Bu noktadan sonra gelelim KHK? ya göre sözlü sınav, eğitimcilere göre mülakat kavramının faydası ya da zararlarına. Temel sorumuz şu: Mülakat neyi ölçer? Mülakat 50-60 bin civarındaki okul müdürünün seçiminde uygulanabilir bir yöntem mi? Öncelikle eğitim camiamızın geçmişine baktığımızda mülakatın neyi ölçtüğünün cevabını görebiliriz: Mülakat herhangi bir şey ölçmüyor sadece kimin çevresi geniş ama objektif kriterler açısından yöneticilik puanı düşükse ona objektif kriterleri aşma imkanı sağlıyor. Bu anlamda kişinin bilgisiyle değil çevresiyle, ek 2 deki kıdem, tecrübe, kariyer, eğitimleriyle değil ulaşabildiği siyasi veya üst düzey bürokratların etkililik derecesiyle yönetici olmasını sağlıyor. İnsanlar şuandaki gibi sınavlara hazırlanmıyor, ek 2 deki kriterler çerçevesinde eğitim alanında yüksek lisansa girmeyi düşünmüyor. Mülakatta yer alacak kişileri etkileyebilecek çevreye ve kişilere ulaşmaya çalışıyor. Soruyorum: 100 soruluk bir sınav mı kişinin bilgi düzeyini ölçer mülakat mı? Bilgiyi değil performansı, yeterliliği ve yeteneği ölçer deseniz mülakat bunları da ölçemez. Bu anlamda sınavı eleştirenlerin mülakatı kat ve kat fazla eleştirmesi gerekir.

4-)Yazılı sınav Milli Eğitim Bakanlığı için tarihinin en büyük ve en ucuz Hizmetiçi Eğitim Faaliyetidir. Binlerce öğretmen kendilerini birinci derecede ilgilendiren mevzuatı severek ve isteyerek okurlar, öğrenirler. Bu anlamda yazılı sınava giren her aday yönetici olamasa bile mevzuat konusunda belli bir bilgiye, bir bakış açısına sahip olur. Hem öğretmenliğini daha bilinçli yapar hem de beraber çalıştığı okul yöneticilerinin yetki, sorumluluk ve idari işleri konusunda donanımlı hale gelir. Okul yönetimi ve öğretmen ilişkilerini dolaylı yönden olumlu etkiler.

2-)Sadece sözlü sınav yapılabilir.

1-)Okul Müdürü seçiminde şuan ki uygulama gibi sadece yazılı sınav yapılabilir.

ama bunlar 76. madde atamaları, mülakat,

aman sinirlenmeyelim değmez.

Örnek vermek gerekirse bende mülakat kavramı çok kötü bir imaja sahiptir. Üniversite son sınıfa geldiğimde idealleri olan her genç gibi Yüksek Lisans yapmak istedim. O zamanki adıyla LES sınavına girdim. Ve Yüksek Lisansa başvurdum. 3 temel kriter vardı. LES puanı, mezuniyet puanı ve mülakat. Mülakat sırası LES ve mezuniyet puanlarının toplamına göre oluşturulmuştu. Ben 10 kişinin alınacağı program için bu iki kritere göre 4. sıradaydım. Mülakata girdiğimde kıdemli ve sözü geçen bir profesör vardı diğerleri ona bakıyordu. Buyrun hocam dediler bana baktı benim sorum yok dedi. Diğer iki hoca bunun üzerine bana bir soru sordular ve teşekkür edip beni gönderdiler. Ve sonuçlar açıklandığında LES ve mezuniyete göre 4. sırada olan ben işin içine mülakat girince yedeklere bile girememiştim. Çünkü mülakattan çok önce zaten Yüksek Lisansa alınacak kişiler belirlenmişti. Komisyondaki 3 kişinin kontenjanı oluyormuş. En kıdemli hoca kontenjanın yarısını tek başına belirliyormuş geri kalanları da onun onayından sonra diğer iki hoca. Yani LES ve mezuniyet puanı formalite noktayı mülakatta koyuyorlar. Yıllar sonra şuan Eğitim Yönetimi alanında yüksek lisansa başladım çünkü sadece ALES ve mezuniyet puanına göre öğrenci kabul eden bir üniversite buldum. Bunda en büyük etken yeni ek 2 de beni bu alana motive edecek hatırı sayılır bir puan verilmesiydi. Buradan hareketle yazılı sınavın ve objektif ek 2 nin faydalarını sıralamak ve sonrasında mülakatla karşılaştırmak istiyorum.

