toptan okuyan var mı konuyu :S ne dior ne bayramı bi zetlien olsa :) çin felan vueeey ula hava patliiy ula gk delinuiii

az sosyalleşelim diye konuş açmıştım okunmaktan kaçınmayın bence :) Boş İşler Uzmanı..

Herkezin Dragon Boat bayramı kutlu olsun Çin halkı geçen hafta Salı günü yani 22 Haziran'da, nemli bayramlarından birisini daha kutladı. "Dragon Boat Festival" olarak da bilinen bu gün Çin'in üç nemli geleneksel bayramından birisi olarak kabul ediliyor ve Çin ay takvimine gre 5. ayın 5. gününe karşılık gelen günde kutlanıyor. O gün Çin'in birçok yerinde 'zongzı'lar yendi ve nehirlerde bot yarışları düzenlendi. Pekin'de de büyük marketlerde günler ncesinden tanıtımlar başladı. Değişik içlerle doldurulmuş, taze ya da dondurulmuş, açık ya da markalı onlarca çeşit zongzı insanların tüketimine sunuldu. Halkın bir kısmı alışverişini birkaç gün nceden yaparken, bazıları evinde kendisi hazırlamayı tercih etti, bir çok insan da 22 Haziran günü, uzun süre beklemek pahasına dükkanlar nünde kuyruklar oluşturarak akşam evlerine taze zongzı gtürmeyi tercih etti. Zongzı'yı tarif etmek gerekirse bizdeki yaprak sarması ile dolma arası bir yiyecek diyebiliriz. Bambu yapraklarının içine pirinç konarak bu sarmaya piramit şekli veriliyor, iplerle ya da renkli ipeklerle sarılarak pişiriliyor. Klasik tarz zongzının içinde yalnızca haşlanmış pirinç olmasına karşın, artık etli, sebzeli, yumurtalı ve hatta tatlı çeşitleri de yapılıyor. Ülkenin birçok yerindeki nehirde de ejderha grünümlü botlarla yarışlar düzenlendi, botlarda davullar çalınırken suya pirinçler atıldı. Ayrıca şairin memleketi olan Hubei eyaleti ile Pekin'de, paneller ve seminerler düzenlenerek Qu Yuan'den şiirler okundu. Bu bayramın tarihi ise oldukça eskiye, milattan nceki yıllara dayanıyor. 'Vatansever şair' olarak bilinen Qu Yuan, Çin tarihinde "Savaşan Devletler Dnemi" olarak anılan yıllarda, M. 340-278 yılları arasında yaşamış bir şair ve devlet adamı. Çin'in en güçlü 7 devletinin birbiriyle savaştığı bu dnemde Qu Yuan, güçlü Chu hanedanına mensup bir ailenin üyesi olarak doğar. Hanedan mensubu olarak bürokrasinin tepe noktalarında grev alan Qu Yuan, devletinin bütünlüğünü sağlamak için yaptığı çalışmalar ve nemli hizmetleriyle tanınır. Bylesine karmaşık bir ortamda ülkesinin tehdit altında olduğunu anlayan Qu Yuan, diğer devletlerle ittifak oluşturarak kendilerini başlıca düşman olarak gren Qin devletine karşı koymayı nerir. Ancak nerileri pek kabul grmediği gibi, Qin devletinin Chu hanedanında ikilik yaratması, iktidar kavgaları ve ynetimdeki klikler arası çekişmeler nedeniyle Qu Yuan birkaç kez grevinden azledilip sürgüne bile gnderilir. Bu büyük devlet adamı, sürgün dnemlerinde halkın içinde ve onların zorluklarını bilerek yaşamak zorunda kaldığında şairlik ynünü ortaya çıkararak günümüze kadar kalan ve Çin şiirinde bir devrim yarattığı sylenen eserlerini vermeye başlar. Hem yaptığı büyük hizmetler hem de şairliği ise Qu Yuan'ın halkın gnlünde derin ve sağlam bir yer edinmesini sağlar. M. . 278 yılında sürgünde olduğu dnemde, başkentinin Qin devleti tarafından işgal edildiğini haber alan şair, artık devleti için hiçbirşey yapamayacağını düşünerek derin bir umutsuzluk ve üzüntüye kapılır ve kendisini Milua nehrine atarak canına kıyma yolunu seçer. Qu Yuan'ın nehre atladığını ğrenen ve kendisini çok seven halk da botlara atlayarak nehirde onu aramaya çıkarlar. Grüldüğü gibi ykünün buraya kadar olan blümü klasik tarihi bilgilerden oluşuyor. Bundan sonrası ise yküye tam bir efsane havası kazandırıyor. Çünkü hemen her efsanede olduğu gibi hem değişik versiyonlar hem de gerçeküstü geler içeriyor. Bir anlatıma gre, uzun süren aramalar sonuç vermeyince halk, cesedin balıklar tarafından yenmesini nlemek için haşlayıp top haline getirdikleri pirinçleri avuç avuç nehre atar; ki balıklar ve diğer canlılar bu pirinçleri yesinler ve şairin bedenini rahat bıraksınlar. . Ve her yıl 5. ayın 5. günü şairin anısına nehirlere haşlanmış pirinç atarlar. Zaman içinde yntem değişir, pirinçleri bambu yapraklarına sararak atmaya başlarlar. Bir diğer anlatıma gre ise, kendisini nehre attıktan sonra halktan birçok insan Qu Yuan'i rüyasında grmeye başlar. Yaşamında olduğu gibi başında şapkası ve ağırbaşlı grünümü içindeki şair, halkının onu unutmadığı için çok memnun