önemli değil kardeşim umarım işine yarar. yukardaki yazıyı alıntı demeyi unutmuşum. yazmaya üşendimde alıntı yaptım. ama upload benimdir. uzun zaman aradımda belki lazım olan bulamayan başka arkadaşlar vardır. -

PLC VE İLKELERİ 1.1. PLC'YE GİRİŞ 1.1.1. Programlanabilir Lojik Kontrolör Nedir? Endüstriyel uygulamaların her dalında yapılan genel amaçlı kumanda ve otomasyon çalışmalarının bir sonucu olan PLC tekniği, kullanıcılara A'dan Z'ye her türlü çözümü getiren komple bir teknoloji alt gurubudur. Endüstriyel kontrolün gelişimi PLC'lerin gerçek yerini belirlemiştir. İlk önce analog kontrolla başlayan, elektronik kontrol sistemleri zamanla yetersiz kalınca, çözüm analog bilgisayar adını verdiğimiz sistemlerden dijital kökenli sistemlere geçmiştir. Dijital sistemlerin zamanla daha hızlanması ve bir çok fonksiyonu, çok küçük bir hacimde dahi yapabilmeleri onları dahada aktif kılmıştır. Fakat esas gelişim, programlanabilir dijital sistemlerin ortaya çıkması ve mikroişlemcili kontrolün aktif kullanıma geçirilmesinin bir sonucudur. Mikroişlemcili kontrolün, mikroişlemci tabanlı komple sistemlere yerini bırakmak zorunda kalması, Z80 ile aylarca süren tasarlama süresinin yanında, en azından 50 tane baskı devre yaptırmak zorunda kalınması ve en küçük değişikliğin bile ağır bir yük olmasının bir sonucudur. İşte bu noktada PLC'ler hayata girmeye başlamıştır. Risk sorumluluk ekseni 1.2. KONTROL SİSTEMİ BAKIMINDAN PC VE PLC'LERİN KARŞILAŞTIRILMASI Şekil 1.1 PC ile PLC'nin Karşılaştırılması Endüstriyel kontroldeki yeni trendler, software tabanlı kontrol sistemlerini gündeme gelmesine yol açmıştır. Kontrol sistemleri için PC tabanlı ya da PLC'ye dayalı kontrol yapısında karar vermeden önce, dikkate alınması gereken tüm noktaların titizlikle analiz edilmelidir. 1.2.1. Yazılım Pc tabanlı kontrol sistemleri, uygulama için gerekli operasyonları gerçekleştirecek şekilde geliştirilen bir yazılım sistemidir. Bu nedenle bu tip sistemler, aynı zanmanda yazılım motoru olarakta adlandırılmaktadır. Unutulmamalıdirki, PC tabanlı kontrol sistemi istendiğinde özel işletim sistemi için geliştirilmektedir. Bu noktada asıl mesele bir işletim sisteminin seçimidir. Windows NT, kabul edilebilir bir işletim sistemi olrak düşünülebilir. 1.2.2. Donanım PLC adındanda anlaşıldığı gibi, PLC'de bir bilgisayarın en önemli özellikleri görülür. Fakat bu onun herhangi bir bilgisayarla aynı özelliklere sahip olduğunu göstermez. O kontrol amaçlı bir bilgisayardır;55 derece sıcaklıkta bile rahatlıkta çalışır, bir ekran yada disket sürücüsüne ihtiyacıda olmayıp, kendi başına günde 24 saat çalışabilir. PLC'lerin ortaya çıkışlarındaki temel noktalardan biride, önceden hazırlanmış ve kendi başına çalışabilecek parçaları birleştirerek, sorunları çözmektir. Sadece programınızı hazırlar ve programızı kontrol edersiniz. Tasarım çalışmaları sırasında, elektronik iç yapıyla veya direkt olarak işlemci dili ve yapısıyla ilgilenilmediği için çok daha az bilgi ve uzmanlık gerektiren bu sistem, aynı zamanda kullanıcının hata yapmasınıda zorlaştıran özelliklerede sahip olduğu için, bütün tasarımcılara tavsiye edilir. Amatör veya profesyonel bir otomasyoncu olmak, bu sistemlerin kullanımında bir sorun çıkarmaz. Bir bilgisayarın kontrol işlemleri için, hem maliyeti yüksektir, hem de kontrol işlemlerinde herzaman gerekli olmayacak bir çok parçayı standart olarak içerir; fakat bizim için gerekli olan en temel ihtiyaç olan endüstriyel giriş ve çıkışları sağlamaz. Endüstriyel giriş ve çıkışlar, bilgisayarınızın çalıştığı 5V değerlerinin çok üstündedir, tabi akım yönünede bakılırsa, bilgisayarın bu kadar yüksek akımların onda biriyle bile başetmesi