Aynen öyle. Gelişmiş ülkeler böyle ufak çaplı ürünleri üretmek yerine ucuz iş gücüyle Çin'de yaptırır ya da satın alır. Böylece hem kar ederler hem de Çin kazanmış olur. Win win. Ancak sen Çin ile ters düştüğünde sana Çin bunları vermezse ve bunu satan bir ülke bulamazsan geçmiş olsun. 5 dolarlık ürün için kendi ülkende milyonlarca dolarlık yatırım ile bunun fabrikasını açmak zorunda kalırsın, açmazsan da üreteceğin projeyi yapamazsın. İşte Çin asla buradan ambargo yemeyecek çünkü her şeyi kendileri üretiyor. Sadece yüksek teknolojili ürünler ve know how konularında sıkıntıları var. Onları da gördüğümüz gibi ya hırsızlıkla ya da Rusya ile olan işbirlikleri ile elde edip ülkelerinde üretim gücü ve kapasitesi sebebiyle projeye çevirebiliyorlar. Şu an Türkiye F-35'in bilgilerini çalsa F-35 üretebilir mi sanıyorsunuz? Üretemez. Ama bunu Çin yapabilir. Yani önceki mesajımda bu da bir başarıdır derken bunu kastediyordum. 2. Dünya Savaşı'nın çıkacağı 1. Dünya Savaşı'nın sonuçlarından belli olduğundan millet 3. Dünya Savaşı için kendine bir sebep bulamıyor ancak bu faşist ülkeler yeterince güçlendiklerinde ve sağdaki soldaki zayıf ülkeleri sıkıştırarak elde ettikleri tavizle diğer ülkelere çok rahat sıçrarlar.

@Ascendency Bir uçağı kopyalamak ya da bir uçaktan esinlenmek mühendislikte gayet doğal. Bir uçağı temel alıp onu geliştirmek ya da elinde olan bir uçağın platformunu kullanarak farklı amaçlar için özelleştirmiş uçaklar yapılabilir. Bunu Ruslar çok fazla yaptı çünkü ellerindeki ekonomik güç ABD kadar olmadığı için her projeye büyük paralar gömemezlerdi. Örneğin SU-27 platformu çok başarılıydı ve onun üzerinden birçok uçak yapıldı. Şimdi senin mantığına göre bu da uymuyor. Örneğin biz MMU'yu yaparken de yıllarca F-16'da kazandığımız tecrübeleri kullanacağız ve o teknolojileri 2021 teknolojisine göre uyarlayıp MMU'ya takacağız. Viper dışında F-16'larda AESA radar yok ama ASELSAN hem MMU hem de F-16 için çalışmalar yapıyor. Ya da F-16'nın bir yakıt valfinin nasıl kullanıldığını F-16'dan öğrendiğimiz için bunu MMU'da nasıl uygulayabileceğimizin yöntemlerini düşünüyoruz. Hepsi birer tecrübe ama tabii ki 2021 yılının teknolojisine göre geliştirilmesi gerekiyor. F-35'i katmıyorum bile. F-35'e üretilen parçalar da bizim için birer tecrübe. Evet, elimizde uçak yok ama uçağın bazı teknolojilerinin tecrübesi var. ABD ise her projesinde yeni bir uçak yapabilecek ekonomik güce, know how ve mühendislik gücüne sahip bir ülke. Zaten ellerinden F-22 gibi bir güzelliği çıkarmış bir ülke. Yani gidip de x ülkesiyle ABD'yi kıyaslamak yanlış oluyor. Ama ABD'nin böyle olması, Çin gibi ülkelerin ellerinin armut topladığını göstermiyor. Onların da bir silah endüstrisi var ve aktif olarak kimseye hesap vermeden uçaklarını üretebiliyorlar. Bu olayı yapan dünyada sayılı ülke var. Şahsi fikrime gelecek olursak, Tayvan için ABD Çin ile savaşmaz. Sadece böyle bir durumda AB ile birlikte Çin'e yaptırımlar gelir ve Çin kendisini baskılar.

