Sizce neden bu kadar fazla UNIX'i temel alan işletim sistemi var? UNIX'in çok güzel olmasından dolayı mı? Yoksa başka bir nedeni mi var?

Sanırım düşündüğümden daha fazla şeyi kapsıyor. Ama Windows'un UNIX ile alakası olmadığını duydum. Son düzenleyen: Moderatör: 16 Ekim 2023

İşletim sistemlerinin yapısı birbirbirine benzediği için olabilir. Mesela Windows XP kaynak kodları sızdırılmıştı. Klasör yapıları aynı Linux'taki klasör yapıları gibiydi.

Technopat'a yıllardır bazı sorulara bakmak için giriyordum, ama yeni üye olmaya karar verdim. Benden sonra üye olup çok daha fazla mesajı olan insanlar da var. Bu kadar uzun bir şeyi yazıp da üşenmemen taktire şayan cidden. UNIX'i sansürlediğinden bir ara NixOS'ten bahsediyorsun zannettim.

Bence konuyu çok farklı irdeliyorsun. Ayrıca üyelik tarihin ile mesaj sayını kıyaslayınca bayağı ilginç süre ve mesaj sayısı gibi. Nix OS dallanması neden çok fazla? Belki de kullanılabilirlik ve modüler ve kişisel ihtiyaçlara daha uygun şekilde yapılandırırlması diye düşünmemişsin. Halen var mı bilmiyorum ama 720KB'lık bir disketde sorunsuz çalışan ve GUI'si olan Linux modelleri vardı ve amacına uygun işleri de sorunsuz yapıyor idi. Bir System admin gerek duymadığı kısımları sistemden kolayca çıkartıp ihtiyaç amaçlarına göre mevcut hardwareden en yüksek verimi alabiliyor. Misal Windows'a bakalım. Ben Telegram Edge vs kullanmadığım ve Windows'un dizin index dizin sistemini kullanmak istemediğim için kapatıyorum. Güya mikrosoft bana onları kapatmama izin veriyor. Ama ne hikmet ise bir süre sonra taskman da çalıştıklarını görüyorum. O da yetmediği gibi isimlendirmesi mantıksız bir sürü servis çalışıyor ve hepsinin adı da güvenlik güncelleştirmesi diye geçiyor. Ben hangisi ne iş yapıyor bilmiyorum. Nix modellerinde bir servisi devre dışı bıraktığında veyahut dosyalarını sildiğinde bir daha o sisteme dahil olması imkansız iken mikrosoft da ise bazı servisleri kapatman imkansız. Misal uzak masaüstünün kapalı olduğunu sanıyoruz ama locater. exe sürekli çalışıyor. Ve birçok kişi defalarca sisteme uzak masaüstü bağlantısı ise sızdığının videosunu paylaşıyor ama uzak masaüstü servisi sistemde kapalı gözüktü halde bu kişi nasıl ulaşabiliyor? Mevcut nix grubunun default yüklenmelerinde senin en acemi nix kullanıcısının sistemine girme imkanın yok iken herhangi bir Windows da default ayarlar ile istediğin gibi o Windows da gezinme imkanın var. Kullanıcı yetkilendirmesi kısmı ayrı bir olay Windows da. Dizin hizmetleri de bambaşka... Sana active directoryden bahsetmiyorum, bir ev kullanıcısının küçük kardeşinin kullanması için oluşturduğu 2. kullanıcı hesabı için yapabileceği sınırlamaların ne kadar sınırlı olduğundan bahsediyorum şu an. Bir nix dağıtımında kullanmak istediğin yazılım ve işin istediği hardware performansı ile bir Windows'un istediği hardware performansı alakasız derecede çok yüksek. Bir Windows server a kurduğun forum script ile anlık Online user hizmet sayın ile aynı forum scriptini aynı hardware e sahip nix server ın katkat farkı da ilginçtir. Oracle DB'sini Windows server a kurduğunda alabildiğin performans ile aynı hardwaredeki nix ile performans farkı da dikkate değer. İster kişisel ister server amaçlı kullanırken kullanabileceğin GUI sayısı kıyası yapmak istediğnde ise Windows o listeye bile giremez çünkü sana dayattığı sadece 1 tane GUI var ve onun da performansı zaten çok klasik. Rainmeter gibi görsel değişim yapsan bile Dosya Gezgini'ni açtığında zaten kel orataya çıkar anında. İş sanallaştırma veya bulut hizmeti senen kısma geldiğinde Windows serverların performansı halen sürünüyor. Yani konsol server çıkardılarda performans da uçuş mu sağladın micropsoft sence? Bu kadar