Her şeyden önce bu paketin omurgasını oluşturan sınırlı ölçekteki yüksek yargı reformu Türkiye'yi mevcut duruma göre göreli olarak daha demokratik bir ülke ve daha çok hukukun üstünlüğüne dayalı bir ülke yapacak. Yani Türkiye gelişmiş demokrasilere yaklaşacak.

Pakette iki yargı kuruluşunun yapısına yönelik yine de mevcut duruma göre nispi de olsa bir ilerleme var. Şimdi Türkiye daha gelişmiş bir demokrasiye ve hukukun üstünlüğü rejimine sahip olursa ne olur?

Artık yurtdışına bir iş görüşmesi için ya da başka bir iş nedeniyle giden bir işadamı herhangi bir vergi dairesinin yazısıyla havaalanında alıkonamayacak.

Bunuda kendi kesiminizin vergi kaçıran mısırcıları için yazdırdınız galiba :) kendi ağzınıyla söylüyorsunuz gerçekleri yaa :D

Başka bir deyişle iş ve aş meselesinin çözümü ile gelişmiş bir demokrasi arasında çok açık bir bağımlılık var. 12 Eylül'de referanduma sunulacak olan paket ve benzeri düzenlemelerle Türkiye demokrasisini geliştirdikçe iş ve aş meselesini de çözecek demektir.

İdarenin bütün kararlarını denetlemekle yükümlü olan yargı ekonomik kararları da denetlemekte dolayısıyla doğrudan ekonomiyi etkilemektedir. Türkiye'de yargı, özellikle de Yüksek Yargı kararlarının ekonomiyi etkilemesinde iki özel neden var. Birincisi yargının, hukukun üstünlüğü ve demokrasi standartlarını dar yorumlarla doğrudan ve dolaylı olarak ekonomiyi etkilemesi durumu. İkincisi, AYM ve idari yargı organlarının "hukukilik" denetimiyle yetinmeyip gelişmiş demokratik ülkelerde olmayan ve yetki aşımı ve tecavüzü ile "yerindelik" denetimi yaparak karar vermeleri. Bu tür kararlar doğrudan ekonomik sonuçlar getirmektedir. Mesela AYM'de parti kapatma davası açılması ve bunun da AYM'ce katı şekilde uygulanmasıyla ekonomik göstergeler etkilenmekte, yatırım kararları ertelenmekte, faizler artarak kamu borçları yükselmekte ve yatırımlara gitmesi muhtemel kaynaklar normal demokratik bir ülkede olmaması gereken düzeyde faiz artışlarının ödenmesine gitmektedir. Hatta bu tür kararlar bireysel olarak hepimizi etkilemektedir.

Öncelikle eğer Türkiye doğru dürüst gelişmiş bir demokrasi olsaydı bu soruyu ciddi hiçbir kişi ya da kuruluş ortaya atmazdı, ancak marjinal mahfillerde tartışılırdı. Çünkü bu soru popülist siyaset söylemlerinin sorusu ve ancak demagojik bir popülizmle anlam kazanabilir. Ciddi söylem sahipleri bu tür bir soru ile çıkmazlar. Evvela her paketin mutlak surette iş ve aş meseleleriyle ilintisinin olması gibi bir zorunluluk olmadığını bilirler ve her paketi öncelikle kendi bağlamında değerlendirirler. İkinci olarak, iş aş sorunlarının çözüm önerilerinin ve mekanizmalarının pratikte oluştuğunun, anayasaya yazılmasına gerek olmadığının ve yazılsa da bir şeyin değişmeyeceğinin bilincindedirler. Son olarak, Türkiye'nin son yirmi yıldaki hukuki ve siyasi tarihine bakan ciddi bir gözlemcinin, referandum paketinin iş ve aş meselesiyle hem doğrudan hem de dolaylı olarak ilgili olduğunu fark etmemesi düşünülemez. Başka bir deyişle referandum paketinde iş de aş da vardır.

Yani daha çok iş ve aş yaratılır.

gncel

Sürdürülebilir bir kalkınma ve ekonomi politikası oluşur.

Pakette ekonomiyle, yani iş ve aşla ilgili en doğrudan hüküm, pek çok gözlemcinin de dile getirdiği gibi, hakim kararı olmadan Türk vatandaşlarına yurt-dışı çıkış yasağı getirilemeyeceği kuralı. Bunun anlamı şu: Artık yurtdışına bir iş görüşmesi için ya da başka bir iş nedeniyle giden bir işadamı herhangi bir vergi dairesinin yazısıyla havaalanında alıkonamayacak. Bundan dolayı da uğrayacağı zararlarla işçilerinin aşı kesilmeyecek. Bunun için mahkeme kararı gerekecek. Türkiye gibi ekonomisinde uluslararası ticaretin azımsanmayacak rolü olan bir ülkede yurtdışına çıkışların keyfi müdahalelerle engellenmemesinin önemi yadsınamaz.

Pakette iş ve aşa ilişkin daha önemli hükümler var.