Günümüzde hiçbir ülke yaptığı kompleks bir sistemde %100 yerliliği asla yakalayamaz. Böyle bir hikaye yok, kimsenin böyle bir amacı ve kasıntısı da zaten yok. Yerlilik oranı Türkiye'de medya tarafından şişirilen bir konu ve aslında bir propaganda kaynağı. Sen bu sistemleri bazı önemli kaynakları dışarıdan alarak ülkendeki fabrikanda montajlıyorsun, yazılım gibi önemli konularda yerliliğin sayesinde de bu senin elindeki bağımsız bir proje haline gelmiş oluyor. Yani bu projelerde çalışan hiçbir mühendisin ağzından biz %100 yerli proje üretiyoruz, yapıyoruz lafı çıkmaz. Tamamen siyasilerin bilmeyen halkı gazlama propagandasıdır bu. Örneğin Boeing, 777 motoru için Avrupalı üreticiden Rolls Royce motor alıyor. Ya da bu adamlar gidip Fransa'dan batarya alıp ülkelerindeki fabrikada uçaklarına takıyorlar. E %100 yerli diyorlar mı, hayır demiyorlar. Ama uçağın menşeisi neresi, Boeing ve ABD. Boeing o motoru almasa RR ve o bataryacı iş yapabilir mi? Yapamaz. Bunları satanlar varken ve bu alanda öncül şirketler varken Boeing'in bu alana yatırım yapıp bunları üretmesine gerek var mı? Hayır, yok. Bizim için de öyle. Ha tabii ki dışarıdan almak yerine motoru kendin üretsen kendi ülken için daha iyi olur, hem milli şirket kazanır, hem de bağımsız olursun. Ancak üretemiyorsan da dışarıdan alıp o sistemi aktif edersin. Dur kardeşim %100 yerlilik oranı için 10 yıl motor yapmaya harcayalım, sonra uçururuz mu SİHA'yi diyecek bu şirket... Şu bilmem ne yüzdeli yerlilik verisini bırakın ve ortaya çıkan ürüne bakın. Önemli olan veri o değil. Önemli olan veri, neleri kendin üretip, neleri üretemediğindir. Üretemediklerini üretmeyi başarırsan o zaman dışarıdan almak yerine kendin yaparsın ve uzun vadede başka bir ülkeye para kazandıracağına ülkene hayırlı bir iş yapmış olursun.

Eyvallah hocam espri olsun diye soylemistim zaten.

Evet. Son noktada en büyük engel işlemciler mesela. Aslına bakarsak yarı iletken sanayi üzerine de çalışmaları var firmaların. Bence motoru yerli üretmek yerine işlemcileri yerli üretmeye çalışmak daha zor ama çok çok daha kıymetli bir uğraş. Araçların ne yazık ki %100'e çıkmasını engelleyen standartlar var. Mesela uydu ya da SATCOM tarzı ağların ithal anten - iletişim sistemleri...

Benim okumayla ilgili sorunum yok, linklere de baktım, uzman vs. olmadığım için yazdıklarınıza da pek itiraz etmedim zaten. Lakin sizin üslup konusunda ciddi sıkıntınız var. Okuma kabiliyetimi değerlendirecek konumda değilsiniz. Velev ki yanlış okumuşum diyelim, usulünce düzeltebilirsiniz ya da düzeltmezsiniz ama benimle bu vurguda konuşmayın. Ben sıradan vatandaş olarak takip ettiğim kadarıyla, araçların başarılarının zaten hakkını teslim ettim. Mühendislik harikası olup olmadığını yorumlayamam ama başarılı olduklarını görüyorum ve bundan gururluyum. İlk versiyonların yabancı parçaları ağırlıklı veya nispeten fazla oranda kullanması ve sonrakilerde yerli oranın artması, %100 yerli yapmaya yetmeyebilir. %100 yerli iddiasındaki bir araç, tüm detaylarıyla %100 yerli üretilebilmelidir. Tekrar ediyorum, bu iddiadaysanız, ekonomik olarak bunu tercih etmemeniz, gerektiğinde bunu yapamayacağınız anlamına gelmemelidir. Ayrıca bu SİHA'ların siyasete ve propogandaya alet edilmediğini düşünmek için uhrevi düzeyde bir iyimserliğe sahip olmak gerek. Bu siyaseti veya haberleri yapanların mühendis, uzman vb. olup olmaması da beni bağlamıyor. Ben seçmen olarak, politikacıların bu milli güvenlik meselesinden oy devşirip devşirmediğine bakarım ki aynen öyle oluyor. Neyse daha fazla uzatmayayım, neticede verdiğiniz bilgiler ve en son kamera konusunda yaşadığımız haksız ambargodan gördüğüm kadarıyla, bu araçlar henüz tam anlamıyla %100'e ulaşmamış. 93 olabilir, 95 olabilir, hatta 99 bile olabilir ama %100 olmamış ancak olacak. Olduğu zaman da %100 yerli denmesinde de mantıksal olarak hiçbir sorun kalmayacak.

