link:http://www.sinemafanatik.com/memento/mementoexp.html Açıklama Aşağıda Memento filminde zaman sırasına gre olayları anlatacak, filmde grdüğümüz dikkat çekici noktalara ve konulara değineceğiz. Şimdiden kült bir film olma yolunda ilerleyen yapım hakkında tüm dünyada sinemaseverler arasında tartışmalar yaşanıyor. zellikle İstanbul Film Festivalinde gsterildikten sonra bize Memento hakkında çok sayıda soru gelmeye başladı. Bunların hepsini tek tek cevaplamak hem yeterince ayrıntılı olmayacağından hem de çok zaman alacağından byle bir açıklama yapma gereği duyduk. nce aşağıdaki oldukça uzun yazıyı dikkatlice okumanızı, daha sonra burada cevabı olmayan bir sorunuz varsa bize sormanızı rica ediyoruz. Aşağıdaki yazı filmdeki tüm süprizleri içerdiği için eğer filmi izlemediyseniz bu yazıyı okumayı şimdi hemen bırakın. Daha sonra izleme şansı bulursanız, izledikten sonra gelerek okuyun. Bu açıklamadaki herşeyin doğru olduğunu iddia etmiyoruz. Zaten Christophar Nolan'ın yazdığı senaryo ve filmi anlatış tarzı birçok yoruma açık. Filmi birkaç defa izleyip fikir alışverişi yaptıktan sonra bizce en mantıklı olduğuna inandığımız senaryoyu anlatıyoruz. Bu yazının sizin de aklınızda bulunan birçok soruya cevap vereceğini bylece filmin tadına daha çok varacağınıza inanıyoruz. Umarız filmin DVD'sinde Christopher Nolan karanlıkta kalan nokta olursa açıklar. Evet hazırsanız, diğer işleri bırakın ve tam konsantre olarak okumaya başlayın. TEKRAR EDİYORUZ, FİLMİ İZLEMEDİYSENİZ YAZININ BURDAN SONRASINI KESİNLİKLE OKUMAYIN. İzlemedikten sonra hiçbir anlam ifade etmeyeceği gibi, ilerde izleme şansı bulursanız filmin tüm heyecanını da yokeder. MEMENTO Leonard Shelby , bir sigorta şirketinde çalışmaktadır. Bir dolandırıcı olanSammy Jankis , hafıza kaybı olduğunu syleyerek sigorta şirkettinden para koparmaya çalışır. Leonard bunun gerçek olmadığını ortaya çıkarır. İki kişi bir gece Leonard'ın evine girer ve karısının yalnız olduğunu düşünerek banyoda tecavüz etmeye başlarlar. Leonard uyanır ve banyoya gider. Adamlardan birisini ldürür ama ikinci adam arkadan kafasına vurarak filmin başında grdüğümüz durumuna gelmesine sabep olur. Karısı ise lmemiş ve kurtulmuştur. Ancak karısı Leonard'ın yarı bitkisel hayat durumu yüzünden perişan haldedir. Bir taraftan da saldırının ve tecavüzün etkisi altındadır. Leonard'a "son bir test" uygulamaya karar verir. Belki bylece iyileşmesini sağlayacak ya da gerçekten hafıza kaybı olduğundan emin olacaktır. Ama test geri teper ve sürekli iğne yaptığını unutan Leonard karısını bilmeden ldürür. . Leonard bu olaydan sonra hastaneye yatırılır. Bilinçaltında büyük bir suçluluk duygusu hissetmektedir. Bu suçluluk duygusunu unutmak ve yaşamak için bir nedeni olması gerekir. Bylece karısının eve giren adamlar tarafından ldürüldüğüne kendini inandırır. Bylece daha nce başından geçen Sammy Jankis'in hikayesini kendi olayı ile birleştirir. Kendine devamlı kendi karısının olay sırasında ldürüldüğünü, Sammy Jankis'in ise kendi karısını iğne yaparak ldürdüğünü syler. Bunun için eline "Remember Sammy Jankis- Sammy Jankis'i hatırla" yazar. Ve herkese bu hikayeyi anlatmaya