bu arada Türkiyeden bi meslek lisesi ğrenciside pilsiz bi el feneri yapmıştı.3 kere sallayaınca 1 saat falan gidiomuş şarjı. almanyada fuarda falan tanıtılmştı her horoz kendi çplüğünde denizli horozu her yerde ter

olsun çok iyi be :)elektronik alanında dküman bekliyoruz :) mutluyum, huzurluyum

hoca kim ugrasır bit pazarında 3 mılyona satılıyor. ama saol yapan cıkar belkı dam üstünde saksağan vur beline kazmayı

Bir fener düşünün ki pile ihtiyaç duymuyor, pil değiştirme derdi yok ve uzun yıllar sonra bile gücünden hiçbir şey kaybetmiyor. Günümüz teknolojisi sayesinde byle bir fener hayal ürünü olmaktan çıktı. Pilsiz el fenerleri, yurtdışında normal el fenerleri gibi ilgi grmeye başladı bile. Bu yazıda kendi yaptığım pilsiz el fenerinin detaylarından bahsedeceğim. Pilsiz el fenerinin çalışma şekli diğer fenerlerden biraz farklı. Çalışması için 30 saniye boyunca sallamak gerekiyor. Bu sayede 15-20 dakika boyunca parlak bir ışık üretiyor. Yani hareket enerjisini ışığa dnüştüren bir sistem içeriyor aslında. Fenerin ürettiği enerji Faraday yasasına gre oluşmaktadır. Bilindiği gibi Faraday yasası, değişken manyetik alan içinde hareketsiz duran iletkende gerilim indüklendiğini syler. Bu yasaya gre fenerin enerji üretmesi için fenerin içinde güçlü manyetik alan sağlayan neodyum mıknatıslar ve gerilim indükleyen bir bobin bulunmaktadır. Ortaya çıkan enerjiyi depolamak için de bir kondansatr kullanılmaktadır. Fenerin çalışması ile ilgili teori 1830'lu yıllarda Faraday tarafından verilmiş olsa da, yüksek enerji depolayabilecek küçük boyutlu ve büyük kapasiteli kondansatrlerin yakın zamanda üretilebilmesi sayesinde elde taşınabilecek boyutta pilsiz el feneri yapmak artık mümkün olmuştur. Bu fenerde kullanılan kondansatrün kapasitesi 1 Farad'dır. Normalde bu değerde bir kondansatrün çok büyük boyutlu olması gerekir. rneğin resim 1'de grülen 100 mF kapasiteli kondansatrlerden 10.000 tanesi paralel bağlanacak olursa 1 F'lık kapasite elde edilir. Ancak birim hacme çok geniş yüzey alanı sığdırabilen yeni teknoloji ile çok büyük kapasiteli ve küçük boyutlu kondansatrlerin yapımı mümkün olmuştur. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz91. jpgResim 1Resim 2'de çeşitli tip 1F'lık kondansatrler grülmektedir. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz92. jpgResim 2Fenerde kullanılan diğer nemli eleman mıknatıslardır. Resim 3'de her biri 1cm kalınlığında ve 2cm çapında 1.8 Tesla'lık neodyum mıknatıslar grülmektedir. Bu mıknatısların manyetik alanı çok güçlüdür. Fenerde bu mıknatıslardan 3 adet kullanılmaktadır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz93. jpgResim 3Fenerin diğer nemli bir parçası da ışık yayan LED elemanıdır. Kondansatrde depolanan enerjiyi ışığa dnüştürmek için kondansatr çıkışına beyaz bir LED bağlamak gerekiyor. LED kullanılmasının nedeni, az akımla yüksek ışık şiddeti elde etmektir. Günümüzde 5-10mA akımla normal LED'lerden yüzlerce kat fazla ışık yayan LED'ler üretilmektedir. Artık, fenerin nasıl yapıldığı konusuna geçebiliriz. Mıknatısın hareketini frenlememesi için fenerin tamamında plastik malzeme kullanılmaktadır. ncelikle, resim 