?Allah, onların kalblerini mühürlemiştir. Onlar, hevalarına tabi olmuşlardır.?831

Sen seni altın sanursın altunun oda bırak

Önce iç dünyamızda. Mühür onun kapılarına vurulmuş çünkü. Nasıl mı vurulmuş? Orası kamusal alanın egemenliği altına alınmış. Toplumları yönetenler iç dünyaları yönetmeye kalkmışlar . Sanatın çözmeye çalıştığı mührü, zaman zaman yine sanat vurmuş. Din, mührü açmak istemiş, dindarların cahilleri yine mührü basmışlar. Bilim mührü görmüş, farklı anlamış. Felsefe, zaman zaman üstüne gitmiş, ?tinselliği? orada görmüş, abartmış, soyutlamış, kavram malzemesi yapmış. İç yaşantıyı yeterince sorgulayamamış; mistik eğilimler yollarını yitirmişler, iç dünyanın dehlizlerinde.

?Allah onların kalblerini mühürlemiştir.?829 buyurulmaktadır.

Derler ya büyüklerimiz herşey gözden kalbe akar diye. Gözlerimiz, kulaklarımız öyle şeylere bakıyor ve öyle malayani şeyler dinliyoruz ki, kalbe giden yolları adeta tıkıyoruz. Bir bakıma kalplerimizi mühürlüyoruz farkında olmadan. Ya da bile bile. Ortam çok kötü ve bizler gerekli mücadeleyi veremiyoruz. Ailemizle bile...

İbni Ömer?in rivayet ettiği hadiste şöyle buyurulmuştur:

Hasan-ı Basri şöyle demiştir: ?Kul ile Cenab-ı Hakk arasında belirli bir günah sınırı vardır. Kulun günahları, o sınıra ulaştığında Allah, onun kalbini mühürler ve artık onu, bir daha hayırda muvaffak kılmaz. O halde, ey bu sınırı aşan insan, hemen tevbe etmeye koş ve Allah?a dön. Bu sınıra ulaşmadan bunları yap; yoksa çok büyük zorluk ve azapla yüz yüze gelirsin?

Bir alim şöyle demiştir: ?Cenab-ı Hakk?ın hoşnutsuzluğuna düşmenin belirtisi, kulun, başkalarının kusurlarını görüp, kendi kusurlarını unutmasıdır. Kendisini günahsız düşündüğünden diğer insanları ayıplayıp kendisini onlardan üstün görmesidir. Yine nefsini muhasebe etmekten, her an Cenab-ı Hakk?ın onu görmesini murakabe etmekten uzak durması ve gafletinin uzun süre devam etmesidir. Oysa, dünyada gaflet içinde yaşayanlar, ahirette pişman ve perişan olurlar. Çünkü güzel sonuç ancak takva sahiplerinindir.? Bu konuda Yüce Allah şöyle buyurmuştur:

?İnsan içinde bulunduğu doğal, kültürel, toplumsal, siyasal, ekonomik koşullarda böyle yaşıyor; bunun kalp mühürlenmesiyle ne ilgisi var? diyebilirsiniz. İnsanın içinde bulunduğu koşullardaki durumunu olağan karşılamak doğru mu? Zulme, haksızlığa, sömürüye isyan ediyoruz da kalpsizliğe, duygu körlüğüne, sığlığa, ufuk darlığına neden isyan etmiyoruz?

Kalbimizin mührünü açabilecek güçlerin başında, durumu fark edebilme gücümüz geliyor. Çözüm, bireysel, toplumsal, siyasal, ekonomik vb. boyutları olan, insan olma çabasının bir parçasını oluşturuyor. Bu yazıda; bazı önemsenmeyen, unutulmuş ya da yeterince üzerinde durulmayan noktalarda mühür açılmasını tartışmayı düşünüyorum.

Mühürlenen bir kalbin açılması mümkün değil heralde anladığım kadarıyla...

?Onlar Allah?a vermiş oldukları sözü bozmaları sebebiyle, kendilerini lanetledik ve kalplerini katılaştırdık.?839

Kişi kendisi hakkında bu tür bir sorgulama yapabiliyor, pişmanlık duyabiliyorsa bu, kalbin mühürlenmediğine işarettir. Bu durumda yine ümitle tövbeye sarılmalı... Rabbimiz bir kudsi hadiste "Rahmetim gazabımı geçmiştir," buyuruyor.

Şems istersin ki sultan sohbetine iresin

Kulunu hayırlarda muvaffak kılan, yalnız Yüce Allah?tır.

İnsan, bilgisinin hep?açık?, hep fark edilir olduğunu sanmış. Bilip de dile getiremediğimiz, bilincimizi yönelttiğimizde yitirdiğimiz bilgiler alanını, örtük olmayan bilgiler alanıyla yeterince ilişkiye sokamıyoruz. Mührün vuruluş nedenlerinden dördüncüsü de bu.

