Merhum Üstad Muhammed Zahid Kevseri Makalat'ında (s 312), bu meseleye çok ciddi bir şekilde yaklaşıp, İslamı yıpratmak isteyenlerin kaynakları nasıl bulandırdıklarını böylece yalan rivayetleri aralara sokarak Hz. Halid ve onun gibi nicelerine, nasıl çamur atılarak, İslamdan öç almaya çalışıldığını çok etraflıca delilendirir. İbııu'l Esir, El-Kamil adlı tarihi ile Üsdü'l Gabe fi ma'rifeti's-sahabe adlı eserinde bu mevzuda der ki: Nebi vefat edince arapların bir kısmı dinden dönmüştü. Secah adlı bir kadın da ortaya çıkıp Peygamberlik iddia etmişti. İşte yukarıda adı geçen Malik b. Nüveyra bu kadınla anlaşma yaptı. Artık ondan dinden dönme gibi bir şey zuhur etmedi ve El-Bitah denen yerde ikamet etti. Halid b. Velid Esed ve Gatafan kabilelerimle mücadelesini tamamlayınca, Malik b. Nüveyra'nın üzerine yürüyüp yakalamaları için ordusunu ufak müfrezeler halinde çevreye dağıttı. Onlar da Malik'i yakalayıp getirdiler... İbnu'l Esir hadiseyi uzunca anlatır. İşte bu asarın sonunda şu ilaveler de vardır;

- Abdurrahman b. Avf, Halid b. Velid?i Peygambere şikayet etti. Peygamber

Bir gece olsun beraberliğimiz yokmuş gibi oldum.

hem okuması zor hem de benim ettiğim iki çift laf davulcu suruğu gibi seninkilerin arasında kayboldu gitti.

Diyarbekri, Tarihu'l-hamis, c. 2, s. 118, Halebi, İnsanu'l-uyün, c. 3, s. 216.

- Bera? b. Azib şöyle anlatıyor: Hz. Peygamber, Halid b. Velid?i Yemen ehline elçi olarak gönderdi, onları İslam?a davet etti?. Bera? b. Azib diyor ki: ?Halid?le beraber gidenlerin arasında ben de vardım. Orada altı ay kaldık. Halid onları İslam?a davet ediyor, fakat onlar bunu kabul etmiyorlardı. Sonra Hz. Peygamber, Ali b. Ebi Talib?i göndererek şöyle emretti: ?Halid askeriyle geri gelsin. Ancak içlerinde Ali ile kalmak isteyenler varsa onlar kalsın? dedi. Bera? b. Azib devam ederek?Ali ile beraber kalmak isteyenler içinde ben de vardım. Biz kavme yaklaştık, onlar da bizi karşılamaya hazırlanmışlardı. Sonra Ali önümüze geçti, namazı kıldırdı. Sonra bir saf halinde dizildik. Ali önümüze geçti. Onlara Allah?ın kitabını okudu. Böylece Hemedan kabilesinin tamamı müslüman oldu. Ali, Hz. Peygamber?e, onların İslam?ı kabul ettiğini bir mektupla bildirdi. Hz. Peygamber mektubu okuduğu zaman secdeye kapandı, sonra başını kaldırdı ve şöyle dedi: ?Allah?ın selamı Hemedanlıların üzerine olsun, Allah?ın selamı Hemedanlıların üzerine olsun?

Peygamber aşığı Hz. Halid :

- Hiç kadınlar önce konuşur mu? Aksine sen, sana gelen vahyi bana söyle.- Rabbinin gebelere ne yaptığını görmedin mi? Ondan, yürüyen bir canlı çıkardı ki, bu canlıyı tenin altındaki ince deri ile iç organlar arasından çıkardı.

"Tağlibli bacımız adamlarıyla ve kardeşlerimiz olan eşraftan bazı kimselerle yanımıza geldi. Aramıza bir davet bıraktı. O, son devir adamlarımızın yaşındadır.

Rivayet edilen haberlere göre, Ömer , birini bir yere tayin etmeden önce servetini tesbit ederdi. Görevi bitince malı fazlalaşmışça gözden geçirirdi. Eğer bu fazlalığın helal yolla gelmediğinden şüphe ederse duruma göre ya servetin yarısını veya hepsini kamulaştırırdı. Bu sebeple valiler eğer Medine'ye geleceklerse gündüz gelmelerini emrederdi. Bir şeyler saklamamaları için geceleyin şehre girmelerine izin vermezdi. Ömer , kamulaştırma prensibini birçok valiye uyguladı. Hatta akidelerinin doğruluğundan ve ihlaslarından şüphe etmediği Müslüman büyüklerini bile istisna etmedi. Bunlardan bazıları aşağıdadır:Resulullah 'ın dayısı, Ömer 'in kendisinden sonra halife seçilmesi için aday gösterdiği altı kişiden biri ve Kadisiye kahramanı Sa'd b. Ebi Vakkas bunlardandır! İslam'ın kılıcı, savaşların rakipsiz kahramanı Halid b. Velid de bunlardandır. Bazı rivayetlere göre Ömer vefat etmeden önce şöyle demiştir:?Şayet Halid yaşamış olsaydı benden sonra halifeliği ona terk ederdim.? Meşhur muhaddis ve Resulullah 'ın arkadaşı Ebu Hureyre , Mısır fatihi Amr b. As ve isimlerini sayamadığımız birçok yüce şahsiyet. Halid b. Velid'in itaati öyle bir merhaleye varmıştı ki, Ömer 'in elçisi olan Ebu Ubeyde 'nin karşı çıkmasına rağmen bir ayakkabının bir çift ayakkabıya eşit olduğunu, çünkü herhangi biri olmadan diğerinin işe yaramayacağını belirtmesine rağmen Ömer 'in elçisi Halid b. Velid'in bir ayakkabısını istimlak etmişti. Hiç şüphe yok ki, bu kamulaştırmanın sebebi, Allah'ın hükmüne ters düşmenin ispat edilmiş olduğu değildi. Şayet öyle bir muhalefet olsaydı Ömer 'in ona karşı başka bir metotla davranmasını bilirdi. Fakat bu, kasıtsız haram kazanç tahminlerine dayanıyordu. Raiyenin valiye karşı olan nezaketi veya valinin kendi statüsünden istifade ederek işlerini kolaylaştırması gibi. Daha önce de gördüğümüz gibi Ömer . bu prensibi önce kendi çocuklarına, bunların başında en fazla sevdiği Abdullah b. Ömer'e ve eşlerine uyguladı. Onların mallarını pisliklerden arındırdı. Kendisinden hiçbir şey gizlenmeyen hakimler hakimi Allah'ın muhasebesinden onları kurtardı. Böyle bir halifenin valileri onun emirlerini yerine getirmekte hiç tereddüt ederler mi dersiniz? Bazı tarihi kayıtlara göre, birtakım valiler, halkın karşısında şüpheli bir duruma düşme icraatını kabul edemedikleri için, Ömer'le çalışmayı reddedip görevlerinden ayrılmışlardır. Bu valilerden biri de Ebu Hureyre'dir. Ömer, Ebu Hureyre 'yi hesaba çektikten sonra görevine tekrar dönmeyi reddetti. O zaman Ömer kendisine şöyle hitap etmişti: Çalışmaktan nefret mi ediyorsun? Senden daha hayırlı olan çalışmayı diledi.? (Allah'ın peygamberi Yusuf 'ı kastediyor.) Ebu Hureyre şöyle dedi: ?Yusuf, peygamber oğlu peygamberdir. Ben ise Ebu Hureyre b. Emime. İki şey üç şeyden korkarım: Bilmeden bir şeyi söylemekten ve hüküm olmadan hükmetmekten, uygulamaktan korkarım. ? Çok açık bir şekilde görüldüğü gibi, "Bu servet sana nereden geldi?" diyerek hesaba çekme sistemini getiren ve pratik bir şekilde uygulayan ilk insan Ömer b. Hattab'dır. Bu sistem, dış görünüşe göre uygulanan, itibarlı kişilere göre değişen bir sistem değildi. Aksine Ömer zayıf kuvvetli, güçlü güçsüz, amir memur, köle efendi vb. herkese bila istisna uygulamıştı. Yemen'e, Irak'a, Şam'a, Ürdün'e, Filistin'e ve Suriye'ye gönderdiği yazıda şöyle diyordu: ?Ben, Halid'e olan kızgınlığım sebebiyle veya ihanette bulunduğu için görevinden almadım. Fakat o, elde ettiği başarılarla halkın aklını başından aldı.? Halkın ona fazla güvenip Allah tarafından imtihana çekilmelerinden korktum, Herşeyi yapanın Allah olduğunu bilmelerini istedim. Ömer b. Haltab'ın bu davranışı, devlet idaresindeki maharetini, liderlikteki Yeteneğini gösteriyordu. Almış olduğu kararlara karşı hiç kimsenin, hatta Halid b. Velid?in bile isyan etmeyeceğini biliyordu. Buna rağmen kamuoyunu tatmin etme ihtiyacını duydu. İdare ve politika adamlarının daha kısa bir süre önce kavradıkları bu durumu Ömer daha o zaman uygulamış, kamuoyuna ters düşen büyük ve önemli kararlar hakkında halka açıklama yapma ihtiyacını duymuştu.

Taberi, Tarih II/567 .

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 975-976.

- Bu nedir?

Hz. Enes anlatıyor: ?Biz Hayber?e gittik. Allah Peygamberimiz ?e kaleyi fethetmesini nasip edince, kendisine Huyey b. Ahtab?ın kızı Safiye?nin güzelliğinden söz ettiler. Kendisi kocası öldürülmüş bir gelindi. Peygamberimiz onu kendisi için seçti. Nihayet?Seddu?s-sahba? denilen mevkiye geldiğimizde, kadın adetten temizlendi ve peygamberimiz de onunla karı-koca hayatına girdi? (Buhari, Mağazi, 38). Müslim?in aşağıdaki rivayeti daha da açıktır: Hz. Enes anlatıyor: ?Hz. Peygamber , -kendisiyle ilgilenmesi, bakımını yapması ve yanında iddetini tamamlaması için- Hz. Safiye?yi Ümmü Süleym?e teslim etti.?(Müslim, Nikah, 87). İmam Nevevi bu hadisi açıklarken, şu görüşlere yer vermiştir: Hadiste geçen?iddet?ten maksat , esir cariyelerin beklemeleri gereken istibradır. Hz. Safiye, istibra müddeti boyunca Ümmü Süleym?in yanında kalmış, bu süre bittikten sonra, onu hazırlayıp Hz. Peygamber ?e getirmiştir. . bkz: http://www.sorularlaislamiyet.com/article/10501/peygamberimizin-sav-safiyye-annemizle-olan-evliliginin-insani-boyutu-nedir-neden-iddet-suresini-beklemeden-onunla-evlenmistir.html

İbn İshak, İbn Hişam, Sire, c. 4, s. 207, Taberi, Tarih, c. 3, s. 150.

Keramet ve inayet sahibi Hz. Halid:

ibnü'l-Esir, II, 356.

Taberi, II, 274; Zehebi, Tarih, III, 34.

Belazuri, Futuh, 151.

İbn Esir, Usdu'l-gabe, c. 1, s. 130.

Araplar, bir kabileye bağlı olmakla birlikte, bir devlet disiplini içinde mali yükümlülüklerinin olmasını kabul edemiyorlardı. Hz. Peygamber, bir devlet mantığı içinde toplanan zekat mallarını topluma harcıyordu. Hz. Peygamber?in yaklaşık bütün Arabistan?a hakim bir düzen kurması, birçok güçlü kabilenin istediği gibi davranmasına engel olmuş, her kabile belli anlaşmalarla kayıt altına alınmıştı. İşte bu durum, eskiden beri yağmalamaya, gasp etmeye ve tahakküm kurmaya alışmış kimi güçlü kabilelerin işine gelmedi. Onlar bu yapıyı sevmiyorlar, eskiden olduğu gibi yağma ve talan dönemine dönmeyi, zayıfları ezmeye devam etmeyi arzuluyorlardı. Halbuki Hz. Peygamber?in kurduğu düzen ile artık en ücra bölgedeki kabileler bile, yağma ve talandan Hz. Peygambere sığınarak emin olmuş, Arap toplumları bir anlamda saldırmadan, yağmalamadan barış içinde paylaşım düzeni ile birlikte yaşamayı denemeye başlamıştı. Arapların anlamadıkları şey ise artık eski düzenin devamının mümkün olmadığı ve bundan böyle Arabistan?ın bir devlet mantığı ve yapısı içerisinde yaşayacağı gerçeği idi. Bu isyanlarla Medine?nin mevcut düzenine darbe vurulmak isteniyordu.

İbnü?l-Esir, II, 353.

Secah da şöyle cevap verdi:

- "Keşke üç gün hapsetseydiniz. Her günde bir kuru ekmek verseydiniz, tevbeye çağırsaydınız. Belki tevbe eder tekrar hakka dönerdi." Daha sonra hz. Ömer radiyallahu anh:

?Ben bunlar kadar parlak bir geleceğe sahip başka bir cemiyet görmedim.?

Taberi, Tarih, II/594.

- Hz. Peygamber, Halid b. Velid?i Necran?da bulunan Beni Haris b. Ka?b kabilesine gönderdi. Savaştan önce onları üç gün İslam?a davet etmesini emretti ve?Eğer icabet ederlerse onları kabul et, aksi takdirde onlarla savaş? dedi. Halid oraya vardı. Süvarilerini her tarafa saldı. Onlar insanları İslam?a davet ediyor ve şöyle diyorlardı: ?Ey insanlar! Müslüman olunuz, kurtulunuz!? Böylece halk müslüman olup İslam?a girdi. Halid onların arasında kaldı. Peygamber?in?Eğer müslüman olur, savaşmazlarsa onlara Allah?ın kitabını, İslam?ı ve Peygamber?in sünnetini öğret!? emrini yerine getirdi. Sonra Halid b. Velid, Hz. Peygamber?e şu mektubu yazdı :

"Peygamberimiz kadın oldu. Onu tavaf ediyoruz. Diğer insanların peygamberleri ise erkekler oldular."Secah, daha sonra ordusuyla Yemame'ye yöneldi ki, orayı Müseyleme b. Habib adındaki yalancı peygamberin elinden alsın. Fakat kavmi, onu bu işten vazgeçirmek için uğraşıp kendisine:"Müseyleme'nin durumu güçlenmiştir." dediler. Ama o, kendisini caydırmak isteyenlere şu cevabı verdi:"Yemame'ye yönelin. Güvercin gibi kanat çırparak Yemame üzerine uçun. Bu, vazgeçilmez ve kararı kesin olan bir savaştır. Ama bundan sonra melamete düşmeyeceksiniz." Secah ve ordusu, Müseyleme'nin üzerine gitti. Müseyleme onun gelişini duyunca, ülkesine gelmemesi için onu korkuttu. Çünkü bu sırada Müseyleme, Sümame b. Asal ile savaşmakla meşgul idi. Ayrıca İkrime b. Ebu Cehil de Müslüman askerlerle birlikte Sümame'ye yardım etmişti. Bunlar, Müseyleme'nin bazı beldelerinde konaklamış, Halid b. Velid'in gelişini bekliyorlardı. Müseyleme, Secah'a haber gönderdi. Ona güven verdi ve durumu düzelirse sahip olduğu yerlerin yarısını ona vermeyi taahhüt etti. "Allah bu yerleri sana verdi ve seni kayırdı." diye haber gönderdi. Sonra kendi kavminden bir cemaatle bir arada buluşması için haber gönderdi. Secah da kavminden kırk kişiyle birlikte atlarına binerek Müseyleme'nin yanına gitti. İkisi bir çadırda bir araya gelip buluştular. Baş başa kaldıkları zaman Müseyleme, sahip olduğu yerlerin yarısını ona vermeyi teklif etti. Secah da bunu kabul etti. Bunun üzerine Müseyleme şöyle dedi: "Allah işiteni işitti. ümit edene de her ümidi verdi. Onun işi hep sevinç verici durumlarda toplandı. Rabbiniz sizi gördü ve sizi selamladı. Kendisinden uzaklaşanınızı da yalnız bıraktı. Kıyamet gününde sizi kurtarıp yaşattı. Ey iyiler topluluğu, üzerinize salatlar olsun. Siz şaki ve günahkarlar topluluğu değilsiniz. Geceleyin namaz kılar, gündüzleyin oruç tutarsınız. Bunu da büyük Rabbiniz için yaparsınız. O Rab ki, bulutların ve yağmurların Rabbidir."Müseyleme bir başka münasebetle de şöyle demişti: ''Yüzlerinin güzelleştiğini, tenlerinin inceldiğini, ellerinin narinleştiğini gördüğümde onlara dedim ki: Kadınlarla ilişki kurmayın, içki içmeyin. Ey iyiler topluluğu, siz oruç tutun. Noksanlıklardan münezzeh olan Allah'ı tenzih ederim. Hayat geldiği zaman nasıl dirilir ve yaşarsınız. Semanın hükümdarına nasıl yükselirsiniz. İşlediğiniz günah, bir hardal tanesi kadar olsa bile o, bu günahınızdan haberdar olur. Kalplerde olanı bilir ve insanların çoğu bu hususta helaktadır." Mel'un Müseyleme, kendisine tabi olan kimseler için şöyle bir hüküm vaz' etmişti: Bekar kişi evlenir. Erkek çocuğu doğunca o zaman kadınlar kendisine artık haram olur. Ancak o erkek çocuk ölünce, yeniden bir erkek çocuğu doğuncaya kadar kendisine kadınlar helal olur. O mel'unun kendiliğinden uydurduğu hüküm, işte buydu. Anlatıldığına göre Müseyleme, Secah'la baş başa kalınca, ona ne vahiy geldiğini sormuş, Secah da şöyle cevap vermişti:

İbn Esir, Kamil, c. 2, s. 288.

Bütün bu rivayetlerin getirdiği sıkıntıları gidermeye yönelik olarak Halid b. Velid?i övgü adına birçok rivayetin de uydurulduğunu gözlemlemek mümkündür, Bkz. Vakıdi, Meğazi, 884.

<u> b) Hz. Ömer'in hem Hz. Halid?i görevden alırken ki beyanları hem de vefatında söylediği sözler genel övgü niteliğinde olduğu için cüzi bir meseledeki olumsuz kanaatinin bu genel kanaatine üstünlüğü olamaz. </u> İbn Sa?d?da ise şu kayıt yer almaktadır: ?Halid b. Velid ve Müsenna b. Harise eş-Şeybani?yi Allah?ın sadece kendilerine değil diğer kullarına da yardım ettiğini öğrensinler diye mutlaka görevden alacağım.?135 Hz. Ömer?in Müsenna b. Harise ve Halid b. Velid?in görevden alınmasıyla ilgili şu sözlerine yer verilmektedir: ?Ben kendilerini haklarında herhangi bir şüphem olduğundan dolayı görevden almadım. Ancak halk onları gözünde öyle büyütmüştüki, Allah?ı unutarak onlara güvenmelerinden korktuğum için görevden aldım.? (Belazuri, Ensab, X, 328; İbnü?l-Esir, el-Kamil, II, 494; İbn Kesir, VII, 81)

Yaküt, Mu'cemu'l-büldan, c. 3, s. 64.

b-) İbn Kesir, El Bıdaye Ve'n-Nıhaye :

İbn Sa'd, Tabakatü'l-kübra, c. 2, s. 161.

9. Tarih i Ebil Fida c1 sf 158.

6 Hadisi Buhari ve Müslim Hz. Enes! ten rivayet etmişlerdir..

Fesevi'nin kaydına yakın bir rivayet Ebu Yusuf tarafından nakledilmektedir. Bu kayda göre Halid görevden alındığını öğrendiği zaman ayağa kalkmış ve şu konuşmayı yapmıştır: "Mü'minlerin Emiri beni Şam'a komutan tayin etti. Ben orayı yağ-bal haline getirince, beni azletti ve Ebu Ubeyde'yi bana tercih etti." Bu söz üzerine topluluktan birisi araya girerek 'Ey Emir, sabırlı ol, bu bir fitnedir' deyince Halid ona 'Ömer sağ olduğu sürece fitne yoktur.' diye karşılık vermiştir. Halid'in bu konuşmasını öğrenen Hz. Ömer ise şu tepkiyi göstermiştir: 'İslam'a yardım edenin Halid değil, Allah olduğunu öğrensin diye onu görevden aldım.' (Ebu Yusuf, Kitabu'l-Harac, Kahire 1936, 159-160; Hayyat, 150.) Hz. Ömer?in Müsenna b. Harise ve Halid b. Velid?in görevden alınmasıyla ilgili şu sözlerine yer verilmektedir: ?Ben kendilerini haklarında herhangi bir şüphem olduğundan dolayı görevden almadım. Ancak halk onları gözünde öyle büyütmüştü ki, Allah?ı unutarak onlara güvenmelerinden korktuğum için görevden aldım.? (Belazuri, Ensab, X, 328; İbnü?l-Esir, el-Kamil, II, 494; İbn Kesir, VII, 81.) Hz. Ömer'in Hz. Halid'i görevden alması Hz. Ömer'in onunla ilgili halifeye?Halid?in kılıcının üzerinde kötülük ve şer izleri var. Onun bu suçu sabit ise cezalandırmak senin vazifendir.? Dediği hatırlanırsa kendi içinde tutarlı bir harekettir. Çünkü o Hz. Ebu Bekir'den Hz. Halid'i görevden almasını istemişti. Halife olunca da bu düşüncesini kendisi uygulamaya sokmuştur. Burada dikkat edilecek husus her ne kadar rivayetlerde görevden alınma sebepleri sayılırken bunlara Malik bin Nüveyre meselesi de eklense bile Hz. Ömer'in görevden alınışıyla ilgili yaptığı açıklamalarda bu mesele geçmez.. O tevhide ve başarıların Allaha verilmesine dair hassas bir çizgiye parmak basmış ve Hz. Halid'in görevden alınmasında onun hakkında bir şaibe veya yanlışlık olmadığına özellikle vurgu yapmıştır. Bu nedenle tarih kitaplarında geçen bu rivayetlerde konumuz açısından menfi delil olmaz.. Kısacası Hz. Ömer'in Hz. Halid'i Hz. Ebu Bekir'e -olay daha çok sıcak iken- ?Bir Müslüman?ı öldürdü ve onun hanımıyla evlendi.? Diye suçlaması doğrudur ama görevden alma sebebi bu değildir. Hz. Ömer'in Hz. Halid'i görevden almasının altında yatan sebepler yukarıda açıklanmıştır. Ordunun Hz. Halid'in komutan olduğu savaşlarda zafer var diye rehavete kapılma tehlikesi, gevşemesi, Hz. Halid'in sert mizacı ve bazen merkezden bağımsız hareket edebilmesi gösterilebilir. Hz. Ömer ise daha temkinli ve kontrollü bir komutanla çalışmak istiyordu. Eğer Malik bin Nüveyre konusunda Hz. Ömer'de ukdeden daha ileri bir rahatsızlık olsaydı azlederken bunu da ifade ederdi/etmesi gerekirdi. Ayrıca bazı rivayetlere göre onu idareci olarak kullanması, ölürken ondan razı olması, eğer yaşasaydı kendi yerine onu halife bırakabileceğini söylemesi gibi rivayetler genel kanaat açısından Hz. Ömer'in Hz. Halid bin Velid'e hürmet ettiğini, değer verdiğini ama bazı spesifik olaylarda onu eleştirdiğini gösterir.

Cevap 10: Yazar olmayan kabulü eleştirmektedir. Eşiyle hemen evlendiği Yakubi gibi Şii kaynaklarda geçmektedir. Taberi'de ise iddeti bitiminde evlendiği kayıtlıdır...

Değerlendirme: Malik'in irtidat ettiğine ordunun en az yarısı şahit durumundaydı. Yakalanıp Hz. Halid'in huzuruna getirilmesi bir nevi tevbe teklifi idi. Yakalandığında halen ısrarla Zekat farzını reddetmesi tevbeyi reddetme anlamına geldiği için Hanbeli fıkhına göre H. Halid'in yaptığında en ufak bir kusur veya şaibe yoktur..

Taberı, II, 273.

Azimli'nin, Rivayete göre Rebablar'ın yani suçsuz müslümanların, Malik?in yönlendirmesiyle, Secah ordusunca katledilmesi hakikatine rağmen Malik?in öldürülmesinin haksızlığı üzerinde durması Dört Halifeyi farklı okumak değil olayları farklı okumak kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor. Azimli?nin Hz. Halid?in Malik?i cezalandırmada kendine delil saydığı, Secah'a uyması, islam devletine başkaldırması, lakayıt bir şekilde Hz. Peygambere?sizin arkadaşınız=sizin peygamberiniz? demesi gibi delilleri cevapsız bırakarak, onlara hiç değinmeden Malik?in öldürülüşünün yanlışlıkla olduğu rivayetinin sahteliği üzerinden Halid?i haksız bulması anlaşılır gibi değildir. O rivayet benim de aklıma yatmamakla beraber esasında Halid?i kurtarıyorum görüntüsünden çok batırmaya çalışan bir rivayettir. Hem o rivayete getirdiği eleştirilerin haklı olması Malik?in yalancı peygambere uyduğu gerçeğini veya islamın aleyhine şiirler söylediği realitesini değiştirir mi? Hz. Halid?in Malik?i öldürmesinde halksızlığını göstermek Hz. Halid bin Velid?in lehine olan tüm argümanlara cevap vermekle olur. Öyle kaçamak güreşip tek puan almakla maç kazanılmıyor.. Veya bir şeyler yakaladım deyip parantez içine ünlemler koymakla da olmuyor: "İslam aleyhine şiir söylediği, Secah?a engel olmayıp destek verdiği ve Hz. Peygamber için?arkadaşınız? dediğini de belirtmişlerdir. Buna göre; Halid?in haklı olarak Malik?i öldürmesi ve eşiyle hemen evlenip zifafa girmesi doğrudur ". 195 ve 196 diye alıntıladığın rivayetlere gideceksin ve bu rivayetleri çürüteceksin. Fayda, 271; Hüseyin Algül, ?Hz. Ebu Bekir?in Hicretten Vefatına Kadın Dönemdeki Faaliyetlerine Genel Bakış", İstem, sayı; 6, Konya 2005, i 15, Vakıdi, 60. İşin sıkıntılı tarafı ise Vakıdi'yi çürüteyim derken kendi faydalandığın musluğu da kapatmak sorunuyla karşı karşıya kalmak var Bu parantez içi ünlem de benden olsun.

- Müslüman bir adamı Öldürdün. Sonra da karısını yatağına aldın. Allah'a yemin ederim ki, seni taşlarımla recm edeceğim.

Vakıdi, Megazi, c.3, s. 976.

[21 Vakıdi, Meğazi, 895.

Araplar, bir kabileye bağlı olmakla birlikte, bir devlet disiplini içinde mali yükümlülüklerinin olmasını kabul edemiyorlardı. Hz. Peygamber, bir devlet mantığı içinde toplanan zekat mallarını topluma harcıyordu. Hz. Peygamber?in yaklaşık bütün Arabistan?a hakim bir düzen kurması, birçok güçlü kabilenin istediği gibi davranmasına engel olmuş, her kabile belli anlaşmalarla kayıt altına alınmıştı. İşte bu durum, eskiden beri yağmalamaya, gasp etmeye ve tahakküm kurmaya alışmış kimi güçlü kabilelerin işine gelmedi. Onlar bu yapıyı sevmiyorlar, eskiden olduğu gibi yağma ve talan dönemine dönmeyi, zayıfları ezmeye devam etmeyi arzuluyorlardı. Halbuki Hz. Peygamber?in kurduğu düzen ile artık en ücra bölgedeki kabileler bile, yağma ve talandan Hz. Peygambere sığınarak emin olmuş, Arap toplumları bir anlamda saldırmadan, yağmalamadan barış içinde paylaşım düzeni ile birlikte yaşamayı denemeye başlamıştı. Arapların anlamadıkları şey ise artık eski düzenin devamının mümkün olmadığı ve bundan böyle Arabistan?ın bir devlet mantığı ve yapısı içerisinde yaşayacağı gerçeği idi. Bu isyanlarla Medine?nin mevcut düzenine darbe vurulmak isteniyordu. Bunların zekatı vermemeleri, merkezi bir hükümete vergi vermemek ve tabi olmamak anlamını da taşıyordu. O dönemin şartları içinde vergi olarak verdikleri zekatı, Kureyşlilerin kullandığını düşünerek bir taşra ırkçılığı içerinde düşmanlık besledikleri Kureyş?e bu vergiyi vermek istemiyorlardı. Bu tavrın temelinde gizli bir Kureyş karşıtlığı, Kureyş?e siyasal bağlılığın reddi ile birlikte, onlara mal vermeme arzusu bulunuyordu. Zekat toplamayı?Kureyşlilerin mallarını yağmalaması? şeklinde değerlendiriyorlardı. Mallarının paylaşımına taraf değillerdi.

