Ağaç yaşken eğilir http://img98.imageshack. us/img98/9568/buyukresim9wc. jpg hosted. filefront.com/kargili19

commando çok güzel yazılar bunlar... ellerine sağlık arkadaşım.. çok güzel bi paylaşım. Tırtılın "Dünya'nın sonu" dediğine, Usta "Kelebek" der...

HAZRET-İ ALİ'NİN OĞLUNA NASİHATLARI Sevgili Peygamberimizin amcasıoğlu, torunlarının babası ve ilk Müslüman çocuk şerefine sahip olan Hazret-i Ali Hicretten 22 yıl önce 600 tarihinde Mekke'de dünyaya geldi. 661 yılında Kufe'de vefat etti. İlim ve hikmet dersini bizzat Peygamberimizden aldı. Hazret-i Ali Efendimiz, herkesçe cesaret ve kahramanlığıyla tanınsa da, onun en büyük vasfı ilmi, takvası, dirayeti, veciz ve özlü konuşmasıdır. "Ben ilmin şehriyim, Ali ise kapısıdır" hadis-i şerifi, Hazret-i Ali'nin ilminin üstünlüğünü göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Halifeliği döneminde valilere gönderdiği emirnameler, yüzyıllar boyu bütün Müslüman idarecilerin kılavuzu olmuş, bu mektuplar elden ele, dilden dile dolaşmıştır. Hazret-i Ali'nin en kalıcı ve zamanımıza kadar gelen en güzel öğüt ve nasihatları oğlu Hazret-i Hasan'a verdiği öğütlerdir. Hazret-i Ali'nin hutbe, mektup, emirname ve özlü sözlerinin yer aldığı başta Nehcü'l-Belağa olmak üzere, onun hakkında yazılan birçok kitapta oğluna verdiği bu öğütler, esasta aynı olmak üzere, farklı ifade ve rivayetlerle derlenmiş, biraraya getirilmiş; Hazret-i Hasan'ın şahsında bütün ümmetin istifadesine arz edilmiştir. Hazret-i Ali'nin bütün öğütleri ve güzel sözleri şüphesiz bu kitapta yer alanlardan ibaret değildir. Biz bu öğütleri başta 450 sayfalık Nehcü'l-Belağa olmak üzere, eski dergi koleksiyonlarından da derledik. Anlaşılması ve istifadeye kolaylık sağlaması için de bazı sadeleştirmelerde bulunduk. Hayatımın son anlarındayım Ey oğul! Hayatımın son demlerindeyim. Günden güne zayıflıyorum. Onun için sana bu öğütleri bildirmekte acele ediyorum. Çünkü düşündüğüm bütün şeyleri sana söylemek için fırsat bulamadan ecelimin gelmesinden, vücudum gibi hafızamın da zayıflamasından, heva ve heveslerin veya dünya fitnelerinin benim nasihatımdan önce kalbine hakim olmasından; bunun neticesi olarak da huysuz bir ata benzemenden endişe ederek sana nasihatimin bir kısmını yazıyorum. İyi insanların izini takip et Ey oğul! Benim bu vasiyetimden edineceğin şeylerin en hayırlısı, Allah'tan korkup Ona sığınmak, Onun sana farz kıldığı şeyleri yerine getirmek, ecdadının ve geçmiş iyi insanların izini takip etmektir. Ecdadını örnek al Ey oğul! Şimdi sen kendi nefsine nasıl güven ve itimatla bakıyorsan, senden önce gelip geçen ecdadın da aynı şekilde kendilerine güveniyorlardı. Şimdi sen nasıl düşünüyorsan, onlar da öyle düşünüyorlardı. Fakat neticede iyi ve doğru şeyleri tuttular, vazifelerini noksansız yapmaya çalıştılar. İşte onların neticede vardıkları şeyi ve takip ettikleri yolda gitmek istiyorsan, onların baştan takip ettikleri yolu aynen takip et. Fakat bu şüphelerini çoğaltmak ve düşmanlarını arttırmak için değil, doğruyu ve hakikati anlayıp öğrenmek için olsun. Allah'a sığın Ey oğul! Her hususta önce Allah'a sığın, Ondan başarı dile. Seni şüpheye düşürecek veya bir kötülüğe itecek şeyleri terk et. Kalbinin bütün kötülüklerden durulduğunu, fikirlerinin toplandığını ve tek arzunun hakikat olduğunu görünce sana söylediğim hususları düşünmeye başla. Şayet bunlara sahip olduğuna emin değilsen, karışık mevzulara girme. Aksi halde önünü göremeyen adam gibi olursun ki, her an içinden kurtulması zor olan çukurlara, uçurumlara düşersin. Böylece karanlıklar içinde, zulmetler arasında boğulup mahvolmaya mahkum olursun. Önünü görmeden yürümek ve her an uçurumlara yuvarlanmak tehlikesiyle karşı karşıya kalmak ise, İslamı öğrenmeye çalışanlara yakışmaz. Her şey Onun elinde Ey oğul! Bu tavsiyelerimi dinle ve anla. Her canlının ölümünü elinde tutan kim ise yaşamasını elinde tutan da Odur. Varlıklara can verip yaşatan kim ise öldürecek olan da Odur. Zenginleri fakir, fakirleri zengin yapan yine Odur. Her türlü belayı ve hastalığı veren de O, şifa ve devasını veren de Odur. Dünya taşıyla, toprağıyla, rengiyle, şekliyle, ağaçlarıyla ve meyveleriyle Onundur, Onun takdiri üzerine hareket etmektedir. Ahiret Cennetiyle, Cehennemiyle ve bizim bilmediğimiz daha birçok şeyleriyle Onundur. Herşeyi Allah'tan bil Ey oğul! Bu hususta birinin bilmediğini görünce onu, cehaletine say. İlimde ne kadar ilerlersen, bilmediğin birçok şey şüphesiz, yine bulunacaktır. Zira düşünme ufkunun dışında, görme gücünün çok ilerisinde bulunan nice şeyler vardır. Allah bazı şeyleri sana öğretmişse, onu kendi gücünle meydana getirip kazandığını zannetme. Çünkü sen, seni yaratan, rızıklandıran ve seni en güzel bir surette meydana getiren Ulu Yaratıcıya sığın. İbadetin Onun için, aşkın Onun için, korkun ve sevgin Onun için olsun. Peygamberi önder olarak al Ey oğul! Peygamberin Allah hakkında bildirdiğini hiç kimse bildirmedi ve bildiremez. Onu bir önder ve kurtuluş ordusunun kumandanı olarak kabul et. Allah'ın rızasını ara Ey oğul! İlahi kudret karşısında kendi küçüklüğünü ve zayıflığını düşünerek hareket et. Onun karşısında acizliğini ve güçsüzlüğünü düşün. Her hususta Ona ihtiyacın vardır. Ona yönel, rızasını dile. Cezasından kork. Emirlerini yerine getirmeye çalış. Çünkü O iyilikten başkasını emretmez. Yasaklarından kaçın, çünkü O kötülükten başkasını yasaklamaz. Daha iyi bir yerde konaklamak isteyen kervan gibisin Ey oğul! Dünyanın ve içinde bulunan her şeyin başka bir yere göç edeceğini, ahireti ve orada insanlar için hazırlananları bildirdim. Bunlar hakkında senin ibret alman için bazı misaller verdim. Bu misallerle senin kurtuluşunu ümit ettim. Dünyayı bütün halleriyle bilen kimse, kervanın içindeki bulunan bir yolcuya benzer ki, devamlı rahatı, temizliği, havası daha iyi olan bir yerde konaklama hazırlığındadır. Bunun için yolculuğun her türlü zorluk ve sıkıntılarını, arkadaşlardan ve maldan ayrılma ıztıraplarını göze almış bulunmaktadır. Çünkü o gittiği yerde daha iyi bir mesken bulacağından emindir. Oralarda eski elemlerden hiçbirini görmeyeceğini, rahat ve saadet içinde yaşayacağını şeksiz şüphesiz