Meksika'da günlük yaşamın katı gerçeklerine bağlı olarak ortaya çıkan din dışı azizler artık geleneksel kutsal simgelerle yan yana... El Nio olarak bilinen mahkum, Suçun Yasal Sonuçlarını Uygulama Merkezi'ne dokuz buçuk yıl nce girmiş. Uzun boylu, ince yapılı. Şapşal ve çocuksu tebessümüyle hiç büyümemiş gibi grünüyor. Ama sadece yaptıklarını dinlemek bile insanın saçlarının beyazlaması için yeter. Yedi yaşındayken babası tarafından terk edilmiş. Onu anneannesiyle dedesi büyütmüş. Meksika'nın kuzeyindeki bu hapishaneye düşmesine neden olan cinayeti işlediğinde 20 yaşındaymış. Kankası Antonio, temiz pak giyimli, tez canlı, açıkgz biri. Adam kaçırma suçu yüzünden aynı hücreye tıkılmış. "O günden beri arkadaşız" diyor biri. bürü onu onaylıyor. El Nio'nun cezaevinden ne zaman çıkacağı belli değil. Ama umudunu yitirmemek için bir nedeni var: Bir koruyucuya güveniyor. Ona gre, hapishanede bulundurulması kesinlikle yasak (cezasını 20-30 yıl daha uzatabilecek) bazı şeylere sahip olmasına rağmen, gardiyanların bunları keşfetmemesini de koruyucusu sağlamış. "Gardiyanlar hiçbir şey grmedi. Gzlerinin nündeki şeyi grmediler" diyor. Bu doğaüstü varlık, düşmanları çevresinde kol gezerken ona gz kulak oluyor. Antonio'nun da kankasının bu inancını desteklemek için dediği gibi, arkadaş sandığınız herkes adınızı unuttuğunda, bir Meksika deyimindeki gibi yanınızda size havlayacak bir kpek bile kalmadığında, o yanınızdan hiç eksik olmuyor. Keramet sahibi, en savunmasız ve en ktü günahkarların koruyucusu bu varlık La Santa Muerte, yani Kutsal lüm. Kuraklık, patlak veren domuz gribi salgını ve ardından turizmin çküşü, başlıca ihraç malı olan petrol rezervlerinin tükenmesi, ekonomik kriz ve hepsinden nemlisi, uyuşturucu ticaretinin lanetli getirileri ve fazlasıyla ne çıkan, korkunç şiddet olayları. Kutsal lüm, Meksika akla gelebilecek her türlü sıkıntıyla boğuşurken, ülke halkının medet umduğu doğaüstü varlıklardan yalnızca biri. Aslında son 20 yılda Meksika'daki toplam cinayet sayısı düzenli bir düşüş gsterse de uyuşturucu tacirlerinin işlediği suçlar yle korkunç ve hukukun üstünlüğü yle rselenmiş durumda ki, sıradan vatandaşlar sık sık "las mafias Meksika devletine karşı verdiği savaşı kazandı mı acaba" sorusunu dile getiriyorlar. Ulusal Antropoloji ve Tarih Okulu profesrlerinden Jos Luis Gonzlez, "Kriz dneminin getirdiği duygusal baskı ve gerginlikler, insanları tehlikelerle yüzleşmelerine yardımcı olacak sembolik figürler aramaya itiyor" diyor. Yakın dnemlerde bu topraklara ulaşmış olan Afrika-Küba kkenli ilahlar ile kuzey Meksika'nın efsanevi haydutu Jesús Malverde gibi, keramet sahibi insanlara dnüştürülen kanun kaçakları, sz konusu yardımcı figürlerden birkaçı. Kurtuluşu değil de, başarıyı gerçekleştirmek için Yeni Ahit'ten alınıp yeniden kullanıma sokulan azizler bile var. Giderek genişleyen bu ruhani evrende, kaftanlar içinde olan ve elinde bir