VİRÜS NEDİR? VİRÜS ÇEŞİTLERİ NELERDİR? Bilgisayar virüsleri, biyolojik virüslerin insandan insana bulaşması gibi bir bilgisayardan diğerine bulaşabilirler. Nasıl ki insan vücuduna giren virüs çoğalmaya başlayıp tüm vücudu sarıyor ve vücuda zarar veriyor ise bilgisayar virüsleri de aynı şekilde girdikleri bilgisayarda çoğalmaya başlayan ve sistemde bazı hatalara sebep olan zararlı yazılımlardır. Genel olarak bu şekilde tanımlansa bile aslında virüsler de çeşitlere ayrılır ve farklı etkilere sahip virüsler vardır. Şimdi bu virüsleri ve yarattıkları etkiyi açıklayalım. 1. Dosya virüsleri: Bu virüsler aslında programların kendisine denilmektedir. Bunlar silinebilir dosyaları etkilemekte ve o dosya silindiği anda virüs de harekete geçmektedir. Bu virüsler, virüsten etkilenmiş dosyaların disket veya flash disk alışverişi sonucu yayılmaktadır. 2. Boot virüsleri: Bu virüsler çok yaygındır; ancak engellenmesi de bir o kadar kolaydır. Bir boot sektörü virüsü, içinde virüs olan bir disketin sürücüde bırakılması ve bilgisayarın tekrar açılmasıyla bilgisayara sızmaktadır. Bilgisayar açılırken disketten boot etmeye çalışır ve virüs disketten sisteme girer. Bu tip virüsleri önlemek için; bilgisayarı açarken sürücüde bir disket olmadığından emin olmak gerekir. 3. Trojan : Mitolojideki Truva atı hikayesini bilirsiniz. Yunanlılar Troya kentini alamayınca akıllarına bir fikir gelir. Tahtadan bir at yapar ve askerler atın içine saklanır. Truvalılar atın hediye olduğunu düşünüp şehre geçirirler ve savaşı kaybederler. Trojan da yararlı yazılımlar gibi görünen zararlı yazılımlardır. Truva Atları genellikle elektronik posta hesaplarınızın içine yerleştirilerek yollanır. İçine saklandığı program çalıştırılıncaya kadar aktif hale geçmezler. Truva Atı aktif hale geçince, bulunduğu sistemdeki korunmasız host ve serverlar hakkındaki bilgilerin tamamını ya kendi içinde kaydetmeye başlar ya da bu virüslerin özelliği gereği bulaştığı bilgisayarları uzaktan erişime uygun hale getirdiğinden, elde ettiği bilgileri başka bir bilgisayara internet yoluyla gönderir. Bu virüsü bilgisayarınıza yerleştiren kişi, uzaktan erişim suretiyle sizin bilgisayarınızın içine çok rahatlıkla girerek, dosyaların açarak içeriğinde değişiklik yapmak, dosya silmek, sizin dosyalarınızı kendi bilgisayarına kopyalamak, elektronik postalarınızı okumak, CD-ROM'u açıp-kapatmak, varsa internet bankacılığı veya kredi kartı bilgilerinizi kopyalamak gibi sizin bilgisayarınızda yapabileceğiniz bütün işlemleri yapabilmektedir. Zekice yazılmış bir Truva Atı kendisini asla belli etmeyeceği ve hiçbir iz bırakmayacağı için onun nerede olduğunu bulmak gerçekten çok zordur ve profesyonellik gerektirir. 