MOTOR DERSİ Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalara motor denir. Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot ; LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır. Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi şeklindedir. Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye ayrılır. Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise, mazot, benzin ya da motorin yakarlar. Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır. Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi ile olur. 4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme , egzost. Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır. Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz benzin kullanılır. Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru, piston, segman, piston kolu, silindir kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir gövdesi, silindir gömleği, karter, conta, külbütör, emme supapı, ekzost supapı, supap iteceği, krank mili, kam mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir. Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası ve enjektör de bulunur. Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör, bobin vardır. ATEŞLEME SİSTEMİ Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli parçaları şunlardır: Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör, buji ile distribütör içinde bulunan platin takımı, alçak yüksek gerilim kabloları kondansatör, tevzii makarasıdır. Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon bobininden gelen yüksek voltajı bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını sağlamaktır. Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000 volta çıkarır. Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan distribütördür. Motor çalışmazken kontak anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya da bobin yanabilir. Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları değişmelidir. Bunlardan biri platin ve bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise platin ayarı ile avans ayarıdır. Platin meme yapmış ise meksefe yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla temizlenir. Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji kablolarından birinin çıkmış olması olabilir. Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının sebeplerinden biri bujilerin normal ateşleme yapmaması, bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır. Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer. Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı siyahtır. Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda karışım oranı da kontrol edilmelidir. YAKIT SİSTEMİ Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır: yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi, karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu. Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma kızdırma bujileri, yakıt göstergesi. Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla çalışır. Filtre yine de temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa motor boğulur. Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir. Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle devresi karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur. Yağ filtresi yağı süzer ve temizler. Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu ile dışarı atılır. Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış gazların sesini azaltır. Eğer aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak olabilir. Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye ayrılır. Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli noktalardan biri hava filtresini kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık pozisyonuna çevirmektir. Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir. Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala çalışmasını sağlayan devre röl devresidir. Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek çalışır. Yakıt sistemi ayarlarından biri röl ayarıdır. Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına sonuna kadar basılarak marş yapılır. Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır. Araç kulanırken yakıt tasarrufu için hava filtresi temizlenmeli, Karbüratör ayarları yapılmalı, Jikle devresi açık unutulmamalıdır, Röl yüksek olmamalıdır, Eskimiş bujiler temizlenmeli, Lastik hava basınçları normal olmalıdır, Fren ayarlarının sıkı olmaması, Uygun viteste gidilmesi, Debriyaj kaçırması olmamalıdır, Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi gerekmektedir. Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.

