Yetişkinlerde beklenen kalp krizi, artık 4 yaşındaki çocukları bile tehdit eder hale geldi. Geçtiğimiz Çarşamba günü Almanya'dan ailesiyle tatile Türkiye'ye gelen 4 yaşındaki Katrina Zoch tekne gezisi esnasında fenalaşarak hayatını kaybetti. Son yıllarda, kalp krizi gibi nedenlerle genç yaşta aniden hayatını kaybeden gençler ve çocuklar ise herkesi düşündürüyor. Bu vakalarda gerçekten bir artış mı var ve çocuğunuzda böyle bir risk varsa bunu önlemek için ne yapabilirsiniz? Pediatrik kardiyolog Prof. Dr. Alpay Çeliker çocukluk çağında ani ölüm olaylarının erişkinlere göre çok düşük olduğunu, yılda 100 binde 6.2 oranında olduğunu belirtiyor. Bunun arttığına dair bir veri bulunmadığını söyleyen Prof. Dr. Çeliker, bunun haber kaynaklarının yaygınlaşması ve iletişimin artması ile haberlere daha çok yansımasından kaynaklandığını belirtiyor." "AİLE ÖYKÜSÜ VARDIR" "Çocuklarda ani ölüme neden olan kalp hastalıklarının en sık görülen nedeni genetik geçiş gösteren ve ölümcül ritm bozukluklarına neden olan kardiyak iyon kanal hastalıklarıdır. Bunun yanında, kalp kası hastalıkları da ritm bozukluklarına yol açarak ani ölüme neden olabilir. Bunun yanısıra daha önce kalp ameliyatı geçirmiş bazı hastalarda da ilerleyen yaşlarda ritm sorunları oldukça önemlidir." Bu hastalarda yakın aile bireyleri ve akrabalarda bu tür ani gelişen olaylarla ilgili öykü sıklıkla saptanabilir. ÖNCÜ BELİRTİLERİ NELER? Prof. Dr. Çeliker bunun öncü belirtilerinin olduğunu söylüyor; "Çocuklarda öncül belirtiler özellikle eforla ortaya çıkan bayılma atakları, deniz veya havuzda bayılmalar, nöbet benzeri belirtilerdir. Böyle öyküsü olan çocuklarda kardiyak yönden tüm değerlendirmeler yapılmalıdır. ÖNCÜ BELİRTİ VARSA AİLE NE YAPMALI? Ritm bozukluklarına bağlı ani ölümlerin önlenmesinde otomatik eksternal defibrilatör ismi verilen cihazların kullanımı çok önemlidir. Bu cihazlar elektrodları göğüse yapıştırıldığı zaman ritmi otomatik olarak analiz eder ve gerekli durumlarda eklektriksel şok vermek için kullanıcıya yol gösterir. Komutları sesle verir. Güvenlik elemanları, itfaiye elemanları ve polisler başta olmak üzere uçuş, acil servis görevlileri bu cihazları kullanarak başarılı sonuçlar almışlardır. Özellikle havalanları, alışveriş merkezleri, spor merkezleri ve okullarda bu cihazların bulundurulması önerilmektedir." PROF. DR. BİNGÜR SÖNMEZ: KALP KRİZİ DEĞİLDİR Dünyaca ünlü kalp cerrahımız Prof. Dr. Bingür Sönmez de bunun kalp krizi değil doğuştan gelen bir sorundan kaynaklandığını düşünüyor; "Ani kalp ölümlerinin kalp krizinden kaynaklandığı düşünülerek, her zaman kalp krizi ile ilişkilendirilmektedir. Oysa ki bu yanlış bir yaklaşımdır. Ani kalp ölümleri, koroner kalp krizleri dışında doğumsal kalp hastalıklarından da kaynaklanmaktadır. Doğuştan var olan; aort darlığı, büyük damarların farklı yerlerden çıkması ve aritmiye yol açan anomaliler, küçük yaştaki çocukların ani ölümlerine yol açabilir." PEDİATRİK KARDİYOLOG DR. ÜMİT BİLGE SAMANLI: RİTM BOZUKLUKLARINA ÖNEM VERİN Memorial Hastanesi'nden Pediatrik Kardiyolog, Dr. Ümit Bilge Samanlı bazen aralıklarla ortaya çıkan ritm bozukluklarına dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor: "Bunlar öncü bulgular olabilir ancak bazen de aniden ortaya çıkarak ölümcül bir ritm bozukluğu olarak da kendisini gösterebilir. Önceden gerekli tetkikler yapılarak, çocukta var olan bir kalp hastalığının haberci bulgularının farkına varılarak, tedavi planlaması yapılabilir. Bu tür ritim bozuklukları ile kendini gösteren hastalıklardan biri de QT Sendromudur. Bazı doğumsal kalp hastalıkları çok ciddi belirtiler verebilir. Bunlar arasında; morarma, nefes darlığı görülürken bazen de hastalık sinsi olarak ilerleyebilir. Özellikle doğuştan aort darlığı sorunlarında; doğrudan doğruya birden bire seyir göstererek, kötü sonuçlarla kendini gösterebilir." "EKO YAPTIRILABİLİR FAST FOOD'DAN UZAK DURULMALI" Çocuk kardiyoloğu Dr. Ümit Bilge Samanlı hiçbir sebep olmasa bile süt çocukluk döneminde yani 2-3 yaş civarında bir çocuk kardiyoloğu tarafından EKO yapılması gerektiğini söylüyor. Çocuk doğduktan sonra 3. gün eko yapılması da önemli tetkiklerden bir tanesi: "EKO bebeklere hiçbir zararı olmayan yan etkisi bulunmayan bir tetkik yöntemidir. Aileler çocukların gelişmelerinde yavaşlık, solunum yolu hastalıklarının tedaviye dirençli olması, nefes darlıkları, çabuk yorulma ve dudakta morarma gibi durumlarında mutlaka bir çocuk kardiyoloğuna danışmalıdır. Genç yaşta kalp hastalıklarının artmasının ve toplumun kalp hastalıklarına karşı duyarlılığının artması ile ortaya çıkmaktadır. Gelişmekte olan toplumların özellikle beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve fast food ağırlıklı beslenmeye bağlı olarak kalp hastalıklarına yakalanma yaşı gittikçe düşmektedir. Özellikle ilköğretim yaşı çocuklarının okul çağından itibaren sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanması ve bilinen bir rahatsızlığı olanların EKO tetkikleri ile takip edilmesi gerekir. Kötü beslenme, özellikle ilköğretim çağı çocuklarında ölümcül aritmilere neden olabilir." KAYNAK