Aslında ben de dini yönden bakmadım. Ancak inancı olan biri için iyi ve kötü insandan önce de vardır diye düşünüyorum. En azından İslam inancında böyle. Ancak kişinin inancı yoksa ahlak kavramını da insan oluşturmuştur gibi bir düşüncesinin olması beklenebilir. Şahsi görüşüm bu yönde. Kesin olarak vardır veya yoktur demek, diğer kesin olmayan şeylerin kesinleşmesine bağlı gibi.

İnsan iradeli bir varlıktır. Yani her zaman iyi ve kötü vardı. Bazı insanlar kötüyü seçti. Bazı insanlar iyiyi seçti.

Müslüman biri kurban bayramında inek keser bu müslüman için bir ibadettir ama müslüman olmayan biri veya vegan bir insan için inek kesmek doğru olabilir mi? Yani bu durumda sonuç olarak inek kesmeyi doğru bulmayan insan islam dışında bir dine inanıyorsa iyi ve kötüyü din belirlemiş oldu ama eğer doğru bulmayan kişi vegan ise insan belirlemiş oldu.

@Maryo eğer dinler gerçekse dediğiniz doğru. Ancak diğer durumda yanlış. Bence yani.

@Maryo dinlerin insandan önce var olduğunu varsayarsak iyi ve kötü tanrı ile ortaya çıkmıştır diyebiliriz.

Tanrı insanları irade sahibi yaratmıştır bu sayede iyi ve kötüyü de yaratmıştır.

İyi kalabilenler kötülere malzeme oluyor bence. Kötü olun diyemiyorum. Ben de beceremem. Ama harcanan iyi oluyor her zaman.

Hayvanlarda böyle kavramlar var mıdır? Bu kavramlar insanın nefsi ve sabrı sonucu ortaya çıkmıştır diyebiliriz.

Dini olarak bakmadım bu soruya ancak güzel bir cevap.

Malesef. Bunun adı dogma başka bir şey değil.

İnsan şeytana uyarak kötülüğü çıkarmıştır. Ve şeytan da insanoğlundan istediğini almaktadır...

İyi ve kötü öznel değildir. Hırsıza göre hırsızlık iyidir peki bu öznel çıkarım hırsızlığı genel için iyi yapar mı? Bu kavramların insandan önce varlığı için de denilebilir ki kavramı anlayacak ya da kavram ile haşır neşir olacak olmadıktan sonra var olsa ne olmasa ne?

İnsandan önce düşünebilen canlılar var mıydı diye sormak gerekiyor, iyi ve kötünün ne olduğunu bilen hiç kimse yokken varlıklarını tartışabilen kimse de olmaz.

Bence iyi ve kötü insandan sonra, sosyal hayatın bir neticesi olarak ortaya çıktı. Yaşanılan toplumun kabul göreceği ve takdir edeceği davranışlar iyi olarak, toplumun kabul etmeyeceği davranışlar ise kötü olarak adlandırıldı. Bir toplumda iyi olan bir özelliğin başka bir toplumda kötü olmasının sebebi budur. Zaten en başında topluluklar da böyle oluştu. İnsanlar birbirine güvenmediği için "sen bana zarar verme ben sana zarar vermeyeyim, şu hareketleri yapmayalım, bu hareketler kötüdür" tarzında anlaşmalar ile topluluklar ortaya çıktı ki biz bu anlaşmalara bugün örf, adet diyoruz.

Neyse sonuçta var.

İyi ve kötü özneldir. Merak ettiğim ise acaba insandan önce bu kavramlar var mıydı?

Bahsettiğiniz etkiye karşı hala "iyi" kalabilenler bir şeyler başarabiliyor zaten.

Her zaman olan bir şeydi. İnsan sadece kendi seçimini yaptı.

Muhteşem felsefik yorumunuz için teşekkür ederiz.

İyi ve kötü kavramı sadece birer yorumlayış biçiminden ibaret. Yani aslında iyi ve kötü diye bir şey yok.

Soruyu okuyan kardeşlerimiz hemen insani değerlerle tepki vermişler. İnsan yokken ama canlı varken, bir kuyruklu yıldız dünyaya düşerse ve örneğin mamutların hayatlarını son verirse ne olur? İnsan olmadığını varsayarsak, bir başka canlı için iyi yada kötü olabilir değil mi? Dolayısı ile kavrama değer verenin, sadece insan olduğunu düşünmek hata olur.

İnsanı Sosyallik'den asosyalliğe iten toplumdur.

Bakış açısı, benim de yok "iyi" kalasım ama. Olmuyor işte.

Din olmasa da iyi ve kötüyü ayırt edebilir bir insan. Ayırt edemiyorsa sorunludur zaten.

Joker filmini izleyince insanların neden kötü olduğunu anlıyorum. Toplum kesinlikle. Kimse doğuştan kötü doğmuyor sonradan kötü oluyor. Tamamen seçim olduğunu düşünmüyorum. Yaşam şartları ve çevre etkisi...

Kısaca 'her zaman' vardı demek yanlış olmaz.

Sana bağlı. Eğer inanç sisteminde bu varsa evet insandan önce de vardır. Ancak inanç sisteminde yoksa veya inancın yoksa bu kavramları insan ortaya çıkarmıştır. Bence bele.

İyi ya da kötü insani bir algıdır. Kurulan sisteme göre belirlenen yapılması gereken ve yapılmaması gereken davranışların yapılması gereken mi yoksa yapılmaması gereken tarafında aldığın konuma göre iyi yada kötü olursun. Her şey içinde bulunduğun sistemin sonucudur.

Doğru, bu sorunun net bir cevabı yok. Bu arada Technopat bana değişik geldi ancak güzel.