Nisa suresinin "Eger yasaklanan büyük günahlardan kaçinirsaniz, küçük günahlarinizi örter, sizi serefli bir makama yükseltiriz" mealindeki 31. ayetindeki büyük günahlar nelerdir? CEVAP Büyük günahlarin sayisi çoktur. Insan, her günahtan korkup sakinsin diye, büyük günahlarin hepsi isim olarak açiklanmamistir. Günah Allaha isyan etmektir. Günahkar ise, asi demektir. Günahlarin hepsi Allahü tealanin emrini yapmamak, oldugundan büyüktür. Fakat bazisi bazisina göre küçük görünür. Bir küçük günahi yapmamak bütün cihanin nafile ibadetlerinden daha sevaptir. Çünkü nafile ibadet yapmak farz degil, günahlardan kaçmak ise herkese farzdir. Hadis-i seriflerde buyuruldu ki: Mümin, iman nuruyla küçük günahlari da büyük görür. Her günah isleyiste kalbi sizlar. Günah, kulun yaninda küçük ve kiymetsiz görününce, Allahü teala katinda büyük olur. Kul küçük günahi büyük görünce, o günah Allahü tealanin katinda küçülür. Günah küçük olsa da, devam edilince büyük günah olur. Bir tasin üzerine devamli damlayan su, tas üzerinde iz birakir, zamanla tasi bile deler. Iyiligi, az çok demeden sayarak degil, saçarak yapmali. Allahü tealanin rahmeti iyilikler içinde gizlidir. Küçük sanilan bir iyilik yüzünden rahmete kavusur. Büyük küçük demeden her günahtan da kaçmaya çalismali Çünkü Allahü tealanin gazabi da günahlar içinde gizlidir. Küçük sanilan bir günah yüzünden, Allahin gazabina ugrayabilir, helak olabiliriz. Kedisini aç birakarak ölmesine sebep olan bir kadin, sirf bu yüzden cehennemlik oldu. Susuzluktan kivranan bir köpege aciyarak kuyudan su çekip ona veren fahise de hidayete kavustu. Bir köpege yaptigi iyiligin neticesi bu olursa, bir müslümana yapilan iyiligin hesabini düsünmek gerekir. Günahi küçümsemek veya günahi ile övünmek o günahi büyütür. "Falancanin yaptiklarini yüzüne vurarak rezil ettim" diyerek günahin açiklanmasi, günahi daha da büyütür. Çünkü o günahin baskalari tarafindan yapilmasini tesvik etmis olur. Halka rehber ve örnek durumunda olanlarin hareketleri örnek alinir, birçok kimsenin o günahi islemesine sebebiyet verir. Bir alim, halka kötü örnek olmus, sonra tövbe etmisti. Allahü teala, o kavmin peygamberine söyle vahyetmis: Hadis-i seriflerde de buyuruluyor ki: Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy

Allah'ın emirlerine aykırı davranış, kötü amel, isyan, karşı gelme, suç, kabahatlerin büyükleri. İslam literatüründe bu tür fiillerin bir kısmı büyük günah, bir kısmı da küçük günah olarak adlandırılır. Bu tabirin geçtiği ayetlerde şöyle denilmektedir: "Eğer size yasaklanan büyük günahlardan kaçınırsanız, sizin küçük günahlarınızı örteriz ve sizi ağırlanacağınız bir yere sokarız. " (en-Nisa, 4/31) "Büyük günahlardan ve çirkin işlerden kaçınırlar, kızdıkları zaman onlar, affederler." (eş-Şura, 42/37) "O nlar ki günahın büyüklerinden ve çirkin işlerden kaçınırlar, yalnız bazı küçük kusurlar işleyebilirler... " (en-Necm, 53/32). Aynı ifadenin geçtiği hadislerden bir kısmında ise Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Abdullah b. Mes'ud anlatıyor: Rasulullah'a "Allah indinde en büyük günah nedir?" dedim. "Seni yaratan Allah'a Şirk koşmandır." buyurdu. "Bu gerçekten pek büyük, bundan sonra nedir?" dedim. "Seninle beraber yemek yemesinden, tüketici olmasından korkarak evladını öldürmendir. " dedi. "Ondan sonra nedir?" dedim. "Ondan sonra komşunun hanımı ile zina etmendir" buyurdu. Yine Abdullah b. Mesud'dan değişik bir senetle aynı hadis rivayet edildikten sonra şu ayetin nazil olduğu ilave edilmiştir. "Allah'ın kulları o kimselerdir ki, Allah'tan başka ilaha dua etmezler; Allah'ın haram kıldığı nefsi öldürmezler; meğer ki hakla