Sömürecek ülke kalmadı mı Amerika. Ülkeler. Doların hükmü kalmadı al dolarını ver altınımı dediğinde kıyamet kopacak.

Durum oraya gidiyor zaten neredeyse tüm enerji fiyatları inanılmaz yükseldi. Üreticinin üretim maliyeti düşmüyor ve aksine doların da değer kaybı bu hammadde krizlerini perçinliyor, üretim maliyetlerinin gıda ve teknolojide inanılmaz derecede arttı, neredeyse 20-30 yıldır sabit ilerliyordu gıda indeksi ancak bu sene ABD'nin sırf vatandaşlarına ve dış borçlanması için bastığı karşılıksız dolarlar üreticiyi bezdirdi. Çip krizi, enerji krizi, gıda krizi. ABD vatandaşı halen iyi bir ücret kazanıyor olabilir ancak yakında o ücrete alacak ürün bulamadıktan sonra o ücreti kazanmanın bir anlamı kalmayacak? Ki bakarsak ilk kriz çip tarafından geliyor, bazı araba fabrikaları üretimi durdurdu. Demirin, nikelin, çeliğin, lityumun hepsinin fiyatları yükseldi, aliminyum da keza öyle. 2008 krizi Bankalardan çıktı, bu kez piyasadan çıkacak kriz bilmiyorum, inşallah görmeyiz.

Çok örnek var. Roma İmparatorluğu zamanında altınlarına gümüş veya daha değersiz metaller katarak para hacmini arttırdı. Devamında yıkılması imkansız görülen, -ki o zaman şartları için Roma ile çatışabilen bir düzenli ordu dahi yoktu- imparatorluk yıkılma eşiğine geldi. Bunun Hiper enflasyon yüzünden olduğunu bilen Konstantinus Doğu Roma'yı kurdu ve aynı hatayı yapmadı.

Ekonominin E sinden bile anlamadığınız bu cümlenizden bile belli oluyor. Bilerek tonlarca para basan Almayayı gördük zamanında çöküş aşamasına geldiler. Aynı zamanda para basmak enflasyona sebep olur bu da paranın değerini düşürür.

Sen mi ekonomi biliyorsun? Ben global olarak konuşuyorum. ABD'de de açık olması demek, Amerika bunu diğer ülkelerden çıkaracak demektir. Ayrıca hiçbir ülke bilerek birim paranın değerini isteyerek düşürmez ve bu her zaman bozgun ile sonuçlanmıştır. Bunu tarihin en büyük imparatorluğu olan Roma da yaptı ve yok oldu. Silah gücün olduğu sürece paran değerlidir. Sen ekonomiyi sadece arz/talep üzerinden değerlendiriyorsun. Amerikan dolarının arkasında Amerikan ordusu ve otoritesi olmasa yarından itibaren millet o kağıtlarla popolarını silmeye başlarlar. Zira Hiper enflasyonu da geçmiş durumda dünya. Mortage krizinde bunu sadece ötelediler.

Amerika balonunu Çin patlatacak

Ekonomi bilmeyen insanlar cidden yorum yapmasın Allah aşkına ya. ABD ve diğer batı ülkeleri için borç yeni bir şey değil, tam tersine bir gelişim mekanizmasıdır. Devlet borçlanır, borç ile yatırım yapar ve geliri ile borcu faizi ile öder ve aynı zamanda gelişir de. Ekonomik hacmini arttırır ve girişimcilik faaliyetleri artar. Para basmanın da borç ile bir alakası yok. Para basmak uzun vadede birim paranın değerini düşürür ve bu her zaman da kötü bir şey değildir hatta bazı ülkeler bunu bilerek yapar. İkisinde de sorun bunların kontrolsüz bir şekilde yaşanmasıdır. Türkiye'de olduğu gibi. Kısacası ABD için borçlanmak her zaman olan bir durum. Büyük ekonomiler borç üzerinden döner.

Refah dediğin nedir ki zaten dostum? Elindeki kağıt parçasına ne kadar değer atfettiğin kadar refahlısındır. Hiper enflasyonu ben tuvalet kağıdına benzetiyorum. Tuvalet kağıdı o kadar çok ki, bir değeri yok. Kolay bulunuyor. Değersiz basılan doların değerini koruyan tek şey Amerika'nın fiziki gücü. Yıkılmaz denilen imparatorluklar ne olduğunu anlamadan yıkıldı. Ama benim korkum şu ki, bunun sonu kıtlıklara doğru gidiyor. Kitlesel hareket beklentim bundan dolayı. Ayrıca yazdıklarına imzamı atarım.

Onlar din kardeşimiz

Halka yansımadığı sürece isyan olacağını sanmam.

Bunlar işi bilmiyorlar. Dayayacaksın vergiyi, bak bütçe açığı çıkıyor mu?

Avrupan'nın halini görüyorsunuz değil mi?

Dolar diğer para birimlerine karşı %6 değer kaybetmiş. Bu yüksek bir değer değil, geri de yükseliyor değer kazanmaya zaten. Avrupa ve ABD gibi ülkelerde asgari maaşla çalışan insan sayısı %5 veyahut daha az. Bu insanlar çok iyi bir şekilde sıkıntısız geçinebiliyorlar. Belki 1 sene öncesine göre daha az refaha sahipler fakat hala en üst refah düzeyine sahip insanlar onlar. Öyle bir şey söylüyorsunuz ki, sanki ülkelerinde açlıktan ağızları kokuyor. Amerika ve EU devletleri bunun üstesinden gelebilecek güce ve kaynağa sahipler, sıkıntı olacağını sanmıyorum.

Her ülkeye bi' reis lazım...

Halka yansıyan bir şey yok, niye isyan etsinler? Gayet güzel yönetiyorlar, düzeltirler.

Alakası yok, konu refah değil mesele olan şey çıkacak olan kriz. Sorumlusu ABD bastığı para ve onunla beraber diğer ülkelerin de para basması krize sebep oluyor. ABD'nin borçlanması bankalara değil Tahvil ve Bono piyasalarına ki Covid öncesinde de aynı problemi yaşıyorlardı ancak Covid ile beraber Dolar talebi arttı, şimdi bu talep bitti ve buz dağının görünmeyen yüzü ortaya çıkmaya başladı. Enerji fiyatları, emtia fiyatları, global enflasyon olarak çıkmaya başladı. Dolar fazlası var çünkü, sıkıntı vatandaşlar tarafında değil üretici firmalar tarafında. ABD'nin de borçlarının bankalara değil de Tahvil ve Bono piyasalarına olduğunu düşünürsek, nasıl normal olduğunu söyleyebilirsin. Birçok Ekonomist keza ben de onlardan biri olacağım yakında Tahvil ve Bono piyasalarından çıkacak krizden çekiniyor, Çin'deki Evergrande'ın çöküşü de bunun habercisi gibi. Global bir piyasa krizi çok da uzak ihtimal değil, özellikle üreticiler için onların da sarsıntılı bir süreçten geçtiği aşikar, yakında tüketiciyi de vuracak çünkü üretim bu ekonomik şartlarda ABD için büyük sıkıntı.

Halka yansıyan bir şey yok mu? Enflasyon 13 yılın zirvesinde, Amerikalılar için bir nevi felaket senaryosu ki Biden gidici bu fiyatlarla, politikasız para basmaları yüzünden dünyadaki emtia fiyatları da uçmaya başladı, ara malları ve bizim gibi gelişmekte olan ülkelere zararını söylemiyorum bile. Dolar neredeyse tüm para birimlerine karşı değer kaybetti. Güzel yönettikleri bir şey yok yani hocam.