açık ara üstün olmasına rağmen nix dağıtımları neden çok kullanılmıyor konusu akla gelebilir? Aslında hayır. Tüm data Center'lara gittiğinde kurulu DNS-web amaçlı kullanılan server sayısı açık ara olarak nix grubundandır. Bireysel kullanıcı açısından az görünme sebeblerinde bazısı ise; Mikropsoft un ticari olup destek kısmında ve de 1990'larda başlayan uzman destek ekipleri yetiriştirmek amaçlı açılan eğitim yerlerine akıttığı reklam paralarının yanı sıra; printer gibi firmalara nix driver çıkartmamaları için uyguladığı ambargolar da cabası. Bir printer alıyorsun, içinden 2 CD çıkıyordu. 1 tanesi Windows driver kurulumu diğer Mac driver kurulumu. Sence nix grubuna uyguladığı ambargoyu Mac grubuna yapabilecek gücü veya niyeti olabilir mi? Notebook kısmında halen MacBook'lar açık ara önde olması da sence de garip değil mi? Büyük matbaa veyahut grafik uygulaması yapan firmalar Mac kullanması ve aldığı Mac'in ise hiç format atmadan 10-15 yıl sorunsuz çalışması da ilginç değil mi? Adamlar defrag yapmaya index yapılandırmasına bile ihtiyaç duymaması da ilginç değil mi? Ne Linux ne de Mac'ler searchindex. exe gibi ne yaptığı belli olmayan bir yazılıma ihtiyaç duymaması sence ilginç değil de nix serilerinin fazla olması mı ilginç oluyor? Dünya'da firma evlilikleri var. Bunlardan bizi ilgilendirenlerden bir tanesi ise SUN server aile ile Oracle firması arasında oldu. Bir Oracle DB çalıştırmak istiyorsun. Bunun için yüksek performansı nix server lar içersinde ise SUN Serverlar ile alabiliyordun. 1. nedeni ise kendi nix lerini kendi hardware ve işlemcisini üreten firma olması sebebi ile SUN firması idi. Aynı zamanda bu firma o döneme ait en iyi görsel çalışmaların yapılabildiği ki sinema görsel tricklerinden bahsediyorum, o server üzerinde idi. Ama ne garibtir ki Oracle firması satın aldı SUN firmasını ve beraber kurdukları aile içine de farklı serileri de ekleyerek bugün ise tartışmasız olarak ilerliyorlar. İSKİ gibi ülkedeki en büyük Data'ya sahip kuruma mikropsoft ücretsiz lisans vermek şartı ile Oracle'larını taşımalarını hatta yazılımlarını MSSQL e taşımaları için reklamasyon yapmasına rağmen kurumun inatla Oracle da kalma sebebi ne olabilir? Aynı şekilde NY bediyesinin de inatla tüm kamu verilerini Oracle da tutma ihtiyacı neden olabilir? Ülker firması, kendi üretim fabrikalarında AS400 konusunda inat göstermesi de ilginçtir. Veyahut data sayısı milyar satırları geçen firmaların datalarını neden mikropsoft un hale gelirştirmesi bitmeyen bir türlü performans stabilesi belirgin olmayan sqllite ın geliştirilmiş versiyonu olan MSSQL e datalarını taşımamakta inat göstermesi de ayrı bir soru işareti. Cluster çalıştırmak istediğinde ise mikropsoft un sınıfta kalması, sene 2023 bitmesine rağmen Online-Online cluster desteğinin olmamasına rağmen nix de herhangi bir sernin bunu 30 yılı aşkın bir süredir yapabiliyor olması da ilginç örnek. Olayı değişik bir perspektife çekip burada topic görmüştüm ve vmware gibi yazılımların hardware sanallaştırması olduğunu iddia eden kişiler vardı. Alakası yok. Tüm yazılımlar adı ne olursa olsun yaptıkları sanallaştırma bir software sanallaştırmadır. Çünki tüm sistemi kontrol eden bir manager yazılım ile sadece hardware leri kanalize ediyorsunuz. Bunu da zaten kurduğunuz bir OS üzerindeki manager yazılımı ile yapıyorsunuz. Ama gerçek sanallaştırma ise RISK server ların kendi içinde OS'un kendisi bizzat gerçekleştiriyor ve anakart üzerinde anakart ve doğal olarak bu mini anakartlar üzerindeki cpu-ram gibi extra hardwarelerin yönlendirilmesi ile sağlanıyor ki bir manager a ihtiyaç duymuyorsunuz bunu OS un kendisi zaten yapıyor. Bu OS'un adı da sizce windows mu sanıyorsunuz? Şaşarım aklınıza

