Bios Hakkında Detaylı Bilgi | Ne Nedir? İçindekiler 1. Bios Nedir? 2. Temel Bilgiler 3. BIOS Sürümleri 4. BIOS'a Erişim 5. BIOS Ayarlarını Değiştirmek 6. BIOS Oturumunu Kapatmak 7. Açılış Aygıtı nceliğini Belirlemek 8. USB 2.0 Desteğini Etkinleştirin 9. USB Aygıtlarla İlgili Sorunları Çzmek 10. Elektrik Kesintilerinden Sonra Bilgisayar Ne Yapsın? 11. Sisteminizin Sağlık Durumu 12. Fan Sorunlarıyla Mücadele 13. Sistem Çkmelerini nlemek 14. Açılış Sırasında Power-on Self-Test Sonuçlarını Gster 15. Bilgisayarınızı İki Kat Hızlı Açın 16. Doğru Ekran Kartıyla Başlamak 17. Modası Geçmiş Ekran Kartı Ayarlarını İptal Edin 18. Doku Belleğini Kurun 19. Saat Hızı Ayarlarını Değiştirin 20. AGP Saat Hızını Arttırmak 21. AGP Voltaj Seviyesini Arttırın 22. İşlemci nbelleklerini Etkinleştirin 23. APIC Seçeneğini Açın 24. Burst Mode Ayarını Etkinleştirin 25. Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin 26. RAM Zamanlamalarını Değiştirin 27. RAS-to-CAS Gecikme Değerini Düşürün 28. CAS Gecikmesini Düşürün 29. Bellek Yükleme Zamanını Düşürün 30. Bir Sonraki Bellek Erişimi İçin Beklenilen Süreyi Kısaltın 31. Bellek Zamanlamalarını Okuyun 32. RAM Giriş Gerilimi Seviyesini Arttırın 33. Anakart Ses Yongasını Devre Dışı Bırakın 34. Oyun Girişini Devre Dışı Bırakın 35. Tümleşik LAN İşlevlerini Devre Dışı Bırakın 36. Gereksiz Girişleri Kapatın 37. Firewire Girişini İptal Edin 38. BIOS Güncelleme 39. Yeni BIOS'u Yüklemek 40. BIOS Sürümlerini Arşivlemek 41. Güncelleme Kurulumunu Deneyin 42. Güncelleme Disketi Hazırlamak 43. BIOS'u Disketten Güncelleyin 44. DOS Altında BIOS Güncellemesi 45. Yeni BIOS'un Yüklenmesi 46. BIOS Altın Kuralları 1. Bios Nedir? Basic Input Output System veya diğer adıyla BIOS anakartınızın üzerinde bulunan küçük bir EEPROM bellek üzerinde bulunur. Bir çeşit sadece okunabilir bellek türüdür fakat doğru ayarlar ve araçlar kullanıldığında üzerinde değişiklik yapılabilir. Bilgisayar açılırken anakarta takılı olan işlemci ilk iş olarak BIOS üzerinde bulunana yazılımı çalıştırır. Eğer sisteminiz açılırken çok yavaşlıyorsa, Windows çakılıyorsa veya bazı donanımlar sorun çıkarıyorsa bunların nedeni büyük ihtimalle yanlış yapılmış BIOS ayarlarıdır. Bu yazıda bilgisayarınızın daha hızlı ve daha iyi çalışması için ayar kutusunu nasıl oynayabileceğinizi anlatacağız. "Temel Bilgiler" başlığı altında BIOS hakkında gerekli olan temel bilgileri vereceğiz. Burada BIOS'un ne olduğunu, ona nasıl erişebileceğinizi ve ayarlar arasında güvenli bir şekilde nasıl gezinebileceğinizi ğreneceksiniz. "nemli Ayarlar" başlığında her kullanıcının bilmesi gereken bazı nemli BIOS seçenekleri hakkında bilgi vermeye çalışacağız. Deneyimli kullanıcılar isterlerse, gizli seçeneklerin ve bunların nasıl etkinleştirileceği, bazı dar boğazların nasıl giderilebileceği ve sisteme yük olan fazlıkların nasıl temizlenebileceği gibi bilgilerin bulunduğu, "BIOS İnce Ayar" blümüne atlayabilirler 2. Temel Bilgiler İşlemci tarafından ilk çalıştırılan yazılım olarak BIOS, işlemciyi anakart üzerinde bulunan diğer temel bileşenlerle tanıştırır ve BIOS kodunun işi bittiğinde işlemcinin hangi yazılımı çalıştıracağını syler. Temel bir kural olarak BIOS, açılış aygıtı üzerindeki açılış blümüne erişir. Açılış blümü üzerinde bulunan bir çeşit açılış yneticisi çalışır ve bilgisayarın temel işletim sistemini yüklemeye başlar. Açılış işlemi bittikten sonra BIOS'un gündelik işlerinin bittiğini sylemek yanlış olur. Bir bilgisayar üzerindeki donanımlara erişilmesi işlemlerinin çoğu işletim sisteminin BIOS'a erişmesiyle başlar, daha sonra BIOS işletim sistemi yerine hedef donanıma ulaşır. 3. BIOS Sürümleri Her anakart, üzerinde bulunan bileşenleri düzgün çalıştırabilmesi için kendine has bir BIOS'a sahiptir. BIOS yazılımlarının en çok kullanılan temeli iki farklı biçime sahip olan Phoenix Awar BIOS'a dayanır. Bunun dışında American Megatrends Inc. BIOS'u kullanan bilgisayarlar grmeniz de mümkündür. BIOS menüsünün yapısı ve seçeneklerin adlandırılması üreticiden üreticiye farklılıklar gsterebilir. Hatta bir birinin devamı olan iki anakartın BIOS menüsü arasında da büyük ya da küçük farklılıklar olabiliyor. Bu durum yüzünden bütün insanların kullandığı bilgisayarlar için kesin BIOS kılavuzları yazamıyoruz. Yine de Phoenix Award BIOS üzerinde aşağıdaki açıklamalara benzer seçenekler bulmanız mümkün. Eğer bazı ayarları bilgisayarınızın BIOS menüsünde bulamıyorsanız sinirlenmeyin - ilgili işlevi veya yeteneği bilgisayarınızın BIOS'u desteklemiyor olabilir. 4. BIOS'a Erişim Açılış sırasında BIOS, sisteminizde bulunan donanım bileşenlerini denetlerken, kullanılabilir belleği sayarken ve sabit diskleri bulurken klavyenizde bulunan zel bir tuşa basarak BIOS ayar sayfasına erişebilirsiniz. Genellikle bu işlem tuşuna basarak yapılır ancak gibi diğer tuşlar da olabilir. Açılış sırasında ekranda beliren yazılara dikkat edin: Çoğu BIOS ekranın alt taraflarında "" benzeri bir yazıyla ayarlara nasıl erişileceğini gsterir. Eğer bütün yntemleri deneyip yine de başarılı olamadıysanız bilgisayarınızın veya anakartınızın kullanma kılavuzuna bakabilirsiniz. Bilgisayar açılmaya başladığı anda bu tuşa bir ya da iki saniye basmanız yeterli olacaktır. Her şey olması gerektiği gibi çalışırsa BIOS bellek miktarını saymayı bitirecek ve ana BIOS menüsünü açacaktır. Eğer beklenilen ekran gelmediyse bilgisayarınızı yeniden başlatıp farklı bir tuşu deneyebilirsiniz. rneğin, pek çok taşınabilir bilgisayar veya tuşunu kullanır. Bazen de , veya tuşlarını denemek gerekebilir. 