- Bu kefil babam olsa fark etmez cezayı infaz ederim.

aşk. Hayret doğrusu! Aşkın ömrü en fazla üç yıl diyorlar oysa. Sen otuz yıldan bahsediyorsun.

Bülent, avucunu açmış kendisine doğru elini uzatan adama ters ters baktı. Elli yaşlarında gösteren adam, görmeye alıştığı hırpani kıyafetli dilencilere benzemiyordu. Üzerindeki giysiler eski fakat temizdi. Eli yüzü temiz ve sağlıklı görünüyordu.

Dilsiz bir adamla, duymayan bir başka adamın elleri arasında sessiz bir dostluk oluşur.

Suçlanan genç der ki :

Yüz yüze dostluklar vardır;

Uzun dostluklar vardır;

- Bu zat benim yerime kalır. O zat Hz. Peygamber Efendimizin en iyi arkadaşlarından, daha yaşarken cennetle müjdelenen Amr Ibni As' dan başkası değildir. Hz. Ömer Amr'a dönerek:

Bülent adamın ciddi mi konuştuğunu yoksa dalga mı geçtiğini anlayamamıştı.

Adam ayağa kalktı:

-Niye, diye sordu.

Sessiz dostluklar vardır;

- Özür dilerim seni kırdığım için.

- Hayır çikolata parası lazım!

- Affetmek o kadar kolay değil. Bakalım hangi cezalara katlanabileceksin, dedi.

Dilerim rabbimden daim olsun neşesi

Bu söz üzerine Hz. Ömer suçlanan gence dönerek:

- Biraz evvel "babamızın kanı yerde kalmasın" diyordunuz. Ne oldu da vazgeçiyorsunuz, der.

- Küçük kız neleri sever, nelerden hoşlanır bir düşünün. Küçük kızlar hep beğenilmek, ilgi görmek isterler. Güzel olduklarını duymaya bayılırlar. Kendilerine prensesmiş gibi davranılmasını beklerler. Küçük kızlar hep prenses olmayı hayal ederler. Sürprizlerden hoşlanırlar. Biraz şımartılmak isterler. Sevilmek ve sevildiklerini hep duymak isterler. İltifata doymaz küçük kızlar. Öyle değil mi?

- Doğum gününde yaş pasta alınır bildiğim kadarıyla.

Adamın söyledikleri Bülent'in dikkatini çekmişti. O akşam karısıyla kavga etmiş, kapıyı çarpıp kendini sokağa atmıştı. Arabasına da binmemiş sahile kadar yürümüştü. Denizi seyretmek de onu rahatlatmamıştı. Oysa eskiden denizi seyrederken çok rahatlardı.

Bülent işte o zaman ona muzip muzip bakan eşinin içinde sakladığı küçük kızı gördü. ?Bundan sonra her şey daha farklı olacak? diye düşündü.

İkindi güneşinin altında uzayan gölgeler birbirlerine kavuşurlar ve uzun boylu bir dostluk oluşur aralarında...

- Bu kadar insanın içerisinden beni seçti. 'İNSANLIK ÖLDÜ' dedirtmemek için kabul ettim, der.

- Fakirin akrabaları da fakir olur beyim. Bulurlarsa kendi karınlarını doyururlar.

Canımdan candır benim kardeşim.

- Benim eşim çok ciddi kadındır. Hiç küçük kız havası yok onda.

Eve geldiğinde karısı şişmiş gözlerle mutfak masasında oturmuş su içiyordu. Bülent hiç konuşmadan meyveleri büyükçe bir tabağa döküp yıkadı. Sonra eşinin önüne koydu.

- Bugün karnınız doydu üstüne tatlı mı istedi canınız?

Üçüncü günün sonunda vakit dolmak üzere ama gençten bir haber yoktur. Medine'nin ileri gelenleri Hz. Ömer'e çıkarak gencin gelmeyeceği, dolayısıyla Amr Ibni As'a verilecek idam yerine maktulün diyetini vermeyi teklif ederler, fakat gençler razı olmaz ve "babamızın kanı yerde kalsın istemiyoruz" derler. Hz. Ömer kendinden beklenen cevabı verir der ki:

- Biz de sözümün arkasındayız.

