Kus gribi nedir? Kus gribi, kus gribi virüsleri tarafından meydana getirilen enfeksiyondur. Kus gribi virüsleri normalde kuslarda doğal olarak bulunmaktadır. Vahsi kuslar genellikle hastalanmadan bu virüsleri barsaklarında tasırlar. Bununla birlikte kus gribi kuslar arasında çok bulasıcıdır ve tavuklar, ördekler ve hindilerde ciddi hastalığa ve ölümlere neden olmaktadır. Kus gribi insanlarda enfeksiyona neden olur mu? Tip A grip virüslerinin pek çok değiğik alttipi vardır. Bu alttipler, A tipi grip virüsünün yüzeyinde bulunan ve Hemaglutinin ve Nöraminidaz proteinlerinin yapısına göre değismektedir. A tipi grip virüslerinin yüzeyinde 16 farklı HA ve 9 farklı NA alttipi bulunmaktadır. Bu alttiplerin her farklı kombinasyonu farklı bir alttip olusturmaktadır. Grip virüslerinin tüm alttipleri kuslarda bulunur. Avian flu , esas olarak kuslarda bulunan ve dolasan virüsleri tanımlamaktadır. Kus gribi virüsleri aslında insanları enfekte edebildiklerini bilmemize rağmen genellikle insanları enfekte etmez. İnsan grip virüsleri ise esas olarak insanlarda yaygın olarak dolasan ve hastalık yapan virüsleri tanımlamaktadır. İnsanlarda dolastığı bilinen 3 alttip grip virüsü bulunmaktadır; H1N1, H1N2, H3N2. su anda dolasan insan virüslerinin genetik olarak bazı parçaları kus grip virüslerinden orijin almaktadır. A tipi grip virüsleri sürekli değisim geçirmektedir ve zaman içinde insanları enfekte edebilme ve insanlar arasında yayılabilme yeteneği kazanabilmektedirler. İnsanlardaki kus gribi enfeksiyonunun bulguları nelerdir? İnsanlarda görülen kus gribi ates, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrıları gibi tipik grip benzeri bulgulardan göz enfeksiyonları, zatürre, ciddi solunum yolu hastalıkları ve diğer ciddi hayatı tehdit eden komplikasyonlara kadar değisen bir yelpazede değioebilmektedir. Kus gribi nasıl yayılır? Ku gribi virüsünü tasıyan kuslarda bu virüs özellikle tükürük, burun salgısı ve dıskılarında bulunur. Virüs diğer kuslara bu salgılar yolu ile ya da bu salgıların buolatığı yüzeyler aracılığı ile bulasır. Kus gribi virüsünün insanlara hasta kuolardan ve hasta kuoların salgılarının bulastığı yüzeylerden bulastığına inanılmaktadır. Kus gribi nasıl tedavi edilir? Çalısmalar insan grip virüslerini tedavi eden ilaçların kus gribi virüsünü de tedavi edebileceğini göstermistir. Bununla birlikte kus gribi virüsleri bu ilaçlara direnç gösterebilmekte ve ilaç tedavisi basarısız olabilmektedir. Kus gribinin insanlar için riski nedir? Kus gribinin insanlar için riski genel olarak düsüktür çünkü kus gribi özellikle kuslarda hastalık yapmakta ve genelde insanları enfekte etmemektedir. Bununla birlikte kümes hayvanlarında görülen kus gribi salgını sırasında, insanların hasta kuslarla temas etmesi veya hasta kusların salgılarının bulastığı yüzeylerle temas etmesi ihtimali arttığı için, kus gribinin insanlara bulasma ihtimalide artmaktadır. su anda Asya daki kümes hayvanlarında görülen H5N1-AVIAN FLU (H5N1-Kus gribi) salgını insanlarda enfeksiyon ve ölümlere neden olmaktadır. Bu durumda insanlar hasta kümes hayvanları ile temastan kaçınmalı ve kümes hayvanlarının kullanımı ve pisirilmesi konusunda dikkatli olunmalıdır. AVİAN İNFLUENZA A (H5N1) virüsü nedir? İnfluenza A (H5N1) virüsü, esas olarak kuslarda bulunan influenza A tipi bir grip virüsüdür. İlk kez 1961 yılında Güney Afrika daki kuslardan izole edilmistir. Tüm kus gribi virüslerinde olduğu gibi, H5N1 avian flu virüsü de esas olarak kuslar arasında dolaomakta ve ölümcül olabilmektedir. Çok bulasıcıdır. Asya da salgın yapan H5N1 kus gribi virüsü nedir? H5N1 salgını 2003 yılının sonlarında baslamıs ve Asya da 8 ülkede görülmektedir: Kamboçya, Çin, Endonezya, Japonya, Laos, Güney Kore, Tayland ve Vietnam. H5N1 salgını su ana kadar 100 milyondan fazla kusun ya hastalanmasına ya da salgının kontrol altına alınması için öldürülmesine neden olmustur. Mart 2004 itibariyle salgının kontrol altına alındığı bildirilmistir. Ancak 2004 yılı Haziran ayı sonlarında yine Asya ülkelerinde olmak üzere kümes hayvanlarında influenza H5N1 salgınları