Mantıklı. Sonuçta kendi tercihi ama onu bu yola yonlendirenler cezasiz kalmamalı.

Kötü olunur. İyi olmak da sizin elinizdedir. Kötü kesinlikle doğulmaz. Biz buna cüzi irade diyoruz.

Bence empati sahibi olmayan her insan kötüdür. Bir çocuk da empati duygusuna ancak biri tarafından "öğretilirse" belli bir yaşından sonra sahip olabiliyor, bu durumda dediğim lojiğe göre her insan kötü doğuyor.

İnsan, yerine göre çevreyi yerle yeksan edebilirken ya da çevresel tüm etkileri duymazdan gelme kudretine sahip olabiliyorken; iş, iyi ve kötü ayrımına geldiği vakit çevrenin etkisine sığınmakta bir beis görmüyorsa, bu onun kendini yasa bellediğine delildir. İşi, oluşu, varlığı kendinden sebep bilenin; iyisi veya kötüsü de kendine göre biçimlenecektir, bu algı içinde hapsolmuş bir aklın da her şeyi kapsayan yasalar ile iştirakli olması pek muhtemel değildir.

Evet arkadaşlar, gerçekten de kötü doğuyormuşuz Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et @Shimada Sensei

İyilik ve kötülük doğduktan sonraki yaşantımıza ve tercihlerimize bağlıdır. Bir uyuşturucu çetesinin içine doğarsan %90 ihtimalle uyuşturucu satarsın, hatta cinayet bile işleyebilirsin. Hiç kimse hamile bir köpeği tekmeleme, hayvanlara ya da insanlara tecavüz etme, eş cinselleri öldürme, kendi dininden olmayanların kafasını kesme, savaş meydanında onlarca askeri katletme isteği ile doğmaz.

Her ikisine de kısmen katılmaktayım. İnsan, çevresinden kaynaklı iyi veya kötü olur. Bunu yanlışlayamam. Ama mizaç dediğimiz şey ile birlikte insanın davranışlarının tamamen çevresel faktörlere bağlı olmadığını düşünüyorum.

Bu dediğiniz başka sorular doğuruyor. Cezalandıracak kim? Tanrı mı? O zaman önce tanrının varlığını araştırmamız lazım. Ya da nereden biliyorsunuz kötülerin ilahi anlamda cezalandırıldıklarını.

Sineklerin Tanrısı tam da bu konu hakkında. Kesinlikle okunmalı.

İlahi olarak sorumlu tutmak bence doğrudur. Çünkü insanlara Allah tarafından irade verilmiştir ve belli bir yaştan sonra o irade etkin olur. Doğruyu ve yanlışı ayırt edebilir. İlahi anlamda ilahi adaletin terazisi şaşmaz merak etmeyin. Sizce, cennet ve cehennem olmadığını varsayarsak dünyada ki zulmün cezası nasıl verilebilir?

Her bebek masum doğar... Çevresinde neler yaşarsa hayatı ona göre şekillenir...

Bence her insan hayatta kalma iç güdüsünden dolayı kötü doğar. Eğer çocuk güvende hissettiği ve sevdiğini hissettirebilen ebeynlerin bulunduğu bir aile ortamında büyürse iyi huylu duygusal özellikler kazanır, iyi bir insana dönüşmesi sağlanmış olur. Eğer nötr veya baskıcı, duygularını iyi aktaramayan, her çözümü şiddette bulan insanların arasında büyürse çocuk hayatına kötü bir insan olarak devam eder. Kötülüğün derecesi ebeveynlerin durumuna göre değişkenlik gösterir.

@Unreal Engineer ilahi anlamda cezalandırmadan bahsediyorum yoksa tabi ki hapse tıkmak lazım.

Ceza olmak zorunda mı illa?

Ben olmadığına adım gibi eminim hocam ancak bu konuyu tartışmak için uygun bir yer değil bu forum maalesef. Sadece soruya dönük düşünürsek cevabınız "kötü doğulmaz, kötü olmak insanın özgür iradesiyle yaptığı bir seçimdir" şeklinde değil mi?

Dinler belki bunlari goz onunde bulundurup bir kiyak yapabilir.

