Bir gün bir tarih yazılırsa, yeri gelip de söylemediklerimizden, bakarsınız suskunluğumuzun da hesabı sorulur bizden... "İnsanları yapmadıklarıyla yargılayan yeni bir tarih yazılmalı" diye güncesine not düşmüştü Aziz Nesin... Düşünsenize, ne ilginç olurdu kahramanlarımızı yaptıklarıyla değil de yapmaktan korkup çekindikleriyle, yapamayıp es geçtikleriyle tarih sahnesine çıkarıp sorgulamak yeniden... Öyle ya, söylediklerinden çok sakladıklarında saklıdır insan... Gizlediklerine gizlenir. O yüzden, anlamak için konuştuklarından çok sustuklarına kulak vermek gerekir. Efendilerimizi var eden, insanoğlunu ebedi köleliğe ve haksızlığa mahkum eden şey de o sükunet değil midir zaten?.. Böyle bir "Suskunluk tarihi" yazmak harika olmaz mıydı? Hepimizin tarihinde vardır böyle kara noktalar... Kendinize itirafçı olun; bulursunuz... Elinizde olduğu, yapmanız gerektiği halde yapmadıklarınızı düşünün: Bir zulme tanıklık etmiş müdahale edememişsinizdir; bir çaresizin yardımına koşamamışsınızdır; bir haksızlığa göz yummuş ya da zorbalık karşısında sinmişsinizdir. Bazen isyanınız cesaretinizin sınırlarına toslamıştır. Risk alamayışımız, kararsızlığımız, ürkekliğimiz, "neme-lazım"cılığımız, "banane"cili-ğimiz, "banadokunmayanbinyılyaşasın"cılığımız, "herkoyunkendibacağındanasılır"cılığımız, kimbilir ne çok yangına, acıya, baskıya neden olmuştur. Hiçbir özgeçmişe girmez bunlar... "Tercüme-i hal"de bahsi geçemez. Biz biyografimize fedakarlıklarımızı yazarız hep, oysa feda ettiklerimizdir asıl bizi anlatan... Gördüklerimizde değil, görmezden geldiklerimizde, göze aldıklarımızda değil, göz yumduklarımızda, yüz verdiklerimizde değil yüz çevirdiklerimizde, sineye çektiklerimizdedir ipuçlarımız... O noksanlar olmadan noksandır insanın tarihi... Herkesin sadece kendine itiraf edebildiği, hatta bazen kendinden bile gizlediği bu türden kaçışları vardır. Vicdanımız çok zorladığında bahanelere sığınır rahatlarız. "Ama sadece biz değil herkes susmuştur," "O da hak etmiştir," "Yarın bizim başımıza gelse kimse dönüp bakacak mıdır?" Üst üste yığılmış bahanelerden koca bir uyku tulumu kapatır acımızı; unutturur utancımızı... Sessizliğimizin bet bir sesi vardır; kitaplarda yazmaz ama "öteki tarihte"de kayıtlıdır. Kurtardığı hastalarıyla övünen her doktor, kurtaramadığı hastalarının da yükünü sırtlar. Kazandığı davalar kadar kaybettikleriyle de yargılanır avukatlar... Ve nasıl ki bir golcü attığı kadar kaçırdığı gollerden de sorumluysa, yazar da yazdıkları kadar yazmadıklarının da vebalini taşır omuzlarında... Sicili, biraz da yazmadıklarında yazılıdır. Kıymeti, dilbazlığı kadar, sessizliğine de teğellidir. Bir gün bir tarih yazılırsa, yeri gelip de söylemediklerimizden, bakarsınız suskunluğumuzun da hesabı sorulur bizden... His eyes are like angels but his heart is cold

Çok güzel bir yazıydı. Çok haklı Aziz Nesin enjoy the silence..