Herkese merhaba arkadaşlar, Buzlanma bir uçak için olabilecek en berbat durumlardan birisidir. Çünkü tutunmayı tamamen negatif yönde etkiler. Ayrıca gözle tespit edene kadar her şey çok geç olabilir. Bunları tespit etmek için Icing Detector denilen cihazlar bulunmakta uçaklarda. Ama hepsinde yok maalesef. Maliyetleri yüzünden. Oluşan buzlanma bir uçağı sarsıntıya sokabileceği gibi direkt düşürebilir bile. Mantığı ise oluşan buz, uçağın kanadındaki hücum kenarına gelen hava akımının doğrultusunu bozar ve uçak için gerekli olan düzgün hava akışını bozar. Bu yüzden istenen basınç farkı elde edilemez ve uçak tutunmayı kaybeder. Sizlere örnek olarak bir kaç fotoğraf koyuyorum ne demek istediğimi daha rahat anlatabilmek için. Umarım ilginizi çeker. Herkese iyi sosyaller Ek bilgi, biz de stall ikazı neden ötmüyor diyorduk, meğersem o bile donmuş iniş esnasında Dosya Ekleri IMG_0410-min. JPG 951,8 KB · Görüntüleme: 49 IMG_0905-min. jpg 922,5 KB · Görüntüleme: 43

Motor gücünden yararlanan Anti-icing sistemleri vardı sanırım.

Bakıldıktan sonra karar yetkili teknisyenler ve bizden çıkıyor. Uygulayan ekip ayrı.

Bu işlem için kapı kapatmadan karar vermek gerekiyor, fakat uzun taksi sürelerinde gövdede birikinti olursa mecburen kaptan talep hizmeti talep eder. Önceden talep edilmeli çünkü bu işlemi uygulayacak anti-icing aracının kazanının ısıtılması ve sıvının hazırlanması gerekir. Kazanın istenilen sıcaklığa ulaşması yaklaşık yarım saat sürer. De-icing ve Anti-icing işlemi sırasında tercihe göre sadece gövde, sadece kanat veya full işlem sağlanır. Motora, APU çıkışına, İniş takımlarına, Radom'a işlem uygulanmaz. Özellikle TK'nın kullandığı Clariant Safewing Type 4, gövde ve kanat harici bir yere eskaza uygulanırsa zamanla çok ciddi korozyona yol açıyor. Diğer sıvılara göre daha yoğun ve yapışkandır. Çelebi ve Havaş Type 2 kullanır. Litresi 7 eurodur, narrow body bir uçağa aşağı yukarı 600-700 litre sıvı harcanır. Genelde 3 tip karışım uygulanıyor. %80 sıcak su %20 sıvı, %50 sıcak su %50 sıvı, %80 sıvı %50 sıcak su şeklinde. De-icing daha şiddetli, dikine, kar ve buzu sökmek amacı ile yapılır. Anti-icing işlemi ise gövdeye bombeli bir şekilde püskürtme şeklinde uygulanır. Özetle yer hizmetleri için çok ciddi bir gelir kaynağıdır. Sıvıların ortalama 3 yıl saklama süresi vardır. Her sene depolardan alınan numuneler yanlış hatırlamıyorsam Belçika'daki merkeze yollanıp işlevselliği kontrol edilir, eğer işlevini yitirdiyse depoda ne kadar sıvı varsa doğaya karıştırılmadan bertaraf edilir. AHL'de park pozisyonlarda bu işlemin uygulanmasına müsaade edilmez çünkü park pozisyonlarında artık sıvının doğaya karışmadan ayrıştırılmasına müsaade eden giderler yoktur. Sadece F park pozisyonunda buna imkan var. Dolayısı ile yoğun kar yağışlarının olduğu günlerde çok çılgın taksi süreleri ortaya çıkıyor.

Eğer De-Ice veya Anti-Ice işlemi için uygulama limiti olan süre aşılmış ve uçak hala havalanamamışsa pist başından bile dönmesi gerekebilir. Çünkü buzlanma özellikle kalkış yapan bir uçak için ölümcül etkiye sahip olabilir.

Kış koşullarında, uçağın havada tutunabilmesi, aerodinamik yapısının bozulmaması için uçuş öncesi uçak kanat, gövde ve kumanda satıhlarının buz ile kardan arındırılmış ve kalkış esnasında buzlanmasının önlenmesi gerekir. Yolcu uçakları da kimyasal bir sıvı ile yıkanıyor bu sebepten ötürü.

Aynen, De-Icing işlemi deniyor buna ve zaman kısıtlı bir işlem. Yani yaptık hadi bakalım kanatlarına zeval gelmesin bir daha buzlanma olmaz sana gibi bir şey yok Tam sürelerini hatırlamıyorum ama sıvı cinsine göre değişiklik gösteriyordu dayanma süresi sanırım

Anti-Ice denilen bir sistem var. Bazı uçaklarda bu elektriki ısıtma yolu ile bazı uçaklarda sıcak hava ile şişebilen botlar sayesinde yapılabiliyor. Jet uçaklarında bot sistemi biraz uygunsuz olacağı için elektriki ısıtma daha doğru olacaktır.

Yanlış biliyorsam düzelt beni, mesela push-back öncesi veya taxi öncesi pilot farkederse kuleden o da talep edebiliyor değil mi?

Çeşitleri çok var hocam. Biz Turkish Technic'de 4 çeşit kullanıyoruz. TYP 1: Anlık temizler, kalıcı koruma sağlamaz. TYP 2: Bunu genelde yağışlı havalarda veya taksi süresi uzun süren kalkışlarda kullanıyoruz. TYP 3: İkisinin karışımıdır. Orta derecedir. TYP 4: Berbat havalarda bunu kullanıyoruz Tam koruma sağlıyor. Püskürtüldüğü yerde çok uzun süre kalır.

Siz mi uyguluyorsunuz yoksa havalimanında ayrıca bir ekip mi var bu iş için?

Soğuk hava şartlarında görev yapan F-16'lar ve benim sevdiğim yarim dediğim F-4'ler bundan etkilenmemesi adına nasıl bir çözüm uygulanıyor? Bilginiz var mı?

Pilotun fark etmesi bizim için daha rahat oluyor. Telsizden çağrı yaptığında ekip gidip kontrol ediyor. Neyin kullanacağını belirtiyor ve ilgili yere haber veriyor. Pilotlar da kuleyle veya teknik ekiple irtibata geçebilir, geçiyor.