KIYAMET ALAMETLERİ , ahir zamanda ortaya çıkarak Kıyamet'in yaklaştığını, kopmak üzere olduğunu gösteren belirtiler. Bu belirtiler genellikle Küçük Alametler ve Büyük Alametler olmak üzere iki bölüm halinde incelenir. Kur'an, Kıyamet'in zamanını Allah'tan başka kimsenin bilemeyeceğini belirtir (el-A'raf, 7/187; Lokmun 31/34; el-Ahzab, 33/63). Buna karşılık yaklaştığını (el-Zümer, 54/1), yakın olduğunu (en-Nahl, 16/77), ansızın geleceğini (el-A'raf, 7/187) bildirir. Kıyamet alametlerinin belirdiğini (Muhammed, 47/18 ) ifade etmekle birlikte bunlar hakkında bilgi vermez. Ancak, "Saat yaklaştı, ay yarıldı yarılacak" (el-Kamer, 54/1) ayetinin ikinci bölümünün "ay yarılacak" biçimde anlaşılması durumunda, bu olay Kur'an'da anılan tek Kıyamet alameti olma özelliği kazanır. Hadis külliyatları ise Kıyamet'ten önce ortaya çıkacak alametlerden söz eden çok sayıda hadis ihtiva eder. İslam bilginleri hadislerde dile getirilen alametleri nitelikleri açısından değerlendirerek bunları Küçük Alametler ve Büyük Alametler olmak üzere iki başlık altında toplamışlardır. Ahir zaman olarak tanımlanan Kıyamet öncesi donemde dini duygu, düşünce ve davranışların zayıflaması, dini kurallara gereken önemin verilmemesi, ibadetlerin terkedilmesi, ahlaksızlığın çoğalması biçiminde kendini gösteren Küçük Alametler'in başlıcaları şu şekilde sıralanabilir: a) İnsanların bina yapmakta birbiriyle yarışmaları (Buhari, Fiten, 25; bk. Tecrid-i Sarih Terc; 1/58 ). b) İnsanların ölümü temenni etmeleri (Buhari, Fifen, 25; Müslim, Fiten, 53-54) c) Cariyenin efendisini doğurması (Müslim, İman, 1). d) Hicaz'da bir ateşin çıkarak Busra'da develerin ayaklarını aydınlatması (Buhari, Fiten, 24; Müslim, Fiten, 42). e) Fırat nehrinin sularının çekilerek, nehir yatağından altın çıkması (Müslim, Filen, 29-31). f) İkisi de hak iddiasında bulunan iki büyük İslam ordusunun birbiriyle savaşması (Buharı, Fiten, 25; Müslim, Fiten, 17). g) İslami ilimlerin ortadan kalkması, cehaletin artması (Buhari, Fiten, 4). h) Depremlerin çoğalması (Buhari, Fiten, 25). ı) Zamanın yaklaşması, gece ile gündüzün eşit olması (Buhari, Fiten, 25). i) Cinayetlerin çoğalması, fitnelerin zuhur etmesi (Buhari, Fiten, 4; Müslim, Fiten, 18 ). j) Yahudilerle Müslümanların savaşmaları, Müslümanların Yahudileri öldürmesi (Tecrid-i Sarih Tercümesi, VIII, 341; Müslim, Fiten, 79-82). k) Zinanın açıkça işlenmesi, içki tüketiminin artması, kadınların çoğalıp erkeklerin azalması (el-Ali en-Nasif Tac, 5/335). l) Kahtan'dan bir kişinin çıkarak, insanları asası ile sevketmesi Buhari, Fiten, 23). Kıyametin büyük alametleri ise şu hadis-i şerifte toplu olarak zikredilir: Huzeyfetu'l-Gifarı 'den rivayet edilmiştir: Biz bir gün kendi aramızda konuşurken, Hazreti Peygamber yanımıza çıkageldi. Bize "Ne konuşuyorsunuz?" dedi. Biz de "Kıyamet gününden konuşuyoruz" diye cevap verdik. Hazreti Peygamber" Şüphesiz on alamet görülmedikçe kıyamet kopmayacaktır" dedi ve "Deccal'i, dumanı , Dabbetü'l-arz'ı, güneşin batıdan doğmasını, İsa 'ın yere inmesini, Ye'cuc ve Me'cuc'u, doğuda, batıda ve Arap yarımadasında olmak üzere üç yer çöküntüsünü, son olarak da Yemen'den çıkarak insanları Mahşere sürecek ateşin vuku bulacağını söyledi" (Müslim, Fiten, 39). Kıyametin bu on büyük alameti başka hadislerce ya da İslam bilginlerince şu şekilde açıklanır: 1. Deccal'in ortaya çıkışı: Deccal, kıyamette zuhur edecek yalancı bir kişidir, İslam Dini'ni ve müslümanları