başlar. Artık hayatının bir anlamı vardır. Şunu unutmamak gerekir ki, olaydan sonra yeni hafıza edinememesi, eski hafızasını değiştirmesine ve kendini bir olaya inandırmasına engel değildir. (Filmin başlarında Leonard'ın, hafızanın nasıl güvenilmez birşey olduğu ve manipüle edilebileceği oysa not almanın veya vücuda yazmanın byle birşeyi engelleyeceği ile ilgili konuşmasını hatırlayın. Ayrıca Teddy, Leonard'a filmin sonunda "Hepimiz kendimize yalan syleriz. Bu problem değil" diyor. Bu arada şunu da syleyelim. Bu senaryoyu, Teddy'nin filmin sonunda anlattığı herşeyin tamamen gerçek olduğunu kabul ederek düşündük. Zaten filmin yapısı itibariyle de yle olması gerekli. Ayrıca Christopher Nolan yaptığı rportajlardan birinde, izleyicilerin filmin sonunda Teddy'nin anlattıklarına inanmakta zorluk çekmelerini çok hoş bulduğunu sylemişti. Devam edersek, Teddy'nin de filmin sonunda dediği gibi hepimiz bazen inanmak istediğimiz şeylere inanırız. Bylece Leonard kendisini, karısına tecavüz edip ldüren adamı bulmaya adar. Aslında bu çok da yanlış değilldir. Sonuçta, karısını fazla dozda insülün ile kendisi ldürmüştür ama buna sebep olan eve giren iki adamdır. Bu noktada aklımızda soru işareti kalmaması için filmdeki ipuçlarını sıralamak gerekiyor. 1 - Karısının eşyalarını yaktığı sahnede karısının kalçasını cimdiklediğini hatırlar. Aslında filmin genel yapısı içinde bu oldukça anlamsız bir sahnedir ve bizce amacı daha sonra ortaya çıkacak sahne için bir hazırlıktır. Filmin sonunda Teddy, Sammy'nin karısı bile olmadığını aslında diabetik olanın Leonard'ın karısı olduğunu syler. Bu sırada Leonard, bastırdığı ve değiştirdiği hafızasını bir an için unutur ve kendisini karısına insülün enjekte ederken grür. Sonra tekrar kendini inandırdığı şekil olan çimdikleme olayını hatırlar ve "karım diabetik değildi" der. Bunun üstüne Teddy, "Ancak doğru olduğunu düşündüğün şeylere inanmanı sağlayabilirim." der. Burada çok nemli bir nokta daha var. Sammy Jankis'in karısını arka arkaya insülün enjekte ederek ldürdüğü sahneyi hatırlarsanız ilk iğneyi kolundan, ikinci iğneyi vücudundan, son ve ldürücü iğneyi de kalçadan yapar. Leonard'ın karısına kalçasından iğne yaptığını hatırlaması da bize gre seyirciye Leonard'ın karısını ldürdüğünün bir işaretini vermek için yapılmış. Yoksa kolundan iğne yaptığını hatırlarken de gsterilebilirdi. 2 -Sammy'nin akıl hastanesinde otururken gzüktüğü sahne. DVD''de veya sinemada bir daha izlerken bu sahnenin son bir ya da iki karesine dikkatlice bakarsanız son anda Sammy'nin yerinde Leonard'ın oturduğunu grebilirisiniz. 3- Leonard, Natalie'nin evine ilk gittiğinde TV'yi açar ve gülümseyerek izlemeye başlar. Bu arada elindeki "Remember Sammy Jankis - Sammy Janskis'i hatırla" yazısını grür ve hemen TV'yi kapatır. Hatırlayacağınız gibi Leonard, Sammy'yi anlatırken hç birşeyi uzun zaman hatırlayamadığı için en sevdiği şeyin kısa olan reklamları izlemek olduğunu sylemişti. İşte TV'yi izlerken elindeki yazıyı grünce bunu hatırlayan Leonard, kendisinin hikayesini Sammy'ye uyarladığı gerçeğinden kurtulmak için hemen TV'yi kapatır. 