Üçüncü sebep; Hz, Halid ordu masraflarında fazla harcama yapıyordu. Bazı ordu erkanına bol para dağıtması diğer mücahitlere iyi örnek oluyordu. Eş'as b. Kays'a bir defasında on bin dinar bahşiş vermişti. Olay halife Hz. Ömer 'e intikal etti. Hz. Ömer Hz. Ebu Ubeyde b. el-Cerrah ile haber gönderdi. "Bu kadar bol parayı müslümanların malından yani ordu tahsisatından verdi ise müslümanlara hıyanet etmiştir. Kendi kişisel payından, kendi cebinden vermiş ise israf etmiştir. İkisi de caiz değildir." Halife Hz. Ömer, Hz. Halid'i azlettikten sonra hilafet merkezine çağırıp, sorguya çekti. Bol para harcadığından bahsetti. Hz. Halid, Ganimetten eline geçen hissesinin hesabını verdi. Hesabı temiz vermişti. Hz. Ömer Hz. Halid'i iltifat ve ikramla karşıladı. Gönlünü aldı. Yazdığı ve her tarafa gönderdiği fermanlarda; Hz. Halid'in, kusur veya herhangi bir kabahatinden dolayı azledilmediğini, ancak bütün müslümanların zihinlerinin aydınlanması için, yani bu kadar İslam fütuhatının yalnız Hz. Halid'in kolunun kuvvetiyle meydana gelmediğini herkesin bilmesi için azlettiğini bildirdi. Daha sonra Hz. Ömer, Halid'i idari görevlere getirdi. Bir yıl kadar valilik yaptı sonra istifa etti. Halid'in kılıcının bu derece hiddetli olmamasını temenni etmek emir'ül-mü'nin Hz. Ömer'in hakkıydı.. Vefat ettiği vakit, Hz. Ömer çok gözyaşı döktü... Sadece onu kaybettiği için değil, bilakis azl sebepleri ortadan kalkıp, fitne sönünce imareti ona bırakmak istediğinden dolayı... Allah yolunda cihat, hayatta en çok sevdiği şeydi... O şöyle diyordu: "Allah yolunda cihada çıktığım bir gece, benim için, bir düğün gecesinden veya bir oğulla müjdelenmeden daha sevimlidir." Bu sebeple onun en çok korktuğu şey, yatağında Ölmekti. Hayatımı at sırtında kılıç sallayarak geçiren bir insan için yatağında can vermekten daha acı bir şey olamazdı. O Allah Rasulü ile aynı safta çarpışmış, ridde hareketine katılanları kahretmiş, İranlıları ve Rumları yola getirmişti. Böyle bir kahraman için, döşeğinde can vermek elbette üzücü olurdu... Bu nedenlerden biridir ki, son anlarında göz yaşları arasında şöyle diyordu: "Bir çok olaya şahit oldum., sayısız mücadelelere giriştim... Vücudumda kılıç, mızrak veya ok darbesi almadık yer kalmadı... Sonunda da işte gördüğünüz üzere bir at gibi döşeğimde ölüyorum... Kahrolsun korkaklar... !" Bunlar ancak Halid gibi bir kahramanın ağzından çıkabilecek kelimelerdi... Son nefesini vermeden önce vasiyetini yazdırdı... Mallarını kime bıraktığını biliyor musunuz'? Ömer b. Hattab'a... Peki terekesinin ne olduğunu biliyor musunuz? Atı ve silahı. Evet. evet, sadece atı ve silahı... zira bu ikisi dışında sahip olduğu başka bir malı yoktu. Zira o, yaşadığı sürece dünyalık ve dünya malı ile ilgilenmemiş, ömrünü Allah yolunda cihatla geçirmişti. Halid hayata gözlerini yumdu... Cism-i paki ashabın omuzlarında kabre doğru yollandı... Annesi göz yaşları içerisinde şunları söylüyordu: Sen kavmin en hayırlılarından ve en cesurlarındandın... Sen arslanlardan daha cesurdun... Ve dağlar arasında akıp gitmekte olan ırmaklardan daha cömerttin..." Bu sözleri duyan Hz. Ömer "Doğru söyledin... Vallahi o gerçekten böyleydi." dedi. [ Hayatüs Sahabe/M. Yusuf

- Halid b. Velid ölümü sırasında?Savaşlarda hep ölüm tehlikesinin çok olduğu yerleri aradığım halde, bugün yatağımda ölmekten başka bir şey nasip olmadı. Amellerim içinde şehadet kelimesinden sonra, sabaha kadar sağnak halinde devam eden yağmurun altında kalkanımı elime alıp düşmana baskın yapmayı beklediğim bir gece kadar bana ümit veren bir amelim yoktur? dedikten sonra?Ben Ölünce atımı ve silahımı Allah yoluna vakfedin? dedi. Halid b. Velid öldüğü zaman, Ömer cenazenin başına gelerek?Bağırıp çağırarak ağlamamak ve yaka paça yırtmamak şartıyla Velid ailesinin kadınları Halid için gözyaşı dökmelidirler? dedi.

çalışacağız... Gayret bizden, gönüllere iman, zihinlere duruluk ve iz'an nasip etmek Allah'tan... ?Melikin atiyyelerini ancak O'nun matiyyeleri taşıyabilir?.

Hz. Ömer Şürahbil bin Hasene'yi azledip Yerine Hz. Muaviye'yi getirmiştir. Ali, Osman, Talha, Abdurrahman b. Avf gibi ashabın büyüklerine bir sebeple valilik vermemiştir..

Yaşadığımız sürece hayır içinde yaşadık. Bizden önce ölümler, Kisra ve Tübba' kavimlerini helak etmişti. "Ben ve Malik ayrı düştüğümüzde ise, bir gece olsun beraberliğimiz yokmuş gibi oldum." Mütemmim, başka bir şiirinde de şöyle demişti:

<u> Cevap 8: Neden diyet ödendiği meselesi zahiri manada Malik'in, ben müslümanım demesinde aranır. </u>Ayrıca diyet ödenmesi bile içtihadi bir mevzuydu. Hz. Ebu Bekir komutanının arkasında durup onun yaptığının doğru olduğunu ve Malik'in mürtet olduğunu da söyleyebilirdi. Böyle yapmayıp Mütemmim'i kazanmak için diyet vermişse bunu halifenin yumuşaklığı ve ihsanı bağlamında anlamak mümkündür.. Malik müslümanım demesine rağmen müslümanın yapmayacağı ve yapsa küfre düşeceği şeyleri yaptı/söyledi... Hz. Halid ikinci söyledikleriyle Hz. Ebu Bekir'de birinci söyledikleriyle ilgilendi. Ayrıca Malik söylemesi gereken şey "ben müslümanım"dan ziyade ben yanlış ettim, ancak şimdi tevbe ediyor ve zekatı vereceğimi ilan ediyorum olmalıydı. O hiçbir şekilde irtidadının tevbesini yapmadan inat içinde canını verdi. Kendi farz ettiği müslümanlık kalıpları içinde inadında boğularak can verdi. Secahla iş birliği yapmasına dair ne bir pişmanlık ne de bir tevbe alameti ondan nakledilmemiştir. Nede Resulullah hakkında söylediği şiirlerinden dolayı. Malik konusunda Hz. Halid ve Ebu Bekir'in tavırlarındaki farklılaşmanın bir benzeri meşhur münafık Übey bin Selul konusunda Hz. Ömer ve Hz. Peygamber arasında yaşanmıştı. Abdullah bin Übey ölünce, samimi bir müslüman olan oğlu Abdullah, Peygamberimize gelerek; ?Ya Resulallah! Babam Abdullah bin Übey öldü. Gömleğini ver de, onu gömleğinin içine sarıp kefenliyeyim. Onun cenaze namazını kıl ve yargılanması için Allah?a dua et? dedi. Sevgili Peygamberimiz, Abdullah?ı kırmak istemediğinden, sırtından gömleğini çıkarıp ona verdi. ?Cenaze hazırlanınca bana haber ver. Cenaze namazını da kılayım? buyurdu. Cenaze hazırlanıp musallaya konulduğu zaman, cenazenin namaz için hazır olduğunu Peygamber efendimize haber verdi. Peygamber efendimiz cenaze namazını kıldırmak üzere ileri vardığı sırada, hazret-i Ömer, Peygamber efendimizin ellerine sarılıp, Abdullah bin Übey?in kötülük yaptığı günleri birer birer sayarak; ?Ya Resulallah! Filan gün şöyle, filan gün böyle söyleyen Allah düşmanı Abdullah bin Übey üzerine mi namaz kılacaksın? Allahü teala münafıklar üzerine namaz kılmanı nehyetmedi mi? dedi. Efendimiz tebessüm ederek; ?Geri dur ya Ömer! Allah beni mağfiret dileyip dilememem hususunda serbest bıraktı? buyrarak; ?Ey Habibim! Onların ister bağışlanmasını dile, ister dileme, birdir. Onlar için yetmiş defa istiğfarda bulunsan, Allah onları bağışlamayacaktır. Bu, Allahü tealayı ve Peygamberini inkar etmelerinden dolayıdır. Allahü teala, fasıklar topluluğunu doğru yola eriştirmez? mealindeki Tevbe suresi 80. ayetini okudu ve cenaze namazına hazırlık yaptı. Bu esnada; ?Ebedi olarak ölen kafirlerin hiç biri için namaz kılma. Mezarı başında da durma. Çünkü onlar; Allahü tealayı ve Peygamberini inkar ettiler, fasık olarak öldüler? mealindeki Tevbe suresi 84. ayet-i kerimesi nazil oldu. Bu ayet-i kerimenin nazil olmasından sonra Peygamber efendimiz, hiç bir münafıkın cenaze namazını kılmadı ve kabrinin başında da durmadı. Meşhur münafık konusunda bile Peygamber Efendimiz af ve mağfiret yolunu tutmak istemiştir. Hz. Ebu Bekirin tavrı böylesi bir tavırdır. Hz. Halid'in tavrı ise Hz. Ömer'in Ubey bin Selul konusundaki tavrına benzer.

İbn Kesir, Bidaye VII/114.

Mustafa Fayda, Allah'ın Kılıcı Halid b. Velid, İstanbul 1992, 271; Kazancı, 163.

Hucurat: 4.

Vakıdi, 32.

ııı. Fırsatçılığı : Malik b. Nüveyre, Hz. Peygamber?in zekat amili olmasına rağmen, vefatını öğrenir öğrenmez kabilesinden topladığı malları sahiplerine iade etmiş ve Medine?ye göndermemiştir. Yalnızca bu suç, onun öldürülmesi için yeterli sebeptir. Kaldı ki onun aleyhine delil teşkil eden başka suçlan da vardır ve bunların hepsini başkumandan bilmektedir. Bunlardan ilki, onun söylediği şiirlerdir ki irtidad ettiğinin açık delilidir. İkinci bir husus Mütenebbi Secah?a tabi olması; ona karşı çıkmamasıdır. Ve son olarak İbn İshak?ın rivayetinde açıklanan ifadeleridir. Hz. Peygamber?den?sizin arkadaşınız? şeklinde bahsederek Hz. Peygamber?e inanmadığım adeta Halid?in önünde ilan etmiştir. Bütün bu noktaları gören, bilen ve tespit eden Halid b. Velid, haklı olarak onu suçlu bulmuş; Ebu Katade?nin namaz kıldığını söylemesini, doğru olmakla birlikte kabul etmemiş; Malikin korkudan öyle davrandığına hükmetmiştir. ( Fayda, Halid b. Velid, 270-271.)

O dönemde bazı bölgelerde mecburi askerlik uygulaması yapılıyordu. Örneğin Taifte her beldenin 20 asker vermesi zorunlu tutulmuştu. Taberi, II, 295.

Ebu Musa el-Eşari:

?Rahman ve Rahim olan Allah?ın adıyla! Halid b. Velid?den Allah?ın Rasulü Hz. Muhammed?e! Ey Allah?ın Rasulü! Allah?ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerine olsun. Ben kendisinden başka ilah olmayan Allah?a hamdederim. Ey Allah?ın Rasulü; sen beni, Beni Haris b. Ka?b?a gönderdin. Oraya vardığımda kendileriyle üç gün savaşmamamı ve onları İslam?a davet etmemi emrettin. ?Eğer müslüman olurlarsa onların müslümanlığını kabul et; onlara İslam?ın emirlerini, Allah?ın kitabını ve Peygamber?in sünnetini öğret! Şayet müslüman olmazlarsa onlarla savaş!? dedin. Ben oraya vardım, bana emrettiğin şekilde onları üç gün İslam?a davet ettim. İçlerine süvariler gönderdim. Onlar, ?Ey Harisoğulları! Müslüman olunuz, kurtulunuz!? diye bağırdılar. Ve onlar da müslüman oldular, savaşmadılar. Aralarında Allah?ın emrettiğini emrediyor, yasakladığını yasaklıyorum. Onlara İslam?ın emirlerini, senin sünnetini öğretiyorum. Senden bir mektub gelinceye kadar da bekleyeceğim. Ey Allah?ın Rasulü! Selam, Allah?ın rahmet ve bereketi üzerine olsun!?

Halid bin Velid ve adamları o kabileyle birlikte cemaat namazı da kıldılar. Hemen arkasından Halid ansızın adamlarıyla birlikte Malik bin Nüveyre ve adamlarının ellerini bağlatıp onların boynunu vurup öldürdü. O gece Malik bin Nüveyre?nin dul kalan karısı ile zina etti. Daha sonra ordu Medine?ye döndüğü zaman Malik?in kardeşi Halid?in cezalandırılmasını istedi. Ömer de Ebubekir?in yanında Halid?e şöyle dedi: Ey Allah düşmanı Müslüman bir adamı öldürüp onun karısıyla mı birleşiyorsun? Vallahi seni recmedeceğim. Ama Halid ona cevap veremedi. Halid Ebubekir?in görüşünün de Ömer ile aynı olduğunu sanıyordu. Ömer Ebubekir?e şöyle dedi: Halid zina etti. Bunun cezasını verelim. Ebubekir ise?Hayır te?vil etti ve hataya düştü. Ömer; o bir Müslüman?ı öldürdü sen de bunu öldürt? deyince Ebubekir dedi ki; ya Ömer! Allahın onlara salladığı kılıcı ben kıramam. Malik?in kardeşi olan Mütemmim de ona ağıtlar yaktı.

Vakıdi, 60.

Yakubi, II, 17; Vakıdi, 82; Taberi, II, 284. ibnü?l-Esir, II, 396.

?Kesinlikle onun ganimetini kendisine vereceksin veya seni Hz. Peygamber?e şikayet edeceğim? dedim. Fakat geri vermedi. Hz. Peygamber?in yanına döndüğümüzde meseleyi anlattım. Hz. Peygamber, ?Ey Halid! Bu işi niçin yaptın? deyince, Hz. Halid,?Ey Allah?ın Rasulü! Bu kişiye onları çok gördüm? dedi. Hz. Peygamber de, ?Ey Halid! Ondan aldıklarını kendisine ver? dedi. Ben de Halid?e, ?Ne olduğunu gördün mü? dedim. Hz. Peygamber,?Ne var, ne oldu? diye sordu. Ona aramızda geçen çekişmeyi anlattım. Bunun üzerine Hz. Peygamber öfkelendi ve?Ey Halid! Geri verme. Benim amir tayin ettiğim kimseyi ne diye rahatsız ediyorsunuz? Sorumluluğu onlar çekiyor. İşin kazancını siz görüyorsunuz? dedi.

Burada iki mesele var:

Vakıdi, Megazi, c.3, s. 975, İbn Sa'd, Tabakatü'l-kübra, c. 2, s. 160-161.

Malik B. Nüveyre'nin Öldürülüşü

Peygamber her defasında özellikle de askeri meselelerde kendisini savunduğu/koruduğu Hz. Halid :

Özellikle Hicaz bölgesinde yaşayan Araplar, merkezi bir idareye bağlı olarak yaşamaya alışkın değillerdi. Kabileleri içinde denetimsizce yaşıyorlardı, bu yapının değişmesi, gerçekten zordu. Hiç kimsenin gözetim ve denetimi altında olmadan, devlete ve sisteme bağlı kalmadan çölde serbest bir hayat süren bedevi Arapların bir otoriteye boyun eğmeleri, işlerini birilerine teslim edip ona itaat etmeleri çok zor bir olaydı. Doğrusu bu manada Ridde savaşlarını Hadari Arapların Bedevilere hakimiyetinin gerçekleşmesi şeklinde yorumlarsak yanlış söylemiş olmayız. Ancak Sasani imparatorluğunun yıkılmaya yüz tutması ve Mekke?nin fethiyle gittikçe artan Müslümanların gücü sonucu, bazı kabileler Hz. Peygamberin risaletini ve Medine?nin siyasi otoritesini kabul etmenin bir zaruret olduğunu düşündüler. Medine?ye bağlılıklarını bildiren bu kabileler, bu bağlılığı Hz. Peygamber?in vefatyla sona eren bir antlaşma olarak görüp Hz. Ebu Bekir?e itaat etmek istemediler ve ayrılık ilan ettiler. Kur?an?daki bir ayeti de bu anlamda yorumlayıp devlete bağlılığın simgesi olan zekatı sadece Hz. Peygamber?in alabileceğini öne sürenler olmuştu, "Onların mallarından bir miktar sadaka al ki onunla onlan temizleyesin ve tezkiye edesin. Onlara dua et; çünkü senin duan, onlar için bir huzur ve sükun vesilesidir." Bu ayeti kullanarak, ?Biz

- Ey Dırar! Şunun boynunu vur! dedi. Dırar da boynunu vurdu. Sonra Halid b. Velid, iki taş getirilmesini, bu taşların yanma, üçüncü taş yerine Malik'in kafasının konulmasını ve bunlar üzerine bir kazan konularak altının tutuşturulmasını, kazanda yemek pişirilmesini emretti. Halid, bedevileri, mürtetleri ve diğerlerini korkutmak için kazanda pişirilen yemeği o gece yedi. Yemek pişinceye kadar ocağın ateşleri, Malik'in saçları arasında şuleleniyordu. Saçının çokluğundan ateş, onun saçını tüketememişti. Ebu Katade, Halid'in böyle yapmasına itiraz etmiş ve karşılıklı olarak tartışmışlar, nihayet Ebu Katade gidip Halid'in bu uygulamasından dolayı Hz. Ebu Bekir'e şikayette bulunmuştu. Hz. Ömer de bu hususta Ebu Katade ile konuşmuş ve sonra Hz. Ebu Bekir'e: Halid'i görevden azlet. Çünkü onun kılıcında zulüm vardır, demişti. Hz. Ebu Bekir ise, ona şu cevabı vermişti: Allah'ın, kafirlere karşı çektiği bir kılıcı kınına sokmam. Mütemmim b. Nüveyre gelip Hz. Ebu Bekir'e Halid'i şikayet etti. Ömer de ona yardımcı oldu. Mütemmim, kardeşi için dizdiği mersiyeyi Ebu Bekir'e okudu. Ebu Bekir de onun kan bedelini kendi cebinden ödedi. Mütemmim, bu hususta şöyle demişti:"Bir zamanlar onunla iki arkadaş gibiydik. O kadar ki, bunlar ayrılmazlar denirdi.

- "Bu nedir?" diye sordu. Ebu Musa El-Eşari radiyallahu anh:

b) Halid bin Velid'in münferit bir kaç vakada öldürme de sertliğe başvurduğu rivayet edilse bile bunu kısas için yapmıştır. Birini yakanı kısasen yakmış, müslümanı uçurumdan atanı da kendi işlediği cinayetin şekliyle cezalandırmıştır. Kısasın yerine getirilme keyfiyeti : Kısasın şekline dair fıkıhta iki görüş vardır:

İbnü'l-Esir, II, 355-357.

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 975, İbn Sa'd, Tabakatü'l-kübra, c. 1, s. 294.

Bu sefer Hz. Ömer ona: «Şairliğim olsaydı ben de kardeşim Zeyd'e bir mersiye söylerdim dedi. Bunun üzerine Mütemmim: «Hayır ey müminlerin emiri ikisinin durumu bir değildir. Eğer benim kardeşim de senin kardeşin gibi öldürülmüş olsaydı, onun için ağlamazdım, bile. deyince Ömer: «Hiç bir kimse senin bana bu ta'ziyenden daha güzel bir ta'ziyede bulunmuş değildir diye cevap verdi. Bu vak'ada Umare b. Velid'in iki oğlu olan Velid ile Ebu Ubeyde öldürüldü. Bunların ikisi de Halid'in kardeşinin çocukları olup sahabedirler. (İbnü?l-Esir, El Kamil Fi?t-Tarih Tercümesi, Bahar Yayınları: 2/328-331.)

öldürülmesini tercih edecek olursa caiz olur; hatta görüş ayrılıklarından kurtulabilmek için daha uygun olur. Eğer öldürme büyü, şarap, yahut, lütilik sebebiyle olmuşsa kılıçtan başkası ile öldürülmez. Çünkü bunlar haram olan şeylerdir. O bakımdan bunlar yerine kılıç ile öldürme tercih edilir. Yine Malikilere göre, eğer yaptığı işin benzeri ile caninin çektiği azap uzun sürecek olursa yahut kısas kasame yoluyla sabit olmuşsa kılıçtan başkası ile yapılmaz. Eğer katil ateş ve zehir kullanmış ise, bu yolla katili öldürmek hususunda Malikilerin farklı iki görüşü vardır. Kılıçla öldürülür denildiği gibi, ne ile öldürdüyse o şekilde öldürülür de denilmiştir. Maliki mezhebinin meşhur olan görüşü de budur. Malikiler bu görüşlerine Kur'an'dan, sünnetten ve akli bir takım deliller gösterirler: Kur'an-ı Kerim'de şu ve benzeri ayet-i kerimeleri delil gösterirler: "Şayet bir ceza ile karşılık verecek olursanız, ancak size yapılan saldırının benzeri ile karşılık verin." (Nahl, 126); "... Onun için size kim saldırırsa siz de tıpkı onların size saldırdıkları gibi karşılık verin." (Bakara, 194) "Bir kötülüğün cezası onun gibi bir kötülüktür.? (Şura, 40) Sünnetten gösterdikleri delil Peygambcr Efendimizin şu buyruklarıdır: "Her kim yakar sa biz de onu yakarak öldürürüz, her kim sudu boğar sa biz de onu suda boğarız." (5) Yine Peygamber Efendimizin şöyle bir uygulama yaptığı sabit olmuştur: "Ensardan bir cariyenin başını iki taş arasında ezip öldüren bir yahudinin de başı iki taş ile ezilmişti."(6) Akli delilleri de şudur: Kısasın anlamı işlenen fiilde misillemedir. O bakımdan caniye yaptığının benzerinin yapılması gerekir. Diğer taraftan kısastan maksat kalbin rahatlamasıdır. Arzulanan bu sonuç ancak katilin cinayetinin benzeri ile öldürülmesiyle elde edilir. Müsle yapmayı yasaklayan hadis ise, öldürülmesi icap eden kimseler hakkındadır diye yorumlanır, yoksa bir karşılık olmak üzere öldürülenler hakkında değildir.

Fayda, 311.

İbnu?l-Esir, II. 348.

Kabilelerin Rekabeti

Arı, s. 149-154

bkz : http://www.malatyayenigun.com/islam-tarihi-ve-gercekler-1-makale,10887.html

- Bu formüllerin hepsini deneyeyim.

Heysemi IX/349 ; Hakim III/299 ve Ebu Nuaym, Delail s. 159 .

?Ey Rabb?im! Onu sirkeye çevir!? diye dua etti. Adam arkadaşlarının yanına vardığında onlara?Size Arapların bir benzerini içmedikleri bir şarap getirdim? dedi. Ancak kırbayı açtıklarında içindekinin sirke olduğu görüldü. O zaman getiren adam?Allah?a yemin ederim ki onu Halid?in duası bu hale getirdi? dedi.

Zehebi, 44.

Öz, İslam Tarihi Metodolojisi, 68.

Dört mezhebe göre irtidadın tespitinde iki adil erkek şahit zorunludur. Ancak bu şahitlerin kişinin irtidatında "bu kafir oldu" sözü ile yetinilmeyip şahitlerin gördüğü ve duyduğu şeyleri ayrıntılı olarak açıklaması gerekir. (İbn Kudame El-Mugni 9/20) (Aliş Şerh-u Mineh-ul Celil 4/465) (Mevahib-ul Celil 6/280) (Nihayet-il Muhtaç 7/397) - Şafiiler ve Hanbelilere göre; iki adil erkek şahit tarafından mürtetlikle suçlanan kişi, suçunu kabul etmeyip reddederse; bunun sözüne değil şahitlerin sözüne itibar edilir, mürtet hükmü verilerek tevbeye çağırılır, tevbe etmezse öldürülür. (Muğnil Muhtaç 4/138) (İbn Kudame El-Mugni 9/20)

Wellhausen, 28.

<u> b)Savaş yerinde evlendi tenkitine karşı da Hz. Peygamber'in Safiyye anamızla olan evliliğini örnek veririz: </u>

Cevap 11:

yoktur. halit doğrudur

(El-Mebsut 10/99)

Taberi, II, 272.

1. Tarih i Taberi c3 sf 241.

Sonuçları ve telafisi Hz. Halid lehine olan bazı rivayetler uydurmak..

Suverun Min Hayatü's Sahabe/Abdurrahman Ref'at el- Başa]. Fesevi, Halid'in Irak'a gönderilmemesiyle ilgili şu bilgileri vermektedir: Şam'ın fethi tamamlanınca halife, Halid'i Irak'a göndermek istemiş ancak Halid bu kararı iyi karşılamamıştır. Bunun üzerine bir şahıs Halid'e, 'Allah'tan kork, fitne çıkmıştır.' deyince, Halid de ona Hz. Ömer sağ olduğu sürece fitnenin mümkün olmadığını söylemiştir.

b) Malik'in söylediği ile yaptığı çelişiyordu. Lafa bakılırsa o müslümandı. İşe bakılırsa o yalancı peygamberin yardımcısıydı.. Müslüman kişi yalancılarla ittifak yapar mı? Secahla yapılan ittifak ne oluyordu? Secah terk-i diyar etmeseydi yine de müslümanız ayağı çekebilecekliydi? yoksa ondan alınan güçle aynı müslümancık?müseyleme? gibi gel bakalım ya Halid seninle savaşalım, bakalım bizim?Peygambere?miz Secah'mı güçlü yoksa?sizin arkadaşınız? mı diyecekti.? Kim bilir görülen pembe rüyalar Halid?in kılıcıyla paramparça edilmeseydi belki de Secah Arap Kraliçesi olacak Malik'te onun vezirlerinden biri olacaktı. İbn Kesir, El Bidaye Ve'n-Nihaye?den : Onlar bu halde iken Secah binti Haris b. Süveyd b. Akfan et-Tağlibiyye adındaki Cezireli bir kadın yanlarına geldi. Bu kadın Arap Hristiyanlarındandı. Peygamberlik iddiasında bulunuyordu. Beraberinde, kavminden ve kendilerine katılanlardan oluşan bir ordu vardı. Ebu Bekir es-Sıddık'la savaşmaya karar vermişlerdi. Bunlar, Beni Temim kabilesinin yaşadığı yerlere uğradıklarında, kendilerine katılmaları için Beni Temimlilere çağrıda bulundular. Beni Temim kabilesinin büyük bir çoğunluğu onların bu çağrısına icabet ettiler. Secah'ın çağrısına icabet edenlerden bazıları şunlardı: Malik b. Nüveyre et-Temimi, Utarit b. Hacib ve Beni Temim kabilesinin başta gelen emir ve eşrafından bir topluluk. Bir grup da Secah'a katılmayıp geri durdular.

Oçok, 123-124.

Vakıdi, Megazi, c.3, s. 979.

İddia 5 : Tabatabai: Yüz kızartıcı bu cinayetten sonra Halife Ebu Bekir, hükümetinin ona ihtiyacı olduğunu ileri sürerek, ona had uygulamamıştır.

İbni Sa'd, Tabakat'ın yeni bulunan kısmı, dördüncü Tabaka 2/533 no 235. Bu mevzu asırlardan beri tartışılan bir mevzu olmuş, kimi Halid'i savunmuş kimi onu aşırı bulmuştur.

J-İDDİALARA CEVAPLAR:

Üçok, 44.

?Ey Halid! Bedir ehlinden olan bir kişiye eziyet verme. Eğer sen Allah yolunda Uhud dağı kadar altın versen yine de onun ameline yetişemezsin!? dedi. Halid?Evvela onlar benim aleyhimde konuştular. Sonra da ben onlara cevap verdim!? dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber?Sakın Halid?e eziyet vermeyiniz. O, Allah?ın kılıçlarından bir kılıçtır. Allah Teala onu kafirlerin üzerine çekmiştir? dedi.

3 Hanefiler, "Kılıçtan kasıt, silahtır.'' derler.

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 973-975.

kabul edilebilir bir durum değildir. Bu olaya benzer bir durum şu şekilde gerçekleşmişti. Hz. Peygamber, Hz. Ali'yi ganimet mallarının beşte birini almak için Yemen?e, göndermişti de; Hz. Ali, ganimetten hissesine bir cariye almış, sabahleyin de yıkan inişti. Onun bu yaptığına sahabiler kızmış ve Hz. Peygamber?e şikayetle bulunmuşlardı. Hz. Peygamber ise onun ganimet malının beşte birindeki hissesi, aldığı cariyeden daha çok olduğunu belirterek ses çıkarmamıştı. Buhari, Meğazi, 63.

Tabatabai, eş-Şia,35

İddia 6: Ayrıca Malik'in diyetini Ödeyerek Halid'e de huzuruna gelmesini yazdı. Halid bu emri yerine getirdi. Mescide girdiğinde üzerinde bir cübbe vardı. Sarığına da oklar yerleştirmiş idi. Ömer onun karşısına dikilip bu okları çekti ve kırdı, Daha sonra da ona: «Sen müslüman birisini öldürüp arkasından da karısına tamah ettin. Allah'a yemin ederim, seni kendi taşlarınla taşlayacağım dedi. Halid ona hiçbir şey söylemedi. Hz. Ebu Bekir'in görüşünün de o doğrultuda olduğunu zannediyordu. Ebu Bekir'in huzuruna girip ona durumu anlattı ve Özrünü beyan etti. Hz. Ebu Bekir de onun özrünü kabul etti, affetti ve Arapların harp günlerinde yaptıkları şekilde evlendiğinden dolayı kendisini azarladı. Halid dışarı çıktığında Ömer oturuyordu. Halid: «Ey Ömer! Haydi üzerime gelsene diye söyledi. Hz. Ömer bununla Hz. Ebu Bekir'in ondan hoşnut kaldığını anlayarak onunla konuşmadı.

SECAH: Peygamberlik iddiasında bulunanlardan birisi olan Secah bt. Haris, Temim kabilesine mensup olup Tağliboğulları arasında ikamet eden Hristiyan ve kahine bir kadındı. Hz. Ebu Bekir?e karşı savaşmak isteyen Secah, Malik b. Nüveyre ve Utarid b. Hacib gibi Temim liderleriyle de anlaştı. Malik b. Nüveyre, Secah?a öncelikle irtidat etmeyip İslam üzere kalan Temim kabilesinin boylarından Rebablar ile savaşmayı teklif elti. Bunun üzerine gerçekleşen çarpışmalarda Secah yenildi ve her iki taraftan çok sayıda kişi öldü. Bu durum Secah?ın gücünü zayıflattı. Secah, bundan sonra askerlerini Yemame bölgesine sevketti. Niyeti, Müseylime ile savaşmaktı. Müseylime, bir yandan İkrime b. Ebi Cehil komutanlığındaki Müslüman askerler ile öbür taraftan Secah?ın ordusu ile savaşmanın kendisinin aleyhine olacağını düşünerek Secah ile anlaşmak istedi ve kendi bölgesi olan Yemame?nin yıllık mahsulünün yansını vermek suretiyle anlaştı ve onu memleketine geri gönderdi. Bu arada Secah?ın ideallerinden vazgeçtiğini gören komutan ve taraftarlarının bir kısmı onu terk etti. Secah bundan sonra davasından vazgeçip kabilesi içinde Müslüman olarak yaşadı. Anlaşılan o ki; Hz. Peygamber?in vefatıyla gerçekleşen karışıklıklar arasında kahineliğini ve şairliğini kullanarak iktidar elde etmek istemiş, ancak öncelikle Temimler içindeki Müslüman olan Rebab kabilesi ona önemli bir darbe vurmuş, sonra Müseylime ile de görüşünce bu iktidar işini devam ettiremeyeceğini anlayıp Müseylime?den alacağı maddi imkanlarla meseleyi az bir zararla kapatmaya karar vermiş ve kavmine dönmüştür. Başta Taberi olmak üzere, İslam tarihi kaynaklarında Müseylime ile Secah arasında geçen bazı müstehcen konuşmaları naklederler. Bu tür cinsel içerikli müstehcen konuşmalar, muhtemelen bu iki lideri kötülemek için Müslüman ravilerce uydurulmuştur. Secah?ın Müseylime ile karşılaşır karşılaşmaz kavminin önünde sadece üç gün için evlenmeyi göze alması, kavminin önderi durumundaki bir kadın için makul bir durum değildir. Bu tür rivayetler, kabul edilmesi şüphe götürür aktarımlardır. Nitekim Taberi?deki bu tür rivayetlerin ravilerinin olmaması ve anonim bir şekilde aktarılması şüpheleri destekler niteliktedir.

