Atatürk, 1937'de geometri kitabı yazmıştı Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu'ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü'l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir." yerine Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen, açıları birbirine eşit üçgen demektir. dememizi Atatürk'e borçluyuz. "Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu'ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü'l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir." Osmanlıca bilmeyenlerimizin bu cümleyi anlayacağını sanmıyoruz. Bugün kullandığımız Türkçe ile yukardaki cümle şu anlama geliyor: "Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen, açıları birbirine eşit üçgen demektir."1937 yılından nce ğrenciler metamatiği Osmanlıca terimlerle ğreniyorlardı. Daha doğrusu ğrenmiyorlar, ezberliyorlardı. Ta ki, Atatürk'ün bizzat yazdığı Geometri kitabında yeni matematik terimler geliştirilene kadar. 1937 yılının Kasım ayında yeni bir eğitim ve ğretim yılına girilirken, Mustafa Kemal Atatürk, Türk Dil Kurumu'nun çeşitli bilim dallarına ait Türkçe terimleri saptadığını, bu sayede dilimizin yabancı dillerin etkisinden kurtulma yolunda esaslı adımını attığını ilan eder. Aynı yıl okullarda, eğitim Türkçe terimlerle basılmış olan kitaplarla başlar ve bu olay kültür hayatı için nemli bir adım olur. Atatürk, dilde zleşmeyi olanakların son kertelerine kadar zorlamış, bilim ve düşün dilinin sadeleştirilmesinin ve eğitimin Türkçe yapılmasının gerekliliğini nemle vurgulamıştır. Atatürk'ün geometri kitabı Bilimsel terimlerin Türkçeleştirilmesinde karşımıza çıkan ilk adım yine, Atatürk'ün 1936-37 kış aylarında kendisinin yazdığı ve geometri ğretiminde yol gsterici olarak tasarlanan 44 sayfalık bir geometri kitabı. Kitap, 1937'de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı konmadan yayınlanmış, 1971 yılında da ikinci bir baskısı Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmış. Kitapta yer alan, günümüzde de kullanılmakta olan pek çok terim, Atatürk tarafından türetilmiş. Atatürk'ün türettiği szcükler ile daha nce kullanılan Osmanlıca szcükler karşılaştırıldığında yapılan işin nemi ortaya çıkıyor. Tablodan da grülebileceği gibi bugün kullandığımız matematik terimlerinin hemen hemen tamamı Atatürk tarafından türetilmiş, başka bir ifadeyle bu szcüklerin büyük çoğunluğu tutmuş. Atatürk'ün nerdiklerinden sadece "varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, kül, yüre" terimleri yerine, bugün sırasıyla "varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre" terimleri kullanılıyor. Osmanlıcası - Atatürk'ün nerdiği Bu'ud - boyut mekan - uzay satıh - yüzey kutur - çap nısf-ı kutur - yarıçap kavis - yay muhit-i daire - çember mümas - teğet zaviye - açı re'sen mütekabil zaviyeler - ters açılar zaviyetan'ı mütabadiletan-ı dahiletan - iç ters açılar kaaide - taban ufki - yatay şakuli - düşey amud - dikey zaviyetan-ı mütevafıkatan - yndeş açılar va'ziyet - konum mustatil - dikdrtgen muhammes - beşgen müselles-i mütesaviyü'l-adla' - eşkenar üçgen müselles-i mütesaviyü'ssakeyn - ikizkenar üçgen şibh-i münharif - yamuk mecmu - toplam nisbet - oran tenasüb - orantı mesaha-i sathiyye - alan müştak - türev müsavi - eşit mahrut - koni faraziye - varsayı hat - çizgi mukavves - eğri seviye - düzey dılı - kenar muvazi - paralel-koşut menşur - pürüzma hattı mail - eğik veter - kiriş re's - kşe zaviyei hadde - dar açı hattı munassıf - açıortay muhit - çevre kaim zaviyeli müselles - dikey üçgen tamamlıyan zaviye - tümey açı murabba - kare mümaselet - imsiy umumi totale - kül küre - yüre Agop Dilaçar: 'Atatürk'ün prensipleri doğruydu' Atatürk'ün dil çalışmalarını yakından izleme olanağı bulan tanınmış dil uzmanı Agop Dilaçar, Atatürk'ün yazdığı geometri kitabı üzerine şunları sylüyor: "Atatürk hep matematikle uğraşırdı. Eski geometri terimleri çok ağdalı idi. Ben bile uzun uzun bu terimleri okuduğum halde, şimdikiler karşısında güçlüğünü daha iyi anlıyorum. Pedagojide bir gerçek var: Fikir yolunun açık olması, bir ipucunun bulunması lazımdır. Yoksa bir külçe gibi çker. Müselles kelimesini ele alalım. Arapça okullarımızdan kaldırılmıştır. Sülüs'ten müstak bir kelime olduğunu ğrenici nasıl bilsin? Arapça yoğurucu bir dildir. rneğin müsteşrik, şark kelimesinden gelmiş bir kelimedir. nüne, ortasına, arkasına birtakım heceler eklenmiş. Bunun aslını bulmak bir Arapça