Sevgili küçükler ve saygı değer büyükler, Ayasofya için "camileri doldurun ne gerek var" edebiyatı yapan arkadaşlar ile, "niye kilisede namaz kılmak isteyeyim" diyen arkadaşlar başta olmak üzere tüm arkadaşlara çok güzel bir cevabım var. Şöyle ki: Ayasofya'nın sıradan bir cami, müze veyahut kilise ile kıyaslanması son derece kültürsüzce ve tarihten, idraktan yoksun bir yaklaşımdır. Ayasofya bunlardan çok daha ötesidir çok daha kıymetlidir. Ayasofya bir "semboldür". Peki "Kolay tabi sembol demek neyi ifade eder ne demektir Ayasofya. Eski bir kilise işte? diyen arkadaşlara kısaca şöyle özetleyeyim. Ayasofya M. S 537 yılında inşası tamamlanmış ve 1520 yılında Seville Katedrali inşası bitene kadar hristiyan dünyasının en büyük katedrali olmuştur tam 1000 yıl boyunca! Ve inşasından İstanbul'un fethine kadar Doğu Orthadoks Kiliselerinin merkezi olarak hizmet etmiştir. İstanbul'un fethinin bir simgesi olarak Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye çevrilmiştir. İstanbulun fethinin önemini anlamalıyız ki Ayasofya'nın temsil ettiği değeri anlayalım. Biz müslümanlar için peygamberimiz tarafından neredeyse 1 asır önce müjdelenen, avrupanın ve batı dünyasının kadim simgesi ve devleti Roma'ya Türkler tarafından son verilen, bin yıllardan fazladır süren ve hep sürecek olan "batının ve doğunun savaşı"nda kazanılan en büyük zafer, müslüman dünyasının bugüne dek yaptığı en büyük fetihtir. "Batının ve doğunun savaşı" tabirini açayım burdaki tabir batının ve doğunun milliyetlerinin, ideolojilerin, dinlerin, kültürlerin, dünya görüşlerinin ve hatta "tanrılarının" savaşı için kullanılmaktadır. Bu zamanında Büyük İskenderin doğuyu fethinden tutun, Truva ve Yunanistanın savaşından bugünlere kadar uzanan bir savaştır. Truva ve Yunanista'nın savaşı birçok kaynakta doğunun ve batının savaşı olarak temsil edilir. Hectorlu Truva doğuyu, Agamemnonlu Yunanistan ise batıyı temsil eder. Hatta kimi rivayete göre denir ki Fatih İstanbul'u fethettiğinde "Hector'un intikamını aldım!" demiştir. Ki bu batı dünyasının Osmanlıyı bitirdiği Mondros Ateşkes Anlaşması'nı imzalama yeri olan Britanya'ya ait HMS Agamemnon zırhlısı düşünüldüğünde gerçekliği şüpheli olsa da altta yatan düşünce bakımından haklı bir söylemdir. Zira kendilerince İstanbul'un fethinin intikamını almışlardır, batı dünyası olarak doğuya karşı bir zafer kazanmışlardır. Zırhlının ismi de bu şekliyle fazlasıyla "semboliktir". Osmanlının duraklama ve gerile dönemlerinde güçsüzleşmesi ile hristiyan dünyası özellikle Rusya ve İngiltere Ayasofya'nın her daim kilise olması için baskı yapmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kurulması