orak taşıyan bir iskelete -La Santa Muerte- tapınma, bu yeni kültlerin büyük olasılıkla en hızlı büyüyeni ve en azından ilk bakışta, en abartılı olanı. Popüler dinler konusunda uzmanlaşan Gonzlez, "Son on yılda lümle tehlikeli derecede yakınlaşmış bir ülkenin gzüyle baktığınızda, bu iskeletin halihazırdaki durumun çok somut ve çok bariz bir simgesi olduğunu grürsünüz" diyor. Yakın zamana dek çoğu Meksikalının bilmediği bu lüm sembolü, lüm meleğinin ortaçağdaki betimlemelerini andırıyor. Ancak Meksikalıların lüler Günü'nde sergilenen oyuncu iskeletlerden temelde büyük bir farklılık sergiliyor. Ona ait sunaklar artık sokak kşelerinde ve yoksul kesimin evlerinde, Meksika'nın drt kşesine yayılmış. Takipçilerini kadınlar kadar erkekler de oluşturuyor. Meksiko kent merkezinde, meydan okuyan bir tavır sergileyen ve her zaman gürültülü olan bir mahallede, Enriqueta Romero her ayın ilk gününde bu iskeletin onuruna bir duaya ncülük ediyor. Acımasız ve ağzı bozuk. Ama bir o kadar da anaç biri Romero. Meksika Krfezi boyunca yer alan kasabalarda ortaya çıkan, şimdiyse ülke genelinde geniş bir alana yayılmış olan bir kültün ilk ve en etkili propagandacılarından biri. Kaliforniya ve hatta Orta Amerika'da da gençler La Santa Muerte onuruna mumlar yakıyor, suretini en küçükten en büyüğe çeşitli dvmelerle tenlerine işliyor. Birkaç yıl nce İçişleri Bakanlığı La Santa Muerte'nin resmi din olarak kaydını reddetmiş olsa da, bu kararın pek etkisi olmamış. Gazete bayilerinde azizeye nasıl dua edileceğini anlatan eğitici videolar satılıyor; şık aydın kesim bile bu kültün muy autntico olduğunu sylüyor artık. Kültlerin yayılmasını tetikleyen şey sadece krizler değil. Şu günlerde insanların karşı karşıya kaldığı farklı sorunların da bunda rolü var. Diyelim ki uyuşturucu ticaretinin ele geçirdiği sınır kentlerinden birinde yaşıyorsunuz ve her gece, karanlığı delen makineli tüfek ateşinin çatırtıları kaza kurşunu korkusuyla kalbinize ateş düşürüyor. Uyuşturucu kaçakçılarının büyük saygı gsterdiği uyuşturucu azizi Jesús Malverde gibi bir kanun kaçağına sizi koruması için dua etmeniz anlaşılır bir şey değil mi? Katolik diniyle güçlü bağları olan Meksikalılar ise Aziz Yahuda'yı tercih edebiliyor. Ve o, kimsenin kazanmasının mümkün olmadığı durumlar bunca yaygınlaşmışken, belki de Katolik Kilisesi'nde çaresiz vakaların koruyucu azizi olarak bilindiği için giderek popülerleşiyor. Yüzü güneşin izlerini taşıyan Daniel Bucio ilk kez 15 yıl nce Aziz Yahuda'ya dua etmiş ve sylediğine gre, altı yıl nce aziz dualarını kabul edip annesini uzun ve acı veren bir hastalıktan nihayet kurtarmış. Bucio artık her ay, Meksiko kent merkezindeki ana turist blgesinin hemen arkasında, smürge dneminden kalma yan yatmış San Hiplito Kilisesi'ne gidip, 30 yıl kadar nce bu kiliseye bağışlanmış olan mucizevi Aziz Yahuda heykeline şükrediyor. (Burada, uyuşturucu ticareti tarihçilerinin dikkatini