bilmektedir. Onun için kendisini buraya ulaştıran ve eski yerinden daha iyi bir yer bahşeden Birisinden başka düşüncesi yoktur. Dünyada kendisine verilen nimetlerle mağrur olup sonunu düşünmeyen kimse ise, çok verimli bir topraktan, verimsiz, kıraç bir toprağa göç etme mecburiyetinde kalan bir kervana benzer ki, onun için bu göçten daha feci bir şey düşünülemez. Herkesi kendin gibi bil Ey oğul! Kendini başkaları için ölçü kabul et. Diğer insanları tıpkı kendin gibi tut. Kendi nefsin için istediğin şeyi başkaları için de iste. Kendi nefsin için sevmediğin şeyi başkaları için de sevme. Kendine iyilik yapılmasını istediğin gibi başkalarına da iyilik et. Başkalarında kötü gördüğün şeyi kendin için de kötü gör. Başkalarına yaptığın şey kadar sana da yapılırsa ona razı ol. Yaptığından fazlasını isteme. Sana söylenmesini istemediğin şeyi sen de diğerlerine söyleme. Başkalarının seni nasıl görmesini istiyorsan, sen de başkalarını öyle gör. Kendini beğenme Ey oğul! Kendini beğenmek kesinlikle doğru değildir. Kibir kalbin afetidir. Bütün gücünle çalış, malını senden sonra gelecek mirasçılar için hazırlayıp biriktirme. Allah için bağışlanacak yerlere dağıt. Arzu ettiğin bir şeyi elde edersen onu kendinden bilme. Allah'a şükret ve Ondan her zaman kork. Gücünün yetmediği şeylere karışma Ey oğul! Önünde, seni ahirete götürecek uzun bir yol ve sıkıntılı günler var. Dünya malından sana yetecek miktarını düşün ve sadece onu al. Başkasını yüklenme. Zira ondan zarardan başka bir şey gelmez. Gücünün yetmediği şeylere karışma. Fakirleri görürsen onlara yardım et. Onlar hem üzerindeki ağırlığı kaldırırlar, seni malın felaketinden kurtarırlar, hem de ihtiyacın olduğu zaman onu sana geri verirler. Gücün yettiği kadar sadakayı arttır. Eğer böyle yapmazsan ihtiyacın olduğu zaman onu ararsın, fakat bulamazsın. Dara düştüğün zaman sana geri vermek üzere, zenginliğinde, senden ödünç isterse, isteyenleri reddetme. İyi kimselerle düş kalk Ey oğul! İffeti muhafaza ederek çalışmak kötülükle zengin olmaktan hayırlıdır. İnsanın sırrını en iyi yine kendisi muhafaza eder. Bazı kimseler bulunur ki, kendi zararına çalışır. Çok konuşan, dostlarını gücendirir, düşünceli olan insan iyi görür. İyi kimselerle düş kalk ki, onlardan olasın. Hayırsız kimselerden uzak dur ki, onlardan ayrılmış olasın. Haram ne kötü yemektir Ey oğul! Haram ne kötü yemektir. Güçsüzlere zulüm, zulmün en çirkinidir. Tecrübe ettiğin şeylerin hayırlısı sana ibret verendir. Alçak tabiatlı yardımcılarda, kötü zan sahibi dostlarda ihtiyar ve irade yoktur. Sakın inat bineği sana üstün gelmesin. Sertlik gösterene yumuşak ol Ey oğul! Nefsini; kardeşin seninle irtibatı kestiğinde onunla irtibata, sana yüz çevirdiğinde lütfa, pintiliğinde cömertliğe, uzaklaştığında yakınlığa, şiddetlendiğinde yumuşaklığa, suç işlediğinde özür dilemeye şevket. Sakın bu hareketi yersiz, olarak yapma. Yahut ehil olmayanlara yapma, Dostunun düşmanını dost edinme ki, dostuna düşmanlık etmiş olursun. Kin ve kızgınlığını hazmet. Çünkü ben, sonu bundan daha tatlı, daha lezzetli bir lokma görmedim. Sana sertlik gösterene yumuşak ol ki, o vakit o da yumuşasın. Düşmanına iyi davran Ey oğul! Düşmanına iyilikle muamele et. Çünkü bu iki zaferin biridir. Kardeşinle münasebeti kesmek istesen dahi geri dönülecek bir yer bırak. Belki birgün olur münasebete lüzum görülür. Hakkında iyi düşünen kimsenin zannını hareketlerinle tasdik et. Aranızdaki samimiyete bakarak kardeşinin hakkını zayi etme. Çünkü hakkını zayi ettiğin kişi hiçbir zaman senin kardeşin olamaz. Ailene iyi davran Ey oğul! Hiçbir zaman ailen sana halkın en kötüsü olmasın. Kardeşin senden ayrılmaya, seninle beraber olmaktan kuvvetli olmasın. Rızık: Sen ona gitmezsen, o sana gelir Ey oğul! Rızık ikidir. Birini sen ararsın, biri de seni arar. Eğer sen ona gitmezsen o sana gelir. İhtiyaç zamanında yumuşaklık, istiğna vaktinde sertlik ne çirkin haldir! Dünyadan sana olan vazife, ancak gideceğin yeri yoluna koymaktır. Elinden gidene üzülüyorsan, eline geçmeyen şeylere de üzül. Olmayanları olanlarla anla. Çünkü işler birbirine yakındır. Acıyı gördükten sonra öğütten ibret alanlardan olma. Çünkü insan öğütle, hayvan dayakla terbiye kabul eder. Nefsin arzularına uyma Ey oğul! Keder yüzünden gelecek sıkıntıyı sabır ve metanet kuvvetiyle ve ilmi yakin elde ederek defet. Gerçek dost, sen yokken seni tasdik edendir. Nefsin arzularına uymak bir çeşit körlüktür. Asıl garip, bir dosta sahip olmayan kişidir. Hakka tecavüz eden kişi sapa yola girer. Kifayet miktarı ile kanaat eden doğru yolu bulmuş olur. Kötülüğü geciktir, çünkü onu ne vakit istesen yapabilirsin. Akrabalarına hürmet et Ey oğul! Ahmak adamın seninle irtibatı kesmesi, akıllıya kavuşmaya denktir. Kudret değişince zaman da değişir. Başkalarından naklen de olsa, gülünç şeyler söylemekten sakın. Akrabalarına hürmet et, çünkü onlar senin kolunun kuvvetidir. Ölmeden önce Allah'ı razı et Ey oğul! Önünde çıkılması ve geçilmesi pek güç bir basamak vardır. Orada yükü hafif olanlar ağır olanlardan daha kolay geçer. Üzerinden zorla geçenler çabuk geçenlerden daha zararlıdır. Bu basamağa ulaşan her insan ya Cennete veya Cehenneme gider. Bu menzile ulaşmadan önce kendi nefsine dön ve hesaba çekilmeden önce kendini hesaba çek. Oraya ulaşmada yolunu düzelt. Ölümünden sonra Allah'ı razı etmek için sana hiç fırsat verilmez. Herşeyi Allah'tan iste Ey oğul! Yerin ve göklerin içinde bulunan her şeyi elinde tutan Zat, sana kendisinden istemek ve dua etme nimeti verdi. Duana icabet edeceğine de söz verdi. Sana bir şey vermesi için kendisine dua etmeni emretti. Ondan rahmet dile ki sana rahmet etsin. O, seninle Kendisinin arasına bir perde koymadı ve seni korumak için başkasına teslim etmedi. Tevbeyi geciktirme Ey oğul! Bir kötülük işlediğin zaman Ona dön ve tevbe et. O, kendine döndüğün için seni ayıplamaz. İşlediğin günahın cezasını vermekte acele etmez. Yaptığın suçu başkalarına bildirmez. Tevbe etmeni de zorlamaz. Günahları niçin işlediğin hakkında seninle münakaşa etmez. Allah'ın rahmetinden ümidini kesme Ey oğul! Allah'ın rahmetinden ümidini kesme. Ancak O, günahtan dönmeyi sevapla