olduğunu ve artık bür dünyada huzur içinde yaşayabileceğini syler. Ancak bu szlere karşın şairin üzgün, bitkin ve solgun yüzü insanların dikkatinden kaçmaz. Ve şaire kendisine gnderdikleri yani nehire attıkları pirinci beğenip beğenmediklerini sorarlar. Qu Yuan ise cevap olarak balıkların nehre atılan tüm pirinçleri yediğini, bu nedenle de kendisinin aç kaldığını ifade eder. Balıklar yemeden pirinci nasıl kendisine ulaştırabileceklerini soran halka, pirinci bambu yapraklarına sarmalarını, dışını da renkli ipeklerle bağlamalarını bylece deniz kestanesine benzeyeceği için balıklardan korunabileceğini syler. Bir sonraki yıl 5 Mayıs günü de, şairin anısı için botlarla nehire çıkan halk bu yntemi uygulamaya başlayarak hafif haşlanarak yapışkan hale gelmiş pirinci bambu yapraklarına sararak nehre bu şekilde atar ve bylece de Çin'in geleneksel yemeklerinden ve bayramlarından birisi doğmuş olur. Başka bir rüya efsanesine gre de Qu Yuan gelen pirinçlerin bir kısmını yiyebildiğini geri kalanının ise balıklar tarafından yendiğini, buna engel olmak için zongzıları ejderha şekli verilmiş botlardan davullarla ve borularla gürültüler çıkararak atmaları gerektiğini, bu sayede sudaki balıkların ve diğer hayvanların bu yiyeceklerin, su dünyasının hükümdarı olan "ejderha kral" için getirildiğini düşünerek bunları yemekten kaçınacaklarını syler. Düzenlenen bot yarışlarının Qu Yuan'in sudaki vücudunun aranmasını temsil ettiği de sylentiler arasında bulunmaktadır. Ancak yaygın grüş, "Dragon boat" yarış geleneğinin daha eski dnemlere dayandığı, ancak halkın bu olaydan sonra arada bir bağlantı kurarak bunu da Qu Yuan'in anısına bir etkinlik olarak düzenlediğidir. Grüldüğü gibi "maksud bir amma rivayet muhtelif". Sonuçta ykünün aslı ne olursa olsun her yerde olduğu gibi bu coğrafyada da halk, kendisine yakın bulduğu ve sevdiği bir insanın anısını yaşatmak için bazı efsaneler oluşturmuş ve bunu bazı geleneklerle, ritüellerle birleştirmiş. Ve aradan geçen 2000 yıldan sonra bile okullarda ğretmenler bu yküleri anlatıyor, 5. ayın 5. gününde 'vatansever şair' Qu Yuan'in anısına zongzı yemenin olmazsa olmaz bir şart olduğunu sylüyor. Başta da belirttiğim gibi kimi orta yaşlılar mütevazı evinde 3 kişilik ailesiyle kendi yaptığı zongzıyı yerken, bazı gençler ise arkadaşlarıyla düzenledikleri ev partilerinde, şık ambalajlarda yüksek fiyatlarla satılan markalı zongzıları yiyor. Ancak konuya olumsuz ynlerinden bakanlar da az değildi. Gazetelerde ve dergilerde, genç kuşakların yabancı ülkelerden ithal "zel gün"lere ve bayramlara; ulusal kimliklerini yansıtan, ortak geçmişlerinin parçalarını oluşturan geleneklerden daha fazla nem verdikleri belirten yazılar da yayımlandı. Bu zel gün dikkate alındığında, Çin'de de artık gençlerin geleneklerini unutmaya başladıkları, zellikle büyük şehirlerde '5. ayın 5. gününde' zongzı yemeyen hatta bu bayramın anlamını bilmeyenlerin giderek arttığını vurgulandı. Orta yaşın üzerindekiler, çocukluk anılarını anlatıp, ninelerinin yaptığı zongzıların tadının hala damaklarında olduğunu sylediler ve artık eski tadların kalmadığından yakındılar. Hatta bu yazılardan birinden, konunun az kalsın uluslar arası bir sorun haline geleceğini de ğrendim. Sorun, nisan ayında Güney Kore'nin, UNESCO'nun "Oral and Intangible Heritage of Humanity" listesine bu bayramın kendi bayramları olarak eklenmesi isteğiyle başvuruda bulunmasıymış. Konu Çin'de duyulunca internet ve medya aracılığıyla Çinliler yoğun tepki gstererek, geleneğin kkeninin Çin topraklarında ortaya çıktığını dolayısıyla "Duan Wu Festival" olarak da bilinen bu bayramın kendilerine ait olduğunu ifade etmişler. Ancak konu dikkatli araştırılınca komşu ülkenin yaptığı başvurunun yine Çin kkenli ama içeriği biraz farklı başka bir bayram için olduğu anlaşılmış da sorun tatlıya bağlanmış. Anlayacağınız Çinliler, İngilizce adıyla "Dragon Boat", Çince adıyla "Duan Wu Festival"inin (yani Çift 5 Bayramı) patentini başka bir ülkeye kaptırmadıkları için, daha da nemlisi halkta bu ynde bir tepki oluştuğunu grdükleri için bu aralar çok mutlular. Bakalım nümüzdeki yıl bayram nasıl kutlanacak, bayramın anlam ve nemi, zongzı ve Qu Yuan gençlere yeterince tanıtılabilecek mi? Yoksa yine gazete ve dergilerde "nerede eski bayramlar" mealinde yazılar mı yayınlanacak? Boş İşler Uzmanı..