4'deki gibi plastik bir boru hazırlamak gerekiyor. Tesisat malzemesi satan bir yerden dış çapı 32mm, iç çapı 20mm olan plastik borudan 16cm uzunluğunda kestirilir. Mıknatıslar bu lçüdeki boru içinde rahatça hareket edebilmektedir. Daha sonra borunun ortasındaki 3cm genişliğindeki kısım, tornada inceltilerek dış çapı 23mm'ye kadar düşürülür. Bylece bu kısma sarılacak bobin, boru içinde hareket edecek mıknatısa oldukça yakın olacağından bobinle mıknatıs arasındaki manyetik etkileşim de yüksek olacaktır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz94. jpgResim 4Plastik boru hazırlandıktan sonra boru üzerine 0.25 mm çaplı bakır telden yaklaşık 1800 sarım resim 5'deki grüldüğü gibi sarılır. Bunun için yaklaşık 160 metre bakır tel gerekiyor. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz95. jpgResim 5Yukarıda bahsedildiği gibi pilsiz el fenerinde kullanılan her elektronik malzeme zel olarak seçilmektedir. Enerji depolamak için 1F'lık kondansatr, yüksek bir gerilim indüklemek için neodyum mıknatıs ve az akımla yüksek ışık sağlayan beyaz LED kullanılmadığı sürece byle bir fenerin yapımı mümkün değildir. Resim 6'da pilsiz el fenerinin tamamlanmış hali grülmektedir. Fenerin elektronik devresi üst üste yerleştirilmiş 2 bakır plaka üzerine monte edilmiştir. Mıknatıs boru içine yerleştirildikten sonra borunun alt ve üst kısmı uygun bir şekilde kapatılmıştır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz96. jpgResim 6Fenerin üzerinde resim 7'de grüldüğü gibi iki tane anahtar bulunmaktadır. Biri açma kapatma işini yapar, diğeri ışık şiddetini ayarlamak için kullanılır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz97. jpgResim 7Şimdi sıra pilsiz el fenerinin nasıl çalıştığını denemeye geldi. Kondansatrün yeteri kadar dolması için feneri en az 30 saniye boyunca sallamak gerekiyor. Bu sırada anahtarın kapalı olması gerekiyor ki verimli bir şekilde enerji depolanabilsin. Sallama işlemi tamamlandığında anahtar A konumuna alınarak LED'in ışık yayması sağlanır. LED'in parlaklığı resim 8, 9 ve 10'da grüldüğü gibi hayli yüksektir. Fener, karanlık bir odayı aydınlatabilecek kadar ışık yaymaktadır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz98. jpgResim 8Fener sürekli açık kaldığında yaklaşık 15-20 dakika boyunca ışık vermektedir. Tabiki LED'in yaydığı ışığın şiddeti zamanla azalmaktadır. Ancak 15 dakika sonraki ışığın şiddeti bile yeteri kadar aydınlatıcı etkiye sahip oluyor. Bu zellik tamamen LED'in kalitesi ve ışık şiddeti ile ilgili aslında. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz99. jpgResim 9http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz910. jpgResim 10Şimdi pilsiz el fenerinin ışık yaymasını sağlayan elektronik devreyi inceleyebiliriz. Şekil 11'de verilen devre şu şekilde çalışıyor. Mıknatısın yukarı aşağı hareketi ile bobinde alternatif bir gerilim indüklenmektedir. Bu gerilim bir kprü diyot devresi ile doğrultulduktan sonra 1F'lık kondansatre uygulanır. Bylece plastik boruyu salladığınız sürece oluşan gerilim kondansatrü şarj eder. Kondansatrün yüksek gerilimden zarar grmemesi için kondansatre paralel bir zener