Günümüzde bu tip çabalara itibar edilmemelidir diye düşünüyorum.

Çağın problemlerine kafa yormak ayrı, dini çağa uydurmak ayrı. Öyle olsaydı 1400 yıldır 14 kere din değişmiş olurdu ve fakat ilk müslümanlar islamiyeti nasıl yaşıyorsa bizlerde onların aynısını yaparak yaşamaya çalışıyoruz.

selimi bence tamda üzerine bastığın gibi akideleri değiştirmek bu kişinin çabası bence.

İslam şairi İkbal, "Tulu-i İslam" adıyla milli mücadelemiz için bir nevi destan kaleme almış ve bunda Türk askerinin kahramanlığını göklere çıkararak "Allah onlara yardım etsin!" niyazında bulunmuş ve:

tabiat felsefesinde kader önemli bir yere sahip görünmektedir. Hatta onun

"-Bana o alemden bir hediye getirdin mi?"

faaliyetini?İslam?da Dini Düşünce? olarak isimlendirmiştir. Ona göre bu düşüncede

manevi açıdan geri kalmış olmalarıdır. Bu geri kalmışlığın tek sorumlusu da yine

on cephede birden savaşılmakta; yüz binlerce şehid verilmektedir. Balkan Savaşlarının ardından Birinci Dünya

"temel referans noktası olarak Kur?an?ı almak suretiyle"

bunlar Allah bilir keşmir sorununda da hiNdistanı tutuyordur.

Haşa ben ölümden korkmuyorum. Çünkü ben Müslümanım.

çizmektedir5.

ikbali kötülemek için yazılan bir yazı.. böyle sakat bir mantık kurulabilirmi?Pakistan niye bağımsızlığına kavuşmuş?

modernizmin aciliyet ve ciddiyetle hayatiyete geçirilmesinin önemine işaret

Kadeh olmadan şarap içilmez, amma bil ki İnsanı sarhoş eden şaraptır kadeh değil...

O günler, Türk Milleti'nin cepheden cepheye koştuğu günlerdir ve "Yedi düvele karşı" yedi, sekiz, dokuz... hatta

konu etrafında, İslam toplumu ve genel olarak insanlık içinde ferdiyetin

Evet, İKBAL, Doğu Medeniyeti ve Sezgisi ile, Batı akılcılığı ve pragmatizminin kesiştiği noktada, adeta dağın zirvesinden, hakikati bütünlüğüne kavrayan ve bu kesinlikle, her iki yamacı da gören kimsenin derinliğine tesbitiyle, aşka ve sevgiye parmağını uzatıyordu.. Çünkü sevgi, çıbana inen neşter; sevgi, gözyaşını silen el; sevgi, ölümcül ataleti, bir bahar diriliğine dönüştüren hayat raksı; sevgi, susamış dudaklara su; sevgi, ezik, bezgin, horlanmış, mazlum toplumlara adalet ve haysiyet... Kısaca, sevgiyi, benliğin sonsuzdan mülhem bir haykırışı ve fışkırışı olarak idrak ederken, insanlığın adalet ve gerçek insan yönündeki fetihlerinde, tutulmaz yağız atı görür..

Mevlana, aşkın rehberidir; sözleri susuzlara çeşme, vücudu vecd-ü heyecandır.

"Akıl, renk ve kokuya bağlı kaldığı sürece, Dost'un yoluna doğru o, yavaşca yürür; onun eseri de, ancak ardarda gelen merhalelerde şekillenir Ama sevgi, bu yolda ne yıl tanır, ne ay; ne erken bilir, ne geç; ne yakın bilir, ne uzak... Akıl, dağı parçalar, yahut onun etrafında dönüp dolaşır. Ama aşkın karşısındaysa, dağ, tıpkı bir saman çöpüdür Aşk, Hayber'i, bir parça arpa ekmeğiyle fetheder; aşk, ayı ikiye yarar Ruhumdaki aşk, gözlerimizdeki görme gibidir. Dışı gördüğü gibi, içi de görür. O, aynı zamanda hem kül, hem kıvılcımdır. Aşk, bir hükümdar ve apaçık bir delildir, iki dünya da, ona bağlımlı olarak bulunurlar. O, zaman ötesinde olup, bununla birlikte "dün" ve "yarın", ondan kaynaklanırlar'"(14).

rüyasında Peygamber Efendimizi görüyor. Peygamberimiz O'na, "Bana ne getirdin?" diye sorunca İkbal şaşırıyor.

