Selamlar, esenlikler. Biliyor musunuz? Sibirya'da yaşayan Türkler şarj aleti demezler. Orada şarj aletinin adı doldurguçtur. Ancak ülkemizde -GIç, -GAç eki ile türetilen her sözcükle dalga geçen densizler olduğu için bu ekle yeni sözcük türetimlerine pek başvurulmamaktadır.

söylem = cümle demektir. Sözcük sözcüğü ya da kelime sözcüğü doğrusudur. Sözcükleri yerinde kullanmaz isek dilde sözcükler karışmaya başlayabilir. "Yanlış tanınmış" sözcükler oluşturmaya ister istemez ayakçı olabiliriz.

"Şarj aleti" söylemesi daha kolay geliyor. Neyse bilgi için teşekkürler. İlk başta kulağa komik geliyor ama dalga geçilecek kadar değil bence.

Puhahhahahahahha cok komik lan. Cildirin hadi delirin guldum diye bekliyorum.

31 sayısını duyunca da gülebilirsin, ancak bununla dalga geçmek hoş değil.

Ne alaka anlamadım.

Sibirya'daki Türkler, buradaki dayılar gibi konuşmuyor. Dalga geçilecek bir yanı yok.

Bu olaylar geçmişten beri var. Öyle ki eski filmlerden birinde karşımıza çıkıyor. Sonra neden dilimizde bu yabancı sözcükler var konularına geliyoruz... Kendi dilini aşağılarsan dilini değersiz bilirsin! Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et Öte yandan sizinle bir öğütlük konu paylaşmak isteriz. Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et İşte arkadaşlar. Allah o dazı yarattığı gibi konuştuğumuz dilleri de yaratmıştır. Dalga geçen kendi yararına iş yapmaz. O halde sözün güzelini söylemekte görüşmek üzere.

O sadece bir efsane.

Bence dil saflaştırılmalı.

Cumhuriyet döneminde kelimeleri Türkçe yapacağız diye uydurulan saçma kelimeler gibi değil de o insanların yeni karşılaştığı ürüne isim vermesinden doğan isim. Bizde mesela cumhuriyet döneminde istiklal marşını ulusal dutturu deniyodu. Tren Türkçe değil diye oturgaçlıgötürgeç gibi saçma kelimeler türetilmişti ama saçma olanları kimse kullanmadı.

Şarj kelimesi yok orada çünkü, ne o dilde ne de Rusça'da. Bu yüzden bir kelime lazım olmuş. Telefonun bataryasını dolduruyor, o zaman doldur'u kullanalım demişler. Ya dolduran diyecekler ye de doldurgaç - ki dolduran da aslında doldurgandır.-. Doldurgaç Türkçe'de daha mantıklı, o dilde ise doldurguç daha mantıklıymış demek ki. Bunun gülünecek bir yanı yok ki.

Bu yine iyi çeviri. TDK'nin "otobüs" sözcüğüne "çokoturgaçlıgötürgeç" önerisi yapması daha komik.

Saha, Altay, Tuva ve Sibirya Tatarları en sevdiğim Türk halkları arasındalar.

Bunlar birer söylencedir. Arkasında kimlerin olduğu bilinmemektedir. Böyle abartılı örneklerden biri eski bir Türk filminde CENGİZCE olarak karşımıza çıkar. Belki de Türk eli bu film gibi kaynaklarla yanıltıldı. TDK'nin sunduğu çoğu Türkçe karşılık yüzyıllardır Türkçenin sözcüğü idi. O sözcüklere bile uydurma diyenler ile çok kez karşılaştık. Bizden söylemesi. Bu söylencelere kapılık yanlış düşünceler beslemeyin. Araştırın. Eski kaynaklarda geçip geçmediğine bakın. Dil kurallarına uygun türeyip türemediğine bakın. İşittiğiniz her şeye işitir işitmez inanmayın.

