: Valla bende tum yaziyi okudum ama onceden hic duymamistim. Arastirmak gerekiyomus haci. Saolasin. Aynen. Bilmediğimiz daha neler var kimbilir. Gerçi "HaYVan" bulup getiriyor ve ğrenmemize katkıda bulunuyor sağolsun.

Valla bende tum yaziyi okudum ama onceden hic duymamistim. Arastirmak gerekiyomus haci. Saolasin. I find your lack of faith disturbing.

Bilimin Müslüman ncüleri Ebul İz El Cezeri Bilimin Müslüman ncüleri Ebul İz El Cezeri XIII. yüzyılın başında, Diyarbakır Artuklu Sarayı'nda 32 yıl başmühendislik grevi yaptı. El Cezeri, su saatleri, otomatik kontrol düzenleri, fıskiyeler, kan toplama kapları, şifreli anahtarlar ve robotlar gibi, pratik ve estetik birçok düzeni tasarlayan ve bunların nasıl gerçekleştirileceğini anlatan "Kitab-el Hiyal" adlı kitabın yazarıdır. Cezeri, tarihte sibernetiğin kurucusudur. Sibernetik; haberleşme, denge kurma ve ayarlama bilimidir. İnsanlarda ve makinelerde bilgi alışverişi, kontrolü ve denge durumunu inceler. Bu bilim, zamanla gelişerek bilgisayarların ortaya çıkmasına imkan tanımıştır. Sibernetik ve otomatik sistemlerin başlangıcı konusunda; Fransızlar Descartes ve Pascal'ı; Almanlar Leibniz'i, İngilizler de R. Bacon'ı ne sürseler de, aslında Cezeri bunu ortaya koyan ve i-lim dünyasına sunan ilk bilgindir. İlk mekanikçiDoğum ve lüm tarihleri kesin olarak bilinmemekle birlikte 1136-1206 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Cezeri'nin su saatleri, su robotları, otomatik termos gibi birçok teknik ve mekanik buluşu yaşadığı dnemde de izleyenleri şaşırtırdı. Ama asıl ilginç olan Cezeri'nin bilgisayarın dayandığı sistemin ve sibernetik biliminin temellerini atan bilim adamı olmasıdır. Ebu'l İz El Cezeri, bilgisayarın babası olarak bilinen İngiliz matematikçi Charles Babbage'den 6 yüzyıl nce aynı sisteme dayalı makineler ve otomatik aletler yaptı ve bunları çalıştırdı; sibernetiğin kurucusu olarak bilinen nrolog Ross Ashby'den 800 yıl nce de sibernetik ve otomatik makinelerin kendi kendine çalışması konusunda bilimsel çalışmalar yaptı; bu bilimin temellerini attı. Dünya bilim tarihi açısından bugünkü sibernetik ve robot biliminde çalışmalar yapan ilk bilim adamı olan Ebu'l İz El Cezeri, çalışmalarını Artukoğulları Sultanı için yazdığı Kitab'ül-Cami Beyn'el İlmi ve el-Ameli'en Nafi fi Sınaati'l Hiyel adlı eserinde ortaya koydu. 50'den fazla cihazın kullanım esaslarını, yararlanma olanaklarını çizimlerle gsterdiği bu olağanüstü kitapta Cezeri, "Tatbikata çevrilmeyen her teknik ilmin, doğru ile yanlış arasında kalacağını" syler. Bu kitabın orijinali günümüze kadar ulaşamadıysa da, bilinen 15 kopyasından 10'u Avrupa'nın farklı müzelerinde, 5 tanesi Topkapı ve Süleymaniye kütüphanelerinde yer almaktadır. Kısaca Kitab-ül Hiyel adıyla bilinen eseri 6 blümden oluşur. Birinci blümde binkam ile finkanların saat-ı müsteviye ve saat-ı zamaniye olarak nasıl yapılacağı hakkında 10 şekil; ikinci blümde çeşitli kap kacakların yapılışı hakkında 10 şekil, üçüncü blümde hacamat ve abdestle ilgili ibrik ve tasların yapılması hakkında 10 