bu konuyu açmamdaki sebeb ehliyet kursuna gidecek arkadaşlarımız'a faydalı olması 1-Trafik Dersi 1 - İŞARETLERa) Tehlike uyarI işaretleri : Karayolu ve yakın çevresindeki Tehlikeler hakkında, yoldan yararlananlara " Uyarı "görevi yapar. b) Trafik tanzim işaretleri : Karayolundan yararlananlara, Trafik düzen ve güvenliğini sağlamak yönünden, uymaları gerekli olan, yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri bildiren levhalardır. c) Bilgi işaretleri : Karayolundan yararlananlara, yol ve yakın çevresi yol kenarında bulunan yerleşim yerleri ile çeşitli hizmet birimleri hakkında bilgi verir. d) Duraklama ve Parketme İşaretleri : Araçların duraklama ve park etmeleri halinde, Trafiğin akışı ve güvenliği bakımından yapılması gerekli görülen düzenlemeleri belirleyen işaretlerdir. e) Otoyol İşaretleri : Erişme kontrollü karayollarında uygulanan İşaretlerdir. 2 - ARAÇLARDA AZAMİ UZUNLUK VE AZAMİ DİNGİL AĞIRLIKLARI A) AZAMİ UZUNLUK 2 veya daha çok dingilli araçlarda 12 m. Toplam ağırlıklar : 2 Dingilli motorlu araçlarda 18 ton 3 Dingilli motorlu araçlarda 25 (26) ton 4 Dingilli motorlu araçlarda 32 ton 5 veya daha çok dingilli araçlarda 40 ton Tahrikli tek dingilli araçlarda 11,5 ton B) AZAMİ YÜKLÜ AĞIRLIK AKS GRUBU : Dingiller arası mesafe 1,3 m ile 1,8 arası ise 18 (19) ton Tariksiz tek dingilli araçlarda dingil ağırlığı 10 tondur 3 - DURAKLAMANIN YASAK OLDUĞU YERLER A) Duraklamanın yasak olduğu trafik işaretleri ile belirtilen yerlerde B) Otobüs, taksi ve tramvay duraklarında C) Kavşaklarda, tünellerde, köprülerde ve bağlantı yollarında : yerleşim birimi içinde 5 metre yerleşim birimi dışında 100 m içinde D) Trafik işaret levhalarına yerleşim yerleri içinde 15 m yerleşim yeri dışında 100 m içinde E) Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerinde ve dönemeçlerde duraklamak yasaktır 4 - PARK ETMENİN YASAK OLDUĞU YERLER A) Duraklamanın yasak olduğu yerlerde B) Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını gösteren işaret levhalarına 15 m mesafe içinde C) Geçiş üstünlüğüne sahip araçların giriş ve çıkış yerlerine 15 m mesafe içinde D) Yangın musluklarına her iki yönden 5 m içinde E) Kamuya açık olan tesis ve iş yerlerinin giriş ve çıkış kapılarına her iki yönden 5m içinde F) Alt ve üst geçitlere 10 m mesafe içinde park etmek yasaktır 5 - PARK ETMEDE YAPILMASI GEREKEN HUSUSLAR A) Aracın el freni çekilir B) Motor durdurulur C) Eğimli yollarda vites inişte geri yokuşta 1. vitese takılır D) Aracın arka tekerlerine yolun eğilimine göre takoz konulur E) Araç terk edilirse camlar ve kapılar kilitlenir 6 - TAŞITLARDA HIZ MİKTARLARI ARACIN CİNSİ Yer. Yeri içinde Yer. Yeri Dışında Otomobiller 50 90 Minibüs, kamyonet, otobüs, kamyonlar 50 80 Arazi taşıtları ve motorsikletler 50 70 Traktörler 20 20 Tehlikeli madde taşıyan 30 50 7 - ŞERİT DEĞİŞTİRME A) Trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirilemez B) Gidişe ayrılan yolun en sol şeridi sürekli kullanılmaz C) İki şeridi birden kullanmak yasaktır D) İşaret vermeden şerit değiştirmek yasaktır E) Kavşaklara yaklaşırken yerleşim birimi içinde 30 m yerleşim birimi dışında 150 m içinde şerit değiştirmek yasaktır F) Kavşaklarda şerit değiştirmek yasaktır. 8 - TRAFİK KAZALARINDA ASLİ KUSUR SAYILAN HALLER A) Kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretinde geçme B) Taşıt giremez trafik işareti bulunan kara yoluna girme C) Bölünmüş yollarda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girme girme D) İkiden fazla şeritli yollarda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girme E) Arkadan çarpmalar F) Geçme yasağı olan yerlerde geçme G) Kavşaklarda dönüş manevralarını yanlış yapma H) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş hakkına uymama I) Yerleşim birimi dışındaki kara yolu üzerinde zorunlu haller dışında duraklama veya park etme J) Kurallara uygun olarak park etmiş araçlara çarpma halleri asli kusur sayılır.

