Merhaba. Değerli arkadaşlar; Bildiğimiz gibi AC motorlar ve DC motorlar kendi akımlarından başka formdaki elektrikle çalışıp dönemezler. Örneğin fırçalı DC oyuncak motorunuza (Elektrikli araba veya bir fanla serinlik vereni fırçalı Dc formda bulunanı, kasa fan motorları ise hariçtir, bunlar fırçasız tipteki DC motorlarıdır, vb.) DC yerine AC akımını verdiğinizde, motorun statoru titreyip kalır. Dönmesi mümkün olamaz. Ancak tek diyotla veya köprü diyotla doğrultup DC olarak verirseniz o zaman dönebilir. Ancak bu AC'yi bakır kablolarla uygularken eliniz titreyip de bir an için ark oluştuğunda, bu AC akım formu kısmen doğrultulup DC haline gelerek bu motoru yine döndürebilir. Sebebi bakır kablolar arasında bu temasta kısmen bakır> bakır küpro oksit şeklinde oluşup yarıiletken görevi görebilmesi ve kısmen doğrultulması nedeniyledir. Deneyenleriniz buna şahit olmuş bile olabilir. Üniversal motorlara 220 volt AC yerine düşük AC veya DC vermeyi düşünelim. Çok düşük AC'lerde (30-40 volt AC gibi) rotorda bir dönme gözlenemez. Ancak 12 volttan itibaren DC ile bu motorlar AC akımdaki bazı iç kayıpları ortadan kalktığından daha verimli dönmeye başlar, en verimi dönmeleri ise 50- 60 volt DC'lerdedir. Bu voltajlarda uygulanan amper değeri çok uygun veya çok yeterli de olduğuda, milinden yeterli torku alıp iş bile yaptırabilmeniz mümkündür, örneğin yüksek torklu bir narenciye sıkacağı olarak, yüksek torklu oto cilalama makinesi motoru olarak, vb. kullanmanız mümkündür. Çamaşır makinesinden çıkan tek fazlı, yardımcı sargısız 220 volt AC asenkron motoruna sadece 220 volt AC akımı uyguladığında rahatça dönebilir, bir aküden 12 volt DC veya güç kaynağından 50 volt DC uyguladığında ise bu rotor statora göre sadece belirli bir konumda sabit kalabilir, dönemez. Ancak elinizle Bu DC akımı verirken sürükleyerek koparıp atmak şeklinde kesik olarak bu akımı kabloldan veririseniz bu DC akımında, bu asenkron motor yine tek yönde bir tur veya yarım tur atarak dönüp duracaktır. Sebebi ise özindüksiyonla DC'nin ani kesilmasi yani klasik ateşleme sistemlerindeki akü- ateşleme bobini, plarin, buji sistemindeki gibi eski araç buji ateşlenmesinde olduğu şekliyle darbeli DC akımının oluşup rotorda yine bir akım indüklenip bu rotora tek yönde ve çok geçici bir hareketi kazandırmasıdır. DC akımı uygualrken sürükleyerek koparmak şeklinde değil de açma/kapama şeklinde veririseniz rotorda yine bir dönme hareketi gözlenemez. Çünkü ters ve düz yönde oluşan özindüksiyon akımları birbirlerini tamamiyle yok etmiştir. Tüm bu anlatılanlar bazı motor türleriyle ilgili olarak elde ettiğim kendi kişisel gözlemlerim dir. Tesla elektrikli araçlarında 3 fazlı asenkron motorla yolda seyir halinde iken gaz pedalından ayağınızı birden çektiğinizde, asenkron motor sürücüsünün bu asenkron motora uyguladığı AC formu düşürüp, ayni asenkron motordan regenaratif olarak oluşan bir geri dönüşümle akülere şarj edilip depolanabilen bu DC elektriğin nasıl oluşabildiğini biraz düşünmek gerekir. Sebebi o kadarda zor değilidir, bir ip ucu vermiş olayım, çok büyük güçlü rüzgar türbinlerinde kullanılan 3 fazlı asenkron motorlarında da ayni yolla DC elektrikle akülerde güç toplanabilmesi mümün oluyor, yol yine ayni yoldur. Yani aslında Elon Musk Mars'ı çok yeni keşfetmemiştir, çok bilinen bir yöntemi Tesla araçlarında kendisi uygulamış ve reklam amaçlı olarak da Mars'ın yörüngesine dünyadaki bir Tesla aracını sırf bu amaçla yollamıştır. Kolay gelsin. 650 VA etiketli çamaşır makinesi asenkron motoruna 50 volt AC verilince hiç bir hareket görülmezken, 96-100 volt AC'de ise motor normal kendi devrinde dönerek orijinalindeki gibi döndü. Ancak miline dokunulduğunda kolayca yavaşlayarak durması ise kolay oldu. Ayni 150 watt.'lık taşlama asenkron mkotorunun 220 volt AC'de çalışırkenverebiildiği tork değeri bu güç değeriyle adeta eşitlenmiş gibi olmuş oldu, yani 220 volt AC yerine 96 - 100 volt AC değerinde motor milinden elde edilen tork değeri çok düşmüş oldu. Daha farklı olarak üniversal motorlarda 50- 60 volt DC akımın uygulanmasında ise bu motordan oldukça yüksek tork elde edebiliyoruz, asenkrondan çok daha farklı olarak. Kolay gelsin.