Ah birde inanabilsem bunu türklerin yaptıgına herkezden çok ben sevineceğim ama. Motoru almanyadan, kamerası japonyadan, yazılımı israilden, diğer parçaları, çinden tayvandan v. s yerlerden gelmiştir. Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :) Eskişehirin gbeğinde tecavüze uğrayan Rapci gençler : http://www.youtube.com/watch?v=248MKazGlpo&feature=plcp

: Türkler geri mi dnüyor ne :) Kendimize olan inancımız geri gelse zaten gerisi kolay. Hala kendini işe yaramaz olarak gren, biz kim byle şeyler yapmak kim grüşünde olanlar var maalesef. Unutmamak gerek ki ilk İHA'yı yapmış olanlar da insan, kendine güven ve araştırma eksiğimiz olmasa bizden farkları yok... Aşk hiçbir zaman sylenemeyen, sylenemediği için BÜYÜK olan, sevgilinin adını dile düşürmemek için sevginin adını anmayan ve sevginin adını anmadan kendi dünyasında onu çoğaltan bi' duygudur...

helal olsun. .

haci yuh size koskoca abd bile praratorune avusturalya malı rotax motor takıyor ama türkiye alman malı motor takınca olmuyor hacilar tekrar icat etmeye ne gerek var istense zaten şavaş anında kolayca kopyası yapılır bu basit nemli olanı onun yazılımını yapabilmek umarım konuya acıklık getirmişimdir Not. heronların motorları bile rotaxdır avusturalya malıdır evet üstündeki herşey ithaldir ama bi nemi yoktur cünkü en nemlisi yazılımıdır yoksa gerisi hurda yazılım olmadan kaldır bakim onu grüm seni.

konu başlığını ilk grdüğümde insafsız hava uçağı die okudumhayılı olsun devamının gelmesi dileği ile Akilli olanlar sebepler konusunda tartışırlar. Ama nihai kararı sonuçta sürekli aptallar verir...!

helal olsun. Eger "dokuz" CanLı oLsaydın biLe En fazLa "sekiz" kez kaçabiLirdin Lümden BiLki "yedi" düveLe suLtan oLsan dahi Yerin "aLtı" mekan oLacak sana En fazLa "beş" metre kumaş gtürebiLeceksin Kapatacaksın "drt" açsanda gzünü Bu dünya "üç" günLük dünya AzraiLin yanında "iki" kat oLup yaLvarsanda nafiLe ELbet "bir" gün Leceksin İşte o gün herşey "sıfır"dan başLayacak..!

gayet guzel. emegi gecenleri tebrik ediyorum da, bi de kullansak? All I need is a possibility.

komutanım heronları geri çekelim çok kayıp verdiriyorlar yerine ankaları geri çekelim diyecekler yani. Amphetamine Logic.

pek sevinemedim ne yazıkkii... insansız hava uçağının inip kalkması pek nemli değil nemli olan gerekli grüntülerin elde eldilmesi bunu çok sağlam şekilde almak.. Boş İşler Uzmanı..

: Gündüzü anladıkta gece işlevi nasıl? genede buda bir ilerlemedir.. elerine kolarına sağlık geliştirilmesi gerekmekte türk mühendisler bunuda aşarlar.. Şu anda iniş ve iletişim menzili konusunda sıkıntılar var. İlk uçuş testlerinde hafif sürtmüştü inerken zaten bu testtede son anda toparlamış. Kısa sürede düzeltirler. Üzerindeki Aselflir ağır ama kaliteli :) Gece-gündüz sorunsuz takip yapabilir. ajan1111 IHA'ları kıyaslayan bir tablo paylaşmış ancak en sonradaki bilgiler normal Heron'a değil Eitan/Heron TP modeline ait. Ek olarak: İnsansız hava araçları jet moru değil bildiğimiz dizel motorların modifiye edilmiş halini kullanıyorlar. Motor konusunda pek sıkıntı çekmeyiz yani. arbeit macht frei

: Ah birde inanabilsem bunu türklerin yaptıgına herkezden çok ben sevineceğim ama. Motoru almanyadan, kamerası japonyadan, yazılımı israilden, diğer parçaları, çinden tayvandan v. s yerlerden gelmiştir. Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :) konuya sewinerek geldim ama yaşama sewincimi bitirdin hocam :D dewdim dewrildim geldim

süper :D anka siker. What I cannot create, I do not understand. Richard Feynman

: irwa bunu yazdı: swordfish bunu yazdı: Ah birde inanabilsem bunu türklerin yaptıgına herkezden çok ben sevineceğim ama. Motoru almanyadan, kamerası japonyadan, yazılımı israilden, diğer parçaları, çinden tayvandan v. s yerlerden gelmiştir. Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :) konuya sewinerek geldim ama yaşama sewincimi bitirdin hocam :D Bunlar kessinlikle doğru şeyler... Normal de okullara tablet pc verecek tayyip amca, ve bu verilecek olan tablet pc yine malesef ki bizlere ait değil. kesinlikle doğru olduğunu nerden biliyorsun çok merak ettim bana kaynak versene? ANKA'yı beğenmediğiniz mühendislerimiz yaptı, tablet bilgisayarlar dışarıdan alınacak olsaydı bu sene dağıtılırdı.. yerli firmaları bir araya topladılar grüştüler 5 firma yapabilecek düzeyde zellikle vestel ncülük edecek ortak bir çalışma ile tabletler yapılacak katma değer yaratacak ülkede ayrıca üzerinde çalışmaları sürdürüp yerli bir marka ile piyasayada sürecekler.. ben kaynak vermiyorum.. ben senin dediğine inanmadım sende benim dediğime inanma :).. merak edersen araştırmayı dene zaten bana vahiy gelmedi arayan bulur.

