12 Eylül 1980 günü saat 04.00'te tankların sokaklarda yürümesinin üzerinden 30 yıl geçti. Darbenin ardından sistematik işkence ve ölüm, çekilen acıların yarattığı toplumsal travmanın izleri günümüze kadar taşındı. Belki de kaderin bir cilvesi olsa gerek, yine bir 12 Eylül günü, 12 Eylül 2010'da Türkiye, darbecilere yargı yolunu açabilecek düzenlemeleri de içeren anayasa referandumu için sandık başına gidiyor. SABAH da bu süreçte, 12 Eylül'de işlerini, yuvalarını, ailelerini, hayallerini yitirenlerin öykülerini ve referandumun onlar için ne ifade ettiğini derledi Ömrünün 40 yılını ülkücü harekete adayan Hakkı Şafak Ses, lise yıllarından bu yana siyasetin içinde... Bir ara MHP Genel Başkanlığı'na aday olan Ses, 12 Eylül darbesi öncesinde MHP teşkilatlarının eğitim sorumlusuydu. 12 Eylül'ün ayak seslerini bir gün öncesinde, bir askeri doktor arkadaşının muayenehanesinde duymuştu. Hamile eşini ve 3 yaşındaki çocuğunu İzmir'de bırakarak Ankara'ya yola koyulduğunda 25 yaşındaydı. 1.5 yıl kaçak yaşadı ve teslim olduğunda idam cezasıyla yargılandı. 49 ay Mamak Cezaevi'nde kaldı. Eve geri döndüğünde aradan 6 yıl geçmişti. Hakkı Şafak Ses, cezaevi yıllarını, darbe anayasasına bakışını ve referandum süreci hakkındaki düşüncelerini SABAH'la paylaştı. KARIŞTIR-BARIŞTIR YÖNTEMİ... Teslim olduğunuzda hangi cezayla yargılandınız? İdam!.. Mamak Cezaevi'nde 49 ay tutuklu kaldım. Sonra beraat ettim. Ceza alsam 7.5 yıl yatacaktım. İnfaz yasasına göre hapis yattığım süre 11 yıla karşılık geliyor. Yani alacaklıyım. Cezaevi günlerinizi anlatır mısınız? Mamak laboratuvardı. Biz de denekler. Sadece Mamak'ta uygulanan "karıştır-barıştır" yöntemi vardı. Ben televizyonla bile işkence edilebileceğini orada gördüm. Cop yemediğim tek gün bir bayram sabahıydı. 49 ay boyunca toplam 3 bin defa coptan geçtim. 'Karıştır barıştır' nasıl bir yöntemdi? Milli Güvenlik Konseyi, içeriye ve dışarıya karşı cezaevinde "Emniyeti sağlayamıyorsunuz, olaylar oluyor" denmesin diye solcuları yalnız bırakmak istemedi. Dolayısıyla 3 komüniste, 1 ülkücü koyarak dengeyi kurdular. Hücrelerde ise 2 komünist, 1 ülkücü dengelemesi yaptılar. Bir koğuşta daha önce çatışmış sanıklar bir arada, can güvenliği ne içeride ne de dışarıda var. Ama böylelikle sol, Mamak'ta eylem yapamadı. "ŞU AN İBRE 'EVET' YÖNÜNDE" "Televizyonla işkence" dediniz. Ne yapıldı? Solcular Avrupa'ya şikayet ettiler, "Ceza evlerinde televizyon bile seyredemiyoruz" diye. Yıllar sonra yabancı heyetlerin cezaevlerini gezmesi ile televizyon izni çıktı. Bir gün bize "Sol ve sağ görüşlü tutuklular, aranızda anlaşarak biriniz televizyon sehpasını, diğerleriniz televizyonu getirebilirsiniz" dediler. O anı anlatamam, bütün ideolojiler kalktı, insani bir paydada buluştu. Tam 1986 Dünya Kupası öncesi. Yıllar sonra bir ekran görüyorsun; siyahbeyaz. Ama bize Şirinler çizgi filmini 10 dakika seyrettirip, kapattılar. Neyse sonunda Dünya Kupası geldi çattı. Ama maçın girişindeki törenleri gösterip iki dakika sonra da fişi çektiler. Sonunda sol-sağ o televizyonları alıp koridorlara bıraktı. 12 Eylül'de nasıl bir sonuç bekliyorsunuz? Öncelikle referandumda ister evet isterse hayır oyu versin, parti mensuplarının ve ülkücülerin herhangi bir yargıyla itilip kakılmasını istemiyorum. Bırakın insanlar vicdanına göre karar versin. Şu anda ibre "evet" yönünde. Bireysel olarak kararınız nedir peki? Ben 12 Eylül'le hesaplaşmak, bu fırsatı değerlendirmek istiyorum. Ayrıca, Türkeş de 12 Eylül'ün çıkardığı anayasaya ülkücülerin "hayır" demesini istemişti. Bugün bu anayasanın değişmesini istemekle o gün o anayasaya hayır demek aynı duruştur. Süregelen 'samimiyet' tartışmaları için görüşünüz? Burada samimiyet olgusunu hem "hayır" hem "evet"çilerde görmek lazım. Rahşan Affı'ndan ülkücüler hariç herkes yararlandı. Bu kişiler solla aynı suçu işlemiş. 12 Eylül mağduru cezaevindeki ülkücülerin vefirarda olanların ülkeye gelmesi için kanun değişikliği yapılmalı. kaynak - Gila

ne zamandan beri fetva makamı oldun nesta? haramı helalidemi senden öğreneceğiz? modsun fetva makamı değil! bizi şu anda ilgilendiren değişiklik teklifi yapılan maddelerdir. teklifi yapılmamış olanları çok beğendiğiniz partilerden! veya akpartiden bir teklif geldiği zaman ayrıca burada tartışırız. hükümetin yapacağız deyip yapmadığı değişiklikleri onayladığımız yok. fakat önümüze gelenide, 'hayır daha fazlasını söz vermişlerdi' deyip geri çevrmeyeceğiz heralde... öyle yaparsak partizanlıktan başka, duruma atgözlüğü ile bakmaktan başka birşey olmaz. bahanelerimiz güdük kalır.