Kötü olunur. Güllük gülistanlık bir adamsanız ve ailenizi katlederlerse intikam hırsına bürünmüş bir insan olabilirsiniz. Örnek olarak.

Kötü doğulur. Bazıları iyiyken kötü yola sapıyor. Bazıları kötüyken iyi tarafa geçiyor. İstediğin imkanı versen dahi insan bencil olabiliyor, kötü imkanlarda olsa bile insan cömert, alçakgönüllü olabiliyor. Ama zaten kötüdür deyip onu kenara atmak onunla ilgilenmemekte olmaz, bir şans verilmeli.

Mantıklı değil ancak yapacak bir şey de yok. Kötü davranışların, önüne geçmek için cezaların olması gerekli. Ayrıca her insan günahsız, iyi olarak doğar. İnsan sonradan kendisi kötü olur. Umarım herkes doğru yolu bulabilir, diyelim.

Anakin, Darth Vader gibi mi

Ben iyiliğin ve kötülüğün de içimizde hazır olduğunu düşünüyorum. Hangisi ile hareket edersek o besleniyor ve kuvvetleniyor.

Büyüdükçe kötü oluyorum, mesela ekran kartım çalışmadı diye onu işkence ettirdim. Şu an Intel HD Graphics ile takılıyorum.

Ben bir bireyin istediği zaman kötü veya iyi olabileceğine inanıyorum, sadece iradenizi kontrol edin. Tabii şu aşşağıda ki gibi örneklerde var. Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et Fakat ben hala dediğim şeye inanıyorum.

Topluma zarar veren ve faydasız birini bir de besleyecek miyiz? Kötü mahalle/aile ortamından çıkıp iyi olanlara haksızlık olmaz mı kötüleri cezalandırmamak? Eğer kötüyü cezalarla durdurmazsak içine iyilik gelmesini mi bekleyeceği? İyilik gelene kadar iyilere kötülük yapmasına göz mü yumacağız?

Kesinlikle kötü olunur.

Bi insanın geçmişte yaşadıkları onun kötü olması için bi bahane olamaz. Geçmişte çok kötü şeyler yaşamış ama şuan pırıl pırıl olan bir sürü insan vardır. İyiye veya kötüye yönelme insanların kendi tercihidir bence. Eğer sen küçükken şiddet gördüysen. Bunu doğru kabul edip sende öyle biri olabilirsin. Ama sana yapılan kötü bişey olduğu için onu kötü belleyip o davranışın karşıtı bi insanda olabilirsin. Bu bence insanların ne olmak istedikleriyle alakalı. İnsanların hayatları kendi ellerinde. Çok çok iyi yetiştirilen çocuklarda kötü olmayı seçebiliyor. Çok çok kötü yetiştirilen insanlarda iyi olmayı seçebiliyor. İnsanlar hangi seçeneği daha cazip görürse ona yönelir.

İnsanların iyi ve kötü olması genetik ve çevresel faktörlere bağlı. Kimisi psikopat olarak doğar bazıları sonradan psikopat olur.

Evet, zorunda. Bu dünyada yapılan şeylerin cezası olmalı. Ben burada en ufak iyilikte yapsam kötülükte yapsam bunun karşılığı olmalı. İnsanlar belli bir yaştan sonra doğrunun ve yanlışı anlar. Anlama durumunda değilse zaten ona göre muamele görür.

İyilik veya kötülük sadece bir yorumdur. Yalnızca insanlar için geçerlidir. Olumsuz bir eylem o yöndeki düşünceler eşliğinde kasıtlı şekilde ve haz almak için yapıldığında kötülük olarak yorumlanabilir. Misal olarak doğadasın diyelim. Açlıktan ölmemek için hayvan öldürüp yersen bu kötülük olmaz. Ancak eğlence için hayvan öldürürsen bu kötülük olur. Mesela hayvanlar için iyi ve kötü yoktur. Adapte olma, içgüdülerini takip etme ve hayatta kalma vardır.

