ABD de 2008' deki krizden sonra parada genişleme politikasına giderek, deli gibi para basıp borç ödemişti. Sonrasında tabii 1 dolar 1.2 TL' ye kadar düştü. Örneğin; eskiden 100 dolara 1000 ton buğday alırken aynı 100 dolara 250 ton buğday almaya başlamış; eskiden 2000 dolara Türkiye'de deli gibi tatil yaparken, aynı tatil için 5000 dolar ödemek zorunda kalmıştı.

@eopFnc Ben de diyorum ki bu kadar rahatsız oluyorsan sildir üyeliğini sen de kurtul üyeler de... Şikayetlerini konumun altına yazarak konumu kirletme. Bir problemin varsa yönetime bildir. Kaldı ki herkes senin gibi düşünmüş olsaydı yani nasıl olsa internette vardır deyip bilgilerini internete aktarmamış olsaydı internetin hiç bir anlamı kalmazdı. O zaman daha büyük teknoloji siteleri varken neden Technopat'ta tartışıyoruz? Bu mu mantık? Nasıl olsa alternatifi var?

Para degerli degildir. Mal ve hizmet degerlidir. Diyelim ki dunyada 2 ulke var, A ve B. Diyelim ki A 1 senede 1 tane araba uretiyor. Diyelim ki B 1 senede 1 tane motosiklet uretiyor. Diyelim ki 1 araba 2 motorsiklet degerinde. A'nin para birimi AL olsun, B ninki de BL olsun. A ulkesinde 1 araba 100 AL degerinde. B ulkesinde 1 motor 10 BL degerinde. 100 AL ye sahip birisi, 2 tane motor degerinde urune sahip olabilecegi icin, aslinda 100 AL = 20 BL oluyor. 1 AL = 0.2 BL degerinde. A ulkesi para basmaya karar verdi diyelim. Ulkeye fazladan 1000 AL girdi. Eger arabanin fiyati degismezse, ulkede uretilen tum urunlerin toplam degeri 100 AL olacak. 900 AL'lik banknot ile hic bir sey satin alamayacaksin, bos yere basmis olacaksin. Bu sebeple kalan 900 AL sahipleri diyecekler ki "Bari B ulkesine gidip orada parami harcayayim ". Ancak B ulkesinden herhangi biri, alacagi AL ile artik satin alabilecegi bir urun olmayacagi icin bunu kabul etmeyecek. O sebeple fiyatlarin guncellenmesi gerekiyor. Ne kadar AL basarsa bassin, A ulkesinin 1 sene icerisinde kasasina giren tum paranin toplan degeri bu kapali ekosistemde urettigi mal ve hizmetten daha degerli olamaz. O sebeple Arabanin fiyati 1000 AL olacak. 1 BL = 100 AL olacak. Enflasyon %10000 ' e yukselecek ki denge saglansin. Bu basit ornekte neden para birimlerinin birbirlerine gore farkli konumlandigini ve neden para basmanin hic bir seye cozum olmayacagini gorebilirsin. Gercek hayatta elbette isler cok cok daha karmasik. Ama temel mantik ayni. Ureteceksin. Ya hizmet ureteceksin, ya tarim mahsulu ureteceksin. Ya silah ureteceksin. Ya bilim ureteceksin. Ya agir sanayi ureteceksin. Ama bir sey ureteceksin ki, paran degerli kalsin. Ornegin uretimi agirlikli olarak tek bir urune bagli olan ulkelerde , urettikleri urundeki fiyat dalgalanmasi cok ciddi ekonomik buhranlara sebep olur. O sebeple saglikli bir ekonomiye her sey gerek, tarim da gerek, agir sanayi de gerek. Uretimi cok yuksek olan ulkeler, ornegin Cin, bilerek para birimini degersizlestirmeye calisirlar. Eger ulkenin para birimi degersizlesirse, baska ulkeler kendi para birimleriyle daha fazla urun satin alabilirler kendilerinden. 10 liraya 5 tane durum satmaktansa, 9 liraya 6 tane durum satmak isterler ki, kar marji azalsada sirkulasyondaki para cok kalsin, sanayi ayakta dursun. Para biriminin degerli olmasi da yine tek basina hic bir anlam ifade etmez. 1 Kuveyt Dinari = 19 TL = 4 Dolar degerinde. Onemli olan her zaman icin ne kadar uretim yaptigindir. Gerisi fasa fiso.