diyot bağlanmıştır. Devredeki sw2 anahtarı, "az" kademesine alındığında LED'den 5mA'lik sabit bir akım geçer. Bu sayede, kondansatr gerilimi zamanla düşse de LED'in parlaklığı dakikalarca aynı seviyede kalmaktadır. Anahtar, "çok" kademesine alındığında ise LED'den başlangıçta 20mA'lik akım geçmektedir. Bylece daha kısa süre boyunca daha parlak ışık yayılmaktadır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz911. jpgŞekil 11Devreye bakıldığında bobinde indüklenen gerilimin pek fazla olamayacağı düşünülebilir. Ancak, bir hafızalı osiloskop ile bobinin boşta çalışma esnasında indüklediği gerilimi incelediğimde şekil 12'deki dalga şekillerini elde ettim. Grüldüğü gibi bobinde tepeden tepeye 40V'luk bir gerilim indüklenmektedir. Bu kadar yüksek bir gerilim indüklenmesi de 1.8 T'lık neodyum mıknatıs sayesinde olmaktadır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz912. jpgŞekil 12Kondansatrün şarj olması sırasında oluşan dalga şekilleri şekil 13'de verilmiştir. Bu sonuçlar EWB simülasyonu ile elde edilmiştir. Grüldüğü gibi kondansatrden geçen sinüsoidal akım darbeleri sayesinde kondansatr zamanla dolmaktadır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz913. jpgŞekil 13Bylece ürettiğim pilsiz el fenerinin tanıtımını tamamlamış oldum. Resim 14'de de ticari olarak üretilmiş bir pilsiz el fenerinin resmi grülmektedir. Bu tür fenerler her türlü ortamda kullanılmak üzere tasarlandığından pek çok standarda uygun olarak üretilmektedir. rneğin plastik kılıf su sızdırmaz zellikte, çarpma ve düşmeye karşı dayanıklı yapıdadır. http://www.antrak.org.tr/gazete/012004/images/yz914. jpgResim 14Alıcı gzüyle bakınca bu fener daha ilgi çekiyor elbette. Ancak biraz merak, biraz heves ile bu işe girişip uzun süren bir tasarım ve deney sürecinin sonunda başarıyla kendi pilsiz el fenerimi ürettim. Aslında kolay yolu seçip bir tane satın alabilirdim, ama bu durumda şu anda edindiğim bilgilerin çoğunu ğrenemeyecektim. Bu bilgileri siz Antrak okuyucularıyla paylaşarak sizin de bilgi birikiminize katkım olsun istedim. Umarım faydalı olmuştur. Herkese iyi çalışmalar dilerim. "Sylesem Tesiri Yok ; Sussam Gnül Razı Değil."

İyi güzelde bunun hazırı falan yokmu? Sz gümüşse, altın paradır...

bilim teknik dergisinde yayınlamışlardı bi ara bunu. ama gidip hazırını almak en akıllıcası çünkü 1F kondansatoru hem bulmak çok zor hemde çok pahalı, googlede arayabilirsiniz isterseniz, yani hazırını almak en makulü

: hazirini ne yapacaksin bununla ugrasip yapasin ki baska baska fikirlere zihnin acilsin. ben yapabildim diyebilesin. amma hazirci millet oldunuz Abi zihnimiz açılsın iyi güzel, elektroniği severim, zaten kendim yapıcaktımda boruyu torna tezgahında incelticez fln demişler yapımda, burdan kalkıp bi tornacıya gidip gelmem saatlerimi alır :S evdede torna tezgahı yok :D yani elle yapım zor, istenilen zellikte hazır bi boru bulmakta zor. Bu sıcakta dolaşıpta yapılmaz bu alet :) Sz gümüşse, altın paradır...

hazirini ne yapacaksin bununla ugrasip yapasin ki baska baska fikirlere zihnin acilsin. ben yapabildim diyebilesin. amma hazirci millet oldunuz pist bak bi! - Ban Golu Canavari