ihtimal dışıdır. Bir PLC, seçilen tipe bağlı olmakla da beraber, 24V DC veya 220V AC gibi heryerde kullanılabilecek, bir motoru veya başka bir elektromekanik aleti kumanda edebilecek çıkış voltajlarına, ve ister dijital isterse de analog sinyal olsun çeşitli girişlere sahiptir. Bu girişlere bir düğmeyi, bir alarm çıkışını veya başka bir aletten gelen sıcaklık çıkışları da bağlanabilir. Bağlantıların yapılmasından ve program yazılmasından sonra; makinaları kumanda edecek olan PLC; girişlerdeki voltaj değerini okur, önceden yazılmış olan komutların gösterdiği işlemleri yapar ve istenilen çıkışlara voltaj verir yada vermez. Bir bilgisayara çeşitli kartlar takarak belli bir seviyeye kadar dijital ve analog giriş/çıkış yapmak mümkün olabilir yani kontrol ve kumanda işlemleri yerine getirilebilir. Fakat bütün bunları yapmak için, bilgisayarın iç yapısıyla ilgili bir çok bilgiye ihtiyaç duyulur. Bilgisayarı, günde 24 saat gibi onun başa çıkamayacağı sürelerde ve onun giremeyeceği küçük panolarda kullanmak ve benzeri bir çok sorunla daha uğraşmak, hem vakit hemde maddi yönden avantaj sağlamaz. 1.2.2. Hafıza Mbyte veya Gbyte düzeyinde hafıza gereksimi olan uygulamalarda, PLC'ler genelde yardımcı işlemci desteğine ihtiyaç duymaktadırlar. PC tabanlı sistemlerin, sabit disklerinin Gbyte düzeyine erişmesi, yüksek hafıza gereksimi olan uygulamalarda avantaj sağlamaktadır. 1.2.3. Donanım kullanım süresi maliyetleri PC dünyasındaki gelişmelerin, sistemin güncelliğini koruyabilmesi için her 2 ile 4 yılda bir yenilenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, endüstriyel teknolojiler için bu süre, 5 ile 7 yıl olarak ön görülmektedir. Başka bir deyişle, PC tabanlı bir sistemin, güncel teknolojideki yeniliklere adapte olabilmesi açısından kullanım önemli bir husustur. PC tabanlı kontrol sistemi için, seçimde kritik olan ve yukarıda açıklanan etkenlerin herbirinde risk/sorumluluk analizi yapılmalıdır. Analizi genele yayınca, sistem sorumluluğunun kimin üzerinde yoğunlaşmasının tercih edildiği belirleyici olacaktır. Ayrıca, konuya satış sonrası destek olma açısından bakıldığında, PC tabanlı kontrol sisteminde, sistemi temin eden kaynaklar çoğalacağından, firmaların bu konudaki sorumluluğuda azalacaktır. 1.3.3. PLC BÜYÜKLÜĞÜ VE UYGULAMASI PLC' lerin bir çok ölçüde fark ve çeşitleri vardır. Sembolik olarak üç ayrı kategori büyüklüğü içerisinde:Küçük medium ve large(büyük sınflandırılır. Küçük gurubundaki kategoride PLC 128 I/O'nun üzeri giriş/çıkış ve 2KBbyte'ın üzerindeki hafızaya sahiptir. Orta gurubundaki kategoride PLC'ler 2048 I/O ve 32 Kbyte'ın üzerindeki hafızaya sahiptir. Özel I/O modülleri bu kategoride analog fonksiyonları, işlem kontrol uygulamaları içerisinde örneğin, ısı, baskı, sıkma, akış, ağırlık, pozisyon gibi kolaylıkla adaptasyon sağlamaktadır. Geniş girişindeki kategoride PLC'ler 8192 I/O ve üzeri giriş/çıkış modüllü ve 750 Kbyte hafıza ve üzerine sahiptir. Bu tür gurup, PLC'ye kuvvet veren limitsiz uygulamalar içindir. PLC'ler günümüzde endüstrinin her dalında kullanılmaktadır. Kimya ve otomotiv sanayinde kağıt ve çelik üretimine ve otomasyon gerektiren imalathanelerde umumiyetle kulanılmaktadır. Başlıca kullanım alanlarını sıralarsak; Bina otomasyonu, Hidrolik presler, Trafik lambaları, Konveyorler, Otomatik kapılar, Asansörler, Isı kontrolü gerektiren fırınlar, Karıştırıcılar, Şişeleme makineleri, Paketleme makineleri, Pompalar, Hidrolik kaldırma platformları, Otomatik süt sağım makineleri vb. gibi yerlerde kullanılmaktadır. Kullanım alanları buna benzer olarak artırılabilir:Bu örnekleri daha detaylı olarak incelenmek gerekirse; Konvoyör Sistemleri: Motorları