ola. Zina da etmezler. Her kim de bunları yaparsa ağır cezaya çarptırılır. " (el-Furkan, 25/68 ). Abdurrahman b. Ebu Bekr, babasından, şöyle dediğini rivayet ediyor:Rasulullah 'ın yanında idik. Üç defa şöyle buyurdu: "Size büyük günahların en büyüğünü haber vereyim mi? Allah'a Şirk koşmak, anaya babaya itaatsizlik etmek ve yalancı Şahitliği yapmak... " (Buhari, Edeb 6; İman, 16) Başka bir hadiste, büyük günahlar, "el-Mubikat: helak edici" kelimesiyle ifadelendirilerek şöyle buyurulmuştur: "Yedi helak edici Şeyden kaçının." Bunlar nedir ya Rasulallah diye sorulunca: "Allah'a şirk koşmak; sihir yapmak; Allah'ın haram kıldığı halde bir kimseyi haksız yere öldürmek; yetim malı yemek; faiz yemek; düşmana hücum anında harpten kaçmak: namuslu, kendi halinde mümin kadınlara zina iftirası atmaktır" buyurdular. Diğer bir hadiste ise: "Büyük günahlar dokuzdur: Allah'a şirk koşmak; haksız yere adam öldürmek; temiz bir kadına kötülük isnat etmek; zina yapmak; düşmana hücum esnasında firar etmek; sihirbazlık; yetim malı yemek; müslüman ana babaya asi olmak; emredilenleri yapmamak ve yasakları yapmak suretiyle aileye karşı doğruluğu terketmektir. " Diğer hadislerde yukardaki maddelere faiz yemek, hırsızlık ve şarap içmek de ilave edilmiştir. (Buhari, Vasaya 23; Müslim, İman 141-146; Ebu Davud, Vasaya 10) Kebair kelimesiyle ifade edilmediği halde, yukardaki hadislerde bildirilen fiillerin dışında bir çok suçlar daha vardır ki, onlar İslam alimlerince, ayet ve hadisler doğrultusunda, büyük günah kabul edilmiştir: Bilerek ve kasten İslam'ın şartlarını terketmek; içki içmek; kumar oynamak; hırsızlık yapmak; adaletten ayrılmak gibi. İslam alimlerinden bir kısmı genel hatlarıyla "büyük günah"ları şöyle tarif etmişlerdir: İbn Abbas'a göre: "Allah'ın yasak ettiği her şey büyük günahtır. Ayrıca büyük ve küçük günah arasındaki fark şudur: Allah'ın Cehennem, gazap, lanet, veya azap gibi ifadelerle sona erdirdiği her günah büyüktür. Diğerleri küçüktür." Hasan Basri de buna yakın bir ifade kullanmıştır. Ebu Amr İbn Salah'a göre: "Büyük ismi verilecek şekilde büyük olan ve mutlak surette büyüklükle vasıflanan her günah büyüktür." Buna göre büyük günahların bazı alametleri vardır. "Şer'i cezayı icab ettirmek; Cehennem azabıyla tehdit olunmak; yapana fasık denilmek; la'net olunmak." Cumhur-ı ulemaya göre; günahlar büyük ve küçük olmak üzere ikiye ayrılır. Beş vakit namaz, Ramazan orucu, hac, umre, abdest gibi hayırlı amellerin kendilerine keffaret olabileceği günahlar "küçük günah"; bu tür ibadetlerin keffaret olamadığı günahlar ise "büyük günah"lardır. Mesela: "İki umre, aralarında yapılan günahlara keffarettir. (Ahmed İbn Hanbel, II, 461). "Kabul edilmiş bir hac, o yıl ki hatalara keffarettir. " (Ahmed İbn Hanbel, II, 348), "Şehidden akan ilk damla kan, onun bütün günahları için keffarettir." (Ahmed İbn Hanbel, IV, 300), "Allah, cuma'yı kılanın iki cuma arasındaki günahlarını örter." (Ahmed İbn Hanbel, V, 181). Hadislerde, başka ibadetlerin kendilerine keffaret olduğu bildirilen cinsten günahlar küçük günahtır. Ancak herhangi bir ibadetin, kendisi hakkında keffaret kabul edilmediği günahlar ise büyük günahlardır. Mesela: hiç bir ibadet adam öldürmeye, zina yapmaya, içki içmeye ve benzeri günahlara keffaret olarak kabul edilmez; bunlara ancak Şeriat'ın, haklarında takdir ettiği cezalar tatbik edilir. Hz. Ömer'le İbn Abbas "İstiğfarla büyük günah, ısrarla da küçük günah kalmaz" demişlerdir. Yani istiğfarla büyük günahlar affedilir. Fakat küçük günahlar ısrarla işlenmeye devam edilirse, onlar da büyük günah olur. Bu ifadelere göre büyük günahlara sayısal açıdan sınır koymak