Allah geleceği bildiği için senin nasıl bir karar vereceğini de biliyor ve buna göre kader kesinleşiyor.

Çözümü yok işte

Tek sorun bu değilki daha kaç çelişki var.

Kader kavramı ile bakarsan olaya bunun çelişki doğurduğunu yazdım. Öyle seçimleri ben yapıyorum falan olmuyor o iş.

Zikir ve temel nedir? Ben 21. yüzyılda yaşayan biri olarak soruyorum. Temelin değiştirilmediğine dair, bir dayanak var mı? Sepete attığım elma gibi ortada inceleyebileceğim bir madde yok. Kaynak bulabiliriz ama ona da ne kadar güvenebiliriz? Şu an teolojiyle fazlasıyla ilgileniyorum. Araştırmalar yapmaya çalışıyorum kendimce. Ve gördüklerim, okuduklarım hiç iç açıcı değil. Çok fazla bozulma olmuş.

Bu içeriği görüntülemek için üçüncü taraf çerezlerini yerleştirmek için izninize ihtiyacımız olacak. Daha detaylı bilgi için, çerezler sayfamıza bakınız. Üçüncü taraf çerezlerini kabul et

Arkadaşlar, kader dediğimiz kelimeye bakarsak Allah'ın bütün hayatımızı ölçü ve program içinde yazmasıdır. Yani yaptığımız şeyler bu yazıya göre oluyorsa nasıl bir seçim yapabilme eğilimine sahibiz?

Sadece orada değil, pek çok ayette sürenin belli olduğu yazıyor. Ve yine pek çok ayette de verilen bir zamandan bahsediyor. Yalnız bu mevzu; yapılacakların, tercihlerin belirlenmişliği ile alakalı bir anlam ihtiva etmiyor.

Yaptığın seçimler kaderini belirler. İnsan iradesi hürdür sen şuan istediğin her şeyi yapabilirsin. Gidip birine zarar verip cezaevine girince buna kader diyebilirsin. Kendine kader mahkumu diyebilirsin. Suriye'ye gidip ÖSO'ya katılabilirsin bunun sonucunda vurulursan buna da kader diyebilirsin. Kader insanların eylemlerinin sonuçlarını hafifletmeye yarayan bir psikolojik oyundur. Kuzenim alkollü araba kullandı kazada vefat etti, teyzemi teselli için diyebileceğimiz tek şey bu onun kaderiydi lafıydı. Alkollü araç sürmeseydi veya o akşam evinde tv izleseydi belki de ölmezdi. Bir diğer düşünme yöntemim şöyle belki de kişilerin öleceği tarih saat bellidir ve zamanla ona doğru çeşitli şekillerde gideriz mesela kuzenim o gün araba sürmeseydi evde tv izlerken boğazına bir şey kaçıp ölebilir miydi acaba?

Bu, zaten şu andaki çelişkilere sebep olan hakim anlam. Onceki mesajlarımda belirttiğim hususlar, bu anlamdan başka bakışlar ya da yorumlar olabileceğini göstermek niyetiyleydi. Çünkü mana, ana koşul olan çelişkisizliğe aykırı bir hal alıyor. Ortada bir sorun olduğu bariz, lakin bilgiyi arttırıp farklı görüşleri de dinlemek hakikati bulabilmek açısından daha iyidir.

Bu konu hakkında da yorum yapmak istiyorum. Evrensel olarak nitelendirilen bir kitapta anlam bozulması olmaması lazımdır. Her dile rahatça çevirilebilmeli, anlamı bozulmamalıdır. Kim bilir, kimler ne anlam çıkardı ya da yorumladı?

Attığın şey bir kanıt değil

Gördüğüm en iyi cevap bu olabilir.

