F-35 hiçbir zaman F-22'ye rakip olarak üretilmedi öylede bir beklentileri yok zaten. F-35'in asıl görevi derin darbe. F-35'in maliyeti yüksek ama getirdiği avantajlarda yok değil. SU-57 ise hiçbir şekilde Stealth olmayan bir uçak ve kesinlikle F-22'ye rakip değil. Çift motorlu uçağın avantajı olduğu kadar dezavantajıda vardır. Denizcilerin çift motorlu uçak istemesinin nedeni su üstünde hareket eden bir platforma iniş sırasında yaşanacak bir arızada dolayı uçak kaybı risknin olması.

Harika makineler. Bizimkiler sukhoi diye tuttursun böyle bir güzellik varken...

F-35B'yi aslında kendi LHD'leri içinde kullanacaklar, bizim gibi LHD'si olan ülkeler içinde iyi bir uçak.

F35 birçok uçağın yapacağı işleri tek başına yapması için tasarlandı. Bunun için aynı modelin birçok varyasyonu çıktı. Bu yazımda bu varyasyonlardaki göze gözükmeyen farkları anlatmak istiyorum 1- Iniş - Kalkış Şekilleri: Biliyorsunuz ki F-35 modellerini ayıran temel unsur iniş kalkış şekilleridir. F-35A modeli standart pistler üzerinden kalkmak için tasarlanmıştır ve çoğu ülke tarafından kullanılacak model budur. F-35B modeli Dikey Iniş Kısa Kalkış türünde işleyen uçak gemilerinde kullanılmak için tasarlanmıştır. STOVL yöntemini kullanan uçak gemileri daha az masraflı ve küçük olduğundan birkaç NATO ülkesi tarafından seçilmiştir. F-35C modeli Amerikan Donanması için tasarlanmıştır. Amerikanların Nimitz sınıfı büyük uçak gemilerinde kullanmak için tasarladıkları bir uçaktır. Iniş kalkış sistemi olarak CATOBAR sistemini tercih eder. Uçak inerken uçaktaki kancanın gemideki halatı yakalayıp tüm kinetik enerjisini halata bırakma prensibine dayanır. Kalkarken ise buhar basıncı ile uçak hızlandırılarak çok kısa bir mesafeden kaldırılır. Belli avantajları olsa da çok maliyetlidir. CATOBAR tipi uçak gemilerini sadece ABD ve Fransa kullanmaktadır. F-35A , F-35B , F-35C . 2- Motorlar: A ve C modellerinde Pratt&Whitney yapımı bir motor kullanılırken B modelinde ise Rolls Royce motoru kullanılmıştır. B modelinde uçağı dengelemek ve ağırlık kaldırma yeteneğini arttırmak için kokpitin arkasında bir motor daha bulunmaktadır. B modelinin ana motorunun egzozu 90° aşağıya dönebilir iken A ve C modellerinde sabittir. F-35B'de kullanılan Rolls Royce motoru. F-35A ve F-35C modellerinde kullanılan Pratt&Whitney motoru. 3- Kanatlar: A ve B modellerinde kanatlar aynıdır. C modeli düşük hızlarda kaldırma kuvveti elde edebilmek için kanatları daha geniş tasarlanmıştır. CATOBAR sınıfı uçak gemilerime inmek için gereklidir. C modelinin kanatları katlanabilir şekilde tasarlanmıştır. Gemide daha az yer kaplar. F-35C havadan görünümü. F-35C kanatları katlanmış halde uçak gemisinde. 4- Makineli Top: A ve C modellerinde 25mm çapa sahip olan, 4 namlulu ve 170 mermi kapasiteli bir top bulunurken B modelinde motorun kapladığı yer nedeniyle dahili makineli top bulunmaz. Bunun için harici makineli top tasarlanmıştır. Harici makineli top takılmış bir F-35B. Alt kısımda bulunmakta. 5- Mühimmat Taşıma Kapasiteleri: Üç modelinde hava - hava görevlerinde mühimmat taşıma kapasitesi aynı iken hava - kara görevlerinde biraz farklıdır. A ve C modelleri 2 adet 2000lb JDAM bomba taşıyabilirken B modeli 2 adet 1000lb JDAM bomba taşıyabilir. 2. Motorun kapladığı alan sebebiyle 2000lb JDAM bomba alamıyor. 6- Menzil: A ve B modellerinin muharebe yarıçapı 1100 kilometre iken B modelinde bu değer 850 kilometreye kadar düşmektedir. Ikinci motorun kapladığı alan sebebiyle yakıt kapasitesinde bir azalma yaşanmıştır.

