Valla konuyu tamamen okuyamadım :D ama bende şyle bişi biliyorum. Nasa bi uzay mekii üzerinde çalışıyomuş, bu mekik fırlatılış denemesi sırasında bi tane çizgi yüzünden rotasından sapmış ve mekii uçurmuşlar, tam 19 milyon dolara mal olmuş... İşte buda tarihin en masraflı hatasıydı. Ama anlatımımda eksikleri var nerde okumuştum unuttum :P :)

Teknolojik yazılım hataları bazen lümcül olabiliyor. İşte, dünden bugüne kronolojik sırayla, Wired News tarafından listelenen tüm zamanların en ktü yazılım hataları. Geçenlerde Toyota, Prius araçlarında bir neden olmadan yanan farlar ve motorun beklenmedilk şekilde durmasıyla ilgili olarak 160.000 aracını piyasadan çektiğini açıkladı. Bu araçlardaki sorunun kaynağının donanım değil yazılım hatası olduğu anlaşıldı. Prius'da "software bug" denen bir sorun vardı. Bu olayla birlikte 1945lere kadar uzman yazılım bcekleri anımsandı. 1945 yılında mühendisler Harvard Mark II sisteminde bir bcek bulmuşlardı. Bilgisayar bir testten geçtiği sırada bir hata oluştuğu grülmüş, ardından bcek yakalanmıştı. Bu bcek gerçek bir bilgisayar bceği olarak yazılım tarihine geçti.60 yıl sonra bugün de bilgisayar bcekleriyle karşılaştığımız durumlar oluyor, yazılım ile donanım arasındaki çizgi donuklaşırken kodlama hataları gittikçe daha fazla yaşamımıza giriyor. Kodlama hataları yalnız bilgisayar sistemlerini değil, cep telefonlarını, enerji tesislerini, arabaları, kalp atışlarını düzenleyen cihazları ve birçok tıbbi ekipmanı etkileyebiliyor. Bilgisayarlardaki bir güvenlik açığının, bilgisayar solucanları tarafından kullanılarak İnternet'in birkaç gün kapanmasına yol açması, ya da bir kodlama hatasının telefon sisteminin çalışmasını engellemesi, duruma gre, eşit derecede zarar verebilir. Bilgisayar yazılımlarındaki kodlama hatalarına bağlı gizli sorunların ortaya çıktığı ilginç olaylar dizisi lüme yol açan hataları da içeriyor. BİLİNEN ÜNLÜ YAZILIM SORUNLARIBirçok insan en nemli yazılım sorununun lüme yol açan sorun olduğunu syleyecektir. Byle şeylerin tekrarlanmaması için Therac-25 olayını anımsamakta yarar var. Therac-25 olayı yazılımın kritik uygulamalarda kullanılmasına karşı bir uyarı olarak grülmektedir. Bu tür sistemleri inceleyen uzmanlar, yazılım bir kaç kişiyi ldürse de, bu tür lümcül hatalara odaklanmanın teknolojinin daha akıllı işlem sürecinin çok gerekli olduğu alanlarına uygulanmasını nleyebileceğini sylüyorlar. Onlara gre bazı durumlarda bir yazılım eksikliği, kaçınılmaz olan hatalarla lenlerden daha fazla insanın lmesine yol açabilir. Bu çok tartışmalı bir konudur. İşte, kronolojik sırayla, Wired News tarafından listelenen tüm zamanların 10 en ktü yazılım hatası: 28 Temmuz 1962 Mariner 1 Uzay Roketi:Mariner 1in uçuş yazılımındaki bir hata fırlatma sırasında roketin istenen yrüngeden ayrılmasına yol açtı. Kontrol ynetimi tarafından roket Atlantik Okyanusu'nda yok edildi. Kazayla ilgili inceleme yapıldığında, bir kağıda kurşun kalemle yazılmış bir formülün bilgisayara yanlış geçirilmiş olduğu ortaya çıktı. Bylece bilgisayar roketin yrüngesini yanlış hesaplamıştı. 