Windows dışındaki işletim sistemlerine baktığımda bir şey fark ettim. Nedense çoğunun UNIX tipi veya UNIX'e benzer işletim sistemleri olduğunu gördüm. BSD, GNU/Linux ve MacOS gibi işletim sistemleri aklıma ilk gelenlerden. Sizce bunun nedeni ne olabilir?

Verilen örnekler arasında BSD direkt Unixten geliyor zaten, macOS'te BSD'den geliyor sayılır. Diğer sistemlerin Unixe benzerliği bence o işletim sisteminden önce Unixin var olmasından kaynaklanıyor, işletim sistemini oluştururken gözlerinin önünde böyle bir örnek olduğu için ona benzer, kendilerinin ve başkalarının anlamasının kolay olacağı bir standart haline de gelmiş olabilir.

Konuda "Unix benzeri" de yazdığın için çemberi o kadar genişletiyorsun işte.

Ozgur olmasi tabii ki. Hem izin veriyor hem de ilham oluyor.

Bütün PlayStation modelleri bir UNIX-Like kullanıyor ama PS3'ün öncesinin bir adı vs. yok. Technopat'In videosunda Linux diyorlar PS2'ye ama bu yanlış.

Ortada tersine mühendislik olduğunu zannetmiyorum, çünkü torvalds Linux'ü Minix'i birebir örnek alarak yazıyor. BSD'nin UNIX-like olarak sınıflandırılması ne kadar doğru bilmiyorum, çünkü berkeley'de ken thompson ve dennis ritchie tarafından destek veriliyor tarihi UNIX kadar eski. BSD'den çatallanan işletim sistemleri ayrı bir mesele, MacOS'un nextstep'den çalıntı olduğunu söyleyenler var, bugün bakarsak UNIX her işletim sisteminin kalbinde, mesela macOS, Windows, Linux güvenlik konusunda bayağı bayağı OpenBSD'yi örnek alır.

