Madeni parayı havaya atarken kullandığın gücün random olduğu ne malum? Doğa olaylarının random kabul edilmesi "günümüzde" hesaplanamayan değişkenlerle alakalı aslında bir gün onlarda hesaplansa ve sistemin kullandığı formülü bilsem ve katılımcıların dbsi elimde olsa yine "mümkün"olan bir zaman ncesinden kimin kazanacağını bilebilirim kendi belirleyemeyediğim tek faktr olaraksa çekilişin yapılacağı zaman ve o zaman dan ne kadar zaman nce değişkenlerin hesap edilebilir olması kalır geriye dikkat edersen herşeyi hesaplanabilir kıldıktan sonra bile zamanla ilgili cümlelerimin hesaplanabilmesi için ihtiyaç duyulan formülde sabitleyemediğim tek değişken zaman kalıyor Hal byleyken akla iki tane mantıksal varsayım atmak geliyor 1-) Random diye bir şey yoktur 2-) Sürekliliğinden dolayı sabitleyemediğimiz tek değişken zaman oldugu için tek random şey zaman ve diğer herşey ona bağlı bir hesaplanamamazlığa bağlıdır Troubles'll come & they'll pass

Rastgeleliği kabul edersek evrendeki tüm fizik yasalarını hiçe saymış oluruz. Linuxta entropi değişik kaynaklardan da oluşturulabilir. rneğin fare, tuş basımı vs. : https://en. wikipedia. org/wiki/Entropy_ Bir de bu var: https://www.youtube.com/watch?v=epq-dpMJIxs YeniHarman tarafından 26/Oca/16 15:28 tarihinde düzenlenmiştir Olaylara karışmayın!

Radyoaktif bir atomu vakuma yerleştirsek ve decay'le ayrılan bir parçacığın bir zelliğini ya da o atomik anı seed olarak kullansak random olmaz mı? Edit: Bilgisayarda diyormus gormemisim sorry. Bilgisayar gibi deterministik cihazlarda true random number uretilebilecegini sanmiyorum. krypt tarafından 27/Oca/16 18:39 tarihinde düzenlenmiştir while (1<2)

Radyoaktif bir atomu vakuma yerleştirsek ve decay'le ayrılan bir parçacığın bir zelliğini ya da o atomik anı seed olarak kullansak random olmaz mı? Edit: Bilgisayarda diyormus gormemisim sorry. Bilgisayar gibi deterministik cihazlarda true random number uretilebilecegini sanmiyorum. dediğinin benzeri bir fikir bugün aklıma geldi hocam, biraz araştıracağım @wert hocanın da dedikleri de teşvik etti, bi şeyler çıkabilir bundan. @0x656e benim grdüğüm işin içine ne kadar etken girerse ngrülebilirliği o kadar zorlaşması prensibinde çoğu. zaten daha derine indiğimizde "rastgele" kavramını kabul edip etmemeye dek uzanıyor. krypt ve wert'in dediği gibi atomik olaylardaki belirsizlik bu konuda daha efektif bir şey çıkarabilir. Intel'in kozmik arkaplan ışımasını kullanması ne kadar belirsizlik içeriyor bilmiyorum ama hesaplanabilirliğinin çok güç olması işe yarar kılıyor galiba @underzero hocam maksat gerçekten "rastgele" bir sayı üretebilmek. yani sonucu koşulların bağlamayacağı şekilde bir şey üretebilmek. bu mümkün değilse koşulları hesaplanabilirliği en güç hale getirerek bir şeyler yapmak İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

yazilim tarafindaki random fonksiyonu nasil isliyor peki? calisma mantigini bilen var mi? pc ye 1-100 arasi rasgele 1 sayi uret dediginde random fonksiyonu nasil calisiyor? abi random sayi uretmenin iki yolu vardir. birincisi arkadaslarin da tartistigi gibi fiziksel bir olgudan yararlanarak. ikincisi de bilgisayar ortaminda karmasik feedback fonksiyonlardan gecirerek. senin sorun ikincisinin icine giriyor. sen herhangi bir yazilimi kullanarak random bir sayi uret dediginde, algoritma bir initial deger atiyor ve bunu kullanarak shift-register algoritmasini calistiriyor. her initial deger icin farkli deger uretecegi icin, random . Dolayisiyla asil tartisilmasi gereken initial seed value dur. Baslangic degeri bilindigi taktirde pseudorandom olayi ortadan kalkar, random number generator un ne uretecegi onceden bilinebilir. Baslangic deger ise, cok kolaylikla ogrenilebilir. Kriptolojinin temelinde yatan olay da budur aslinda. Almanlarin Enigmasi da bu mantiga gore calisir. Iki taraf da hem baslangic degeri, hem algoritmayi bildigi icin, guvenli haberlestiklerini sanarlar. birinci yol aslinda daha stabil gibi duruyor, ama physical random process'i aktarmak bias bir durum olusturur. Yani sartli bir mekanizmadir. Nereden baslandigi bilinir ve olculurse ayni sonuclar elde edilir. Ayrica ortamin sartlari baska bir ortamda saglanirsa, ayni random process i orda da elde edebiliriz. kapali bir paradoxtur aslinda. Ayrica gerektigi kadar random ihtiyacini karsilayana kadar beklemek cok uzun zaman alir. bunun icin randomness testler vardir. istatistikte buna p-value denir. bir surecin gercekten random olup olmadigini test eden degerdir. eger surec gercekten random ise, bu p-value bir random variable olarak herhangi bir zaman araliginda uniform dagilima sahiptir, ki simdiye kadar boyle bir sey uretilmis degildir. "isimizi gorecek kadar random" kavramina odaklanilmistir. yani sozun kisasi, dunya uzerindeki hersey fiziksel bir kurala, formule gore uretilir. mesele bizim bunun farkinda olup, formulize edip edemememizdir. Insanoglu etrafinda olup biten herseyi kagida dokebildigi an, gelecegi tahmin edebilecektir. sonra da dunyanin boku cikacaktir saniyorum. All I need is a possibility.

mRBerkay bunu yazdı alakası olabilir mi bilmiyorum ama :) belirsizlik ilkesi? yani fotonun yerini ve zamanını biz mi saptayamıyoruz yoksa rastgele mi gidiyor? .. makina olarak değilde doğada rastgelelilik var mıdır diye düşününce aklıma geldi =) O kadar muazzam bir hızı var ki sen burda dediğinde elektron çoktan başka yere gitmiş oluyor. Aslında takıldığı mekanlar belli. :) hayır, bildiğim kadarıyla bu belirsizlik sanıldığı gibi deneysel bir belirsizlik değil, maddenin doğasından gelen bir belirsizlik. konuya hakim olan arkadaşlar daha iyi yanıt verir.@YeniHarman linux'deki olay güzelmiş epey. rastgelelik klasik fiziğe aykırı hocam, ancak kuantum teorisinden sonra determinist yaklaşımlar bir kenara bırakıldı dediğim gibi bilgili bir arkadaş bu konuya açıklık getirirse daha iyi olur @ozgunlu evet hocam benim de değinmek istediğim bi olay da oydu. insan nasıl rastgele seçim yapabiliyor? bunun üstünden giderek mükemmel bi random number generator yapılabilir mi? yazı-tura rneğini onun için vermiştim aslında :) İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

mizahi bunu yazdı Lightsaber bunu yazdı @mizahi hocam dediğin gibi uniform bi dağılımının gerçekleşmemesi bu quantum ilkelerine dayanan random generatorlar için de geçerli mi? tabi ki dostum. istedigin kadar meseleyi karmasiklastir, yine de -senin bilmedigin- fiziksel bir kural soz konusudur. Bu kurallara, formullere erisebildikten sonra, (kimbilir belki 100 yil, belki 200 yil sonra), su verdiginiz linkteki laboratuvarda istediginiz sayiyi urettirebilirsiniz. Ancak su anda onu random saniyorsunuz. edit: bak @Krypt in verdigi linkte ust tarafta randomness testler var, orada cesitli testler var, bakabilirsin p-value ve bu degerin uniform olup olmadigina. Ornegin bu http://qrng.anu. edu. au/NIST. php Sorun şu ki eğer üretilen bu sayıların random olmadığını kabul edersek quantum fiziğinin standart teoremini reddetmiş oluyor ve şu anda quantum fiziği ile ilgili hiç bir şey bilmiyor oluruz. Amma ve lakin random sanıyoruz tabiri yanlış ve biased bence. Random olup, olmadığını bilmiyoruz demek daha doğru olur. Randomness testlerinde uniform p değeri verdiklerini ve nemli derecede randon gründüklerini biliyoruz. hocam oncelikle belirteyim ben quantum fizigini bilmiyorum. dolayisiyla standard teoremi nedir onu da bilmiyorum. aslinda burada konu ikiye bolunuyor, 1. random process varligi 2. random process veya number uretilmesi. quantum dalgalanmalari bir random process midir? bu process kullanilarak uretilen sayilar da random mudur? ikincisinin cevabi kesinlikle hayirdir. sebebini bir onceki postumda under abiye yazdim. -quantum fizigini bilmeden- birincisinin cevabi da hayirdir diyorum ben. ancak bunu kanitlamam icin bir 100 yil daha beklemeliyiz sanirim. Cunku meteoroloji konusunda da bir bilgim olmadigi halde, bundan yuz yil oncesine gitsem, bulutlarin hareket yonu, gecen yilki hava durumu, ruzgarin hizi hic bilinmedigi icin yarin yagmur yagip yagmayacagini random bir olay varsayiyorsunuz, aslinda degil derdim. yani aslinda evet haklisin, "random saniyoruz" tabiri yanlis, dogrusu "random varsayiyoruz" olmaliydi. "onemli derecede random olmasi" da random olmasi icin yeterli degildir. cunku true random demek, bir ihtimalin digerine -herhangi bir zaman diliminde ya da trial da- milyarda bir de olsa ustun gelmemesi demektir. All I need is a possibility.