5. BIOS Ayarlarını Değiştirmek BIOS yazılımı: Seçenekler arasında dolaşmak için ok tuşlarını kullanın, istediğiniz menüye girmek için Giriş tuşuna basın BIOS menüsündeki bir seçeneğe ulaşmak için ok tuşlarıyla ekran grüntüsü A'da olduğu gibi istediğiniz başlığı seçili hale getirin. Giriş tuşuna bastığınızda bir alt menü veya ekran grüntüsü B'de olduğu gibi seçenekler listesi karşınıza gelir. Seçtiğiniz ayarla ilgili seçimi değiştirmek için artı veya eksi tuşlarını kullanabilirsiniz, ve tuşları da aynı işi greceklerdir. Ana menü ekranından alt menülere erişebilmek için bu yntemi kullanabilirsiniz, bazı alt menülerin de altında kendilerine ait alt menüler olabilir, istediğinizi ayara ulaşmak için gittiği yere kadar gitmelisiniz. Alt Menüleri açmak: Pek çok seçenek veya tuşlarına basılarak değiştirilebilir. Bazı ayarlarda ise resimde grüldüğü üzere menü içinde gezinerek seçenekler arasında seçim yapmak gerekebilir. Ekran grüntüsü B. Kısa bir açıklama yazarsak tipik bir BIOS yazılımı aşağıdaki menüleri içerir: "Main" veya "Standard CMOS Setup" menüsünden tarih, saat ve sabit disk ayarlarına ulaşabilirsiniz. "BIOS Features Setup" menüsünden her çeşitten genel seçeneklere ulaşabilirsiniz. "Integrated Peripherals" menüsünden arayüzlere ve yardımcı sistem işlevleriyle ilgili ayarlara ulaşabilirsiniz. "Power Management Setup" menüsünden enerji tasarrufu ve güç ynetimi işlevlerine ulaşabilirsiniz. "PnP/PCI Configurations" menüsünden hangi kesmelerin hangi PCI genişleme kartlarına ayrılacağını seçebilirsiniz. Eğer bu seçenekleri veya benzerlerini yukarıda anlatıldığı gibi ana menüde bulamadıysanız "Advanced" menüsü altında bulma şansınız yüksektir. "Hardware Monitor" menüsü algılayıcılardan gelen işlemci sıcaklığı veya fan hızları gibi değerleri gsterir. Bu değerler genellikle işlemci soğutucusu ve sistem fanı içindir ama bazı durumlarda güç kaynağının fanı veya diğer fanlarla ilgili bilgi de içerebilir. "Load Setup Defaults" seçeneği bütün ayarları fabrika ayarlarına geri dndürür ve yaptığınız bütün değişiklikleri siler. Yanlış ayarlar yaptığınızda ve sistem bu yüzden kilitlenmeler yaşadığında bu ayar çok işe yarayabilir. 6. BIOS Oturumunu Kapatmak BIOS yazılımıyla işiniz bittiğinde tuşuna basarak veya ana menüden "Save & Exit Setup" seçeneğine gelerek kapatma ekranını açabilirsiniz. Bazı durumlarda nce "Exit" seçeneğini sonradan "Exit & Save Changes" alt seçeneğini seçmeniz gerekebilir. Daha sonra veya tuşlarından birine basarak ayarları kaydedip çıkabilirsiniz veya seçiminizi iptal edebilirsiniz. nemli Ayarlar Birazdan anlatacaklarımız, bilgisayarınızın açılış aygıtı sıralamasını nasıl değiştireceğinizi, bilgisayarınızı fare üzerinden veya klavyeden bir tuşa basarak nasıl açabileceğinizi, USB 2.0 desteğini nasıl etkinleştirebileceğinizi ve fanlarda bir sorun olduğunda sistemin nasıl davranacağı gibi çok çeşitli temel BIOS ayarlarını içeriyor. 7. Açılış Aygıtı nceliğini Belirlemek Açılışta disket sürücüsünü atlamak: Ekran grüntüsü C'de gsterildiği gibi sabit diski birinci açılış aygıtı olarak ayarlayın. Pek çok bilgisayar sistemi başlatırken nce disket sürücüsünü tarar. Bu durum değerli zamanınızın kaybolmasına ve olası açılış blümü virüsü sorunlarına neden olur. Ayrıca kabul edelim ki günümüzde disket sürücü kullanarak sistemi başlatmak son derece zor karşılaşılan bir durum. BIOS'a sistem açılırken disket sürücüye bakarak zaman kaybetmemesini sylemek açılış sürecini kısaltır. BIOS yazılımı, açılış aygıtlarını ve hangi sıralamaya gre hareket edileceğini belirleyebilmenizi sağlar. Aşağıdaki ayar açılış sırasında sistemin disket sürücüye bakmamasını sağlayarak hem süreci biraz hızlandırır hem de güvenliği biraz olsun arttırır. İşte yapmanız gereken ayarlar: ncelikle "Advanced BIOS Features, Boot Sequence" seçeneğine gidin ve "1st Boot Device" ayarını ekran grüntüsü C'de grüldüğü gibi disket sürücüden sabit diske getirin, sabit disk "HDD-0" olarak adlandırılabilir. Bu ayar bilgisayarın açılırken sağa sola sapmadan doğrudan sabit diskin açılış blümüne bakmasını sağlar. Bu değişiklikle birlikte bilgisayar işletim sistemini ncelikle disket sürücüsünde aramaz fakat hala sisteminize bir disket sürücüsü takılı olup olmadığını denetler, bu da zaman kaybına neden olur. Bu denetimi nlemek için "Boot Up Floppy Seek" seçeneğini geçersiz "Disabled" hale getirmeniz gerekir. 6. Bilgisayarın Açılışını Hızlandırın Bu ayarın ktü yanı bilgisayarınız her açılışta yani sabit disk veya diğer depolama aygıtları takıldı mı diye inceleme yapmaz. Bylece sistem açılışı hızlanmış olur. Eğer sisteminize sıklıkla sabit disk gibi bileşenler eklemiyorsanız her bir sürücü arama zamanını sıfıra getirin. "Main" menü altında "Timeout" seçeneğini "0" olarak ayarlayın. 