üniversitedeyken bir dersteki projemdi. elle bir kondansatr yapmıştım. içiçe geçebilen iki silindir demirin arasına saf akü suyu koyup, kapasitesini nF lar cinsinden lçebilmiştim. demirlerin iletkenliğini artırmak için etrafını porçzle sileyim derken, zehirlenmiştim bile. hey gidi günler bulabilirsem dkümanını paylaşayım bu konuya All I need is a possibility.

Bu grdüğünüz metal film kondansatrleri İzmir'de ne çankaya'da ne gıda çarşısında hiçbir yerde bulamadım.

Kondansatrler elektrik enerjisini depolamak amacıyla kullanılan devre elemanlarıdır. Karşılıklı duran ve aralarında fiziksel bir temas olmayan iki ayrı plaka ve plakalara bağlı ikiayrı iletken telden oluşurlar. Devrelerde C harfiyle temsil edilirler. Her bir plakaya elektrotdenir. iki iletken arasında bir yalıtkan madde vardır. Bu yalıtkan madde hava, mika, seramik, mumlu kağıt gibi maddelerden yapılmıştır. alternatif akım devrelerinde, elektrik yükünü biriktirmek kapasitif reaktans sağlamak amacıyla kullanılan gereç. Temelde bir ince yalıtkan ile birbirinden ayrılmış iki iletken levhadan oluşan aygıt. resimde kondansatrün genel yapısını greceksiniz. Kondansatrün genel yapısı çeşitli kondansatrler. kısa bir not yeni chip kondansatr çıkmış onunla ilgili bilgim yok. Kondansatrün genel devre sembolü Kondansatr sığası plakaların yüzey alanı ve plakalar arasındaki mesafeyle ilişkilidir. Ayrıca plakalar arasındaki yalıtkan maddenin yalıtkanlık zelliği de kondansatrün sığasınıetkiler. Kondansatrlerin elektriksel değeri kapasitans olarak adlandırılır ve birimiFarad'dır. Genel olarak "C" harfi ile sembollendirilir. Birimi ise " F " Farad' tır. Kondansatrler DC akımda açık devre gibi çalışır. rnek olarak Şekildeki'nebenzer bir devre kurabilirsiniz. Üreteç olarak 9V'luk bir pil uygun olur. Lamba olarak düşükgerilimle çalışacak bir lamba kullanabilirsiniz. Değeri büyük kutupsuz bir kondansatrkullanın (r: 470mF). Devreden akım geçecek şekilde bağlantıyı yapın ve kısa bir sürebekleyin (5-10sn). Bekledikten sonra üreteci çıkartınız ve hemen ardından lambayı kondansatr uçlarınabağlayın. Tüm bu süreci dikkatlice gzlemleyiniz ve izlenimlerinizi arkadaşlarınızlapaylaşınız. Kapasitr: Kondansatr kapasitesi farad olarak adlandırılır ve 'F' harfiyle gsterilir. Farad birimiyalnız başına çok büyük bir sığaya karşılık geldiğinden ast katları kullanılır. Şekil 2.5'dekondansatrlerde yaygın olarak kullanılan katlar gsterilmiştir. rnek: 0,1mF = ...? nF eder. m ve n kat sayıları arasındaki fark103(1000) kadardır. Mikro kat sayısı nano kat sayısının 1000 katı olduğu için:0,1mF = 100nF yapar. rnek: 1200pF = ...? mF eder. p ve mikro kat sayıları arasındaki fark 1milyondur. Piko kat sayısı mikro kat sayısından küçük olduğu için 6 basamak sola gidilir:0,0012mF yapar., Bir kondansatrun elektrik yükü taşıyabilme yeteneği yani kapasitesi C ile gsterilir ve levhalarda birikmiş elektrik yükünün levhalar arasındaki potansiyel farkına oranına eşittir. C = Q / V. (1) Bir kondansatrde biriken enerji ise: 2 j = C V. ( 2) dir. Buradaki birimler Farad, volt, coulomb, joule olarak kullanılır. Farad 1 Mikrofarad 10 - 6 farad Nanofarad 10 - 9 farad Pikofarad 10 -12 farad Bu lçüye gre 0.047 mf = 47 nf = 47.000 pf olur. Bir kondansatrü bir direnç ile bir doğru akım kaynağına bağladığımızda, devrenin açılması ile kondansator levhaları üzerinde elektrik yükü birikir ve levhalar arasında bir potansiyel farkı meydana