Doğrunun doğruluğunu hangi doğru belirler?

Ana konu, içeriktir. Dogmatik bir hususta doğruluğu test edemeyeceğiniz için size sunulanın ötesine geçemezsiniz. Kapalıdır. Ancak suyun kaynama derecesini, bir roketin uzaya çıkmak için harcaması gereken gücü, bir matematik probleminin çözümünü deney/formül yoluyla edinebilirsiniz.

Uygulandığı durumda ortaya çıkan veya sonuçları belirler.

Bu açıdan düşünmemiştim, haklısınız.

Çevredeki olaylar, tesadüf sandığımız ama gerçekten ibaret olan şeyler. Bu konu karışır, vaziyet alın.

Deneme yanılma sonucunda edinilen tecrübe.

Deneyler belirler bence.

Aslında hiçbir şeyin doğruluğu yok. Sadece insanda olan inanç bunu doğruluk olarak benimser kendi içinde. Hiçbir şeyin kanıtı yok maalesef.

Bence o konuda tecrübesi olan.

Dar açıdan bakıyorsunuz. Irkımızın gözlem kabiliyeti sınırlı. Doğrunun doğruluğunun kanıtlanması için her şeye her açıdan bakan bir varlık gerekli.

Örneğin, Edison ampulü bulmak için 1000 kez deneme yaptı. En sonunda doğruyu buldu.

Deneyler.

Doğrunun doğruluğunu hangi doğru belirler? Bence doğruluğun doğruluğunu bir doğru değil bir ispat ya da sonuç belirler. "?" diyenlere: Mesela sen doğru cevap a diyorsun ama nasıl a, bir işlem yaparak sonucu bulursun ya da bir mantıkla ispat bulursun.

Sen o deneydeki sonucu elde etmişsin ki, bu da deney için yeterince deneyim yaptığını, uğraştığını, araştırdığını ve gözlem yaptığını gösteriyor. Deneyin sonucunda ise bir kesinlik yatmakta. O kesinliği sen ve onu gözlemleyenler bilebilir. Onun dışında doğruluğu başka bir yöntem ile doğrulamak mümkün değil.

Deneyler bizi yanıltıyorsa?

Deneylerin sonucu varsa yanıltmasının mümkünatı yoktur. Doğruluğu tamamlanmış ve gözlemlenmiş. Fakat deneyi olmayan şeylerin hepsi insanın inancından ibarettir.

Doğrular nesnel değildir. Kişiden kişiye, düşünceden düşünceye değişir.

Doğruyu ve yanlışı bu soruyu geçmişte soran belirler. Örneğin bir olay x topluluğunda ahlaklı, y toplumunda ahlaksız olarak görülmektedir. Bir olayın doğru olup olmadığını belirlemek için tek bir yöntem kullanılır ve bu yöntem asla değiştirilemez: Olayın doğruluğunun kararı, geçmişden gelen kültürel olaylardan oluşan kompleks bir oluşumdan geçer, genelde insanlar geçmiş doğruları mutlak doğru kabul eder, ve inançlar doğar.

Bir şeyin sonucu olumluysa yani olması gerektiği gibi olduysa, sonuç doğrudur.

Denemeler.

Bir baska dogru. Temel dogrulari da aksiyomlar. Matematikteki induction proof buna bir ornektir. Turkcesi tumevarim. Bir sey P icin dogruysa ve P(x+1) icin de dogruysa tum n sayilari icin P dogrudur. Bir seyin dogru olmasi icin hangi seylerin dogru olmasi gerektigi duruma gore irdelenmesi gereken bir meseledir, formulize edilemez.

Gözedilen amaç ve edinilen sonuç belirler. Bir eylem, toplumsal normlarca yanlış diye nitelense ve çoğunluk tarafından ahmaklık eseri olarak görülüp başarısızlıkla sonuçlanacağına kesin gözüyle bakılsa da ilgili kimsenin zihnindeki ideal, bu konuda asıl önem arz eden unsurdur.

Tam da bahsettiğim noktaya değindiniz. Gezegenimizde gözlemciler aynı tür, Homo Sapiens Sapiens oluyor. Bahsettiğim şey de bu. Henüz insanlık olarak başka bir akıllı, Dünya dışı tür ile karşılaşmadığımız için veya karşılaştıysak da CIA Clandestine ofislerinde "2x classified" dosyalarda gizli tutulduğu için bir doğrunun her varlık için doğruluğunu kanıtlayamayız. Atom bombasının harp için yaratıldığını başka bir kullanımının olup olmadığını bilmeden veya başka yönlerden bakmadan bilemezsin, kanıtlayamazsın.

Bence bu cok yanlis bir fikir. Subjektif bir sey yanlislanamaz, dolayisiyla dogru da olamaz. "En guzel renk kirmizidir" -> Buna dogru ya da yanlis diyemezsin, sadece katilirsin ya da "bence mavidir" diye fikir belirtirsin. Sadece belirli kosullar altinda bazi seylerin dogrulugu degisebilir. Ornegin entropi her zaman artis gosterir -> eger sistem kapali ise. Ya da bazi olaylarin dogrulugu guclu kanitlarla desteklense de kesinlik tasimaz. Forvet Ronalda A takiminda 30 gol atti, B takiminda 45 gol atti, C takiminda 36 gol atti, bu sene Fenerbahce'ye geldi ve cok gol atacak ->

Bilimin objektifliği, bilimi doğru yapar ve bilim yine bilimin yanlışlarını bulup doğru hale getirir.

İnsana yıllardır yedirilen düzen. Bizim doğru bildiğimiz bir şey yanlış da olabilir. Hepsi varsayım.

2 + 2 = 5.

Evrende hiçbir şeyin kesinliği olmadığı gibi "doğru"ların da kesinliği yoktur. Her şey varsayımlar üzerine kuruludur, "doğru"lar da.

Vahiy iner. Bilimsel olarak kanıtlanmış yöntemleri kullanarak belirlenebilir.

Kısaca, Homo Sapiens Sapiens'lerin yani geniş kafalı maymunların yani bizim idrak edebildiğimiz şekilde varsayım yapmamız.