8. USB 2.0 Desteğini Etkinleştirin USB: Hizmet Paketi 2 yüklü Windows XP kullanıcıları "USB 2.0 Controller" seçeneğini ekran grüntüsü E'de grüldüğü gibi etkin hale getirebilirler. Pek çok anakartta "USB Controller" seçeneği sadece USB 1.1 etkin olacak şekilde ayarlanmıştır. Bu durumun temel nedeni Windows XP'nin kendisidir, eski sürüm Hizmet Paketleri USB 2.0 desteği sunmazlar. Aşağıdaki BIOS ayarı bu desteği açabilmenize olanak sağlar. Bunu yapmak için ilgili seçeneği "Enabled" veya "V1.1+V2.0" şeklinde ayarlamanız gerekir. Bu seçeneği kullanmak için Windows XP'nize en azından Hizmet Paketi 1'in kurulmuş olması gerekir. 9. USB Aygıtlarla İlgili Sorunları Çzmek Bazı bellek çubukları, flaş sürücüler, bellek çubuğu işlevi olan çalıcılar ve USB sabit diskler elektriği USB aracılığıyla alırlar. Eğer yeterli güç verilemezse alet çalışmayabilir. Bu yüzden USB arayüzünün takılı olan aygıtlara yeterli miktarda güç sağlayabildiğinden emin olmalısınız. BIOS ayarları arasında "USB 2.0 HS Reference Voltage" isminde bir seçenek olup olmadığına bakın. Eğer byle bir ayar varsa karşısındaki seneği "Low" veya "Medium" yerine "High" veya "Maximum" olarak değiştirin. 10. Elektrik Kesintilerinden Sonra Bilgisayar Ne Yapsın? "Power Management" menüsü altında elektrik kesintilerinden sonra bilgisayarın nasıl bir tepki vereceğini ayarlayan bir seçenek vardır. "AC Power Loss Restart" veya "Restore on AC Power Loss" seçenekleri sayesinde elektrik kesilmesi gibi beklenmeyen bir nedenle sistem kapandığında bilgisayarın ne yapacağını belirleyebiliyorsunuz. "Previous State" veya "Last State" seçeneği bilgisayarı elektik kesilmeden nceki konumuna geri getirir. Yani sistem açıksa tekrar açılır kapalıysa kapalı kalır. 11. Sisteminizin Sağlık Durumu BIOS, bilgisayarınızın işlevsel sağlığı hakkında bilgiler ve çeşitli ayarlar sunabilir. Bu araçlar sayesinde, işlemci, fanlar, güç kaynağı ve sabit diskler gibi hayati sistem bileşenlerini gerçek zamanlı olarak izleyebilirsiniz. rneğin, işlemci sıcaklığı alarmı sayesinde sisteminizin fazla ısınmasını engelleyebilir hatta gerekirse acil durum kapatma işlemini gerçekleştirmesini sağlayabilirsiniz. "Health" veya "H/W Control" menülerinden sisteminizdeki bileşenlere giden voltajı ve bu bileşenlerin sıcaklıklarını takip edebilirsiniz. Çoğu BIOS en azından işlemci ve kasa sıcaklıklarını gsterirken diğerleri sabit diskler ve anakartlarla ilgili daha ayrıntılı bilgiler sunabilir. Aynı şekilde işlemci ve sistem fanına dnüş hızını da bu menüden grebilirsiniz. 12. Fan Sorunlarıyla Mücadele Eğer bilgisayarınız açılmıyorsa bunun nedenlerinden birisi işlemci fanının çok yavaş dnmesi veya hiç dnmemesi olabilir. Bu durum zellikle sıcaklık denetimli soğutucularda okunan sıcaklık değerleri çok düşükse olabiliyor ve byle bir durumla karşılaşan BIOS fanlarla ilgili bir sorun olduğunu düşünüyor. Bu yüzden şimdi anlatacağımız BIOS numarası işinize yarayabilir. "CPU Fan Failure Warning" isimli seçeneği "Disabled" olarak ayarlayın. Bu işlevi etkisiz hale getirdiğiniz bilgisayarınız yavaş çalışan bir fan olsa da açılacaktır. Tabi ki bu ayarın varsayılan değeri "Enabled" olduğundan sistemi yeni kurduysanız BIOS'a erişemeyebilirsiniz. Eğer byle bir durumla karşılaşırsanız geçici olarak her zaman sabit hızda dnen eski tip bir işlemci soğutucusunu takıp BIOS'tan az nce belirttiğimiz ayarı yapabilirsiniz. 13. Sistem Çkmelerini nlemek Artık çoğu sabit disk sürücünün bozulacağını nceden algılayabilen sistemlerle donatılmış olarak geliyor ve bunu BIOS ekranında size iletiyor. Bu zelliğe "Self Monitoring And Reporting Technology" adı veriliyor. BIOS'ta bulunan "HDD SMART Capability" zelliğini etkin hale getirdiğinizde sistem, Norton System Works veya çok tanınan bedava bir yazılım olan SpeedFan gibi yazılımlara uyarı iletisi gnderebiliyor. Bu yazılımda depolama aygıtınızın durumuna gre size bilgi veriyor, bylece olası arızaları nceden haber alarak gerekli yedekleme işlemlerini yapabiliyorsunuz. 14. Eski Tarayıcı Ve Yazıcıları Kullanmak Paralel Giriş: "ECP+EPP" en hızlı paralel haberleşme şeklidir Bilgisayarınızın paralel arayüzü normalde tek ynlü iletişime izin vermek üzere ayarlanmıştır. Bu seçenek neredeyse bütün aygıtlar için çalışır fakat veri aktarım hızını düşüktür (100 kbps). Şimdi anlatacağımız ayarı uygulayarak paralel girişinizin veri aktarım hızını 1 Mbps değerine çıkarabilirsiniz. Yapmanız gereken "ECP" veya "EPP" zelliklerinden birini etkin hale getirmek. Çoğu BIOS yazılımında her iki zelliği tek bir seçenek halinde grebilirsiniz "ECP/EPP". Uyarı: Eğer bir yazıcı ve tarayıcı aynı paralel girişi paylaşıyorsa Ekran Grüntüsü F'de grülen aygıt çakışması veya sorunuyla karşılaşabilirsiniz. Eğer yüksek veri aktarım hızını korumak istiyorsanız sisteminize PCI genişleme yuvasına takılan fazladan bir paralel giriş eklemeyi düşünebilirsiniz veya aygıtlardan birisini başka bir haberleşme arayüzüne aktarabilirsiniz. rneğin USB'yi paralele dnüştüren bir çeviriciyle her iki aygıtı aynı anda kullanabilirsiniz. BIOS İnce Ayar Bu blümde hırslı kullanıcılar, sistem açılışını nasıl en hızlı şekilde yapabileceklerini, ekran kartlarını nasıl hızlandırabileceklerini, işlemcilerinin gücünü nasıl son noktaya kadar kullanabileceklerini, yongaseti ayarları üzerinde nasıl oynayabileceklerini ve belleklerinden en iyi başarımı nasıl elde edebileceklerini ğrenebilirler. 