- faiz veren ülkeler var be, Gençliğimden bu yana et yenilmesine karşıyım. Bir gün insanların hayvanları ldürmeyi tıpkı insan ldürmek gibi cinayet kabul edeceğine inanıyorum,

olsun ben hep 50 tl benzin kullanıyorum. İroni bir yana güzel yazı olmuş ama Türk insanına müstühakkatır artık. Şu anda maaşım yattı elime geçen nakit para 200 tl harca harca bitmez artık.

https://eksisozluk.com/faiz-enflasyon-ve-doviz-kuru-arasindaki-iliski--1879075 Arkadaşlar yazıyı çok beğendiğim için paylaşmak istedim aşağıya alıntılıyorum ve sonra eklemek istediğimi ekleyeceğim. bu ilişkiyi açıklamak için kendimize nce bir ülke belirleyelim. bu ülke madagaskar olabilir. şimdi madagaskar merkez bankası'nın faiz oranlarını artırdığını düşünelim. artan faiz oranları nedeniyle bu ülkeye belli bir miktar yabancı sermaye girecektir. yabancı para birimlerinin ülkeye girmesiyle dviz arzı fazlası meydana gelecektir. bu da madagaskar'ın ulusal parasının değerinin artmasına sebep olur. bylelikle madagaskar'da üretilen mallar greceli olarak pahalılaşmıştır. bu da o ilgili ülkenin ihracatını azaltacaktır. dışarıya mal ihracının azalması suretiyle işsizlik ortaya çıkacak ancak philips eğrisinde gsterildiği gibi işsizlik arttığında enflasyon azalacaktır. eğer bu ülke sabit dviz kuru sistemini uyguluyorsa merkez bankası dviz kurunun belirli bir seviyeye kadar gelmesine müsahade edip kur sınıra geldiğinde dvizde arz fazlası olduğu için talep yaratmak adına dviz alımına başlayacaktır. bylelikle kuru kontrol altına almış olur. ancak günümüzde bazı demir perde ülkeleri dışında bu sistemi kullanan pek ülke kalmamıştır. çünkü bretton woods sistemiyle başlayan bu akım 1970'lerde etkin bir sistem olmadığı anlaşıldığında terk edilmiştir. günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, sabit ve dalgalı dviz kurları arasında bir yerde kur politikalarını belirlerler. aynı şekilde bu durumun tersini de düşünebiliriz. şyle ki: bu kez merkez bankası faizleri düşürsün. şimdi hali hazırdaki bir kısım yabancı sermaye de ülkeden gidecek, onun yerine borç almak isteyenler yatırım yapacaktır bu ülkeye. bu kez dviz kuru artış eğilimi gsterir çünkü dvizde talep fazlası meydana gelmiştir. dolayısıyla madagaskar frangı değer kaybeder. bu kez madagaskar'da üretilen mallar greceli olarak ucuzlamıştır ve ülke ihracatını artırır. bunun sonucunda işsizlik azalma eğilimi gsterirken enflasyon artacaktır. eğer kur kontrol altına alınmak istenirse merkez bankası belirli bir miktar dviz satışına başlayıp piyasada dviz arzını yaratır. Şimdi kendi yazacaklarıma gelelim. Türkiye de seçim vs vb. nedenlerle terr olayları veya siyasi iktidarsızlık :( nedeniyle dviz kuru sürekli hareket etmekte tabiki kendi üretimimiz olmaması veya ithlatımızın ihracatımızdan fazla olması büyük etkenler. Yukarıdaki bahsedilmeyen kısımlardan biride büyük devletlerin yani ingiltere ve abd deki FED in para politikasının elimizde olmayan değişkenler olmasıdır. Bugün japonya %-1 faiz uygulamaktadır yani paranızı piyasaya sürmezseniz paranız değer kaybeder. ABD de fed de faiz oranı 1,50-1.75 arası değişiyor bizim gibi %2-3-4-5 puan arttırım yapmıyorlar 0,20 puan gibi düşürmeler yada arttırmalar yapıyorlar. Yine diğer bir büyük devlet ingiltere merkez bankası faiz oranları %0,50 civarında. Şimdi büyük devletlerin düşük faiz vermesi ve gelişmekte olan ülkelerin yüksek faiz verme nedenleri tamamen para çekme veya dolaştırma politikasıdır. ABD Trump ile birlikte ABD dolarını amerikan topraklarına çekmeye çalışmakta yani azda olsa faiz arttırmaktadır buda yatırımcının parasını Türkiye vb. gibi gelişmekte olan ancak riskli fakat kazanma faizi de yüksek ülkeler ile faizi düşük ama para kaybetme riski olmayan ülkeler arasında en mantıklı yatırım tercihini yapmaya zorlar. Merkez bankasının sırtındaki yükte budur, ABD doları euro ve sterlin diğer ülkelere