Birçoğu türetilmedi, diriltildi.

Bence güzel bir söylem. Eğer birisi Türk olduğunu idda ediyorsa bence Türkçe konuşmalı.

Bugün kullandığımız birçok kelime cumhuriyetin ilk yıllarında türetildi ama. Okul, öğretmen, deniz, tanrı... Zamanla insanlar kullandılar, kelimeler oturdu. Dediğine de katılıyorum, insanlar yabancı kökenli kelimeleri dile hakaret gibi görüyorlar neredeyse. Orta Asya'da ananas var mıydı ki Türkçe kökenli bir kelime bulacaksın?

Fransız da olsa Alman da olsa birisi global bir şey yapacaksa gidip her türlü İngilizce kullanmak zorunda oluyor. Hangi global makalenin İngilizce harici bir dilde yazıldığını gördün? Dünyanın dili İngilizcedir, bunu kimse inkar edemez. İngilizce olmasının sebebi: kolay bir dil olup sömürgecilik ile tüm dünyaya yayılmasından dolayıdır. Alman bir bilim adamı, makale yayınlayacağı zaman gidip onu her türlü İngilizce yazar ki Almanların milliyetçiliklerini anlatmama gerek yok galiba. @TürkçeYazılımKonatı size sorduğum soruyu hala cevaplamamışsınız. Türkçeyi bu kadar iyi kullanmak istiyorsanız ve seviniyorsanız neden konu girişinde "selamlar" diye başladınız? Selam kelimesi Arapça kökenli. Günümüzde kullandığımız çoğu kelime zaten Arapça ve Farsça kökenliler zaten. Bu kelimeleri kullanıp bu kadar katı bir Türkçeci olmanızı anlayamadım.

Neden?

Ben olsam ben de dalga geçerim.

TDK böyle bir öneri hiçbir zaman yapmadı. Söylence, efsane. Lütfen doğrusunu öğrenin.

Doğma büyüme buralı olan bazı insanlar jarz aleti diyor.

Bilmem kaç yıl önceki eski dili kullanmanın ne anlamı var?

Gerçek olduklarını söylediğimi hatırlamıyorum.

Hayır, sona gaç eki ekleyince ne olduğunu belirtmek adına yazdım.

Sonradan üretilen kelimelerin kullanılma ihtimali çok azdır. Bir telaffuz bir topluma nasıl girdiyse o şekilde devam eder. Özellikle okuma oranının çok düşük olduğu toplumlarda bunu bekleyemeyiz. Bu söylediklerime rağmen şahsen her yabancı kelimeye bir karşılık bulunmasını ya da milletin sonradan üretilen Türkçe köklü sözcükleri kullanmayı beklenmesini doğru bulmuyorum. Uzatıla uzatıla telaffuzu uzun ve zor kelimelere dönüşüyor ve akıcı olmuyor. Her dilde yabancı köklü kelimeler vardır, bunun önüne geçilemez.

İsteyen istediği dili ya da kelimeyi kullanır. Ben normal hayatımda Türkçeye ek olarak araya İngilizce kelimeler de seriyorum. Çünkü bazı kelimelerin tam karşılığı Türkçede olmayabiliyor. İnsanların kullandığı dili yargılamak ne alaka onu anlamadım. Bir de "densizler" demişsiniz, Türkçeyi kullanmak isteyen kullanır; istemeyen kullanmaz. Kimsenin Türkçe konuşma gibi bir zorunluğu yok. Şimdi bunu deyince bizi Türkçe düşmanı ilan edersiniz. 2021 yılında sadece bir dil kullanırsan durduğun yerde sayarsan, en az 3 dil bilmek gerekli şu anda. Globale kayan dünyada bilmem kaç bin yıl önceden kalma kelimeler mi kullanalım? "Şarj aleti" deyince Türkçeye ihanet mi ediyoruz? Bir de "şarj aleti" diyenlere "densiz" deyip kendinizin Arapça kökenli "selam" kelimesiyle cümleye başlaman da ayrı bir abes durum. Gereksiz yere duyar kasmaya gerek yok.