Kader dine göre yaradanın sen daha yatarılmadan önce sana tayin ettiği yaşantının bütünüdür. Yaradanın bu yaşantının öncesini ve sonrasını her daim zamandan ve mekandan münezzeh olarak bilmesidir. Dua ile birlikte yaşanacak şeylerin gidişatı kalemine uygun olarak değiştirilebilse de inanç açısından benim de çok kullandığım ''hayırlısı'' kelimesine intiba etmek daha mantıklı. Hayrı ve şerri yaradandan başka kimse bilemez.

Kesinlikle, insanın kendine böyle bir kötülük yapmaması lazım. Her türlü argümanı geçtim; Tanırya inanmak ve onun emirleri doğrultusuna göre hareket edip mükafat kazanmak iyidir, inanmayıp ceza almak kötüdür. İnsan ise iyiyi seçme odaklıdır. En basiti bu yani.

İnsana seçim yapabilme yetkisi verilmiştir. Yaptığı seçimler hayatını etkiler. Öldüğünde hesabını buna göre verir. Ama kaderi iki katmanlı ele alın. Allah'ın bir kaderi vardır. Kulun kendi kaderi ve seçimleri vardır.

Seçim iradeniz olmasaydı sorumluluğunuz da olmazdı. Ama Allah'ın da bu alemde bir düzeni var. Ona da tabisiniz. Sizin insanca seçimler yapma yaşama sorumluluğunuz var.

Kader konusunda derinlere inersek kendi irademizle bir çelişki yaratmaktadır. Bunun sonucunda dünyada kendi yaptığımız kararları biz vermediğimiz anlaşılıyor. Kendim bu soruya cevap bulamadım, bu bir çıkmaza mı giriyor?

Kader, ölçüdür. İki bölüme ayrılabilir; birincisi, iyi-kötü, güzel-çirkin, bilgi-cehalet ayrımını ortaya koyan, ikincisi ise hak ve batılı belirleyip buna istinaden günah ve sevabı ayırandır. "Belirlenmiş gelecek" diye bir manadan bahsedilemez. Kadere atanan bu anlam, insanın suçu üzerinden atma çabasıdır. Gelecek; bu dünyada, iradenin çabası ve yaratıcının izni ile inşa edilir.

Hocam, bu konuda hem fikirdik seninle.. İyi veya kötü yoktur. Çıkar vardır. İlk homo sapiens gibi düşünüyorum; "Canım yandı, bu durum benim hoşuma gitmedi, bunun bir daha olmasını istemiyorum." İyi veya kötü bundan ibaret.

Allah sana seçenekleri yaratıyor cüzi iradenle seçeneklerden seçim yapıyorsun. Sen seçim yapınca takdir gerçekleşiyor. Nasıl açıklayabilirim bunu başka. Ortada çelişkili bir durum yok yani.

Bu bir cevap değil. Herhangi bir yaratıcıya inanmasan bile determinizme göre inançta "KADER" denilen kavram, kader olarak adlandırılmasa bile vardır. Pierre-Simon Laplace'ın yarattığı şeytan, her olasılık hesaplandığında her şeyi bilebiliyor. Laplace şöyle der; "Evrenin şimdiki halini, geçmişin sonucu ve geleceğin nedeni olarak ele alabiliriz. Bir an için evrenin tüm güçlerinin ve bunu oluşturan tüm varlıkların konumlarını anlayabilen bir canlı olduğunu düşünürsek, ve bunun bu verileri inceleyebileceğini de düşünürsek, aynı anda evrendeki en büyük varlıklardan en küçük atomlara kadar her şeyi hesaba katarak bir hesap yaparsa, hiçbir şey belirsiz değildir ve gelecek de, aynı geçmiş gibi, onun gözlerinin önündedir." İnançta var olan "KADER ÇELİŞKİSİ" kısmına da katılıyorum. Hem yüce yaratan yaptığımız her şeyi bilecek, hem de bizi seçimlerimizle baş başa bırakacak. Zaten biliyorsun. Bizi nasıl seçimlerimizle baş başa bırakabilirsin?

