ilginç bi bakış açısı

Siyasi görüşlerin ailevi bir yanı, hatta kalıtımsal bir tarafı var ise, bu "kemik" durum ne kadar genetik? Hangi partiyi desteklediğimiz olmasa bile sol ya da sağ, değişimci ya da tutucu olmamız beynimizi kodlayan genetik yapımızın bir ürünü olabilir mi? Peki, beyin yapısında ya da işleyişinde solcularda ya da sağcılarda daha sık görülen bir "stil" var mı? Basit bir deneyi aktarayım. Ekranda X gördünüz mü, bilgisayarın tuşuna basıyorsunuz (deneyde % 80 X çıkıyor). X değil de, başka bir harf, M diyelim, çıkarsa, tuşa basmıyorsunuz. Ekranda M görme olasılığınız daha düşük, % 20. Ekranda çoğunlukla X çıkmasını beklediğinizden ötürü, M çıktığında, tuşa basmamak için özel bir çaba göstermeniz, ezberinizi bozmanız gerekir. Sadece dürtüleri ile hareket etme alışkanlığı olanlar için, içinden gelene hayır diyebilmek, kendi önceliklerini başkasının önceliklerinin önüne geçirmeye karşı koyabilmek, pek zahmetli. "X gösterip M vermek" türünden şaşırtmacaların olduğu nöropsikolojik testler, zihninizin kafa karıştırıcı durumlarda nasıl işlediğini ortaya koyabilir. "Çelişkili bilgi akışı" olarak tanımlanan bu tip deneysel durumlarda, beynin problem saptayıcı sisteminin düğüm noktalarından birisi olan "anterior cingulate" diye bilinen alan devreye girer. ACC kimilerimizde çelişkili durumlarda devreye bile girmiyor, otomatikte, ne bellediyse onunla, devam ediyor. Ezber bozamayanlar olarak adlandırabileceğimiz bu zihin yapısındakilerin "sağcı" olması daha muhtemel (münasip mi, o kısmı bilimi ilgilendirmez Sosyal ve politik tercihleri sadece biyolojik bir takım özelliklerin kendini ortaya koymasından ibaret göremeyeceğimiz gerçeğini hatırlatmanıza gerek yok; zaten, tersini düşünmüyorum. Siyasi tercihlerin tesadüf, yoksulluk, ezilmişlik, beyin yıkama, dış mihraklar ya da arkadaş çevresinin etkisi gibi etkenlerle açıklanmasının dışına çıkabilir miyiz diye kafanızı kurcalamak istiyorum. Aile yapısının ve kültürünün olduğu kadar ailede kuşaktan kuşağa aktarılan genetik etkenlerin rolü olduğunu önceki yazımda okuyan bir okurum konuyla ilişkili bulduğu bir alıntıyı yollamış. Hürriyet'teki bir röportajda, siyasi görüş ve ailesellik bağlantısını akla getiren birkaç satırı aktarayım: "Ne zaman, hangi vesileyle solcu oldunuz? Ailemin teşvikiyle... desem yeridir! Bizim evde kendimi bildim bileli rüzgar soldan eserdi. Bizimkiler her türlü eşitsizliğe, haksızlığa karşı insanlardı. " Ezilenler" küçükken en çok duyduğum kelimelerden biriydi... Aslında CHP'li bir aile ama TİP'e oy vermişlikleri var, tam olarak neyin ne olduğunu bilmesem de İşçi Partisi'ne sempatiyle bakmaya başladım. Armut dibine düş misali". Aile kültürü diyebiliriz, ama haksızlığa karşı olmak ne demek, neleri gerektirir? Haksızlığı fark edebilmek, çelişkili durumları görebilmek, kolay geleni değil de, ek çaba ile, acıya ya da zahmete katlanarak dik durabilmek. Buna bizim ülkede solculuk diyelim. Ama sosyalizmin en iyimser ifade ile reel biçiminin hüküm sürdüğü eski "Doğu bloku"ndaki muhalifler benzer hissiyatlar ile hareket ettiklerinde ne diyeceğiz, goşist mi? Sağcı algılanan ama kendini solcu hissettiğini yakınlarda bir röportajında ifade eden Ahmet Hakan, 1996'daki Kanal 7 haber programlarında Susurluk ya da Metin Göktepe haberlerinde bu hissiyatını hissettirmiyor muydu? Onun durumundan bir genetik kanıt çıkartmıyorum, ama siyasi duruşun eninde sonunda bir zihinsel katmanı olduğunu ve bunun da benzer siyasi görüşte olanlarda birbirine benzerlikler taşıdığını, zihnin biyolojik altyapısının belli bir partiye vs değil ama, bir düşünüş ve duyarlılık şekline karşılık geldiğini söylemek abartı olmaz herhalde. Beyin bilimleri siyasi tercihlerin kalıcılığı ya da değişebilirliği, özü veya biçimi hakkında düşünebilmemiz için ipuçları veriyor nihayetinde. Siyasi fikirleri ya da duruşu anlamak için ne Ahmet İnsel'in ailevi genetik analizine, ne de Ahmet Hakan'ın beyin MR'ındaki ACC hacminin ölçümüne bakmaya gerek var. Duruşlarını ne söyledikleri ve ne yaptıkları belirleyecek, elbette ki. Sol ve sağ kelimelerinin anlamsal sığlığından kurtulmak, siyasi duruşu daha iyi tanımlayacak kelimeler bulabilmek mümkün olur mu, bilemiyorum. Ama beyni başka, zihni başka, sözü ya da eylemi başka olanların durumunu anlamak, ülkemizdeki siyasete, psikoloji ve beyin bilimlerinin gelecekte beklenen bir katkısı olabilir. Topluma hizmet manasında..! Yankı Yazgan' dan Alıntı... T-