İyide kardeş sende bu yazıyı nerden copy-past yaptığını syleseydin fena olmazdı... En azından kaynak belirte bilirdin. Emeğe saygım sonsuzdur.

TEMEL NETWORK'E GİRİŞİlk nce biraz network tarihine bakalım.1960'ların sonlarında mainframe isimli makineler vardı. . Birden fazla kullanıcı bu mainframelere dumb terminal denilen ve sadece klavye ve monitrden oluşan makineler sayesinde bağlanabiliyorlardı.1980'ler de kişisel bilgisayar kavramı ortaya çıktı. Bunun sayesinde bazı ileri teknoloji firmaları eskilerden gelen bilgilerini yeni bir teknolojiye kullanmaya başladılar. Bunun adı ETHERNET'di ve o yıl içinde spesifikasyonları belirlendi. Bilgisayar ağı'nı tanımlarsak en basit haliyle;birden fazla bilgisayarın bir araya gelmesi ile bir kaynak paylaşımının yaşanmasına diyebiliriz. Novell Netware ve Unix kaynakların paylaşımını sağlayan ilk işletim sistemleridir. Novell in çok başarılı olduğu bu zamanlarda MS-DOS ilk versiyonu çıktı. MS-DOS tek kullanıcılı bir işletim sistemidir. Bununla herhangi bir ağ oluşturamazsınız ve herhangi bir kaynak paylaşımı da yapamazsınız. Ancak MS-DOS un yanına Novell Netware'de alırsanız kolaylıkla bir ağ oluşturabilirsiniz.1985 de WİNDOWS ortaya çıktı. O zamanlarda Apple'a bir rakip niteliğinde çıkarılmıştı ve hemen ardından 2. versiyonu da çıkarak Windows un Netware desteği de olmuştu. Microsoft daha sonra Novell'in pazarına girmek için 2 işletim sistemi daha sürdü. Biri Windows 3.11 diğeri Windows 3.11 for Workgroups idi. ikincisi bir ağ desteğine de sahipti. Bu süreçten sonrada NT piyasaya çıkmıştır zaten. Burada nemli bir nokta daha var oda çekirdeği tamamen farklı olan ilk Windows, Windows NT'dir.. Workgroup;az sayıda kullanıcının olduğu küçük bilgisayar ağı dır. Domain ise;daha büyük bilgisayar topluluklarında iletişimin merkezi bir birim tarafından sağlanan ağ dır. Domain sanal bir güvenlik duvarı oluşturur. Domain'i yneten birime ise Domain Controller denir. LOGON İŞLEMİLogon işlemi;bir domainde trust ediliyorsanız o domaine join olmak demektir. İşte bu iki süreç arasında geçen olaylar logon sürecidir. Logon işlemi esnasında domaine join olmak isteyen kullanıcıya kendisinin ve bulunduğu grupların SID leri o user a Domain controller tarafından gnderilir. Oluşturulan her SID bir kez daha oluşturulamaz, eşi benzeri yoktur. Bu bir güvenlik nlemidir. Bu SID ler 128 bitlik hexadecimal sayılardan oluşur. Daha sonradan oluşturulacak Acces tokenler da kullanılırlar. Acces token ise;içinde o user a ait olan SID lerin olduğu ve Logon işlemi sonunda verilen bir veri kümesidir yada bir kimlik kartı gibide düşünebiliriz bunu. Bir acces token de en fazla 1024 tane SID bulunabilir. Şunuda sleyim;bir karşılaştırma yapmak gerekirse Windows 2003 ağlarında NT ağlarına nazaran bir saat ilişkisi vardır. Bir domain de yer alan makineler ile DC arasında yer alan bu gizli saat, termaller ile DC arasında bir uyum olmak zorundadır. Buda bir güvenlik nlemidir. Eğer bir domaine join olmak isteyen makine, diğer makinelerin bağlı