Ölüm sonrası bir hayat sunan yaratıcı için kader denen şey çelişkiden başka bir şey değil. Varsa bir irademiz, "Her şeyin bilgisindeysen neden bu imtihan?" sorusu basitçe düşünen bir bireyin sorabileceği bir soru. Ha irade yoksa, neden yaşıyoruz? Ne uğruna? Cennet mi? İrademiz yoksa yazgımız zaten belirlenmiş, yüce varlığın altında titrerken beni cehenmemine atabilirdin. Gıkımı çıkartmaz, haştmetin altında ezilerek "yaşasaymışım da zaten inanmayacakmışım sana" derdim.

Zikir ve temel zaten bozulmuyor. Tartışılanlar ise genelde ana konudan ziyade daha muğlak hususlar hakkında, yoksa Eski Ahit'te de uyulması veya yapılması gerekenler aralardan seçilebiliyor.

İnsan kendi kararlarını alabilen bir insandır. Senin seçimlerinin sonucu gibi düşünebilirsin kaderi ama bazı insanlar her kötü şeyi kadere yüklediği için din'e bilmeden zarar vermiş oluyorlar aynısı deprem de yaşananlar için geçerli tedbir almazlar sonrasında işi kader ve kazaya yıkarlar bu cahilliğin simgesidir. Kader ve Kazayı hafif görmektir her an deveni sağlam kazığa bağlayacaksın diyeyim ve lafı sonlandırayım.

Zaten insanın hayatı boyunca baştan sona doğru Allah ne yapacağını biliyor. Bu da zaten önceden belirlenen bir senaryoyu oynamak gibi. Şöyle örnek vereyim : Otomattan bir su alacaksın mesela parayı verdin numarasına tıkladın ve aldın. Şimdi suyu kendi isteğinle almış gibi gözüküyorsun ama Allah zaten önceden yazmış, yani kendi seçiminle değil kaderin öyle yazıldığı için alıyorsun. Burada da çelişki başlıyor işte.

1600 yıllık bir dinde böyle plot holeler olabilir.

Peki bu davranışları, bir inançsız da sergiliyorsa; demek ki dinin farklı olması gereklidir. Bu farklılık sadece Tanrıya inanmak olmamalıdır. Bu yüzden farklı noktalara değinmek amacında olabilir miyiz?

Cevap çok basit aslında. Çünkü yok.

Pek çok farklı fikir veya inançta ortak noktalar barizdir. Çalış, israf etme, paylaş, adil ol, merhamet et, yalan söyleme, ikiyüzlü olma, gıybet ve dedikodudan uzak dur, başkasının malını haksız yere yeme, zandan kaçın, nefsini ve kendini bil, suç ve ceza denkliği vs. vs. ama nedense bu ortaklıklara değil de isimlerdeki farklılıklara odaklanmak daha ilginç geliyor. Çünkü insan her daim kendini kollamaya meyillidir. Yaptıklarını düzeltmektense, onların geçerliliğini ölesiye savunmakta bir beis görmez. Bir sürü varlık, insanın eğrisini veya doğrusunu belirlemektedir lakin bunu kendi tercihi zanneder.

İyilik olarak görülenin ortak olabilmesi için, insanın kendini koruma içgüdüsünü devre dışı bırakmasi gerekir. İnsanın yalnız başına, sadece bu dünyadan elde ettiği veriler ya da bilgi ile bu basamağa erişebilmesi pek olanak dahilinde gözükmüyor. "İyiliğe dair bilginin, güçlünün hakim olduğu doğada nasıl varolabildiği" sorusu, insanı ister istemez doğaüstü bir kaynağa yönlendiriyor.

