Turgut Özal (1927 - 1993) Halil Turgut Özal (13 Ekim 1927, Malatya - 17 Nisan 1993), Türkiye Cumhuriyeti'nin 45. ve 46. dönem hükümetlerinde başbakanlık yapmış ve ardından 8. Cumhurbaşkanı seçilerek, görevi başında hayatını kaybetmiş olan siyasetçi ve devlet adamıdır. Babası Malatya/Çırmıktı'lı Ünlüoğulları'ndan Mehmed Sıddık banka memuru, annesi aslen Tunceli/Çemişkezek yerlilerinden Hafize Hanım ilkokul öğretmeniydi. Bir dönem sonra Silifke'ye taşındıktan sonra, pilot olmayı isteyen Özal eşeğin üzerinden düşerek kolundan sakatlanınca bir kolu biraz daha kısa kalmış ve pilotluk hevesi de böylelikle sona ermiştir. Eğitimi 4 yaşındayken Bilecik'in Söğüt ilçesine taşınan Özal, ilköğrenim hayatına burada başladı. Babasının görevi nedeniyle sık sık il değiştiren Özal, ortaokulu Mardin'de bitirir. Mardin'de lise olmaması nedeniyle, Konya Lisesi'nde eğitimine devam eden Turgut Özal bu dönem içerisinde kardeşi Korkut Özal da ona eşlik etmiştir. Son olarak Kayseri Lisesi'nde lise eğitimini bitiren Özal, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği'ni burslu olarak okur. 1950 yılında mezun olur. Aile Hayatı Turgut Özal, 1952 yılına kadar kısa süreli bir evlilik yaşar. Bu evlilikten sonra çalıştığı kurum Elektrik İşletmesi Etüd İdaresi'nde daktilocu olarak görev yapan Semra Özal ile evlenerek Ahmet, Zeynep ve Efe adlı üç çocuk sahibi olurlar. Kariyeri Evlendikten sonra, Amerika'da ihtisas yapmaya giden Özal ekonomi branşında eğitim alır. Geri döndüğünde EİEİ Genel Müdür Yardımcısı olur ve Türkiye'de elektrifikasyon üzerine projelerde çalışır. 1958 yılında Planlama Komisyonu'nda sekreterya görevini yaptıktan sonra 1959 yılında Ankara Ordanat Okulu'nda yedek subay olur. Dönemin Devlet Su İşleri Genel Müdürü 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel de, bu dönem içerisinde yedek subay öğrencisi olarak aynı kurumda çalışır. ANAP kayıtlarına göz gezdirecek olursak, Özal'ın ona komutanlık ve öğretmenlik yaptığını görebiliriz. Askerliği sonrasında Devlet Planlama Teşkilatı'nın kuruluşunda çalışan Özal, 1965 seçimlerinden sonra Süleyman Demirel'in danışmanı olarak görev yapar. 1967 yılında DPT Müsteşarı olan, 12 Mart 1971 darbesinden sonra 1973 yılına kadar Dünya Bankası Sanayi Dairesi'nde danışman olarak çalışan Özal yurda döndükten sonra başta Sabancı Holding olmak üzere birçok sektördeki, birçok şirket için yönetici olarak çalışır. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra, IMF politikalarını uygulamak amacıyla Bülend Ulusu Hükümeti'nde ekonomiden sorumlu Başbakan yardımcılığı görevine getirilir. Bu göreve getirildikten 22 ay sonra, 14 Temmuz 1982 yılında istifa eder. Siyasi Hayatı 7 Kasım 198320 Mayıs 1983'de Anavatan Partisi'ni kuran Özal 6 Kasım 1983'deki seçimlerde 400 kişiden oluşan parlamentoda 211 milletvekili çıkararak iktidar ve 45. Dönem Başbakanı olur. 1984 yerel seçimlerinde tekrar iktidar olan Özal, 13 Nisan 1985'de yapılan ilk kongrede tekrar genel başkanlığa seçilir. 