.: TRAFİK VE ÇEVRE BİLGİSİ :. TRAFİK : Yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hareketleridir. KARAYOLU :Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır. TAŞIT YOLU : Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan kısmıdır. TEK YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki taşıt trafiği için Kullanılan karayoludur İKİ YÖNLÜ KARAYOLU :Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için kullanıldığı karayoludur. BÖLÜNMÜŞ KARAYOLU : Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcıyla belirli bir şekilde diğer taşıt yolundan meydana gelen karayoludur. ANAYOL : Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin, bu yolu geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlenmiş belirlenmiş kara yoludur. TALİ YOL : Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı yoldan daha az dönemde olan yoktur. BAĞL YOLU: Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve tek yönlü trafiğe ayrılmış karayoludur. ERİŞME KONTROLLÜ ARA YOLU :Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yer ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur. GEÇİŞ YOLU : Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan yolun, karayolu üzerinde bulunan kısmıdır. ALT GEÇİT : Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıdır. ÜST GEÇİT: Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıdır. KAVŞAK : İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesiyle oluşan ortak alandır. BANKET :Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıtyolu kenarıyla şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği kısımdır. DEMİRYOLU GEÇİDİ : Karayolu ile demir yolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir. DURMA :Her türlü trafik zorunlulukları nedeniyle aracın durdurulmasıdır. DURAKLAMA : Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirme ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla kısa bir süre için durdurulmasıdır. ARAÇ : Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır. AZAMİ AĞIRLIK: Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır. DİNGİL AĞIRLIĞI : Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır. GEÇİŞ HAKKI : Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır. GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ :Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı olmamalarıdır. KAMYON :İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg dan fazla olan ve yük taşımak için mal edilmiş motorlu taşıttır. OTOMOBİL :Yapısı itibari ile sürücüden başka en çok yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır. TAŞIMA SINIRI KAPASİTESİ: Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısıdır. TEHLİKELİ EĞİM :Araçların emniyetle seyrine devam için vites küçültmeyi gerektiren uzunluk veya açıdaki yol eğimidir. TRAFİKTEN MEN :Trafik zabıtasınca, bu Kanunda belirtilen hallerde araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulmasıdır. YOL ÇİZGİLERİ

.: TRAFİK LEVHALARI :. .: TRAFİK TANZİM İŞARETLERİ :. Mecburi yönler

motor dersi devamı YAĞLAMA SİSTEMİ Yağlama sisteminin parçaları: Karter-yağ pompası, Filtre, Gösterge, Seviye çubuğu, Yağ kanallarıdır. Motorda yağın bazı görevleri: Sürtünmeyi azaltmak, Aşınmayı önlemek, Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup sızdırmazlığı sağlamak, Soğutmaya yardımcı olmak, Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir. Karterin önemli görevlerinden bazıları: Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk etmektir. Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır. Yağ seviyesi yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok altında iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve yanar. Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır. Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı kullanılır. Motorun yağı karterin altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan doldurulur. Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde mutlaka değiştirilmelidir. Motorda yağ basıncı yoksa, yağ yok, filtre tıkalı, yağ pompası arızalı, ya da yağ müşiri arızalı olabilir. Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden bazıları: Karter contasnın yırtılması, sekman ya da silindirlerin aşınması, karterin delik olması, tapadan yağ sızdırmasıdır. Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar. Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının sönmesi gerekir. Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı motor yağ göstergesinden takip edilebilir. Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik görülürse motor hemen durdurulur. SOĞUTMA SİSTEMİ Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları: Radyatör, V latör, Devir daim pompası, Termostat, Hararet gösterici, Hararet müşiri, İlave su kabı, Fan motorudur. Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün altında su boşaltma musluğu vardır. Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar. Devir daim pompası v latör kayışından hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına yollar. Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran bir diğer özellik hava soğutmalı motorda radyatör ve su pompasının olmamasıdır. V latör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır. V latör kayışı hareketini krank mili kasnağından alır ve v latör kayışı devir daim pompası ve alternatörü çalıştırır. v latör kayışı koparsa motor hararet yapar. Soğutma sisteminde su azalıyorsa silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik, radyatör kapağı bozuk, radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya delik, kalorifer hortumları delik veya termostat arızalı olabilir. Motorun hararet yapmasının nedenleri: ->Radyatör peteklerinin tıkanması, ->radyatörde suyun azalması, ->v latör kayışının gevşek veya kopuk olması, ->termostatın arızalı olması, ->motor yağının azalması, ->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması, ->uygun vites ve hızda gidilmemesi, ->otomatik fanın arızalı olmasıdır Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde olmalıdır. Çok sıcak motora röl de çalışırken ılık ve kireçsiz su konur. Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır. Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz su olması gerekir. Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat arızalıdır. Donmayı önlemek için radyatöre friz ilave edilir. Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim düşer. Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten düşürür. Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir kapağı ve blok çatlayabilir. Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı açılır. Araçta ısı göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı olabilir. Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak olabilir. Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış kopması olabilir. MARŞ SİSTEMİ Marş sistemi motora ilk hareketi verir. Parçaları: -akü, -kontak anahtarı, -marş motoru, -volan dişlisidir. Marşa basıldığında marş motorunun bediks dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı döndürür. Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk hareketi verir. Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa: akü bitik, akü kutup başları gevşek, akü kutup başları oksitli, marş otomatiği arızalı, marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık olabilir. Motor çalışırken marş yapılırsa volan dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi zarar görür. Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup başlarında olabilir. Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa her iki akünün kutup başları kutup başlarıyla, kutup başları ise kutup başlarıyla birleştirilir. Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır. Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz. Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla basılırsa akü biter. Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip, marş motoru çalışmıyorsa akü kutup başları gevşek olabilir. V latör kayışı hareketini volant kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır. Kayış koparsa v latör pervanesi - devirdaim pompası ve şarj dinamosu hareket. ŞARJ SİSTEMİ Şarj sistemi, motor çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder. Şarj sisteminin parçaları: alternatör, konjektör , şarj lambası, v latör kayışıdır. Alternatör, krank mili kasnağından v latör kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu bulunur. Konjektör , alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye gönderir. Şarj lambası, şarj sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs. arızasını belirtir. Bir araç için gerekli elektrik enerjisini şarj sistemi sağlar. Akü, motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli alıcılatrı besler. V latör kayışı çok sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir. V latör kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz lambasından anlaşılır. Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir. Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa v latör kayışı gevşek olabilir ya da alternatör kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü aşınmış olabilir. Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması gereken hallerden bazıları: - Şarj ikaz lambasının yanması. - Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi. - Yağ lambalarının yanmasıdır. Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok olur. Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir. Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir. AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ Aydınlatma sisteminde, sigortalar, kablolar, farlar, park lambası, sis lambası, plaka lambası, gösterge lambası, iç aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma lambası, gibi lambalar vardır. İkaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz lambaları, geri vites lambası, korna bulunur. Her elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli devrelerde de: akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı olarak da ampuller bulunmaktadır. Bu sistemlerin en önemli arızaları: kısa devre, kablo kopukluğu, akü bitmesi, akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı gevşekliği, ampul yanması, sigorta atması, anahtarların arızalanmasıdır. Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır. Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık olabilir. Flaşör arızalanınca sinyal lambası yanmaz. Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde sigorta takılır. Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz. Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri arızalı olabilir. Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren müşiri arızalı olabilir. Fren lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın ampulu yanmış olabilir. Farların bakımı yapılırken, far ayarı yapılır. Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı gevşemiş veya paslanmış olabilir. Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda sistemi korumaktır. GÜÇ AKTARMA ORGANLARI Güç aktarma organları sırasıyla: Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, akslar, tekerleklerdir. Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda içteki tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj almayı temin etmektir. Kavrama motorla vites kutusu arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme olanağı sağlayan aktarma organıdır. Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere iletirler. Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar. Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası aşınır. Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar basmanın faydası vardır. Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez. Vites değiştirirken debriyaj pedalına basılır. Araç geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden basılır. Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı kullanılır. Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam basılmamıştır. Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını sıyırabilir. Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına dikkat edilir.

Birçok kişinin aradığı konu. Eline sağlık.

.: KARAYOLLARININ KULLANILMASI :. KARAYOLUNUN KULLANILMASI Karayolunun kullanılması kuralları Karayolunda trafik sağdan akan Karayolları kamunun yararına açık olan sahalardır. Aksine bir işaret Bulunmadıkça bütün sürücüler ve yayalar tüm yasak ve kısıtlamalara uymak zorundadırlar. Bütün sürücülerin: 1- Araçlarını durumun elverdiği oranda gidiş yönüne göre yolun en sağından, yol çok şeritli ise trafik durumuna göre hızın gerektirdiği şeritten sürmek 2- Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, 3- Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, 4- Gidişe ayrılan yol bölümünün en son şeridini sürekli işgal etmemek, 5- İki yönlü dört veya daha fazla şeritli yollarda, motosiklet, otomobil, kamyonet, minibüs ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve dönme dışında en sağ şeridi izlemek, zorundadırlar. 6- Geçme, dönme, duraklama, durma ve parketme gibi mecburi haller dışında şerit değiştirmeleri, 7- İki şeridi birden kullanmaları, 8- Kavşaklara yaklaşırken;yerleşim yerlerinde 30. yerleşim yerleri dışında150 metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri, 9- Araçlarının cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeleri, 10- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır. Karşı yönden gelen trafik için ayrılan yol bölümüne girme yasağı, a)Bölünmüş yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri, b)İki yönlü ve üç şeritli yollarda en sol şeride girmeleri, c)İki yönlü ve dört veya daha fazla şeritli yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri yasaktır. Trafik işaretlerine ve işaretçilerine uyma mecburiyeti Araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar karayolunu kullanırken: a)Trafiği düzenlemeye ve denetlemeye yetkili üniformalı ve özel işaret taşıyan görevlilerin uyarı ve işaretlerine, b)Işıklı ve sesli trafik işaretlerine, c)Trafik işaret levhaları, tertipleri ve yer işaretlemelerine, d)Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olarak Karayolları Trafik kanunun da ve bu yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasal zorunluluk ve yükümlülüklere uymak zorundadırlar. HIZ KURALLARISürücüler hızlarını, hava, görüş, yol, yük durumuna, kullandıkları aracın cinsine ve trafik durumunun gerektirdiği diğer işaret levhaları ve şartlara uydurmak zorundadırlar. Karayolları Trafik kanununda ve Yönetmeliğinde yazılı kayıt ve şartlar dışında ve aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yeri dışındaki devlet ve il yollarında 90 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek kayıt ve şartları ile şehir içi ve şehirlerarası römorksuz taşıt cinsleri için saatteki en çok hız sınırları aşağıda gösterilmiştir. ARAÇ CİNSİ YERLEŞİM YERİ İÇİNDE YERLEŞİM YERİ DIŞINDA OTOYOLDA Otomobillerde 50 90 120 Otobüs 50 80 100 Minibüs, kamyon ve kamyonetlerde 50 80 90 Arazi taşıtlarında ve motosikletler de 50 70 80 Tehlikeli madde taşıyan araçlar ve Özel yük