Tezhibde kullanılan motifler genellikle tabiattan stilize edilmiş motiflerdir. Bilhassa çiçekler pek çok çeşidiyle stilize olarak kompozisyonlarda yine stilize edilmiş hayvan motifleri olan rumilerle bir arada kullanılmışladır. Geometrik motifler, çeşitli geçme motifleri münhaniler, bulutlar, şükufe tarzı denilen resme daha yakın çiçekler, buketler

Kullanıldığı yerin durumuna göre, desenin dış kenarlarına, ya tığ lar konur, ya da cetvel çekilir. Tığlar daha çok sahife başlarında ve şemse lerde kullanılır. Tığlar, desenin dengesini sağlayan ve görünümü güzelleştiren, desenin içindeki motiflerden stilize edilmiş ya da onlarla uyumlu olup, dış sınırdan başlayarak, dış kenarın şekline göre aralıkları ayarlanan merkezden dışa doğru, ok gibi çıkan zarif motiflerdir. Cetveller ise çerçeve olarak tezhibin dış kenarlarına çekilen ince çizgilerdir. Cetvel çekmek, bir tezhib tabiri olup çizgi anlamındadır. Desenin özelliğine göre cetveller, aralarında çizgi kalınlığında boşluk bırakılarak birkaç tane olabilir. Aralarda bırakılan bu boşluğa kuzu bırakmak denir. Cetvelden sonra, desenin dışına, özelliğine göre, deseni çepe çevre kuşatan bordürler yapılır. Bunlar iç motiflerle uyumlu desenlerden oluşabileceği gibi, geçme, rumi, münhani, bulut ve çiçek gibi değişik tezhib motiflerinden olabilir.

Orta Asya'dan, yakın doğu ve Anadolu'ya Türkler vasıtasıyla taşınan ve geliştirilen Türk süsleme san'atları, islamiyetin de ışığı ile Selçuklular dönemi, Beylikler dönemi ve Osmanlılarla zirveye ulaşmıştır.

Tahririn görevi desenleri ortaya çıkartmak ve daha sonra yapılacak zemin boyamasında bir duvar vazifesi görerek zemin boyalarının altınların üzerine çıkmasını önlemek, motiflerin ayrıntılarının da belli olmasını sağlayarak, kontrast bir görünümle güzelliklerinin tam olarak teşhirini sağlamaktır

Tezhib adı verilen kitap süslemeleri, daha çok, matbaanın olmadığı dönemdeki yazma eserlerde, minyatürlerde, ferman, tuğra ve beratlarda süsleme unsuru olarak kullanılmıştır. Kitapların tanıtıcı sayfalarına zahriye denildiği için, bu sayfalar zahriye tezhibi olarak süslenmiş, , Kur'an-ı Kerimde ilk iki sayfanın tezhiplenmesi bir gelenek olmuş, sure başları sayfa içinde küçük levhalar halinde, ayet araları, daha doğrusu ayet sonları da tezhipli noktalarla süslenmiştir

Yaşadığı her yeri, kullandığı her eşyayı beşiğinden mezar taşına varana kadar süsleyen Müslüman Türk san'atkarı Taş, Çini, Metal, Ahşap Cam, Deri,

İşte bu geleneksel san'atlarımızın en önemli dallarından birisi de Tezhib san'atıdır.

Son derece ince, temiz, titiz, itina ve disiplin ve sabır gerektiren bir san'at dalı olan tezhib, bir gönül işi, bir tevazu ifadesidir. Onun için, tezhib san'atkarı, imzasını görülmeyecek derecede küçük olarak, yaptığı eserin bir yerine gizler. Geçmişten günümüze gelen pek çok güzel eserde bu tevazu dolayısıyla imza dahi bulunmamaktadır.

bu süsleme işinde özellikle türkler diğer milletlere açık bir fark atmıştır, ilgi göstermiştir...

bu aslında ilginçtir göçebe yaşamdan mı gelier, hayvancılıktan mı gelir köklere inmek gerekir...