şekil; drdüncü blümde havuzlar ve fıskiyeler ile müzik otomatları hakkında 10 şekil; beşinci blümde çok derin olmayan bir kuyudan veya akan bir nehirden suyu yükselten aletler hakkında 5 şekil; 6. blümde birbirine benzemeyen muhtelif şekillerin yapılışı hakkında 5 şekil yer alır. Teorik çalışmalardan çok pratik ve el yordamıyla ampirik çalışmalar yapan Cezeri'nin kullandığı bir başka yntem de yapacağı cihazların nceden kağıttan maketlerini inşa edip geometri kurallarından yararlanmaktı. İlk hesap makinesinden asırlar nce aynı sistemle çalışan benzer bir mekanizmayı, geliştirdiği saatte kullanan Cezeri, sadece otomatik sistemler kurmakla kalmamış, otomatik olarak çalışan sistemler arasında denge kurmayı da başarmıştı. Cezeri, Jacquard'ın otomatik kontrollü makinelerin ilki sayılan otomatik dokuma tezgahından 600 yıl nce değişik haznelerdeki suyun seviyesine gre ne zaman su dkeceğine, ne zaman meyve ve içecek sunacağına karar veren otomatik hizmetçiyi geliştirdi. Bazı makinelerinde hidro mekanik etkilerle denge kurma ve harekette bulunma sistemine ynelen Cezeri, bazılarında ise şamandıra ve palangalar arasında dişli çarklar kullanarak karşılıklı etkileme sistemini kurmaya çalıştı. Kendiliğinden çalışan otomatik sistemlerden sonra su gücü ve basınç etkisinden yararlanarak kendi kendine denge kuran ve ayarlama yapan dengeyi oluşturması, Cezeri'nin otomasyon konusundaki en nemli katkısıdır. Resimli kitap oluşturduNasirettin El-Cezeri`nin yaptığı mekanik araçlara hayran olmuş ve bunların unutulup gitmemesi için El-Cezeri`den tasarlayıp yaptığı tüm otomatik makineleri resimleriyle birlikte bir kitapta toplamasını istemiş. Daha nce hükümdarın babasına ve kardeşine de hizmet etmiş olan El-Cezeri, bu kitabı Nasirettin Mahmud tahta geçtikten sonra, yani 1200`den sonra yazmaya başladı. Bu yapıtın 16 Ocak 1206 tarihinde tamamlandığı kabul edilmektedir. El-Cezeri kitabın yazılış sebebini syle anlatır: "Ben bu kitabı Artukoğulları`ndan Diyarbekir Hükümdarı Ebü`l Feth Mahmud İbn-i Mehmed İbn-i Karaaslan adına yazdım. Bu değerli hükümdarın babasına ve kardeşine 570 Hicret yılından (Miladi 1174) beri tam 25 yıl hizmet etmiştim. Bir gün onun huzurundaydım ve bana yapmamı emrettiği bazı araçları getirmiştim. Bana ve yapmış olduğum araca baktı, düşünmekte olduğumu sezdi ve gizlediklerimi açığa vurdu ve şyle dedi: " `Eşsiz araçlar yapmışsın, seni yoran ve kusursuz olarak inşa edilen bu araçlar kaybolup gitmesin. Benim için icat ettiğin bu araçları bir araya toplayan resimli bir kitap yaz.` Onun bu arzusunu yerine getirdim. Kitabımı bir mukaddime, 50 şekil ve 6 blüm üzerine hazırladım."Kopyalardan biri Topkapı`dazgün biçimi kaybolan, dünyanın çeşitli kütüphanelerinde ise sadece 11 kopyası bulunan kitabın kopyalarından biri de halen Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi`nde 3472`de kayıtlı olarak bulunuyor. Kitap Boston`da 1973 yılında "Al Jazari`s Book of Knowledge of Ingenious Mechanical Devices" adıyla İngilizce olarak da basıldı. Bilginin yaşamı hakkında bildiklerimiz bu kitapta yazılanlardan