1982 Sovyet Gaz Hattı:Sylentiye gre, CIA'e bağlı çalışan operatrler Sibirya gaz hattını kontrol etmek üzere satın alınan Kanada bilgisayar sistemine bir bcek yerleştirdiler. Sovyetler Birliği'nin bu sistemi hassas ABD teknolojisini gizlice satın alma ya da çalma çabalarının bir parçası olarak aldığı iddia ediliyorduı. Yine sylentiye gre, CIA, programı keşfetti ve onun geri tepmesini sağlamaya karar verdi. Bunun için Sovyet incelemesinden geçecek, ama sonunda işletme anında başarısız kalacak bir ekipmanı araç olarak kullandı. Bylece gezegenin tarihinde en büyük nükleeer olmayan patlama meydana geldi. 1985-1987 Therac-25 Tıp Kazası:Bir radyasyon terapi cihazı hatalı çalıştı ve çeşitli tıbbi tesislerde lümcül düzeyde radyasyon verdi. Daha nceki bir tasarım geliştirilerek yaratılmuş bulunan Therac-25 iki farklı tür radyasyon verilen "ileri" bir terapi sistemi idi. Ya düşük güçlü elektron ışını veya X-ışınları veriyordu. Therac-25in X-ışınları yüksek güçlü elektronların elektron silahı ile hasta arasına yerleştirilmiş bir metal hedefe çarptırılmaları ile yaratılıyordu. İkinci bir "ilerleme" de eski Therac-20 nin elektromekanik güvenlik bağlantılarının yazılım kontrolüyle yapılmasıydı. Bu karara yazılımın daha güvenli olduğu düşüncesiyle varılmıştı. Mühendislerin bilmediği şey hem 20 hem 25in hiçbir resmi eğitimi olmayan bir programcı tarafından yazılmış olduklarıydı. Bir grünmez hata nedeniyle, hızlı yazan bir klavye kullanıcısı kaza yaparak Therac-25in elektron ışınını yüksek enerjili modda, fakat metal hedef yerinde olmadan, hastaya gnderecek şekilde çalışmasına yol açabilirdi. Byle oldu ve en az 5 hasta ldü başkaları ciddi şekilde yaralandı. 1988 Berkeley Unix Sisteminde Tampon Bellek Taşması:Adına Morris Worm denen ilk İnternet solucanı bir tampon bellek yetersizliği sorunundan yararlanıp, bir günden az bir zaman içinde, 2000-6000 arası bilgisayara bulaştı. Bu konuyla ilgili kod gets olarak ifade edilen bir standart girdi-çıktı kütüphanesi fonksiyonuydu. Bu fonksiyon ağ üzerinde bir metin satırı okur. Maalesef gets fonksiyonunun girdiyi sınırlamayla ilgili bir kontrolü yoktur ve çok büyük bir girdi solucanın bağlanabildiği makinayı kontrolüne almasını sağlayabilir. Programcılar çalışan koddaki gets fonksiyonunu kullanım dışı bıraktılar; ama onu C programlama dilinin standart girdi-çıktı kütüphanesinden çıkarmayı kabul etmediler. 1988-1996 Kerberos Rasgele Sayı Üreticisi Kazası:Kerberos güvenlik sisteminin yazarları, programın rasgele sayı üreticisini uygun bir parametreyle beslemeyi ihmal edince, yetkilendirme için Kerberos'a dayanan bir bilgisayara izinsiz giriş yapmak mümkün hale geldi. 15 ocak 1990 AT&T Bilgisayar Ağı Kazası:AT&T'nin #4ESS uzun mesafe şalterlerini kontrol eden yazılımının yeni sürümündeki bir grünmez hata, bu dev bilgisayarların komşu makinaların birinden belirli bir mesaj almaları durumunda çkmelerine neden oldu. Bu mesaj çevre makinaların çkme durumundan kurtulduklarında gnderdikleri mesajdı. Bir gün bir şalter sistemi çktü ve yeniden çalışmaya başladı. Komşu şalterler ve onlara komşu başka şalterler de çktü. Kısa süre sonra, her 6 saniyede 114 şalter çküp yeniden çalışmaya başlar hale geldi. Bylece 9 saat boyunca 60 bin kadar kişi uzun mesafeli servis kullanamaz hale geldi. Sonuçta mühendisler yazılımın eski sürümünü yüklediler. 