Bu arada evet her şey dövize bağlı. Ekmek bile. Fırında ekmeği yapmak için una ihtiyacın var. Unu elde etmen için buğdaya ihtiyacın var eskiden en azından bunu biz yapıyorduk fakat buğdayıda ithal ediyoruz. Bunu dolar ile yapıyoruz. O buğdayı ekmek biçmek için makineye ihtiyacın var. O makineyi Türkiye üretmiyor yurt dışından geliyor ve dövizle geliyor. Makineyi çalıştırman için benzine ihtiyacın var benzin dövizle geliyor. Onu una çevirmek için taşıma gerekiyor. Taşımayı yaptığın araç yurt dışından geliyor= döviz. Ekmeği yaptın bakkallara, marketlere dağatacaksın. Taşıt lazım, taşıta benzin lazım. Fırını işleten bey amca pastanesine dondurucu alacak yurt dışından geliyor, döviz. Elektrik harcıyor tüm bu işlemler elektriği üretmek için doğalgaz alıyoruz dövizle. Yani kardeşim iğne iplik dahi dövizle. Değil diyenler, dolar artsa ne olur artmasa ne olur diyenler var ya. Bugünlere onlar yüzünden geldik.

Peki dünyada tek para birimi olmuş olsaydı ne olurdu? Madem ne kadar köfte o kadar para diyoruz bu durumda para birimlerinin bir önemi kalmıyor mu? Örneğin Avrupa Birliği ülkelerinin tek para birimi kullanması gibi.

1930-1935 arasıydı galiba.

Tatmin edici cevaplar göremedim. Parmaklarım döndüğünce yazayım; Para bastıkça enflasyon artar. Peki neden? Para basmak Merkez Bankasnın görevidir . Şimdi, MB para bastığında ne oluyor bir bakalım. MB 100₺'yı 95₺'ya basar . Buna emisyon denir. Aradaki 5 liralık fark ise senyoraj değeridir. İşte bu senyoraj değeri hepimizin cebinden çıkar. Fakirinde zengininde. Buna Enflasyon Vergisi denir. Ekonomistler hariç neredeyse kimse bunu bilmez. Buna bağlı olarak enflasyon arttı denir. Bir liralık ekmeği iki liraya alırız. Bir lirası ekmeğin, bir lirası devletindir. Ayrıca MB Hazine Bonosu ve Devlet tahlili karşılığı para basar. Bankalardan gelen çek ve senet karşılığı, piyasadan alınan altın karşılığı, piyasadana alınan döviz karşılığı para basabilir. Çok borç var haydi para basalım gibi bir durum söz konusu değil. Buna istinaden MB en çok kar oranına sahip bir kurumdur. 5 liraya 95 lira kazanır. Yazdığım gibi aradaki 5 lira bizden çıkar. Peki madem para basmıyoruz nasıl ülkecek zengin olacağız? Bunun cevabı basit; üretip ülkemize bolca döviz girdisi sağlarsak. Devlet borç almış ve bunu bir sene sonra ödeyecekse Devlet borç almış ve bunu çok uun yıllar sonra ödeyecekse Umarım açıklayıcı olmuştır.

Ülkeler neden kafalarına göre para basamıyor? Para basmamız için gereken şeyler nelerdir? Yalın, anlaşılır bir şekilde anlatırsanız sevinirim.

Bu senin verdiğin cevaba çok bile. Ben ciddi ciddi böyle bir düşünceye sahip insanın aklından geçenleri ve kendisine yakışan cevabı verdim o kadar buna sinirlenmene gerek yok bence.

İhracat.

Bu anlamı mı çıkardın gerçekten yazdıklarımdan?