fazla değil. Otomasyon ve sibernetik dünyasının başyapıtlarından birisi olan kitabın dikkat edilmesi gereken zelliklerinden biri de şekillerin sekiz yüzyıl nce boyanmasına karşın renklerin canlılıklarından hiçbir şey kaybetmemiş olmasıdır. Mezarı Cizre`de bulunuyorKitaptaki blümler sırasıyla su saatleri, şarap meclislerinde kullanılan otomatik kaplar, insan ve hayvan şeklindeki makineler; ibriktarlık rolünü oynayan makine, hayvan ve insanlı otomatlar; çeşitli fıskiyeler, kendi kendine düdük ve saz çalan makineler; kuyu ve ırmaklardan su çıkaran makineler; muhtelif saray hizmeti gren makineler, şifreli kilitler ve oymacılık. El-Cezeri tarafından tasarlanan ve yapılan mekanik araçların hemen hepsi su gücü ve çeşitli malzemelerden elde edilen basınçla çalışmaktaydı. El-Cezeri`nin dneminde İslam`da bir gün 24 eşit saate blünüp, buna el saat-el müsteviye , ya da gün ve gece ayrı ayrı 12 eşit kısma blünüp, buna "zamaniye" denirdi. Zaman hakkındaki bu tanımAvrupa`da ancak 18. yüzyılın sonlarına değin kullanılmıştır. Bu yapıtlar bilginin eriştiği yüksek düzeyi gsterir. 1233 yılında vefat eden El-Cezeri`nin mezarı Cizre`deki Nuh Peygamber Camii avlusunda gmülüdür. Su saati Kitapta yer alan pek çok su saatinin içinde zellikle dakikaların, saatlerin, günlerin ve ayların yanı sıra güneşin ve ayın gkyüzündeki hareketlerini gsteren saat dikkat çekici. Su ile çalışan saatin üstünde her biri ayrı renkte 24 adet kapı bulunuyor. Kapıların arkasında ten kuşlar var. Saat başlarında otomatik bir adam figürü üst kapıdan çıkıp başka bir kapıya gelerek dokunur ve bu kapıdan çıkan kuş kanatların çırparak tmeye başlar. Aynı anda da saat sayısı kadar madeni bilyeyi ağzından aşağıya bırakır. Bilyeler madeni bir çanağa düşerek oldukça güçlü ses çıkarır. Ayrıca saat başlarında saatin altında bulunan otomat çalgıcılar davul, zil ve düdük çalar. Gündüz saate bakınca güneşin gkyüzündeki konumunu, gece de renkli camlar üstünde ayın konumunu grmek mümkün. Abdest alma makinesi Otomatik adamın üstünde duran su deposundan sağdaki sütun boyunca gelen su, otomatik adamın elinden geçerek testiye kadar ulaşır. Bir süre sonra suyla dolan testi ağırlaşarak eğilir ve hükümdarın abdest alacağı havuza dkülür. Ayrıca testide suyun yükselmesiyle sıkışan hava tavus kuşunun tmesini sağlar. Hafifleyen testi tekrar eski yerine dner. Bu işlem bir kaç kere tekrarlanır. Bu arada testiden hükümdara dkülen su, havuzun içindeki tavus kuşu tarafından otomatik adamın altında gizli olan depoya aktarılmaya başlar. Bu depodaki şamandıra da suyun dolmasıyla birlikte yavaş yavaş yukarı doğru kalkarak otomatik adamın havlu tutan kolunu da hükümdara doğru uzatır. Havlunun uzatılması abdest alma işleminin bittiğini gsterir.

Bu isimler niye duyurulmuyor. "Benimle oyun oynama oyuncağım olursun."

Vikipedia'dan da Cezeri hakkında bilgi bulabilirsiniz: http://tr. wikipedia. org/wiki/El-Cezeri

Arkadaşlar neden hiç Türk veya Müslüman bilim adamlarının isimleri duyurulmuyor? Onlar olmasa belkide Albert Einstein kendi formüllerini bulmazdı... :S