Medya ve haber kanalları, iş yerliliğe gelince birbirinden farklı rakamlar verse de, TB-2 için güncel rakam %93 ve bu tutarlı bir rakam. TB-2'nin şu an tüm alt sistemleri Baykar bünyesinde üretiliyor. Bunun yanında CATS'a geçilmesiyle beraber büyük bir yerlilik ivmesi kazanıldı. IMU ve Atalet sistemleri, SATCOM sistemleri, dijital ve Analog veri linkleri de Baykar tarafından üretiliyor. Buradaki karışıklığın ana sebebi şu: TB-2 ilk başta yerli yazılım ve kısıtlı yerli donanım ile ortaya çıkmış bir yapı. Yazılımınız yoksa istediğiniz kadar motorunuz olsun, İHA yapamazsınız. Çünkü tekrar ediyorum, bunlar uzaktan kumandalı uçaklar değil. Tek başlarına tamamen otonom uçan araçlar. Bu linkten Baykar'ın ürün portföyünü görüntüleyebilirsiniz. Ayrıca hepsini son 2 senedir Teknofest'te görücüye çıkartıyorlar. Geçmiş senelerde düşmüş TB-2'lerin içinden ABD ya da Kanada malı aviyonikler çıkardı. Çünkü ilk parti TB-2'ler birçok ithal parçayla üretildi. Ancak şirket platformu zaman içinde tam olarak anlayınca, konsepti oturtunca ve AR-GE'ler meyvelerini vermeye başladıkça, birçok sistem teker teker yerlileştirildi. Aviyonikler/Alt Sistemler Kontrol Yüzeyi Lineer Servo Eyleyici Sistemi, modern İHA Uçuş Kontrol Sistemlerinin performans gerekliliklerini karşılamak için tas baykartech.com Bir Jet uçağı için motor her şeydir zira uçak motorun etrafında şekillenir. Bir SİHA için de elektro-optik sistemler ve otonom birim her şeydir zira SİHA'nın eli kolu gözü kulağı bunlardır. Umarım açıklayıcı olmuştur.

Kimse tamamen yerli demedi ki zaten...

Tanesi 236 bin dolardan toplam 7 milyon dolara AL-450t model motor sipariş edilmiş. Acaba Ukrayna motor işinde gerektiği kadar yardım ediyor mu Türkiye'ye? Kaynak Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et https://twitter.com/i/web/status/1457305388131524610

Akıncı SİHA'nın motorunun fiyatı ne kadar?

TEİ motorları teknoloji transferi ve %50 kritik parçaları ithal olmasına rağmen randımanlı motor yapamıyor. Ukrayna'da sovyet zamanından kalma altyapısı ile bir şeyler yapıyor. Daha f/p alternatif olmadığı için Ukrayna iyi bir seçenek. TB2'ler Rotax Avusturya motorları kullanıyor. Bu Ukrayna motorları ne kadar güvenli ve masrafsız olacağını zaman gösterecek.

Emin misiniz? Ben şahsen çok duydum haberlerde, sosyal medyada, sağda solda böyle tanıtıldığını. Hatta bu araçlarla ilgili kafamdaki tek eleştiri de budur. Gerek yok çünkü, mesela %70 veya %90 falan olunca olunca işimizi kolaylaştırmıyor mu bu araçlar yani? Türk'ün Türk'e propogandası gibi oluyor, hoş değil insanları saf yerine koymak. Onun dışında çok iyi iş çıkarıyorlar.

Bunları Türkiye üretmiyor muydu?

Diğer üreticilere göre ambargo ihtimalinin çok çok düşük olması bile büyük bir avantaj. Bunun yanında TB-2'nin Ukrayna'da üretilmesi konuşuluyor. Win - Win ilişkisi mevcut iki ülke arasında. Ukrayna Baykar dışında TUSAŞ'ın İHA'larına da motor veriyor diye biliyorum.

Demek ki %100 yerli ve milli değilmiş. %90 falan oluyor.

Bu sorunun cevabını @Jira verir.