Casusluk savaşları gözümü dolduruyor. Sanırım Çinliler'in F-35'i baştan aşağı kopyaladıklarından haberleri yok.

Aradaki fark saydığın tüm ülkelerdeki halk ülkeyi yönetenlere karşı. Sadece ses çıkartamıyorlar. Saydığın ülkelerden kaçanların konuşmalarını dinleyebilirsin. Ha diyeceksin ki, madem güçleri yok, o zaman nasıl olacak, e savaş çıkınca istikrar zedelenecek ve yönetimlerinin düşmesi daha kolay olacak.

Halkın kafasını iyi yıkarsan neden olmasın? Kuzey Kore kaç yıldır ayakta? Maduro neden hala başkan? Türkmenistan'da niye devrim olmuyor? Küba halkı hiç mi dışarıyı görmek istemiyor? Bunlar yıllardır devam eden diktatörlükler. Diktarörlüğü stabilleştirirsen istediğin kadar ayakra kalırsın. 1984 kitabını düşün.

Kesinlikle. Aslında buradaki olay, 5G'nin F-35'e etkisi ya da ona karşı casusluk yapması değil. Direkt 5G sisteminin Çin için potansiyel bir casusluk aracı olması. 5G'de Huawei gerçekten ciddi adımlar atıyor, hatta bizim üniversitemizde bile bitirme projelerini, araştırma projelerini falan destekliyorlardı, bu konularla ilgili. Yine ülkemizdeki birçok üniversitede öğrencileri destekliyor Huawei, bu amaç için. Basit gördüğümüz bir modem, bir iletişim anteni ya da baz istasyonu esasında ciddi güvenlik açıkları ve casusluk potansiyelleri taşıyabilir. Zira bilgi güçtür ve bilgiyi elinde tutan her zaman avantajlıdır. ABD tabii ki de Çin'in kötü emelleri için değil, kendisi yapamadığı için kıvranıyor. Modemdir, antendir, iletişimdir falan... Bunlar ciddi teknolojiler ve geliştirmesi bir hayli zor.

Mesajda haklısınız fakat Çin de pek farklı durumda değil. ABD olmadan Çin'in "hayatta kalabileceğini" pek sanmıyorum.

Bunu biz de söylüyoruz. Zaten şu anda biraz daha sakin olmalarının sebebi bu. Ancak biraz daha böyle giderse Çin'in bunu bozmayacağını bilemezsin. Bu ülkeler faşist ve kendisinden olmayanı yok edip topraklarını alabilmek için milyonlarca insanını açlıktan öldürebilecek bir zihniyete sahip.

Ortak yürütülen bir projede 1. seviye ortak olan İngiltere'ye F-35 vermeyiz diyebilecek kadar politik anlamda güçlü. İngiltere gibi bir ülkeye bile rest çekip kararından döndürebilecek güçte. Aynısını İngiltere yapabiliyor mu? En fazla ABD'nin hoşlanmadığı hareketlerine çemkirebiliyor İngiltere olsa bile. Tüm dünyada da çıkarlarına uygun hareket etmeyen tüm devletlere uyguladığı politikalar ile derin yaralar açabilecek güçte. Amerikan ekosistemine bir kere dahil olduysanız ve İngiltere/Fransa gibi bir ekonomik/politik/endüstri gücünüz yoksa paşa paşa ABD'yi daha çok dinlemelisiniz. Dinlemeyip de Amerikan uçağı uçuran, topunu, silahını kullanan ülkelerin ne hale geldiğini biliyoruz. Bu riski gelişmiş silah endüstrisine sahip İngiltere bile alamıyorsa İngiltere'den kat ve kat zayıf bir ülke olarak sen 100 kat daha dikkat etmelisin. Bu dünyanın her yerinde aynı. Ya ABD'nin çocuğusunuzdur ya da Çin/Rusya'nın. Doğu bloğu tarafında da söz dinlemeyince başınıza sadece politik anlamda değil, silah zoruyla müdahale de geliyor. Bu yüzden olabildiğince bağımsız ve güçlü bir silah endüstrisine sahip olmak, ekonomiyi doğru yönetmek, politik anlamda birkaç milyonluk Ermeni nüfusunun altında ezilmemek gerekiyor. Günümüzde bu konulardan alt seviyede isen ve ABD'yi dinlememek konusunda inatlaşırsan, sonuçlarının ne olabileceğini herkes biliyor.