bildirilmeye baslanmıstır. su anda salgınlar devam etmektedir. Her iki salgın periyodunda da Vietnam ve Tayland dan insan vakaları bildirilmistir. Son aylarda Kamboçya ve Endonezya da da insan vakaları görülmeye baslanmıstır. Son olarak Temmuz 2005'te Rusya ve Kazakistan'da görülen H5N1 virüsü, Ekim 2005'te Romanya ve Türkiye'de kümes hayvanlarında bildirilen salgınla Avrupa'ya da sıçramıstır. Ancak bu bölgelerde henüz insan vakasına rastlanmamıstır. H5N1 kus gribinin insanlar için riski nedir? H5N1 virüsü genellikle insanlarda hastalık yapmaz. Bununla birlikte 1997 de Hong Kong daki kümes hayvanlarındaki kus gribi salgını sırasında kus gribi virüsünün ilk kez kuslardan insanlara geçtiği görülmüstür. Bu salgında 18 kisi kus gribi virüsü ile solunum yolu enfeksiyonu geçirmis ve 8 kisi hayatını kaybetmistir. su anda devam etmekte olan salgında ise Tayland ve Vietnam da insan vakaları görülmeye devam etmektedir. Bu vakalar içinde ölüm oranı yaklasık %51 dir. Bu vakaların çoğunun hasta kümes hayvanları ile direkt temas veya bu hayvanların salgılarının bulastığı yüzeylerle temas sonucu yayılmaktadır. Her yeni insan enfeksiyonu virüsün kendisini değistirme ve hızla büyük gruplara yayılabilme potansiyeli kazanması için bir fırsat sağlar. Bu kadar yüksek ölüm oranı ile seyreden bir enfeksiyonun çok sayıda insana ulasması olusturacağı zararın da aynı oranda büyümesi demektir. H5N1 virüsü insandan insana bulasabilir mi? H5N1 virüsünün insandan insana geçisi, tahmini birkaç vaka ile birlikte sınırlıdır. Bununla birlikte tüm influenza virüsleri değiome yeteneğine sahiptir ve bilim adamları H5N1 virüsünün bir gün insandan insana kolayca geçebilme ve insanları kolayca hasta edebileceğine inanmaktadır. Bu virüse karsı insanlarda bağıoıklık yoktur ve eğer H5N1 virüsü insandan insana kolayca bulasma yeteneği kazanırsa tüm dünyada kus gribi salgınına sebep olabilir. Böyle bir salgının ne zaman meydana gelebileceğini tahmin etmek mümkün değildir. Ancak su anda devam etmekte olan salgın, muhtemel dünya çapında bir salgına yol açabilme ihtimali nedeniyle çok yakından takip edilmekte ve hazırlık yapılmaktadır. H5N1 virüsüne karsı koruyan bir ası var mıdır? su anda insanları Asya da salgın yapmakta olan H5N1 kus gribinden koruyabilecek bir ası yoktur. Bununla birlikte bu virüse karsı ası gelistirme çalısmaları devam etmektedir. İnsanları H5N1 virüsüne karsı korumak üzere geliotirilmekte olan asıda, insanlarda test edileceği üçüncü faz çalısmasına ulasılmıstır. Tahmini olarak 2007 yılında bu ası, insanların yaygın kullanımına sunulabilecektir. su anda kullanılmakta olan grip asıları dünya çapında kus gribi tehlikesini önleyebilir mi? Evet. su anda kullanılmakta olan grip asıları kus gribine karsı koruma sağlamaz, ancak henüz insandan insana bulasma yeteneğini kazanmamıs olan kus gribi virüsünün bu yeteneği kazanmasını önleyebilir. su anda kuslardan insanlara ancak yakın temas ile bulasan ve insandan insana kolay atlayamayan kus gribi virüsü, genetik yapısını değistirip bu özelliği kazanma ve dünyada büyük bir tehdit olusturma potansiyeline sahiptir. su anda kullanılan grip asıları bunu nasıl önler? Bir insanda hem insan gribi, hemde kus gribi aynı anda hastalık yaparsa, ki grip sezonuna girdiğimiz bu dönemde bu olasılık yüksektir, bu iki virüs genetik alısveris ile birbirinden bazı özellikleri alabilirler ve kus gribi bu sayede insanlara kolaylıkla bulasabilir hale gelebilir. su anda kullanılmakta olan asılar, kümes çiftliklerinde çalısanlar gibi kus gribi virüsünün bulasması için yüksek risk grubundaki kisilere uygulandığında, hem insan gribi virüsüne karsı koruyacaktır, hem de böylece bu kisilerin aynı anda hem insan gribi virüsü, hem de kus gribi virüsü ile enfekte olmasını engelleyecektir. Bu nedenle Dünya Sağlık örgütü, kümes hayvanlarında yüksek derecede patojenik kus gribi salgınlarının görüldüğü ülkelerde, kus gribi virüsü ile karsılasma açısından yüksek risk altındaki kisilerin, su anda kullanılmakta olan grip asıları ile asılanmalarını öneren bir rehber yayınlamıstır. kaynak:gribeson.com