1993 Intel Pentium İşlemcide Sorun:Bir silikon hatası Intel Pentium bilgisayar yongasının belli bir büyüklük aralığındaki ondalıklı sayıları blerken hata yapmasına yol açıyordu. rneğin 4195835.0 / 3145727.0 sonucu 1.33382 yerine 1.33374 olyordu. Bu yüzde 0.006 lık bir hataydı. Bu grünmez hata az sayıda kullanıcıyı etkiledi, ama halkla ilişkiler kabusu yarattı. Piyasaya sürülmüş 3- 5 milyon arası yonga vardı. Başlangıçta Intel daha hassas hesaplamalara ihtiyacı olduğunu kanıtlayanlar için yonga değişişkliği yapmayı nerdi; ama sonunda teslim oldu, şikayet eden herkesin yongasını değiştirmeyi kabul etti. Sonunda bu grünmez hata Intel'e 475 milyon dolara maloldu. 1995/1996 Bilgisayar Ağı Kontrol Komutlarında Sorun:İnternet Bağlantı Noktası numaraları ile ilgili bir koddaki hata, doğru yazılmamış bir "Ping" komutunun İnternet üzerinde herhangi bir yerden gnderilmesi sonucunda, çeşitli işletim sistemlerindeki bilgisayarların çkmesine yol açıyordu. En çok etkilenenler Windows kullanan bilgisayarlardı. Bu bilgisayarlar iletişimde Ping paketi aldıklarında kilitleniyor ve "mavi lüm ekranını" getiriyorlardı. Sorun birçok Macintosh ve Unix sistemini de etkiledi. 4 Haziran 1996 Ariane 5 Flight 501:Ariane 4 roketinin çalışma kodu Ariane 5te yeniden kullanılmıştı. Fakat Ariane 5in daha hızlı olan motoru, roketin uçuş bilgisayarındaki bir aritmetik işlemde bir hatanın ortaya çıkmasına yol açıyordu. Hata, bilgisayar ifadeleriyle, 64 bitlik ondalıklı sayıyı 16 bitlik işaretli tam sayıya dnüştüren kodda idi. Daha hızlı motor 64 bitlik sayıların Ariane 5te, Ariane 4 de olduğundan daha büyük olmasına yol açıyor ve bylece sayısal taşma durumu yaratıyor, o da uçuş bilgisayarının çkmesini getiriyordu. Flight 501in destek bilgisayarı çktü, 0.05 saniye sonra da ana bilgisayar çktü. Çken bilgisayarlar sonucu, roketin ana işlemcisi motorlara aşırı güç yüklenmesine yol açtı ve roket, fırlatıldıktan 40 saniye sonra, parçalandı. Kasım 2000 National Cancer Institute, Panama:Bir dizi kaza sonucu bir ABD firması olan Multidata Systems International tarafından yazılmış olan terapi planlama yazılımı, radyasyon terapisine girecek hastaya yollanacak uygun radyasyon dozunu yanlış hesapladı. Multidata'nın yazılımı bir radyasyon terapistinin, "blok" denen, sağlam dokuların radyasyondan korunmasını sağlayan metal kalkanın yerini bilgisayar ekranında belirlemesine olanak veriyordu. Ancak yazılım teknisyenin yalnızca 4 koruyucu blok kullanmasına izin veriyor, Panamalı doktorlar ise 5 koruyucu blok kullanmak istiyorlardı. Doktorlar 5 blokun hepsini ortada bir deliği olan tek bir büyük blok gibi çizerek yazılımı kandırabileceklerini keşfettiler. Doktorların kavramadıkları şey, bu kurulumda Multidata yazılımının, deliğin nasıl çizildiğine bağlı olarak, farklı yanıtlar verdiği idi. Deliği bir ynde çizdiğinizde doğru doz hesaplanıyor, başka ynde çizdiğinizde yazılım gerekli dozun iki katını tavsiye ediyordu. En az 8 hasta ldü, 20 başka hasta da nemli sağlık sorunları yaratacak lçüde aşırı dozda radyasyon aldı. Yasal olarak, bilgisayarın hesaplarını elle yapacakları hesapla çift kontrolden geçirmeleri gereken doktorlar cinayetle suçlandı. "Sylesem Tesiri Yok ; Sussam Gnül Razı Değil."

insan yapıo sonucta hataların meydana gelmesi dogal ama hepsi 2000den once suan insanlar daha dikkatli heralde çocuktum, büyüdüm

hatasız kul olmaz