gramer meselesidir. Okullarımızdan Arapça, Farsça kaldırılmış olduğundan, ğrenici "müselles"i kütle kelime olarak karşısında grecektir. "Üç" aklına gelmeyecektir. Ama müselles yerine üçgen dersek, bir üç var. "Gen", Atatürk'e gre "genişlik"ten alınmıştır. Bir ipucu var. "Drtgen", drtten gelmiştir. Bir ipucu vardır. Eşit, denk anlamına gelen eş'ten gelmiştir. Ama müsavi Arapça bir kelimedir. Bu sebeple Atatürk'ün prensipleri burada da doğru idi. Onun için bu en ağdalı olan bilim dalını ele aldı ve kitabı rnek olarak bıraktı." (Kaynak: S. A. Terzioğlu; Atatürk 1936-1937 yılında bir "geometri kitabı" yazmıştı. Cumhuriyet gazetesi, 15 Haziran 1971, s.1 ve 7.) Atatürk Sivas Lisesi'nde matematik dersi veriyor Atatürk, 1937 yılının 29 Mart'ında, ceyb ve teceyb terimlerinin karşılıklarının bulunması için Ulus Gazetesi'ne ilan verdirerek bir yarışma açtı. Daha sonra, hazırlanan tüm terimler üç aylık Türk Dili Belleten Dergisi'nin Ekim 1937 tarihli sayısında yer aldı. 26 Eylül'de yapılan 5. Türk Dil Bayramı etkinlerinin de yer aldığı sayıda; matematik, fizik, kimya, biyoloji, zooloji, botanik, jeoloji terimlerinin Türkçe karşılıkları, Osmanlıca ve Fransızca adları bulunmaktadır. Terim çalışmalarının ülkedeki etkilerini Atatürk, fiili olarak da inceledi. Ülkedeki pek çok okulu ziyaret ederek ncelikle matematik derslerine girdi ve ğrencilerin dersteki başarılarını gzlemledi. 1937 yılında Kültür Bakanı Saffet Arıkan, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Sabiha Gkçen, İsmail Hakkı Tekçe ve yaveri Naşit Mengü eşliğinde bir heyetle Sivas Lisesi'ne gitmişti. Lisenin 9-A sınıfında programdaki geometri dersine girmiş bu derste bir kız ğrenciyi tahtaya kaldırmıştı. ğrenci, tahtada çizdiği koşut iki çizginin, başka iki koşut çizgiyle kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını sylemekte zorluk çekip yanlışlıklar yapınca durumdan etkilenen Atatürk tepki gsterdi. "Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle, ğrencilere bilgi verilemez. Dersler, Türkçe yeni terimlerle anlatılmalıdır." diyerek tebeşiri eline aldı, tahtada çizimlerle 'zaviye'nin karşılığı olarak 'açı', 'dılı'nın karşılığı olarak 'kenar', 'müselles'in karşılığı olarak 'üçgen' gibi Türkçe yeni terimleri kullanarak, birtakım geometri konularını bu arada Pisagor teoremini anlattı. (Kaynak: mer L. rnekol'un anıları. Bilim ve Teknik, Kasım 1982, Sayı: 180.) Atatürk Sivas Lisesi'nde matematik dersi veriyor Atatürk, 1937 yılının 29 Mart'ında, ceyb ve teceyb terimlerinin karşılıklarının bulunması için Ulus Gazetesi'ne ilan verdirerek bir yarışma açtı. Daha sonra, hazırlanan tüm terimler üç aylık Türk Dili Belleten Dergisi'nin Ekim 1937 tarihli sayısında yer aldı. 26 Eylül'de yapılan 5. Türk Dil Bayramı etkinlerinin de yer aldığı sayıda; matematik, fizik, kimya, biyoloji, zooloji, botanik, jeoloji terimlerinin Türkçe karşılıkları, Osmanlıca ve Fransızca adları bulunmaktadır. Terim çalışmalarının ülkedeki etkilerini Atatürk, fiili olarak da inceledi. Ülkedeki pek çok okulu ziyaret ederek ncelikle matematik derslerine girdi ve ğrencilerin dersteki başarılarını gzlemledi. 1937 yılında Kültür Bakanı Saffet Arıkan, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Sabiha Gkçen, İsmail Hakkı Tekçe ve yaveri Naşit Mengü eşliğinde bir heyetle Sivas Lisesi'ne gitmişti. Lisenin 9-A sınıfında programdaki geometri dersine girmiş bu derste bir kız ğrenciyi tahtaya kaldırmıştı. ğrenci, tahtada çizdiği koşut iki çizginin, başka iki koşut çizgiyle kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını sylemekte zorluk çekip yanlışlıklar yapınca durumdan etkilenen Atatürk tepki gsterdi. "Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle, ğrencilere bilgi verilemez. Dersler, Türkçe yeni terimlerle anlatılmalıdır." diyerek tebeşiri eline aldı, tahtada çizimlerle 'zaviye'nin karşılığı olarak 'açı', 'dılı'nın karşılığı olarak 'kenar', 'müselles'in karşılığı olarak 'üçgen' gibi Türkçe yeni terimleri kullanarak, birtakım geometri konularını bu arada Pisagor teoremini anlattı. (Kaynak: mer L. rnekol'un anıları. Bilim ve Teknik, Kasım 1982, Sayı: 180.)

indirme linki nerede?

indirme linki nerede? http://www.tahribat.com/Forum-Ataturkun-Yazdigi-Geometri-Kilavuzu-93866/1/geometri/ Linki buraya ekledim. İlk baştaki rapid linki lü. Sayfayı aşağıya takip edin. Fakirler lsün...

teşekkürler hocam uzun zamandır yapılan en güzel paylaşımlardan biri..