Türkçe eklerin görevleri vardır. - XcX eki ile -GXç eki başkadır. Ayrıca bu düşünce ile Türkçenin eklerini sığ kılarsınız. Ve -GAç ile -GXç ekleri günlük dilde kullanılıyor. Bir ek işlek olarak kullanılmasa bile bir gün gelir işlekleşebilir. Bu anlayışla eklerden yararlanmayıp başka bir eke yüklenmek doğru olmayacaktır.

31 ne alaka?

U harfi yerine ü olsa "doldurgüç" gibi. Yani doldurgüç "gücü doldurma, gücü toplama gibi."

O tarz önerilerin amacı zaten dalga geçmek, ona benzer kelimeleri sunmaktan bahsediyorum. TDK önerilerine bakarsanız aşağı yukarı benzer şeyler var, sadece harf bakımından daha kısalar.

Gah bahim yeğenim. Yeğenim kalkar mısın?

Bunlara da karşı çıkmasına gerek yok. Senin dilinde bu dillerin tam karşılığı yoksa yapacak bir şey yok. Mesela "download" demek yerine "indirme" deyince Türkçeleşmiş olmuyor ya da "script" yerine "betik" miydi neydi öyle bir şey diyorlar. Bu kelimeleri kullanınca Türkçe bir şey kaybetmiyor. Bir şey kaybettiğini düşünüyorsak saf dili kullanmamız lazım ki günümüzde onu kullanmanın bir mantığı yok. O yüzden bu kadar küçük detaylara takılmamak lazım. İnsanlar aralarında anlaşabildikleri sürece hangi dilde konuştukları önemli değil. Sonuç olarak dil, insanların duygularını ve düşüncelerini diğer insanlara aktarması değil mi? O zaman niye takılıyoruz böyle saçma sapan şeylere?

Bence karşılıkları olamayacak sözcükler kalsın karşılıkları bulunabilenleri temizleyelim.

O zaman öyle bir dil çıkar ki ortaya her kelime eş sesli olur. On sayfa yazı okursun, sadece 50 kelime vardır. Türkçe zaten az kelime, çok anlam yapısına sahip. Bir de üstüne fazla kelimeleri de çıkar, anlatım ölsün. Dildeki fazla kelimeler dili renklendirir, ayriyeten de hiçbir kelimeyi çıkaramazsın. Yeni ekleyebilirsin veya değiştirebilirsin ancak değiştirirken yerine koyacağın kelime zaten dilde olan bir kelime olacağı için kelime çıkarmış olursun. İşin kısası yabancı kökenli kelimeler dilimize adapte olmuş durumda ama direkt yabancı kelimeler de var. Onlara karşılık bulmak yapılabilecek tek iş zaten.

Fransızca "charge"dan geliyor.

Makaleleri İngilizce yazmak onları tek bir ülke için değil dünya için yazdığını gösterir, bunun milliyetçilikle bir alakası yok. Dilimizde yabancı "kökenli" Türkçe kelimeler var. Dediğin gibi selam Arapça kökenlidir ama bu onun Türkçe bir kelime olduğunu değiştirmez. Geldiği yer kökenini, kullanıldığı yer yabancı olup olmadığını belirler. Başka dillerden geçme kelimeleri kullanmazsan konuşamazsın zaten ancak selam kelimesi ile -örneğin- meeting kelimesi de bir değildir. "meeting" direkt yabancı kelimedir çünkü Türkçe'nin kurallarına uymaz ama "miting" türkçe bir kelimedir çünkü kurallara uyar. Yani selam, akşam, miting, şarj, genç, şoför demek Türkçe'yi bozmaz ama sen gelip de bunları Arapça, Farsça, Fransızca telaffuz edersen; meeting, charge, chauffeur diye yazarsan artık Türkçe konuşmuyor olursun. Şu anda da Plaza dili ve Muhafazakar Türkçesi diyebileceğimiz iki yeni Türk dili var. Birinde sürekli İngilizce, diğerinde de sürekli Arapça kelimeler kullanılıyor. Bunun sorun olmadığını söylemişsin ama bozuk dil, bozuk bir kültürü; bozuk bir kültür de bozuk bir halkı işaret eder.

