göstermesidir.

örüntüsü diyebiliriz. Bağımlılık davranışı mutlak değildir ve farklı

davranış olarak değerlendirmemiz gerekir. Ama aynı davranışlar resmi

kadar geciktirilirse sonrasının da o kadar güç olacağı akıldan

bu maddeler çok yüksek kar oranları ile satıldıkları için her zaman

kullanılan maddeye bağlı olarak kötü uyum göstermeye neden olan

ve belirtiler kullanılan maddenin cinsine, tüketilen miktara, kullanım

Fizyolojik Faktörler:

sonraki geçen ilk bir yıllık süre tekrar başlama açısından yüksek riskli

değer verilen davranışların yerine bir veya daha fazla maddenin

Tıp profesyonelleri bağımlılık tanısı koymak için yine son 12 aylık

olanaklarını sağlamaktadır. Tabii ki hastanın tedavi olmayı istemesi

dünyamızda alkol ve uyuşturucu kullanımını azaltmak için de diğer

8 Haziran 2016

<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://mood.ist/blog/evrensel-bir-saglik-sorunu-olarak-bagimlilik/#respond"> Yorum

birilerini görürüz. Hemen, ?Bu benim yada yakınlarımın başına hiçbir

tedaviler dahil edilebilir. Burada özellikle doktor kontrolü olmaksızın

Bununda bağımlılık hastalığı olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü tüm

önemlidir. Ancak tekrar

ruhsal belirtilerle karakterize bir

konuşkan hale getirip sosyalleşmesine neden oluyorsa yada bir aile

4. Madde kullanmaya veya elde etmeye aşırı zaman harcamak.

bozukluğu bulunmaktadır.

kullanımına bağlı tetiklenerek ortaya çıkan entoksikasyon ve çekilme

taşır. Kimse benim ve yakınlarım için böyle bir risk yok dememelidir.

ortaya çıkmasın diye aynı maddeyi almaya devam etmektir.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Ayhan Kalyoncu

hastalıklarında olduğu bir çok alanda daha yüz güldürücü tedavi

dönüşürler.

şarttır. Ancak bağımlılıkta ekseriyetle hasta tedavi olmayı

MADDE KULLANIMINA BAĞLI BOZUKLUKLAR

duyabilir, izleyebilir, takip edebiliriz. Bazen bir gazetede, bazen bir

değildir. Her türlü kayıplarına rağmen bağımlıların sadece % 10 luk

Yaşamın her hangi bir döneminde çeşitli nedenlerle ve özellikle de

<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://mood.ist/blog/kategori/tedavi-programlari/eriskin-psikiyatrisi/bagimlilik/">Bağımlılık

ise ilgili maddenin tekrarlı kullanımı sonucunda belirgin olumsuz

setten üç veya daha fazla kriterin karşılanıp karşılanmadığına bakarlar.

kullanılan madde bırakılınca tek bir kullanımla tekrar başlamanın yine

mutluluk, huzur, rahatlama, aldırmazlık, neşe, eğlence ve hatta seksten

mücadele ettiler. Akıl sağlığı yerinde olan hiçbir kimse de kendisi

boyunca insanlar yaşamlarını tehdit eden sağlık sorunlarına karşı

bu gruba belirli bitkisel ve geleneksel tedavilerle bağımlılık

için madde kullanımına bağlı bozukluklar başlığı altında verilenen

Bırakma: Bağımlılık yapan maddeyi kişinin artık kullanmamasıdır.

kullanmaya devam ederler. Ancak bazıları da kendilerini canlı

azaltılması ya da bırakılması halinde ortaya çıkan bir takım fiziksel ve

özellikle gençler kullanmaya teşvik edilmektedirler. Bu propagandalarda

geçen gün hızla artan alkol ve uyuşturucu kullanımı evrenimizi

Ülkemizde yapılan çalışmalara göre son yıllarda madde kullanım

sonuçları ile kendini gösteren madde kullanım örüntüsüdür.

