Eğer elektirik mezunu isen foruma katkı için bilmeyen çok olduğundan PSU'larda Max değerinin nasıl bulunduğunu ve üzerinde yazan kısaltmaların neyi ifade ettiğini. Sistemin hangi kanaldan hangi gücü ve hangi kanallara ihtiyaç duyduğunu, 12 V kanalının neyi ifade ettiğini, kaliteli ve kalitesiz ürünün yada verilen ana değerin gerçek olarak yazılıp yazılmadığının tespiti için bilgiler verirsen bilişim için uğraşanlar daha yararlı bilgilere kavuşacaktır Örneğin buradaki resimde 4 kanalın ne işe yaradığını 1 kanala olanın neden 1 kanal veya 1 kanalın yeterliliğini ve bu resimler üzerinde karşılaştırmalaı örnek verirsen iyi olur.

Forumu gezinirken bir arkadaşımızın Watt ile Volt'u birbirine karıştırdığını gördüm. Birimlere hızlıca değinmek istedim. Konumuz temel olarak elektrik üzerine diyebiliriz. Şehir şebekesinin bir takım özellikleri vardır, bu özellikleri değiştiremeyiz. Son kullanıcı olarak, dağıtım firması her birimizin evine bir faz ve bir nötr hat ulaştırır. Bu iki hat arasında 220 V gerilim bulunur. Sizin güç kaynağınız gerilim değeri olarak 220 V kullanır. Konumuzla alakasız ancak, elektrik tesislerde üç faz olarak üretilmektedir ve bu fazlar alçak gerilim seviyesine indirildiklerinde aralarında 380 V olacak şekilde elde edilmektedir. Bazı güç kaynakları üzerinde 110 V ve 220 V ayar switch'i bulunur. Eğer sizin bilgisayarınızda böyle bir ayar var ise, bilgisayarınızı Türkiye'de sağlıklı olarak kullanabilmek için bu ayarı 220 V olarak belirlemelisiniz. Diğer seçenek farklı ülkelerde kullanım için oraya konulmuştur. Yine evinize gelen şehir şebekesinin faz ucu, alternatif akım sağlandığından, 50 Hz frekans ile size ulaşır. Bunu sadece ek bilgi olarak veriyorum, sadece üreticileri ilgilendiren bir bilgi olsa da genel kültürümüzü arttıralım. Şehir şebekesinin frekansı doğal sebeplerle değişmez, değişmeyecektir. Watt ise sizin tükettiğiniz gücü belirler, kabaca çektiğiniz akım 220 V ile çarpılarak elde edilebilir. Fakat güç kaynağınızın kapasitif ve endüktif yükler içermesi sebebiyle bu hesap doğru sonuç vermeyecektir, bulduğunuz değer yaklaşık değerdir. Sisteminizin üzerindeki güç kaynağı, o anda sistemin kaynaktan çektiği akım miktarıyla orantılı olarak güç tüketir. Siz 220 V ile sistemi beslersiniz, çalışan parçalar bu gerilimi kullanarak bir akım oluştururlar ve bu değer o anlık tüketilen gücü Watt olarak belirler. İnsanların kafasının karıştığı bir başka nokta ise kWh olayımız. Elektrik sağlayıcı firmalar ücretlendirmelerini kilo Watt saat üzerinden yaparlar. Yani Watt dediğimiz birim zaten saate bölünmüş bir değerdir. Bunu kullandığınız kadar saatle çarparak Watt saat ya da kilo Watt saat değerini elde edebilirsiniz. Burada ücretlendirdiğiniz miktar şebekeden çektiğiniz güce göre hesaplanır. Bu yüzden verimlilik sertifikalı ürünler kullanmak bize kazanç sağlayacaktır. Güç ile sorulan sorular genelde bu konular üzerine yoğunlaşıyor, aklınıza takılan sorular olursa cevaplamaktan memnuniyet duyarım.

