Rahmetli babam; "Çok şükür, çocuklarımın boğazından haram lokma geçirmedim." dediğinde, Osmanlı bir kadın olan rahmetli babaannem bu sözler karşısında gözleri dolarak; "Haram lokmanın günahı ocak söndürür, sakın evlatlarına böyle yük bırakma." derdi. Çocuk saflığımızla ne demek istediklerini kestiremesek de, haramın kötü bir şey olduğunu anlardık. Memur maaşıyla; eşinin, beş çocuğunun, anne, babasının ve yatalak kardeşinin sorumluluğunu sırtında taşıyan babacığım, çalışmanın değil, hırsızlık, arsızlık yapmanın ayıp olduğunu bizlere öğretti. 1970'lerin çetin koşullarına karşın memur, işçi olan babalarımızı utandıracak şey altı yamalı ayakkabıları değil, tüyü bitmemiş yetim hakkının boğazlarından geçmesiydi. 1980'li yıllarda, "Küreselleşen" diye tanımlanan dünyaya uyum sağlamak üzere serbest pazar ekonomisine geçtik. "Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" politikaları ile toplum şiddetli bir deprem yaşamaya başladı. Bu deprem, öncelikle bizi ayakta tutan değerlerimizi yerle bir etti. Kamu yönetimi saygınlığını, güvenirliğini gittikçe kaybetti. Deprem altında kalan toplum değerleri için "adam" olmak, dürüst, namuslu olmak değil, parayı ele geçirmekti. Para her kapıyı açan tek değerdi! "Benim memurum işini bilir."; "Gemisini kurtaran kaptan" ; "Her koyun kendi bacağından asılır."; "Bal tutan parmağını yalar." cümlelerini içselleştiren bir nesil yetişiyordu. Bu depremin fay hattında kamu yönetimi vardı. Liyakat bertaraf edildi. Patronaj sistemi kanıksandı. Devlet kaynakları iktidarların beslemelerine akıtıldı. Bataklaşan bu sistemde önce insanımız çürümeye yüz tuttu. Kamu yönetiminde; emek vermeden, kurnazlık, yağcılık/yağdanlıkla, kısa yoldan köşeyi dönme, fırsatları değerlendirme anlayışı gittikçe kökleşiyor, makamlar en sadık hizmetkarlara teslim ediliyor, bilginin, deneyimin, eğitimin, görgünün asilliğinden nasibini almayan bu "efendiciler" hak etmedikleri makamlarda emanete hıyanet ediyor, çürük elmalar sağlam elmaları birer birer çürütüyor, altta kalanın canı çıkıyordu! Bu değişim, dilimize yeni kavramlar da kazandırdı. Bunlar; "Yolsuzluk" ve " Etik" di. Hırsızlık yolsuzluğa, ahlak etik'e dönüştü. Bu dönüşüm bu kavramların içsel karşılığını yıprattı, hırsızlığı, ahlaksızlığı yüz kızartıcı suç olmaktan kurtardı. Tüyü bitmemiş yetim hakkı yemenin dayanılmaz ağırlığı sanki hafifledi. Vicdanımızdan ipini koparan utançlarımızla ikiyüzlü yaşama iyice alışıyor, yürekle dilin söyledikleri başkalaşıyordu. Kim; "Kral çıplak" demeye kalksa yuhalıyorduk. Bir TV tartışma programında bir yazarımız; toplumun % 99'unun Müslüman olduğu bir ülkede hırsızlığın bu derece yaygın olmasını anlayamadığını söylediğinde, öyle bir gürültü koparıldı ki ne söylemek istediği üzerinde kimse kafa bile yormadı. Aslında söylediği şey çok basitti; eline, diline - ve beline sahip olma meselesiydi. İnanç sahibi bir kulun, emanete hıyanet etmesi, yalan dolan içine girmesi, hırsızlık yapması, yetkisinden, gücünden yararlanarak çıkar sağlaması/ sağlatması, hırsızlık yapanlara üç maymunu oynaması, kapıları, pencereleri hatta bacayı açması mümkün değildi! Ne yazık ki, istatistikler toplumdaki kokuşmayı doğruluyor. 