-İçinde Kur'an'dan hiçbir ayet bulunmayan kalbi, harap bir ev gibi hissetmek.

-Küfürden İmana geçtikten sonra yeniden küfre dönmekten ateşe atılacakmışçasına nefret etmek

-Vaaz ve nasihatle, tebliğde hitab edilen insanın durumunu, kapasitesini, yorgunluğu, hastalığını, yaşını gözetmek

O'na soracak...

- Dini kendimize ve başkalarına zorlaştırmamak. Dinde de itidal sahibi olmak.

-Hz. Peygamber'i kendi nefsinden, babasından, evladından ve dünyadaki her şeyden daha çok sevmek

-Hırsızlık yapmamak

İşte böyle...

-Allah yolunda şehitlik duygusunu aşk gibi taşımak

Nasıl olacak bu? O'nun, en ince ayrıntılarına kadar tesbit edilen hayatını ve sözlerini öğrenip, hayat rehberi edinip, yaşanır kılarak...

-Mü'minleri sevmeyi, cennet yolunun göstergesi gibi bilmek.

-Kötülüklere mani olmak için eliyle, diliyle müdahalede bulunmak, hiç olmazsa kalbiyle direnç göstermek...

-İnsanlara iyiliği tavsiye edip, kötülükten sakındırmayı sürekli bir misyon olarak kabullenmek.

-Acı da olsa hakkı söylemek.

-Bir tartışma söz konusu olduğunda haktan ayrılmamak

-Tanıdığına, tanımadığına selam vermek

Oysa Allah Teala, "Üdhulu fi's-silmi kaaffe" buyurarak, "Bütün olarak İslam iklimine girmemizi" istiyor.

-Tebessümü, güzel sözü sadaka olarak addetmek.

-Bir günah işlediğinde hemen peşinden bir iyilik yapmaya gayret etmek.

İsterseniz şöyle azıcık dolaşalım, İmam Buhari'nin resmettiği ve onların hayat halinde yaşadıkları iklim içinde:

-Allah'tan başka ilah olmadığına Muhammed'in O'nun kulu ve rasulü olduğuna inanmak

-Bir başka mü'minle savaşmamak

-Hiç kimseyi anasından babasından veya bir akrabasından dolayı ayıplamamak

-Allah'a karşı gelmek anlamına gelen davranışlardan kaçınmak.

-Haya sahibi olmak.

O'nsuz bir hayattan korkacak.

-Tüm insanlara karşı merhametli olmak.

-Hayvanlara dahi eziyet etmemek... taşıyamayacağı yük yüklememek, dövmemek...

O' nun dilinden bir Müslüman tarifi... Bunu bulmak, bunu bilmek ve kişiliğimizi o tarif içinde tanımlamak zorundayız. O' nun devr-i saadetinde yaşasaydık, hiç şüphesiz, O, bizi inşa ederdi. İndirilen vahye ve onun ulvi şahsiyetinde-ısmetten süzülmüş sözlerinde temessül eden akislerine göre, ellerimizi, ayaklarımızı, gözümüzü, kulağımızı, dilimizi, dimağımızı, gönlümüzü yoğurur, İslam potasında yeniden biçimlendirirdi. Her birimizden Hatice'ler, Ebubekir'ler, Ali'ler, Ömer'ler, Osman'lar, Bilal'ler, Sümeyye'ler, Ammar'lar, Mus'ab'lar doğardı.

-Başkalarını doyurmak

İşte böyle inşa ediliyor mü'minin kişiliği...

-Vadinde durmak

-Fakirken bile infakta bulunmak

-Bir Müslümanın kanını, malını, ırzını tıpkı Mekke'nin haram aylarındaki hürmeti gibi haram bilmek. Onlara saldırmaktan kesinlikle kaçınmak. Onları korumak.

-Dili ve eliyle başka Müslümanlara zarar vermemek

Şu aşağıya çıkardığım ölçüler, sadece "Sahihi Buhari Muhtasarı ve Tecrid-i Sarih Tercümesi"nin birinci cildinden seçerek bir kural disiplini şeklinde ifadelendirdiklerimdir. Oysa sadece bu kitap 12 cilttir. Buhari gibi daha bir çok sahih hadis kitabı vardır ve bunlar, belki birbirini tamamlayan belki daha farklı haberler taşıyan muhtevalarıyla, Allah Rasulü' nün hayat ölçülerini bize taşımaktadırlar. "Ebubekir'i yıldız edinmek" demek, tüm bu hayat ölçüleriyle buluşmak ve onları hayat ölçüleri halinde temessül etmek demektir.

Dua edelim, kişiliklerimiz bu tarif içinde yerini bulsun... Dua edelim her cümlede bir uzvumuz dışarda kalmasın...

