BlueAyaz = BlueWorld17.09.06 Bir Sunucu Doğuyor. n Bilgi; Bu yazımda sizlere daha nceden anlattığım donanım ve gereksinimleri tanıyarak tamamladıktan sonra, iş bunları birleştirip ortaya sunucumuzu çıkartmak kaldı. Şimdi okuyacağınız yazımda da bunu açıklayacağım. Yazı içerisinde bulabileceğiniz kısa başlıklar; Windows Server 2003 Seçimi... IIS Ve DNS Server Ayarları Ve NS oluşturma... Hosting Nedir? Ve Hosting hizmeti için gereksinimler... Reseller Nedir? Ve Reseller için gereksinimlerDedicated Co-Location Hakkında Bilgi... Gelecek Yayına Ait İçerikler... Ve Son Szler... Şimdi en son yazımızda ğrendiğimiz sunucu- istemci ilişkisinden yola çıkarak ilk nce sunucu olacağız. Boş bir sunucu ile hizmet veremeyeceğimize gre hangi işletim sistemini seçeceğiz. nceki yazıyı okumayanlar için bu blümü yazıyorum. Windows Server 2003 ailesi farklı sürümler ile farklı ihtiyaçlara hizmet vermektedir. Linux Server kurduğumuzdan sıra Windows Server'da. Peki, sürümleri neler? Windows Server 2003 Standart EditionWindows Server 2003 Enterprise EditionWindows Server 2003 Web EditionBunların arasından bizim için olanı sizinde tahmin ettiğiniz gibi Web Edition'dır. Gerekli Lisan'ı aldıktan sonra makinemize yükleyebiliriz. Fakat deneme amaçlı kullanacaksak korsana başvurmaya gerek yoktur. Microsoft Türkiye Server 2003'ün 180 gün deneme limiti olan sürümünü bize veriyor. Fakat bu işletim sistemini elde edebilmek için. NET hesabımızın olması gerekmektedir. Hesap oluşturmak için http://www.passport.net/ sitesinden kayıt olabilirsiniz. Hesabı olanlar ise, http://www.microsoft.com/windowsserver2003/evaluation/trial/privacy. mspx bu adresten yükleyebilirsiniz. Çıkan Sayfadaki uyarıları okuyarak kabul ediyorsanız I Agree link'ine kabul etmiyorsanız Cancel link'ine tıklamanız gerekmektedir. Eğer İngilizceniz bu sayfayı okumak için yeterli değil ise lütfen yardım alınız. Biz I Agree diyerek devam ediyoruz ve karşımıza e-posta adresimizi ve şifremizi soran ekran çıkıyor. Bu hesabı daha nce verdiğim passport sitesinden aldığınız veya msn Messenger ile Hotmail'e giriş yaptığınız hesaplarınızda geçerlidir ve kullanabilirsiniz. Daha sonra karşınıza birleşik devletlerde oturup, oturmadığınızı soran bir ekran çıkacak biz Türkiye'de olduğumuzdan hayır cevabını vereceğiz. İşlemimize Contunie butonuna basarak devam edeceğiz. Sayfa yüklendikten sonra kişisel bilgilerimizi soran bir form ile karşılaşacağız ve kırmızı yıldız ile işaretli alanları doldurarak tekrar Contunie tuşuna basacağız. Eğer her şey yolunda gitti ise bize işlemimizin tamamlandığına dair bir yazı ve contunie ve cancel seçeneklerinin olduğu bir sayfa çıkarak buradan da Contunie ye basarak devam edeceğiz. İlerledikten sonra karşımıza iki blümden oluşan açılan menülü bir sayfa çıkacak ilk menüden ilk seçeneği seçerek biz devam ediyoruz. Çünkü bizim sistemimiz 32bit x64 olanlar ise listeden 3. seçeneği seçerek devam edecekler. Bu seçimi yaptıktan sonra alt menü aktif hale gelecek bu menüde CD ve Download seçenekleri bulunmaktadır. CD sadece Birleşik Devletlerde Geçerli Olduğundan biz Download'ı tıklayacağız. Daha sonra en altta ürün listemize ilk açılır menüden seçtiğimiz