Boş bir diske Linux kurup, daha sonra Windows kurulabilir mi? Tam tersi bir durum olunca, Windows başka bir işletim sistemi kurulmasını engelliyor. Linux üzerinde böyle bir güzellik varsa, ilk önce Linux kurup daha sonra Windows kuracağım.

Belkide soruya soru ile cevap vermeli, windows bizi ne kadar kısıtlıyor? Özgürlük felsefesi ve lisanaları ayrı tutsak nix kökenli sistemleri teknik açıdan anlatması bile sayfalar sürer. Bir örnek vereyim, kalanını merak edenler nix tabanlı sistemlerin çalışma mantığını araştırabilir. Özet: Geçtiğimiz günlerde kullandığım linux sistemini sadece merak ve vakit geçirmek için dosya sistemini değiştirdim. Sistemin kurulu olduğu bölüm ext4 formatında idi, bunu f2fs yaptım, ve boyutunu küçülttüm, kalan bölümü Home dizininin olduğu sda4 bölümüne ekledim. Adımlar: Usb bellekten herhangi bir linux dağıtımını açtım. Kurulu olan sistemi rsync kullanarak başka bir diske yedekledim. Sistem disk bölümünü f2fs olarak değiştirdim, ve boyutunu 30gb yerine 20gb yaptım. Kalan raw disk bölümünü sda4 bölümüne ekledim. Yedeğini aldığım sistemi f2fs bölüme taşıdım. Fstab ayarları, ve grub kurulumunu yaptım. df -T Dosyasistemi Tür 1K-blok Dolu Boş Kull% Bağlanılan yer dev devtmpfs 8164772 0 8164772 0% /dev run tmpfs 8205420 1432 8203988 1% /run /dev/sda3 f2fs 20867072 10434828 10432244 51% / tmpfs tmpfs 8205420 41564 8163856 1% /dev/shm tmpfs tmpfs 4096 0 4096 0% /sys/fs/cgroup tmpfs tmpfs 8205420 20 8205400 1% /tmp /dev/sda4 ext4 82748720 12504704 65997544 16% /home /dev/sdb5 ext4 722733668 171224228 514726816 25% /media/sdb2 tmpfs tmpfs 1641084 76 1641008 1% /run/user/1000 Süre tutmadım ama yaklaşık 30 dakika sürdü bu işlemler. Donanım değişikliğinde bile amiyane tabir ile kafayı yiyen windows, benzer durumda ne tepki verirdi acaba?

Kastım anakart veya ekran kartı değişimi gibi.

Yani? 4 yıldır kullandığım SSHD hala yaşıyor ve performanslı daha. Öldürdüğü falan yok. Windows 2004 çıktığında, Windows 1909'da gecikmelere yaşıyordum o kadar. Ram ve Disk'ten kaynaklandığını düşündüm ama 2004'te bu sorunum yok. Sanırsam, güncelleyim diye, Windows 10 işlemciye defalarca dur komutlarını gönderdiğini düşünüyorum. Linux 2 saniye erken açılıyor. Ve sistem rahat çalışıyor ama Windows 10'da da bir şeyler yapınca fena olmuyor.

@Kerem00 Windowsta GRUB tarzı bir sistem yok o anlamda dedim ben.

Microsoft'un bile itiraz etmeyeceği bir gerçek var ki NTFS dosya sistemi dosyaları rastgele yerlere yazıyor. Bu da HDD gibi mekanik disklerin performansını düşürüyor. Sırf bunu düzeltmek için Windows'un içinde "Disk Defragment/Disk Birleştirme" diye bir araç geliyor. EXT4 dosya sistemi dosyaları düzenli yazdığı için defragment işlemine ihtiyaç duymuyor. GNU/Linux'un açılış hızı init sistemine göre değişir.

Hocam tam olarak ne işe yarıyor bu?

Linux çekirdeğini indirip, özelleştirip, derleyip, kullanabiliyoruz. Onun dışında kalan bütün kısımlar da modüler zaten. Beğenmediğin bir yazılım varsa değiştirebiliyorsun.

Nerede yazdığını tam olarak atabilir misin? Link to Text Fragment eklentisini kullanabilirsin bir yeri işaretleyerek link atmak için.

Gerçekten ne işe yarıyor? Cevap veren de yok

Linuxtan EBAya girmeye galiba.

Windows'tan daha özgür kıldığı kesin.

