Gelecek ay raporlar açıklanacakmış bakalım. Merakla bekliyoruz.

Benzer bir kaza Airbus A-320'nin ilk uçusunda yaşanmıştı. Klasik olarak pilot suçlu bulunuyor.

Türkçe kaynak da buldum, okumak isteyenler için. Airbus A320'nin ilk kazası; 26 Haziran 1988 Habsheim/Fransa uçak kazası | Kerem Gök

Uçağın hızını niye havada tutunma hızının altına düşürüyorlar onu anlamadım. Bu pilotların hatası mı yani 5000 fite yavaş yavaş çıkmaları mı gerekiyordu acaba? Havayolları konusunda hiçbir bilgim yok sadece merak ettim.

Çaresizlik işte. Olay senin önünde oluyor ve öleceksin. Ama yapabileceğin hiçbir şey yok Pilotluğu düşünenler hiç bu pencerelerden bakmaz. Böyle olaylar yokmuş gibi bakarlar mesleğe işte maalesef.

Uçak kazası raporunda izlemiştim, söylediğim gibi benzer bir kaza AirbusA-320'nin tanıtım uçuşunda yaşanıyor. Bildiğim kadarıyla otomatik pilot kontrolü olan ilk uçak. Hatırladığım kadarıyla o kazadan sonra belli kontrolleri pilot devre dışı bırakabilecek şekilde yazılımı değiştiriyorlar. Olayı araştırıp ismini buldum "Air France Flight 296" kazası. Hemen hemen aynı kaza.

Uçak havalandı ve 2 dakika geçti. first officer hava kontrole bir ''uçuş kontrol problemi'' yaşadıklarını ve 5 bin feet irtifada seyretmeye devam etmek istediklerini belirtti. Daha sonra 9 dakika boyunca uçağın ''stall uyarısı'' yaptığı ve burnunu otomatik olarak aşağıya çektiği kaydediliyor. Kaptan pilotun uçağın burnunu kaldırmaya çabaladığı, ancak uçağın hatalı stall uyarısı nedeniyle otomatik olarak uçağın burnunu aşağı yönlendirmeye devam ettiği belirtiliyor. Uçağın hızının havada tutunma süratinin altına düşmesi halinde, uçağın kanadında oluşan kaldırma kuvvetinin uçağın ağırlığını kaldıramaması durumu "stall" olarak adlandırılıyor. Sistemden kurtulamayan first officer ve kaptan, son dakikaya kadar kullanım kılavuzundan bir umutla hatanın çözümü için talimatları aradıkları kayda geçti. Daha sonrası ise malum... Cidden üzüldüm kabin ekibine ve yolculara. Mürettebat sorunu anlıyor fakat ellerinden hiçbir şey gelmiyor. Bir umutla talimatlara bakıyorlar, o da sonuç vermiyor... 737 MAX derin yaralar açtı.

Ben de rahatsiz oldum ama bir sey demedim. Insanlarin boyle aci ve talihsiz bir olum yasamasi komik bir olay değil. Yaşına veriyorum.

Boeing, bu teknolojiyi manuel bir şekilde de kontrol edilmesine izin verseydi belki pilotların başarısına göre toparlama şansı olabilirdi ancak bildiğim kadarıyla yazılım izin vermiyor. İzin vermediği sürece 40 takla da atsan bir müdahale yapamazsın. Airbus da ders çıkarmış demek ki.

Anladığım kadarıyla yani rapor daha açıklanmadı bu yüzden net bir şey söylemek yanlış olur fakat anladığım kadarıyla bu durumun pilot tecrübesi ile ilgili değil. Yani pilot yanlış bir şey olduğunu gördüğü halde müdahale edemiyor. Yani uçak sana izin vermiyor. Mesela bazı savaş uçaklarında örneğin çok saçma bir kumanda verdin uçağa diyelim, uçak bunun saçma olduğunu algılıyor ve yok sayıyor. Burada, pilot kontrol kolunu çekmesine rağmen uçak bunu yok sayıp hala burun aşağı hareket etmeye devam etmiş. Düşük irtifada bu ölümcül bir müdahale olur. Çünkü bu şekilde uçak tutunmayı tamamen bırakabilir.

Peki neden bu tip durumlarda tamamen manuel kontrollere geçemiyorlar, yazılım insandan daha güvenli algısı var sanırım.

Kronik bir yazılım sıkıntısı gözüküyor şu anda. Boeing, kısa süre önce yazılım üzerinde çalıştıklarını belirtmişti ve bitirmelerine az kaldı sanırım. CEO'su açıklama yapmıştı geçende yine. 2 ölümlü kaza oldu 737 MAX uçağında. İkisi de sistemsel hata. Yani pilot ve teknik ekip hatası söz konusu değil. Zaten konuda belirttiğim gibi pilotlar hataya müdahale bile edemiyorlar, elleri kilitli bildiğiniz.

Airbus ders çıkardı işte. Sıra Boeing'de bakalım

Kara kutu kayıtları hala paylaşılması mi?

Ben onu bilerek attım çünkü ilk defa bir mesajda pes peşe 5 üzgün gördüm Oraya hahaha attım ama ben de üzüldüm.

Yorum yapmak için yorum yapan biri olsaydım 3-4 sene içinde sadece 109 mesaj yazmazdım. (Bunu 18000 mesaj yazmış birisinin söylemesi ayrıca komik) Senin algınla diğer insanların algısı aynı olacak diye birşey yok. Sinirlenmeni anlayamadım bile. Sakin ol lütfen.

Yazılım kontrolü sana bırakacak şekilde ayarlansa manuel kontrole geçilebilirdi. Ama sistemi yazan mühendis ve yazılımcıların hatalı noktalarından birisi de buydu zaten. Aslında özetle Boeing bir macera aradı ve bunu eline yüzüne bulaştırdı bence.

Boeing'in suçu üstlenmesine veya kabul etmemesine gerek yok. Isin ıcine resmi kurumlar girmis durumda. Yeni yaptıkları guncellemeyi de kontrol edip öyle yayınlayacaklar. Kazalar ve incelemeler de ortada. Boeing'in demesine kalmıyor yani iş.

Üzücü.

Konu başlığında biraz acımasız olmuşsunuz. Pilotlar da bir insan ve o kazada onlarda hayatını kaybetti. Sorunun uçak ve üreticisinde olduğu bence kesin. Kitapcığa bakma olayı gerçek mi bilmiyorum fakat kitapcığa bakarak hatayı bulmaya çalışmak demek pilotların deneyiminden çok, uçakta spesifik bir arıza olduğu anlamına geliyor bence. Son düzenleyen: Moderatör: 22 Mart 2019

Hayır. Kalkışta ve irtifada sorun yok. Stall uyarısı yüzünden uçağın burnu dalış pozisyonuna geçiyor. Yani yükselmek için bir müdahale yapılmasını engelliyor.

Şunu düşündüm, acaba daha deneyimli bir pilot olsa, uçağı indirebilir miydi? Yoksa sistem tamamen kilitlenmiş miydi?

@Jira hocam kusura bakma ama başlık yanlış anlaşılmaya oldukça müsait olmuş. Yazını okuduktan sonra ne demek istediğini anladım ancak konuyu ilk gördüğüm zaman ben de @automatte 'nin anladığı gibi anlamıştım aşağı yukarı.

Arkadaşlar bir pilot, bir teknisyen hata için 2 dakika da el kitabına bakar, yeri gelir 2 saat de bakar. Neresi yanlış anlaşılmış bilmiyorum. Ben başlıkta pilotların çaresizliğini dile getirmek istedim. Çünkü sisteme yapabilecekleri bir şey yoktu, yine de kitabı kontrol ettiler, standarta uydular.