Öncelikle ikinci sorudan başlamak istiyorum. Güç kaynağımızın içerisinde bir transformatör bulunuyor. Bu transformatörün bize sağlayabildiği bir çıkış gücü var. Bunun üzerine herhangi bir yöntemle çıkmamız mümkün değil. Combined muhabbeti de biraz buradan kaynaklanıyor. Yani verilen maksimum akım değerlerini herhangi bir anda, ayrı ayrı elde etmek mümkün fakat, kanallar üzerinde güç tüketimi varken hepsinden maksimum akım çekemiyoruz. Etiketin üzerinde muhtemelen bu transformatörün çıkışından alabildiğimiz güç yazılı. Yine aynı resim üzerinden gideceğim, bu arada orada gözden kaçırdığım bazı şeyler olmuş, ilk yazımı değiştirdim kısmen, ilk üç kanalın toplamı için 680 W çekebilirsiniz denmiş. Burada 155 W +3,3 V ve +5 V için ayrılmış, geri kalanı da 12 V kanallara dağıtılmış. Her bir kanalın tükettiği enerji diğerlerinin çekebileceği gücü değiştiriyor. Stand-By ve -12 V kanalları ayrı tutulmuş, çünkü anladığım kadarıyla bu kanallar kendilerine ayrılan enerjiyi zaten her zaman kullanıyor yani müdahil olamıyoruz. Daha zor olan ilk kısıma gelecek olursak, sanıyorum satın aldığımız ürünün data sheet'ini incelemek sorularımıza cevap verecektir. Bunun dışında ürünün kanallarını osiloskop veya çeşitli multimetreler kullanarak incelemek dışında pek bir seçeneğimiz kalmıyor. Elimizdeki ürün çok eski değilse, seri numarasını sonuna "data sheet" ekleyerek Google üzerinde aratarak bu dökümana ulaşabiliriz. Örnek Bu döküman bize her zaman istediğimiz cevabı verir mi orası tartışılır. Bunun dışında PSU içerisinde neler olup bittiğini, transformatörden çıkan gücün ne şekilde verimli olarak istenilen gerilim değerlerine ayarlandığını, MOSFET ve kapasitörlerle ne gibi ayarlamalar yapıldığını merak eden arkadaşlarımız için detaylı bir İngilizce kaynak buldum. Kaynak Not: Data sheet konusunda biraz çekingen davranmış Cooler Master gibi geldi bana, belki de PSU'lar için detaylı data sheet üretmiyorlardır bundan çok da emin değilim.

Başlamadan önce, DC güç hesaplama işlemi akım ile gerilim değerini çarpmaktır. Bu resime baktığımızda gücün kanallara ayrıldığını görüyoruz. 3,3 V: Chipset'ler, bazı DIMM bellekler , PCI/AGP/PCIe kartları, bazı diğer çipler. 5,0 V: Logic işlemler , düşük voltajla çalışan motorlar, SIMM bellekler, PCI/AGP/ISA kartları, USB güç bağlantıları. 12 V : Motorlar, yüksek çıkışlı voltaj regülatörleri, AGP/PCIe kartları. Kaynak Bu kanalların güç kaynağımız üzeride bağımsız olarak bulunması gerekiyor, fakat her güç kaynağı bu şekilde üretilmeyebiliyor. Burada gördüğümüz model, üst sınıf güzel bir güç kaynağı. Bu güç kaynağı oldukça iyi kabul edilen bir güç kaynağı, yukarıdaki tabloyu değerlendirdiğimizde asıl güç ihtiytacının 12 V üzerinde yoğunlaştığını görüyoruz. Tabi ben tabloyu bir kaynaktan tercüme ettim ancak, resim üzerinden görülüyor ki 12 V aynı zamanda CPU beslemesi ve ana kart aksesuarlarının beslenmesi için de kullanılıyor. İlk gruba baktığımızda, +3,3 V üzerinden 36 amper, +5 V üzerinden ise 30 amper akım çekebildiğimizi görüyoruz ki eğer bunları güce çevirir ve toplarsak 268.8 W güç tüketimi hesaplarız. Bu güç kaynağı ise bize 155 W'ın üzerinde güç kullanamayacağımızı söylüyor. 2000'li yıllardan önce CPU gücü genellikle 5 V üzerinden alınıyorken artık tamamen 12 V'a dönülmüş durumda. Yani bana göre, ana kartımızın, belleklerimizin ve HDD gibi mekanik parçalarımızın 5 V ihtiyacını göz önünde bulundurduktan sonra endişe edilmesi gereken tek şey USB'den neyi şarj ettiğimiz. Ayrıntılı bir hesaplama girişiminde daha sonra bulunacağım, bu yazımızın konusu değil. Hemen arkasından dört adet ayrılmış 12 V kanal görüyoruz. Her biri için 18 amper maksimum akım değeri belirtilmiş. Kabaca çarparsak 864 W güç yattığını görebiliriz bu segmentte, fakat bize 525 W maksimum güç çekebileceğimiz söylenmiş. Yani toplamda 43,75 amper'in üzerine çıkamıyoruz. Sevindirici olan ise bu kanalların bir kısmını standart kullanıcıların kullanmamakta olduğu. Örneğin sisteminizde ikinci bir ekran kartı ve işlemci yoksa 12V2 kanalından hiç bir zaman güç kullanmayacaksınız. Bu durumda çekebileceğiniz maksimum akım 54 amper oluyor ki bu da güç kaynağınızın rahatça kaldırabileceği kadar yüksek. Parçalarınızı hesaplayıp bu değerlerin içinde kaldığından emin olmalısınız. +5 Vsb değerimiz, güç kaynağını açtığınız zaman ana kartın ve ekran kartının ışıklarını yakan, sistemi Stand-by konumunda tutan voltaj. Örneğin bios üzerinden, uzaktan uyandırma seçeneğini aktif hale getirdiyseniz, bu voltaj ana kartınızın ethernet port üzerinden gelecek uyandırma sinyalini takip etmesini sağlayabilir, ya da sistemi uyku moduna aldığınızda verilerin belleklerde kalmasını sağlayabilir. Sisteminizin açılmasını da yine bu gerilim sağlıyor, sistemi hazırda bekletiyor. -12 V RS232 portlarında kullanılıyormuş, bazı bilgisayarlarda ise +5 V ve +3,3 V bu gerilim üzerinden, ana karta yerleştirilen modüllerle elde ediliyormuş. Kaynakça: Power supply unit - Wikipedia, the free encyclopedia Voltage Rails - Power Supply 101: A Reference Of Specifications http://www.hardwaresecrets.com/article/OCZ-GameXstream-700-W-Power-Supply/397 How many amps does a CPU use? - CPUs - CPUs What's the PSU 5v rail used for? - Power Supplies - Components Which components are being feed by the 3.3v rail? What is a 12V rail, what is it for? CPU Power Connectors - Power Supply 101: A Reference Of Specifications Electronics Term : +5 VSB - ard|Forum Dip Not: Araştırırken farkettim, artık güç kaynakları dış güç bağlantısının gerilimini otomatik olarak algılıyormuş. Fosil kaldım. Dip Not 2: Tagan olan güç kaynağı üzerinde gördüğümüz eğri, fanın çekilen yüke bağlı olarak kaç devir ile döndüğünü gösteren eğri. Merak eden olursa diye ekliyorum. Edit 1: 680, 155 ile birlikteymiş, yeni farkettim.