çekebilecek bir tesadüf sz konusu: Aziz Yahuda'ya olan bağlılıklarıyla ünlü Medellnli kaçakçılar da, Meksikalı meslektaşlarıyla ilk ticari ilişkilerini 30 yıl kadar nce kurmuşlardı.) Aziz Yahuda'nın resmi bayram günü 28 Ekim ve her ayın 28'inde azizin binlerce takipçisi gelip ona duacı olma arzusuyla dolup taşıyor. Kilisede o gün tan vaktinden akşama kadar 16 Komünyon ayini yapılıyor. Tapınmaya gelenler, dizlerinin üstünde azizin heykeline kadar sürünerek kendilerine yardım etmesi, onları koruması ve sağ kalabilmek için dua ediyorlar. Kalabalıklar yle büyük ki, polisler kilisenin dışındaki birkaç caddeyi trafiğe kapatmak zorunda kalıyor. Daniel Bucio itiş kakış ilerleyen kalabalıkları, sokakta satılan yiyecekleri ve Aziz Yahuda heykelleriyle yapılan geçit alaylarıyla bu dini bayramları çok seviyor. Romera denilen bu şenliklerdeki geçit alayında bazısı ancak kucakta taşınabilecek kadar büyük, bazılarıysa küçük ama muhteşem süslemeli Aziz Yahuda heykelleri birbirini izliyor. Sonsuzmuş gibi grünen bu geçit alayında süslemeleriyle ne çıkan Aziz Yahuda betimlemeleri arasında, memleketinin eskilerden kalma dini geleneklerine gre üstünde parıltılı, ayak bileğine inen kaftanı ve başında Aztek imparatorlarının tüylü başlığı olan kendi heykeli de var. Ancak son yıllarda, gruplar halinde gelen ve kalabalığı yararak ilerleyen, genelde ufak, şekere benzer paketleri hızlı alışverişlerle elden çıkaran dvmeli, zincirli ve sayıları giderek artan gençlerin varlığı yüzünden, Bucio bu aylık hac seferlerinden eskisi kadar keyif alamaz olmuş. Bucio, onların neler çevirdiğinin farkında olduğunu düşünüyor. "Ne yazık ki bu tip gençler buraya fazla sık gelir oldu," diyor. "Şu narcotrfico olaylarıyla alakası olmayan Efendimizin de, Aziz Yahuda'nın da adını lekeliyorlar. Buraya sadece inancında samimi olanlar gelse, bu tür insanları grmezdik." Aziz Yahuda onuruna düzenlenen bu ayinlerin pek çoğunu yneten Claretinler Tarikatı'nın üyelerinden, ufak tefek yapılı, güleç yüzlü Peder Jesús Garca da kolay yoldan kısa sürede çok para kazanmayı umuyormuş gibi grünen bazı insanların bu kiliseye gelip azize dua ettiğinin farkında. Ama Aziz Yahuda'ya ynelik bu yeni bağlılığın ne toplumsal sınıf, ne de meslek tanıdığına zellikle dikkat çekiyor. "Geçen gün bir politikacı buraya gelip, seçimleri kazansın diye dua etmesi için ona yardımcı olmamı istedi. Düşünsenize!" diyor memnun bir ifadeyle, Aziz Yahuda'nın bir narko-aziz olabileceği hatırlatmasına omuz silkerek. Peder Jesús, bunun yerine gerçekten inanan yeni kitlelere odaklanmayı tercih ediyor... Meksiko'da bir çete altkültürünün canlı bir çarşıyla bir arada varlığını sürdürdüğü Tepito varoşunda binlerce kişi temmuzun ilk gününde ünlü bir La Santa Muerte mabedinde dua etmek üzere toplanmış. Sevgi, para, korunma... Tümü, La Santa Muerte'yi perek karşılamak için iyi bir neden. Katolik papazlar bu simgeyi kınıyor olsa da ona