Duygulandım amk helal olsun adamlara Altan naptın oğlum :|

tai siker... herkes programcı olmak zorunda değildir, lütfen bir zorunluluk gibi programlama dilleri ğrenmeye çalışmayın. yabancı dil filan ğrenin amq.// s. kimin etini yerim, kasaba minnet etmem.// ince düşünene kalın girer.//

ne çok biliyorsunuz siz yaa? bari bilmiyorsanızda eleştirmeyin arkadaş. bu devletin hükümetin yaptığı herşeye olumsuz yorum yapıyorsunuz. daha düne kadar bu tarz lafların adı bile geçmezken ANKA gibi bi projeyi geliştirip hayata soktular. ve tamamen yerli üretim. biraz araştırma yeteneğiniz olsa ğrenirdiniz. sizlerin tek bildiği olayları provake etmek hükümeti devleti eleştirmek... ve bende gerçekten gurur duydum bu olaydan. devamınında geleceğine inanıyorum. SİZLER İÇİN UFAK Bİ ARAŞTIRMA ZAHMET EDİP OKUYUN BARİ. RESMİDE EN BAŞA KOYAYIM... Türk Silahlı Kuvvetleri Envanterindeki ya da Envantere Gireceği Kesinleşmiş Yerli İHA'ların Heron'larla karşılaştırılması; İsrail ile başlayan yeni gergin süreçte "Yerli Heron" diye sürekli atıfta bulunulan, TAI'nin beş yıllık emeğinin ürünü TİHA'nın üzerindeki perde kalktı. Yeni adıyla ANKA, grücüye çıktı. Uçuş testleri için gün sayılıyor. Askeri teknolojilerde belli mesafeleri katetmiş olan ülkelerin giderek insansız teknolojilere ynelmesine gıpta ile baktığımız şu günlerde ülkemizde de sevindirici gelişmeler gerçekleşiyor. Bilhassa İsrail ile girilen yeni gergin süreç ve Heron'ların teslimatı ve kullanımı ile ilgili yaşanan sıkıntılar, bir yandan bugüne kadar işlerini sessizlik içerisinde yürüten firmaların çalışmalarını sergilemelerine sebep olurken diğer yandan nemli bir gelişmeye tanık olunduğu tarihe tesadüf geldi: TİHA'nın üzerindeki giz perdesi kalktı ve yeni adı olan ANKA olarak TAI'nin tarihi bir başarısı olarak kayda geçti. ANKA'nın doğuşu ve ortaya çıkışından bahsetmeden nce, İnsansız Hava Aracı kavramını daha derinden irdeleyelim. Yeni anlayış: İnsansız Savunma En İyi Savunma! Her ne kadar 2000'li yılların "F-35 21. yüzyıldaki son insansız uçak. Bundan byle tüm uçaklar insansız olacak" şeklindeki moda sylemi haklı çıkmamış ve halen insanlı muharebe uçağı çalışmaları devam ediyor olsa da 2000'li yıllarda askeri envanterlere giren yeni tip uçakların büyük çoğunluğu insansız hava araçlarından oluştu. İnsansız teknolojilerin kullanımının yaygınlaşmasının altında gelişen teknolojinin sağladığı imkanla birlikte bazı maliyetli ya da sorunlu kalemleri aşabilmenin getirisi var. Bu kalemlerden birisi maliyet. İnsansız uçakların otonom ya da bir yer istasyonu aracılığıyla kontrol edilebiliyor olması onu bir çok maliyetten kurtarıyor. Bu maliyetlerden birisi, insanlı bir uçağın grevinin her ne olursa olsun bir insandan daha büyük olması zorunluluğundan kaynaklanan malzeme maliyeti ve ilave olarak insanlı kullanımı emniyetle idame ettirmek için gerekli yaşamsal sistemler. Buna bir rnek vermek gerekirse: Yüksek irtifada grev yapacak insanlı bir keşif / gzlem uçağının emniyetli bir uçuş için iki mürettebata, iki mürettebatı alabilecek bir kokpite, bu ekibin rahatlıkla grev yapabileceği bir ortam tesis edebilmek için emniyetli bir yapıya, yüksek irtifada düşük basınç ve sıcaklık gibi çevresel koşulların risk oluşturmaması için en az yolcu uçaklarında bulunduğu kadar miktar ve zelliklerde yaşamsal sistemlere ihtiyacı vardır. Ancak insansız hava aracı için tüm bu sistemlere gereksinim yoktur. Bu kalemlerden bir ikincisi ise sınır şartları. İnsanlı uçakların manevra kabiliyetleri insan limitleri ile sınırlanırlar. Keskin manevra, riskli dalış ve çıkışlar, ve kabin basınçlandırması olmayan bir uçak için mecburi irtifa artışları, insansız uçaklarda insan olmamasının avantajıyla daha serbestçe uygulanabilirken, insansız hava araçları güneş enerjisi ile şarj edilebildiği, havadan yakıt ikmali yapılabildiği ya da yakıtı yettiği kadar grev yapabilmekte ve insanın yorgunluk / çalışma saati gibi sınırları da bu sayede aşılabilmektedir. İnsansız Hava Araçları'nın sağladığı üçüncü bir avantaj kalemi ise, düşman tarafından farkedilme ya da vurulabilme olasılığıdır. Çok küçük ebatlara sahip olabilen İHA'lar düşük farkedilirliği ya da düşük vurulma olasılığına, faydalı yük ağırlığı küçük olduğu için elektrik motoru ya da küçük ebatlı motor kullanımına imkan vererek bu sayede sessiz çalışma olanağına sahiptir. İlk olarak İsrail'lilerin geliştirdiği Scout ile birlikte İHA'ların bu ynüyle operasyonel vazgeçilmezliğinin ispatlanmıştır. Daha da nemlisi, insansız hava araçlarının zaiyat maliyetidir. Tüm dünya ordularında yetiştirilmesi en maliyetli personel gruplarından birisi pilotlardır. Bir pilotun yetişmesi çok büyük maliyetlere karşılık gelir. Bu sebeple hava aracıyla zaiyatıyla birlikte yetişmiş personelin de zayi olması ordular için hem maddi hem de kabiliyet olarak büyük kayıptır. İnsansız Hava Araçları, zaiyat maliyetinin düşük olması açısından da orduları cezbetmektedir. İHA'lar tarihte bir çok kez düşman hava savunma unsurlarının oyalanmasında, asıl taarruz unsurlarının ateş hattını geçebilmesi için yem olarak kullanılmasında çok büyük rol oynamışlardır. Bugün sınır gzetleme, keşif hatta taarruz doktrinleri, insansız hava araçlarının envanterlere girmeleriyle beraber büyük bir değişim geçirmektedir. Sürekli ve düşük operasyon maliyetleriyle keşif ve gzlem yapabilen ve hatta hedefleri tespit eder etmez onları imha edebilen- İnsansız Hava Araçları, orduların en büyük ihtiyaçlarından birisi haline gelmiştir. ANKA'ya giden yolAskeri ve politik anlamda en büyük sorunu terr rgütü PKK ve eylemleri olan Türkiye'nin Kuzey Irak sınırını kontrol etme zorunluluğu ve gayri nizami harp yntemleri ile terr eylemlerinde bulunan PKK'nın karadan keşfi zor ve riskli arazi ve dağlarda konuşlanması, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin etkin bir havadan keşif, gzlem ve istihbarat yeteneğine sahip