece orada Tahir'le beklemeyi teklif eder. Herkes için uygundur. Rıfkı geceyi Tahir'lerde geçirir. Aradan bir kaç gün geçer. Rıfkı, Mehmet ve Ali Türk Gücü Cemiyetinin haftalık toplantısına katlırlar. Tahir'e rastlarlar. Babası toparlanmıştır. Ziya Gökalp'i görürler. Bir konuşma yapacaktır. Savaş çok yaklaşmıştır. Konuşma sonrası hep beraber "Dağ Başını Duman Almış" marşı söylenir ve herkes dağılır. 1914 Kasım ayı.. Ruslar Kafkasya bölgesinde saldırıya geçerler. Kanal Cephesi açılır. Sarıkamış Hareketi büyük bir felaketle sonuçlanır. Zaiyat büyüktür. Herkesin morali bozulmuştur. Kaybedilen Balkan topraklarını geri kazanmak isterken büyük bir kayıp daha verilmiştir. Mehmet ve Rıfkı cimnastik salonunda çalışırken Ali içeri telaşla girer ve Sarıkamış felaketini bildirir. Yüzler birden asılır.. Aynı anda Nehire de Kadın Alemi dergisine yazısını götürmektedir. Dergi bürosuna girince Halide Edip'le karşılaşır. Sarıkamış felaketini öğrenir. Nehire çok üzülür. Duvardaki dünya haritasına bakar. Avustralya. Oldukça fakir bir ev. Hamile bir kadınla genç bir adam tartışmaktadırlar. Para sıkıntısı çekiyorlardır. Adam kapıyı vurup çıkar. Sokakta yürürken ANZAC ilanlarını görür. Gidip orduya yazılır. James Smith. 1915 Şubat Ayı.. Çanakkale Deniz Savaşları başlar. Artık birşeyler yapmak gerekiyordur. Ne yazılan makaleler ne de oynanan piyesler artık kafi gelmemektedir. Bunun üzerine Ali, orduya yazılmayı teklif eder. Mehmet ve Rıfkı şaşırırlar, böyle birşeyi Ali'den beklemiyorlardır. Ama kaybedecek vakit yoktur, derhal okuldan çıkıp orduya yazılırlar. Ali ailesine orduya yazılacağını söyler. Bu haber şok etkisi yaratır. Babası kendisiyle yalnız konuşmak ister. Şubat ayının soğuğunda bir gece konağın balkonunda baba oğul konuşurlar. Babası balkanlarda ölen iki oğlunun üzerine bir oğul daha yitirmek istemiyordur. Ama gitme demeye de dili varmaz. Ali ise ölesiye korktuğu halde kararlıdır. Ölen ağabeylerinin kanını yerde kalmaması için gitmesi gerektiğini düşünür. Babası en sonunda üzüntüyle "sen bilirsin" der ve susar. Ali cevap vermez. Gökyüzünde bir yıldız kayar. Mehmet ertesi sabah postanededir. Edirne'deki babasına telgraf çeker. Orduya yazıldığnı bildirir. Aynıı saatlerde Rıfkı hastaneye babasını görmeye gider, orduya katıldığının haberini verir. Babası Rıfkı ile gurur duyduğunu söyler. Nehire ile vedalaşmak için Çengelköy'e gider. Nehire bu karara hiç şaşırmaz ve onunla gurur duyduğunu söyler. Aslında içten içe çok üzülür ama belli etmemeye çalışır. Cepheye mektup yazacağını söyler. Hatta evlerine gelip giden çeşitli mebuslardan alacağı haberleri kendisine şifreli olarak yazacağını, bir satır atlayarak okunduğunda anlaşalacak şekilde asıl metni gizleyeceğini söyler. Ali'nin ise görüşmesi gereken bir kişi daha vardır: Zehra. Konağın bahçesinde konuşurlar. Güneşli bir kış günüdür. Zehra'ya kendisinde gönlü olmadığnı artık savaşa gideceği için de kendisini beklememesini istediğini söyler. Seveceği ve onu sevecek bir gençle evlenmesini söyler. Zehra yıkılır. Koşarak konaktan çıkar evine gider. Ali, Rıfkı ve Mehmet orduya teslim olurlar. Eğitimleri başlar. Birkaç hafta sonra deniz savaşlarının ilk perdesinde zaferle kazanıldığı haberi gelir. (18 mart 1915) 25 Nisan 1915 Çanakkale kara harekatı başlar ve kahramanlarımızdan Ali ve Mehmet 57. Alaydadır, Rıfkı ise 27. Edebiyat hocaları Sermet Bey de 57. Alaydadır. Tahir.. Rıfkının mahalleden arkadaşı 22 yaşında dev gibi bir delikanlı. Güreşçi.. Enver çavuş. Bir çok cephede şavaşmış deneyimli bir asker. Ali'nin belalısı.. Ali'nin korkaklığıyla uğraşır. Bir çok kez ölümüne engel olur. Yzb. Hüseyin Avni. 57. alayın komutanı. Emin hoca. 57. alayın imamı. Mehmetle iyi dost olurlar. Bir keresinde cephede Emin hocanın başlattığı ezanı Mehmet bitirir. Mustafa Kemal. Arıburnu 27, 57 ve 77. alayların genel komutanı. Rıfkı, 27. alayın ricatı sırasında M. Kemalle burun buruna gelir. M. Kemalin süngü tak, yere yat emrini ilk uyguluyanlardan. O badireyi atlatıp yetişen 57. alaya katılır. 3 arkadaş buluşmuş olur. Er. James. Anzac birliğinde köyünden macera için kopup gelmiş bir delikanlı.. 20 yaşında. Son çarpışmada Mehmet'le göğüs göğüse gelir. Birbirlerini süngülerler. Yere devrilmeden dizleri üstlerine çöküp öylece kalakalırlar. Ali korkusunu yenerek kahramanca, ölüme atılır. Delik deşik olmasına rağmen tarifsiz bir gülümseme kaplıdır yüzü.. Rıfkı, büyük maharetlikler gösterir. Savaştan sağ çıkar. Uzun yıllar yaşamaya devam eder. 1995.. Çanakkale Şehitliği Rıfkı 97 yaşında elinde bastonu şehitliktedir. Şehitliğe girerken Anzak şehitliğine doğru giden bir genç görür yüzü çok tanıdıktır ancak kim olduğunu çıkaramaz. Anıtın önünde saygı duruşunda bulunur. Sonra dostları Mehmet ve Ali'nin kabirleri başına gelir. Şehitlikten ayrılırken nöbet tutan Mehmetçik'e bakar, bir an için Ali ve Mehmet'in yüzlerini görür. Ali, Mehmet diye seslenir. Mehmetçik var gücüyle cevap verir: -Burda! " 1915-2010.. 95 yıl olmuş. Özür diliyorum o kahramanlardan. Bir sinemacı olarak en azından ben, Çanakkale zaferine ait bir film yapamadım. Bu özürden kurtulmanın zamanı geldi. Çaanakkale zaferi, sinema projelerini çoktan hakediyor. Haydi sinemacılar görev başına! Bizim de "Pacific"lerimiz olsun artık.. Attila Candemir