Kurban Etinin Biyoyararı İçin Sebze Dopingi! Kırmızı et ve tatlı tüketiminin arttığı kurban bayramında sağlıklı ve keyifli beslenmenin pratik yolları: Kurban etini sabah kahvaltısında tüketmeyin; bekletilen et daha lezzetli olur. Az pişen etin kalitesi ve lezzeti azalır; fırınlayın ya da ızgara yapın. Demir deposu olan kırmızı et, B12, B6, B1, A vitamini içerir; biyoyararlılığını arttırmak için mutlaka sebze ile birlikte tüketin. Zevkle ve özenle hazırlanan bayram sofralarının vazgeçilmezi tatlıya kurban bayramında kırmızı et de eşlik ediyor. Her ikisinin de aşırı miktarda tüketimi ise birçok hastalıkta kötü tabloya neden olurken yeni hastalıkların oluşmasına da zemin hazırlıyor. Medical Park Göztepe Hastane Kompleksi'nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Gizem Keservuran, sağlıklı bir kurban bayramı için yapılması gerekenleri üç başlıkta özetledi: "1- Doğru besin seçimi. 2- Kurban kesimi, gıda güvenliği, etlerin saklanması.3- Etlerin saklanması, yemek çeşitleri, hazırlama ve pişirme yöntemleri." Keservuran, kurban bayramında sağlığın etlerin kesim aşaması ile başladığını belirterek sözlerini şöyle sürdürdü: "Mutlaka veteriner kontrolünden geçmiş kurbanlık alınmalı ve kurbanlık kesimleri uygun şartlarda yapılmalı. Etler uygun koşullarda kesilmezse, doğru pişirilmez, uygun sıcaklıklarda bekletilmezse hayvanlardan insanlara tenya, şarbon, tüberküloz, salmonella gibi hastalıklar bulaşabilmektedir." Gizem Keservuran, kurban bayramında beslenme ile ilgili en sık gündeme gelen 5 soruya yanıt verdi: 1- Kurban eti sabah kahvaltısında yenebilir mi? Yanlış alışkanlıkların başında kurban etlerinin kesildikten hemen sonra hatta sabah kahvaltısında tüketilmesi gelmektedir. Hayvanlardaki mikroorganizmalar kesimden sonra 24 saat içinde ölür ve hayvan ilk kesildiğinde ölüm sertliği olarak adlandırdığımız sertlikte olur. Özellikle mide ve barsak problemi olan kişilerin dikkat etmesi gereken bir konu da budur. Etler soğuk ortamda birkaç gün bekletildikten sonra tüketilmelidir. Büyükbaş hayvanların etleri 0 derecede 7-10 gün bekletildiğinde tam yumuşama sağlanır ve etin lezzeti artar. 2- Etler nasıl saklanmalı? Etler uzun dönemde tüketilecekse, birer pişirimlik parçalara ayrılmalı ve buzdolabı poşetlerinde veya yağlı kağıda sarılarak buzdolabının buzluk kısmında veya derin dondurucuda saklanmalıdır. Etler bu şekilde, -20 C'de birkaç hafta, -180 C'de ise daha uzun süre saklanabilir. Etlerin tüketilecek kadarı buzdolabının orta raflarında çözdürülmeli, çözdürülen etler tekrar dondurulmamalıdır. 3- Kurban etleri nasıl pişirilmeli? Sofralara sunacağımız etin lezzeti bizim elimizde. Eti pişirme yöntemimiz etin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Etin lezzeti, kıvamı, kokusu, vitamin–mineral içeriği tamamen pişirme yöntemimizle ilgilidir. En doğru pişirme şekli ise ızgara, haşlama, fırında veya sebzelerle birlikte tencerede pişirme şeklidir. Etlerin çok uzun süre yüksek ısıyla temas etmesi çeşitli kanserojen maddelerin oluşumuna neden olmaktadır, ayrıca mangalda pişirme sırasında etin dış kısmı hızlı şekilde pişmekte proteinler katılaşmakta ve etin iç kısmı çiğ kalmaktadır. Etlerin az pişmiş veya çiğ tüketilmesi etin kalitesini düşüreceği gibi, besin zehirlenmelerine de neden olabilir. Etler ızgarada pişirilecekse vitamin kaybını önlemek ve kanserojen madde oluşumunu engellemek için etler ateşten 15 cm uzakta olmalıdır ve kömürler kor halini aldıktan sonra etler pişirilmelidir. 