olmasını zorunlu kılmıştır. Keşif, Gzlem ve İstihbarat askeri terimi, askeri operayonların planlanmasında, gzlem yapabilen platformların bilgiyi gzlemlemesi, tanımlaması ve ilgili birimlere yayınlaması adımlarını kapsayan, yeni çağın gzlem kabiliyetini tanımlayan askeri bir kavramdır. İnsansız Muharebe Hava Araçları için ya da nişangah sistemine sahip gzlem İHA'ları için bu kavram yerini ISTAR'a, Yani Keşif, Gzlem, İstihbarat ve Hedefleme'ye bırakır. Havadan ISR sadece insansız hava araçlarına ait bir kavram değildir ve İnsansız Hava Araçları bu grevi almadan nce insanlı uçaklarca yürütülmüştür (U-2, P-3 Orion, 2006 yılında İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri'nden emekli olan Canberra, Sovyet M-55 gibi). Gzlem uyduları da aynı konsepte dahil hava-uzay araçlarıdırlar. Ancak 1990'lı yılların başından bu yana, ISR kavramı sadece İnsansız Hava Araçları'na mahsusmuşçasına bir grüntü ortaya çıktı. İsrail'in blgesel savaşlarında, ABD'nin Krfez Savaşı, Bosna Hersek, Irak ve Afganistan operasyonlarında kullandığı İHA'ların başarısı ile birlikte İHA'lar orduların birincil ihtiyacı olduklarını kanıtladılar. PKK terrü ile mücadelede etkin bir araç olabileceği düşünülen ISR konseptindeki İHA'ların bir ihtiyaç olduğunun anlaşılması ile birlikte Türkiye 2004 yılında İHA arayışına girdi ve bir yandan TAI'nin "TİHA" projesinin tohumları atılırken diğer yandan kısa vadedeki İHA ihtiyacını karşılamak üzere tüm modeller incelendi ve ABD'li General Atomics'in Predator'ları ile İsrailli IAI/Elbit'in Heron'ları arasında kalındı. Baykar Makina Mini İnsansız Hava Aracı çalışmalarına ve Vestel Savunma da Mini İnsansız Hava Aracı'nın muadili olan ancak hayata geçmeyen kendisinin geliştirdiği ilk insansız hava aracının geliştirme çalışmalarına yine o tarihte başladı. Ancak her ikisi de Yüksek ya da Orta İrtifa Uzun Dayanımlı sınıfı İHA değildi ve bu kapsamda TSK'nın ihtiyacını karşılayamıyordu. Dolayısıyla Heron'a rakip olarak geliştirilmediler. Aynı tarihlerde F4 modernizasyonu, eğitim vb. başka askeri alanlardaki ortaklıklarıyla işbirliklerini güçlendiren Türkiye ve İsrail, 10 adet Heron'u kapsayan 183 milyon USD tutarındaki anlaşmayı, İHA'nın alt sistemlerinin Türk firmalarca üretilmesi ile birlikte anlaşma bedelinin %30'u Türkiye'ye dnecek şekilde imzalayarak askeri işbirliği ve alışveriş sahasını genişletti. Bir KGİ İHA'sının en nemli alt sistemi olan elektro-optik sistemleri ASELSAN'ın geliştirmesine karar verildi. Bylece istihbaratın İsrail tarafından da kullanılabileceği gibi endişelerin peşinen nüne geçilmiş oldu. İçinde bugün ATAK helikopterlerinde de kullanılacak olan ASELFLIR 300T sistemini de barındıran Türkiyeli altsistemlerle beraber, Türkiye Heron'larının diğer tüm Heron'lardan daha gelişmiş olacağı İsrailli ağızlarca da doğrulandı. İnsansız Hava Araçları Tarihi ve SınıflandırmasıTürkiye'nin İHA ihtiyaçlarını ve şu ana dek yapılan çalışmaları irdelemeden nce İnsansız Hava Araçları tarihi ve sınıflandırılmaları hakkında biraz daha bilgi vermekte fayda var. Bugün İHA'lar için yapılan teknik sınıflandırmaları İHA'lar tarihindeki ilk rneklerle birlikte açıklamak gerekirse:Bugün bildiğimiz İnsansız Hava Araçları gibi olmasa da aynı misyonla grev yapan hava araçlarının ilki 19. yüzyıl sonlarında New York'lu bir mucid olan Charles Perley tarafından geliştirildi. Zamanlamalı bir bomba bırakma mekanizmasına sahip balon, birliklerin üzerine gnderilerek belli bir zaman sonra bombanın bırakılması imkanı tanıyordu. Bugün "Gezici Mühimmat" olarak adlandırılan İsrail yapımı Harpy ve muadili uçakların atası sayılabilecek bu aracı günümüzün gezici mühimmatlarından ayıran şey, otonom uçuş zelliği ve düşmanı tanımak için kullanacağı sensrlerinin olmaması. Zira 1. Dünya Savaşı'nda kullanılan balonlardan pek de başarı elde edilemedi. Aynı tarihlerde William Eddy, yine bir mekanizma ile fotoğraf çekilmesini sağlayan bir uçurtma geliştirdi. Bu uçurtma Amerikan-İspanyol savaşlarında yüzlerce fotoğraf çekerek nemli bir başarıya imza attı. İlk insansız keşif/gzlem hava "platformu" olabileceği iddia edilebilen bu araç pilotların kendi gzlemlerinin belirsiz fotoğraf karelerinden daha kesinlik içermesi dolayısıyla insanlı uçaklarla beraber tarihe gmüldü. Ancak ilk radyo kontrollü uçağa 1917 yılında rastlıyoruz. ABD'li Peter Cooper ve Elmer A. Sperry'nin geliştirdiği otomatik cayroskopik stabilizr yardımıyla kararlı bir uçuş sergileyen ABD Donanması'na ait Curtiss N-9 eğitim uçağı pilotlar yerine uçağa yüklenen 300 pound'luk bir bombayı 80 km. kadar taşıdı. Üretimindeki ve programlanmasındaki zorluklar dolayısıyla savaşlarda rağbet grmedi. Gezici Mühimmat rneğinin ikincisi yine 1910'lu yıllarda ortaya çıktı. General Motors'un geliştirdiği Kettering Aerial Torpedo, nceden ayarlanmış bir noktaya kadar gidip o noktada kanatlarını bırakarak üzerindeki 300 Pound'luk bomba ile bir füze gibi hedefe dalıyordu. ABD sadece $400 maliyeti olan bu uçaktan yüzlerce sipariş etti ama 1. Dünya Savaşı bitince siparişlerini iptal etti. Dikkat edilirse yukardaki araçların ortak zelliğinin uçurtma sayılmazsa eğer- araçların geri dnememesi ya da yeniden kullanılamaması olduğu grülür. Zira yeniden kullanılabilen ve geri dnebilen ilk otomatik uçakların geliştirilmesi havacılığın sıkıştığı dar alandan kurtulmaya çalıştığı 1935'li yılların başında gelir. İngilizler tarafından geliştirilen Queen Bee adlı Radyo kontrollü uçak TAI'nin geliştirdiği Turna'nın da bir rneği olduğu, bugün "Hedef Dronu" ya da "Sahte Hedef / Yem" olarak adlandırdığımız uçakların atasıdır. Savaşta düşman uçaksavarlarını meşgul etmek için geliştirilen düşük maliyetli ve insansız uçak, zaiyatı azaltmak için sahte hedef kullanılması fikrinin de babası oldu. İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri ve Donanmasında grev yapan amfibik uçaktan 380 tanesi kullanıma