"Andolsun ki, müslümanlar, gerçek sevginin yoğunluğunu yitirmiş ve onlardan, hayat kanı çekilip alınmıştır. Onlar, ruhsuz ve kansız kemiklerden oluşan bir heykele dönüşmüştür. Saflar eğri, kalbler mütereddit ve secdede lezzet yoktur Bunun böyle olmasıysa, kalblerin aşktan yoksun olmasındandır" (16).

Resulullah!.."

İçinde barındırdığı imkan sevgiyle gelişir " (7).

Alıntı

"-Ya Rasulallah!" dedim. "-Dünyada huzur ve rahat kalmadı. Arzu edilen hayat ele geçmiyor. Varlık bahçelerinde binlerce lale ve gül var, fakat hiçbirinde vefa kokusundan eser yok. Buna rağmen huzurunuza hediye olarak billur bir şişe getiriyorum. Bu billur şişenin içinde o derecede kıymetli bir şey var ki, emsalini bulmak imkansızdır. Bu şişede ümmetinizin şerefi vardır. Bu şişede, Trablusgarb İslam beldesinde işgalci İtalyanlara karşı harb ederken şehid düşen Türk askerlerinin mübarek kanı vardır."

kuvvetlenmesi etrafında dönüp dolaşmaktadır11. Dolayısıyla İkbal?in ilahiyatında ve

1) Bir Gereklilik Olarak Dini Düşüncede Yeniden Yapılanma Faaliyeti

İkbal, Cinnah?a yazdığı mektuplarda; İngiliz hükümetinin, Hindistan Müslümanlarının Pakistan adı altında ayrı bir devlet kurmalarını istediğini belirtti. İkbal?in bu çalışmaları, takdirle karşılanıp bağımsızlığın sembol şahsiyeti sayıldı.

SEVGİNİN DİRİLTİCİ SOLUĞU VE MUHAMMED İKBAL

Şahin ölü sülün avlamaz.

İnci deniz dibinde; Çerçöp çıkmış sahile.

Muhammed ikbal'den Sözler

İkbal, dini düşüncede ıslahat projesini iki aşamada gerçekleştirmektedir.

taklitte bir yere kadar bir yerden sonrası öz sen olmak zorundasın taklid değil.. Allahın verdiği aklı çalıştıracaksın.. zamanına uygun hareket metodunu uygulayacaksın.. senin çağdaş problemlerini ne imam azqam ne de gazali bilmek ve çözmek zorunda değil.. veya sana 2 binli yılların hareket metodunu söylemek gibi bir misyonları yok.

"- İslamiyet için, devletlerinin bekası için savaşırken şehid olan Türklerin kanını getirdim Ya

Ölümünden 9 yıl sonra 1947?de Pakistan bağımsızlığına kavuştu. Bu bağımsızlık, Hindistan?da bir türlü tam hakimiyet kuramayan İngilizlerin, Müslümanları parçalayarak hem Pakistan?a, hem de Hindistan?a daha kolay hakim olmak için takip ettikleri bir siyasetin neticesidir.

ıslah edilmesi veya değiştirilmesi gereken unsurlar özellikle Müslümanlarıngerilemesine sebep olanlardır. Bunlar da kader düşüncesi, benliğin tahribi, tevhide

yanadır. İkbal?in?Dini Düşüncenin Yeniden Teşekkülü?nde yapmak istediği şey,

Aynı İkbal, harb-i umumi musibetleri karşısında bir başka şiirinde de:

Muhammed İkbal, işte o büyük buluşma sırasında bunu hatırlar ve Peygamber Efendimizin sorularına cevap verir:

"İslamiyetin felsefi geleneklerine tamamıyla bağlı kalarak ve insan bilgisinin çeşitli alanlarında son zamanlarda meydana gelen gelişmeleri de gözönünde bulundurarak İslam din felsefesini yeniden kurmak"