taşıma izin belgesi veya Özel izin belgesi il karayoluna çıkan Araçlarda 30 50 60 Motorlu ve motorsuz bisikletlerde 30 50 - Lastik tekerlekli traktörler, arızalı bir Aracı çeken araçlar ve iş makinalarında 20 20 - Zorunlu haller dışında şehirlerarası karayolunu kullanan motorlu araçlarda, araç cinsi gözetilmeksizin asgari hız sınırı 15 km/s' tir. Tehlikeli madde taşımaya mahsus olup, boş olarak trafiğe çıkan araçlar yukarıda belirtilen, kendi sınıfına giren araçlara ait hızla sürülebilirler Römorklu veya yarı römorklu araçlarda en çok hız sınırı aynı cins römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10 km. daha düşüktür. Servis freni bozuk araçları çeken araçlar saatte 15 km nin üstünde bir hızla sürülemez. İçişleri Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın uygun görüşünü alarak otoyollarda otomobiller için hız sınırını 20 km/s artırmaya yetkilidir. Geçme sırasında geçme kuralının mecbur kıldığı şartlar dolayısıyla aynı cins taşıtlar için tayin ettiği hız sınırları aşılabilir. Hız kurallarının ihlal sebebiyle ceza yazılan sürücülerden suçun işlendiği tarihten geriye doğru (1) yıl içinde aynı kuralı (5)defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri (1) yıl süreyle geri alınır. Süresi sonunda psiko -teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilir. Hız sınırlarını ölçen cihazların yerini tespit veya sürücüleri ikaz edici her türlü cihazın imal ve İthali ile araçlarda bulundurulması yasaktır. ARACIN FRENLE DURDURULMASISürücülerin en çok dikkat etmesi gereken aracın frenle durdurulmasıdır. Sürücüler her türlü hava yol durumuna göre araçlarının emniyetle kaç metre mesafede duracağını bilmek zorundadır. Bu mesafeyi iyi ayarlayamayan sürücüler fren yapmakta gecikmekte ve önlenemeyecek kazalara karışmaktadır. Sürücüler herhangi bir tehlikeyle karşılaştıklarında bu tehlikeyi görme karar verme ve tedbir alma için belli bir zaman kaybedeceklerdir. Tehlikenin görülmesiyle birlikte ayağın gaz pedalından Çekilip fren pedalına basılıncaya kadar geçen süreye 'intikal zamanı' denir. Sürücünün intikal zamanı en fazla 0.75 saniye olmalıdır. 80 km/saat hızla giderken intikal mesafesi: 16.66 metre 90 km/saat hızla giderken intikal mesafesi:18.75 metredir. Ayrıca frene basıldığı andan itibaren tekerleklerin tutulması ve aracın durdurulmasına kadar geçen zamana 'Fren Zamanı' alınan yolda 'Fren mesafesi denir. İntikal mesafesi+Fren mesafesi=Duruş mesafesi TAKIP MESAFESİKarayolunda aynı şeritte birbirinin ardında hareket halinde olan iki araç arasındaki mesafeye takip mesafesi denir. a) Öndeki aracı yakından takip etmenin sakıncası Öndeki aracın yakından takip edilmesi önlenebilecek bazı kazaların oluşmasına neden olur. Yakın takipte öndeki araç sürücüsünün karar değişikliklerinde olayın fark edilip tedbir alınması için yeterli mesafe bulunmayabilir, buda kazaların oluşması için en büyük faktörlerden birini meydana getirir. Arkadan çarpma asli kusur sayılması nedeniyle yakından takip eden sürücü bütün olaylardan sorumludur. Sürücüler karayollarında aynı şeritten takip ettikleri araçlarla güvenli bir mesafe bırakmak zorundadırlar. Bu mesafe kilometre cinsinden hızının metre olarak en az yarısı kadardır. Örneğin 60 km/saat hızla giden bir araç için en az 30 metredir. Hava şartlarının kötü olması halinde takip mesafesinin attırılması zorunludur. b)Takip mesafesinin kontrolü Takip mesafesi aracın 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadardır. Bu mesafenin kontrolü 88-89 sayımıyla da yapılabilir. Öndeki araç herhangi bir belirli noktadan geçerken arkadaki sürücü yavaş bir tempoyla 88-89 sayılarını sayar. Bu iki sayıyı sayıncaya kadar yaklaşık iki saniye geçer. Sayılan sayı sonunda öndeki aracı ilk gördüğümüz noktaya gelirsek takip mesafemiz normal demektir. Eğer bu noktayı geçmişsek ayağımızı gaz pedalından çekerek hızımızı azaltmamız gerekir

İLK YARDIM DERSİİLK YARDIM NEDİR? Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması yada durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla, ilaçsız olarak yapılan uygulamalara ilk yardım denir. İLK YARDIM UYGULAMASINDA KESİNLİKLE İLAÇ KULLANILMAZ. İLK YARDIMDA AMAÇ NEDİR? 1. Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama 2. Durumun kötüleşmesini engelleme 3. İyileşmesini kolaylaştırma İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ VE SORUMLULUKLARI NEDİR? 1. Sakin ve telaşsız olmalı. 2. Hastayı sakinleştirmeli. 3. Çevreyi değerlendirip süren bir tehlike olup olmadığını belirlemeli. 4. Kendi can güvenliğini tehlikeye atmamalı. 5. Çevredeki kişileri, sağlık kuruluşları, itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri için organize etmeli. 6. Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk yardıma başlamalı. 7. Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce ulaşmasını sağlamalı. İLK YARDIMIN ABC'Sİ NEDİR? A. Soluk yolunun açılması. B. Solunumun düzeltilmesi. C. Dolaşımın etkinliğini sağlama. SOLUK YOLU NASIL AÇILIR? 1. Ağızda toz toprak, kırık takma diş ve yabancı cisimler varsa çıkarılır. 