Özgür irade olmasaydı sevdiğim kız beni reddetmezdi be dostum...

Doğruya doğru demekten başka bir şey diyemeyiz hocam. Durumlar böyle.

Hayir, bu duzenegi kim kurduysa onun karari olacak.

Atam bile aşkını Sofya'da bırakmış. Atamızın kazanamadığı savaşı biz mi kazancaz be!

Hayatım kurgu demedim. Dediğim şeyler ile alakası yok bunun. Benim yaptığım veya yapabileceğim seçimlerin potansiyeli benim iradem dışında gelişti diyorum sadece. Bu bir kutsal güç tarafından oldu ya da olmadı demiyorum. Karakterim iradem dışında gelişti. Bu kişiliği ben seçmedim. Psikiyatrik rahatsızlıkların bile genetik olduğu kanıtlanmış bir olay. Doğduğumda taşıdığım genler, anne babamın ben büyürken bana karşı takındığı durum, ilkokulda veya ortaokulda akranlarım ile girdiğim ilişkileri ben seçmedim. Ve bu saydıklarım kişiliğin yarısından çok daha fazlasını oluşturuyor. Bak ben geldim buraya yazı yazdım demek ki özgür irade var mı sence olay?

Ben ölümden dolayı kişisel gelişimi de boş görüyorum. Yeterli gelir elde edecek mesleği alayım kafi, gerisini Celal Şengör gibi manyaklar yapsın. O yüzden bir ara çok merak saldığım derin konulara artık bakmak içimden gelmiyor.

Basit ve yersiz olabilir ama özgür iradem yoksa şuan neden bu konuya yazıyorum? Yazmaya beni zorlayan bir şey mi vardı yoksa ben isteyerek mi yazdım? Böyle konularda kesinlik belirtmek olmaz bana göre, yerine göre iraden özgürdür yerine göre de değildir.

Senin görmek istediğin tanrıcılık konularını görmediysen ağlaman normal böyle. Kafanı kumdan çıkarıp düşünmeye çalışırsan anlarsın belki beni.

Özgür irade ile seçim yapmak aynı şey değil. Senin bahsettiğin şey bireylerin seçim yapması. Bu seçimler tamamen kişinin özgür iradesi ile yapılan seçimler mi mesele bu.

Senin kişiliğini ve eylemlerini belirleyen şey aslında sen farkında olmadan sana yükleniyor. Yani şu anki karakterini özgür iraden ile seçmedin. Biyolojik yapın, ailenin seni büyütürken davranışları ve çevre sen farkında olmadan sana kişiliğini yükledi bile. E eylemlerimiz de kişiliğimize göre yapılıyorsa özgür irade diye bir şey yoktur. Yokturdan ziyade anlaşılması için zihnin ve biyolojik yapın izin verdiği sürece özgürsün. Bana hiç boşuna akıl sahibi olduktan sonra yani çocukluktan yetişkinliğe geçtiğimiz zaman doğruyu yanlışı ayırabilecek bir irademiz var o yüzden de özgür irade vardır gibi çok basit bir düşünceyi savunmayın. Böyle saçma bir şey olabilir mi? O zaman bunca kötülüğü yapan insanlar aslında bunun kötü bir şey olduğunun iradesine varamıyor ya da senin kolaylıkla yendiğin kötü düşünceleri yenemiyor ama sen kutsanmış gibi hemen iyiyi kötüyü ayırıyorsun ve iradenle bunu seçtiğini mi savunuyorsun bana? Her insan farklıdır ve bu farklılığın sebebi özgür irade kesinlikle değil. Çevrenizde hiç kitap okumamış hayatı bomboş şeylerden ibaret olan ve basit insan olarak gördüğünüz o insanlar özgür iradesi ile o yaşamı seçmedi ya da sen özgür iraden ile entelektüel bir yaşam seçmedin. Sen farkında olmadan çevrenin sana getirdikleri ve genetiğin sayesinde öyle oldun. Kişiliğin çocuk yaşta şekillenmeye başladığı kanıtlanmış bir durum. Hatta en önemli evresi ve bu evre senin iradenle geliştirebileceğin bir evre değil. Böyle bir durumda nasıl özgür iradeden bahsedebiliyor insanlar şaşıyorum. Eylemlerinin temel dayanağı olan karakterin sen farkında olmadan gelişiyor. Ben artık bu dünyadaki en büyük kötü insanı bile suçlamıyorum. İnsan doğası atılmış bir zar. Kimse özgür değil. Seçim yaptığını düşünüyorsun ama yanılıyorsun çünkü senin nasıl seçim yapacağın senin iraden dışında oldu. İyilik? Kötülük? Merhamet? Sevgi? Nefret? Bunları birisine beslerken özgür iradenizle mi davranıyorsunuz? Hayır. Kimse kötü olmayı veya iyi olmayı seçmez. Onu seçebilecek potansiyeli o farkında olmadan iradesine yerleştirilir bu kadar basit.