Merhabalar, Aslında bu biraz derin bir konu, cevabı çok basit anlamda vermek pek mümkün değil. Ama ben olabildiği kadar düz mantık yaklaşayım olaya :) Diyelimki masanın üstünde herhangi iki obje arasından rastgele birini seçmen senden istenmiş olsun. Objelerin kesinlikle sana bir anlam ifade etmediğini farz ediyorum. Bu durumda gerçekten rastgele bir seçim yaparsın. Ama olay bilgisayara bu işlemi yaptırmak olunca mantık biraz farklı. Çünkü sen, düşünebildiğin için rastgele bu seçimi yapabiliyorken bilgisayarın bunu yapması mümkün değil. Bu durumda devreye algoritmalar giriyor. Algoritma dediğimiz şeyin zaten rastgele olması mümkün değil. Algoritmanın basitçe tanımını yaparsak; bir problemi belli bir yoldan çzmek için uygulanması gereken adımlar dizisi. Dolayısıyla algoritma dediğimiz şeyin rastgele çalışması mantığa aykırı. Mesela verdiğin para rneğinde bile paranın yüzleri arasındaki ağırlık farkı, senin parayı atış hızın gibi dış faktrler var. Bunları ve rastgele bir sayı seçme işlemini bile bir kenara bırak; başta verdiğim rneğe dneyim, herhangi iki obje arasından gerçekten rastgele bir seçimi bilgisayara yaptırabilir misin? Bence soru bu.

Hocam ncelikle konu süper buradaki yorumlardan bilgiyi elde ederek bilgisayarın true random number üretebileceğini düşünmüyorum. Çünkü bunu gerçek anlamda elde edebilmek için herhangi bir koşula bağlı kalınmamalı. Ama mouse imleç yeri vs. vs. hepsi bir koşula dayalı. Fakat tahmin edilebilirliği zorlaştır dersen yntem bir sürü. Yapay zekaya seçimini yap denilemeyeceğini düşünüyorum. Konu için bir daha teşekkürler.

http://www.bilgiustam.com/kuantum-dnyasina-giris-ift-yarik-deneyi-nedir/ Hello, i am nothing. I come from Neverland.

hocam mouse koordinatlarını ve tıkladıkğı anda pc nin açık kalma süresini alırsın onları topla çarp oynadıkça "Random" a yaklaşır sonuç ama tma random olmaz bence I am Jack's inflamed sense of rejection

@sercoo; Dediklerin çoğu zaman aynı değeri alabilecek değişkenler. Şimdilik en iyisi yine saate bakarak üretmek.

Peki aynı anda üretilen iki sayı aynı değer midir? Değilse random mudur? Aynı ise saat mantığını algoritması nedir ve random olmaz mı? Para atışından hareketle içerisine lçülebilir ve lçülemez ve cok sayida değişken eklemek is grür mu? Aslında para atışı ve sayı tutma olayı random mu o bile şüpheli? Doğada ramdom gelişen ne olabilir ki. Şuan olculmeywn değerlerden kaynaklı sonuçlar ramdom mudur? Edit: Herhangi bir değişkenin o anki durumu ramdom mudur? Bir kaynağın durumuna, belli bir algoritmaya gre elde edilen değer nasıl ramdom olur. Ramdom olmasi için kaynaktaki şartlar eşit olsa da sonuç degisiklik gstermeli gibi bişey geliyor aklıma. Not: sarmala sardı beynim.. https://tr. wikipedia. org/wiki/Schr%C3%B6dinger%27in_kedisi Hello, i am nothing. I come from Neverland.

uderbentoglu bunu yazdı Merhabalar, Aslında bu biraz derin bir konu, cevabı çok basit anlamda vermek pek mümkün değil. Ama ben olabildiği kadar düz mantık yaklaşayım olaya :) Diyelimki masanın üstünde herhangi iki obje arasından rastgele birini seçmen senden istenmiş olsun. Objelerin kesinlikle sana bir anlam ifade etmediğini farz ediyorum. Bu durumda gerçekten rastgele bir seçim yaparsın. Ama olay bilgisayara bu işlemi yaptırmak olunca mantık biraz farklı. Çünkü sen, düşünebildiğin için rastgele bu seçimi yapabiliyorken bilgisayarın bunu yapması mümkün değil. Bu durumda devreye algoritmalar giriyor. Algoritma dediğimiz şeyin zaten rastgele olması mümkün değil. Algoritmanın basitçe tanımını yaparsak; bir problemi belli bir yoldan çzmek için uygulanması gereken adımlar dizisi. Dolayısıyla algoritma dediğimiz şeyin rastgele çalışması mantığa aykırı. Mesela verdiğin para rneğinde bile paranın yüzleri arasındaki ağırlık farkı, senin parayı atış hızın gibi dış faktrler var. Bunları ve rastgele bir sayı seçme işlemini bile bir kenara bırak; başta verdiğim rneğe dneyim, herhangi iki obje arasından gerçekten rastgele bir seçimi bilgisayara yaptırabilir misin? Bence soru bu. Hocam iki obje arasında bir anlam ifade etmemesi mümkün değil ve mutlaka bir sebebe dayanarak seçim yaparsın. O sebebi ortadan kaldırmaya çalışıyoruz :D Bilgisayarın gercek random uretebilmesi mümkün degil zaten. insan faktrünü işin içine katarsak random üretilebilir. Neden? Çünkü her insan birbirinden farklıdır. Genetik olarak aynı insan yok. Dolayısıyla bir insana mouse ile programa imza at dediğimizde her biri farklı atar. Düşünün ki mouse un her bir pikseldrki koordinatları her bir pikseldeki bekleme suresi vs vs bir suru değişken girer içine ve ayni imzayi ayni kisi bile taklit edemez. Birebir aynı olması veya tahmin edilebilirligi yok. Buna bide avuç içi damar izi eklenirse bal ile kaymak olur ki gerçek random budur Bazıları zgürlüğü sadece kendileri gibi düşünenlere reva grüyor...

iKlotho bunu yazdı İstatistik blümündeki hocalar bile bu tarz soruları cevaplayamıyor sorduğumdan biliyorum :P Ürettiğin sayının gerçekten random olduğunu anlamak için uygulayabileceğin testler var ama neye gre belirliyor bilmiyorum araştırmamıştım. Yazı tura soruna gelirsek parayı attıgın o anki koşuldaki bütün etkenleri hesaplayamazsın ama hesaplarsan dediğin gibi rasgelelik kalkar. Laplace'ın Şeytanı açıklıyordu bunu Tüm koşullar hesaplanabilir mi? Bence asıl sorulması gereken soru bu. Eğer hesaplabiliyorsa, en azından matematiksel olarak ispat edilirse, o zaman evrenin de rastgele bir şekilde oluşmadığı ortaya çıkar. :) işte benim dediğimde o, benim o an paraya o güçle vuracağıma ben rastgele karar veriyorum ama neye dayanarak byle rastgele bir karar veriyorum? veya gerçekten rastgele mi? onun haricinde mesela pi sayısının tam şu an 3 trilyonuncu basamağı hesaplandı . sonraki basamak henüz hesaplanmadığı için bilinmiyor. bundan beslenen bir random fonksiyonu tamamen rastgele bir sayı üretebilir teoride diye düşünüyorum uygulanabilirliği az da olsa. İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

KrypT bunu yazdı mizahi bunu yazdı Lightsaber bunu yazdı @mizahi hocam dediğin gibi uniform bi dağılımının gerçekleşmemesi bu quantum ilkelerine dayanan random generatorlar için de geçerli mi? tabi ki dostum. istedigin kadar meseleyi karmasiklastir, yine de -senin bilmedigin- fiziksel bir kural soz konusudur. Bu kurallara, formullere erisebildikten sonra, (kimbilir belki 100 yil, belki 200 yil sonra), su verdiginiz linkteki laboratuvarda istediginiz sayiyi urettirebilirsiniz. Ancak su anda onu random saniyorsunuz. edit: bak @Krypt in verdigi linkte ust tarafta randomness testler var, orada cesitli testler var, bakabilirsin p-value ve bu degerin uniform olup olmadigina. Ornegin bu http://qrng.anu. edu. au/NIST. php Sorun şu ki eğer üretilen bu sayıların random olmadığını kabul edersek quantum fiziğinin standart teoremini reddetmiş oluyor ve şu anda quantum fiziği ile ilgili hiç bir şey bilmiyor oluruz. Amma ve lakin random sanıyoruz tabiri yanlış ve biased bence. Random olup, olmadığını bilmiyoruz demek daha doğru olur. Randomness testlerinde uniform p değeri verdiklerini ve nemli derecede randon gründüklerini biliyoruz. hocam oncelikle belirteyim ben quantum fizigini bilmiyorum. dolayisiyla standard teoremi nedir onu da bilmiyorum. aslinda burada konu ikiye bolunuyor, 1. random process varligi 2. random process veya number uretilmesi. quantum dalgalanmalari bir random process midir? bu process kullanilarak uretilen sayilar da random mudur? ikincisinin cevabi kesinlikle hayirdir. sebebini bir onceki postumda under abiye yazdim. -quantum fizigini bilmeden- birincisinin cevabi da hayirdir diyorum ben. ancak bunu kanitlamam icin bir 100 yil daha beklemeliyiz sanirim. Cunku meteoroloji konusunda da bir bilgim olmadigi halde, bundan yuz yil oncesine gitsem, bulutlarin hareket yonu, gecen yilki hava durumu, ruzgarin hizi hic bilinmedigi icin yarin yagmur yagip yagmayacagini random bir olay varsayiyorsunuz, aslinda degil derdim. yani aslinda evet haklisin, "random saniyoruz" tabiri yanlis, dogrusu "random varsayiyoruz" olmaliydi. "onemli derecede random olmasi" da random olmasi icin yeterli degildir. cunku true random demek, bir ihtimalin digerine -herhangi bir zaman diliminde ya da trial da- milyarda bir de olsa ustun gelmemesi demektir. Radyoaktif decay tek bir atom seviyesinde stokastik ve random bir olaydır. Indeterministik doğası yapılan deneylerde bell teoremini ihlal etmesiyle pek çok kez kanıtlanmıştır. Evrensel olarak herhangi bir argüman hakkında "nemli derecede" demekten daha kesin konuşamıyoruz zaten. Positivizm olmadan bilimsel teori olmaz. Bence sen indetemrinizmle determinizm arasında gidip geliyorsun while (1<2)

