Bu para da yine her zamanki gibi halkın cebinden çıkacak. Vergilerdir, şudur, budur derken o para da bizlere kitlenecek. 2022 yılının Şubat ayında dolar 10 lirayı geçer bu durumda. Şimdiden parayı dolar ya da euro yapmakta fayda var.

Türkiye'nin sorunu Dünya markası çıkartamıyor. Alman, fındığı bizden alıyor, Nutella olarak geri gönderiyor.

Türkiye aslında üretiyor, ama üretim modeli yanlış. Bir de yüksek teknoloji mallar üretmiyor. Sorun bu. Bize para kazandırmayan şeylerle uğraşıyoruz. 2010 yılından beri ağırlıklı olarak yatırımları betona yapıyoruz.

Amacım; Türkiye'deki ekonomi okur-yazarlığını artırmak. Bunu artırırsak, ekonomiyi yönetmeye beceremeyenler iktidarda kalamazlar. Olayları çok basit anlatmaya çalışıyorum. İnşallah anlaşılır bir dilde anlatıyorumdur. Eğer anlamadığınız bir şey varsa, bana sorabilirsiniz.

Ya biliyorum. Dünyaca ünlümü anlamında demek istedim. Yoksa marka var yani dediğimi anlamadınız.

Kuzeyde savaş riski var ve biz savaşabilecek ülkeler ile sıkı ilişkiler içindeyiz. Buna risk faktörü denir. Aynı zamanda Altın da yükseliyor ve daha da yükselecek gibi duruyor.

Bir şey soracağım: Cari açıkla nasıl borç ödeniyor?

TL yükselmiyor, düşüyor.

Yanlış yazmışım kusura bakma. Düzeltiyim.

Haklısınız, insanlar dolar neden yükseldiğini merak ettiği için bende böyle yazı yazdım. Doğrusu: "TL neden değer kaybediyor?" Dolar, Dünya'da 1 yıldır değer kaybediyor. Ama TL karşı hep değer kazanıyor.

Altın ne yazık ki dolara bağlı. O yüzden çözüm değil.

Yok yani elimde 100 dolar var ise onu TL yapsam yararlı olur mu?

Üretmiyoruz, gereksiz yapılar yapıyoruz, çiftçiye yardım etmiyoruz, kendi ürettiğimiz ürünleri ithal ediyoruz vs. .

Tamam işte dolara bağlı olduktan sonra dolarla yaparsın ticaretini fark yok. Önemli olan doların haimiyetini kırmak. Bu kırılıma en yakın değer ise altın.

Dolar neden yükseliyor değil, TL neden değer kaybediyor daha mantıklı bir soru.

Alım gücü düştükçe haliyle yükseliyor. Biz değer kaybediyoruz.

1 sene max. Sonra görüşürüz malum bey.

En kesin çözüm altın ile ya da kendi para birimleri ile ithalat ihracat.

ABD'nin süper gücünü kırmak için, doları rezerv para olmakta çıkarmak gerekir. Yoksa ne yapsanız, boşa. İMF'nin son verisine göre Merkez Bankalarının tuttuğu paranın %59, dolar cinsinden. ABD'nin süper gücünü kırmak çok zor.

Mesela pazarda 100 tane domates olduğunu düşünelim. Yani domates arzı 100 ama 110 tane domatese talep gelmiş. Domates talebi 110. Domates arzı 100, domates talebi 110. Talep, arzdan fazla olduğu için domates fiyatı yükselir. Dolarda aynıdır. Dolar talebi, dolar arzından fazla olursa dolar yükselir. Türkiye'nin dolar talebi ve dolar arzını hesaplayalım. Türkiye'nin döviz talebi; bir yıl içinde ödenecek dış borç ve cari açık. Bir yıl içinde ödenecek dış borç: 141 milyar dolar. Cari açık(2021 tahmin): 30 milyar dolar. Türkiye'nin toplamda döviz talebi 171 milyar dolar. Türkiye'nin döviz arzı; merkez bankası döviz rezervi ve Türkiye'ye giren para. Merkez Bankası'nın döviz rezervi 88 milyar dolar. Yıl başından beri Türkiye'den 8 milyar dolar para çıkışı var. Yani bizim döviz arzımız 88 milyar dolar. Talebimiz 171 milyar dolar. Talep, arzdan fazla olduğu için dolar yükselir. Doları düşürmek için, Türkiye'ye döviz girmesi gerekirken, tam tersi olmuş ve döviz çıkışı olmuş. Bu da doları yükseltir. Yıl başında 7,40 olan dolar, şu an 8,3. Türkiye'ye döviz girişi olursa, dolar düşer. Döviz girişi olmazsa dolar yükselir. Örnek olarak 2010 yılına bakalım. 2010 yılında dolar genel olarak 1,50 seviyelerinde dolaşıyordu. 2010 yılında 121 milyar dolar döviz talebi var. 145 milyar dolar arzı mevcutmuş. Yani döviz arzı, döviz talebinden yüksekmiş. Böyle olduğu için 2010 yılında döviz genel olarak sabit kaldı. Doları yükselten en büyük etken cari açıktır. Cari açık; döviz geliri ile döviz gideri arasındaki fark. Türkiye'nin 2020 yılında 209,6 milyar dolar döviz geliri olmuş. Türkiye'nin 2020 yılında 246,3 milyar dolar döviz gideri olmuş. Arada 36,7 milyar dolar cari açık vermişiz. 2020 yılında verdiğimiz cari açığı, kendi cebimizden vererek kapattık. Yani Türkiye, yurt dışından gelen parayla değil de, kendi biriktirdiği ile kapattı. Bu durum doları yükseltir. Geçen sene doların yükselmesinin ana sebebi bu. 2020 Kasım ayında dolar 8,50 idi. 2020 şubat ayında dolar 6,90 idi. Dolar düşmüştü, düşmesinin sebebi; faiz artırımı + Türkiye'ye 20 milyar dolar para girdi. Mart ayından itibaren giren para çıkmaya başladı ve dolar yükselmeye başladı. Türkiye'ye kısa vadede dolar çekmesi için faiz artırımı yapması gerekir. Faiz artırdığı için tefeci dolarını Türkiye'ye getirir ve TL alır. Bu durum doları düşürür. Bir de dolar endeksi var. Dolar endeksi yükseldiği zaman dolar yükselir. Tam tersi durumda düşer. Çok basit şekilde anlatmaya çalıştım, bu konu aslında çok detaylı, cari açığın finansmanı, CDS primi, kredi notu, ABD tahvil faizleri, tasarruf oranı gibi etkenler de var.

Dolar'ı TL yapsak faydalı olur yani. Doğru mu?

Yerel para birimleri biraz uç nokta ama altın daha akla yatkın.

Ne olursa olsun faiz kısa süreli çözümdür. Dediğiniz gibi tefeci gelir faizden parayı kazanır. Sonra çekip gider olan bize olur. O yüzden üretmek lazım dışarı mal satmak lazım ki para girsin. En azından para girmese bile dışarı çıkan parayı engellemek adına üretim yapmak gerekir. Şu an vergi bindirimleri yaparak bunu engellemeye çalışıyorlar ama nereye kadar?

Marka var, ama işe yaramayan markalar. Top 100 Turkish Brands 2020 | Brand Value Ranking League Table | Brandirectory

Bize ait bir marka varmı?

Marka çok da dünyada tanınan pek yok.