14. Açılış Sırasında Power-on Self-Test Sonuçlarını Gster Bilgisayarınız açılırken, ne olup bittiğini grmek yerine genellikle üreticinin renkli logosunu grürsünüz. Şirin resimler grmek yerine bilgisayarınızın açılırken yaptığı testlerin sonucunu grebilirsiniz . İşte bunu yapmanın yolu. "Advanced BIOS Features" menüsünün altında bulunan "Full Screen LOGO Display" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın. Bu ayardan sonra sisteminiz açılırken yaptığı bütün sınamaların sonuçlarını ekranda gsterecektir. 15. Bilgisayarınızı İki Kat Hızlı Açın Bu ayar sayesinde bilgisayarınızın açılırken çeşitli bileşenleri incelemesini atlatabilirsiniz. rneğin, takılı olan bellek miktarına üç kere yerine sadece bir kere bakılır; bylece bilgisayarınız neredeyse iki kat daha hızlı açılabilir. "Advanced" veya "Advanced BIOS Features" menüsünden "Quick Power On Self Test" veya "Quick Boot" seçeneğini "Enabled" olarak ayarlayın. Uyarı: Bu ayarı yaptıktan sonra donanım sorunlarıyla karşılaşırsanız BIOS ekranına geri dnüp aynı seçeneği "Disabled" olarak ayarlayarak sorunun tam olarak nereden kaynaklandığını bulabilirsiniz. 16. Doğru Ekran Kartıyla Başlamak Bilgisayar her açıldığında BIOS hangi ekran kartını kullanacağını anlamaya çalışır ancak buna gerek yok çünkü siz zaten biliyorsunuz! "Init Display First" menü seçeneğine gelin veya bu seçenek BIOS tipine gre "Primary VGA BIOS" ya da "VGA Boot From" şeklinde de olabilir. AGP ekran kartı kullanıyorsanız "AGP" seçeneğini ayarlayın. Eğer sisteminiz yeniyse ve PCI Express arayüzüne sahipse AGP yerine burada "PEG Port/Graphic Adapter Priority" gibi bir seçenek grüyor olmalısınız. 17. Modası Geçmiş Ekran Kartı Ayarlarını İptal Edin BIOS Cacheable: Bu seçenek başarımı sadece MS-DOS çalışırken arttırır . "Video RAM Cachable" ve "Video BIOS Cachable" gibi ayarlar sadece eski tip DOS kullanan sistemlerde başarımı arttırır, Windows'la hiç bir ilgileri yoktur. O zaman neden işi karıştıralım ki? Bu ayarların her ikisini de "Disabled" olarak ayarlayın. Bu ayarları yaparken karşınıza "VGA Palette Snoop" gibi bir seçenek gelirse onu da etkisiz hale getirin. Aynı şekilde "System BIOS Cacheable" seçeneğini de güvenle iptal edebilirsiniz - artık her hangi bir başarım artışı sağlamadığı gibi bazı durumlarda sistemin kararlılığını da bozabiliyor 18. Doku Belleğini Kurun "Graphics Aperture Size" seçeneği temelde AGP ekran kartlarının dokuları yaratımlarken belleği daha verimli kullanabilmeleri için tasarlanmıştı. Günümüzde çoğu ekran kartının 128 MB hatta 256 MB tümleşik bellekleri olduğunu düşünürsek bu seçeneğin de modasının geçtiğini açıkça grebiliriz. Ayrıca artık grüntü bellekleri normal sistem belleklerinden daha hızlı çalışıyorlar. Eskiden sıkça duyulan, "Graphics Aperture Size" seçeneğini sistem belleğinizin yarısı olacak şekilde ayarlayın kuralı geçmişte kaldı bunun yerine doku belleğini uygun bir değerde tutmak daha mantıklı. Bu seçeneği "128" veya "64" olarak ayarlayın. 19. Saat Hızı Ayarlarını Değiştirin Bu ayarı yaptığınız zaman FSB hızaşırtması yaparken AGP ekran kartlarının yaşadığı sorunlardan kurtulabilirsiniz. "AGPCLK/CPUCLK" ayarı üreticisi tarafından hızaşırtma imkanı sunulan anakartlarda bulunur. Eğer byle bir seçenek varsa "Fix" olarak ayarlayın. Bylece FSB hızını arttırırken aynı zamanda AGP hızını da arttırmamış oluyorsunuz. "1/1" seçeneği ekran kartınızın FSB ile aynı hızda çalışacağını gsterir. Bu ayarı "2/3" yaparsanız AGP saat hızını FSB saat hızının 2/3 olarak ayarlarsınız yani FSB 100 MHz çalışıyorsa AGP 66 MHz olarak çalışır. 20. AGP Saat Hızını Arttırmak AGP saat hızını arttırmak başarımı yükseltir fakat bazı sorunlar yaşayabilirsiniz - Ekran Grüntüsü H. Bazı anakartlar AGP saat hızını arttırmanıza izin verir. "AGP Frequency" seçeneğinden tempoyu küçük adımlarla arttırın ve her seferinde bilgisayarınızı yeniden başlatın. Her ayarı bir çeşit 3B oyunla deneyin ve sistemin kararlı olduğundan emin olun. Bu işlemleri sistem de kararsızlık emareleri grülene kadar tekrar edin. Bylece en kararlı ve en hızlı ayarda sistemi çalıştırabilirsiniz. 21. AGP Voltaj Seviyesini Arttırın Yüksek saat hızları aynı zamanda daha yüksek güç tüketimine neden olur. Aşağıdaki ayarları uygulayarak ekran kartınıza daha fazla güç gitmesini sağlayabilirsiniz. "AGP Voltage" seçeneği giriş gerilimini 0.1 Volt aralıklarla değiştirmenizi sağlar. Bu değişiklikleri AGP hızını arttırdıktan sonra sistem kararsız duruma düşerse uygulayın. Uyarı: Bazı durumlarda voltajı yüksek değerlere ayarlamak ekran kartına zarar verebilir. Giriş voltajını daha yüksek değerlere ayarladığınızda her hangi bir etkisi olmuyorsa eski düşük değere getirmeyi unutmayın ve sistemi tekrar kararlı çalışır hale getirebilmek için AGP saat hızını biraz düşürün. 22. İşlemci nbelleklerini Etkinleştirin İşlemci nbelleklerini (Level 1,2 veya 3) etkin hale getirmek nemli başarım artışları sağlar . İşlemciler anakart üzerinde bulunan diğer parçalardan belirgin bir şekilde daha hızlı çalışırlar. İşlemleri hızlandırmak, işlemci ile sistem belleği arasında bulunan ve daha hızlı çalışan işlemci nbelleği sayesinde mümkün olur. Seviye 1 (L1) nbellek çok küçüktür fakat işlemci çekirdeğinin üzerinde bulunur ve hızlı bir geçici veri depolama alanı sağlar. Seviye 2 (L2) nbellek çok daha büyüktür ve bütün yazılımsal elemanları depolayabilir, işlemci isteği geldiğinde gerekli olan veri bu nbelleğin üzerinde bulunuyorsa asıl sistem belleğinden bulunup getirilmesinden çok daha hızlı bir şekilde işlemciye sunulabilir. İşlemciye tümleşik L2 ve harici L3 nbelleği bulunan sistemlerde bu ayarları etkin hale getirmenizi şiddetle tavsiye ederiz . 