Para ne kadar çok basılırsa o kadar değeri düşer

Eğer ki Almanya gibi, Fransa gibi sallıyorum 5 dolara aldıkları bobinlerle 30 dolarlık motor yapmaz isek böyle konularla ve dolar 10 tl olunca bir sıfır atılacak gibi şeylerle kendimizi avuturuz

Özetle, hem para basabilmemiz, hem de güçlü olabilmemiz için bir şeyler üretip ihracat yapıp diğer ülkelerin bize bağımlı olmalarını sağlamamız gerekiyor. Aksi halde kafamıza göre para basmamız ülkeyi kaosa sürüklediği gibi dışarıda da hızla güç kaybetmesine sebep oluyor. Doğru anlamış mıyım?

Neden para basalım?

Piyasadaki sıcak paraya göre, ekonomiye göre, üretime göre ve daha bir çok şeye göre değişir bu durum. Para basmanın hiçbir anlamı yok. Atıyorum Elimde bir mal var =M senin para birimin= TL Ülkenin 500 tane basılı parası varken 1 M= 100 TL ise Ülkenin 1000 tane basılı parası varken 1M = 200 TL olacak Yani o malın değeri zaten belli senin para üretmen boş bir çaba. Göz boyama.

Paranın değeri düşer.

Madem para bastıkça değer kaybediyor O zaman hiç durmadan 7/24 aralıksız dolar basalım Ölmeden doların 1 tl den az olduğunu görseydik

Ekonominin mal bazından hacmine göre para basılır. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkelerinde malın para değeri ile piyasadaki para oranı 30% civarındadır, bu oran Çin Halk Cumhuriyeti'nde 69%'dur, bizde ise 2%'dir. Emekli gazeteci Memduh Bayraktaroğlu bu oranın arttırılması gerektiğini savunanlardandır.

Gerçekten bu konuyu Techonpat Sosyal'de açıp konunun onaylanmasını üstelik insanların yorum yazmasını beklemek yerine neden Google'ya yazmıyorsunuz? Milyonlarca cevap bulunmakta bu konu hakkında.

Peki parası çok olan ülkeler parasının değerini düşürmeden nasıl çoğaltabiliyor?

Para basıyoruz zaten, dolar durduk yere 5,5'lara gelmedi! Para kalmadıkça, yüksek faizli borçlanmak yerine, halkın cebindekini ödünç almak daha mantıklı ve cazip çünkü. Merak etme para basmanın alasını göreceğiz çünkü yılın ilk 2 ayında feci şekilde borçlanıldı doları sabit tutmak için ama sınırsız borçalanamazsın ne yazık ki... Sürprizbozan: La Case De Papel'den sahne Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et Ha dolar neden çok değer kaybetmiyor, çünkü adamların parası tüm dünyada geçerli, yani basılan para biz gibi ülkelere borç olarak veriliyor, haliyle sadece tek ülke ile sınırlı kalmadığı için enflasyon yaratmıyor ama o basılan paralar kendi ülkelerine girdiği anda enflasyon patlaması yaşatır. O yüzden paralar parti parti çekiliyor ve yakılıyor. Ayrıca basılan parayı, geri almak üzere yani borç olarak verirsen ve o alınan borç yatırıma üretime dönüp de, katma değer üretirse ve bunun sonucunda ihracaat yapıp para kazandırırsa enflasyon yaratmaz ama hiç kılını kıpırdamadan aldığın borcu ithalata dayarsan sırf harcama yaparsan biz gibi enflasyon oluşur. Tarihte parayla batan ülkeler var. Bakınız:Hollanda Hastalığı ve Türkiye

Dünyada karşılıksız para basabilecek tek ülke var oda Amerika'dir. Fazla altın rezerv'den dolayı bunu ülke içerisinde belki kullanamayabilir ama parasını diğer ülkelere satabilir bu aslında onların aleyhine olan bir durum olsada bu para basamayacak anlamına gelmez. Zaten iç piyasasındaki ekonomi sirkülasyonundan çok dışa verimli bir ülke ekonomisi olduğu için istediğin gibi at koşturabiliyorsun.

