Hocam tamam işte demek istediğim nokta deprem sonrasından sonrası. Yani tek sorduğum şey devlet, depremden etkilenenlere uzun vadeli olarak yardım ediyor mu? Yoksa insanlar bir süre sonra kendi başının çaresine mi bakması gerekiyor? Örneğin birinin evi yıkıldı. Oraya yeni bina yapıldığında o kişiye dairesi veriliyor mu yoksa yapacak bir şey yok diyip başkasına mı satılıyor?

Devlet ekstra kimseye "al sana ev" demez, diyemez. O yüzden de Doğal Afet Sigortalar Kurumunca "Zorunlu Deprem Sigortası" yaptırmak zorunludur ki hakkını alabilsin. Sonradan kovuşturma yapılır da müteahhitler, ilgili belediyeler, kısaca sorumlulara dava açılır ve suçlu bulunursa bunun üzerine bilhare tazminat alırlar ama onun dışında devletin TOKİ kapsamında bir girişimi olursa olur, bir de kısa vadeli bazen paket olarak açıklanan destekler olur sadece. Zaten burada esas olay vatandaşın hayatta kalması ve bunun için o binanın kafasına yıkılmamasıdır.

İyi de o deprem sonrasından da sonrası bir durum. Kaldı ki orada herkesin kendi mülküne ait evi de yok. Eşyaları çöpe dönmüş ve sigortaya parası yetmeyen insanların durumu daha vahim. Aksi halde mülkünü almış DASK'ını yaptırmış, bina konumuyla ilgili sorunu olmayanlar zaten sigorta kapsamında sayılacaktır da en az 6 ay yapıma başlanması beklenmez. Gerçi bizim memlekette enkaz üzerine ev yapsalar ona da şaşırmam ama neyse.

Gördüğüm kadarıyla arabası olanlar köye kaçıyor ya da araçlarında bekliyor. Okul camii gibi yerlerde kalanlar var ama oralarda bayağı dolu genelde yer bulamazsın. Bunun dışında parkta ateş yakarak kalıyorlar.

Devletin temin ettiği alanlarda veya okul cami ve güvenli olan yerlerde - benim bildiğim ev için deprem sigortası yapıldığında tekrardan yapılıyor diye biliyorum umarım bir an önce düzelir olay yerinde olanlara tekrardan geçmiş olsun.

Tam da bunu soruyorum işte. 3000 bina yıkıldı deniyor. En kötü 20-30 bin daire çıkar. Bu insanların yarısı bile bu ekonomide o evleri tekrar satın alamaz. Hatta kiralık dahi oturamayabilirler. En fazla 1 ay konuşulacak sonra yine herkes her şeyi unutacak ama bu kadar insan nerede kalacak?

Hocam haklı haksız tartışmasına girmeyeceğim cevabı hepimiz biliyoruz ama bunun sırası değil gerçekten.

Sonrasını yetkililer de bilmiyor. Gölcük depremi büyük yıkıma yol açtı ama tek ve biraz daha ufak bir depremdi bugünkü depremlerin yanında, yıkım alanı daha dardı. Düzce için de bu geçerli. 7.9'luk Erzincan depremi zamanında nüfus ve ekonomik külfet şimdikinin yanında çok daha az kalıyordu. Bu defa 1 değil aşırı yıkıcı 2 deprem, ardından yıkıcı olma potansiyeline sahip birkaç deprem oldu ve zayıflamış binalar için hala tehdit yaratan 4 üzeri onlarca deprem oluyor. Bu defa yıkımın çapı öncekilere göre daha geniş, en az 10 şehre yayılmış durumda. Bundan ekonomik çıkış nasıl olabilir? Ülkenin ekonomik gücü ortada, büyük zorluklar yaşanacak gibi görünüyor. Bir de bu depremlerden sadece birinin İstanbul'da olduğunu düşün, işte onun sonucunu herkes biliyor.

Epey uzun bir süre çadırda kalacaklar. Tekrar ev almaya gücü yetmeyenler devletin yaptığı binalardan kendilerine bir dairenin çıkacağı kurayı bekleyecek umutla. Açıkta kalanlar da maalesef kaybettikleriyle kalacak, hayatlarına devam etmenin daha zor bir yolunu bulmaları gerekecek.

Hocam demek istediğim şuandan ziyade daha sonrasıydı. Tüm şehri baştan inşa etmeye çalışmak yıllar alır gibi geliyor. O yıllar içinde nerede barınacak insanlar?

