Allah bizi dünyaya gönderdi, bunca nimet verdi ve bizden sadece iyi olmamızı ve ona 24 saatin yarım saati bile sürmeyen ibadetler yapmamızı istedi. Onun dışında yapmak istediğin her şey senin iradene kalmış. Her gün iradeni kullanıyorsun, en basit örnek: buz dolabını açıyorsun, çeşitli yiyeceklerden hangisini yiyeceğini seçiyorsun. Allah "şu gün şunu yiyecek" şeklinde yaratmadı seni, yiyeceği kendin seçtin, en çok hangisi canını çekiyorsa, hangisini yemek istiyorsan sen seçtin onu. Fakat Allah hangi seçimi yapacağını biliyordu. Sonuç olarak Allah bizi "şu kararları verecek, şu günahları işleyecek, şu iyilikleri yapacak" şeklinde yaratmadı. Bize irade verdi, seçimlerimizi kendimiz yapıyoruz, ama Allah her şeyin sonunu ve gidişatını biliyor, çünkü o geleceği bilen tek varlıktır.

@acv zaten son cümlende bu olayı sorun olarak görmek sana da saçma gelmiyor mu? Evet Tanrı her yapacağımız hareketi harfiyen biliyor. Ama sonuçta bu kararları veren biziz. Şu an benim bu durumu sana anlatmam dahi zaten benim tercihim. Kısaca kendi kararlarımızı biz veriyoruz ama tabii ki her şeyi önceden bilen Allah'tır ve bu durumun yanılsama olarak düşünülmesi yanlıştır.

İnkar edenler tövbe edip iman ederse Allah affeder, peygamberler insanları doğru yola getirmek için gönderildi, fakat üstte yazdığım gibi: Bir insan, şirki dava eder ve bu hususta müminlerle mücadeleye girişirse her geçen gün kalbindeki bu siyahlık daha da koyulaşır ve genişler, kalbi mühürlenir. İnkarcı olup peygamber gönderildiğinde imanı seçenler de oldu, peygamberin Ay'ı ortadan ikiye böldüğünü görüp hala onun peygamber olduğuna inanmayan ve büyücü diyenler ve inkarcılığa devam edenler de oldu. İşte böylelerinin kalbi mühürlenir. Göz perdesini ise iyice araştırmanı öneririm. Göz perdesi açılan hemen cennetlik diye bir şey yok. Bu her insanın kaldıramayacağı bir şey. Okuduğuma göre göz perdesi açılan birçok kişi kapanması için Allah'a yalvarır, gördüğü şeyler kişiyi intihara bile sürükleyebilir. Herkesin sınavı farklıdır ve Allah kimseye kaldıramayacağı bir yük yüklemez.

Özgür irade yoktur. Çevremizdeki şartlar ve durumlar irademizi kısıtlayan şeylerdir. Canlı ve insan olmamız bile bizim irademizi kısıtlar. Oksijene, yiyeceğe, suya ve bunları tüketmeye mahkumuz. Düşünebilmek için çevremize mahkumuz. Bir şeyleri yapabilmek için çevremizdeki elementlere mahkumuz. Özgür irade sadece sonsuz gücü olan, evreni aşan bir varlık ile var olabilir. Biz sadece kuklalarız. Irademizin miktarı bulunduğumuz statü ve mal varlıklarına göre değişebilir ancak tamamen özgür olamayız.

Saçma değil, hatta harfiyen yazdığım gibi bir cevap aldım. Tanrı seni sıfırdan yaratırken vereceğin kararları biliyorsa bu kararları kendin verdiğini düşünmek bir yanılsamadır. O karar sen daha yaratılmadan önce verilmişti zaten, ama sen tarafından değil. Sen tanrının kendi aklında planlayıp yarattığı gibi yaşadın. Verdiğin hiçbir karar onun planlarından bağımsız olamayacağı için özgür iradeyi mantıklı bulmuyorum. Demeye çalıştığım, senin vereceğin kararlara karar veren bir tanrı var. Yanılsama ise bu kararı gerçekten bizim verdiğimizi sanmamız.