-Zekat vermek

-İmana şirkle zulüm katmamak

-Yalan söylememek

-Ensarı ve muhacirleri, yani Hz. Peygamber'in ashabını sevmek

-Her Müslümana karşı hayırhah olmak. İçini dışını yanlış duygulardan temizlemek

-Yoksulları sevmek ve onlara yakın durmak...

-Toplumun zayıf kesimleriyle ilgilenmek, hatta onlarla ilgilenmeyi Allah'ın bize verdiği rızıkların vesilesi gibi mütalaa etmek.

-Allah'ın nehy ettiğini terk etmek

-İslam'ı bütün güzelliği ile yaşamak, ona sımsıkı, sağlamca yapışmak

-Allah'ın mal verip de onu hak yolunda tüketmek için çaba sarf eden insana ve kendisine hikmet ihsan edilip de onunla hükmedene ve onu öğreten insana gıbta etmek, özenmek, Allah'tan bu hasleti kendisine vermesini dilemek.

-İslamdan öğrendiği bir şeyi bir başka Müslümana ulaştırmak için gayret göstermek. Bir başka Müslümanın, o emre kendisinden daha ihlasla ittiba edeceği ümidini taşımak. Ayrıca, bunu bir tebliğ görevi olarak telakki etmek

-Hiç kimseye zulmetmemek, zulme karşı durmak.

-Kendisi için sevdiğini başkası için de sevmek...

-Eşine karşı hayırla, muhabbetle davranmak.

-Bir Müslümana ve Müslüman gruba sövmekten fasıklığa düşmekten çekinircesine kaçınmak

-Bir Müslümanın cenaze namazını kılmak ve defnine kadar refakat etmek

"Efradını cami, ağyarını mani bir müslüman kişiliği" bu Peygğamber tarifinin içinden çıkar...

-Emanete riayetsizliği, bir kıyamet habercisi gibi değerlendirip, işleri ehline vermek. Bu iş çok basit bir görevden devlet sorumluluğuna kadar böyledir.

Bu bir bakıma Kur'an ikliminde veya hadis mecmualarında yaşamak gibi bir şeydir.

-İbadetleri devamlı yapmak. Az da olsa devamlı yapmak

-Helal ve haram sınırlarına riayet etmek ve günah şüphesi taşıyan işlerin sınırlarında dolaşmamak...

-Zina etmemek

-Emrinde çalışan varsa, onlara kendi yediğinden yedirmek, kendi giydiğinden giydirmek, güçleri yetmeyecek zahmetli iş yüklememek. Ağır işlerde yardımcı olmak

O, emanetleriyle devam ediyor. Kur'an'la ve Sünnet'le...

-Ümit verici olmak. Korkutucu olmamak. Tebliğde kolaylığı göstermek, müjdelemek, nefret ettirmemek...

-Bir ibadet yapıyorsa, niyetini yalnız Allah'a yöneltmek. Niyetleri temizlemek, şirkten, riyadan arındırmak

-Mü'minleri, aynı binayı inşa eden tuğlalar ya da bir vücudun uzuvları gibi değerlendirmek ve hiçbir mü'mine buğz etmemek. Arkasından konuşmamak,. İftira etmemek, gıybetini yapmamak, sui zanda bulunmamak. Kardeşlik hukukuna aykırı hiçbir davranış sergilememek. Acıları hissetmek, paylaşmak ve gidermeye çalışmak.

-Sevdiğini yalnız Allah için sevmek.

-İmandan sonra küfre düşmeyi ateşe atılmak kadar tehlikeli bulmak.

Bu yazı için dolaştığım Hadis mecmualarında bir "Müslüman kişiliği"nin değişik boyutlarını tesbit ettim. Bu, bir bütün değil. Diyelim, elimizin, gözümüzün, kulağımızın ölçüleri... Oysa "tarif, -tarifin tanımı gereği- efradını cami, ağyarını mani olmalı..." Yani daha ihata edici bir Müslüman tarifi için, bütün Kur'an'ı, bütün Hadis külliyatını alıcı ve yaşayıcı gözle taramak gerekiyor. Bunu yapmamak, elimizin ya da gözümüzün müslümanlaşmasıyla yetinip, kulağımızı ya da dilimizi ihmal etmeye razı olmak gibi bir şeydir. Yarım arınma, yarım İslam ya da...

Diğer bir ifadeyle, her eylemimizde, Kur'an'dan veya Rasulullah'ın hayatından doğrulayıcı bir hüküm bulmak gibi...

-Dış görünüşten önce kalbleri temizlemek.

O'na benzemeye, kişiliğini O'nun taşıdığı mesaj içinde tanımlamaya gayret edecek.

-Evladı öldürmemek

-En az bir hardal tanesi kadar bile olsa dünyadan iman ile göçmek

-Giyimde İslam'ın temel ölçülerine uymak. Kadınların tesettürde haya, iffet gibi ulvi özellikler yanında ahlaki değerleri de bünyelerinde toplamaları ayrıca giyinik olmakla birlikte dikkat çekici davranış ve hareketlerden kaçınmaları...