Açıklayıcı oldu, teşekkürler ama siz de söylemişsiniz, "güncel rakam %93" diye. Ayrıca "yerli yazılım ve kısıtlı yerli donanım" demişsiniz. Yani sonuçta bu demektir ki %100 değil. Tutarlı bir rakam olsa da değil, araçta yazılımın yeri daha önemli olsa da değil. Yazılımın yönlendireceği donanım olmayınca da sahada sonuç elde edemezsiniz neticede. Gel gör ki medyada yansıtılma şekli; mesela "bugün bir ambargo yesek ve elimizde hiç parça stoku olmasa da anında alternatifi üretip, performans kaybı olmadan üretime devam edebiliriz" gibi bir sonuca götürüyor toplumu. Benim %100'den anladığım bu açıkçası. Hazzetmediğim nokta da bu; saf yerine konmak, yoğun propogandaya maruz kalmak ve bu ulusal güvenlik meselesinin bir siyasi araç olarak kullanılması... Gerçekten donanımıyla yazılımıyla %100 olunca, onu da söylesinler, ona da tamam. %100'lük kabiliyete ulaşmışsındır, prototipten seriye geçmeye hazır, testleri tamamlanmış halde tüm parçaların know-how'ına, örneklerine vb. sahipsindir ama ekonomik gerekçelerle tamamını yerli üretmek istemeyebilirsin, bazı parçaları ucuz şekilde tedarik edebiliyorsundur, onu da anlarım ama sizin de açıkladığınz rakamlar ortada, bu araç henüz %100 değil. Belki oraya çok yakınız, belki bir kaç yılımız, hatta ayımız kaldı ama oraya ulaşana kadar gerek yok bu yaklaşıma. Yoksa %70 de olsa %90 da olsa büyük oranda yerli imkanlar ile geliştirilmiş bir SİHA'nın, özellikle Heron krizinden sonra, ne kadar önemli olduğunu yıllardır tecrübe ediyoruz. E elde ettiği sonuçlar da ortada, gerçek çatışma ortamında hava savunma sistemlerini imha etmiş bir SİHA'dan söz ediyoruz.

Motor bir %50 eder bence.

Anladım. Sıkıntı yok o halde. İnşallah son noktada bu teknolojileri de maliyet-etkin şekilde kendimiz yapabilecek hale geliriz de hem olası ambargolardan etkilenmeyiz hem de daha çok döviz içeride kalır.

Envantere girene kadar alacağız ama onlar da bize mecbur... Verecekler sonunda.

TB-2 ve Anka senelerdir üretiliyor, Aksungur ve Akıncı gibi de iki dev geliyor. Bu firmalar ve platformlar çoktan yerli elektronik donanıma geçti, çoktan kendini kanıtladı bile. SİHA'nın %100 olmasına şu aşamada gerek yok. En kritik sistemler olan elektro optik sistemler ve otonom uçuş yazılımı noktasında elimiz gayet kuvvetli. Firmalar da bunu bildiği için %100 yerlilik ile uğraşmak yerine yeni projelere ve AR-GE çalışmalarına yatırım yapıyorlar. . Son olarak, savunma sanayi uzmanı diye gezinen çoğu kişi mühendis değil. Burayı unutmamak gerekiyor. Siyasetcisi, uzmanı, yorumcusu, ocusu bucusu herkes kendine göre bir şeyler söyleyebilir. Bu kişilerin mühendis olmadığını unutmamak ve bu araçların birer mühendislik harikaları olduğunu her daim hatırlamak, yararlı olacaktır.

Akıncı ve MUIS için Ukrayna motorları kullanılıyor/kullanıalcak. Akıncı için daha sonra TEI motorlarına da geçilecek ve motor alternatifi artacak. Bu sürecin sonunda TB-2 için de Ukrayna motoruna geçilebilir ki yeni üretilen ya da Ukrayna'da üretilmesi planlanan partiler Ukrayna motorları ile üretiliyor diye biliyorum. Ukrayna motorları her şeyden önce Avusturya motorlarına göre politik olarak daha rahat olacaktır. TEI'deki durum ise ithallik ya da teknoloji transferi değil. TEI'nin şu an büyük bir kaynağı MMU ve HürKuş için ayrılmış durumda. İHA'lar için zaten Ukrayna motorları var. Ancak MMU ve HürKuş için aynı rahat alternatifler söz konusu değil. TEI şu an özellikle imalat yöntemlerine büyük oranda yatırım yapıyor. Ki benim bildiğim motorların testleri sürüyor zaten. Randımanlı olup olmadığına dışarıdan nasıl karar verdiniz, garip. SavunmaSanayiST.com | Savunma Sanayi Haberleri | SavunmaSanayiST Savunma Sanayi Haberleri www.savunmasanayist.com TE-PD170'nin kullanımı artacaktır. Motorun çoğu ithal ya da randımanlı değil yorumunu doğru bulmuyorum. Zira PD170 birkaç senelik bir proje değil. 2022 içinde entegre edileceğini düşünüyorum.

Proje var bildiğim kadarıyla ama hazır değil belli ki.