23. APIC Seçeneğini Açın Yongasetleri genellikle kuzeykprüsü ve güneykprüsü olarak adlandırılan iki ana blümden oluşur. Bu iki blüm işlemci, bellek, genişleme kartları ve diğer çevresel donanımlar arasındaki veri akışını sağlarlar. Aşağıda belirttiğimiz ayar daha fazla kesme isteği kullanılabilmesinin ve de daha fazla aygıt bağlanabilmesinin yolunu açar. Kullanılabilir kesmelerin sayısı 16'dan 24'e çıkar. Ek olarak kesme kullanımı gzle grülür şekilde daha esnek hale gelir bylece çeşitli işlemler yapılırken zaman kazanılmış olur. Yapmanız gereken sadece "Advanced BIOS Features" menüsü altında bulunan "APIC Mode" seçeneğini "Enabled" olarak ayarlamak. 24. Burst Mode Ayarını Etkinleştirin Sabit disklere, PCI kartlara ve belleğe erişim "Burst Mode" etkinken çok daha hızlı gerçekleşir. Bu kip açıkken aygıtlar arasında veri aktarımı çok hızlı olur çünkü çoklu veri aktarımları kurulabilir veya her bir işlem ayrı ayrı onaylanacağına tek bir onaylama paketiyle işlemler tamamlanır. BIOS menüleri arasında gezinirken "Burst Mode" seçeneğini grdüğünüz yerde "Enable" olarak ayarlayın. Byle bir değişikliği yaptıktan sonra sisteminizin kararlı çalıştığından emin olun. Uyarı: Pek çok PCI kart "PCI Dynamic Bursting" seçeneği "Enabled" olarak ayarlandığında düzgün çalışmaz. 25. Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin: Bu seçenek sayesinde sabit disk erişimi hılanır . Bu BIOS ayarı Windows'a okuma ve yazma işlemleri sırasında daha hızlı DMA kipini kullanmasını syler. DMA kipi sabit diskin veriyi işlemciye gndermeden belleğe yazabilmesini sağlar. Bu sayede sabit diskte bulunan veriye erişim hızlandırılmış ve çok değerli olan işlemci gücü daha az kullanılmış olur. "Integrated Peripherals" menüsü altında "PCI IDE BusMaster" seçeneği varsa Ekran Grüntüsü J'de grüldüğü gibi "Enabled" olarak ayarlayın. Bu seçeneği etkin hale getirdikten sonra Windows altında "Başlat, Denetim Masası, Sistem" ayarlarından Donanım sekmesi altında Aygıt Yneticisi tuşuna basın. "IDE ATA/ATAPI Denetleyiciler" alt başlığını bulun. "Birincil IDE Kanalı" başlığına çift tıklayın ve açılan pencereden "Gelişmiş Ayarlar" sekmesine gidin. Burada bulunan bilgiler arasında "Aktarım Kipi" gibi bir başlık greceksiniz. Bunun karşısında "Ultra DMA Mode" gibi bir şey yazdığından emin olun. Sabit diskler genellikle "Ultra DMA Mode 5" desteklerken CD ve DVD sürücüler "Ultra DMA Mode 2" destekler. 26. RAM Zamanlamalarını Değiştirin Azaltılmış gecikmeler: Bu ayar sadece yüksek kaliteli bellek birimleri için çalışır fakat bir kere bu ayarı çalışır hale getirebilirseniz büyük farklar grebilirsiniz . Bütün SDRAM ve DDR bellek birimleri, bellek zamanlama değerlerini içeren SPD adlı yongaya sahiptirler. RAM üreticileri SPD değerlerini kararlı bir sistem sağlamak üzere ayarlarlar. Ancak çoğu zaman daha üst seviye zamanlama değerlerini denemek işe yarar ve bu sayede sistem başarımını %10 kadar arttırmak mümkün olabilir. Bu iş için "System Performance", "Memory Timings" veya "Configure DRAM Timing" gibi bir ayar menüsünü BIOS'ta bulunuyor olması lazım. Genel kural olarak bu ayarın varsayılan değeri "By SPD" şeklindedir. Bu ayar, bilgisayara, doğru zamanlamaları bellek birimi üzerindeki yongadan okumasını syler ve belleğe erişmek için bundan sonra belirtilen ayarları kullanır. Sisteminin kendiliğinden gelen ayarlarını kullanmak istemeyenler "Disabled" veya "User Defined" seçeneklerinden birini seçip birazdan anlatacağımız uyarıları dikkate alarak istedikleri ayarları yapabilirler. 27. RAS-to-CAS Gecikme Değerini Düşürün Sistem belleğini iki boyutlu bir tablo olarak düşünerek kolayca nasıl çalıştığını anlayabiliriz. Veriye ulaşabilmek için ncelikle hangi satırda olduğunu sonra da hangi kolonda olduğunu bulmak için sırasıyla Row Adress Strobe ve Column Address Strobe işlemleri gerçekleştirilir. Belleğin doğru adresine ulaşıldığından emin olabilmek için RAS ve CAS sinyalleri arasında ufak bir gecikme süresine gerek duyulur. Bu RAS-to-CAS gecikmesi normalde bir veya iki saat turudur . "SDRAM RAS to CAS Delay" seçeneği tam olarak RAS sinyali ile CAS sinyali arasında ne kadar saat turu olacağını ayarlamanıza yarıyor. Genellikle ayarlar 2 en hızlı olmak üzere 2 ile 5 arasında değişiyor. Bu değeri her seferinde bir saat turu olacak şekilde azaltmaya başlayın ve her seferinde sistemin kararlılığını deneyin. Belleğiniz ne kadar kaliteliyse bu değeri daha fazla küçültebilirsiniz demektir. 