28 Mart 2007 tarihli gazetelerde yer alan bir haberde; ülkemizde 2003 yılından bu yana hırsızlık artmış. Bugün dünya hırsızlık sıralamasında 35 ülke içerisinde 4'üncü ülkeyiz! Elhamdülillah Müslümanız! - Sahi ülkemiz borsasında yabancıların payı ne kadar? Tekrar istatistiklere dönersek... Türk milleti, hırsızlığın, israfın ekonomiye verdiği zarar nedeniyle yüzde 36 daha fazla vergi ödüyormuş. 2000 yılı değerlerine göre, 26,5 katrilyon liralık vergi gelirinin yaklaşık 10 katrilyonu hırsızlar tarafından buharlaştırılmış. Tablo vahim! Tüyü bitmemiş yetimin hakkı hırsızlar ve işbirlikçileri, yani araştırmalara göre hırsızlığın saç ayağı olan siyasetçi, bürokrat ve üçüncü şahıslar tarafından hortumlanmış ya da hortumlanmakta... Devletin kasasına hortumlar nasıl takılıyor, kaynaklar nasıl hiç ediliyor? Amerika'yı yeniden keşfetmiyoruz, çok basit! Bir atasözü ile özetlersek durumu; "Minareyi çalan kılıfını hazırlıyor." Kamuda küçük küçük kılıflardan, büyük büyük kılıflara kadar tüm hazırlıklar var. Siyasetçim, bürokratım, vatandaşım çöplüğüne göre kılıfını dikiyor! İşte örnekler: Bu tür küçük kılıflar öyle kanıksanmıştır ki saklanmaz bile! Çocuğunuzun fotokopi çektirmesi gerekiyor. Hemen devletimin akıllı memuru hesaplar. İşyerinde devletin makinası, kağıdı, fotokopi çekeni varken, ne gerek vardır, sayfası 50-l00 kuruştan fotokopi çektirmeye! Ya da iktidar olan bir siyasi partiye yamandınız, ya da dayınız, amcanız, teyzeniz o partide etkin bir yerde. Nasıl olsa liyakat da gerekmiyor. Dayısı kuvvetli olan çatır çatır o makamı kapıyor. Sonunda müdür, başkan vb. bir koltuğu kaptınız. Rüyanızda görseniz inanamayacağınız yetki, sizin elinize geçmiştir. Keyif sizindir artık! Makam odanızı dünya, kendinizi de efendisi sanırsınız. İlk icraatınız da en kıyağından koltuğunuzu, masanızı değiştirmek olur. Sayın milletvekilleri yavruağzı ceylan derisi koltuklarında otururken - Bu koltukların alımında hırsızlık iddiaları vardı. Ne oldu? Unutkan milletiz!-, devletimin daire başkanının, müdürünün sıradan bir koltukta oturması tabii ki mümkün değildir! - Sahi ülkemizin dış borcu ne kadar? Devletimin memuru iletişimi de çok sever. İş görüşmesinin dışında onlarca özel görüşme yapar. Evinde dostlarını aramazken, iş yerinde dost canlısı oluverir. Bir de devletimin memuru çocukların arabaları sevdiği gibi makam arabasını çok sever. Sağ arka koltuk devletimin memurunun rüyalarına girer. Çok "önemli işler" yaptığı için herşeyi kendisine hak gören memurum ayağının yerden kesilmesine öyle alışır ki, özel işlerinde dahi makam aracını kullanır. E... devletimin benzini deniz meselesi... Bir günde devletimin 100 memurunun odasını, sandalyesini, bilmem nesini attığını, kırtasiyeyi israf ettiğini düşünün. Ülkemiz kimsenin makam odasından, sandalyesinden ibaret değil. Toplamda tüyü bitmemiş yetim hakkından kaç lira sandalyeye, fotokopiye, kırtasiyeye gidiyor? -Sahi ülkemizde kaç milyon işsiz var? Gelelim malı büyük götürenlere... Kocaman kocaman kılıf