Alım gücü sadece döviz kuruna bağlı değildir. Enflasyonu da göz önünde bulundurmak gerekir. Ona göre hesaplayın.

Maaşların yükselmesi bir şey ifade etmiyor. Maaşlar ne kadar yükselirse her şeye zam gelir. İsterseler asgari ücret 10 bin lira olsun. Alım gücü artmaz, aksine azalır. Enflasyonun artması alım gücünü düşürüyor.

Dışarıya bağımlı ülkeler için kesinlikle evet. Fakat sadece kura bağlı değildir aynı zamanda enflasyona da ve birçok etmenede daha bağlıdır. Kur arttıkça baskılamak için faiz arttırmaya gidilir. Faiz artırımının istihdam piyasasına etkisinin olumsuz olma ihtimali yüksektir. Çünkü faizlerin artması demek yatırımların durması anlamına gelebileceği için risksiz yatırım varken risk alıp iş yeri açmak yatırımcıya zor gelecektir. Bunun neticesinde işsizlik artar. Faiz arttırılırsa: – Enflasyon yüksek bir ihtimalle artar, – Şirketler borç faizlerini ödeyebilmek için yatırımlarını kısarlar, – Insanlar birikim moduna geçerler, – Borcu olanlar, daha büyük bir borç yükünün altına girerler, – Bankalardan kredi alanlar zor duruma düşerler, – Iş kurmak isteyen insanlar, risksiz, emeksiz getiri olan bankalara parayı koyup vadeli hesabın getirisi ile geçinme yolunu seçerler, üretim azalır, doğal olarak bu da sanayi ve ekonominin yavaşlaması demektir. Sanayi ve ekonominin yavaşlamasıda vegilerin artmasına sebep olur gibi uzar gider bu konu.

Öncelikle selamlar arkadaşlar size danışmak istediğim bir konu var. 2009 yılında dolar 1.50 civarlarında geziyormuş lakin asgari ücret 500 TL mış şu an da asgari ücret 2300 2600 olacak diye biliyorum yılbaşından sonra dolar 7.80'lerde yani yine aynı kapıya varıyor gibi oluyor yanlışım varsa düzeltin.

Evet aynı kapıya çıkıyor. Dolar 1 lira bandında gezerken asgari ücrette 3 haneli sayılarda dolaşıyordu. Fakat şöyle de bir gerçek var tabi o zamanlar paramız şimdiye göre daha değerliydi. Alım gücü biraz daha fazlaydı. Ama öyle uçurum seviyesinde değil tabi. Bir örnek vermem gerekirse, ben 23 yaşındayım 7 yaşımdan beri bilgisayarla ve teknolojik ürünlerle haşır neşirim. Hiç bir zaman bilgisayar fiyatlarının ucuz olduğunu hatırlamıyorum ve asgari ücretli birinin ya da ailenin rahat bir yaşam, uygun fiyatlı ürünler alabildiğini görmedim. 20 sene öncede şimdi de. Bunun temel sebebi de tüketen bir toplum olmamız. Üretim ve ihracat konusunda Japonya, ABD, Almanya gibi ülkelerle yarışmamız söz konusu bile değil. Seviye farkı var. Son yıllarda silah üretimine büyük bir önem verdik hatta kendi silahlarımızı satıyoruz artık. Bu çok önemli bir olay. Bulduğumuz ve bulacağımız doğalgaz rezervleriyle de ekonomik olarak çok daha büyüyeceğimiz aşikar. Tarım, sanayi, hayvancılık gibi kollarda da atılım yaparsak, kendimiz üretip ve ihracat pazarına sunarsak o zaman doların çok da önemi kalmayacak.

2017 yılında en pahalı iPhone'u 5 bin TL'ye aldım, net asgari ücret 1,400 TL civarındaydı. Şu anda benzer düzeyindeki telefonu 17,000 TL'ye satıyorlar. Asgari ücretin o zamana göre artışı %65, döviz ile gelen telefondaki fiyat artışı %340! Sadece teknoloji için geçerli değil, dışarıdan ithal edilen her ürün ve o ürünlerle yapılan her şey için bu alım gücü kaybı geçerli. Elektronikteki ve araçlardaki alım gücü kaybının nedenlerinden birisi vergilerin yükselmesi ancak net döviz fiyatlarına göre bile hesaplarsan epey alım gücü kaybı var. Eğer maaşlar 2017 yılına göre 3.4 kat yüksek olsaydı alım gücü kendini korurdu, %65 yükseldiğine göre elektronik konusundaki alım gücü kaybını düşün. Yaşamsal giderlerde de bu kadar yüksek olmasa bile epey bir alım gücü kaybı yaratıyor. Yerli zannettiğiniz o kadar çok şey dövizle "ithal" ediliyor ki listesine baksan büyük küfredersin.

Yanlışın var. O zamanlarla bu zamanları hiç karşılaştırma. O zamanlar milletin alım gücü yerindeydi. Asgari ücretin 500 lira olduğu yıllarda. Ekmek 35 kuruştu. Karkas etin kilosu 9 liraydı. Peynirin kilosu 8 liraydı. Bir şişe bira 1.5-2 liraydı. 100'lük rakı 30 liraydı. Bir paket marlboro yanlış hatırlamıyorsam 4'ya da 4.50 liraydı. 1 Dolar 1, 30 TL idi. Benzin'in litresi 2.50'ya da 2.70 TL motorinin litresi de sanırım 2.30 TL civarıydı. 2.600 lira ile şu şartlarda o yıllardaymış gibi yaşamak imkansız.