Queen These Are The Days Of Our Lives Sometimes I get to feelin' I was back in the old days - long ago When we were kids, when we were young Things seemed so perfect - you know? The days were endless, we were crazy - we were young The sun was always shinin' - we just lived for fun Sometimes it seems like lately - I just don't know The rest of my life's been - just a show Those were the days of our lives The bad things in life were so few Those days are all gone now but one thing is true When I look and I find I still love you You can't turn back the clock, you can't turn back the tide Ain't that a shame? Ooh, I'd like to go back one time on a roller coaster ride When life was just a game No use in sitting and thinkin' on what you did When you can lay back and enjoy it through your kids Sometimes it seems like lately - I just don't know Better sit back and go - with the flow 'Cos these are the days of our lives They've flown in the swiftness of time These days are all gone now but some things remain When I look and I find - no change Those were the days of our lives yeah The bad things in life were so few Those days are all gone now but one thing's still true When I look and I find, I still love you I still love you Yaşananları yazmaya çalışırken, bu başlangıçı yapabilmek düşündüren beni. Kusursuz bir müzikal üretimin üzerine yazı yazabilmek açıkçası çok zor. Müzik değil yalnızca. Acıların, sevinçlerin, yaşamadan sadece üzerine yazabilmek. Ardından geçen senelere, eskimeyip bilakis her açıldığında bir müzik kutusunun verdiği hüzünle büyümesinin anısına.. Queen' den sz ediyoruz elbette. Ne çok insan tanıdık belki de Queen'i We Will Rock You&We Are The Championsdan ibaret sananlara kızan. Hiç düşünmedik, hiç üzülmedik Queen yazarken, Freddie Mercury derken imalı ifadeler kullanan, yazılarını sulandıranların ardından. Bu yüzdendir ki bu yazı dizisi Queen'i salt We Will Rock You & We Are The Champions olarak bilenlere ukalalık duygusuyla kaleme alınmamıştır. Altı çizilen bir hüzündür, bir burukluktur ne yazık ki hala. Freddie Mercury Dahiyane, zekice, sıra dışı. Queen'in müziğini tanımlarken bu ifadelere yer vermek ne kadar sıradan geliyor şimdilerde. Freddie Mercury'nin İngiltere ncesi yaşamından kendisine kalan izler, yaşadığı kültür şoku ve tam anlamıyla bir yabancı olması aslında her şeyi başlatandı. Bu anlamda bir insanın yaşadığı zorluklar, çektiği sıkıntı ve uğradığı aşağılanmanın müzikal anlamda etkilerini salt kelimelerle ifade edebilmek Freddie'nin, 'bir yabancının' yaşadıklarını küçük grmek anlamına mı geliyor acaba? Grup 1973 yılında ilk albümünü yayınladığından itibaren hiçbir grup bu kadar iyi niyetten uzak eleştiriye muhatap olmamıştı. Ta ki Mercury lene dek. Düşünün ki işi sadece müzikal yorum yapmak olan insanlar müzik olmayan her şey hakkında yazabiliyordu. Bu bağlamda tarihin her yerinde olduğu gibi müzikal sayfalarında da ikircilik kendini gsterebiliyordu. Bu yüzdendir ki efsane, unutulmaz grup gibi tanımlamalar Queen kadar hiçbir gruba yakışmıyor. 