girdi ve 1947'ye kadar grev yaptı. Bu fikrin yaygınlaşmasıyla birlikte bugün Northrop Grumman olarak anılan Radioplane Company, ABD'de "Radioplane" adını verdikleri, radyo kontrollü sahte hedef uçaklarını geliştirdi. Sadece 600 USD maliyeti olan uçaklar paraşütle inme zelliğine sahipti. Savaşta düşman uçaksavarlarını meşgul etmekten çok, uçak savar personelini eğitmede kullanılan uçaklar, eğitim amaçlı sahte hedef uçağı kullanımının da ilk rneği oldu. Almanya'nın tüm Avrupa'yı işgaliyle birlikte Alman teknolojisi devreye girdi. Adolf Hitler'in sivil hedeflere ynelik saldırılarda efektif olarak kullanılabilecek bir "uçan bomba" geliştirilmesi emrini vermesiyle birlikte Fieseler Fi-103 ya da bilinen popüler adıyla V-1'ler geliştirildi. V-1'ler, üzerlerindeki pulsjet motorlarıyla 408 knot hıza kadar çıkabiliyor, taşıdığı 900 kg'lık bomba ile üzerindeki zamanlama mekanizması sayesinde 240 km. içerisindeki bir noktada bombayı bırakabiliyordu. V-1 daha çok İngiltere'nin bombalanmasında kullanıldı ve onbinlerce insanın lmesine ve yaralanmsına sebep oldu. V-1 bu ynüyle, ilk insansız bombardıman uçağı olma ünvanını elde etti; ancak V-1 tehdidi karşı nlemleri de beraberinde getirdi. V-1'lerin başarısından endişe duyan ABD Donanması, V-1 kalkış rampalarının imhası için daha sonra PB47-1 ve B-17 (BQ-7) olarak anılacak Special Air Unit One (SAU-1) prototipini geliştirdi. 11 tonluk patlayıcı mühimmat taşıyan uçaklar uzaktan kontrol edilebildiği gibi bir güdümleme sistemine de sahipti. BQ-7'ler, İHA'lara karşı kullanılan ilk İHA yani karşı tedbir İHA'sı olarak İHA'lar tarihindeki yerini aldı. Jet teknolojisinin geliştiği, ses bariyerinin aşıldığı ve soğuk savaşın şiddetini arttırdığı 60'larda ABD grünmez bir insansız hava aracı geliştirmek üzere ciddi çalışmalara başladı. Jet itkili Q-2C Firebee ilk yarı-grünmez İHA olup, paraşütle iniş yapma kabiliyetiyle de bugünkü İHA'ların bu açıdan atası oldu. Ancak Q-2C'nin daha nemli bir zelliği, onun ilk keşif/gzlem sabit kanatlı konvensiyonel uçağı olması. Firebee'ler Japonya, Vietnam ve Tayland'da hem gece hem de gündüz 34000 greve çıkmış, sadece gzlem ve keşif için değil, propoganda amaçlı mektup/ilan dağıtımı, karadan havaya füzelerin tespiti gibi başarılı grevleri de yerine getirmiş ve İHA'ların operasyonel neminin anlaşılmasına büyük katkıda bulunmuştur. Firebee'lerin grünmezlik konusunda tam bir başarı gstermemesi ve bir U-2'nin 1960 yılında Rusya'da düşürülmesi üzerine ABD yüksek hızlı ve tam grünmez bir İHA geliştirme faaliyetini başlattı. Lockheed Martin'in talip olduğu bu iş sonunda ortaya D-21 çıktı. Mach 4 hızına kadar ulaşabilen D-21, daha büyük boyutlu bir M-12'nin açılabilir alt kapağından bırakılan, 80 bin feet irtifada grev yapabilen ancak operasyonel anlamda başarı sağlayamamış bir İHA olarak tarihe geçti. 3 başarısız grevin ardından gelen drdüncü bir grevde çakılan uçak, sadece bir adet üretilmiş oldu ancak kendisi her ne kadar başarıya ulaşmasa da bu uçağı geliştirirken edilinel bilgi ve tecrübe F-117 ve B-2'lerin altyapısını oluşturdu. İsrail'in İHA geliştiricisi olarak sahneye çıktığı tarih 1970 oldu. ABD'den gizli bir anlaşma ile 12 adet Firebee alan İsrail onları modifiye ederek Firebee 1241'i ortaya çıkardular. Yom Kippur savaşında nemli grevlerde bulunan Firebee 1241'ler hem keşif gzlem uçağı olarak grev yapmış, hem de Mısır Hava Savunma sistemlerini oyalamak içi "Hedef Uçağı" olarak kullanılmıştır. Mısır'ın elinde bulunan ve 43 adetten oluşan tüm hava savunma füzeleri, bu uçakları vurmak adına harcanınca, İsrail'in Mısır'da yürüttüğü savaşta ibreler kendi tarafına dnmüştür ve bu ynüyle İsrail'in Yom Kippur savaşındaki başarısını olumlu ynde etkilemiştir. İlk başarılı yüksek irtifa uzun dayanımlı İHA, Ryan SPA 147'dir. ABD üretimi olan bu uçak 60 bin fitten fotoğraf alabildiği gibi 8 saatlik grev süresiyle bugünkü HALE İHA'ların babası olmuştur.1980'lerde İsrail yine sahneye çıkarak Mini İnsansız Hava Aracı'nın babası olan Scout'u yaratmıştır. IAI üretimi olan Scout, 3,96 metrelik kanat açıklığı ve fiber glas gvdesi ile hem radara yakalanmamayı başarmış, hem de küçük ebadı sayesinde vurulmamıştır. Dner bir mekanizma üzerine monte edilen TV kamerası sayesinde ise ilk gerçek zamanlı grüntü aktarımı yapan İHA olarak tarihe geçmiştir. 1982 yılındaki Beka Vadisi Anlaşmazlığı'nda bu uçaklar Suriye'nin hava savunma istasyonlarının tespiti ve vurulmasında kullanılmıştır. Oyalama amaçlı da kullanılan uçakların sağladığı avantaj ile 2 Suriye füze istasyonu İsrailli muharip jetler tarafından imha edilmiştir. Scout ile hafif İHA'ların ne kadar avantajlı olduğu gren İsrail derhal Pioneer'i geliştirmiş ve ABD Donanma, Deniz Piyadeleri ve Kara Kuvvetleri'ne de hemen 20 adet satmayı başarmıştır. Uçak gemisine inmeyi başaran ilk İHA olarak tarihe geçen bu uçak ailesinin sadece ABD'ye satılan bu 20 adedi başta krfez savaşı olmak üzere toplamda 533 sortiye sahiptir. Bugün balkanlardaki barış gücü tarafından da kullanılan uçak halen İsrail tarafından da kullanılmaktadır. Bugün geliştirilen tüm İHA'lar, bu tarihsel geçmişteki misyon ve grevlerine devam etmektedirler. Toparlamak gerekirse bugün İHA'lar amaçlarına gre aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadırlar:Sahte Hedef / Yem / Hedef Dronu: Yukarıda da tarihsel rneklerini verdiğimiz bu misyon makul maliyetli bir uçağın heba edilerek düşman savunma sistemlerinin oyalanması ya da personel eğitiminde personelin uygulamalı eğitim imkanına sahip olması gibi amaçlarla kullanılırlar. Bu uçak tiplerine biraz esprili bir yaklaşımla "Fedai" denebilir. Keşif / Gzetleme / İstihbarat: Yine yukarıda çok bahsettiğimiz, yazının da ana konusu olan TİHA'nın da içine girdiği bu sınıf insansız hava aracı düşmanın tespiti ve izlenmesi için hayati nem taşımaktadırlar. İnsansız Muharebe Araçları: Mühimmat taşıyan ve taşıdığı bu mühimmatla hedefleri vurabilen insansız hava araçlarıdır. Diğer: Doğrudan bir askeri anlamı olmayan, ya da üstünlük sağlamayan, bilimsel araştırmalarda rnek almak, lçüm yapmak ya da yük taşımasında kullanılan İHA'lar da bulunmaktadır. Yukarıda sayılan insansız hava araçları ise hızları, grev irtifaları, menzilleri ve dayanma süreleri ile de çeşitli sınıflara ayrılırlar. Çok küçük boyutlardaki İHA'lar Mikro İHA , elden ya da rampadan fırlatılan, kendi inebilen, paraşütle inen ya da bir ağ yardımıyla yakalanabilen Mini İHA'lar boyutlarına gre sınıflandırılırlar. Daha büyük İHA'lar ise Orta İrtifa Uzun Dayanımlı (MALE: Medium Altitude Long Endurance / 5500 m. (18000 ft. ve 9000 m.