Yirminci yüzyılın en başarılı kuruluşları olarak değerlendiren sendikalar1 günümüzde ciddi

organizasyonlarında, teknolojide ve işgücünün yapısında meydana gelen değişim sendikalar

alıp merkezine oturtan, vahşi kapitalizmin sosyal devlete dönüşmesinde, sermayenin

içindeler. Sendikaların yaşadığı güç kaybı; özellikle üye sayısının ve sendikalaşma oranının azalması,1980?lı yıllardan bu yana?sendikaların günümüzdeki işlevleri ve geleceği? konusunu önemli tartışmalardan biri haline getirmiştir. Bilindiği gibi sendikalar ücretlilerin yaşam standartlarını geliştirmeyi ve çalışma koşullarını iyileştirmeyi hedefler. Oluşturdukları işgücü tekeli ile tek tek işçilerin elde edemeyeceği pek çok hakkı elde edebilirler . Sendikaların sadece bunlarla yetinmediği, tarihleri boyunca sol ve sosyal demokrat partilerle yakın ilişki içinde oldukları ve sosyalist düşünce ve eylem açısından önemli bir yere sahip oldukları bilinir. Marx?a göre sendikalar dağınık işçileri bir araya getiren ve onlara ilk sınıf eğitimini veren örgütler,?sosyalizm okullarıydı?2. Bu nedenle sendikaların rolü ve geleceğine ilişkin tartışma aynızamanda politik-ideolojik bir tartışmadır. Sendikaların ve emeğin, küreselleşmenin yarattığı olanaklardan yararlanamaması hatta tam tersine bu sürecin zararını görmesi de tamamen siyasal bir süreç olarak ele alınmalıdır3. Karl Polanyi?nin piyasanın kendi kurallarına göre işleyişinden ve yıkıcı etkilerinden zarar görenlerin kendilerini koruma aracı olarak gördüğü?piyasayı kısıtlayıcı örgütlerden? kendisi olan sendikalar yaklaşık iki yüz yıllık tarihleri boyunca pek çok güçlükle karşılaştılar, yasaklandılar, yok sayıldılar, hemen hemen her yerde sendikal mücadele tehlikelerle dolu bir çaba oldu. Ancak 2. Dünya Savaşı sonrasından 1970?lerin ortalarına kadar tartışmasız bir biçimde sendikalar lehine olan güç dengesi, bu yıllarda başlayan irtifa kaybı ile birlikte 1980?lerin ortasından itibaren artan bir biçimde emeğin/sendikaların aleyhine döndü4. Kuşkusuz bu güç ve etkinlik kaybı sendikal hareketin doğum yeri olan ve her zaman sendikal harekette başat bir rol oynayan Avrupa sendikaları için daha da yaşamsal etkilere sahip. Sendikalar baca endüstrilerinin, sanayi işçisinin örgütleri olarak ortaya çıktı ve yükseldi. Sanayi üretiminin egemen olduğu, bedensel işgücünün yoğun, üretim ölçeğinin büyük, ürün çeşidinin sınırlı, üretimin seri, çalışma şartlarının ve iş becerilerinin türdeş olduğu koşullarda; ulusal pazarların sıkı bir biçimde korunduğu, ulus-devletin ekonomide etkin olduğu bir iktisadi

öncelikle Avrupa?da bacaların yerini bürolar, baca endüstrisinin yerini hizmet sektörü, sanayi

derin gözüküyor. 1980 ve 90?larda Endüstri İlişkileri kavramı gündemden düşerken İnsan Kaynakları Yönetimi yükselen kavram haline geldi. Endüstri ilişkilerinin giderek sendikasız bir sisteme kayacağı ve firmaların sendikasız endüstri ilişkileri sistemiyle başarı olarak yönetilebileceği vurgulanmaya başlandı. Toplu pazarlığın yerini bireysel pazarlık, proletaryanın yerini cogniteryanın almakta olduğu ileri sürüldü7. Sendikaların kısa vadede ücretleri artırıp çalışanlara kazanç sağladığı ancak uzun vadede bunun bedelini tüm toplumun ödediği ve bireysel pazarlığın en iyi çözüm olduğu balıklar ne kadar bisiklete ihtiyaç duyarsa işçilerin de o kadar sendikaya ihtiyaç duyacakları iddia edildi8. Bu tartışmalar bütün bir 90?lı yıllara damgasını vurdu. Bilimsel teknolojik gelişmelerin, bilişim çağının artık işçi sınıfını ortadan kaldırdığı ve sanayi devriminin örgütleri olan sendikaların bilgi toplumunda varlıklarını sürdüremeyecekleri dile getirildi. Daha sonraki yıllarda neo liberal ideolojinin mutlak hakimiyeti azalmaya başladı. Sendikaların yeni gelişmeler ve gerçekler karşısında yetersiz kaldığı ve ancak politikalarını ve yapılarını yenileyebilirlerse var olabileceklerine ve küresel piyasanın sendikalara olan ihtiyacı artırdığını ilişkin görüşler de bu tartışmaya katıldı

olduğu kadar çok esneklik, olabildiğince az kural" postfordist dönemin sloganı oluyor. Esnek

keyfiliğinin sınırlanmasında ve denetlenmesinde önemli roller oynayan sendikalar üye

meydan okumalarla baş etmeye çalışıyor. Geçen yüzyıl boyunca işçi sınıfının refah düzeyinin

çıktığı geçmişin baca endüstrileri döneminden çok farklıdır. Bir yandan dünya ekonomisinde

için iklimin soğuduğuna işaret ediyor. Özellikle sanayileşmiş Batı ülkelerinde ve elbette

iklimde güçlendiler. Günümüzün çalışma ilişkileri ve ortamı sendikal dayanışmanın ortaya

fazla hizmet götürmeleri6. Sendikaların yaşadığı kriz böylesi önlemlerle aşılamayacak kadar

ve toplumsal rolünün artışında büyük başarılar elde eden; işçi sınıfını toplumun kıyısından

sayıları, toplumsal rolleri ve kendilerine duyulan güven açısından bir duraklama ve gerileme

giderek artan liberalizasyon ve küreselleşme eğilimi öte yandan üretim ve yönetim

proletaryasının yerini giderek heterojenleşen, çok katmanlı hale gelen yeni bir işçi/ücretli sınıf

ve standart olmayan çalışma biçimleri emek piyasasını parçalıyor, dayanışma bilincini

alıyor. Hizmet sektörü ezici bir üstünlüğe kavuşuyor.

zayıflatıyor ve sendikaların geleneksel örgütlenme modellerini zorluyor. Öte yandan yeni liberal ideolojinin özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısında sendikalara yönelik taarruzunu artırması, sendikaların içinde büyüdüğü iklimin değişmesinde önemli bir rol oynadı. Sendikaların iş gücü tekeli yaratarak piyasanın etkinliğini ve istihdamı azaltan ve genel olarak çalışanların gelirlerini daha da eşitsiz hale getiren kurumlar olarak suçlandı5. Sendikaların yaşadığı krize yeni-liberallerin önerisi?uyum ya da ölüm? şeklinde; onlara göre, sendikalar yaşadıkları gerilemeyi aslında hak etmiş gelişmeleri anlayamamışlardı.. Krizden çıkış için sendikalara önerilen ise daha uyumlu ve işbirlikçi kurumlar olmaları. Üyelerine daha

Standart olmayan çalışma biçimleri gelişiyor ve istihdamın giderek kuralsız ve güvencesiz hale geliyor. "Mümkün

sendikacılık yapılamıyor türkiyede maalesef..