4 - Son olarak da Sammy Jankis'in karısının Leonard'ın karısının yaşlanmış haline ne kadar benzediğini dikkat ederseniz grebilirsiniz. Bizce bu seçim tesadüfi değil. 5- Bu yazı tamamlandıktan sonra ğrendiğimiz son derece güvenilir bir habere gre, Teddy karakterini oynayan Joe Pantoliano, Chicago'da katıldığı Mancow Muller adlı radyo şovunda, Sammy'nin hikayesinin Leonard'ın suçluluk duygusundan kurtulmak için kullandığı bir hikaye olduğunu syledi. Akıl hastesine dnersek; Leonard kendini katili bulmaya adar. Bylece suçluluk duygusundan kurtulacaktır. Kendi kendine kağıtlara bunları yazmaya başlar ve bir yolunu bularak hastaneden kaçmayı başarır. . Teddy, filmin sonunda, ona tek inananın kendisi olduğunu sylemişti. Büyük ihtimalle Teddy olaya bakan polislerden biriydi. Hastaneden kaçan Leonard bir şekilde Teddy'yi bulur. Teddy belki o zamanlar gerçekten ona acıdığı için, belki de karısının katilini ldürmesinin onu hastalığından kurtaracağına inandığından ona yardım eder ve birlikte ikinci adamı bulurlar. Leonard adamı ldürür. Teddy, olaydan sonra Leonard'ın fotoğrafını çeker ama iyileşmediğini ve hala katili ldürdüğünü hatırlayamadığını grür. Cinayetten sonra Leonard, hayatının bir anlamı kalmadığına inanır. Çünkü onu Sammy gibi yarı bitkisel bir hayat yaşamaktan kurtaran şey, hayatında bir amacı olmasıdır. Ayrıca belki daha da nemlisi, katili araması, ona karısının gerçekte nasıl ldüğünü bilinçaltında da olsa unutturan en nemli faktrdür. Bu da giderse hiçbir şey yapamayacağını anlar. Bylece Teddy'nin verdiği dava dosyasından 12 sayfalık blümü çıkartır. Teddy, Leonard'ın iyileşmediğini grünce onu kullanabileceğini anlar. Aynı zamanda kendi deyimiyle ona yaşamak için bir sebep verecektir. Bylece kullanabileceği bir John, James, Jimmy G. arar. Sonunda Jimmy G. adlı uyuşturucu satıcısını bulur ve Leonard'a telefonda yanlış bilgiler vererek katilin o olduğuna inandırmaya başlar. Jimmy, Leonard'ın kaldığı motel olan Discount Inn'de ara sıra uyuşturucu satışı yapmaktadır. Oteldeki Mr. Burt'e şüpheli bir durum olursa haber vermesini sylemiştir. Mr. Burt de Jimmy'ye polaroid makineyle fotoğraf çeken Leonard'ın durumundan bahseder. Jimmy bir ara sevgilisi Natalie'ye bunu anlatır. Jimmy ve uyuşturucu işindeki ortağı Dodd, 200 bin dolara Teddy'den mal almak üzere anlaşırlar. Jimmy, Natalie'ye Teddy adında biri ile buluşmaya gittiğini syleyerek evden ayrılır ve bir daha dnmez. Bundan sonra Christopher Nolan, hikayeyi daha iyi anlatmak için güzel bir teknik daha kullanır. Siyah-beyaz blümler kronolojik sıra ile ileriye doğru giderken, renkli kısımlarda geriye doğru yol alırız. Fimin sonuna doğru bir noktada bu iki kısım kesişir. Leonard motel odasında uyanır. Telefon çalar açar. Sammy Jankis'in hikayesini anlatır. Teddy telefonda yanlış bilgiler vererek karısını ldürenin bir uyuşturucu satıcısı olan Jimmy olduğunu syler . Leonard dizindeki "never answer the phone - telefona cevap verme" dvmesini grür ve telefonu kapatır. Teddy telefonu tekrar açması için kapının altından fotoğrafı atar. Leonard telefonu açar. Mr. Burt kapıya gelir ve aşağıda bir polisin kendisini grmek istediğini syler. Leonard giyinir ve aşağı