mükafatlandırır. Kötülüğün karşılığım bir, iyiliğin karşılığın da on misli kabul eder. Sana dönme ve tevbe kapısını açık bıraktı. Ona hitap edersen hitabını duyar, içinden bir şey istersen, ne istediğini bilir. O, gizliyi açık olan şey gibi bilir. İstediğini arz etmeden, içini Ona dökmeden dertlerini ve sıkıntılarını bildirmeden O bilir. İşlerinde muvaffak olmak için Ona sığın. Allah niyetine göre verir Ey oğul! Allah bütün hazinelerinin anahtarını eline verdi. Dilediğin zaman kapılarını dua anahtarı ile açarsın. Dilediğin zaman semanın kapılarını açar, ölü toprağa hayat veren yağmurları indirirsin. Fakat istediğin şeyin hemen yerine gelmemesinden endişe edip ye'se düşme. Onun vermesi senin niyetine göredir. İstediğin şey verilmeyebilir. Fakat onun yerine onun daha hayırlısı verilir. Belki istediğin şey yerine üzerinden bir bela kaldırılır. Ki bu senin için daha hayırlıdır. Belki istediğin yerine getirilirse sana veya inancına bir tehlike teşkil edebilir. Bunu da Allah kabul etmez ve istediğini yerine getirmez. Ahiret için yaratıldın Ey oğul! Yapacağın işler senin ve dinin için haylırlı olsun. Sana günah yükleyecek işleri yapmaktan sakın. Mal yanında kalmaz, sen de malın yanında kalmazsın. Dünya için değil, ahiret için yaratıldın. Ölüm için yaratıldın, burada yaşamak için değil. Ne zaman terk edeceğini bilmediğin bir menzildesin. Ahiret için kafi derecede azık hazırlayabileceğin bir yerdesin. Ahiret yolunu tutmuş, gitmek üzeresin. Nereye kaçarsan kaç, seni takip eden ölümden kurtulamazsın. Onun seni bir kötülük üzerinde iken yakalamasından ve tövbe etmemekten kork. Şayet böyle bir şekilde yakalanırsan kendi kendini helak etmiş olursun. O zaman seni hiçbir kimse kurtaramaz. Ölümü çok hatırla Ey oğul! Ölümü çok hatırla. Bugün ele geçirmek için çırpındığın ve ahirette kendisinden hesaba çekileceğin şeyleri şimdiden düşün. Hesap için hazırlıklı ol. Ani düşersen mağlup olursun. Dünyaya aldanma Ey oğul! İnsanların dünyada uzun süre yaşamaları ve istedikleri gibi gezip tozmaları seni mağrur etmesin. Allah dünyanın halini ve sonunun geleceğini açıkça bildirdi. Dünya havlayan köpek ve vahşi hayvanlar gibidir. Birbirlerine saldırırlar. Zengin fakiri yer, büyük küçüğü ezer, kahreder. Bazıları konaklamış kervanın hayvanları gibi bağlı, bazıları da bağından boşanmış, başıboş, sonu meçhul bir yolun yolcusu olmuştur ki, bunlardan birinci grup fakirler ve hiçbir şeye gücü yetmeyen zayıflar; ikincisi ise, kuvvetli olanlardır. Bil ki, bunlar sarp bir vadide bela ve afete uğramış sürüler gibidir. Kendilerini güdecek bir kimse olmadığı gibi, bu vadiden kurtuluş yolunu gösterecek de yoktur. Dünya, gözlerindeki Huda nurunu söndürüp onları karanlık yollara sürükledi. Böylece onlar da nereye gideceklerini şaşırdılar. Dünya denizinin içine girerek dalgalarla ölüm kalım savaşı verdiler. Dünyayı bir kurtarıcı sandılar. Oynadılar, oynaştılar, fakat ondan sonrasını düşünmediler. Bu gafletten uyanıldığı zaman cehaletin haktan gizlediği şeyler şüphesiz meydana çıkacaktır. Bütün insanlar bineklere binmişler, pek kısa bir zaman sonra da bu neticeye ulaşacaklardır. Fakat buna rağmen yolu takip edenler daha çabuk varır. Ecelinden kaçamazsın Ey oğul! Kimin bineği gece ve gündüz gibi olursa, kendisi dursa da yoluna devam eder. Evinde istirahat içinde bulunmuş olsa da, uzun mesafeleri pek kısa bir zamanda aşar ve hedefe, farkında olmadan ulaşır. Dünyada gayene ulaşamazsın. Ecelinden kaçamazsın. Senden öncekilerin yolunu takip etmek mecburiyetindesin. Bunun için doğru ol. Hak için çalış, hak olmayan şeyden uzak dur. Helalinden kazan. Böyle yapmazsan elindeki de gider. Herkes istediğine kavuşamaz Ey oğul! Her isteyen isteğine kavuşamayabilir. Her kötülük işleyen de mahrum olmayabilir. Bir kötülük seni en üstün mertebelere ulaştıracak olsa bile kendi nefsini ondan alıkoy. İnsan, malı kendisini korumak için toplar. Fakat malı toplarken kendini onun yolunda harcamaktan sakın. Aksi takdirde kaybettiğin şey topladığından çok daha hayırlı ve iyidir. Şerle kazanılan hayır hayır değildir Ey oğul! Allah seni hür yaratmıştır. Başkasına kötülük yapma. Şerle kazanılan hayır, hayır değildir. Kötülükle elde edilen iyilik de iyilik değildir. Allah ile aranda bir perdenin olmasını istemiyorsan açgözlülükten sakın. Tamahkarlık seni helakete götürür. Sen kendine düşen payı idrak edebilir ve ona uyabilirsin. Allah'tan gelen az da olsa kullardan gelen çok şeylerden daha iyidir. Susmayı tercih et Ey oğul! Susarak kaçırdığın bir şeyi telafi etmek konuşarak gücendirdiğin bir kalbi tamir etmekten daha kolaydır. Tulumdaki suyu muhafaza etmek, ağzını sıkı bağlamakla olur. İffetle içindeki fakirlik daha iyidir Ey oğul! Elde bulunan malı muhafaza etmek, başkasının elinde bulunan malı elde etmeye çalışmaktan iyidir. İffet içinde fakirlik ve çalışmak, haksız yollardan zengin olmaktan hayırlıdır. Çok konuşan çok yanılır Ey oğul! Kişi kendi sırrını başkalarından daha iyi muhafaza eder. Çok kimse var ki, kendi zararına çalışır. Çok konuşan çok yanılır, Düşünen kimsenin görüşü kesinleşir. Her konuşan doğru konuşmayabilir. Her isteyen isabet etmemiş olabilir. Her giden de geri dönmeyebilir. İyilere yaklaş Ey oğul! İyilere yaklaş ki, onlardan olasın. Kötülerden uzaklaş ki, şerlerinden kurtulasın. İyilik kötülüğe yol açarsa, kötülük olur. Çok zaman dert deva; deva da dert olur. Çok zaman ehliyetsiz kimseler öğüt verir, kendilerinden öğüt beklenen kimseler de aldatır. Tembellik ölülerin işidir Ey oğul! Ümide dayanıp işsiz güçsüz bekleme. Tembellik ölülerin işidir. Akıl, tecrübeleri ezberlemektir. Tecrübelilerin en hayırlısı sana öğüt verendir. Fırsatları iyi değerlendir Ey oğul! Fırsatları iyi değerlendir. Lokma boğazında durmadan kendine gel. Fesat; takva ve iyilik azığını kaybetmek, nefsin isteklerine meyletmek suretiyle er geç kendisine dönülecek yeri bozmaktır. Her şeyin bir neticesi vardır. Takdir edilmiş olan her şeyi şüphesiz göreceksin. Tüccar tehlikededir. İşlerinizde intizamlı olun Ey oğul! Size, bütün evlatlarıma, ehlime ve bu vasiyetimin ulaştığı kimselere Allah'tan korkmayı, işlerinizde intizamlı olmayı, birbirinize iyilikle davranmayı, insanların