Benim mantığıma göre bir suç-günah işlemezsem iyi bir insan olmam lazım ve iyi insanlar cennete gider. Ama dine göre borçlu oluyorum ibadet yapmadığım için. Bu durumda cehenneme gidiyorum. Bence saçma bir durum. Müthiş bir düzen içinde sanılan evren bile kaotik bir halde. Yanlış çaprazlanan türler, mutasyonlar bir düzen içinde değil. Özgür iradenin kusursuz olması beklenemez. Dinde dünya sınav yeri olarak belirtilir ama herkesin sınavı eşit değildir. Cennet hayatı baz alındığında ben kötülük yapmasamda ibadet etmediğim için cennete giremiyorum, ama bir çocuk sevap günahlardan sorumlu tutulmadan ölürse cennete gidiyor. Bu noktada ben bir adalet ve eşitlik göremiyorum. Sonuçta ikimizde kuluz dine göre. Sonuç olarak bu sınava katılmayı ben seçmedim, zorla beni bu sınava sokup başarılı olmam beklenmekte, özgür irade varsa eğer tam bu noktada başlamalıydı...

Bunu açıklayacak olursam; Hz Muhammed: "Her günah ile kalpte bir siyah nokta meydana gelir. " "Allah kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamaz; bundan başkasını dilediği kimse için bağışlar." (Nisa, 4/48) Bu hadis ve ayetten anladığımıza göre, kalbi karartan en büyük siyahlık şirk, yani Allah'a ortak koşmaktır. Bir insan, şirki dava eder ve bu hususta müminlerle mücadeleye girişirse, her geçen gün kalbindeki bu siyahlık daha da koyulaşır ve genişlenir. Gitgide bütün kalbi sarar. Artık o insanın iman ve tevhidi kabul etmesi adeta imkansız hale gelir. Ve o müşriklerin kalplerinde şirkin tam hakimiyet kurması ve tevhide yer kalmaması, "kalp mühürlenmesi" şeklinde ifade edilmiştir. Okuduysan eğer kalbin mühürlenmesinin, özgür iradeni Allah'ın senin elinden almasıyla bir alakası yok. İnsan karartır kendi kalbini. Mezhepler ise bu gibi tartışmalardan değil, farklı bölgelerde yaşayan ve farklı kültürlere sahip olan insanların bazı şeyleri kendilerine göre yorumlamalarından ortaya çıkmıştır. Mesela abdest hangi durumlarda bozulur gibi.

Yanılsama olduğunu halen kabul etmiyorum.

Terazinin takdiri, muktedire bağlıdır. Özgür irade, elindeki teraziyi nasıl işletir ise onun konduğu kefe de ona göre takdir görecektir. Şöyle bir soru, bir adım sonrası için daha yapıcı olabilir. Terazinin sahibi; neye iyi, neye kötü demektedir?

Allah bizi sınamak için yarattı, bizim ibadetlerimize ihtiyacı yok. "Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize ibadet ediniz ki takva mertebesine nail olasınız."(Bakara, 2/21) Bu ayette yazdığı gibi insan ibadetle takva mertebesine ulaşır. Yani ibadetin faydası Allah'a değil, insana.

Özgür irade hakkında ne düşünüyorsunuz? Şartlar iradenin derecesini belirler mi? Özgür irade yok ise dinler neye göre bizi yargılar? Özgür iradenin mutlak olmadığı yerde "vicdan" ön plana çıkar mı? İnançlı biri olarak aklıma takılan bir soru var. İnsanlar yaşadıkları ya da yaşayamadıkları olaylar sebebiyle hayatta bazı yollardan geçiyorlar. Bu serüvende birçok olay insanı etkiliyor. Zihni ve fiziki olarak. Düşününce madem insan bu denli bir büyük etkilenme durumuna sahip, yaşadıkları sonucunda verdiği ya da verdiği zannettiği kararlardan ne derece sorumlu tutulmalı? Özgür irade kusursuz mu olmalı? Çünkü insanın yaptığı davranışın dinlerde bir karşılığı var. Kötü şeyler yapılırsa büyük bir azap geliyor. Yani özgür irade kusursuz mu olmalı? Çünkü sonuçları çok ağır. Bu terazi nasıl işler?

