Çocuk oyuncağı değil ki bu hocam, savaştan bahsediyoruz.

Son bir ekleme yapma ihtiyacı hissettim. Yunanların şuanda bizden korkmamalarının en büyük sorumlusu gene biziz. 1980 dönemine kadar Yunanistan NATO üyesi olamadı. Türkiye çekimser oy veriyordu. Bu düğümü çözen 1980 darbesinin sorumlusu Kenan Evren'dir. Cumhurbaşkanı olduğu dönemde siyasal şahsiyesinde eksiklik hissettiği için Yunanistan önündeki engel olan vize sorununu çözdü. Bunun üzerine Yunanistan ilk NATO sonra ise Avrupa Birliği üyesi oldu. Şuan Türkiye'nin AB girememesinin en büyük sebebi budur. Ek olarak Yunanistan girdiği bu kurumlardan hem askeri hem ekonomik yardımlar alıyor. Yani Türkiye devletinden korkmamasının ana sebepleri NATO ve AB üyesi olması. Arkasında NATO gibi bir kurum olmasa ne ABD Yunanistan'ın yanında olacaktı ne de ekonomik destek alıp sağa sola diplomatik olarak saldırabilecekti.

Bu sorunun cevapları bence bir sürü yere çıkıyor hocam.

Yine siyaseye çıkıyor olay. Coğrafyamızda savaşabileceğimiz tek ülke Doğu tarafındaki terör unsurları olur, ötesi olmaz. Rusya, sınır ötesinde askerlimizi bombalayarak şehit ettiğinde ne olduğunu görmüştük; büyük balıklara kimse dokunamıyor. Yunanistan'a ve İsrail ile aramızdaki didişmeler politika kaynaklı, 84 Atina diyemiyoruz ve kimse öyle saçma bir şeye kalkışmaz.

Az çok bir şeylerin farkındayız ama cidden başarısız politikacılara ve başarısız bir topluma sahibiz. Suçu politikacılara atıp sıyrılabilirz ama halkımız da konuşmaya ve öğrenmeye müsait değil.

Politikacılar halkın aynasıdır. Halk değişmedikçe politikacıların sadece isimleri değişir. Bugün A olur, yarın B ama zihniyet aynı olur.

Kesinlikle katılıyorum ülkemizin askeri gücü çok gelişti ama olaşı savaş durumunda askerler savaştıkça masum halk aç kalacaktır bunları da göz önünde bulundurmak lazım ülkemiz temerrüte düşebilecek riskte bir ülkedir ekonomisi o derece daraldı.

Dünya siyasetindeki rolümüzün 20 yıl öncesine göre azaldığını düşünmüyorum. 2002 ve öncesinde açlıktan, sağ sol davasından kendini yiyen bir devlet, darbelere gebe, uluslararası platformlarda neredeyse söz hakkı olmayan bir devlet konumundaydık. Şimdi derdimizi az buçuk anlatabilen bir ülkeyiz ancak Türkiye olarak hala uluslararası medyayı nasıl kullanacağımızı öğrenemedik. Bu işi en iyi kıvıranlar Yunanistan ve Ermenistan.

Yunanistan ve Ermenistan tam maşa devletler. ABD ne derse anında o. Tabii bu işler karşılıklı. Karşılığındaysa sözde Ermeni soykırımı ve F-35'ler devreye giriyor. Şahsi fikrim eskiden şimdiye nazaran daha iyiydik. Kötüydük ama kötünün iyisi. Trump bir mektup yazdı, cevap veremedik. Gözümüzün önünde bizi F-35 programından çıkartıp, Yunan ordusuna F-35 verdiler, bir şey yapamadık. Bizim iktidarımız bize "Şöyle yaptık, şunları söyledik hadlerini bildiler." diyor ama bence öyle bir şey yok.