@Kerem00 başına şunu ekleyecektin "Normal kullanıcıların pek de işine yaramayan, özellikler ile sollamış." Çünkü, Windows'un gereksiz hizmetlerini falan kapattığında, disk kullanımı çok normal oluyor. Aynı şehirde yaşasaydık, benim bilgisayarı kullansan anlardın ne kadar rahat çalıştığını SSD yok. Ev kullanıcısı herhalde yazıcı kullanmaz XD. Kırtasiyeci kullanır ama 2 GB RAM ile yazıcı kullanır. Tabi Linux'ta da işlem yaptığınız zaman disk kullanımı artar ve yavaşlar. Ben basitçe örnek verdim. Aslında Disk'ten kaynaklı bir şey değil hafiflikten o. Elementary Os çok hafif ama Ubuntu'ya ne demeli? Küfür etmediğiniz kaldı XD.

Windows'ta dosya sistemini değiştiremiyorsun. Biraz da bundan bahsedilmiş alıntıladığın yazıda. Windows'ta, HDD'leri öldüren NTFS dosya sistemine mahkumsun.

AMD sürücüleri sorunsuz çalışıyor. Nvidia sıkıntılı ama çalışıyor. Oyunlar yapımcılara bağlı. Örneğin Civilization 6 oyunu Linux üzerinde çalışabiliyor. Son çıkan AAA oyunları benim bilgisayar kaldırmayacağı için araştırma yapmadım bile amcak orada da çalışan oyunlar muhakkak vardır.

Peki oyun konusunda, destekler ve driverlar, Linux ne durumda gerçekten bu konuda hiç bilgim yok ve merak ediyorum. Mesela, son çıkan oyunları Linux'ta rahatlıkla oynayabiliyor musunuz?

Attığım linkte yazıyor işte. "Link to Text..." nasıl kullanılır bilmiyorum. Benim diyeceğim tek şey 2016'dan beri kullandığım 5400 RPM SSHD'min performansının düşmediği. @Kerem00

Boot menüden istediğiniz işletim sistemini seçebilirsiniz.

Benzer durumu bende masaüstü bilgisayarımda yaşamıştım, ancak farklı olan Windows açılmazken Linux sistem bir sorun olmadan açıldı. Son düzenleyen: Moderatör: 19 Eylül 2020

Bugün Windows 10'a çok güzel temalar yükleniyor. Yüklenmez diyenler Devian Art sitesine bakabilirler. Araçlar yani dilimize pelesenk olmuş "Widgets" yükleniyor. Fare simgelerini değiştirebiliyoruz. Uygulamaların simgesini de değiştirebiliyoruz. Metro Başlatıcı da çok güzel. Windows 10'un sınırları güzel şu an XD. Oyunlara tam destek hep destek, programlara da öyle. Alt yapı olarak Linux barındırıyor içinde. O yüzden ben, bu aralar Linux'a soğuğum biraz.

Konsoldan indirme yapma olayına aşığım, aşırı kolay oluyor.

Windows'tan daha özgür, bu arada kullandığınız script güzelmiş.

Bende NTFS'in daha stabil olduğunu düşünüyorum açıkcası. Ext4 ile defalarca kez data corruption yaşadım. NTFS ile çok nadir.

Ben bir hata almadım. Ama kaynak kullanımı bazen yüksek oluyor ve internete bağlı olunca Windows 10 sapıtıyor. Bu notebookumda ve minibookumda da böyleydi. Ben de güncelleme ve telemetri ile ilgili hizmetleri kapattım, gerek duymadığım hizmetleri kapattım. Haftada bir güncelleyeceğim bilgisayarı sonra kapatacağım geri. Son düzenleyen: Moderatör: 19 Eylül 2020

Burada yazanların büyük bir çoğunluğunda zaten EXT4'ün üstün olduğu belirtilmiş. "NTFS dahili sürücüler için uygun, EXT4 USB için uygun." denmesi çok saçma. Kimsenin USB'sini ExFAT yerine EXT4 yapacağını düşünmüyorum ki zaten mantıksız. EXT4 dahili sürücüler için de gayet kullanılır. Bence tam tersini yazmak istemiştir yazan kişi.

Çoğu kişi sormuş, cevaplayayım. EBA Canlı Ders Linux destekli değil. Onu Zoom üzerinden çalıştırabilmek için yapılmış bir betik. Oradaki bool değeri değiştirerek kendimi öğretmen yapabilirim.