İyi bakalım hayırlı olur inşaallah

Amannn referandumdan hayır çıksın çabası neden o zaman..2007 seçimlerini hatırlattı bana nedense.. o zamanlarda... iki muhalefet zıplayıp duruyordu tek başına iktidarız.. her türlü karalamaları yapıyorlardı.. ama ne oldu.. sonuç gene aynı AKParti tek başına geldi.. bence bu muhalefet böyle muhaliflik yaptıkça bu AKParti daha çok 1. parti olur.. onlarda kedinin ciğere baktığı gibi bakarlar ondan sonrada.. yav ciğer mundarmış derler..

Aslında soru şu olmalıydı... AKParti referandumdan daha güçlü çıksın mı çıkmasın mı..? Aslında tüm yaygaranın sebebi hikmeti bu bence.. Paco de

adam, böyle bir beyanım yok. hayır diyeceğim diyor? http://www.wardom.org/showthread. php?t=405419 hayır'dır? keh keh keh

ee bazıları içinde kendi işine gelen şeyleri görüyor. bazıları ise sadece bakıyor.

hayır nestacığım. durum bu kadar basit değil. anayasanın yazılı metni değiştirilecek. bunu yapmakta yeter sayısı ile oluyor. yeter sayısı yoksa referanduma gidiyor. bu demokrasimizin gereği. ortada illegal bir durum sözkonusu olsa sana katılabilirdim ama herşey kitaba uygun gidiyor. yani haramı helali bilmesek azkaldı kandıracaktın beni bana kalkıpta referandum parasına 3 baraj, iki köprü, 5 te fabrika açılırdı deme sakın...

doğrudur da... devlet böyle yönetiliyor. eğer büyük devletsek bu paralar çok önemli değil. sonuçta parkın adının değişmesi için referandum yapılmıyor. kapsamlı bir anayasa değişikliği bu. sizin söylediğinizi bir zamanların solcularıda diyorlardı...'yurt dışına çıkmayın. dövizlerimiz içeride kalsın!' aynı mantık... bu işler sadece para ile olsa keşke.

Yahu bu referandum Kenan Evren ve Güvenlik konseyi üyelerini yargılamak hatta asmak için midir? Yoksa içinde Anayasal düzenlemelerde var mı? Nedense herkes dönüp dolaşıp Kenan Evren'e takılıyor.. Kenan Evren yargılansın mı / EVET Kenan Evren yargılansın mı /HAYIR TurkishOnlyTurkish

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik, anayasa değişikliğine ilişkin referandumun olası maliyetini, "100 milyon lira" olarak açıkladı. 2 Ekmek 100 gr ' beyaz peynir parası işte

Önemli olan kenan evrenin asılıp asılmaması değil. Bazı şahıslar 12 eylülü över Bunun için mahkeme kararı olması önemlidir darbe suçmudur değilmidir Biz bunu refaranduma sunacağız...

Bizim gördüğümüz ama sizin sadece baktığınız maddeler Seçim barajı, düşürülecek mi? Vekillerin dokunulmazlıkları kalkacak mı? Yalancılar, talancılar, çalanlar, çırpanlar, fenerciler, tinerciler, yargılanacaklar mı? İktidara gelmeden önce, YÖK, MÖK kalkacak demişler di, kalktı mı? Başbakanın, asıl değiştirmek istediği, Yüksek Yargıyı, alçak sandalyeye oturtma planı, tutmadı. Değişiklik güdük kaldı. Şimdi bu referandumda, sanki önemli bir şey oylanacakmış havası yaratılmak isteniyor. Aslında, hç de önemli bir şey değil. Anayasa değişikliği diye maddelere dökülenler, basit birer kanun maddesi gibi, meclisten geçirilip, yürürlüğe konulacak şeyler. Bunları, üç kuruşa mal etmek dururken, Trilyonlar harcayıp, referandum yapacağız. Tüyü bitmemiş yetimlerimizin, hakkını yiyeceğiz. Yazıktır, günahtır ve haramdır. Harama, hile karıştırmaktır. Bu referandum a, HAYIR, demek, ananızın ak sütü gibi helal olacaktır. Ya, harama ortak olacaksınız, ya da Hayır deyip, sevap kazanacaksınız. Haydi, hayırlısı.

Haaaassssddiiisin şeho mudur şerro mudur nedir. Dalgasına baksın

referandumda EVET çıksında sana bişey olmasın gila

şeho dayını yiyiim sana bişey olmasın...

Yetim hakkı yemenin haram olduğunu söylemek bilmek için şeyhülislam olmaya gerek yok değil mi? Bu hükümet bu haramları işlemiş mi işlememiş mi sen onu söyle ben fetva makamından vazgeçeyim

yada ak parti, genel seçim öncesi nabız yoklaması yapsın, halkı bir ölçüp tartsın.. erdoğan'ın; batıdaki mitinglerde türk bayrağı açıp, doğuda açmamak gibi akıllı bir yoklama bu TurkishOnlyTurkish

adamcağıza acıdım ya... bak yıllardır karalar içinde garibim, yapacağın mührü Evet'e basmak karalar kaybolup herşey akbak olacak demedi deme