çok ilginçbir şekilde çok iyi çalışmışlar. Bilimin temelleri atılmış o yıllarda aslında.

"İslam'ın altın çağı" Başta üniversite hocaları olmak üzere öğretmenleri ve diğer emekçileri işinden, aşından eden; bir imzayla onlarca yıllık emeği sorgusuz sualsiz bir gecede diri diri mezara gömen ve adına nasıl oluyorsa kanun denen, "son fermanı" Prof. Dr. Korkut Boratav, şöyle yorumladı: "1948'de babamı, 1980'de beni, bugün de asistanımı üniversiteden attılar. Her dönem biraz daha gaddarlaşıyorlar. Şu anda yapılan 12 Eylül'den de diğerlerinden de daha kötüdür." İktidarlar, eleştirel düşünceye, bilime ve muhalif olan yaklaşımlara karşı hep mesafeli durmuşlar, bir biçimde onları itibarsızlaştırmak için adeta fırsat kollamışlardır. Hele ki iktidar, bağnaz bir söylemi kabullenmişse bilim bu kez açıktan açığa gözden düşürülmüş ve başta felsefeciler olmak üzere bilim insanları adeta aforoz edilmiş, dahası şanslı olanlar ömürlerini sürgünde ya da yoklukta geçirirken çoğu düşünür de bu sonu idam sehpasında karşılaşmışlardır. Bu anlamda tıpkı diğer dinlere mensup kimselerin yaşadığı acı olaylar gibi Müslüman bilim insanlarının yaşadıkları da ibretliktir. Çünkü, bu kimseler Müslüman olmalarına rağmen sırf düşünceleri nedeniyle yine İslamcı iktidarlar tarafından cezalandırılmıştır. Sözünü ettiğimiz bilim insanlarının yaşadıklarına ve İslam dünyasındaki bilim karşıtlığına birazdan değineceğiz ama ona geçmeden önce bu süreçte ihraç edilenlerden bir ismin altını kalın harflerle çizmek istiyoruz. Bu kişinin adı Hüsnü Gençtürk. İhraç edilmeden önce Mamak belediyesinde memur çalışıyordu. 20 yıldan fazla bir süredir kamu hizmetinde bulunan Gençtürk'ün iki sakat çocuğu var. Yatağa bağlı yaşamak zorunda kalan Uğur 21 yaşında ve mamayla besleniyor. Epilepsi hastası. Yine Sibel'de epilepsi hastası ve ancak anne babasının yardımları ile yemek yiyebiliyor ve günlük ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. Sibel'de henüz 17 yaşında. Diyeceğimiz evet bir olağan üstü hal var; bu hali sakat çocuklarının nafakasını bile kaybedenlerden, sadece sosyal medya paylaşımlarından dolayı işinden olanlardan ve onlarca yıllık mesleklerini bir gecede yitirenlerden biliyoruz. FELSEFEYE OLAN DÜŞMANCA TUTUMU İLE BİLİNEN GAZALİ Gelelim yukarıda ifade ettiğimiz o tarihe. Felsefe düşmanlığı ile başlayalım. 14. yüzyıl Arap Tefsir ve fıkıh bilginlerinden İbn Kayyim El-Cevziyye, felsefe ile ilgili bakın neler söylüyor: "Filozoflar ismi, bir insanın kullanımında peygamberlerin dininden çıkan ve kendince aklının gerektirdiği yoldan başkasına gitmeyen kimseler için kullanılan özel bir ismin hali olmuştur. Müteahhirin alimlerinin örfünde ise Aristo'nun izinden gidenler özellikle de Meşşai ekolü için kullanılan bir isimdir. Bunlar İbn-i Sina tarafından yazılan eş-Şifa adlı kitabında ve Onun diğer eserlerinde bahsedilen yolun takipçileridir" (İbn-ül Kayyim el–Cevziyye 1358: 257) Görüldüğü üzere "filozof" bağnazlar için dinsiz manasına gelen bir isim halidir; düşmanlık o kadar diri ve büyüktür. Yine şu sözlerde Saçaklızade lakabı ile tanınan 17. ve 18. yüzyıl Osmanlı medrese alimlerinden Muhammed bin Ebi Bekir el-Mer'aşi "Tertibu'l-Ulum'a aittir: "Onlar şöyle demektedirler: "Allah Teala sadece ilk aklı yaratmıştır. –Bu sözlerinden dolayı onlara lanet olsun- Onlar söz konusu akıllar nazariyesi ile puta tapanlardan daha ileri düzeyde müşriktirler. Zira puta tapanlar putların yaratıcı ve var edici olduğuna inanmıyorlardı; sadece onların Allah katında şefaatçi olacaklarına inanarak tapıyorlardı" Öte yandan Katip Çelebi'de felsefeye olan düşmanlığın sonuçlarını şöyle değerlendirir: "Anadolu fethedildikten sonra ilim pazarı çok verimli ve karlı bir şekilde çalışıyordu. O çağlarda bir alimin değeri şer'i ve felsefi ilimlerdeki bilgilerine göre idi. O zaman el-Cami beyne'l hikme ve'ş-şeria adı verilen felsefe ile dini bilgileri nefsinde toplayan ve birleştiren alimler vardı. Çöküş dönemine girilince, ilim meltemi ve rüzgarı esmez oldu. Bazı müftülerin felsefe okunmasını yasaklamaları ve halkı Hidaye ve Ekmel okumaya yöneltmeleri ilmin gerilemesine