Hocam siz kelebek etkisi yasası ile özgür iradeyi çok karıştırmışsınız. Steve Jobs aslen Suriyelidir. Babası evlilik dışı doğduğu için oğlunu Amerikalı bir aileye evlatlık verir. Steve, Amerika'nın en iyi okullarından birinde okurken okulu yarıda bırakır ve Atari'de işe başlar. Ve en son Apple'ı kurar. Şimdi bu adam Suriye'de kalmış olsaydı büyük ihtimalle İç Savaş döneminde Türkiye'ye kaçıp sanayide bir usta olucaktı. Şimdi bu kader mı? Tamamen tesadüf ve rast gelelik üzerine kurulu. Alınan bazı kararlar kelebek etkisi şeklinde büyüyor.

Ben bu tarz durumlarda çevresel faktörlerin spesifik durumlar harici etkili olmadığını düşünüyorum. Mesela çok iyi, kültürlü bir ailede doğmuş, harika bir çocukluk geçirmiş birisi de katil olabilir. Burada diyebileceğim tek şey genetik. Ama Ailesinde başka hiçbir katil ruhlu insan olmamasına rağmen tek katilin o olması bunun çokta genetik olmadığını ya da o sadist adamın aşırı şanssız olduğu söylüyor. Aynı şekilde ikiz kardeşleri de örnek gösterebilirim. Aynı genleri taşırlar, aynı çevresel koşullardan etkilenirler ama kişilikleri çok farklı olur. Biri katil olabilirken diğer çok iyi birisi olabilir.

Maalesef bende bu bakış açısının kurbanıyım... Özgür irade diye bir şeyin olmadığını düşünüyorum. Asıl korkutucu kısım böyle düşünmek değil, asıl korkutucu kısım bu düşüncenin tutarlı olması

Özgür irade ne yazık ki vardır. En basit anlatım ile bu resimdeki gibi kolu çekersen bu senin kararın fakat çekmesen yine senin kararın olacak.

Natüralizmin zehirli okunu yemiş bir dost. Bu dost okuyup hakim olsa katili değil, bıçağı hapse atacak. Katil ile bıçak arasında hiçbir fark yok. Hatta en nihayetinde cinayeti işleyen bıçaktır.

Belli bir yere kadar dediğinize katılıyorum özellikle fiziksel özelliklerimiz, buluduğumuz coğrafya, aile yapısı, ailenin sahip olduğu maddiyat gücü başta olmak üzere vs içimizde biriken duygulara, yapacaklarımıza, yapmak istediklerimize, yapmaktan pişman olduklarımıza büyük bir şekilde yön veriyor, insan belli bir yere kadar, bu sınırlandırılmış hayatta özgür iradesiz yaşıyor kontrol edemiyor gerçekten, etraftaki haberlerle, arkadaşların konuştuklarıyla, işte yaşananlarla vs vs öylece hayat kontrolsüzce akıp gidiyor ancak eğer düşünmeye başlarsa kendi halinin farkına varmaya, zamanın, geçmişin izlerini mantık çerçevesinde iyice irdeleyip durumu algılamaya başlarsa ondan sonrası için özgür iradesi başlıyor. Tabii özgür iradenin günümüzde büyük bölümünü paraya sahip olma derecesi oluşturuyor oda ayrı Dediğime örnek verirsek belli bir yaşta düşünüp bir şeyleri algılamış birey olarak varsayıyorum geçmişte bize 5 yıl boyunca psikolojik kötülük uygulamış bir insana artık nasıl yaklaşacağımıza özgür irademiz karar verebiliyor intikam mı almak isteyeceğiz, kendi haline mi bırakacaz bu da yapabileceklerimizin ölçüsünce eylemlere yansıyor buradan sonra da ihtimaller ortaya çıkıyor yani özgür irade bu tür ihtimalleri oluşturmuş oluyor ve hangisini seçeceğimize karar veriyor.