Bunun üzerine Secah, Müseyleme'ye haber gönderip mehir istedi. Müseyleme de ona: "Müezzinini bana gönder." diye cevap verdi. Bunun üzerine Secah da müezzini olan Şebet b. Rib'i'yi Müseyleme'ye gönderdi. Müseyleme, ona şu cevabı verdi:

Bu konuda bkz. el-Emini, VII,161-165

c) Göreve ihanet : Malik bin Nüveyre, Hz. Resulullah tarafından zekatı toplamakla görevlendirilmiş olmasına rağmen Resulullah'ın ölümünü fırsat bilerek bu görevi yerine getirmeyi reddetmiş ve merkezi idareye isyan etmiş, göreve ve merkeze ihanet etmiştir.. Kabilesini sevindirme uğrunda kendi ahiretini berbat etmiştir..

Ağırakça, 158.

Kenz VII/31 .

a)İbnü'l Esir el-Kamil :

Belazuri, Fütuh, 129.

- Herhangi biriniz geceleyin uykuda korktuğunda Halid?e Öğretilen duayı okusun. Abdullah b. Amr aklı yeten çocuklarına bu duayı öğretiyordu. Aklı yetmeyenler için de yazar, onun boynuna asardı.

b)Eşiyle evlenilmesi,

- Müseyleme mehir olarak sana ne verdi?

?Hayır, yanılıyorsun! Rumlar çok az, müslümanlar ise çok fazladır. Ordu, adam sayısıyla azalıp çoğalmaz. Zafer kazanınca çoğalır, yenilince de azalır. Ben atımın ayağının ağrımamasını, buna karşılık da Rumların sayısının bir o kadar daha olmasını isterdim? dedi. Halid?in atının tırnakları fazla yürümekten aşınmıştı.

MEHMET AZİMLİ?NİN TENKİTLERİ:

İbnu'l-Esir, II, 342.

Diyarbekri, c. 2, s. 118, Halebi, c. 3, s. 216.

"Ağladığım ve gözlerimden yaş aktığı esnada arkadaşım beni ayıpladı ve gördüğün her mezar özellikle Liva ile Dekadik arasındaki mezar için ağlar mısın, dedi. Ben de ona dedim ki: Üzüntü üzüntüyü getiriyor. Bırak da ağlayayım. Bütün bunlar Malik'in mezarından ötürüdür." Özetle anlatmak istediğimiz şudur ki; Hz. Ömer, Ebu Bekir'i Halid'e karşı kışkırtmaya ve Halid'i komutanlıktan azletmesi için teşvik etmeye devam etti. "Onun kılıcında zulüm vardır." dedi. Nihayet Ebu Bekir es-Sıddık , Halid b. Velid'e haber saldı. O da Medine'ye, Hz. Ebu Bekir'in yanına geldi. Demirden bir zırh giyinmişti. Üzerinde çok kan lekeleri bulunduğundan zırh paslanmıştı. Halid, sarığının katları arasına kanlı oklar yerleştirmişti. Mescide girince, Hz. Ömer kalkıp sarığındaki okları çekerek kırıp parçaladı ve şöyle dedi:

iddia 10: Buna göre; Halid?in haklı olarak Malik?i öldürmesi ve eşiyle hemen evlenip zifafa girmesi doğrudur

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 212, Vakıdi, c. 3, s. 979, İbn Sa'd, Tabakatü'l-kübra, c. 1, s. 294, Taberi, c. 3, s. 153.

- Evet.

Halid b. Velid, Büzaha savaşından ve Beni Amir ile diğer kabileleri itaat altına aldıktan sonra, Temim kabilesi topraklarına ve Yemame?ye yürümek için Hz. Ebu Bekir?in kendisine vermiş olduğu emri açıkladı. Birlik ve beraberlik sağlandıktan sonra ordusunu, Temim kabilesi toprağı Butah?a götürdü. Orada hiç bir topluluğa rastlamadı. Bunun üzerine Halid, bölgenin muhtelif yellerine seriyyeler gönderdi. Bu seriyyelerden birisinde Ebu Katade el-Ensari vardı o şunları anlattı: ?Bir adama rastladık, ?Sen hangi kabiledensin diye sorduk; o, 'Beni Hanzala?danım? diye cevap verdi. Biz, ?Zekat verilmesine mani olanlar şimdi neredeler? diye sorunca o adam, kendilerinin yerlerini işaret etti ve bir günlük mesafede olduklarını haber verdi. Süratle yola çıktık; güneş doğarken onların yanın vardık. Bizi görünce korktular ve silaha sarıldılar ve?Siz kimsiniz? diye sordular. Biz de onlara Allah?ın müslüman kullarıyız? diye cevap verince, onlar, ?Biz de Allah?ın müslüman kullarıyız? karşılığını verdiler. Onlar on iki kişi idi, aralarında Malik b. Nüveyre de vardı. Kendilerine?Silahlarınızı bırakınız ve teslim olunuz? dedik. Onlar da silahlarını bıraktılar; kendilerini alıp Halid?e getirdik.? Kaynağımız hadisenin bundan sonraki kısmının daha sonra zikredileceğini ifade ettikten sonra, Malik b. Nüveyre hakkında şu bilgileri vermektedir. Resulullah , Malik b. Nüveyre?yi reisi olduğu Beni Hanzala kabilesinin zekatını toplamak üzere göndermişti. Fakat o, Hz. Peygamber?in vefatını öğrenince, kabilesinden topladığı zekat develerini geldikleri yere gönderdi. Bundan dolayı ona?aceleci? denildi. Kabilesini topladı ve onlara şöyle dedi: ?O adam (Hz. Peygamber?i

Hucurat, 14.

Üst Kaynak.

Mustafa Fayda, İslamiyet'in Güney Arabistan'a Yayılışı, Ankara 1982, 73

4- İbnu Hacer: "Hadiste, Hz. Peygamberin kızı üzerine cariye almanın caiz olduğunun delili var!" der. Çünkü Aleyhissalatu vesselam, Hz. Ali'nin Hz. Fatıma üzerine evlenmesini yasaklamıştı.

5. Hazanet ul Edeb. c1 sf 237.

Taberi, II, 254.

Bidaye, VII/12 ; İsabe, I/620 .

<u> Cevap 12: Yazar burada adeta çam katliamı yapmıştır. </u>."Araplar arasında iğrenç sayılan bir fiili" işlemekle tavsif ettiği Hz. Halid bin Velid ' in bu fiilinin benzerine örnek olarak Hz. Ali'yi vermesi, kelimeleri özensiz seçmesinin sonucu olsa gerek. Öte yandan iddetini beklemeden evlendiğini savunan rivayet Yakubi adlı Şii tarihçiden geldiği için herhangi bir ehemmiyeti yoktur.. Yazar burada mürtedin karısının iddetiyle ilgili bir detayı atladığını görmekteyim. O da şudur:

Hitti, I. 212.

Temim kabilesine bağlı Hanzale'nin Yerbu' kolundandır. Şair ve savaşçı bir kimseydi. Kabilesinden Emeviler dönemi meşhur şairi Cerir b. Atıyye, "zü'l-hımar" lakaplı atından dolayı onu "farisü zi'l-hımar" diye tavsif etmiştir. Cesareti sebebiyle, "Malik kadar olmasa da delikanlı" sözü darbımesel olmuştur. Cahiliye devrindeki savaşlarda aktif rol oynayan Malik'in kabilesi Temim ile Medine'ye gelip müslüman olduğu ve Hz. Peygamber'in 9 (630) veya 11 (632) yılında kendisini Yerbu'un ve diğer bazı Temimliler'in zekatını toplamakla görevlendirdiği anlaşılmaktadır. Resulullah'ın vefatını öğrenen Malik, topladığı zekat develerini hemen sahiplerine iade edip kabilesine onun vefatını haber verdikten sonra Hz. Peygamber'in yerine geçecek Kureyşli'nin eskisi gibi kendilerinden zekat İstememesi halinde onun yanında yer alabileceklerini, bu malların kendi hakları olduğunu ve daha önce de mallarını başka insanlara vermediklerini söyledi. Çok çabuk bir şekilde karar veren Malik'e bundan dolayı "ceful" denilmiştir. Kabilesinden birçok kimse onu destekleyip verdikleri malları geri aldılar. Yerbu' kabilesinin reisi İbn Ka'neb, Malik'in görüşlerine karşı çıkarak zekatlarını vermeleri hususunda kabile mensuplarını uyardı ve başlarına gelebilecek felaketleri haber veren bir konuşma yaptı, onları Allah'a itaat etmeye çağırdı. Malik de bir konuşma yaparak ona cevap verdi ve görüşlerinde ısrar etti. Kabile mensupları, "Bizim savaşımız senin savaşındır, bizim barışımız senin barışındır" diyerek onun yanında yer aldılar. İrtidad edenlere karşı savaşmakla görevlendirilen Halid b. Velid, yakaladığında öldüreceğine yemin etti ve Büzaha savaşından sonra Temim kabilesinin toprağı olan Bütah'a hareket etti; orada kimseyi bulamayınca bölgenin çeşitli yerlerine müfrezeler gönderdi. Bunlardan biri Malik'i ve yanındaki on bir kişiyi yakalayıp Halid'e getirdi. Malik'i yakalayan müslümanlar onun mürtet olup olmadığı hususunda ihtilafa düştüler. Aralarında Ebu Katade el-Ensari'nin de bulunduğu bir grup, Malik ve arkadaşlarının teslim olduklarında müslümanlarla birlikte ezan okuyup namaz kıldıklarını söyleyerek onların öldürülmemeleri gerektiğini ileri sürdü. Diğerleri ise onların müslüman olmadıklarını, ezan da okumadıklarını, bu yüzden erkeklerin öldürülmesi, kadın ve çocuklarının esir alınması gerektiğini söylediler. Halid de bu görüşteydi ve Malik'in öldürülmesini emretti; ayrıca onun karısı Ümmü Mütemmim ile evlendi. Ebu Katade durumu Halife Ebu Bekir'e şikayet etti. Ebu Bekir, Halid'i Malik b. Nüveyre'nin öldürülmesi hususunda sorguladı. Halid, Malik'ten işittiği bir söz üzerine onun öldürülmesinin helal olduğuna karar verdiğini belirterek halifeden özür diledi; Ebu Bekir de onun mazeretini kabul etti. İbn. İshak'ın bir rivayetinde, Halid'in Malik'ten işittiği sözün Hz. Peygamber için "sizin sahibiniz" şeklindeki ifadesi olduğu belirtilir. Diğer taraftan bazı rivayetlerden Temim kabilesi ve Malik b. Nüveyre'nin, yalnızca zekat vermemek suretiyle değil aynı zamanda Secah'ın peygamberlik iddiasına karşı çıkmayıp onu kabul etmek suretiyle de irtidad etmiş oldukları anlaşılmaktadır. Malik b. Nüveyre'nin kardeşi Mütemmim'in Malik için söylediği mersiyeler Arap edebiyatında büyük şöhret kazanmış ve, "Hiçbir ölüye Mütemmim'in Malik için ağladığı kadar ağlanmamıştır" sözü Araplar arasında meşhur olmuştur. Öte yandan Malik b. Nüveyre ile aynı kabileden tarihçi Seyf b. Ömer'in bu öldürme olayı etrafında gerçek dışı senaryolar uydurmuş olması ve bilhassa Şiiler'in bu olayı Hz. Ebu Bekir ile Halid b. Velid aleyhinde kullanmaları dikkat çekmektedir. Şii eğilimli İbn A'semel-Kufi'nin eserine aldığı bazı uydurma rivayetlerle yine bu müellifin rivayeti olan ve Vakıdiye nispeti doğru kabul edilmeyen Kitabü'r-Ridde 'deki rivayetleri de Seyf in rivayetleriyle aynı şekilde değerlendirmek gerekir. Seyf b. Ömer'in bu rivayetlerine istinaden diyetinin Hz. Ebu Bekir tarafından beytülmalden ödenmiş olduğunu da yazmıştır. Taberi, II, 279-280

2. Akra b. Habis,.. Beni Temim heyeti, öğleden önce gelip Peygamberimiz Aleyhisselamın Mescidine girdiler. Mescide girince, esirlerin durumunu sordular. Kendilerine haber verildi. Götürülüp esirler gösterildi. Kadınlar ve çocuklar, onları görünce, ağlamaya başladılar. Beni Temim heyeti, tekrar Mescide döndü. O sırada, Peygamberimiz Aleyhisselam, Hz. Aişe'nin odasında bulunuyordu. Bilal-i Habeşi, öğle ezanını okudu. Müslümanlar, Peygamberimiz Aleyhisselamın Mescide gelmesini bekliyorlardı. Heyet, Peygamberimiz Aleyhisselamın gecikmesinden, sabırsızlanmakta idiler ve Peygamberimiz Aleyhisselamın odalarının arkasından: "Ey Muhammedi Çık artık yanımıza!" diyerek bağırdılar. Peygamberimiz Aleyhisselam, onların bu bağırıp çağırmalarından rahatsız oldu. Bunun üzerine, inen ayette şöyle buyuruldu:"Hücrelerin arkasından sana bağıranlar ki, muhakkak, onların çoğu aklı ermeyenlerdir." Bilal-i Habeşi, onların yanına vardı ve: "Resulullah Aleyhisselam şimdi çıkacaktır!" dedi. Beni Temim heyeti seslerini yükseltmeye, ellerini birbirine çarpmaya başladılar. Peygamberimiz Aleyhisselam, heyetin yanına çıktı. Bilal-i Habeşi, hemen kamet getirmeye başladı. Peygamberimiz Aleyhisselam, heyetin yanında ayakta durup, Bilal-i Habeşi kameti bitirince namaza yöneldi. Beni Temim heyeti: "Bizi dinleyesin diye, sana hatibimizi ve şairimizi getirmiştik!?" dediler. Peygamberimiz Aleyhisselam gülümsedi. Müslümanlara öğle namazının farzını kıldırıp hücresine döndü. Akra' b. Habis: "Ya Muhammedi Ya Rasulallah!" diye bağırdı. Peygamberimiz Aleyhisselam cevap vermedi. Akra' b. Habis:"Ya Rasulallah! Haberin olsun ki, benim övüşüm süsler, yerişim de kusurlar!" dedi. Peygamberimiz Aleyhisselam:"Böyle olan, ancak Yüce Allah'tır! Onun övdüğü aziz, yerdiği de zelil olur!" buyurdu. İki rekat namaz kıldıktan sonra, çıkıp Mescidin avlusunda oturdu. Beni Temim heyetine:"Siz ne istiyorsunuz?" diye sordu. H eyet:"Biz Temim halkındanız! Seninle şiir ve övünme yarışı yapalım diye şairimizi ve hatibimizi getirdik!" dediler. Peygamberimiz Aleyhisselam: "Biz ne şiirle gönderildik, ne de övünmekle emrolunduk! Fakat, haydi, neyiniz varsa getirin de görelim?" buyurdu. Beni Temim heyeti:"Ya Muhammedi Biz seninle övünme yansı yapmak üzere geldiğimize göre, şairimize ve hatibimize izin ver!" dediler. Peygamberimiz Aleyhisselam:"Hatibinize izin verdim, konuşsun bakalım!" buyurdu. Bunun üzerine, Utarid b. Hacib ayağa kalktı ve:"Üzerimizde fazi u keremi bulunan Allah'a haımd olsun; ki, O buna layı kür. O bizi hükümdar yapmış, bize pek çok mal ve servet bağışlamıştır. Biz onlarla iyi işler yapıyoruzdur. O, bizi doğu halkının en güçlüsü, sayıca en çoğu, savaşa da en kolay, en çabuk hazırlananı kılmıştır. Halk içinde, bizim gibi kim var?Halkın reisleri ve faziletlileri biz değil miyiz?Bizimle fazilet yarışına çıkacak kim ise, saydıklarımızın bir benzerini saysın döksün bakayım?Biz, isteseydik, sözümüzü daha da uzatabilirdik. Fakat, biz, bize verilenler üzerinde sözü uzatmaktan utanırız! Ben bu sözü sözümüz gibi bir söz, işimizden daha üstün bir iş varsa, getirin de görelim diye söylüyorum!" dedikten sonra, oturdu. Peygamberimiz Aleyhisselam, Ensardan Sabit b. Kays b. Şemmas'a:"Kalk da, şunun hutbesine karşılık ver!" buyurdu. Sabit b. Kays, Beni Temim hatibine karşı ne söyleyeceğini bilmiyordu. Söyleyeceği şey hakkında, önceden hiçbir hazırlığı yoktu. Hemen ayağa kalktı ve:"Hamd Allah'a yaraşır. Ben O'na hamd eder ve O'ndan yardım dilerim. Ona inanır ve güvenirim. Allah'tan başka hiçbir ilah olmadığına ve O'nun Bir olup, eşi ortağı olmadığına şehadet ederim. Muhammed'in O'nun kulu ve resulü olduğuna da şehadet ederim! Hamd olsun O Allah'a ki, gökleri ve yeri yaratan, göklerde ve yerde hükmünü yürüten O'dur! O'nun kürsiyy-i ilmi herşeyi kuşatmıştır. Hiçbir şey yoktur ki, O'nun fazi u kereminin eseri olmasın! Bizim hakim oluşumuz da, O'nun kudreti eseridir. O, yarattıklarının en hayırlısını seçerek peygamber göndermiştir ki, o Peygamber, baba soyu yönünden insanların en şereflisi, söz yönünden en doğru sözlüsü, ana soyu yönünden de en üstünüdür! Allah ona Kitabını indirmiş, onu kullarının emini ve güvencesi, cihanın da güzidesi ve seçkini kılmıştır! Sonra, o Peygamber, insanları Allah'a imana davet etmiştir. Allah'ın Resulüne, ilk önce, kavminden ve akrabasından, soy sopça insanların en şereflisi, şekil ve suretçe en güzeli, iş ve gidişatça insanların en hayırlısı, akılca da insanların en büyüğü ve üstünü olan Muhacirler iman etmişlerdir. Bundan sonra, Resulullah Aleyhisselamın davet ettiği ve davetine icabet eden insanların ilki de biz olmuşuzdur. Biz, Allah'ın yardımcıları ve Resulünün vezirleriyizdir! Hamd olsun Allah'a ki, bizleri Kendisinin yardımcıları, Resulünün vezirleri, dininin de yayılma ve yerleşme vasıtası kılmıştır! Biz, Allah'a iman ettirinceye, 'La ilahe illallah!' dedirtinceye kadar, insanlarla çarpışacağız! Allah'a ve Resulüne iman eden, malını ve canını bizden korumuş olur! Kafirlik yolunu tutanlar ile ise, bu yolda, Allah yolunda sonuna kadar savaşacağız! Öylelerini öldürmek, bize göre, kolaydır! Ben bu sözü söyler, Allah'tan kendim ve bütün erkek kadın mü'minler için yarlıganmak dilerim! Selam olsun size!" dedi. Beni Temim heyeti:"Ya Muhammedi Şairimize de izin ver, şiirini okusun!" dediler. Peygamberimiz Aleyhisselam izin verdi. Zibrikan b. Bedir, ayağa kalkıp sekiz beyitiik şiirini okudu. Peygamberimiz Aleyhisselam, Hassan b. Sabit'e:"Kalkya Hassan! Şu adamın şiirine karşılıkver! Yüce Allah, Resulünü savunurken, Hassan'ı muhakkak destekler!" buyurdu. Hassan b. Sabit ayağa kalkıp aynı vezin ve kafiyede söylediği uzunca bir şiirle Zibrikan'a karşılık verdi. Sabit b. Kays'ın Beni Temimlerin hatibini bastıracak derecede hutbe irad ve Hassan b. Sabit'in de Beni Temimlerin şairini bastıracak derecede şiir inşad etmesi, Peygamberimiz Aleyhisselamı ve Müslümanları sevindirdi. Hassan b. Sabit şiirini okuyup bitirdiği zaman, Akra' b. Habis, Peygamberimiz Aleyhisselam hakkında:"Bu zat, muhakkak, muvaffak olacaktır! Vallahi, o, Allah tarafından da destekleniyordur! Onun hatibi, bizim hatibimizden daha iyi hatibdir. Onun şairi, bizim şairimizden daha iyi şairdir! Onlarınkinin sesleri, bizimkilerin seslerinden daha yüksek, daha gürdür! Bizim hatibimiz konuştu. Onların hatibi, daha gür ve yüksek sesli idi. Bizim şairimiz, şiirini inşad etti. Onların şairi, daha gür ve yüksek sesli ve daha güzel sözlü idi. Ben bu işin ne olduğunu anlayamadım!" dedi ve Peygamberimiz Aleyhisselamın yanına yaklaştı ve:"Şehadet ederim ki; Allah'tan başka hiçbir ilah yoktur! Sen de Allah'ın Resulüsün!" diyerek Müslüman oldu. Peygamberimiz Aleyhisselam:"Bundan önceki tutum ve davranışın sana zarar vermez!" buyurdu. Beni Temim heyetinin hepsi Müslüman oldular. Yüce Allah onlardan razı olsun!

Hz. Peygamber?in, Halid?i Bedir Ashabına Eziyet Vermekten Halkı da Halid?e Eziyet Vermekten Menetmesi :

- Halid vefat ederken?Yeryüzünde benim katımda suyun donduğu bir gecede muhacirlerden bir gurubun içinde, sabahın erken saatlerinde düşmana hücum etmek üzere hazırlanmaktan daha sevimli bir şey yoktur. O halde cihada devam ediniz? dedi.

c) Mehmet Azimli de kendi kitabında aynı bilgileri verir: Malik b. Nüveyre, Secah?a öncelikle irtidat etmeyip İslam üzere kalan Temim kabilesinin boylarından Rebablar ile savaşmayı teklif elti. Bunun üzerine gerçekleşen çarpışmalarda Secah yenildi ve her iki taraftan çok sayıda kişi öldü. .

1. 4301)- Hz. Bürede anlatıyor: "Resulullah , Hz. Ali 'ı, humusu almak üzere Halid'e gönderdi. Halid , humsu ona verdi. Ali, ondan bir cariye seçti. Ali, geceleyin gusül yapmış olarak sabaha erdi. Ali'ye kızmıştım. Halid 'a: "Şunu görmüyor musun?" diye söylendim. Sonra da Resulullah 'a gelince durumu anlattım. "Ey Büreyde! buyurdular, sen Ali'ye kızıyor musun?""Evet!" dedim.

Bidaye, III/249

Bu hadisi şerifte Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem öldürülmeden önce tevbeye çağrılmayı zikretmiyor.

Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatu?s-Sahabe, Akçağ Yayınları: 2/411.

Beyhaki; Bidaye V/105; Hadisi Buhari?de muhtasar olarak rivayet etmiştir.

Halid, onunla konuşmuyordu. Ebu Bekir'in de Ömer'in görüşünde olduğunu zannettiği için sesini çıkarmıyordu. Nihayet Hz. Ebu Bekir'in huzuruna girdi. Ondan özür diledi. Hz. Ebu Bekir de özrünü kabul edip bu yaptıklarını bağışladı. Malik b. Nüveyre'nin diyetini de ödedi. Halid, Ebu Bekir'in yanından çıktığında Ömer, mescitte hala oturmaktaydı. Halid, ona dedi ki:

4. Sözleri ve Şiirleriyle küfre düşmesi:

d) Yanlış şıkkı seçmesi:

Kelpetin, s.65-73

Yorum: Bu konuda yorumu siz okurlarıma bırakıyorum. Sadece diyorum ki birisi size bu tür olayları anlatırken, her geçen ismin önüne bir?Hz.? arkasına da?radıallahu anh ? ibaresi ekliyorsa ona inanmayın. Günahınız boynuma!

2 el-Bedayi, VII, 245; ed-Dürrul-Muhıar, V, 382; Haşiyetuş-Şefebi. yI, 98; Keşşafu'l-kına, V, 6: el-Muğni, VH, 685, 688.

Hitti, I,212.

İbnü?l-Esir, II, 342.

- Ebu Bekir es-Sıddık'ın bize verdiği görevi yerine getirdik. Daha ileriye gidemeyiz, dediler. Halid de onlara şöyle cevap verdi:

- "Ona ne yaptınız?

F-Peygamber Zamanında Beni Temim ve Merkezi yönetime isyanı

Secah, Müseyleme'nin yanında üç gün kaldı. Sonra kavmine döndü. Onlar kendisine sordular:

I-Malik bin Nüveyre bir açıdan değil bir çok açıdan cezayı hak etmişti.

Belazuri, Futuh, 132.

kastediyor ) öldü! Eğer onun yerine Kureyş?ten biri geçer de, eskisi gibi hiç zekat istememeye razı olursa, hep beraber onun yanında yer alırız. Çünkü sizler, mallarınızı daha önce insanlara vermiş değilsiniz; esasen bu mallar sizlerin hakkıdır.? Kabilesinden birçok kimse ona uymakta acele etti. Verdikleri zekat mallarını sevinçle geri aldılar. Yerbu kabilesinin reisi olan İbn Ka?neb, Malik?in görüşlerine karşı çıkarak, zekatlarını vermeleri hususunda onları ikaz ve başlarına gelecek felaketleri haber veren bir konuşma yaptı ve Temimlileri Allaha itaat etmeye, Malik?e karşı çıkmaya davet etti. Bunun üzerine Malik de bir konuşma yaparak ona cevap verdi ve görüşlerinde ısrar etti. Kabilesi Beni Hanzala, onun yanında yer aldı ve kendisine bağlı olduklarını, ?Bizim savaşımız senin savaşındır; bizim barışımız senin barışındır? diyerek ortaya koydular ve Malik?in iade ettiği zekat mallarını aldılar. İyi bir şair olan Malik, bu hadise üzerine bir de şiir söyledi. ( Bkz. Külai, 95. ) Hz. Ebu Bekir ve müslümanlar bu durumu öğrenince, Malike çok kızdılar. Halid, onu yakalarsa, öldüreceğine dair Allah?a söz vermişti. Ancak onu esir alanlar, aralarında ihtilafa düştüler. Yukarıda Malik'in yakalanmasını rivayet eden Ebu Katade el-Ensari başta olmak üzere bazı müslümanlar, onların öldürülmemesi gerektiğini ileri sürüyorlardı. Onlara göre Malik ve arkadaşları, teslim olduklarında müslümanlarla birlikte ezan okuyup namaz kılmışlardı. Halifenin emri de bu istikamette idi. Malik ve adamlarını yakalayan seriyyedeki müslümanların diğer bir kısmı ise, onların müslüman olmadıklarım, ezan okumadıklarını; bu yüzden kendilerinin öldürülüp kadın ve çocuklarının esir alınmasının helal olduğunu söylüyorlardı. Halid de bu görüşte idi. Ebu Katade el-Ensari sözlerine şöyle devam ediyor: Halide gittim; ?Sen bunlan öldürecek misin? diye sordum. O, ?Evet? diye cevap verdi. Bunun üzerine ona, ?Vallahi onların öldürülmesi senin için helal değildir. Kendilerini İslam ile bizden korudular, onların aleyhine bir delil yoktur; onların öldürülmesinde sana uymayacağım? dedim. Halid ise onların öldürülmesini emretti. Bunun üzerine oradan ayrıldım ve Ebu Bekir?in yanına gittim, hadiseyi ona haber verdim ve bu işin büyük bir hata olduğunu söyledim. Bu hususta Ömer çok sinirlendi ve?Halid?i taşla! Çünkü o, bunu helal saydı? dedi. Bunun üzerine Ebu Bekir, ?Hayır onu cezalandırmayacağım; Halid yanlış tevil ettiği bir iş yapmıştır? dedi. Ebu Katade ve başkalarının anlattıkları üzerine Ebu Bekir, yanına geldiği zaman Halid?i, Malik b. Nüveyre?yi öldürdüğü için azarladı. Halid, Halife?den özür diledi; Malik?ten işittiği bir söz üzerine, onun öldürülmesinin helal olduğuna karar verdiğini belirtti. Ebu Bekir de onun mazeretini kabul etti. ( Külai, 91-98; Fayda, Halid b. Velid, 265-268.) Taberi?nin İbn İshak?tan rivayet ettiğine göre Halid b. Velid, Malik b. Nüveyre ile zekatını verip vermeyeceği konusunda konuşmaya başladı. O ise Halide namaz kılacağını fakat zekat vermeyeceğini söyledi. Halid, ?Biri, diğeri olmadan kabul olunmaz? dedi. Malik, ?Arkadaşınız böyle mi söyledi? dedi. Bunun üzerine Halid, ?Demek o bizim arkadaşımızdır, senin arkadaşın değil öyle mi? Seni öldüreceğim? dedi. Malik, ikinci kez, ?Arkadaşın böyle mi emretti? deyince, her ne kadar Abdullah b. Amr ile Ebu Katade onu öldürmemeyi söylediler ve Malik, ?Beni Hz. Ebu Bekir?e gönder o benim hakkımda hüküm versin? dediyse de Halid?i vazgeçiremediler. Halid b. Velid, Dırar b. Ezver?e onu öldürmek için emir verdi, o da Malik?i öldürdü. (İbnu?l-İmad, I, 15-16.) Malik öldürüldükten sonra Halid onun hamını ile evlendi. (Vakıdi, Ridde, 107.) Halid?in ancak iddeti dolduktan sonra, onun dul hanımı ile evlendiğini nakledenler de bulunmaktadır. (A. Mahmud Subhi, Nazariye, 275. Temim kabilesi ve Malik b. Nüveyre, yalnızca zekat vermemek suretiyle değil, aynı zamanda Secah?ın peygamberliğine karşı çıkmayıp onu kabul etmek suretiyle de irtidat etmişlerdir. Halid?in onu cezalandırılmasında bu husus da göz önüne alınmalıdır.( el-Belazuri, Futuh, 136-138; Külai, 108-109; Fayda, Halid b. Velid, 270. )