mümkün olmaz. Büyük günahların başında gelen ve en büyük günah olarak kabul edilen "şirk"in küfür olduğu muhakkaktır. Diğer günahların, onu işleyen mümin bir kulu imandan çıkarıp çıkarmayacağı hususunda İslam Kelam alimleri ihtilaf etmişlerdir. Özetle, Şeriat'ın hakkında tehdit edici bir nass tahsis ettiği veya büyük günah olarak bildirdiği bir günahı işleyen hakkında Ehl-i Sünnet mezhebinin görüşü şudur: Büyük günah mümini imandan çıkarmaz ve onu küfre sokmaz. Ancak böyle bir mümin asi sayılır. Ameller imandan bir cüz değildir. Ancak işlenen günahı helal saymak, onu hafife ve alaya almak, kesinlikle küfürdür. Mu'tezile mezhebinin görüşü: Büyük günah işleyen ne mümin, ne de kafirdir. O fasıktır ve iki menzil arasındaki bir menzildedir. Bu mezhep, imanı kalbin tasdiki, dilin ikrarı ve amellerin yapılması şeklinde tarif ettikleri için; büyük günah işleyenleri mümin kabul etmemişlerdir. Ancak kafir de kabul etmemişlerdir. Çünkü, Peygamber asrında ve takip eden dönemlerin hiçbirinde büyük günah işleyenlere, dinden çıkanlara verilen ölüm cezası verilmemiştir. Eğer kafir olsalardı, imandan sonra küfre gitmenin cezası olarak öldürülmeleri gerekirdi. Bu yapılmamıştır, onun için bunlar iman ile küfür arasındadırlar. Bunlara "fasık" denir. Haricilere göre; büyük ve küçük günah işleyen kimse kafir olur. İslam'ın, yapılmasını emrettiği ameller imanın bir parçasıdır. Yani amel imandan bir cüz'dür. Hasan el-Basri'ye göre; büyük günah işleyen kimse "münafık"tır. Kalben inanmadığı halde dıştan inanmış gibi görünenlere münafık denildiği halde Hasan Basri nifakı; imanı gizleyip büyük günahı işlemek suretiyle küfrü açığa çıkarmak, şeklinde kabul etmiştir. Haricilerden bir fırka olan el-Ezarika'nın görüşü: Büyük günah işleyen kimse "müşrik"tir. Çünkü böyle kimse hem Allah için, hem de Allah'tan başkası için amel etmektedir. Yaptığı büyük günah ile Allah'tan başkasını ona ortak koşmuştur. Yukarda belirlenen bütün görüşler, sahiplerince bir takım delillere dayandırılmıştır. Biz bunlardan sadece Ehl-i Sünnet'in deliline bakacağız. Diğerleri için akaid kitaplarında geniş malumat verilmiştir; oraya bakılabilir. 1. Delil: İman, kalp ile tasdiktir. Mümin'in imandan çıkması için kalbindeki tasdikin değişmesi gerekir. Hangi beşeri zaaflardan kaynaklanırsa kaynaklansın, işlenen büyük günahlar, tasdiki değiştirecek mahiyette olmadığı sürece işleyenini imandan çıkarmaz. Kalpteki tasdiki değiştirme ise ancak yapılan günahı helal sayarak veya o hükmü alaya alarak meydana gelir. Şer'i hükümlerle alay etmedikçe, hafife almadıkça ve helalleri haram, haramları da helal kabul etmedikçe; kalpteki tasdik değişmemiş olur. O değişmedikçe de kafir olunmaz. "Allah, kendisine şirk koşulmasını affetmez. Bunun dışındaki dilediğine affeder. " (en-Nisa, 4/116) ayeti, ancak şirkin affedilmeyeceğini, diğer günahların ise -eğer Allah dilerse- affedebileceğini ifade etmektedir. Eğer büyük günahlar da küfür kabul edilseydi, ayetin ikinci bölümünde "ma dune zalik = bunun dışındakiler.." ifadesinin kullanılmasına gerek kalmazdı. 2. Delil: "Asi" denilen büyük günah sahiplerinin gerçekte mümin olduklarını belirten bir çok ayet vardır: "Ey iman edenler, şarap, kumar, dikili taşlar, şans okları, şeytan işi pisliklerdir. " (el-Maide, 5/90) "Eğer müminlerden iki zümre birbirleriyle savaşırlarsa.. " (el-Hucurat, 49/9) "Ey iman edenler, yürekten, halis bir tevbe ile tövbe ederek Allah'a dönün. " (et-Tahrim, 66/8 ) "Ey iman edenler, öldürülenler hakkında size kısas farz kılındı. " (el-Bakara, 2/178) Ayetlerde görüldüğü gibi büyük günah işleyenlere "Ey inananlar" diye hitap edilmiştir. 