28. CAS Gecikmesini Düşürün Bellek erişimi sz konusu olduğunda belleğin doğru adresteki veriye ulaşması için bir miktar süre gerekir ve buna gecikme denir. Bir bellek hücresi için bu aralık 2T iki saat turu, 3T üç saat turu vb şeklinde isimlendirilir. "SDRAM CAS Latency" seçeneği için küçük bir değer daha yüksek başarım anlamına gelir. "SDRAM CAS Latency" seçeneği için en doğru ve uygun değer genellikle belleğin üzerindeki etikette veya üzerine kazınmış olarak yazar. Düşük fiyatlı ürünler için tipik değer 3T veya 2.5T'dir. Bu seçeneği 2.5T veya 2T olarak değiştirin ve sisteminizin kararlı çalışıp çalışmadığına bakın. Bazı üreticiler 2T destekleyen belleklerinin daha yüksek saat hızlarını desteklediklerini belirtiyorlar. Eğer CAS gecikme süresini düşürmek işe yaradıysa aynı zamanda "Memory Frequency" seçeneği altından bellek saat hızını da arttırmayı deneyebilirsiniz. Uyarı: Her seferinde sadece bir değişiklik yapın, daha sonra sistemi yeniden başlatın ve bir deney yazılımı çalıştırarak yaptığı etkiyi gzleyin. Bu sayede ortaya çıkan bir kararsızlık durumunda hangi ayarda sorun olduğunu kolayca anlayıp eski haline getirebilirsiniz. 29. Bellek Yükleme Zamanını Düşürün Doğru ayarları yaptığınızda bellek hücreleri çalışmaları için gereken elektrik yükünü daha hızlı alırlar. "SDRAM RAS Precharge Delay" seçeneği tam olarak bu zamanı ayarlamaya yarıyor. "2" gibi düşük değerler hızı arttırırken daha yüksek değerler daha kararlı bir sisteme sahip olmanızı sağlıyor. Her seferinde bir saat turu azaltarak sistemi yeniden başlatın ve sistemin kararlı olduğundan emin olun. 30. Bir Sonraki Bellek Erişimi İçin Beklenilen Süreyi Kısaltın "SDRAM Active Precharge Delay" seçeneği de saat turları olarak ayarlanıyor ve ardışık bellek erişimleri arasında geçmesi gereken süreyi belirliyor. Yani bu değer ne kadar düşük olursa sistem başarımı o kadar artıyor. Bu değer için genel kabul: Active Precharge Delay = CAS-Latency + RAS Precharge Delay + 2 . Her zaman olduğu gibi bu ayar için de her seferinde bir düşük değeri seçerek sistemin düzgün çalıştığından emin olun. Sistem kararlılığını koruyamadığı zaman bu ayarı bir yüksek değere getirin ve bırakın. 31. Bellek Zamanlamalarını Okuyun RAM Zamanlamaları : Ayarlar üzerinde adım adım yapılan değişiklikler RAM başarımınızın artmasını sağlar . 27 ile 30 arasında anlattığımız maddelerdeki ayarlar genellikle belleğin üzerinde yazılıdır. "2.5-4-4-8" gibi bir sıra rakam ayarlamanız gereken saat turlarını gsterir: 2.5 tur CAS, RAS to CAS Delay 4 tur, RAS Precharge Delay 4 tur ve Active Precharge Delay 8 tur. Bu ayarlar o bellek birimi için belirtilen saat hızında üreticinin nerdiği ayarlardır. Daha düşük değerler de çalışabilir fakat aynı zamanda sistem çakılmalarına da neden olabilir. Başarımı arttırmak için bu değerleri adım adım her seferinde bir tanesinde değişiklik olacak şekilde düşürün ve her seferinde sistemin kararlı çalıştığından emin olun . 32. RAM Giriş Gerilimi Seviyesini Arttırın Bellekler daha hızlı çalıştığında daha fazla voltaja gereksinim duyarlar. Bu yüzden saat hızı artışlarını dengelemek için gerilimi arttırmanız gerekir. "DDR Reference Voltage" seçeneği gerilim seviyesini 0.1 volt aralıklarla değiştirmenize izin verir. Bu değeri arttırmak sadece zamanlama değerlerini düşürdüyseniz veya daha yüksek bellek saat hızları seçtiyseniz ve sistem çakılmalarıyla karşılaştıysanız gerekli olabilir. Uyarı: Giriş gerilimini çok yüksek değerlere ayarlamak bazı durumlarda bellek birimlerinize zarar verebilir! 33. Anakart Ses Yongasını Devre Dışı Bırakın Gereksiz yüklerden kurtulun: Anakartın ses yongası gibi kullanmadığınız işlevleri kapatın . Anakart üzerinde gelen ses yongasının hiç kullanılmadığı durumlar olabilir. Eğer PCI ses kartınız varsa veya bilgisayarınızın ses zelliklerini hiç kullanmıyorsanız anakart üzerinde bulunan ses yongasını devre dışı bırakabilirsiniz. Bu sayede sistem başarımınız ve güvenliğiniz bir miktar daha arttırılmış olur. "Integrated Peripherals" menüsünde "AC97 Audio Select" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın . 34. Oyun Girişini Devre Dışı Bırakın Sadece eski tip oyun çubuğu veya oyun girişinden MIDI arayüzü bağlayanlar bu bağlantıya iki I/O girişi ve IRQ ayırmak isteyeceklerdir . Bu sınıflandırmaya girmeyen bütün kullanıcılar gnül rahatlığıyla bu girişi iptal edebilirler. İşte nasıl yapılacağı: "Integrated Peripherals" menüsünden "Game Port" seçeneği "Disabled" olarak ayarlayın. 35. Tümleşik LAN İşlevlerini Devre Dışı Bırakın Bazı anakartlar iki ağ arayüzüyle donatılmış olarak geliyorlar ancak genellikle kullanıcılar sadece bir tanesine ihtiyaç duyuyorlar yani diğerini kapatabilirler. Bu sayede sistem başarımı ve kararlılığı biraz arttırılabilir. "Integrated Peripherals" menüsünden "Onboard Intel LAN" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın. 36. Gereksiz Girişleri Kapatın Ne de olsa sadece eski PDA'lar ve seri modemler COM1 ve COM2 girişlerine gereksinim duyarlar. Bu girişleri iptal ederseniz iki IRQ kazancınız olur ve işlemcinin denetlemesi gereken kesmeler azalır. Paralel LPT arayüzü bile günümüzde anlamsız hale geldi. Eğer yazıcınızı ve tarayıcınızı USB girişinden bağlıyorsanız bu eski arayüze ihtiyacınız yok demektir. "Integrated Peripherals" menüsünden "IO Devices, Com-Port" seçeneği altında bulunan ve bazen "Serial Port 1/2" olarak da yazılabilen COM1 ve COM2 arayüzlerini iptal edin. LPT arayüzünü kapatmak için de "Parallel Port" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın. 37. Firewire Girişini İptal Edin Bu arayüze kameradan grüntü aktarmak istiyorsanız veya Firewire arayüzü kullanan çevresel aygıtlarınız varsa gereksinim duyabilirsiniz. Byle bir durum yoksa kapatın. "Integrated Peripherals" menüsünden "Onboard 1394 device" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın. 