Sana o zaman şöyle örnek vereyim güzel dostum. Eski notebookumun özellikleri şuydu; Ana kartı; Intel destekli bir şey. İşlemci: Intel i7-7500U, RAM 12 GB DDR4 2133 MHz, Ekran kartı Intel HD 620 ve AMD R7 m440. Notebook'um ana kartı yandı. Bende içinde SSHD'yi yeni topladığım bilgisayarıma taktım. Windows 10 normal bir şekilde açıldı. 10 saniyede hem de. Ben ince ayarlar ile 5 saniyede falan da başlattım. Orası ayrı iş. Belgelerim, oyunlarım, ayarlarım her şeyim duruyordu. Sadece ekran kartı sürücüsü kurdum. İnanır mısınız ses sürücüsü bile kurmadım. Yeni bilgisayarım ise; Anakart: B450M S2H. İşlemci R3 3200G. GPU AMD Vega8. RAM ilk başta 8 GB 3200 MHz DDR4. Bak her şeyi ile değiştirdim yani. Kafayı falan yemedi ki bilgisayar. Ben de Linux'u seviyorum ama şu an Windows 10 ihtiyaçlarımı fazlası ile karşılıyor. Son düzenleyen: Moderatör: 19 Eylül 2020

Linux'de değiştiremeyeceğin hiçbir şey yok. Neredeyse her şey açık kaynak, müdahale edemeyeceğin hiçbir parçası yok.

Sürücü olarak eğer ilginç markalı bir Wi-Fi kartınız olmadığı sürece sorun çekmiyorsunuz diyeyim. Şimdilik RTX kartlarla ray tracing açılmıyor. Bunun sebebi ise NVIDIA, GNU/Linux için sürücülerini kapalı kaynak olarak yayınlıyor ve güncellemeleri geç getiriyor. AMD ve Intel kullanıyorsanız sürücü sıkıntınız olmaz. Sürücüler kurulum sırasında kurulur, sonradan sürücü kurmanıza gerek kalmaz. Oyun konusuna gelirsek ise Lutris ve Steam ile çoğu oyunu oynayabilirsiniz. Kernel anti-cheat kullanan oyunların native versiyonu yoksa çalışmamakta. Aşağıdaki siteden oyunları kontrol edebilirsiniz. Native yazıyorsa oyun doğrudan destekleniyordur, başka bir şey yazıyorsa Steam Proton isimli araçla oyunu oynayabiliyorsunuzdur. Platinum notu alan oyunları sorunsuz oynayabilirsiniz. Steam Proton, Valve tarafından Windows oyunlarını GNU/Linux üzerinde çalıştırmak için geliştirildi. https://www.protondb.com/

2 gün önce 8 GB 3200MHz DDR4 RAM taktım, bir hata vermedi. Şu an 3600 OC çalıştırıyorum 16 GB RAM'i. Abi ne güzel duruyor işte Metro Başlatıcı. Özgürce değiştirebiliyorsun. Bence sanal olan bir şeye bu kadar nefret beslemeyelim.

Düzeltiyorum. 4.19 kernelin ext4 veri bozulmasına yol açtığı biliniyor zaten, fixlendiği iddia ediliyordu ama ben yine de yaşadım. Bir de bir ihtimal daha var kullandığım kernel laptop-mode, SATA portlarını Ultra Low Power moduna aldığı için de yaşamış olabilirim. Çünkü bu güne kadar en çok veri bozulmasını 4.19 kernel ile yaşadım. NTFS ise, hard reset ve hard shutdown ile daha az sorun çıkartıyor, buna eminim. NTFS zaten EXT4'e göre çok daha olgun bir dosya sistemi, bunun da etkisi vardır.

Maksimum özgürlük sınırlarınızı anlatın. Ben bu fotoğrafı bırakıyorum. EBA canlı derse girmek için kullandığım script. Yanlışlıkla soru diye işaretledim. Profesyonel sakarım.

Linux: Yeni Kullanıcılar için Soru-Cevap 1- Linuxta her oyunu oynayabilir ve uygulamayı çalıştırabilir miyim? Yanıt : Maalesef, üzerinden ve üzerinden ve üzerinden oyunlarınızın ve yazılımlarınızın desteklenip desteklenmediğine bakabilirs... dengesizkokarca. wordpress.com

Windows 98 ve Windows 7'de sağladıkları geniş özelleştirme seçeneklerini geri getirmişler. Yani olay onların aslında elimizden aldıkları özelleştirme seçeneklerini geri getirmelerinden ibaret. Ayrıca özelleştirme ve özgürlük derken sadece görünümden bahsetmiyoruz. GNU/Linux dağıtımlarında özelleştirebileceğin parçaları sayayım; masaüstü ortamı, pencere yöneticisi, compositor, X görüntü sunucusu, init sistemi, kabuk, taban, çekirdek, dosya sistemi, paket yöneticisi... Daha saymayı unuttuğum bir sürü parça vardır. Ayrıca Windows'ta yaptığın özelleştirmeler hem stabil olmuyor hem resmi olmuyor, hem de sisteme yük bindiriyor.