4- Hangi yağlarla pişirmeliyiz? Et ile yapılan yemeklere ise ayrıca yağ eklenmemelidir. Kırmızı et doymuş yağ içeriği yüksek bir besin olması nedeniyle yemekler zaten lezzetli olacaktır, ilave yağ eklenmesi vücudu ek yük getirecek diyetle alınan yağ miktarının artmasına neden olacak. Özellikle kuyruk yağı, iç yağı ve tereyağı gibi yağların kullanımından kaçınılmalıdır. Kırmızı et doymuş yağ, kolesterol içeriği oldukça yüksek besindir. Eti görünür yağlarını mutlaka temizleyin. Son yapılan bilimsel araştırmalar yağlı kırmızı et tüketiminin kan yağlarında ve ürik asit düzeylerinde artışa neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca fazla tüketimin kolon, mide, prostat kanseri riskini arttırdığı da bilinmektedir. Bu nedenle haftada 2 kez doğru pişirme yöntemleri ile hazırlanmış kırmızı et tükletimi sağlıklı birey olmada önemli bir adımdır. 5- Kırmızı et protein deposu mudur? Kırmızı et iyi kalite protein olmasının yanı sıra çinko, fosfor, magnezyum, özellikle demir, B12, B6, B1, A vitamini olmak çeşitli vitamin ve mineralleri de içerir. Özellikle demir mineralinin en iyi kaynağıdır. Demirin en iyi dostu olan C vitaminini ise içermez. Dolayısıyla demir emilimini, biyo yararlılığını arttırmak için mutlaka sebzeler ile birlikte tüketilmelidir. Kurban etlini özellikle sebzeler ile haşlayıp tüketmek sağlıklı beslenme açısından oldukça önemlidir. Aynı zamanda kırmızı et yanında kalsiyum içeren besinlerin tüketimine dikkat edelim C vitamini demir emilimini arttırırken kalsiyum demir emilimini azaltmaktadır. KURBAN MÖNÜSÜ Sağlıklı kurban bayramı için pratik önlemler; İlk öğününüz 2 bardak su ardından hafif bir kahvaltı olsun. Az ve sık aralıklarla doğru besinleri seçerek beslenmeye özen gösterin Drajeler, çikolatalar, şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlıları veya meyve tatlılarını tercih edin. Tabağınızın dörtte birini kırmızı et kalan kısmını ise sebze yemekleri ve salatadan oluşturun, bunun yanında tam buğday ekmeğinizi tüketmeyi unutmayın. İkramlarla ve fazla yemeyle bozulan barsak hareketlerinizi düzene koymak adına ara öğünlerde meyve tüketimine önem verin, elma, armut, ayva gibi meyvelerinizi iyi yıkadıktan sonra kabuklu tüketmeye özen gösterin. Barsaklarda su tutulumuna neden olan fazla çay kahvenin tüketiminin yerini bitki çaylarına bırakın. Bozulmuş barsak hareketlerinizi düzenlemek için vücudunuza yardımcı olun. Öğün aralarında su tüketmeyi unutmayın. Bayram ziyaretine gitmeden önce evinizde yemeğinizi veya ara öğününüzü mutlaka tüketin. Yine de "Eyvah fazla yedim, kaçırdım " diyorsanız, fiziksel aktivitenizi mutlaka arttırın. Bayramı fırsat olarak görüp seyahate çıkan bireyler açık büfelerde dikkatli olun sağlıklı beslenme kurallarını unutmayın. Kurban bayramında özellikle şişmanlık, kalp-damar hastalığı, diyabet, hipertansiyon, mide-barsak rahatsızlığı olan bireyler ve yaşlılar beslenmelerine dikkat etmek zorundadırlar. Özellikle kronik hastalığı olan ve beslenme tedavisi alan bireyler kurban bayramında öğünlerde tüketmeleri gereken miktarları aşmamalıdır. KAYNAK V