Bence diye başlıyorsanız konunun direkt muhatabı yukarıdadır. Forumda yazar oldugunu sanmıyorum

Kimin teorisiydi tam hatırlayamadım, fakat "çocuk boş bir sayfa ile doğar" gibi bir şeydi. Evet çocuklar aldıkları ilk eğitime, ilk tepkilere eğilimlidirler fakat insanı insan yapan bir noktada da kendi seçimleridir. Ne çocuk her zaman kötünün yanında olmalıdır, ne kötülük çocuğun yanında. Fakat, çocuğa iki davranış gösterildiğinde, bunlardan hangisinin daha doğru olduğuna karar verecek aklın doğuştan geldiğine inanıyorum.

Her insan içinde bir şeye inanma duygusuyla doğar. Kötü doğulmaz sonradan kötü olunur. Bence!

Değilim tabii ki. İleride olursam diye yani.

Evet bu da olabilir.

Hocam hayatta kalmak için diğer kuş yumurtalarını aşağı atıyor işte? Ne yapsın kanki mi olsun? Aslan niye zürafayı yer hocam? Kötü olduğu için mi, yoksa hayatta kalmak için mi?

"Kötü" dediğimiz insanların doğduğu yerlere ve çocukluklarına bakın. Cevabı bulmak çok zor değil.

Dış etmenlerin insan üzerindeki etkisini hafife almamak gerek. İnsan sanıldığı kadar özgür bir varlık değil. İhtimalleri değiştirseniz birçok şeyin de farklı bir yola evrileceğini fark edersiniz. Bu tarz sorulara kesin bir cevap vermek pek doğru değil zira bireyi belirleyen birçok etken var. Suçlamak doğru mu? sorusuna gelirsek; değil, etik açıdan pek değil ama normlar açısından doğru.

İnsan dediğiniz gibi boş bir SSD gibi doğar. Onun kişiliği gördüğü ve yaşadığı şeyler neticesinde gelişir.

Kötü olunur.

Güzel bir tartışma konusu aslında, üzerine çok da değinilmemesi biraz üzdü açıkçası. Bana göre iyilik/kötülük insanın gözlediği yola göre; gerek ruhuna, gerekse vücuduna yansımış, evrendeki kapladığı alan kadarki mutlak varlığına kazılmış ve yoğurulmuş idealine göredir. Rahme düşen herhangi meçhul bir bebeğin, kimi zaman yönlendirilme esasında kaderinde ideal olarak doğmak vardır. Herkeste aynı yorumlanamaz. Bu bağlamda iyiliğin ve kötülüğün standardını belirlemek, belirleme çabasına girişmek suya yazı yazmak gibidir. İyinin/kötünün standardı belirlenemez, belirlenmemeli. Baş koyduğun yol kimine iyi, kimine kötüdür, bu bağlamda ezeli zıtlığa sahip olan iki kafanın birbirini iyi kötü olarak sınıflandırma çabasına girmesi saçmadır lakin doğaldır. Eğer çoğunluk tek bir yola baş koymuşsa azınlık kısmını kötü görür bunu da etik dışı davranış olarak bencillik diye sınıflandırıyoruz. En nihayetinde çoğu zaman standardı adaletli olmasa da çoğunluk belirler. Bu tabii kime göre niye göre sonucuna vardırıyor kimi zaman. Sorunun cevabını basitleştireceksek eğer; aslında kendimiz için yaptığımız çoğu davranışta, menfaatimizi gözlediğimizde çoğunlukla birileri tarafından kötü anılırız. Elleriyle peace işareti yapan hippi arkadaşların yorumlarını kale almıyorum çünkü dünya yaşamak ve yok etmek, baskın gelmek üzere mutlak rasyonelliğin sağlanamadığı bir düzen üzerine kurulu. Bu gerek bir insanı olsun, gerekse kendince bir yıldızı söndürmek...

Insan beynine ne yuklersen onu uygular.

Kesinlikle kötü olunur. Ama kötü doğduğundan değil, içinde o kötülük olduğundan. Fark etmeden kendimi paradoksa soktum...

1 ve 0 degil bu sorularin cevabi. Kotuluge yatkinlik diye bir sey vardir, aileden gelir; ama cevresel faktorler de vardir. Guzellik gibi, zeka gibi bu da. Aileden alirsin ama sen de uzerine koyarsin.

Sanırım tanrı o kadar salak değil. Her insani yaşadıklarına göre yargılar. Sağda solda iki adam izleyip, ona göre konuşuyorsunuz. Sana bir soru. Sence din seçiminde objektif misin?

