Merhaba. Bu konu içinde tersinirliği ve tersinmezliği, tersinir olan ve olmayan somut örneklerle ele alacağız. Elektrik Üretiminde Tersinirlik ve Tersinmezlik Mağnetik alan yoluyla elektrik üretebilmek için değişken mağnetik alanın motor olarak da jeneratör olarak dönerken bu değişkem mağnetik alanın her iki durumda da asıl elektrik üretilecek sargılardan geçebilmesi gerekir. Sabit mıknatıslı AC ve DC motorlar tersinirdir, yani dönerken elektrik elektrik verildiğinde motor olarak dönerler. Örneğin sabit mıknatıslı ve fırçalı DC motorlar, sabit mıknatıslı AC senkron motorlar en iyi buna örnektir, dönünce DC/AC elektriğini DC/AC elektrik verilince ise motor olarak dönebilirler. Üniversal motorlar ve asenkron motorların rotorları dönerse elektrik üretmezler, tersinmezdir, yani sadece motor olarak çalışabilirler. Asenkron motorun istisnai olarak AC elektrik üretebilmesi için stator sargılarına AC uygulanırken kayma – yönden + 'ya doğru evrilmeli, yani devir sayısı +'ya doğru artırılmış olmalıdır. Kimyasal yoldan akü olarak kullanılan piller tersinirdir, yani dolu iken pil olarak çalışır, elektrik verilince kimyasal süreç tersine dönerek tekrar pil haline gelirler. Kuru piller, alkalin piller sadece pil olarak kullanılıp elektrik verilince kimyasal olarak tersine dönemeyip elektrik alarak tekrar pil olarak kullanılamaz, geri dönüşüme verilip atılır. Bunlar tesinmezdir. Aküler, şarjlı piller tekrar şarj edilebilir ve tersine dönen pil olarak kullanılır, yani tersinirdir. Isı yoluyla bir peltierde P ve N bileşim eklemleri ısıtıldığında ve diğer eklemleri soğutulduğunda veya oda sıcaklığında kaldığında elektrik üretebilir. DC elektrik verildiğinde P ve N eklemlerinde akımın yönüne göre bir eklem yeri soğurken diğer eklem yeri ısınır. Yani peltier de tersinirdir, hem ısıyla elektrik üretip hem uygulanan elektrikle soğutma işlemini ters olarak yapabilir, verilen DC akımı peltierde ısı pompasına dönüşür. Bir rezistansa elektrik verildiğinde ısınır, ancak tersine bu rezistans ısıtılınca bir elektrik üretemez, çünkü peltierdeki gibi P-N eklemi iç yapısında yoktur, bu nedenle tersinmezdir. Işık yoluyla elektrik üretmede ve elektrikle ışık oluşturma işlemleri de tersinirdir. LED bileşiminde P-N eklemlerinden sınırlı DC akımı geçerken ışığa dönüşür, Diğer bir P_N eklemi olan fotovoltaik güneş pili gözesinde ise güneş ışığı bulutlu, kapalı havalarda bile elektrik akımına dönüşür, tersinirdir. Bir diyottaki P-N eklemi de aslında LED de olduğu gibi eklem bölgesi açıksa ve uygun bileşimlerle DC akımı geçerken ışık üretebilir, 2N3055 güç transistor ünün dış metal kılıfı çıkarılıp üçlü eklemi hgüneş ışığına maruz kaldığında elektrik üretebilir, bu şar altında 2N3055 transistörü de tersinirdir. Elektrik verildiğinde bir transistör olarak çalışıp üçlü eklemine kuvvetli ışık düştüğünde elektrik üretilebilir. Kimyasal Olaylarda Tersinirlik ve Tersinmezlik Kiyasal tepkimelerin bazıları tersinirdir, yani soldan sağa doğru olan kimyasal reaksiyon, sıcaklık, basınç, vb. etkilerle sağdan sola doğru evrilip tersine dönebilir. Amonyak gazının hidrojen ve azot gazıyla bir yönde oluşumu ve amonyağın tekrar şartlar değiştiğinde hidrojen, azot gazları şeklinde geri ayrışımı buna iyi örnektir. N2 + 3H2 > 2NH3 veya 2NH3 > N2 + 3H2 çift yönlü kimyasal reaksiyon örneğinde de olduğu gibi. Biyolojide Tersinirlik ve Tersinmezlik "Yumurta mı tavuktan tavuk mu yumurtadan çıkar" tezi veya söylemi aslında bir anlamda doğrudur. Yumurta civcivle yetişkin bir tavuğa dönüşebilir, tavuk ise yeniden yumurta doğurabilir, bu süreçler de tam olarak tersinirdir. Yere düşen bir zeytin çekirdeği zeytin ağacına, ağaçta ise yeniden zeytin ve zeytin çekirdeğine doğru tersine dönebilir, yani tersiniridir. İnsan gözüne görünen ışık ışınları düştüğünde beyinde görüntü şeklinde algılanır. Bu görüntü veya algı tersine beyinde düşünülüp örneğin bu düşünme gücüyle tersine gözlerden laser ışığı şeklinde çıkabilir mi? Bilim adamları en son olarak bunun mümkün olabileceğinin, yani süper kahramanlara özgü olan bu belirgin özelliğin herkes için sıradan bir süreç olabileceğini şimdilerde belirtmekteler. Zamanda Tersinirlik ve Tersinmezlik Zamanın geriye alınması termodinamikte yer alan entropiye kavramına hiç uygun değildir. Zamanın ileriye doğru başarıyla alınabileceğini ağırlıklı olarak öne süren fizikçiler, ayni tersinirliğin geriye doğru mümkün olamayacağını termodinamikteki entropiyi özellikle de göz önüne alarak söylemekteler. Rus bilim adamları yaptıkları en son deneylerde zamanı kısa süreliğine geri alabildiklerini ve buna şahit olduklarını medyadan özellikle de belirtmişlerdir. Ancak bunun kesin doğruluğu ve sürekli geçerli olabilmesi için ayni durumun, ayni şartlarda ve her zaman gerçekleşebilmesi, bu konuda akıllarda bilimsel bir şüphe kalmaması, bunun her zaman gerçekleşebileceğinin gösterilmesi veya kesin olarak ispatlanması gereklidir. Yani bu medya bilgisinin kesin doğruluğu ise her zaman, her şartta sürekli ispata muhtaçtır. Kolay gelsin.