Herhangi bir elektrik sorununda Dijital kontrol'de sorun çıkacaktır. Yani manuel olanı çok daha güvenli.

Ana sistemler bir şekilde çöktüğü zaman elektrik kesilmesi gibi analog sistemlere bakılır. Yani yedek.

EMP bombası atınca ne elektronik ne dijital hiç bir şey çalışmıyor, EMP daha önce uçaklara karşı kullanıldı mı araştırmadım. Aviyonik elektroniğini hep merak etmişimdir ama çok karışık gelmiştir.

uçağı indirirken pilotun eli terleyecek dokunmatikte saçma sapan yerlere basacak bum

Insan yapımı herşeyde hata çıkabilir. Yani bence olmamasi çok daha iyi.

Analog olunca hacklenmesi daha zor ve verileri daha doğru oluyordur bence.

Günümüz modern savaş uçakları da, yolcu uçakları da dijital göstergeler kullanır, bu kokpit yapısına da glass cockpit denir İbrahim'in dediği gibi. Genelde bu konuda batı tarafı doğu tarafına göre çok daha önce otonom ve dijital sistemlere geçti. Sandığınız üzere dijital ve otonom sistemler riskli değildir, aksine pilotun uçağa çok daha iyi hakim olabilmesi için en ince ayrıntılara kadar düşünülüp tasarlanmış sistemlerdir. Eski analog göstergelerde pilotun birkaç tane uçak sisteminin takibini yapabilmesi için birden fazla yere bakması gerekirsen şu an tek bir ekranda sayfalar arasında geçiş yaparak çok daha kısa sürede bilgiye ulaşıp bunu okuyabiliyor. Bu da farkındalığı arttırarak tepki süresini arttırıyor tabii ki. Herhangi bir aviyonik/elektrik arızasında ise kritik sistemlerin yedekleri ve bunları besleyecek güç kaynağı mevcut uçakta. Gerçekleşmesi çok zor ancak bütün hepsi gitse bile yedek analog göstergelerle bir uçak başarılı şekilde uçabilir. Navigasyon ekranı giden bir uçağın pilotu gerekirse kucağına fiziki haritayı açar, yine iner. Dolayısıyla sorun yanlış, uçak sistemleri neden artık analog değil demen gerekirdi çünkü son 30 yıldır analog göstergelerin yerini fazlasıyla işlevli dijital göstergeler aldı... O yüzlerce tuşun hepsinin bir görevi var. O görevleri bilince o düğmelerden korkmamaya başlıyorsun. Bir uçakçı olarak analog gösterge ameleliktir diyorum ancak çok uç senaryolarda hayat kurtarabilir o yüzden her havacı analog gösterge okuma eğitimi alır.

Commercial uçakların bazılarında bunun için ekstra jeneratör bulunuyor.

Günümüzde kullanılan çoğu uçak 1970-1990 yılları arasında tasarlanmış olduğu için gözünıze batması normal ancak uçakların hız, basınç ve yükseklik gibi birkaç kritik ibresi harici zaten dijital olur. Özellikle son yılların uçak yeni tasarımları ve modernize edilen uçaklarla birlikte tam dijital tasarımlar yaygınlaşmakta. Benim tahminim siz bu soruyu daha çok avcı jetlerinden ilham alarak sordunuz, günümüz major devletleri tarafından aktif olarak kullanılan MIG-29 harici hiçbir avcı ya da multirol jet tam analog ekrana sahip değillerdir. MIG-29 da nükleer savaş, emp gibi durumlara karşı tam analog tasarlanmıştır.

Uçaklar da yavaş yavaş dijitale geçiyor. İşte bir glass kokpit örneği, Bu da 1998'de faaliyete giren B737-8

Artık yeni uçaklarda panellerin çoğunu dijitalleştiriyorlr hatta dokunmatik ekran kullanan ekipöanlrda vsr.

Nasıl dijital değil? Glass cockpit diye bir şey duydun mu hiç? Günümüzde uçaklardaki neredeyse tüm ekipmanlar dijitaldir ve safety-critic olanlar da yedeklidir. Hani kokpitin dijital olup olmaması pek de düğmelerle alakalı değil. Bu tamamen kullanım kolaylığı ile alakalı. Ki, modern uçaklarda dokunmatik tabletler sıklıkla kullanılıyor artık. Dijitalden ne dediğini anlamadım ancak modern uçaklar dijitaldir. Oradaki düğmenin varlığına göre yargılamak bence pek sağlıklı değil.

Geçen gün aklıma bu soru geldi. Bildiğiniz gibi kokpitlerde onlarca tuş var tabii pilotlar bunların hepsinin ne işe yaradığını biliyor ek olarak çoğu düğmenin ne olduğu da yazıyor zaten. Fakat daha düzenli ve erişilebilir olması bakımından neden dijital yapmıyorlar? Çok fazla kullanılan düğmeler haricinde küçük bir ekrana bağlı olup kategorizeleştirilmiş bir şekilde düzenlense pilotlar için çok büyük rahatlık olmaz mıydı? Böyle düşünürken aklıma mekanik düğmelerin dijitalden daha güvenli olacağı aklıma geldi ne kadar doğru düşünüyorum? Beni bilgilendirebilir misiniz? Son düzenleyen: Moderatör: 16 Mart 2022