Bugün daha önce okuldaki bir etkinlikle tanıştığım Yunan bir arkadaşımla muhabbet ederken, konu Türkiye ve Yunanistan arasındaki sözde gerginliğe geldi. Kendisi Yunan halkının genelinden Türkiye'ye karşı kötü bir görüş olmadığını hatta Türklerin Yunanlar tarafından çok sevildiğini söyledi. . O arada söylediği bir cümle dikkatimi çekti. "Malum kişiye çok teşekkür ediyoruz, ben çocukken burada herkes Türk ordusundan çok korkardı şimdi artık pek korkmuyor." gibi bir şey söyledi. Burada anlatmak istediği, Türk ordusunun eskisi kadar keskin olmadığı. Kardak ve Kıbrıs ile ilgili çıkarımlardan yola çıktı sanırım. İngilizcesi çok iyi değil bazı şeyleri anlatmakta zorlanıyor. Nedenini sordum, verdiği cevabı şimdi burada paylaşamam ama kabaca ordunuzdaki önemli komutanlar artık yok gibi bir şeyler söyledi. Buradaki sorum siyasi değil. Altına parti güzellemesi veya o parti şöyle bu parti böyle gibi yorumlar yapmamanızı rica ediyorum. Tek merak ettiğim, Türk ordusu son 20 yılda gelişti mi yoksa geriledi mi? Geliştiyse eğer ne konularda gelişti? Gerilediyse de neden geriledi, hangi konularda geriledi? Sadece teçhizat, donanım vs. olarak değil, diğer ülkelerin ordularındaki gelişimlere göre şu anda durumumuz nasıl? 20 yıl önce nasıldı? Gibi konuların geneline bakarsanız sevinirim. Duygusal olarak bakıp, bizim ordumuz şöyle güçlü böyle güçlü, gibi yorumlar yapmayın. Yorumlarınızı duygusallıktan uzak, eldeki veriler üzerinden yaparsanız sevinirim. Teşekkürler.

Şahsi fikrimi soracak olursan ülkelerin birbirleri arasındaki ilişkilere karışmamamız gerektiği kanaatindeyim. Bu tarz konulara güçlü devletler konuşmalı. Biz ekonomik olarak kötüyüz. Bir tarafı tutsak diğer taraf ekonomimizi batırabilir. Ukrayna desen Rusya gazı ile tehdit eder. Rusya desen ABD ambargo der. Karışmamak daha iyi. Paran kadar konuş diye bir laf var ya, tam o konu.

Yunanistan, ABD'nin her zaman şirin maşasıydı bence.

30-40 sene önceki insanlar hala koltuk başlarında siyaset icra ediyorlar, halkın aynası desen bile kurtarmıyor.

Evet, Rusya olayını hatırlıyorum. Dediklerinize katılıyorum ve çok iyi anladım. Avrupa da hem kendi aralarında hem de ABD ile birbirlerini desteklemeleri bizi ancak anahaber bültenlerinde boş bir tehdit algısı oluşturup seçmene satmaktan öteye götüremiyor. Götürmesin de zaten yani hiç istemediğim şey savaş. Merak ettiğim için sormuştum.

Yani demek istediğiniz anlayamadım Türkiye'nin yıllar içindeki gelişiminden bahsediyorum ben.

Yazarken sıralarını karıştırmıştır. Sonrasında Yunanistan yazıyor.

Caydırıcılık? Uzun süredir hiçbir devlet büyük bir savaşa girmediği için ortada bir caydırıcılık yok. Uluslararası haberleri takip ediyorsanız çoğu bölge çalkantılı durumda çünkü ülkelerin birbirleri üzerindeki gücü belirgin değil. Örnek Sırbistan-Kosova, Abd-K. Kore, Türkiye-Yunanistan, Kıbrıs sorunu ve Orta Doğu ülkelerinin birbirleriyle olan toprak/nüfuz mücadelesi. Genelinin sebebi de siyasi ama o kısma değinmiyorum. Ortada bir caydırıcılık olsa bu ikili/çoklu anlaşmazlıklar ortaya çıkmazdı. Tehdit üzerine tehdit yağıyor çatışmalar/tecavüzler söz konusu. Uzun zamandır savaş görmeyen toplumların varolma mücadelesi. Ne idüğü belirsiz Venezuela başbakanı dahi ABD'ye kafa tutuyorsa dünya da herhangi bir caydırıcılık yok demektir. Dönem ve devir değişti artık asıl silah para, ekonomi ve teknoloji. Ancak olası bir savaş tüm dengeyi yerle bir edecek. Savaş dönemlerinde insanlar paraya ekonomiye değil yediği ekmeğe buğdaya bakar. Yani bu dünyada büyük bir savaş çıkana kadar en büyük silah para ve ekonomi. Savaş çıktıktan sonra paranın herhangi bir değerinin kalacağını düşünmüyorum.