gelir. Burada, kondansatrun dolması tabir edilen, potansiyel farkının oluşması için bir zaman gerekir. Bir voltage - zaman grafiğinde bu tabii logaritmik bir fonksiyondur. Kondansatrün seri paralel bağlantısı Pratikte bir kondansatrün iç direnci ihmal edilemez. En azından kondansatrü devreyebağlayan telin bir direnci olur. Boş bir kondansatrün dolması ya da dolu bir kondansatrün boşalması aniden meydana gelmez. Gerek dolma gerekse boşalma olayları devrenin zaman sabitine bağlı olarak değişir. Seri RC devresinde zaman sabiti C kapasite değeri ile kondansatre seri olarak bağlı olan dirençlerin toplamının çarpımına eşittir. Devrenin zaman sabiti t ile gsterilir ve t : r c dir devrede S anahtarı kapatıldığında kondansatr uçlarındakigerilim değişimi aşağıdaki şekilde verilmiştir.. Boş bir kondansatrün anahtar kapatıldıktan 1t süresi sonunda uçlarında kaynak geriliminin %63 ü kadar bir gerilim olur. 4-5 t süresi sonunda ise kondansatr uçlarındaki gerilim, kaynak geriliminin yaklaşık %99 'una erişir. Dolu bir kondansatr yine aynı değerli direnç üzerinden boşaltılacak olursa olursa, 1t süresi sonunda uçlarındaki gerilimin %37 sine düşer. Sabit KondansatrlerKapasitesi değişmeyen kondansatrlerdir. Değişik türlerde sabit kondansatrler vardır. Kutuplu ya da kutupsuz olarak ayrılabilirler. Kutuplu kondansatrlerde artı eksi kutupların devreye doğru bağlanması gerekir. Aksi durumda levhalarda aşırı ısınma meydanagelir ve kondansatr delinebilir. sabit kondansatrler yapılarında kullanılan dielektrik maddenin cinsine gre değişik şekilde isimlendirilirler) yüksek kapasiteli bir kondansatr elde edebilmek için plakalar arasındaki mesafe oldukça küçültülür bunun için plakalar arasında ince bir elektrolit tabaka oluşturulur. elektrolit ile metal plakalar arasındaki yalıtımı şnce bir(yaklaşık 10 üzeri -4 mm oksit filmi sağlar. iletken levha oksit ve elektrolitten oluşan yapı kapasite etkisi gsterir. byle üretilen kondansatrün kapasitesi çok yüksektir ve elektrolit kondansatr olarak isimlendirilirler. kapasiteyi dahada arttırmak için metal plakaların yüzeylerine dalgalı şekil verilir. bylece yüzey alanı artar ve kapasitede artar. son geliştirilen elektrolit kondansatrler tantaldan yapılmaktadır. elektrolit kondansatrler mutlaka doğru gerilimle çalıştırılmalıdır. gerilim ters bağlandığında yalıtkan oksit film bozulur. ters polarma nedeni ile oluşan gaz basıncı kondansatrün patlamasına neden olur. Film KondansatrlerBu kondansatrlerde dielektrik malzeme olarak plastik bir malzeme olan polistrenfilm, polyester film gibi malzemeler ya da metal kaplı polyester film kullanılır. Şimdibunların zelliklerine bakalım: Polyester Film KondansatrlerHata payları yüksektir. Hata payları +%5 - +%10 arasıdır. Hata paylarının yüksekolmasına karşın ucuz ve kullanışlıdırlar. 1nF 0,47mF arası kapasitelerde bulunabilir. soldaki polyester kondansatrün yüksekliği 18mm, genişliği 13mm vekalınlığı 7mm'dir. Kapasitesi 0,22mF'dır. Resmin sağında yer alan kondansatrün yüksekliği14mm, genişliği 11mm ve kalınlığı 7mm'dir. Kapasitesi 0,47mF'dır Polistren Film KondansatrlerBobin gibi bir yapıda üretildiklerinden yüksek frekans devreleri için kullanımlarıuygun değildir. Frekansı birkaç yüz KHz'i geçmeyen filtre ve zamanlama devrelerinde kullanımlarıuygundur. Metal Kaplı Film KondansatrlerBir çeşit polyester film kondansatrdür. 