4. Worms : Solucan da, virüs gibi, kendisini bir bilgisayardan diğerine kopyalamak için tasarlanmıştır ancak bunu otomatik olarak yapar. İlk olarak, bilgisayarda dosya veya bilgi ileten özelliklerin denetimini ele geçirir. Solucan bir kez sisteminize girdikten sonra kendi başına ilerleyebilir. Solucanların en büyük tehlikesi, kendilerini büyük sayılarda çoğaltma becerileridir. Örneğin bir solucan, elektronik posta hesabınızın adres defterinizdeki herkese kopyalarını gönderebilir ve sonra aynı şeyi onların bilgisayarları da yapabilir. Bu, domino etkisinin getirdiği yoğun ağ trafiği işyeri ağlarını ve Internet'in tümünü yavaşlatabilir. Yeni solucanlar ilk ortaya çıktıklarında çok hızlı yayılırlar. Ağları kilitlerler ve olasılıkla sizin ve başkalarının İnternet'teki Web sayfalarını görüntülerken uzun süreler beklemenize yol açarlar. Diğer zararlı yazılımlar ise; 5. Adware: Kendi yazdığı programı satmak yerine, belirli firmalar tarafından sağlanan reklamları programın içine gömerek kullanıcıya sunan programların genel adı "Adware" dır. Bu programların en belirgin özelliği ücretsiz olarak dağıtılması ve programı yazanın kazancını sizin bilgisayarınızda bu reklamları göstermesi ve sizin de gördüğünüz reklamları tıklamanızdan sağlamasıdır. Rahatsız edici reklamlar aynı zamanda üzerinde bulundukları sistemdeki kişisel veya istatistiksel verileri sahibinin bilgisi ya da izni olmadan üçünü kişilere gönderebilirler. Bu tür yazılımlar size istemediğiniz bilgiyi göstermek aşamasından sizin izniniz olmadan kişisel bilgilerinizi başkalarına açmak konumuna geçtiklerinde kötü niyetli olarak tanımlanabilirler. 6. Spyware : Casus yazılım, kullanıcının bilgisi ya da izni olmadan kişisel bilgileri izleyen, toplayan ve üçüncü kişilere gönderen her türlü yazılım için kullanılıyor. Kişisel Web veya elektronik posta istemcisi ayarlarının beklenmedik bir şekilde değişmesi, kendiliğinden çıkan ve istenmeyen uygulamalar veya araç çubukları rasgele çıkan istem dışı reklamlar gibi sorunlara sebep olur. BİR BİLGİSAYARDA VİRÜS OLDUĞUNU NASIL ANLARIZ? Program yüklemeleri normalden daha fazla zaman alır. Disk alanları hızla azalır. Bozuk sektör sayısı sürekli artar. Mevcut bellek sürekli olarak azalır. Programların normal çalışmaları bozulur. Program içinde daha önceden olmayan hatalarla karşılaşılır. Kendilerine ait olmayan hata mesajları görüntülerler. Ekranda ilginç şekiller ve karakterler oluşur. Sistem dosyaları kaybolur. Dosyalara ait bilgiler değişir. . Nasıl oluştuğu bilinmeyen dosya ve dizinler belirir. Bilgisayar kullanıcısının bu kadar virüs ve tehditler karşısında eli kolu bağlı oturması gibi bir şey düşünülemez. Şimdi kullanıcıların virüslerden korunması için yapılması gerekenlere bir bakalım. VİRÜSLERDEN KORUNMA YOLLARI: 1. Yazma korumalı disketleri paylaşmayın. Başkalarının flash diskini kullanırken çok dikkatli olun. Çünkü bu tarz veri depolama birimleri virüs bulaştırmanın en basit yoludur. 2. Antivirüs programı kullanın. Antivirüs programını güncel tutun, sürekli güncelleyin. 3. Tanımadığınız kişiler tarafından size gönderilen ve ek dosyası bulunan e-mailleri okumayın. Ancak illaki okumanız gerekiyorsa ilk önce mutlaka virüs testinden geçirin. 4. Internet'ten download edeceğiniz her dosyaya virüs testi uygulayın. 5. İşletim sisteminizi güncel tutun. Güncel tutmadığınız takdirde virüs bulaşma riski artacaktır. 6. Güvenlik duvarı yükleyerek virüs riskini azaltabilirsiniz. Kaynak