Talep yüksek ise fiyatta yüksek olur. Serbest ekonominin gerçekleri bu.

O zaman fırsatçılar yüzündendi, makarnanın 500 GR'lık paketi 40 TL'ydi. Şimdi durum çok farklı, pahalılığın sebebi kesinlikle üretici ya da esnaf değil. İnsanlarda panik havası oluşup talep patlayınca kolonya, dezenfektan, makarna ve maske gibi ürünlerin fiyatı anında zirveye ulaşmıştı. Arz ve talep, başka açıklaması yok.

Esnafın; eldeki malı canının istediği fiyata satması ahlaksızlıktır. Esnafın; zam haberini duyup eldeki unu, şekeri ya da ayçiçek yağını stoklayıp ardından zamlı olarak halka satması ahlaksızlıktır. Esnafın; maliyetler arttı diyerek sattığı ürünlere zam yaparken aynı zamanda çalıştırdığı insanların maaşlarını artırmaması, hatta onların sigortasını bile yaptırmaması ahlaksızlıktır. Esnafın; maliyeti ucuz diye mülteci çalıştırması ahlaksızlıktır. Esnafın; tüm bunları serbest piyasa ekonomisi ardına sığınarak yapması en büyük ahlaksızlıktır. Bizde eksik olan sadece dürüstlük.

Bence bu "arz-talep dengesi yada serbest piyasa ekonomisinin gerçekleri" değil düpedüz ahlaksızlık.

Pandemi zamanı 250 lira ve üzerine satılan 50'lik maske an itibariyle 9.95 lira. Hani yapılan zamlar için akaryakıt, elektrik ve maliyetler artmıştı? 9.95 lira kurtarıyorsa neden 250 lira ve üzerine satıldı? Son düzenleyen: Moderatör: 4 Haziran 2022

İlk sorunun cevabı evet fakat burada devlet politikaların bu dengeyi etkilediğini unutmamak lazım. Arz talep meselesi sebebi değil, açıklaması sadece. Devlet bir politika üretir o da arz talep dengesini etkiler. İkinci yazdığınıza gelirsek de hiç mi hiç alakası yok. Uzun uzun anlatmayacağım zaten çok güzel anlatanlar var, işin aslı astarı nedir öğrenmek isterseniz ama çok kısaca şunu diyeyim bahsettiğiniz tarzda hareketler başkaları için fırsat yaratır. Fiyatlar olması gerektiğinden çok yüksekse yeni bir oyuncu girer ve olması gerektiği fiyata satar. Ya da maaşlar kişinin sağladığı değere göre düşükse yeni oyuncu o işçiyi yüksek maaşla tavlar. Vs vs. Olan "fırsatçı"ya olur, batar. Serbest piyasa bu yüzden önemli. Hatta tam serbestlik olması gerek bence. Para politikası, merkez bankası vs de olmamalı. Ya da ulusal para birimi de olmamalı. Devlet fiyatlara müdahele ederse o müdahele kar topu etkisiyle sana bana dönecektir emin olun. Devletler batmaz, iflas etmez çünkü aklınızda olsun. Tek bir örnekle esnafı bin çeşit batıracak senaryo üretebilirim. Ülkede fırsatçılık yok, ülkede kriz var. Bu krizin de sebebinin tam olarak adresi bellidir. Esnaflarla alakası yoktur. Esnaflar zaten en başında böyle bir ortamı istemez. Çünkü en basitinden satış yapamıyor adamlar. Bir de şunu söyleyeyim, fiyatlar bizler için bir şey ifade ediyor ama tüccar için fiyatın ne olduğundan çok satış miktarı ve satıştan gelen kar yüzdesi önemli. 10 liralık ürünün 11 liraya satılmasından daha önemli olan 10 kuruşlük malın 1 liraya satılmasıdır. Ya da zararına satar ama düzenli müşterisi olur, yan ürünlerden kazanır. Ki zaten büyük market zincirleri çoğu ürünlerinde zararına bile satış yapabiliyorlar. Karlı ürünlerin çoğu da %1-2 gibi çok küçük oranlardadır. Son olarak da dürüstlük dünyanın hiçbir yerinde para kazandırmıyor. Öyle bir şey yok. Aklınıza gelen en dürüst markayı söyleyin ben size bin tane, pisliklerinin yazıldığı, haberleri paylaşayım. Serbest piyasa kuralları gereği çok saçmalayamıyorlar sadece.

Biliyorum sistem serbest piyasada kalsın demedim zaten ama ne piyasanın tamamen üreticilere kalmalı ne de tamamen devletin elinde olmalı. Öbür türlü illaki bir yerde ya üretici ya da halk haksızlığa uğruyor.

Arz talep. Şu an maske yasakları bittiği için arz yüksek talep az, haliyle bu fiyatlar gayet normal. Üreticisi belki zararına bile satıyor olabilir çünkü depoda tutmak vs daha maliyetli olabilir. Serbest piyasada fırsatçılık asla olmaz. Devletin fırsatçılar demesi spekülasyondan ibarettir. Uzun vadede daha büyük zarar doguracağı aşikardır.

Pandemi zamanı diyorsun hepimiz maske takmadığımız için öleceğimizi düşünüyorduk, bin TL bile desen alacak insan bulunurdu + o zaman üretim asla 70 milyon kişi icin değildi ikisi aynı şey değil olamaz. Karşılaştımalar saçma.

Serbest ekonomi illaki bir yerde böyle sıkıntılara giriyor çünkü üreticinin her zaman bahanesi var. O yüzden tamamen olmasa da devlet denetimi olması şart. Ha normalde böyle ama konudaki olay ise bambaşka üretim talebi karşılayamayacağı için fiyatlar bu kadar yüksekti ve başlarda tüm dünyada fiyatlar böyle uçuktu.

Avrupa'da neden bu fırsatçılık meydana gelmiyor peki? Onların ekonomisi de serbest ekonomi değil mi?

Çünkü oradaki insanlar bizden daha dürüstler.

Fırsatçılık ile enflasyon aynı şey değildir. Arz-Talep konusunu araştırmanızı öneririm.

Dürüstlükle alakası yok. Oradaki tüccarlar da elbette tekel olmak ister fakat serbest piyasa tam anlamıyla işlediği için bu tarz hamlelerde önünde sonunda kendilerinin zararlı çıkacağını bilirler. Biz liberal ekonomiden çok sosyalist ekonomiye yakınız. Haliyle serbest piyasa kuralları aksayabiliyor.