bulunduğu saat ile uyuşmazsa yani ±5 dakika dışarı çıkmışsa bile join olamaz. Windows NT 4.0 da logon olmak isteyen bilgisayarlar nce tüm ağa bu isteklerini Broadcast ederler. Çünkü hangi makinenin DC olduğu bilinmemektedir. nce bunu sorgulayacaklar sonra DC hangisi ise o cevap vericek. Broadcast;network teki her makineye veri gndermek demektir. zaten szlük anlamı da yaymak tır. Bu durum sadece NT de vardır. Logon olmak isteyen ile DC arasında sağlanan bağlantı daha sonradan yerini Unicast bağlantıya bırakır. Unicast;bir bilgisayarın sadece bir hedefe gnderilen veridir. Yeri gelmişken bunu da açıklayayım. Multicast;aynı veri paketlerin bir bilgisayardan bir den çok noktaya yada hedefe veri gnderilmesidir. Acces Control List ;giriş kontrol listesi de denilen, içinde o domain de yer alan birden çok kullanıcının SID leri bulunur ve o domainde paylaşıma açılan bir nesneye hangi userin ne derece yetkisi olduğu yazılıdır. mesela ali arkadaşımız veli nin makinesindeki bir dosyaya yada klasre bağlanmak isteniyor. Velinin bilgisayarı o dosya yada klasr üzerinde yer alan ACL ne bakar ve alinin o ACL de SID numarası ve karşılığında READ izni varsa o dosyayı yada klasrü sadece okuma yetkisi var demektir. Umarım açıklayıcı olmuşumdurJbu izinler ne diyecek olursanız onları da kısaca açıklayayım hemen:. READ:Bir kaynağın okunması için gerekli olan izin.. WRİTE:Bir kaynağın üzerine yazma iznidir. Yeni dosya v. s yaratılabilir.. MODİFY:Bir kaynak üzerinde değişiklik yapma iznidir. Silme-yazma-okuma ve yenilerini oluşturma v. s.. DENY:Bir kaynağa kullanıcının erişmemesini sağlayan izindir. hiçbir yetkisi yok demektir o kaynak üzerinde.FULL CONTROL:Modify izni dahil yetkilerin de değiştirilmesini sağlar. Buraya kadar geldikten sonra Logon işlemini tekrar tanımlarsak;bir domain e ait olup, katılmak ve bir Acces token almak diyebiliriz. PDC VE BDC Çok daha büyük Nerwork ler de 1 tane DC trafiği nasıl ynetirdi acaba?bu DC de bir sorun olduğunda tüm trafik durur ve iletişim aksar. Bunu engellemek için NT 4.0 zamanında PDC ve BDC kullanılır. ilk DC PDC oluyor. Tüm DC lerin üzerinde kullanıcıların accountları ve SID lerin tutulduğu SAM veritabanı bulunur. Bu veritabanı tüm DC lere kopyalanarak yedekliği ve güvenliği sağlanır. Yapılan değişiklikler sadece PDC üzerinde yapılır ve BDC ye kopyalanarak aktarılır. BDC deki SAM veritabanı sadece okunabilirdir. Bir domainde birden çok BDC ve bir PDC olabilir. Burada bir kavramdan daha bahsetmek istiyorum. Single Point of Failure;bir networkün çalışmasını durduran şeye single point of failure diyebiliriz. Yanlış oluşturulan ayarlara da bu terimi kullanırız. Şimdi gelelim Win2003 e. Burda SAM veritabanı yerine ACTİVE DRECTORY vardır. Windows'un %systemroot%\ntds\ntds. dit isimli dosyada tutulur. Active directory nin en nemli yanı network ü hiyerarşik, stabil bir sistemle ynetebilmemizi sağlar... Win2003 de trust ilişkisi otomatik olarak kurulur, çift ynlü ve geçişlidir. ilk kurulan domain root domain oluşturur. daha