38. BIOS Güncelleme Zaman zaman anakart üreticileri yeni BIOS sürümleri çıkarırlar. Güncellenmiş bir BIOS sahip olduğunuz donanımları daha verimli çalıştırabilir hatta hızaşırtma zellikleri gibi yeni işlevler kazandırabilir. Ne zaman anakartınızın yeni bir sürümü çıkarsa BIOS güncellemesi yapmanızı neriyoruz . BIOS yazılımı zel bir flaş bellek birimi içinde bulunur. Yeniden yazılabilen bu bellek sayesinde eskisinin üzerine yeni sürümü yazarak güncellemeye izin verir. BIOS güncellemesi, her üreticinin o anakart için zel olarak hazırladığı yazılım sayesinde yapılır. Bellek teknolojisi kullanıldığından BIOS güncellemesine BIOS'u flaşlamak da denir. BIOS güncelleme sz konusu olduğunda kullanıcılar bunu yapmak için iki yol kullanabilirler. İlki anakartla birlikte gelen sürücü CD'sinde bulabileceğiniz veya üreticinin internet sitesinden indirebileceğiniz Windows altında çalışan güncelleme yazılımıdır. Belirli aralıklarla bu yazılım internete bağlanarak yeni BIOS sürümü olup olmadığını denetler, varsa kendiliğinden bunu indirir ve yükleyip isteyip istemediğini kullanıcıya sorar. Bu yntem kolaydır fakat bilgisayarınızda sistem kaynaklarını kullanan fazladan bir yazılımın daha çalışması demektir. Sisteminiz kararlı çalıştıktan sonra Windows yazılımını kullanmak kesinlikle ktü değildir. Ancak Windows kurulumunuz dağıldıysa bu yntemi kullanmamayı tercih etmelisiniz. Bu durumda eski DOS güncelleme yntemini kullanmanız nerilir. DOS yazılımını üreticinin internet sitesinden indirebilirsiniz. Sonra bilgisayarınızı DOS sistem disketiyle açıp BIOS güncelleme yazılımını komut satırından çalıştırmanız gerekiyor; bu tür yazılımlar genellikle ZIP dosyası halinde gelirler, bunları diskete açarak kopyalamanız gerekir. Bu yntem daha güvenilirdir çünkü çalışmak için hiç bir aygıt sürücüsü yüklenmesini gerektirmez. Uyarı: Taşınabilir bir sisteme BIOS güncellemesi yaparken sistemin pilden çalışmadığından emin olun - dizüstü bilgisayarlar BIOS güncellemesi sırasında mutlaka fişe takılı olmalıdır yoksa güncelleme sırasında sistem kapanabilir ve bir daha açılmaz hale gelebilir. 39. Yeni BIOS'u Yüklemek Anakartınızı seçin: Sadece sizin anakartınız veya bilgisayarınız için olan BIOS sürümünü kullanın . Anakart üreticinizin internet sitesine gidin ve destek sayfalarına bir gz atın. Anakart veya sisteminizin model numarasını bulun . Model isimleri genellikle "GA-686BX", "A7N8X-E" veya "K8T Neo2" gibidir. Eğer aramalarda her hangi bir sonuca ulaşamazsanız sadece model adını yazmayı deneyin. Bazen bu şekilde de bir sonuca ulaşamazsınız bunun nedeni büyük ihtimalle anakart kutusunda yazan isimle model isminin bir birini tutmamasıdır (rneğin "K8T-Neo" ve "MS-6702 Version 1.0"). Byle bir durumla karşılaşırsanız anakartınızı model isminden bulmak yerine uzun yoldan listelere bakarak anakartınızı tanımlamaya çalışın. Doğru modeli bulduğunuzda "Downloads" veya "Support" blümünden gerekli yazılımı ve güncellemeyi indirebilirsiniz. 40. BIOS Sürümlerini Arşivlemek Bazı kullanıcılar, ihtiyaçları olmasa bile, BIOS güncellemelerini üreticinin sitesinden düzenli olarak indirirler: alfa ve beta gibi sürümlerinin devamlı el altında bulunması ve ufak değişimleri takip edebilmek için. Her zaman yaptığınız güncellemeyi beğenmeyerek veya sorun çıkarttığını grerek eski sürüme dnebilirsiniz. BIOS güncellemesini yapmadan nce üretici firmanın koyduğu beni oku dosyalarını mutlaka okuyun. Bu dosya içinde yeni sürümün ne gibi değişiklikler ve geliştirmeler içerdiği belirtilir. 41. Güncelleme Kurulumunu Deneyin Kurulum denemesi: Burada grülen tanımlamalara bakarak güncelleme gerekip gerekmediğini anlayabilirsiniz . Eğer bir BIOS güncellemesi nemli sorunlara çzüm oluyorsa sizin sisteminizde bu sorunların olup olmadığına karar vermeniz gerekir. Eğer sizin için nemli değilse o güncellemeyi atlayabilirsiniz tabi eğer nemli bir başarı artışı gibi bir geliştirme sağlamıyorsa. BIOS güncellemeleri genellikle daha hızlı işlemcilerin o anakarta takılabilmesini sağlar bylece ileriye dnük bir başarım artışı sağlayabilirsiniz. Anakartınızı kendiniz almadıysanız yani bilgisayarınızın bir parçası olarak size geldiyse, BIOS güncellemesi olup olmadığını anlamak için en iyi sistem üreticisinin internet sitesine bakmaktır. Bilgisayar üreticisi kendi sistemleri için zel bir BIOS güncellemesi çıkarmış olabilir ancak aynı anda anakart üreticisi de farklı bir BIOS güncellemesi sunuyor olabilir. Byle ikileme düştüğünüz durumlarda en iyisi üretici firmaya hangi güncellemeyi yapmanız gerektiğini sormaktır. Eğer kesin bir cevap alamıyorsanız en iyisi o güncellemeyi atlayabilirsiniz. 