Madde : Halk arasında uyu! turucu olarak da adlandırılan alkol, esrar,

Yoksa gerçeği görmekten kaçar ve sorunu ancak çok ilerlediğinde mecburen

bahsedilir. Bunlara şarkılarda, kitaplarda, resimlerde, filmlerde,

toplumsal tutumlar neden olabileceği gibi hasta yakınlarının kendi alkol

yaşanmasına ve sorunun daha zor ve hatta hiç çözülmemesine neden olur.

bir dönemde, iki fizyolojik faktörü ve beş davranış kalıbını içeren bir

4. Kişisel sorunlara; örneğin partneriyle olan kavgaya rağmen madde kullanmaya devam

başlarına bağımlılık tanısı koymaya yetmez. Bütün davranışsal işaretler

savunmasızlık insandan insana değişir. Bağımlıların birbirinden farklı

Burada temel nokta madde kullanım davranışının kendisidir. Kişinin

toplumsal ve çevresel etmenler kullanımın devam ettirilmesini sağlarlar.

kullandıkları maddelerin etkisi ile kolayca ulaşılacak zannedilen

hastalıklarda hastalar iyileşmek istemekte ve hastalık yapan etmenden

çevreye uyum veya kısa süreli haz arayışı ile madde kullanımı deneyimini

sağlanması ve kitabımızın bundan sonraki bölümlerin daha iyi anla! ılması

ederler ve hastalığı görmezden gelirler. Bu duruma kültürel etmenler,

Başka hastalıklarda da olduğu gibi, bağımlılık konusundaki

3. Başka aktivitelere ayrılan zamanı kısmak.

vitaminler, sedatifler ve hormonlar gibi ilaçları ele alabiliriz. Ayrıca

sonuçlara yol açan madde kullanımı olarak tanımlanır. Bir başka tanımı

süresi ve şekline göre değişir. Hekim müdahalesi ve hastane tedavisi

Bağımlılık: Çok daha ciddi bir durumdur. Bağımlılık için daha önceden

hasta edecek bir durumla isteyerek karşı karşıya kalmaz. istemez.

Risk faktörleri bir kişi için ne kadar yüksek olursa o kişinin aldığı

her madde kullanımı davranışını tıbbi bir tanı ile özdeşleştirmemek

Nüks Etme : Sürçme veya kayma olarak terimlerini de

özellikleri taşıyıp taşımadığını davranışın sergilendiği topluma ve

televizyon filminde, bazen bir arkadaş sohbetinde, bazense yanlış

yüksek olan bir hastalık olduğu için hasta yakınında da görülme

birinin bağımlılıkla savaştığı gerçeği ile sarsılırız.

herhangi bir yerde örneğin yolda yürürken sarhoş yada uyuşturucu çekmiş

istenmeyen etkilerin ortaya çıkarmasıdır. Yalnız bir davranışın kötü uyum

saracaktır.

yaratmayan idrar söktürücüleri de ekleyebiliriz.

küçük bir bölümü tedavi olmak isterler. Diğerleri ise kafalarını kuma

bulunabilirlik etkilemektedir. Bireysel yatkınlık ve ruhsal durum

Tarih

Bağımlılık tedavisinin en önemli aşaması olan bu durumu sürdürebilmek

3. Yasal sorunlarla karşılaşmak; örneğin tutuklanmak.

Bu tanı başlığı altında ele alınacak olan maddenin kullanım örüntüsü

yaşamak için kullanılan, bedensel, ruhsal ve toplumsal boyutlarda ciddi

artan şekilde pazarlanmaktadırlar. Her ne kadar çoğu yasal olarak

bağımlılığı gündeme getireceği bilinmelidir. Tekrar tedaviye başlama ne

kullanımı çok daha büyük bir öncelikle geçmesine neden olan davranış

Çekilme Belirtileri : Uzun süreli madde kullanımından sonra aniden

alınan antidepresanlar, laksatifler, ağrı kesiciler, antiasitler,

<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://mood.ist/blog/evrensel-bir-saglik-sorunu-olarak-bagimlilik/#respond">kaynak: www.mood.ist

etmek.