dikenlere! Devletimin ihaleleri çok sevilir. Devletimin bazı memurları da ihaleli yeri... Bu konu aslında biraz çetrefillidir. Kısaca biraz ekip işidir, kominler halinde işler organize edilir. İhalelerde; bazı siyasetçi, bürokrat ve üçüncü şahıs can ciğer kuzu sarması olurlar. O ihaleden ne kadar hayır gelir... Yorum sizin! Örneğin; ülkemiz deprem kuşağında bir ülke. Ancak, yaşadığımız acı deneyim ve yapılan araştırmalar kamu binalarının depreme en az dayanıklı binalar olduğunu gösterdi/gösteriyor. Kamu binaları neden depreme dayanıksız? Bu binalar kaç liraya mal oldu? Bunu yapan müteahhit kim? Altına devletimin hangi bürokratı, memuru imzalarını attı? - Sahi kamu binalarının depreme dayanıklı hale getirilmesinin maliyeti ne kadar? Sistem, devletimin memurunu efendi yapar. Bu "efendiler", işgal ettikleri makamlarda öyle bir düzen kurar ki, hizmetin gerekli olması hiç önemli değildir. Kağıt üzerinde ihtiyaç yaratırsınız olur, biter. Tek engel, vicdanınızdır. Hırsızlık yapanlarda vicdan olmadığına göre... Devletimin dış ve iç piyasaya borçlanarak, karşılığında yüksek faizler ödediği, sağlıktan, eğitimden kıstığı, tüyü bitmemiş yetim hakkını harcamak için mutlaka bir şey bulur/buldururlar. Alımları da ya iktidar beslemesinden, ya akraba şirketlerden ya da başkasının adına kurduğu kendi şirketinden yapar/yaptırırlar. -Sahi memur tüccarlaşınca işgal ettiği makamın çıkarlarını kim korur? Kamu yönetiminde yerel yönetimlerimiz ise ayrı bir inceleme alanıdır. Demokrasinin bize bahşettiği değerli belediye başkanlarımız kaldırımları değiştirmeyi çok sever. Bu özellik bizim ülkemize has bir özellik midir bilinmez? Bize ilgilendiren yönüne dönelim. Geçtiğimiz yıllarda belediyelerin bir yılda kaldırımlara döktükleri para 80 trilyon! Evet sadece bir yılda! Yollar yürümekle aşınmaz diyen büyüklerimizin böylece yanıldığını anlıyoruz! Devletimin merkezden yerel yönetimlerine kadar sevdiği diğer bir husus ise dekorasyondur. Devletimin memuru eski eşyaya hiç dayanamaz. Vatandaşın vergileri, kamu binalarının gösterişli mobilyalarına, gereksiz bir sürü mefruşatına giderken, "Eskisini at, yenisini bizimkinden al modadır." Devletimin dekorasyon zevki ise ayrı bir inceleme alanıdır. İç mimarlara duyurulur. Bizim ülkemize has diğer bir özellik ise altyapısı olmayan kentlerin yüzünü gözünü boyamaktır. "Halka hizmet" için süslemede sınır tanımayız. Çevrenize bir bakın. Otobüs duraklarından, çöp tenekelerine, aydınlatma direklerinden, zincirlere, havuzlara, ülkemiz toprağına alışık olmayan bitkilere... Ankara'da "Gökkuşağı" adı verilen iki yolun ortasında alışveriş merkezi yapıldı. Ne oldu? Dükkanlar işsizlikten birer birer kapandı. Şimdi yıkılacağı söyleniyor. Bu yatırıma neden ihtiyaç duyuldu? Kaç trilyon harcandı? -Sahi belediyelerimizin dış ve iç borcu ne kadar? Devletimin siyasetçisinden bürokratına kadar reklamı, tanıtımı, halkla ilişkileri de pek sever. 21. yüzyıl iletişim çağıdır. Başka şeyde çağ atlamasak da iletişimde atlamayı pek sevdik. Bakanlıklardan, ilgili kuruluşlara, yerel yönetimlere kadar bir tanıtım, bir reklam furyası vardır.