(30000 ft.) İrtifaları arası, 200 km. menzil) ya da yüksek irtifa uzun dayanımlı (HALE: High Altitude Long Endurence, 9000 m.'den (30000 ft.) yüksek irtifa) olarak adlandırılırlar. 3000 m. (10000 ft.) İle 5500 (18000 ft.) metre irtifa arasında faaliyet gsteren 50 km. ila 160 km. arasında menzile sahip İHA'lara Taktik İHA'lar denir. Baykar'ın geliştirdiği Çaldıran ve Vestel Savunma'nın geliştirdiği İHA'lar Taktik İHA'lardır. Heron Hikayesi ve ANKAANKA ve Türkiye'nin İHA İhtiyacı sürecine tekrar dnecek olursak:2005 yılında IAI/Elbit ikilisi ve ASELSAN çalışmalara başladı ve ilk teslimat tarihi olarak 2008 yılı Mayıs ayı verildi. ASESLSAN ASELFLIR Elektro-Optik Çoklu Sensrlü Gece-Gündüz Gzlem ve Nişangah Sistemi için çalışmalara başladı. Bu çalışmalar daha sonra ortaya yle bir ürün çıkaracaktı ki, Heron'ların başarısından bağımsız olarak MİLGEM ve ATAK Projelerinde de şüphe duyulmadan kullanılacak yerli bir nişangah sistemine sahip olunacaktı. Zira İsraillilerin Türk Heron'larının diğer tüm Heron'lardan daha iyi ve üstün olduğunu itiraf etmelerinin arında ASELFLIR'in başarısı vardı, fakat aynı sistem İsrail'in zamanında gerçekleştiremediği teslimatın da ne sürülen bahanesi oldu. İsraillilere gre toplamda taretiyle birlikte 126 kg. olan ASELFLIR-300, gereğinden fazla ağırdı ve uçağın gerekli şartlarını yerine getirememesinden sorumlu idi. Bu bahane ile 2009 yılı ortaları için tekrar tarih veren firma teslimat tarihini yine tutturamadı. Nihayet 10 İHA'dan 6'sı 2010 yılı Şubat ayında Türkiye'ye teslim edildi ve uçaklar Türk personelin eğitimi ve testler için Batman'da konuşlandırıldılar. Mavi Marmara Krizi olarak adlandırılan olay ile gerilen ipler sonrasında medyada Heron Operatr ve eğitici personelinin İsrail'e dnmesinden dolayı Heron operasyonlarının sekteye uğradığı ve eğitimlerin sonra erdiğinden bahsedildi ancak Savunma Bakanı Vecdi Gnül, sz konusu iddiayı yalanladı. İsrailli personelin ülkesine dndüğü doğruydu ancak eğitimlerin sekteye uğradığı doğru değildi. 6 aylık eğitim süresinin büyük bir kısmı tamamlanmıştı ve personel aracı kullanmaya ehil hale gelmişti. Bu arada Kalan 4 Heron'un teslimatı hala bekleniyor. Heronlar, TAI'ye verilen TİHA grevinin tamamlanma süresinin acil ihtiyaç kapsamında olan yüksek irtifa keşif/gzlem/istihbarat İHA'ları için çok geç olması sebebiyle sipariş verilmiş uçaklardı. Heron konusuna, daha nce verdiğimiz bilgiler ışığında bir kesinlik getirmekte fayda var. Heron tip ve kabiliyet itibariyle HALE sınıfı, operasyonel olarak MALE sınıfı İHA'dır. Yani, daha nce de açıklandığı üzere, Orta İrtifa Uzun Dayanımlı. Bir çok Türkçe kaynakta uzun menzilli olarak adlandırılsa da İngilizce'deki "Range" ve "Endurance" arasında fark var. Uzun menzil, dayanım/dayanma anlamına gelen "Endurance" kavramının bir sonucudur. İHA'lar için menzil olduğu kadar grev yapma süresi de nemli bir parametredir. Dayanım, uçağın yakıt ikmali yapmadan ne kadar havada kalacağının lçüsüdür ve grev süresi İHA'ların etkinliğini arttırır. Belli bir blgeyi izleme grevi gerçekleştiren bir İHA'nın menzil olarak ne kadar mesafe katettiğinden çok bu grevi ne kadar süre ile kesintisiz gerçekleştirdiği nemlidir. Baykar'ın Gzcüsü ve Çaldıran sınıfı araçları "Yerli Heron" diye anılıyor. Bu anılışta "Heron = İHA" gibi yanlış bir eşitliğin etkisi var. Gzcü, elden fırlatılabilen, kanat açıklığı 1,6-1,9 metre, seyir ve operasyonel irtifası 3000 feet olan, 60 dakika havada kalabilen ve "Handheld" ile "Close" sınıfı arası bir uçaktır. Çaldıran ise kanat açıklığı 9 metre, 16 saat uçuş süreli, 23000 feet operasyonel irtifalı MALE ile Taktik sınıfı arası bir İHA. 16 metre kanat açıklığı bulunan, 1150 kg. kalkış ağırlıklı, 32800 feet irtifada operasyon gerçekleştiren Heronlar ile tamamen farklı sınıftalar. Dolayısıyla tam olarak da karşılaştırılamazlar. Diğer yandan Gzcü ve Çaldıran birbirine çok sık karıştırılıyor. Tabi bunda, uzun bir süre basından uzak durmaya çalışan Baykar'ın da suçu var. Projeler arasında neredeyse 4 yıl olmasına rağmen konunun halka intikali aynı gün gerçekleştiği için olayı detayıyla incelemeyen okur kitlesi Gzcü ve Çaldıran'ı aynı uçak sanmaktadır. Oysa Gzcü Baykar'ın ilk çalışmasıdır ve 2006 yılında TSK'ya 19 set (76 adet) satış gerçekleştirilmiş ve sona ermiştir. Teslimatları ise neredeyse iki yıl nce tamamlanmıştır. Çaldıran ise mütakip proje olup, satışı bu yıl içerisinde gerçekleşmiştir. Velhasıl, nihayet 16.07.2010 tarihinde ANKA hangardan çıkmış ve yüzünü gstermiştir. ANKA'nın hangardan çıkmış olması teknik bir adım sayılmaz, ancak ANKA'nın hangardan çıkarılışı için seçilen tarih ve bunun sebepleri çok nemli. Birincisi, Heron'larla ilgili sıkıntılara bir yanıt vermek ve savunma sanayiimize güven aşılamak olsa gerek. Uçuş testleri Eylül'de başlayacak olmasına rağmen Temmuz ortasında yapılan bu lansmanın bugüne kadar basına bilgi vermekten çekinen ve sakınan Baykar'ın basınla ilgili antipatisini yenmesinin aynı tarihe denk gelmesi bir tür gvde gsterisi olarak nitelendirilebilir. Bilhassa şehit haberleriyle moralini ve zgüvenini yitirmiş olan halkımızın, yerli savunma sanayii ürünlerimizle birlikte yükselen güveni de hedeflenmiş olabilir. Eğer byle bir amaç var idiyse, bu gerçekten de başarılı ve yerinde bir amaç. İkincisi ise TAI çalışanlarının morali. 