Bence bizde kullanmalıyız.

Şarj'a bile "Şarz" diyen millete Doldurguç dedirtmesin kimse

Doldurucu daha iyi bence sonu -gaç, -geç ile biten kelime çok da kullanmıyor günlük dilde.

Örnek verdim, çoğu kişi tarafından o sayıya gülmek saçma veya çocukça karşılanabilir. Ancak dil ile dalga geçmek farklı bir boyut bunu belirtmek istedim.

Doldurguçumda çay pişiriyorum, közde pişirmeyle aynı tadı veriyor.

Asıl öz Türkçeyi onlar yaşıyor bizimkilere de alay etmek kalıyor

İlgincmis. Bizler direkt İngilizce'den almisiz.

Saflaştırmaya çalışırsan şöyle bir dil çıkar: Kanada anlamı yerli dillerinde "köy". Şimdi yabancı kökenliyi bırakıp köy diyelim, değil mi? Hayır, çünkü köy de yabancı kökenli. Ermenice'den geliyor, anlamı "ordu birliği ". Şimdi Kanada ülkesine Ordu Birliği mi diyeceğiz? Ermenice'ye de Urartuca'dan geçmiş, kim bilir oraya hangi dilden veya anlamdan geçmiştir. Ananas kelimesi bize Fransızca'dan, Fransızca'ya Portekizce'den, Portekizce'ye de Brezilya'daki yerli halklardan biri olan Tupinamba halkından geçiyor. Anlamı "harika meyve". Harika Arapça'dan geliyor, "yırtan, delip dışarı çıkan" anlamına geliyor. Meyve de Farsça'dan - ki Soğdca'da da aynı kelime var - , "yemiş" demek. O zaman ananas yerine "yırtan yemiş" mi diyelim? Yine dediğim gibi o dillere bu kelimeler nasıl geçti, onları da dahil edersen işin içinden çıkamazsın. İşin kısası bunun bir sınırı yok, başka dillerden geçen kelimeleri kullanmak zorundasın. O kelimelere düşmanca yaklaşmak yerine özümsemek en mantıklısı. Ben hype, download, script gibi herhangi bir değişime uğramayan kelimeleri kullanmamaya çalışıyorum ama gerektiğinde de kullanıyorum. Karşı çıkacaksan bunlara karşı çıkarsın, diğer dillerden geçip bizim dilimize adapte olan, sanki Türkçe kökenli gibi duran kelimeleri istesen de çıkaramazsın. Ek: Sayende yeni şeyler öğrendim

Bence saflaştırabildiğimiz kadar saflaştıralım her sözcük tabi ki Türkçeleştirilemez yabancı kökenli sözcükler en aza indirilmeli.

Çoğunlukla çocuklar dalga geçer bence.

Bende artık doldurguç diyeceğim. Çok hoşuma gitti nedense.