sonradan kurulan domainler parent, ona bağlı olarak kurulan domainler ise child domain dir. Bu yapıya Tree denir. Birden fazla tree varsa ve bunlar birbirlerine bağlı olarak yapılandırılmışsa Forest denir. NT 4.0 da trust ilişkisi manuel olarak kurulur, geçişsizdir ve tek ynlüdür. Mesela domain A dan domain B ye erişmesi için izin vardır ancak domain B den domain A ya erişim izni yoktur. Bu tek ynlü trust tır. Eger domain A domain B ye erişebiliyor ve domain B de domain A ya erişebiliyosa bu çift ynlü trust ilişkisidir. gayet açık ve net. TEMEL NETWORK KAVRAMIProtokol;bir verinin nasıl işleneceğini ve nasıl iletileceğini anlatır. Bir çok protokol vardır. Haberleşme protokolleri olarak TCP/İP, NETBEUI, İPX/SPX, Appletalk diyebiliriz. Kablolar üzerinde küme küme gnderilen elektrik sinyallerin her birine veri paketi denir. Bu ufak bilgiler bu kadar yeter ve hemen Network Scope larına geçelim:Local Area Network :Birbirlerine yakın bilgisayarların oluşturduğu ağ dır.Wide Area Network :Birbirinden uzak bilgisayarların oluşturduğu ağ dır. Bu uzaklık konusu esnek tir. İstanbul-İzmir arasındaki bir bağlantıda bir WAN olabilir. İki bina arasındaki bağlantıda WAN olabilir. Bu durum tamamen grecelidir. Bir WAN birden çok LAN dan meydana gelebilir. TEMEL NETWORK CİHAZLARINetwork Adaptrleri:Diğer ismi ile Ethernet kartı yada daha doğrusu olan NİC . Verilerin elektrik sinyallerine, elektrik sinyallerini de verilere dnüştürülmesini sağlar. Veri paketlerinin nereye gidileceğini belirlemek için veri paketlerinin başına header lar ekler. Hazır veriyi veri paketlerine çevirir. Her network kartı üzerinde MAC adresi denilen bir adres taşır. Bu adres başka bir NİC de aynı olamaz tektir. MAC adresini oluşturan ilk 6 karakteri üretici firmaya ait bir koddur. Bir veri paketi network trafiğine çıkarıldığında o veri paketinin headerına gnderildiği bilgisayarın ve gideceği bilgisayarın network kartının MAC adresleri de yazılıdır. Bu sayede veri paketi hedef makineye doğru gider. Bir MAC adresi 48 bit uzunluğunda ve 12 karakterden oluşur. şimdi Ethernet teknolojisini kullanan bir diğer teknolojiyi de anlatıyım;CSMA\CD:açılımı Carrier Sense&Multiple Acces, CD . Veri paketi trafiğinde bir problem olduğunda bu trafiin düzenlenmesini sağlarlar. CS:Network kartı bir kablo üzerinde veri gndereceği zaman o kabloda o an bir veri akış trafiği olup olmadığını dinler eğer yoksa veri paketini yola çıkarır. işte bu teknolojiye CS denir. MA:Bir network kartına aynı anda bir den çok veri paketi gnderilmişse network kartı hiç birini alamaz. Veri paketlerini alamadığına dair bir mesajı tüm network adaptrlerine yollar. Ve o network adaptrleride mesajı alınca veri paketini tekrar o NİC e yollar. CD:İki network adaptrü aynı anda 2 veri paketini birbirine yada 3. bir adaptre yollarlarsa veri paketleri yolda çarpışacak ve veriler kablolar üzerinde yitirilcek. Bunu engellemek için bunu fark eden adaptrler tekrar aynı veri paketlerini belli bir zaman sonra tekrar yola çıkarırlar ve veri