5 Eylül 1946' da Doğu Afrika kıyılarının yakınındaki Zanzibar adasında ifadeleri ile başlayan doğum tarihi ve dini ile bilgileri belki de byle bir giriş anlamlı kılabilirdi bu kadar Frederick Bulsara için. Günümüzde bir cafeye adını verebiliyorsa bu ada, bir kaleci hayatta iki kazanan var biri o diye tanımlıyorsa kendisini, Queen şarkılarını yeniden yorumlamaya çalışan herkes bu işi eline gzüne bulaştırıyorsa hala, John Lennon'ın ardından ağlarcasına sadece o I Can Taste It, I Can Taste It, Life Is Real diyebiliyorsa ve lümün soğuk nefesini hissederken Show Must Go On diyebiliyorsa, ' Ben star olmayacağım, efsane olacağım' diyebilmesine de şaşırılmamalıdır hiçbir zaman. Queen ncesi müzikal deneyimlerini paylaşan arkadaşlarının, gruplarının ismini Wreckage olarak değiştirirken yaşadıkları süreç bir küçük anıdan çok daha fazlasını anlatıyor. Grubun tüm üyelerini tek tek arar ve hepsine diğerleri ile konuştum grubun ismini Wreckage olarak değiştirdim hepsi de kabul ettiler, bir sen kaldın der Freddie. Ertesi sabah yaşanılan şaşkınlık ve ardından gelen umursamazlıktır Queen'in doğmasına yardımcı olan. Çoğu insanın Brian, Roger ve John'u yani Queen'in diğer üyelerini sadece 'çok şanslı' grmelerinin anlamsızlığı da burada kendini gsterir işte. Sahi Brian May de kim? Geçenlerde Kraliçenin dediği gibi bir kim mi sadece? Brian May Spekülasyon yaratmaksızın popüler olabilmek. Glam Rock'ın son hızla ilerlediği bir dnemde başlayan müzikal kariyerinde hiçbir zaman bu tarz davranışlar da bulunmamıştı ki May. Bu bağlamda kraliçenin Brian May'in bulunduğu bir ortamda Elton John'dan başka kimseyi tanımadığını sylemesine şaşılmamalı. Aldığı fizik eğitimine istinaden hayatını kazanma yolundan memnun her insana sorulan müzisyen olmasanız ne olurdunuz türünde bir soruya yine bir soru ile cevap verir May:Gitarım nerede? Freddie Mercury için düzülen methiyeler Mercury'nin geçmişini bilmeden nasıl anlamsız kalıyorsa, Brian May'in farklılığını ismine salt en iyi gitaristler listelerinde yer vererek anlatmak da May için benzer bir duyguyu yaratıyor. Szüm ona Rock müzik çalışan işçi sınıfı çocuklarının müziği iken, eğitimini aldığı elektronik ve fizik bilgilerini kullanarak bir gitar geliştirme düşüncesi hangi pazarlama tekniği ile uyumlaştırılabilirdi ki? Rock n Roll'un bir ruhu vardı ama dünyaya da bir kere geliniyordu Müzik adına yeni bir şeyler üretebilmek, mükemmel olanı yakalayabilmek için bir gitar üzerinde günlerce çalışmak da neyin nesiydi? Rock n Roll müzik artık uyuşturucu ve intihar değil miydi sadece? Müzik kimin umurunda idi? Kurduğu gruba sonradan katılan bir bireyin grüşlerine hep saygı duymuştu May.1974 yılında Queen'in bir yıla kadar dağılacağı kehanetinde bulunan basın,1976'daki A Day At The Races albümünün ardından May ile Mercury arasında ki kıskançlık krizinin grubu dağılma noktasına getirdiğinden dem vuruyordu. Yeni albümden çıkan ilk single'da May ile Mercury 'den birer şarkının yer alması ise kimileri için hüzün kaynağı olmuştu. Bunun gibi birçok suni gündem yaratılacaktı. Belki de basına kalsa Queen her iki yılda dağılıp bir araya gelecekti? Mercury'nin ardından No One But You derken May ne yazılabilirdi ki artık? Queen'i tanımaya çalışırken grubun 1973 yılında yayımlanan ilk albümü Queen I' in açılış kaydı olan Keep Yourself Alive'in girişindeki gitar tınısı Brian May'in üzerinde uzun zaman mükemmeli yakalayabilme adına çalıştığı Red Special'in kulaklarda bıraktığı ilk tadı yaratabildiği için ayrı bir neme sahiptir. Bu şarkı artık hiçbir grubun yakalayamayacağı başarıların altında sadece müzikal kimliğin yatacağının açıkça habercisi olmaktadır. Daha nceki bütün müzikal üretimlerden farklı yepyeni bir dünyanın açılışının habercisi. Queen'in Freddie Mercury'nin