yol açtı. Netice olarak ilim, şekle ait pek az kısmı müstesna tamamen yok olup gitti. Anadolu'da ilmin yok olup gitmesine bu gibi müftüler sebep olmuşlardı. İbn-i Haldun'un da işaret ettiği gibi, bir devletin çöküşünün alametlerinden biri de bu durumdur" Felsefeye olan düşmanca tutumu ile bilinen Gazali'de bu noktada şu sözleri söylemekten çekinmez: "Benim onlara karşı çıkmam, bir şeyi savunmak veya ispat etmek için olmayıp inkar etmek ve onları dava etmek içindir. Çeşitli suçlamalarla onların inançlarını kesinkes çürütmektir. Bazan Mu'tezile mezhebine göre onları suçlarım, bazan Kerramiye Mezhebine göre, bazan Vakıfiye mezhebine göre, bütün mezhepleri birden onlara karşı kullanırım. Diğer mezhepler ayrıntıda bize aykırı olsalar da, dinin esaslarına dokunmamaktadırlar. Onlara karşı gösterişte bulunabilirim. Zira musibetler karşısında kinler kalkar, gider." Geçelim fikirlerinden ve duruşlarından dolayı cezaya uğrayan, sürgün edilen, öldürülen Müslüman bilim insanlarına. MAİDE SURESİ 33. AYET GEREKÇE GÖSTERİLEREK KATLEDİLMİŞTİR Başta mantık, psikoloji ve siyaset olmak üzere pek çok alanda yaptığı çalışmalarla yaşadığı döneme damgasını vuran 10. yüzyıl bilim insanlarından Farabi, tıpkı "Ihvan es-Safa" adlı felsefe topluluğu gibi Şii olduğu gerekçesiyle yer yer kovuşturmalara uğrar. Matematik, astronomi gibi alanlarda yürüttüğü çalışmalarla bilinen 9. yüzyılın önemli Müslüman bilim insanlarından Kindi'de soruşturmalara uğrayan isimlerden biridir. Soruşturma gerekçesi ise ne hırsızlık, yolsuzluk ne de cinayet ya da adli bir suçtur. Kindi, aklı merkeze alan ve "eleştirel düşünce" yönüyle öne çıkan "mutezile" mezhebine yakın durduğu için halife Mütevekkil tarafından baskı altında tutulmuştur. Buna karşılık kimi isimlere yönelik baskılar soruşturma ya da kovuşturmanın ötesine geçmiştir. Örneğin Hallacı Mansur ve Suhreverdi gibi düşün adamları, fikirlerinin karşılığını canlarıyla ödemişlerdir. Dahası bu bedeli öderken karşılarına dini hükümler çıkarılmıştır. Şöyle ki Hallac-ı Mansur, Abbasiler döneminde Halife Muktedir ve din uleması tarafından, Maide Suresi 33. ayet gerekçe gösterilerek katledilmiştir. GAZNELİ TARAFINDAN ÖLDÜRÜLDÜ Bugün Müslümanlar tarafından büyük bir övgüyle sahiplenilen ve daha çok tıp alanında yaptığı çalışmalarla tanınan İbn-i Sina da yaşadığı dönemde büyük sıkıntılar yaşamıştır. Üstelik O'na bu sıkıntıları çektiren isimlerden biri de Müslüman lider Gazneli Mahmut'tur. Öyle ki İbn'i Sina adı geçen ismin gazabından kurtulmak için arkadaşı Ebu Sehl el-Mesihi ile birlikte yaşadığı ülkeyi bile terk etmiş; bu kaçış esnasında matematik ve tıp alanındaki çalışmaları ile bilinen Ebu Sehl el-Mesihi susuzluktan ve açlıktan Harizm çölünde hayatını kaybetmiştir. Gazneli Mahmut'un tarihe bıraktığı tek kara leke bu da değildir. Örneğin Astromi alanında uzman olan Biruni'nin hocası Abdüssamed'te dinsiz olduğu ve Karmatiliği kabul ettiği gerekçesiyle Gazneli tarafından öldürülmüştür. Kimi kaynaklar Biruni'nin de benzer gerekçelerle Gazneli tarafından hapse attırıldığını yazar. Nihai olarak Matematikçi Harezmi ile İbnu Heysem (11. yy) ve psikoloji, biyoloji, tarih çalışmalarıyla adını duyuran Cahız da (9. yy) dönemin din adamları ve kadıları tarafından kafir ilan edilmiştir. Bugün "İslam'ın Altın Çağı" olarak övgüyle sahiplenilen o dönemde işte bunlar yaşanmıştır. Bilim insanlarının başından baskı ve zulüm eksik olmamıştır. Üstelik bu baskıları "Müslümanlar" din adamları ve halifeler yapmıştır. Fakat şu var ki, bugün, övgüyle, saygıyla, hürmetle anılanlar ve dahi tarihe adını "İslam'ın Altın Çağı"nın düşünürleri olarak yazdıranlar da, yine yukarıda isimlerini andığımız kimseler olmuştur. Dahası, İslam dünyası, tarihinde bilim adına örnek bir dönemi gösterecekse bu yıllara sarılmaktadır. Diyeceğimiz o ki, dünya Gazneli Mahmut gibi despotların değil, İbn-i Sina, Biruni gibi bilim insanlarının çevresinde dönmektedir. Tıpkı dün olduğu gibi yarın da böyle olacaktır. Aydın Tonga http://OdaTV KAYNAK:

çok güzel zamanlarmış. Gila

İyi çalışmışlar zamanında. Emeviler mi girmişti araya bozmuştu her şeyi?