Sultan II. Abdülhamid zamanında Üçüncü Devre Melamiliği'nin piri olan Seyyid Muhammed Nurul Arab'ın düşüncelerini kendilerine uygun bulmayan bazı kimseler kendisini Padişaha gammazlarlar. Bunun üzerine Sultan II. Abdülhamid, Seyyid'i İstanbul'a davet ederek bizzat kendisinin de dinleyebileceği bir ilmi toplantının Şeyhülislamın konağında yapılmasını, fakat kendisinin orada bulunacağını Şeyhülislamdan başka kimsenin bilmemesini irade eder. Gerçekten Padişah gelir ve toplantı salonuna açılan kapılardan birinin önüne konulan bir paravanın ardından toplantıyı izler. Bu toplantıya zamanın ileri gelen uleması davetlidir. Söz Allah'ın sıfatlarından başlar sırasıyla kudret, hayat ve ilim gibi sıfatlardan sonra irade bahsine gelir. Burada Seyyid Muhammed Nuru'l Arabi: "Allah'ın bütün kemal sıfatları insana cüzi de olsa yansımıştır. Böyle olunca cüz'i bir iradenin de insanda bulunması lazım gelir. Fakat huzurda bulunanlar cüz'i iradelerini izhar edemezler" der. Dinleyenler bunu "Acaba bir örnekle açıklayamaz mısınız?" demeleri üzerine, Nurü'l Arab bu sefer keşf ehli olduğunu da izhar ederek: "Bakınız, biz şimdi Padişahın huzurunda bulunuyoruz. Onun huzurunda bizim cüz'i irademizle her istediğimizi yapabilmemiz mümkün müdür? Onun huzurunda irade külliyyen onundur. Bize gel derler, kalkıp geliriz, çıkın gidin derler, çıkar gideriz. Ne zaman huzur-i şahaneden çıkarsak, o zaman cüz'i irademiz geçerlilik kazanır. Ehlullah ise her an Allah'ın huzurunda bulunduklarının idrakini zinde tuttuklarından, daima Allah'ın iradesiyle hareket ederler. Huzurdan ayrılmazlar ki iradelerine sahip olsunlar der. Muhammed Nuru'l Arab'ın irade konusundaki bu sözleri II. Abdülhamid'i memnun etmiş, kendisinin rahat bırakılmasını ve İstanbul'daki ikameti esnasında en iyi şekilde ağırlanmasını emretmiştir. Hazreti Pir'in anlattığı 'huzurda olanın iradesi olmaz' sözü aslında bize idrak seviyesini anlatıyor. Hepimiz her an huzurdayız. Fakat farkında değiliz.

Sıradan bir tesadüfe indirgenecek kadar da basit ve sığ değil ateizm felsefesi.

Böyle değil yazmakla bir şey olmuyor. Neden olmadığını yaz, biz de öğrenelim.

Yaptığın seçimlerin sonucunu yaşarsın. Eğer akıllanmayıp sürekli yanlış seçimleri yapıyorsan buna kader diyerek kendini avutursun. Ha kaza olayları falan başka.

Ben bu çelişkiyi allaha inanmayarak çözdüm. İyi forumlar.

Böyle değil ama neyse. Üstte dediğim gibi. Senaryo seçim üzerine kurulu. Senaryonun neresinde olacağını seç, ununu ele eleğini as. Ben şuan senaryonun kazanan tarafındayım, dosdoğru devam edersem dünyada da ahirette de kazanan benim. Tavsiye ederim.

Determinizm mantıklı değildir. Özgür irade vardır. Öldükten sonra bir hayat var mı bunu bilemem ama ölmeden önce bir hayat var ve bunu tüm güzellikleri ile yaşamamız gerek. Ben kiniklere ve determinizme şiddetle karşıyım. Hedonist bir yaşam sürmek gerek.

Evet şu kaleminde bir yaratıcısı varsa bla bla bla.

Bak sonra da "Allah, kusursuz değil." deyince kızıyorsunuz. Bilinmek istemesi nedir? Neden bilinmek istiyor? Bu da benim yarattığım "Dağ evi problemi"ne çıkıyor.

"Bir ben var bende, benden içeri."