İsterseniz bunu, Riyazüssalihin'in bize taşıdığı güzel dünya ile tamamlayabilirsiniz, isterseniz başka hadis bahçelerinde soluklanabilirsiniz.

Allah'ın emrini yaşarken ayağını sağlam yere basmak, sabit-kadem olmak. Bu yapıldığı takdirde, İslam'a ve ümmete muhalif olanların onlara zarar veremeyeceğine inanmak.

-İnsanların kusurlarını görmemeye, göstermemeye çalışmak.

-Bir ümmetin parçası olduğu duygusunu hiçbir zaman yitirmemek.

-Kendisi için arzu ettiğini diğer mü'minler için de istemek

amin...

-İnsanı, mü'min olarak akşama çıkıp kafir olarak sabahlamak gibi korkunç kafa karışıklıkları içine itecek olan fitne zamanları içinden geçilirken küçük bir dünyalık uğruna dinini satmamak.

-Abdest alırken, abdest uzuvlarını çok iyi yıkamak. Yıkanmayan yerlerin cehennem ateşine maruz kalacağından endişe eder gibi, uzuvları yıkamada titiz davranmak. Bunun için de abdest alırken aceleden sakınmak. Abdesti eksiksiz almak. Peygamberimiz abdest sırasında, iyi yıkanmamış bir ayağı görünce " Cehennemde yanacak ökçelere yazık" buyurmuştur.

-Dinde müsamahakar ve kolay bir yol tutmak

-Yapılan ikrama teşekkürle karşılık vermek, Küfran-ı nimette bulunmamak

-Dine isnad ederek herhangi bir şey uydurmamak. Özellikle Hazret-i Peygamber 'e ait olmayan bir şeyi O'ndanmış gibi rivayet etmemek. Böyle yapmanın Cehennem'deki yerini hazırlanmak demek olduğunu unutmamak.

-Cömert olmak, cimrilikten de, saçıp savurmaktan da kaçınmak.

-Sağlık ve boş vaktin kıymetini bilmek.

Bakın şu ölçülere:

-Allah'ın sevdiği iki huyu, hilm ve teenniyi şahsiyetinin parçası haline getirmek.

O'nu arayacak devamlı.

-Elinden ve dilinden diğer insanların zarar görmemesine itina etmek.

-Nefsine karşı dahi olsa insaftan ayrılmamak

-Namazı devamlı kılmak

-Gönlünde hiçbir kimseye karşı kötülük beslemeden yaşamak.

-Çocukları emanet olarak telakki etmek.

-Uydurma ve yalanla başkasına bühtanda bulunmamak

-Bilgisi olmayan bir mevzuda İslam hakkında hüküm vermemek

bugune kadar gercek muslumana yakısmayan davranıslar ıcındeysek rabbım bızlerı affetsın, inşaallah bundan sonra gercek muslumana yakısır salıh ameller ıslerız. amın.

-Ahde vefalı olmak.

-Çocuklarına Hz. Peygamber'in isimlerinden birini vererek O'na sevgisini ortaya koymak.

-İnsanlara güzel muamelede bulunmak.

Ömer'den Ömer çıkaran Peygamber terbiyesi disiplin budur. Bilal'i Bilal yapan...

-En güzel yiyeceğin el emeği ile kazanılan yiyecek olduğunu bilmek.

-Emanete hıyanet etmemek

-Allah yolunda cihad etmek

-Komşuya kötülük etmeyi, cennetten uzaklaşmak kadar tehlikeli görmek.

-İbadette Allah'a hiçbir şeyi şerik koşmamak

-haccetmek

-Mekke'de kesinlikle kan dökmemek, niza kavga etmemek, ağacına, çiçeğine, otuna, hatta dikenine bile dokunmamak.

-Bir başka Müslümanla savaşmak isteyene mani olmak

-Dinde orta yolu tutmak- ifrat ve tefritten kaçınmak. Yapabildiğin ibadet azda olsa ona nail ettiği için Allah'a şükretmek

-Söylediğinde hayır yoksa susmak.

-Sürekli nefis muhabesebi yapmak, günahların farkında olmak ve tevbe etmek.

-Sevdiğini Allah için sevmek

Etrafında sanki O'nun çevresinde yaşıyormuş gibi bir iklim oluşturmaya çalışacak.

İnsan, bugün de İslam tarifine göre kişiliğini inşa etme kaygısına düştüğünde, O'nun emanetlerine başvuracak.

Ahmet Taşgetiren

-Haksız yere insanların mallarını yememek. Faizden kaçınmak ve faizi ayaklar altına alınacak kadar hakir görmek...

-Bir sadaka verdiğinde, bunu yalnız Allah rızası için vermek. Sevabını Allah'tan umarak, aile efradına infak edilen, yedirilen, içirilen şey bile sadaka sayılır.