Casusluk dışında Çin'in telekomünikasyon sistemlerindeki üstünlüğüne karşı alınmış tedbirlerden birisi olarak düşünüyorum. Diğer ülkeler ve köklü firmalardan çok daha önce bu teknolojide üstün konuma gelip çok sayıda ülkenin ihalelerinde aslan payını kapmışlardı. Casusluk ihtimalini azaltmanın dışında Çin'in bu alandaki endüstri liderliğinin önüne geçmeye çalışıyorlar normal olarak. Pasta büyük, geliri de büyük. Çin'in devlet tarafından etik değerleri çiğneme huyuna karşı çok geç önlem almaya başladılar. Bir ülkenin gümrüğünde kullanılan barkod okuyucularının tamamına, Çin'deki merkeze veri gönderen modül koyan ülke 5G ya da başka bir teknoloji fark etmeden eline fırsatı geçirince neler neler yapar...

ABD'nin sözünü dinleyen kaldı mı? Yakında Çin Tayvan'ı da alacak. O zaman görün yaygarayı. Tehlike geliyorum diyor ama kimse engel olamıyor. Çin her alanda söz sahibi olmaya başladı.

@Ascendency, Çin, A. B. D olmadan hayatta kalabilir ama A. B. D, Çin'siz hiçbir şey. Bugün Çin tersine mühendislik yerine teknolojinin her alanında özgünleşmeye başlamış bir ülke. Önceden milleti kopyalarken şimdi millet Çinlileri kopyalıyor. Huawei'nin telekomünikasyon, yarı iletken ile yaptığı özgüm atılımlar A. B. D'nin gözünü korkuttu. Bunun yanı sıra Çin, Dünya'daki en geniş kapsamlı ticaret yollarına sahip ve her geçen gün bu kapsam genişliyor. Çin'in kıyılarından Orta Doğuya, Orta Doğu'dan Avrupa'ya kadar uzanan ve "Eski Dünya'yı" içine alan bir ticaret hacmine sahip. A. B. D almasa bile Çin ürünlerini üretip rahatlıkla başkalarına satabilir. Gerekirse sıfırdan tasarlayıp üretebilir. Harıl harıl uçak gemisi üretiyorlar, her geçen gün askeri alanda özgünleşiyorlar. Para, işgücü, hammadde... Her şey var adamlarda. Çin, çoktan bu savaşı kazandı. Bir insanın düşünebileceği en yanlış düşüncedir Çin'i umursamamak, küçük görmek.