Bülent'in kızgınlığı şaşkınlığa döndü. ?Espri yeteneği olan dilencinin hali de başka oluyor? diye düşündü.

Kulağımda huzur veren o tatlı sesi

- Bu topluluğa yabancı birisin, senin yerine kim kalır ki?

- O bizim için değil zenginler için. Otuz yıllık evliliğimiz boyunca ona bir kez bile yaş pasta alamadım. Ama her doğum gününde mutlaka çikolata götürdüm. Çikolatayı çok sever.

- Haklısın. Benim dört yaşımda bir kızım var. Adı Aylin. Her akşam boynuma sarılır "babacığım beni ne kadar seviyorsun?" diye sorar. Giysisini değiştirdiği zaman etrafımda "Baba güzel olmuş muyum?" diye sorar durur.

- Hayret bir şey! Her zaman kendi sevdiğin meyveleri alırdın. Benim hangi meyveleri sevdiğimi iyi hatırlamışsın. Aslında bu beklediğim istediğim bir şeydi. "bak senin sevdiğin meyveleri aldım" demen. Ama şimdi kıymeti yok. Çünkü sana çok kırgınım, meyve alarak gönlümü alamazsın.

Anamdır, babamdır can arkadaşım

Kardeşligin cinsiyeti olmaz

"Sapa sağlam adam gidip çalışacağına dileniyor. Belki benden daha zengindir." diye düşündü. Zaten canı çok sıkkındı, bir de adama sinirlenmişti. Alaycı bir ses tonuyla:

- Bana müsaade, artık gitmeliyim, karım merak eder. Sende git evine küçük kızın gönlünü al, belki o küçük kız şimdi evde ağlayıp duruyordur.

Amr İbni As, vakurla kanımızı donduracak bir cevap verir:

Kadınmış erkekmiş ne fark ederki

- Bu bir kamera şakası mı yoksa sen iş bulamamış komedyen misin?

- Bunlar dünyanın en şanslı meyveleri, dedi. İnci hiç konuşmadı.

- Hiç biri değil. Sadece fakirim. Bugün karımın doğum günü, ona çikolata götürmek istiyorum.

Güneşle ayçiçeğinin dostluğu, böyle bir dostluktur mesela.

- Bu sadece bir bahane. O küçük kızı mutlu etmek dünyanın en kolay işi. Çoğu zaman birkaç tatlı söz yeterli olur. Sen o küçük kızı mutlu ettiğinde karşılığını fazlasıyla alırsın. Artık o seni rahat ettirmek için elinden gelen gayreti gösterir. Karısı mutlu olmayan erkek mutlu olamaz. Mutlu olmak isteyen erkek önce hayat arkadaşını mutlu etmelidir. Düşünsene somurtkan, mutsuz, sürekli söylenen biriyle yolculuğa çıksan ne kadar mutlu olabilirsin.

- Söyledikleri doğru mu diye sorar.

- Hiç kavga etmez misiniz siz?

Ayak uyduramazlar birbirlerine. Ama dost olmak, yan yana durmak zorundadırlar...

Dertler ondan uzak olsun gülsün çehresi

Kardeşim canımsın var mı ötesi

- Evet. Geçen yıllar sevgimi azaltmadığı gibi artırdı.

- Evet, ben kefilim, der ve genç adam serbest bırakılır.

- Yine para, yine dış sebepler. Evet. Para önemli ve gerekli ama kadınlar para için erkekleri sevmezler. Para geçici mutluluklar verir. Kadınlar hediye almayı severler. Paran varsa hediye al tabi. Ama hediyeyle mutlu olmasını bekleme. Hediyenin yanına sevgini katmazsan hediyenin bir anlamı yoktur. Benim hiçbir zaman çok param olmadı. Günlük kazandım günlük yedik. Bazen aç kaldığımız günler oldu. Hiçbir zaman karımın kulaklarına altın küpe takamadım ama her zaman aşk sözleri fısıldadım. Hiçbir zaman boynuna pırlanta gerdanlık alamadım ama hep öpücüklerle sevdim boynunu. Hiçbir zaman ona ipek elbiseler giydiremedim ama kendi bedenimle ipek elbise gibi yumuşacık sardım bedenini ve mutlu ettim onu?

Ben sitem etsem bile o hep sakindır

Hz. Ömer başını bu defa çevirir ve Amr İbni As'a der ki:

mutluluğun sırrı? Söylediklerine bakılırsa sen mutluluğun formülünü bulmuş gibisin.

Öz kardeşten daha yakındır

Arkadaşlık kardeşliktir. Sorulmazki;

- Hadi gel. Eşin için şuradan çikolatalı pasta alalım, dedi.

DOSTLUK ÇEŞİTLERİ

O büyük sahabe:

- Küçük kız mı? Hangi küçük kız?

Anlatırım dinler odur sırdaşım

- Bunlar senin sevdiğin meyveler, senin için aldım.

- Biz bu davadan vazgeçiyoruz.

Sözün burasında genç adam ortama bir göz atar, der ki:

Arkadaş anadır, babadır yürekten severse eğer

- Cezam neyse razıyım. Ama bir tek şey istiyorum senden. Seni delice seven bu adamı senden mahrum etme. Bülent yere çömelmiş, boynu bükük bir vaziyette çok komik görünüyordu.

Böyle bir arkadaşla yola nerden başlarsan başla

- Kavga evliliğin tadı tuzu. Arada biz de tartışırız. Küsüp barışmanın tadı ayrıdır. Benim karım bir keçi kadar inatçıdır. Onunla barışmak için uğraşmak ayrı bir keyif verir bana.

Dalgalar sıkıntısını alıp götürürdü.

Uzak dostluklar vardır;

Sıra gençlere gelir. Derler ki:

KADINDAKİ KÜÇÜK KIZ

Ayçiçeği sabahtan akşama kadar hiç ayıramaz yüzünü güneşten...

Böyle bir arkadaş herşeye değer

- İşte beyim! Kadınlar bir ömür boyu bunu duymak isterler. Ben elli yaşındaki karıma böyle davranıyorum. Ömrümüz olurda seksen, doksan yıl da yaşarsak ben ona böyle davranmaya devam edeceğim. Ona "bebeğim" diye hitap ediyorum çok hoşuna gidiyor. "Bebeğim bana bir çay yapar mısın?" dediğimde çay yapmak için nasıl koşturduğunu görmelisiniz.

Bu arada kalabalıkta bir dalgalanma olur ve insanların arasından genç görünür. Hz. Ömer gence dönerek der ki:

- Olabilir. Ben karıma değerli şeyler alamıyorum ama ona benim için ne kadar değerli olduğunu hissettiriyorum. O da çok mutlu oluyor.

Elini bırakıp koluna girdi. Yolun karşısındaki pastaneyi gösterdi.

Yüreği yıkılmaz kaledir sırtını yasla

HİÇ BİR DOSTLUĞUN BAKIMSIZ KALMAMASI DİLEĞİYLE...

- Bu tavsiyeni deneyeceğim. Fakat her zaman yapabilir miyim bilmiyorum. Bazen işlerim çok fzla oluyor o zaman eve çok yorgun gidiyorum.

Her şeyden konuşur sessizce bu eller...

Günün birinde ölen dostluklar vardır;

Hz. Ömer arkadaşlarıyla sohbet ederken, huzura üç genç girerler. Derler ki:

- ?Güzelsin? demem de yetmez ona. "Harikasın prenses gibi olmuşsun" demeliyim. ?Dünyanın en güzel kızısın? demeliyim.

- Ey Amr, sen bu delikanlıyı tanımıyorsun. Nasıl oldu onun yerine kefil oldun?

- Formül dediysem kimya formülü sormuyorum canım. Bende altı yıllık evliyim. Sevdiğim kadınla evlendim, fakat mutlu değilim. Sürekli kavga ediyoruz. Daha iki saat önce kapıyı çarptım çıktım. Evimiz, arabamız, işimiz, gücümüz, her şeyimiz var, ama mutlu değiliz. Senin hiçbir şeyin yok, ama mutlusun. Para mı acaba bizi mutsuz eden?

İnci kıkır kıkır gülmeye başladı.

Bülent oturduğu bankı işaret ederek yer gösterdi.

Pazar ile Pazartesinin dostluğu gibi. Pazar ağır bir gündür, Pazartesi hızlı bir gün...

- Söyleyecek bir şey yok. Bu suçun cezası idam. Üstelik suçunu da kabul ettin" dedi. Bu sözden sonra delikanlı söz alarak:

Hz. Ömer der ki:

- 'AHDE VEFASIZLIK ETTİ' demeyesiniz diye geldim, der.

- Sizin mutluluğunuzun sırrı bu mu?

Pastayı aldılar. Adam hayatında ilk defa karısına yaş pasta götürmenin mutluluğuyla, bin bir teşekkür ederek evinin yolunu tuttu. Bülent de pastanenin yanındaki manavdan karısının en sevdiği meyvelerden aldı.

Hz Amr İbni As ise tam bir teslimiyet içerisinde der ki:

- Ben bulunduğum kasabada hali vakti yerinde olan bir insanım. Ailemle beraber gezmeye çıktık. Kader, bizi arkadaşların bulunduğu yere getirdi. Affedersiniz hayvanlarımın arasında bir güzel atım var ki, dönen bir defa daha bakıyor. Hayvana ne yaptıysam bu arkadaşların bahçesinden meyve koparmasına engel olamadım. Arkadaşların babası içerden hışımla çıktı atıma bir taş attı, atım oracıkta öldü. Nefsime bu durum ağır geldi, ben de bir taş attım, adam öldü. Kaçmak istedim fakat arkadaşlar beni yakaladı. Durum bundan ibaret" dedi. Hz Ömer:

- Öyle deme. Şu kadar varlığın içinde bile karım her şeyden şikayet ediyor. Bir de fakir olsam kim bilir ne olur?

Canını verirde sır vermez asla

AHDE VEFA

Candanda öte kardeşmiş meğer

- Ey halife, bu aramızdaki arkadaş bizim babamızı öldürdü. Ne gerekiyorsa lütfen yerine getirin.

- Hımmmm. Aşk hem de otuz yıl süren

Bülent'in sorusu üzerine adam ceplerini boşalttı, bir nüfus cüzdanından başka bir şey çıkmadı.

- Ben memleketinde zengin bir insanım. Babam, rahmetli olmadan bana epey bir altın bıraktı. Gelirken kardeşim küçük olduğu için saklamak zorunda kaldım. Şimdi siz bu cezayı infaz ederseniz yetimin hakkını zayi ettiğiniz için Allah indinde sorumlu olursunuz. Bana 3 gün izin verirseniz ben emaneti kardeşime teslim eder gelirim, bu 3 gün içinde yerime birini bulurum, der.

İnci kızgın kızgın:

- Cebinde bir çikolata alacak para yok mu şimdi?

- Hayır. Ekmek bulamadığımız günler genellikle bulgur pilavı yeriz, onu da bulamadıysak aç yatarız.

- Söyle o zaman nedir evlilikte

Genç vakurla başını kaldırır ve;

- Ekmek parası mı istiyorsun? diye sordu.

- Sizi tanıdığıma çok memnun oldum.

- Efendim bir özrüm var, diyerek konuşmaya başladı:

- Fakirin canı mı olur ki, tatlı istesin beyim.

Denizlerin ortasındaki bir adayla, dağların arasındaki bir göl, birbirlerinin uzak dostlarıdır.

Arkadaş ne demek bilir misiniz

- Ey Amr! Delikanlıyı duydun, der.

Gençlerin cevabı da dehşetlidir:

Zorunlu dostluklar vardır;

- Nasıl yani?

Bir bahçe içindeki ahşap ev ile yanı başında duran ceviz ağacının dostluğu gibi...

Benim için ağlar sel gibi yaşla

- Hiç bir şeyim yok mu? Hayır. Benim her şeyim var. Benim karım her şeyim. Sevgilim, eşim, arkadaşım, hayat yoldaşım. Hayatımı paylaştığım insandan daha değerli ve daha önemli ne olabilir ki dünyada? Sizin ev, araba, iş diye her şey dediğiniz şeylerdir aslında hiçbir şey olan.