- Özgür irade hakkında ne düşünüyorsunuz?) Ozgur irade palavradir. Tahmin edilemez olaylara "rastlanti" diyerek isin icinden siyriliriz fakat aslinda bu sadece bilmemekten kaynaklanir. Evrendeki farkli her objeyi ve bunlarin etkilesimini bilen bir guc var ise, ne zaman ne olacagini %100 kesinlik ile bilebilir. Eger her seyi bilen bir guc var ise ozgur irade diye bir sey olamaz. - Şartlar iradenin derecesini belirler mi? Soruyu anlamadim. Hangi sartlar? Iradenin derecesi nedir? - Özgür irade yok ise dinler neye göre bizi yargılar? Dinler, henuz kimsenin bir sey bilmedigi olaylari biliyormus gibi yapan masallardir. Insan nasil meydana geldi, evren nasil olustu gibi modern insanin cozemedigi problemlere biliyormuscasina yanitlar veren ve her zaman bunu kesinlik olusturmayacak bir muglaklikla yaparak kendini yanlislanamaz kilan mitlerdir. Her seyin icinde biraz farklilik vardir, her iyilikte biraz kotuluk, her kotulukte biraz iyilik vardir gibi ortaya karisik anlamli gibi gorunup aslinda hic bir sey anlatmayan laf salatasi. Kesin bir yargi asla icermezler, okuyucu bu anlami cikarir. Binlerce mezhep ve farkli tarikatlarin olusma sebebi de budur. Her okuyan farkli yorumlar, farkli anlam yukler ve sonuc farklilasir. Kimse tam olarak hakli ya da haksiz olamaz, cunku isin temeli muglakliga dayanir. Her dinin nasil yargilayacagi bu sebeple biraz dinin kendisinde, biraz da inanan insanin nasil yargilanacagina olan inancina baglidir. Her ne kadar kati kurallari varmis gibi gorunse de her insan kendi icinde dinini farkli yasar ve bunda da bir sorun yoktur. Din organize bir sistem de olsa ozunde bireyseldir, kisiye ozeldir. - Özgür iradenin mutlak olmadığı yerde "vicdan" ön plana çıkar mı? Mutlak ozgur irade nedir? Vicdanin on plana cikmasi nedir? Dogru ve yanlis relatif kavramlar. Aklini ve vicdanini kullanarak kendince iyi bir insan olmaya calismak benim anlayisima gore yeterli. Akli selim bir insanin dogruyu yanlistan ayirmak icin hic bir dayatmaya, kurala ihtiyaci yok. Zaten istesen de yapamazsin. Duruma gore degisir, insan oldurmek kotu gibi gorunur ama aileni silahla tehdit eden bir insani oldurdugun icin hic pismanlik cekmeyebilirsin, teraziye koydugunda aksi durumun cok daha korkunc oldugunu bilirsin. A ulkesinin terorist dedigi kimseye B ulkesi "ozgurluk savascisi" diyebilir. Hayat ve kavramlar relatiftir. Arkaik yazitlar, gunumuz dunyasinin ahlak yapisi hakkinda ahkam kesemez. Dinamik ve sorgulayan, caga adapte olan cagdas akillar ancak buna karar verebilir.

Plot twist. Özgür irade yok, dinler gerçek değil.

Her şeye gücü yeten ve zamandan bağımsız olan tanrı geçmişi, şimdiki zamanı ve geleceği bilir. Bu da demek oluyor ki seni dünyaya gönderirken aslında cehennemlik mi cennetlik mi olduğunu bilmelidir. E peki madem biliyor bu kadar yaygaranın sebebi nedir? Sınav mı şimdi bu? Hoca kaç alacağını bildiği bi öğrenciyi neden sınav yapar? Hiç özgür irade falan demeyin, özgür irademle ne karar vereceğimi bildiği halde beni yaratıp üstüne beni bu seçimlerden dolayı yargılıyorsa ortada bir paradoks ve dahası anlamsızlık vardır. Ben varım, bana inanmak konusunda size özgür irade veriyorum ve olur da inanmazsanız sizi sonsuzluk içinde ateşlerle cezalandırıcağım. Özgür irade böyle bir şey midir? Evlenme teklifi ettiğin kadının kafasına silah dayayıp hayır dersen seni vururum demekten bunun farkı nedir?