Bence kötü olunur.

Hepimiz deli olarak doğarız. Sonra ahlak ediniriz; durgunlaşıp aptallaşır ve mutsuz oluruz. Sonra da ölürüz. ''Lawrence Durrell'

Dediğim gibi kötülüğü iyilik olarak öğrenmiş bir insan ilahi anlamda suçlanabilir mi o halde?

Olunur.

Her insanın bir karakteri var. Bu karakter zamanla şekillenebilir fakat bu belirli bir yaşa geldikten sonra nadiren olur. Kötü insan, karakteri gereği kötü, iyi insan, karakteri gereği iyidir. Buna karşın her kötülük yapan kötüdür diyemeyiz. En azından ben böyle düşünüyorum.

Verilemez maalesef. Ben de isterdim verilmesini.

Bana göre iyilik ve kötülük içimizde hazır sadece olduğun yerdeki insanların davranışları seni başka yola çeker ve tabii büyüyüpte karar değiştirmende sana bağlı olduğu için kötü doğulmaz olunur.

Kötü olunmaz da kötü doğulmaz da. İnsanlar, kötü veya iyi değildir. İnsanlar; "kötü eylemde bulunmuş", "iyi eylemde bulunmuş", "kötü eylemlerde bulunmuş", "iyi eylemlerde bulunmuş", falan falan şeklinde sınıflandırılır, bence. Çok yardımsever bir adamın bir suç işleyip katil olduğunu düşünelim. Bu adam iyi biri mi, kötü biri mi? Adamın yaptığı tek bir eylem, tek son eylem, o adamı kötü biri yapmaya yeter mi?

Biz insanların yargısını sorgulamazken biz insanları yaratan yaratıcının mı yargısını sorgulamaktasınız hocam?

Dinler insanları yaptığı davranışlara göre cezalandırmayı veya ödüllendirmeyi vaat ediyorlar. Peki insan bu davranışlarını neye göre yapar? İnsan nasıl şekillenir? İnsan ilk doğduğunda sıfır SSD gibidir. Etrafa güler, ağlar. Korku da bilmez hırs da. Bu SSD'ye ne yüklerseniz o program çalışır. Bebeği döversen, sürekli hakaret edersen;, genel olarak okula göndermeyip, hırsızların, "kötü" insanların içinde büyütürsen o bebekten mesnevi olmasını bekleyemezsin. Peki bu insan ileride "kötü" davranışlarda bulunursa onu cezalandırmak adil olur mu? Çocukluk döneminde sevgi görmemiş bir insandan sevgi beklemek adil olur mu? Kısaca insanın karakterini çevre ve diğer insanlar şekillendirdikten sonra bu karakter yüzünden o insanı cezalandırmak mantıklı mı?

Canlıdan kastınız diğer insanlarsa, açıkçası bu durumun kovanı canı pahasına koruyan arılardan pek bir farkı yok ama diğer canlı dediğiniz insanın dışındaki türlerse onlar çok istisna durumlar bence. Yani bu durumla ilgili bir deney yapsak, insanlara ya sen ya bu köpek ölecek derseniz insanların çok azı ölüme göz yumar.

Kötü olunur, küçük yaşta verilen eğitim çok önemli bu konuda.

Kötü doğulur. Gerçek manada kötü olan biri bir kötülük yaptığı zaman bir şey hissetmez. Aynısını iyi olan biri de yapabilir ama mutlaka bir şey hisseder. Bir acı ya da pişmanlık.

Simdi kötüsün galiba?

Kötü olunur. Uzun süre iyi birisi olarak yaşayıp yaşı ilerledikçe kötüleşen insanlar var.

Dünya hiçbir zaman adaletli olmamıştır. Iamkiller adlı diziyi izlemelisin sana cevap olarak sunulabilir. Bir suçu ele alarak suçlunun hayatını, suç olayını falan her şeyi güzelce anlatıyor.

Evet şimdi konumuza gelelim. O kişi kötü bir hayat sürdürmedikçe kötü olacağını düşünmüyorum. Yok. Sağ olun.

Aynen.

Hayır, mantıklı değil.

