Yeni Versiyon IP (IPv6)IP version 6 (IPv6), IP versiyon 4 (IPv4) ün yerine geçmek üzere tasarlanmış yeni bir IP protokolüdür. Mevcut (IP v4) IP sistemi üzerine çok sayıda RFC ile geliştirilmiş ve bugün artık standart ve IPv4 uyumlu olarak kullanılır hale gelmiştir. İlgili RFC ler: IPv6 adresleme IPv6 RFC, RFC 2460, "Internet Protocol, Version 6 (IPv6) Specification", ayrıca RFC 3513, "Internet Protocol Version 6 (IPv6) Addressing Architecture," ve RFC 3587, "IPv6 Global Unicast Address Format.", RFC 2373, "IP Version 6 Addressing Architecture," ve RFC 2374, "An IPv6 Aggregatable Global Unicast Address Format." gibi RFC lerle tanımlanmış ve geliştirilmiştir. FC46006395610 Bakınız: http://www.ietf.org/rfc IPv6 bize ne sağlıyor? Daha geniş bir adres uzayı. Basit header formatı ve etkin paketleme. Otomatik konfigürasyon. NAT a daha az gereksinim duyulması. Yerleşik güvenlik. Mobile IP ve Mobile aygıtlara destek. Global olarak erişilmesi zor ve daha geniş bir adres uzayı: Çok sayıda IP adresinin kullanılabilir olması. IPv4 ile karşılaştırıldığında, 32 bit olan IPv4 adresleri drt kat artırılarak 32 bitten 128 bite çıkarılmış ve 128 bitlik adres sayısı ile yaklaşık 3.4x10 üzeri 38 adreslenebilir nokta sağlanmaktadır. 3.4 1038 = 340,282,366,920,938,463,463,374,607,431,768,211,456 adres. Basit header formatı ve etkin paket işleme: IPv6 Header formatına gre IPv4 header formatı daha basit yapıdadır. Temel IPv4 header boyutu yalnızca 20 oktetten oluşur. IPv6 header ise sabit olarak 40 oktettir. Bu arada IP v4 başlığının 12 alanından 6 sı IPv6 da artık yer almamaktadır. Bazı IPv4 alanlarının ise adı değiştirilmiştir. IPv4 başlığında yer alan Header Length , Identification, Flags, Fragment Offset, Header Checksum ve Padding alanları IPv6 başlığından kaldırılmıştır. Bunların kaldırılması IPv6 nın daha kolay işlenmesini sağlamıştır. Otomatik konfigürasyon: Adreslerin otomatik konfigürasyonu zelliği IPv6 protokolü içinde yerleşik olarak yer alır. Bu düzenleme intranet üzerindeki adres ynetimini kolaylaştırır. Bu zellik sayesinde çok sayıda IP hostu networkü keşfeder ve yeni bir IPv6 adresini alır; ardından host, otomatik konfigürasyon ile kendi 48-bit data link katmanı adresini extended universal identifier formatında (EUI-64-bit) elde eder. NAT a duyulan gereksinimi minimize eder: IPv6 ile adres sayısının artması NAT uygulamalarında sağlanan çok sayıda adresin tek bir IP adresine dnüştürülmesi gereksinimini ortadan kaldırır. NAT kullanımının azaltılması doğal olarak NAT ile oluşan sorunları da ortadan kaldırır. IPSec kurulumu için yerleşik güvenlik: IPv4 de IPSec kullanımı seçimlik olmasına karşın, IPv6 da zorunludur. IPSec, IPv6 protokol takımının bir parçasıdır. IPv6 security ek başlığı ile encryption, authentication ve virtual private networks kullanımı kolaylaşır. Mobile IP ve Mobile aygıtlara destek: Herhangi bir IPv6 noktası, gerektiğinde mobil olarak kullanılabilir. Mobile IP bir IETF standardıdır ve aygıtların bağlantılarını koparmadan gezmesini sağlar. IPv4 de mobility zellikleri eklenebilmesine karşın, IPv6 drt yeni destination seçeneklerine sahiptir: binding update option, binding acknowledgement option, binding request option ve home address option. IPv6 Adres FormatıIPv6, 128 bitlik adres bilgisi için iki nokta : ile ayrılmış 16-bit hexadecimal sayı alanları kullanır. Hexadecimal sayılar case-sensitive değildir. Adresleri daha kısa yapmak için adreslerin belirtilmesinde desimal (0-9) onlu rakamlar yerine hexadecimal rakamlar (0-9-a, b, c, d, e, f) kullanılmıştır. Bylece daha az karakter kullanılarak daha büyük adres değerlerini belirtmek mümkündür. IPv6 formatı: xxxx:xxxx:xxxx:xxxx:xxxx:xxxx:xxxx:xxxx Her bir xxxx 16-bit hexadesimal değerdir. Her bir x, 4-bit hexadesimal değerdir. rnek: FE80:1234:FCAB:0020:0A10:10DE:FCFC:FCFC 4FDE:0000:1111:0002:0022:FC76:FF3B:FC3F IPv6 adreslerini kısaltmak için şu kurallar uygulanır: Baştaki sıfırlar kısaltılır: rneğin: 2031:0000:130F:0000:0000:09C0:876A:130B Adresi kısa formda şu şekilde yazılır: 2031:0:130F:0:0:9C0:876A:130B 0000 yerine: 0 Ard arda sıfır alanlarını iki : işareti ile temsil edin: 2031:0:130F:0:0:9C0:876A:130B FE80:0:FCAB:0:0:0ADE:FCFC:FCFC Adresinin kısa şekli: 2031:0:130F::9C0:876A:130B FE80:0:FCAB::ADE:FCFC:FCFC Diğer bir rnek: FF01:0:0:0:0:0:1 yerine FF01::1 FC:46006395610 IPv6 Adres TürleriIPv4 adreslerinin kullanımıyla IPv6 IP adresinin kullanımı arasında nemli farklar vardır. Bir IPv4 noktası tipik olarak bir IP adresi kullanır. Buna karşın IPv6 noktaları ise birden çok IP adresi kullanabilirler. Üç ana türde IPv6 adresi vardır: Unicast Anycast Multicast Unicast adresler tek bir interface için tanımlanır. Bir unicast adrese gnderilen paket yalnızca o interface e gnderilir. Bu adresler IPv4 deki gibi unicast adreslere benzer. Anycast adresler genellikle farklı noktalara ait olan bir dizi interface için kullanılan bir adrestir. Bir anycast adrese gnderilen bir paket routing protokolü tarafından tanımlanan en yakın interface e gnderilir. Multicast adresler ise genellikle farklı noktalara ait olan bir dizi interface için kullanılan bir adrestir. Bir multicast adrese gnderilen bir paket, multicast adres tarafından tanımlanan bütün interface lere gnderilir. IPv6 Global Unicast Adresler IPv6 global unicast adresleri IPv4 global unicast adreslerine benzer. Global unicast adresleri ISP ler ve üst tarafından kullanılır. Global unicast adresler bir global routing prefix, bir subnet ID ve bir interface ID ile tanımlanır. 000 ile başlayan binary adreslerin dışında bütün global unicast adresler bir 64-bit bir interface ID ye sahiptir. Global unicast adres ataması 001 (2000::/3) değeriyle başlar. rnek: 3FFE:2800:2:1344:00FC:0AFF:FEFC:1022 IPv6 Site-Lokal Unicast AdresSite-local unicast adresleri ise IPv4 te kullanılan 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/16 ve 192.168.1.0/24 gibi private adreslere benzer. Private adresler yalnızca belli bir domainde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bir site-local unicast adresi bir IPv6 unicast adrestir ve FEC0::/10 (1111 1110 11) prefix alanını kullanır ve EUI-64 formatlı interface ID ile subnet i (16-bit Subnet ID alanı) belirtir. rnek: FEFC:0:FCAB:0:0:0ADE:FCFC:FCFC IPv6 Link-Lokal Unicast AdresLink-local unicast adresleri, bir IPv6 interface i üzerinde otomatik olarak konfigüre edilen bir IPv6 unicast adrestir. Link-lokal adresleri FE80::/10 (1111 1110 10) prefix ini alır ve EUI-64 formatlı bir interface ID kullanır. rnek: FEA0::0020:0A10:1020 IPv4-Compatible IPv6 AdresiIPv4-uyumlu IPv6 adresleri IPv6 paketlerinin IPv4 yapısı üzerinde temsil etmeyi sağlar. IPv4-uyumlu IPv6 adresleri IPv4 adresi içine gmülü bir tür IPv6 unicast adresidir. IPv4-uyumlu IPv6 adresinin formatı 0:0:0:0:0:0:A. B. C. D ya da ::A. B. C. D şeklindedir. Format ::aaa. bbb. ccc. ddd rnek: ::192.168.1.1. IPv4-Mapped IPv6 AdresIPv4-mapped IPv6 adresler ise IPv4 adres içine gmülü diğer bir tür IPv6 unicast adrestir. IPv4 mapped IPv6 adres düşük 32 bit içinde yer alır. Yüksek tarafta 80 bit 0 değerini alır. 81 ile 96 bitler ise 1 değerini alır. rnek: 192.168.1.200 0:0:0:0:0:FFFF: 192.168.1.200 Ya da ::FFFF: 192.168.1.200 ::FFFF:192.168.1.1 SonuçNetwork e duyduğumuz gereksinimin sürekli şekil ve boyut değiştirmesi, yaygın olarak kullanılan TCP/IP protokolünün ve onun bir parçası olan IP adreslemesinin de değişmesini kaçınılmaz hele getirmektedir. zellikle yeni işletim sistemleri IPv4 uyumluluğunu sürdürmekle birlikte IPv6 desteğiyle gelmektedir. Bu anlamda IPv6 nın zelliklerini iyi bilmemiz kanısındayım. Faruk Çubukçu kurs kitaplarında, İzmir ve diğer illerdeki eğitim merkezlerimizde kullanmak üzere hazırladığımız kurs kitaplarında geniş olarak yer alan IPv6 için az da olsa bilgi aktarmaya çalıştım. Faruk ÇubukçuFaruk@farukcubukcu.comwww.farukcubukcu.com IPv6 dokümanı için yararlanan kaynaklar: http://www.networksorcery.com/enp/protocol/ipv6.htmwww.cisco.com/application/pdf/en/us/guest/ products/iosswrel/c1127/cdccont_0900aecd8018e369. pdfhttp://www.tcpipguide.com/free/t_InternetProtocolVersion6IPv6IPNextGenerationIPng.htmwww.garykessler.net/library/tcpip.htmlhttp://www.cs-ipv6.lancs. ac. uk/ipv6/documents/papers/stallings/www.sanog.org/resources/sanog5-pfs-ipv6-tutorial. pdfwww.nic.ad. jp/ja/materials/iw/2003/proceedings/T25. pdfhttp://www.afrinic.net/meeting/afrinic-3/presentations/afrinic3-13-12-2005/tony. pdfhttp://arneill-py.sacramento. ca. us/ipv6mh/IPv6%20Transition. ppthttp://cr. yp. to/djbdns/ipv6mess.htmlhttp://docs.hp.com/en/B2355-90795/ch02.htmlhttp://www.feyrer.de/IPv6/http://www. juniper. net/techpubs/software/erx/erx50x/swconfig-routing-vol1/html/ipv6-config5.htmlhttp://www.ciscopress.com/articles/article. asp?p=348253&seqNum=7&rl=1http://www.windowsitlibrary.com/Content/1546/25/toc.htmlhttp://www.cisco.com/en/US/products/sw/iosswrel/ios_abcs_ios_the_abcs_ip_version_60900aecd800c111a.htmlhttp://www.nostarch.com/download/tcpip_ch25. pdfhttp://www.ciscopress.com/articles/article. asp?p=31948&seqNum=4&rl=1http://www.viagenie.qc. ca/en/ipv6/presentations/ripe40-ipv6tutorial-praha-oct2001. pdf.