5 yıldır proje üzerinde çalışan TAI ekibinin de byle bir lansmana ihtiyacı olmadığı ve prototip imalatı sonlarına yaklaşırken onlara da bir moral aşılamak gerekmediği sylenemez. Türkiye neler yapabilir?Bundan bir kaç yıl nce yazdığım bir kaç yazıda İnsansız Hava Araçları alanındaki ilerlemenin havacılık sanayisi açısından geri kalmış ülkeler için nemli bir fırsat olduğu, bugüne dek insanlı havacılık alanında çok büyük yatırımları olan ülkelerin bu konuda daha yavaş hareket edeceği ve savunma sanayii hava alanında bir süksesyon gerçekleşebileceğini ifade etmiştim. Bugün ngrülerimde haklı olduğumu ve naçizane gururlandığımı grdüğüm gündür. Bu süre içerisinde Türkiye'de girişimci ve cesaretli kimseler bu yola gnül koydular. TAI de sistematik biçimde, azimli bir çalışmayla TİHA'yı ortaya çıkardı.2003 yılından bu yana her IDEF'te Pakistanlı, Hindistanlı ve çok da büyük olmayan firmaların bir kaç model İHA'sını koltuklarının altına alıp gelmelerine gıpta ile baktığımız günlerden Aselsan'ın elektro-optik nişangah sistemiyle, Baykar'ın ve Vestel'in uçaklarıyla, TAI'nin MALE İHA'sı ile teknolojik liderlik konumlarına yükselmesini izlediğimiz bu günlere gelmek gurur verici. TİHA'nın başarılı olması, zgüven ve heyecanın sürdürülmesi açısından nemi büyüktür. TAI'nin, bugüne dek ana yüklenici olarak geliştirip, ürettiği ve hatta operasyonel hale getirip ticari satış potansiyeli elde edebileceği ilk uçak olacaktır. ANKA'nın neredeyse tamamı yerli imkanlarla, yerli tedarik zinciri ile, yerli mühendislerce yapılmıştır ve bu yapım sırasında ihracata ynelik davranılmış, ANKA'nın taşıma sandıkları bile ilgili askeri standartlar ve NATO gerekliliklerine uygun olarak gerçekleştirilerek standartdizasyon ve sertifikasyon sorunları aşılmak üzere hummalı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Aselsan'ın işbirliği ile gzlem kabiliyetleri ile gzlem kabiliyetlerin yüksek bir uçak haline gelmiş olan ANKA, Türkiye ile ortak girişimlerde bulunmak isteyen bir çok ülke tarafından da takip edilmektedir. Zira TAI Farnborough Air Show'a ANKA'yı da gtürmeyi planlamaktadır. Ancak dün trenden sonra konuşma yapan Murad Bayar, ncelikli amaçlarının ihracat oladığını, TSK'nın ihtiyaçlarının karşılanmasından sonra ihracatı düşündüklerini ve ANKA'nın takipçisi ülkeler olduğunu dile getirmiştir. İHA dünyası için taktik, MALE ya da HALE bir keşif/gzlem/istihbarat uçağı geliştirdikten sonraki adım bir İnsansız Muharebe Uçağı geliştirebilmektir. Roketsan'ın geliştirdiği Cirit, hafifliği ve ebatı ile TİHA gibi, hatta Çaldıran gibi platformlara entegre edilebilmeye müsaittir, ancak uçaklarda byle bir ngrü ile konfigürasyon olarak direkt olarak takılabileceği şekilde bir hazırlık yapılmamıştır. Uçakların konfigürasyonlarında gerçekeştirilecek bazı modifikasyonlarla bu araçların İnsansız Muharebe Hava Aracı'na dnüşmesi çok da zor değildir. TAI'nin ya da Baykar'ın Roketsan ile yapacağı bir işbirliği ile byle bir sürece başlanması sadece bir zaman meselesidir ve imkansız değildir. Bir SİHA'nın HALE ve hatta ortalama bir MALE'den daha yüksek operasyonel irtifası olan MALE tipi olması ekonomik olmayacağından MALE ile Taktik arası bir İHA olan Çaldıran ya da geliştirilecek yeni bir türevinin SİHA olmaya daha yatkın olduğu sylenebilir. Yine de ANKA'nın bir MALE olduğu ya da operasyonel olarak MALE grevlerini yürüteceği düşünülürse dün (16.07.2010) SSM Müsteşarı Murad Bayar'ın açıklamaları da anlam kazanıyor: ANKA, 150 kg.'lık bir ek ekipman ile havada kalma süresini 24 saatten 12 saate azaltmak suretiyle de olsa etkin bir şekilde grev yapabiliyor. Murad Bayar'ın bu szleri ANKA'nın güçlendirilmiş bir motor, ilave yakıt deposu ve toplamda 30-60 kg.'lık bir mühimmatla grev yapabileceğinin bir iması olup olmadığı sorusunu akıllara getiriyor. Yine Murad Bayar'ın tren sonrası konuşmaları içerisinde ANKA'dan sonra "Kıtalararası Menzile Sahip Stratejik İHA" çalışmalarına yoğunlaşılacağı geçiyor. Bu sylemden SİHA'dan nce uzatılmış menzilli bir ANKA çalışması yapılacağı anlamı çıkarılabilir, ancak kıtalararası menzile sahip bir İHA'nın Türkiye ve TSK'nın doktrinleri açısından stratejik değeri yoruma açık bir konu. Ayrıca ufuk tesi iletişim sorunları hesaba katıldığı zaman her 400 km.'de bir yer istasyonu kurmadıkça, byle bir uçağın bir uydu desteği olmadan grev yapması sz konusu olmadığı için, bu uçak projesinin mutlaka yerli uydumuz ile paralel bir proje olması gerekiyor. Mevcut ProjelerTürkiye'de şu an itibariyle İHA çalışmalarını sürdüren ikisi misyonunu belirtmiş, birisi ise henüz ürününün lansmanını gerçekleştirmemiş üç firma bulunuyor. Bunlardan birisi Çaldıran ve Gzcü'nün yaratıcısı Baykar. 2007 yılında başladıkları Malazgirt İnsansız Helikopter Sistemi ile dner kanatlı bir KGİ İHA'sı için prototiplerini üretti. Baykar bu projeyi aynı zamanda sivil amaçlı üretiyor ve sivil kitleyi hedefliyor. Bir diğeri ise Vestel. Vestel Savunma, 2 ay nce İstanbul'daki tesislerinden ayrıldı ve Ankara, Sincan'da Aydın Yazılım ile aynı tesislerde taşınarak İHA çalışmalarına devam etmek üzere yatırımlar gerçekleştirdi. Karayel'in iyileştirmesine devam eden Vestel Savunma'nın yakın zamanda farklı projeler bekleniyor. Bir de isimlerini henüz deklare etmek istemeyen ve dner kanatlı yeni bir teknoloji üzerine çalışan yerli bir firma daha bulunuyor. İlk prototiplerini üreten firma, daha kabiliyetli olan ikinci prototipin üretimine başlamak üzere. Uçuş testlerini başarıyla gerçekleştirdiğini haber aldığımız firma bugüne dek üretilen dner kanatlı platformlardan daha farklı ve daha çeşitli kabiliyetleri olan yeni bir İHA'ya erişmeyi planlıyorlar. Alıntıdır:Tevfik UYARSSNET Genel Yayın Ynetmeni Kayalardan kayarım yoktur benim ayarım (;