1987 yılında yapılan genel seçimlerde, 292 milletvekili çıkartarak tekrar çoğunluğu sağlar ve 46. Dönem Başbakanı olur. (Her ne kadar Anavatan Partisi'nin resmi web sitesi 47. Dönem başkanı oldu dese de. 47. Dönem Başbakanı, hakkındaki fıkralarıyla ünlü, Yıldırım Akbulut'tur.) 18 Haziran 1988'de Anavatan Partisi 2. Olağan Kongresi sırasında Kartal Demirağ tarafından suikast girişiminde bulunulan Özal, önce ölüm cezasına çarptırılan, ardından cezası 20 yıla indirilen Kartal Demirağ'ı cumhurbaşkanlığı döneminde affetti. Ölümü ve Cenazesi 18 Nisan 1993Turgut Özal'ın ölüm tarihi, Süleyman Demirel'in 21 Ekim seçimlerinde "500 günde herkese 2 anahtar" vaadiyle iktidara gelmesinden 533 gün sonra gerçekleşmiştir. Bu vesile ile günümüzde hala devam eden bir komplo Teorisine konu olmuştur, bu diyalogların ana sebebi de hanımı Semra Özal'ın günümüzde halen devam eden açıklamalarıdır. Turgut Özal'ın cenazesine Türkiye'nin dört bir yanından yüzbinlerce kişi akın etmiş, televizyonlardan canlı yayımlanmış; ülkede bayraklar yarıya indirilmiştir. Dönemin Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, Turgut Özal ile de yakın dost olan George H. W. Bush da, mevlidine katılmış ve gözyaşlarını tutamamıştır..

Kim Ne Dedi? Vehbi DİNÇERLER Şüphesiz istikameti olan, nihai hedefleri olan bir lider idi. Düşünen kimse ve yapan kimseydi. Bu hedeflerini seçerken öyle on yıllık, yirmi yıllık değil, yüz yıllık, iki yüz yıllık, belki çok daha büyük hedefleri kafasında taşıyan biriydi. Namık Kemal ZEYBEK Dünyanın gidişini kavramış, çağdaş bir kafaya ve bilgi birikimine erişmiş ve dünyanın geldiği bilgi toplumu gerçekliğine Türkiye'yi de eriştirmek isteyen, bu konuda köktenci, atılımcı ve tam adını koyalım devrimci işler yapmaktan çekinmeyen bir insandı. Özal, kökleşmiş devletçi gelenekleri, milletle birlikte yıkmaya çalıştı. Ekrem PAKDEMİRLİ Özal'ın artıları olarak mevcut sistemi tamamen kaldırıp yerine yepyeni bir sistem yapacağına, mevcut sistemin yanında yeni bir kurumu başlatıp o kurumun gelişerek diğerini ortadan kaldırmasını yeğleyen, tercih eden bir kimseydi. Özal devleti ve devletin önem verdiği ilke ve kurumları tartışmaya açarak tabulara karşı çıkmıştı. Prof. Dr. İhsan DOĞRAMACI Ben onun büyüklüğünü hayatında gördü her zaman. Ama vefatından sonra artık daha soğukkanlı kavrayabildim. Onun yaptıklarını olumlu ve olumsuz taraflarını mukayese eden toplumumuz, vefatı dolayısıyla cenaze törenine geldi ve objektif olarak düşündüklerini dile getirdi. Vehbi DİNÇERLER Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet başkanı yani rahmetli Özal, yalnız komşuların liderleri tarafından değil, yabancı ülkeler tarafından, yabancı ülkelerin liderleri tarafından aranan, fikir danışılan ve de görüşüne itibar edilen bir kimse haline gelmiştir. Hüsnü DOĞAN Cesur bir insandı. Cengiz ÇANDAR Sadece Türkiye için değil, dünyanın gidişatını da görebile bir dahi devlet adamıydı. Aynı zamanda son derece sıcak, yumuşak, güzel bir insandı. Devleti bu kadar iyi tanıyan, inanılmaz bir insan hafızasına sahip olabilen, ekonomiden dış siyasete hemen hemen her konuda, turizmden mimariye son derece pratik ve Türkiye'yi, Türk dünyasını ve İslam dünyasını ve Osmanlı coğrafyasını ileri götürecek, düşüncelere ve tezlere sahip olan birisiydi. Bunlar artıları içinde yer alır. Cem KARACA Turgut Bey'in politik görüşlerinin tümüne katlandığımı