Ben de çok merak ediyorum.

Bilmediğimden soruyorum. Neden faiz düşünce dolar yükseliyor?

100 liram var 1 sene sonunda faize yatırsam enflasyonla %20 değer kaybedecekse dolar sayesinde belki hiç değer kaybetmeyecek diyerek paramla dolar alıyorum ve dolara talep artınca doların fiyatı da artıyor. YTD

Mesela atıyorum ekran kartı bir gün 500 lira bir gün 1000 lira ya ama dolar bazında hep aynı mesela. Yani bizim paramız değer kaybediyor yani enflasyon. Eskiden böyle değildi faiz getirisi dövizden daha çok kazandırıyordu o yüzden dövize bu kadar talep yoktu ve fiyatı artmıyordu. YTD

Diyelim ki cebinde 100 para var, bankada faizde 102 TL geri alıyorsun. Ancak 100 para ile gidip 10 yabancı para alıyorsun, bir gün sonra 10 yabancı para 110 yerli para yapıyor. İkisi arasında 8 para fark var. Doğal olarak gidip artık faize koymak yerine yabancı para alıyorsun. Sonra banka 100 parana geri 101 para vereceğini söylüyor. Herkes koşup gidip yabancı para alıyor ve 10 yabancı para artık 120 yerli para oluyor. Özetle ekonomi böyle bir şey, paranın artmasını istiyorsun ve eksildiği yerden kaçıyorsun. 100 Yerli paranla su alıp satarak 130 para kazanabilsen bile çalışman gerekiyor, ayrıca 18 para vergi vermen gerekiyor. 130-18=112 para yapıyor. Aa, yabancı para alsan hem çalışıp yorulmayacaktın, hem daha karlı çıkacaktın. Artık paranla mal alıp satmıyor, iş değil, yatırım yapıyorsun. Bu esnada da bir su 1 para yerine 1.5 para maliyete çıkıyor. Zira suyu yabancı para ile alıyorsun, ayrıca sana satan para kazanmaya çalışıyor. Hayatın artık daha zor, çünkü sen su üretmiyor sadece içiyorsun. Su üretmek de yeterince kazançlı değil, başkası yapsın istiyorsun. Su üretmek için kuyu açmak lazım, kuyu açmak için 1000 para lazım. Gidip bankadan 1000 para istiyorsun, banka diyor ki tamam ama 1500 para geri isterim. Ya da banka diyor ki 1000 para istiyorsun ama bunun için bana 1000 paralık bir evi garanti olarak göstermen lazım. Alamıyorsun. Diyelim buldun, kuyu açıyorsun, sonra biri gelip sana silah çekiyor, kuyu benim yoksa ölürsün. Kuyuyu silahlı adam, evini banka alıyor. Bir de vergi borcun çıkıyor. Bunu gören de kuyu açmaktan vazgeçiyor. Gidip parasıyla başka bir para alıyor. Örnek bir senaryodur, YTD.

Yabancılar için para daha az avantajlı hale geldiği için. Parayı çekip çıkıyorlar ülkeden.

Bunu kabaca şöyle anlatayım; Diyelim yabancı bir adamda 1000 dolar para var, eğer ülkede TL'ye verilen faiz çok olursa bu yabancı bu 1000 doları TL'ye çevirir ve faize yatırır, haliyle ülkeye döviz girdiği için dolar düşer. Ama sen gidip faizi düşürürsen bu sefer parası TL de faizde olan insanlar parayı TL'den çekip dolar alır, haliyle ülkede dolar azalır ve dolar artar.

Faiz yuksek olunca bankada tutacagin Turk lirasina banka daha fazla faiz veriyor. Yani yuksek faiz demek, parani TL'de tutmak icin gecerli bir sebep demek. Faiz dusunce parasi olan insan diyor ki "Neden parami TL'de tutayim ki, dolar alirsam daha cok kar ederim" ve gidip dolar aliyor. Dolar alan insan sayisi artinca dolar fiyati da artiyor. Kabaca boyle.

Aslında dolar yükselmiyor, TL değer kaybediyor. En kısa haliyle: Elinde TL tuttuğun zaman daha az kar ediyorsun. Hatta enflasyona karşı elindeki paranın değeri düşüyor. Bugün 100 lira olan ekran kartı yarın 120 lira olacak. Eğer sen TL'yi faize yatırdığında yarın 120 lira olmayacaksa, örneğin 110 lira olacaksa, paranı faize yatırmak yerine gidip dolar alıyorsun. Herkesin dolar alması demek, herkesin TL satması demek. Piyasada TL çoğalınca da TL'nin diğer paralar karşısında değeri düşüyor.

Bunu ben de çok merak ediyorum. Takipteyim. Son düzenleyen: Moderatör: 18 Kasım 2021