İKBAL, yaşadığı çağın dilemmasını, akla geniş yetkilerin tanınmış olmasında; tüm yapılarıyla birlikte, insanın fikri ve hayati değerlerini de aklın şekillendirmesinde görmüştür. Bu haliyle akıl, kendine ait olmayan alanlara da el atmış olan "Kırk harami" dir.. Akıl ile aşkı mukayese ettiği, vecd dolu ifadelerinde İKBAL, bir usul mukayesesi yaparak der ki:

İngilizler, Pakistan?ı Hindistan?dan ayırıp küçük lokma halinde yutmak istiyorlardı. İkbal, 1931 ve 1932?de Londra?da yapılan toplantılara delege olarak çağrıldı ve burada da aynı fikri destekler konuşmalar yaptı. Yazdığı makale ve mektuplarda da ısrarla aynı fikri işledi.

O, sevgiyle daha canlı, daha yakıcı ve daha pırıl pırıl olarak ebedileşir.

İslam Medeniyeti'nin halis evlatlarından İKBAL, İslam Toplumu'nun üzerine serpilmiş olan ölü toprağını silkeliyerek, Ümmete yeni bir diriliş heyecan ve aktivitesi kazandırmak istemiştir. Bu diriliş ve yeniden oluşum hamlesi esnasında, çağdaş insanlığı ve bilim anlayışını da yargılarken, özgürlük ve yücelme yönündeki gücünü sev-gi'den almıştır. Çünkü ona göre sevgi, benliğimizin temeli ve hayat kıvılcımıdır. Şöyle der İKBAL:

"İslamiyetin felsefi geleneklerine tamamıyla bağlı kalarak" dedikten sonra "İslam din felsefesini yeniden kurmak" demiş. Son zamanlarda meydana gelen gelişmeleri de ortaya katarak oyun hamurumuzu yeniden şekillendirelim demiş. Benim anladığım bu. Ve fakat bu düşünce kendisinden önceki alimlere bir saygısızlık içermektedir. Yani önceki alimler bu tip şeyleri aklına getiremeyen , kendi çağından öteye çıkamayan , basiretsiz , ferasetsiz kişilermiş gibi bir yaklaşım içerisine girmiş buradaki yazar.

Saygılarımla.

Pakistanlılar vefa borçlarını ödemek için O'nu "Pakistan'ın Babası" kabul ettiler, milli şairleri olarak ilan ettiler ve

statik değil, dinamik olduğu fikrine götürmüştür.

"Sevgi sayesindedir ki insan, mekanın ötesinde olana yönelir''(8).

Aşk kılavuz istemez; tek başına yol alır.

Zira, onu ıslahatçı düşünceye sevk eden en önemli etken, Müslümanların maddi ve

temelinden değiştirmek olduğunu belirtmektedir8. Dolayısıyla İkbal?in mücadelesi

Muhammed İkbal...

bunca gayret ve bunca emek neden?demekki o kemali ortaya dökmek lazım.. o hazineyi bir keşfetmek ve o hazine odaklarına giden yollarda bir yorulmak lazım..

ikinci aşama ise, öncelikle akide aşamasında, daha sonra da siyasi ve sosyal tavır

"Aşk törpüsüyle insanlaştım.

ıslahat ve tecdid özlemi var gibi.. ıslahata ihtiyacımız yok diyeceksin belki..

Müslümanlardır. İslam yanlış anlaşılmış, maddi dünyadan vazgeçilmiş, maddi

"Halbuki, çağımızın göğsü gönülden bomboş.

1... İkbal, dini düşüncede ıslahat projesini iki aşamada gerçekleştirmektedir.

(2) İkbal, Reconstruction, s. 78.

Harekette birlik olmazsa, fikirde birlik faydasızdır.

ters düşsek bile bunun bir zorunluluk olduğunu4 belirten İkbal, geçmişin bir itikat

zamanının gelip geçmekte olduğuna inanmaktadır. Bizden önce yaşamış olanlara

için didinen bir büyük insan...

"Dünyanın insanı çok muzdarip eden hallerinden sıkılmış, başka bir aleme göçmüştüm. Melekler beni Hazret-i Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'in huzuruna getirdiler. Peygamberimiz sordu:

veya senin anladığın şekliyle "dinininizi mükemmel kıldım." , yani oturun ne eylem planı ne araştırma hiçbirşey yapmayın ise.. bunca islam aliminin içtihadının gayesi ne?ehli rey ve ehli hadis neden birbirini yemiş

Visal sevgiyi öldürür.

Her Müslümana yakışan da ölümü tebessümle karşılamaktır.

şirk bulaşması, tasallutçu saltanat nizamı ve batının körü körüne taklididir1

Sevginin vecdine tutunan kimse, kendi varlığının sırrını keşfetmiştir. Onun gücüyle, alemleri, bakışlarında yeniden şekillendirebileceği inancını taşır artık. İKBAL'e göre, her şeyden vazgeçtiği varlığının o loş anında, işte bu nedenledir ki Nietzsche, sadece şunu istemiştir: ".. kalbin arzu ve sevgisiyle tutuşturulmuş bir avuç toprak" (13).

"dinininizi mükemmel kıldım." içerisinde heryüzyılbaşı gelecek müceddidlerin tecdidi varmı yokmu?

"Hindistan'da doğup büyüyen, Müslümanların Pakistan'da bağımsız bir devlet kurmaları için çalışan ve dünya

"Adı benlik olan o nur noktası, bizim toprağımızın altında hayat kıvılcımıdır.

Öyle ya, adı Muhammed İkbal de olsa aciz bir kul İki Cihan Güneşi'ne ne götürebilir ki! Ama, soru tekrar ediliyor:

İkbal, İslam dininin temellerini objektif bir şekilde inceleme ve değerlendirme zamanının gelip geçmekte olduğuna inanmaktadır. Bizden önce yaşamış olanlara ters düşsek bile bunun bir zorunluluk olduğunu(1) belirten İkbal, geçmişin bir itikat konusu olmaktan çıkarılıp, bir bilgi konusu haline getirilmesi gereğinin altını çizmektedir(2).

yazı böyle burdan akılda kalan kavramlar, ıslahat ve yenilenme ruhu...:

"Aşk akla eşlik ettiğinde, o, başka bir alemin mimarı olur.

"Sir" ünvanını verdiler.

Kalk ve aşkla aklın birleşmiş olduğu yeni bir alem ortaya koy!" (15) .

suretiyle İslam düşüncesinin içinde bulunduğu fikri kaosa farklı ve yeni çözüm

Muhammed İKBAL'in şu altta kaynaklarıyla yer verdiğim görüşlerine katılıyormusunuz?

Hiçbir köpek görmedim ki, başka bir köpeğin karşısında baş eğsin!

Fakat iyi bilinizki islamiyette problem yoktur. Müslümanlarda problem vardır. Eğer müslümanlar islamiyeti tam olarak anlayıp alimlerin kitaplarını tam manasıyla tatbik ederlerse modern çağ dediğiniz şeyinde üstesinden geleceklerdir. Siz burada sorunu islamiyette görürseniz, peşinen islamiyetin hatalı ve eksik olduğunu kabul etmiş olursunuz ki Allahü Teala'nın "dinininizi mükemmel kıldım." ifadesine aykırı davranmış olursunuz. Ki birçok belirti ahir zamanda olduğumuzu bizlere düşündürtmektedir. Ahir zamanda da islamiyet kemalatta olmayacaksa ne zaman olacak?

yoksa dininizi mükemmel kıldım sakın ha ne ilimle ne irfanla uğraşıp nede yaşadığınız çağın problemlerine kafanızı yorup o mükemmeliği bozmayın demek değil..

sorunuu islamiyetin içerisinde ararsak ateistlerle aynı yolu benimsemiş oluruz.