Güzel konu güzel insanlar (: Bilgisayarda random adı altında üretilen tüm sayılar pseudorandomdır, tarih saate falan bakarak bir fonksiyonla sayı üretiyor bu tarafı tartışılmış zaten, ben de teorik fizikten bir bakış açısı sunmaya çalışayım. Klasik fizik kullanarak üretilen tüm sayılar teorik olarak deterministik oluyor fakat deterministik bile olsa veri yetersizliğinden dolayı sonucu bilemediğimiz için buna pseudorandom diyoruz. Mesela para atıp yazı gelirse 0 tura gelirse 1 diyelim, saniyede bir kez para atıp byle sayı üretelim. Benim gibi 8 kişi aralıksız bu işi yapınca 1 bytelık pseudorandom generator oluyoruz hepimiz. Mesela tüm Çin'e bunu yaptırıp gigabytelık pseudorandom sayı üretirsin sorun yok. Inheritly kuantum mekaniksel olaylardaysa gerçek anlamda olasılıksal sonuçlar üretebiliyorsun, rneğin hem saydam hep opak camlar var, tek foton gnderiyorsun bazen yansıyor bazen geçiyor. Yazı tura durumunun aksine, geçeceğini ya da geçmeyeceğini nceden bilebilmen mümkün değil. Gerçek anlamda random bir sayı üretebilmek için byle bir deney kullanmak lazım, zor değil ama pahalı olduğu ve pek de gerekmediği için kullanılmıyor. https://en. wikipedia. org/wiki/Beam_splitter Aklından bir sayı tut durumunu ele alırsak da: insanın ürettiği bilgi bambaşka bir konu, orda malesef modelleme eksikliğimiz var. İnsanın verdiği çıktıyı, insanın o anki state'ini, geçmiş statelerine ve o anki girdiye bakarak syleyebildiğimiz bir modelimiz yok. Gün gelir bu model oluşturulur ve grürüz ki kuantum mekaniksel etkiler ihmal edilebilir, o zaman insan klasik fizikle ynetilen bir sistem deriz ve insanın ürettiği sayılara da pseudorandom der geçeriz. Fakat çoktan bazı durumlar için gsterildi ki insan beyninde kuantum mekaniksel etkiler szkonusu. İnsanın kuantum mekaniğine bağlı olduğunu düşünecek olursak da bu sefer relative probabilityleri bilmeme sıkıntımız oluyor; yani bir insana bir rakam syle dediğinde sylediği rakam gerçekten random olsa dahi rakamları syleme olasılığı eşit değilse (mesela 4 yaşındaki bir çocuğa bu soruyu sorduğumuzda 4 rakamını sylemeye daha meyilli olabilir, PIN kodu 6676 olan bankadan yeni çıkan bir insana sorduğumuzda 6yı syleme olasılığı daha fazla olabilir.) ve biz bu olasılıkları bilmiyor/hesaplayamıyorsak, insan yine işlevsiz oluyor. Eyyorlamam şimdilik bu kadar. edit. imla izzmarit tarafından 29/Oca/16 19:29 tarihinde düzenlenmiştir sigara değil, balık olan.

yazilim tarafindaki random fonksiyonu nasil isliyor peki? calisma mantigini bilen var mi? pc ye 1-100 arasi rasgele 1 sayi uret dediginde random fonksiyonu nasil calisiyor? pist bak bi! - Ban Golu Canavari

Yapay zekaya sahip kuantum bilgisayar üretebilir belki. Eğer rakamların farkında olursa, belli bir şablona bağlı kalmadan rastgele sayı üretebilir.

uretmek mumkun. Elektrnik olarak aslinda random diye bir sey yoktur. gibi dusunulebilir (0-1) Fakat Intel firmasi bir modul gelistirdi bunun icin Iyv koprulerinin icinde de bu modul var diye biliyorum. White Noise dedigimiz uzay gurultusunun uzerinden bir peryodik DES hesaplamasi yapiyor HSM cihazlarinda random genartor modulleri de mevcuttur tabi her firmanin farkli patentlerinin de kosturdugu bir sektor. Bir guvenlik sisteminin en onemli noktasidir random sayi uretecleri eger random sayiyi bilirsen sifreyi de kirarsin. Edit : White Noise dedigim sey uzay gurultusu diye de adlandirdigimiz eski analog tv lerde deki karincali goruntudeki karincalar, radio da ki hisirti. ve buna benzer uzaydan gelen radio sinyalleri. Ongurulemez, tamamen random ve her okundugu acida azda olsa farklilik gosterir. rakkoc tarafından 26/Oca/16 19:44 tarihinde düzenlenmiştir Bu aralar fazla yogunum. Unuttugum seyler oluyorsa affola. DM vs atın.

sLeymN bunu yazdı hocam elle ürettiğin ve bilgisayarla ürettiğin rasgele 200 sayıdan (100 lük 2 seri ) hangisinin bilgisayar hangisinin senin tarafından üretildiğini rahatlıkla syleyebilirim. ama yukarıdaki soruların cevabı ne dersen inanki bilmiyorum :D hocam neye dayanarak syleyebilirsin, merak ettim hocam en temel mantığı ile bilgisayarın ürettiği sayıların frekansı birbirine çok yakın veya eşit oluyor. (rneğin her sayıdan 10 tane üretiliyor gibi düşün) Cehennemin dibine kadar yolum var daha.. || Nasılsa her yalnız kendine sürgündür Asmera unutma.

1- amac rasgele numara olusturmak mi? 2- amac tahmin edilemeyen rastgele rakam olusturmak mi? 1. amaclaniyor ise her platform da random fonksiyonlarla rakam olusturulabilir. 2- amaclaniyor ise rastgele olusturdugun degerleri 2-3 defa tekrar rastgele olusturdugun rakamlarla carp/bol/topla/cikart onu xor vb fonksiyonlara tabi tut cikan sonuc tahmin edilemeyecek rakam olusacagini dusunuyorum. pist bak bi! - Ban Golu Canavari

Nasıl yapıyor bilmem ama Intel dünya üzerinde sana kullanabileceğin Random bir değer üretiyor: Bknz: Guid. https://www.youtube.com/watch?v=WC3-71NKwPw

konu nerelere varmış. :) evrende herşey sebep sonuç çerçevesinde oluyor zaten birşeyin sebebini ve oluşma sürecini bilirsen nasıl oluşacağını da bilebilirsin. ama şu andaki teknoloji ile mümkün olmadığı için biz random number oluşturabiliriz diyebiliriz bence. mesela bilgisayarlar bizim için basit aletler çünkü nasıl çalışması gerektiğini biz belirleyip oluşturduk dolasısıyla bilgisayarların random sayı üretmesi gibi bir durum mümkün değil. o yüzden en mantıklı hareket olarak bizim henüz çzemediğimiz dış dünyadan veri toplayarak bunu çzmeye çalışıyor. . . .. . ... .

@Buremba benim soyledigim seyin aynisini soyluyor aslinda. ben de evrende hersey sebep-sonuc iliskisine dayanir diyenlerdenim. herseyin bir aciklamasi var diyenlerdenim. olcum yapmak, olcmek nispeten degisse de normalize ettigin zaman hersey seni sebep-sonuc iliskisine cikarir. bir parametre, digeriyle dogru orantili ise, diger parametreler sabit tutuldugunda, her zaman o parametreyle dogru orantilidir. eklenen parametreler olur ama degisen olmaz. sadece quantum degil, relativity sayesinde de bilinen gercekler temelden sarsilmistir. ama bu demek degildir ki, eskiler yanlis, bu yenilere de aciklama yapilamaz. onceki fizik kanunlarinin eksikligini gostermis sadece. assume ettigimiz bir cok parametreyi ortaya cikarmis. yani, eger bir olguyu, ya da sistemi modelleyebiliyorsam, onu bir cerceveye sigdirabiliyorum demektir, cerceveye sigdiriyorsam da o olay true random degildir artik. ben haberlesmeciyim, white noise kavrami bizde 1800 lu yillardan beri tartisilan bir process. hala random oldugu konusunda tartismalar var. her digital communication kitabinin ilk chapteri randomness varsayimindan bahseder. boyle varsayarak olaya yaklasiyoruz derler. ancak white noise a bir dagilim koyabilmisiz, modelleyebilmisiz, gaussian demisiz, zero mean demisiz. bu demektir ki, artik bahsettigimiz manada yuzdeyuz random degildir. daha da ileri gidersek, bilim ilerlediginde artik gurultu kavramini parametrelerle formulleyebilir, zararini minimuma indirir, belki de yok ederiz. ayni sekilde bilim ilerledikce, su an aciklama getiremedigimiz bir cok seyi modeller, modelledikce olguyu kavrar, kontrol edebiliriz. randomness faktoru yavas yavas kaybolur. işte o oluşturduğun model senin her zaman determistik çıktılar alamayacını sylüyorsa ne yapmak lazım orası biraz karışık? şu an açıklama getiremiyoruz ilerde çzüme kavuşur diyen biri şimdiki bilime inanmamış oluyor ve şimdiki bilime inanmayan biri de bilimi bir adım teye taşıyıp çzüme kavuşmasını da sağlayamaz senin dediğin gibi çünkü adım adım ilerlemek gerekiyor, dolayısıyla çzüme kavuşacağı varsa da kavuşmaz. :) . . .. . ... .

