Hepinize teşekkürler beni aydınlattığınız için.

Elindeki ayna ne kadar mükemmel olursa olsun, bir atomu gözlemlemek böyle basit bir olay değil. Çünkü atomu gözlemlemek için ona bir foton ya da elektron gönderdiğimizde, bu gönderdiğimiz şey atomla etkileşime giriyor ve onun gerçek görüntüsü elde edilemiyor. Böyle çok küçük yapıları gözlemlemekte karşılaşılan bu durumun özel bir adı bile var: gözlemci etkisi. Yani şu anki imkanlarımızla her şeyi olduğu haliyle gözlemleyemiyoruz, gözlemlemeye çalıştığımızda onda bir değişikliğe yol açıyoruz. Bu yüzden bir atomu, en azından şu anki imkanlarımızla, olduğu gibi görüp de büyütmek mümkün değil. Ancak çeşitli parçacıklar veya enerjiler ile etkileşmesini inceleyerek bir modelini çıkartabiliyoruz. CERN'deki bilim insanlarının yaptığı da bunun ileri düzeyi işte, sürekli bir şeyleri çarpıştırıp duruyorlar ki aralarındaki etkileşime bakıp ellerindeki modeli geliştirebilsinler Şu an yapabildiğimiz en iyi şey bu.

Arkadaşlar bugün aklıma bir soru takılı. Sorum şu: Mükemmel bir aynamız olsun ve bu aynadaki görüntüyü yeterince büyütüp yansımadaki atomu gözlemlemeye çalışalım. Ancak bunu yaparken aynayı oluşturan atomları mı görürüz yoksa yansımadaki atomu mu? Sizce cevap ve cevabın nedeni nedir?

Güzel soruymuş. İmkansız değil gibi duruyor.

Goruntu aynada degil, retinamizda olusur. Goruntuyu aynada gormemiz iluzyon, isigi yansittigi icin. Yani bir isik kaynagindan cikan fotonlar once cisme carpip yansir, o cisimden de aynaya carpar, oradan da senin retinana goz mercegin odaklar ve sen goruntuyu aynada gibi gorursun. Eger sen aynaya elektron mikroskobu ile bakarsan, aynayi olusturan atomlari gorursun. Atomlardan yansiyan fotonlarin aynadan yansimalarini toparlayip da uzaktaki bir atomu gosterecek bir teknoloji yok.

Ayna dediğin şey katmanlardan oluşuyor. Kalınlığı olan bir şey. En üst katmanı direkt koyarsan onun atomlarını görürsün. Bunun yerine çok ince gümüş plaka desen daha mantıklı olurdu, ki onda da yine gümüş atomları gözlemlenir. O parlak, yansıma, pürüzsüzlük özellikleri metalik bağ ile alakalı. Yani atomların kendi aralarındaki ilişki. Sen bunu tek atoma indirgeyince pek bir şey yapamıyor olacak.