veya uyuşturucu kullanımları da neden olabilir. Bağımlılık genetik yükü

Bağımlılığın bir başka tanım da temel özelliği madde kullanımına

uzmanına ba! vurularak tedavi tekrar sürdürülürse risk azaltılır aksi

kullanmaya başlama anlamına gelir. Hastalığın seyri ve tedavi açısından

Zehirlenme : Sarhoşluk durumu olarak bilinen bu tablo,

Her cins ve yaş grubunun risk altında olmasıyla birlikte her ekonomik

zaman gelmez? diye düşünürüz. Ama aradan çok geçmeden tanıdığımız

alkol ve uyuşturucunun bağımlılığa dönüşme olasılığı da o kadar yüksek

Bireysel yatkınlığın belirleyicileri erken öğrenme, gelişimsel olaylar

toplantısında hafif denetimsiz kılıyorsa bunu kötü uyum gösteren

toplumun kültürel özellikleri ve tutumu, kanunlar, maliyet ve

KİMLER BAĞIMLILIK RİSKİ TAŞIR?

ile seyredebilen kronik bir hastalıktır.

yazılan bir reçeteden dolayı doktor ofisinde bunlarla karşılaşa<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://mood.ist/blog/evrensel-bir-saglik-sorunu-olarak-bagimlilik/#respond"> Yorum

2. Çekilme belirtileri görülmesi: Madde kullanmaya son verildiğinde

söylentilerde, her yerde, her zaman rastlayabilir, okuyabilir,

seviye ve etnik gruptan insan bağımlılığa yakalanma konusunda riskini

gelecektir.

çıkarılmamalıdır. Yani tek bir kullanım sonrası hemen bağımlılık

yaygınlığının giderek arttığı rahatça söylenebilir Ancak yine de Avrupa

2. Kendi koyduğu sınırları aşmak.

kabul etmek zorunda kalırız. Bu da çok daha fazla komplikasyon

sağlayabileceğine inandıkları önlemeye yönelik çalı! maların uygulanması

ülkeleri veya Amerika Birle! ik Devletleri ile karşılaştırıldığında madde

neden olmaktadır.

aynı veya benzeri bir madde kullanırsa bağımlılık durumu aynı şekilde

ve tanımların arasındaki sınırlar çok açık değildir. Ancak tıp

bağımlılık ölçütlerini şimdilik karşılamadığını ancak bağımlılık tanısı

1. Yükümlülükleri yerine getirmemek; örneğin okula veya işe gitmemek, ev halkını ihmal etmek.

ile kendini gösteren klinik açıdan belirgin bozulma yada sıkıntıya neden

sayısı kadar çeşitlilik gösterir. Bazen günlük hayatımız içerisinde

Bağımlılık çok yaygın bir hastalıktır ve oluşturan tek bir sebep

1. Madde kullanmaya bir kez ba! layınca duramamak.

Özellikle son yıllarda tıp biliminde ki hızlı ilerlemeler başta

için öncül olabileceğine dikkat etmemiz gerekir. Ayrıca bu tanı içine

kullanım yaygınlığının ülkemizde daha düşük olduğu dikkat çekicidir.

Ancak durum böyle olmasına rağmen bu durumunda bir istisnası vardır.

hissedebilmek için madde kullanmaya gerek duyan bağımlılar haline

fiziksel yada psikolojik bulguların ortaya çıkması yada bu bulgular

veya daha kuvvetlenerek devam eder. Özellikle maddeyi bıraktıktan

gerekebilir. Uzun süreli ve yüksek dozda madde kullanımından sonra

zararları olan ajanlardır.

ve yakın çevresinin etkisi, akranlarının davranışları, içinde bulunduğu

olur.<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://mood.ist/blog/evrensel-bir-saglik-sorunu-olarak-bagimlilik/#respond">

geçmiş dönemlerde en önemli toplum sağlığı problemi olan enfeksiyon

2. Umursamaz hareketler yapmak; örneğin içkiliyken araba kullanmak.

yine madde kullanımı ile tetiklenen bunama, unutkanlık, duygudurum

gömmeyi ve hastalıklarını küçümsemeyi yada inkar etmeyi tercih ederler.

olasılığı yüksektir.

giderek etkinin azalması yada istenilen etkiyi sağlamak yada sarhoş

çok önemli olan bu dönem için bilinmesi gereken en önemli şey hemen bir

kullanabiliriz. Bir maddeyi bırakıldıktan sonraki dönemde yeniden

farkında olmalı ve vatandaşlarımız için en iyi faydayı

her maddenin kullanımı ile beraber ortaya çıkmaz.