Bir gün kocaman elli adamlar ve kocaman gövdeli makineler o bahçeye girip de, bir süre sonra evin ve ceviz ağacının yerinde asık suratlı binalar yükseldiği zaman ölen dostluklar...

Derdime çaredir o hep böyledir

Candan olsun, kardeş olsun yeterki

Bakımsız dostluklar vardır bir de...

- Evet doğru.

Vakitsiz dostluklar vardır;

- Yok mu eşin dostun, borç alacak akraban?

Bir peçete, bir kağıt mendil vakitsizce dostu oluverir gözlerimizin...

Fakat karısının evde ağlıyor olduğunu bildiği için olsa gerek, hiçbir şey onu rahatlatmıyordu. Dilenciyle konuşurken biraz kafası dağılmıştı. "Acaba söyledikleri gerçek mi, yoksa uyduruyor mu?" diye düşündü.

- Neden? Siz ekmek bulamayınca çikolata mı yiyorsunuz?

- Ben ilkokulu bile bitirmedim. Öyle formül falan bilmem.

- Dilenecek kadar çok mu seviyorsun karını?

- Çünkü dünyanın en güzel ve en tatlı kadının midesine gidecek, dedi gayet ciddi bir ses tonuyla. İnci şaşırmıştı. Bir anda yüzünün ifadesi yumuşamıştı.

- Küçük kızı severek!

- Ben dilenci değilim. İşim yok. Günlük çalışırım, ne iş bulursam yaparım. Fakat bu gün bütün gün iş aradım, aksilik bu ya, hiçbir iş bulamadım.

Sonra Bülent yere diz çöktü.

Dostluklarını gündüz kuşlarla, gece yıldızlarla iletirler birbirlerine...

- Evladım gelmeme gibi önemli bir nedenin vardı neden geldin?

Dertler değişsede o hep bakidir.

- Haklısın da bende bütün gün ailem için çalışıp yoruluyorum.

- Hem de çok seviyorum. Otuz yılımı aydınlattı o benim.

- Altın tasın, kan kusana faydası yoktur beyim. Sen kadın ruhunu hiç anlamamışsın. Hiçbir kadın iyi bir evde oturduğu, her gün çeşit çeşit yiyecekler yediği için mutlu olmaz. Bir kadın, kocasının her şeyi olduğunu bildiğinde ancak mutlu olur.

- Oturun biraz dertleşelim bari, dedi. Adam çekingen çekingen oturdu yanına.

Senin derdin onunda derdiyse eğer

- Bir kadına değerli olduğunu nasıl hissettirilir?

- MERHAMETLİ İNSAN KALMADI' demeyesiniz diye?

Bu sözün üzerine Hz Ömer:

Bu söz üzerine Hz. Ömer "anlat bakalım nasıl oldu" diye sorar. Genç anlatmaya başlar:

- Küçük kızlar büyüdükleri zaman artık sevgi, ilgi istemeye utanırlar. En ciddi ya da en yaşlı kadının bile o küçük kız mutlaka vardır. Yeter ki sen o tatlı kızı sevindirmeyi, mutlu etmeyi bil. Ve o küçük kızı asla aldatma. Yoksa bir daha sana güvenmez ve ne yaparsan yap hep kuşkuyla bakar. Küçük kızlar hem çabuk mutlu olurlar hem de çabuk kırılırlar. Çok narindir onlar. Hoyrat elleri sevmezler. Yumuşak dokunuşları severler.

-Sorsana "niye" diye.

Sıkıntılarımı çeker olur yoldaşım

Ya da ayrılırken verilen bir dal karanfil ellerimize o anda gelen dostluktur...

Zaten var, zaten dostuz deyip yıllarca bir telefonun, bir kaç cümlelik mektubun bile çok görüldüğü dostluklar...

- Beyim! Yaşı kaç olursa olsun her kadının içinde hiç büyümeyen bir küçük kız vardır. O kızı ne kadar çok sever, ne kadar çok mutu edersen, o kadını da o kadar mutlu edersin.

Bülent de ayağa kalktı. Kuvvetlice elini sıktı adamın.