Geçen pazar gazetede okudum bu yazıyı. Sonra burada paylaşayım dedim. Var mısın yok musun gibi yarışmalar hakkında bişey : )Aptal kutusunda psikolojik oltaERHAN ZDENEkranlarımız yine bir tür tutulma yaşıyor. Bu seferki aktr; yarışmalar. Bütün bu tutulmanın fitilini yakan bir fail-i aşikar ise ortada kol geziyor: "Var mısın? Yok musun?" İstediğiniz kadar 'yokum' deyin, programın reytingleri 'varım' diyenlerle haftanın 4 günü tavan yapıyor. Peki 5 yaşındaki çocuklar için bile fazla düz olan bu yarışmanın attığı hangi olta, bizi karşısına mıhlıyor dersiniz? TV kanallarında tekrar tetiklenmiş bir yarışma furyasının içindeyiz. Boy boy, renk renk yarışmalar zinciri elimizi, kolumuzu, gzümüzü yeniden kelepçelemeye başladı. Ama bütün bu yarışma curcunasını başlatan bir yarışma var: "Var mısın? Yok musun?" Zaten yarışma furyasının başlamasına asıl neden olan da "Var mısın Yok musun?"un aldığı korkunç reyting rakamları! Acun Ilıcalı'nın sunduğu program, 4 günü prime time'da olmak üzere haftanın toplam 5 günü yayınlanıyor. 5 programın 4'ünü en çok izlenen program olarak tek geçiyor. Yarışma, Hollanda menşeli ama dünyanın hiçbir ülkesinde Türkiye'deki reyting oranlarına yaklaşamıyor. Yarışmayı kapmak içinse kanallar arasında bir yarışma dnüyor. Sylenene gre yarışmayı almak için bir televizyon kanalı Acun Ilıcalı'ya 5 milyon dolar teklif etmiş ama ret yemekten kurtulamamış. Basit gibi duran yarışmanın aslında bütün ayrıntılarının nasıl zenle hazırlandığına dikkatinizi çekmek niyetimiz. Ancak o zaman grülecek ki, sz konusu olan reyting bile olsa insan psikolojisine dair şifreler iyi kullanılmışsa başarı gelmektedir. Mesela düşünün; eğer mesele 24'te 1'lik ihtimali bulmaksa hemen evde de oynayabilirsiniz ve düşünün, kim bilir, ne kadar heyecanlı olur? Peki aslında adına yarışma bile denemeyecek kadar basit bir düzeneği seyredilir kılan bu ayrıntılar nelerdir o zaman? Gizem'in cazibesi Kontrol edilemez gizem tutkusuyla başlamak ister misiniz? Kutunun içinde 'gizem'i saklıyor olmak izleyicide ilginç bir çekicilik uyandırır. Filmlerde bile byledir, bazı duyguları tencereye koyup rastgele karıştırıp servis yaparsanız, şıp diye sizi bile şaşırtacak oranda gişe yapabilirsiniz. Gizem, bu duyguların başında gelir. Deşifre edilemez gizemin peşinden koşturtan tutkusal bir tarafı vardır. "Var mısın Yok musun?" da kutuda sakladığı ve program sonuna kadar taşıdığı gizemiyle, ncelikle bu tutkunuza çengel atmaktadır. Gizem'le maça 1-0 nde başlayan "Var mısın Yok musun?" sonra sahayı duygu maçlarına açar. Tıpkı Beşiktaş-Galatasaray maçı izler gibi yenen golleri , atılan golleri izlersiniz. Duygunuz o kşeden bu kşeye savrulur durur. Hele ki yarışma içindeki herkesin sz konusu duygu maçının etrafında rgülenmesi sizi de aynı rgüye dahil olmak üzere gizliden gizliye çağırıyorsa, sz konusu duygu maçına çıkmanız kaçınılmaz olur. Yarışma figüranları beyaz camdan size "Bak biz bu kadar vicdanlıyız, yarışmacımızla bu kadar ilgiliyiz, eh sen de biraz insan ol artık" dercesine yarışmacıyla birlikte hoplar-zıplarlar, bu aslında size ynelik planlanmış bir mesaj kurgusudur. Bitmedi; kutuların ruhsuzluğunu, onları açan duygu kütlelerine emanet ederseniz, oyun içinde oyun oynamış olur ve bizden bir alkış daha alırsınız. "Açıyorum ama umarım küçük açarım, korkuyorum, çok heyecanlıyım"lar da duygu maçlarının