söyleyemem. Yani tümünü kabul ettiğimi katıldığımı söyleyemem. Ancak, bir şey var ki buna katılmamak mümkün değildi. Gelişen dünya içerisinde Türkiye'nin iki binli yılların devleti olacağına olan inancı ve bu doğudaki Türk cumhuriyetleriyle, batıdaki Bosna'ya kadar uzanan şerit üzerinde siyasal bir coğrafyadan değil; ama kültürel bir coğrafyadaki işbirliğinden çok inanarak bahsettiğine tanık oldum. Olayları büyük düşünmekten yana bir insandı. Kısa vadeli işlerle pek ilgilendiğini sanmıyorum. Prof. Dr. Mahir KAYNAK Türkiye'ye kendisine güvenmeyi öğretmiştir. Türkiye'yi dünya devleti haline getirmiştir. Yani daha önce dünyadan izole; fakat izole olduğu ölçüde de güdümlü olarak yaşayan bir ülkeyi ilk defa siyaset sahnesine dünya sahnesine çıkarmıştır ve o izden yürünmesi lazımdır. Muhsin YAZICIOĞLU Yıllarca camisinde, düğününde, sokaklarında kendisi gibi yaşayan ama çağın ilmini yakalamış, çağın fennini yakalamış çağın bilgisayarlarıyla oynayabilen bir insan özlüyor. Bilgisayarlarla oynasın, bilgisayarın içinde olsun yabancıların lisanlarını da bilsin; onların kültürlerini de tanısın ama; ama kendi kişiliğini korusun, kendi milletinin kişiliğine saygı göstersin, kendi milletinin inançlarına saygı göstersin. Kamran İNAN En önemli yönü memleketin sosyal ve ekonomik yapısını baştan aşağı değiştirmesi, birçok tabuyu yıkması ve Türkiye'yi başı dik bir hale getirmesidir. Bu tür girişimleri yapabilmek için özellikleri vardı Özal'ın. Herşpeyden önce m, illetini yakından tanıyor ve güveniyordu. Orhan AYHAN İyi bir Fenerbahçe taraftarıydı. Fenerbahçe maçlarını kaçırmazdı. Ama sanmayın ki, Galatasaray'a Beşiktaş'a ve diğerlerine düşmandı. Onları da en az Fenerbahçe kadar severdi. Bütün oyuncuların bütün futbol camiasının, bütün spor camiasını içindeydi. Özellikle de fubol diye de belki yanlış söyledim. Kim bilirdi ki Naim Süleymanoğlu'nun Türkiye'ye geleceğini. Naim Süleymanoğlu dünyanın en büyük haltercisi. Ve Naim Süleymanoğlu'nu bir gün Avustralya'dan buraya getirtti. Türkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın 10 Kasım 1992 tarihinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'e hitaben yazdığı mektup: ''Sevgili karındaşım. Ülkelerimiz arasında ilişkilerin her alanda çok süratli bir şekilde geliştiğini görmekten büyük bir memnuniyet duymaktayım. Zat-ı alilerinin de benimle aynı görüşleri paylaştığından eminim. Ekim 1992 ayı sonunda Ankara'da yapılan ve çok başarılı geçen zirve, ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi için gerekli siyasi iradenin mevcudiyetini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu gelişmelere pharalel olarak, çok sayıda Türk müteşebbis ülkenize gelmekte ve hemen her konuda yatırım imkanlarını araştırmaktadır. Türk basın sektöründe önemli bir yere sahip olan Zaman Gazetesi'nin Bölge Müdürü, şahsen tanıdığım Ali Bayram, Zaman Gazetesi ve televizyonu konularında işbirliği imkanlarını araştırmak üzere Kazakistan'a gelecektir. Kendisine gerekli kolaylığı göstererek, yardımlarınızı esirgemeyeceğinizden eminim. Bu vesileyle Zat-ı alilerine ve şahsınızda tüm Kazak halkına en iyi dileklerimi sunarım.'' Turgut Özal / Cumhurbaşkanı 10.11.1992