Entelektüellik bazı fikirleri okuyup, benimsemiş gibi yapmak demek değildir kökeni intellectus kelimesinden gelir ve anlamak, anlayış demektir. Bu paragrafında kullandığın hiç kitap okumamış hayatı bomboş şeylerden ibaret dediğin adamların aslında ne kadar da olgun, işlevsel, toplum için gerekli hatta bilge olabildiklerini anlayabildiğiniz gün entelektüellikten bahsedin lütfen.

Ya dış etkenlerde olabiliyor ama sonuçta herşey o insana dönüyor o son aşaması ya kulak verecek ya da kendi fikrine göre ilerleyecek

Daha kısa tutum şimdi daha uzun bir yazı ile anlatayım. tecrübenin evrimi: Tecrübe, zaman içinde elde edilen bilgi birikimidir. Yaşam boyunca edinilen deneyimler, çekirdek tecrübe bütününü etkileyebilir. Farklı kültürler, düşünce sistemleri ve insanlarla yaşanan deneyimler, bireyin bakış açısını genişletebilir. içgüdülerin şekillenmesi: İçgüdüler, doğuştan gelen reaksiyonlar ve eğilimlerdir. Ancak, içgüdüler de belirli bir bağlamda tecrübe ile şekillenir. Örneğin, hayatta kalmak içgüdüsü, çocukluk döneminde öğrenilen ve deneyimlenen faktörlere dayanır. bilinçaltının rolü: Çekirdek tecrübe bütünü genellikle bilinçaltına yerleşir. Ancak, bireyler bilinçaltındaki önceden programlanmış inançları farkındalıkla inceleyebilir. Bilinçaltındaki otomatik tepkilere karşı bilinçli bir şekilde karar verebilme yeteneği, özgür iradenin varlığını destekler. farkındalık ve değişim: Yaşam boyunca edinilen tecrübeler, bireyin çekirdek tecrübe bütününü etkileyebilir ve değiştirebilir. Birey, bilinçaltındaki inançları ve davranış kalıplarını fark ederek, kişisel gelişim ve terapi gibi yöntemlerle değiştirebilir. bilinçaltı ve bilinç ikilemi: Bilinçaltı, bilinci neredeyse tamamen kontrol eder. Ancak, bilinçaltındaki inançlarla bilincin düşünceleri arasında bir uyumsuzluk varsa, bilinçaltı genellikle kontrolü ele geçirebilir. Bu durumda, bireyin bilinçli olarak aldığı kararlar, bilinçaltının etkisi altında kalabilir. Sonuç olarak, özgür irade, yaşam boyunca edinilen tecrübelerle, içgüdülerin evrimiyle ve bilinçaltının anlaşılmasıyla şekillenebilir. Eğer sınıfın içinde tipsiz bir çocuksan, muhtemelen sergileyeceğin belirli davranışlar olacaktır. mizah yeteneğini geliştirmek: Kendi özgün mizah tarzını oluşturarak çevrendekilerle etkileşimde bulunabilir ve bu şekilde sosyal bağlarını güçlendirebilirsin. insanlarla iletişimini güçlendirmek: Sosyal becerilerini artırarak, sınıfındaki diğer öğrencilerle daha iyi iletişim kurabilir ve arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilirsin. derslere çalışıp inek olmak: Akademik başarı elde etmek için düzenli çalışma alışkanlıkları edinebilir ve derslerine odaklanarak sınıf içinde takdir toplayabilirsin. toplumdan izole olmak: Diğer seçeneklere göre daha içe kapanık bir tavır sergileyerek, toplumdan izole olabilir ve kendi başına zaman geçirebilirsin. Kısacası, bu davranışlar senin tercihlerine bağlı olarak şekillenecek. Hangi yolu seçeceğine sen karar vereceksin.

Dedigim gibi, bilincli bir sekilde hayatini mahvetmesi bile bir ozgur irade sebebidir.

Verdiğin cevapların yarısında şu vardır eminim. Ne anlattığını ya bilmiyorsun ya da anlatamıyorsun, bunu bir çöz derim.