Triple Frontier (2019) Garrett Hedlund in Triple Frontier (2019) www.imdb.com

Fransa da sadece son 20 yılda 1500 civarı savaş uçağı üretebilecek endüstriyel ve ekonomik güce sahip olsaydı belki rakip olurdu. Gariplerim Rafale gibi harika bir uçağın projesini devam ettirebilmek için yana yakıla müşteri arıyor. Çin'i küçümsemek de yeni moda oldu. Bu adamlar neredeyse tamamını son 20 yılda "kendileri" yaptıkları 70+ corvette, 40+ fırkateyn, 50 destroyer, 120+ savaş botu, 70+ denizaltı üretmiş bir ülke. Bu üretim kapasitesine ABD bile sahip değil şu anda. 2 tanesi aktif, 2 tanesi üretimde toplam 4 uçak gemisine sahip olacaklar çok yakın zamanda ve bunların sayısı sadece 10 yılda ABD ile eşit duruma getirilebilir. ABD'den bile büyük bir donanmaya sahip duruma geldiler bile, buna ek olarak 70+ "büyük" çıkarma gemisine sahip bir ülke tek seferde Tayvan ordusunun toplam sayısı kadar askeri karaya çıkaracak kapasitede. Bu şekilde 10 yıl daha boş alan bırakılırsa Dünya'nın her yerine destroyer/uçak/asker yığabilecek durumdaki ülkeye Çin ne zaman o güce sahip oldu deniliyor. Bu sorunun cevabı; son 20 yıllık askeri planlama ve üretimle şu anda oldu. Tayvan'ın 4 milyon askeri olduğu kısmı da baştan yanlış. Tahminlere göre 3 ordusunun toplamı 200-210 bin arası aktif personelden oluşuyor. Savaş durumunda o 4 milyona çıkar deniliyorsa nüfusu 1.4 milyar olan Çin'in asker sayısı savaş durumunda ne kadar olur tahmin edin... Aktif olarak mesleğini askerlik olarak icra eden toplulukla, savaş durumunda reserve olarak kullanılacak çok daha az eğitimli insan grubunu aynı düşünmemek lazım. ABD'nin yıllık askeri harcamaları şu kadar, Çin'in şu kadar diyen çıkarsa yine gözden bir şeyi kaçırmış oluyor. ABD, 2 okyanus arasında kaldığı için ana karasından binlerce kilometre uzaktaki üslerini idame etmek zorunda kalan bir ülke. Tek bir devriye görevinin maliyeti 250 milyon dolar'dan başlayan uçak gemilerini kullanmak zorundalar. Çin'in ise personel maliyeti çok daha düşük, yerleşik konumda orduya sahip olmalarının daha az bütçeye ihtiyaç duyması gibi bir durum var. Çin'in askeri giderlerinin çok büyük kısmını bu silahların üretimi oluşturuyorken, ABD'de ordu bütçesinin büyük kısmı personel ve uzak mesafe üslerin giderlerine harcanıyor.

Teşekkürler.

Birleşik Arap Emirlikleri Çin'in Huawei şirketinden 5G sistemine geçeceğini duyurdu. ABD, BAE'ye bu konuda baz istasyonlarının güvenlik sorunu oluşturduğunu belirtti ve halihazırda ABD ve BAE arasında süren F-35 krizine 1 madde daha eklendi. BAE inatlaşıp 5G'yi alırsa ABD kesinlikle F-35'i vermeyecektir, bu konuda katılar ve İngiltere'ye dahi aynı katılığı göstermişlerdi. Eee 1 kere F-35 bilgilerini çaldıran ABD, aynı hataya 2. kez düşmek istemiyor. 2020'de İngiltere de 5G'ye Huawei ile geçecekti ve ABD F-35 vermeyiz deyince vazgeçmişlerdi. 5G'nin sivil havacılık için de problem yaratacağını düşünüyorum. Bakalım neler olacak. Şu uçak bize verilmedikten sonra herkese dert olmaya başladı. Dış güçleri lanetledik sanırım...

Gerçekten Çin gibi bir diktatörlüğün 10 yıl daha dağılmadan devam edebileceğini düşünüyor musunuz? Çin'deki iktidarı kendi halkı da sevmiyor. Amerikan demokrasisine karşı her zaman kaybedeceği kanaatindeyim. Ayrıca daha kendi uçağını yapmaktan aciz, tasarımını bile F-35'den kopyalayan Çin ne zaman Tayvan'ı alacak güce sahip oldu? Hava ve deniz üstünlüğünü sağlayabilse bile Tayvan'ı işgal edebilecek güçte değil. ABD hala süper güç.

Sonucu bize önceden şehir içi bombalı saldırı olarak tesir ediyordu. Konu açılmışken şehitlerimize Allah rahmet eylesin. Bunu durdurmayı başardık bu sefer ekonomik saldırı olarak tesir ediyor. Çok zor görünüyor ama bir şekilde bunu da atlatacağımızı düşünüyorum. Umarım yanılmıyorumdur...