çıkmasın diye parayı elimizde tutabilmek için sürekli faiz arttırmak zorunda kalıyoruz çünk eflasyonun yüksek olması demek yabancı yatırımcının parasının faiz ile artarken eflasyon yüzünden erimesidir. Basit bir hesaplama yapalım. Elimizde 1.000.000 Dolar var (1 Milyon dolar) Bu parayı dolar olarak ABD bankalarına yatırırsanız aylık %1.5 faizden yıllık elinizde olacak olan tutar Hesap açılış tutarı 1.000.000,00 USD Vade sonu net bakiye (1347.5 Dolar faiz) + 1.000.000,00 USD = 1001347.5 $ Olacaktır, yılda ise 16164 $ faiz geliri kazanırsınız. Yani 1 milyon doları Amerikan bankalarına koyduğunuzda 16.164 dolar yıllık kazancınız olur ki yatırım ile daha fazla para kazanmanız içten bile değil. zel bankalarda faiz oranı %1.50 ile %3.75 arası değişmektedir, fakat ben kıyaslama yapabilmek için merkez bankası oranlarını rnek veriyorum. Şimdi aynı kişinin 1Milyon dolarını gelişmekte olan ve paraya ihtiyacı olan türkiyeye getirdiğini varsayalım. Hesap açılış tutarı 1.000.000,00 USD TL ye çevirdiğimizde 1 000 000,00 ABD Doları = 4 587 155,96 Türk Lirası Şimdi durum şyle oldu eğer paranızı ABD de tutmak yerine türkiyeye sokup faize yatırırsanız %2 yerine yada daha düşük %17,75 faiz alabilirsiniz demeki. Şimdi hesaplama yapalım. Hesap açılış tutarı = 4 587 155,96 Türk Lirası %17,75 faiz. Vade sonu net bakiye 4.645.964,94 TL buda aylık Net faiz 58.964,94 TL 1 yıl sonunda kazanacağınız para ise 12 ay sonunda 708.000,00 TL yapar yani 708 Bin TL şimdi bu parayı dolar kurunun hiç değişmediğini varsayarak dolara çevirelim. 708 BİN TL = 154,5 K dolar yapar. Kıyaslamayı yaparsak ABD de bankada dursaydı 16 Bin dolar kazandıracak olan para şuanda türkiyeye soktuğunuzda 10 katı fazla para kazandırıyor size Peki neden bu kadar yüksek faiz düyoruz? Yani niye gelişmiş ülkeler eksi faiz verirken hatta %1-2 den fazla faiz koymaz iken biz niye faiz arttırıyoruz. ? 1. si ithacat ithalat dengemiz bozuk olduğundan yer yıl ülkeye yüklü miktarda dviz sokmamız gerekiyordu yani para açığını yüksek faizli borçlanarak kapatıyoruz. 2. TL nin değeri sürekli değer kaybettiği ve ülke istikrarlı olmadığı için parasını yatıracak olan yatırımcı garanti altında değil yani bugun evet ABD deki faizin 10 katı kar ediyor ama para her an değer kaybedebilir ülkedeki eflasyon yükselebilir bunun içinde merkez bankası dünyanın hiç bir yerinde yapmayacağı birşey yapıyor eğer para daha da değer kaybederse bizde faiz arttırırız diyor. Yani merak etmeyin paramız daha da değer kaybederse biz daha da borçlanır paranızı deriz diyoruz. 3. Peki biz bu şekilde ülkeye yeterli ithalatı yapamadan ne kadar borçlanabiliriz? Bir yere kadar borçlanırız, sonra borçlan borçlan paramızın hiç değer kalmayacağı için devlet devlet mallarını satmak zorunda kalır, rnek olarak turktelekom, digiturk, telsim, şekerfabrikaları, tekel vs vs byle byle gider. Devlet borçlanmak yerine elindeki demirbaşları satmaya başlar. Peki elimizde demirbaş kalmayınca yeni yapacağımız yatırımlara para kalmayınca evimize yeni alacağımız eşyaları borçla almaya başlarız. Düşünün ki 1000 TL aylık geliriniz var bunun 500TL si kredi demenize gidiyor elinizde 500 TL kalır, 500 TL nin 400 tl sini gıda sağlık vb. ihtiyaçlarımıza karşıladığımızı düşünün. Keyif için elinizde 100TL kalır onla da hiç bişi yapamazsınız. Durum byle olunca devlette diyor ki ulan cebimden hiç para çıkmasın zaten param da yok, ben devletin yapması gereken yatırımları zel sektre yaptırayım. Yani AKP nin uyguladığı yap işlet devret sistemi. Fakat zel sektr devletten farklı olarak tek bir neden ile yatırım yapar ihtiyaç olduğu için değil, gerekli olduğu için değil, sadece ama sadece zel sektr PARA KAZANMAK İÇİN YATIRIM YAPAR. bylelikle devlet halk için yapacağı ucuza maal edeceği ve ucuza sunacağı yolları, hava limanlarını, kprüleri, hastaneleri kendi cebinden para çıkmaması için zel