Yaşamımızı kolaylaştıracak bir devrim: E-imzaBilişim teknolojilerinde yaşanan devrim niteliğindeki ilerlemeler her geçen gün günlük yaşamımızı daha da kolaylaştırıyor. zellikle e-devlet uygulamaları, internet bankacılığı, e-ticaret, internet üzerinden yapılan başvuru işlemleri aracılığıyla saatlerce sıra beklemeden, sadece bir iki dakika içerisinde en hızlı, en çabuk biçimde istediğimizi elde edebiliyoruz. Ancak bu işlemlerde kimi zaman güvenlik kaygıları ağır basabiliyor. Bu işlemleri sizin adınıza başka birinin gerçekleeştirmesinin nlenmesi büyük bir gereksinim olarak kendini dayatıyor. İşte e-imza uygulaması bu gereksinime yanıt veriyor. Gelişmiş ülkelerde 3-4 yıldır kullanılan e-imza uygulaması artık Türkiye'de. Adalet Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanarak 23 Ocak 2004 tarihte Resmi Gazete'de yayımlanan 5070 sayılı Kanun'la e-imza uygulaması yasalaştı. Sz konusu yasada elektronik imza, "münhasıran imza sahibine bağlı olan, sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini sağlayan, imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlayan imzadır" şeklinde tanımlanıyor. E-imza elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuruyor. Tıpki bir metni kağıt üzerinde onaylamak için, kabul ettiğimizi belirtmek için metnin altına el yazımızla imzamızı attığımız gibi, elektronik ortamda haberleşirken de gnderilen belgelerin bağlayıcı olabilmesi, bilgi ve e-mail adresinin kime ait olduğunun bilinebilmesi için imza atabilmemizi sağlıyor. Yani elektronik imza elektronik ortamda gnderilen belgelerin hangi kuruma ya da kişiye ait olduğunu doğrulayor. Elektronik imza, bir bilginin üçüncü tarafların erişimine kapalı bir ortamda, bütünlüğü bozulmadan ve tarafların kimlikleri doğrulanarak iletildiğini elektronik veya benzeri araçlarla garanti eden harf, karakter veya sembollerden oluşuyor. Bu uygulama, kişilerin elle atmış olduğu imzaların tarayıcıdan geçirilmiş hali olan sayısallaştırılmış imzaları, kişilerin gz retinası, parmak izi ya da ses gibi biyolojik zelliklerinin kaydedilerek kullanıldığı biyometrik nlemleri içeren elektronik imzaları veya bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlayan sayısal imzaları içermektedir. Sayısal imza, imzalanan metine gre farklılık gsterir ve içeriğin matematiksel fonksiyonlardan geçirilerek eşsiz olduğu düşünülen bir değer bulunması sureti ile elde edilir. Yani kişilerin, elle atılan imzada olduğu şekilde tek imzası yoktur; bunun yerine imzalamada kullanılan anahtarları vardır. Elektronik sertifika ve nitelikli elektronik sertifikaElektronik sertifika, elektronik imzanın doğrulanması için gerekli olan veriyi ve imza sahibinin kimlik bilgilerini içeren elektronik kaydı ifade ediyor. Elektronik sertifikalar, kanuna uygun olarak faaliyette bulunacak elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından belirli bir ücret karşılığında temin edilebiliyor. Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının sertifika üzerindeki elektronik imzası, sertifikanın bütünlüğünü ve doğruluğunu garanti ediyor. Elektronik sertifikalar, atılan imzanın doğruluğunun teyit edilebilmesi için ise gerekli. Nitelikli elektronik sertifikalar; Kanunun 9. maddesinde belirtildiği şekilde "nitelikli sertifika" olduğuna dair bir ibareyi, sertifika hizmet sağlayıcısının kimlik bilgilerini ve kurulduğu ülke adını, imza sahibinin teşhis edilebileceği kimlik bilgilerini, sertifikanın geçerli olduğu süreyi ve sertifikanın seri numarasını barındırıyor. Elektronik imzanın zellikleriElektronik imza kullanıcılarına aşağıda belirtilen üç temel zelliği sağlıyor:Veri Bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını nlemek, Kimlik doğrulama ve onaylama: Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak, İnkar edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerini nlemek. Elektronik imza oluşturma araçlarıİmza oluşturma araçları; elektronik imza oluşturmak üzere kullanılan yazılım veya donanımı ifade ediyor. 5070 sayılı Kanun'da "güvenli" elektronik imza oluşturma araçlarına değiniliyor ve aşağıdaki zelliklerin sağlanması şart koşuyor: Ürettiği elektronik imza oluşturma verilerinin kendi aralarında bir eşi daha bulunmaması, Üzerinde kayıtlı olan elektronik imza oluşturma verilerinin araç dışına hiç bir biçimde çıkarılamamasını ve gizliliğini sağlaması, Üzerinde kayıtlı olan elektronik imza oluşturma verilerinin, üçüncü kişilerce elde edilememesi, kullanılamaması ve elektronik imzanın sahteciliğe karşı koruması, İmzalanacak verinin imza sahibi dışında değiştirilememesi ve bu verinin imza sahibi tarafından imzanın oluşturulmasından nce grülebilmesi. Kullanılacak donanım/yazılımın zellikleri ve standartları Kurum tarafından yapılacak düzenlemelerle belirlenecektirElektronik imzanın hukuki sonuçlarıElektronik İmza Kanunu'nda; güvenli elektronik imza, elle atılan imzaya eşdeğer kabul ediliyor ve elektronik imza ile oluşturulmuş verilerin senet hükmünde olacağı belirtiliyor. Ancak kanunların resmi şekle veya zel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler ile teminat szleşmelerinin güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemeyeceği hükme bağlanıyor. Nitekim kanunların merasimi ya da üçüncü tarafların şahitliğini gerek grdüğü emlak alım satımı, veraset ve intikal, evlenme gibi işlemler elektronik imza ile gerçekleştirilemiyor. Elektronik imzanın uygulama alanlarıElektronik imzanın bankalar ve finans kurumları, şube ağına sahip sigorta şirketleri, kamu kurum ve kuruluşları, holdingler ve diğer büyük şirketler, üniversiteler, yüksek iletişim ve bilgi güvenliği gereksinimi olan organizasyonlar başta olmak üzere orta ve uzun vadede yaygın bir uygulama alanı bulabileceği tahmin ediliyor. Gerek kamusal gerekse ticari alandaki muhtemel elektronik imza uygulamaları arasında aşağıdakiler sayılabilir:Kamusal alandaki uygulamalar Her türlü başvurular Kurumlararası iletişim Sosyal güvenlik uygulamaları Sağlık uygulamaları Vergi demeleri Elektronik oy verme işlemleri Ticari alandaki uygulamalar İnternet bankacılığı Sigortacılık işlemleri Kağıtsız ofisler e-Szleşmeler e-Sipariş Not : Tam yürürlüğe girsin sen gel gr karmaşayı