Gelelim mülakatı kim ister kim istemez sorusuna. Eğitim camiasındaki en büyük hastalık eğitimcilerin birbirini suçlamasıdır. Şuan en büyük ve yetkili sendika olan Eğitim Bir Sen üyelerine bu noktada bazı eleştiriler olmaktadır. Eleştirilerin bilinç altını anlamak için şu hikayeyi anlatmak lazım: İki kör üzüm yerlerken biri diğerine şöyle demiş niye üzüm tanelerini ikişer ikişer alıyorsun. Diğeri sen kör ben kör bunu da nerden çıkardın deyince ben ikişer ikişer alıyorum da demiş. Bu anlamda geçmişte mülakatı çok iyi kullanan tecrübeli eğitimciler aynı şeyi Eğitim Bir Sen üyeleri de yapar korkusuyla daha fol yokken yumurta yokken olumsuz eleştirilere başladılar. Öncelikle şunu söyleyelim. Eğitim Bir Sen iktidar sayesinde büyümüyor. Türkiyedeki toplumsal ve sosyal değişmelerin sonucunda meydana gelen yeni iklim siyaseti etkilediği gibi sosyal hayatı, eğitimi de etkiliyor bu anlamda Eğitim Bir Sen in büyümesi de belli zihniyetteki bir partinin de büyümesi belki paralel ama biri diğerinin nedeni şeklinde değil halktaki değişimin siyasete ve eğitime etkileri şeklindedir. Konumuz çerçevesinde tekrar değerlendirirsek mülakat hem hükümet hem de yetkili sendika açısından tercih edilebilir bir kriter değildir. Çünkü kendi üyeleri sayı itibarıyla zaten çok fazladır. Mülakat üye sayısı az, objektif kriterlere göre nitelikli üyesi az sendikaların tercih edeceği ve destekleyeceği bir seçenektir. Yani üye sayısınız az, nitelikli üyeniz az ama buna rağmen üst kademelere gelmek ve yerleşmek istiyorsunuz. Ve arkanızda halk desteği az ömrü kısa bir anlamda koalisyonla bir şekilde o bakanlığa gelmiş kısa ömürlü iktidar var. Mülakatı böyle bir sendika destekler ve böyle bir hükümet tercih eder.

5-)Yazılı sınav hem hukuki hem de vicdanidir. Danıştayın kararları ortada sözlü sınav yargı denetiminin dışına çıkma ve objektif kriterler sonucu elde edilen puanları sübjektif bir şekilde etkisiz hale getirmenin aracı olarak kullanılmaktadır. Yazılı sınavda düşük alan kişi vicdanen kendinden yüksek puan alan ve yönetici olan kişiye karşı düşmanlık beslemez. Ama sübjektif bir şekilde mülakatta elenen kişiler yukarıdaki örnekte olduğu gibi haksızlığa uğradığını düşünerek sisteme ve bu şekilde seçilenlere karşı iyi duygular beslemeyecektir.

dindar bilerek hak yemez. Dinden geçinenler hak yer. Maalesef ülkemizde dinden geçinenler gücü eline almış

bu tipler gerçekten dindar olsa.

hak yiyen dindar eminim sadece bize özgü bir şeydir.

cemaatçiler olması için duaya başlamışlardır bile.

Mülakat kesinlikle olmamalı!

BABADAN OĞULA GERÇEK EĞİTİM BİR SENLİLERİN MÜLAKAT GÖRÜŞÜ BU YAZIDA ÖZETLENMİŞTİR. azınlığa değil çoğunluğa bakın.

Bu yazımızın amacı 652 sayılı KHK?nin yönetici seçimi ile ilgili getirdiği yenilikler olacaktır. Yeni KHK : ?(8) Okul ve kurum müdürleri; yazılı ve/veya sözlü olarak yapılacak okul veya kurum müdürlüğü sınavında başarılı olmak kaydıyla, hizmet süreleri, performans ve yeterlikleri dikkate alınarak il milli eğitim müdürünün teklifi üzerine vali tarafından atanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.? Bu madde ile yapılabilinecekleri şöyle sıralayabiliriz:

Şuan yürürlükte olan sisteme bakarsak yeni KHK ile getirilmek istenenden çok da farklı olmadığını söyleyebiliriz. Şuan zaten okul müdürlüğü için yazılı sınav yapılmakta bu sınava belli bir süre öğretmenlik ve müdür yardımcılığı yapmış kişiler girebilmektedir. Aynı şekilde sınavın yanına ek 2 değerlendirme formu konarak müdür adaylarının bilgisinin yanında tecrübesi, kıdemi, eğitimi, aldığı ödüller, cezalar belirlenerek gayet objektif bir şekilde seçim yapılmaktadır. Performans ve yeterlilik kavramlarını da ek 2 de belirtilen kriterler çerçevesinde düşünebiliriz. Ancak bakanlık bunları daha da geliştireceğe benziyor. Burada eğitim camiası için en tartışmalı konu KHK?de?sözlü sınav? olarak geçen eğitim camiasında ise?mülakat? olarak algılanan ve tanımlanan kriterdir. Acaba mülakat kelimesinin geçmişteki sabıkaları, yargı kararları, kamuoyu önündeki imajı nedeniyle bu kelime yerine, sözlü sınav gibi içinde sınav kelimesi barındıran, makyajlı bir göz boyaması şeklinde yeni bir kavram mı kullanılıyor?

bence hiçbir dönemde olmamalıydı.. bu dönemde de olmamalı

olmamalı

dindar insandan zarar gelmez, fayda gelir.