@Arleigh Burke Su-57'ye stealth ve F-22 killer denmesi F-22'nin krallığına ayıp oluyor sadece. Önden stealth'lı, motorsuz bir uçak olmasına rağmen Ruslar'ın klasik şişirmeleri ile ''süper güç'' olarak dolaşıyor etrafta ancak kendileri de ne kadar yetersiz kaldıklarının farkında, dışarıya yansıtmıyorlar. F-35 ve F-22'ye gelecek olursak ABD F-35'i, F-22'nin tahtını sallasın ya da yerini daha düşük bir işletme maliyetiyle alsın diye projeye başlamadı zaten. ABD stealth ve 5. neslin kralını satmayarak sadece kendine saklarken F-35'i de dünyaya ve NATO'YA pazarlayacağı bir stealth olarak gördü ve projenin başından beri de amaçları bu şekilde. Lockheed'in ve ABD'nin F-35 sayesinde tüm dünyaya büyük bir vurgun yaptığı da bir aşikar. ABD'li deniz havacılar ise genellikle güçlü çift motorlu (F-14 - F/A-18) uçakları sever. Uçak 1 motorunu kaybetse bile uçağın geri dönüp uçak gemisine inmesini isterler. Ki bunları bol bol tecrübe etmişlerdir.

Deniz havacıların F-35B'yi pek tutacağını düşünmüyorum ben açıkçası. Zaten air carrier'ler ile katapult bakımından uyumlu olmayacak. Bundan dolayı ABD donanması için F-35C'yi geliştirdiler. F-35B bizim gibi LHD'yi desteklemek peşinde olan ülkeler için iyi olabilirdi. Filo sayısı da maksimum 25-35 arasında değişirdi zira F-35B'nin bakım masrafları belli ve karışık mekanizması yüzünden sorun çıkarma ihtimali yüksek, akabinde bunun masrafları da hiç hafif olmayacaktır. Sunular teknolojiler güzel gözükse de işletmesi hiç ekonomik değil maalesef. F/A-18 saatlik masrafı: 13.200 dolar. F-35B saatlik masrafı: 43.200 dolar. Al uçağı, kullan işte diye bir hikaye olmadığından olaya her açıdan bakmak gerek. Askeri bütçesi çok yüksek olan ABD bile bu tarz konuları kafaya takarken bizim gibi ekonomik sorunlar içinde yüzen ülkeler için önemli hesaplar.

Ayrıca tonla sorunu olan da bir uçaktır. Mükemmel ve harikulade değil ama iyi...

R&R ve GE'nin ortak üretimi olan F136 hizmete alınmadı. F-35B de P&W F135'i kullanıyor. Özellikle deniz havacılarının sevdiği bir uçak ama F-22 Raptor'ın tahtını sarsacak etkiyi yapamadı. F-22 de hem mükemmel manevra kabiliyeti hem de stealth özellikler var. Mesela Su-57, F-22 killer olarak tanıtıldı ama motor problemleri ve RAM boyası eksikliği yüzünden 4.5. nesil olarak kaldı.

Güzel uçak mı evet, mükemmel bir uçak mı hayır bence Aktif kullanıldığı halde hala yüksek hızda sarsıntı sorunu çözülemedi mesela. Özellikle bizim çok işimize yarayacak bir uçak olabilirdi ama bu kadar sorunlu bir proje olarak bizim için bir hataya dönüştü maalesef.

İnternette çok kötülüyorlar bunu ama o kadar da kötü olduğunu zannetmiyorum. Son zamanlarda ''dogfight''ın önemi azaldıkça bu tür teknolojilerin önemi artıyor.