iner. Teddy, Leonard'a adamı bulduğunu ve onu terkedilmiş bir blgedeki depoda bulabilieceğini syler. Leonard gider ve beklemeye başlar. Jimmy gelir, katilin o olduğuna inanarak boğar ve ldürür. Leonardın suratındaki yara izi işte bu esnada Jimmy'nin Leonard'ın yanağına tırmık atması sonucu oluşur. Jimmy'nin fotoğrafını çeker. Teddy gelir. Ona gerçekleri syler. Aslında karısını ldürenin Leonard olduğunu vs. Gerçeği ğrenen Leonard, çok sinirlenir veyanlış adamın peşine düşecek olsa bile hayatının bir anlamı olması gerektiğine inanır. Kanıtları ortadan kaldırarak, karısını kendisinin ldürdüğü gerçeğinden kurtulacağını anlar. Polaroidleri yakar ve Teddy'nin araba plakasını not alır. Teddy'nin resminin arkasıına da "Don't believe his Lies - Sylediği yalanlara inanma" yazar." Bu noktada çok büyük bir ihtimalle Leonard şunu da düşünür. Teddy'nin 200 bin dolar kazanmak için kendisini kullandığını farkeder. Bir taraftan olayla ilgisi olmayan bir adamı ldürmenin üzüntüsü, bir taraftan da kullanılmış olmanın siniri ile Teddy'den intikam almaya karar verir ve plakayı not alır. Teddy'nin araba anahtarlarını da çalıların arasına atarak zaman kazanır. Leonard, Jimmy'nin arabasını alır ve dvme yaptırmaya gider. Plakanın dvmesini yaptırır. Teddy yeni kıyafetler getirir. Leonard'ın bunları giymesini istemektedir çünkü Leonard biraz nce ldürdüğü Jimmy'nin kıyafetlerini giymektedir. Eğer Leonard'ın yaptırdığı dvmeyi grse kendi araba plakasının dvmesinin yapıldığını grecek ve bir anlamda Leonard'ın onu ldüreceğini anlayacaktır ama dvmeyi yapan kadın içeri girmesine izin vermez. Teddy'nin resminin arkasında "sylediği yalanlara inanma" yazısını gren Leonard arka pencereden kaçar ve cebinde Natalie'nin aslında Jimmy'ye yazdığı notu bulur. Jimmy'nin kıyafetlerini giydiği için notu kendisine yazılmış zanneder. Barmaid Natalie, arabayı grür ve Jimmy'nin geldiğini sanar. Ama arabanın içinde Leonard'ı grünce Jimmy'ye ktü birşey olduğunu anlar ve bunu Leonard'ın yaptığını zanneder. . Leonard bara girer ve bira ister. Natalie, sevgilisinin elbiseleri ile gelip hiçbirşey olmamış gibi bira isteyen Leoanard'a bağırır. Daha sonra Jimmy'nin sylediklerini ve onun hafıza sorunu yaşayan adam olduğunu hatırlar. Bu yüzden tükürük testini uygular ve gerçekten hafıza sorunu olduğunu anlar. Onu evine gtürmeye karar verir, bylece daha fazla bilgi alabileceğini düşünür. Onun evinde kalabileceğini syler. Jimmy'nin uyuşturucu işindeki ortağı Dodd, Natalie'yi bulur ve Jimmy'nin nerede olduğunu sorar. Çünkü Jimmy'nin parayı ve uyuşturucuyu alarak kaçtığını düşünmektedir. Natalie'ye bir gün süre verir, yoksa onu ldürecektir. Natalie, Jaguarı olan adamın yani Leonard'un Jimmy'yi ldürdüğünü Dodd'a syler. Çok korkmuş halde eve gelir ve Dodd'un sylediklerini Leonard'a anlatır. Onu sinirlendirerek kendisine vurmasını sağlar. Leonard kalem bulamaz ve bunları yazamaz. Natalie kısa süre bekleyip tekrar eve gelir ve Dodd'un kendisini dvdüğü yalanını syler. Leonard yardım etmek istediğini syleyince adresi verir ve Dodd'u tarif eder. Bizce Natalie'nin amacı Dodd'un Leonard'ı ldürmesidir. Bylece hem Dodd'un baskısından kurtulacak hem de bir anlamda sevgilisini ldüren adamdan intikam almış olacaktır. Eğer Leonard Dodd'u uzaklaştırmayı başarırsa bu işten yine Natalie karlı çıkacaktır. Her iki durumda da kazanan Natalie'dir. Leonard arabaya biner. Teddy arabada saklanmaktadır. Natalie'nin Jimmy'nin sevgilisi olduğunu bildiği için endişelenmiştir. Natalie'nin dediklerine inanmamasını syler. Leonard motele gider ve bir fahişe çağırır. Ondan karısı gibi davranmasını ister. Daha sonra karısının eşyalarını yakar. Sabah olunca Leonard arabayla giderken, arkasıından Dodd sıkıştırır. Ondan kaçmayı başarır ve kaldığı yere gider. Eline bir şişe alarak beklemeye başlar. Zaman geçer, neyi beklediğini unutur ve duş almaya başlar. Dodd gelir, dvüşürler. Dodd'un ağzını ve elini bantlar. Dolaba kapatır, resmini çeker, Teddy'yi arar ve uyuya kalır. Uyanır ve Dodd'un dolapta olduğunu grür. Bu arada Teddy gelir. Natalie'nin notunu grür ve birlikte Dodd'u şehir dışına gtürüp serbest bırakırlar. Leonard Natalie'nin evine gider ve kızgın bir şekilde olayı sorar. Natalie onu sakinleştirir. Dodd'dan kendisini kurtardığı için sevinmiştir. Yatakta Leonard'ın anlattığı karısınn hikayesinden de etkilenir. Ertesi sabah plakanın sahibine bakabileceğini syler. Ona yardım ettiği için o da Leonard'a yardım etmek istemektedir. Artık onun kullanılan birisi olduğunu anlamıştır. Natalie, plakanın sahibinin Teddy olduğunu bilmiyordur. Çünkü Teddy'nin gerçek ismi Teddy değil John Edward Gammell'dır. Leonard arabasına biner, Teddy ile karşılaşır birlikte kahvaltı ederler. İyice huzursuz olan Teddy, Leonard'ın şehirden ayrılmasını istemektedir. Leonard motele dner, burada Natalie ile buluşması gerektiğini hatırlar. Natalie ile lokantada buluşur. Plakanın sahibinin kim olduğu belgesini alır. Natalie ona len sevgilisi Jimmy'nin genelde uyuşturucu işi yaptığı yer olan terkedilmiş deponun adresini verir. Orada Leonard'ın intikamını alabileceğini düşünmektedir. Yine ilginç olan Natalie'nin Jimmy'nin bir süre nce o depoda ldürüldüğünü bilmemesidir. O sadece Leonard'a yardım etmeye çalışıyordur. Leonard motele dner. Natalie'nin verdiği belgeye bakar ve Teddy'nin gerçek adının John G. olduğunu grür. Plaka numarası da dvmesi ile uymaktadır. Aradığı adamın o olduğuna inanır ve resminin arkasına "He's the One. Kill Him - Aradığım kişi bu. ldür" yazar. Teddy gelir. Birlikte terkedilmiş depoya giderler. Leoanard deponun içine girmek istediğini syler. Teddy huzursuz olmuştur ve ayrılmak istemektedir. Aradan geçen zamanda Leonard da oraya neden geldiğini yine unutmuştur. Cebindeki resimlere bakar ve Teddy'nin resminin arkasında yazan ""Aradığım kişi bu. ldür" yazısını grür. Teddy'yi ldürür. Ve SON Tüm bu ayrıntıları bir izleme ile yakalamak neredeyse imkansız. Ynetmen Nolan rneğine pek sık rastlanmayan şekilde seyirciye her bilgiyi ve detayı vermiyor. Onun yerine parçaları birleştirmesi için bir bulmaca veriyor. Başta da dediğimiz gibi bize gre en mantıklı hikaye bu. Siz olayların başka şekilde gerçekleştiğini düşünebilirsiniz ama unutmayın o zaman akla gelebilecek tüm sorulara cevap verebilmeniz gerekir. Neresinden bakarsanız bakın son yıllarda eşine rastlanmayan derecede orjinal ve zekice bir senaryo olduğu tarışma gtürmez bir gerçek. NOTLAR: Filmin son birkaç dakikası içinde Leonard, arabada giderken bir hayal grüyor. Bu anda karısıyla birlikte yatıyorlar ve Leonard'ın vücudunda dvmeler var. Hatta sol gğsünde "I've done it- Başardım" dvmesi de bulunuyor. Bunun bir hayal veya fantezi olduğunu düşünmeliyiz. Çünkü bu an, karısının başına gelen olaydan sonra gerçekleşmiş olsa Leonard'ın bunu hatırlayamaması gerekir. Zaten o sahne Leonard'ın gzlerini kapaması ve sylediği szler itibariyle bir hayal olmaya çok yakın. Hayal olduğunu kabul edersek bu iki anlama gelebilir. 1- Karısının katilini ldürdüğü düşüncesiyle grevini yetirmenin huzuru ile "I've done It-Başardım" dvmesi ile eşiyle eski günlerdeki gibi mutlu olduğunu düşünüyor. 2- Katili ldürdüğünü düşünse bile bilinçaltı ona aslında karısını kendisinin iğne yaparak ldürdüğünü hatırlatıyor ve "I've done It- Ben yaptım, onu ben ldürdüm" şeklinde bir mesaj veriyor. Her iki ihtimalde de filmdeki tüm sahneler gibi son derece zekice ve etkileyici bir sahne. Zaten hemen sonrasında filmin bitişinde David Bowie'nin Something In The Air şarkısı da duruma çok uygun ve havada kalan birçok şey ile kafanız son derece karmaşık halde salondan çıkarsınız. Akla gelen bir başka soru da şu: Leonard Jimmy'yi ldürerek merdivenlerden aşağı indirdikten sonra Jimmy'nin ağzından belli belirsiz bir "Sammy" kelimesi çıkıyor. Jimmy Sammy'yi nereden biliyor? Leonard'ın Sammy hikayesini biliyor mu? Evet, Teddy Jimmy'nin motelde satış yaptığını sylemişti ve Leonard'ın da herkese Sammy Jankis hikayesini anlattığını biliyoruz. Ayrıca Leonard'ın daha nce arabasına binipte Teddy'yi grdüğü sahnede, Teddy kendisini ona hatırlatmak için Sammy Jankis'den bahsetmişti. Yani bunu Leonard'la daha nce tanıştıklarını ifade etmek ve onun dostu olduğunu belirtmek için kullanmıştı. Burada da, Jimmy byle birşeyi denemek istiyor olabilir ama bu kez biraz geç kalmış oluyor. Aykut Çelikbaş - Budak Timuralp 9 Nisan 2001 İlk batışını ben grdüm güneşin, Gün dnümüne sen yetiştin, Kaptanı benim bu geminin, En son ben çıkarım, Panik etmeyin iletisim: www.tahribat.com@gmail.com

Konuyu baltalıyor gibi oluyorum ama şu filmlere bakın derim pişman olmazsınız hepsi birbirinden iyi. Enter. Nowhere.2011 Detachment (2011) God. Bless. America.2011 Vertige. The Skin I Live In (2011) Safe (2012) Severance (2006) The Last House on the Left Das Experiment (2001) dyrnade tarafından 26/Ağu/12 00:30 tarihinde düzenlenmiştir

Mementoyu 2 kere izledim ama anlamadım izleyip anlayan varsa bi anlatsın. d yazacam dedim dedim bana inanmdaınız bak ne oldu şimdi. d

çok vdüler, o kadar vdüler ki dayanamadım izledim ama bir bok değilmiş, o venler ne anladılar anlamadım, sanırım o neren yığında kültürlü grünme ezikliğinin ucube bir çeşidi mevcuttu. enjoy i'm vaccinated

filmi izlerken ileriden geriye gidiyor ya 1 kere izle üstüne 2. kez izle ama tersini düşün olayların yda parça parça ileri hikayeden geriye doğru izle anlarsın benim yorumum çok abartılacak bi film değildi Eğer hayatım bir film olsaydı, ya uyuyakalır ya da yarısında çıkardım.