yukarıdaki doküman alıntıdır arkadaşlar en alta alıntıdır yazmıştım yazı çıkmamış :S yazıyı düzeltme imkanım olmadığı için buraya yazdım.

"Bilgisayarım açılmıyor!" Çevrenizde bu şikayeti şimdiye dek kim bilir kaç kez duymuşsunuzdur. İşletim sistemi hatalarında da bu sylenir ama biz burada işletim sisteminden nce bilgisayarın hiç açılmamasından, ekrana grüntü gelmemesinden veya BIOS'un düzgün yüklenememesinden bahsediyoruz. Diskinizi formatlamanızın, Windows'u baştan kurmanızın bu sorunu çzmesi mümkün değil; çünkü sisteminizde fiziksel bir problem var. Deneyimli, teknik bilgisi yüksek kullanıcılar, bunun esas nedenlerini araştırabilir, ellerinde varsa çeşitli bileşenleri deneyerek "sorun anakartta, bellekte, işlemcide veya ekran kartında" diyebilirler ancak bunun tesinde bir şey sylemek zordur ve "teknik servisi" ziyaret etmek kaçınılmaz hale gelmiştir. Peki, diyelim ki deneyimli bir kullanıcısınız; overclock da yapıyorsunuz. Birden sisteminiz açılmamaya başladı. Sorun nerede olabilir? Herhalde bu soruya çoğunluk işlemci yanmıştır diye cevap verir; anakartta işlemci kadar zorlanan saat üretici veya voltaj regülatrü entegrelerinde bir problem çıkacağı akla gelmez. Veya sistem açılıyor ama klavye ya da fare bulunamıyor; nedeni ne olabilir? Kısacası sorununuzun nce bir teşhis edilmesi gerekiyor. Ondan sonra akla gelen soru ise teşhis edilen arızanın onarılıp onarılamayacağı. Türkiye'de pek çok donanım bileşeninin onarımı yok; bazı bileşenlerde ise sadece belirli onarımlar yapılabiliyor. Onarım veya yenileme için yurtdışına, üreticiye gnderilen her ürün zaman ve para kaybı demek. ncelikle bir ürünün kargo bedelinin üründen pahalıya mal olmaması için toplu gnderiler yapılması gerekiyor. Bu da zaman kaybı demek. Garanti ile ilgili yasalara gre onarım süresi 1 ay ve firmalar buna uymakta zorlanabiliyorlar. İkincisi, bu onarımların Türkiye'de yapılabilmesi, paranın Türkiye'de kalması, değerli dvizin yurtdışına gitmemesi anlamını taşıyor. PC'deki en karmaşık bileşen anakart. Aynı zamanda pek çok sorun anakart üzerindeki bir arızadan kaynaklanabiliyor. Birkaç hafta nceki bir Asus anakart incelememde, Asus Türkiye distribütrü Çizgi Elektronik'in kurduğu RMA laboratuarından ve Asus merkezinde gerçekleştirilen tüm onarımları gerçekleştirebilmek için gerekli ekipmanlara yatırım yaptıklarından bahsetmiştik. Çizgi Elektronik, Asus ile yaptıkları grüşmeler ve bu yatırımlar çerçevesinde, çoğu distribütrün uyguladığı L2 seviyesinin yanında sadece birkaç büyük distribütrde bulunan L1 seviyesi uygulamaları gerçekleştirme yetkisi almış. Biz de Çizgi'nin RMA servisini ziyaret edip bu uygulamaları yerinde grdük; sık rastlanan sorunlar, onarım uygulamaları, anakart üzerindeki bileşenler hakkında bilgiler alarak ilginizi çekebileceğini düşündüğümüz bir yazı hazırladık. Açıklamalarımızın yanında çektiğimiz resimlerle bu süreci mümkün olduğunca kafanızda canlandırabilmeniz için çalışırken, yazımızın sonundaki ilk THG Türkiye videolarıyla da size bazı bileşen değişim işlemlerinin nasıl yapıldığını tam olarak aktarma şansı bulduk. Başvuru Kanalı ve Garanti Kapsamı Tüketici kanunlarında da belirtildiği gibi garanti kapsamındaki ürünlerden satıcı, distribütr ve üretici eşit lçüde sorumlu. te yandan genel teamüllere gre, arızalı ürünler satıcı üzerinden distribütre gnderiliyor. Bunun nedeni, montaj kusuru veya diğer bileşenlerle uyumsuzluktan çıkan arızalar gibi anakartı dolaylı şekilde ilgilendiren durumlarda, asıl sorumlu olan satıcının devreye girmesini sağlamak. Tabii Türkiye koşullarında satıcı firmalar kapanabildiği için doğrudan distribütre başvurulduğu da oluyor ama genel yaklaşım byle. İkinci nemli konu hangi ürünlerin garanti kapsamında olduğu ile ilgili. Bildiğiniz gibi Türkiye'de resmi garanti süresi 1 yıl, ancak firmalar daha fazlasını taahhüt etmişlerse (2 yıl, 3 yıl, 8 yıl, hatta mür boyu!) buna uymak zorundalar. te yandan kullanıcı hataları garanti kapsamında değil. Yani mür boyu garantili belleğin üzerine çıkıp tepinirseniz sadece kendi cebinize zarar verirsiniz. Kısacası fiziksel hasarlar kapsam dışı. Veya sadece hatalı üretim - Tüketici Kanunu'ndaki ifadesiyle "ayıplı" - ürünler kapsam dahilinde diyebiliriz. Fiziksel hasar: İlkinde devre yolları koparılmış, ikincisinde entegre bacakları eğrilmiş. Çizgi Elektronik RMA servisi bu gibi garanti dışı tüm durumların resimli veritabanını tutuyor. Kullanıcı hataları kapsamında, darbe, düşürme, tornavida kaydırıp anakart üzerindeki yolları koparma gibi kolay belirlenen fiziksel hasarlar dışında garantiyi yakan başka faktrler de var ve asıl bunlar nemli. O yüzden birkaç rnek vermek gerekiyor. Overclock yaptınız, anakartı yaktınız; kuşkusuz garanti kapsamında olamaz. Ktü güç kaynağınız anakartın çeşitli bileşenleri için gerekli voltaj aralıklarını bir türlü tutturamadığından anakartınız yanarsa sorumlusu size o güç kaynağını satan kişi, anakart üreticisi değil. rneğin PS/2 portundan bağlanan fare ve klavyeler "hot-pluggable" değil, yani sistem çalışırken skülüp takılmaları da kullanıcı hatası. Bu hata, PS/2 cihazlara 5V beslemesi yapan kondansatrü veya besleme ve veri için PS/2 port civarına 2'şer adet konmuş olan sigortaları yakabiliyor. Bunun sonucunda da klavye ve fare çalışmıyor. Bu çok rastlanan bir arıza. Voltaj problemleri nedeniyle yanan iki bileşen. Başvuru Aşaması Artık onarıma gelen ürünlerin kabulüne geçebiliriz. Burada statik poşet içinde getirilen ürün genel bir grsel muayeneden geçiriliyor; hemen gze çarpan bir hasarının, eksiğinin olup olmadığına, etiketlerinin yerinde olup olmadığına bakılıyor. L2 Muayeneleri Çoğu distribütr arızayı tespit etmeye ynelik olan ve L2 seviyesi olarak bilinen prosesleri uygulayabiliyor. Biz Asus onaylı, standartlara uygun ekipman ve prosedürleri aşağıda yine resimlerle veriyoruz: Anakart detaylı grsel muayeneden geçirilip çizikler, darbeler, kırık, yanık ve oksitlenmeler tespit ediliyor, varsa kırmızı bir ok ile işaretleniyor. Bu gibi tespit edilen fiziksel hasarların resimlerini yukarıda vermiştik. Ardından anakarta güç konektrü takılıyor. Kasa n panel iğnelerine takılan bu ufak devre ise, sistemi açıp kapama kolaylığı elde etmek