İradeden çok bilincimiz var aslında. Çoğu şeyi bilincimiz yönetiyor, çocukken farkındalığımız yok ayırt edemiyoruz ama ergenliğe geçince ayırt edebiliriz. İyi veya kötü bir şey yok, hatta evrensel hiçbir şey yoktur ama günümüz şartlarında etik olmamız gerekiyor. Çünkü şu an bu düzen onu istiyor. Özgür irade yok çünkü ben bu hayatı seçmedim, bu hayat dayatılıyor. Coğrafya kaderdir gibi klişe cümleler de kurmak istemiyorum ama ailemi, kültürümü, çevremi, yaşadığım yeri, okuduğum okul bunların hiçbirisini ben seçmedim. Hepsi sadece bana hayat içerisinde birkaç seçenek verildi ve birisi seçilmekte zorunda kalındı. Burada seçmek özgür irade değil tabii. Farkına varırsanız hep zorunda kalarak seçtik, zorundayız. Zorunluluk insanı özgürleştirmez, daha çok tutsak eder. Zorunda kalındığım şeyler yüzüne benim hayatım belirleniyor ve yaşıyorum. Şavaşlar kötüdür normalde ama devlet için kötülük yaparsın çünkü mecbur kalınırsın. En güzel örnek bu olur herhalde. İnsana birkaç seçenek arasında zorunda bırakırsan bu özgür irade olamaz. Tabii insanın yaşadığı deneyimler sayesinde algısı, bilinci, davranışı oluşuyor. Bu deneyimleri ise çevre, okul, aile gibi temel şeyler belirliyor. Ama bu demek değil ki kötüyle iyiyi ayırt edemeyiz, ayırt edebilirim çünkü ben özgür değilim. Benim bir bilincim var bu kendimce bir yorum yapmamı sağlıyor. Bu yorum benim şu ana kadar yaşadığım deneyimler sayesinde oluşuyor. Son olarak şunu da ekleyeyim, hiçbir zaman farkındalığımız iyi seviyelerde olmayacak sadece ortalama bir dünya insanına göre iyi olucak. Bilinçli birisi hayatına mahvetmesi ise eminimki hayatında dayatılan seçenekler yüzünden mahvedeceğini düşünüyorum. Bilinçsiz birey bilmeyerek hayatını mahveder ve bu özgür irade değildir, bu açık bir şey. Ama bilinçli birisi hayatını mahvetmesi olanaklıdır ama kendisine birkaç şey zorunlu kılınmıştır ve kendisi istemeden dahi hayatı mahvolabilir. Burada kesin bir şey konuşmak yanlış olacaktır. O yüzden istasnalar vardır demek daha doğru. Konudaki arkadaşlar çok spesifik örnekler verip konuyu anlayamadıklarını düşünüyorum. Anlayanlar var tabii, yok değil.

Doğru, Atam sadece tek bir savaşı kaybetti onu da AŞK ta...

Gerçeklik denilen kavramın olmadığını düşündüğüm için özgür iradenin de olmaması muhtemeldir.

Doğarken annemizi babamızı seçmiyoruz, ama kafa yapımızı değiştirebiliyoruz. Çevremiz bir etkendir ancak en nihayetinde iş sende biter. Eğer çevrende her gördüğünü doğru sanıyorsan bu senin yanlışın. Senin mantığınla sonradan zengin olan fakir diye bir şey yok çünkü zengin zengindir fakir fakirdir fakir zengin olmayı bilecek iradeye sahip olamaz gibi bir mantıksızlık çıkıyor. Tabii bu bir örnek.

Bence de yok. Aslında bizi, bir bütün olarak beynimiz kontrol ediyor. Çünkü bu bir hayatta kalma iç güdüsü. Kontrol bizde değil yani. Biz beynimizin, hayatta kalmak için vücud şartlarına ve çevre şartlarına göre bizi oluşturduğu en iyi bireyiz.

Dostum her karar zaten bireye bağlanıyor toplumsal olaylarında etkenliği olabiliyor özgür irade olduğu için zaten herkesin kendi doğruları var yoksa herkes aynı şeyi düşünüyor olurdu.

Gayet yazıyı okudum ve anladım. Sorun burada sizin anlamamanız. Şimdi ben, siz anlamadınız diye size karşı sizi yerecek ifadeler kullanma hakkına mı sahibim? Bu nasıl bir mantık? @oblomovv Haklısın ama bunun bir çıkar yolu yok, ne yazık ki! Burada tek suçlu Adem'dir. Eğer Adem cennetten kovulmasıydı, Habil ile Kabil dünyaya gelmeyecekti ve kavga edip Kabil, Habil'i öldürmeyecekti. Habil ile Kabil'in kavgasından bu yana süre gelen art arda zincirleme şekilde psikolojik bir savaş dönüyor dünyada.. İlk Homo cinsi türlerden beri süre gelen mirastır. Ve cevabı da yok. Mesela şöyle bir çıkarımım var; Bir bıçaklı saldırgan, senin üzerine koşuyor. Bunu gören yoldan geçen bir poliste onu, eylem gerçekleşmeden durduruyor. Şimdi burada, saldırgan eylemi gerçekleştirmediği/gerçekleştiremediği için suçlu mudur, suçsuz mu? Kendisine yargı önünde koruma hakkı tanındığında şunu söyleyebilir; "Ben sadece bıçakla birlikte yanından hızlıca koşup gidecektim."