Paradokstur. Her şey önceden belirlenmişse özgür irade yoktur. Özgür irade varsa tanrı ne yapacağını bildiği için yine yoktur, çünkü seni günah işleyeceğini bilerek niye yaratsın?

Anladığım kadarıyla kaderi anlattığım mana dışında bir kavram olarak nitelendiriyorsunuz. Hakikat'ı bulmak oldukça zor çünkü belirsizlik mevcut yine de. Tavsiyeniz için de teşekkürler

Bir yaratıcıya inanmamak belki de en kötü seçim. İnsanın yaratılış gayesi Allah'ın bilinmek istemesinden ötürüdür. Bilimle, araştırmayla herşey de Allah bilinmek istemiştir. Allah sadece şekli ibadetler istememiştir. Yarattıklarını da başıboş bırakmamıştır. Örneğin bir arabayı ele alalım. Kendi kendine bir araba oluşma şansı nedir? Sıfırdır. İnsan gibi mükemmel yaratılmış bir canlının da bir yaratıcı vardır. Bu tesadüflerle açıklanacak kadar basit ve sığ değildir. Kendinize basite indirgeyerek bu kötülüğü yapmayın.

KADER - TDV İslam Ansiklopedisi Allah'ın nesneleri ve olayları özellikle sorumluluk doğuran beşeri fiilleri, ezelde planlayıp zamanı gelince yaratması anlamında terim. islamansiklopedisi. org.tr

Henüz elimde kesin bir bilgi olmadığı için ne yazık ki nitelendiremiyorum. Sadece, iradeyi örtbas edecek bir manası olmadığını ya da olmaması gerektiğini düşünüyorum. Yaratıcının kudreti hususundaki tahayyüller genelde eksik kalacağı için, bunlarda bir netlik oluşturabilmek pek mümkün değil gibi geliyor.

Sanirım mesele de burada zaten, nefsini terk etme eylemi irade ile oluşur. Fakat tercihin yönlendiriliyorsa, o vakit değerlendirme neye göre yapılmaktadır? İmam Ali'nin Nehcul Belaga'sında şöyle bir ifade mevcuttur; "Kendi kaderini, derecesini bilmemek, bilgisizlik olarak adama yeter." Burada "kader" ile ifade edilen yine "ölçü" veya "değer"dir. Zannımca insanın kendini bilmesi, ne olduğunu bilmesi hususu da iradenin tecellisidir.

Kaderi şekillendiren biz ve seçimlerimiz aslında. İrademizle önümüze gelen farklı seçeneklerden seçimler yaparız, her seçimin sonunda farklı bir sonuçla karşılaşırız. Kaderde karşımıza çıkacak şeyler bellidir evet ama bu çıkacak şeyleri yine biz seçeriz.

kader - Nişanyan Sözlük Çağdaş Türkçenin Etimolojisi www.nisanyansozluk.com İmam Maturidi'ye kadar da "kader" "ölçü" olarak meal edilmiştir. Yazgı ya da belirlenmişlik, farklı bir olgudur. Ayrıca konu ile ilgili olarak, "şae" fiilinin de anlamında bozulma olduğu ifade edilmektedir. "Allah'ın onayı" manasından "Allah'in istemesine" cevrilmiştir. Yaratılıp bitmiş bir hususun mevcut olmadığı, yaratmanın devam ettiği seklinde yorumlar da mevcuttur ki o vakit henüz var olmayanın bilinirliği ya da bilinmezliği hakkında da bir sorun mevcut olmayacaktır. En'am 148 bu hususta bazı işaretler barındırır ki müşrikler "Allah dileseydi biz böyle olmazdık" derler, buna karşın onlara bunun "yalan ve zan" olduğu söylenir.

İnanmak istemiyorsun sadece. Sen olmuyor o iş dediğinde o iş olmamış olmuyor dostum. Ne yazık ki ilahi adalet işte, keşke bizim anlama düzeyimize kalsaydı ama biz birşeyleri anlayana kadar iş işten geçiyor.