Ben de diyorum ki "şarj aleti" deyince Türkçeye ihanet mi etmiş oluyoruz? Arkadaşa göre böyle deyince "densiz" oluyormuşuz. Millete böyle deyip kendisi gidip aynı hatayı ilk başta yaparsa bu durum abes olur. Konu sahibinin kafasına göre bizim saf Türkçeyi kullanmamız gerekli. Günümüzde sadece saf Türkçeyle konuşmaya çalışırsak hiçbir şeyi adam akıllı ifade edemeyiz. O yüzden zaten birçok kelime farklı kökenlerden dilimize geçiyor. Kendisi de "şarj aleti" demeyip "selam" diye başlayarak aslında gereksiz bir duyar kasmış oluyor onu bahsediyorum. Duyar kassa yine iyi millete laf söyleyip kendisinin aynı hatayı yapması da ayrı bir komedi. Benim Türkçeyle bir zorum yok. Kendi anadilimizi niye kötüleyeyim? Benim derdim insanların, başka birisinin konuşma tarzına laf etmesi. İsteyen istediği gibi konuşur, kimse buna bir şey diyemez. Örneğin ben konuşma sırasında günlük hayatta "script" , "IDE" , "front-end" gibi birçok İngilizce terim kullanıyorum. Sebebi bu kelimelerin tam olarak Türkçede bir karşılığı yok, olduğunu sanılan karşılıkları da kelimeleri düzgün bir şekilde ifade etmediği gibi karşımda olan kişinin bilmediği kelimeler oluyor. Kısaca; herkes istediği şekilde konuşur. Kimse buna karışamaz. "Şarj aleti" yerine "dolgurguç" deyince Türkçe bir şey kazanmaz. Türkçeyi bu kadar korumak istiyorsak ilk önce Arapça ve Farsçadaki kelimelerden kurtulmamız lazım.

"Tütünsel dumangaç", "çok oturgaçlı götürgeç" gibi abuk subuk, zorlama kelimeleri insanlara sunarsanız tabii ki dalga geçen çok olur. Dil ve kültür iç içedir. Bir toplumda kültür nasıl şekil alıyorsa dil de aynen şekil alır. Nasıl geçmişte Araplarla, Perslilerle olan yoğun etkileşimimiz sonucu dilimiz de bu yönde şekil aldıysa; batı kültürüyle etkileşimimiz olduğu sürece de İngilizce, Almanca ve Fransızca gibi dillerden dilimize geçecek daha çok kelime olacak. Ayrıca şöyle bir gerçek de var, farklı ırklardan ve dillerden insanların birbirleriyle olan iletişimi her yıl daha da artıyor. Globalleşen dünyada yeni üretilen kelimelerin dile özgü olması çok daha zor oluyor çünkü insanlar en başta duydukları şekilleri benimsiyorlar. Bu anlattıklarım sadece Türkçe'de değil, tüm dillerde geçerli olan şeyler; mesela, Avrupa dillerinin hepsi birbirinden "kopyala-yapıştır" yapmıştır ve yapmaya da devam ediyorlar. Aralarında özgün olanlar yok mu, tabii ki var. Ama bu kelime için almadıysa başka bir kelime için alıyor yani. Eğer bir kelime yaygınlaşmadan önce birileri tarafından düzgün bir kelime önerisi olursa ve insanlar bu kelimeyi benimserse dilimize rahatlıkla katılabilir. Örnek vermek gerekirse; bilgisayarlar ülkemize ilk geldiği zamanlarda, Almancılardan dolayı kompüter deniyordu. Daha sonra kullanılan "bilgisayar" kelimesini ve bilgisayarla ilgili binlerce terimi benimseyen toplumumuz, bu kelimelerin hepsinin dilimize katılmasına olanak sağladı. Anlayacağınız, toplum dili nasıl konuşursa, dil odur. Bunu inkar edemezsiniz, tek başınıza da önüne geçemezsiniz. Kelimelerin kullanımını zorlamak yerine önce bir bilinç oluşturulması lazım, bu da günümüz toplum yapısında imkansıza yakın bir şey. Bir şeyin ortaya çıktığı anda haberinin, tüm insanlığa gidebileceği bir Dünya'da yaşıyoruz; herkes o şeye verilen ilk adı benimser.

Onlar birer şehir efsanesi.

Şarj zaten yabancı "charge"dan geliyor zannedersem onaylı bir kaynağım yok az önce kendim uydurdum.

Sunarsanız diyorsun?