?Sen Allah?ın müşrikler üzerine çekilen kılıçlarından bir kılıçsın? dedi ve bana yardım etmesi için Allah?a dua etti. İşte o zamandan beri insanlar bana?Allah?ın kılıcı? demektedirler. Ben müslümanların müşriklere karşı en sert olanlarındanım? deyince Cerce?Ey Halid! İnsanları neye davet ediyorsunuz? dedi. Halid?Biz insanları Allah?tan başka ilah olmadığına ve Muhammed?in de O?nun kulu ve Rasulü olduğuna davet ediyoruz. Bir de Allah katından gelenleri ikrar etmeye çağırıyoruz? dedi. Cerce?Peki sizin bu davetinize icabet etmeyen kimse ne yapacaktır? dedi. Halid b. Velid?Haraç verecektir; biz de onu koruyacağız? dedi. Cerce?Haracı vermediği takdirde ne olacaktır? diye sorunca Halid şu cevabı verdi: ?Önce, kendisine savaş açtığımızı ona bildiririz. Daha sonra da onunla savaşırız?. Bu kez Cerce şunu sordu: ?Size icabet eden ve emrinize girenin konumu nedir? Bu soruya karşı Hz. Halid şunları söyledi: ?Allah?ın farz kıldığı şeylerde hiç bir farkımız yoktur. Büyük-küçük hepimiz eşitiz?. Cerce yine sordu:?Sizin dininize bugün giren bir kimse için ne kadar mükafat vardır? Size verilen mükafat ve ahiret azığı onun için de geçerli midir? Halid?Evet; hatta o bizden daha üstündür? dedi. Cerce?Siz İslam?ı ondan daha önce kabul ettiğiniz halde nasıl eşit olabiliyorsunuz? diye sordu. Halid b. Velid ise buna şöyle cevap verdi:?Biz bu emri zorla kabul ettik. Biz peygamberimize o henüz hayattayken biat ettik. O sırada ona göklerden haberler geliyordu. O da bunları bize haber veriyor; mucizeler gösteriyordu. Bizim gördüğümüzü gören bir kimsenin bu dine girmesi, işittiklerimizi işiten bir kimsenin müslüman olması, biat etmesi çok normaldir. Fakat size gelince, siz bizim gördüklerimizi göremediğiniz gibi bizim işittiğimiz şeyleri de işitmemişsinizdir. Bizim bildiğimiz olağanüstü delil ve hüccetleri de bilmiyorsunuz. İşte bu yüzdendir ki sizden biriniz hakkıyla ve halis niyetle bu dine girerse bizden daha üstün olur?. Bunları dinleyen Cerce?Sana Allah ile yemin verdiriyorum; bana doğrusunu söyle, beni kandırmaya çalışmıyorsun değil mi? deyince Halid b. Velid?Allah?a yemin ederim ki, sana doğruyu söyledim. Bu konuda Allah Teala vekilimiz olsun? dedi. Bunun üzerine Cerce, başındaki miğferi attı ve Halid?le beraber İslam ordusuna katıldı ve Halid?e?Bana İslam?ı öğret!? dedi. Halid onu çadırına götürdü. Yıkanması için ona bir testi su getirildi. Sonra birlikte iki rekat namaz kıldılar. Rum ordusu, Cerce?nin Halid b. Velid?e gidişini gördüklerinde bunu bir harp taktiği zannederek saldırıya geçtiler. Müslümanları bulundukları yerlerden geri çekilmeye zorladılar. Bunun sonucunda koruyucu birlikler dışındaki tüm müslüman askerleri yerlerini terk ettiler. Koruyucu birliklerin kumandanı Ebu Cehil?in oğlu Hz. İkrime ile Haris b. Hişam?dı. Halid?le Cerce atlarına bindiler. O sırada Rum askerleri de müslümanların arasına dalmışlardı. Müslümanlar haykırarak saldırıya geçtiler; bu saldırı karşısında Rumlar İslam mevzilerini terkederek eski yerlerine çekilmek zorunda kaldılar. En nihayet Halid b. Velid müslümanlara genel hücum emri verdi. İki ordu bir anda kılıç kılıca geldiler. Halid ile Cerce gündüzün başlangıcından güneşin batışına yakın zamana kadar çarpıştılar. Müslümanlar öğle ve ikindi namazlarını ima ile kıldılar. Cerce ağır bir şekilde yaralandı ve şehid düştü. Allah?a ancak Halid?le beraber kıldığı iki rekat namazla gitti. - Halid b. Velid, askerlerine hitapta bulunarak onları Acemlerin memleketlerini fethetmeye teşvik etti. Arap memleketlerinin değersizliğinden bahsederek şöyle dedi: ?Şu yiyecekleri görüyor musunuz? Allah?a yemin ederim ki şu, Allah yolundaki cihat ve insanları O?nun dinine davet etme emri olmasa dahi, sırf geçimimiz için bu memleketleri ele geçirmeye uğraşmamız gerekecek. Biz bunları elde etmeye herkesten çok layığız. Sizden ve sizin şu anda yapmakta olduğunuz savaştan geri kalanlara yalnızca açlık ve sefaleti bırakacağız.

Şİİ İDDİALARINA CEVAPLAR:

1-Ridde-Dr. Bahriye Üçok: http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/1693/18057. pdf

4 Bu hadisi İbni Mace ve Bezzar rivayet etmiştir..

6 ay bile sürse sabırla, yılmadan, usanmadan, sertliğe başvurmadan islama davet eden Hz. Halid

3. Usd ul Gabe c4 sf 295.4. Tarih i İbni Asakir. c5 sf 105 ve 112.

Şimdi Hz. Halid'in tüm bu içtihadlarının hak olduğunun sünni mezheplerdeki delillerine geçelim:

- Sizin adamınız böyle iddia ediyordu.

- Hanefiler, Malikiler ve Hanbeliler'in bir görüşüne göre ister gerdeğe girmeden önce ister gerdeğe girdikten sonra eşlerden biri İslam'dan dönerse irtidatla beraber ayrılık meydana gelir. (El-Hidaye 1/221) (İbn Kudame El-Muğni 7/173) (El Müdevvenel Kübra 4/315) (Bedaius Senaiğ 3/1413) (El-Mebsut 5/48)

Belazuri, Ensabu'l-eşraf, c. 1, s. 382.

Vakıdi, 60; Taberi, iddetini beklediğini belirtir, Taberi, II, 273; İbn Kesir. V, 27. Bazı müellifler, cariyenin mürtet olduğu için iddetinin beklenmesinin söz konusu olmadığından, Halid?in Malik'in eşini cariye olarak al masından dolayı iddet beklememesinin normal olduğunu savunabilmişlerdir. Bkz. Sallabi, 302; Ekinci, 92; bu durumda eğer cariyenin hamile olup olmadığı belli değilse doğan çocuğun nesebinin ne olacağı konusu muğlak kalmaktadır ki bu durum nesep olayına çok önem veren İslami ilkeler açısından kabul edilebilir bir durum değildir.

- Allah'ım, Halid'in yaptıklarından sana sığınıyorum, demişti. Ama bununla birlikte Halid'i komutanlıktan azletmemişti.

Kaynaklar:

G-İSYAN HAREKETLERİ

Taberi, II, 269.

Ben ve Malik ayrı düştüğümüzde ise,

İbni. Şa'd, Tabakat. dördüncü Tabaka 2/236 h. No 236. İbnu'l Esir el-Kamil fi't-Tarih 2/358, Osdul Ğabe fi Ma'rifeti's Sahabe 4/148

ı) Bir önceki yazımızda üzerinde durulan Seyf bin Ömer faktörünü tekrar hatırlatmakta fayda var.

Hz, Ömer, ona cevap vermedi ve Hz. Ebu Bekir'in ondan razı olduğunu anladı. Hz. Ebu Bekir, Halid'i komutanlıkta bıraktı. Halid her ne kadar Malik b. Nüveyre'yi kendi içtihadına dayanarak öldürmüş ve yanlış bir ictihadda bulunmuşsa da Ebu Bekir, onu görevden azletmedi. Nitekim Rasulullah da Halid'i Ebu Cezime üzerine gönderdiği zaman Halid orada düzgün bir şekilde; "Müslüman olduk, Müslüman olduk." diyemeyip te; "Eski dinimizden çıktık, eski dinimizden çıktık." diyen esirleri öldürmüştü. Rasulullah da öldürülen o esirlerin diyetlerini ödemiş, hatta köpek yalağının bedelini bile onlara geri vermişti. Sonra da ellerini semaya kaldırıp:

Bidaye, VI/345 ; İbn Cerir, Tarih, II/559 .

İbn İshak, İbn Hisam, c. 4, s. 208, Vakıdi, c. 3, s. 976-977, Taberi, c. 3, s. 151.

İrtidat eden Arapların zekat emrini?Kureyşlilerin mallarını yağmalaması? şeklinde değerlendirdiklerini ifade eden yazarın aynı tavrı sergileyen Malik bin Nüveyre?nin öldürülüşünü haksız bulduğu ana fikrindeki yazısı kendi içinde çelişki barındırmaktadır. Ridde savaşlarının sebeplerini güzel bir şekilde özetleyen yazarın bu yazılarına bakınca Hz. Ebu Bekir?in Ridde savaşlarında gösterdiği kararlılığın ümmetin ne derece faydasına olduğunu anlamak zor olmayacaktır. Ridde savaşlarının meşruiyeti için gösterilen sebeplerin Malik bin Nüveyre'deki örnekliğine kayıtsız kalması ise anlaşılır bir tutum değildir. Merkezi hükümete başkaldırı, zekatı reddetme, Secah'la iş birliği, küfür içerikli şiirler söylemek hepsi Ridde savaşlarının gerekçelerinde sayılan hususlardır..

- Yermük günü, düşman kumandanlarından biri olan Cerce ileri çıkarak Halid b. Velid?le konuşmak istediğini söyledi. Halid de bunu kabul ederek ona doğru ilerledi. Birbirlerine o kadar yaklaştılar ki atlarının boyunları neredeyse birbirine değecekti. Cerce?Ey Halid! Senden birşey isteyeceğim; fakat bana doğruyu söyleyeceksin. Çünkü hür bir insan asla yalan söylemez. Beni kandırmayacaksın; çünkü kerem sahibi, şerefli bir insan kendisine Allah ile yemin verdiren bir kimseyi kandırmaz. Acaba Allah sizin peygamberinize gökten bir kılıç indirdi de o da bu kılıcı sana verdiği için mi önüne her çıkanı hezimete uğratıyorsun? dedi. Hz. Halid?Hayır!? deyince Cerce?Peki niçin sana?Allah?ın kılıcı? ismi verilmiştir? diye sordu. Hz. Halid?Allah bize peygamberini gönderdi. O da bizi Allah?a davet etti. Biz hepimiz ondan ürktük ve kendisinden uzaklaştık. Sonra bir kısmımız onu tasdik etti ve kendisine tabi oldu. Bir kısmımızsa onu yalanladı. Ben de onu yalanlayan ve ondan uzaklaşanlar arasındaydım. Sonra Allah Teala bizi kalblerimizden ve perçemlerimizden yakaladı; bize onun vasıtasıyla hidayet verdi. Sonunda ona biat ettik. Hz. Peygamber

- İster misin ki, seninle evleneyim de kavmim ve kavmini el ele verdirerek bütün Arapları yeneyim?

İbn Sa?d, II, 149.

Apak, 70; bu orduların sayısının 11 adet olduğu hakkındaki rivayetlerin gayet güzel tahliller için bkz. İsrafil Balcı, ?Rivayetin Metne Dönüştürülmeşinde Ravi Tasarrrufuna Seyf b. Ömer?den Örnekler?, İslami İlimler Dergisi, c. 3, sayı: 2, 2008.

d) İslam aleyhine şiirler söylemesi..

Yakubi, II, 18.

E-Şii Bakış:

?Ey Araplar! Allah?a yemin ederim ki içinizden sahabilerden bir tanesi bulunduğu sürece istediğinizi elde edersiniz? dedi. Sonra da çıkıp Hire halkına şunları söyledi:

Copy paste değil kendi yazım bu.. Doğruya ulaşmak için biraz gayret göstermelisin.. Müsait olduğun zaman baştan sona okursun.. Akla gelebilecek tüm sorulara cevap verdim yazıda..

- Hanefilerin kuvvetli olan görüşüne ve Malikilerin ve Hanbelilerin de bir görüşüne göre; mürtedi öldürmeden önce tevbeye çağırmak vacip değil müstehaptır. (Feth-il Kadir 4/385) (El-Bahr-ür Raik 5/135) (Nihayet-il Muhtaç 7/399) (Keşşaf-ül Kınağ 6/178) (El-Mebsut 10/99)

Taberi, II, 273

heysem

11. Savaiq ul Muhriqa sf 21.

(İmamiye Şiası Kaynaklarına göre ilk 3 halife?Mehmet Salih Arı)

<u> e) Kardeşi Mütemmim?in bile küfre düştüğüne şehadet etmesi: </u>... Ömer : «Peki onun hakkında söylemiş olduğun şiirlerden bana birazını oku deyince, Mütemmim şu beyitlerin, yer aldığı mersiyesini ona okudu:«Bir zamanlar onunla iki arkadaş gibiydik;O kadar ki: Bunlar ayrılmazlar denildi. Ben ve Malik ayrı düştüğümüzde ise, Bir gece olsun beraberliğimiz yokmuş gibi oldum. Bu sefer Hz. Ömer ona: «Şairliğim olsaydı ben de kardeşim Zeyd'e bir mersiye söylerdim dedi. Bunun üzerine Mütemmim: «Hayır ey müminlerin emiri ikisinin durumu bir değildir. Eğer benim kardeşim de senin kardeşin gibi öldürülmüş olsaydı, onun için ağlamazdım, bile. deyince Ömer: «Hiç bir kimse senin bana bu ta'ziyenden daha güzel bir ta'ziyede bulunmuş değildir diye cevap verdi. Bu vak'ada Umare b. Velid'in iki oğlu olan Velid ile Ebu Ubeyde öldürüldü. Bunların ikisi de Halid'in kardeşinin çocukları olup sahabedirler. Zeyd bin Hattab Yemame'de şehit düştü.. Onun gibi öldürülmeyen Mütemmim'in kardeşi Malik ise islama kavgalı olarak Zeyd bin Hattab'ın savaş verdiği Ridde ehli saflarında öldürüldü..

İddia 9 : Bu tür müdafaalar, başta Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer olmak üzere Halid?i eleştiren bütün sahabileri suçlama sonucunu da doğurur.

Taberi, II, 271.

- O sadece bizim adamımız mıdır, senin adamın değil midir? Böyle dedikten sonra Halid, Dırar'a emir verip:

Bu önkabule göre Hz. Halid'in ordusunda bazı şahısların bedevi vahşiliği göstermiştir. Peki bu rivayetin uydurma olmadığına delil nedir? 2 rivayette aynı değerdedir. Birini esas alarak ötekini yalanlamak ne kadar ilmidir? Bende tam tersine 2. rivayetleri esas alıp ordan birinci gruba bakarsam aynı mantık ve aynı bilimsel yöntemle! Hz. Halid'in muhteşem faziletlerini çekemeyenler onun hakkında böyle saçma sapan şeyler uydurmuştur diyebilirim. Sonuçta olay "tarihi farklı okumaya" değil, tarihi kendi önkabulleriyle okumaya gelip dayanmaktadır.

b) Hz. Halid bin Velid Malik'i öldürüp karısıyla iddeti bitmeden evlendi.

Tarih-i Halife 104; Taberi 2/270

?Peki bunu niçin üzerinde taşıyorsun? diye sorması üzerine de

Bu olaya benzer bir durum şu şekilde gerçekleşmişti. Hz. Peygamber, Hz. Ali'yi ganimet mallarının beşte birini almak için Yemen?e, göndermişti de; Hz. Ali, ganimetten hissesine bir cariye almış, sabahleyin de yıkanmıştı. Onun bu yaptığına sahabiler kızmış ve Hz. Peygamber?e şikayetle bulunmuşlardı. Hz. Peygamber ise onun ganimet malının beşte birindeki hissesi, aldığı cariyeden daha çok olduğunu belirterek ses çıkarmamıştı. Buhari, Meğazi, 63.

ALİ İBNU EBİ TALİB VE HALİD İBNU VELİD'İN YEMEN'E GÖNDERİLMESİ

Cevap 14: a) Öncelikle bu iddiaların hepsi sağlam tarihsel belgeye dayandığını söylemek imkansızdır.. Mehmet Azimli'de konuyla ilgili bazı rivayetlerin örneğin Hz. Halid'i savunma gayesiyle sonradan uydurulduğunu söylemektedir.. Hz. Halid'i savunmak için rivayet uydurma nasıl ihtimal dahilindeyse muhaliflerin de Hz. Halid'i kötülemek için rivayet uydurduğunu unutmamak/söyleyebilmek gerek. Hz. Halid'in sevenleri olduğu gibi İmamiyye mezhebinde olanlar gibi veya Şii meşrepliler gibi sevmeyenleri de vardır. Sevenleri rivayet uyduruyorsa sövenleri neden boş dursun?

iddia 15: Halid?in askerleri, Malik?in kafasını kesip ocak taşı olarak kullanmıştır. Böyle bir vahşi uygulamayı kabul etmek hiçbir şekilde mümkün değildir. Askerlerinin yaptığı bu olaydan Halid?i de sorumlu tutamayız. Ancak dönemin bedevi vahşiliğini göstermesi açısından ve Hz. Peygamber?in böyle bir ortamdan ortaya çıkardığı toplumsal yapılanmanın gerçekten bir mucize olduğunu göstermesi açısından bu olay önemli bir göstergedir.

İlgili rivayetler: Hz. Ömer der ki Halid yaşasaydı halifeliğe onu getirirdim İbni Kuteybe el İmame vessiyase, Beyrut,25...

İsyanlarda etkili olan bir diğer faktör de kabileler arasındaki rekabettir. Hz. Ebu Bekir?e biat etmeyi, içlerindeki gizli bir Kureyş düşmanlığı içinde, ?Kureyş?in otoritesini kabul etmek ve Kureyş?in kölesi olmak? şeklinde değerlendirenler bulunuyordu. Bazı Müslümanlar, isyancılara sırf kendi kabilelerinden olduğu için destek vermişlerdi. Müseylime?nin kabilesinden Talha en-Nemri, Müseylime?ye hitaben, ?Senin yalancı olduğuna şehadet ederim; Muhammed?in de doğruluğuna şehadet ederim, fakat Rabiaoğullarından olan bir

Heysemi, IX/349 ; Bu hadisi, İbn Asakir ve Ebu Ya?la da kaydetmiştir. Kenz, VII/138; İbn Abdilberr, İstiab, I/409.

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 979.

<u> Hz. Ömer'in Hz. Halid'i eleştirmesi ise kendi içtihadına göredir. </u>

- Yüce Allah, kadınlar için tenasül organı yarattı. Erkekleri onlara eş yaptı. Biz de kadınların tenasül organına... koyar, sonra da dilediğimiz zaman çıkarırız. Böylece kadınlar da bize yavru verirler.

Yiğitlerden yiğit savaşçı Hz. Halid :

- Zeyd b. Harise ile Mute savaşına giden müslümanlarla beraber ben de vardım. Bu savaşa katılmak için Yemen?den gelen arkadaşlardan biri de benim yanımdaydı. Kılıcından başka silahı yoktu. Yolda müslümanlardan birisi bir deve kesti. Yanımdaki arkadaş, devenin derisinden bir parça istedi. O da verdi. Deriyi bir kalkan haline getirdi. Sonra Rumlarla karşılaştık. Rumların içinde eğeri altından kır bir ata binmiş, silahları da altın işlemeli bir Rum süvarisi vardı. Müslümanları biçip gidiyordu. Benim yanımdaki arkadaş da büyük bir taşın arkasında oturup onu vurmak için bir fırsat kollamaya başladı. O Rum süvarisi, onun yanından geçerken yerinden fırlayarak atının ayağını kesti. Rum süvarisi yere düştü. O da göğsüne çıkıp onu öldürdükten sonra atını, silahını ve eşyalarını aldı. Savaş bittikten sonra, Halid b. Velid, adam gönderip Rum süvarinin eşyalarını ondan aldırttı. Ben Halid?e vardım ve?Ey Halid! Bilmez misin, Allah?ın Rasulü öldürene, öldürülenin araç ve gereçlerinin verilmesine hükmetmişti!? dedim. Halid,

Ağırakça. 152.

- Senin gibi bir kadının mehirsiz evlenmesi çirkin bir durumdur. Sana yakışmaz.

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 975, İbn Sa'd, Tabakat, c. 2, s. 1 61.

İbnu'l-Esir, II, 362.

Bu durumda Malik irtidat ettiği anda karısıyla olan evlilik akdi iptal olmuş ve evlilikleri islam fıkhına göre bitmiştir. . Hz. Halid bin Velid 'in evliliğinde karısının beklemesi gereken iddet imam Züfer'e göre son ilişki zamanından başlatılır.. Eğer Hz. Halid bin Velid bu kadının iddetini savaşta esir alınanların iddetine kıyas edip istibrasını ilk hayızın sonuna kadar yaptırmışsa islam fıkhına göre yanlış kıyas yapmıştır. Kaynaklarda beklediği söylenen iddet sanki ilk hayız sonuna kadarki iddet izlenimine vermektedir. Çünkü kadınları da aynı kafirlerle yapılan savaşlarda olduğu gibi esir almıştır. Eğer böyleyse Hz. Halid bin Velid in yanlış içtihadı veya uygulaması ve Hz. Ömer'in kızmasındaki haklılık ortaya çıkar. Bu durumda her ikisinin ayrılması gerekirken ne Halifeden ne Hz. Ömer'den böyle bir emir/istek çıkmamıştır. Görüldüğü kadarıyla mesele muğlaktır.. Olayın seyri ile ilgili net bir fikre ulaşmak imkansızdır.. Hz. Halid'in iddet bitiminde karısıyla evlenmesi rivayetlerini de unutmamak gerek.. Ayrıntısına vakıf olmadığımız bu olay için söyleyebileceğimiz şeyler bundan ibarettir. Savunmacı bir tavır yapmak nasıl kötüyse peşin hükümcü tavır da aynı şekilde çirkindir. Sahabiler hakkında hüsnü zanna memuruz.. Özetle Hz. Halid bin Velid esirlerin hükmüne kıyasla ilk hayız müddetini beklemişse bu yanlıştır . Bunun haricinde ilk gece cinsel ilişkiye girdi diyen yalancıdır. Tecavüz etti diyense müfteridir.. Diğer bir ihtimal ise rivayetlerde geçen iddetini beklemesi ihtimalidir. Sallabi gibi Bazı müellifler, cariyenin mürtet olduğu için iddetinin beklenmesinin söz konusu olmadığından, Halid?in Malik'in eşini cariye olarak almasından dolayı iddet beklememesinin normal olduğunu savunmuşlardır. Bu ihtimali de göz ardı edebilecek lükste değiliz. (Bkz. Sallabi, 302). İhtimallerden hangisinin doğru olduğunu ancak Allah bilebilir.. Bizim kanaatimiz Taberi'den nakledilen şu seçenektir: Taberi, iddetini beklediğini belirtir, Taberi, II, 273.. İslam tarihçileri arasındaki en muteber bir makama sahip olan Taberi böyle nakletmişse bu bizim için delildir ve yeterlidir. Gerisi bizi ilgilendirmiyor.. İlgilendiriyor diyen de boş/yararsız bir davanın meraklısıdır.

Hz. Halid?in Duasıyla Şarabın Bala ve Sirkeye Dönüşmesi

İddia 3: Malik b. Nüveyre Medine?ye gelmiş, Hz. Peygamber?in vasisi olan Hz. Ali?ye hıyanet edildiğini ifade etmiş ve Ebu Bekir?e yönelip?Resulullah?ın vasisi dururken sen nasıl onun minberine çıkarsın? diye itirazda bulunmuştur. Bunun üzerine Ebu Bekir, Ömer ile Halid b. Velid'e emrederek onu mescidden dışarı çıkartmıştır.

"bu adam yahudiyken müslüman oldu. Sonra tekrar yahudiliğe döndü." diye cevap verince Muaz radiyallahu anh:- "Bu adam öldürülmeden oturmam. Allah'ın ve Rasulü'nün hükmü budur" dedi.

Avf b. Malik ile Halid b. Velid Arasında Geçen Olay

ıı. Dostları tarafından uyarıldı ama o dinlemedi: Yerbu kabilesinin reisi olan İbn Ka?neb, Malik?in görüşlerine karşı çıkarak, zekatlarını vermeleri hususunda onları ikaz ve başlarına gelecek felaketleri haber veren bir konuşma yaptı ve Temimlileri Allaha itaat etmeye, Malik?e karşı çıkmaya davet etti. Bunun üzerine Malik de bir konuşma yaparak ona cevap verdi ve görüşlerinde ısrar etti. Kabilesi Beni Hanzala, onun yanında yer aldı ve kendisine bağlı olduklarını, ?Bizim savaşımız senin savaşındır; bizim barışımız senin barışındır? diyerek ortaya koydular ve Malik?in iade ettiği zekat mallarını aldılar. İyi bir şair olan Malik, bu hadise üzerine bir de şiir söyledi. (Bkz. Külai, 95.)

- Bineklerinizi hazırlayın, yağmalamak için hazırlıklı olun. Sonra da büyük kalabalığa hücum edin. Onları bizden koruyacak bir engel yoktur. Sonra onlar, Secah'a yardım etmek üzere sözleştiler. Sözcüleri şöyle dedi:

Malik b. Nüveyre Olayı

Halid bin Velid'in Malik b. Nüveyre olayında hatası var mıdır? -3

ebubekir yanlış yapmıştır.

- Halid b. Velid, Hire?ye geldiğinde Acemlerin reisine misafir oldu. Müslümanlar ona?Bu acemlerin seni zehirlemelerinden sakın!? dediler. Bunun üzerine Hz. Halid?Bana zehir getirin!? dedi. Getirildiğinde de?Bismillah? diyerek onu içti. Ama zehir kendisine hiç bir zarar vermedi.

Vakidi, Megazi, c.3, s. 975.

Dini Zayıflık

Vaki dr, Megazi, c. 3, s. 975, İbn Sa'd, Tabakat, c. 2, s. 1 61.

Balcı, 55.

?Hoşuma gitmeyecek ya da kendim ve kavmim için zararlı olan bazı şeyleri görmektense bunu içmek daha iyidir? dedi. Bunun üzerine Hz. Halid?Bu zehir eceli gelmeyen hiç kimseyi öldüremez. Yer ve göklerin Rabbi ve isimlerin en güzeline sahip olup ismi anıldığında hiç bir hastalığın zarar veremeyeceği Rahman ve Rahim olan Allah?ın adıyla? diyerek elindekini ağzına götürdü ve çevresindekilerin engel olmaya çalışmalarına rağmen içti. Bunu gören Amr

Sad bin Ebu Vakkası Kufelilerin isteğine uyarak sorguya çekmiş -suçsuz bulmasına rağmen- azletmiştir. Hz. Muhammed'de kendisinden daha faziletlilerin bulunduğu bir orduya Hz. Üsameyi komutan, Mekke'ye de genç yaştaki Tulekadan Attab bin Esid'i vali yapmıştır. Bunların örnekleri çoktur.

2- Lakin bir dağılınca bu kadar uzun süre beraber olmamıza rağmen sanki Malik'le ben hiç bir gece beraber olmamışız gibi oldu.

Vakıdi, c. 3, s. 977, İbn Sa'd, Tabakatü'l-kübra, c. 1, s. 294, Taberi, c. 3, s. 151.

Şerif el Murteza, eş-Şafi fil-İmame, IV,163-167

Cevap 2: Bu hem mantıken hem dirayeten hem de tecrübi olarak absürt bir iddiadır. Bir dindarın bir ameli yapıyorsa diğerini de yapacağını kıyas etmeden evvel kafayı kaldırıp bir çevreye bakmak gerekir. Her oruç tutan namaz kılıyor mu? Her zekat veren ve oruç tutan namaz kılıyor mu? Her Hacca giden oruç tutan zekat veriyor mu? Vermiyor. Çevremizde bunun örneklerini görebileceğimiz gibi el-Murteza'nın bu iddiası Siyer kayıtlarına da aykırıdır. Beni Temim, Hz. Ebu Bekir'den evvel Efendimiz Resul-i Ekrem'e isyan etmişlerdi. Gönderilen zekat memuru Büsr b. Süfyan'a Engel olmuş ve onu kaçmak zorunda bırakmışlardı..

Hüseyin Algül, İslam Tarihi, İstanbul 1997, II, 219.

İddia 14: Hz. Halid öldürmede işkenceye ve aşırıya kaçmıştır.

AÇIKLAMA:

- Dört mezhebe göre ister gerdeğe girmeden önce, ister gerdeğe girdikten sonra eşlerden biri İslam'dan dönerse evlilik akdi geçersiz olur. Fakat ayrılığın meydana gelmesinin irtidattan sonra mı yoksa iddetten sonra mı meydana geldiği konusunda ihtilaf etmişlerdir.

halit, malik'in karısına el koyabilmek için öldürdü. nitekim öldürdükten sonra malik'in da karısı ümmü ye el koymuştur.

2. Tarih i İbn i Esir c3 sf 149

Ekonomik Sebep

c) Aynı dili daha evvel de kullanması: .. Kabilesini topladı ve onlara şöyle dedi: ?O adam öldü!. ( Bkz. Külai, 95. ) Resulullahın Risaletine inanmış bir kişinin Resulullah'tan O adam öldü diye bahsetmesi küfrüne açık delil olmasa bile imani problemler yaşadığının belirtisi olarak kabul edilmelidir..

Taberi, II, 325.

<u> a) Duruma bakılırsa Hz. Ömer ile Hz. Ebu Bekir Hz. Halidin Maliki öldürmesi husunda farklı düşünüyorlardı. H </u>z. Ömer aleyhte düşünmesi Hz. Ebu Bekir'in daha yumuşak kanaatine etki etmez. Müçtehitlerin herhangi bir konuda farklı düşünmeleri doğaldır. Hz. Ömer kendince haklıdır, Hz. Ebu Bekir de kendi bakış açısına göre haklıdır. Hz. Ömer'in aleyhte bir oyu varsa Hz. Ebu Bekir'in halife olmasını da hesaba katarsak lehte 2 oyu vardır. Hz. Ebu Bekir kendi hilafetinin sonuna kadar Hz. Halid'i ordu başkomutanı olarak tutmuştur..

Halid bin Velid Peygamberin sakalından bir tutamı sarığında taşıması İbn Sad, V,34, Vakıdi, Fütuhuş-Şam..

ben şöyle düşünüyorum:

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 974.

- Halidb. Velid?Allah yolunda cihat, çok defa beni okumaktan alıkoydu? demiştir. Yine, Halid b. Velid?Cihad yüzünden Kur?an?ın birçok yerini öğrenemedim? demiştir.

