Amazon adına uçan 3591 sefer sayılı uçak, Houston yakınlarında Trinity Körfezi'nin çamurlu sularına düşmüştü. Uçağın türbülansa girmesinden sonra 18 saniyede denize vurmuştu. Bu uçak, kargoya çevrilmiş bir Boeing 767'ydi... Miami'den havalanan ve Houston'a giden uçakta iki pilot, kokpitte de bir misafir yani yolcu olarak uçan pilot bulunuyordu. En son hava trafik kontrol merkezi ile 8 bin 500 feet'te temas kuruldu. Uçağa türbülans nedeniyle sola dönmesi söylendi. Pilotun 'Anlaşıldı' kelimesi, uçakla kurulan son temastı. Türbülansa Giren Uçak Birkaç saniye sonra uçak ağır bir türbülansı girdi. Pilotlar gaz kollarını maksimuma getirdi. Boeing 767 tırmanmak istiyordu. Tam bu sırada pilotlar sert bir dalış kumandası verdi. Kargo uçağının burnu 49 derecelik bir dalışa geçti. CVR olarak adlandırılan Kokpit Ses Kayıt cihazı, uçağın dakikada 6 bin feet irtifa kaybettiğini gösteriyordu. Kokpit uyarı sesleriyle dolmuştu. 18'inci saniyede kayıt kesildi. Uçak suya çarparak parçalanmıştı. Psikolojik Etki Kazayı araştıran Ulusal Uluştırma Emniyet Dairesi ekibi, paylaştığı ön bilgide, pilot psikolojinin hızla tırmanmaya çalışan uçağın burnunu bastırmak üzere baskı yapabileceğine dikkat çekti. Ancak uçuşun bu aşamasında oto pilot sisteminin devrede olup olmadığı veya hangi modda kullanıldığı konusunda henüz bir bilgi paylaşılmadı. Kaynak 18 saniyede denize vurdu Şu videoyu da izleyin derim: Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et

Şu an sistemler eskiye göre daha gelişti ve basit hatalara meyil vermesi sonlandırıldı. Ama tabii ki onlar da insan yapımı ve hata çıkarmaya her zaman meyilli sistemlerdir. Yine de o sistemlerin bir insan gibi duygusu yok. Bu konularda kendinden çok onlara güvenmek gerekebiliyor. Okullarda da bu şekilde öğretiliyor zaten.

O kaza galiba komutu yanlış algılamak değil de girilen irtifa bilgisini hatalı görüp olması gerekenin çok altına inmesi yüzünden düşmüştü uçak.

Okullarda bunu defalarca öğretirler ve her sınavda fiks çıkar hiç sekmez. Sadece göstergelere ve verilere güven. Kendine değil. Diye. Ama insan psikolojisi ile sadece "Sense of Pants" denilen yani vücudunun hissettiklerine güvenir. Örneğin bazen bulut içinden çıkıyorsun bir anda kendini yan yatmış halde buluyorsun. Ve bu yüzden çok kızarlar göstergeleri kontrol etmedin diye.

Sensory Illusion... Bir pilotun yapmamak için defalarca eğitim aldığı ama insan fizyolojisi ile istemsizce yaptığı en ölümcül hata

Bu yüzden bazen yapay sistemlere güvenmek gerektiğini düşünüyorum. Özellikle böyle ölümcül olabilecek durumlarda ve öznel düşüncelerde.

Yapay sistemler her ne kadar güvenilir olsa da onların da bir hata payı mevcut. Mesela 1988 yılında Airbus A320'nin bir alçak irtifa gösteri uçuşu sırasında pilotun yüksel şeklinde verdiği komutu tepkisel olarak uçuş bilgisayarı iniş komutu olarak algılayıp uçağın ormanlık alana düşmesine neden olmuştu. İlgili Video: Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et