3. Delil: Mümin bir kimse öldüğü zaman cenaze namazı kılınır ve müslüman kabristanına defnedilir. Asr-ı saadetten bugüne kadar büyük günah işlemiş ve tövbe etmemiş olsa bile , ölen her müslüman için, günahkar veya günahsız ayrımı yapılmaksızın cenaze namazı kılınmış ve müslüman kabristanına defnedilmiştir. Peygamber'in tatbikatı böyle olmuştur ve İslam alimleri bu konuda icma etmişlerdir. "Kendisine emanet edilemeyen kimsenin imanı yoktur. "Zina eden kimse, mümin iken zina etmez, mümin iken hırsızlık yapmaz, mümin iken içki içmez... " (Buhari, Mezalim 30; Müslim, İman 100,104; Ebu Davud, Sünnet, 15; Tirmizi İman, 11). Şeklinde varid olan hadisler, büyük günah işleyenlerin kafir olduklarına delil değil; ancak imanlarının kamil olmadığına delildir. Kamil bir iman, büyük günahların işlenmesine engeldir. Hepsi bu kadar olmamakla birlikte aşağıda sıralayacağımız suçlar, İslam'da büyük günahlar olarak kabul edilmiş ve bunlardan bir kısmına İslam hukukuna göre bazı cezalar takdir edilmiştir: " Allah'a şirk koşmak, içki içmek, kumar oynamak " (el-Bakara, 2/219); haram aylarda harbetmek (el-Bakara, 2/217); bakmakla yükümlü olduğu yetimin malını kendi malına katarak O'nun rızası olmaksızın yemek (en-Nisa, 4/2; İsra, 17/34); fakirlik korkusuyla kendi çocuğunu öldürmek (İsra, 17/31); insanlar arasında fitne çıkarmak (el Bakara 2/217); faiz yemek (el-Bakara, 2/275); Allah'tan başkasına ibadet etmek (İsra,17/23); ana-babaya isyan etmek (İsra,17/23), akrabaya miras hakkını vermemek (en-Nisa, 4/7, 13; İsra, 17/26); malı gereksiz yere israf etmek (İsra, 17/27); zina yapmak (İsra 17/32; en-Nisa, 4/15-16); haksız yere adam öldürmek (İsra, 17/33); ölçü ve tartıyı tam yapmamak (İsra, 17/35); kibirlenmek (İsra, 17/37); iffetli kadına zina isnat etmek (en-Nisa, 4/23); tesettüre riayet etmemek (en-Nur, 24/31 ); yalan yere yemin; Peygamber'e yalan hadis uydurmak ; insanları diliyle çekiştirmek; kaş göz hareketleriyle alay etmek (Hümeze, 104/1 ). Cengiz YAĞCI Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy

Büyük günahlar işlendiğinde insanı dininden etmez ama adından da anlaşılacağı gibi büyük günahlardır. Allah ve Resulü insanları bu yasaklara yaklaşmamaları konusunda çok kereler uyarmışlardır. Bir büyük günah daha vardır ki, hiç birimiz çoğu zaman farkında olmayarak onu işleriz. O da devamlı olarak işlenen ve ardı arkası kesilmeyen küçük günahlardır. Evet, bir küçük günahın devam ve ısrarla işlenmesi sonucu büyük günahlar arasında yer alır. Örneğin ayakta bevletmek veya gıybet etmek gibi... Gerçi bu alanda eser yazan bazı alimler bu iki günahı da büyükler arasında zikretse de Hafız Zehebi bunların tekrar tekrar işlenmesi durumunda büyük günaha dönüşeceğini söylemiştir. Büyük günahtan dönmenin, arınmanın ve onun kirinden temizlenmenin tek yolu hemen tövbe-i nasuh, yani gerçek pişmanlık tövbesi yapmaktır. Allah Kur'an-ı Kerim'de müminleri her zaman nasuh töbesi yapmaya davet etmektedir. Kaldı ki büyük günah işlendiğinde bu tövbe yapılmasın. Sadat-ı kiram dinin bu ince noktasını iyi yakalamıştır. Onlara, her geldiklerinde bu tövbeyi telkin etmelerini sağlarlar. Resulullah buyurdular ki: "Yüce Allah bir kulunu sevdi mi; vahiy meleği Cebrail'e nida ederek, 'Allah falanca kulunu seviyor, sen de onu sev!' diye emir buyurur. Böylece o kulu Cebrail de sever. Sonra o, gök ehline, 'Allah falanı seviyor, onu siz de sevin!' diye nida eder; derken bütün sema ehli onu sevmeye başlar. Sonra yeryüzündeki tüm yaratılmışların gönlüne o kul için bir hüsn–ü kabul konur, bir sevgi tohumu atılır, herkes onu sever. (Buhari, Edeb 41; Müslim, Sahih, Birr 157) Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy