İş güvenliği ve alışkanlığı dersi olmalı, hem öğretmenlere hemde öğrencilere öğretilmeli.

2. Akademik meslek liseleri

MODÜLER SİSTEM

Bizde Bilgisayar alanı 360 puanla öğrenci alıyor. Her sene verilen 50 civarı mezundan 2-3 ü mesleğini yapıyor. Diğerleri de alışveriş merkezlerinde kasiyerlik yapıyor. Yazık oluyor bu öğrenciler hem başarılı hem de olmayan istihdam alanında eğitim almışlar?.

Eğitim-öğretimde beklenti insanlara kendinin ve ülkemizin kalkınmasını sağlayacak bir mesleğe ait yeterlilikleri kazandırmaktır. Kişi ister ortaöğretim seviyesinde ister yükseköğrenim seviyesinde olsun aldıkları eğitimin nihai amacı ve beklentisi meslek öğrenmek veya mesleki eğitime alt yapı oluşturmaktır. İnsanlar için bütün eğitim- öğretim süreçlerinin nihai hedefi bir mesleğe ait yeterliliğe sahip olmaktır. Akademik liselerde; öğrencilerini üniversiteyi kazandırıp bir meslek sahibi yapmayı hedeflemektedirler. Osya akademik liselerin mezunlarının ülke ortalamasına göre maksimum %20 si üniversiteyi kazanmakta kalanı mesleksiz bir şekilde ülkeye yük oluşturmaktadır. Bunun için öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun hatta tamamının ortaöğretim seviyesinde mesleki eğitime yönlendirilmesi gerekmektedir.

Dersler modüler sistemde olduğu gibi parça parça değil de atölye bütünlüğü içinde işlenmeli öğrenci sabah ilk ders atölye ye girmeli önlüğünü giymeli bir iş yerinde mesaiye başlıyor gibi iş disiplini ile başlamalı akşamleyin de önlüğünü çıkarıp günü bitirmelidir. Dersler 8-10 saat eski atölye dersi uygulaması gibi olmalıdır. Öğrenci 9. Sınıftan itibaren meslek dersi ile karşı karşıya kalıp meslek ahlakını iş ahlakını çalışma hayatını genç yaşta öğrenecek bu da başarıyı getirecektir. Ne kadar geç yaşta atölye ye sokarsak başarı o kadar düşmektedir. Ağaç yaşken eğilememektedir. Mesleğin ruhunu yakalayamamaktadır.

Ayrıca her kişinin e-devlet sisteminde aldığı eğitimlere ait diploma, belge veya sertifikaları işlenmiş olacak. İşletme bir eleman alacaksa eğitim almamış bir kişiyi alamayacak sistem buna müsaade etmeyecek. SGK sigorta yapmayacak. İş müfettişleri ağır cezalar kesecek. Bu da herkesin yaptığı veya yapacağı işle ilgili belge almasını zorunlu kılacak. Okulları işletme ile eşleştirecek. Meslek eğitim alma zorunluluğu ortaya çıkacak.

1. İş hayatına hazırlayan mesleki eğitim liseleri.

Açık öğretim programları da iş hayatına hazırlayan mesleki eğitim gibi değerlendirilmeli. Onun yönergesi doğrultusunda yürümelidir. Açıköğretim öğrencisi üst öğrenime not başarı kriterini yakalarsa girebilmelidir.

MESLEKİ EĞİTİM NASIL YAPILANDIRILMALI

Temel el aletleri kullanımı,

İlimizde Bekaert adında bir fabrika var araba lastikleri için çelik tel yapıyor. İşçilerinin yarıdan fazlası Meslek Lisesi Elektrik mezunu aldıkları eğitimle alakası olmayan bir alanda iş yapıyor. İşte bu gibi spesifik dallarda da eğitimler verilmeli. Çünkü bu alanda eğitim veren kuruluş yok işletmede her gelen meslek lisesi mezununu almış. İlimizde de en çok elektrik alanında mezun var. Alanlarında da iş bulamıyorlar.

Okulların donanımsal sorunları çözülmelidir.

Özel okular da mesleki eğitime yönlendirilmeli istihdama katkıda bulunmaları sağlanarak sadece ekonomik gelir elde etme hedefinden çıkarılmalıdır. Uygun olmayan özel okullar meslek liseleri ile eşleştirilmeli veya daha az teknik donanım isteyen meslek eğitim okulu olmaya yönlendirilmelidir.

