Sizin örneğiniz bence doğru bir örnek sonuçta sizinde dediğiniz gibi ailemizden öğreniyoruz herşeyi ve böyle dağılıyor bu kesinlikle kişiye özel bir sorun değil.

Her insanda akıl vardır. Akıl etmek herkesin yapabileceği bir iştir. Kötü ve doğruyu bilmek kişinin kendi görevidir. O yüzden bir kötülüğü yapan insan yaptıklarından sorumludur. Zaten toplumuda oluşturan insanlardır. Bu bağlamda yapılan bir iş için toplumda değil bireyin kendisinde suç aranmalıdır. Uyuşturucu kullanan biri için çevre bir yol göstericidir ama o yolda yürümek şahsın kendi tercihidir.

Bizzat kendisi. Haklıyı ve haksızı, doğruyu ve yanlışı ayrıt edebilmek, toplumsal kabullerden bağımsız düşünüp karara varabilmek insanın görevidir; insan, doğası gereği düşünebilen canlılarken, kolay yoldan fikirlere bağlı kalması onun tembelliğidir.

Toplumsal yapı ve sosyokültürel yapı insanların tercihleri doğrultusunda gerçekleşen iyilik ve kötülük olgusunda söz sahibidir tabii ki. Bir toplumda yapılan hareket, o toplumun sahip olduğu kültür dolayısıyla kötülük ve küfür gibi algılanabilirken farlı bir toplum ve kültürel yapıda takdir edilebilir. Bizi diğer canlı varlıklardan üstün kalan en önemli unsur zeka, irade ve seçim yapabilme özgürlüğüdür. Toplum tarafından kanına işlenen ama genel geçer olarak kötü bir şey olduğunu bildiğin bir olayı yapıp yapmama özgürlüğü senin elindeyse toplumun etkilediği kararın niteliğini belirlemek sana kalır. Kısacası; insanın iyi ve kötüyü seçerken izlediği yolda yetiştiği toplum ve maruz kaldığı kültürün izleri vardır ancak seçim şansına sahip hür insanlar son kararı kendi akıl süzgecinden geçirerek verir. Bunu yapamayanlar toplumun kulu olmuş koyun sürüsü grubuna giriyor, önemsemeye gerek bile yok kendilerine verilmiş en büyük nimeti kullanmaktan aciz insanları.

Hareketlerinden, sevdiklerinden, nefret ettiklerinden, korktuklarından, üzüldüklerinden vb. Akla gelecek birçok şey toplum ve aile etkisiyle oluşabilir. Oluşur demiyorum, oluşabilir diyorum çünkü sonuçta işin ucunda düşünebilen bir akıl var. Kötülüklerden ise büyük oranda birey sorumludur. Doğru ile yanlışı ayırt etmek için çok mükemmel bir yerde büyümeye gerek yok. Ancak küçüklükten beri beyni yıkanıp belli şeyler empoze edildiyse çevre etkisi oluşabilir insanda. Yine de her ne olursa olsun aklın ve iraden var. Yapılan kötülükte ağır basacak taraf bireydir.

Yakın zamanda münazaramız var, sizce insanın yaptığı kötülüklerden dolayı onu mu yoksa toplumumu suçlamalıyız? Benim kanımca toplumdur, çünkü doğduğumuzda konuşmayı için bile anne babamızdan öğreniyoruz, ayrıca yakın zamanda ki George Floyd olayı bile çevreden edinilen ırkçılık tarafından oldu, sizce sadece o polisi sorumlu tutmak normal mi? Bence sadece onu değil, büyüdüğü yere de bakmamız lazım, ayrıca ülkemizden bir örnek vereyim, genel olarak Karadeniz'de doğan birisinin konuşma tarzı ile İstanbul tarzı bir yerde doğanın konuşması aynı değildir, Karadeniz'li şiveyi kendisi mi öğrenir yoksa toplum tarafından mı öğretilir ayrıca toplumun dışına çıkmak da anaşirzm olarak adlandırılır, sizin bu konuda görüşünüz nedir?

Hem toplum hem bireydir. İyilik yapınca ya da başarı kazanıldığında kimse toplumdan bahsetmezken, kötülük yapıldığı zaman birey bile toplumu suçluyor ama kötülüğü yapan bireydir. Toplum kötülüğe teşvik etti diye birey kötülük yapmak zorunda değil. Birde toplumu bireyi kötülüğe teşvik eder sözü çok uç bir örnek. Hangi toplum kötülüğe teşvik eder ki?

Örnek biraz yanlış olmamış mı hocam kötülükle pek uyuşmuyor sanki

Ya öyle ama genede benzetme amacı.

Toplumu da insan oluşturur zaten.

Eğer kişinin akli bir problemi yoksa suçlu kisidedir. Toplumu suçlu tutmanız için şu an hiç kötü insan veya iyi insan olmamalıydı. İnsanlar kendi kararını verebilir. Aynı şartlar ve ortamda yetişen 2 kişiden birisi iyi diğeri kotu olabilir.

Hayvanlardan en büyük farkımız olan zekamız sayesinde hür iradeye sahibiz. Kimse Joker hayatı yaşamıyor ki.

Genelde kabul edilen toplulukların sorumlu olduğu, yani bir kişinin yaptığından bulunduğu topluluğun sorumlu olduğunun kabul edilmesidir. Ben aksine her insanın yaptığından kendisinin sorumlu olduğunu düşünüyorum. Bence ayırt edilemeyen şey, toplumun yapılan davranışta bir etkisi olması.

Ekleme yapmak isterim: Kişi kendisinden sorumlu olmaya başladığında, kendisine sorumluluklar yüklendiği yaşa geldiğinde eğer hala doğruyu yanlışı ayırt edemiyorsa bu kişinin kendi geridüşmüşlüğüdür. Bundan kaynaklanan sorunlar kişiyi ilgilendirir. Çevremizdekiler bizi belirli bir yaşa kadar etkiler ama bir yaştan sonra çevremizdekilerin etkisi azalır ve kişi kendi egemenliği ve iradesindedir. Bu süreçte olanlar bizzat kişinin sorumluluğu ve yükümlülüğüdür.