Sylev Türk ulusunun uygar toplumlardan anlayis ynünden de hiçbir ayriligi olmadigini gstermesi gerekiyordu. Bunu, Takriri Sükun Yasasi'nin yürürlükte bulundugu sirada yaptik. Bu yasa yürürlükte olmasaydi yine yapacaktik. Ama, buna, yasanin yürürlükte olusu da kolaylik sagladi denirse bu, çok dogrudur. Gerçekten, Takriri Sükun Yasasi'nin yürürlükte bulunusu, kimi gericilerin kamuoyunu genis lçüde agilamasina meydan birakmamistir. Gerçi bir Bursa milletvekili, bütün yasama grevi boyunca hiçbir zaman kürsüye çikmamis ve hiçbir zaman Meclis'te ulus ve cumhuriyet yararlarini savunmak için bir tek sz bile sylememis olan Bursa milletvekili Nurettin Pasa, yalniz sapka giydirilmesine karsi uzun bir nerge vermis ve bunu savunmak için kürsüye çikmistir. Sapka giyilmesinin, ''temel haklara, ulusal egemenlige ve kisisel dokunulmazliga aykiri islem'' oldugunu savlamis ve bunun, ''halka uygulanmamasini saglamaya'' çalismistir. Ama Nurettin Pasa'nin, ulus kürsüsünden costurabildigi bagnazlik ve gericilik duygulari; en sonu birkaç yerde ve yalniz birkaç gericinin Istiklal Mahkemelerinde hesap vermeleriyle sndü. Baylar, tekke ve zaviyelerle türbelerin kapatilmasi ve bütün tarikatlarla, seyhlik, dervislik, müritlik, çelebilik, falcilik, büyücülük, türbe bekçiligi vb. gibi birtakim sanlarin yasak edilmesi ve kaldirilmasi da Takriri Sükun Yasasi yürürlükte iken yapilmis islerdir. Bunlarla ilgili yürütüm ve uygulamalarin, toplumumuzun, bos inanlara bagli, ilkel bir topluluk olmadigini gstermesi bakimindan, ne denli gerekli oldugunu çok iyi bilirsiniz. Birtakim seyhlerin, dedelerin, seyitlerin, çelebilerin, babalarin, emirlerin arkasindan sürüklenen ve alinyazilarini ve canlarini, falcilarin, büyücülerin, üfürükçülerin, muskacilarin ellerine birakan insanlardan olusmus bir topluluga, uygar bir ulus gzüyle bakilabilir mi? Ulusumuzun gerçek niteligini, yanlis anlamda gsterebilen ve yüzyillarca gstermis olan bu gibi geler ve kurumlar, Yeni Türkiye devletinde, Türk cumhuriyetinde sürdürülmeli miydi? Buna nem vermemek, ilerleme ve yenilesme adina, en büyük ve düzeltilemez bir yanilgi olmaz mi idi? Iste biz, Takriri Sükun Yasasi'nin yürürlükte olusundan yararlandiksa, bu tarihsel yanilgiyi islememek için; ulusumuzun alnini, oldugu gibi açik ve temiz gstermek için; ulusumuzun bagnaz ve ortaçag anlayisli olmadigini tanitlamak için yararlandik. Baylar, ulusumuzun toplumsal, iktisadi, kisacasi, bütün uygarlikla ilgili is ve iliskilerinde verimli sonuçlar saglayan yeni yasalarimiz da, kadin zgürlügünü güven altina alan ve aileyi saglamlastiran Yurttaslar Yasasi(1) da bu szünü ettigim dnem içinde yapilmistir. Sunu sylemeliyim ki biz, her araçtan, yalniz ve ancak bir grüs için yararlaniriz. O grüs sudur: Türk ulusunu, uygar toplumlar içinde yarastigi kata yükseltmek ve Türk cumhuriyetini sarsilmaz temelleri üzerinde, her gün daha çok güçlendirmek bunun için de, zorbalik düsüncesini ldürmek... Saygideger baylar, sizi günlerce islerinizden alikoyan uzun ve ayrintili szlerim, en sonu, tarihe mal olmus bir dnemin yküsüdür. Bunda, ulusum için ve yarinki çocuklarimiz için dikkat ve uyaniklik saglayabilecek kimi noktalari belirtebilmis isem kendimi mutlu sayacagim. Baylar, bu sylevimle, ulusal varligi sona ermis sayilan büyük bir ulusun, bagimsizligini nasil kazandigini; bilim ve teknigin en son ilkelerine dayanan ulusal ve çagdas bir devleti nasil kurdugunu anlatmaya çalistim. Bugün ulastigimiz sonuç, yüzyillardan beri çekilen ulusal yikimlarin yarattigi uyanikligin ve bu sevgili yurdun her ksesini sulayan kanlarin karsiligidir. Bu sonucu, Türk gençligine, güvenle birakiyorum... . Gazi Mustafa Kemal devamı Gencliğe hitabesiyle devam eder. Umarım Türkiye Cumhuriyeti ni başka cumhuriyetler karıstırmıyoruzdur. diyalektik için kesin, mutlak hiç bir şey yoktur.. Her şeyin bir geçmişi vardir ve bir geleceği olacaktır. Her şey bir kez bulunduğu yerde her zaman icin kesin olarak bulunmaz, ve o bugünki o, kesin ve son değildir