için kullanıyor. Bu iğneleri bir tornavida ile temas ettirerek sistemi açmak da mümkün elbette. İşlemci test kartı işlemci yuvasına (burada Slot 1) sokulup anakarta güç veriliyor. Bu kartın soket işlemciler dahil her işlemci nesli için ayrı bir modeli var. Üzerindeki kırmızı oklar voltaj lçüm noktalarını gsteriyor. L2 Muayeneleri , Devam İşlemci test kartının çeşitli noktalarından voltaj lçümü yapılıyor. +/- %10 voltaj farkına izin var. Yine bu aşamada anakart üzerinde, sık rastlanan arızalara ilişkin voltaj lçümleri yapılabiliyor. Burada bir entegredeki arıza, voltaj okuması sonucu tespit edilip kırmızı okla işaretlenmiş. L2 seviyesinin bir sonraki aşamasında işlemci, bellekler, klavye/fare, disk, CD-ROM, disket sürücü ve monitr takılıyor. Seri/paralel ve ses girişlerine test amaçlı, ilgili cihazların sinyallerini gnderebilecek plug-in'ler takılıyor. Buradaki resimde, paralel girişe yazıcı sinyallerini gnderip alabilen bir devre takılıyor. PCI yuvasına bu Port80 kartı takılarak gelen POST kodları kontrol ediliyor. Gsterge bir kodda takılınca not alınarak hangi soruna karşılık geldiğine bakılıyor. rneğin burada C1 kodu, bellek hatasına işaret ediyor. L2 aşamasında arıza hala tespit edilememişse, son olarak her bir anakart modeli için Asus'tan gelen bir test yazılımı çalıştırılarak, yukarıda bahsettiğimiz plug-in devreler sayesinde bileşenlere giden sinyaller kontrol ediliyor. L1 Seviyesi: Ekipmanlar ve Malzemeler L1 seviyesi, onarımın fiilen gerçekleştirildiği aşama. İşte Türkiye'de eksikliği çekilen de bu aşama işlemler. Bu aşama için entegre skme ve lehim ekipmanları, lehim havuzları, sarf malzemeleri, osiloskoplar, küçük el aletleri ve elbette entegreler ve diğer değişimi yapılacak bileşenler gerekiyor. Ayrıca teknik servis elemanlarının, gerek anakart üreticisinden, gerek ekipman üreticilerinden gelen dokümanlar, resimler, devre şemaları ve videolar eşliğinde eğitilmeleri de gerekli. Çizgi Elektronik'te L1 işlemlerinin yapıldığı alan. Çizgi Elektronik bir süre nce L1 seviyesi ekipmanlarına ciddi bir yatırım yapmış. Bunlar arasında en nemlisi, JBC firmasının AM6000 model bir onarım istasyonu . Bu cihazda, SMD adı verilen, bacakları yüzeye lehimlenen bileşenleri skmek için bir sıcak hava pompası, lehim skme araçları, entegreleri el değmeden alıp yerleştirmek için emici uçlu el aletleri, bileşenlerin lehim yerlerine sıcak hava pompalarken civar bileşenlere zarar vermemeye ve skülecek bileşen üzerine emici güç uygulamaya yarayan şablonlar bulunuyor. JBC AM6000 Rework Station Ayrıca bir de JBC AD 4300 Dual Lehim İstasyonu var. Bu istasyona farklı uçlara sahip zel havyalar bağlanıyor. Bunlar arasında sivri veya yatık uçlu havyaların yanı sıra, iri bir cımbız gibi, entegreyi kıstırdığınızda lehimlerini eriterek alan "tweezer" adlı havyalar bulunuyor. JBC AMD 4300 Dual Soldering Station L1 Seviyesi: Ekipmanlar ve Malzemeler, Devam Anti-statik kutuları içinde entegreler, soketler ve diğer bileşenler yeterli miktarda bulunduruluyor. İşte mucize sıvı. Bunu lehim yapılacak alana sürdüğünüzde, lehim sadece metal