LED, ingilizce'de Light Emitting Diode kelimelerinin kısaltılmış halidir ve Işık Yayan Diyot anlamına gelir. LED'ler elektrik enerjisini ışığa dnüştüren yarı iletken devre elemanlarıdır. LED'lerin genel grünüşü aşağıdaki gibidir. LED'lerin ortama yaydığı ışığın frekansı, spektrumun grünür ışık blgesine denk düşer. Bununla birlikte gzle grülemeyen frekansta ışık yayan kızıltesi veya mortesi LED'ler de vardır. LED'in ışık yayma mekanizmasının iyi anlaşılması için kuantum fiziği, kimya, elektronik ve optik alanlarında bilgi sahibi olunması gereklidir. LED'in en nemli kısmı yarı iletken malzemeden oluşan ve ışık yayan LED çipidir. LED çipi noktasal bir ışık kaynağıdır ve kılıf içine yerleştirilmiş yansıtıcı eleman sayesinde ışığın belirli bir yne doğru yayılması sağlanır. Şeffaf kılıflı bir LED'e dikkatli bakılırsa LED çipi gzle grülebilir. LED'lerin yaydığı ışık, LED çipi içerisindeki yarı iletken katkı maddeleri ile ilgilidir. LED'in hangi renkte ışık yayması isteniyorsa galyum, arsenit, alüminyum, fosfat, indiyum, nitrit gibi kimyasal malzemelerden uygun oranda yarı iletken malzemeye katkı yapılır . Bylece LED çipinin istenen dalga boyunda ışıma yapması sağlanır. rneğin kırmızı renk (660nm) için GaAlAs, sarı renk (595nm) için InGaAIP, yeşil renk (565nm) için GaP, mavi renk (430nm) için GaN kullanılır. LED imal eden firmalar kataloglarında LED'in yaydığı ışığın dalga boyunu vermektedir. LED çipinde kullanılan katkı maddesine bağlı olarak aynı renkli LED'lerin dalga boyu farklı olabilmektedir. rneğin InGaAlP katkılı LED 640nm dalga boyunda; GaAlAs katkılı LED 660nm dalga boyunda; GaP katkılı LED ise 700nm dalga boyunda kırmızı ışık yayar. rnek bir led devresi biraz tarihi olarak bakarsak ledin geçmişine 1920lerde ilk defa Rusya'da icat edildi ve 1962 yılında Amerika'da pratik olarak uygulanabilen elektronik bileşen haline getirildi. Oleg Vladimirovich Losev, radyo alıcılarında kullanılan diyotlardan akım geçtiğinde, diyotların ışık yaydığını farkeden bir radyo teknisyeniydi ve 1927 yılında ilk olarak bir Rus gazetesinde LED hakkında ayrıntılar yayınladı. Başlangıçta yalnızca zayıf kuvvetli kırmızı ışık verebiliyorlardı ama çağdaş ledler Grünür ışık, Mortesi, Kızıltesi gibi çeşitli dalga boylarında, yüksek parlaklıkta ışık verebiliyor. Düşük enerji tüketimi, uzun mür, sağlamlık, küçük boyutu ve hızlı açılıp kapanabilmesi gibi geleneksel ışık kaynaklarının üzerinde birçok avantajı vardır. Ancak, nispeten pahalıdır. LED, çeşitli alanlarda uygulanabilmektedir. zellikleri Ledler yarı iletken malzemelerdir. Ana maddeleri silikondur. Üzerinden akım geçtiğinde foton açığa çıkararak ışık verirler. Değişik açıda ışık verecek şekilde üretilmektedirler. Ledlerin gerilim-akım grafikleri üsteldir. Uygun çalışma noktasındayken ledin üzerindeki küçük bir gerilim değişimi büyük bir akım değişimine sebep olur. Yüksek akım nedeniyle bozulmaması için ledlere seri bir akım sınırlama direnci bağlanır. Bylece hassas olmayan gerilim aralıklarında ledin bozulmaması sağlanır. Ledler tıpkı bir Zener diyot gibi üzerinde sabit bir gerilim düşürür. AyrıcaKırmızı LED yaklaşık 1,8V-15mASarı LED yaklaşık 2V-15mA Yeşil LED yaklaşık 2,2V-15mA Mavi ve Beyaz LED yaklaşık 3.6V-20mA 'de çalışır. Eğer trafik ışığı gibi düşünülürse bu değerler akılda daha rahat kalabilir. Ledler seri ve/veya paralel bağlanabilirler. Seri bağlantıda istenildiği kadar led seri bağlandıktan sonra 1 tane akım sınırlama direnci eklenmelidir. Paralel bağlantıda ledler değil led + direnç düzenekleri birbirine paralel bağlanmalıdır. Bağlantı şekilleri, Bağlantıların her birinde karışık led çeşitleri kullanılabilir. Her çeşidin kendine gre ileri n gerilimi vardır. Dolayısıyla byle bir kullanımda tüm hesaplar ayrı ayrı yapılmalıdır. /\/\/\ |>| ya da /\/\/\ |>|-|>|-|>|-...- Seri bağlantıda 20 mA altında ledin ileri n gerilimi bilinmelidir. N tane ledi birbirine seri bağlıyorsak ledlerin üzerinde toplamda U_ledT = X U_led (ya da U_ledT = U_led1 + U_led2 + ... + U_ledN) Voltluk bir gerilim oluşur. Elimizde muhtemelen bir gerilim kaynağı olacaktır. Devreye seri olarak bağladığımız dirençte de geri kalan gerilim düşmelidir. Yani U_direnç = U_kaynak U_ledT Led sisteminden 20 mA geçtiği bilinmektedir. Buna gre direnç hesaplanabilir: R = U_direnç / 20 -|/\/\/\ |>| |+ |/\/\/\ |>| | |/\/\/\ |>|-|>|-...-| |/\/\/\ |>| | not: bu incik boncuk ledi AC 220 de çalıştırmayın yanar. DC regülatrle direk 3 voltta çalıştırabilirsiniz. ledlerin ters dayanma geriliminin 4-5 volt gibi çok küçük değer olduğunuda hatırlatalım. ledler akım ile çalışan devre elemanı oldukları için mutlaka seri bir direnç ile beraber çalıştırılmalıdır. elinize aldığınız ledin uzun bacağı her zaman + kısa bacağı ise - dir. işte geldik gidiyoruz bilinmez diyara, Eskiden karpuz idik şimdi dndük bir hıyaraaaaa