lümünün ardından, The Show Must Go On şarkısının yeniden yayımlanan kaydının diğer yüzünde Keep Yourself Alive parçasına yer verilmesi grubun tüm hikayesini bu bağlamda çok güzel zetleyebilmektedir son kertede. Keep Yourself Alive'de nasıl yalnızca coşku ile çalmadı ise gitarını May, The Show Must Go On'da da salt bir hüzün değildir sololarında yankılanmış olan. Şimdiki zamanın oyuncağı hip hop'a 60'lı ve 70'li yılların Rock n Roll' unun muhalif geleneğini devam ettirme misyonunu yükleyenlerin Brian May' in ve grubun diğer üyelerinin müziğe bakış açılarıyla şekillenen Queen olgusundan alacakları dersler durmakta yanı başlarında. Kazanılan paraların karşılığında gençlere hediye edilen, yine uyuşturucu tüketimi ve intiharlar. Kafalarını farklı sallıyor artık genç müzik dinleyicisi, karalara bürünerek protest kimliklerini dışa vurmuyor sıcak yaz günlerinde. Değişen muhalefet anlayışımız ve sosyal bilincimiz bundan ibaret şimdilerde. Bu Brian May de çekilsin bir kenara dinlensin artık. Nedir yle hala solo çalışmalar, AİDS'le savaş konserleri. Bir de yanında Roger Taylor. O da aynı şekilde... Roger Taylor Çoğu rock müzik grubu en verimli dnemlerinde grup üyeleri arasında çıkan kişisel anlaşmazlıklarla dağılırken, Queen'in her bir üyesi solo çalışmalarına devam ederken gsterdiği muhteşem performansa şaşırılmalı mıdır? Grubun bateristi Roger Meddows Taylor'un kimilerince işi daha da ileri gtürüp bir başka grup kurup, vokalistlik yapmasına ne demeli? 1982 yılında yayınlanan Hot Space albümünün yarattığı dalgalanma ve ardından Taylor'un kişisel denemeleri 1974 yılında Queen'in bir yıl içinde tarihe gmüleceği kehanetinde bulunan basın için kaçınılmaz bir fırsat olacaktı. Grubun kuruluş aşamasında yaşadığı deneyimleri ve grubun ilk albümlerinden itibaren gelişimi izlenebilecek soundunu yakalayabilenlerce hiçbir zaman dağılma haberleri ciddiyet kazanmayacaktı. 1973 tarihli ilk yayınlanan albümlerinde yer alan My Fairy King parçasının salt szleri incelendiğinde sıradan bir Glam Rock dnemi şarkısı olduğu yorumu yapılabilir. Grubun baş vokalisti Freddie Mercury'nin müzik tarihindeki vokal performansına bugün bile hala yaklaşılamazken, Queen vokal grüntüsünü hiçbir dnemde salt Mercury'e endekslememişti. Szü edilen parçada vokalde Roger Taylor ile Freddie Mercury'nin, parçanın finalinde de tüm üyelerin birlikte gsterdiği mükemmel enstrümantal performans Queen'in daha ilk albümde bir grup olma olgusunu yakaladığını çok iyi anlatmaktadır. Bu bağlamda byle bir olgunluk, Queen tarihinin en büyük kilometre taşlarından Bohemian Rhapsody'deki Roger Taylor'un geri vokaldeki, grubun da bütündeki gstermiş olduğu başarının bir anda ortaya çıkan ve tekrarlanamayacak bir nitelik taşımadığını anlatır. Çünkü Bohemian Rhapsody Queen'in ilk albümü ile başlayan, Queen II ile belirginleşen bir müzikal evrimin zirve noktasıdır. Taylor'un da salt bir bateristten teliği, Bohemian Rhapsody'den sadece bir yıl sonra yayınlanan bir başka Queen klasiği Somebody To Love'dan son albümdeki Innuendo'ya kadar devam vokal gücü ile kendini gsterir. Rock n Roll tarihinde bir çok grup için bateristler misafir sanatçıdan farksız, grupların en çok değişen üyeleri idi. Konserlerde seyirciler arasından ikame olanlarının varlığı da bir başka altı çizilmesi gereken. Sürekli sirkülasyonunun yaşandığı bir ego tatmin alanı grup yığını ve Queen. Taylor'un Queen'e verdiklerini yorumlayamayanların müzikteki ortak üretim bilincinin en iyi taşıyan grubu dağıtmayı seçmeleri ironik. 