Gerçekten hırsıza yaptığı doğru mu geliyor? Geliyorsa bile istisnalar kaideyi bozmaz, iyilik insandan insana değişirmiş falan fasa fiso. Milyonlarca yıldır dünyada Egemen olan varlıklar hala doğru ve yanlışı bireysel karar doğrultusunda veriyorsa bu büyük ihtimal kişinin kendini toplumdan soyutlamasından ötürü olan bir şeydir. Psikolojik durumların genetik yolla aktarılmasına gelirsek o zaman her birey ebeveyninin yansıması olur ve insanlık belli bir doğrulukta olurdu. Senin desteklediğin görüş sadece suçlu psikolojisi ile yaptığın hataları çevreye yormak ile ilgili bir psikolojik sorun.

Örnek vermek için dedim her kelimenin kökenine ve gerçek anlamına inersek burada yazılan çoğu şeyi baştan yazmak gerekir. Kiminin yüzlerce kitap okuma ile ulaşacağı düşünce seviyesine bazıları hiç okumadan da ulaşır. Bununla alakalı değil anlatmaya çalıştığım şey. Bilgi satmak için yer arayışına girmeye gerek yok.

İstisnai durumlar bunlar. Senin bahsettiğin olay psikopatlık veya sadistlik. Bu bir rahatsızlık ve evet bu rahatsızlığında temelinde çevresel ve genetik etmenler vardır. İleri seviye kişilik bozukluğu olan kişilerde çocukluk travması yaygındır. Yani kötülük yapmaktan zevk alan arkadaş yaptığı şeyi iyi olma alternatifi varken kötü olmayı seçerek yapmıyor

Etki-Tepki yasası ile Özgür İradesizlik aynı şey değil. Hayatında yaptığın belirli seçimler senin geleceğinin temellerini atması hayatının kurgu olduğu anlamına gelmez.

Suçlamamak ile suçluyu cezalandırmak farklı şeyler dostum. Suçlular kesinlikle toplum sağlığı açısından cezasını çekmeli. Benim bahsetmek istediğim şey bu değildi. Ben o insanları suçlamıyorum sadece. Zarın kötü tarafına denk gelmişler. Seçimler iyi ve kötü diye ayrılabilecek kadar basit değil. Sana açık bir şekilde kötü görünen bir şey başkasına öyle görünmüyor zira iyilik ve kötülük herkes de eşit derecede kabul görseydi bu kadar farklılık olmazdı.

Evrenin ve insanların bütün eylemleri neden-sonuç ilişkisi içinde ilerler; dolayısıyla özgür irade yoktur. Suç işleyenin doğru veya yanlış yaptığına dair teşhis koyamazsın.

Kötü insanlar arasında yaptıklarının kötü olduğunu bilmesine rağmen bundan zevk alan insanlar var. Bu adamların özgür iradesi midir yoksa bu da mı çevresel koşullarla ve genetikle yüklenmiştir?

Hep kafa yapısını değiştirenleri örnek verip hep onları konuştuk ama kafa yapısını değiştiremeyen o diğer insanları hiç konuşmadık. Sen kafa yapını değiştirecek kadar özgür iradenin nimetlerinden faydalanan birisin fakat diğeri neden değiştiremiyor bunu hiç düşündün mü? Bir suç işlemek sana kötü bir şey gelirken suç işleyene neden sana kötü geldiği gibi gelmiyor? Oysa suçun kötü olduğu açıkça ortada ve o bunu göremeyecek kadar kör mü? Çalışmak zor geliyor o yüzden hırsızık yapıyor suç işliyor hırsına yenik düşüyor vs bir sürü neden buluyorsunuz bunlara. Halbuki ne kadar basit bir şeymiş iyi insan olmak size göre bu kadar basit bir seçenek varken gidip özgür iradelerini kullanarak hayatlarını mahvetmeyi seçiyorlar gerçekten çok mantıklıymış

Keşke bu kadar basit düşünseydim harbiden fazlası zarar bünyeye. Neyse dostum anlatmaya çalıştığımdan hiçbir şey anlamamışsın. Bu kadar düz bakabilmek için çok şey verirdim.