Bazı tezhiblerde, zemin tamamen altın olup desen altının üzerine yapılır. Tezhibin daha kolay çeşitleri olan Halkari ve Şikaf ta ise zemin boyanmaz. Halkar Farsçada altınlamak anlamına gelir. Altınla çizilen motifler Halkaride altın suyu ile, Şikafta hafif ve uçuk boyalarla tamamlanır. Klasik tezhibde zeminin boyanmasından sonra desen içindeki yaprak, çiçek, dal ve diğer rumi, münhani, hatayi, bulut gibi motifler dağılışları ile dengeli bir biçimde renklendirilir. Bu renklendirme, tarama, kat kat boyama ve daha başka kendine has, ya da motifin özelliğine göre belli kurallara göre yapılır Yan yana kullanılan renklerde akrabalık olması için, o renge diğerinden yok denecek kadar az miktarda katılır. Bu katılan renk diğer rengi bozmaz ve her göz onu fark etmez. Ancak eserin bütününde renkler arası uyumu sağlar ve gören gözler bir ferahlık hisseder.

Desenlerin kağıda geçirilme işlemi, hazırlanan desenin ince bir iğne ile sık aralıklarla delinerek, bu delinmiş desen kağıdının, uygulanacak yerin üstüne konulup, onun üstüne de meşe odunu kömürü dökülüp bir pamuk ya da bez ile sürülerek, bu iğne deliklerinden desenin ince noktalar halinde alta geçmesi sağlanırdı. Günümüzde ise desenin kağıda geçirilme işlemi, ışıklı masalar yardımıyla veya leke bırakmayan kopya kağıtları ile daha kolay olarak yapılmaktadır. Daha usta san'atkarlar deseni doğrudan uygulanacak yere çizebilmekte hatta desen çizmeden dahi renkli çalışmaya geçebilmektedirler.

Belkide biraz uğraş, biraz hayal gücü, biraz da azim kimbilir.

Türk san'atkarları da yüzyıllar boyunca diğer milletlerin san'atkarlarının kat kat üzerinde bir ustalıkla kendi san'atlarını icra etmiş, İslam dünyasında ve batı dünyasında her zaman bu vesileyle san'atkar bir millet olduğumuzu eserleriyle ortaya koymuşlardır.

Tezhibde kullanılan kağıtlar aharlanmış kağıtlardır. Hattatların hat san'atını icra etmekte kullandıkları, gözü yormaması için sararttıkları aharlı ya da aherli denilen bu kağıtlar, aynı zamanda yapılan yazı yanlışlarının silinmesi de kolay olduğundan tercih edilirdi. Aharlama işlemi kağıtlara, soğan, yumurta akı gibi tabi maddelerle işlem gördürerek yapılır ve mühreledikten sonra hat san'atında kullanılırdı. Müzehhibler de hatları süsledikleri için onlar da aharlı kağıt kullanmış olurlardı. Günümüzde yine teknolojinin imkanları ile yapılan çok güzel kağıtlar tezhib san'atçılarınca kullanılmaktadır.

Bugün yerli ve yabancı müzelerdeki Türk İslam eserleri ve Avrupa'dan Asya'ya, Afrika'ya kadar geniş bir alanda mührümüz olan ve bizi çekemeyenlerce yok ede ede bitirilemeyen binlerce mimari eserlerimizdeki süslemeler, asil san'at zevkimizin bariz örnekleridir.

Kitap süslemelerinden başka, murakkaların, tuğraların, minyatürlerin, cilt ve hüsn-i hatların süslenmesinde de kullanılan Tezhibin en önemli malzemesi altındır. Eskiden binlerce çekiç darbesiyle dövülerek, günümüzde ise teknolojinin üstün imkanlarıyla varak haline getirilen altın, süslenecek eserin özelliğine göre, varak olarak yapıştırma, ezilerek fırça ile sürme ya da zerevşan şeklinde kullanılır. Tezhibde kullanılan fırçalar ilk zamanlar genç kedilerin ense tüylerinden yapılırken günümüzde samur tüyünden ve hatta bir takım sentetik maddelerden de yapılmaktadır. Şu an için en ideal tezhib fırçası, samur tüyünden olanıdır. Sıfırın altındaki numaralardan başlayarak çeşitli kalınlıkta olanları bu işte kullanılmaktadır.