Bir savaş sadece sahada olmaz. Her savaşın ekonomik boyutu vardır bence. Türkiye şu an bir savaşa girse zaten kötü olan ekonomisi bu savaşın doğuracağı ekonomik sonuçları kaldıramaz. Ayrıca biz petrolde dışa bağımlı bir ülkeyiz. Paramız her geçen gün değer kaybediyor. Olası bir savaş durumunda tanklar ve jetler yakıt harcayacak. Bizim ekonomimiz zaten zar zor ayakta duran bir ekonomi. Böyle bir ekstra masrafı kaldırması bence zor. Dostlarımızın büyük bir çoğunluğunun dünya siyasetinde etkisi yok. Bölgede net güçlü olana ülkelerle aramızı kötü tutuyorduk ta ki İsrail ile aramızı iyileştirene kadar. Devletler duygusallıkla yönetilemez. Bu yüzden başarılı bir gelişim olduğunu düşünüyorum İsrail konusunun. Velhasıl ordumuz güçlenmiş olabilir ama birçok konuda daha da geri plana düştük. Dünya siyasetinde etkimiz azaldı ve aşırı dışa bağımlı bir konuma geldik. Eskisi gibi diğer ülkelere korku hissettiremiyoruz. Belki Yunan arkadaşın bunu demek istemiştir. Ki bizim şu an Dünya siyasetindeki en önemli kozlarımızdan biri ülkemizin bulunduğu konum.

Yunan hükümeti ABD'nin yeni şirin maşası olmak için elinden geleni yapıyor. Fakat Yunan halkının bazı kesimlerinin de bundan çok rahatsız olduğunu biliyorum. Bana kalırsa miçotakis iç siyaset için bu hamleleri yapıyor fakat uzun vadede yunanistana daha büyük bir ekonomik çöküş getirecek bu hamleler.

NATO üyesine kim saldıracakmış? Yine NATO üyesi olan İsrail mi, Yunanistan mı?

Bu ülkeler azınlık konumumdayken dahi Osmanlı Devletinden iyi propaganda yürütüyordu. Sevr antlaşmasına giden Ermeni ve Yunan heyetinin haritalarına bir göz atsanız dersiniz Ki Türkiye bizim değil onların. Bu toplumlar güçlünün yanına gidip belge ile iş görmeye çalıştı tarihi boyunca. Ancak bizde durum farklı toplumumuz dahi konuşmaya müsait değil. Bakın karşılıklı olarak iki zıt görüşlü bireyin 20 dk konuşması kavga çıkartıyor ortamı bozuyor. Siyaset, spor aklınıza ne gelirse şu marka daha iyi diye bile kavga çıkıyor yahu. Biz diplomasi devleti olamadık. Atatürk bu konuda büyük çaba harcadı ama sonrasında gelen küçük fikirli insanlar ve kendimiz yani halk bizi bu duruma getirdi.

Türk ordusu geçmişinde geleceğe yönelik düzenlendi. Yani olası bir savaş durumunda Ege ordusu olarak bilenen ek ordumuz var. Bu ordu NATO'ya dahil edilmedi yani Yunanistan'a karşı göz dağı ve önlem olarak kuruldu. Gelelim diğer soruya ordu ne durumda? Şuanda dünyanın birçok ordusundan üstün durumdayız bu sadece silah, eğitim vs değil sınırdışı operasyonları olası bir savaşta çok büyük yarar sağlayacak. Savaş dediğimiz olayda duran ordu ile işleyen ordu arasında çok büyük fark vardır. Yani sadece silah gücü ile insan sayısına bakılmaz. Türk ordusu doğu operasyonlarında hangi tankın ne derece işlevsel olduğunu bizzat test ederek gördü. Ürettiği füzeler roket atarlar ve daha nicesi bizzat operasyonlarda kullanılarak kalibrasyon edildi. Eskiye nazaran askeri olarak dışa bağımlılığımız çok daha az durumda. Kısacası yurdun geneliyle kıyaslarsak en çok geliştiğimiz konuların başında askeri güç geliyor.