Hayır sansürlenmiyor. Linux ve UNIX aynı GRUB olması sebebi ile kısaltma yapıyorum. Bu genel bir terminalojidir. Linux dersem veya UNIX dersem belirli serileri sınırlamış olurum. Ama nix dersem hepsi aynı grubda yer alır. Buna RISK serverlarda kullanılan UNIX serileri de dahil. Şu sıra çok fazla GNU yazılımları hedef alınarakkonuşuluyor, NEDEN? Bireysel kullanıcı açısından açık ara mikropsoft önde gidiyorken, bu OS u kullanan kullanıcılar neden bağnaz bir şekilde bu ve diğer forumlarda GNU çatısı altındaki yazılım ve OS-lara gereksiz hakaret ve aşağılayıcı yazılar ve hitaplarda bulunuyor anlamıyorum. Kapatılmış bir topicden örnek vermek istiyorum. İlk Linux serisi 1991 yılında yayınlanmış. İlk Windows ise 1985 de yayınlanmış. Macintosh ise 1984 de çıkmış. Kim kimin çakması? O zaman ki Macintosh firması mikropsoft firmasını mahkemeye verdi ve OS'un yapabilrlik ve görselliğini kopyaladığı için de tazminat almadı mı? Linux'e ilk desktop GUI si ise aradan kaç yıl sonra geldi ki x11 win 3.1 asla yetişemiyecek görselliğe sahip idi. Ve hiçbir kimse x11 in kötülüğünden şikayet etmedi. Amacına göre çok iyi hizmet ediyordu. Ayrı bir bakış açısı daha; Bill Gates dahil herkesin evinde adına modem-router diye tabir ettiğimiz cihazlar var. İçlerindeki ROM da yüklü yazılımlar hangi OS'dan alınarak geliştiriliyor? Evet bildiniz AS400 Kimse AS400'lerin hantallığı veya GUI desteğinin olmamasını veyahut 2023 sonu gelmesine rağmen tek nonstop çalışabiliyor olması konusunda hakaret içeren hitaplarda bulunmuyor. Çünkü evlerinde kullandıkları modem-den TV'ye kadar kullanılan OS'un mikropsoft türevi olduğunu sanıyor olmaları olabilir mi? İster son kullanıcı ister firma amaçlı olursa olsun; Ne kadar çok fazla OS olursa o kadar çok fazla gelişim ve bakış açısı olabilir. Alternatifin çok olması güzelliktir. Herkes amacı ve ihtiyacına uygun olanı kullanır. Misal, web host amacı ile data Center'larda AS400 veya macOS görmeyişimizin sebebi ne olabilir? Aslında cevap çok basit, firmanın hedef kitlesi ve çözüm hizmet anlayışı. Başka bir örnek daha vereyim. Microsoft firması kendisine en büyük data server rakibi olarak Oracle ve RedHat olmasına rağmen, bunlar hakkında ne bir dava açabilmiş ne de kötü bir söz söyleyemiyor? Olay sadece Mali destek mi yoksa onların verebildiği çözümleri kendisinin veremiyor olması mı? Bugün için 10milyon USD herhangi bir GNU OS kısmına bağış yapabilecek bir cengaver olsa, siz sanıyor musunuz ki, Windows da alınan oyun performansı herhangi bir Linux dağıtımına erişebilir? Aynı şekilde hem office hemde son kullanıcı açısından sürekli ihtiyaç duyulan mini programların sayısı windows'u kaça katlar hemde system crash'i olmadan çalışıp işi bitince kullandığı performansı OS a gerei veriyor olması da cabası. Linux de default yüklü gelen editör/programların yapabilirliği windows'da default olarak gelenlerin kaç kat üstün? Veya MacOS ile default yüklü gelen yazılımların hangisi windows da var? Yok maalesef yok. Öyle bir cengaver olmadı hiç. Kişisel serveti bu rakamların çok üstünde olan LinusT bile bu tür bir bağış yapmıyor. İhtiyaç duymuyor. Kişisel derdi değil. Sonuç olarak Windows'un verebildiği veya Linux kullanıcısının hedefini amacını ve niyetini biliyor. Veyahut sanıyor musunuz ki, LinusT silikon vadisinde çalıştığı proje-ler-de mevcut Linux serilerinden çok daha üstün ve de tek odaklı OS'lar çıkartmadığını ve bunların büyük kısmının da askeri amaçlı serverlar olmadığını mı sanıyor sunuz? Günümüz haberlerinde sürekli gündem olan "demir kubbe" hava savunma sisteminde server amaçlı veya güvenlik admin'lerinin kullandığı OS-ların Microsoft olduğunu veya herhangi bir Client olarak bile olsa Windows kullanıldığınımı sanıyorsunuz? O sadece bizim gibi BSA'nın yaptırımları altında ezik kalan ülkeler için geçerli ve görüşü dar bilgisi kıt sys-adminler tarafından yönetilen ülkeler için geçerli bir durum, maalesef.

Windows'un neresi UNIX-Like? POSIX olması dışında neresi aynı? Biri C, diğeri C++ ve dizin yöntemi bile çok farklı.

UNIX-Like kelimesi sadece UNIX'in baştan yazılması ya da temelini kullananarak ortaya çıkan OS'lara ve distrolara deniyor. Çünkü dil , dizin sistemi , pencere sistemi (X11 gibi) gibi şeyler aynı hepsinde . Sony NEWS OS, Ubuntu, FreeBSD birbirinden farklı UNIX-Like'lar fakat hepsi bu konularda tamamen aynı.

Interix'i sisteme dahil sanıyordum, değilmiş. Evet, POSIX sadece.

Playstation 4 içindeki Orbis OS'te Unix sayılır.

Bana da öyle geliyor. Tersine mühendislikte yada Unix yapısına uygun kendi yapılarını oluşturmuşlar. Tabi ben böyle yazıyorum diye kolay yapılan şeyler değil. Büyük yetenek, sabır, azim, zeka gerekir. Mesela Sadi hoca şöyle der, Windows'u yapmak için 1000 mühendis, 1000 gecesini harcadı.