Bazı eleyici sorular sıralamaya etki ediyor. Bazı sorular ise sadece puan olarak işine yarıyor. Mesela biri herkesin yapamadığı soruyu yapınca binlerce sıra atlıyor ama puanlar neredeyse aynı oluyor.

Sınavın kolay ya da zor olmasından kaynaklanıyor. Ben de üniversite sınavında matematik fulleyen adamım ama üniversitedeki matematik dersi daha az konu içermesine ve daha üniversiteye gitmeden bile konularını bilmeme rağmen sınavdan 65 aldım. Çünkü üniversite sınavına göre zordu. Sıralaması aynı kalan kişi kendini geliştirememiştir, aynı seviyede kalmıştır. Daha kolay sınavda daha fazla soru çözmüş.

Oncelikle merhaba konu kapatilmadigi icin aklimdaki bir seyi sormak istedim. Diyelim ki 480 475 472 468 465 462 puani olan 6 ogrenci var ve bir de 410 puanli bir ogrenci daha var ve hepsi de ayni bolumu tercih ediyor. Ama 462 puanli ogrenci o bolume giremiyor onun yerine 410 puanli ogrenci giriyor ne yapacagiz.

Size başka nereden ulaşabilirim?

Açık arttırmadan farkı yok. En çok veren mala sahip oluyor. Üniversite tercihinde de tercih yapanlar arasından en yüksek puana sahip kişiler kontenjan el verdikçe bölüme yerleşiyor.

Sıralama düştü derken şunu kast etmek istemiştim, bu seneki netlerimi geçen sene yapsam 30-40 bin arası sıralama gelebilecekken bu sene çok daha yüksek bir sıralama geldi. Yükseleceğini biliyordum ama bu kadarını beklemiyordum. Uçurum fark var. Bu neredeyse herkesin başına gelmiş. Sıralaması aynı kalan arkadaşım var. Şimdi elimdekini en iyi şekilde değerlendirebilmek için bu soruları sordum. Cevaplarınız için teşekkürler.

O konuda çok bilgim yok ama şöyle düşünebilirsin sıralama dediğinin daha önemlisi olması burada devreye giriyor puan yapamadığınız için düşük olacak ama insanların çoğu yapmadığı için sıralama genelde aynı olacak. Sen yapamadın sınavı diyelim zordu senden başka herkes de yapamadı çoğunluk olarak o yüzden üniversite tercihlerinde sıralamalar pek değişmiyor. Tercih için pek bişey değişmeyecektir. Tercih yaparken benim fikrim sıralamayı baz alman puan muhabbetine bakma.

Sıralama düşmesi diye bir şey yoktur. Asıl seviyeyi belirleyen şey sıralamadır. İnsanlar kendileri kötü olmalarına bahane arıyor sadece. Geçen yılki sıralamalara bakarak olabildiğince geniş ama bir yandan da mantıklı aralıkta tercih yapın. İsterseniz sınav sonucunuzu paylaşıp istediğiniz bölümü belirttiğiniz bir konu açın. Tercih listesi yapmanıza yardımcı olalım.

Örnek vermek gerekirse bir üniversite diyor ki benim 50 kişilik kontejanım var osym kardeş, osym de diyorki ben sana yardımcı olup öğrenci bulurum. Sonra osym o üniversiteyi de tercih listelerine ekliyor ve o üniversiteyi tercih yapan öğrenciler içerisinden en iyisi 1. Den Başlayıp en kötüye yani 50. Ye kadar sıralamadan alıyor. Tercih yapan insanlarda osymnin duyurduğu geçmiş sene sırlamalarına bakarak aşağı yukarı o üniversiteyi tercih eden insanların durumunu görüp ona göre tercih yapıyor. Yoksa devlet üniversiteleri öğrenci seçme usulune başvurmuyor. Tercih eden en iyi 50 kişi gitmiş oluyor oraya. Ayrıca puanın olduğu için sıralama olabiliyor. Aldığın puan senin sıranı belirliyor. Uzun lafın kısası üniversiteler öğrenci seçmiyor öğrenciler üniversite seçmiş oluyor bir nevi