Dünyada bütün ülkeler dış ticarette dolarla alışveriş yaparlar. Her ülke ihtiyaca göre kendi parasını basar basmasına ama dolar ve diğer para birimlerine karşı paranın değeri düşer. Örnek olarak; Zimbabwe dünyanın en değersiz para birimine sahiptir ve bu fotoğraftaki çocuğun da 1 kucak dolusu parayla sakız almaya gittiği söylenir Sürprizbozan: Fotoğraf

Para basıp dışarıya servis ettiğin banknotlar; senin ülkene geri dönüp birçok şeyi satın alabilir de o yüzden İthalata yönelik büyüyen bir ekonomin varsa elbet basarsın, fabrika kurmak yerine fabrika satan bir ekonomin varsa para falan basamazsın, sonunu getirirsin ancak.

Bir şeyden ne kadar çok varsa o kadar değersizdir.

Bununda mantığı yine arz talebe bağlıdır. Arada denge vardır, ülkenin ekonomisi iyi ise bastığın para çok etkilemez zaten öyle güçlü ülkeler parasının değerini düşürmeyecek şekilde basıyor parayı. Çok para değersizdir mantığı şundan gelir: İnsanoğlu varolduğundan beri kıymetli şeylerin peşindedir ve kıymetlilik çok kişide olmayan şeyin sende olmasına göre artar. Az şeyin pahalı olmasıda böyledir. Buradaki azlık çoklukta piyasada dolaşan serbest paradır.

İntel için pek geçerli değil. g4560 fiyatının üstüne koydu da koydu iki sene önce.

Bunun için üretmek lazım. Dış ülkelere bir şeyler satıp, ülkeye dolar girişi arttıkça ülkenin para değeri de yükselir ve alım gücü artar.

Tarih'de ise Almanya'nın tam olarak hatırlamıyorum sanırsam borçlarını ödemek için aşırı fazla para basınca, 1 ekmek 1 milyar Mark'a eşitti. Ve nakitten çanta yapıyorlardı.

