Merhaba, güzel bir kariyer ile ve orta bir bütçe ile havacılık alanı için Türkiye'de AR-GE merkezi kurulabilir mi? Yani önce araştırma-geliştirme sonra da üretim için devlet tarafından destek verilir mi? Yani bunlar büyük paralar istiyor fakat mesela 300.000₺ ile yanında devlet desteği olur mu? Çünkü bunun arsası, binası, çalışanı vb. bir ton harcaması var. Fakat devlet destek verirse gelecekte ülkemiz için güzel işler çıkartmak istiyorum. Şirket kurarsam gelir olarak güneş panelleri aklıma yattı. Şirketi ayakta tutmada güneş paneli tarlası yardımcı olur diye düşünüyorum. Çünkü AR-GE zamanında pek bir gelir kaynağı olmuyor. Tabi bir de güneş paneli tarlası kurmak için de devlet desteği gerekiyor. Ya da bir başka yol önce küçük bir ofiste AR-GE çalışmaları olabilir ama yine bunun için devlet desteğini merak ediyorum. Ne diyorsunuz? Fikirlerinizi alabilir miyim?

300 bin TL havacılık sektörü için para değil, sakız parası bile değil. Var olan paranı da harcama derim, git araba falan al, bu parayla bu sektörde AR-GE kesinlikle YAPAMAZSIN. NOT: Milyar dolarlık projeler yapan şirketlerde havacılık sektöründeyim yıllardır, alıntılarınızı ona göre yapın, havaya konuşmuyorum.

Bu tür projeler Türkiye'de genellikle üniversite içinde olur ki buna en iyi örnek ODTÜ. Fakat diğer taraflarda bahsettiğiniz şekilde proje bulmak zor. Yurt dışı da bir seçenek tabi. En sağlıklı olan ciddi kafa yormak ve sağlam bir planlama yapmak. Bakalım hayırlısı olsun. Aslında ben kişilikte mühendis gibi calışmayı severim fakat şirket denince de hele ki bu şekilde şirket oluşturmada bu pek de mümkün olmuyor. Ama yine de farklı biri olmak isterim. Gerekirse ortaklık kurar fakat yine işin içinde olmayı tercih ederim. Aslında bu sözüme bakınca direk mühendislikte çalış diyebilirsiniz fakat ben bir şirkette çalışmayı genellikle mesafeli buluyorum. Benim ana hedefim insanların bir şirkette çalışırken o şirketi yuvası gibi kullanabilmesi ve orada çalışırken maaş karşılığında iş yapmaları insanların temeli olmasını istemiyorum. Bir insan bir şirkette çalışıyorsa yaptığı şeyi kendi malı gibi görebilmeli, kendi alın terini ve emeğini yaptığı işe baktığında mutlulukla görebilmesini istiyorum. Bu yüzden şirket kurmak istiyorum ve orada çalışan herkesi bir aile olarak toparlamak istiyorum.

Yanlış anlama yapamazsın ya da yapma falan demedim ben asla Ben sadece biraz gerçekçi biriyimdir. Mesela şu an tek başına havacılık AR-GE'si yapan bazı küçük firmalar var. Yani öyle büyük bir yapısı olan yerler değil. Özellikle bu tip firmalara ulaşıp projeni sunarsan daha yararlı olabilir. Hem bu firmalar yan gelirlere sahip oldukları için sen de sermayenin bir kısmını buralara kaydırıp hem gelir hem araştırma için ödenek yaratmış olabilirsin. Bazı Gyrocopter, helikopter, ultralight geliştirme aşamasında olan firmaları mutlaka bulmalısın bence.

AR-GE sana bir gelir sağlamayacak bunu unutmamak gerek. Yani bir süre kendini idare edebilecek maddi bir sermaye gerekli ve 300.000₺ az olabilir bunun için. Ayrıca tamam AR-GE kurulabilir ama katılımcı, ortak, destek verenleri araştırdın mı? Yani tamam atıyorum bir iki girişimci katılabilir ama üretime ulaşacak kadar bu işe girecek kişi sayısını hesaplamak gerekli önce. Bir de bu üretim olsa bile satabileceğin pazarlayabileceğin bir pazar hedefi oluşturman gerekecek. Yani düşünülecek çok şey var. Bunları yapmadan ve olabilitesini görmeden yapmak çok zor. Birçok üniversitenin zaten koza dedikleri küçük çaplı AR-GE merkezleri var zaten. Asıl önemli olan bu küçük kozaları nasıl birleştirip bir Silikon Vadisi yaratabilirsin olmalı bence.

Haklısınız, sağlam bir ekip lazım ve bir hedef olması gerek. Zaten onlar ana temeller fakat benim endişelendiğim ayakta durabilmek. Sonuçta kimse emeklemeden koşamaz. Yani devletin nasıl bir desteği olur? Ana hedefim ilk başlarda 5-10 kişilik bir ekip kurmak ve bu ekibin içinde ben de olmak. Herkes ne yapıyorsa ben de aynı şekilde çalışmak istiyorum. Yani sonradan eklediğim fikirdeki gibi bir ofiste ilk başta bu çalışmalari yapmak daha uygun olur. Zaten ana sorun AR-GE aşamalarında gelirin olmaması, çünkü orada calışanların da maaşa ihtiyacı var ve daha bir sürü masraf var.

Sertlikle alakası yok. Kendisi havacılık sektöründe mi bilmiyorum ama havacılık sektöründe gözünün görebileceği çoğu şey dolar üzerinden Türkiye'ye giriyor ve dolayısıyla ufacık önemsenmeyen bir perçinin bile maliyeti kat ve kat artıyor. Eğer büyük işler yapmak istiyorsan 15-20 milyonun olur, arkanda yatırımcıların ve destekçilerin olur, devletten destek almak için başvurursun, havacılığı bilen ve seni paranla rezil etmeyecek sağlam bir ekip kurup başlarsın çalışmaya. Bugün milyonlar kazanan şirketler var havacılıkta, özellikle uçak işletme konusunda değil de üretim konusunda. Bu şirketler zamanında belki aylarca, belki yıllarca hiç kar etmeden projeleri ve ekipleri destekleyerek, yani maddi güçle direnerek bu zamanlara geldi. Tekrar söylüyorum, havacılık sektörü esnaf mantığına benzemez. Bugün 300 bin lira ile dandik bir semtten ev bile alamıyorsun. Realist olup beklentilerinizi ona göre belirleyin de hayat üzmesin.

Birkaç dakikadır arkadaşa bunu nasıl söylesem de sert olmasa diye düşünüyordum, sağolasın o dertten kurtardın. Artık ne dersem diyeyim bundan hafif olacak.