kaybı nlenmiş olur. Kablolar:Coaxial, Twisted Pair, Fiber optik. Coaxiel kablolar;artık neredeyse hiç kullanılmamaktadırlar.2 çeşit tiptedirler:Thinnet(10base standardı) ve Thicknet(10base5 standardı). bir thinnet kablo 185 metre bir thicknet kablosu ise 500 metre civarı mesafe veri taşıyabilirler. Twisted Pair:RJ-45 konnektrü ile kullanımı kolay ve yaygındır. STP ve UTP diye 2 ye ayrılır. STP:kablonun dış kısmı yalıtılmıştır. yaklaşık 100 metreye kadar veri taşıyabilirler. UTP:kablonun dış kısmı yalıtılmamıştır. Bu sebeple yaklaşık 60 metreye veri taşıyabilirler. UTP ler çeşitli kategorilere ayrılmıştır. Category 1:telefon kablosu standardıdır. Category 2:4mbps lık veri iletebilir.2 çift bakır telden oluşmuştur. Category 3:10 mbps lık hıza ulaşabilir.4 bakır telden oluşur. Category 4:16 mbps lık hıza ulaşabilir.4 bakır telden oluşur. Category 5:100mbps lık hıza ulaşabilir. En sık kullanılandır. esnektir. Fiber optik kablolar;Veri lazer ışığı kullanılarak iletilir. Hassastırlar. Ek yapılmadan 100 km ye kadar veriyi taşıyabilirler. Kablosuz İletişim Cihazları:Bu cihazlar ile Bilgisayarlar ve farklı network ler birbirlerine kablosuz erişim noktaları ile bağlanabilirler. En son standartlar 802.11b ve 802.11c dir. NETWORK TOPOLOJİLERİ. BUS TOPOLOJİSİ:Tüm bilgisayarlar birbirlerine tek bir kablo ile bağlıdır. Bir bilgisayar bozulduğu zaman tüm ağ etkilenir ve çalışmaz. Veri paketleri ağdaki tüm bilgisayarlara gnderilir. Yani broadcast ederler. Bu topolojide aynı anda sadece bir bilgisayar veri gnderebilir.. STAR TOPOLOJİSİ:Tüm bilgisayarlar merkezi bir birime bağlıdır. Bununda dezavantajı bu merkezi birim bozuldu mu tüm ağ durur. Bir bilgisayar bozulsa bile ağ çalışmaya devam eder. Buda avantajıydıJzaten en çok kullanılan topolojidir. Genellikle net cafelerde vs.. RİNG TOPOLOJİSİ:Bilgisayarlar bir çember etrafındaymış gibi birbirlerine bağlanır. Veriler bu çemberde tek ynde dnerler. Bir bilgisayarın bozulmasında tüm ağ durur.MESH TOPOLOJİSİ:Burada da tüm bilgisayarlar birbirlerine doğrudan bağlıdır. Çok fazla kablo gidebilir bu topolojide. Genelde büyük lçekli LAN, WAN bağlantılarında kullanılabilir.. Bir sorun olmamasını ve güvenlik isterseniz bu topolojiyi nerebilirimJBir bilgisayar aynı anda birden fazla yere aktarım yapabilir bu en büyük avantajlarından bir tanesidir. NETWORK TEKNOLOJİLERİ1.)ETHERNET:Burada tekrar değinmiyorum yukarıda ayrıntısıyla anlattım.2.)TOKEN RİNG:Veriler merkezi bir birim tarafından tüm bilgisayarlara teker teker gnderilir. Her bilgisayar paketin kendine ait olup olmadığını kontrol eder. Dolaşan veri paketine Token denir. Tokenin bu şekilde dolaşmasına da Token Passing denir.4-16 Mbps veri aktarım hızına ulaşabilir.3.)ATM:ATM 1988 yılında çıkarılmıştır. Her tür veri sinyalini taşıyabilir Paket anahtarlama teknolojisini kullanır. Nedir paket anahtarlama;bir den fazla parçası olan bir ağda Verinin parçalara blünüp teker teker ayrı yollardan gnderilip ulaştığı yerde tekrar birleştirilmesidir.150-620Mbps veri