Hz. Safiye?nin iddet konusu:

Ayrıca bkz.:

ı. İbnü'l Esir el-Kamil?inden:... Diğer taraftan Veki ve Sema'a ise yaptıklarının çirkin olduğuna anlayarak dönüş yaptılar, isyana kalkışmadılar ve zekatlarını çıkarıp verdiler.. Onlarla birlikte Hz. Halid'i karşılama alternatifi de olmasına rağmen o son anına kadar merkezi idareyle ve islamla inatlaşma yolunu tutup zekatı vermemeyi dava edindi. Cezayı da bu anlamsız inadıyla kendi kendine kesti..

Belazüri. s. 144-145; Kelai, s. 81-82

Algül, II, 218.

İbnü?l-Esir, II, 334.

Akbulut, 137.

MALİK B. NÜVEYRE

Delilleri: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

2-Hz. Ebu Bekir döneminde bahımsızlık hareketleri-Yrd. Doç. Dr. Ramazan Hurç: http://portal.firat.edu.tr/Disaridan/_TEMP/278/file/1998-1/HZ%20EBUBEKR%20DONEMINDE%20BAIMSIZLIK%20HAREKETLER. pdf

- Adamın biri Halid b. Velid?e?Rumlar çok fazla, müslümanlar ise çok az? dedi. Halid

<u> a) Hz. Halid bin Velid 'in Malik'i öldürüp karısına tecavüz ettiği mantığı ateistlerden araklanmış bir mantıktır. Onlara göre aşağıdaki örnekte de Hz. Ali esireye tecavüz etmiştir. Eğer bu mantık geçerliyse!? Hz. Halid hakkında da uygulanabilir!: </u>

1. a) Düşmanla iş birliği yapması, silah ve savaşçı gücüyle iç huzuru tehdit etmesi, ve stratejik ittifaklar kurarak isyan etmesi... Bu ittifakı sonlandıran etken de yine kendi pişmanlığı veya fikir değiştirmesi değil ittifak yaptığı Secah?ın planlarını değiştirip bölgeyi terk etmesi ve bu yüzden ortada kalmasıdır. Mütenebbi Secah?a tabi olup onun emrine girmesi.. Yiğit! Malik?in himayesine sığındığı Secah edepsiz bir kadındı.. Hristiyan bir kahindi. Medet ya Resulullah deme yerine?medet ya Secah?diyen Malik, Secah?ın değişen hesaplar gereği pılını pırtısını toplayıp bölgeyi terk etmesi üzerine şaşkın ördekler gibi bir başına kalakalmıştı. Artık Secah?ın kanatları altına sığınamayacaktı. Tabiri caizse Secah Malik?i kullanmış sonra da buruşturup atmıştı. İslamiyette kalıp Resulullah?ın sahabisi unvanıyla Secah gibi bir terbiyesiz Mütenebbiyle savaşmak gibi gıpta edilecek bir yol varken, onun değirmenine su taşıyıp, kendini böyle bir kişiye kullandırıp, umduğunu bulamayınca da Hz. Halid?e biz de müslümanız hikayesi anlatmak zorunda kalmıştı.

Secah'ın evlenme teklifine olumlu cevap vermesi üzerine Müseyleme, şu şiiri söyledi:

10. Tarih ul Hamis c2 sf 233,333.

Ey Allah'ın Resulü ?şöyle yap dedin, öyle yaptım? diyerek Allah Resulü'nün emirlerine kelimesi kelimesine değil, harfi harfine; hatta virgülü virgülüne itaat eden Hz. Halid :

1- Biz bir zamanlar Cezime denen kişinin nedimleri gibi hep beraberdik. Öyle ki "bu ikisi artık hiç ayrılamazlar" deniliyordu.

-Ebu Katade el-Ensari , Ebu Bekr 'ın yanına geldi ve ona Malik b. Nüveyra ile arkadaşlarının Halid tarafından katledildiğini anlattı. Ebu Bekr buna çok öfkelendi. Sonra da Malik'in varislerine kan diyeti ödeyip alınan esirlerle malları iade etti. Anlatıldığına bakılırsa, bu Malik b. Nüveyra çok yiğit bir süvari olup kavmi arasında sözü dinlenen ve kendisinde kibir vardı. Ona zekat develerini ürküttüğü için, Ceful-ürküten lakabı takılmıştı. Bu zat Peygamberimizin yanına gelip müslüman oldu. Efendimiz da onu zekat develerinin işine tayin etti. Sonra bu adam da dinden döndü. Bu harpte Halid'le karşı karşıya gelince Halid'e: "Ben namazı kılarım ama zekatı vermem." dedi. Hz. Halid ona: "Sen namazın zekatla beraber olduğunu bilmiyor musun? Bunlardan biri olmadan diğeri kabul edilmez." deyince: "Evet senin Peygamberin de böyle söylerdi." dedi. Halid da ona: "Sen onu kendi Peygamberin olarak kabul etmiyor musun? Vallahi öyle istiyorum ki, senin boynunu vurayım." dedi. Sonra uzun süre münakaşa ettiler. Artık Halid onu öldürmeye karar verdi, Ebu Katade el-Ensari ile Abdullah b. Ömer , Halid b. Velid'le öldürme konusunda konuşmak istediler ise de, onların sözleri pek hoşuna gitmedi ve Dırar b. El-Ezver'e: "Şu adamın boynunu vur!" dedi. O esnada Malik orada bulunan hanımına doğru döndü ve: "İşte beni öldüren bu kadındır." dedi. O son derece güzeldi. Halid de: "Aksine o değil, seni Allah öldürdü, zira İslamdan döndün" deyince, O: "Ben hala Müslümanım!" dedi. Halid yine Dırar'a: "Vur şunun boynunu!" emirini verdi. O da boynuna kılıçla vurunca Malik'in başı kopup orada içinde yemek pişmekte olan bir tencerenin sacayağından birine kadar yuvarlandı. Sonra Halid b. Velid bu kadınla evlendi. Bu konuda Ebu Züheyr es-Sa'di'nin söylediği beyitlerden biri de şudur:

Şibli, IV, 56

Cevap 9: Yazarın gerçekten çok tuhaf bir polemik analışıyla fikrini ispat etmeye çalıştığını görüyoruz. Oysa mürtede nasıl muamele edilmesi gerektiği hakkında ehli sünnet mezhepleri arasında bile ihtilaf vardır. Hz. Ömerin söyledikleri bir miktar Hanefi fıkhına uygunken Hz. Halid'in muamelesi Hanbeli fıkhına uygundur. Yine aynı şekilde sahabiler arasında da bazılarının görüşü bazı mezheplere diğerlerinin görüşü de diğerlerine uygundur. Hz. Halid bin Velid keyfi bir iş yapmamıştır. O dinde yeri olan bir muamele yapmıştır. Ancak Hz. Ömerin içtihadı farklı olduğu için Halidin uygulamasını beğenmemiştir.. Böyle ihtilaflarda bir tarafı tamamen haksız çıkarmak gibi bir misyonumuz olamaz. Bu ihtilaflar içtihad çerçevesinde olduğunun delili fıkıhtaki benzer farklılaşmalardır. Hz. Ömerin mürtet hakkındaki hükmü daha yumuşak Hz. Halid'in ise daha sertti. Ancak her iki taraf ta içtihat ettiler ve bu içtihadları kabul gören içtihatlardan olduğunu da 4 hak mezhebin bu konuya benzer yaklaşımlarında bulabiliriz. İçtihat eden taraf kendi fikri daha doğru olduğunu savunabilir.. Hz. Ömer'in eleştirel tavrını bu amaçla yapılmış bir tepki olarak değerlendirmek gerekir.

İşlenen fiil Hz. Halid'in ordusunun vahşiliği..

- Hire?nin ileri gelenlerinden Amr b. Abdilmesih?in -ki kendisi hristiyandı- İbn Bukayle adlı bir hizmetçisi vardı. Bu hizmetçi daima kuşağına bağlı bir kese taşırdı. Bir gün Halid b. Velid, keseyi İbn Bukayle?den alıp içindekini eline boşaltarak?Ey Amr! Bu nedir? diye sordu. Amr

İddia 2: Şii müelliflerden Şerif el-Murtaza, her namaz kılanın zekatını verdiği düşüncesinden hareketle Beni Temim ve Malik b. Nüveyre?nin namaz kıldıkları halde zekat vermemelerini imkansız görmektedir.

Hanbeli fıkhına göre Hz. Halid'in yaptığında en ufak bir kusur veya şaibe yoktur:

Üçok, 143.

Vakıdi, 99.

Taberi, II, 274; Hz. Ömer, Halid?i azlettiği gibi, malına da el koyacaktır, Taberi, II, 357.

Belazuri, I, 425.

İbn İshak, İbn Hişam, Sire, c. 4, s. 208, Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 976, Taberi, Tarih, c. 3, s. 151, İtan Esir, Kamil, c.2, s. 2888.

Malik b. Nüveyre, Cezire diyarından geldiği zaman Secah ile işbirliğine koyulmuştu. Ancak Secah, mel'un Müseyleme ile buluşup birleştiği, sonra ülkesine döndüğü zaman Malik b. Nüveyre bu yaptığına pişman olup kendisini kınamaya başlamıştı. O, Bitah denilen mekanda konaklamaktaydı. Halid, ordusuyla birlikte Bitah üzerine yöneldi. Ancak Ensar grubu ondan geride kaldılar ve:

İbn İshak, İbn Hişam, Sire, c. 4, s. 207, Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 976, Taberi, Tarih, c. 3, s. 150-151, İbn Esir, Kamil, c. 2, s. 287-288.

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 212, Taberi, c. 3, s. 152.

a) Küfür içerikli şiirler söylemesi başka bir açıdan irtidat ettiğine şahadet eder.

Malik B. Nüveyre El-Yerbui Et-Temiminin Kıssası

d-) d. i. a

Bağımsızlık Arzusu

el-Musevi, en-Nass vel-İctihad,126

Hz. Halid'in Komutanlıktan alınışı ile ilgili olarak bir çok sebepler ileri sürülmektedir. Bu sebepleri şöyle sıralayabiliriz: Hz. Halid sert mizaçlı olması, Kendi fikrinden başkasına fazla kıymet vermemesi. Hatta bazı işlerde hilafet merkezinin görüşlerine de müracaat etmemesi... Komutanlıktan alınışının ikinci sebebi ise, müslümanların genelinde şöyle bir fikir oluştu, Fetihlerin gerçekleştirilmesi Hz. Halid'in kabiliyet ve kahramanlığından kaynaklanmaktadır. Fetihlerin yegane sebebinin Hz. Halid olarak gösterilmesi elbette bir yanlışlıktı. Savaşların zaferlerle neticelenmesinde onun dehasını da göz ardı etmek mümkün değilse de ondan ibaretmiş gibi göstermekte doğru değildir. Gerçeğe en yakın sebep budur..

C-Rivayetlerdeki Seyf bin Ömer faktörü :

b) Merkezi hükümete başkaldırı anlamında zekat vermemek: Bunların zekatı vermemeleri, merkezi bir hükümete vergi vermemek ve tabi olmamak anlamını da taşıyordu. O dönemin şartları içinde vergi olarak verdikleri zekatı, Kureyşlilerin kullandığını düşünerek bir taşra ırkçılığı içerinde düşmanlık besledikleri Kureyş?e bu vergiyi vermek istemiyorlardı. Bu tavrın temelinde gizli bir Kureyş karşıtlığı, Kureyş?e siyasal bağlılığın reddi ile birlikte, onlara mal vermeme arzusu bulunuyordu. Zekat toplamayı?Kureyşlilerin mallarını yağmalaması? şeklinde değerlendiriyorlardı. Mallarının paylaşımına taraf değillerdi?

İbn İshak, İbn Hisam, c. 4, s. 309-312, Vakıdi, c. 3, s. 977-978, Taberi, Tarih, c. 3, s. 151-152.

Halid b. Velid?in Malik b. Nüveyre'yi öldürmesini ele alırken iki noktanın aydınlatılması gerekir: Bunlardan birisi, Ebu Katade el- Ensari?nin itirazı; ikincisi, Halid?in onun karısı ile evlenmesidir. Malik ve arkadaşlarını yakalayıp Halid?e teslim eden Ebu Katade, onların kendileriyle birlikte namaz kıldıklarını ileri sürerek öldürülmelerinin doğru olmadığını ısrarla ifade etmiş; başkumandanının aynı görüşü paylaşmadığını ve onu öldürdüğünü görünce de orduyu terk edip Medine?ye dönmüş ve Hz. Ebu Bekir?e şikayette bulunmuştur. Ebu Katade?nin gördükleri doğrudur; bu doğruya göre verdiği karar da kendisi bakımından haklıdır. Ancak başkumandanı bakımından, onun bu doğrulan kabul edilmemiştir. Çünkü Halid için gerçek başkadır. Şöyle ki, Malik b. Nüveyre, Hz. Peygamber?in zekat amili olmasına rağmen, vefatını öğrenir öğrenmez kabilesinden topladığı mallan sahiplerine iade etmiş ve Medine?ye göndermemiştir. Yalnızca bu suç, onun öldürülmesi için yeterli sebeptir. Kaldı ki onun aleyhine delil teşkil eden başka suçlan da vardır ve bunların hepsini başkumandan bilmektedir. Bunlardan ilki, onun söylediği şiirlerdir ki irtidad ettiğinin açık delilidir. İkinci bir husus Mütenebbi Secah?a tabi olması; ona karşı çıkmamasıdır. Ve son olarak İbn İshak?ın rivayetinde açıklanan ifadeleridir. Hz. Peygamber?den?sizin arkadaşınız? şeklinde bahsederek Hz. Peygamber?e inanmadığım adeta Halid?in önünde ilan etmiştir. Bütün bu noktaları gören, bilen ve tesbit eden Halid b. Velid, haklı olarak onu suçlu bulmuş; Ebu Katade?nin namaz kıldığını söylemesini, doğru olmakla birlikte kabul etmemiş; Malikin korkudan öyle davrandığına hükmetmiştir. ( Fayda, Halid b. Velid, 270-271.) Malik'in öldürülmesi üzerinde durulurken, Halid?in onun karısı Ümmü Temim ile evlenmesi en fazla dikkati çeken bir mesele olmuştur. Bizim esas aldığımız rivayetlerde, Hz. Ebu Bekir?in bu izdivaca kızdığı, hatta Halid?e onu boşamasını emrettiği gibi hususlara hiç yer verilmediğini görüyoruz. Bu izdivaçla alakalı birçok detayı nakleden Seyf bile, Halifenin onu boşaması için emir verdiğini zikretmekle birlikte, Halid?in onu boşayıp boşamadığına dair hiç bilgi vermemektedir. Bu hususta kesin olan nokta, Butah?tan sonra Müseylime ile yapılan savaş esnasında Halid?in bu hanımının hala onun çadırında olduğudur. Bu evlilikte, yadırganması ve tuhaf bulunması gereken en önemli husus, eskiden beri cari olan Arap geleneğine de aykırı bir şekilde, savaş meydanında ve savaş günlerinde bu izdivacın yapılmasıdır. (Fayda, Halid b. Velid, 272. Malik b. Nüveyre?nin öldürülmesi konusu hakkında bkz. Vakıdi, Ridde, 103-109; el-Belazuri, Futuh, 137-138; et-Taberi, Tarih, III, 278-280; Şerif el-Murtaza, eş-Şafi fi?l-imame, IV, 161-167; fon Ebi?l-Hadid, XVII, 202-214; İbn Kesir, el-Bidaye, VI, 326-27; Ebu Halil, 69-71; Fayda, Halid b. Velid, 264-272.)

İddia 8: Buna göre; Halid?in haklı olarak Malik?i öldürmesi ve eşiyle hemen evlenip zifafa girmesi doğrudur Ancak durum böyleyse, başta Halid?in kendi yanındaki askerler, Medine?de halife ve diğer sahabilerce niye tenkit edilmiş ve özür dilemek zorunda kalmıştır? sorusuna cevap vermek güçtür. Ayrıca bu tür anlayışlara göre; madem Halid suçsuzdur ve Malik ölümü hak etmiştir, öyle ise neden diyet ödenmiştir sorusu izah edilememektedir.

- Bineklerinizi hazırlayın, yağmalamak için hazırlıklı olun. Sonra da büyük kalabalığa hücum edin. Onları bizden koruyacak bir engel yoktur. Sonra onlar, Secah'a yardım etmek üzere sözleştiler. Sözcüleri şöyle dedi:"Tağlibli bacımız adamlarıyla ve kardeşlerimiz olan eşraftan bazı kimselerle yanımıza geldi. Aramıza bir davet bıraktı. O, son devir adamlarımızın yaşındadır. Onlara az bir şey verecek değiliz ve o bize geldikten sonra da düşmana teslim edilecek değildir. Düşleriniz ve fikirleriniz bozulmasın, eteklerinizi doldurup ona vereceğiniz akşamda da sapmayın."Utarit b. Hacib de bu konuda şöyle demişti: "Peygamberimiz kadın oldu. Onu tavaf ediyoruz. Diğer insanların peygamberleri ise erkekler oldular?

Allah Rasulü'ne gönülden bağlı Hz. Halid:

- Git kavmine söyle. Bir duyuruda bulun: "Allah Rasulü Müseyleme b. Habib, Muhammed'in size farz kıldığı iki namazı, yani sabah ve yatsı namazını üzerinizden kaldırmıştır."

?Evet. Fakat ben bunu bu kişi için çok görüyorum? dedi. Ben de,

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 208, Vakıdi, c. 3, s. 976, Taberi, c. 3, s. 151, İbn Esir, Kamil, c. 2, s. 288.

Tahir b. Aşur ve Zahidul Kevseri bu rivayetlerin yalancıların aktarması olduğunu, Halid?in bir müçtehit olarak hata ettiği şeklinde bir savunmada bulunmaktadırlar. Bu durumda Halid, yaptığı bıı hareketi ile müçtehit olarak bir sevap da kazanmış olmaktadır Ancak bu savunmalarla Halid'i eleştiren diğer sahabilerin durumu ne olacaktır? düşünmek gerekir. İbret verici savunma için bkz. Bkz. Zehebi, Tarihu'l İslam, Beyrut 1990, III, 34, 2. dipnot.

Cevap 3: Şii müelliflerin yalanlarını delillendirebilmek için ahlaksız ve Yalancı peygamber Secah'a tabi olmuş Malik'ten medet ummaları, onların mezhebinin ne derece zayıf olduğunun delilidir. Mürtet Malik ile Efendimizin büyük Sahabisi Hz. Halid arasındaki fark iki mezhep arasındaki farkı belirlemeye yeter.. Kişi sevdiğiyle beraberdir. Onlar ahirette Mürtet Malik'le biz ise inşallah Halid bin Velid'le komşu olacağız..

yalancı, bizim için Kureyş?in doğru olan peygamberinden daha iyidir.? demişti. Yine Yemame?den getirilen esirler, ?Bizim kabileden bir peygamber, Kureyş?ten olan bir peygamberden daha sevimlidir.? demişlerdi. Araplar arasındaki bu tür düşüncelere şaşmamak gerekir. Benzer bir tavır, Huneyn Savaş, esnasında Safvan b. Ümeyye tarafından söylenmişti. Müslümanların mağlubiyeti sırasında o sırada müşrik olan Safvan, "Vallahi, Hevazinlerden birinin hakim olmasına Kureyşilerden bir kimsenin hakim olmasını tercih ederim.? demişti.

İbn Kesir, V, 15.

Tevbe, 103.

Belazuri, Fütüh, 107.

(Dört Halifeyi farklı okumak-1 Mehmet Azimli )

Feyz-i Kaşani, II,683-85

Secah'ın mehri işte bu oldu. Allah ikisine de lanet etsin.

Beni Temim kabilesi, irtidad zamanında kendi aralarında ihtilafa düştüler. Kimi irtidad edip zekat vermedi. Kimi de mallarının zekatını Hz. Ebu Bekir'e gönderdi. Bir kısım adamları da sonucu görmek için beklemeye başladılar. Onlar bu halde iken Secah binti Haris b. Süveyd b. Akfan et-Tağlibiyye adındaki Cezireli bir kadın yanlarına geldi. Bu kadın Arap Hristiyanlarındandı. Peygamberlik iddiasında bulunuyordu. Beraberinde, kavminden ve kendilerine katılanlardan oluşan bir ordu vardı. Ebu Bekir es-Sıddık'la savaşmaya karar vermişlerdi. Bunlar, Beni Temim kabilesinin yaşadığı yerlere uğradıklarında, kendilerine katılmaları için Beni Temimlilere çağrıda bulundular. Beni Temim kabilesinin büyük bir çoğunluğu onların bu çağrısına icabet ettiler. Secah'ın çağrısına icabet edenlerden bazıları şunlardı: Malik b. Nüveyre et-Temimi, Utarit b. Hacib ve Beni Temim kabilesinin başta gelen emir ve eşrafından bir topluluk. Bir grup da Secah'a katılmayıp geri durdular. Sonra aralarında savaş yapmamak üzere anlaştılar. Ancak Malik b. Nüveyre, onunla vedalaşırken onu geri dönmekten caydırdı ve Beni Yerbu kabilesiyle savaşmaya teşvik etti. Sonra insanlarla savaşmak üzere görüş birliği ettiler. Ancak, "Önce kiminle savaşalım?" dediler. Secah, onlara seçili bir cevap verdi:

- Senin peygamber olduğuna şahadet ederim.

7. Tarih ul Hamis c2 sf 233.

Besmele İle İçtiği Zehirin Halid b. Velid?e Tesir Etmemesi :

Malik öldürüldükten sonra Hz. Halid bin Velid onun hamını ile evlendi. (Vakıdi, Ridde, 107.) Halid?in ancak iddeti dolduktan sonra, onun dul hanımı ile evlendiğini nakledenler de bulunmaktadır. (A. Mahmud Subhi, Nazariye, 275.

6. Tarih i İbni Kesir c6 sf 321.

Peygamber onların üzerine Uyeyne b. Hısn?ı göndermişti..

- Halid b. Velid?Sevdiğim bir gelinin bana hediye edildiği veya erkek bir çocuğumun doğduğu müjdesinin verildiği gece benim için, muhacirlerden oluşan bir müfreze içinde olup sabahında düşmanla karşılaşmayı beklediğim ayaz ve buzlu bir gece kadar güzel değildir? dedi.

İbn Esir, Usdu'l-gabe, c. 1, s. 128.

Diyarbekri, Tarihu'l-hamis, c. 2, s. 118, Halebi, İnsanu'l-uyun, c. 3, s. 216.

Arabistan?daki zayıf kabileler, genelde güçlü olan kabilelerle ittifak kurup onların himayelerine sığındıkları için, Hz. Peygamber?in güçlenmesi üzerine ona tabi olmuşlar ve bu sayede onlara güven gelmiş, oluşan yeni düzende daha önce ezilen güçsüz kabileler rahat bir nefes almıştı. Ancak bu durumdan eskiden beri zayıfı ezip yağmalamakla geçinen güçlü kabileler hoşlanmamıştı. Hz. Peygamber?in hastalanmasının duyulması ve ardından vefatı, bunlar için iyi bir fırsat olmuş, sahabenin arasındaki halife seçimi ile ilgili problemleri de hesap edip fırsatı değerlendirmek istemişlerdi. Bir de bunlara liderlik arzusu ile kabilelerin önüne düşen bir kısmı kahin veya siyasi liderlik arzusu içinde bulunan kişiler de eklenmişti. Bir kısmına yalancı peygamberler denilen bu kimseler, Medine?ye boyun eğmiş bulunan bu kabileleri, kendi nüfuzları etrafında toplamak amacıyla Hz. Peygamber?i taklit ederek yeni bir din kisvesi altında hareket ettiler. Putperestliğe davet etmediler. Onların isyanına, devletin temsilcisi olarak bazen halka ters muamelelerde bulunan Müslüman zekat görevlilerinin kötü hareketlerinin de etkisi olmuştu. Arabistan?da meydana gelen bu isyanları tek bir nedene bağlayıp değerlendirmek çok doğru değildir. Hz. Peygamber döneminde başlayıp Hz. Ebu Bekir döneminde devam eden ve sonuçta Hz. Ebu Bekir?in kararlılığı ile bastırılan ridde hareketlerinin sebeplerini kısaca şu başlıklar halinde inceleyebiliriz:

- "Otur? dedi. Muaz radiyallahu anh ise:

K- Rivayetlere göre Hz. Halid bin Velid

Ayrıca Hz. Halid Hz. Ömer'den daha hayırlısı yani Hz. Ebu Bekir tarafından görevde tutulmuştur.

Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatu?s-Sahabe, Akçağ Yayınları: 1/107.

"Kızma! buyurdular, zira onun humustaki hissesi aldığından fazladır." "

Hz. Peygamber?in Halid b. Velid?i Necran?a Göndermesi

Secah, Halid b. Velid'in Yemame topraklarına yaklaştığını duyunca, dönüp memleketine gitti. Arazilerinin yarısının haracını Müseyleme'den aldıktan sonra Cezire'ye döndü. Orada kavmi Beni Tağlib arasında Muaviye'nin zamanına kadar kaldı. Hilafeti Hz. Hasan'dan devraldığı zaman Muaviye, Beni Tağlib kabilesini yerlerinden sürgün etti. Bununla ilgili açıklama ileride gelecektir.

M. Asım Köksal, İslam Tarihi, Köksal Yayıncılık: 7/187-193.

Geniş bilgi bkz. Balcı, 59.

<u>Bu rivayetin yorumunda Azimli, Vakıdi'nin bu kitabını hikayelerle dolu diye tavsif etmiştir.</u>

D-Bu konuda Seyf b. Ömer?in rivayetlerini esas

Secah Ve Beni Temim Olayı

- "Onu yakaladık ve boynunu vurduk."

Malik B. Nüveyre

Şibli, IV, 62, 1. dipnot; Apak, 72.

a)Malik?in öldürülmesi,

Julies Wellhausen, İslam'ın En Eski Tarihine Giriş, çev: Fikret Işıltan, İstanbul 1960, 5.

İsabe, I/414 .

Büyüklerin kendi aralarında kızgınlık icabı söylediği sözler diğerlerine delil olmaz

Hz. Peygamber?in Halid b. Velid?i Yemen?e Göndermesi:

«Bir zamanlar onunla iki arkadaş gibiydik;O kadar ki: Bunlar ayrılmazlar denildi.

Hanefi ve daha sahih görüşlerinde Hanbelilere göre: (2) Canda kısas ancak kılıç ile yapılır. (3) Bu ister öldürme suçu kılıç ve benzeri ile işlenmiş olsun, ister bizatihi haram olan büyü, şarap içirmek ve lutilik yapmak sonucu olsun, ister taş ve sopa gibi ağır bir aletle gerçekleşmiş olsun, ister taş ve sopa gibi ağır bir aletle gerçekleşmiş olsun, ister suda boğma, yakma, hapsetme, bir duvar üzerine yıkma, bir organın kesip sonra boynunu vurma şeklinde olsun, isler sözü geçen hususlar dışında bir cinayet sonucu ölmüş olsun, her mezhebe göre kısas şartları gerçekleşecek olursa, kısas hakkına sahip olanlar kılıç ile kısası uygular. Kendisine kısas uygulanan kimseye eğer öldürme kılıçtan başkası ile olmuşsa, ona yaptığı gibi yapılmaz. Çünkü bu bir müsle olur, bu ise yasaklanmıştır. Böyle bir uygulamada fazladan bir azap verme vardır. Fakat kanın velisi olan kişi caniyi bir kuyuya atmak yahut onu bir taş ile, yahut bir başka şekilde öldürürse kendisi tazir edilir ve kısastaki hakkını da almış olur. Bu görüşte olanlar, Hz. Peygamber 'in: "Ancak kılıç ile kısas yedilir." (4) hadisini delil göstermişlerdir. Maliki ve Şafıilere göre: Katil nasıl öldürmüşse kendisi de öyle öldürülür. Yani öldürene cinayet işlerken yaptığı işin aynısı yapılır. Eğer demir ya da kılıç gibi keskin bir şey ile vurmuşsa yahut yüksekçe bir yerden onu atmış veya boğmuş, aç bırakmış, suda boğmuş, yakmış ve buna benzer her hangi bir yolla yapmışsa o da aynı yolla öldürülür. Fakat veli bu yollardan vazgeçip kılıçla

-Halid b. Velid seferi tamamlayıp Medine'ye geldiğinde Hz. Ömer ona: Bire Allah düşmanı! Sen Müslüman bir adamı öldürüp sonra da onun hanımına sahip oldun öyle mi.! Seni mutlaka recmetmeliyim, dedi. Yine İbnu'l Esir, Ebıı Katade 'ın onların ezan okuyup namaz kıldıklarına şahadet etmişti, dediğini ilave eder.

Şibli, IV, 55; Sabri Hizmetli, İslam Tarihi, Ankara 2006. 418.

Müslim, Fezail 1.

g) Sahabeden İbni Ömer ve Ebu Katade gibi öldürülmesine karşı olanların yanında, <u>Hz. Dırar b. el-Ezver</u> gibi iman ve küfür mücadelesinin en büyük simalarından biri de Halid bin Velid?le aynı düşünüyordu.. Dırar bin Ezver?in küfürle mücadelesinde tasavvur sınırlarını zorlayan hikayesi için bkz : http://kitap.mollacami.com/hayatus-sahabe/hz-dirar-ibni-ezver.html

(M. Asım Köksal, İslam Tarihi, Köksal Yayıncılık: 7/193-194.)

ıı. Dahası Malikiler ve Hanbelilere göre mürtedin Tevbeye çarılması vacip değildir:

sen hala şuna cevap vermedin

Cevap4 : <u>Tarihin bize naklettiğine göre Malik zekatı Hz. Ali iş başına geçecek zamanına kadar ertelemekten ziyade?Onların adamı öldü.</u> Bizde zekattan kurtulduk? modunda idi. Rivayetlerin hepsinde bu husus açık olarak geçer. Rafıziler işine gelen yerde Taberi, Belazuri, Vakıdi gibi kaynaklardan gelen zayıf rivayetlere değişmez kanun gibi sarılırken hesaplarına gelmeyen yerde bu kitaplara tamamen sırt dönmeleri fırsatçılıklarının ve tutarsızlıklarının bir göstergesidir.

Sallabi, 303.

<u> Bu durumda hikayelere karşı zaafı olan aynı Vakıdi' den yapılan lehteki alıntıların hükmü nedir? Onların sabit olduğu kabulünden hareketle ortaya dökülen fikirler ne olacak? </u>

Yermük Savaşında Halid b. Velid?in Bir Adama Bu Hususta Söyledikleri

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 207, Vakıdi, c. 3, s. 975, İbn Sa'd, c. 1, s. 294, c. 2, s. 161, Taberi, c.3, s. 150, İbn Esir, Kamil, c. 2, s. 287.

ı. Hz. Halid Malik'i dinden çıkmakla suçlamakta haklılığı:

Taberi, II, 273; İbn Kesir, V, 27; rivayet, sadece başın yakılmasından bahsetmektedir. Bu durum bazen cesetlerin?kazanlara doldurulup pişirildiği" şeklinde yanlış algılamalara sebep olmuştur ki doğru değildir. Bkz. İsrafil Balcı, ?Rivayetin Metne Dönüştürülmesinde Ravi Tasarrrufuna Seyf b. Ömer'den Örnekler?, İslami İlimler Dergisi, c. 3, sayı: 2, 2008. 121.

Şiiler göre Seyf: http://www.velayet.com/Forum/farkli_bir_sahtekar_masallar_kahramani_seyf_ibni_omer_temimi-t2232.0.html

Medine'ye Gelen Beni Temim Heyetinin Hitabet ve Şiirde Peygamberimiz Aleyhisselamın Hatip ve Şairleriyle Yarışmaya Kalkışmaları

- Abdurrahman ile Halid b. Velid arasında bir münakaşa oldu. Halid

Malik b. Nuveyre?nin Öldürülmesi

2. Suçsuz insanların ölümüne sebep olması:

Hz. Üsame, kendisine verilen vazifeyi yerine getirmek için hemen sancağı alarak şehrin dışına çıkıp ordu karargahını tekrar kurdu. Bunu duyan Müslümanlar da hazırlanarak tekrar orduya katıldılar. Bazı Müslümanlar, Üsame'nin çok genç olduğunu ileri sürerek değiştirilmesini istediler. Hz. Ebu Bekir ; "Ben onu nasıl değiştirebilirim, onu Allah Rasulü tayin etti." diye cevap verince, onlar da hemen isteklerinden vazgeçtiler. Bkz: http://kitap.ihya. org/muhtasar-islam-tarihi/konu-1121.htm

Hz. Ebu Bekir döneminde isyan eden grupların bir kısmı, dini gerekçelerle isyan etmişti. Yeni din, bir kısım Araplar arasında istenilen derecede yayılmamış, dini bilgileri sathi olmaktan öteye geçememiş, bir anlamda Müslümanlara sığınmaya mecbur kaldıkları için dini kabullenmiş gibi görünmüşlerdi. Kur?an?m tabiriyle İslam, onların gönüllerine yerleşmemişti. Bu sebeple bunların Müslüman topluluktan ayrılmaları kolay oldu. Nitekim daha önce Müslüman iken isyan eden liderlerden yakalanıp getirilen Uyeyne b. Hısn?a hitaben Medineli çocuklar, ?Ey Allah?ın düşmanı iman ettikten sonra kafir mi oldun?" dediklerinde o, ?Allah?a yemin ederim ki bir an olsun bile iman etmemiştim." demişti.

Malik?in kardeşinin ağlaması üzerine onu teselliye çalışan Hz. Ömer'e Malik?in nasıl biri olduğunu anlatırken onun misafirin yolunu bulup gelebilmesi için sabaha kadar ateş yaktığını belirtmiştir. Belazuri, Futuh, 143; İbnü?l-Esir, II, 359; Balcı, Malik'in kardeşinin diyet için geldiğinde ateşte yakılmasından bahsetmemesinden hareketle rivayetin gerçekle ilgisinin olmadığına delil gösterir. Ancak, bu durum olayın dönem şartları içinde adiyattan bir durum olarak değerlendirildiğini de gösterir. Kardeşi bu sebeple öldürülmesinden bahsetmiş, ancak öldürülme şeklinden bahsetmemiş olmalıdır. Kaldı ki cesedin yakılması durumu da rivayetlerde yoktur. İsrafil Balcı, ?Rivayetin Metne Dönüştürülmesinde Ravi Tasarrrufuna Seyf b. Ömer'den Örnekler?, İslami İlimler Dergisi, c. 3, sayı. 2, 2008. 121.

A-İslam Tarihi Kaynaklarına Göre Malik bin Nüveyre meselesi:

Fayda, 271; Hüseyin Algül, ?Hz. Ebu Bekir?in Hicretten Vefatına Kadın Dönemdeki Faaliyetlerine Genel Bakış", İstem, sayı; 6, Konya 2005, i 15,

Bu çok hassas konuyu 3 ayrı yazıda inceleyeceğiz. 1. yazıda önce lehte ve aleyhte söylenen şeylerin genel dökümünü vererek tüm malzemeyi harmana sereceğiz. 2. ve 3. yazımızda bu bilgilere yapacağımız atıflarla ve alıntılarla hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde Hz. Halid bin Velid?in büyüklüğünü göstereceğiz; bu hususta ortaya atılan hiç bir şeyi gizlemeyecek, tek taraflı bir bakış içinde olmayacak, aksine akla gelebilecek tüm iddialara yine akli ve nakli delillerle tatmin edici cevaplar bulmaya

?Bu, içeni bir saat içerisinde öldürecek bir zehirdir? cevabını verdi. Halid?in

Vakıdi, 97.

ibn-i İshak anlatıyor: Halid b. Velid 'ın yanına, Malik b. Nüveyra kendi kavmi olan Hanzala oğullarından bir grup adamla beraber getirildi. Hz. Halid de boyunlarını vurdurdu. Sonra Halid , Temim kabilesi topraklarında ilerlerken Temimli'lerden bir topluluğun etrafını sarıp silahlarını aldılar. Onlar: "Bizler Müslümanız." deyince onlara: Öyleyse silahlarınızı bırakın!" denildi. Onlar da silahlarını bıraktı. Sonra İslam ordusu namaza durunca onlar da birlikte namaz kıldılar. Abdulah b. Ömer 'dan oğlu Salim şöyle dediğini anlatır:

İbn. Şazan,133.

Ebu Musa el-Eşari radiyallahu anh tarafından gelen bir adam Ömer b. Hattab'ın huzuruna çıkmış ve hz. Ömer radiyallahu anh ona:

(İbn Abidin Durar-ul Muhtar 4/246) (El-Bahr-ür Raik 5/137)

d) Temim kabilesi ve Malik b. Nüveyre, yalnızca zekat vermemek suretiyle değil, aynı zamanda <u>Secah?ın</u> peygamberliğine karşı çıkmayıp onu kabul etmek suretiyle de irtidat etmişlerdir. Halid?in onu cezalandırılmasında bu husus da göz önüne alınmalıdır.( el-Belazuri, Futuh, 136-138; Külai, 108-109; Fayda, Halid b. Velid, 270. )

-Halid, onu hanımı için zulmen öldürdü. Zira daha önceden kadına aşıktı.

Caetani, Kuzey Arabistan?ın isyan etmediğini belirtir. VII, 232

?Ey Avf?ın oğlu, bir veya iki gün benden önce müslüman olmaklığınla bana karşı gururlanma!? dedi. Halid?in bu sözü Hz. Peygamber?in kulağına gittiğinde?Ne olursunuz! Ashabımı benim için bırakınız. Nefsimi elinde tutan Allah?a yemin ederim ki, eğer sizden herhangi bir kişi Allah yolunda Uhud dağı kadar altın verse sahabilerimin vermiş olduğu yarım avuç sadakaya yine yetişmez? dedi. Bundan bir müddet sonra Abdurrahman b. Avf ile Zübeyr arasında münakaşa oldu. Hz. Halid?Ey Allah?ın Peygamberi! Sen Abdurrahman?a cevap vermekten beni menettin. İşte Zübeyr ona küfrediyor? dedi. Hz. Peygamber

Cevap 1: Malik b. Nüveyre?nin Medine?ye gelip Hz. Ebu Bekir ile böyle konuştuğuna dair rivayetler, Şia kaynaklarından başka eserlerde bulunmamaktadır.? Mezhebe özel? bu tarz hikayeler bir annenin uykuya yatırdığı yavrusu için söylediği masalardan öte bir değeri yoktur.. Mezhep teorisyenleri teferruatların hepsini İmamet inanışına oturtmak için bu tarz hikayeleri çakıl, çimento yerinde kullanmışlar, haddi hesabı olmayan sudan ucuz yalanlarıyla da harcın kıvama gelmesini sağlamışlardır.

- Halid b. Velid?in sarığının içerisinde Hz. Peygamber?in saçı vardı. Hz. Halid?Ben bu sarıkla çıktığım tüm savaşlarımdan muzaffer olarak döndüm? derdi.

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 976.

<u> İbn Kesir, El Bidaye Ve'n-Nihaye?den : </u>Ancak Malik b. Nüveyre, onunla vedalaşırken onu geri dönmekten caydırdı ve Beni Yerbu kabilesiyle savaşmaya teşvik etti. Sonra insanlarla savaşmak üzere görüş birliği ettiler. Ancak, "Önce kiminle savaşalım?" dediler. Secah, onlara secili bir cevap verdi:

ııı. Aynı halk Hz. Halid bin Velid'in azledilmesine memnuniyetsizliklerini izhar ederek cevap vermiştir. . Hz. Halid hem ordunun, hem ümmetin geri kalanının kalbinde yüksek bir mevki edinmiş komutandı. Hz. Ömer bir müddet gelen tepkilere izahat vermek durumunda kalmıştır.

- "Evet inandıktan sonra inkar eden bir adam."

<u> Cevap 13: Yazar önce güvenilir kaynaklara bakalım deyip Malik bin Nüveyre vakasının Şii versiyonunu aktardıktan sonra aşağıya da 1. Tarih i Taberi c3 sf 241. , 2. Tarih i İbn i Esir c3 sf 149 gibi referansları sıralamıştır. Büyük Sahabi Hz. Halid'i sözüm ona eleştirme gayretiyle çıktığı bu yolda etik açıdan feci bir kaza yapmıştır. </u>Yazarın aktarımına göre pasajda verilen bilgileri aşağıdaki kaynaklar da doğrulaması gerekir. Oysa durum bunun tersinedir. Yazar yamalı bohça gibi çeşitli kaynaklardan topladığı parçaları birleştirmiş ve altta verdiği kaynak listesinin bu verilen bilgiyi desteklediğini iddia etmiştir. Yazarın bu menfi tavrıyla benzer olayı anlatmasına rağmen içeriğinde kritik farklılıklar içeren ve birbirleriyle benzeşmesi sadece isimler düzeyinde olan 11 kaynağın aktarımını aynıylarmış gibi sabit bir anlatımda birleştiriştir.. Bunun yerine hikayenin alt cümlelerine de alıntı numaraları ekleyerek hangi cümlenin hangi kaynakta geçtiğini belirtmesi gerekirdi. Okuyucularını yanıltmaya yönelik bu tavrın etik olmadığı ortadadır. Örneğin yazıda?Halid bin Velid ve adamları o kabileyle birlikte cemaat namazı da kıldılar. Hemen arkasından Halid ansızın adamlarıyla birlikte Malik bin Nüveyre ve adamlarının ellerini bağlatıp onların boynunu vurdu. şeklinde geçen kısmı ele alalım: Halid bin Velid'in Malik'i hile, desise, ihanet ile ve de arkadan ansızın saldırarak kalleşçe öldürmüştür. Oysa aynı kaynaklarda bu şekil bir veri bulmak imkansızdır. İbnül Esir'in el-Kamil'inde geçen anlatımı tam pasaj halinde alalım: "Ravi der ki: Süvariler Sa'lebe b. Yerbu'oğullarından bir grup ile birlikte Malik b. Nüveyre'yi Halid'in yanına getirdiler, Seriyye onlar hakkında ihtilafa düştü. Aralarında Ebu Katade de vardı. Ebu Katade onların ezan okuyup ikamet getirerek namaz kıldıkları konusunda şahitlik edenler arasında idi. Bu şekilde ihtilafa düşünce, Halid emir vererek hapsedilmelerini söyledi. Çok soğuk bir gece geçirince, Halid bir münadiye emrederek: «Esirlerinizi ısıtınız diye "çağırmasını emretti. Buradaki «ısıtınız Kinane lügatinde Öldürmek anlamına geliyordu. Bu bakımdan esirlerin öldürülmesini kastettiğini sandılar. Halbuki Halid, sadece ısınmalarını emretmişti. Bu yanlış anlama sebebiyle alınan esirler öldürüldü. Dırar b. el-Ezver, Malik'i öldürdü. Bu sırada Halid bağırıp çağırmaları işitince dışarı çıktı. Fakat esirler öldürülmüş bulunuyordu. Bunun üzerine Halid: «Allah bir şeyi murat ederse onu yapar. diye söyledi. Halid, Malik'in hanımı olan Ümmü Temim ile evlendi."... el-Kamil'deki varyant Hz. Halid'in Maliki bir yanlış anlama neticesi öldürdüğü versiyonudur."Halid ansızın adamlarıyla birlikte Malik bin Nüveyre ve adamlarının ellerini bağlatıp onların boynunu vurup öldürdü." cümlesini veya bu aktarımı verilen pasajda tasdik edebilecek bir okuma imkanı yoktur. Aynı şey yazarın alta doğru sıraladığı listenin bazıları için de geçerlidir.. Hele Malik'in dul karısı ile zina etti iftirasına el-Kamil ve Taberi'nin Tarihi gibi kaynaklarını referans vermesi esas bu kaynaklara tecavüzdür.. İlmin hakkını İmamiyenin ideolojisine peşkeş çekmemek lazımdır.."Günahı boynuma" diyerek bitirdiği yazısında erdemli! , ilkeli! , nitelikli! bir duruş sergileyen yazarın boynundaki günahlardan biri de bu erdemine! ve ilkeliliğine! İbnül Esiri ve Taberi'yi alet etmesi ve o tarihçilerin de hakkına girmesidir. Yazıda geçen diğer bir cümle : Ebubekir dedi ki; ya Ömer! Allahın onlara salladığı kılıcı ben kıramam. Tahrif edilen bu cümlenin aslı, kaynak olarak gösterilen İbnü'l Esir el-Kamil de "Ben Allah'ın kafirlere karşı çektiği bir kılıca herhangi bir şekilde gölge düşürmem." şeklindedir. Yazarın diğer kaynağı olan Ebul Fida'da ise: "Allah'ın, kafirlere karşı çektiği bir kılıcı kınına sokmam. " şeklindedir. Yazarlık kelimelere estetik kalıplar giydirip muntazam cümleler halinde takdim etmektir. Var olan güzelliği de kınına sokup "sallamak" değildir.

H-İRTİCA SAVAŞLARI

a) Beni Temim?in Zekat inadı daha Resulullah zamanında başlamıştı, Resulullah bunları yola getirmesi için Uyeyne bin Hısn?ı göndermişti: Resulullah , Malik b. Nüveyre?yi reisi olduğu Beni Hanzala kabilesinin zekatını toplamak üzere göndermişti. Fakat o, Hz. Peygamber?in vefatını öğrenince, kabilesinden topladığı zekat develerini geldikleri yere gönderdi. Bundan dolayı ona?aceleci? denildi. Kabilesini topladı ve onlara şöyle dedi: ?O adam öldü! Eğer onun yerine Kureyş?ten biri geçer de, eskisi gibi hiç zekat istememeye razı olursa, hep beraber onun yanında yer alırız. Çünkü sizler, mallarınızı daha önce insanlara vermiş değilsiniz; esasen bu mallar sizlerin hakkıdır.? ( Bkz. Külai, 95. ) Bu rivayete göre Malik zekatın kime verileceğini değil ?Çünkü sizler, mallarınızı daha önce insanlara vermiş değilsiniz; esasen bu mallar sizlerin hakkıdır? cümlesiyle zekat verilmesi farzını toptan reddetmiştir. Yani?onun kitabına? göre islamın şartlarında zekat yoktur.. Bu mesele üzerinde kendi kabilesi olan Beni Temim Peygamber?e karşı direnmiş, isyan etmiş sonunda Resulullah onları yola getirmesi için Uyeyne bin Hısn?ı göndermişti. Bir önceki yazımızda F maddesinde bu görevlendirmenin detaylarını ve kaynaklarını bulabilirsiniz.. Orada şöyle geçmekteydi:... Beni Temimler bundan hoşlanmadılar ve:"Bu nasıl iş?! Mallarınız boş yere elinizden alınıyor?! Ne diye mallarınızı onlara veriyorsunuz?!" dediler. Savaşmak için toplandılar, yaylarını boyunlarına astılar, kılıçlarını sıyırdılar! Büsrb. Süfyan'ı zekat mallarını toplamaktan men ettiler. Huzaalar."Biz İslam dinine girmiş Müslüman bir cemaatiz. Bu zekat dinimizin esaslarındandır. Dinimize göre, mallarımızın zekatını vermek gerekmektedir" dediler. Beni Temimler ise:"Vallahi, biz, bir tek devenin bile yanımızdan ayrılıp götürülmesine meydan vermeyeceğiz!... Malik bin Nüveyre?nin tepkisi bir kaç sene evvel kalınan noktanın devamıydı.. O daha evvel Resulullah zamanında olduğu gibi Zekat vermeyi malların boş yere elden çıkması, Kureyş'in soygunu, atalarının hiçbir zaman boyun eğmediği bir tür haraç bağlamında anlıyordu.

zekatımızı ancak duası bizim için huzur ve sükun vesilesi olan Resulullah?a veririz.? yani?Biz Hz. Peygamber ile anlaşma yapmıştık, Hz. Ebu Bekir ile yapmamıştık.? diyorlardı.

Hz. Halid?in Yermük Günü Rum Emirlerinden Cerce?yi İslam?a Davet Etmesi ve Onun da Müslüman Olması

el-Musevi, en-Nass vel-İctihad,118

- Halid b. Velid bir gün yanında bir kırba dolusu şarap bulunan birisini gördü ve?Ey Rabb?im! Bu şarabı bala çevir? diye dua etti. Gerçekten de şarap o anda bal oluverdi.

- Bu, mutlaka yapılması gerekli bir iştir. Bu, değerlendirilmesi gereken bir fırsattır. Bu hususta bana bir mektup gelmedi. Ama komutan benim. Haberler bana geliyor. Ama mutlaka Bitah üzerine yürümeye sizi zorlamıyorum. Fakat ben oraya gideceğim.

a) Hz. Halid bin Velid Malik'i öldürüp karısına tecavüz etti.

Rodinson, 258.

Heysemi IX/350 ; Ebu Nuaym, Delail s. 159 . İsabe I/414 .

ıı. Ayrıca Hz. Ömer, Halkın geneli tarafından Hz. Halid'e duyulan hayranlığın ve güvenin farkındadır. Öyle ki sebeplere tesir-i hakiki verip tevhidin hassas sınırlarından dışarı çıkmama adına Hz. Halid bin Velid'den "feragat" etmiştir.

- Halid b. Velid, Hz. Peygamber?e geceleri korktuğunu, bu korkuların gece namazına kalkmasına mani olduğunu söyledi. Hz. Peygamber de?Ey Halid b. Velid, sana bazı kelimeler öğreteyim. Onları söylediğin zaman veya onları üç defa söylersen Allah senden o korkuyu giderir? dedi. Halid?Ey Allah?ın Rasulü! Anam babam sana feda olsun. Bu şikayetimi sana getirdim ki, bana bunları öğretesin? dedi. Hz. Peygamber?O halde de ki: ?Allah?ın gazabından, kullarının şerrinden, şeytanların vesveselerinden ve yanımda bulunmalarından Allah?ın tam olan kelimelerine sığınıyorum.? Bir kaç gece sonra Halid b. Velid, Hz. Peygamber?e gelerek?Ey Allah?ın Rasulü! Anam babam sana feda olsun. Seni hak Peygamber olarak gönderen Allah?a yemin ederim ki, o kelimeleri daha üç defa söylemeden hissettiğim sıkıntı tamamen gitti. Ve bundan sonra, ben ininde arslanın yanında olsam dahi korkmam? dedi.

Değerlendirme :Görüldüğü gibi Hz. Ömer mürted hakkında daha merhametli bir yol izlemiştir. Hz. Ömer'den mürtetin hiç bir şekilde öldürülmeyeceği bunun yerine hapsedileceği görüşünün rivayet edildiği de hatırlanırsa Hz. Ömer'in Hz. Halid'i sert şekilde eleştirmesinin sebebi daha net görülür.

İbrahim Ekrem Ağa, Halid b. Velid, Arapçaya çev: İsmail Keşmiri, Kahire 1974, 200; Şibli, IV, 61.

Cevap 7 : Etkisi olabileceğini söylemek yanlış değildir. Ancak yukarıda da söylediğimiz gibi Hz. Halidi azlederken saydığı gerekçelere Malik olayını katmamıştır. Bu iki durumdan çıkarabileceğimiz netice Hz. Ömer'in, Hz. Halid'i Malik konusunda hatalı bulmasına rağmen suçlu bulmamasıdır. Hatalı buluyordu çünkü Hz. Ömer'in mürtetlerle ilgili fetvası değişikti.. Hatalı olmak ile suçlu olmak arasında fark vardır. Bu kavramlardan biri en doğrusu nedir onu araştırır diğeri de suçluya verilecek ceza nedir onunla ilgilenir. Hz. Halid ne Hz. Ebu Bekir nede Hz. Ömer döneminde Malik konusunda herhangi bir ceza almamıştır. Dinimizde adam öldürmenin ve zinanın cezası da komutanlıktan azledilme olmadığına göre bu iki mesele arasında direkt bağlantı kurmak ve birbirine doğrudan bağlamak yanlış olur.

B-Malik Bin Nüveyre Olayında Klasik savunmacı görüşü eleştiren görüş:

ıv. Belki de o kavminin gözünde bir gün zekat vermeyeceğiz deyip diğer gün baskı ve zor altında zekat vereceğiz diyen korkaklardan/yola gelenlerden/yola getirilenlerden olmak istemiyordu. Kabilesine verdiği/söylediği sözlerin esiri olduğundan ilahi kelama muhatap olamadı..

İddia 1: Şii müellif Feyz-i Kaşani?nin anlattığına göre, Hz. Ebu Bekir halife olarak minbere çıktığı ilk günlerde Malik b. Nüveyre Medine?ye gelmiş, Hz. Peygamber?in vasisi olan Hz. Ali?ye hıyanet edildiğini ifade etmiş ve Ebu Bekir?e yönelip?Resulullah?ın vasisi dururken sen nasıl onun minberine çıkarsın? diye itirazda bulunmuştur. Bunun üzerine Ebu Bekir, Ömer ile Halid b. Velid'e emrederek onu mescidden dışarı çıkartmıştır. Daha sonra Halid b. Velid?in onu haksız bir şekilde öldürmesi üzerine Hz. Ali çok üzülmüştür.

Cevap 5: Kaynaklarda onu azletmemesi ihtiyacından değil, Hz. Resulullah ve sünnete bağlılığından sebepli olarak geçmektedir.. Hz. Ömer, Hz. Ebu Bekir'e: «Halid'in kılıcında şaibe vardır deyip bu konuda birçok şeyler söyleyince, Hz. Ebu Bekir: «Yeter ey Ömer! O, bir görüşte bulundu ve hata etti. Halid hakkında daha bir şey söyleme! Ben Allah'ın kafirlere karşı çektiği bir kılıca herhangi bir şekilde gölge düşürmem. dedi. Hz. Ebu Bekir'in aynı tavrı Hz. Üsame bin Zeyd konusunda da geçerlidir. Hz. Üsame'yi kendisine ihtiyacı olduğundan dolayı değil Resulullah görevlendirdiği için ordu komutanlığında tutmuştur:..

Vakıdi, Megazi, c.3, s. 974.

Kenz, VII/138 .

- "Allah'ım ben bu olaya ne şahit oldum. Ne de duyduklarımdan hoşlandım." dedi.

İddia 4: Ona göre Malik, kavmine acıdığından onların mallarını, zekatı vereceği kişi iş başına geçinceye kadar bekletmiştir.

Namaz kılıp zekat vermemekte direnmesi merkezi idareye ve kanunlara isyan anlamlarına da geliyordu. Dahası bu isyan sadece fikri manada değil gerekirse savaşma noktasında bir isyandı. O nedenle Mütenebbi Secah ile bir ittifak oluşumuna girdi. Bu şer ittifakının uygun zamanı ve güç dengesini bulduğunda Medine'ye saldırması uzak ihtimal değildi.. Burada Beni Temim?in ne kadar kaba, anlayış ve kavrayıştan uzak bir kabile olduğunu da hatırlamak gerekir.. Medine'ye gelip esirlerini Resulullah'tan s. a. v.) talep eden bu kabilenin sanki kölesine seslenir gibi, bedevi bir tonda "Ey Muhammedi çık artık yanımıza!" diye seslenmesi Kur'an ayetine bile konu olmuştur. Peygamberimiz Aleyhisselam, onların bu bağırıp çağırmalarından rahatsız oldu. Bunun üzerine, inen ayette şöyle buyruldu:"Hücrelerin arkasından sana bağıranlar ki, muhakkak, onların çoğu aklı ermeyenlerdir." Bilal-i Habeşi, onların yanına vardı ve: "Resulullah Aleyhisselam şimdi çıkacaktır!" dedi. Beni Temim heyeti seslerini yükseltmeye, ellerini birbirine çarpmaya başladılar?Daha sonra gelen şair yarıştırma faslından anlıyoruz ki Beni Temim Risalet hakikatine vakıf olamamış onu şiirle, hitabetle milleti etkilemekle ilgili bir olgu zannedip Peygamberle üstünlük mücadelesine girişmişlerdi. Arap yarımadasında çıkan irtidat hareketlerinde başı çeken mütenebbiler, Muhammed yaptıysa bizde yaparız kafasındaydılar. Semavi ayetlerdeki ilahi hitap gücünü kendi saçmalamalarında inananlarına sunduklarını zannettiler. Gerek zekatın inkarı ve gerekse şiir, secili sözler gibi edebi yöntemlerin kullanılması, Cahili düzene irtica hevesi veya Peygamberin kurduğu hakimiyetin benzeri bir hakimiyet tesis etme özentisinden kaynaklanan iki farklı sapkınlıktı.. Zekatı inadı sırf bir ibadeti ertelemekten ziyade islamiyetin şeri kurallarını red, cahili düzeni devam ettirme arzusu, zekatın Kureyşin kendilerine dayattıkları bir haraç ve dolayısıyla Kureyşin diğer Arap kabilelerine kurduğu ekonomik üstünlük vesilesi bağlamında algılıyorlardı.. Hz. Ebu Bekir'in zekat vermeyenlerle savaşmasının arka planında da zekat vermeyenlerin sahip oldukları bu görüşler vardı. Mehmet Azimli de Ridde sebeplerini bu şekilde sunuyor:

Taberi, II, 269. İbnü?l-Esir. II, 354.

-"Dinini değiştireni öldürün."

üsdü'l-ğabe, IV, 296

Halid bin Velid'in Malik b. Nüveyre olayında hatası var mıdır? -1

<u> Hz. Halid'in mutlak yanlışlığından dolayı değil. </u>

Halid bin Velid'in Malik b. Nüveyre olayında hatası var mıdır? -2

Kabilesi ile birlikte Secah?a tabi olup onun adına hareket eden Malik b. Nüveyre, Secah?ın iddiasından vazgeçip Mezopotamya'ya dönmesinden sonra pişman oldu ve ne yapacağını şaşırdı. Butah denilen yerde konakladı. Askerlerine de dağılmalarını ve toplu halde bulunmamalarını ve Müslümanlarla çarpışmaktan kaçınmalarını söyledi. Sahabeden Ebu Katade komutasında bir birlik, Malik b. Nüveyre ve hanımının içinde bulunduğu bir grup ile karşılaştı. Onlara silahlarını bırakıp teslim olmalarını söyledi. Onlar da silahlarını bırakıp teslim oldular. Bunun üzerine onları alıp Halid b. Velid?in yanına götürdüler. Sahabeden komutan Ebu Katade, bunların ezan okuduklarına ve namaz kıldıklarına tanıklık etti. Başka birkaç kimse ise bunun aksini iddia edince Halid b. Velid, Malik b. Nüveyre ile zekatını verip vermeyeceği konusunda konuşmaya başladı. O, Halid?e namaz kılacağını, fakat zekat vermeyeceğini söyledi. Halid, ?Biri diğeri olmadan kabul olunmaz.? dedi. Malik, ?Arkadaşınız böyle mi söyledi? diye sordu. Bunun üzerine Halid, ?Demek o bizim arkadaşımızdır, senin arkadaşın değil öyle mi? Seni öldüreceğim.? dedi. Malik, ikinci kez, ?Arkadaşın böyle mi emretti.? diye tekrar sorunca, Halid onu öldürmeye karar verdi. Her ne kadar sahabeden Abdullah b. Ömer ile Ebu Katade onu öldürmemesini söyledilerse ve Malik de, ?Beni Ebu Bekir?e gönder, o benim hakkımda hüküm versin.? dediyse de Halid?i vazgeçiremediler. Bu arada Malik, ?Vallahi ben İslam?dan dönmedim.? diyordu. Bu sırada Malik?in adamlarından biri, ?Halife namaz kılanları öldürmeyin.? dediğini aktarınca, Halid bu sefer, ?Siz namaz kılmıyorsunuz.? dedi. Ancak Ebu Katade, onların kendileriyle beraber saf tuttuklarını ve namaz kıldıkarını belirtince, Halid bu sefer zekata engel olduklarını söyleyerek sahabenin muhalefetine rağmen onları öldürdü Bu sırada Malik, Halid?e hitaben, ?Ben kıbleye dönüp namaz kılan bir Müslüman iken mi beni öldüreceksin? deyince Halid, ?İslam?dan döndüğün için? şeklinde cevap verdi. Bunun üzerine Malik, ?Bilakis İslam?dan dönmedim.? dedi. Buna rağmen Halid, Malik'i öldürttü ve akabinde Malik?in hanımı Ümmü Temim ile iddetini beklemeksizin evlendi ve onunla zifafa girdi. Malik?in silahlarını bırakıp teslim olmasına ve ezan okuyup Müslüman topluluğuyla beraber namaz kıldığına şahit olunmasına rağmen, Halid?in bu muamelesi, sahabiler tarafından büyük tenkit gördü. Malik?i teslim alan ve öldürülmesine karşı çıkan Ebu Katade, Medine?ye giderek durumu Hz. Ebu Bekir?e ve Hz. Ömer?e anlattı. Hz. Ömer, halife Hz Ebu Bekir?e hitaben, ?Sen Müslümanları öldüren, ateşle işkenceler yapan bir adamı görevlendirdin. Halid?in kılıcında şaibe vardır onu azlet.? şeklinde sert tenkitler yöneltti. Bunun üzerine Hz. Ebu Bekir, ?Halid bu konuda yorum yaptı ve hata etti. Onun hakkında başka bir şey söyleme. Ben Allah?ın kafirlere karşı çektiği kılıcı kınına sokamam.? dedi. Bunun ardından Malik?in diyetini kardeşi Mütemmim b. Nüveyre?ye ödedi. Bu arada Halid?i Medine?ye çağırdı. Halid, Medine?ye geldi ve özür diledi. Hz. Ebu Bekir Arapların savaş günlerinde hoş karşılamadıkları evlilikten dolayı onu azarladı. Bu arada Hz. Ömer ile Halid b. Velid arasında bu konu ile ilgili Çok sert tartışmalar yaşandı. Halid?in böyle bir şey yapmadığını ve masum olduğunu izah etmeye yönelik savunma amaçlı rivayetler aktarılmaktadır. O gecenin soğuk olması dolayısıyla Halid b. Velid?in askerlerine hapsedilmiş olan Malik b. Nüveyre ve adamlarını ısıtmalarını istediği, fakat kullandığı kelimenin Kinane kabilesi dilinde?öldürmek? anlamına gelmesi sebebiyle Malik ve adamlarının geceleyin katledildiğini, Halid çığlıkları duyup yetişinceye kadar bunların öldürüldüğünü, bunun üzerine Halid?in ?Allah bir şeyi isteyince onu gerçekleştiriyor.? dediği aktarılır. Bu rivayetin sonradan senaryolaştırıldığının birçok ipucuna rastlayabiliriz. Başta bu kadar Kureyşli ve Ensar?ın Kinanelilere ait bir deyim olduğu söylenen bir sözcüğü niye anlamadıklarını sorgulamak lazımdır. Yine ölüm emri vermekle, ısıtma emri verme arasındaki vurguyu da nasıl ayıramadıkları da ayrı bir muammadır. Ayrıca Kinane, ayrı bir kabile olmayıp Kureyş?in de içinde bulunduğu bir kabiledir. Bu konuda Hz. Peygamber, ?Allah İbrahim?in çocuklarından İsmail?i, İsmailoğullan?ndan Beni Kinane?yi, Kinane?den Kureyş?i, Kureyş?ten Beni Haşim?i ve onlar arasından da beni seçti.? demektedir. Bu da bu tür bir savunma ve senaryoyu boşa çıkarmaktadır. Müelliflerimizden bir kısmı, bu savunma şeklini kabul etmeyerek, yani esirlerin ısıtılması ile ilgili rivayeti kabullenmeyerek, sahabenin bu kadar tenkidine, hiçbir sahabenin Halid?in yaptıklarını onaylamamasına, tam tersine ağır tenkitler yöneltmesine, Hz. Ebu Bekir'in Halid?i çağırıp yaptığı hata yüzünden azarlayıp diyetini ödemesine ve Halid?in de yaptığı hatayı kabul edip özür dilemesine rağmen, Halid?in yaptığını savunmaya çalışmışlardır. Buna göre; Malik?in zekat toplama memuru iken ihanet etmesini söz konusu ederek veya irtidadı dolayısıyla Halid?in onu öldürmekte haklı olduğunu belirtmektedirler. Ayrıca Malik?in zekatı Medine?ye göndermeyip halka dağıttığı, İslam aleyhine şiir söylediği, Secah?a engel olmayıp destek verdiği ve Hz. Peygamber için?arkadaşınız? dediğini de belirtmişlerdir. Buna göre; Halid?in haklı olarak Malik?i öldürmesi ve eşiyle hemen evlenip zifafa girmesi doğrudur Ancak durum böyleyse, başta Halid?in kendi yanındaki askerler, Medine?de halife ve diğer sahabilerce niye tenkit edilmiş ve özür dilemek zorunda kalmıştır? sorusuna cevap vermek güçtür. Ayrıca bu tür anlayışlara göre; madem Halid suçsuzdur ve Malik ölümü hak etmiştir, 197 öyle ise neden diyet ödenmiştir sorusu izah edilememektedir. Bu tür müdafaalar, başta Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer olmak üzere Halid?i eleştiren bütün sahabileri suçlama sonucunu da doğurur. Bu sebeple bir savunma yapılırken, bunun sonucunun nerelere ulaşacağı da hesaplanmalıdır. Bizzat sahabe arasında Halid?in yaptığı bu işi savunan hiç kimse yok iken, kraldan çok kralcı davranarak savunmacı bir yaklaşımın gereği yoktur. Böyle bir uygulamayı hukuka uydursalar da vicdana uymayacaktır. Nitekim sahabenin tepkisi de bu yüzdendir. Doğrusu eğer Malik ölümü hak ettiyse, aynı şekilde Müslümanlara saldıran birçok lider neden affedilmiştir? sorusu muallakta kalmaktadır. Şayet bu aflar, meşru ise Malik de affedilebilirdi. Üstelik Malik?in bu affedilen liderlerden çok daha erdemli olduğu aktarılmaktadır. Eğer zekat vermediği için bir kimse öldürülüyorsa, aynı suçu işleyen hatta bir çok katliamlar yapan birçok kimse öldürülmemiştir. Bu savunmacı yaklaşımın çelişkisi, bir durumda kabul edilen bir ilkenin, benzer başka bir durumda işletilmemesidir. Bu yüzden Malik?in öldürülmesinin verdiği sıkıntı tarih kaynaklarına yansımıştır. Doğrusu bize göre; Malik?e haksızlık yapılmıştır. Nitekim ona yapılan haksızlık nedeniyle Hz. Ebu Bekir onlardan alınan ganimeti Malikin kardeşine geri iade etmiş, haksız bir şekilde ölümü sebebiyle diyetini ödemiştir. Bu da bizim kanaatimizi desteklemektedir. Ancak halife dahil sahabe tarafından ağır bir şekilde tenkit edilen Halid?in bu hareketi bazı müelliflerce maalesef küçuk yani önemsiz hadiseler olarak telakki edilebilmektedir. Bazı müellifler de Halid?in yaptığının gayet normal olduğunu, çünkü Hz. Peygamber?in de benzer uygulamaları olduğunu maalesef söyleyebilmişlerdir. Bu savunmacı yaklaşımın Hz. Peygamber?i de zan altında bıraktığını burada belirtelim. Çünkü Hz. Peygamber ile Halid asla aynı şeyi yapmamıştır. Sahabe, Halid?i Araplar arasında iğrenç sayılan bir fiili işlemekle suçlamış ve ayıplamıştır. Bu da Halid?in savaşta Malik?in eşiyle evlenmesi durumudur. Doğrusunu söylemek gerekirse; sırf Malik?in eşiyle evlenmek için onu öldürüp öldürmediğini tesbit etmemiz zordur. Çünkü Halid, genelde savaşlarda ve sonrasında düşmanı öldürmeye çok düşkün birisiydi. Onun bu özelliği Hz. Peygamber?i bile zor durumda bırakmıştı. Mekke fethi sırasında Hz. Peygamber?in emrine rağmen savaşması, Beni Cezimeler, Müslüman olup teslim olmalarına rağmen onları öldürmesi, Şam?ın fethi sırasında Hz. Ebu Ubeyde ile Şam?ın barışla mı savaşla mı düştüğü konusunda tartışıp halkı öldürmeye devam etmek istemesi bunlardan bazılarıdır. Onu bu konuda ne Hz. Peygamber, ne Hz. Ebu Bekir durdurabilmiştir. Halid?in fethettiği yerlerde lider ailesi veya kızlarıyla evli lik konusundaki arzusu tarihen bilinen bir gerçektir. Malik'in hanımı, güzelliği ile bilinen bir kadın idi. Malik, öldürüleceğini anlayınca, karısına dönüp, ?Senin güzelliğin yüzünden öldürülüyorum.? dediği, bunu duyan Hz. Ömer?in Halid?e hitaben, ?Ey Allah düşmanı! Bir Müslüman?ı öldürdün, hanımının üzerine atladın. Seni taşlayarak öldüreceğim.? dediği belirtilir. Halid?in bu evlilik arzusu daha sonralan da devam etmiştir. Örneğin; Müseylime?yi yendikten hemen sonra ona tabi olan liderlerden Müccaa?yı sıkıştırarak kızıyla alelacele evlenmiş ve zifafa girmiştir. Bunu duyan Hz. Ebu Bekir, ona bir mektup göndererek: "İçlerinde 700?ü Kur'an hafızı, 1200 Müslüman?ın kanı kurumamışken, nedir sendeki kadın düşkünlüğü? Bu yaptığın iş. Malik b. Nüveyre olayında yaptığın işe benziyor" demek zorunda kalmıştır. Ona bu ithamı söyleyen sahabidir ve halifedir. Halid benzer bir şekilde Dumetu?l-Cendel?i ele geçirince oradaki lider Cudi?nin güzelliği ile bilinen kızıyla da evlenmiştir. Buna rağmen daha sonra Halid?in bu fiilinin halife tarafından bu kadını boşaması istenmediği için normal olabileceği şeklinde savunulmaktadır. Halbuki artık onun boşatılması bir anlam ifade etmediği gibi yaptığı yanlışı da düzeltmeyecektir. Halid?in Malik?i öldürmesi konusuyla ilgili son bir rivayeti daha aktarmakla konuyu bitirmek istiyoruz. Halid?in askerleri, Malik?in kafasını kesip ocak taşı olarak kullanmıştır. Böyle bir vahşi uygulamayı kabul etmek hiçbir şekilde mümkün değildir. Askerlerinin yaptığı bu olaydan Halid?i de sorumlu tutamayız. Ancak dönemin bedevi vahşiliğini göstermesi açısından ve Hz. Peygamber?in böyle bir ortamdan ortaya çıkardığı toplumsal yapılanmanın gerçekten bir mucize olduğunu göstermesi açısından bu olay önemli bir göstergedir. Belazuri, Fütuh, 108.

- Halid b. Velid ile Abdurrahman b. Avf?ın arasında bir münakaşa geçti. Hz. Peygamber bunun üzerine?Ne olursunuz, Ashabımı benim için bırakınız! Yakalarına yapışmayınız. Sizden herhangi bir kimse Allah yolunda Uhud dağı kadar altın verse, onların ne bir avuç ne de yarım avuç sadakalarına yetişemez? dedi.

- "Bu adam öldürülmeden oturmam. Allah'ın ve Rasulü'nün hükmü budur" dedi ve bunu üç defa tekrarladı. Sonra Ebu Musa el-Eşari radiyallahu anh onun öldürülmesini emretti." Burada Muaz ibn Cebel radiyallahu anh'in mürtedi tevbeye çağırmayıp hemen öldürülmesini emrettiğini görüyoruz. Eğer tevbeye çağırmak vacip olsaydı Muaz ibn Cebel radiyallahu anh'ın bunu bilmesi gerekirdi. Hz. Ömer'in hadisine gelince; Ömer radiyallahu anh'ın mürtetin tevbeye çağrılmadan öldürülmesini hoş karşılamamasının sebebi; mürtedi tevbeye çağırmanın vacip oluşundan değil, müstehap oluşundandır. Bu kişilerin İslam?a yeni girmiş olmaları nedeniyle kafalarında bir takım şüpheler olabileceği ihtimali olduğundan bunların tevbeye çağrılmadan öldürülmesini hoş karşılamamıştır.

Ağırakça, 150.

Halid b. Velid?in Cihada Olan Tutkusu ve Allah Yolunda Şehid Olmayı İstemesi

Vakıdi, 60; Taberi, II, 270.

- Beraberinde bir kırba dolusu şarap bulunan birisi Halid b. Velid?in yanından geçti. Hz. Halid adama?Bu nedir? diye sordu. O da bal olduğunu söyledi. Bunun üzerine Hz. Halid

Vakıdi, 59.

Bu konudaki bazı rivayetlerin Beni Cezimeler olayındaki aktarımlarla benzerliği dikkat çekicidir. Ravilerin, bu olayı?tarihi geçmişe doğru okuma? anlamında geçmiş bir olay için de kullanmış olmaları muhtemeldir. Bkz. Vakıdi, MeğazU 881.

iddia 13: Bence bu dönemin en çarpıcı olayı, Malik Bin Nüveyre?nin katledildiği ve

Vakıdi, 124.

Onlara az bir şey verecek değiliz ve o bize geldikten sonra da düşmana teslim edilecek değildir. Düşleriniz ve fikirleriniz bozulmasın, eteklerinizi doldurup ona vereceğiniz akşamda da sapmayın."Utarit b. Hacib de bu konuda şöyle demişti:

Böyle dedikten sonra Halid, iki gün süreyle yol gitti. Sonra Ensar grubunun elçisi ona yetişip Ensar'ın kendilerini beklemelerini istediğini söyledi. Halid, onları beklemeye başlardı. Ensar grubu da gelip ona yetişti ve tekrar onun safları arasına katıldılar. Halid, Malik b. Nüveyre'nin kontrolünde bulunan Bitah'a vardığı zaman şehir içine seriyyelerini gönderdi. Onu, Beni Temim kabilesinin komutanları itaatle karşıladılar, zekatlarını verdiler. Ancak Malik b. Nüveyre, ne yapacağını bilemez halde şaşkın vaziyette idi. İnsanlardan uzakta duruyordu. Seriyyeler gidip onu ve beraberindeki arkadaşlarını esir aldılar. Seriyyeleri, onlar hakkında ihtilafa düştüler. Ebu Katade Hars b. Rib'i el-Ensari, onların namaz kıldıklarına şahadet etti. Diğerleri ise, onların ne ezan okuduklarını ne de namaz kıldıklarını söylediler. Anlatıldığına göre esirler çok soğuk bir gecede zincirler içinde geceyi geçirdiler. Halid'in tellalı, şöyle bir duyuruda bulundu:

iddia 12:<u> Malik?in hanımı Ümmü Temim ile iddetini beklemeksizin</u> evlendi ve onunla zifafa girdi. Sahabe, Halid?i Araplar arasında iğrenç sayılan bir fiili işlemekle suçlamış ve ayıplamıştır. Bu da Halid?in savaşta Malik?in eşiyle evlenmesi durumudur. Yakubi, II, 18. Vakıdi, 60; Taberi, iddetini beklediğini belirtir, Taberi, II, 273; İbn Kesir. V, 27. Bazı müellifler, cariyenin mürtet olduğu için iddetinin beklenmesinin söz konusu olmadığından, Halid?in Malik'in eşini cariye olarak almasından dolayı iddet beklememesinin normal olduğunu savunabilmişlerdir. Bkz. Sallabi, 302; Ekinci, 92; bu durumda eğer cariyenin hamile olup olmadığı belli değilse doğan çocuğun nesebinin ne olacağı konusu muğlak kalmaktadır ki bu durum nesep olayına çok önem veren İslami ilkeler açısından

Üçok, 124.

- Bilmez misin ki zekat da namazla aynı hükme tabidir?

Tarih-i Halife 105, 166; İsfehani, El-Eğani 15/308; El-Kamil Fi't Tarih 2/366; Eş-Şi'r ve'ş Şu'ara 255; Müberred, El Kamil 3/242; İbni Sa'd, Tabakat, dördüncü tabaka 2/539; ikdu'l Ferid 3/193

8. El İsabe fi Marifet is Sahabe c1 sf 414 ve c3 sf 357.

Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatu?s-Sahabe, Akçağ Yayınları: 1/107-108.

Bu rivayet göre;

İddia 7: el-Musevi, tüm tarihçilerin Ömer?in, Halid b. Velid?in Malik b. Nüveyre?yi öldürdüğünden ve onun hanımı ile evlendiğinden dolayı müteessir olduğu noktasında görüş birliğine vardıklarını, Halid?in daha sonra azledilmesinde bu görüşünün etkisi olduğunu savunmaktadır.

Peygamberimiz Aleyhisselam; Büsr b. Süfyanü'I-Ka'bi'yi, zekat tahsili için Huzaalardan Beni Ka'blara göndermişti. Gönderirken de; halkın kusurları hakkında müsamahakar davranılmasını ve zekat olarak malların en iyilerini seçip almaktan da sakınılmasın! emir ve tavsiye buyurmuştu. Beni Tem imlerden BeniCehm ve BeniAmrb. Cündüb b. Uteyrler, Zatü'l-Eştat'a konup orada Beni Ka'blara ait sudan birlikte yararlanmakta idiler. Nuaym b. Abdullah en-Nahhamü'l-Adevi; Huzaalan Zatü'l-Eştat'ta veya Usfan üzerinde buldu. Zekatları teslim alınmak üzere davar, sığır, deve gibi hayvanların toplanmasını onlara emretti. Huzaaların zekatları toplandı. Beni Temimler bundan hoşlanmadılar ve:"Bu nasıl iş?! Mallarınız boş yere elinizden alınıyor?! Ne diye mallarınızı onlara veriyorsunuz?!" dediler. Savaşmak için toplandılar, yaylarını boyunlarına astılar, kılıçlarını sıyırdılar! Büsrb. Süfyan'ı zekat mallarını toplamaktan men ettiler. Huzaalar."Biz İslam dinine girmiş Müslüman bir cemaatiz. Bu zekat dinimizin esaslarındandır. Dinimize göre, mallarımızın zekatını vermek gerekmektedir" dediler. Beni Temimler ise:"Vallahi, biz, bir tek devenin bile yanımızdan ayı rıh p götürülmesine meydan vermeyeceğiz! Vallahi, zekat memuru hiçbir zaman zekat almak için develerin yanına yanaşamayacaktır!" dediler. Zekat tahsil memuru, Beni Temimlerin bu tutum ve davranışlarını görünce, onlardan korkarak geri döndü. O zaman, İslamiyet Araplar arasında tamamıyla yayılmamış bulunuyordu. Araplardan, henüz Müslüman olmayan kabileler vardı. Bununla birlikte, onlar, Peygamberimiz Aleyhisselamın Mekke ve Huneyn'de yaptığına bakarak, kılıçtan geçirilmekten korkuyorlardı. Zekat tahsil memuru Büsr, Medine'ye dönüp durumu Peygamberimiz Aleyhisselama arzetti ve:"Ya Rasulalları! Ben üç kişinin başında bulunuyordum. Huzaalar, Beni Temimlerin üzerine yürüdüler ve:'Eğer akrabamız olmasaydınız, kolay kolay yurdunuza dönemezdiniz, kavuşamazdınız! Siz, Resulullahın mallarımızın zekatlarını alacak memuruna engel olmaya kalkışmakla Muhammed Aleyhisselamın düşmanlığını hem bizim üzerimize, hem kendi üzerinize çekeceksiniz!1 diyerek onları kendi yurtlarından çıkardılar. Bunun üzerine, Beni Temimler dönüp kendi yurtlarına gittiler" dedi. Peygamberimiz Aleyhisselam:"Yapılmayacak birşeyi yapan şu kavmin hakkından kim gelir?" buyurdu ve ilk görüştüğü kişi Uyeyne b. Hısn oldu. Uyeyne b. Hısn:"Vallahi, ben onlara yeterim! Hemen onların arkalarına düşer, ulaşsalar bile, inşaallah onları bulur, sana getiririm! Sen de, ya haklarında dilediğini işlersin, ya da onlar Müslüman olur, kurtulurlar!" dedi. Bunun üzerine, Peygamberimiz Aleyhisselam, onu Hicretin 9. yılında, Muharrem ayında elli süvarinin başına geçirip Beni Temimleri takibe gönderdi. Gönderilen süvariler arasında ne bir Muhacir, ne de bir Ensari vardı. Uyeyne b. Hısn; yanındaki süvarilerle geceleri gidiyor, gündüzleri gizleniyordu. Rekubeye ve oradan da Arc'a varıp ulaştı. Yebrin; Beni Sa'd yurtlarının en yukarılarıdır. Rekube de; Mekke ile Medine arasında bir yokuş olup, Arc'ın yanındadır. Uyeyne b. Hısn, Arc'da Beni Temimlerin Süleym oğulları toprağına geçtiklerini haber alınca, arkalarından gitti, onları Süleym oğulları yurdunda buldu. BeniTemimleryüklerini çözmüşler, hayvanlarını salmışlardı. Çadırlar bozuk düzendi. Çadırların içlerinde kadın ve çocuklardan başka kimse yoktu. O sırada, Beni Temimlerden bir cemaat gördüler. Hemen onlara saldırdılar. Onbir kişi yakaladılar. Orada onbir kadınla otuz çocuk da bulup esir aldılar ve Medine'ye döndüler. Peygamberimiz Aleyhisselam, esirlerin Remle binti Haris'in konağında tutulmalarını emretti.

F. Buhl, ?Ebu Bekir?, İA.

1- Bu rivayette, Hz. Halid'in savaşta elde ettiği ganimetin taksimi için Hz. Ali'nin vazifelendirildiği görülmektedir. Veda Haccı'ndan önce gerçekleştirilen bu seferden Hz. Ali hacc esnasında dönüp bir kısım develer getirecek ve Veda Haccına iştirak edecektir. Haccla ilgili bölümde bunu anlatmıştık. İşte bu taksim sırasında ganimetler arasında yer alan -ve hadisin başka vecihlerinde cariyelerin en güzeli olduğu belirtilen- bir cariyeyi kendine seçen Hz. Ali'nin şikayet edildiğini, Resulullah'ın böyle bir seçimi normal karşıladığını görmekteyiz. Üstelik Resulullah "Ali'nin humustaki hakkı bundan da fazla" buyrur. Humus ganimetin beşte birlik kısmıdır. Devlet hissesidir. Al-i Beyt, humustan pay alır. Hz. Ali, Al-i Beyt'ten olduğu için, o da hisse sahibidir.

El- Muvakkıri, Zühri'den naklediyor: Halid b. Velid, içlerinde Ebu Katade'nin de bulunuğu bir bölüğü Malik b. Nüveyra'yı yakalamağa gönderdi. O gün, bu bölük çok hızla ilerleyip kabilenin bulunduğu yere ulaştı. Malik kendi grubu ile onlara karşı gelerek: "Siz kimsiniz?" diye sordu. Onlar da: "Biz Müslümanlarız!" dediler. Ebu Katade 'nin iddiasına göre Malik de: "Ben de Allah kulu bir Müslümanım!" diye cevap verdi. Seriyye komutanı ona: "Silah bırak!" emrini verince o da beraberindeki on iki kişiyle silahlarını bıraktı. İşte onlar silahlarım bırakır bırakmaz bu seriyye komutanı onları bağlayıp esir alarak yola koyuldu. Onlarla birlikte hanımları da esir edilerek Halid b. Velid'e getirildiler. Ebu Katade : "Bunların esir olamayıp eman verilmesi gerektiğine, zira kendilerinin müslüman olduğunu iddia ettiklerini, ileri sürerek münakaşa etti. Lakin seriyyede bulunan diğerleri Ebu Katade'ye itiraz edip Halid'e, bunların emanları olmadığını, zira onları savaşarak zorla esir alabildiklerini söylediler. Halid da emir verdi ve erkekler öldürülüp kadınları esir edildi. Buna kızan Ebu Katade da, atına binip Hz. Ebu Bekr'e doğru yola çıktı. Ebu Bekr'in yanına varınca: "Sen de biliyorsun ki, Malik b. Nüveyra'nın islama girdiğine dair bir ahitnamesi vardır. Ben Halid'i ikaz etmeme rağmen benim nasihatimi bırakıp sırf harp ganimeti peşinde olan bedevilerin dediklerine katıldı."... diyerek olayı anlattı. Ömer bunu duyunca yerinden fırlayıp Ebu Bekr : "Ya Ebu Bekr! Kesinlikle şu Halid'in kılıcında zulüm vardır. Şu yaptığı da kesinlikle doğru değildir. Senin onu yakalayıp zincire vurman gerekiyor!" dedi. Ebu Bekr bir şey söylemedi. Halid b. Velid , oradan yalancı Peygamber Müseyleme'yi ele geçirmek için Yememe'ye doğru hareket etti. Bir müddet sonra Malik'in kardeşi Mütemmem b. Nüveyra, Medine'ye gelip kardeşi için inşad ettiği ağıtını Hz. Ebu Bekr'e okudu ve "Allah aşkına kardeşimin kanına kısas ve esir alman hanımları vermenizi istiyorum." dedi. Ebu Bekr getirilen kadınları geri verdi ve hala Halid'in kısas edilmesi hususunda direnen Ömer 'a da: "Halid senin dediğin gibi katil mevkiinde değildir. Kabul et ki, Malik'i kafir sayıp da bu kanaatinde yanılmıştır." dedi. Mütemmem'in ağıtından bir iki beyit şu idi:

- Ey Ümmü Şemle'nin oğlu! Haydi gelsene, seninle vuruşalım!

b) Hz Peygamber için 2 defa arkadaşınız demesi: Halid b. Velid, Malik b. Nüveyre ile zekatını verip vermeyeceği konusunda konuşmaya başladı. O, Halid?e namaz kılacağını, fakat zekat vermeyeceğini söyledi. Halid, ?Biri diğeri olmadan kabul olunmaz.? dedi. Malik, ?Arkadaşınız böyle mi söyledi? diye sordu. Bunun üzerine Halid, ?Demek o bizim arkadaşımızdır, senin arkadaşın değil öyle mi? Seni öldüreceğim.? dedi. Malik, ikinci kez, ?Arkadaşın böyle mi emretti.? diye tekrar sorunca, Halid onu öldürmeye karar verdi.

Cevap 6: Bu rivayetlere bakarak Hz. Ömerin Hz. Halide olan menfi tavrı yüzünden Hz. Halid aleyhinde deliller çıkarmak şu nedenlerle geçersizdir:

Hz. Ömer-Hz. Halid :

(Fayda, Halid b. Velid, 270-271.)

Rodinson, 258, 259.

Şii tarihçi Seyyid Murtaza el-Askeri' nin Seyf?in Hz Halid hakkındaki rivayetlerin uydurma olduğu için bkz:

Ahmed b. Hanbel, Müsned, c. 3, s. 488.

Hz. Halid?in Mektubu

Balcı, 57.

Şibli, IV, 56.

Uyeyne b. Hısn'ın te'dib baskını yapıp onlardan aldığı esirlerle Medine'ye dönüşünden sonra, Beni Temimlerden doksan veya seksen kişilik bir heyet Medine'ye geldi. Çok kalabalık olan Beni Temim heyetinin içinde eşraf ve liderleri de bulunuyordu. BeniTemim heyetinden bazı kişilerin isimleri:1. Utarid b. Hacib b. Zürare,

- Zaten böyle yapmamız bana vahyedildi.

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 975, İbn Sa'd, Tabakat, c. 2, s. 161.

"Muaz ibn Cebel radiyallahu anh kadı olarak Yemen'e gönderildiğinde Ebu Musa el-Eşari radiyallahu anh'e geldi. Orada bağlanmış bir adam gördü.

Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatu?s-Sahabe, Akçağ Yayınları: 1/204-206.

Gerek Şia?nın ilk dönem müellifleri, gerekse çağdaş araştırmacıları, halifeler için en olumsuz rivayetleri esas alıp onları tenkit etmişlerdir. Malik b. Nüveyre olayı bu konuda bir örnektir. Şii müellif Feyz-i Kaşani?nin anlattığına göre, Hz. Ebu Bekir halife olarak minbere çıktığı ilk günlerde Malik b. Nüveyre Medine?ye gelmiş, Hz. Peygamber?in vasisi olan Hz. Ali?ye hıyanet edildiğini ifade etmiş ve Ebu Bekir?e yönelip?Resulullah?ın vasisi dururken sen nasıl onun minberine çıkarsın? diye itirazda bulunmuştur. Bunun üzerine Ebu Bekir, Ömer ile Halid b. Velid'e emrederek onu mescidden dışarı çıkartmıştır. Daha sonra Halid b. Velid?in onu haksız bir şekilde öldürmesi üzerine Hz. Ali çok üzülmüştür. Malik b. Nüveyre?nin Medine?ye gelip Hz. Ebu Bekir ile böyle konuştuğuna dair rivayetler, Şia kaynaklarından başka eserlerde bulunmamaktadır. Şii müelliflerden Şerif el-Murtaza, her namaz kılanın zekatını verdiği düşüncesinden hareketle Beni Temim ve Malik b. Nüveyre?nin namaz kıldıkları halde zekat vermemelerini imkansız görmektedir. Ona göre Malik, kavmine acıdığından onların mallarını, zekatı vereceği kişi iş başına geçinceye kadar bekletmiştir. Bu yüzden Halid b. Velid, onu haksız yere öldürmüştür. Halid?in suç işlediği apaçık olduğu için durumu tevil edilip bağışlanması söz konusu değildi. Ona ahkamın uygulanmasında hiç bir şey engel olamazdı. Çağdaş Şii müellif Tabatabai?ye göre Halid b. Velid,?meşhur müslümanlardan? Malik b. Nüveyre?nin yanına geceleyin misafir olarak gitmiş, onu gözetleyip öldürmüş, başını tandıra koyup yakmış, aynı gece onun hanımı ile cinsi ilişkide bulunmuştur. Yüz kızartıcı bu cinayetten sonra Halife Ebu Bekir, hükümetinin ona ihtiyacı olduğunu ileri sürerek, ona had uygulamamıştır. Tabatabai bu örneği zikrederken şöyle der: ?Seçime dayalı halifeliği savunanlar, sadece Allah?ın kitabının ezberlenip korunması ve bir kanun kitabı olarak saklanmasına inanırlar. Resulullah?ın sünnetine ve sözlerine bu önem verilmiyor. Onlara göre İslam hükümeti, maslahat gerektirdiğinde Sünneti bir kenara koyabilir.? Şii müelliflerin bu olayda, Ebu Bekir?den daha fazla eleştirdikleri Ömer'in görüşünü desteklemeleri ilginçtir. Zira bu müelliflerin kabul ettikleri rivayetlere göre, bu olaydan sonra Halid, sarığının içine oklar yerleştirerek Medine?ye gelir. Ömer okları onun sarığından aldıktan sonra yakasından tutup, ?Allah?a yemin ederim ki şayet müslümanların işleri benim elimde olsaydı, senin boynunu vururdum, Zira kesin olarak biliyorum ki sen Malik b. Nüveyre?yi haksız bir bir biçimde, hanımının güzelliğine rağbet gösterdiğinden dolayı öldürdün? diyerek onu Ebu Bekir?in yanına götürür. Ama Ebu Bekir, Ömer?in sözüne itibar etmeksizin bu esir alma ve öldürmeyi caiz görmüştür. Dolayısı ile Halid?in yaptıklarım onaylamıştır. Şii yazarlar Halid?in haksız yere insan öldüren, kesin suçlu biri olduğuna ve Malik?in hanımı ile zina ettiğine hükmediyorlar, Malik b. Nüveyre?nin ise Resulullah ile güzel sohbette bulunmuş, onun tarafından zekat memuru olarak görevlendirilmiş, gerek Cahiliye gerekse İslam döneminde toplumun ileri gelenlerden biri olmuş ve mazlum olarak öldürülmüş şehid bir sahabi olabileceği görüşünü savunmaktadırlar. Çağdaş Şii yazar Şerefeddin el-Musevi, irtidat savaşlarının genel komutanı Halid b. Velid hakkında şöyle demektedir: ?Halid istediğini emreder, istediği şekilde hükmederdi. Müminleri hapsederek öldürmek ile yetinmiyor, organlarını kesip onlara işkence/müsle yapardı, müslüman kadınları esir ediyor; mal, ırz ve şer'i hadleri düşürme noktasında Allah?ın haram ettiklerim helal kılıyordu. Bu konuda Cahiliye döneminde bile benzeri olacağını sanmadığım olaylar gerçekleştiriyordu? Buna karşılık aynı yazar, Malik b. Nüveyre?yi çok iyi bir müslüman olarak tasvir etmektedir. Yazara göre Malik zekatı inkar etmiyor; onunla namazı birbirinden ayırmıyordu. Ebu Bekir ya da başka müslümanlar ile savaşmayı mubah görmüyordu. Yazar, tüm tarihçilerin Ömer?in, Halid b. Velid?in Malik b. Nüveyre?yl öldürdüğünden ve onun hanımı ile evlendiğinden dolayı müteessir olduğu noktasında görüş birliğine vardıklarım, Halid?in daha sonra azledilmesinde bu görüşünün etkisi olduğunu savunmaktadır.