ekstra efektleridir. Hele ki arada bir içine doğan kutu açıcılarınız da varsa, değmeyin maçın keyfine. Duygunun birikim mekanizması Bir de birikim mekanizması vardır ki bunu sevgili sunucumuzun bilmemesi ve kullanmaması hiç mümkün müdür? Hadi hatırımız kalmasın biz de oynayalım; yazının sonuna biz de bir sürpriz ekledik desek ne kadar ilginizi çeker? Hemen gidip bakabilmeniz, duygunuzun birikim yapmasını engeller değil mi? Bu yüzden bu taktik tutmaz, ama desek ki sürprizi haftaya greceksiniz, daha ilgi çekici olacaktır. Çünkü duygu her ne kadar soyut bir kavram olsa da küvete dolar gibi damla damla birikebilir. Sz konusu yarışmada da matematiğin kurallarından çok, duyguya dair bu kurallar geçerli olur ve pek yerinde kullanılır. Evet duygu "gizli birikim"ler yapabilir ve bir noktadan sonra oluk olup gemi azıya alabilir. Yarışmada da hemen kutu açmaya gitmeden yapılan her kavis, sylenen her cümle, her reklam arası, 5 dakikalık yarışmayı 2 saate taşımakla kalmaz, gizli birikim mekanizması sayesinde duygusal yanardağlar oluşturur ve her 15 dakikada birini patlatır. Matematiksel dedikodular Seçimlerin rastgeleliği, para kazanmak için gsterilecek bir çabanın olamaması yarışmacılar için o kadar ızdırap vericidir ki kimi yarışmacılar bu çaresizliğin ızdırabını kendi ayak oyunlarıyla çzmeyi bile dener. "Ahmet daha nce büyük açmadı, Ayşe tehlikeli, 13 uğursuz, 7 çocuğumun yaşı, 18 bugünün tarihi vb." gibi ilginç ve zorlama bağlantılarla çabasızlığın çaresizliğini, matematiğin rakamlarının eğilip bükülmesiyle esnetmeye çalışırlar. Halbuki aynı matematiğin istatistik denilen bir ana başlığı vardır ki şyle der; bir bozuk parayı bir milyon defa havaya atsanız ve bir milyon defa yazı gelse, bir milyon birinci defa havaya attığınızda yazı gelme ihtimali hala sadece ve sadece %50'dir. zetle Grüldüğü gibi yarışma, basit olmasına karşın iyi kurgulanmış, satır satır yazılmış, santim santim hesap edilmiş bir psikolojik olta olarak tasarlanmıştır. Ve yapımcı oluşturduğu duygu maçının mutlak galibi oluyor. Yarışmacılar bu zeki kurgunun geçici oyuncuları grevini ifa ediyor. Grevleri ise sahneye çıkıp oyunlarını oynamak ve sahneden inmek. Yarışmacılardan kiminin ani gelen parayla, kiminin de aniden grünen ve kaybolan büyük para ihtimaliyle ruhsal dengesini kaybetmesi, çalışmadan konabilecek rakamları grdükten sonra çalıştığının bedelini kazanmanın kutsallığını bilinçaltında yitirmesi de cabası. Seyirci tarafında ise ktü olan bu tip yarışma programlarının, bir sakız tadı vermesi ve çiğnenip çiğnenip, gevelenip gevelenip atılması, yutulamaması, bir şey alınamaması oluyor. Onların tarafına da tadı kaçınca atılan bir sakız ve becerilebilirse de kaçan zaman için yakılan ağıtlar kalıyor. Zaman gazetesinin gençlik ekinden alıntıdır... Kaynak: http://genclik.zaman.com.tr/?bl=5&hn=1297

onu bunu bilmem severek izliyoruz :D kelimeler albayım bazı anlamlara gelmiyor.

bence doğru tespitler var yarışmacıların kendi aralarında ki diyalogları hiç samimi bulmuyorum hadi diyelim bi bilgi yarışması olur kendini sınarsın talkshow olur gülersin eğlenirsin abi hiç bi alt yapı yok izleyiciye sunduğu bişey yok byle bi yarışma olmadan evel kendisi tasvir edilse en aptalca fikirlerden biri diye düşünürdüm ki hala le düşünüyorum sunduğu bişey yok çünkü bence tabi izleyenlere de saygı duyuyorum ama gel gr ki içi boş