Uçak kalkıyor ve 2 dakika geçiyor. Hangi piste yaklaşmış? Pilot becerisiyle bir alakası yok bu durumun. Burun kendini otomatik olarak aşağı çekiyor ve pilot da bunu engellemek için burnu havaya kaldırmaya çalışıyor fakat sisteme müdahale edemiyor. Sistem kilitleniyor gibi düşün, izin vermiyor. Elbet de yetenek önemli husus. Ancak 2 kazanın da pilotların beceriksizliği ile alakası olmadığı aşikar bir sonuç. Bunu da Boeing alttan alttan kabul edip yeni yazılım üzerinde çalıştıklarını belirtti. Sanki yazılımı yapıp, onaylamış biriymişsiniz gibi hiçbir kabahat bulmamanız beni oldukça şaşırttı. Freni patlamış bir arabayı frene basarak durduramazsın. Mantık kolay yani Bunu da ben değil, FAA, EASA gibi kurumlar söylüyor.

Orası muhakkak. Suçu kendi üstünden atmak için elinden geleni yapacak. Fakat şu an olayın takipçisi çok kuruluş var. Herkesi hemfikir etmek biraz zor olacaktır.

Boeing kolay kolay suçu üstüne almaz. Genelde kullanıcı hatası der.

Pilotla bir ilgisi yok bunun. Hatta şöyle düşün, görüyorsun duvara çarpacaksın ama ne yaparsan yap araba kendi bildiği gibi dümdüz devam ediyor. Sadece ölümü bekliyorsun. Okulda kurtarma yöntemlerini defalarca anlatıyorlar öğretiyorlar. Hatta yaptırıyorlar da gerçek uçuşta defalarca. Fakat bu durum farklı. Yazılım hatası uçağa müdahale etmeni engelliyor. Sen ne yaparsan yap. O sadece yüklenmiş olan prosedürü uygular. Senin müdahalelerin geçersiz kalır bu yazılım sayesinde.

Arkadaşlar mümkün olduğunca konu içeriğine göre yorum yapalım. Sadece başlığa bakmak hatalı olur.

ABD, Boeing'e soruşturma açtı şimdilik.

Ben fikrimi söyledim konunun uzmanı olmadığım anlaşılmıştır diye düşünüyorum. Boeing birçok kazada hatta hemen hemen hepsinde suçu pilotlara atan bir firma, kolay kolay biz hatalıyız diyeceklerini sanmıyorum. Mutlaka yapılacak bir şeyler vardır burada verdiğim örnekteki gibi, bol miktarda uçak kazası raporu izledim burada pilotların yeteneği ortaya çıkıyor işte.

Yazılım sıkıntısı olduğunu pek sanmıyorum ben böyle hataları 20 yıl önce aştılar, piste o kadar yaklaşan bir pilot uçağı yazılım hatası olsa bile daha güvenli bir şekilde indirebilirdi diye düşünüyorum. Bu tip durumlar tamamen pilotların beceresine bağlı olaylar, eğitimlerde falan işlemiyorlar bildiğim kadarıyla. Bütün flaplarını kaybettiği halde, uçağı piste güvenli bir şekilde indiren adam var ırakta. Kanadına isabet eden roket nedeniyle flaplar iptal oluyor. Pilot sağ ve sol motora güç vererek uçağa manevra yaptırıyor, bu deneyerek buluyor o sırada.

@Silinen üye neden Hahaha emojisi attınız, gülünecek bir şey mi var? Yanlışlıkla atmışsınızdır umarım.

Ben konularımda ve mesajlarımda son zamanlarda anlasilamiyorum sanırım. Şu başlıktan nasıl bir anlam çıkardınız? Ben çıkardigım anlamı söyleyeyim. Pilotlar elinden geleni yaptı, daha sonra sonuçsuz kalınca bir umutla el kitabına da baktılar. Yanine var bunda? Yorum yapmak için yapmayın sıkıcı hal alıyor şu durum... Nerede pilotlara bir sey demisim, yukarıda biri pilot yeteneğine getirmiş hatta orada da açıklama yapıp pilotları savundum... Pilot, teknisyen ne kadar deneyimli olursan olsun o kitaba bakar. Isin içinde olmadığınız için işleyişi bilmemenize bir şey demiyorum.

Sirkete yonelik herhangi bir ceza ya da yaptirim olayi var mi?

Aslında aklıma bir soru takıldı. Bu hata pilotların suçu mu yoksa uçağın arızası mı?