arasını bulmayı vasiyet ediyorum. Ben dedenizden şöyle duydum: "İki kişinin arasını düzeltmek, bütün namazlardan, oruçlardan daha faziletlidir." Yetimleri gözetin, komşuları kollayın Ey oğul! Allah için yetimlerin hakkını gözetin. Onları bir aç, bir tok bırakarak hazırladıkarınızı zayi etmeyin. Allah rızası için komşularınızın hakkına riayet edin. Bunlar size Peygamberinizin vasiyetidir. O, komşular hakkında öyle tavsiyelerde bulundu ki, biz onların mirasımıza da dahil olacaklarını sandık. Cihadı terk etme Ey oğul! Allah için Kur'an'a uyun. Onunla amel etmekte başkası sizden ileri olmasın. Allah rızası için namaza dikkat edin. Çünkü namaz dininizin direğidir. Allah için Rabbinizin evinin hakkını verin. Sağ olduğunuz müddetçe orayı boş bırakmayın. Çünkü o ev terk edilirse, dininizin farzını ihmal ettiğinizden dolayı ne Allah, ne de halk sizden hoşnut olur. Allah için cihadı terk etmeyin. Allah yolunda mallarınızla, canlarınızla, dillerinizle cihad edin. Fitneye karşı iki yaşındaki deve gibi ol Ey oğul! Size düşen görev, karşılıklı iyi ilişkilerde bulunmak, karşılıklı olarak hediyeler vermektir. Sırt çevirip gitmek ve birbirinizle dargın durmaktan sakının. İyiliği emredip kötülükten sakındırmayı terk etmeyin. Aksini yaptığınız takdirde başınıza kötüleriniz geçer ve sonra yaptığınız dualar da kabul olmaz. Fitneye karşı iki yaşındaki deve gibi ol. Onun ne binilecek sırtı, ne de sağılacak sütü vardır. -Fitneci senden hiçbir fayda görmesin- Allah'tan kork Ey oğul! Allah'tan hakkıyla kork. Emrinden dışarı çıkma. Allah'ın zikriyle kalbini diri tut. Allah'ın ipine sım sıkı sarıl. Eğer tutunuyorsan, Rabbinle aranızdaki bağdan daha kuvvetli hangi bağ bulunabilir? Kalbini öğütle yaşat Ey oğul! Kalbini öğütle yaşat, hikmetle aydınlat. Dünya malım ve ona olan aşkı terk etmekle nefsini öldür. Kalb, hakla kuvvetli, hikmetle parlak ve nurlu olur. Ölümü sık an Ey oğul! Sık sık ölümü an, ölümü anmak kalbi yumuşatır. Herşeyin yok olacağını bil ve kalbine yoklukta karar kılacağını bildir. Ona dünya facialarını ve musibetlerini tek tek göster. Zamanın şiddetini ve kükreyişini, gece ve gündüzlerin aleyhine çevrildiğini düşün, hatırla ve hatırlat. Geçmişten ders çıkar Ey oğul! Daha önce geçmiş olan milletlerin kıssalarını ve hikayelerini oku. Tarihte insanların başına gelen felaket ve musibetleri düşün. Aynı şeylerin tekrarlanmaması için iyice dikkat et. Gideceğin yere hazırlan Ey oğul! Atalarının topraklarında, yaşadıkları yerlerde gez ve onların eserlerini dikkatle incele. Onlar neler yapmışlar, nereden nereye niçin göçmüşler? Bunları incelediğin zaman onların yakınlarından ve sevdiklerinden ayrılıp gurbet ellere gittiklerini göreceksin. Tıpkı onlar gibi sen de yakında bilmediğin ve görmediğin yerlere göçüp gideceksin. Şu halde gelecekteki yerini şimdiden hazırla ve temizle. Dünya için ahiretini satma. Söze karışma Ey oğul! Bilmediğin bir şey hakkında söze karışma. Üzerine düşmeyen hususu konuşma. Sonunda bir felaketin gelmesinden korktuğun yolu terket. Çünkü bir işte felaket sezildiğinde onu terk etmek, korkuyla ilerlemekten daha iyidir. Her işi ehline bırak. İyiyi işle, kötülükten sakın Ey oğul! İyi şeylerle emret, iyi şeylere ehil ol. Kötü şeylere meydan verme. Onları elinle ve dilinle geri bırak. Onları işlemekten var gücünle uzak ol. Nerede olursa olsun zor işlere hakkı bulmak için gir. Bütün işlerde nefsini zorla; onu emin bir yere, kuvvetli bir güvene getiresin. Allah yolunda çalış Ey oğul! Allah yolunda iyi çalış. Onun yolunda mücahede ve mücadele etmekten çekinme. Bütün işlerinde Allah'a sığın. O en iyi koruyucu ve en yakın kurtarıcıdır. Her işinde Allah'a teslim ol. İstediğini yücelten, istediğini alçaltan Odur. Güçlükleri aşmaya çalış Ey oğul! Herhangi bir kimsenin ağır sözleri seni yolundan alıkoymasın. Kendini güçlükler karşısında sabretmeye alıştır. Haksızlık karşısında hakka sabretmek en iyi ahlaktır. Bir işi yapmadan önce çokça düşün. Güvenilir kişilerle istişare et Ey oğul! İyi karar verebilmek için güvenilir kimselerle istişare En hayırlı söz faydalı olandır. Faydasız bilgide hayır yoktur. Lüzumlu olmayan bilgiden de bir fayda temin edilemez. İslamiyette ne varsa hepsini anla ve öğren. Şu esaslara riayet et Ey oğul! Sana söyleyeceğim sekiz husus var ki, bunları aklından çıkarma: 1. En büyük zenginlik akıldır. 2. En büyük vahşet kibirdir. 3. En büyük fakirlik ahmaklıktır. 4. En büyük meziyet güzel ahlaktır. 5. Ahmaklarla asla dostluk kurma. Çünkü o sana faydalı olayım derken zarar verir. 6. Yalancılarla dostluk kurma. Çünkü onlar sana uzak olanı yakın, yakın olanı da uzak gösterirler. 7. Cimri insanlarla yakınlık kurma. Çünkü cimri adam ihtiyacın olan şeyi bile senden esirger, vermekten çekinir. 8. İslamı hayattan uzak olanlarla dost olma. Çünkü seni adi şeylere götürürler. Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy

ALLAH c. c. razı olsun FrOm rOaDs..╚══╬═╦═╩═○═╩╦╦╣

EBÜ HÜREYRE'DEN NURLU ÖĞÜTLER Ebu Hüreyre Hazretleri sahabe-i kiramın büyüklerinden ve alimlerindendir. En çok hadis rivayet eden altı sahabeden birisidir. Ebu Hüreyre'nin öğütlerinin kaynağı Resul-1 Ekrem Efendimizdir. Bunun için bütün öğütlerin içinde genellikle bir hadis-i şerif mevcuttur. İslam adab ve ahlak tarihinde ilk "ey oğul" geleneğini müstakil bir kitap halinde başlatan İmam Gazali Hazretleridir. Gazali'nin "Eyyühe'l-veled" adıyla yayınlanan ve "Ey oğul!" şeklinde tercüme edilen bu eserinin çeşitli baskı ve tercümelerinde Ebu Hüreyre'den bu manada öğütler nakledilmektedir. Bu hususta kaynak İmam-ı Gazali Hazretleridir. Allah için iyilik et Ey oğul! Sakın iyiliği elden koma. Her kime iyilik edersen, Allah için et ki, Allah katında makbul olsun. Resulullah şöyle buyurmuştur: "Ya Eba Hüreyre! Allah'a Cebrail gibi ibadet etmiş olsan bile, mü'minleri Allah için sevmedikçe ve münafıklara Allah için buğzetmedikçe kabul etmez." Misafire ikram et Ey oğul! Her ne yaparsan Allah için yap, misafire ikram eyle. Zira bu Cennet anahtarıdır. Peygamberimize salavat getir Ey oğul! Kıyamet günü Arşın gölgesinde oturup mahşerin dehşetinden emin olmak istersen, Peygamberimize salavat getirmeye devam