Yeni ev alacak bütçesi olmayanlar belirsizlik yaşıyor.

Peki bu "Zorunlu" sigorta gerçekten zorunlu mu? Yoksa paradan kısmak için onu bile yapmayanlar oluyor mu? Ya da bu sigorta tüm evi mi karşılıyor? Bu konuda bilginiz var mı?

Malum kişinin din kardeşleri boş buldukları yeri yağmalıyor.

Evi sağlam kalan akrabası ya da başka şehirlerde akrabası olanların büyük kısmı akrabalarına gidecek. Akraba akraba dolaşıp epey bir süre misafir kalacaklar. Bazı kişiler her şeye rağmen risk alıp binalarında kalmaya devam edecek. Bu imkana sahip olmayan on binlerce kişi çadır kentlerde aylarca yaşamak zorunda kalacak. Enkaz kaldırma çalışmaları ve son ölüm sayılarının hesabı haftalarca devam edecek, sonrasında ayakta kalsa da hasarlı binaların yıkımına geçilecek. Bu kısım yıllarca sürüyor, İzmir'de bile neredeyse 2.5 yıldır hala boşaltılmış ve yıkılacağı günü bekleyen binalar var. Bu kadar geniş ölçekte bunun kaç yıl süreceğini hesapla. Ondan sonra yine bu çakal müteahhitler devreye girecek, çoğu binayı onlar yapacak yine yollarını bulacaklar... Devlet kendi yaptığı binaları birkaç yılda kurayla dağıtır ama mağdur olacak yine on binlerce kişi kalacak. Çoğu bir daha ev alamayıp kirada ve bazıları muhtemelen başka şehirlerde hayatlarına devam edecek. Psikolojileri de çok uzun süre düzelmeyecek. Sırf benim hatırladığım dönem içinde bu filmi Adana, Gölcük, Düzce, Van ve İzmir'de daha önce gördüm. Böyle giderse torunlarım da görmeye devam edecek...

Başlığa cevap verdim hocam. İçeriğe cevap verecek olursam Kızılay çadırlarında vs. kalıyorlar.

Hiç bu kadar büyük deprem görmediğim için merak ediyorum. Deprem oldu. İnsanlar şuan nerede kalıyor ya da bundan sonra nerede kalacaklar? Devlet tarafından oralara tekrar binalar yapılıp eski sahiplerine veriliyor mu?

Ben olanı söyleyeyim: Şanslıysanız arama kurtarma ekibinin geldiği ilk yerde olursunuz ve yine şanslıysanız sesinizi duyarlar sizi çıkarırlar. Çıkardıktan sonra da ayrı bir dert başlar daha çadırlar kurulmamıştır ve hala insanları çıkarmaya çalışıyorlardır. Siz de onlarla eğer fiziki durumunuz el veriyorsa bir yere kadar arama-kurtarmaya katılırsınız, vermiyorsa zaten sağlık hizmeti için bekliyor yahut hastanedesinizdir. Sonra çadırlar kurulur, şanslıysanız uyduruk tulumlardan alırsanız yok değilseniz ve bulabilirseniz battaniyeleri üst üste koyar yatarsınız. Yağmur başlarsa da sabah yarı suyun içinde uyanırsınız ve birkaç gün böyle gider. Ondan sonrası bölgedeki duruma göre ya prefabrik kurulur ya da ilgili yerlere bir kısım sevk olur ama illa açıkta kalanlar olur onlar da çadırda devam eder. Kısaca merak edecek bir şey yok. Merak etmek yerine yardım edin.

Hocam demek istediğim bu değil zaten. Nereye kadar çadırda ya da prefabrikte kalacaklar insanlar? Evi yıkılan ve tekrar almaya gücü yetmeyen biri ne yapacak? Yani devlet bu durumlarda binaları tekrar yapmıyor mu? Onu bilmediğim için soruyorum.

Sonrasını ben de bilmiyorum.

Ne dairesi yahu? En az 6 ay o bölgede kalanlar daireye falan giremez, girmemesi gerekir. Çok lazımsa ve unutulmayacaksa 23-24 senedir bu kadar deprem oluyor ama hala o binalar usulsüz yapıldığı için rant uğuruna can alıyor onu unutmayın da hesabını sorun, soralım. Daire sevdası can sevdasının önüne geçmesin.