: pek sevinemedim ne yazıkkii... insansız hava uçağının inip kalkması pek nemli değil nemli olan gerekli grüntülerin elde eldilmesi bunu çok sağlam şekilde almak.. arkadaşım o anka heralde ondan takla atmasını beklemiyordun yazılarından onu anlıyorum anlamıyorsun camera motor fln nemli degil asıl nemli olan yazılımı ve onuda aselsan yaptı bu büyük bir başarıdır. 3. cü insansız hava aracı yapan ülkeyiz.

: Ah birde inanabilsem bunu türklerin yaptıgına herkezden çok ben sevineceğim ama. Motoru almanyadan, kamerası japonyadan, yazılımı israilden, diğer parçaları, çinden tayvandan v. s yerlerden gelmiştir. Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :) bizim işlerimiz hep byle oldu yalnız geçenlerde yenilenebilir enerji hususunda ortaklaşa bir 100% yerli malı kullanımına rastladım ama ne zaman başlanır ne zaman biter ne getirisi olur bilinmez zira bunlardan hep handikaplıyızdır milletçe

üstünede tek rakibim thy diye yazsalarmış :D gurur duydum. ble haberler daha çok grmek dileğil ile.. kelimeler albayım bazı anlamlara gelmiyor.

: swordfish bunu yazdı: Ah birde inanabilsem bunu türklerin yaptıgına herkezden çok ben sevineceğim ama. Motoru almanyadan, kamerası japonyadan, yazılımı israilden, diğer parçaları, çinden tayvandan v. s yerlerden gelmiştir. Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :) konuya sewinerek geldim ama yaşama sewincimi bitirdin hocam :D Bunlar kessinlikle doğru şeyler... Normal de okullara tablet pc verecek tayyip amca, ve bu verilecek olan tablet pc yine malesef ki bizlere ait değil. the man who gets tired after eating a ban

