Şu anda asıl ihtiyacın hava-kara odaklı bir uçak olduğu zaten belli. Hava-Hava konusunda bir eksik olsaydı F-16'lara takviye yapılabilirdi. Uçağın ilk konsept gorüntülerine baktığımızda hava-hava görevleri için tasarlanmış bir uçak görüyorum. Silah istasyonlarının yeteri kadar hava-kara mühimmatı alamayacağını düşünüyorum. F-35'de silah istasyonu daha kare bir şekilde tasarlandığından büyük hava-kara mühimmatlarını rahatça kullanabiliyor. F-22'de daha dikdörtgen benzeri bir şekil kullanıldığından bolca hava-hava mühimmatı taşıyabilirken hava-kara mühimmatında hem kütle hem de çeşitlilik olarak dezavantajlı. Uçağın ilk konsept görüntüleri F-22'ye daha yakın gözüktüğünden böyle bir fikir kafamda oluştu. Motorlar güvenilir ancak eski motorlar. Supercruise desteği olmadığından menzil konusunda F-22 gibi düşük bir menzile sahip olabilir. Tanker uçak ihtiyacını arttıracaktır. Bu uçakta mutlaka IR ve FLIR sensörleri bulunmalı. Güdümlü mühimmatları efektif bir biçimde kullanabilmek için gerekli. En büyük sorun zaman ve bütçe. Ekonomimiz pandemi sebebiyle zorlanmakta. Bu tarz askeri projelere kaynak ayırmak zor olacaktır, Rus'larda olduğu gibi çok fazla erteleme belki projede iptal bile söz konusu olabilir. 2023-2025, böyle bir proje için çok iyimser bir tarih olacaktır.

TF-X, henüz F-35 projesinde bir sorun yokken ortaya çıkmış ve geliştirilmeye başlanmış bir sistem olduğundan dolayı ordunun F-35 ile F-4'lerin yerini doldururken yapacağımız jet motorlu uçak ile de eskiyen ve ömrünü tamamlayan F-16'ların yerini alarak hava - hava odaklı bir düşünceyle planlandığını düşünüyorum. Şu anki plana göre TF-X'de 2 adet GE F110 motoru kullanılacak. F110 motoru daha önce F-14'de ve F-16'da kullanıldı. Kendisini kanıtlamış, son derece güvenilir ve verimli bir motordur. F-16 sayesinde bizim de çok fazla iç dışlı olduğumuz, tecrübe kazandığımız bir teknolojidir. F-16 gibi çevik, küçük ve kıvrak bir avcı uçağında tek motor kullanırsınız. F-15 gibi daha ağır avcı bir uçak amaçlıyorsanız da 2 motor kullanırsanız. Eğer hava - hava performansında F-16 kabiliyeti hedefleniyorsa tek motor seçimi daha doğru olabilirdi zira hem uçağın karmaşıklığı azalırdı, hem bakım ve idame masrafları düşerdi, hem de ortaya daha küçük ve çevik bir uçak çıkabilirdi. 2 motorlu bir stealth uçak yapıyorsanız uçağı yeterli süre havada tutabilmek için yakıt depolarını büyütmelisiniz, dolayısıyla bu uçağın büyümesi anlamına gelir çünkü stealth bir uçakta kanat altı drop tank taşıyamazsınız. Bu da ağır ve hava - hava kabiliyeti düşen bir uçak anlamına geliyor. F-14 - F-18 gibi donanma uçaklarında 2 motor tercih edilir çünkü uçak gemisinden kalkıp motor sorunu yaşayan bir uçağın kaybedilmesi istenmez, dönüp gemiye inmesi beklenir. Bu 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Amerikalı denizcilerin en iyi bilinen doktrinlerinden biridir. Bizim uçak gemimiz yok, yapacağımız uçak %90 oranında kara üzerinde olacak ve sınırlarımızı korumakla görevlendirilecek. Dolayısıyla stealth bir uçağa da aslında çok fazla ihtiyacımız yok. Çünkü stealth mantığı savunmadan çok saldırı niteliği taşır. F-22 - F-35 - SU-57 gibi uçakların temel amacı düşman topraklarına gizlice sızarak derin darbeler vermek ve düşman daha ne olduğu anlamadan görevi tamamlayıp geri dönmektir. Bizim gibi tek derdi topraklarını savunmak olan bir ülkenin stealth gibi çok karma karışık bir teknolojiyle uğraşmak yerine 4.5 Nesil F-16 tipinde tek motorlu, av ve bombardıman yetenekleri mevcut uçaklara göre kabul edilebilir seviyede olabilecek bir planlama olmalıydı bence. Uçaklarımız büyük oranda Doğu'da terör örgütlerine karşı havalanıyor. Bombardıman görevleri için F-4 biçilmiş kaftandı. Dayanıklı yapısı ve inanılmaz faydalı yük kabiliyeti ile hava - yer görevlerinde ihtiyaç duyulan kandı. Emekli edilmesi ile birlikte bu açığı kapatacak bir uçağa ihtiyacımız olduğu aşikar. TF-X bunu ne kadar başarabilecek peki? Hava - hava kabiliyetli bir uçak mı acil ihtiyaç yoksa hava - yer odaklı bir uçak mı acil ihtiyaç? Yani F-16'ları modernizasyon ile idare etmeye çalışıp daha çok hava - yer odaklı çalışan bir uçak da planlanabilirdi. Yıllardır havacılığın içinde olarak beni en çok heyecanlandıran projelerin en başından geliyor ve çok umutluyum ama kafamda soru işaretleri çok. Konuşacak çok konu var, naçizane birkaç fikrimi belirtmek istedim, siz de fikirlerinizi paylaşabilirsiniz. Katıldığınız/katılmadığınız kısımları belirtebilirsiniz.

F-16 ve F-35'in arasında bir performansı olacak. Başarılabilirse yeterli olacaktır.

Combat radius 600 mil denmiş. 600 mil yakalanabilirse F-16, F-35 gibi uçaklarla aynı olacak. F-22'nin 500 mil.

Bir uçak ilk uçuşunu yapmadan ya da yapar yapmaz envantere girmez. İlk uçuşunu yaptıktan sonra geliştirilmeye devam eder ihtiyaç görülürse. Bu da yıllar sürebilir çoğu projede gördüğümüz gibi (F-35, SU-57)