Windows server 2003 R2 Enterprise Edition 180-day Try (32bit x86) English yazısı gelmesi gerekmektedir. Şimdi hemen yazının sağ tarafında ki Proceed resmine tıklıyoruz. Bekleme ekranını geçtikten sonra açılan formda kırmızı yıldız işareti ile işaretlenmiş tüm alanları dolduruyoruz ve contunie to resmine tıklıyoruz. Karşımızı yapmış olduğumuz işlemlerin bir zeti çıkıyor. Son kontrolümüzü de yaparak Submit resmine tıklıyoruz. Eğer her şey yolunda gittiyse Thank You! Yazan bir sayfa karşımıza çıkar ve işlem dokümanını bize gsterir. Download ve Lisans numarası e-posta adresine gnderilmiştir. E-postanıza girerek yazılımı indirebilir ve lisans numarasını kullanarak aktif hale getirebilirsiniz tabi bu lisans 6 aylık bir lisanstır. Daha sonra gerekli ücretini deyerek Microsoft yetkili satıcısından tam lisans'ını almamız gerekmektedir. Yazılımı indirdiğinizi ve yüklediğinizi kabul ederek artık bu yazımı merakla bekleyen okurlarıma dnmek istiyorum. Şimdi ellimizde Windows Server 2003 oldu. Ama Enterprise Edition Sürümü Ama Web Edition sürümü hepimizde Windows Server 2003 var. O zaman bir web sitesi yayınının nasıl olacağını ve ayarlarını anlatmaya başlayayım. Daha nceki yazımda da belirttiğim gibi Statik ip'imiz hazır ve ADSL bağlantımız açık. Biz bu işlemleri ev bağlantılarına gre konunun başını ve çalışma prensiplerini kavramanız için yazıyorum. Normalde evde ADSL bağlantısı üzerinden Hosting, Reseller, Ve Dedicated işlemlerini yürütemezsiniz. Nedeni ise bant genişliğinizin ve bağlantı hızınızın yetmeyeceğidir. Normalde Data Center'lar 10Mbit / 100Mbit ve 1Ggps arasında hat kullanırlar. Sizin kullanabileceğiniz en yüksek hız ise 2Mbit onunda faturası çok ağır olur. Bu yüzden sadece deneme amaçlı veya birkaç kendimize ait sitemizi host etmemiz için kullanabiliriz. Şimdi gelelim sitemizi nasıl kendi sunucumuzdan yayınlayacağımıza. Bildiğiniz gibi DNS'ler ip'leri alan adlarına ynlendirme işlemini Gerçekleştirirdi. Şimdi bizim elimizde de bir alan adı var ve bir de sunucu ip'si, o zaman nce alan adımızı bilgisayarımıza ynlendireceğiz. Ama bunun ncesinde ynlendirilecek makinemizi hazır hale getirmemiz gerekmektedir. nce Windows Server 2003 CD'mizi veya DVD'imizi takarak IIS 6,0'ı yükleyelim. Bunu yaparken de şunları da aradan çıkartalım FTP, Frontpage 2002 Server Ext. Ve ASP. NET'İ de aradan çıkartalım. nce bilgisayarıma ve orada ki sol tarafta ki listeden Program Ekle Ve Kaldıra Tıklıyoruz. Buradan Açılan Pencereden Windows Bileşeni Ekle / Kaldır butonuna tıklıyoruz. Açılan pencerede ki listeden Internet Information Services Seçeneğini işaretliyoruz ve faremiz ile IIS seçili iken ayrıntılara tıklıyoruz. Karşımıza "Windows Components Wizard" açılacaktır. Buradan Application Server seçeneğini seçip ayrıntılar butonuna tıklıyoruz. ASP. NET ile sayfalarınız var ise aynı ekranda ki ASP. NET seçeneğini de işaretlemeyi unutmayınız. Yayın yapabilmemiz için gerekenler "Common Files" ve "World Wide Web Services "'dır. Yükleme işlemini tamamladıktan sonra Başlat > Administrative Tools > Internet Services Manager şeklinde ulaşılabilir. Buradan IIS ynetim ekranına tıkladığımızda yanda ki sekmede Bilgisayarınızınadi