Yararlı bilgiler çok teşekkürler.

Sorular çok sıkıştırdı beni. Konunun uzmanı değilim ama epey araştırma yapmış oldum sayende.

Sormakta haklısın. Dediğin markaların kullandığı güç kaynağını lise eğitiminde yaptırıyorlar, koruma devresi vs.

Oldukça güzel açıklamışsınız diğer donnaımlar bölümüne konunuzu taşıdım orada daha çok yardımınız dokunacaktır. Ek olarak 2. resimin aynı olduğunu fark ettim, 2. resimi şimdi değiştirdim ve buna göre PSU üzerinde kaç W olarak piyasaya sunulduğu yazmıyor. Sadece 500w olduğu Amperlerin yanında duruyor. Bu gibi PSU'lara denk gelen kişiler Gerçekten 500w olduğuna güvenip parça alır da Gerçek olmayan 420/450 aralığında bir psu ise parçalara zarar verebilir. Bunu tam anlamak ve +12v kanalının seninde yazdığın gibi genel donanıma hitap ettiği için +12v'nin donanımlara ne kadar güç çıkışı sağladığını nasıl anlarız? Ayrıca bir PSU üzerinde max.combined power değerlerini Amper , Volt çarptığında Max combined değerini alamıyoruz nedeni nedir? Örneğin tagan'da 180, 768, 9.6, 15w bunların anlamı nedir? 780 ve 20w'ın toplamlarının mı yada başka bir şeyi mi ifade ettiğini nereden anlarız? Total power'ın nasıl bulunduğunu? Etiket üzerindeki 800 rakamının neden 800 olduğunu daha açık anlatırsan, PSU üzerinde bu combined ve total yazmayıp direk 800 yerinin olduğu psu'larda gerçekten 800 çekmediğini nasıl anlarız demek istediğim bu.

Berkan bu sorularım genelde casper, vestel vb ürünlerle beraber gelen Açıklamasız dökümanı olmayan, adi markaların bir parça alırken nelere ve nerelere dikkat etmesi üzerine idi. Yani bilindik markalar zaten dökümanda yazılı neyin nereye gittiği. Ancak her bilindik markalı ürününde ürünü alınmaz 500 yazıp 450 veya 400 civarı çıkış gücü sağlayan ürünleri mevcut, o yüzden konuyu okuyan gerçekten etiket watage'ının gerçek olup olmadığını anlamış olacaktır.

PSU bileşenleri hakkında detaylı dökümna olduktan sonra diğer bileşenlerin döküman bilgilerine rahatlıkla ulaşılabilir. Her kullanıcı buna bakmak zorunda değil marka güvenirliği bunu karşılıyor. Güzel bir yazı olmuş eline sağlık.

Bilgilerini paylaştığın için teşekkürler.

Ok şimdi daha geniş bir açıklama olmuş oldu Sağolasın, inş. bilmeyen kişiler yazıyı okuyup hangi kanalın hangi donanıma, hangi gücün kaç watt gerekliliğini hesaplamasında yardımcı olmuş veya olacaktır.