BESMELE BESMELE Kur'an-ı Kerim'in ilk nazil olan ayet-i kerimesi "Yaratan Rabb'inin adıyla oku!.." (1) mealinde olup emir sıgasıyla inzal buyurulmuştur. Bu emir sadece Peygamber Efendimize değil, bütün mü'minleredir. Çünkü usul-i tefsirde kaidelerden birisi de: "Sebebin hususi olması, hükmün umumi olmasına mani değildir" (2) cümlesiyle ifade olunmuştur. Mü'minler meşru bir işe başlarken "Besmele-Hamdele ve Salvele" getirmeyi ihmal etmezler. Çünkü bilirler ki, bu usule riayet edilmeden başlanan herhangi bir işte, mutlaka bereketsizlik ortaya çıkar. (3) Kur'an-ı Kerim okurken, hayvan keserken, abdest alırken, namaz kılarken ve av ile meşgul olurken besmeleyi ihmal etmezler. Kaldı ki hayvan keserken, ava silah atarken ve ava köpeği salarken besmele çekmenin kat'i delille sabit olduğunun şuurundadırlar. (4) Aksi davranışın, yani besmeleyi kasten terk etmenin; elde ettikleri eti haram kılacağını bilirler (5)Kur'an-ı Kerim'de; Fir'avn kıssası haber verilirken, sihirbazların "Kaalu bi'izzeti Fir'avne" diyerek asalarını yere bıraktıkları beyan edilir (6) Bilindiği gibi Fir'avn kelimesi "RA ilahının oğlu" anlamına gelen bir terkiptir. Fir'avn, Mısır ı "RA" ilahı adına yönetirdi. Tabii bu, bugünkü çağdaş ideolojilerden farklı bir tutum değildi. Dikkat edilirse; sosyalist ülkelerin yöneticileri, başta Karl Marx olmak üzere, Lenin ve diğer teorisyenler adına sistemi sürdürürler. Kapitalizm'de de durum bundan farklı değildir. Genel olarak her ülkede, iktidar durumunda olan ideoloji, aynı metodlarla ayakta tutulur. Her işe başlarken, o ideolojinin kurucusunun adını anmak zarurettir. Dolayısıyle, Fir'avna bağlı olan sihirbazların kıssasında, bu hususun beyan edilmesi, sürekliliğinin bir belgesidir. Rahman: Besmelede geçen Rahman ve Rahim kelimeleri kökte "rahmet"e dayanır. Rahman kelimesi cumhura göre sıfat-ı müşebbehedir. Bazıları "fağlan" vezninden mübalağalı ism-i fail olduğunu söylemişlerdir. Rahman, Rahim'den bir harf ziyadedir. Halbuki rahmin sığası itibariyle mübalağalı ismi faildir. Rahman, ondan fazlaya delalet eder. Zira Rahmaniyet; mü'min ve kafir, herkese şamildir. Bütün yarattıklarına rızk ve nimet verme durumunu izah eder. Rahimiyet ise yalnız mü'minlere mahsustur. (7) Dolayısıyla "dünyada mü'min ve kafir ayırdetmeksizin herkesi rızıklandıran ve ahirette yalnız mü'minlere acıyan, Allahu Teala 'nın adıyla başlarım" demek, oldukça önemli bir vakıadır. Nitekim, cünüp bir kimsenin besmele çekmesi haramdır. Zira besmele Kur'an-ı Kerim'den bir ayettir (8 ) Ayrıca haram liaynihi olan bir maddenin yenilmesi ve içilmesi halinde, kasden besmele çeken kimsenin küfrüne fetva verilmiştir. (9) Dolayısıyla mü'minler besmelenin şuuruna erdikleri gün, yeryüzünde hiçbir tağuti iktidar güçlerini muhafaza edemez. Çünkü besmeleyi duyan şeytan ve tağut; çılgına döner, mahvolur. KAYNAKLAR(1) Kur'an-ı Kerim, Alak suresi: 1, (Geniş bilgi için bkz.: Mecmuat'u't-Tefasir, İst.1320, Mt. Amire baskısından tıpkıbasım Çağrı Yay. 1979 c. VI, sh. 539 (2) Celalüddin Abdurrahman İbn-i Ebu Behir es-Suyuti, el-İtkan fi ulumu'l Kur'an, Kahire,1951, c. I, sh. 29. (3) Ebu Abdullah b. Yezid b. Mace, Sünenu İbn-i Mace; İst.1401, Çağn Yay. c. I, sh. 610 Had. No:1894. (4) Molla Hüsrev, Düreru'l Hükkam fi Şerhu Gureru'1 Ahkam, İst.1307, c. I, sh. 278. Ayrıca, Ebu Bekir elCessas, el-Ahkamu'l-Kur'an, Beyrut 1335 c. I, sh. 8. (5) İmam-ı Merginani, el-Hidaye, Kahire, 1965, c. IV, sh. 63, Molla Hüsrev, a. g. e., c. I, sh. 278 (6) Kur'an-ı Kerim, Şuara Suresi: 44. (Geniş bilgi için bkz.: İbn-i Kesir, Tefsirü'l Kur'an'il Azim, Beyrut:1969, Daru'1 Ma'rife Yay. c. III, sh. 334). (7) İbn-i Abidin, Reddü'l Muhtar Ale'd Dürrü'l Muhtar. . (8 ) Abduırahman el-Ceziri, Kitahu'l Fıkh Ale'l Mezahibi'1 Erbaa, Mısır 1970, c. I, sh. 47. Ayrıca, İmam-ı Kurtubi, e!-Camü li Ahkamu'I Kur'an, Kahire: 1976, c. XVII, sh. 225-226. (9) Şeyh Nizamüddin ve bir heyet, Feteva-ı Hindiyye, Beyrut: 1400, c. II, sh. 73. Biri Ecdadima Küfrettimi boğarim. Boğamasamda yanımdan kovarım.. Yumuşak başlıysam kim dedi uysal koyunum.. Kesilir ama çekmeye gelmez boynum.. Mehmed Akif Ersoy