1971 yılında sıra dışı bir hayat serüveni ile beslenmiş bir Zanzibarlı, gitarını kendi imal edecek kadar rock müziğe aşık bir fizikçi ve hayatı boyunca bir rock n roll starı olmayı hayal eden bir diş fakültesi ğrencisi bir araya gelmişti. İhtiyaçları olan bir bas gitaristti. Artık bir grup olmak için herhangi birisi yeterli miydi? John Deacon Bir bas gitarist belirlemek ve artık stüdyoya girip nihayetinde ilk albümlerini çıkarmak. Queen'in bas gitaristleri olarak John Deacon'ı belirleyene dek otuz kişiyi eledikleri bilinmekte.. Deacon'ın da grubun tam aradığı kişi olduğunu ve müzik tarihine geçecek kadar iyi bir müzisyen olup olmadığını kanıtlaması ise uzun sürmemekte. John Deacon'ın Queen'in ilk iki albümünde bütün üyelerin parçaları yer alırken szlerini yazdığı hiçbir kayıta rastlanmaması ve konserlerdeki misafir sanatçı edası grubun üretimine katılmadan tüketime eşit oranda katıldığını akla getirebilirdi. Mercury'nin konserlerdeki agresif ve şova ynelik kimliği, May'in gitardaki tatmin olmaz deneysel ynü ve Taylor'un Mercury'i desteklemek için çizdiği grüntü. Queen'in drdüncü üyesi'nin her üyeden farklı olması gereken ynü:İçe kapanık, melankolik ama işini bilen bir bas gitarist kimliği. Deacon gerçekten her zaman sadece olduğu gibi grünüp, bildiği gibi çalışarak gruba otuz kişiden farklı olarak neden katılmayı hak ettiğini gstermiştir hep. Konserlerdeki sakin grünümü Mercury'nin daha rahat ne çıkmasını sağlamış, ilerleyen albümlerdeki duygu ynü n plana çıkan hep bir insana dair hikayelerin anlatıldığı şarkıları ise grubun kitleler ile daha rahat sıcak ilişki kurmasına yardımcı olmuştur. Misfire ile başlayan katkısı, You're My Best Friend, Spread Your Wings, Another One Bites The Dust, I Want To Break Free gibi Queen klasikleri ile gruba en son katılan birey olarak aidiyetini kanıtlamakta da zorlanmadığını gstermiştir. Deacon şarkılarının hepsini, grubun her üyesi çoğunlukla kendi şarkılarını kendileri seslendirirken vokal ynü olmadığını belirterek Mercury'nin muhteşem yorumuna bırakmıştır. Duygusal ynü ağır basan dinleyen de birebir yaşanmışlık hissi yaratan Deacon şarkılarının da Mercury tarafından her zaman daha içten sylendiği kanısı uyanmıştır bende hep. Mercury'nin lümünün ardından Queen'i genç müzik dinleyicisine tanıtmak için Roger Taylor ile Brian May çalışmaya devam ederken Deacon'ın sessiz sedasız kşesine çekilmesi kendisini anarken salt bir müzisyen emeklisi nitelemesini kullanmayı mı gerektirir? Bir şarkı ile meşhur olup müziğe hiçbir katkı sağlamayan boy&girl bandler şimdiki zamanlığında büyüyen genç neslin bu grupların yeterli maddi birikimi sağladıktan sonra dağılmalarının ardından gzyaşı dkerken, hep birer insan hikayelerinin yer aldığı Deacon şarkılarının Mercury'nin lümü ile bir nevi hayat bulduklarını fark etmeleri bu bağlamda çok zor. Birer mit haline gelen müzik gruplarının ardından konuşurken sadece rakamsal veriler kullanmayıp gruptaki müzisyenlerin birer insan olduğunu gzardı etmeden hatırlamaya değer verecek bir yazı dizisinin drt insanı anlattıktan sonra müzikal kariyere dnüşmesinin daha anlamlı olduğunu düşündüm. Artık sıra üç dneme ayrılmış bir Queen anlatısına gelebilir. 