bu uluslararası talep ve baskıları engellememiştir. Özellikle o dönemin Rusya'sı tarafından. Bunun üzerine tartışmaları sona erdirmek açısından Ayasofya 1931'de kapatılmış ardından bakanlar kurulu kararı ile 1934 yılında müzeye çevrilmiştir. Bir nevi bu şekilde uluslararası baskıyı hafifletecek orta yol da bulunmuştur. İşte dostlar, fethin Türk ve Müslüman ve hatta dünya tarihi için önemini daha fazla anlatmama gerek yoktur sanırım. Bu büyük ve kutlu zaferin en büyük nişanesi bugünümüze dek uzanan, o günün ve bugünün en büyük fetih ve zafer sembolü Ayasofyadır. Doğunun, müslümanların, biz türklerin batıya karşı, en çok da hristiyan dünyasına karşı, Zeus'un çocuklarına, kendini antik yunanın, Roma'nın ve hatta 2001 yılında ABD başkanı G. Bush'un ırak seferini "bu bir haçlı seferidir" diye nitelendirmesi ile görebileceğiniz gibi günümüzde hala devam eden bu şavaşta bizim ecdadımızın zaferinin ve kudretinin bir nişanesidir. Özetle Ayasofya bir camiden, kiliseden, 4 tarafı duvarla kaplı bir yapıdan çok ama çok daha fazlası; kadim bir savaşın, tarihin, ideolojilerin, fikirlerin, dinlerin, milletlerin savaşının bizim zaferimizin tarihi bir hatırası ve nişanesidir. Ayasofyayı laillik ile bağdaştıran arkadaşlara da şunu söyleleyim. Laiklik bir devletin din ve devleş işlerini birbirinden ayırmasıdır. 500 yıllık bir dini yapıya dokunmak onu"tarafsızlaştırmak" laikliğin ne fikri ne hukuksal alt yapısı ile bağdaşmayacak kadar saçma bir düşüncedir. Bu "tarafsızlaştırma" düşüncesi seküler bir düşüncedir. Ve dostlar Türkiye Cumhuriyeti Devleti laiktir fakat bu halk bu millet topyekün seküler değildir. Bu "tarafsızlaştırıldı" düşüncesi laiklikle hiçbir şekilde açıklanamaz, milletin emanet, nişan, bir sembol addettiği tarihten mirasın onlardan alınması seküler bir hareketir ki, bugün onu camiye çevirmek de muhafazakar bir hareket olması son derece doğaldır. Ayasofyanın içinde kurab dahi okutulduğunda hop oturup hop kalkan başta yunan ve ingiliz medyaları olmak üzere biz de bu olayın yakın takipçileriyiz. Bu cami-kilise-müze kavgası değil bu bir semboller savaşıdır. Elbette bu yılların gündemi her fetih yıl dönümü aynı gündem. Kimse ne olacak bilemez şuan. Ama açılmasını isteyen neden istiyor, istemeyen neden istiyor bunu açıklamaya çalıştım. Elbette herkesin kendi fikridir, seküler düşünce yapısıyla açılmasın diye düşünen arkadaşların kendi görüşüdür saygım sonsuzdur. Ben size bizler için ifade ettiği değer ve sembolden tarihten ve anlamlarından kısaca bahsettim. Bu mevzu ve yazı uzar da uzayıp gider. Benden bu kadar. Kalın sağlıcakla dostlar, iyi sosyaller.