transfer hızına ulaşabilir.4.)FDDI:100Mbps dan fazla hızda veri aktarabilmek için fiber kabloların kullanıldığı bir teknolojidir.2 kapalı ring etrafında veriler ters ynde hareket ederler.2. ring boştur.1. ring üzerinde bir sorun olduğunda 2. ring devreye girer ve veriyi ters yne doğru iletmeye başlar. Bur dada token ring teknolojisindeki gibi token isimli veri paketleri kullanılır.150-620Mbps veri transferi gerçekleştirebilir. Güvenilirdir.5.)FRAME RELAY:Verileri packet switching ile taşır ve değişken veri paketleri kullanılır. Frame relay de kullanıcı gnderdiği veri kadar para der. OSİ modelinin DATA LİNK katmanında çalışır ve WAN'ın farklı noktaları arasında iletişim oturumları için kalıcı sanal devreler oluşturur. Şunu da unutmadan sleyeyim;veri paketleri istenildiğinde hep aynı yoldan gnderilebilir. Diyeceksiniz bunun ne avantajı olucak, networkü istediğiniz gibi düzenleyebilirsiniz. NETWORK DONANIMLARI1. HUB:En çok star topolojisinde kullanılır. Veri paketlerini huba bağlı tüm bilgisayarlara iletilir. Yani bir veri paketi o an bağlı olan tüm makinelere gnderilir. Bu hub'ın dezavantajı tabiJ4-8-16-32 porta kadar çıkar. Bunlarda 2 ye ayrılır. Pasif ve aktif hub diye. Aktif hub, gnderilen veri sinyallerini güçlendirir. Pasif hub ise, bir güçlendirme yapmaz.2. SWİTCH:Hublardan ayrılan zelliği verilerin headerlarına bakarak gideceği makinenin bulunduğu porta gnderir. Yani direk bir iletişim sağlar ve bir veri tüm ağdaki makinelere gnderilmez. Switch içerisinde bir çipte bir tablo vardır. Bu tabloda hangi portta hangi bilgisayarın bulunduğunu bilir. Ancak switch ilk defa çalıştığında bir hub gibi çalışır ki hangi portta hangi bilgisayarın olduğunu bilmesi için. Bir yerden gelen veriyi ilk olarak tüm makinelere yollar ve ble ble hangi portta hangi mac adresine sahip olan bilgisayarın olduğunu bilir. Bu işleme bazı yerler ve kişiler flood adını vermiş. Bunuda ben yeni ğrenmiştimJ3. ROUTER:Router 2 farklı network yapısını birleştirir diyebiliriz. Aslında router ların hemen hemen yaptığı iş bununla kalmıyor. Bir veri paketinin en kısa yoldan ve en hızlı yoldan gitmesini sağlar. Aslında daha sonra değineceğim olan gateway lere girmeden nce, routerlarında gatewayların yapmış oldukları işi yaptıklarınıda sleyim. şaşırdınız deilmiJ belki bunu aramızda bilen arkadaşlar yoktur ancak yukarıda dediğim gibi 2 farklı network yapısını birleştirebiliyor ve birde bu 2 farklı yapı arasında ki gidip gelen verileri de dnüştürebilen routerlarda mevcutJşimdi gelelim gateway'e..4. GATEWAY:Gatewayler 2 farklı networkteki gidip gelen verileri dnüştürür. Gatewayler bu iş için üretilmiştir ve her ne kadar bunu router lar yapabilsede genelde gatewayler bu işte onlardan daha üstündür. Üst sınıftadırlar. Farklı mimari ve farklı protokol yığınları kullanılıyorsa muhakkak gateway kullanılmalı bence... YAZAN:Night_WolfNot:Her şekilde copy/paste yapılabilir ancak ismim silinmesin. kaynak belirtilsin. Emeğe saygılı olunması için. Selametle.. May the force be with you!!