1990'larda AWACS'lar ile desteklenen F-15 çok iyi iş çıkarmıştı. Günümüzde de F-35 gerçeği var. Elbette füzeler maksimum menzilden ateşlenmiyor ama AIM-120D'nin 160KM menzili var. AIM-260'da 250KM'lik bir değer görebiliriz.

Menzil yüksekliğe göre değişir her zaman aynı değildir. Ne kadar yüksek = o kadar düşük sürtünme ve daha yüksek menzil.

Kaynağınızı paylaşabilir misiniz? Raytheon yetkilisi:, multi-mode autonomous seeker ve yeni yüksek performanslı propulsion section barındıracağını söylemiş ama diğer detaylara girmemiş. AIM-120C veya AIM-120D arası bir performans vermesi bekleniyor. Yani 105-160 KM arası diyebiliriz.

Bu iki terim askeri havacılıkta en çok kullanılan terimlerden iki tanesidir. Beyond Visual Range pilotların gözle göremediği mesafeyi temsil eder. Bu mesafe 20 kilometreden başlar ve öteye gider. Bu nedenle Beyond Visual Range ismini almıştır. Bu kelime tam olarak Türkçe diline çevrilemese de "görüş ötesi" olarak çevrilebilir. Bu mesafede kullanılmak üzere geliştirilmiş füzelere Beyond Visual Range Missile adı verilir. AIM-120 AMRAAM, R-77, Meteor ve Gökdoğan füzeleri bu sınıfa girer ve radar güdümü kullanırlar. Visual Range ise pilotun görebildiği mesafeyi temsil eder. Bu mesafe 20 kilometre ve altıdır. Bu mesafedeki hedefler insan gözüyle görülebilmektedir. Bu kelime de tam olarak Türkçe diline çevrilemese de "görüş içi" olarak çevrilebilir. Bu mesafeden kullanılmak üzere geliştirilmiş füzelere Visual Range Missile adı verilir. AIM-9 Sidewinder, IRIS-T ve Bozdoğan füzeleri bu sınıfa girer ve ısı güdümü kullanırlar.

Peregrine füzesi için bu değer söyleniyor. Belki daha az belki daha fazla menzili olabilir. Ancak mühimmat sayısını ikiye katlayacağı kesin.

1980 yılından beri hava-hava angajmanlarının %90'ı BVR menzilde gerçekleşti. Aslında BVR düşüncesi Vietnam Savaşı'nda başlamıştır ama o dönemin A2A füze teknolojisi yetersiz olduğu için yine dogfightlara dönmüştü iş. BVR etkinliğinin kanıtlanması ise 1991 Körfez Savaşı'nı buldu. Tekrardan ufak bir silahlanma yarışı başlamışken A2A füzelerin menzilleri ve etkinliği korkunç derecede arttı. Çin'in geliştirdiği PL-15'in 250 KM'lik efektif menzili konuşuluyor. ABD ise ona cevap olarak AIM-260'ı geliştiriyor. O da benzer bir menzile sahip.

Top Gun filmindeki replik aklıma gelmişti. Gelişmiş silah sistemleri yüzünden pilotlar hantallaşıyor demişti. İt dalaşı gibi tatbikatlardaki başarısızlıklar yüzünden it dalaşı odaklı Top Gun projesini başlattıklarını anlatıyordu özellikle. Şimdi BVR gibi teknolojiler varken bunlara karşı savunma sistemleri üzerinde çalışmalar zaten tavan yapmış halde. Keşke şu teknolojileri silah değil de başka amaçlarla kullansak.

İrtifa ve etkin menzil bağlantılıdır birbirine. Boşuna kıtalar arası füzeler atmosferin en ince tabakalarına kadar çıkmıyor. Hatta yeni tasarlanan füzelerin atmosferin de dışına çıkarak yol alması planlanıyor.

70-90 km menzil biçilmiş. Thrust vectoring ile ciddi bir manevra kabiliyeti olacak.

Hangi model için söylüyorsunuz menzili? Peregrine'nin menzili gizli tutuluyor. Ama AIM-9X'de bulunan thrust vectoring sitemini kullanacağı açıklandı.

Önemli olan küçük olması. F-35 ve F-22'nin silah istasyonlarına sığmaz ise çok bir etkinliği kalmaz.

F-35 şuan 4 tane AIM-120D alabiliyor. Yeni projeler ile bu sayı ciddi oranda artacak. Lockheed'in bu sayıyı 6'ya çıkarma planı var. Aynı zamanda Raytheon'un Peregrine projesi ile AMRAAM'dan daha iyi ve yarısı kadar. F-35, 8-12 tane Peregrine alabilecek. Ve hepsi stealth halde. CUDA projesi falan da var ama daha var onları görmemize.

Geleceğin savaşları artık WVR değil BVR olacak. BVR angajmanında olan bir uçak uzak mesafelerden ağ destekli harp ile füzeyi ateşleyip kaçacak ve bölgede bulunan gemiler, kara konuşlu radarlar, HEİK uçakları gibi bir bütün olarak birbirine bağlı silahlarla yönlendirilecek. F-35 BVR angajmanı konusunda bize nesil atlatacaktı ama olmadı.

Bu 260 Km'lik menziller biraz abartı bana göre. 260 km'lik menzil füzenin en az manevra ve en optimum irtifadan bırakılmasıyla elde edilen değerler. Füzenin fırlatıldığı irtifa, yaptığı manevra ve hedefin hızı vb. şeyler füzenin etkili menzilini oldukça düşüren etmenler. BVR angajmanının verimli olması için ağ destekli harp sistemininin iyi kurulması lazım.