Güzel bir açıklama olmuş. Fakat insanımız tarihini korumak için vermesi gereken savaşı partisini korumak için verdiğinden yine çıkar kavgalarından dolayı koskoca bir tarihe ve öneme sahip mirasımız ortalıkta heba olacak. Ecdadımız zamanında yapması gerekeni yapmış ve noktayı koymuştur. Biz de bu ecdadın devamı isek eğer, zaten bu konuyu parti kavgalarından görüş ayrılıklarından bir kenara ayırıp Türk olmanın hassasiyeti içinde değerlendirmemiz gerekir.

Diğer konu güzel başladı ama sonra garipleşti. Sonunda da Ayasofya yerine restorasyon ve eserleri koruma - koruyamama olayını konuşur olduk. Kilitlenen konular hakkında diyeceğim şunlar: Tek diyeceğim şu olur. Camii olsun, müze olsun, kilise olsun; eserlerimize ve tarihimize sahip çıkalım. Bizden önce bu topraklarda onlarca devlet, grup ya da insan yaşadı. Hepsi de ardında çeşitli şeyler bıraktı. Bunlara sahip çıkmak en önemlisi. Ayasofya tartışması sürer gider. Yeter ki Ayasofya'mız yerli yerinde, sapasağlam dursun. Bizden önce burada bulunanları sevmiyor, desteklemiyor olabilirsiniz çeşitli sebeplerle. Hepsine saygı duyuyorum. Fakat bizden öncekilerin kültürel, sanatsal ve mimari anlayışlarını, kimliklerini elinizin tersiyle itmeyin. Anlamaya çalışın. Benzeyin demiyorum, anlayın. Zira bu eserleri doğru bir şekilde yaşatmak ve yarınlara taşımak için mühendislikten fazlasına ihtiyacımız olacak. Sinan, Osmanlı zamanında Ayasofya'yı restore edebildiyse, Roma ve Bizans mimarisine aşina olduğu için başarabildi. İşte bizde, bu eserleri yaşatmak için geçmiş teknik ve sanatsal değerlere aşina olmalıyız. Osmanlı bir örnek tabii, bizden önce burada yaşamış ve eser bırakmış her millet için geçerli bu. Ayasofya açılır ya da açılmaz, bu maalesef bizim elimizde değil. Fakat Ayasofya her haliyle bizimdir. Yine onu yaşatmak da bizim elimizde.

@Rutheniu ben cümlemi size yönelik söylemedim. Genel olarak konuştum. Zaten cümleye başlarken de, kapanan konuya değinerek başladım. Bahsettiklerinizi anlıyorum. Ayasofya'nın camii olduktan sonra nasıl korunduğuna diğer konuda detaylıca değinmiştim. Tekrar ediyorum. Size değil, kilitlenen konuya yazdım, sizin de öyle yaptığınızı düşündüm. Süleymaniye ve Külliyesi Caminin yapımına 1550 senesinde başlanmış 1557 senesinde bitirlmiştir. Cami, Klasik Osmanlı Mimarisinin en önemli örneklerinden biridir. Dört fil ayağı üzerine oturan caminin kubbesi 53 m. yüksekliğinde ve 27,5 m çapındadır. Bu ana kubbe, Ayasofya'da da görüldüğü gibi, iki yarım kubbe ile... www.technopat.net Zamanında, bu tarzda bir konuyu açmış kişiyim ben. Dolayısyla bu toprakta bize bırakılan mirasın fazlasıyla farkındayım.

Eminim müze olarak kalsın diyenlerin tek bir isteği var, bu olayın kronik olmaya açık olması. Ayasofya, A hükümetinde tamamen ibadete açıldı diyelim, bu hükümet değişip B hükümeti geldiğinde eminim ki tekrar müzeye dönüştürülecek, yani kısır döngü istemiyorum. Ülkede A'nın getirdiğini B gelip kaldırıyor, B'nin getirdiğini A gelip kaldırıyor.

Ayasofya ne cami ne de kiliseye çevrilmelidir. Yukarıdaki arkadaşında dediği gibi dünya mirasıdır. Neye dönüşürse dönüşsün 1 yıldan fazla dayanmaz. Zarar görür.

Sembolizim falan diyoruzda bunları anlayan ya da dünyayı analiz edebilen haçlı zihniyetini çözebilen pek kişi yok. Bu konular açılınca hep cahilce tartışmalara dönüyor genelde.

Tl;dr demek isterdim ama lanet olsun içimdeki okuma sevgisine ki, baştan sona okudum. Özet: Neden Ayasofya'ya dokunmamalıyız? Çünkü aynı Mısır piramitleri gibi bir dünya mirasıdır. Sadece Türk milletine ait değildir. Aynı sebeple kilise de yapılmamalıdır. Aslında çok şey yazmıştım ama sildim. Polemiğe gerek yok. Tarihinizi sadece kendi milletinizin yazdıklarından okursanız sadece süslü masallarla karşılaşırsınız. Burada da onun mükemmel bir örneğini okumuş oldum.

Ayasofya ́nın tarihi açıdan temsil ettiği değer çok büyük. Bu nedenle müze olarak korunması gerektiğini düşünüyorum.