et. Resulullah şöyle buyurmuştur: "Ya Eba Hüreyre! Mahşerde Arşın gölgesinde benimle beraber bulunup musafaha etmek istersen, bana günde yüz defa salavat getir. Mahşerde benim havuzumdan içmek istersen, mü'min kardeşinle üç günden fazla küsülü durma. Şarap içenden ve haram yiyenden kendini uzak tut." İlim tahsil et Ey oğul! İlim tahsil etmeye çalış. Elinden geldiği kadar gayret et. Resulullah şöyle buyurmuştur: "Ya Eba Hüreyre! Dünyada vücudun sağken ilim öğren ve ilminle amel eyle ki, öldükten sonra sana fayda versin. İlim maldan hayırlıdır. Mal dünyada kalır. Ellere bırakırsın, ahirette ise hesabını sen verirsin." Resulullah bir hadiste şöyle buyurmuştur: "Beşikten mezara kadar ilim öğrenmeye çalışınız." Yani çocukluktan ihtiyarlığa kadar ilme çalış. Alış verişte yalan söyleme Ey oğul! Alış verişinde yalan söyleyene Hak Taala rahmet gözüyle bakmaz. Resul-i Ekrem Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Cenab-ı Hak yarın kıyamet gününde üç kişiye rahmet gözüyle bakmaz: Birisi, fazla satış yapmak için yalan söyleyen; ikincisi, olur olmaz herşey için yemin eden; üçüncüsü, fazla suyu olduğu halde susuz kimseye su vermeyen adam." Sattığını geri al Ey oğul! Sattığın birşeyi alan kimse pişman olup geri getirirse, onu al. Allah, sana bunun on katını ihsan eder. Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Bir kimseye birşey satarsanız, pişman olup geri getirirse alın. Allah böyle yapan kimseden razı olur, o şey zarar getirmez, fayda verir." Ölçü ve tartıda hile yapma Ey oğul! Ölçü ve tartıda hile yapanları Kur'an-ı Kerim Cehennemle tehdit etmektedir. Sattıkları şeyi eksik verenler fazla kazandıklarını sanarlar. Halbuki, bu onların zararınadır. Ahiretteki azabından başka, hilekarlıkları anlaşıldıkça müşteri bir daha gelmez. Fazla aldıkları kendilerine kalmaz. Bela ve felakete uğrarlar ve cereme verirler. Bu çok defa görülmüş ve tecrübe olunmuştur. Emanete riayet et Ey oğul! Emaneti güzelce muhafaza et ve yerine getir ki, Kıyamet günü korktuğundan emin olasın. Hazret-i Musa Cenab-ı Hakka münacatında, "Ya Rabbi, bir kulun emaneti güzelce yerine getirirse Sen ona ne mükafat verirsin?" Allah Azze ve Celle "Ya Musa, Ben emaneti güzelce yerine getiren kulumu Kıyamet gününde korktuğundan emin edip Cennete koyarım" buyurdu. Rızkının az olduğuna üzülme Ey oğul! Rızkının az olduğuna kederlenme, sabret. Resul-i Ekrem Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Allah bir kuluna rızkı az verse, o da bundan sızlanıp şikayet etmeyerek sabretse, Cenab-ı Hak o kul ile meleklerine iftihar eder: "Ey benim meleklerim! Sizler şahit olunuz, bu kulumun her lokmasına bedel, Cennet-i alada bir köşk ve bir derece ihsan eyledim. Dünyada verdiğim nimetlere kanaat edip sabrettiği için bu dereceye ulaştırdım." İnsanlarla iyi geçin Ey oğul! Halka güleryüz göster. Ters suratlı olma. Cömert ol. Kalbin kati olmasın. İnsanlarla iyi geçin ki, seni sevip daima beraber olsunlar. Öldüğün vakit acıyıp ağlasınlar. Dua edip daima iyiliğini söylesinler. Selam ver Ey oğul! Ne zaman ki, bir mü'min kardeşine rastgelirsen ona selam ver. Peygamberimiz bir çocuğa bile rastgelse selam verirdi. Bir mü'mine "Selamün Aleyküm" diyene on sevap, "Selamün aleyküm ve rahmetullahi ve berekatühü" diyene ise otuz sevap yazdır. Aceleci olma Ey oğul! Hiçbir işinde acele etme. Zira acele şeytan işidir. Ancak beş yerde acele etmek lazımdır: 1. Evine misafir gelince önüne yemek getirmekte. 2. İnsanlık hali, bir günah işleyince tevbe etmekte. 3. Namazın vakti girer girmez kılmakta. 4. Kızını ve oğlunu vakti geldiğinde evlendirmekte. 5. Ölüyü defnetmekte. Acelede çok zarar vardır. İyice düşünmeden yapılan işlerde çok zaman, hata ve yanlışlık olur. Sonra onu düzeltmek mümkün olmaz. Onun için işini iyice düşün, sonra yap. Günah işlemekten kork Ey oğul! Günah işlemekten kork. Bilhassa şu iki günahtan çekin. 1. Emrin ve idaren altındakilere zulmetmek. 2. Din yolunda hain olmak. Bir kimse günah işlemeyi niyet eder de sonra vazgeçerse, Allah Teala ona Cennette bir köşk yapar. Hatırına günah işlemek gelirse Allah'ı düşünüp bundan vazgeç. Sana kötülük yapan kimseye karşı iyilikte bulun. Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Size zarar veren kimseye iyilikle mukabele edin. Hiç kimsenin ayıbını yüzüne vurup başına kakmayın. Size zulmedenin suçunu bağışlayıp affedin. Böyle yaparsanız mükafatınız Cennettir." Doğruluktan ayrılma Ey oğul! Eğer rızkının helal olmasını istiyorsan, her iş ve hizmetinde güzellikten ve doğruluktan ayrılma. Erken kahvaltı yap Ey oğul! Sabah erkenden bir şeyler ye. Erkenden kahvaltı yapmanın dört faydası var: 1. Ağız kokusunu giderir. 2. Su içersen zarar vermez. 3. Bir yere gitsen karnın tok olur. 4. Kimsenin lokmasına bakmazsın. Az ye Ey oğul! Yemeği az ye. Bunun faydası, suyu az içirir, az uyutur. Çok yemek vücuda gevşeklik verir, mideyi yorar, suyu çok içirir. Gıybet etme Ey oğul! Gıybetten, insanların arkasından konuşmaktan sakın. Bir kimseyi gıybet edersen onun günahını üzerine almış olursun, sevabın da ona gider. Bir kimse gıybet edilmesine engel olursa Cenab-ı Hak ondan yetmiş türlü afet ve belayı uzaklaştırır. Yalan yere yemin etme Ey oğul! Sakın yalan yere yemin etme. Neslin kesilir. Kendini müttakki göstermeye çalışma. Riyakarlık yapma. Sende olmayan bir şeyi var diye kendi kendini mahcup etme. Daima güzel ve doğru söyle. Sözünde sadık ol. Sadık insanlar Cennete gider. Dilini kötü sözlere alıştırma. Cimrilikten sakın Ey oğul! İki çirkin huydan sakın: Cimrilik ve kıskanma. Asıl cimrilik, ilim, erkan, edep ve sanat öğrenmen için gelen kimseye bunları öğretmemektir. Para ve maldaki cimrilik bundan sonra gelir. Peygamberimiz "Cimri kimse zahid de olsa Cennete giremez" buyurmuştur. Kıskanma: Bir kimsenin sahip olduğu mal, mülk ve ilminin gitmesini istemektir. Peygamber Efendimiz , "Ateş odunu yiyip bitirdiği gibi, haset de iyilikleri giderir" buyurmuştur. Riyadan sakın Ey oğul! Bir kimse insanlar görsün, bana iyi adam desinler diye namaz kılar, oruç tutar, iyilikte bulunursa riya işlemiş olur. Riya ise küçük şirktir. Tövbe etmedikçe affolunur günahlardan değildir. Hiç kimseye zulmetme Ey oğul! Hiç kimseye zulmetme. Zulüm üç kısımdır: 1. İdaren altında bulunanlara eza ve cefa etmek. 2. Allah'a asi olmak. 3. Zulme yardım etmek. Bu üç sıfat kimde bulunursa tam bir zalim olur, zalimlerin yeri de Cehennemdir. Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Her kimde şu üç sıfat bulunmazsa o adam Cennetliktir: Kibir, haset ve hainlik." Musibete sabret Ey oğul! Her musibete karşı sabret. Baş kesilince vücut nasıl helak olursa, sabır gidince de din ve ahlak ölür. Ey oğul! Hiç kimseye sövme ve lanet etme. Resulullah şöyle buyurmuştur. "Ya Eba Hüreyre! İnsanlara sövme. Onlar da babana ve anana söverler. Halka lanet etme. Eğer o lanete müstehak değilse, ettiğin lanet dönüp sana gelir. Hayvanlara da lanet etme, melekler de sana lanet ederler. İyiliği tavsiye et, kötülüklerden sakındır. Elinden gelirse halkı fena işlerden çevir ki, Cenab-ı Hak kalbini nurla doldursun." İhlas Suresini oku Ey oğul! Evine girerken İhlas Suresini oku. Peygamber Efendimiz ,"Her kim evine girdiği zaman İhlas okursa fakirlik görmez" buyurdu. Süheyl bin Sad Resulullaha fakirlikten dert yandı. Cenab-ı Resul ona şöyle buyurdu: "Ey Süheyl evine girdiğin zaman selam ver. Ondan sonra kırk defa İhlası oku." Hz. Süheyl buna devam etti, az vakit içinde çok nimet buldu. Ve çok kimse onun sayesinde geçinir oldu. Eve Besmele ile gir Ey oğul! Kapının önüne gelince Bismillahirrahmanirrahim diyerek eve sağ ayağınla gir, orada bulunanlara selam ver. Eğer evde kimse yoksa, "Esselamü aleyna ve ala. ibadillahissalihin" dersen, eve seninle beraber şeytanlar girmez. Her neye başlarsan Besmele ile başla. Komşularına saygılı ol Ey oğul! Komşulanna saygılı ol. Komşu kadınlarının büyüklerini ana, orta yaşlılarını kardeş, küçüklerim kızın say, onlara o gözle bak ki, iyi hareket etmiş olasın. Teravih namazını kıl Ey oğul! Teravih namazını kılmakta çok büyük sevap vardır. Hazret-i Ali teravih namazının sevabını ayrı ayrı saydıktan sonra son gece için şöyle demiştir: "Ramazan'ın son gecesinde teravih kıldıktan sonra Arş-ı Alanın altından bir melek şöyle seslenir: 'Her gece teravihi kılan mü'minler Cehennemden kurtulup Cennete ve Allah'ın nur cemaline nail olurlar." Orucunu güzelce tut Ey oğul! Ramazan orucunu güzelce tut. Her kim Ramazan orucunu güzelce tutarsa Hak Teala onu bin yıl oruç tutmuş gibi sevap verir. Cehennemle arası yerle gök arası kadar uzak olur. Nafile oruç tut Ey oğul! Diğer aylarda da oruç tutmak büyük ibadettir. Her ayın Pazartesi, Perşembe günlerinde oruç tutana Cenab-ı Hak yedi yüz yıllık sevap ihsan eder. İdarecilerin yanına işin olunca gir Ey oğul! İş başında bulunan zevatın yanına zaruri bir işin olmadıkça gitme, tekellüfsüz yanlarına girme, izin alarak edep ve terbiye ile gir. Söyleyeceklerini senden büyüğünden ve aklı erenlerden sor. Meramını yavaşça ve güzelce anlat. Onlara da hürmet göster. Emniyet mensuplarına iyi davran Ey oğul! Emniyet mensuplarıyla görüşmen gerekirse kibirli davranma. Tatlı, gülerek ve edebe riayet ederek konuş. Bir işleri düşer de yanına gelirlerse ikram et, hürmetlerini kazan. Onlardan çirkin ve fena muamele görmeye sebebiyet verme. Yaşlılara saygılı ol Ey oğul! Orta yaşlı kimselerle görüştüğün zaman onlara hürmet et, sözlerini kesme, edebinle otur, bir ihtiyaçları olursa bitir. Onlara olan ihtiyacını güleryüz ve tatlı dille söyle. İnat etme, kavga yapma, kendini sevdir. Delikanlılarla şakalaşma Ey oğul! Delikanlılarla şakalaşma. Ağır ve sert konuşma. Suallerine cevap ver. Adlarıyla çağırma. "Kardeşim, evladım, oğlum" diye seslen. Hürmetlerini kazan. Hürmet insanın kendi elindedir. Hürmet edersen hürmet bulursun. Halkla laübali olma Ey oğul! Halkın çoğu cahildir. Edep, erkan ve hürmeti tam olarak bilemezler. İşlerine karışma, latife etme, laubali, senli-benli olma. Çok samimi olup hürmetini ellerine verme, cehaletleriyle gönlünü yıkarlar. Dostunu ziyarete gitmeden önce haber ver Ey oğul! Bir dostunu ziyarete gitmek istediğin zaman bunu önce bildir. Habersiz gitme. Kapıya varınca da tekellüfsüz içeri girme. Kapıyı çal, kapı açılıp "buyurun" denilmesini bekle. Oturduğun vakit dört bir yanına bakınma. Yemek gelirse, ev sahibinden önce sofraya el uzatma. Çabuk çabuk ağzım şapırdatarak yeme. Ziyarette çok oturup usandırma. Çok konuşma. Ev sahibinin hanımına dikkatle bakma. Kalkıp gideceğin zaman gülerek vedalaş. Mahalle aralarında dolaşma Ey oğul! Zaruri bir işin olmadıkça mahalle aralarında dolaşıp durma. Evinin pencerelerinden dışarı bakma. Küçük çocuklarla oynama. Yabancı kadınlara bakma Ey oğul! Kimsenin hanımıyla şakalaşma. Bir kadını görünce iki kere bakma. İlk bakışın günah sayılmaz, ikinci bakışta günah yazılır. Hz. Ali "Ömrümde bir kadına şehvet gözüyle bir kere dahi bakmadım" buyurmuştur. Bir kadına şehvetle bakmak göz zinasıdır. Böyle birşey vaki olursa derhal istiğfar edersen affolunursun. Olur olmaz yerlerde dolaşma. Bir kaza ve iftiraya uğramayasın. Er olan böyle töhmet altında kalacak yerde dolaşmaz. Yaşlıların yanında edepli ol Ey oğul! Yaşlı kimselerle beraber bulunursan yanlarında hürmetle ayakta dur. Oturursan diz çöküp edeple otur. Yaşı ve bilgisi itibariyle senden büyük zatların tarafına geçme. Eğer sana birşey sorarlarsa bildiğini söyle, bilgiçlik taslamak için bilmediğini söyleme; belki onların aklı senden fazladır da yanlışını fark ederler ve mahcup olursun. İki kişinin arasına oturma Ey oğul! İki kişi konuşurken aralarına girme. Sana birşey söyledikleri zaman dinlemezlik yapıp etrafına bakınıp durma. Yanında aksıran olursa, ona "Yerhamükellah"de. Yaşlı kimselerin yanından ayrılacağın zaman selam verdikten sonra ayrıl. Yolda giderken senden büyüğün önünde yürüme. Ancak sen ondan alim isen yürümeye hakkın vardır. Hakimin huzuruna davacı olarak çıkma Ey oğul! Hakim huzuruna davacı suretiyle gitmemeye çalış. Bir hadis-i şerifte, "Davasından vazgeçen davacıya Allah Taala Cennette bir köşk verir ve derecesini yükseltir" buyurulmuştur. Şayet gidersen hızlı konuşma. Yavaş yavaş konuş. Acele edersen derdini anlatamazsın, sonra da zarar görürsün. Hasmına ağır konuşma, hakaret etme. Sözünü bilerek söyle ki, belaya çarpılmayasın. Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy

Nuh Aleyhisselam ölüm döşeğinde iken oğlu Şam'a şu öğütleri vermişti: "Ey oğlum! Kalbinde zerre miktar şirk olduğu halde kabre girme! Çünkü Allah'ın huzuruna müşrik olarak gelen kimse için bir delil yoktur. "Oğlum! Kalbinde zerre miktar kibir bulunduğu halde de kabre girme! Çünkü Kibriya ve büyüklük Yüce Allah'ın ridasıdır. Ridası hakkında çekişen kimseye Allah gazap eder. "Ey oğlum! Kalbinde zerre miktar rahmetten ümit kesmiş olarak da kabre girme! Çünkü sapıklığa düşmüş kimseden başkası, Allah'ın rahmetinden ümit kesmez. "Sana tavsiyem şudur ki: "Seni iki şeyden yasaklıyor ve iki şeyi emrediyorum: "Emrim, Lailahe illallah ile Sübhanallahi ve bihamdihi kelimeleridir. "Bunlar herşeyin duasıdır, halk bunlarla rızıklanır, "Seni şirkten ve kibirden de yasaklıyorum."11 11. M. Asım Koksal, Peygamberler Tarihi, s. 106. Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy

eline sağlık commando

HAZRET-İ LOKMAN'IN OĞLUNA ÖĞÜTLERİ Hazret-i Lokman ilim ve hikmetiyle dillere destan bir zattır. Bunun içindir ki, kendisine Lokman Hakim, denmiştir. Hz. Lokman, ismi Kur'an'da da geçen, peygamber veya veli olduğu hakkında kesin bir bilgi bulunmayan bir mana büyüğüdür. İslam tarihinde Hazret-i Lokman'ın hikmetli sözleri, vecizeleri, öğütleri ve tavsiyeleri meşhurdur. Hafs bin Ömer'in rivayetine göre, Hz. Lokman yanına bir torba hardal tanesi koyarak oğluna öğüt vermeye başlar. Her öğüt verdikçe torbadan bir hardal çıkarır. Sonunda torbadaki hardal tükenir ve oğluna da şöyle der: "Ey oğul, sana o kadar öğüt verdim ki, şayet bu öğütler bir dağa verilseydi, dağ yarılırdı." Hz. Lokman'ın Saran ismindeki bu oğlu babasının verdiği bütün öğütlere uymuştu.12 Lokman Aleyhisselamın hikmetli sözlerinin asıl kaynağı Kur'an-ı Kerimdir. O halde Kur'an-ı Kerimde yer alan bu öğütler tefsirlerde de genişçe bulunur. Cenab-ı Hak, Hazret-i Lokman'ın dilinden bu sözleri şu ayetlerle beyan buyurur: 12. ibni Kesir Tercümesi, 12:6409. Allah'a ortak koşma "Hani Lokman oğluna öğüt verirken demişti ki, 'Oğlum Allah'a ortak koşma. Muhakkak ki şirk pek büyük bir zulümdür. Allah her yaptığını ortaya çıkarır "Oğlum, eğer yaptığın iş hardal tanesi kadar bile olsa ve bir taş içine girse, Allah onu ortaya çıkarır. Muhakkak ki, Allah en gizli işleri bütün inceliğiyle bilir, O her şeyden hakkıyla haberdardır. Namazını dos doğru kıl "Oğlum, namazını dos doğru kıl. İyiliği tavsiye et, kötülükten sakındır. Başına gelene sabret. Şüphesiz ki bunlar uğrunda azim ve sebat edilmeye değer işlerdendir. Kasılarak yürüme, yavaş konuş "Gururlanıp insanlardan yüzünü çevirme. Yeryüzünde kasılarak yürüme. Çünkü Allah büyüklük taslayan ve övünenleri sevmez. "Yürüyüşünde mutedil ol. Sesini alçalt. Seslerin en çirkini, şüphesiz ki, eşeklerin sesidir."13 13. Lokman Suresi, 13-20. TEFSİRDEKİ ÖĞÜTLER Hazret-i Lokman'ın Kur'an'da geçen öğütleri, aynı surenin tefsirlerinde genişletilerek verilir. Hazret-i Lokman'ın tefsirlerde geçen öğütlerinden ve hikmetli sözlerinden bazıları şöyledir: Takvayı esas al Ey oğul! Takvayı kendin için karlı bir ticaret olarak kabul et. Çünkü böyle ticaretler sonsuz kazançlar temin eder. Merasimlere katıl Ey oğul! Cenaze merasimlerine katıl. Düğün merasimlerinden de uzak durmaya çalış. Çünkü cenaze sana ahireti hatırlatır; düğün ise dünyaya çeker. Horozdan geri kalma Ey oğul! Horozdan daha geri kalma. Çünkü sen uykunun derinliklerinde iken, o dünyayı sese vererek insanları uykudan uyandırmaya çalışır. Tevbeyi geciktirme Ey oğul! Tevbeyi geciktirme. Çünkü ölüm ansızın geliverir. Cahille dost olma Ey oğul! Cahil kimselerle dostluk kurma. Çünkü onunla dost olursan, kendi yaptıklarını senin hoş karşıladığını sanar. Allah'tan kork Ey oğul! Allah'tan hakkıyla kork. Kalbinin bozuk olduğunu bildiğin halde başkalarının sana saygı göstermesi için takva ehli olduğunu ihsas ettirme. Susmak altındır Ey oğul! Şimdiye kadar susmaktan dolayı hiç pişmanlık duymadım. Çünkü söz gümüşse, sükut altındır. Günahlardan sakın Ey oğul! Kötülük ve günahlar senden sakındığı gibi, yani işlemedikçe sana dokunmadığı gibi, sen de onlardan sakın. Çünkü kötülük kötülüğü, günah da günahı çeker. İlim meclislerine katıl Ey oğul! Alimlerin meclisinde bulun. Hikmet ehlinin sohbetlerini dinle. Çünkü Allah kuru toprağı yağmurla nasıl canlandırırsa, ölmüş kalbleri de hikmetli sözlerle öyle diriltir." Tefsirü's-Savi, 3:255-256. Yalandan sakın Ey oğul! Allah, yalancının yüz suyunu kurutur, haya duygusunu giderir. Ahlaksız kimsenin de sıkıntısı hiç eksik olmaz. Ahmak adamdan uzak dur Ey oğul! Kayaları uzaklara taşımak, ahmak adama laf anlatmaktan daha kolaydır. Kendi işini kendin gör Ey oğul! Cahili vasıta olarak kullanmaktan, işini gördürmekten uzak dur. Şayet akıllı birisini bulamazsan kendi işini kendin gör. Kendi milletinin kızıyla evlen Ey oğul! Kendi milletinden olmayan bir kızla evlenme. Aksi takdirde çocukların ileride sıkıntıdan kurtulamazlar. Ey oğul! Öyle bir zaman gelecek ki, sabırlı insanların bile yüzü gülmez olacaktır. Allah'ın anıldığı meclislere katıl Ey oğul! Katılacağın meclisleri kendin ara bul. Allah'ın anıldığı meclisleri bulunca hemen oturuver. Çünkü alim isen ilmin artar, cahil isen yeni bir şeyi öğrenmiş olursun. Oraya inen rahmetten sen de payını alırsın. Allah'ın anılmadığı meclislere hiç katılma. Çünkü alim de olsan, cahil de olsan zarar görürsün. Ayrıca oraya inecek olan İlahi gazaptan sen de nasibini alırsın. Ey oğul! Sofrana takva ehli mü'minleri davet et. Tecrübe sahipleriyle istişare et Ey oğul! Her işinde ilim ve tecrübe sahibi kimselerle istişare et, onların fikrini almaya çalış. Takvadan bir gemi edin Ey oğul! Dünya dipsiz bir denizdir. Onda niceleri boğulmuştur. Bunun için takvadan bir gemi edin. İçine imanı yükle. Tevekkül yelkeniyle açıl. Ancak bu şekilde selametle yol alır, sahile çıkarsın. Kötü komşudan uzak dur Ey oğul! Nice ağır yükler taşıdım. Fakat kötü komşu kadar ağır bir yüke rastlamadım. Nice acılar tattım, fakat fakirlikten daha şiddetli bir acı tatmadım. İlimden nasibini al Ey oğul! İnsan fakir de olsa ilim ve hikmetiyle hükümdarların meclisinde yer alır. Arkadaş seçimine dikkat et Ey oğul! Birisiyle dostluk kurmak istiyorsan, önce onu öfkelendirecek bir şey yap. Şayet öfkeli iken sana insaflı davranırsa ona yaklaş, insafsız davranırsa uzak dur. Ahirete hazırlan Ey oğul! Dünyaya geldin geleli ahirete doğru yol alıyorsun. Bunun için ahiret yurdu, sana dünya yurdundan daha yakındır. Dilini duaya alıştır Ey oğul! Dilini 'Allah'ım, beni affet' demeye alıştır. Çünkü öyle anlar vardır ki, o saatlerde Allah duaları reddetmez, istediğini ihsan eder. Borçlanmaktan uzak dur Ey oğul! Borçlanmaktan uzak dur. Çünkü borç, seni gündüz zillete sürükler, gece de üzüntüye boğar. Günah işlemeye cesaretin olmasın Ey oğul! Allah'tan öyle bir şey iste ki, günah işlemeye cesaretin olmasın. Ve Allah'tan öyle kork ki, rahmetinden hiçbir zaman ümidin kesilmesin. Önce selam ver Ey oğul! Bir cemaatin bulunduğu yere gittiğin vakit, önce onlara İslamın okunu at, yani selam ver. Sonra bir köşeye otur, onları konuşuyor halde görmedikçe sen de konuşma. Şayet Allah'ın zikrine dalacak olurlarsa sen de onlara katıl. Fakat başka bir söze geçerlerse oradan ayrıl. Kendini anla Ey oğul! İki dünyada mes'ut olmak istiyorsan, kendini anla. Okuyup bilgili olmaya çalış. Çalış ki, bilenle bilmeyen bir olmaz. Tembel olma Ey oğul! Tembel olma. Tembellik bedbahtlık alametidir. Acele etme Ey oğul! Acele etme, acele şeytan işidir. Güler yüz göster Ey oğul! Ahlakını düzelt. Dostuna da, düşmanına da güler yüz göster. Ancak değerin ve itibarın kırılacak derecede hareket etme. Orta yolu tut Ey oğul! Her şeyin hayırlısı olan orta yolu tercih et. Yolda dikkatli yürü Ey oğul! Yolda yürürken yüzünü gözünü oraya buraya çevirme ki, gönlün vesvesede kalmasın. Mecliste önce oturma Ey oğul! Bir cemaat içinde bulunduğunda onlar ayakta iken oturma. Oturdukları zaman sen de oturuver. Yollara tükürme Ey oğul! Bıyık ve sakalınla oynama. Parmağını burnuna sokma. Yollara tükürme, sesli sümkürme. Elinle sinek kovalamayı terk et. Az konuş Ey oğul! Sükut ve teenni ile hareket et. Az konuş. Çok konuşmak, yanılmaya sebeptir. Sözü fazla dağıtma Ey oğul! Konuşurken sözü fazla dağıtma. Aksi takdirde şerefine zarar gelir. Konuşurken başkalarını utandırma. Kaş göz işareti yapma. Güzel ve latif sözleri duymaya çalış. Fazla hayrete düşme. Sözün tekrarlanmasını isteme. İnsanları güldürecek ve kendini maskara edecek sözlerden sakın. Atıp tutma Ey oğul! Kimse hakkında atıp tutma. Fazla ısrar etme Ey oğul! Senden bir şey istendiği zaman, elinden geliyorsa vermeye çalış. Birinden bir şey istediğinde de fazla ısrar etme. Dinde tartışmaya girme Ey oğul! Dinle alakası olmayan meselelerde aksi vaki ise tartışmaya ve münakaşaya girme. Fakirliğini kimseye açma Ey oğul! Acizliğini ve fakirliğini hiç kimseye, hatta ailene dahi açma ki, onların yanında itibarın düşmesin, sözünü dinlemez olmasınlar. Şiddetten sakın Ey oğul! Çocukları ve elinin altındakileri terbiye ederken şiddetten sakın. Öfkelendiğin vakit vakarla geçiştirmeye çalış. Mümkün olursa sövüp dövme ki, aksi takdirde onların gözünde mehabetin yok olur. Kendini ve çocuklarını övüp durma. Hayasız gençlerle ve o halde olan kız çocukları ile ülfet etme. Çünkü dünya ve ahirette mezellete sebep olur. Önce düşün Ey oğul! Bir kimse ile bozuşursan, dilini tut ve makbul olan sözü söyle. Önce düşün, sonra söze giriş. Herkesin değerini ve layık olduğu hürmeti muhafaza eyle. Azla yetin Ey oğul! Bir kimsenin davetinde bulunduğun vakit, azla yetin. Dalkavukluk edip de o yemeği övmekle başkalarının yemeğini kötüleyip tahkir etme. Misafirlikte gözlerine dikkat et Ey oğul! Bir kimsenin evinde misafir kaldığın vakit gözlerine dikkat et. Her tarafa bakıp durma. Durumuna vakıf olduktan sonra dine aykırı da olsa sırrını ifşa etme. Elini çek Ey oğul! Emanete hiyanetten elini çek. Kimseye açma Ey oğul! Bir işe başladığın zaman, meydana gelmeden önce kimseye açma ki, mahcup düşmeyesin. Çok Ver Ey oğul! Sadakayı çok ver. Mal sevgisini gönlünden çıkar. Razı ol Ey oğul! Doğru söyle, Allah'tan gelene razı ol. Yemekte şunlara dikkat et Ey oğul! Yemekten önce ve sonra ellerini yıka. Bu hal fakirliğini giderir, göze kuvvet verir. Çok yemek kalbe katılık ve gaflet verir. İbadette tembelliğe sebep olur. Yemeğin başında Bismillah, sonunda Elhamdülillah, ortasında da nimetin Allah'tan geldiğini düşün. Tek elle ekmeği koparma. Bu hareket kibirli insanların adetidir. Yemeğin başında ve sonunda bir parça tuz yemek birçok hastalığa karşı devadır. Lokmayı küçük tut ve iyice çiğne. Misafir geldiği zaman mümkünse yemeği büyük kaba koy, berekete sebep olur. Yemek yerken önünden al, ekmeğin ve tabağın ortasından alma. Elinden ekmek ve yemek parçası düştüğünde al, temizle ve öyle ye. Sıcak olan yemeğe soğutmak için ağzınla üfleme, soğuyuncaya kadar bekle. Yemeği çabuk yeme. Hurma ve kayısı gibi sayılabilir meyveleri teker teker ye, çifter çifter yeme ve çekirdeklerini bir tarafa topla. Yemek arasında çok su içme. Su içerken bardağın içine bak. İçine uygunsuz bir şey düşmüş olmasın. Suyu içerken üç nefeste içiver. Yemeğe herkesten önce el uzatma. Yemek esnasında güzel şeylerden bahset. Sofrada bulunan arkadaşlarına ara sıra göz ucuyla bak. Yemek ve ekmeği o tarafa sür. Misafirler çekingen davranırlarsa üç defadan fazla yemeleri için ısrar eyleme. Yemek yeme isteğin yoksa özür beyan eyle. Dilini tut Ey oğul! İlim ve takva ehli veya herhangi bir sebeple senden ileride bulunan bir kimsenin huzurunda dilini tut. Dostlarını dinle Ey oğul! Senin iyiliğini isteyen dostlarının tavsiye ve öğütlerini can kulağıyla dinle. Doğru ol Ey oğul! Sözünde, işinde ve gidişinde doğru ol. Doğru olan sözlerinin bile hayrete ve tereddüde sebep olacaksa, söyleme daha iyi. Ümidini kesme Ey oğul! İnsanların gönlünü almaya çalış. Allah'ın rahmetinden ümidini kesme. İyi ol Ey oğul! Açıkta ve gizlide iyi olmaya çalış. Varlık yokluktan, akıl sarhoşluktan iyidir. Bir şeyi vaktinden önce isteme. İçini süsle Ey oğul! İçini dışından daha çok süsle: İçin Hakkın, dışın halkın baktığı yerdir. Her yerde ve her zaman Allah'ı yanında hazır nazır olarak bil. Allah nazarında seni utandıracak işi bırak. Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy