Geride kalan 2003 yılında, 735 kuruluştan, 5 bin 705 kitap yayınlandı. Geçen yıl Umberto Eco'nun Baudolino adlı kitabı, liste başından inmeyen eserler arasında. Pandora Kitabevi yetkililerinden alınan bilgiye göre, yazılı kültür alanında 2003 yılının olumlu gelişmelerini, Irak gerginliğinin yayınlanan kitap adedinde negatif etkisinin bulunmaması, Gazeteci-Eleştirmen Doğan Hızlan'ın önerisiyle istatistiklere alınan çeviri/telif eser oranının, telif eser lehine çıkması oluşturdu. Ancak büyük ve genç nüfus göz önüne alındığında, özellikle kadın nüfusun okur-yazarlığı, kütüphane eksikliği ve korsan kitap, yine en çok ''baş ağrıtan'' ve çözüm bekleyen konular arasında yer aldı. 2003 yılında yayın yapan kuruluş sayısı 735, yayınlanan kitap sayısı ise 5 bin 705 oldu. Çeviri kitap adedinin 1536'ya ulaştığı 2003'te, telif yayın sayısı 4 bin 169 olarak belirlendi. Geçen yıl en fazla Yapı Kredi, Alfa, İnkılap, İletişim, İş Bankası, Timaş, Can, Epsilon, Doğan, İthaki kitapevleri yayın yaptı. En çok yayın yapılan türlerini edebiyat, tarih ve çocuğun oluşturduğu 2003'te ortalama kitap fiyatı, 11 milyon 970 bin 810 olarak belirlendi. ÇOK SATANLAR Geçen yıl edebiyat alanında çok satanların başında, Umberto Eco'nun doğuya ve ışığa yaptığı yolculuğunda romanın sihirli anahtarını biraraya getirdiği ''Baudolino''su tartışmasız yer aldı. Liste başından inmeyen bu eseri, yılın son ayında yayınlanmasına karşılık Orhan Pamuk'un çocukluğu ve gençliğini anlattığı ''İstanbul: Hatıralar ve Şehir'' izledi. Nostalji, aşk kırıklıkları, hayata tutunma çabaların anlatıldığı 'Git Kendini Çok Sevdirmeden' de 2003'ün en çok satanları arasında yeraldı. Tuna Kiremitçi'nin bu eserinin yanında, Jean-Christophe Grange'nin ''Kurtlar İmparatorluğu'', İnci Aral'ın ''Mor'', yine Tuna Kiremitçi'nin ''Bu İşte Bir Yalnızlık Var'' kitapları da liste başından inmedi. Çocukların olduğu kadar büyüklerin de gözdesi JK Rowling'in Harry Potter dizilerinden ''Zümrüdüanka Yoldaşlığı'' da listenin ilk 10'undayer aldı. 2003'ün edebiyat dışı çok satanlarında ise Osman Müftüoğlu'nun ''Yaşasın Hayat'', Hasan Cemal'in ''Kürtler'', William Irwin'in ''Matrix ve Felsefe''si ilk 3'ü oluşturdu. Osman Pamukoğlu'nun Unutulanlar Dışında Yeni Bir Şey Yok: Hakkari ve Kuzey Irak Dağlarındaki Askerler'' ile Sevan Nişanyan'ın ''Küçük Oteller Kitabı''da çok satan 10 eser arasında sayıldı. Kaynak: Hürriyetim Dreams