sanki kıçı çok havada? burnu yeri püyor bide inişte neydi yle kanatlar sağlı sollu yere yapıştılar :) UCİ MTB Racer DÜ Faculty of Economics and Administrative Sciences

Gündüzü anladıkta gece işlevi nasıl? genede buda bir ilerlemedir.. elerine kolarına sağlık geliştirilmesi gerekmekte türk mühendisler bunuda aşarlar.. SEVİŞİRKEN EN ZEVKLİ OLAN ŞEY.. tamam, dikkatinizi çektim. ne kadar meraklısınız byle şeylere terbiyesizliğin lüzumu yok yani :D

türkler geri mi dnüyor ne :) Ayet var, ayet

helal olsun hepsine de. anka daha da geliştirilmelidir. havada kalma süresi, uçuş yüksekliği, grüntü kalitesi sürekli artırılmalıdır. ve üzerine silah eklenmelidir. Ben yüzmeyi rdeklerden ğrendim.

biraz daha geliştirilmesi gerekiyor galiba, sanırım bu bitmiş hali değil.. bana tat vermedi yani.. onun dışında hayırlı uğurlu olsun.. emeği geçen herkesi tebrik ederim :)

% 100 yerli yapım işde bizde yaparsak uçtu zaman byle kutlarız :D Cahildim Dünyanın Rengine Kandım

hayirli olsun =) isterse %0,0001 türk mali olsun.. mantikli kullanalim gerisi farketmez sanirim.. :) ayrica ajan, hocam istersen 20sayfa yazi koy, inanmayan insan yine inanmaz.. bir cok kiside güvensizlik var.. hor grmemek gerek.. düzelir ilerde :P

helal olsun. naber?

% kaç Türk yapımı bu? -- hayırlı olsun

: Ah birde inanabilsem bunu türklerin yaptıgına herkezden çok ben sevineceğim ama. Motoru almanyadan, kamerası japonyadan, yazılımı israilden, diğer parçaları, çinden tayvandan v. s yerlerden gelmiştir. Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :) "Biz yapsak yapsak montajını yaparız onuda yabancı muhendisler eşliğinde :)"Buraya yarıldım hacı :D:DBiz yapsak bir gün manşet olur mühendislerimiz.. Spiker Says: Ehem, Ihım..- Yine alıştığımız bir haberle karşınızdayım, yine 0 dan yazılım ve üretim yapan mühendislerimiz.- Gece evlerine giderken, düştükleri poseftik çukurunda, saatlerce bağırıp yardım istemelerine rağmen, çevrede duyan kişilerinde grmemezlikten gelmesi sonucu hayatlarını kaybetmiştir. Bir domino taşıyım yıktığına sevinme...

: HeadBanger bunu yazdı: pek sevinemedim ne yazıkkii... insansız hava uçağının inip kalkması pek nemli değil nemli olan gerekli grüntülerin elde eldilmesi bunu çok sağlam şekilde almak.. arkadaşım o anka heralde ondan takla atmasını beklemiyordun yazılarından onu anlıyorum anlamıyorsun camera motor fln nemli degil asıl nemli olan yazılımı ve onuda aselsan yaptı bu büyük bir başarıdır. 3. cü insansız hava aracı yapan ülkeyiz. Onlarda nemli be hocam. ANKA üzerinde Aselflir 300 kullanıyor http://www.youtube.com/watch?v=K0otGeomHT0 Motor ise daha ncede dediğim gibi piyasadaki herhangi birmotorun modifiye edilmesiyle elde ediliyor. arbeit macht frei

gurur duydum gerçekten birşeyler yaptığımızı grmek güzel.. bu arada birşeyin tamamen türk yapımı olması için çok büyük maliyet gerekir. İlk nce dışkaplama üretimi için fabrika sonra iç aksam için fabrika işlemciler cart curt için fabrika. Yani üreten olmak kolay değil herkonuda şunu yazıp durmayın. Almanya Fatihi

Bu tür sevinçlere ve başarılara millet olarak ihtiyacımız var, doping niyetine tüm müridlere gelsin. TUSAŞ çalışanları da 2 saat 10 dakika havada kalan ANKA'nın dnüşünü heyecanla bekledi. Bin fit irtifada bazı test manevrası yapan hava aracının başarısı ANKA'yı geliştiren personeli sevince boğdu. Alkış eşliğinden "Alemin kralı geliyor" szüyle tempo tutan grevliler, uçuşun ardından dnen ANKA'nın nünde çiftetelli oynadı. http://www.youtube.com/watch?v=hWXvGwWR6PM msne beklerim: nolanded tahribat.com