inananlar her ayın ilk gününde Meksiko varoşlarından biri olan Tepito'daki bir mabede doluşuyor. Meksiko'da insanlar tapınmak üzere ellerinde sunular ve ikonlar taşıyarak La Santa Muerte'ye adanmış gzde bir mabede doğru dizleri üstünde ilerliyorlar. Meksiko'daki bir La Santa Muerte mabedinin haç taşıyan iskelet azize bağlı asker alayıyla süslenmiş sunağı nünde dua eden iki erkek. Birçok dindar kişi bu halk azizine bağlılığı Katolik inancıyla bağdaştırmada çelişkili hiçbir yan grmüyor. Sevecen bir dille "ufak kemik torbası" anlamında la flaquita diye anılan La Santa Muerte'nin gelinlik içinde ve adak mumlarıyla çevrili bir figürü Meksiko'daki bir evin salonunda kşeye kurulmuş olarak duruyor. Tepito'daki zel ibadet yerinde La Santa Muerte'ye dua eden tüccar Luis Demetrio Prez Daz'ın üflediği duman bulutları, Amerikan yerlilerinin ayinlerini anımsatıyor. Uzmanlar lüm azizesinin kkenlerini tartışıyor. Orta Amerika mı? Avrupa mı? Yoksa her ikisi mi? Tişrtünde çapraz makineli tüfek resimleri bulunan ve kucağında bir La Santa Muerte figürü taşıyan bir genç Tultitln varoşunda yaklaşık 22 metre yüksekliğindeki Kutsal lüm heykelinin nünde duruyor. Mabet çevresinde ortaya çıkmış cemaatin lideri olan ve heykeli yaptıran Jonathan Legaria Vargas 2008'de bir cinayete kurban girmiş. Fidye için adam kaçırmasıyla tanınan Los Panaderos çetesine mensup katil zanlıları halen yargılanmayı bekliyor. Meksiko'da smürge dneminden kalma kilisede genç erkekler Aziz Yahuda heykellerini kaldırmış. Uyuşturucu şiddeti yoğunlaştıkça, çaresiz vakaların koruyucu azizinden güç ve umut dileme arzusu da artmış Meksiko'da Aziz Yahuda anısına her ay romera denilen bir festival düzenleyen kilisenin nünde gençler uçucu maddeler soluyor. Meksiko'nun Colonia Doctores yresindeki bu camekanlı kaldırım mabedinde La Santa Muerte'nin ve narko-aziz Jesús Malverde'nin figürleri yer alıyor. Tijuana'da bir adam, yüzyıl nce Sinaloalı yetkililerce asıldığı ne sürülen efsanevi kanun kaçağı ve halk azizi Jesús Malverde onuruna yol kenarında yapılan mütevazı şapeli ziyaret ediyor. Sinaloalı uyuşturucu kaçakçıları Malverde'yi onurlu hırsızlığın Robin Hood misali simgesi olarak benimsemiş. Culiacn'daki asıl mabedine gelenler dua edip adak adıyor. Sinaloa kartelinin merkezindeki Culiacn'da şatafatlı mozolelere defnedilmiş Meksikalı uyuşturucu kaçakçıları için caka, lümle sonlanan dünyevi bir şey değil aslında. n planda grünen kadın bir inşaat işçisinin eşi. Sinaloa eyaletinin merkezi ve Sinaloa kartelinin üssü olan Culiacn kentinin şiddet olaylarıyla nam salmış hapishanesinde maskeli polisler devriye dolaşıyor. 