2. Bilinci kapalı kişilerde dil arkaya düşüp havayolunu tıkayabilir. Bu durumda baş geriye itilip çene yukarı kaldırılarak soluk yolu açılır. SOLUNUM YOLU NASIL DÜZELTİLİR? Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum uygulanmalıdır. 1. Hasta sert bir zemine yatırılır. 2. Ağız içi temizlenerek varsa yabancı cisimler çıkarılır. 3. Çenesi yukarı kaldırılarak baş hafifçe arkaya itilir. 4. Ağızdan ağıza solunum yapılacaksa burun kapatılır. Burundan solunum yapılacaksa ağız kapatılır. 5. Derin bir soluk alınıp, solunum yaptırılacak kişinin ağzına ağız yerleştirlir. 6. Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette soluk verilir. DOLAŞIMIN ETKİNLİĞİ NASIL SAĞLANIR? 1. Kalp durmuşsa hemen kalp mesajına başlanır. 2. Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına diz çökülür. YARA İÇİNDEKİ YABANCI CİSİM, KEMİK, PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR. 3. Göğüs kemiğinin üçte bir alt ucuna bir elin ayası sıkıca yerleştirilir, diğer elin ayası bunun üstüne konur. Parmaklar hastaya temas etmemelidir. 4. Kollar dik tutularak sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm bastırılır. 5. Arada nabız kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir. BAYILMALARDA UYGULANACAK İLKYARDIM KURALLARI 1. Elbiseleri boyundan, göğüsten ve karından gevşetilir. 2. Hastanın beynine kan gitmesini sağlamak için düz bir yerde sırtüstü yatırılarak, ayakları yukarı kaldırılır ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle başının altına yastık konmaz. 3. Hastaya uyarıcı kokular koklatılır. 4. Hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesi beklenir. 5. Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar azar verilmelidir. GÖĞÜS YARALANMALARINDA İLKYARDIM 1. Yaralı, yarı oturur duruma getirilir 2. Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için açık olan yara yerine temiz bir bez kapatıp basınç yapmadan sarılır 3. Kazazedenin ısı kaybı önlenir. KARIN YARALANMALARINDA İLKYARDIM 1. Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez. 2. Yaralı başı hafif yüksek, dizlernin altına rulo edilmiş bir battaniye konularak sırt üstü yatırılır 3. Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla el sürülmez. Genişbir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile ıslatılarak basınç yapmadan organların üzerine örtülür. 4. Yaralı zaman geçirmeden sevkedilir.. EGZOS ZEHİRLEMELERİNDE İLKYARDIM 1. Hasta derhal temiz havaya çıkarılır. 2. Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin solunum yaptırılır. 3. Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken hastalara suni solunum tatbik edilir. 4. Beden ısısının düşmesini engellemek için üstü örtülür. 5. Hasta en seri şekilde sağlık merkezine gönderilir. SİNDİRİM YOLU İLE OLAN ZEHİRLEMELERİNDE İLKYARDIM 1. Zehrin sulanması ve emilimin yavaşlaması için hastalara;süt, yumurta akı, nişasta solisyonlu su içirilir 2. Kusmasına yardım edilir. 3. Asitle olan zehirlenmelerde, hasta hiçbir zaman kusmaya zorlanmaz. Su ve süt yumurta akı karıştırılarak içirilir. 4. Alkali ile olan zehirlenmelerde:1/4 oranında sirke ile hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu içirilir. KANAMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1. Kanayan uzuv yükseltilir. 2. Yara üzerine temiz gazlıbez, mendil veya çamaşır parçası konur ve sıkıca bastırılır. 3. Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukarı kısmına bandaj uygulanır. BURUN KANAMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1. Burnu kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir. 2. Hasta burun üzerine basınç yapar 3. Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla sümkürmez. BURUN KANAMASINDA HASTANIN BAŞI GERİYE DOĞRU KALDIRILMAZ. ELEKTİRİK ÇARPMALARINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1. Önce ilk yardımcı kendi güvenliğini sağlar. 2. Elektrik akımının yaralı ile teması kesilir. Bu yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz 3. Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akımdan kurtarılır. 4. Solunum durmuşsa yapay solunuma, kalp durmuşsa kalp mesajına başlanır. 5. Yanık varsa soğuk su ile yıkanır. KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1. Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez. 2. Kanama varsa durdurulur. 3. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale getirilir. 4. Açık kırık varsa kırık kemik parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar yerleştirilmeye çalışılmaz. Yara üzerine temiz bir gazlıbez kapatılır. YANIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1. Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır. 2. Hastanın takıları çıkartılır. 3. Oluşan kabarcıklar patlatılmaz. 4. Yanan kısımların üzeri temiz gazlıbezle kapatılır hiçbir şey sürülmez. 5. Hastanın bilinci yerinde ise bol su içirilir. YANIK YÜZEYİNE DİŞ MACUNU, SALÇA, YOĞURT GİBİ MADDELER KESİNLİKLE SÜRÜLMEMELİDİR. YARALANMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1. Kanama varsa kontrol edilir. 2. Yaranın kirlenmesi önlenir. 3. Varsa kopan parça korunur.