Ayasofyanın değerini çok iyi anlatmışsınız. Bu değerleri anlamayan ya da özümsemeyen fatih in emanetine ihanet eden bizden değildir. Sen yunan mısın ingiliz misinde kilise olsun eski haline dönsün diyorsun? Hadi siyasi bir malzeme olmasın diyenler var onlarada katılıyorum. Ama madem olacak fatihin bedduasını almayalım da cami yapalım herkes haddini bilsin.

Ayasofya açısından bakarsanız, karşınıza farklı bir şey çıkmayacaktır. Ayasofya konusunda masala kaçan bir durum yok. Belki ilk yapıldığı dönemle alakalı veya ilk şekli ile alakalı farklı durumlar olabilir ama onların da belgeleri olduğunu düşünüyorum. Evet dünya mirasıdır, fakat konumu farklıdır. Sonradan Kiliseye çevrilmiş Kurtuba camii gibi statüsü olabilir.

Bu süreci oyun haline getiren siyasi bir gücün olacağını sanmıyorum. Milletin inançlarıyla ve düşünceleriyle oynanmamalı. O gün müze yapılma sebebinin uluslararası baskıya boyun eğiş olduğunu düşünen kesimdeyim. Oranın cami olması içimizdeki hangi kesimi "samimi" olarak rahatsız eder, bunu sekülerlik dışında bir açıdan makul bir sebeple anlatılabileceğini de pek düşünmemekteyim. Ayasofya Türk Ulusu'nun şanlı tarihinin bir nişanıdır. Geçmişimizdeki gücümüzü ve kudretimizi görüp bugün için umutlanabilmek kendinde moral bulmaktır. Bakınız Mustafa Kemal'in gençliğe hitabede söylediği gibi "Aradığın kudret damarlarındaki asıl kanda mevcuttur"

Ben evhamımı yeteri kadar güzel anlatamamışım demek ki. Bakınız biz eskiden burada yaşayanlara saygı duymuyoruz, anlamıyoruz vs demedik. Onların gerek mimarilerine gerek kültürlerine gerekse dünya görüşlerine herkes gibi saygı duyuyoruz. Bunun en güzel örneği Ayasofya değil midir zaten? Fatih'in İstanbulu fethi değil midir? Ne o güne ait mimariye ne insanların yaşayışlarına ne şehrin dokusuna ne de inançlara zarar vermiştir. Ayasofya camiye dönüştürülürken dahi mimarisi olsun antik mozaikeleri olsun tarihin ve başka hristiyan inancının hiçbir zerresine dokunmadan tek yapılan yanına bir minare dikilmesi, namazı bozacak olan insan figürü içeren moziklerin zarar verilmeden koruyucu bir sıva ile kapatılması , ve orayı cami mahiyetine kavuşturacak hutbe, minber ve 4 halife ismi yazan tabloları koymaktan başka birşey yapılmamıştır. Bu şehir barbarca yakılıp yıkılmamış, insanların dinine inançlarına el sürülmemiş, asla inanç ve din bir baskı aracı olarak kullanılmamış, o yıllarda görülmemiş bir medeniyet seviyesi ile tüm inanç ve dinlere hoşgörülü olunmuş, eserleri ve tarihi asla yok edilmemiş aksine korunmuştur. Bu davranışlar bizden önce burada olanları anlamış olmak, saygı duymak anlamına gelmiyor mu zaten? Biz "gebersin yunan soyları" "pis gavurlar" vs gibi barbarca ve dar kafalı cümleler ve de düşünceler sarf etmiyoruz. Siz evhamımı çok yanlış anlamışsınız. Biz Ayasofya'nın camiye çevrilişindeki sembolizminden bahsettik. Bizler için değeri ve anlamlarından. Hepsi bu. Karşı tarafa saygısızlığı ve analyışsızlığı nereden çıkarttınız çözemedim

Konu ile ilgili içerik: Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et