parçaları tutuyor. Bu sayede entegrelerin ince bacakları üzerinde tek tek uğraşmadan, havyayı üzerlerinde tek bir çizgi halinde geçirerek lehim yapmak mümkün oluyor. Bu küçük emici uçlu alet sayesinde entegreleri el değmeden, statik elektrik vermeden yerleştirmek mümkün. Lehim potası. Bacakları anakartın arkasına geçen büyük bileşenler bu potada skülüp geri lehimleniyor. L1 Seviyesi: Onarım ve Parça Değiştirme L2 seviyesinden L1 seviyesine geçişte Asus'un anakart üzerindeki her bir elektronik bileşen için gnderdiği devre şemaları büyük rol oynuyor. Çizgi Elektronik mühendisleri zaman içinde deneyim kazanarak L2 seviyesinde aldıkları hangi tepkinin L1 seviyesinde hangi onarıma karşılık geleceğini hızlı bir şekilde bulabiliyorlar. Ancak zorlayıcı olaylar yok değil. rneğin L2 aşamasında aldıkları bir tepki 3-4 değişik soruna karşılık gelebiliyor veya anakart üzerindeki 3-4 bileşenin birden düzgün çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesini gerektirebiliyor. L2 işlemlerini yapabilmenin bir gerekliliği olarak tüm arızalarla ilgili bilgiler, resimleri ile birlikte geniş bir veritabanında tutuluyor. Çizgi Elektronik mühendisleri en çok Asus Hardware Monitoring yongasını ilgilendiren sorunlarda zorlandıklarını itiraf ediyorlar. Çünkü, tüm bileşenler için açık devre şemaları gnderilirken - ve hepsinde "Asus gizli belgesi" damgası bulunmasına rağmen - bu yonga ile ilgili eksiksiz bir şema gnderilmiyormuş. Doğru mu emin değilim ama bunun Intel'den kaynaklandığını düşünüyorum. Bu yonganın tam şeması, belki de yongaseti ile ilgili olarak Asus'a verilmiş Intel gizli bilgilerini açığa çıkarıyor olabilir. Çizgi teknik servisi yine de, uzun süreli deneyimleri sayesinde, bu şema olmadan sorunu tespit edip çzmeyi başarıyormuş. Tabii en zor işlem de, tornavida kayması, darbe gibi nedenlerle kopan devre yollarını onarmakmış. Çok ince işçilik gerektiren bu işlem epey zaman alıyor. L2 aşamasından L1 aşamasına geçerken bileşenlerin devre şemalarını kontrol etmek büyük nem taşıyor. L1 Seviyesi: Onarım ve Parça Değiştirme, Devam En çok değiştirilmesi gereken bileşenleri aşağıda veriyoruz: DC/DC Converter . 3.3V / 5V bu entegre üzerinden kontrol ediliyor. 3.3V üretici ikinci entegre. P4 anakartlarda sadece tek entegre bulunuyor. Asus Hardware Monitor yongası. Sisteme güç verme, boot etme, BIOS okuma işlemlerini bu yonga sağlıyor; yanarsa sisteme güç gitmiyor. Asus bu yonga hakkında fazla bilgi vermiyor. I/O denetçisi . Bu entegre PS/2 ve paralel portlarını, DMA ve IRQ'ları ve floppy'yi kontrol eder. L1 Seviyesi: Onarım ve Parça Değiştirme, Devam RS232 entegresi; seri portları kontrol eder. Saat üretici entegre. Sistemdeki tüm saat hızlarını bu yonga üretir ve 80C'ye kadar ısınması normaldir. Burada çok yaygın olan ICS marka bir yonga kullanılmış. alıntıdır... PS/2 fare/klavye sigortaları. Sistem çalışırken klavye veya fareyi çıkarıp takarsanız değer değişikliği sonucu bu sigortalar yanıyor. Fan konektrü transistrü. Ktü fan veya kısa devre sonucu yanabiliyor. 10 ohmluk direnç. Kalitesiz güç kaynağı kullanılırsa yanıyor.