Aslında her ikisi de: İnsanın kötü olmasını sağlayan bazı genetik özellikleri olabilir aşırı hırs ve aykırılık gibi. Aynı zamanda büyüdüğü şartlar, çevre ve gördükleri de bu konuda çok etkilidir. Sorunun cevabının ikisi de olduğunu düşünüyorum.

Kötü olunur diye düşünüyordum ama harika şartlar altında yetiştirilmiş bir kardeşim var asla kötü bir olay yaşanmadı. Hayatı boyunca hep kötü düşündü kimse üzerine gitmemesine rağmen böyle devam etti. Bilemiyorum tam emin değilim ama sanırım bir oranla kötü doğulabilir.

Bu video iradeye dair bir işaret değil midir? Her şeye dair bilgi sendedir, seçmek de senin elindedir. Bize her bilgi doğuştan verilmiştir; seçim de zamansız olarak, isterse 5, isterse 10, isterse 60 yaşında değiştirilebilmektedir. Özellikle 6:39 civarı bahsedilen "sosyal normlar"ı yıkma gayretini sarf eden pek çok örnek geçmişte mevcuttur. Var olduğu toplum içinde, herkesi gerçekten önemsediğini bize hissettiren insanlar yaşamıştır. Çokluk ya da azlık veya onların içindeki davranış şekillerinin sebepleri tam belli değilken bu eminlik nasıl hasıl olabiliyor? Kötünün kaynağını bulmaya kalktığınızda cevap basittir, doğal seleksiyon. Doğada varlığını sürdürme içgüdüsü neticesinde, güçlülük ve güçlülüğü sağlayan birliktelik insana yatkındır. Peki bu işleyiş ve artık insanın temellerine işlenmiş bu kabul içinde, tüm bunların dışında bir şeyler olduğunu düşünen ve her canlıyı her şart altında önemseyen insanların varlığının sebebi nedir? İnsan doğuştan sadece kötü ise iyilik nasıl var oldu? Sadece kendi gibilerin değil de diğerinin de varlığı için gerçekten çabalayanlar hangi oluştan feyz aldı? Bir insanın başka bir canlı için tüm öğrendiklerinin temelinde yatan, varlığın sürekliliğinin ana maddesi olan "canını" vermesine sebep olan nedir?

Ben de öyle söyledim zaten.

Çok kötü şeyler yaşayıp iyi olan insanlar da var hocam.

Kötü olunur. Yaşadığı yere ve eğitimine bağlı her şey. Örneğin 7 yaşındaki birisi kötülük düşünmez.

Kötü olunur. Her insan doğarken ak kaşık olarak doğar, temiz kalpli olarak doğar. Yaşadığı çevre, ailesi, dostları kötü olursa o da kötü olur.

İnsanı iyi yada kötü yapan şeyin tamamen çevresi olduğuna inanırım. Çevresindeki insanlar genelde kişiyi etkiler. Hep böyle olmuştur.

İkisi de doğru zira psikopati doğuştan gelir, sosyopati sonradan oluşur.

Çok kötü şeyler yaşayıp, hala iyi kalabilmiş insanlar var.

Hiçbir insan veya canlı kötü doğmaz. Her şey küçüklükte başlıyor biraz sevgi ve ilgi olsun ailen doğruyu yanlışı göstersin yeterli. Size şöyle bir örnek vereyim ülkemizde pitbull cinsi köpekler iyi bir şekilde anılmıyor sahibini bile ısırıyor diyenler var Sen köpeği alıp doğru yanlışı göstermezsen küçüklüğünden itibaren sevgi işlemezsen o köpekten bir başka canlıya sevgi göstermesini iyi davranmasını beklemeyeceksin canım kardeşim.

Hocam, bence her insanın fıtratında iyilik ve kötü olmaya meyil gösterebilecek olan fıtri özellikler vardır. İyi mi yoksa kötü mü olmak kişinin kendi tercihidir. İnsanların içinde bulunduğu çevre tabii ki bunun için önemli bir faktördür ancak insanları diğer varlıklardan üstün kılan akıl ve tercih yetkisi vardır. Bu özellik sayesinde kişi kimliğini kendisi belirler. Yani hiç kimse kötü doğmaz yaptığı tercihler neticesinde kötü olur.