Her milletin kendine has bir san'at tarzı, tavrı vardır. Bu tarz ve tavır, o milletin kültürünü, zevkini, geleneklerini, duygu ve düşüncelerini, kısaca yaşayışını san'atının çeşitli dallarıyla ifade eder.

dün haberlerde kabenin örtüsünün nasıl süslendiğini gördük...

maşaAllah diyoruz...

Tezhib san'atı, diğer milli san'atlarımızda olduğu gibi, on sekizinci yüzyıldan itibaren batı san'atının etkisi ile ihmale uğramış, kendi benliğini kaybetmiş bu yüzden de pek çok zevksiz motif ortaya çıkmıştır. Tıpkı İstanbul'da ki, ecdad yadigarı muhteşem camilerimizdeki güzelim tezyinatın, üzerlerine o dönemde yapılan barok, rokoko tarzı süsler, perdeler ve o mükemmel atmosferi karartan zevksiz ve kasvetli motifler gibi. Çok şükür ki günümüzde bu hatadan dönülerek, restore işlemlerinde bu desenler kazınıp asılları ortaya çıkartılmakta ve gerçek şekilleriyle yenilenmektedir. Tezhib san'atında da sevindiricidir ki; Az sayıda sana'tçı dernek ve kuruluşlardan sonra devlet eliyle de bu iş canlandırılmış bazı bakanlıklar, üniversiteler, valilikler ve belediyelerce de eğitimler verilmeye başlanmıştır.

Kitap ve daha pek çok alanda akıllara sığmayan ölçülerde güzel ve zengin eserler vücuda getirmişlerdir.

Altınlamak, Altınla süslemek manasına gelen Tezhib sözcüğü dilimize Arapça'dan geçmiştir. Ancak sadece altınla yapılan süslemelere değil, renk kullanılarak yapılan altınlı kitap süslemelerine de genel olarak Tezhib adı verilmiş, bu san'atı icra eden erkeklere Müzehhib, hanımlara da Müzehhibe denmiştir.

Klasik Tezhibde konunun yeri ve gereğine göre hazırlanan desenin, önce altınları sürülür ve zermühre ile parlatılır. Zermühre, genellikle akik taşından yapılan, altını parlatmak için kullanılan, ucu yuvarlak, kolay kullanılması için sap takılan, çoğunlukla bir kalemin ucundaki yüzük taşı şeklinde bir alet olup altınla çizilmiş ya da sürülmüş motiflerin üzerinde küçük daireler yaparak, altınlı kısımlar parlatılır. Çünkü altın ilk sürüldüğünde mat bir görünümdedir. Bu işlem akik taşından bir yüzükle de yapılabilir. Sap daha kolay kullanmak içindir. Daha sonra altınlanmış çiçek, rumi gibi, hangi motifler kullanılmışsa, kenarlarına tahrir adı verilen, çoğunlukla siyah ince sınır çizgileri çekilir.

Allah'ın verdiği bir yetenek belkide.

Evet hocam çok güzeldi.

Yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim'in Oku olan ilk emri ve İlim Çin'de dahi olsa arayınız hadis-i şerifinin ışığında yüce dinimizin okumaya ve ilme verdiği değeri kitapla bütünleştiren ecdadımız, kitaba layık olduğu en üst mertebeyi, onu en güzel bir şekilde yazarak, okuyarak vermiş ve Allah sevgisiyle tezyin ederek, önce Kur'an- ı Kerim olmak üzere baş tacı etmiştir.

asaletini düşürmeyecek şekilde ağırlıklı diğer renkler de kullanılabilir. Tezhibde kullanılan boyalar tabi boyalar olup çoğunlukla suluboya ve guvaş boyadır.

Tahriri müteakip, zemin boyamasına geçilir. Tezhibde altınla en uyumlu renk lacivert ve lacivertin tonlarıdır. Klasik Türk tezhibinin en belirgin özelliği altın ve lacivert olup, bu usul yüz yıllardan beri devam etmektedir. Ancak çok frapan, çok bağıran renklerin dışında tezhibin