Bkz. Versay Almanya'sı. Sent from my Redmi Note 5 using Technopat mobile app

Çok basit örneklere indirgemek anlamak için daha iyi, ben de şöyle anlamıştım; 1 Dolar = 5.5 TL gibi bir oranımız var şu an. Bunun anlamı; "dünyadaki bütün Dolarlar'ın toplamı, dünyadaki bütün Türk Liraları'nın toplamına bölününce" bu 5.5 rakamı çıkıyor. 5.5, burada bir "değer oranı". Yani an itibariyle dünyadaki her bir 1 Dolar, dünyadaki her bir 1 Türk Lirası'ndan 5.5 kat daha değerli demek. Peki 1 Dolar ne kadar? Yani 1 Dolar neye eşit? Ya da 1 Türk Lirası? O da şöyle; bir paranın sahibi olan ülkenin üretimleri, dış satışları, diğer ülkeler tarafından tercih edilmesi, ülkenin gücü, içinde barındırdığı uluslararası şirket ve kuruluşların potansiyel değerleri ve son olarak petrol, altın gibi değerli rezervleri o ülkenin parasının değerini belirliyor. Yani iki ülkenin paralarını karşılaştırırken aslında bu yukarıda bahsettiğim değerler ile dünyadaki anlık potansiyellerini karşılaştırmış oluyoruz. Başka bir deyişle; üretim, iç ekonomi, dış ekonomi, rezervler, potansiyel değerler vs hesaba katılınca Amerika, Türkiye'den 5.5 kat daha kıymetli. Bu, tanımlayıcı değerlerin içinde basılmış toplam para miktarı yok dikkat ettiyseniz. Çünkü bir ülkenin değerini belirleyen, kişi başına düşen banknot sayısı değil. Sonuçta, paralarımızın sanal olarak bankalarda bulunması da mümkün. Öyle olunca banknota ihtiyaç duyulmuyor. Ülkenin kendi değerini arttırmadan banknot sayısı artınca sadece ülke değerini daha çok paraya bölmüş oluyorsunuz. Yani kişi başına 1000 lira düşerken, 2000 lira düşmeye başlayınca 1 Dolar = 11 TL oluyor. "Sadece dış paraya mı endeksliyiz" diyeceksiniz. Değiliz. Aslında "değerimiz" tamamen yukarıda saydığım, o ülkenin kendi değerleri ve iş gücünün toplamına bağlı. Yani iş gücü iki katına çıkmadan maaşlar iki katına çıkarsa, her şeyin fiyatı da 2 katına çıkar. Sonuçta değişen bir şey olmaz. Şöyle örnek verelim; Ekmek ve yoğurt. Bu ikisinin arasındaki oran da bellidir. Yoğurdun kilosu ile ekmeğin kilosu arasında bir yaklaşık oran vardır. Diyelim ki hiç bir şey değişmeden, sadece keyfen ekmeğin fiyatını yarı yarıya düşürdünüz. Yaptığınız şey sadece ekmeği ucuzlatmak değil, ekmeği; herşeyin karşısında ucuzlatmak. Yani birden bire ekmek karşısında her şeyin değeri iki katına çıktı. Neden? Nedeni yok. O zaman piyasalar yeni bir denge bulana kadar ekmek tüketimi, sonra dolaylı olarak ekmek üretimi ve tüm endüstri etkilenecek. Yoğurt, ekmek karşısında 2 kat değerlenecek ne yaptı? Şimdi örneği para ve yoğurt için verelim. Artık herkesin iki kat parası var. Yani göreceli olarak yoğurt yarı yarıya ucuzladı. Yoğurt bu değeri kaybedecek ne yaptı? Ya da para sahipleri yoğurt karşısında bu kadar güçlenmeyi hak edecek ne yaptı? O zaman, yoğurt değerini korumak için hızla pahalılaşacaktır. Yani paramızın artmasının kıymeti kalmadı, yoğurt da pahalandı. Bu yüzden bir şeyin değerini birden arttırmak aslında hiç bir şeyi değiştirmedi. Diğer her şey, o artan şeyin karşısında değerini korumak için tepki olarak kendi değerini arttıracak. Sonuçta, kısa sürede yine başlangıç noktasına dönecek her şey.

Bir paranın değeri o paraya olan taleple doğrudan ilişkilidir. Devletler, uluslararası dolaşıma para sokabilmek için bir karşılık göstermek durumundadır. Bu karşılıkta devletin hazinesinde bulunan altın rezervi ile doğru orantılı olmak zorundadır. TL'nin değeri neden az? Talep az. ABD dolarının değeri neden yüksek? Talep fazla. Doğru orantı.

Bu konu çok ayrıntılı bir konu ama aynı zamanda da basit bir konu. Arkadaşların dediği gibi çok olan maddenin değeri düşer parada buna dahil. Ülkedeki ihtiyaçtan çok para basarsan bu paranın değer kaybetmesi ve enflasyon olarak sana geri döner. Güçlü ülkeler nasıl basıyor dersen siyasi ve asgeri güçlerini kullanarak her alanda kendi paralarının kullanılmasını sağlıyorlar bununla beraberde paralarına olan talep artıyor. Talebi çok olan paranın üretimini belirli oranlarda çoğaltırsan değeri düşmez çünkü bol ürün olmasının yanında bolda talep vardır. Bunlar teorik gerçekler ama gel gelelim ki ABD'nin bastığı çoğu paranın karşılığı yoktur normalde dünya üzerindeki gücünü kullanarak insanları dolar kullanmaya zorlamaktadır bunun için parası değer kaybetmez. Ama bu durum şimdilik geçerli. Dolar kullanmayı bırakacak veya azaltacak güçlü ülkeler çoğaldığında ABD'nin elindeki en büyük güç olan parayı yönetme gücü azalacak belkide bitecektir. Bununla beraber karşılıksız bastığı paralar gün gelip başına bela olacak. Yani her zaman iktisat kuralları işlemez çünkü bu ülkeler iktisatın babası olan ülkeler kaçış yollarını da çok iyi biliyorlar. Ama kaçışda bir yere kadar. Yazı uzun oldu ama açıklayıcı olmuştur umarım.

Gelişemez işte enflasyon artar. Ekmeği 10 liraya almaya başlarsın. Bu şekilde gelişmek mümkün mü?

Sakin ol şampiyon. Biraz olgunlaş, kocaman adam oldun artık.

+Neden para basmıyoruz? -Çünkü evren'de bir sen akıllı değilsin.

Benim yapabileceğim bir şey yok dayanamıyorum kusura bakma Burada saatlerce cevap bekleyeceğine 10 dakika içerisinde sorunun cevabını öğrenmiştin. 2014'ten beri buradayım ama böyle boş konu açanlar yoktu çok fazla türedi sizin gibiler yok 'Kızla konuşmaktan utanıyorum, yok şurada çalışabilir miyim? Şu nedir? gibi konular açan çok artık adminleride tebrik etmek lazım burada tabii.

Bastığı paranın arkasına bir garantör koyuyor. Bu "garantör" altın gibi değerli madenler, başka para birimi, mal, arazi vb olur. Mesela merkez bankamızın piyasaya dolar, atın salarak yaptığı şey bildiğin bu "garantör" dediğim alingiri elden çıkarmaktır. Piyasaya dolar salarak kurları düşürür, ancak kısa vadeli bir düşüştür. Ekonomi metinleri çevirisi dersinden aklımda kalan 3-5 şeyi yazdım. Boş yapmış olabilirim. Bunuda belirteyim. Yoksa ekonomist birinden küfür yemek istemem. (=

Örneğin Venezuela saçlarından çok banknotları var. Ama değersiz.

@eopFnc Evet, bunu demek istiyorsun. Nasıl olsa farklı bir kaynakta vardır oradan arat bul diyerek diğer üyelerin bilgilerini paylaşmasını engel olup internetin gelişmemesine sebep oluyorsun. Kaldı ki bu konu aynı zamanda bir genel kültür konusu. Gereksiz bir konu da değil. Bence biraz klasik müzik dinle.

Cahilliğime verin. Ülkemizde her şey dövize endeksli değil diye biliyorum basılan paralar ile örneğin hizmet sektörü geliştirilse ne olur? Yani örneğin bir garson hizmetinin karşılığında aldığı parayı ülkenin ileri gelenlerinin yapmış olduğu ihracatlar sayesinde mi alıyor? Yani demek istediğim şey para basılsa, dövizle ilgisi olmayan sektörler geliştirilse ne olur? Yani iç piyasadan bahsediyorum.

O zaman sen bu kafadan devam et. Hayat her zaman 'Armut Piş Ağzıma Düş' modunda devam ettiği için bir sıkıntı olmayacak zaten.

Enflasyonun önünü alamazsın. O yüzden her devlette bu şekil değildir belki ama Türkiye hazinendeki altın miktarına karşılık miktar para basıyor.

Sonra vay efendim neden Amerika Türkiye'ye nota verdi

Aynen öyle, doğru anlamışsınız. Devletin resmi verilerine göre ekonomi küçülmüşken enflasyon artmışsa, ortada bir sorun var demektir. İkisi aynı anda bulunuyorsa kısa sürede çözülemeyecek bir sorun vardır. Devletin hazinesi açık vermiş, devletin gelirleri giderlerine yetmemiş demektir. Bu açığın oluşması için 2 gerekçe olabilir; Ya millet olarak devletten çalıyorlar ya da devlete emanet ettikleri parayı çaldırıyorlar demektir. Mesela ülkemizde devletin hazinesini kime emanet edeceğine de halk karar verdiği için her şekilde suçlu halk oluyor.

Çok basit arz talep meselesi. Bir şey ne kadar bol ise o kadar ucuz olur, ne kadar az ise o kadar değerli olur. Para basabilirsin ama diğer para birimleri karşısında değeri düşer.

Para basmak için o para değerinde eşya koynam lazım mesela 1m değerinde altın koyarsan 1m basarsın

Para bastığın sürece paranın değeri düşer.