İlköğretim not ortalaması ilgi istidat ve yeteneklerine göre çoklu zeka kuramı değerlendirme yöntemlerini de kullanarak öğrenci meslek liselerine yönlendirilmeli. Her meslek alanının yeterlilik şartları olmalı. Bir mesleğe ait yeterliliği sağlayan öğrenci o mesleğe yönlendirilmeli yoksa yönlendirme yapılmamalı. Örneğin EML Elektrik alanının not, vs kriterleri oluşmamışsa öğrenci o alana yönlendirilmemelidir.

Mesleki eğitim 3 e ayrılmalı

Meslek Liseleri belirli alanlarda veya yakın alanlarda uzmanlaşmalı her okula her alan açılmamalıdır.

Öğrenci üniversiteye girerken alanı ile ilgili veya seçmeli derslerle eğitimi aldığı programa yönlendirilmeli ek puanlama sistemi mutlaka getirilmelidir. Diğer alanlardan başvuran ek eğitim almayan öğrenciler dezavantajlı olmalıdır. Buda mesleki eğitime yönlenmeyi artıracak ve yapılan masrafın israfını önleyecektir. Mesleki eğitimde bir öğrenci ortalama 3-5 bin TL?ye yıllık olarak mal olmaktadır.

Din eğitimi her seviyede zorunlu veya seçmeli ders olarak verilmeli veli kendi düşüncesi doğrultusunda bu dersleri özgürce öğrencisine aldırmalıdır. İmam hatip mezunu doktor, meslek lisesi elektik mezunu eğer o alana ait dersleri almadıysa doktor yapılmamalıdır. İmam hatip lisesinde okuyan öğrenci sağlık meslek lisesinden seçmeli olarak sağlık dersi alırsa tıp eğitimine gidebilmelidir.

Şu an öğretmenlerimiz mevcut öğrenci ile körelmekte heyecanlarını da yitirmektedirler. Beklentileri 10 yıl önceki gibi daha kaliteli öğrenci gelmesini beklemektedirler.

Her meslek için asgari yeterlilikler belirlenmeli çoklu zeka kuramı değerlendirme metotları, not kriterleri kullanarak yönlendirme yapılmalıdır. Örneğin elektrik alanına gidecek bir öğrenci ciddi anlamda matematik bilgisine ve yeteneğine sahip olmalı bu yüzden ilköğretim matematik not ortalaması örneğin 65 in altında olan öğrenciler bu alana kesinlikle girmemelidir. Bunun gibi tüm meslek alanları için sadece ilgi istek değil başarı vs. kriterleri de dikkate alınmalıdır.4 yıl okutup hiçbir şey öğrenmeyen elektrik mezunu yerine o alana o öğrenciyi almamak hem o öğrenci için hem de ülke kaynakları için daha faydalı olacaktır. O öğrenciyi daha az matematik bilgisi gerektiren bir alana yönlendirmek hem o öğrenciye başarı getirecek hemde ülke kaynakları israf olmayacaktır. İletişim alanınada sözel yeteneği olanlar girmelidir.

Bir orta öğrenim kurumundan mezun mesleğini değiştirmek veya başka bir dalda eğitim almak isteyen sertifika programları ile yeni bir meslek öğrenmelidir. Öğrencinin aldığı eğitime paralel olarak eğitim süreleri değişmelidir.

Bizim Gebzede Elektrik İşleri yapan işyerimiz var Abim kesinlikle Meslek Lisesi Mezunu almıyor. Çünkü işi bilmiyor, yanlışta ısrar ediyor ve seviyesi düşük öğrenciler meslek lisesini bitirdiği için davranışsal bozukluklarda oluyor diyor. Bu yüzden durumu ciddi düşünmemiz gerekiyor.

Modül kitapları için belirlenen ders saatleri az kalıyor modüller tekrar gözden geçirilip ders saati ile ilgili çalışmalar yapılmalı. Öğretmenler de modüler ders kitaplarını ağırlıklı olarak kullanmıyor. Modül uygulamaları ile ilgili eğitimler verilmeli. Modüler sistem değerlendirmesi konusunda eğitimler verilmeli.

Bu alana seçilen öğrenci %50 genel kültür fen ve yetenek dersleri almalı %30 meslek dersi %20 sanat, spor ve kültürel etkinlikler dersi olmalı.10. Sınıfta % 40 meslek dersi 11. Sınıfta %50 uygulama ağırlıklı meslek dersi 12. Sınıfta da % 60 meslek dersi almalı yaz tatillerinde işletmede staja yönlendirilmelidir. Bu öğrenciler mezun olduğunda 65 not ortalamasının üzerinde 4 yıllık devamı fakültelere diploma puanı ile girebilmeli en az 60 not ortalaması ile de 2 yıllık okullara girebilmelidir. Altındaki öğrenciler de kesinlikle üst öğrenime gönderilmemeli iş hayatına yönlendirilmelidir. Bu kriter başarıyı aşırı bir şekilde artıracaktır. Yurt dışındaki uygulamalarda da başarı temel kriter olup diğer ilgi istidat yetenek ek değerlendirilmektedir.

İlköğretimde kalma olmadığı için öğrenciler hiç ders çalışmadan bir şeyler öğrenmeden bizlere gelmektedir. İlköğretim sistemi ve öğrencilerin başarı değerlendirme sistemleri gözden geçirilmeli, öğrenci; yeteneği ve bilgisine göre meslek okullarına yönlendirilmeli ciddi eğitim alt yapısı isteyen mesleklere kesinlikle yönlendirilmemelidir.

Ölçme ve teknik resim,

Normu düşen öğretmenlere de hizmetiçi eğitimle yeni meslek alanlarında eğitimler verilip oralarda değerlendirilmelidir.

3. Hayat boyu öğrenme kapsamında mesleki eğitim.

İlköğretim not ortalaması ilgi istidat ve yeteneklerine göre öğrenci akademik meslek liselerine yönlendirilmeli her mesleğe ait yeterliliği sağlayan öğrenci o mesleğe yönlendirilmeli yoksa yönlendirme yapılmamalı. Örneğin 65 not ortalaması altı bu okullara girememelidir.

Organizasyon ve iş etüdü dersi,

Bu alana seçilen öğrenci 9. Sınıfta %50 genel kültür ve yetenek dersleri almalı %30 meslek dersi %20 sanat, spor ve kültürel etkinlikler dersi olmalı. 10. Sınıfta % 60 meslek dersi 11. Sınıfta %70 uygulama ağırlıklı meslek dersi 12. Sınıfta da tamamem işletmeye yönlendirilmelidir. Her hangi bir sınıf seviyesinde ortalama en az 70 not ortalamasını tutturan akademik meslek liselerine geçme hakkına sahip olmalıdır. Bu öğrenciler 80 not ortalamasının üzerinde mezun olduğunda 4 yıllık devamı fakültelere diploma puanı ile girebilmeli en az 60-65 not ortalaması ile de 2 yıllık okullara girebilmelidir. Altındaki öğrenciler kesinlikle üst öğrenime gönderilmemelidir. Başarı kriterleri öğrenciyi derse çalışmaya okula öğrenmeye bağlılığa yönlendirecektir. Şu an öğrencilerimizi sınıfta kalma harici hiçbir şey etkilememekte oda çok umurlarında olmamaktadır.

Öncelikle mesleki eğitim en ufak dallarına kadar parçalanmalı bizde 200 civarı dal var Almanya da 350 nin üzerinde meslek dalı var.

İşletmede öğretmen tam gün durmalı işletmeyi, öğrenciyi ve kendini eğitmelidir.

Her modül uygulanabilirliği konusunda gözden geçirilmeli.

Mezunların büyük bir çoğunluğu da mesleki eğitimini aldığı işle uğraşamıyor. Çünkü aldıkları eğitime güvenemiyor. Kapasitesine uygun meslek lisesine gitmemiş.

Piyasanın ihtiyaç duymadığı alanlarda eğitim verilmemeli ihtiyaç olmayan alanlardaki okullar kapatılmalıdır. Okul var istihdam alanı yok okul kapanmasın öğretmen maaş alsın diye öğrenciler hayal dünyasına ve işsizliğe sürüklenmemelidir. Bunun için il istihdam kurulları sektör temsilcileri ile sürekli çalışılmalıdır. Sırf öğretmenin normunu, okulun varlığını koruma adına insan ve kaynak israfı yapılmamalıdır.

Her işletme kurulduğu an yerleşim alanında bulunan bir meslek lisesi ile eşleştirilmeli. İşletme kurulurken istenen yasal belgelerden biride eşleştirme yapılan okul sözleşmesi veya protokolü olamalıdır. O işletme elemanlarını o okuldan alacak eğitim programlarını ve istihdam politikalarını beraber belirleyecekler. İşletme okulun donanımsal sorunlarına da üretim alanı dahilinde katkıda bulunacak. Ortak alan dersleri harici alacağı özel dal dersleri ile öğrenci hangi işletmelerde çalışacağını bilecek. Başka bir dala yönelmek isteyen öğrenciye de imkanlar sunulacak. Mevcut alanlar içinde özel dallarda da müfredat oluşturulup Örneğin çelik kord işçiliği işletmenin istihdam politikası dahilinde öğrenciler önünü görmüş olacak. Bu da üst öğrenime talebi azaltacaktır. İşletme talebi harici belirli bir oranda da fazla öğrenci o okula alınabilir. Yeni açılabilecek işletmelerin talebide bu fazlalık mezunla karşılanacak. Eğer mezun öğrenciler işletmenin talebini karşılamıyorsa diğer okullardan mezun öğrencilerde. Hayat Boyu Öğrenme kapsamında sertifika kurslarına eşleştirme yapılan okulda katılarak o işletmede işe yerleşecekler.

BANA GÖRE MESLEKİ EĞİTİMDE NASIL OLMALIDIR.

Benim Makine mühendisliğinde okuyan yeğenin 3. Sınıfa geçtiğinde yaz stajı için yanıma almıştım. Sordum neler yapıyorsunuz. Ölçü aletlerini görüyoruz dedi. Neler diye sordum. Kumpas dedi ve şaşırdım biz bu konuyu atölyeye girdiği ikinci hafta veriyoruz. Makine mühendisi okulda görmemiş göreceği de malum. Ancak sayısal olarak baktığımızda hesaplamalar çok iyi. Üniversitede unvan hoca olup mühendis olan bir kişinin transistor ün bacaklarını tanımadığına şahit olmuşuz. O zaman ne oluyor kalitesiz masa harici iş yapamayan kendine güveni olmayan mühendisler, iğne yapamayan doktorlar yetişiyor. İşte mesleki eğitim alt yapısı olursa doktorda daha iyi yetişir, mühendiste, işletmecide

Meslek liselerinde 9. Sınıftan itibaren meslek dersleri olmalıdır.9. sınıfta

Örneğin sosyoloji, psikoloji, tarih, coğrafya, edebiyat gibi üst öğrenimi olan alanlarda da sosyal bilimler liseleri açılmalıdır.

Temel meslek bilgisi ve uygulamaları dersleri olmalıdır.

Şu an meslek liselerine gelen öğrenciler;İlköğretimde başarısız, ailelerinin yükseköğretim için bir beklentisi olmayan sosyal kültürel ve ekonomik açıdan zayıf öğrenci gruplarından oluşmaktadır. Oysa meslek liselerinin dersleri bir fen lisesinin derslerinden daha ağırdır hem bilgi birikimi, zeka, analitik düşünme becerisi ve bedensel kinestetik zeka ister. Ayrıca bizdeki alanların ders başarı oranı üniversiteye aynı alana giden öğrenci ile eşdeğerlik gösterir. Örneğin Tıp fakültesi kapasitesine sahip olmayan bir öğrenciyi sağlık meslek lisesine almazsanız başarı gelmez. Elektrik Mühendisliği kapasitesine sahip olmayan bir öğrenci elektrik alanında okursa başarılı olmaz. Tarım alanındaki bir öğrenciye Ziraat Müh. gitme kapasitesi yeterlidir. Öğrenci ilköğretim öğrenimi boyunca toplam 5 kitap okumamış 4 işlemi büyük bir çoğunlukta yapamayan davranış ve etik değerleri çok kötü olarak bize geliyor. Not ortalamasına baktığımızda ilköğretim de diploma notu 40-70 arasında öğrenci alıyoruz.(Geçen yıl kayıt olmaya gelen 38 diploma notu olan bir öğrenci ilede karşılaştım) buda okulumuzda verilmeye çalışılan öğrenim kalitesini düşürmektedir. Biz bu öğrenciye elektrik devrelerini çözdürmeye, bilgisayar programı yaptırmaya, CNC de makine parçası tasarlatmaya çalışıyoruz. Öğrenci ömründe cetvel kullanmamış biz buna teknik resim vermeye çalışıyoruz. Bu öğrencilere gerçek anlamda meslek öğretmeye çalışsak öğrenci hazır değil ki alsın, gerçek değerlendirme yapsak bize gelen öğrencilerin %80 i sınıfta kalır. Bizde öğrenci sokağa salınmasın diye idare ediyoruz. 4 yıl bunları okulda vakit geçirtiyoruz. Ancak%10-15 i meslek erbabı olabiliyor. Kalanı genel lise mezunundan farklı olmuyor. Buradan çıkarılacak sonuç meslek liselerine gelen öğrenci kalitesi çok düşün eğitim seviyesi çok ağır çıkıyor. Ayrıca mesleki eğitim pahallı bir eğitim ülke kaynaklarının israfı insanın israfı ortaya çıkıyor. .

Tüm meslektaşlarımdan metni okmalarını yorumlarını ve farklı düşencelerini bekliyorum. Mesleki öğretimde yapılanmaya bizde katkıda bulunalım.

Bu sayede kaliteli doktor, mühendis, biyolog, kimyager, imam yetiştirmiş oluruz. Popülist politikalarla ülke kaynaklarını ve insanını israf etmemiş oluruz.

Örneğin doktor olacak bir kişi Sağlık meslek lisesini, Elektrik Mühendisi olacak bir kişi Endüstri Meslek lisesi elektrik bölümü mezunu olmalı, fizik, kimya veya biyoloji ile ilgili bir alanda iş yapacak kişi fen lisesini okumalıdır. İlahiyat alanında çalışacak bir kişide imam hatip liselerinden mezun olmalıdır.

Örneğin bizde İnşaat alanı var bir çok dalı var biride BETONARME YAPI SİSTEMLERİ bu dalın içinde sıva var, duvar örme var, beton dökme var vs hepsinde eğitim veriliyor. Oysa piyasada duvarcı başka, sıvacı başka betoncu başka, İşte bunları daha alt dallara bölmemiz ve piyasadaki şekline indirgememiz gerekiyor.

Bu şekilde devam eden mesleki eğitimde velinin isteği kayıt olunabilen okul, mevcut okula kayıt olunmakta hiçbir bilisel kriter değerlendirilmediği için başarı yakalanamamakta havanda su dövmekten başka bir şey yapmamaktayız. İnsan israfı ve kaynak israfı devam etmekte sanayici kalifiye eleman bulamamakta rekabet gücü azalmaktadır. Geçen yıl başbakanımızın açıklaması en büyük sorunumuz kalifiye eleman olmaması mevcut fabrika ve işletmelerle elemanların kalitesini artırarak en az %50 üzeri daha üretimi artırırız demişti. Sorun kalifiye elemandan kaynaklanan verim sorunudur.

Trabzon Düzköy Çayırbağı Çok Programlı Lisesinde görev yapıyordum. Belge İnşaat gurbetçiliği hatta ülkemizin izolasyon alanında en çok iş yapan firmaların sahibi bu beldedendi. Ayrıca hayvancılıkla da uğraşıyorlardı. Okulda Elektrik ve Bilgisayar alanı vardı. Mezunlar yine inşaatta izolasyonculuk yapıyordu. Beldenin tek elektrikçisi de düz lise mezunu gurbette elektrikçiliği öğrenmiş kişi idi. Mezunların hiç biri ne elektrikçilik nede bilgisayarcılık yapmıyordu. Oysa açılsa inşaat alanı hem kaliteli ustalar yetişir hem de insan ve kaynak israfı olmazdı. Popilist politikalarla en ucuz alanlar açılmıştır.

2. Akademik mesleki eğitim liseleri

Ortaöğretimde tüm okullar mesleki eğitim lisesi olmalıdır.

Ayrıca bakkal işletmeciliği, kasiyerlik, satış elemanı, temizlik elemanı vs piyasanın en çok ihtiyaç alanlarda da öğrencinin ikinci kademe ilköğretim başarı durumuna ilgi yetenek durumuna göre okullar açılmalı ve eğitimler verilmelidir.