1970'ler 1960'ların sonundan itibaren rock müzik iyice beliren yenileme anlayışı ile farklı türleri doğurma imkanını da beraberinde getirmişti. Led Zeppelin ile hard rock'tan heavy metal'e Pink Floyd ile progressive rock'a doğru beliren yeni açılımlar.1973 yılına gelindiğinde alışılagelmişin dışında drt üniversite mezunundan oluşan Queen için artık kırılacak yeni bir rekor ve farklı olma adında yaratılacak ne olabilirdi? Drt insanın hikayesi ve Queen'in ilk albümü bu soruya verilecek en iyi cevap olacaktı. Hiçbir rock grubun müziğinde rastlanılmayan senfonik yapı, albümlerinde yer alan parçaların hiçbirinin bir diğerine benzemeyişi, drt drtlük düzenlemeler ve kusursuz bir vokal performans. Tabii ki synthesizer kullanmadan. Yaratmış oldukları farklı sound'larının anlam kazanması da 1970'lerde yayınladıkları her albüme no synthesizer ibaresi koymaları ile mümkün olabilirdi ancak. Freddie Mercury'nin salt vokal performansının dışında piyanonun başındaki gücü ile beliren klasik müzik ile rock müziği birleştirme başarısı ilk albümden itibaren kendisini gsteriyor; sırası ile Killer Queen, Bohemian Rhapsody, Love Of My Life, Somebody To Love, You Take My Breath Away, We Are The Champions ve Don't Stop Me Now gibi Queen klasiklerini yaratıyordu.. Grubun diğer üyelerinin bile başlangıçta sadece kendi müzikal kimliklerini yansıtan parçalara ynelik üretimi, Mercury'nin dahiyane yaratıcılığı ile ortak bir soundda buluşmayı sağlıyordu. Bu bağlamda Queen'in hangi parçasının hangi üyesi tarafından yaratıldığı değil, her bir üyesinin her bir parçaya kendisinden neler kattığı nem kazanıyordu. Birçok grup çıkardıkları birer albümün başarısı ile müziğe katkı sağlamaksızın ortadan kaybolurken, Queen Bohemian Rhapsody gibi birçok rekoru kırmış bir klasiğin yaratıldığı dnemde bile aralıksız bir üretimde bulunabiliyordu.1973 yılında Queen albümü ile başlayan ve 1978 yılında Jazz albümü ile sona eren bu altı yıllık dnemde her biri birbirinden başarılı sekiz albüm ve yirminin üzerinde hit yaratmışlardı. Kuşkusuz sadece albüm ve single satışları grubun en büyük başarılara imza attığı bu dnemin tek ayırtı olmamakt ueen'in müzik tarihine geçen konser performansları da bu dnemde kendisini gstermeye başlamış ve bu duruma paralel olarak çoğu grup konser salonlarının yarısını bile dolduramazken başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok yerinde muhteşem canlı gsterilere imza atmışlardır. Kuruluşu glam rock'ın en popüler dnemine denk gelen bir grup olarak Queen'in bu akımın müziğin nüne geçen salt şova ynelik gsterilerinden farklı bir müzikal gsteriyi gerçekleştirmesinin kaçınılmaz sonucu olarak. Grup parçalarını albüm kayıtlarından farklı ve yaratıcı bir şekilde konserlerinde çalarken, Mercury stadyumları dolduran onbinlerle mükemmel bir kontak kurarak bir nevi rüştünü ispatlıyordu. Günümüzde popülarite ve teknolojinin tüm imkanlarını kullanan ama aynı anda dans ederken şarkı syleyemeyen pazarlama ürünlerini yıldız diye lanse edenlerin Queen'in henüz 70'li yıllarda gsterdiği performansa gz atmaları şiddetle tavsiye olunur. Keza bu satırların asıl yaratıcıları olan Queen üyelerinin hazırlamış oldukları We Will Rock You belgeseline de. 80'ler 1979 'da yayınlanan Crazy Little Thing Called Love sıngle'ı Queen için rock n roll müziğe nostaljik bir dnüşten fazlasını ifade ediyordu. Bir sonraki yıl çıkacak olan The Game albümünde de 1950'lerin rock n roll klasiklerini hatırlatan bir çok parçanın yer alması, disko müzik ile egemenliğini kazanan kolay tüketilebilir pop şarkıların ne çıktığı bir dnemde son bir karşı duruşu sembolize etmekteydi. Albümde yer alan ve grubun Amerika listelerinde bir numara olma ve o güne kadar toplamda en çok satılan sıngle olma zelliğini taşıyan Deacon imzalı Another One Bites The Dust kırkbeşliği bu anlamda Queen için bir dnüm noktası. Brian May'ın sanki grubun içine düşeceği sıkıntıyı grürcesine bu funk disco karışımı parçayı çalmayı başta kabul etmediği bilinmekte. Grup bu parça ile ağırlığı olan zenle işlenmiş Queen parçalarından başka bir türe kayarsa da başarılı olacağı ynünde bir eğilime kayıyor. Bir sonraki albüm Hot Space'in grup üyelerince de açıkça kabul edilen başarısızlığı ise büyük bir yanılgı içine düştüklerini gstermekte. Bir sonraki albümleri The Works'tan çıkan ilk single olan Radio Ga Ga ise disko müzikten sonra bu kez syntshezier ağırlığının grubun müziğini içine girdiğini ortaya koyuyor. Another One Bites The Dust sonrası bu single'nın tam 19 farklı ülkede bir numara olması da şaşırtıcı mı? Birçok başarıyı yakalamış her albümü belli satış rakamlarına ulaşmayı garantileyen Queen'in 80'lerin başında yaşadığı müzikal kimlik çatışması 80'lerin müzik piyasası ve günümüz pop-rock müzik yapısı incelendiğinde oldukça masumane gzükmekte. Grup szü geçen bu dnemde iki yılda bir değil de belki birçok grup gibi daha büyük aralıklarla albümlerini yayınlasa belki hiçbir şekilde eleştiriye muhatap olmayacaktı. Under Pressure, It's A Hard Life, Life Is Real, Man On The Prowl, Hammer To Fall, Is This The World We Created, Tear It Up, Las Palabras De Amor. Hot Space ve The Works albümlerinde yer alan, seksenlerin pop ağırlığından uzak klasikleşmiş Queen parçaları o dnemde aynı albümde yer alsalardı sanırız bu on yıllık dnemin an iyi albümlerinden biri seçilirdi. Yine aynı şekilde 1970'lerde belirginleşen grubun mükemmel canlı konser olgusu seksenlerle beraber drt drtlük bir sahne şovunu da müjdeleyecekti. Grubun ilk dnem albümlerinde yer alan klasiklerini dinlemeye gelen insanlar değildi konserlerde stadyumları hınca hınç dolduranlar sadece. Grubun klasik olmuş parçalarının yanı sıra stüdyo çıkışlı ve pop ağırlı eleştirisine maruz kalan parçalarını da konserlerinde başarılı ile yorumlamaları zirvede kalmayı niçin hak ettiklerini çok iyi açıklamakta. Birçok grup ve müzisyen pop müziğin ağırlığında hem kendilerini tekrar edip hem de oldukça uzun aralıklarla albüm yayınlarken Queen yepyeni şarkılarla bu dnemin müzik yapısı ile zor da olsa uyum gstermeyi başarabilmiş ve konser performanslarıyla Paul McCartney'in deyimi ile bir müzik okulu işlevini de beraber yürütmüştür. Rock müzik tarihinde bugün bile unutulmayan grüntüler Queen'in bu dnemdeki canlı performanslarında yer almakta.1976 yılında Hyde Park ile başlayan, Rock In Rio, Wembley ve Budapeşte konserleri ile tamamlanan bir halka. Ulusal ve uluslararası piyasada son dnemlerde artan rock müziğin yeniden yükselişi yorumları yanıbaşımızda. Ne yazık ki bu yorumlara referans oluşturan grupların albümlerini yayınladıktan sonra uzun süre sessizliğe büründükleri rahatlıkla gzlenmekte. Açıkçası rock müziği kitlelere sevdirmekten çok daha farklı ticari kaygılarla hareket edilmekte. Başarılı olduktan sonra hemen yeni bir albüm çıkarıp, kendilerini geliştirmek yerine insanları rock müziğe boğmaktan korkan düşüncenin sahipleri; seksenlerin asıl misyonerleri onlar galiba. Forever QueeN Seksenli yıllara damgasını vuran ağırlıklı pop müzik anlayışının tesadüf müdür bilinmez doksanlı yılların başlangıcı ile yerini yeniden rock müziğe bıraktığı grülmekte.1991 yılında Queen Innuendo albümünü yayınladığı zaman grubun yetmişli yıllardaki gerçek kimliğine dndüğü ve hatta o zamana kadar ki en iyi albümünü çıkardığı dile getirilmekte. Açıkçası bu albüm de grubun en iyi albümlerinden biri olmakla beraber grubun en verimli ve kendilerini kanıtlama imkanı sağlayan ilk dnem albümlerinin hepsinin ardından geliyor kanımca. Fakat bu albüm içinde yer alan parçaların szleri derinlemesine incelendiğinde insanları hayatın zorluklarından uzaklaştırma işlevi gren alışılagelmiş bir Queen albümünden çok daha farklı anlamlar içermekteydi. 1989 yılında yayınlanan The Miracle albümüyle yaşlanmış ama yerinde durmayan, kıpır kıpır grüntüsünden bir şey kaybetmemiş bir Mercury vardı halihazırda. Ama Queen'i Queen yapan olgulardan canlı performansları içerecek bir dünya turu haberi ise gelmiyordu. Mercury'nin geçirdiği hastalık ile ilgili haberler sylenti boyutundan çıkmıştı. İlk etapta Innuendo sıngle'ı ardından albüm kısa sürede bir numara olmuş, grup dışardan bakıldığında son dnemlerinden daha farklı, daha iyi ama kimsenin de sürpriz olarak değerlendirmediği çok iyi bir işe imzasını atmıştı. Fakat Innuendo ve The Show Must Go On başta albümdeki hemen her parçanın Mercury'nin bir nevi vedası anlamına geldiğini grebilmek çok da zor değildi.24 Kasım dünyadaki milyonlarca Queen fanı için 1991 yılından sonra boğazların düğümlendiği, gzlerin dolduğu ve en nemlisi rock müziğin yetim kaldığı bu günlerde zlemin doruk noktasına ulaştığı günler olacaktı. Mercury ise Don't Try Suicide, It's A Hard Life, Keep Passing Open The Windows ve elbette Friends Will Be Friends ve Who Wants To Live Forever ile yansıttığı hayata ve lüme dair düşüncelerinde AIDS hastalığın kendisini esir aldığı bir dnemdeki sağlam duruşu ile ne kadar samimi olduğunu kanıtlıyordu. Olması gerektiği gibi dürüstçe davranıp lmeden birkaç ay nce These Are The Days Of Our Lives ile gzlerimizin içine baka baka veda ederken milyon dolarlar da kazansa bir müzisyenin kariyerini en iyi nasıl noktalaması gerektiğini gsteriyordu. Queen'in diğer üyeleri May, Taylor ve Deacon'a ağlayacakları zaman bırakmayıp, 1992 Nisanında Wembleyde kendi adına kurduğu AIDS'le savaş derneği için bir konser düzenlenmesini vasiyet ederken bir başka insanlık dersi veriyordu. Queen'in aktif müzik yaşamının sona erdiği 1991 sonrası için yaşları küçük olan ve grubun unutulmaz parçalarının yarattığı dnemlerde hayatta olmayan genç kuşak için bile Queen'e dair hatıraların varlığı vünç kaynağı. Bu bağlamda yazı dizimizin başında yer alan We Are The Champions & We Will Rock You ile sembolize ettiğim ikilem hatırlanmaya değer. Birer klasik haline gelmiş Queen şarkılarının en bilinenleri olan bu iki parçanın bugün itibariyle aradan geçen yirmi sekiz yıla karşın eskimeden hala aynı zevkle dinlenmesi birer mit olmuş bütün Queen parçaları için geçerli. Bu iki şarkı için araç spor müsabakaları iken diğer klasikler içinde bazen sinema bazen tarih bazen de bir insanın en mutlu anı vesile olabilmekte. Bütün bu altı çizilenler Queen'in yıllar sonra bile sadece müziği ve bu müzik anlayışının başlıca simgesi olan unutulmaz parçaları ile akıllara geleceği gerçeğinin birer kanıtı. Deniz Kaya / Hürriyet enjoy i'm vaccinated