Yoksa 3. defa tek başına iktidara gelmiş geniş halk desteği olan hizmet odaklı çalışan bir iktidarın tercihi olamaz. Aynı şekilde üye sayısı her geçen gün artan, yetkili sendika olan, uzun dönemli düşünen hizmet odaklı bir sendika bu yöntemi asla tercih etmez. Çünkü üye sayısı fazladır. Nitelikli üyesi fazladır. Bunların doğal yollarla (objektif sınav, ek 2 performans ve yeterliliklerle ) yönetici olması dururken mülakatı niye tercih etsin. Bu küçük düşünmedir. Üyelerinin arasına nifak sokmaktır. Çünkü mülakatta elenenlerin çoğu en fazla üyeye sahip sendikanın üyeleri olacaktır.

1-)Yazılı sınav objektiftir.

3-)Yazılı sınav fırsat ve imkan eşitliği sağlar. Herkes eşit şartlarda ve imkanlarda yarışır.

Yazılı sınavın faydalarından sonra yazılı sınava yapılan eleştiriye cevap verelim: Yazılı sınav tek başına yönetici seçmek için yetersizdir ve sınavla gelenler arasında uyum olmamaktadır. Cevap: Türk Eğitim sisteminde yöneticilik başlı başına farklı bir alan değildir. Türk Milli Eğitim sisteminde?aslolan öğretmenliktir? temel paradigması vardır. Dolayısıyla okulda çalıştığın öğretmeni müdür seçmiyorsa ve bu uyumu bozmuyorsa bakanlığın öğretmen ünvanı verdiği kişiler arasından mevzuatı en çok bileni sınavla Yönetici yapması da sıkıntı olmamalıdır. Çünkü yöneticiliğin temel şartını elde etmiş öğretmen olmuş. İkinci safhaya yani öğretmenliğin yanında ikinci bir görev almaya talip kişinin seçiminde tek kriter sınav olmamış oluyor zaten. Ayrıca ek 2 ile kıdem, tecrübe, eğitim, ödül ve ceza, kariyer gibi ölçütlerde sınavın eleştirilecek boyutlarını ortadan kaldırmakta ve sınavın etkililiğini daha da artırmaktadır.

3-):Hem yazılı hem de sözlü yapılabilir. Yani yazılı sınavda belli bir barajı geçen adaylar sözlü sınava tabi tutularak seçilebilir.

652 sayılı KHK ile Milli Eğitim Bakanlığında yeni bir dönem başladı. MEB teşkilatı dikey yapılanmadan yatay yapılanmaya ağırlık verecek şekilde yeniden düzenlendi. Birçok genel müdürlük birleştirildi veya kaldırıldı. Bu değişikliler büyük oranda merkez teşkilatı etkileyen değişiklerdi. Taşra teşkilatını veya öğretmen camiasını etkileyecek yönü ise daha çok yönetici seçimi ve ek derslerin sadece öğretmenlere verilmesi noktasında oldu.

neyse sinirlenmeye başladım.

Mülakat üst düzey ve kritik görevlerde tüm objektif kriterleri sağlayan kişiler arasından birinin siyasal makamlar tarafında seçilmesi noktasında uygulanırsa anlam kazanır. Yani halk desteğiyle iktidara gelen bir hükümet kendi politikalarını uygulayabilmek için doğal olarak kendine yakın kişilerle çalışmak ister ama bu sadece Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür gibi üst düzey karar verici pozisyonlar içindir. Bence yeni KHK bunu getirmeye çalışıyor yani üst düzey bürokratları hükümetle gelen hükümetle giden sözleşmeli pozisyonlar şekline getirip Hükümet politikalarının daha etkin uygulanmasını sağlamaya çalışıyor. Ama bu durum en fazla il milli eğitim müdürlüğü makamına kadar indirgenebilir. Daha alt düzeye indirirseniz kaos hakim olur. Bu anlamda bakanlığın sözlü sınav kavramını alt düzey yönetici seçiminde uygulamayacağını 3 seçenekten yazılı sınava ağırlık vereceğini düşünüyorum. Mevcut objektif kriterlerin yanına yine objektifliğe dayalı yeterlilik ve performans kriterlerini getireceğini ve hizmet odaklı yöneticilik kavramını oluşturacağını ümit ediyorum.

2-) Yazılı sınav yönetici adayının bilgi düzeyini ölçer. Yönetici adayının sahip olması gereken 3 temel kriter vardır. Bilgi, tecrübe ve yetenek.

Bu seçenek tek başına uygulanmayacak maddeye göre bu seçeneklerden biri yönetmelikle belirlendikten sonra hizmet süreleri, performans ve yeterlikleri dikkate alınacak. Bu durumda yukarıda belirttiğimiz 3 seçenekten birinin yanında performans ve yeterlilikleri belirleyecek yeni ek 2 karşımıza çıkabilir. Tabi bunların ayrıntısı Yönetmelikle ortaya çıkacak.