42. Güncelleme Disketi Hazırlamak Normalde BIOS güncellemesi indirdiğinizde genellikle içinde pek çok dosya olan bir ZIP dosyası gelir. Dosyalardan biri BIOS'un güncel yazılımını içerir, bu dosyanın adı genellikle "W7176IMS.110" veya "AN8D1007. BIN" gibi bir şey olur. Ayrıca sıkıştırılmış dosyanın içinde kurulum ynergelerini içeren bazı yazı belgeleri de bulabilirsiniz. Yürütülebilir. EXE uzantılı dosya BIOS güncellemesini yükleyecek olan dosyadır. BIOS dosyasının içinde bulunan bilgileri anakart üzerindeki yongaya aktarır. Awar BIOS'lar için bu dosya genellikle "awdflash. exe" şeklinde adlandırılır. Ayrıca güncellemeyi kendiliğinden yapacak veya kolaylaştıracak bir dosya da "start. cmd", "flash. bat", veya "autoexec. bat" adı altında bu pakete dahildir. Bu dosyaların hepsini "C:BIOS" dizinine açın. Eğer indirdiğiniz BIOS güncelleme dosyası kendi kendini açan bir sıkıştırma tipine sahipse bu dosyayı belirttiğimiz dizine kopyalayın ve orada çalıştırın. nemli: Bilgisayarınız hala çalışırken , BIOS güncellemesi hakkında ek bilgiler içeren benioku dosyasını yazdırın. Bu dosyayı anakartınızın veya bilgisayarınızın kullanım kılavuzuyla birlikte saklayın. Eğer bu kılavuzların kopyası elinizde yoksa üreticinin internet sitesinden indirebilirsiniz. 43. BIOS'u Disketten Güncelleyin Bu işleme başlayabilmek için çalıştırılabilir bir DOS disketine ihtiyacınız var. Bunlardan bir tane yapmak için Başlat menüsünden Bilgisayarım'ı açın. Disket sürücü üzerine sağ tuşla tıklayın ve Biçimlendir seçeneğini seçin. Açılan pencereden "MS-DOS Başlangıç Disketi Oluştur" seçeneğini işaretleyin ve işlemi başlatın. İşlem bitince biçimlendirme penceresini kapatın. Daha sonra oluşturduğunuz disket içinde BIOS güncelleme dosyalarını çekin. Eğer yeterli yer yok uyarısı gelirse biçimlendirmeden sonra disket içinde bulunan dosyalardan bazılarını silebilirsiniz. Bilgisayarınızı yeniden başlatın ve daha nce yukarıda belirttiğimiz açılış sırası ayarlarına girerek sistemin disket açılmaya ayarlı olduğundan emin olun. 44. DOS Altında BIOS Güncellemesi Sisteminizin kararlı bir durumda olduğunu ve duvardaki fişe takılı olduğundan emin olun. Daha nce de sylediğimiz gibi taşınabilir bilgisayarınızı kesinlikle pilden çalışırken güncellemeyin. Sisteminizi yeniden başlatın ve daha nceden hazırladığınız DOS disketiyle başlatın. Komut satırı geldiğinde flaş programının ismini yazın ve onun arkasından BIOS verisini içeren dosyanın ismini yazın. Award BIOS güncellemesi için şu şekilde grünmesi lazım: A:>awdflash. exe w6330vms.360 Geri kalan işlemler için yazılım sizi ynlendirecektir. Eski BIOS'u yedekleyin: Yeni BIOS'u yazdırmadan nce eski BIOS'unuzun yedeğini alın. Bu işlem için tuşuna basmanız yeterli . BIOS güncelleme dosyalarının ismi sizin için farklı olsa da işlemler genellikle aynıdır. Ekrandaki ynergeleri takip edin ve bütün yedekleme nerilerinin yerine getirin. Bütün güncellemeler için eski BIOS'unuzun bir kopyasını almaya çekinmeyin . Bu yedekler yeni BIOS sorun çıkarırsa hayatınızı kurtarabilir. En sonunda güncelleme yazılımı yeni BIOS'u gereken yere kopyalar. Bu işlem bittikten sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın. Güncelleme işlemi sırasında bilgisayarınızın kapanmamasına çok dikkat edin. 45. Yeni BIOS'un Yüklenmesi Güncelleme işlemi bittikten sonra bilgisayarı kapatın. Güç kablosunu çıkardığınızdan emin olun "BIOS Altın Kuralları" başlığı altındaki 5. Madde'de anlatıldığı gibi CMOS bilgilerini silin. Güç kablosunu tekrar takın. Bilgisayarınızı açın, büyük ihtimalle yeni BIOS yüklendiğini gsteren bir mesajla karşılaşacaksınız. Daha sonra sihirli tuşa basarak BIOS ayar ekranına geçin. "Load Optimized Defaults" seçeneğini seçin . Daha sonra tuşuna basıp ayarları kaydedip çıkın ve yeni güncel BIOS'unuzun tadını çıkarın. BIOS Altın Kuralları BIOS ayarlarını değiştirdiğinizde genellikle sorun yaşamazsını tabi giriş gerilimlerini arttırmıyorsanız. Yine de sorun yaşamamak için aşağıda belirteceğimiz kurallara uygun davranmakta fayda var. 1. Yeni ve daha güncel bir BIOS yüklemeden nce eskisini mutlaka yedekleyin. Bütün güncelleme yazılımları "Save current BIOS as" benzeri bir seçenek içerirler. Bu yedek sayesinde olası bir sorun çıktığında sisteminizi tekrar çalışır hale getirmek kolaylaşacaktır. 2. Her seferinde sadece bir ayarı değiştirin. BIOS ayar ekranında değişiklik yaparken her seferinde bir tane yapmaya zen gsterin bylece bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda bir sorunla karşılaşırsanız hangi ayarın buna neden olduğunu kolaylıkla bulabilirsiniz. 3. Sisteminizi denemek için zorlama deneyleri yapın. Sisteminizi ağır veya tam yük altında çalıştırmak ayarların doğru yapıldığını ve sistemin kararlı olduğunu anlamak için en iyi yntemdir. Bu iş için birden çok yazılımı çalıştırarak sisteme yüklenebilirsiniz. 3DMark 2005 gibi bir deney yazılımı da işinizi grecektir. 4. Eğer her şey ktüye giderse sistemi tamamen kapatıp açmayı deneyin. Eğer bilgisayarınız yeniden başlatma tuşuna bastıktan sonra açılmadıysa bilgisayarınızı kapatın ve birkaç dakika bekleyin ve tekrar açın. Varsa güç kaynağı üzerindeki düğmeyi kullanın veya fişi çekin. 5. CMOS ayarlarını silin. BIOS değişikliği yaptıktan sonra bilgisayarınız yeniden başlamıyorsa ayarları geri almak için BIOS ayar menüsüne giremezsiniz. Byle bir durumlar karşılaşırsanız CMOS üzerinde tutulan ayarları silebilirsiniz. Anakartınızın kullanım kılavuzunda CMOS ayarlarını silmeyle ilgili başlık altındaki ynergeleri izleyin. Bazı durumlarda bu işlem için anakart üzerine bulunan bir atlatıcının yerini değiştirmek gerekebilir. . CMOS bellek temizlendikten sonra yerini değiştirdiğiniz atlatıcıyı eski yerine getirmeyi unutmayın. Bir başka seçenek CMOS pilini yerinden çıkarmak ve bilgisayarın fişini çekmektir. Ancak bu işlemin tam olarak çalışması için birkaç saat bu şekilde beklemek gerekebilir. Alıntıdır