Hocam kinaye olarak mı söylediniz bunu? Çünkü İsrail NATO üyesi değil diye biliyorum. Ekleme: askeri olarak

Evet bu konuda şimdiye kadar gayet iyi götürdüler işi. Aslında bu durum ABD ve Avrupa'nın da işine geldi gibi. Çünkü kendileri yapmak isteyip tepki görmemek Rusya ile kuramadıkları diyalogları Türkiye üzerinden kuruyorlar sanırım.

Yani evet öylede denilebilir ama bilmediğimiz çok tarafı var.

Az çok bellidir bu tarihede bakarsak olası bir durum.

Geç oraları, yaşanmamış bir şey üzerinden konuşmaya gerek yok.

Biri saldıracak demedim savaş stratejisinden bahsediyorum.

Rusya vs diğerleri olaylarında ülkemizin konumunu iyi değerlendirebildik mi?

Peki sizce stratejik olarak hamle yapma konusudna Türk ordusu ne durumda? Tabii ki sizden bir yarbay gibi bu konuya hakim olamanızı beklemiyorum fakat genel manada nasıl görüyorsunuz? Diğer sorum da, Türk ordusu eskisi kadar caydırıcı bir güç mü?

Olası savaş durumunda ordunun tamamının savaşına katılacağını düşünmüyorum hatta isyan bile edebilirler kaç tanesi savaşmak istiyor sonuçta ordular savaşır devletler kazanır.

Yani dolaylı yoldan ülkemizin politikaları askeri gücümüzü bastırıyor mu demek istiyorsunuz?

Ukrayna Rusya arasındaki savaşta Ukrayna'nın asker sayısının 1 milyonu bulduğu söyleniyor. Doğruluğu nedir tam bilemiyorum. ABD'den hibe edilen uzun menzil toplarla birlikte Rusya'ya çok ciddi zorluk çıkardıkları, Rusya'nın uzun mesafe atışlara karşılık veremediği için ilerlemesinin durduğunu okumuştum. Şimdi bizim ülkemizde de olası bir durumda orduya katılmak isteyecek oldukça fazla insan olduğunu düşünüyorum. Bu durumda, cenk meydanında dönerse savaş bizim ülke olarak tüm Avrupa'nın toplamından bile fazla askeri güce sahip olma ihtimalimiz var gibi geliyor. Fakat hem ekonomik hem de caydırıcı ekipman konusunda, örnek olarak, hava araçları ve nükleer güç konusunda ciddi sıkıntımız var diye düşünüyorum. Bu konulardaki görüşleriniz nedir? Bazıları saçma olabilir belki bu konularda çok donanımlı değilim. Ekonomi konusunda zaten belirtmiştiniz ama yine de eklemek istedim.

Hocam erkanı harbiye vekaletinden sonra genel kurmay başkanlığı ve milli savunma bakanlığı olarak ikiye ayrıldı böylece orduda siyaset en aza indirildi ve bu yüzden orduda düzen var bence şu anda ama olası savaş durumunda ordu gücü değil de stratejisi yön verecektir. Sorunun cevabı ordu gelişti ama iktidar daha fazla gelişti.

Yunanistan var olduğundan beri hiç gün yüzü görmedi. Adamların tarihi ekonomik bunalım. Atatürk ile Venizelos arası yakınlaşma dönemi dışında adamların tarihi bunalım. Kaç defa rejim değiştirdiler ama nafile. Her konuya yazıyorum Yunanistan ve Türkiye kaderi bir iki komşu ülke birbirleri ile anlaşamadıkları sürece bu bunalımdan kurtulamayacaklar.