Tanılar ve Tanımlar:

ülkelerle bilgi paylaşımı yaparak işbirliğine girmeliler. Aksi halde her

çevreye göre değerlendirmek gerekir. Örneğin alınan alkol kişiyi biraz

neredeyse herkes yaşayabilir. Bu durum nadiren az miktarda alkol almak,

için kararları almalı, öncelikleri harekete geçirmelidirler. Ayrıca

halde tek bir kullanım tekrarlayacak ve arkadan büyük felaket

Madde Kullanımı ile Tetiklenmiş Bozukluklar: Bu kategoride madde

Madde kullanımına bağlı bozukluklar başlığı ele alınacak olan tanılar

nedeni ile doktorunuzun önerdiği sakinleştirici ilaç olabilir. Tabii ki

olmak için artan miktarlarda madde alma gereğini hissetmesidir.

eroin, kokain,&amp;#8232; amfetaminler, tiner, tütün gibi başka kullanım alanları

uzak durmaya çalışmaktadırlar. Halbuki bağımlılık için durum böyle

bağlı belirgin sorunlara rağmen kişinin madde kullanımını sürdüreceğine

olmalarına rağmen yine de aralarında bazı ortak özellikler gösterirler.

ve biyolojik faktör olan genetik mirastır.

bırakma niyeti olursa öncelikle bir hekime danışılması önerilir.

Tolerans gelişimi veya geri çekilme belirtilerini saptamak tek

dönemdir. ?Yoksunluk dönemi? diye adlandırılan bu dönemde görülen bulgu

birkaç kez tütün içeren sigara içmek yada her hangi bir sağlık sorunu

toplantılarda uygunsuz olabilir.

bozukluğu, kaygı bozukluğu, psikotik bozukluk, cinsel bozukluk ve uyku

5. Ruhsal yada fiziksel sağlığın kötüleştirmesine rağmen maddeye devam etmek.

belirtilerine ek olarak organik ruhsal bozukluklar olarak adlandırılan

gerekir. Madde kullanmaya başlayan bazı kişiler sadece rast geldikçe

bağımlılık yapmayan çok çeşitli ilaçların kullanımları ve geleneksel

bağımlılık uzmanına danışılması gerektiğidir. Bağımlılık düzeyinde

ayırırlar. Yazar ile okurlar arasında terminoloji bütünlüğünün

Çoğu zaman bu hatalı davranı! a birinci derece yakınları da eşlik

Bağımlı hasta sayısının artmasına neden olan bir başka etmende

son 12 aylık dönemde aşağıdaki durumlardan bir ya da birden fazlasının

Klinik tıpçılar, madde kötüye kullanımı tanısını koyarken bir kişinin

bağımlılık gelişiminde daha önemli belirleyiciler oldukları halde

bağımlılık yapan maddelerin ticari değeridir. Hepimizce bilindiği gibi

derecelerde niceliksel bir fenomendir. İyileşme ve tekrarlama dönemleri

yoktur. Hastalığı oluşturan sebepler, bu hastalığa yakalanan insan

olan uygunsuz madde kullanım örüntüsüne bakarlar:

da olsa bile kişiler tarafından ruhsal ve fiziksel bazı etkilerini

profesyonelleri bir kriter seti kullanarak bu kategorileri birbirinden

Her ülke karşı karşıya olduğu alkol ve uyuşturucu sorununun ayrıntıların

tanımlar ve tanılar burada açıklanacaktır.

biliriz.

işaret eden bilişsel, davranışsal ve psikolojik belirtiler

bir dönemidir ve çok dikkatli olunması gerekir.

1. Tolerans gelişimi:Kullanıcın aynı miktarda madde alması durumunda

istememektedir. Bu durumda bağımlı sayısının yılar içerisinde artmasına

satılmasa da yaygın olarak yanlış bilgilendirme propagandaları ile

madde kullanma kararını; ruhsal durumu ve bireysel yatkınlığı kadar aile

Kötüye Kullanım: Temel özelliği olarak kullanıcı kişide zararlı

Davranış Kalıpları: