DEHB?nin tedavisinde ilk adım ailenin?çocuktur yapar?, ?zamanla

? Organize olmada zorluk yaşarlar.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

DEHB?si olan çocuklar, bu dönemde daha fazla dikkat çekmeye başlarlar.

hareketlilik, çok konuşma gibi problemler devam ederken, 8-9 yaşlarından

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, ergenlik döneminde de sık

? Korkusuzdurlar, eyleme geçerken yaşıtlarına oranla cesur davranırlar.

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TEDAVİSİ

davranışlar belirlenmeli ve süreç içerisinde yaşanan problemler için

DEHB?nin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik, biyolojik ve çevresel faktörlerin üzerinde durulmaktadır.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Nedenleri

? Kuralları sevmez, otoriteye karşı çıkarlar.

dikkat sorunu ve dürtüsellik belirtileriyle karakterize, çocukluk

bozukluğunda en fazla problem yaşanan belirti kümesidir. Dürtüselliğe

girer, gürültülü oyunları tercih ederler.

Temel belirtilerin yanı sıra, başka çocukları itip kakma, oyuncaklarını

belirtileri, dürtüsellik ve hareketlilik kadar şiddetli değildir.

bilgilenmektir. Dikkat eksiklği ve hiperaktivite bozukluğuna sahip

Tedavide aile ve okulun yapması gereken, çocuğun durumu hakkında

Biyolojik: Yapılan araştırmalar, sinirler arası

güvenleri ve gelecek ile ilgili planlamalarında sorunlara yol açabilir.

Ergenlik Dönemi

? Sabırsızdırlar.

? Sürekli etrafta amaçsızca gezinir ve koşma ihtiyacı duyarlar.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Türleri

babayla çocuk arasında iletişim problemlerinin yaşanmasına neden olur.

? Yaşadıkları zarar verici veya üzücü bir olaydan ders çıkarmazlar.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu?nun üç ayrı türü vardır.

düzenlenmesi ve etkili bir şekilde devam edebilmesi için, ailenin ve

uyum problemleri ve akademik alanda yaşadıkları zorlanmalarda, doğru

? Grup oyunlarında agresif olurlar.

? Sıralarını beklemekte güçlük çekerler.

Hiperaktivite: Çocuğun gelişim düzeyine oranla çok

? Uygun olmayan yer ve zamanlarda koşma, tırmanma gibi eylemlere geçerler.

kucağa alınmamaya karşı direnç gösterebilirler.

arasındadır. Erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla daha fazla görülür.

çocukluk döneminde fark eder. Belirtiler arasında anne babaların İlk

aile iletişimi, ilişki problemleri için de bireysel ya da aile terapisi

kullanılan ilaçlar merkezi sinir sistemini uyararak dikkat, dürtü ve

Dürtüsellik: Çocuğun sonunu düşünmeden eyleme

ve okul çağında belirgin olup, bazı durumlarda erişkinliğe kadar da

serotonin ve nöropinefrin ile DEHB bozukluğu arasında ilişki

sorunları ve akademik problemlerin devam etmesi, ebeveyn ve

tutum ve davranışlar sergileyerek tedavi sürecine destek olmalarıdır.

daha yoğun gözlemlenir. Yaşıtlarının yapmaktan korktuğu oyunlara kolayca

yanlıştır. Anne babaların bu noktada dikkat etmeleri gereken, çocukların

olduğunu kabul ederek uzmanlardan destek almalarıdır. DEHB?de psikiyatr,

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tıbbi bir sorun olduğu için,

öğretmenin ilacın gün içerisindeki etkileri ile ilgili gözlemleri

eksikliği belirtileri ön plandadır. Diğer iki belirti (hiperaktivite ve

Hareketlilik ve dürtüsellik belirgin olarak mevcuttur. Dikkat eksikliği

DEHB?ye neden olduğu düşünülmektedir.

Akademik sorunlar dışında birinci ve ikinci sınıflarda aşırı

? Birleşik Tip: Dikkat Eksikliği, hiperaktivite ve

Bebeklik Dönemi

veya sonrasında yaşanan tıbbi sorunlarının, erken doğum, düşük doğum

Dikkat Eksikliği: Çocuğun gelişim düzeyine oranla,

sonuçlar alınabilen bir bozukluktur.

ağırlığı, demir eksikliği, kimyasal zehirlenme gibi nedenlerin de

? Dikkati yoğunlaştırmada güçlük çekerler.

geçmesi olarak tanımlanan dürtüsellik, dikkat eksikliği ve hiperaktivite

Çevresel Faktörler: Annenin gebelik sırasındaki

? Dinleme kapasiteleri az olduğundan verilen komutları alamayabilir ve eylem haline getiremeyebilirler.

? Verilen yönergeleri sonuna kadar dinlemezler.

? Dikkat Eksikliğinin Önde Olduğu Tip: Dikkat

sabırlı bir şekilde hatırlatmalar yapılmalıdır.

Okul döneminden önce genellikle uyum problemleri görülürken, okulla

uygulanabilir.

sahip çocuklar, genellikle aşağıdaki belirtileri gösterirler;

DEHB?li bireylerde psikoterapiyle olumsuz davranışların düzenlenmesi

olumlu sonuçlar alınması için oldukça gereklidir.

DEHB?in Görülme Sıklığı Nedir?

? Zevk aldıkları işler dışında aşırı isteksizdirler.

olduğu, en sık görülen tiptir.

düzelir? gibi düşünceleri bir kenara bırakıp, bunun tıbbi bir durum

akrabalarında da DEHB tanısına rastlanmıştır.

Yapılan araştırmalara göre, DEHB?nin çocuklarda görülme sıklığı %3-6

Genetik: DEHB?nin kalıtsal olduğu kesinleşmese de,

? Diğer çocuklarla oyun oynarken ya da bir grup etkinliğine katılırken, sürekli kendi isteklerini yerine getirmeye çalışırlar.

psikolog, aile, okul işbirliği ve tedavinin devamlılığı, tedaviden

sık sık kavga etme gibi davranış sorunları başlar.

davranışların düzenlenmesine etki gösterir. Ayrıca ilaç tedavisinin

? Kurallı oyun oynamakta problem yaşarlar.

DEHB?de ilaç tedavisi yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Tedavide

? Dikkat ve sabır gerektiren işlerden kaçınırlar.

? Akademik performanslarını maksimum düzeyde yansıtamayabilirler.

? Çevrelerine sözle ve fiili rahatsızlık verirler.

? Çoğunlukla aşırıya kaçacak derecede konuşurlar.

? Unutkan ve dağınık olurlar.

zorlanmalarda, suçlanmamalı ve azarlanmamalıdır. Bu çocuklar için hedef

çocuklar, genellikle aşağıdaki belirtileri gösterirler;

? Dalgın ve hayal alemindeymiş gibi görünürler.

iletişimi sağlayan ve nörotransmiter adı verilen kimyasallarda; dopamin,

çocuklar, akademik alanda ve sosyal ilişkilerde yaşadıkları

gelişim düzeyine uygun olmayacak şekilde yaşanan aşırı hareketlilik,

? Aşırı Hareketliliğin ve Dürtüselliğin Önde Olduğu Tip:

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu , çocuğun

? Sık sık basit hatalar yaparlar.

karşılaştığımız bir bozukluktur. Bu çocuklar, düşünmeden hareket etme,

Oyun ve Okul Öncesi Dönem

anne baba ya da bakım veren kişilerin buna neden olduğu inancı

? Empati kurmakta zorluk çekerler.

dürtüsellik belirtilerinin tümünün tanı alacak kadar şiddetli biçimde

öğretmenlerin tepkisinin artmasına neden olurken, gençlerin kendine

konularında akranlarına göre daha fazla sıkıntı yaşayabilirler. Davranış

öfkelenme, dikkatlerini kolayca toplayamama ve kimlik karmaşası yaşama

birlikte bu problemlere yönergelere uyma, dersi takip etme konusunda

beslenmesi, ilaç, alkol, sigara kullanımının, ayrıca doğum sırasında

Birçok anne baba, çocuklarının farklı olduğunu bebeklik ve erken

Okul Dönemi

? Karşılarındaki kişilere orantısız tepki verirler.

daha hareketli, aceleci veya aşırı konuşkan olmasıdır. Hiperaktiviteye

dürtüsellik) ya yoktur ya da dikkat eksikliği kadar şiddetli değildir.

Dikkat Eksikliği

çekme, sıra bekleyememe, vurma, bağırma gibi zarar verici davranışlar

önemlidir.

sürebilir. DEHB, erken fark edilip tedaviye başlandığında çok iyi

? Otururken bile kıpır kıpırdırlar.

çocukları genellikle huzursuz, atlayan, zıplayan, sürekli hareketli

? Verilen bir sorumluluğu sürekli ertelemekten ötürü, sonunu getirmede zorluk çekerler.

ve ödev yapma konusunda genellikle sorun yaşarlar ve bu durum anne

dikkat gerektiren konularda zorluk çekmesidir. Dikkat eksikliğine sahip

çocuklar, bebeklik dönemlerinde ayrıca uykularından da sık sık uyanır ve

GELİŞİM DÖNEMLERİNE GÖRE DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

çağının en sık görülen psikiyatrik bozukluklarındandır. Okul öncesinde

yapılan araştırmalara göre, tanı alan çocukların birinci derece

itibaren doğruyu söylememe, büyüklerle tartışmaya girme, arkadaşlarla

? Etkinliklere veya oyunlara sakin bir şekilde katılmakta zorluk çekerler.

olabileceğini göstermiştir.

fark ettikleri, çocuklarının aşırı haraketliliğidir. Ebeveynleri bu

? Çok basit uyaranlarla dikkatleri kolayca dağılır.

sıkıntılar ve ders dışındaki şeylerle uğraşma eşlik eder. Ders çalışma

biçimde tanımlarlar. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan

ile ilgili çalışılır. Ayrıca bu davranışlar üzerinde etkisi olabilen