Şu an 2 tane küresel güç var. ABD ve Çin. Rusya nükleer gücü ve Çin ile müttefikliği sebebiyle dert ama Çin kadar büyük bir dert değil. Günden güne silah sanayisini büyüten ve gelişen Çin hala bir ABD olamasa da AB'yi çoktan solladı diyebiliriz. Buna karşın Fransızlar hala Türklerle kafayı bozmuş durumda. ABD durumun farkında olsa da saçma sapan F-35 verip vermeme triplerine girerek müttefikleri ile uğraşma peşinde. Yunanistan, Türkiye'ye karşı silahlanmada sidik yarışında. Çin ise bu boşlukta orantısız güçlenen global çapta bir güç. Her zaman diyorum, refaha alışan AB'nin refahının bozulması hiç de zor değil.

ABD hala politik anlamda Çin'den daha güçlü bir ülke küresel olarak bakarsan. Çin'in burnunun dibindeki Japonya, Güney Kore ve söz konusu Çin ise gerisi teferruattır diyerek ABD tarafında yer alacak Hindistan varken hala dezavantajlı durumdalar. Son zamanlarda Çin'e bazı konularda diş geçirmezlerse neler olacağının farkına vardılar, bu kadar yıldır 1.4 milyarlık nüfusu var diye pazar payı kapma amacıyla onların yaptıklarına göz yumarsan durum buraya geliyor. Tayvan konusu ise Çin'in şimdiki küresel ekonomi sistemine olan bakışını belli edecek. Olabilecek en acımasız kapitalizm sistemine sahipler, olabilecek en acımasız borçlandırma sistemine sahipler ama hala bu ekonomisinin önemli kısmını başta ABD olmak üzere batı bloğu ülkelerinin pazarlarından sağlıyorlar. Tayvan'a direkt bir müdahalenin ardından batı tarafından uygulanabilecek ithalat/ihracat ambargosundan ciddi anlamda etkilenecek durumdalar. OEC verilerine göre İhracatlarının en az %60 kadarını direkt "bu konuda" ABD ile ortak çıkarları olan ülkelere yapıyorlar, ithalatlarının da en az %50 kadarını bu ülkelerden karşılıyorlar. Bu arada ABD/Japonya gibi ülkelerin Tayvan konusundaki Çin karşıtı tavrının nedeni Tayvan'ı sevmeleri değil tabii, ticari olarak özellikle yarı iletken yatırımlarının en çok yapıldığı ülke konumundalar. Tayvan imalatı olan ürünleri en çok ithal eden ülkelerden biri de Çin, askeri müdahalede bu endüstriyi oradan kaçıracakları için onların da zararı az olmayacak. Savaş çıkar mı çıkmaz mı bilmem ama 2 taraf için de en çıkardan uzak seçim savaş oluyor bu durumda. Çin her şeye rağmen bu savaşı çıkarırsa da geçmiş olsun, bizlerle benzer etik değerleri taşımayan nur topu gibi yeni sömürgeci devletimiz oldu Dünya'da demektir. Zaten gizli borçlandırma ile kaynak sömürgesini yıllardır yapıyorlar, bunu emperyal bir devlet olarak resmiyete dökmüş ve içinde oldukları ekonomik sistemin dışında bir hedeflerinin olduğunu göstermiş olurlar.

Bugün ABD sana motor vermezse uçak üretebilirsin bir şekilde ya da Kanada sana kamera vermezse güç bela kendin geliştirebilirsin. Ama Çin, sana birkaç Dolarlık hatta Centlik bir regülatörü satmadığında, bırak İHA'yı kettle bile yapamazsın. Hep büyük düşünüyoruz ama bu çok yanlış aslında. Birkaç Dolarlık bir komponentin eksik olması, koca bir projeyi durdurabilir. Emin olun kafa tutmak için milyon dolarlık uçak falan üretmenize gerek yok. Birkaç dolarlık SMD komponentleri üretebilin kafi. ABD Çine' bağlı çünkü ABD'nin ne kadar teknolojik ürünü varsa, komponentleri Çin menşeili hatta üretimleri bile. Aynı şekilde Çin de ABD'ye bağlı zira Çin, bu derece büyük üretim hacmini doyurabilmek için ABD gibi devasa kapitalist bir düzene ihtiyaç duyuyor. Geleceğin aktörleri Çin ve ABD. Korkarım Çin, ABD'den daha güçlü olacak Zira ABD tabiri caiz ise SJW'ler ile uğraşırken, Çin deli gibi kendini geliştiriyor.