sektre yaptırmaya başlar. Fakat demin ne dedik zel sektr sadece kar odaklı iş yapar, babasının hayrına iş yapmaz. http://t24.com.tr/haber/yavuz-sultan-selim-koprusunun-maliyeti-bogazici-koprusunden-143-kat-fazla,357743 İş byle olunca zel sektre yaptırılan iş normal değerinin 10-20-hatat 100 katı maliyetli olabilir çünkü adam kar etmek için yapıyor halk kprüden rahat rahat geçsin diye değil. Bu sebeple de devlet kprü parasını kendisi değil halk demesi için uçuk ve çılgınca kprü geçiş ücretlerine izin veriyor hemde olurda az araç geçer de zarar ederse diye zel şirkete geçiş garantisi veriyor yani paranı çıkartamazsan üstünü ben derim diyor. Kısa vadede evet jet hızıyla kprüler, hava limanları yapılıyor, fakat hem kullanması hemde toplam maliyeti çok yüksek oluyor. İşin bir diğer ktü kısmına gelelim. zek sektrün bu işi yapacak parası yok, fakat devlet garantisi aldığı için devlet bankalarından garantili düşük faizli kredi çekebiliyor. Yani devlet cebimden para çıkmasın diye yaptırdığı için parasını zaten işin başnıda düyor, yani hem parasını peşin düyor hemde yüksek faizli olarak her yıl zel şirkete biz demiş oluyoruz. Busayede zel şirketi toplumca fonlamış oluyoruz. Basit bir rnek vereyim ben bir zel işletmeyim ve kprü yapcağım. Yapacak param yoksa bile parayı devletten alıyorum. Kprüyü yapıyorum. Yüksek geçiş ücretini koyorum zaten kimse geçmese bile paramı kazanacağım yıllarca bu yüksek fiyatlardan kprüyü işletiyorum ve para sayma makineleri hiç durmuyor. Evet halk yola kprüye hava limanına kavuşuyor fakat bunlar bize sadece daha fazla cebimizden çıkacak para olarak geliyor. Yani eflasyon olarak. 2.0000 TL kazansak bile devlet bizi zorla borçlandırdığı için gün sonunda -2,400 TL paramız kalıyor yani yetmiyor, yetmediği içinde devletin yüksek faiz ile yurtdışından türkiyeye soktuğu paradan halk olarak bizde kredi çekiyoruz. fakat merkez bankası %17 faiz derken benim çektiğim kredinin faiz oranı %25 oluyor. Yani devlet kendisi rekor ücret ile faiz borcu derken bu parayı çıkartmak için kendi vatandaşına da yine yüksek faiz oranıyla borç veriyor. Tabiki dostu olan inşaat sektrü hariç, ev alacaksanız ağaoğlu zengin olsun diye %1 faiz ile kredi çekebilirsiniz. Ama düğün yapacaksanız %25 civarında faiz düyorsunuz.

Enflasyon hesaplamasında 2 farklı endeks kullanılmaktadır. Bunlar üretici ve tüketici fiyat endeksleridir. Üretici fiyatları aşamasında derlenen fiyatlarla hesaplanan endekse üretici fiyat endeksi denir. TÜFE ise tüketiciye nihai satış aşamasında derlenen fiyatlarla hesaplanan endekstir. TÜFE'de enflasyon, mal ve hizmetlerden oluşan bir sepetin aydan aya fiyatındaki değişimin lçülmesi ile hesaplanmaktadır. Bu sepet, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından oluşturulmuştur. TÜİK, mevcut mal sepeti 407 ürün kategorisinde yer alan 895 adet ürün çeşidinin fiyatını, 28 bin civarındaki işyeri ve 4200'den fazla konuttan her ay toplamaktadır. Ay içinde fiyatları 4 kez toplayan TÜİK, her ayın 25'inden sonraki fiyat artışını bir sonraki aya ekler. Her ayın başında ise enflasyon rakamları açıklanır. ÜFE ise aylık ve yıllık rakamın belirlenmesinde kullanılır. Referans alınan dnemde ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt içine satışa konu olan ürünlerin, üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırır ve lçer. Bu da üretici enflasyonunu verir. Bilinmesi gereken bir diğer enflasyon hesabı ise çekirdek olarak anılandır. Para politikasının fiyat istikrarını ne kadar etkilediğini daha yakından izlemek için bazı mal ve hizmet gruplarının dnemsellik ve mevsimsellik etkilerinden arındırılması ile oluşturulmaktadır. Mesela ham petrol fiyatlarındaki ani artış, enerji fiyatlarını etkileyebilir. Bu nedenle çekirdek enflasyon hesaplaması yapılır. Buradanda enflasyon hesaplaması yapabilirsiniz: https://hesaplama.paratic.com/enflasyon/