<u> Ya İbni Kuteybe'ye ne demeli? </u>Ondan gelen "Halid yaşasaydı onu halifeliğe getirirdim" rivayeti uydurma ise ben de sadece onu değil -bu kitabın kendine izafesinin üzerindeki yoğun şüpheyi de hatırlatarak- tüm kitabı çöpe atmayı teklif ediyorum.. Ancak bu teklif bu tarz "farklı okuyucular" için eldeki malzemenin heba olması anlamına geleceğinden çok sıcak karşılanacağını zannetmiyorum.

Yaküt, Mu'cemu'l-büldan, c. 5, s. 427.

Kandehlevi; Hilyetü'l Evliya; El- İsabe Fi temyizi Sahabe/İbn-i Hacerü'l Askalani;

Savaş meydanında bile tebliği önceleyen Hz. Halid:

Diyorlar ki, Hz. Peygamber , Hz. Safiye ile -önceki kocasından boşandıktan sonra beklemesi gereken- iddet süresini tamamlamadan evlenmiştir. Bu ise Kur?an?ın?Boşanmış kadınlar -ikinci bir evlilik yapmadan önce- üç adet/üç temizlik beklesinler.?(Bakara, 2/228)mealindeki ayetin hükmüne aykırıdır. Öyle anlaşılıyor ki bu iddia sahipleri, normal hür kadınların iddet süresi ile, cariye olarak esir alınan kadınların iddet süresinin farklı olduğunu bilmiyor ve cahilliklerinin kurbanı oluyorlar. Nitekim, Kur?an?da hür kadınların iddet süresi üç adetle belirtilmiş olmasına mukabil, hadiste esir olarak alınan cariyelerin iddet süresi bir adet olarak tespit edilmiştir. Mesela; Ebu Said el-Hudri?nin rivayet ettiğine göre, Peygamberimiz ?Evtas esirleri/cariyeleri? hakkında şöyle buyurmuştur: ?Hamile olanlar doğum yapmadan, hamile olmayanlar ise bir defa adet görmeden onlarla yatmayın."(Ebu Davud, Nikah, 44; Darimi, Talak, 18; Ahmed b. Hanbel, 3/28). Hz. Peygamber , Hz. Safiye?nin -bir esir cariye olarak bir aylık- iddet süresi bittikten sonra onunla evlenmiştir. Buhari?nin aşağıdaki şu rivayeti bunu açıkça ortaya koymaktadır:

el-Musevi, en-Nass vel-İctihad,116

L- Hz. Ömer'in valilerin servetlerini kamulaştırması:

c-İmam Zehebi, Tarihü?l İslam, Cantaş Yayınları 5/48-52

- "Mağribeden bir haber var mı?

İbnü?l-Esir, II, 359.

İddia 11:

Terğib, III/116 .

İslam Ordusu Komutanı Halid Bin Velid?in, onun karısı ile zina ettiği iddiasıdır. Önce, güvenilir kaynaklara bakıp neler olmuş bir öğrenelim: Ebu Bekir bir ordu hazırlatarak Battah kabilesine gönderdi ve komutanları olan Halid bin Velid?e şöyle emir verdi: Git onları İslam?a davet et. Eğer kabul ederlerse, zekatı al gel ve eğer karşı çıkarlarsa onları öldür ve mallarını ganimet olarak yağmala. Halid bin Velid?in ordusu Malik bin Nüveyre?nin adamlarının yanına giderek orada ikamet ederek namaz kıldılar ve bunu gören Malik bin Nüveyre ve adamları kılıçlarını yere bırakıp onlara doğru yaklaştılar.

ıv. Hz. Halid'i işlediği bir suçtan veya görevi ihmalden dolayı azletmediğini açıkça ifade etmiştir. Bu genel tezkiye genel şehadet mevkisindedir. Ve daha evvel kızgınlık eseri söylenen tüm olumsuz ifadeleri nesh eder.

Balcı, 60, 61.

- Hanefilere göre ise ; iki adil erkek şahit tarafından mürtetlikle suçlanan kişi suçunu kabul etmeyip reddederse, mürtet hükmü verilir. Fakat onun bu reddi yeniden İslam?a dönüşü sayılır ve tevbeye çağrılmaz.

Heysemi, X/15 .

İrtidat savaşları arasında, Malik b. Nüveyre?nin öldürülmesi hadisesinin çok değişik bir yeri vardır. Bu olay etrafında büyük fırtınalar koparılmış, gerçek dışı senaryolar uydurulmuştur. Bu senaryoların uydurulmasında Seyf b. Ömer?in büyük bir rolü olmuştur. Taberi dahil hemen bütün tarihçiler ve zamanımızdaki araştırmacılar, onun rivayetlerinin adeta esiri olarak bu hadiseyi anlatmış, yorumlamış ve çok farklı sonuçlara ulaşmışlardır. Bu vaka, işin içine kadın ve evlilik girince, insanoğlunun muhayyilesinin neler uydurabileceğine tipli bir örnektir. ( Fayda, Halid b. Velid, 264 ) Seyf bin Ömer üzerindeki tartışmalar için bkz: Taberi'nin diğer bir ravisi/kaynağı, Tarihçi Seyf Bin Ömer:

Hz. Peygamberin vefatı esnasında bu düşünceler ile hareket eden kabileler, merkeze ödedikleri vergiyi vermemeyi bahane ederek isyan ettiler. Esasen bunların bir kısmının isyanları, Hz. Peygamber hayatta iken başlamıştı. Bu anlamda isyan hareketlerinin Hz. Peygamber?in vefatı ile başladığını ileri sürmek doğru değildir. Belki Hz. Ebu Bekir?in hilafetinin başlangıcından itibaren, bu isyanlarda genişleme ve çoğalma olduğu söylenilebilir. Bu isyancıların en büyüklerinden Esvedü?l-Ansi, Hz. Peygamber döneminde isyan etmiş ve Hz. Peygamber vefat ettiği esnada öldürülmüş ve onun öldürüldüğü haberi Medine?ye ulaştırılmıştı. Tuleyha da Hz. Peygamber?in vefatı öncesi isyan etmişti. Müseylime ise bizzat Hz. Peygamber ile görüşmüş daha sonra mektuplaşmış ve ona bu adı aşağılamak için Hz. Peygamber vermişti. Hz. Peygamber, kendi döneminde çok etkili olmayan bu isyanlarla o kadar ilgilenememesinin sebebi, kuzeyde Bizans?a karşı elde edeceği zaferin getireceği güç ve itibarla bunların kendiliğinden yok olacağı düşüncesi olmalıdır. Mekke, Medine ve Taifte oturanların dışında kalanların önemli bir çoğunluğu, bu dönemde baş kaldırmışlardı. Bu tavırları ile siyasi birliktelikten çıktıklarını ilan etmiş oluyorlardı. Aslında bir kısmı dinden çıkmamıştı; ancak siyasi olarak ayrılık istiyor, Medine?nin hakimiyetine karşı çıkıyorlardı. Sahabe arasında bunlara karşı nasıl bir muamele yapılacağı konusu tartışıldı. Bunların bir kısmı Müslüman idiler, ancak vergi vermeyerek bir anlamda itaatsizlik göstermiş oluyorlardı. Kimi sahabe, bu toplulukların dinden çıkmadıklarını, bunlara karşı nasıl savaş açılabileceğini söylediğinde, Hz. Ebu Bekir, bunlara karşı açılan savaşın dinden çıkmalarından kaynaklanmadığını belirtmek adına merkeze verdikleri vergiyi vermedikleri için savaşılacağını belirtti ve bu kritik noktada vergisini vermek istemeyen kimselerle savaşmayı göze alamayan sahabeye karşı, ?Hz. Peygamber?e verdikleri bir deve yularını bile bana vermeyi reddederlerse onlarla savaşırım.? diyerek bu konuda taviz vermeyeceğini açıkça ortaya koydu. ?En azından bir yıllık vergiyi almayalım.? diyenlerin görüşünü de reddetti. Bu dönemde herkes korkarken onda müthiş bir cesaret vardı ve civardaki kabilelerden de asker toplayıp isyancıların üzerine kararlılıkla yürüdü. Böylece diğer ibadetleri yaptıklarını söyleseler de, isyancıların bu tavırları kabul edilmedi. Bireysel ibadetleri kendilerini bağlardı. Birlikte yaşamanın bir gereği olarak vatandaş olarak tabi oldukları devlete karşı yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerekiyordu. Onlar eski dönemdeki gibi devam etmek istiyorlardı. Ancak Hz. Ebu Bekir ise devlet mantığını ortaya koyup onların bu geriye dönüş zihniyetini kabullenmedi. Bu yüzden kimi müellifler, isyancıların İslam öncesi düzenin işlemesini savunduklarından dolayı bu durumu, bir geriye dönüş çabası olarak görüp bu hareketleri?irtica hareketleri? olarak isimlendirmektedirler. Zekat veya vergiyi vermeyen bu Müslümanlara mürtet yaftası ise bazı ravilerin ve müelliflerin bakış açısını göstermesi açısından önemlidir. Ayrıca bu tabirin hiçbir zaman Müslüman olmamış Esved gibi şahıslar için de kullanılması uygun gözükmüyor. Ancak?anlaşmayı bozdu? anlamında kullanmak mümkün olabilir. Hz. Ebu Bekir?in isyancılara karşı tavrı yerinde idi. İnsanlar din konusunda zorlanamazdı, ancak siyasi bir birliktelik için söz verip sonra sözünden cayan bu insanlara karşı savaş için yeterince sebep vardı. Bu kabileler Müslümanların onları zorlaması olmaksızın Hz. Peygamber döneminde 9. yıl da gelip beraber yaşamak ve siyasi olarak birlikte bulunmak üzere söz vermişlerdi. Şimdi ise caydıklarını ilan ediyorlardı. Bu anlamda bunlara savaş açılma hakkı doğmuş oluyordu. Ayrıca kimi yerlerde bu isyancılar saldırılarda bulunmuş, yağmalayıp, gasplar yapmış, bazı Müslümanlara işkencede bulunmuşlardı. Hz. Ebu Bekir?in kararlı tutumu, İslam?ın Arabistan yarımadasında varlığını devam ettirmesini sağlayacaktır. Eğer bu tutumunda ısrar etmeyip bundan taviz vermiş olsaydı, her halde İslam dininin Arabistan Yanmadası?nın dışına çıkma ve yayılma imkanı bulması mümkün olmayacaktı. Abdullah b. Mesut bu konuda der ki: Hz. Peygamber?den sonra öyle bir konuma geldik ki, şayet Allah bize Ebu Bekir?i ihsan etmemiş olsaydı neredeyse helak olup gidecektik. Biz bir deve yavrusu için savaşılamayacağı üzerine görüş birliğine varmıştık. Allah Ebu Bekir?e savaşmak azmini vermişti. Allah?a yemin ederim ki o, irtidat edenlerden ya onları küçük düşüren planını ya da sürgünleriylı sonuçlanacak savaştan başkasını kabul etmiyordu. Onlardan öldürülenlerin cehennemde, bizden öldürülenlerin cennette olduklarını kabul edecekler, bizden ölenlerin diyetini ödeyecekler, buna karşılık bizler onlardan aldığımızı ganimet olarak almış olacaktık. Ayrıca onlar bizden almış olduklarını bize geri vereceklerdi. Üç şehrin dışında bütün Arabistan?ın isyanı karşısında Müslümanlar adeta yerinde bir ifade ile geceleyin sağanak bir yağmura tutulmuş koyunların durumuna düşmüşlerdi. Hz. Aişe bu durumu şöyle tasvir etmektedir: ?Resulullah vefat ettiğinde, babamın karşılaştığı zorluklar, dağlara yüklenseydi onları param parça ederdi. Allah?a yemin ederim ki, babam insanların ihtilafa düştükleri her konuyu, İslam?daki değer ve ilgisine göre en süratli bir biçimde çözdü.? Hz. Ebu Bekir ile birlikte bu isyanların hepsi bastırılmıştı. Adeta Hitti?nin deyimi ile Arabistan kendi kendini tekrar fethetmişti. Dahası Hz. Peygamber?in fethetmediği yerler de ele geçirilmişti. Bu isyanlar, Medine?nin siyasi ve ekonomik nüfuzunu kılarak Hz. Peygamber?in oturtmaya çalıştığı kurumsal yapıyı boşa çıkartma ve Arap Yarımadası?nı tekrar eski cahiliyye asabiyet düzenine, kanlı savaşlarına geri döndürme girişimi olarak değerlendirilebilir. Hz. Ebu Bekir ise, hilafetinin ilk günlerinde bu sorunu çözmek için hemen harekete geçerek isyancılara karşı ordular gönderdi ve onların kısa sürede bastırılmasnı sağladı. Sonuçta Hz. Ebu Bekir?in gayreti ile Arabistan yarımadası tekrar fethedildi, Hz. Peygamber döneminde tam olarak gerçekleştirilemeyen yarımadanın tamamına hakim olundu ve adeta ilk kez Arap birliği sağlanmış oldu. Arabistan?ın tamamı Müslüman değildi. Hristiyan, Musevi, Mecusi ve anlaşmalı putperestler bulunuyordu. Bu isyan hareketlerinin bastırılması başta Arabistan'daki kabile bağlarını gevşetti, Müslümanları yekvücut haline getirdi ve Arabistan'ın 1/3 ü islamı kabul etti. Bu vesileyle kenarda bekleyen gruplar da ele geçirildi.

o kadar uzun copy pasteler yapmışsın ki

Allah-u Teala şöyle buyruyor:"Kafir kadınları nikahınızda tutmayın." (Mümtahine: 10)

İsabe, I/415, Bu rivayetten Halid?in Medine?de öldüğü anlaşılıyor. Fakat tarihçilerin çoğu Halid?in, Suriye?nin Humus kasabasında öldüğünü kaydetmiştir

Vakıdi, 19.

Secah, el-Cezire'ye döndükten sonra Malik b. Nüveyre geri dönüp pişman oldu ve ne yapacağını şaşırdı. Diğer taraftan Veki ve Sema'a ise yaptıklarının çirkin olduğuna anlayarak dönüş yaptılar, isyana kalkışmadılar ve zekatlarını çıkarıp onlarla birlikte Halid'i karşıladılar. Halid de Fezare, Gatfan, Esed ve Tayy kabilelerinin işini bitirdikten sonra Butah üzerine yürümeye koyuldu. Orada Malik b. Nüveyre bulunuyordu. Malik, son derece kararsız bir durumda idi. Ensar ise Halid'le birlikte gitmediler ve: «Halifenin bize talimatı böyle değildir. O bize: 'Büzaha'da işimiz bittikten sonra bize yazılı emir gönderinceye kadar orada kalınız' diye talimat vermişti deyip kaldılar. Bunun üzerine Halid: «O da bana ilerlemeyi emretti, üstelik şu anda komutan benim. Yazılı emir gelmeyecek olursa ben görüşüme göre fırsat olarak gördüğüm hususu değerlendiririm. Diğer taraftan ona haber verecek olursam, ben bu fırsatı kaçıracağım için ona bildirmiyorum. Nitekim, onun bize hiçbir talimatının bulunmadığı bir işle karşı karşıya kalacak olursak, görüşümüze göre hayırlı olanı yapmaktan geri kalmaz ve onu yaparız. Bu bakımdan ben ve beraberimdekiler Malik'in üzerine gidiyoruz. Ben onları zorlamıyorum dedi ve yoluna devam etti. Ensar, geri kalmaktan pişman oldular ve: «Eğer bunlar bir hayır elde edecek olurlarsa siz ondan mahrum kalırsınız. Kendilerine bir şey olursa bu sefer insanlar sizleri korkak olmakla nitelendirecekler diyerek ona kavuştular. Daha sonra Halid, el-Butah denilen yere varıncaya kadar yoluna devam etti. Orada hiç kimseyi bulamadı. Malik b. Nüveyre askerlerini dağıtmış ve onlara toplu olarak bulunmayı yasaklamıştı. Onlara: «Ey Yarbuoğulları! Biz bu işi kabul etmeye çağrıldık, fakat geri kaldık. Bu bakımdan başarılı olamayacağız. Ben bu işi iyiden iyiye düşününce işin onlar tarafından iyice yönetilmediğini gördüm. Eğer işleri insanlar iyice yönetemiyorsa sakın onlarla çarpışmayın; bu sebeple dağılın ve bu işe girin. dedi. Bunun üzerine dağıldılar. Halid, el-Butah'a varınca, askeri birlikleri etrafa dağıttı ve onlara diğerlerini İslam'a da'vet etmek emrini verdi. Bu çağrıyı kabul etmeyen herkesi kendisine getirmelerini, gelmeyecek olurlarsa öldürmelerini emretti. Ebu Bekir de onlara: «Bir yerde konakladıkları zaman ezan okumalarını, eğer karşı taraf da ezan okuyacak olursa onlara ilişmemelerini, okumayacak olurlarsa öldürüp talan etmelerini; İslam da'vetini kabul ettikleri takdirde onlardan zekat vermelerini istemelerini, kabul ederlerse kendilerinin de kabul etmesi tavsiyesinde bulunmuştu. Ravi der ki: Süvariler Sa'lebe b. Yerbu'oğullarından bir grup ile birlikte Malik b. Nüveyre'yi Halid'in yanına getirdiler, Seriyye onlar hakkında ihtilafa düştü. Aralarında Ebu Katade de vardı. Ebu Katade onların ezan okuyup ikamet getirerek namaz kıldıkları konusunda şahitlik edenler arasında idi. Bu şekilde ihtilafa düşünce, Halid emir vererek hapsedilmelerini söyledi. Çok soğuk bir gece geçirince, Halid bir münadiye emrederek: «Esirlerinizi ısıtınız diye "çağırmasını emretti. Buradaki «ısıtınız Kinane lügatinde Öldürmek anlamına geliyordu. Bu bakımdan esirlerin öldürülmesini kastettiğini sandılar. Halbuki Halid, sadece ısınmalarını emretmişti. Bu yanlış anlama sebebiyle alınan esirler öldürüldü. Dırar b. el-Ezver, Malik'i öldürdü. Bu sırada Halid bağırıp çağırmaları işitince dışarı çıktı. Fakat esirler öldürülmüş bulunuyordu. Bunun üzerine Halid: «Allah bir şeyi murat ederse onu yapar. diye söyledi. Halid, Malik'in hanımı olan Um Temim ile evlendi. Bunun üzerine Hz. Ömer, Hz. Ebu Bekir'e: «Halid'in kılıcında şaibe vardır deyip bu konuda birçok şeyler söyleyince, Hz. Ebu Bekir: «Yeter ey Ömer! O, bir görüşte bulundu ve hata etti. Halid hakkında daha bir şey söyleme! Ben Allah'ın kafirlere karşı çektiği bir kılıca herhangi bir şekilde gölge düşürmem. dedi. Ayrıca Malik'in diyetini Ödeyerek Halid'e de huzuruna gelmesini yazdı. Halid bu emri yerine getirdi. Mescide girdiğinde üzerinde bir cübbe vardı. Sarığına da oklar yerleştirmiş idi. Ömer onun karşısına dikilip bu okları çekti ve kırdı, Daha sonra da ona: «Sen müslüman birisini öldürüp arkasından da karısına tamah ettin. Allah'a yemin ederim, seni kendi taşlarınla taşlayacağım dedi. Halid ona hiçbir şey söylemedi. Hz. Ebu Bekir'in görüşünün de o doğrultuda olduğunu zannediyordu. Ebu Bekir'in huzuruna girip ona durumu anlattı ve Özrünü beyan etti. Hz. Ebu Bekir de onun özrünü kabul etti, affetti ve Arapların harp günlerinde yaptıkları şekilde evlendiğinden dolayı kendisini azarladı. Halid dışarı çıktığında Ömer oturuyordu. Halid: «Ey Um Selemenin oğlu! Haydi üzerime gelsene diye söyledi. Hz. Ömer bununla Hz. Ebu Bekir'in ondan hoşnut kaldığını anlayarak onunla konuşmadı. Denildiğine göre, müslümanlar geceleyin Malik'in ve arkadaşlarının çevresini sardıklarında, ellerine silahlarım alarak: «Bizler müslümanlarız demesi üzerine Malik'in arkadaşları: «Bizler de müslümanız deyince, onlara: «O halde silahları bırakınız dediler. Onlar da silahlarını bıraktılar. Daha sonra da namaz kıldılar. Halid onu öldürmek konusunda özür beyan ederken Malik'in: «Sizin arkadaşınız olan bu adam şunları şunları söylüyor dediğini belirterek özür beyan etti. Ona «Peki, sen onu arkadaş saymıyor musun? diye sormuş, sonra da boynunu uçurmuştu. Mütemmim b. Nüveyre, Hz. Ebu Bekir'in yanına gelerek kardeşinin kanını ve esirlerinin kendilerine iade edilmesini istedi. Hz. Ebu Bekir de esirlerin geri verilmesini emredip Malik'in diyetini de Beytulmal'den ödedi. Hz. Ömer'in yanından geçerken Hz. Ömer kendisine; «Kardeşine olan üzüntün hangi noktalara kadar vardı? diye sorunca. Mütemmim: «Bütün gücümle onun için ağladım, öyle ki benim görmeyen gözüm öbür gözüme bu konuda yardımcı oldu. Gördüğüm her bir ateş dolayısıyla üzüntümden neredeyse kahrolup gidecektim. Çünkü o: «bir misafiri gelir ve nerede olduğunu bilmez diye korktuğundan geceleri sabaha kadar ateşini yanık tutardı. deyince, bu sefer Hz. Ömer ona: «Peki, bana niteliklerini say dedi. Bunun üzerine Mütemmim: «O, serkeş ata biner, yükü çok ağırlaşmış deveyi, soğuk gecelerde yakası birbirine kavuşmayan elbiseyi giymiş olarak ve upuzun bir mızrak elinde tutmuş olarak çekerdi. Bu durumda bütün gece yol alır, sabah olduğunda da, yüzü sanki bir ay parçasını andırırdı. diye söyledi. Bu sefer Hz. Ömer : «Peki onun hakkında söylemiş olduğun şiirlerden bana birazını oku deyince, Mütemmim şu beyitlerin, yer aldığı mersiyesini ona okudu:

İsabe I/414 .

Taberi, II, 273.

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 208, Taberi, c. 3, s. 151.

Mecma, IX/350 .

- Esirlerinizi ısıtın! Oradakiler, Halid'in bu duyuru ile esirlerin öldürülmesini amaçladığını sanarak esirleri öldürdüler. Dırar b. Ezver, Malik b. Nüveyre'yi öldürdü. Tellalın bu duyurusunu duyduğu zaman işini tamamlamıştı. Duyuruyu duyunca dışarı çıktı ve: "Allah bir işi dilerse, onu mutlaka yerine getirtir." dedi. Halid b. Velid, Malik b. Nüveyre'nin karısı Ümmü Temim binti Minhal'i kendine ayırdı. Bu, güzel bir kadındı. Adet halinden temizlendikten sonra Halid onunla gerdeğe girdi. Anlatıldığına göre Halid, Malik b. Nüveyre'yi huzuruna çağırtmış, Secah'a uymasından ve yanlış hareketlerde bulunup zekat vermeyişinden ötürü onu kınayıp şöyle demiş:

3. Zekat vermemekten ziyade zekat farzını inkar ederek küfre düşmesi:

"Haydi kalk da seninle birleşelim ve temasta bulunalım. Senin için yatak hazırlanmıştır. İstersen evde yapalım, istersen gizli odada yapalım... Ya da bu formüllerin hepsini denersin."

h) Malik, kısasen de cezayı hak etmişti: İbn Kesir, El Bidaye Ve'n-Nihaye?den : ... Ancak Malik b. Nüveyre, onunla vedalaşırken onu geri dönmekten caydırdı ve Beni Yerbu kabilesiyle savaşmaya teşvik etti. Sonra insanlarla savaşmak üzere görüş birliği ettiler. Ancak, "Önce kiminle savaşalım?" dediler. Secah, onlara secili bir cevap verdi:- Bineklerinizi hazırlayın, yağmalamak için hazırlıklı olun. Sonra da büyük kalabalığa hücum edin. Onları bizden koruyacak bir engel yoktur. Sonra onlar, Secah'a yardım etmek üzere sözleştiler... Beni Yerbu, Beni Temim içinde müslüman olan kabileydi. Malik, Secah?a bu aklı verirken kendi kabilesinden islamiyetin tamamen ayıklanmasını ve yok edilmesini hesaplamış olmalıydı. Malik?in bu kılavuzluğu nedeniyle Beni Yerbu?dan suçsuz insanlar öldürülmüş ve malları yağmalanmıştı.

ı. Halid bin Velid'in Allahın yardımına mazhar olduğu Hz. Ömer'in de malumudur..

f) İbn İshak?ın rivayetinde açıklanan ifadeler: Hz. Peygamber?den?sizin arkadaşınız? şeklinde bahsederek Hz. Peygamber?e inanmadığını adeta Halid?in önünde ilan etmiştir.

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 207, Vakıdi, c. 3, s. 976, İbn Sa'd, c. 1, s. 294, c. 2, s. 161, Taberi, c. 3, s. 150.

Önce birinciden başlayalım:

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 975.

?Onlar Bedr ehlidirler. Bazıları diğerine daha yakındırlar? dedi.

İbnü?l-Esir. II, 354.

Malik b. Nüveyre el-Yerbui et-Temimi (ö. 11/632) Topladığı zekat mallanın Hz. Peygamber'in vefatı üzerine sahiplerine iade ettiği için mürtet sayılıp öldürülen sahabi.

2- Hadisin ortaya koyduğu bir problem var; Hz. Ali, cariyeyi kendisi için seçtiğinin gecesinde temasta bulunuyor. Halbuki istibrası aranmalı idi. Bu da bir hayız dönemi temas etmemeyi beklemeyi gerektirir. Bu soruya şu açıklama getirilmiştir: Cariye bakire olabilir. Nitekim daha önce geçtiği üzere bakire için istibra aranmaz. Veya Hz. Ali'nin cariyesi hayızdan yeni çıkmış olabilir. Çünkü cariyelerin istibrası, bir hayız müddetidir.3- Hadiste dikkat çeken bir husus: Ashabın Resulullah'a bağlılığı; nefret, muhabbet gibi tamamen his dünyasına, iç alemine müteallik hususlarda bile Aleyhissalatu vesselam'ın yönlendirici rolü.. Hadiste, Büreyde Hz. Ali'ye nefret etmekte olduğu halde, Resulullah'ın "Hz. Ali'ye kızma, sen onu sev" manasındaki ifadelerinden sonra, Ali, nazarında insanların en sevgilisine dönüyor.

İbn İshak, İbn Hişam, c. 4, s. 207, Taberi, c. 3, s. 150, İbn esfr, c. 2, s. 287.

- Adamın biri beraberinde bir dağarcık dolusu şarap olduğu halde Hz. Halid?in yanına geldi. Halid b. Velid ona?Dağarcıkta ne var? diye sordu. O da?Sirke var? cevabını verdi. Bunun üzerine Hz. Halid?Sirke değilse bile Allah onu sirke etsin!? dedi. Daha sonra bakıldığında şarabın Gerçekten de sirkeye döndüğü görüldü.

- Bana mehir vermedi.

bkz: http://www.hadis.resulullah. org/index. php?s=oku&amp;id=2579

Kadere, takdir-i İlahiye boyun eğmiş Hz. Halid:

<u> Cevap 15: Hz. Halid'in askerlerinin işlediği söylenen bedevi vahşiliği nedeniyle Hz. Halid'in sorumlu tutulamayacağı yazar tarafından bile ifade edilmiştir. </u>Buna rağmen Hz. Halid'in askerlerinin vahşiliğinin getirisi olan sıkıntıları gidermek için Hz. Halid lehinde rivayet uydurmanın bağlantısını çok uğraşmama rağmen çözebilmiş değilim.. Ayrıca lehte olan rivayetleri uydurma kapsamında değerlendirene biz de "aleyhtekilerin de uydurma olmadığını nerden biliyorsunuz?" diye cevap veririz.

- Ca?fer b. Abdillab b. Hakem şöyle anlatıyor: Yermük gününde Halid b. Velid sarığını kaybetmişti. Bize onu bulmamızı emretti. Aradık ama bulamadık. Bunu kendisine söylediğimizde?Bir daha arayınız!? dedi. Bu kez bulundu; bu aranmaya değmeyecek kadar eski ve bazı yerleri de yırtık bir sarıktı. Kendisine?Ey Halid! Bizi bunun için mi yordun? dediğimizde şunları söyledi: ?Hz. Peygamber yaptıkları bir umreden sonra mübarek başlarını tıraş ettirmişlerdi. İnsanlar onun başından dökülen saçları kapışıyorlardı. Bu sırada ben onlardan daha atik davranarak alınlarından düşen saçı kaptım ve bu sarığın içerisine koydum. O günden bu yana da bu sarıkla girdiğim her savaştan muzaffer olarak çıktım.?

İbnü?l-Esir, II, 359

almayan kaynaklarda ise şu bilgiler bulunmaktadır:

Taberi, II, 262.

Uyeyne b. Hısn'ın Büsr b. Süfyan'a Engel Olan Beni Temimleri Takibe Gönderilişi

Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 973-974.

Fayda, 272.

İbn İshak, İbn Hişam, Sire, c. 4, s. 208-209, Vakıdi, Megazi, c. 3, s. 977, Taberi, c. 3, s. 151, İbn Esir, Kam il, c. 2, s. 288.

5 Beyhaki Süneninde rivayet etmiştir. Senedinde meçhul ravi vardır.

Caetani, VII, 177.