Hocam konuyla alakasız ama fotoğrafı nereden bulabilirim?

Çin mutlak güce sahiptir diye bir şey söylemedik. ABD hala süper güç ama hem Çin pazarına bir şeyler satmak hem de Çin'in üretim gücünden fayda sağlamak için yıllarca Çin'in yaptığı askeri hareketler göz ardı edildi, bunun sonucunda da Çin "çok kısa bir süre içinde" ABD için bile başa çıkılması pek mümkün olmayacak hale gelecek diyoruz. Çin yıllardır bir sürü ülkeyi borçlandırıp sonucunda kaynaklarına çökerken batı bloğu aval aval yapılanı izlemekle yetindi, teknolojileri çalınırken "aman keyfimiz kaçmasın" diyerek göz ardı etmekle yetindi. Tersine mühendislik ise zannettiğin gibi kötü bir şey değil, tam tersine başkasının ürettiği teknolojiye hazır olarak konmasının yanında kendisi için faydalı olacak ek teknolojileri de eklemek için zemin hazırlar. ABD ve o kadar ülke 10 yıldan uzun süre 1 tane uçak yapmak için uğraştı, adamlar kendi verilerini korumayı beceremeyen ABD'den muhtemelen verileri çalıp sadece birkaç yılda benzer sonuca ulaştılar. O uçakların içinde başka bir teknoloji var mı? O uçakların kabiliyetleri neler? Bunların cevaplarını bilmiyoruz, karşında batı bloğunun gizli verilerine bile ulaşmış olan ama kendisi hakkında veri sağlamayan bir ülke oluyor bu durumda. Avantaj her zaman onların tarafında oluyor bundan dolayı. 20 yılda ulaştıkları gemi/uçak/araç üretim kapasitesi ve "artık" kendi teknolojilerini üretmeye başlamış olmaları çok değil sadece 10 yıl içinde Çin'in tartışmasız bir envanter üstünlüğüne giden yoldaki göstergeler. Okyanus ötesi kabiliyeti hala ABD ile denk olmasa da donanma büyüklüğü ABD'yi geçmiş durumda. O bölgede Çin'e karşı bir deniz savaşı vermek, kazanılsa bile sonunda zafer kazanan ülkeler için Pirus zaferi haline gelir. Yalnız şöyle bir durum var; ne ABD ne Avrupa ne Japonya/Güney Kore şu anda Çin'in üretim kapasitesine sahip değiller. ABD ise şu anda zamanında Hitler'in yaptığı gibi "en teknolojik" oyuncaklara sahip olmak için uğraşıp 5 yılda 25 milyar dolar para harcayıp sadece 3 gemi yapabildi. Bunu da ekonomik nedenlerden dolayı devam ettirmeme kararı aldılar. Bu sürede Çin ise 4 farklı tipte savaş gemisini hazırladı, filolarını çoktan kurdu. Bu üretim gücü ve coğrafya avantajıyla Çin çok kısa bir sürede toparlanabilecekken karşı tarafın bu şansı pek yok. 17-18 yıl önce bir oyunda karşımıza çıkan "China will grow larger" sözü çoktan gerçek oldu. Şu anda "China will dominate the Earth" sözüne dönüşmesine bu gidişatla çok kısa bir süre kaldı. Varlığını sürdürmek istiyorsa batı bloğu platformlarında basitleşmek zorunda, verilerini korumak zorunda, üretim kapasitesini artırmak zorunda, Çin'in emperyal yönelimine fırsat vermemek zorunda.

Verilmesin zaten.