"Din veya dinler esasen insanların belirli zaman dilimi içinde, belirli kurallar ile yaşamasını emreder; dolayısıyla insanlar, kendine ait hür bir irade yerine dinin emirleri ile yaşamış olur. Oysa bilimin ve hür iradenin kararıyla hareket etmek medeniyet için en büyük adımdır."

Cebriye, Mutezile, Kaderiye gibi mezhepler doğrudan kader ve özgür iradeyle ilgilidir. Eğer tanrının gönderdiği bir kitap sadece belli bir zümre tarafından anlaşılıyorsa ve bu kitaptan tüm insanlık sorumlu tutuluyorsa burada bir çelişki vardır. Kaldı ki apaçık olduğu zaten kitapta yazıyor. Siz eğer ayetlere istediğiniz anlamları verirseniz o zaman tartışmanın bir temeli kalmaz. Ayrıca inkar edenler ve şirk koşanlar bir mühür nedeniyle madem sözden anlamayacak, o zaman neden peygamberler gönderildi? Peygamberlerin görevi inkar edeni dine yöneltmek değil midir? Allah inanmamayı seçenleri neden ahiret günü değilde onlar henüz yaşarken mühürler? Gözünde perde olan insanlar ve olmayan insanlar olarak halkı ikiye ayırmak adil bir sınav ortamı yaratır mı? Ateistler ve çoktanrılı dine inananlar şirk koşmuş oluyor. Bu adamların iman etmesi neden imkansız olsun? Belki Allah İsrailoğullarına verdiği mucizeleri bu adamlara verse bu adamlar da iman edecekti.

Robota benzetmek yanlış olur. Evet insanda da iyi ve kötü vardır Allah bu şekilde yaratmıştır ancak Allah kötülük yapmayacaksın diyor. Kötülük yapmanın ve inanmamanın cehennem yoluna gideceğini söylüyor. Bunu bile bile neden kötü yolu seçesin ki? Yapmaman gereken şeyleri Allah söylüyor ve bunları bilip de bütün yasak şeyleri yaptıktan sonra öbür tarafta Allah'a "bilader beni yaratırken bu kodları sen girdin, şimdi neden beni eritiyorsun" mu diyeceksin?

Arkadaşlar özgür irade var siz istediğiniz şeyi yapın seçin dine göre yaşamayın bu sizin tercihiniz özgürlük var.

Her insanın sorumluluğunu omuzuna yükledik. Kıyamet gününde insana, açılmış vaziyette önüne konulacak olan bir kitap çıkaracağız. "Oku şimdi kitabını! Bugün kendini yargılamak üzere kendi nefsin yeter!" İsra 13-14

Özgür iradeyi batak oynamakla özdeşleştirebilirsiniz. Oyunu takip ederseniz kimin hangi karta sahip olup atabileceğini biliyorsunuz. Özgür iradede de fark görmüyorum. Allah elinizdeki kartı biliyor. Kaç alacağınızı bilmesine rağmen oyun devam ediyor. Çizik atacağınız oyunun başından belli değil mi Son düzenleyen: Moderatör: 5 Haziran 2020

"Allah'ın izni olmadıkça hiç kimse inanamaz. O, aklını kullanmayanlara kötü bir azap verir." Yunus suresi 100. ayet. Allah ne yapacağımızı biliyor, bizi yaratıyor. Seçimi biz yapıyoruz tamam ama seçim yapmamızı etkileyen tüm faktörleri, çevre şartlarını ve insanları yaratan da Allah. Diğer her şeyin size nasıl etki edeceğini bilerek yaratan Allah sizi otomatik olarak zorunlu sonuca yöneltmiş olmuyor mu? Sana seçenekleri sunan, seçeneklerin sonuçlarını bilen senin zaten hangi seçeneği seçeceğini de biliyor. Yani kudret sahibi varlık her haltı biliyor ancak yine de kaseti oynatıyor. Ne olacağını bildiği halde sınava tabii tutmasının mantığı nedir? Mesela bir robot geliştiriyorsun. Robota iyi veya kötü olan yolları bir sekilde işliyorsun ve ilerde gelişip insanlari öldürebilme ihtimalini biliyorsun. Buna rağmen robotu yapıp salıyorsun ve ilerde o robot insanlari öldürmeye başlıyor ve robotu terminator filmindeki gibi eritiyorsun. E bu robot sormaz mı sana "bilader beni yaparken bu kodları sen girdin, suç işleyeceğimi biliyordun. Şimdi neden beni eritiyorsun?" Diye. Sen ona ben sana secim şansi verdim dersen bu robot "benimle oyun mu oynuyorsun?" Diye sitem etmez mi? Neden o zavalli robotu yapacaklarını bilip yaratıyor ve sonra eritiyorsun ki?

@Kendomen Çok garip düşünüyorsun. Allah'ın bizim ne yapacağımızı bilmesi özgür iradenin olmadığı anlamına kesinlikle gelmez. En basitinden çocuğunun karakterini çözen bir baba onun yapacağı hareketleri bilir. Bu o çocuğunun özgür iradesi olmadığı anlamına mı gelir? Hayır. Öyleyse Evreni yaratan Tanrı önceden her şeyi bilmesi garip karşılanmaması gerek değil mi?

Terazi deyince aklıma Kaygusuz Abdal geldi. Konuyla ilgili olarak bir şiirinde Tanrıya şöyle der; "Bakkal mısın teraziyi neylersin İşin gücün yoktur, gönül eylersin Kulun günahını tartıp neylersin Geçiver suçundan bundan sana ne?"

Elmayla armut. Çocuğunun karakterini bilen baba belki çocuğunun davranışlarını tahmin edebilir, bu çocuğu üzerinde bir etkisi olduğunu göstermez elbet. Ama Allah için bu durum geçerli değil. Sen henüz yaratılmadan, evrenin başlangıcından yıldızların oluşumuna, insan türünün gelişimine, senin doğumundan itibaren kişiliğinin ve davranışlarının seni tam olarak hangi eylemleri yapmaya iteceğinin hepsinden haberdar olan bir tanrı. Attığın her adım ve düşündüğün her düşünce sen henüz yaratılmadan Allah tarafından biliniyordu. Kesin olarak bunları bilmemesi mümkün değil çünkü o bir tanrı. Tanrının kesin olarak bildiği şeyi değiştirmeye ise bizim gücümüz yetmez. Özgür iradem var, yaptığım her davranışa kendim karar verip yapıyorum dersin ama bu düşüncelerin aklından geçeceğini dahi biliyordu zaten. Hepsi büyük bir yanılsama gibi geliyor.

Bulunduğunuz şartlara göre kararlarınız değişkenlik gösterir fakat bu, sizin iradesiz olduğunuz anlamına gelmez. İster iyi yolu seçersiniz ya da bir çuval inciri berbat edersiniz. Yine irade var. Dinlere göre iyi ve kötü arasında tercih yapmak, sizin elinizdedir. Kötüyü seçtiğiniz zaman ceza alırken, iyiyi seçtiğiniz zaman ödül alırsınız. Fakat Tanrı, geleceği çok iyi biliyorsa o zaman bizim çaba harcamamıza ne gerek var ki? Kimlerin cennette ya da cehennemde olduğundan emin olan bir Tanrı, neden imtihan gereksinimi hissetti kendinde? Kader konusu da burada patlak veriyor işte. Çoğu insana göre vicdan, kalptedir fakat ben kalbe de inanmıyorum. Uydurduğumuz tüm kavramlar, beynimizde oluşan düşüncelerdir sadece. Bir dilenci gördüğünüz zaman vicdanınızın sızladığını hissedip para attığınız zaman bir karar vermiş olursunuz. Bu karar, evettir. Para atma olayı karşısında iki seçeneğiniz var: evet ya da hayır. Karar vermek, sizin elinizdeyse özgür irade vardır burada da. Aklınızdaki bütün soruların cevabı, dini anlamaktır. Sorgula, araştır ve gör. Dinlerin neden var olduğunu, nasıl işlediğini ve bunun üzerinden ne derece çıkarlar elde edildiğini fark edebilirseniz aklınızdaki soruların cevabını bulabilirsiniz.