şeklinde bir açılır sekme greceksiniz bunu açtığınızda altında web siteleri seçeneğini greceksiniz. Bu sekmemiz bizim barındırdığımız web sitelerini ynetmemizi sağlar. Sol Tarafta Web Sitelerine tıkladığımızda sağ tarafta siteler listelenir. İlk sitemiz Default Web Sitesidir. Bunu kendi sitemize gre ayarlayacağız. Sitemizin FTP'si yani ana dizini bilgisayarımzı da genelde "C:\Inetpub\wwwroot" şeklinde olur içine rnek web sitemiz için bir yer açalım adı ise rnek-sitemiz. net olsun. IIS penceresine gidelim ve oradan Default Web Site'nin üzerinde sağ tıklayalım vezelliklere tıklayalım, açılan pencereden ayarlarımızı yapmaya başlayalım. İlk açılan Web Sitesi sekmesinden ilk satıra sitemizin ismini yazabiliriz. rnek-sitemiz. net yazdık. 2. satıra aldığımız statik IP'yi yazıyoruz ve hemen yanında ki Gelişmiş butonuna tıklıyoruz karşımıza bir ekran çıkacaktır. buradan üst taraf'a ekle tuşuna basarak 2 adet veri ekleyeceğiz. İlk işlem için Ekle tuşuna basıyoruz ve açılan pencereden ilk blüme eğer açılan listede yok ise tekrar sabit IP'mizi yazıyoruz, altına internet çıkış kprüsü olan 80 yazıyoruz. Altına da ornek-sitemiz. net yazıyoruz ve tamam 'a basıyoruz. Ardından tekrar aynı işlemleri bir kez daha yapıyoruz fakat bu sefer en alt kutuya www.ornek-sitemiz.net yazıyoruz. Bu işlemi yaparak sitemize başına www yazılarak ve yazılmadan ulaşılabilmesini sağlamış oluyoruz. Ardından üst sekmelerden Giriş Dizini Sekmesine tıklıyoruz. Bu pencereden sitemizin giriş dizini okuma yazma- çalıştırma gibi izinlerini ayarlayacağız. Daha ncede sylediğim gibi ana dizinimiz eğer biz sana dizin oluşturmamışsak C:\inetpub\wwwroot'tur. Biz bunun içine de ornek-sitemiz. net diye bir klasr oluşturmuştuk bu yüzden gz at'a tıklayarak C:\Inetpub\wwwroot\ornek-site. net dizinini seçiyoruz. Ardından Okuma / Ziyaretleri Günlüğe yaz / Bu kaynağı dizine ekle 'yi işaretliyoruz. Eğer sitemizde bir veri tabanı varsa rneğin Access mdb gibi bu veri tabanının olduğu yere de yazma izni vermeyi unutmayalım. Yoksa iç sunucu hatası gibi hatalar ile karşılaşırız. Belgeler Sekmesinden ise sitemizi yayınladığımız dizine koyduğumuzda ana sayfan olarak grmesini ve otomatik yayınlamasını istediğimiz sayfa adlarını ekleriz. Bu listede standart olarak default. asp / index.htm / index.html vardır biz buraya default.aspx gibi kullanacağımız ana sayfa adı farklı ise ekleyebiliriz. . İzinlerimizi ve dizinimizi de ayarladıktan sonra şimdi sıra geldi alan adımızı sunucumuza aktarmaya bunun için alan adımızı aldığımız firmaya başvurmalı veya paneli varsa buradan yapmalıyız. Yapacağımız işlem NS tanımlamasıdır. Sunucu ip'mizi kullanarak 2 tane ns tanımlamamız gerekmektedir. Bunları şu şekilde tanımlayacağız. Ns1. ornek-sitemiz. net ns2. ornek-sitemiz. net ve alan adımızı daha sonra bu ns lara ynlendireceğiz. Bunu yaptıktan sonra bileşen ekle kaldır dan kurduğumuz DNS Server'a gre sunucumuzuda ayarlamamız gerekmektedir. Domain Name System'i kurarken halen bilgisayarınıza sabit IP adresinizi vermediyseniz size bunu soracaktır. NS'larımızı ns1. ornek-sitemiz. net ve ns2. ornek-sitemiz. net olarak ayarladığımıza gre pc adımızı da buna gre ayarlayalım. Masa üstündeyken Bilgisayarım 'a sağ tıklayalım ve zeliklerden 'i seçiniz. Bilgisayar Adı sekmesine geçin ve ardından Değiştir butonuna tıklayınız. Açılan pencereden "Bilgisayar İsmi" Alanına ornek-sitemiz. net yazıyoruz, siz kendi sitenizin bilgilerine gre doldurunuz tüm alanları. Ornek-sitemiz. Net'ten nceki kısma ns1 giriyoruz. Çünkü ns tanımlamalarında ns1. ornek-sitemiz. net olarak tanımlamıştık. Diğer düğmesine tıklayarak Primary DNS suffix of this computer yerine de host kaydına sahip olan alan adını giriniz. Tüm ekranları okey diyerek kapattığımızda yaptığımız işlemlerin geçerli olabilmesi için bilgisayarımızı baştan başlatmamız gerekmektedir. Bilgisayarımızı baştan başlattıktan sonra daha nceden kurduğumuz DNS Server'ımıza gidiyoruz. Start > Administrative Tools > DNS e tıklayarak ynetim paneline ulaşıyoruz, ardından Forward Lookup Zone blümüne alan adlarımız ve tüm alt alan adlarımızı eklememiz gerekiyor. Bunun için ise Forward lookup zone blümüne sağ tıklayıp New Zone oradan da Primary Zone seçeneğini tercih ediyoruz. Açılan pencereden zone name kısmına ornek-site. net yazıyoruz. Next tuşuna basarak sihirbazın sonuna kadar ilerliyoruz. Oluşturduğumuz bu alan adına tıkladığımızda bazı kayıtların otomatik oluştuğunu grüyoruz. Şimdi alan adımıza sağ tıklayarak New Host seçeneğini seçiniz. İlk seferde sadece sabit ip numaranızı girerek Add host diyin. 2. seferde ornek-site. net diyerek ip numaramızı yazıp add host diyoruz ve www yazarakta ulaşılabilmek için name kutusuna www yazarak add host diyoruz. Burada dikkat etmemiz gerek ip adresleri kontrol etmek add host'a tıklamadan nce sabit ip'inizi doğru girdiğinizi bir kez daha kontrol ediniz. Ve sabit ip'nizin bilgisayarınızın ip'si değil ADSL'e atanan sabit IP olduğunu unutmayınız. Tüm alana adlarını ve alt alan adlarını ekledikten sonra done diyerek pencereden çıkınız. Eğer e-posta hizmeti de kullanmak isterseniz New Mail Exhanger seçeneğini kullanmalısınız. Unutmayınız Bileşen ekle kaldırdın POP3 hizmetini ve SMTP hizmetini yüklemiş olmanız gerekmektedir. Birde host dizinimizi paylaşıma açmak kaldı. Bunun için IIS yneyim panelinden sitemizin ayarlarına giriyoruz oradan dizin güvenliği sekmesinden ilk Düzenle Edit sekmesini seçiyoruz. Ardından Anonymous Access seçeneğini işaretliyoruz. Hemen altta ki Gz at tuşuna tıklıyoruz ve Gelişmiş butonundan şimdi bul 'a tıklıyoruz. Çıkan listeden "iusr_ornek-sitemiz. net" i seçiyoruz ve Tamam 'a tıklıyoruz ardından eğer seçili değil ise "IIS'nin şifreyi kontrol etmesine izin ver" seçeneğini işaretliyoruz. Son olarakta C:\Inetpub\wwwroot\ornek-sitemiz. net kısmına sitemizi koymak kalıyor. Ama bir alternatifi olarak sanal dizin oluşturup sitenizi buranda da yayınlayabilirsiniz. Bunu ise IIS ynetiminden sitemizin üzerinde tıklayıp Yeni seçeneğinden Sanal Dizin 'i seçiyoruz çıkan sihirbazdan ilk pencereye sanal dizinimizin adını ardından yolu ve izinlerini verip bitiyoruz. Artık buraya sitenizin sayfalarını koyarak sitenizin yayınlayabilirsiniz. Son bir hatırlatma daha yapmak istiyorum server olarak kullandığınız makinenizde ki sabit disklerinizin dosya ynetim sistemi NTFS olmak zorunda NTFS olmayan bir diskte güvenlik ayarı yapamazsınız ve Frontpage Server Ext. Kuramazsınız. Şimdi DNS'lerimizi NS'larımıza ynlendirdiğimize gre artık internet tarayıcımıza girerek www.ornek-sitemiz.net yazarak sitemize ulaşabiliriz. Eğer siteniz nceden farklı bir sunucuya ynlendirilmiş durumda ise o zaman sitenizin ynlenmesi bir, kaç saat alabilir ama merak etmeyin siteniz en geç yarım saat ile 20 saat arasında yayında olur. Sırada Hosting konumuz var. nceki yazımız içinde de çok host kelimesini kullandık. Peki nedir bu hosting?. Hosting kelimesinin Türkçede ki karşılığı Barındırma anlamına gelir. Hosting şirketleri tarafından belirli bir ücret karşılığı sunucularında size yer ayırarak web alanı, bant genişliği, web mail, veri tabanı, belirli programlama dilleri desteği gibi hizmetleri vermesidir. Bir hosting alırken ncelikle kendi çalışma ortamınıza bakınız eğer. NET dilleri ile çalışıyorsanız Windows Sunuculardan Barındırma hizmeti almanız gerekmektedir. Eğer PHP ve MySQL gibi diller ile çalışıyorsanız o zaman Unix Server'lardan barındırma hizmeti almanız gerekmektedir. Size hosting konusunda nerim biraz sonra anlatacağım Reseller ağlarına yakalanmamanız için hosting alacağınız sitenin şirket kaynı veya reseller ve dedicated hizmeti verip vermediğini kontrol ediniz. Reseller Nedir? Bu ise hosting'in gelişmiş bir türü denebilir. Bayilik olarak adlandırılan bu paketler son zamanlardan amacından saptırılarak hosting sitesi açmak insanlara sunulmaya başlanmıştır. Asıl amacı birden fazla siteye sahip kişi veya firmaların sitelerini tek panelden ynetmeleri için hazırlanmıştır. Ama bazı kişiler daha çok para kazanma uğruna bu bayilik paketlerinin domain ekleme yani hosting verme sınırlarını çok yukarılara çekmiştir. Şu an internet üzerinden sınırsız domain ekleme, sınırsız web mail ve sınırsız veri tabanı üzerine de 1GB web alanı ve 50GB bant genişliğini 10 YTL' ye veren siteler var. Demin ki yazımda bir szden sylemiştim. Reseller Ağları?. Reseller ağları olarak sylediğim sakın kafanızı karıştırmasın reseller bir iletişim protokolü değildir. Reseller ağları, Reseller paketi alarak kendini hosting firması gibi gsteren ve belirli bir müşteriden para aldıktan sonra paketinin bitmesini bekleyen dolandırıcı sitelerdir. Bu siteler ilk gibip 50 60 milyon vererek yüksek zelliklerde bir Reseller paketi alırlar. Daha sonra reklam, yanıltma ve ucuzluk etkenleri ile belirli bir müşteri kitlesini çeker herkes deme yaptıktan sonra bir, kaç ay sorunsuz hizmet verir. Ondan sonra bir bakarsınız ki sitenize girmek istediğiz de "Sayfa Grüntülenemiyor" diye bir hata mesajı alırsınız. Hemen hosting aldığınız siteye girersiniz ve orada da aynı şey. Evet bu kişi veya kişiler sizi dolandırmıştır. Yani Reseller ağının kurbanı oldunuz. Siteniz dosyalarınız çalışmalarınızın hepsi karşı kişide olabilir. Veri tabanlarınızda ki üyelerinizin kişisel bilgilerine kadar kullanılabilir. Bu yüzden hosting blümünde de anlattığım gibi Sitenin referanslarına, ne kadar süredir faaliyet gsterdiğine bir gurubun sunucusu olup olmadığına ve Reseller ile Dedicated hizmeti verip vermediğine. Reseller ve Dedicated diyorum. Çünkü Reseller paketi verebilmesi için Dedicated sahibi olması gerekmektedir. Dedicated 'su olan firmalar Reseller üzerinden satış yapan firmalardan çok daha güvenlidir. Çünkü bu insanlar ufak yatırımlar yapmadığından bir anda her şeyi toplayıp gidemezler. Üstelik anlaşmalı olduğu Data Center olduğundan kaçması gibi bir şey sz konusu değildir. Şimdi gelelim Dedicated'lara. Nedir, ne değildir? Dedicated Kiralık sunucu demektir. Data Center sahibi olan firmalar kendi sunucularını diğer kişilere kiralayarak gelir elde elderler bunu bir de aynı kiralık sunucuyu 2 ye 3 ve 4 e blerek yaparlar. Buna ise VPS Sanal Gizli Sunucu demektir. Bir makineyi 3-4 kişiye paylaştırarak yapılır. Hepinizin ekranı farklı olur kimse, kimsenin dosyalarına sitelerine v. s müdahale edemez. Sırada son konumuz olan Co-Location var. Co Location Server host'tur. Yani Sunucu Barındırma. Dedicated'den farkı buradan kendi sunucunuzu karşı firmanın Data Center 'ne gnderirsiniz. Ve oraya sadece barındırma ücreti dersiniz. Eğer Kullandığınız programların lisans'ı varsa lisans kiralama ücretlerinden de kurtulmuş olursunuz. Konuyu kapatmadan nce size Data Center'ı da açıklamak istiyorum. Data Center yüksek internet hızı ve ağ teknolojisi ile kurulmuş minimum 10 bilgisayarın bulunduğu veri merkezleridir. Buradan sunuculara 10Mbit 100Mbit ve 1Ggbs(1024Mbit) olmak üzere hızlarda internet bağlantısı sunarlar. Bunun yanında hosting-reseller-dedicated ynetiminde kullanılan programları ve sunucu işletim sistemlerinin kiralamasını da yaparlar. Aynı hizmetleri bireysel olarak karşılamak çok pahallı olacağından, kurumsal destek almanız hem çıkabilecek problemler acısından, hem de bütçenize yapacağınız katkıdan dolayı faydalıdır. Sylemeden geçemeyeceğim bir noktada hem en sağlam, hem de en tehlikeli alanlar Data Center'lardır. Eğer ufak bir data center'da sunucularınızı Host ediyorsanız. Dikkat etmeniz birkaç noktayı yazmak istiyorum. Yangın güvenliği Var mı?Güç Kaynağı Kullanıyorlar mı?Şirket Kayıtları ve KDV beyannameleri duvarda asılı mı?Ne zamandan beri faaliyet gsteriyorlar?Daha nceki birkaç müşterinin grüşleri nelerdir?Fiziksel Korumaları var mı?Beyan ettikleri ile verdikleri bağlantı hızı bir mi?Sistem Yneticileri Ve Destek Blümleri Var mı? Bu gibi noktalara dikkat ederek dolandırılmaktan veya sürekli problemler ile karşılaşmaktan kurtulabilirsiniz. Unutmayınız Lisans ücreti dediğiniz bir Data Center'a asla bakım ücreti demeyiniz. Çünkü bu ücretsiz yapılan bir hizmettir. Ama bunun dışında sunucunuza genel bakım yaptırmak istiyorsanız o zaman ücretlendirme hakkında firmanız ile grüşünüz. Lisans'ını aldığını her yazılımın web sitesinden veya telefon ile arayarak Lisans'ınız teyit etmeyi unutmayınız. Hepinize yazımı okumaya zaman ayırdığınız ve ilgi gsterdiğinizden dolayı teşekkür ederim. Gelecek Yazıda; Sunucu Hosting Panelleri Seçimi. Reseller Sistemi KurmaDedicated HazırlamaSunucu Güvenliği Ve Ateş DuvarlarıOlası Hacking Saldırıları Ve Çzüm Yolları Başlıklarını bulabilirsiz. Tekrar Grüşmek Üzere... BlueAyazİletişim Yolları : Acemiler@Gmail. Com | Co-Admin@Turkcell. Com | GodAdmins@Msn. Com | Developer@QRESELTech. Com İnsan Oğlu Topraktan Yaratıldı, Her An Çamurlaşabilir...