1nF 2,2mf arası kapasitelerde bulunabilir. Film kondansatrlerin kutupları yoktur. Yaygın olarak filtre devrelerinde kullanılırlar Seramik KondansatrlerDielektrik maddesi olarak seramik kullanılmıştır. Uygulamada mercimek kondansatrolarak da adlandırılır. Kapasiteleri düşüktür. Hata payları çok yüksektir. Hata payları +%20 dolayındadır. Kapasiteleri sıcaklık ve nemden etkilenir. Enerji kayıpları az olduğundan çoğunlukla yüksekfrekanslı devrelerde kullanılır. Kutupları yoktur. 100pF'lık bir mercimek kondansatr yaklaşık 3mm çapındadır Mika KondansatrlerDielektrik maddesi olarak yalıtkanlığı çok yüksek olan mika kullanılmıştır. Çokyaygın kullanım alanı vardır. Karşınıza en sık çıkacak kondansatr türlerindendir. Kapasiteleri 1pF 0,1mF arasıdır. Çalışma gerilimleri 100 V-2500 V arasıdır. Hatapayları +%2-+%20 arasıdır. Elektrolitik KondansatrlerYalıtım grevi gren ve asit borik eriğine emdirilmiş ince bir oksidasyon zarıkullanılır. İletken olarak alüminyum ya da tantalyum levhalar kullanılır. Yalıtkan malzemesiçok ince olduğundan çok yüksek kapasitelere ulaşmak mümkündür. Kutupsuz ya da kutuplu olarak üretilirler. yukarıdaki kondansatr kutupsuz elektrolitik kondansatrdür. Çalışma voltajı 400VDC ve sığası 470 F'dır. Dikkat edilirse çalışma voltajı düştükçe boyut küçülmektedir. Sağdaki kondansatr 1000 F gibi yüksek bir kapasiteye sahip olmasına karşın çalışma voltajı 35V olduğundan boyutu diğer iki kondansatre gre oldukça küçüktür. Bu kondansatrlerin kapasite değerleri 1 F'dan 40000 F'a kadar değişmektedir. SMD KondansatrlerÇok katmanlı elektronik devre kartlarına yüzey temaslı olarak monte edilmeye uygunyapıda üretilmiş kondansatrlerdir. Boyutları diğer kondansatrlere gre çok daha küçüktür;ancak mercimek ve mika kondansatrlerle erişilen sığa değerlerine sahip olarak üretilirler Ortada ve sağda SMD kondansatr, solda kağıtlı kondansatr. SMD kondansatrcımbızla tutturulmuş Solda 2mm genişliğinde 100nF'lık SMD kondansatrler, sağda8mm genişliğinde10nF'lık mika kondansatr Ayarlı Kondansatrler: nceden belirlenmiş sınırlar içerisinde, kapasitesi değiştirilebilen kondansatrlere ayarlı kondansatr denir. ayarlı kondansatrler genelde lc osilatr devrelerinde kullanılır değişken kondansatrlerde yalıtkan ve birbirleri ile olan açıları ayarlanabilen iki plaka kullanılır ayarlı kondansatrler trimer ve varyabl olarak ikiye ayrılır.trimer kondansatr : kapasitenin zaman zaman değiştirilmesi istenen yerlerde kullanılırlar kapasite ayarı tornavida ile yapıldığı için tornavidalı ayarlı kondansatrde denir. dielektrik madde olarak mika hava seramik kullanılmakta. varyabl kondansatr : birbirinden mika veya hava ile yalıtılmış iki plaka grubundan oluşur. plaka grublarından biri sabittir. diğeri ise hareketlidir. milin dndürülmesi ile plakalar birbirine yaklaşır ve uzaklaşır bylece kapasite değişir. kondansatrün okunmasını ğrenebilmek için renk kodlarına bakalım şimdi gelelim kondansatr değerlerini okumaya bir kondansatrün değerini nasıl biliriz? Kondansatrlerin kapasitesi ve çalışma gerilimleri yükseldikçe gvde boyutları dabüyür. Büyük kondansatrlerde kapasite değeri ve çalışma gerilimleri üzerlerinde yazılıykenküçük boyutlu kondansatrlerde bazı kısaltmalar kullanılır. Sıfır (0) yerine nokta konmasıbuna rnek gsterilebilir. Eğer yazılı değerin içinde birim kullanılmışsa birimin yazılı olduğu yerde virgülolduğu varsayılır. yukardaki resimde 2n2 kodu ve 50 değeri olan kondansatrün sığası = 2,2nF ve çalışmagerilimi=50V'tur. zellikle mercimek kondansatrlerde 10 sayısının yanına rakam yazılarak sığa değeribelirtilir ve birim yazılmaz. Bu durumda kondansatr sığası piko farad üzerindendeğerlendirilir. 10 sayısının yanında yer alan rakam kadar 10 sayısının yanına sıfır (0)eklenir. resimde ikinci kondansatrde 104 kodu olan kondansatrün sığası = 10.0000 pF = 100nF'dır. Yine çoğunlukla mercimek kondansatrlerde birim yazılmadan doğrudan sayınınkendisi yazılır. Bu durumda kondansatr sığası o sayının pF değeri kadardır. yine resimde üçüncü 470 kodu olan kondansatrün sığası = 470 pF'dır. Bazı kondansatrlerde sayının nüne birim eklenir. Burada birimin eklendiği yerde 0. olduğu varsayılır. yine resimde drdüncü p68 kodu ve 100 değeri olan kondansatrün sığası 0.68pF ve çalışmagerilimi 100V'tur. Seramik kondansatrlerin renk kodları yukarıdaki şekildeki gibidir. Birinci renk sıcaklık katsayısıdır Daha sonraki 3 renk halkası değer renkleridir Son halka ise toleransı gsterir alttaki resimde çarpanlarını grceksiniz Tantal kondansatrler de şekilde grüldüğü gibi değerlendirilir. Birinci tip tantallarda, birinci ve ikinci renk standart renk tablosundan okunur. ortadaki çarpan yuvarlağıdır. Yani bununla çarpılır. Siyah 1 kahve 10 kırmızı 100 beyaz 0.1 gri 0.01 dir. Son renk olan pembe ye tekabül eden voltaj renkleri ise şyledir. Sarı 6.3 yeşil 16 mavi 20 gri 25 beyaz 3 siyah 10 pembe 35 volt. İkinci tip tantallarda işaretli çizgili taraf positif bacağı gsterir. Üst rakam mikrofarad olarak kapasiteyi alt rakam ise voltajı belirtir. Polyester kapasitorlerde ise durum şyledir. 5 adet şeritten ilk ikisi standart renk kodundan okunur ve pf değerindedir.. Üçüncü şerit çarpandır. Tolerans siyah % 20, beyaz %10 yeşil % 5'dir. Voltaj ise kahve 100 kırmızı 250 sarı 400 volt anlamındadır. Mercimek tabir ettiğimiz yuvarlak kondansatrlerin pek çok çeşidi vardır. Üzerinde yalnız rakam yazanlarda p veya n harfi başta veya ortada ise nokta anlamına gelir. p pikofarad n ise nanofarad anlamındadır. P 82 = 0.82 pikofarad 5p6 = 5.6 pikofarad n 22 = 0.22 nanofarad = 220 pf demektir. Yine bu tip yuvarlak kondansatrlerde 104M 103K 222K 472M 4R7D gibi yazılar grürüz. Burada ilk drt ifadedeki gibi olanlarda ilk iki rakam ilk iki sayıdır, daha sonra gelen 4,3,2 gibi sayılar okadar sıfır anlamındadır. M %20 K %10 J % 5 G %2 F % 1 tolerans demektir. Burada ki kondansatrler; 10.0000 pf = 0.1 μf 10.000 pf = 10 nf 2200 pf 4700 pf değerindedirler. Son olarak belirtilen 4R7D gibi tiplerde ise 4 ve 7 ilk iki rakamı R ise noktayı gsterir ve bu kondansatr 4.7 pf ve 0.5 pf hassasiyettedir. Yuvarlak kondansatrlerin bazılarında tepe renk şeridi bulunur, bu sıcaklık katsayısı renk kodudur. Elektrolitik kondansatrler bağlanırken + ve - kutuplara dikkat edilir. Paralel bağlı kondansatrlere kapasite kondansatr değerlerinin toplamı kadardır. Seri bağlı kondansatrlerde: 1/c1 +1/c2 + . 1/cn = 1/c olur. Eğer seri bağlanan kondansatr elektrolitik ise kutupları pillerin seri bağlanması gibi bağlanır. Elektrolitik kondansatrler paralel bağlandığında düşük voltajlı kondansatr dayanma gerilimi geçerlidir. Seri bağlandığında ise kapasitesi en az olan kondansatr uçlarında en fazla gerilim olacağı gz nüne alınmalıdır. son olarak kondansatrün sağlamlık kontrolü nasıl yapılır onu bilmekte fayda var. şimdilik derleyip topladığım kondansatrden bu kadar işte geldik gidiyoruz bilinmez diyara, Eskiden karpuz idik şimdi dndük bir hıyaraaaaa