durdurmak çalıştırmak, gelen malzemeleri saymak için bir program yazarak, 15 dakikalık bir zaman ayırmak yeterlidir. Ayrı ayrı taşınan malzemeleri sayabilir ve stoklar da, daha rahat tutulabilir. Kapı Kontrol Sistemleri: PLC küçük boyutlarıyla en küçük makinalara bile sığar; mesela giriş-çıkışlarda kapıların kontrolünü yapabilir, araç geldiğinde kapıları otomatik açıp kapayabilir. Trafik Lambaları: Trafiğin durumuna göre trafiği yönlendirilebilir. Trafik ışıklarını rahatça programlayıp bırakılırsa, gerisini PLC halledecektir. Paketleme makineleri: Paketlemenin her türlü aşamasında her türlü kontrolü yapmak, çeşitli işlemleri sırayla ve istenilen sayıda yapmak ve üretilen paketleri saymak PLC çok kolay yapılacaktır. Fırınlar : Isı proses değerlerinin ölçülmesi, sıcaklığın ve prosesin istenilen şekilde yönlendirilmesi ve vanaların açılıp-kapatılması için artık eski metodları kullanılmayacak; PLC'yi programlayarak; hem yer, hemde maliyet olarak daha avantajlı daha güvenilir bir sistemle çalışma imkanına sahip olunacak.. Kumanda panosunda elemanlar daha azalacağı için hata bulmak kolaylaşacak ve fırın ısısını ve çalışma süresini kontrol etmek için rahatlıkla ekran takılabilecektir. Karıştırıcılar : Kazanların istenilen şekilde doldurulup-boşaltılmasını, ve istenien sıcaklığa ulaşıldığında karıştırma işleminin başlamasını ve bitmesini, daha sonrada materyalin boşaltılmasını sağlamak için PLC kullanılır. Şişeleme Makineleri: Şişeleri saymak, uygun zamanlarda vanaları açmak, kapakları takmak ve hatta şişeleri istiflemek gibi işler. Hidrolik presler: Preslerin kumandasında kullanılan bütün kumanda sistemini bir PLC ile çok daha rahat yapılabilir ve böylelikle uluslar arası standartlara uygun presler yapmak daha kolay olacak, çünkü mekanik yöntemlerle veya klasik panolarla uygulanması gereken bir çok güvenlik önlemini, program yazarak çözülebilir. Kullanılan elektrik veya elektronik elemanlardan bir çoğunu iptal edip, yerine PLC kullanılırsa daha az vakitte, da güvenilir ve daha az yer kaplayan sistemler kurulabilecektir. Pompalar: Diyelimki pompanız var, son seferde kaç litre satış yaptığınız veya makina açıldığından beri kaç litre satış elde ettiniz. Litre fiyatınız ne kadar ve müşteri size ne kadar bir ücret ödeyecek. Programınızı yazın ve gerektiğinde birim fiyatları değiştirin, yada şu andaki enflasyona göre otomatiğe bağlayın ve mesela ayda %15 artış sağlayın. 1.3.4. PROGRAMLAYICI BİRİMİ: Programlayıcı arabirimi PLC'leri programlamak ve yazılan programın derlenip program belleğine yüklenmesi amacıyla kullanılır. Programlayıcı birimi mikroişlemci tabanlı bir özel el cihazı olabileceği gibi bir kisisel bilgisayarda olabilir. Bu birim, programın yazılması, PLC'ye aktarılması ve istenirse çalışma sırasında giriş/çıkış veya saklayıcı durumlarının gözlenmesi ya da bazı parametrelerinin değiştirilmesi olanakları sağlar. Günümüzde PLC'leri programlamak için daha çok kişisel bilgisayarlar kullanılır. Herhangi bir kisisel bilgisayara yüklenen bir editör-derleyici program yardımıyla PLC'ler daha kolay bir biçimde programlanabilir. Her PLC üreticisi firma, özellikle kumanda devreleri ile ilgili kişilerin kolayca kullanabilecekleri veya uyum sağlayabilecekleri editör derleyici programları geliştirmişlerdir. Programlama için kişisel bilgisayarlarda Dos veya Windows ortamında çalışan paket programlar kullanılır. Özel programa cihazlarında, genellikle deyim listesi ile programlama, kişisel bilgisayarlarda ise bütün programlama teknikleri kullanılmaktadır. daha fazla bilgi almak isteyen arkadaşlara bu pdf i tavsiye ederim. kitap ingilizcedir http://hotfile.com/dl/79441018/96fd0a5/plcbook5_1. pdf.html