Bir kere din nass lardan oluşur. İslam felsefesi demek yanlıştır diye düşünüyorum. Çünkü felsefe temelde tartışmaktır. Fakat islamiyetin tartışması olmaz, islamiyet teslim olmaktır. Herneyse devam edelim;

birisi kalkıp diyebilirki bu içtihad ve bu rey veya bu kıyas ta neyin nesi.. zaten mükemmel kılınmış dinde kıyas olmaz?demişmi?demiş?hadis ve sünnet var kuranvar.. naslar nerenize yetiyor.. içtihad yapan kendi şeriat koyuyordur...

aşamasında gerçekleşmesi gereken yenileşme veya değişimin esaslarını açıklamaya

önerileri sunma gayretinde olan İkbal, eserleriyle ve bir dizi konferanslarıyla

Aynı gökte uçarlar ama, kuzgunun dünyası başka, şahinin dünyası başkadır.

Olması gerekeni islam alimleri açıklamıştır, yeni açıklamaya gerek yoktur. Din tamamdır, çağımıza uygundur, "reconstruction" lara gerek yoktur. Adam zaten Kur'an-ı Kerim'e bakarak dini yeniden yapılandırmalıyız derken senin bu belirttiğin "kitap, sünnet, icma, kıyas" 4 lüsünden üçünü silip atmaktadır.

Uykuyu hafif ölüm, ölümü de ağır uyku bil.

"İkbal, İslam dininin temellerini objektif bir şekilde inceleme ve değerlendirme zamanının gelip geçmekte olduğuna inanmaktadır. " reform diyeceksin ama yeterli açıklık yok..

"- Bana ne getirdin?"

bilgisinin çeşitli alanlarında son zamanlarda meydana gelen gelişmeleri de gözönünde bulundurarak İslam din felsefesini yeniden kurmak?3 şeklinde

Bütüncül bir yaklaşımla ve temel referans noktası olarak Kur?an?ı almak

sen bin yıl evvelki malzemeden elbetteki faydalanacaksın ama güncel meselelerini çağın şartlarına uygun olarak çözeceksin.. matbaayı görünce istemezük demiyeceksin yani..

İkbal, dinin gerçek hedefinin insanın iç ve dış dünyasını yönlendirmek ve

İkbal, İslam dininin temellerini objektif bir şekilde inceleme ve değerlendirme

Yeni gelişmeler neticesinde Müslümanların yeni bir bakış açısına sahip olması

"Osmanlıların üzerine kederden bir dağ yığılmışsa sen üzülme, çünkü bin yıldızın kanı dökülmeden şafak sökmez." diye ümmete şairane bir üslubla ümid ve şevk vermeye çalışıyordu.

Teşhis özellikli olan birinci aşamada Müslümanların bugünkü hali ve onları kötü

sadece Allah?ı bulmak değil, aynı zamanda dünyayı elde etme savaşıdır9.

yazının derdi ve senin derdin o kadar farklıki.. işte ikbali ikbal yapan o derdiydi seni sen yapn şu..

o nedenle işine geldiği gibi değil olması gereken gibi anlamalısın.

Uykuyu hafif bir ölüm, ölümü de ağır bir uyku bil.

Kemikleşmiş ilim ve bereketini yitirmiş çağa karşı da sevgiyi ve aşkı önerirken, kuru bir mantık ve akıl adamı sığlığıyla değil, kalbinin diliyle konuşur ve haykırır adeta:

Bu cevap Peygamber Efendimizin katında kabul görür ve Muhammed İkbal sevinir.

İslam aleminin hayatiyetten yoksun, ruhsuz bir kalıp haline gelmiş olması da, onun, aşkın yaratıcı nefesini yitirmiş olmasındandır:

Aşk kılavuz istemez, tek başına yol alır.

Tehlike, kudreti imtihan eder.

ayrıca her ayetin bir manası var.. o manayı taşırmadan anlamak lazım..

etmektedir. Herşeyden önce o, dini düşüncenin yeniden gözden geçirilmesinden

yöneliktir6. Dolayısıyla İkbal?de dini düşüncenin ıslahı, fert ve toplum olarak

Rumi'yi takip ediniz, o nereye giderse siz de gidiniz ve bir müddet başkalıkları terkediniz.

cımbızlanarak alınan küçük parçalara savaş açmak değil büyük resmi görmek ve bu büyük dimağları anlamaya çalışmak lazım..

Kitap sünnet icma kıyas bize göre ölçü değildir. Alimler içindir bunlar. O alimler ise günümüzde YOK. Yusüf-i Nebhani hazretlerinin dediği gibi "günümüzde müctehid aramak ya din ya akıl noksanlığından ileri gelir".. kendisi 20. yy da yaşamıştır bunu da antiparantez belirteyim.

oysa şimdi senin ezberinde ne var?kitap sünnet icma ve kıyas..

İkbal'e göre, "Türk fidanı Avrupa yıldırımının tesiri altında yeşermiş ve meyve vermiştir."

kendi ifadesiyle; ?İslamiyetin felsefi geleneklerine tamamıyla bağlı kalarak ve insan

şirk bulaşması, tasallutçu saltanat nizamı ve batının körü körüne taklididir10. İkbal?in

Sevgiyi, benliğin uyanmasının ve kendi varlık merkezine varabilmesinin yegane imkanı gören İKBAL, başka bir yerdeyse, insanın kendi nefs zindanı da dahil, bütün zindanlardan kurtulmanın biricik vasıtası görür:

bulundurulduğunda en temel gerileme sebebi olarak merkeze mevcut kader

İlim, apaçık bir sualdir. Aşk ise gizli bir cevaba benzer.

Bunca gayret bunca emek elbette kemalatı ortaya dökebilmek için. Fakat kemalatı yeniden yorumlamak değil, Ehl-i Sünnet alimleri zaten yorumu yapmış, bunu "reconstruction" anlamında yeniden yapılandırmaya gidersen dini değiştirmiş olursun. Sen Hindistan'da "reconstruction" yaparsın, diğeri Japonya'da "reconstruction" yapar, öteki Amerika'da "reconstruction" yapar ve herkesin kafasına göre bir din oluşturulmuş olur. Peki burada İkbal neden ingilizcedeki "Strengthen" kelimesini tercih etmemişte "reconstruction" kelimesini kullanmış? Benim bildiğim kadarıyla "reconstruction" kelimesi birşeyi yıkıp yerine yenisini yapmak anlamına gelmektedir. Bu kelimeyi kullanmış olması bile amacını ifşa etmektedir.

özetlenmektedir. Bilimsel alanda meydana gelen gelişmeler İkbal?i düşüncenin

O sırada Hind müslümanları Türkiye'ye destek olabilmek için bir miting tertib etmişlerdi.. İkbal, bu mitingde topluluğu heyecana getiren Urduca müthiş bir şiir okumuştur. O şiirde deniliyordu ki:

Ben sana ne eylem planı, ne araştırma hiçbirşey yapmayın demiyorum. Elbette eylem planı yapılacak fakat bu eylem planı alimlerin meselelerdeki görüşlerini ortaya çıkarmada olacak. İctihad olayı ise tamamen farklı bir olay konumuzla alakası olmadığını düşünmekteyim. İctihad farklılıklarından dolayı çıkan anlaşmazlıklar ise bizim için birer rahmettir. O da farklı bir konu. Çağımızdan bahsediyoruz.

Harekette birlik olmazsa fikirdeki birlik faydasızdır

Tecdid ve müceddid kavramlarını yanlış anladığımızı düşünmekteyim. Müceddid dine yeni birşey katmaz, var olanı kuvvetlendirir sadece. Ortaya çıkarır. Hiçbir şekilde yorumunu katmaz.

" Çağımızın delirmiş aklına aşk neşteri gerekir''(10).

da şu cevabı veriyordu:

duruma sürükleyen tarihi ve çağdaş sebepler ele alınmaktadır. Tedavi özellikli olan

"-Atınız nereye kadar giderse oraya kadar atılın, düşünmeyin! Biz bu meydanda nice kereler tedbir yüzünden mat olduk. Alem-i İslam arkanızdadır!.." diye Türk'ün cesaretini daha da artırmak için şiirin tesir gücünü keskin bir kılıç gibi kullanmıştır.

(1) Muhammed İkbal, The Reconstruction of Religious Thought in Islam, Lahore, 1989, s. XXI-XXIII.