Bunun mantığı şudur, aslolan sıralamadır, fakat sıralamanı belirleyen şey senin puanındır. Bir sene sınav çok zor olmuş olabilir, herkes çok düşük almış olabilir. O sene 300 puanla çok güzel bir sıralama yapmış olabilirsin. Sonraki sene daha basit bir sınav olmuştur, ya da adayların ortalama başarısı yükselmiştir fakat sen yine 300 almışsındır., işte bu zaman sıralaman düşük gelir. Önemli olan başlı başına kaç puan aldığın değildir, herkesin puanları arasında senin puanının ne durumda olduğudur. Yerleştirmeler yapılırken en yüksek sıralamaya sahhip öğrenciden başlanır. İlk tercihine yerleşir o arkadaş. Sonra aşağıya doğru herkes ilk tercihlerine yerleşerek iner. Diyelim ki sen 1000 sıralama ile A üniversitesine gitmek istiyorsun. Senden daha iyi olan 999 kişinin içerisinden 49 kişi o üniversiteye gitmek istemiş, yerleşmiş. Üniversitenin kontenjanı da 50. O halde kalan kontenjana sen yerleşirsin. Eğer senden daha iyi olan 50 kişi o üniversiteyi tercih edip kontenjanını doldursaydı sen ikinci ya da üçüncü tercihine yerleşecektin. Öyle öyle kontenjanlar dola dola sıralamada en sondaki öğrenciye kadar iner. Mesela bazı senelerde bir bölümü başarılı öğrenciler tercih etmemiş olabilir. Kalan kontenjan açığını da sıralaması uygun olmamasına rağmen öylesine tercih listesine yazan iki tane düşük sıralamalı öğrenci ile doldurabilirler. Yani 50K sıralama ile girilen bir bölüm o sene 150K ile kapatabilir. Herkesin sıralamasının bir sene düşüp bir sene çıkması diye bir şey yoktur. Her sene birisi 1. olur, birisi 2. olur, ... birisi bir milyonuncu olur, her sene birileri bir sıralama yapar. Birisinin sıralamasının düşmesi demek o sene geçen senelere göre rakipleri daha iyi çalışmış demektir. Örnekler yeterli gelmediyse mantığını oturtamadığın yeri sor biraz daha açıklayıcı yazmaya çalışırım. Not: Bir de yukarıda bir arkadaş demiş ki " Bazı eleyici sorular sıralamaya etki ediyor. Bazı sorular ise sadece puan olarak işine yarıyor. Mesela biri herkesin yapamadığı soruyu yapınca binlerce sıra atlıyor ama puanlar neredeyse aynı oluyor." Bu yanlış bir bilgi. Her sorunun özünde puanı aynıdır. Dolayısı ile sıralamaya etkisi de aynıdır. Fakat sınavda soru puanları hesaplanırken standart sapma uygulanır. Normalde 4 puan vermesi gereken iki soruyu ele alalım. Sorulardan birisi çok basit, herkesin yaptığı bir soruysa puanı 2'ye düşebilir, diğeri ise çok zor ve çok az kişinin yapabildiği bir soru ise puanı 6'ya çıkabilir . Dolayısıyla kolay soruyu yapamaman seni 1000 kişi geriye atarken zor soruyu yapamaman seni 5000 kişi geriye atabilir.

Üniversiteler ve ÖSYM nasıl kontenjanları dolduruyor? Parametreleri nedir? Sıralamaya göre mi, puana göre mi? Yoksa atıyorum 50 kişilik kontenjanı varsa o üniversiteyi tercih eden en iyi 50 kişiyi mi alıyorlar? Bunun mantığı nedir? Sıralama diyecekler için, YÖK'ün sitesinde gördüğüm kadarıyla bazı okulların aldığı son öğrenci bir önceki senede aldığı son öğrencinin puanına göre daha fazla puanı olmasına rağmen sıralaması daha yüksek olabiliyor. Üniversitelerin hep daha iyi öğrenci almak isteyeceğini düşünürsek puana göre alıyor gibi geliyor. Her senenin sınavı ayrı zorlukta fakat her dönemin olanakları da ayrı. ÖSYM bu ikisini dengede tutmaya çalışıyor. Birde sıralama önemliyse niye puan alıyorum? Puan diyecekler için, o zaman niye sıralama önemli deniyor?

Bu sene genel olarak herkesin sıralaması geçen seneki sınava göre düştü. Bu düşüşü tercih yaparken nasıl değerlendirebilirim veya değerlendirebilir miyim?

Siz tercih yapıyorsunuz. Sizinle beraber tercih yapan bir sürü insan var. Hepiniz puanlarınıza sıralanıyorsunuz. Daha sonra en yüksek puanlıdan başlayarak kontenjan kadar kişi alınıyor. Örneğin 480, 475, 472, 468, 465 ve 462 puanlı 6 tane öğrenci tercih etti o üniversiteyi. Kontenjan da diyelim ki 5. Bu sayıların hepsini salladım. Daha sonra hepsi sıralanıyor puanlara göre. En yüksek puanlı 5 kişi alınıyor. 462 puan almış kişi ise giremiyor. Bunu sıralama gibi de düşünebilirsiniz. Zaten puanla ters orantılı sıralama. Ne kadar yüksek puan, sayısal olarak o kadar iyi sıralama. Bu tamamen arz-talep gibi aslında. Puan-sıralama ilişkisi ise şöyle; örneğin X yılında sınav zordu ve genel olarak öğrenciler daha az puan aldılar. Ertesi sene ise sınav daha kolaydı ve doğal olarak öğrenciler daha yüksek puan aldılar. Bu nedenle, ikinci sene girip aynı puanı alan kişi, diğer insanların gerisinde kalmış oluyor. Bu durumda, geçen senenin puanları bir anlam ifade etmiyor çünkü genel olarak insanlar daha farklı puanlar aldı. Ama üniversitelere girerken yine sıralama olarak girecekler. Bu nedenle geçen seneki sıralamalara bakmak daha doğru bir tahmin sağlayacaktır.

Konu açıp etiketleyebilirsiniz. Özel olarak ulaşmanızı gerektirecek bir durum göremiyorum ben.

Hiçbir şey. Tercih kumardır. Öngörür, tahmin yaparsın. Önceki yıllarda böyle olmuş, bu yıl da böyle olur diye umarsın. Dolar düşer mi artar mı diye düşünmekten farksızdır bir bölümün çıkıp ineceğini düşünmek.

Merhaba, Benim de bir sorum olacak o zaman. Benim anlamadığım taraf yazdığımız sıralama yani üniversite tercih kağıdında üniversiteleri dizerken yazdığımız sıralama, bu benim kafamı karıştırıyor şimdi ben kazanabileceğim üniversiteyi daha aşağılara yazmam benim o üniversiteye yerleşmem de şansımı azaltıyor mu?

Peki tercih sırasının önemi nedir?