yetinmeyip sopayla dövmeye başlar. Dövmekle de hırsını yenemeyince

Tarla sahibinin elinden zor kurtulan eşek kaçarken yolda akıl

ekin yerine kara toprakla karşılaşan tarla sahibi, eşeğe bağırıp çağırmakla

İhtiyar eşek kendisine şu cevabı verir:

alınsa geriye kalan hali it artığından farksızdır.

?Allah öküzleri rızk sebebi olarak yarattı; onlar gece gündüz arpa

danıştığı bilge eşeğe rastlar. Bilge eşek, can derdine düşüp yolunu şaşırmış

konu edilmektedir. İşi odun ve su taşımak olan bu eşek, işinden bıkmış halde

Eşek bir kendi halini bir de öküzleri düşünüp yaradılışta -hayvan olarak- eşit

görür. Tarlaya dalıp ekinleri aşkla yemeye başlar. Aç eşek ekinlere öyle

otlakta kılını çeksen yağı damlayacak kadar besili öküzler görür. Boynuzları

?Artık ben de buğday işler yaz ve kışı orada geçiririm. Daha ne

tüy şöyle dursun deri ve et bile kalmamıştır. Dudakları sarkmış, çenesi

durumdadır. Ölse de yesek diye bekleşen kargalar, kulağında ve gözünde

kulaktan ayrıldım?.

saldırır ki kısa zaman sonra ekin tarlası kara toprağa döner. Karnı doyan

durumu haksızlık olarak düşünür. Bu düşüncelerle öküzleri seyrederken

bulacağım? şeklinde düşüncelerle dolaşıp dururken yeşermiş bir ekin tarlası

eşeğe halini sorar. Zavallı şek bir ah çeker ve şöyle der:

aklına eşeklerin piri olarak bilinen güngörmüş, akıllı, hikmet ehli, bilge eşeği

dolmuştur. Halbuki bizim işimiz odun taşımaktır. Yaptığımız işi kıyaslarsan,

Sosyal Bilimler Dergisi 77

oldukları halde kendilerinin boynuzdan mahrum olmalarını anlayamaz ve bu

eşek, keyfinden ve neşesinden yuvarlanıp anırmaya başlar. Eşeğin tiz

?Gerçek olmayan şeyi isteyerek haktan ayrıldım. Boynuz umdum,

aya benzeyen, yular ve palan derdi de olmayan bu öküzlere hayran kalır.

düşmüş haldeki bu eşek o kadar zayıftı ki arkasına sinek konsa yorulur

Hikayede, ince bir mizah ile insani zaaflar hicvedilmekte; teşhis ve

sinekler dernek kurmuşlardır. O kadar zayıflamıştı ki arkasından palanı

buğday işleyip harmanda çalışarak insanlara faydalı olurlar. Bu işlerinden

perdeden anırması ekin sahibinin kulağına kadar gelir. Tarlasına gelip de

gece gündüz dert içinde yaşamaktadır. Taşıdığı yükün ağırlığından sırtında

kadar odun ile dayak yiyeceğim. Bundan sonra buğday işlemekle izzetler

dolayı başlarına devlet tacı konulmuş ve içleri dışları yağ ile

aslında bize kuyruk ve kulak bile fazladır?.

eşeğin kuyruğunu ve kulağını keser.

Eserde yük çekmekten muztarip zayıf, çelimsiz ve hastalıklı bir eşek

biçimde ayrılır. Ayrılırken de bu işin aslı kolaymış diye düşünür. Miskin

hatırlar. Bu işin sırrını bilse bilse bu pir eşek bilir düşüncesiyle ona başvurur.

Bilge eşeğin bu sözlerini duyan zavallı eşek oradan kederli bir

Bir gün sahibi ona acır, üstünden palanını alıp otlağa salıverir. Eşek,