"Sevgi, onu besleyene, bütün bir dağı omuzlarında taşıma gücü bağışlar" (12).

gerek yukarıda sıraladığı sebepler, gerekse tüm düşünce sistemi göz önünde

birde bu taraz yazılar ahlaki, edebi, felsefi yazılar gibidir..

Maalesef Gölgé Haramilerinin alıntıladığı yazının tamamını midem kaldırmadığı için buraya taşıyamamıştım. Kendisi taşımış.

İnsana sığabilene kainat, kainata sığamayana insan derim.

Sonra şu cümledeki tenakuzu görmenizi isterim:

Önce şu cümlenin hesabını vermelisiniz, çünkü tarafsız bakan herkes bu tip şeyleri tevil çabasına girişmeden direkt anladığı anlamıyla anlıyor.

Leyla'dan boş olan bir mahmil gibi.. ""(11).

2... Yeni gelişmeler neticesinde Müslümanların yeni bir bakış açısına sahip olması

Varını yoğunu, gecesini gündüzünü İslamiyet'in gelişmesine, müslümanların refahına adayan bu büyük insan bir gece

işte bunlara katılıyorum.. katılmayan varmı?

çapında isim yapan şair. "Allah için ve O'nun hizmetinde birleşen bir insanlık" hayal edip bunu gerçekleştirmek

Savaşı, Çanakkale, hemen ardından da İstiklal Savaşı!

Sorunu islamiyette aramak zaten yanlış. Bu yaklaşımı ateistler sergilemektedirler. Sorunu islamiyetin içerisinde aramaktadırlar. Bizlerde kalkıp sorun

TÜRKLERİN KANINI GETİRDİM YA RESULULLAH!..

düşüncelerinin önemli bir kısmını bu konu işgal etmektedir.

konusu olmaktan çıkarılıp, bir bilgi konusu haline getirilmesi gereğinin altını

Güya Türkler İslam'ı reddetmiş! Hiç bir zaman bundan daha büyük bir yalan söylenmedi...

Şu halele, sevginin dolayısızlığına mukabil aklın "deseriptif" bir yöntem izlemek zorunda kalması, onun inkarı anlamına gelmez. Bilakis, yapılması gereken, iki yarımın yeniden bir bütün haline getirilmesidir. İşte o zaman, bambaşka bir alem meydana gelecektir. İKBAL bunu şöyle ifade eder:

katılamıyorum çünkü iki satırdan ikbalin ne anlattığını anlayamıyorum.. satır başını ve satır sonunu bilmek /yazının daha geniş halini görmek isterim..

Onun cevheri sevgiyle alevlenir.

Evrenin niceliğini ve niteliğini öğrendim" (9).

zenginlik kötülenmiştir. Bu anlayışın dinin gayesine de ters düştüğünü düşünen

Müslümanın içinde bulunduğu durumun değişmesini istemeye dayanmaktadır7.

Hakikaten ölüm ebediyet alemine açılan ilk perdedir. Son sözleri

Devletler şairlerin kalbinde doğar, politikacıların ellerinde büyür ve ölürler.

sen o yazıyı fıkhi, akidevi gibi anlayıp orda gördüğün her bir yargıyı akidevi bir kalıbla eşleştirmeye çalışıyorsun.. oysa İkbal o yazıda dinamizm ruhundan bahsediyor..3 asırdır perişan halimizden, islam devletlerinin batının karşısındaki çaresizliğinden bahsediyor.. nerelerde hata yaptık bunun sorgulanıp yaralarımıza merhem olacak reçetlerin belirlenmesi konusu üzerinde duruyor.. ama sen bu güzel yazıdan bir pasaj alıp o pasajada farklı bir şekilde odaklanaıp çok farklı sonuçlara ulaşmka istiyorsun..

o zaman müceddid ve tecdid kavramına gerek olmazdı değilmi?

Muhammed İkbal, Türk Milleti İstiklal Savaşı'nı kazanıp yeni devlet düzenini kurduktan sonra ileri geri konuşanlara

gerektiğini belirten İkbal, Müslümanların İslam akidesini ve şeriatını anlama

Hayat bir şaraptır ki, en acısı en iyisidir.

anlayışını koyduğunu söyleyebiliriz. Zira, onun bütün düşünceleri bir tek merkezi