ifsad edip, kötülüğe ve bozgunculuğa sevketmek isteyecektir. Deccal'in sağ gözünün kör olduğu, iki gözünün arasında "kafir" yazdığı, çocuğunun olmadığı, Medine'ye ve Mekke'ye giremeyeceği, ortaya çıktıktan sonra yeryüzünde kırk gün kalacağı, bu süre içerisinde istidrac türünden bazı olağanüstü olaylar göstereceği, daha sonra da yine kıyametin büyük alametlerinden olan Hz. İsa'nın yeryüzüne inmesiyle onun tarafından öldürüleceği sahih hadislerde belirtilmiştir (Buharı, Fiten, 26; Müslim, Fiten, 37, 39, 40, 91, 101, 110, 112). 2. Duhan'ın çıkışı: Duman anlamına gelen duhan da kıyametin büyük alametlerinden biridir (Müslim, Fiten, 39). Kıyametin vukuundan önce dünyayı bir duman bulutu kaplayarak, kırk gün ve kırk gece kalacak, mü'minler nezleye tutulmuş gibi, kafirler ise sarhoş gibi olacaklardır. 3. Dabbetü'l-arz'ın çıkışı: Kıyamet'ten önce çıkacağı bildirilen bir yaratıktır. Kelime anlamı "yer hayvanı" demektir. Kur'an-ı Kerim'de "Kendilerine söylenmiş olan başlarına geldiği zaman, yerden bir çeşit hayvan çıkarırız ki o, onlara, insanların ayetlerimize kesin olarak inanmadıklarını söyler" (en-Neml, 27/82) buyurulmaktadır. Hz. Peygamber Dabbetü'l-arz hakkında "Çıkacak olan kıyamet alametlerinden ilki, güneşin batı tarafından doğması ile, bir kuşluk vakti insanlara karşı bir dabbenin zuhurudur. Bu iki alametten biri, arkadaşından evvel olur. Akabinde diğeri de onun izi üzerinde yakın olarak meydana gelir" (Müslim, Fiten, 118) buyurmuştur. 4) Güneşin Batıdan doğması: Güneş batıdan doğacak, insanlar topluca iman edecek, ancak daha önce iman etmemiş olanların imanları kendilerine bir yarar sağlamayacaktır (Tecrid-i Sarih Tercümesi, XII 307; Müslim, Fiten, 118). 5. Hazreti İsa 'ın inmesi: Ehl-i sünnet itikadına göre Kıyametin vukuundan önce Hazreti İsa yeryüzüne inecek, hristiyanları İslam'a davet edecek, Deccal'i öldürecek, Hazreti Peygamber 'in şeriati ile hükmedecektir (Buhari, Büyu, 102; Müslim, İman, 242-247). 6. Ye'cuc ve Me'cuc'ün çıkışı: Kıyametin vukuundan önce çıkarak "yeryüzünde bozgunculuk yapacak" (el-Kehf, 18/94) olan asılları ve soyları belirsiz iki insan topluluğudur (Muhammed Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili, IV, 3288). Hz. ZülKarneyn'in önlerine yaptığı seddin yıkılarak (el-Enbiya, 21/96) açılması ile yeryüzüne dağılacaklar insanlara saldıracak, kentleri yakıp-yıkarak harabe haline getireceklerdir. Bazı rivayetlerde bu seddin Çin seddi olduğu zikredilir (Muhammed Hamdi Yazır, a. g. e., IV, 3291, 3374; Buharı, Enbiya, 7; Müslim, Fiten, 1,2). 7.8.9. Doğuda, Batıda, Arap Yarımadasında olmak üzere üç bölgede yer çöküntülerinin meydana gelmesi de Kıyamet'in büyük alametlerindendir (Müslim, Fiten, 39). 10. Yemen'den çıkacak olan büyük bir ateşin insanları önüne katarak sürmesi (Müslim, Fiten, 39). Ebu Davud ve Tirmizi'nin Sünen'lerinde yeralan bazı hadislere göre Mehdi'nin çıkması da Kıyamet'in büyük alametlerindendir (Sünen-i Tirmizi, IV, s.1-93: Sünen-i Ebu Davud, N. Şr. M. Abdul Hamid IV, 100, 106). Hz. Peygamber , Kıyametin kötü insanlar ve kafirler üzerine kopacağını bildirmiştir. Bu hadislere göre Kıyamet kopmadan önce mü'minlerin ruhları alınacak ve onların ahirete göçmeleri sağlanacaktır (Buhari, Fiten, 5; Müslim, imare, 53). Ahmet ÖZGEN ACIDA OLSA DOGRUYU SÖYLEYİNİZ HZ. MUHAMMED

KIYAMET Kalkmak, dikilmek, ayaklanmak, doğrulmak ve dirilmek. İslam inancında, evrenin düzeninin bozulması, her şeyin altüst olarak yok olması ile ölen tüm insanların yeniden dirilerek ayağa kalkması olayını dile getirir. Bu olay Kur'an'da çok çeşitli isimlerle anılır. Bunların başlıcaları Yevmü'l-Kıyame , el-Saa , Yevmü'l-Ahir , el-Ahire , Yevmü'd-Din , Yevmü'l-Hesap , Yevmü'l-Fası , Yevmü'l-Cem , Yevmü'l-Hulud , Yevmü'l-Ba's , Yevmü'l-Haşre , Yevmü't-Teğabün , el-Karia , en-Naşiye , et-Tamme , el-Hakka ve el-Vakıa 'dır. Bu isimler Kıyamet'in oluş biçimi ve sonuçlarına ilişkin çeşitli nitelik ve yönlerini açığa çıkarmakta, tanımlamaktadır. Kıyamet, Allah inancından sonra İslam'ın ikinci temel inancı olan Ahiret hayatının ilk aşamasını oluşturur. Genel bir yok oluş ve yeniden dirilişle birlikte gelişecek Haşr, Hesap, Mizan, Cennet ve Cehennem gibi olaylar hep Kıyamet gününün gündem içindedir. Bu nedenle Ahiret inancı, Kıyamet ve onunla birlikte gelecek olaylara inançtan başka birşey değildir. Bu büyük önemi yüzünden Kur'an Kıyamet olayım sık sık hatırlatır, zaman zaman da bir korkutma, uyarma öğesi olarak kullanır. Kıyamet kesin olarak gerçekleşecek (el-Hicr, 15/85), şüphe götürmeyen bir olaydır (el-Hac, 22,7). Alametleri belirmiş (Muhammed, 47/18 ), yaklaşmıştır (el-Kamer, 54/1). Ancak bir göz kırpması gibi ya da daha yakındır (en-, Nahl, 16,77). Kafirler bu günden devamı, bir şüphe içinde kalırlar (el-Hac. 22/55), yalanlarlar (el-Furkan 25/11). Onun ağırlığına ne gökler, ne de yer dayanabilir, ansızın gelir (el-A'raf, 7/187). Sarsıntısı korkunç bir şeydir (el-Hac, 22/1). Belalı ve acı bir Saat'tır (el-Kamer, 54/46). Yalanlayanlar için çılgın bir ateş hazırlanmıştır (Furkan, 25/11). Kur'an, Kıyamet olayının kesinliğini, yakınlığını bildirdiği, hatta oluş biçimine ilişkin tasvirler verdiği halde zamanı konusunda bir açıklama yapmaz. Kıyamet doğrudan doğruya Allah'ın dilemesine bağlı bir olaydır ve O'ndan başka hiç kimsenin bu konuda bir bilgisi yoktur. Kur'an, "Kıyamet saatinin bilgisi şüphesiz Allah katındadır" (Lokman, 31/34) gibi ayetlerle Kıyamet'in zamanının hiç kimse tarafından bilinemeyeceğini belirttikten sonra, bu konuda sorulan soruları şöyle cevaplar: "De ki: 'Onun bilgisi ancak Rabbimin katındadır. Onun vaktini kendisinden başkası açıklayamaz" (el-A'raf, 7/187). "Kıyamet'in ne zaman gelip çatacağını soruyorlar. Senin neyine gerek onun zamanını bildirmek. Onun nihayeti ancak Rabbine aittir" (en-Naziat, 79/42-44). Cibril Hadisi olarak ünlü hadiste, Hz. Peygamber Hz. Cebrail'in bu konudaki sorusunu "Soruları sorandan daha bilgili değildir." diye cevaplayarak kendisinin de kıyamet'in zamanına ilişkin bir bilgiye sahip olmadığını açıklamıştır (Buhari, İman, 37). Kur'an kıyamet'in oluş biçimine ilişkin ayrıntılı ve dehşet verici tablolar çizer. Buna göre Kıyamet "Sur'a üflenince" (ez-Zümer, 39/68 ) başlayacak, kulakları sağır edecek bir ses ve korkunç bir sarsıntı nedeniyle emzikli kadınlar kucaklarındaki çocukları unutacak, hamile kadınlar bebeklerini düşürecek, insanlar sarhoş gibi olacaklardır (el-Hac, 22/1-2). Gök, erimiş maden gibi, dağlar atılmış yün gibi olacak, kimse dostunu soramayacaktır (el-Mearic, 70/8-10). Gök yarılacak, yıldızlar dağılıp dökülecek, denizler fışkıracak, kabirler altüst edilecektir (el-İnfitar, 82/1-5). Gözler dehşetten kamaşacak, ay tutulacak, güneş ve ay kararacak, insanlar kaçacak sığınacak bir yer bulamayacaktır (el-Kıyame, 75/6-12). Dehşetten on aylık gebe develer bile salıverilecek, yabani hayvanlar bir araya toplanacak, denizler kaynatılacak, nefisler çiftleşecek, gök sıyrılıp düşecek, Cehennem alevlendirilecek, Cennet yakınlaştırılacaktır (el-Tekvir, 81/1-13). Kıyamet'in genel yok oluşu belirten bu ilk safhasını Sur'a ikinci kez üflenmesiyle ikinci safha izleyecek, tüm insanlar yeniden dirilerek ayağa kalkacaklardır (ez-Zümer, 39/68 ). Bu diriliş ve kalkışı toplanma izleyecektir. Kur'an Kıyamet'in bu ikinci safhasını da canlı tasvirlerle anlatır: O gün insanlar gözleri dönüp kararmış bir halde, öteye beriye yayılmış çekirgeler gibi kabirlerinden çıkacak ve davet edene koşacaklardır. Bu arada kafirler "bu ne çetin gün" diyerek korkularını dile getireceklerdir (el-Kamer, 54/7-8 ). Muttaki kullar ise Allah'ın huzuruna elçiler olarak toplanacaklardır (Yunus 10/45). 0 gün herkes kardeşinden, anasından babasından, eşinden ve oğlundan kaçacaktır. Çünkü her insan ancak kendi derdi ile uğraşacaktır. Mü'minlerin yüzleri parıl parıl parlayacak, gülecek ve sevinç içinde olacaklardır. Kafir ve facirlerin yüzleri ise sanki toprak bürümüşçesine kapkara kesilecektir (Abese, 80/34-42). Tüm insanlar tabi oldukları önderlerle birlikte çağrılacak (el-İsra, 17/71), peygamberler ümmetlerine şahitlik etmek üzere toplanacak (el-Mürselat, 77/11), gök beyaz bulutlar halinde parçalanacak ve melekler bölük bölük ineceklerdir (el-Furkan, 25/25). Yeniden diriliş, kalkış ve toplanışın ardından insanlara amel defterleri dağıtılacak, mizan kurularak sevap ve günahları tartılacak, hakedenler Cennet'e, müstahak olanlar geçici ya da süresiz olarak Cehennem'e gönderilecek; böylece sonsuz ahiret hayatı mutluluk ya da azabla başlayacaktır. Kur'an ve Sünnet'ten kesin bir delile dayanmamakla birlikte müslümanlar arasında ölüme küçük Kıyamet denilmesi gelenekleşmiştir. Bazı bilginlere göre bu tanımlama, ölümün ahiret hayatına bir geçiş olmasına dayanılarak yapılmıştır. Kimi bilginler ise bu tanımlamanın Kur'an'a dayandığını öne sürmektedir. Bu bilginlere göre "Allah'a kavuş mayı yalan sayanlar, gerçekten ziyana uğradı . Nihayet kendilerine ansızın Saat gelince, onlar yüklerini sırtlarına yüklenerek : "Orada , işlediğimiz büyük kusurlardan dolayı yazıklar olsun bize! " derler..." (el-En'am, 6/31) ayetinde "Kıyamet" anlamındaki "Saat" aynı zamanda ölümü de dile getirmektedir. Bu geleneğe göre gerçek kıyamet, Kıyamet-i Kübra olarak anılır. Küçük kıyamet ile başlayan ve büyük kıyamet'e kadar süren dönem Kabir Hayatı ya da Berzah olarak adlandırılır. Kabir Hayatı içinde Münker ve Nekir adlı meleklerin sorgusu ve ölünün mü'min ya da kafir oluşuna göre mutluluk ya da azab vardır. Kabir Hayatı'na ilişkin bir hadisinde Hz. Peygamber kabri ya Cennet bahçelerinden bir bahçe, ya da Cehennem çukurlarından bir çukur olarak nitelemiştir (Tirmizi, Kıyamet, 26). Bir başka hadiste de Münker ve Nekir'in sorgusundan sonra ölünün nimetlendirildiği yada azaba uğratıldığı anlatılır. Buna göre Mü'minin mezarı yetmiş arşın genişletilir, aydınlatılır ve ona "Zifafa giren ve sadece en çok sevdiği kişi tarafından uyandırılan şahıs gibi Mahşer gününe kadar uyumana devam et" denilir. Münafık kişinin mezarına da "Bu adamı alabildiğine sıkıştır" emri verilir. Yer, cendere gibi adamı, kemikleri hurdahaş oluncaya kadar sıkıştırır ve ölü yeniden dirilene kadar böyle işkence görür (Tirmizi, Cenaiz; 70). Ayrıca bk. Ahiret Haşr, Hesap, Mizan, Kabir Hayatı, Münker ve Nekir maddeleri. Ahmet ÖZALP ACIDA OLSA DOGRUYU SÖYLEYİNİZ HZ. MUHAMMED