2008'de hapishanenin hemen dışında bir gardiyan ldürülmüş. Culiacn hapishanesindeki grüş saatlerinde ailelerin buluşmasıyla duygular kabarıyor. Mahkumların birçoğu narko-aziz Jesús Malverde'ye ya da La Santa Muerte'nin kült ikonuna tapınırken, bazıları çaresiz vakaların koruyucusu Katolik Aziz Yahuda'nın figürüne bağlılık gsteriyor. Culiacn'daki stüdyosunda bir hortlak kılığına bürünmüş ressam Rosa Mara Robles kucağında bir süre nce bir cinayet kurbanının cesedine rtülmüş kanlı bir battaniyeyi taşıyor. Robles'in uyuşturucuya bağlı olarak artan şiddet kültürünü sertçe eleştiren eserleri toplumda tartışma yaratmış bulunuyor. Kurgusal bir uyuşturucu baronu, Tijuana'daki Narcojuniors çekim setinde, kadın kahramanın ayaklarının dibinde can veriyor. Yapımcılar, filmin hasılatının büyük kısmının ABD'den geleceğini sylüyor. Tijuana'nın uyuşturucu kullanımının yaygın olduğu bir blgesinde, hem maddi, hem manevi arzular tene işlenmiş. Siyah gmlekli adamın kolunda eli oraklı bir figür var: Bu giderek büyüyen La Santa Muerte -Kutsal lüm- kültünün simgesi. Ona inananlar, La Santa Muerte'ye verdiğiniz szleri tuttuğunuz takdirde sizi suçunuz ne olursa olsun yargılamadan kabul ettiğini sylüyor. Ciudad Jurez'deki bir alışveriş merkezine yapılan baskından sonra, bir şofr ve iki yolcusu da geçtiğimiz yıl cinayete kurban giden 2 bin 600 kişiye katıldı; kentte uyuşturucuyla bağlantılı katliamlar ürkütücü derecede sıradanlaşmış durumda. Ciudad Jurez'de 2009'da işlenen 2 bin 600'ü aşkın cinayetten birinin olay yerinde toplanmış insanlar hazin bakışlarla kurbana bakıyor. ABD'nin en güvenli kentlerinden biri olan Teksas'taki El Paso hemen kuzeyde yer alıyor. Meksika uyuşturucu çete baronlarının ABD makamlarıyla çatışmaları azaltmak için, kartelce başlatılan şiddet olaylarının durdurulması talimatını verdiği sanılıyor. Ciudad Jurez'de bir delikanlının ldürüldükten sonra başı kesilmiş halde bulunduğu olay yerinde polis şeridini kaldırıp altından geçmek bu çocuk için oyun gibi olağan bir şey. Jurez'de uyuşturucuyla bağlantılı bir başka cinayetten kalan kanı emsin diye bir kadın sokağa kireç serpiştiriyor. Burada normal bir yaşam sürmeye çalışan aileler için, bu tür tedbirler gerçeği gizleyemiyor: lüm her yerde kol geziyor. te yandan ABD'nin uyuşturuculara olan iştahını doyurmak için ellerinden geleni yapan kaçakçılar, zalim bir yaşam sonrasında kutsal bir lümü simgeleyen narko-azizlerle avunuyor. Tijuana'da sınır duvarı boyunca yürüyen Mara Arias Medina'nın sırtındaki dvme, yoksul düşmüş birçok Meksikalının koruyucu aziz La Santa Muerte'ye duyulan saygıyı açığa vuruyor. Hemen duvar dibinde yaptırdığı küçük evinde de bu azize adanmış zel bir tapınma yeri var. Los Angeles'ta bir dükkanın n kısmında, bir La santa Muerte mabedinin Meksika doğumlu lideri, "Profesr Sysiphus" dua taleplerini okuyor. ABD'de bu külte inananların sayısı giderek artıyor; çoğu ya tedavi, ya da sınır geçecek olan sevdiklerine yardım diliyor. DipNiot : Mayıs 2010 neyşınıl coğrafik ekinden yayınlanmıştı bu konu. dergiyi elime aldım okudum, , dikkatimi çekti sizinlede paylaşayım dedim. Hayat Boş, Vur Gte Çoşşşş.

su travestiye hasta oldum puahaha la liberte ne meurt jamais.