Buremba bunu yazdı @KrypT o kısım @ozgunlu'ye gidecekti yanlış olmuş hocam. :) @mizahi, aynen hocam en sonda dediğin şeyi bende nceki mesajlarda dile getirmiştim. random dediğimiz şey aslında kelime itibariyle bizim sonucunu bilmediğimiz / bilemeyeceğimiz şey, eğer birşeyin random olduğunu kabul edersek onunla bağlantılı doğruluğunu kanıtladığımızı düşündüğümüz şeyler geçerliliğini yitiriyor ve artık random dedikten sonra o alanda da bi ilerleme kaydetmek zorlaşıyor çünkü artık kesin olarak şu deneyi uyguladım sonucu da bu oldu diyemiyoruz işin içinde random faktrü olduğundan. şimdiye kadar da hep determinizm kullandı bilim ve biz de yle ğrendik, o olmadığı durumda nasıl aşama kaydedeceğiz hiç kestiremiyorum bile. ama işte kuantum olayı karışık ve benim hiç bilmediğim bir mesele. arkadaşların da dediği gibi gerçekten kararsızlık durumu varsa ve bu işin doğasındaysa işler biraz sarpa sarıyor, bütün bu düşündüğümüz şeylerin bir anlamı kalmıyor. :) ama tabi daha bunlar çok belirsiz şeyler, belki de dediğin gibi kuantum teorisi bu belirsizlik yüzünden bize çok zor geliyo şu anda ve zamanla taşlar rayına oturacak. o zamana kadar da bizim yapabileceğimiz şeyler tahminden teye geçmiyor ne yazık ki. hocam burada bu belirsizliğin lçüm sorunu mu yoksa maddenin doğasından mı kaynaklandığı sorulmuş, tartışılmış: http://physics.stackexchange.com/questions/114133/is-the-uncertainty-principle-a-property-of-elementary-particles-or-a-result-of-o genel olarak sylenen şu ki bu belirsizlik lçümlerden bağımsız olarak konum ve momentumu açıklayan matematiksel ifadelerden ortaya çıkıyor. sadece bir abi aksini iddaa etmiş ancak onun dediğini sorgulayacak bilgim olmadığından bir şey diyemiyorum. bunun dışında bu olaya lçüm kaynaklı bir problem olarak baksak bile şu anda random dememek için bir sebebimiz var mı ki? yani kuantum fenomenleri true random number generator üretiminde ne açıdan bakarsak bakalım kullanılabilir bence Bu konuyu iyi bildigimiz klasik fizik ustunde izdusum alarak aciklamaya calisayim, belki daha anlasilir olabilir: Hadi sen kos diye bir arkadasini bir yolun basina birakiyorsun. Sen ilerdeki marketin tam onunde bekliyorsun, arkadasin onunden gecerken bir fotograf cekeceksin ve tam o anda kafasini sana cevirmesini istiyorsun ki fotografta yuzu net ciksin, o oldugu anlasilsin. Arkadasin kosuyor. Tam onunden gecerken, kosmaya devam ederek kafasini sana ceviriyor. Bir fotograf cekiyorsun tam o anda. Ilk sorun su: Kafasini sana cevirirken hizi etkilendi mutlaka. Ikinci sorun su: Fotografi aldin ama elinde freezeframe bir sonuc olustu, yani evet o siradaki exact halini agzini burnunu tam marketin ordayken goruntuleyebildin bu guzel ama cikti olarak elinde sadece bu var. Bu noktada olcum bicimimiz yetersiz o yuzden belirsizlik var diyemeyiz, cunku 1)sen teleskopla da ceksen arkadasin kafasini cevirdiginde hizi etkilenecekti, 2)Fotograf dogasi geregi freezeframe bir sey, bir fotograf karesinde hiz bileseni yok, olamaz. Ve bir "an"i, exact "an"i, exact pozisyonu bilmek icin mutlaka ve mutlaka freezeframe bir sey kullanmak mecburiyetindesin cunku baska turlu sonucun exact olmaz. Yani desek ki video kamera kullansaydik, bize exact sonucu vermeyecekti, yine videoyu kare kare ayiracak ve exacti veren bir "an" yakalamaya calisacaktik ve o yakaladigimiz yine bir fotograf olacakti. izzmarit tarafından 30/Oca/16 18:06 tarihinde düzenlenmiştir sigara değil, balık olan.

benim aklima ilk gelen o anki cpu sicakligi varsa wifi cekim kuvveti (100 degilse hesaba katarsin), ram doluluk orani, rastgele sayi uret dedikten 5 saniye sonraki fare konumu falan gibi gidi seyleri kullanan bi hash algoritmasi belki true randomize number verebilir ama hangi salisede bastiginida sen belirledigin icin biraz gereksiz durdu gozume i might be a pineapple but you're a fineapple baby

Lightsaber bunu yazdı KrypT bunu yazdı Radyoaktif bir atomu vakuma yerleştirsek ve decay'le ayrılan bir parçacığın bir zelliğini ya da o atomik anı seed olarak kullansak random olmaz mı? Edit: Bilgisayarda diyormus gormemisim sorry. Bilgisayar gibi deterministik cihazlarda true random number uretilebilecegini sanmiyorum. dediğinin benzeri bir fikir bugün aklıma geldi hocam, biraz araştıracağım @wert hocanın da dedikleri de teşvik etti, bi şeyler çıkabilir bundan. @0x656e benim grdüğüm işin içine ne kadar etken girerse ngrülebilirliği o kadar zorlaşması prensibinde çoğu. zaten daha derine indiğimizde "rastgele" kavramını kabul edip etmemeye dek uzanıyor. krypt ve wert'in dediği gibi atomik olaylardaki belirsizlik bu konuda daha efektif bir şey çıkarabilir. Intel'in kozmik arkaplan ışımasını kullanması ne kadar belirsizlik içeriyor bilmiyorum ama hesaplanabilirliğinin çok güç olması işe yarar kılıyor galiba @underzero hocam maksat gerçekten "rastgele" bir sayı üretebilmek. yani sonucu koşulların bağlamayacağı şekilde bir şey üretebilmek. bu mümkün değilse koşulları hesaplanabilirliği en güç hale getirerek bir şeyler yapmak Al hocam adamlar Avusturalya'daki ibr laboratuarda sürekli random number üretiyorlar. Live feed'i halka açık ve beleş. http://qrng.anu. edu. au/index. php teşekkür ederim hocam, adamlar güzel iş çıkarmış İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

rastgele sayı bilgisayar saatinden alınan değerin bi fonksiyondan geçirilmesiyle oluyor fonksiyon herşeyi değiştirdiği için saatteki gibi ard arda olduğunu anlamıyorsun tabi ama asıl konu herşeyi hesaplayabilsen hala rastgele kalır mı saati bilir ve bilgisayardan daha hızlı işlem yaparsan sayı üretilmeden sen bulursun hem rastgele dediğimiz şey insanın arada bağlantı bulamadığı rüntüdür yoksa gerçek bişey değil bence i might be a pineapple but you're a fineapple baby

Sen hiç kaval çaldın mı?

Buremba bunu yazdı random olması için sonucu etkilen birbirinden bağımsız birçok faktr olması lazım ve bunların random sayı üretilirkenki etkisinin tam olarak lçülememesi lazım. bilgisayarların amacı bellidir belirli inputlara output çıkarır en nihayetinde ve tahmin edilemez birşey yapmasını sağlamak imkansız şu anda bildiğim kadarıyla. dış dünyada yaptığın şeyler birçok faktre bağlı olduğundan tahmin edilemez oluyor. insanların hareketlerini davranışlarını ve rüzgarın 2 saniye sonraki ynünü / gücünü tahmin edebilecek bir sistemin olsaydı o da rasgele olmazdı. Bilemediğimiz şeye rasgele deriz yani :) Faktrleri sabitlersek, paranın yazı ya da tura gelme ihtimali 1 olur. Peki şyle bişey yapsak, hep küçükken birbirimize sorduğumuz bir soru vardır : Aklından bir sayı tut? Şimdi kaç olduğunu syleme de neden o sayıyı tuttuğunu syle? sonuçta insanların davranışlarını da tam olarak tahmin edemeyeceğimizden o da random oluyor ama tabi zneye bağlı gene. random sayıyı seçerken insan belki beynini zorluyor birçok faktrü işin içine katıp tahmin edilemez birşey sylüyor ya da adamın biri şanslı numarası olduğunu düşündüğü doğum tarihindeki ay ağustos diye 8 diyor. ama tabi insanın karmaşık bir sayı seçip seçmeyeceğini de tahmin edemeyeceğimizden bu olay da ekstra bir faktr olarak düşünülebilir yani gene olay hesaplayamadığımız birşey ve random oluyor :) ama bir istatistik tutacak olursak insanlar aklına gelen ilk sayıyı syleme eğiliminde, sen eğer adamı biraz tanıyorsan bir liste çıkarıp tahmin edebileceği sayıyı bruteforce yntemiyle bulma ihtimalin var ama bu random olmadığı anlamında gelmiyor. akıl oyunları oynayan elemanlar da burdan gidiyor genelde. . . .. . ... .

hocam elle ürettiğin ve bilgisayarla ürettiğin rasgele 200 sayıdan (100 lük 2 seri ) hangisinin bilgisayar hangisinin senin tarafından üretildiğini rahatlıkla syleyebilirim. ama yukarıdaki soruların cevabı ne dersen inanki bilmiyorum :D Cehennemin dibine kadar yolum var daha.. || Nasılsa her yalnız kendine sürgündür Asmera unutma.

@mizahi hocam dediğin gibi uniform bi dağılımının gerçekleşmemesi bu quantum ilkelerine dayanan random generatorlar için de geçerli mi? İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

arkadaşlar rastgele sayı üreteçleri nin bir karmaşıklık kaynağına ihtiyacı vardır. aşağıdaki resimden daha iyi anlaşılabilir. bu kaynak ne kadar ngrülemez olursa o kadar iyi bir rastgele sayı üreteci yapmış olursunuz. rneğin entropy kaynağı olarak istanbulun sıcaklığını alsak sıfırın üstü 1 sıfırın altı 0 olsa. bu iyi bir üreteç değil hem istanbulun sıcaklığı geçmişten ve şimdiki basınç vs değerlerinden tahmin edilebildiği için hemde yılın yarısı 0 ın üstünde yarısı 0 ın altında geçmediği için tam yarı yarıya olmasını beklersiniz ihtimallerin. karmaşıklık kaynağı donanımın içerisinde olan üreteçler var donanım kartı olarak bilgisayara takılabiliyor. veya komple cihaz olarak satılıyor. nasıl alacağınız size kalmış sertifika otoriteleri falan bu cihazlardan alıp sertifika üretiyorlar. biraz dağınık bilgi oldu ama işine yarayanlar merak edenler için burda dursun.

mizahi bunu yazdı @Buremba benim soyledigim seyin aynisini soyluyor aslinda. ben de evrende hersey sebep-sonuc iliskisine dayanir diyenlerdenim. herseyin bir aciklamasi var diyenlerdenim. olcum yapmak, olcmek nispeten degisse de normalize ettigin zaman hersey seni sebep-sonuc iliskisine cikarir. bir parametre, digeriyle dogru orantili ise, diger parametreler sabit tutuldugunda, her zaman o parametreyle dogru orantilidir. eklenen parametreler olur ama degisen olmaz. sadece quantum degil, relativity sayesinde de bilinen gercekler temelden sarsilmistir. ama bu demek degildir ki, eskiler yanlis, bu yenilere de aciklama yapilamaz. onceki fizik kanunlarinin eksikligini gostermis sadece. assume ettigimiz bir cok parametreyi ortaya cikarmis. yani, eger bir olguyu, ya da sistemi modelleyebiliyorsam, onu bir cerceveye sigdirabiliyorum demektir, cerceveye sigdiriyorsam da o olay true random degildir artik. ben haberlesmeciyim, white noise kavrami bizde 1800 lu yillardan beri tartisilan bir process. hala random oldugu konusunda tartismalar var. her digital communication kitabinin ilk chapteri randomness varsayimindan bahseder. boyle varsayarak olaya yaklasiyoruz derler. ancak white noise a bir dagilim koyabilmisiz, modelleyebilmisiz, gaussian demisiz, zero mean demisiz. bu demektir ki, artik bahsettigimiz manada yuzdeyuz random degildir. daha da ileri gidersek, bilim ilerlediginde artik gurultu kavramini parametrelerle formulleyebilir, zararini minimuma indirir, belki de yok ederiz. ayni sekilde bilim ilerledikce, su an aciklama getiremedigimiz bir cok seyi modeller, modelledikce olguyu kavrar, kontrol edebiliriz. randomness faktoru yavas yavas kaybolur. işte o oluşturduğun model senin her zaman determistik çıktılar alamayacını sylüyorsa ne yapmak lazım orası biraz karışık? şu an açıklama getiremiyoruz ilerde çzüme kavuşur diyen biri şimdiki bilime inanmamış oluyor ve şimdiki bilime inanmayan biri de bilimi bir adım teye taşıyıp çzüme kavuşmasını da sağlayamaz senin dediğin gibi çünkü adım adım ilerlemek gerekiyor, dolayısıyla çzüme kavuşacağı varsa da kavuşmaz. :) dostum kendi alanim icin konusayim, benim olusturdugum gurultu modeli hicbir zaman deterministik cikti vermedi. zaten random varsayilan bir processten alinan bir cikti random variable, yani rastgele degisken olur. Cikista da deterministik bir cikti yerine, bir tahmin araligi belirlenir. buna istatistikte prediction interval denir. yani basit sekliyle gurultunun t aninda 0.5V tan yuksek gelme ihtimali yuzde 80, 0.5 ile 0V araliginda gelme ihtimali yuzde 20 vs. gibi. Bilim ilerledikce, estimation methodlar gelisir, bu yuzdeler keskinlesir, biri 99 a cikar, oteki sifira iner. Demek istedigim sey budur. Kisacasi, "bu kesin random, ne yaptigi belli degil" dedigimiz fiziksel processlere ilk yapilmasi gereken sey, modelleyebilmek. Gerisi corap sokugu gibi gelir; kesin gelir, cunku evrende olasilik diye birsey yoktur, hersey fizik kurallarina dayalidir. Daha 5. ve 6. boyutlari bulacagiz, isinlancaz daha, durun bakalim. hemen "random bu" deyip kacmak yok, aciklama isteruk, izah isteruk :) All I need is a possibility.

Nasıl yapıyor bilmem ama Intel dünya üzerinde sana kullanabileceğin Random bir değer üretiyor: Bknz: Guid. hocam GUID in olayı random bir değer olmasından çok unique bir değer olması anladığım kadarıyla. zaten seri numaraları gibi uygulama alanları da var benim bildiğim. ki oluşturulurken saat ve mac adresi gibi değerler kullanılıyor. İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

Merhaba hocalar, Başka bir konuda bu soru biraz tartışılmış, merak eden birçok kişi de olduğu için konu açayım dedim. Genelde sistem saati kullanılarak belli algoritmalarla elde edilliyor ancak bu TRNG olarak kabul edilmiyor. Random. org denen site atmosferik gürültüden yararlanarak bir TRNG oluşturmuş, HotBits radyoaktif kaynaktan yararlanıyor. Benim merak ettiğim bu tarz dış etkileşimlere girmeden bilgisayarda random sayı üretmek mümkün olamaz mı? Ayrıca gerçek hayatta bu rastgeleliği sağlayan nedir? Mesela ben bir madeni parayı attığımda paranın ağırlığı, vurduğum yer, vurduğum güç, hava direnci vs. bilinerek teorik olarak ne geleceği hesaplanabilir ama hangi kuvvetle nasıl vuracağıma ben tamamen rastgele karar vermiş oluyorum. Burda ben nasıl byle rastgele bir karar alabiliyorum mesela? İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

random olması için sonucu etkilen birbirinden bağımsız birçok faktr olması lazım ve bunların random sayı üretilirkenki etkisinin tam olarak lçülememesi lazım. bilgisayarların amacı bellidir belirli inputlara output çıkarır en nihayetinde ve tahmin edilemez birşey yapmasını sağlamak imkansız şu anda bildiğim kadarıyla. dış dünyada yaptığın şeyler birçok faktre bağlı olduğundan tahmin edilemez oluyor. insanların hareketlerini davranışlarını ve rüzgarın 2 saniye sonraki ynünü / gücünü tahmin edebilecek bir sistemin olsaydı o da rasgele olmazdı. Bilemediğimiz şeye rasgele deriz yani :) Faktrleri sabitlersek, paranın yazı ya da tura gelme ihtimali 1 olur. Peki şyle bişey yapsak, hep küçükken birbirimize sorduğumuz bir soru vardır : Aklından bir sayı tut? Şimdi kaç olduğunu syleme de neden o sayıyı tuttuğunu syle? Hello, i am nothing. I come from Neverland.

alakası olabilir mi bilmiyorum ama :) belirsizlik ilkesi? yani fotonun elektronun yerini ve zamanını biz mi saptayamıyoruz yoksa rastgele mi gidiyor? .. makina olarak değilde doğada rastgelelilik var mıdır diye düşününce aklıma geldi =) BerkayCit tarafından 26/Oca/16 17:49 tarihinde düzenlenmiştir havalı bir şeyler yazdığımı hayal edin

KrypT bunu yazdı mizahi bunu yazdı Lightsaber bunu yazdı @mizahi hocam dediğin gibi uniform bi dağılımının gerçekleşmemesi bu quantum ilkelerine dayanan random generatorlar için de geçerli mi? tabi ki dostum. istedigin kadar meseleyi karmasiklastir, yine de -senin bilmedigin- fiziksel bir kural soz konusudur. Bu kurallara, formullere erisebildikten sonra, (kimbilir belki 100 yil, belki 200 yil sonra), su verdiginiz linkteki laboratuvarda istediginiz sayiyi urettirebilirsiniz. Ancak su anda onu random saniyorsunuz. edit: bak @Krypt in verdigi linkte ust tarafta randomness testler var, orada cesitli testler var, bakabilirsin p-value ve bu degerin uniform olup olmadigina. Ornegin bu http://qrng.anu. edu. au/NIST. php Sorun şu ki eğer üretilen bu sayıların random olmadığını kabul edersek quantum fiziğinin standart teoremini reddetmiş oluyor ve şu anda quantum fiziği ile ilgili hiç bir şey bilmiyor oluruz. Amma ve lakin random sanıyoruz tabiri yanlış ve biased bence. Random olup, olmadığını bilmiyoruz demek daha doğru olur. Randomness testlerinde uniform p değeri verdiklerini ve nemli derecede randon gründüklerini biliyoruz. hocam oncelikle belirteyim ben quantum fizigini bilmiyorum. dolayisiyla standard teoremi nedir onu da bilmiyorum. aslinda burada konu ikiye bolunuyor, 1. random process varligi 2. random process veya number uretilmesi. quantum dalgalanmalari bir random process midir? bu process kullanilarak uretilen sayilar da random mudur? ikincisinin cevabi kesinlikle hayirdir. sebebini bir onceki postumda under abiye yazdim. -quantum fizigini bilmeden- birincisinin cevabi da hayirdir diyorum ben. ancak bunu kanitlamam icin bir 100 yil daha beklemeliyiz sanirim. Cunku meteoroloji konusunda da bir bilgim olmadigi halde, bundan yuz yil oncesine gitsem, bulutlarin hareket yonu, gecen yilki hava durumu, ruzgarin hizi hic bilinmedigi icin yarin yagmur yagip yagmayacagini random bir olay varsayiyorsunuz, aslinda degil derdim. yani aslinda evet haklisin, "random saniyoruz" tabiri yanlis, dogrusu "random varsayiyoruz" olmaliydi. "onemli derecede random olmasi" da random olmasi icin yeterli degildir. cunku true random demek, bir ihtimalin digerine -herhangi bir zaman diliminde ya da trial da- milyarda bir de olsa ustun gelmemesi demektir. Krypt güzel noktadan yakalamış, 2 sayfa nce falan sylemiştim ben de. Hocam şyle bi şey var ki quantum fiziğindeki belirsizlik 100 sene sonra çzebileceğin bir belirsizlik değil, gzlem yntemlerinden kaynaklanan bir belirsizlik değil çünkü maddenin doğasında olan bir belirsizlik. Ben de çok hakim değilim bu konuya ama bilen biri adamakıllı açıklayabilir İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

alakası olabilir mi bilmiyorum ama :) belirsizlik ilkesi? yani fotonun yerini ve zamanını biz mi saptayamıyoruz yoksa rastgele mi gidiyor? .. makina olarak değilde doğada rastgelelilik var mıdır diye düşününce aklıma geldi =) O kadar muazzam bir hızı var ki sen burda dediğinde elektron çoktan başka yere gitmiş oluyor. Aslında takıldığı mekanlar belli. :)

Bilimin amacı sorulara cevap vermek değil gzlemlenen doğal fenomenleri en iyi şekilde açıklamaktır. Kalın yeri açmaya kalkarsak konu çok uzar. benim dediğim şey determinizm gibi değil daha çok nedensellik üzerine kurulu. galiba kuantumla falan işler karışmış biraz baya birşeyi çürütmüş doğru kabul edilen anladığım kadarıyla ama sonuçta ben "bu neden ve nasıl byle oluyor" tarzı sorulara cevap vermek gibi düşündüm ama cevap vermek bir geniş kalıyor. fizik bilgim de sınırlı ama kuantum teorisi ile "bu madde neden burada", "bu neden şu şekilde hareket ediyor" gibi soruların cevapları karşılıksız kalıyor anladığım kadarıyla o yüzden açıklamak / anlamlandırmak kelimesi daha mantıklı gibi. kafama takılan sen ilk cevabında hemen olayı yaratıcıya bağladın ama nedensellik ile yaratıcının ne kadar alakası var ki? nedensellik sonuçta "o yle istedi, o yüzden yle oldu" gibi birşeyi savunmuyor, bir düzen var herşey o düzen ile hareket ediyor diyor, inananlar kendi lehine kullanabilir belki bu durumu ama bu yaratıcının varlığını kanıtlamaz sonuçta o düzeni birinin oluşturmuş olması gerekmiyor. yanlış mıyım? . . .. . ... .

Kriptanalizde adamlar bu olaya giriyorlar yan kanal saldırılarında. Eğer rastgele değer üreten algoritma aslında "o kadar da" rastgele değil ise aynı değer elde edilebiliyor. Burada da devreye rassallaştırma denilen kavram giriyor. :)

Merhaba hocalar, Başka bir konuda bu soru biraz tartışılmış, merak eden birçok kişi de olduğu için konu açayım dedim. Genelde sistem saati kullanılarak belli algoritmalarla elde edilliyor ancak bu TRNG olarak kabul edilmiyor. Random. org denen site atmosferik gürültüden yararlanarak bir TRNG oluşturmuş, HotBits radyoaktif kaynaktan yararlanıyor. Benim merak ettiğim bu tarz dış etkileşimlere girmeden bilgisayarda random sayı üretmek mümkün olamaz mı? Ayrıca gerçek hayatta bu rastgeleliği sağlayan nedir? Mesela ben bir madeni parayı attığımda paranın ağırlığı, vurduğum yer, vurduğum güç, hava direnci vs. bilinerek teorik olarak ne geleceği hesaplanabilir ama hangi kuvvetle nasıl vuracağıma ben tamamen rastgele karar vermiş oluyorum. Burda ben nasıl byle rastgele bir karar alabiliyorum mesela? İstatistik blümündeki hocalar bile bu tarz soruları cevaplayamıyor sorduğumdan biliyorum :P Ürettiğin sayının gerçekten random olduğunu anlamak için uygulayabileceğin testler var ama neye gre belirliyor bilmiyorum araştırmamıştım. Yazı tura soruna gelirsek parayı attıgın o anki koşuldaki bütün etkenleri hesaplayamazsın ama hesaplarsan dediğin gibi rasgelelik kalkar. Laplace'ın Şeytanı açıklıyordu bunu. İnsan beyni rastgelelik yaratamaz. Beynin çalışma şekli bunun için uygun değil. rneğin bir insandan 1ile 100 arasında sana rastgele sayılar sylemesini istiyorsun o kişinin sylediği sayılar eşit olasılıkla seçilmez. Uğurlu sayısı aklındadır onu syler sınavdan aldığı notu syler yani onu etkileyen aklında yer edinmiş sayılar onun için daha ncelikli. Soruna gelirsek parayı atış gücünü sen belirliyor olabilirsin ama para elinden çıktıktan sonra karşılaştığı olaylar tamamen kaotik yani sadece parayı atış gücünle yazı turayı etklıeyemezsin belki bi makine geliştirdin sürekli aynı güçte parayı fırlatıyor ama çıkan sonuç farklı olabilir. iKlotho tarafından 26/Oca/16 14:40 tarihinde düzenlenmiştir Too weird to live, too rare to die.

Abi şimdi şyle birşey sonuçta birşeye bağlı kalarak random sayı üretmek onun random'luğunu bozmazmı? sonuçta birşeye bir olaya bağlı ve bu olay tahmin edilemez olabilir ama ileridede edilemiyeceği anlamına gelmez ki? Yani durduk yere aslında etkensiz bir şekilde sayı üretmek mümkün değil midir?

Rasgele ne demek? Hello, i am nothing. I come from Neverland.

Olasılıksız romanı aklıma geldi. Tavsiye ederim

KrypT bunu yazdı Bilimin amacı sorulara cevap vermek değil gzlemlenen doğal fenomenleri en iyi şekilde açıklamaktır. Kalın yeri açmaya kalkarsak konu çok uzar. benim dediğim şey determinizm gibi değil daha çok nedensellik üzerine kurulu. galiba kuantumla falan işler karışmış biraz baya birşeyi çürütmüş doğru kabul edilen anladığım kadarıyla ama sonuçta ben "bu neden ve nasıl byle oluyor" tarzı sorulara cevap vermek gibi düşündüm ama cevap vermek bir geniş kalıyor. fizik bilgim de sınırlı ama kuantum teorisi ile "bu madde neden burada", "bu neden şu şekilde hareket ediyor" gibi soruların cevapları karşılıksız kalıyor anladığım kadarıyla o yüzden açıklamak / anlamlandırmak kelimesi daha mantıklı gibi. kafama takılan sen ilk cevabında hemen olayı yaratıcıya bağladın ama nedensellik ile yaratıcının ne kadar alakası var ki? nedensellik sonuçta "o yle istedi, o yüzden yle oldu" gibi birşeyi savunmuyor, bir düzen var herşey o düzen ile hareket ediyor diyor, inananlar kendi lehine kullanabilir belki bu durumu ama bu yaratıcının varlığını kanıtlamaz sonuçta o düzeni birinin oluşturmuş olması gerekmiyor. yanlış mıyım? Hocam yaratıcıya nerede bağlamışım anlamadım? Başka bir murit olmasın? while (1<2)

hocam elle ürettiğin ve bilgisayarla ürettiğin rasgele 200 sayıdan (100 lük 2 seri ) hangisinin bilgisayar hangisinin senin tarafından üretildiğini rahatlıkla syleyebilirim. ama yukarıdaki soruların cevabı ne dersen inanki bilmiyorum :D hocam neye dayanarak syleyebilirsin, merak ettim yo yo yo 1-4-8-3 to the 3 to the 6 to the 9 representing the abq. what up biaatch! leave at the tone...

guzel konu, pist bak bi! - Ban Golu Canavari

Merhabalar, Aslında bu biraz derin bir konu, cevabı çok basit anlamda vermek pek mümkün değil. Ama ben olabildiği kadar düz mantık yaklaşayım olaya :) Diyelimki masanın üstünde herhangi iki obje arasından rastgele birini seçmen senden istenmiş olsun. Objelerin kesinlikle sana bir anlam ifade etmediğini farz ediyorum. Bu durumda gerçekten rastgele bir seçim yaparsın. Ama olay bilgisayara bu işlemi yaptırmak olunca mantık biraz farklı. Çünkü sen, düşünebildiğin için rastgele bu seçimi yapabiliyorken bilgisayarın bunu yapması mümkün değil. Bu durumda devreye algoritmalar giriyor. Algoritma dediğimiz şeyin zaten rastgele olması mümkün değil. Algoritmanın basitçe tanımını yaparsak; bir problemi belli bir yoldan çzmek için uygulanması gereken adımlar dizisi. Dolayısıyla algoritma dediğimiz şeyin rastgele çalışması mantığa aykırı. Mesela verdiğin para rneğinde bile paranın yüzleri arasındaki ağırlık farkı, senin parayı atış hızın gibi dış faktrler var. Bunları ve rastgele bir sayı seçme işlemini bile bir kenara bırak; başta verdiğim rneğe dneyim, herhangi iki obje arasından gerçekten rastgele bir seçimi bilgisayara yaptırabilir misin? Bence soru bu. Hocam iki obje arasında bir anlam ifade etmemesi mümkün değil ve mutlaka bir sebebe dayanarak seçim yaparsın. O sebebi ortadan kaldırmaya çalışıyoruz :D Hello, i am nothing. I come from Neverland.

hayatta "gerçek random" diye bi'şey olmadığına gre "bilgisayarda" da olmaması çok bi'şey değiştirmese gerek. sayısal lotodaki topların "random" olarak düştüğünü kabul ediyorsak, bilgisayarın karmaşık yollar kullanarak ürettiği verileri de "random" kabul etmekte bir sakınca grmüyorum. sorunun cevabı, mümkün değil. sevgiler..

çizik daha iyi bir dünya için ne yapıyorsun?

@Buremba benim soyledigim seyin aynisini soyluyor aslinda. ben de evrende hersey sebep-sonuc iliskisine dayanir diyenlerdenim. herseyin bir aciklamasi var diyenlerdenim. olcum yapmak, olcmek nispeten degisse de normalize ettigin zaman hersey seni sebep-sonuc iliskisine cikarir. bir parametre, digeriyle dogru orantili ise, diger parametreler sabit tutuldugunda, her zaman o parametreyle dogru orantilidir. eklenen parametreler olur ama degisen olmaz. sadece quantum degil, relativity sayesinde de bilinen gercekler temelden sarsilmistir. ama bu demek degildir ki, eskiler yanlis, bu yenilere de aciklama yapilamaz. onceki fizik kanunlarinin eksikligini gostermis sadece. assume ettigimiz bir cok parametreyi ortaya cikarmis. yani, eger bir olguyu, ya da sistemi modelleyebiliyorsam, onu bir cerceveye sigdirabiliyorum demektir, cerceveye sigdiriyorsam da o olay true random degildir artik. ben haberlesmeciyim, white noise kavrami bizde 1800 lu yillardan beri tartisilan bir process. hala random oldugu konusunda tartismalar var. her digital communication kitabinin ilk chapteri randomness varsayimindan bahseder. boyle varsayarak olaya yaklasiyoruz derler. ancak white noise a bir dagilim koyabilmisiz, modelleyebilmisiz, gaussian demisiz, zero mean demisiz. bu demektir ki, artik bahsettigimiz manada yuzdeyuz random degildir. daha da ileri gidersek, bilim ilerlediginde artik gurultu kavramini parametrelerle formulleyebilir, zararini minimuma indirir, belki de yok ederiz. ayni sekilde bilim ilerledikce, su an aciklama getiremedigimiz bir cok seyi modeller, modelledikce olguyu kavrar, kontrol edebiliriz. randomness faktoru yavas yavas kaybolur. All I need is a possibility.

cok güzel konu, ilgiyle takip etmekteyim. bilgi paylasanlara tesekkürler. %40 indirimli olarak "Centos Sistem ve Sunucu Ynetimi" adlı kitabımızı satın alarak, Linux üzerine yapılacak olan devam projeleri icin destekte bulunabilirsiniz : http://www.hepsiburada.com/centos-sistem-ve-sunucu-yonetimi-oku-izle-dinle-ogren-p-KKODLAB01579

@KrypT o kısım @ozgunlu'ye gidecekti yanlış olmuş hocam. :) @mizahi, aynen hocam en sonda dediğin şeyi bende nceki mesajlarda dile getirmiştim. random dediğimiz şey aslında kelime itibariyle bizim sonucunu bilmediğimiz / bilemeyeceğimiz şey, eğer birşeyin random olduğunu kabul edersek onunla bağlantılı doğruluğunu kanıtladığımızı düşündüğümüz şeyler geçerliliğini yitiriyor ve artık random dedikten sonra o alanda da bi ilerleme kaydetmek zorlaşıyor çünkü artık kesin olarak şu deneyi uyguladım sonucu da bu oldu diyemiyoruz işin içinde random faktrü olduğundan. şimdiye kadar da hep determinizm kullandı bilim ve biz de yle ğrendik, o olmadığı durumda nasıl aşama kaydedeceğiz hiç kestiremiyorum bile. ama işte kuantum olayı karışık ve benim hiç bilmediğim bir mesele. arkadaşların da dediği gibi gerçekten kararsızlık durumu varsa ve bu işin doğasındaysa işler biraz sarpa sarıyor, bütün bu düşündüğümüz şeylerin bir anlamı kalmıyor. :) ama tabi daha bunlar çok belirsiz şeyler, belki de dediğin gibi kuantum teorisi bu belirsizlik yüzünden bize çok zor geliyo şu anda ve zamanla taşlar rayına oturacak. o zamana kadar da bizim yapabileceğimiz şeyler tahminden teye geçmiyor ne yazık ki. . . .. . ... .

random olması için sonucu etkilen birbirinden bağımsız birçok faktr olması lazım ve bunların random sayı üretilirkenki etkisinin tam olarak lçülememesi lazım. bilgisayarların amacı bellidir belirli inputlara output çıkarır en nihayetinde ve tahmin edilemez birşey yapmasını sağlamak imkansız şu anda bildiğim kadarıyla. dış dünyada yaptığın şeyler birçok faktre bağlı olduğundan tahmin edilemez oluyor. insanların hareketlerini davranışlarını ve rüzgarın 2 saniye sonraki ynünü / gücünü tahmin edebilecek bir sistemin olsaydı o da rasgele olmazdı. . . .. . ... .

KrypT bunu yazdı Radyoaktif bir atomu vakuma yerleştirsek ve decay'le ayrılan bir parçacığın bir zelliğini ya da o atomik anı seed olarak kullansak random olmaz mı? Edit: Bilgisayarda diyormus gormemisim sorry. Bilgisayar gibi deterministik cihazlarda true random number uretilebilecegini sanmiyorum. dediğinin benzeri bir fikir bugün aklıma geldi hocam, biraz araştıracağım @wert hocanın da dedikleri de teşvik etti, bi şeyler çıkabilir bundan. @0x656e benim grdüğüm işin içine ne kadar etken girerse ngrülebilirliği o kadar zorlaşması prensibinde çoğu. zaten daha derine indiğimizde "rastgele" kavramını kabul edip etmemeye dek uzanıyor. krypt ve wert'in dediği gibi atomik olaylardaki belirsizlik bu konuda daha efektif bir şey çıkarabilir. Intel'in kozmik arkaplan ışımasını kullanması ne kadar belirsizlik içeriyor bilmiyorum ama hesaplanabilirliğinin çok güç olması işe yarar kılıyor galiba @underzero hocam maksat gerçekten "rastgele" bir sayı üretebilmek. yani sonucu koşulların bağlamayacağı şekilde bir şey üretebilmek. bu mümkün değilse koşulları hesaplanabilirliği en güç hale getirerek bir şeyler yapmak Al hocam adamlar Avusturalya'daki ibr laboratuarda sürekli random number üretiyorlar. Live feed'i halka açık ve beleş. http://qrng.anu. edu. au/index. php krypt tarafından 28/Oca/16 15:41 tarihinde düzenlenmiştir while (1<2)

Peki aynı anda üretilen iki sayı aynı değer midir? Değilse random mudur? Aynı ise saat mantığını algoritması nedir ve random olmaz mı? Para atışından hareketle içerisine lçülebilir ve lçülemez ve cok sayida değişken eklemek is grür mu? Aslında para atışı ve sayı tutma olayı random mu o bile şüpheli? Doğada ramdom gelişen ne olabilir ki. Şuan olculmeywn değerlerden kaynaklı sonuçlar ramdom mudur? Edit: Herhangi bir değişkenin o anki durumu ramdom mudur? Bir kaynağın durumuna, belli bir algoritmaya gre elde edilen değer nasıl ramdom olur. Ramdom olmasi için kaynaktaki şartlar eşit olsa da sonuç degisiklik gstermeli gibi bişey geliyor aklıma. Not: sarmala sardı beynim.. _PesimisT_ tarafından 26/Oca/16 22:44 tarihinde düzenlenmiştir Bu dahil; tüm genellemeler yanlıştır! Yolcu; Kendi Yolunda... Şükür biz Allahtan başka sahibi olmayanlarız!

İstatistik blümündeki hocalar bile bu tarz soruları cevaplayamıyor sorduğumdan biliyorum :P Ürettiğin sayının gerçekten random olduğunu anlamak için uygulayabileceğin testler var ama neye gre belirliyor bilmiyorum araştırmamıştım. Yazı tura soruna gelirsek parayı attıgın o anki koşuldaki bütün etkenleri hesaplayamazsın ama hesaplarsan dediğin gibi rasgelelik kalkar. Laplace'ın Şeytanı açıklıyordu bunu Tüm koşullar hesaplanabilir mi? Bence asıl sorulması gereken soru bu. Eğer hesaplabiliyorsa, en azından matematiksel olarak ispat edilirse, o zaman evrenin de rastgele bir şekilde oluşmadığı ortaya çıkar. :)

@KrypT o kısım @ozgunlu'ye gidecekti yanlış olmuş hocam. :) @mizahi, aynen hocam en sonda dediğin şeyi bende nceki mesajlarda dile getirmiştim. random dediğimiz şey aslında kelime itibariyle bizim sonucunu bilmediğimiz / bilemeyeceğimiz şey, eğer birşeyin random olduğunu kabul edersek onunla bağlantılı doğruluğunu kanıtladığımızı düşündüğümüz şeyler geçerliliğini yitiriyor ve artık random dedikten sonra o alanda da bi ilerleme kaydetmek zorlaşıyor çünkü artık kesin olarak şu deneyi uyguladım sonucu da bu oldu diyemiyoruz işin içinde random faktrü olduğundan. şimdiye kadar da hep determinizm kullandı bilim ve biz de yle ğrendik, o olmadığı durumda nasıl aşama kaydedeceğiz hiç kestiremiyorum bile. ama işte kuantum olayı karışık ve benim hiç bilmediğim bir mesele. arkadaşların da dediği gibi gerçekten kararsızlık durumu varsa ve bu işin doğasındaysa işler biraz sarpa sarıyor, bütün bu düşündüğümüz şeylerin bir anlamı kalmıyor. :) ama tabi daha bunlar çok belirsiz şeyler, belki de dediğin gibi kuantum teorisi bu belirsizlik yüzünden bize çok zor geliyo şu anda ve zamanla taşlar rayına oturacak. o zamana kadar da bizim yapabileceğimiz şeyler tahminden teye geçmiyor ne yazık ki. hocam burada bu belirsizliğin lçüm sorunu mu yoksa maddenin doğasından mı kaynaklandığı sorulmuş, tartışılmış: http://physics.stackexchange.com/questions/114133/is-the-uncertainty-principle-a-property-of-elementary-particles-or-a-result-of-o genel olarak sylenen şu ki bu belirsizlik lçümlerden bağımsız olarak konum ve momentumu açıklayan matematiksel ifadelerden ortaya çıkıyor. sadece bir abi aksini iddaa etmiş ancak onun dediğini sorgulayacak bilgim olmadığından bir şey diyemiyorum. bunun dışında bu olaya lçüm kaynaklı bir problem olarak baksak bile şu anda random dememek için bir sebebimiz var mı ki? yani kuantum fenomenleri true random number generator üretiminde ne açıdan bakarsak bakalım kullanılabilir bence İnsan; insan olsaydı, insan olmazdı..

@mizahi hocam dediğin gibi uniform bi dağılımının gerçekleşmemesi bu quantum ilkelerine dayanan random generatorlar için de geçerli mi? tabi ki dostum. istedigin kadar meseleyi karmasiklastir, yine de -senin bilmedigin- fiziksel bir kural soz konusudur. Bu kurallara, formullere erisebildikten sonra, (kimbilir belki 100 yil, belki 200 yil sonra), su verdiginiz linkteki laboratuvarda istediginiz sayiyi urettirebilirsiniz. Ancak su anda onu random saniyorsunuz. edit: bak @Krypt in verdigi linkte ust tarafta randomness testler var, orada cesitli testler var, bakabilirsin p-value ve bu degerin uniform olup olmadigina. Ornegin bu http://qrng.anu. edu. au/NIST. php mizahi tarafından 29/Oca/16 00:37 tarihinde düzenlenmiştir All I need is a possibility.

Buremba bunu yazdı konu nerelere varmış. :) evrende herşey sebep sonuç çerçevesinde oluyor zaten birşeyin sebebini ve oluşma sürecini bilirsen nasıl oluşacağını da bilebilirsin. ama şu andaki teknoloji ile mümkün olmadığı için biz random number oluşturabiliriz diyebiliriz bence. mesela bilgisayarlar bizim için basit aletler çünkü nasıl çalışması gerektiğini biz belirleyip oluşturduk dolasısıyla bilgisayarların random sayı üretmesi gibi bir durum mümkün değil. o yüzden en mantıklı hareket olarak bizim henüz çzemediğimiz dış dünyadan veri toplayarak bunu çzmeye çalışıyor. evrende herşey sebep sonuç ilişkisine dayanmaz. bu dayanağı sağlayan bağlantılar çıkaran insan beynidir. nedensellik ilkesi bize zgü birşey. bu yüzden evreni kim yarattı sorusunu sorma isteği çıkar içimizden, çünkü beynimiz etrafında hep sebep sonuç ilişkilerini grerek gelişmiş. Ancak byle bağlantı kurabiliyor objeler arasında. Gerçekte birşeyin nedeni olmak zorunda değil? Evreni biri yaratmak zorunda değil . nedensellik felsefesini oluşturan bizleriz, bu yargıyı da çevremizden grdüklerimiz algıladıklarımız üzerinden oluşturuyoruz, peki ya algılayamadıklarımız? işin felsefi kısmına girdin ama bizim "tek dayanağımız" olan bilimin amacı sorulara cevap bulmak değil mi? yani birşey oluyorsa bir sebebi vardır diye varsayıp onun neden olduğuyla ilgili sebepler bulmaya çalışıyor en nihayetinde. eğer gidip de en başta ne oldu da evren oluştu, bir yaradan var mıydı diye bilime sorarsan sana zaten cevap veremez vermek gibi bir amacı da yok. ister bir yaradana inanırsın istersen kendiliğinden oldu dersin o tamamen senin inancınla alakalı birşey dolasıyla bir geçerliliği yok, eğer bilimden gideceksek bu şekilde varsaymak zorunda değil miyiz? . . .. . ... .

Lightsaber bunu yazdı @mizahi hocam dediğin gibi uniform bi dağılımının gerçekleşmemesi bu quantum ilkelerine dayanan random generatorlar için de geçerli mi? tabi ki dostum. istedigin kadar meseleyi karmasiklastir, yine de -senin bilmedigin- fiziksel bir kural soz konusudur. Bu kurallara, formullere erisebildikten sonra, (kimbilir belki 100 yil, belki 200 yil sonra), su verdiginiz linkteki laboratuvarda istediginiz sayiyi urettirebilirsiniz. Ancak su anda onu random saniyorsunuz. edit: bak @Krypt in verdigi linkte ust tarafta randomness testler var, orada cesitli testler var, bakabilirsin p-value ve bu degerin uniform olup olmadigina. Ornegin bu http://qrng.anu. edu. au/NIST. php Sorun şu ki eğer üretilen bu sayıların random olmadığını kabul edersek quantum fiziğinin standart teoremini reddetmiş oluyor ve şu anda quantum fiziği ile ilgili hiç bir şey bilmiyor oluruz. Amma ve lakin random sanıyoruz tabiri yanlış ve biased bence. Random olup, olmadığını bilmiyoruz demek daha doğru olur. Randomness testlerinde uniform p değeri verdiklerini ve nemli derecede randon gründüklerini biliyoruz. krypt tarafından 29/Oca/16 08:44 tarihinde düzenlenmiştir while (1<2)

konu nerelere varmış. :) evrende herşey sebep sonuç çerçevesinde oluyor zaten birşeyin sebebini ve oluşma sürecini bilirsen nasıl oluşacağını da bilebilirsin. ama şu andaki teknoloji ile mümkün olmadığı için biz random number oluşturabiliriz diyebiliriz bence. mesela bilgisayarlar bizim için basit aletler çünkü nasıl çalışması gerektiğini biz belirleyip oluşturduk dolasısıyla bilgisayarların random sayı üretmesi gibi bir durum mümkün değil. o yüzden en mantıklı hareket olarak bizim henüz çzemediğimiz dış dünyadan veri toplayarak bunu çzmeye çalışıyor. evrende herşey sebep sonuç ilişkisine dayanmaz. bu dayanağı sağlayan bağlantılar çıkaran insan beynidir. nedensellik ilkesi bize zgü birşey. bu yüzden evreni kim yarattı sorusunu sorma isteği çıkar içimizden, çünkü beynimiz etrafında hep sebep sonuç ilişkilerini grerek gelişmiş. Ancak byle bağlantı kurabiliyor objeler arasında. Gerçekte birşeyin nedeni olmak zorunda değil? Evreni biri yaratmak zorunda değil . nedensellik felsefesini oluşturan bizleriz, bu yargıyı da çevremizden grdüklerimiz algıladıklarımız üzerinden oluşturuyoruz, peki ya algılayamadıklarımız? Hello, i am nothing. I come from Neverland.

Bilimin amacı sorulara cevap vermek değil gzlemlenen doğal fenomenleri en iyi şekilde açıklamaktır. Kalın yeri açmaya kalkarsak konu çok uzar. while (1<2)

ozgunlu bunu yazdı uderbentoglu bunu yazdı Merhabalar, Aslında bu biraz derin bir konu, cevabı çok basit anlamda vermek pek mümkün değil. Ama ben olabildiği kadar düz mantık yaklaşayım olaya :) Diyelimki masanın üstünde herhangi iki obje arasından rastgele birini seçmen senden istenmiş olsun. Objelerin kesinlikle sana bir anlam ifade etmediğini farz ediyorum. Bu durumda gerçekten rastgele bir seçim yaparsın. Ama olay bilgisayara bu işlemi yaptırmak olunca mantık biraz farklı. Çünkü sen, düşünebildiğin için rastgele bu seçimi yapabiliyorken bilgisayarın bunu yapması mümkün değil. Bu durumda devreye algoritmalar giriyor. Algoritma dediğimiz şeyin zaten rastgele olması mümkün değil. Algoritmanın basitçe tanımını yaparsak; bir problemi belli bir yoldan çzmek için uygulanması gereken adımlar dizisi. Dolayısıyla algoritma dediğimiz şeyin rastgele çalışması mantığa aykırı. Mesela verdiğin para rneğinde bile paranın yüzleri arasındaki ağırlık farkı, senin parayı atış hızın gibi dış faktrler var. Bunları ve rastgele bir sayı seçme işlemini bile bir kenara bırak; başta verdiğim rneğe dneyim, herhangi iki obje arasından gerçekten rastgele bir seçimi bilgisayara yaptırabilir misin? Bence soru bu. Hocam iki obje arasında bir anlam ifade etmemesi mümkün değil ve mutlaka bir sebebe dayanarak seçim yaparsın. O sebebi ortadan kaldırmaya çalışıyoruz :D Bilgisayarın gercek random uretebilmesi mümkün degil zaten. insan faktrünü işin içine katarsak random üretilebilir. Neden? Çünkü her insan birbirinden farklıdır. Genetik olarak aynı insan yok. Dolayısıyla bir insana mouse ile programa imza at dediğimizde her biri farklı atar. Düşünün ki mouse un her bir pikseldrki koordinatları her bir pikseldeki bekleme suresi vs vs bir suru değişken girer içine ve ayni imzayi ayni kisi bile taklit edemez. Birebir aynı olması veya tahmin edilebilirligi yok. Buna bide avuç içi damar izi eklenirse bal ile kaymak olur ki gerçek random budur Barnak bassak olmuyo mu? Hello, i am nothing. I come from Neverland.

hayatta "gerçek random" diye bi'şey olmadığına gre "bilgisayarda" da olmaması çok bi'şey değiştirmese gerek. sayısal lotodaki topların "random" olarak düştüğünü kabul ediyorsak, bilgisayarın karmaşık yollar kullanarak ürettiği verileri de "random" kabul etmekte bir sakınca grmüyorum. sorunun cevabı, mümkün değil. sevgiler.. konu bu kadar basit aslinda. hayatta gercek random olmadigi icin estimation methodlari vardir. ve gun gectikce tahmin sonuclari yuzde yuze daha yaklasmaktadir. random sanilan degerler gercekten random olsaydi, estimation theory alani hic olmazdi. bir arkadasin soyledigi gibi olasiliksiz romanini okumanizi tavsiye ederim ben de. All I need is a possibility.

https://www.random.org/ bu amcaların gerçek random diye iddaası var random sayı oluşturuzken şyle bir kaynak kullanalıla bilir gibi bir radyoaktif numunenin içinde hangi atomun nezaman blüneceğini bilemiyoruz ve rastgele gerçekleşenbir olay diğer bir alternatif gene aynı mantıkla uzaydan dünyanın atmosferine hangi parçacığın hangi enerji hangi ynde gireceği rastgele bir olaydır detaylı bilgi için: karıncalı tv gibi gibi wert tarafından 26/Oca/16 19:31 tarihinde düzenlenmiştir |sadece aptalların başarısı ders notu ile lçülür|

Pc de random sayi uretirken vb ne olduğunu bildigimiz bir değişkene gre alıyoruz. O yüzden gerçek random olmuyor. Ama doğa da ne olacağı belli olmayan degiskenlere gore random uretirsek bu gerçek random olur. Bilgisayar da mouse hareketine gore üretilebilir diye düşünüyorum imza attirilarak Parmak izi ile olabilir. aksata tarafından 26/Oca/16 14:07 tarihinde düzenlenmiştir Bazıları zgürlüğü sadece kendileri gibi düşünenlere reva grüyor...

1- amac rasgele numara olusturmak mi? 2- amac tahmin edilemeyen rastgele rakam olusturmak mi? 1. amaclaniyor ise her platform da random fonksiyonlarla rakam olusturulabilir. 2- amaclaniyor ise rastgele olusturdugun degerleri 2-3 defa tekrar rastgele olusturdugun rakamlarla carp/bol/topla/cikart onu xor vb fonksiyonlara tabi tut cikan sonuc tahmin edilemeyecek rakam olusacagini dusunuyorum. Abi şyle diyeyim o ikinci dediğin de çok rastgele değil, tamam olasılık uzayı büyüyor ama sonuç olarak rassallıktan ziyade algoritma gizliliğine dayalı birşey. Ben şyle bi link bırakayım https://www.bilgiguvenligi.gov.tr/gizlilik/rsa-algoritmasi.html zellikle yapılan ataklar kısmı... yani aslında bizim düşündüğümüz şeyler pek de bir halta yaramıyor ciddi manada bir güvenlikten bahsedersek :D :)

Random nedir? Sonucunu bilmediğimiz şeylere random diyoruz. Aslında hiçbirşey random değildir. Biz bilmediğimiz için bize gre randomdur. Bilgisayarın gelişi güzel sayı seçmesine gelirsek. Bütün şartlar eşitse ve yanında aynı zelliklere sahip bir bilgisayar daha varsa her ikisinin de saat vasıtası ile random sayı üretmesini istiyorsak her ikiside aynı sonucu verecektir. Ve bu bence random değildir. Syntax error..