Soruları kendime göre cevaplayacağım. Düşüncelerime hakaret vb. gelmezse sevinirim. İlk defa bu konuda yorum yapıyorum, umarım pişman olmam. Şartlar iradenin derecesini belirler mi? - Bence belirler. Sonuçta kafana silah dayanmışken karar vermekle bacak bacak üstüne atmışken karar vermek bir değil. Özgür irade yok ise dinler neye göre bizi yargılar? - Özgür iradenin olduğuna inanıyorum. Din de ona göre bizi yargılar. Özgür iradenin mutlak olmadığı yerde "vicdan" ön plana çıkar mı? - Buna yorum yapamayacağım.

Şartlar iradenin derecesini belirler mi? -Bence belirlemiyor.

Her şeye gücü yeten bir tanrı, neden kendisine tapılması için insanlar yaratır? İnsanları yaratıp kendisine tapılmasını istemek bir ihtiyaç değil midir? Eğer ihtiyaç değilse neden sadece kendisine inanılmadığı zaman sonsuza kadar cehenneme gönderiyor? Benim nuzdolabını açacağımı ve içerisinde hangi yiyeceği yiyeceğimi tanrının ben daha doğmadan biliyor olması gerekir. Yani daha olay olmadan nokta atışı yapacağı herşeyi biliyor. Dolayısıyla böyle bir durumda özgür bir iradeden söz edilemez. Eğer özgür irade var ise tanrının her şeyi bilmemesi gerekir. Mesela: Yazı tura dediğimiz olayın sonucu aslında, para havaya atıldığı an hatta atılmadan öncede bilinebilir. Nasıl mı? Parayı havaya attığımız an atan kişinin kas kütlesi, yaşı, paraya uygulayacağı kuvvet, kütle çekimi, hava akımı, paranın yapıldığı madde, bu maddenin üzerindeki kir, paranın değeceği yüzey, paranın havada kaç defa döneceği, sekeceği açı, ışığın ve sesin belkide milyarda 1 ilk etkisi... Daha binlerce farklı değişken var. Sen ben, matematik bu kadar farklı değişkenle çalışamıyoruz. İnanılmaz bir işlem gücü gerektirir bu durum. Sen ben hesabını yapamıyoruz ama ya tanrı, o hesaplayamazmı? Hatta öncesinde bile bilemezmi, bilebilir. Bu zaten özgür iradenin en büyük çıkmazıdır. Eğer hesaplayamaz diyorsan bu seferde güçsüz ve bazı şeyleri bilemeyecek bir tanrı modeli olur ve bu model çoğu dini sistemdeki sonsuz güçlü tanrı ile kesinlikle örtüşmez.

- Sen doğmadan senin nasıl öleceğini biliyor - Sen doğmadan senin yapacağın tüm tercihleri biliyor - Sen doğmadan senin cennet ya da cehenneme gideceğini biliyor Her şeyin bilen bir varlık olduğu sürece irade diye bir şeyin olması mümkün değil. İmanın şartlarından biri "kadere, hayrin ve şerrin Allah'tan geldigine iman"etmektir. Hayrı ve şerri Allah gönderiyorsa benim buradaki iradem nerde kaldı? Ya da hani sadece önceden biliyor fakat müdahale etmiyordu. Bakara 2/7'de "biz onlarin kalplerini mühürledik" deyip özgür iradesini de elinden aldığını söyleyen tanrının sonradan bundan dolayı hesaba çekmesi nasıl açıklanabilir? İslam tarihi bunun tartışmaları ile doludur. Sonucunda da bir sürü mezhep ortaya çıkmıştır. "Onları siz öldürmediniz, fakat allah onları öldürdü. Attığın zaman da sen atmadın, fakat Allah attı. mü'minleri, tarafından güzel bir imtihanla denemek için Allah öyle yaptı. Şüphesiz Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir." Enfal, 17. "Alemlerin rabbi olan Allah dilemedikçe, siz dileyemezsiniz." Tekvir, 29. "Allah onların kalblerini ve kulaklarını mühürlemiştir, gözlerinde de perde vardır ve büyük azab onlar içindir." Bakara, 7. " And olsun ki, cehennem için de birçok cin ve insan yarattık; onların kalbleri vardır ama anlamazlar; gözleri vardır ama görmezler; kulakları vardır ama işitmezler. " A'raf, 179. "Onların bu çirkin işleri, kendilerine süslenip güzel gösterildi. Allah, inkarcı toplumu doğru yola iletmez." Tevbe, 37. "Şüphesiz, ahiret hayatına inanmayanların işlerini biz kendilerine güzel göstermişizdir de o yüzden bocalayıp dururlar." Neml, 4. Bu ayetlere bakılırsa Allah daha doğmadan insanları cehennem için yaratmış veya insanların cehenneme gitmesi için dünyaya müdahale etmiş. Böyle bir ortamda özgür irade olamaz. Bir yazılımcı olduğumu varsayalım; yazdığım kodun ne yapacağını ben şekillendiririm. Doğru yazmışsam da bunun dışına çıkmaz. Eğer kader tanrının ne yapacağımızı tayin etmesiyse özgür irade yoktur. Eğer sadece ne yaptığımızı, başımıza ne gelecegini, yani özgür irademizle ne yapacağımızı da başından biliyorsa, o zaman neden bu dünyada bir teste tabi tutuluyoruz?

Dinler insanı kontrol altında tutmak için vardır uydurma bi sistem yani eğer insanlara zarar verecek bişey yaparsan cehenneme gidersin gibi

Sadece ilk sorunuzu cevaplayabileceğim. Evet kesinlikle belirler, dine uzun süre bağlı kalmış birisi olarak benimde bunu kabullenmem zor oldu. Din ve irade tamamen geçersizdir, irade dine bağlı olarak değil coğrafyaya bağlı olarak şekillenir. ABD'de Hristiyan bir ailede doğsaydık bal gibi hristiyan olacaktık. İradenisyle doğru dini bulabilir diyenler, madem öyle niye 380 milyon insan müslüman değil? Genlerde bunları belirleyen faktörlerden birisi. Down sendromu, otizm gibi hastalıklar özgür iradeyi kısıtlayan faktörlerden birisi.

Belli bir seviyenin üzerinde evrimsel olgunluğa erişmiş bütün canlıların özgür iradesi vardır.

Yazılanların hepsini okumadım fakat okuduğum kısa yorumlara göre ateist arkadaşlar yorumlarda çoğunluktaydı. Normal karşılıyorum. İçgüdüsel olarak göremedikleri bir yaratıcıya inanmamak tabii ki hakkınız. Biraz araştırarak gerçeğe ulaşabilirdiniz ve ya hayatta diğer varlıklarla bir şekil iletişime geçmiş biri olarak inanmanıza sebep oluyor. Kader konusunda ise uzun bir araştırma sonucunda bir düşüncede mutabık kalmıştım. Çok fazla da kurcalamanızı tavsiye etmiyorum bu konuları. İsterseniz düşüncemi açıklayayım. Bedenen sınanmak için bu dünyaya gönderilmemizden önce ruhlar aleminde Allah ile bir anlaşma yapıldığını ve hangi karakterde hangi vücut yapısında hangi hayatı hangi zorlukta yaşayacağımızı bizim seçtiğimiz yazıyordu. Daha sonra ise dünyaya geldiğimizde bunları unuttuğumuz ve bu anlaşmaya göre hayatımızı yaşadığımız, yönlendirdiğimiz dile getiriliyordu. En başta bu okuduklarım deli saçması gelmişti lakin düşündükçe gerçekliğine daha çok inanmaya başlamıştım. Aslında yaşadığımız hayatı biz seçmiştik. Şuan hayatında memnun olmayanlar olabilir ya işte ben bu hayatı mı seçtim gerçekten gibi.. Bu konuda ise until dawn oyunundaki gibi kelebek etkisi sonucu aslında istemediğiniz yanlış yola girdiğinizi düşünüyorum. Sonuç olarak doğru yola bi şekilde yeniden girebilirseniz çok mutlu olabilirsiniz.