Zamanı yaşamayı bilemiyoruz; bu, bir diğer mühür vurma nedeni. Geçmişe takılanlarımız, geleceğe yamananlarımız, şimdide yitenlerimiz. ?Günü yakala? deniyor. ?Zaman mühendisliği? deniyor. ?Vakit nakittir? deniyor. Mührü vuran ellerden biri, zamanı yaşama beceriksizliği.

Kalbe mühür vuran güçleri tanıyalım. Bunlar bizim insan olabilme olanağımızı kısıtlayan, engelleyen etkenlerdir. Kendimizi tanımayı, olanaklarımızı görmeyi durduran, duraksatan, geciktiren; bizi bu yaşadığımız, yaşamak zorunda bırakıldığımız çirkin dünyaya mahkum eden kuvvetler. Bu, mühür vurucu etkenleri nerelerde arayalım?

?Bunun sebebi, onların dünya hayatını ahirete tercih etmeleridir.?828 Ayetin devamında:

?Onlar, gaflet içinde olanlardır. Hiç şüphe yok ki onlar, ahirette hüsrana uğrayacaklardır.?826

Kalbimizdeki mührü fark edemeyecek denli kalbi mühürlü olanlarımız! Nedir bu mührün sırrı? Kalbimiz neden mühürlü? Kim çözer kalbimizin mührünü? Ne çözer? Neden çözülmüyor?

Daha geniş bilgi için:

?Hani Rabbin meleklere, muhakkak Ben, sizinle beraberim. Haydi iman edenlere sebat verin. Onlara destek olun diye vahyetti.?833

Denilmiştir ki, kazandıkları ve yedikleri haram şeyler onların kalplerini örtmüştür: Tefsirde şöyle denmektedir:

Kalbin mühürlenmesi ve olumsuz bir yapı kazanması, devamlı günah işlemekten meydana gelir. Nihayet günahlar, kalbe hakim olur ve ardından yapılan şeyler, onun için bir ceza sebebi olur. Bu konuda Yüce Allah şöyle buyurmuştur:

Allah razı olsun. Çok güzel paylaşımdı.

Şiiri tam anlayamasamda bazı mısralarını anladım. Baktım kalbe hitabediyor. Paylaşayım dedim. :)

?Bize haber verir misiniz küfrün/inkarın temeli nedir? diye sordu. Hz. Ali şu cevabı verdi:

2012 KPSS için

İnsan hem iyilik hem de kötülük yapmaya uygun yaratılmıştır. Onun için zaman zaman isteyerek veya istemeyerek günahlara girebiliyor. Bu konuda Kur?anı Kerim de, ?Allah, kendisine şirk koşulmasının dışındaki istediği kimselerin bütün günahlarını bağışlar.(Nisa Süresi,48;116)? buyurarak hangi günah olursa olsun affedebileceğini bildirmektedir.

Kalp mühründe, duygu dünyamızın yaşanamayışı, düşünce dünyamızın sorunlarla dolu, başarısız, beceriksiz yaşantıları; doğal, toplumsal, ekonomik anlamıyla çevremizle olan sorunlarımız mühür vurucularımızı, kalp engelleyicilerimizi oluşturuyor. Özetlersek, on noktada, on ayrı el ya da aynı elin on parmağı vuruyor mührü. İç dünyamız, özel yaşamımız, bilinç dışımızla ilişkimiz, örtük bilgilerimizi fark edemeyişimiz, ötekiyle yaşayamamamız, zamanı yaşayamamamız, bedenimizden, duygularımızdan, aklımızdan, çevremizden gelen engeller...

Kulun gafletinin uzaması, kalbinin Allah tarafından mühürlenmesinden ve kalbinin bozuk karakterinden kaynaklanır. Zahirde gaflet, batında kalbin, örtülmesi ve kilitlenmesidir.

?İnsan, kalbi mühürlü varlıktır? derseniz, mührü doğal sayarsanız, bu yazıma da, kalbinize vurduğunuz mührü vurmuş olursunuz. Hayırlı olsun!

Sevgili Peygamberimiz bir hadis-i şeriflerinde: ?Bütün Ademoğulları günahkardır, günahkarların en hayırlıları ise tövbe edenlerdir.? (İbn Mace, Zühd, 30) buyurmaktadır. Başka bir hadis-i şerifte ise Peygamber Efendimiz: ?Eğer siz günah işlemeseydiniz, Allah sizi helak eder ve yerinize, günah işleyip, peşinden tövbe eden kullar yaratırdı.? (Müslim, Tevbe, 9, 10, 11) buyurmuştur.

Kapusında çok zamanlar pasuban olmak gerek

Bilinmelidir ki, yüce Allah?ın azap ile tehdit ettiği kalb katılığı gafletin uzun süre devam etmesinden doğar. Ayette:

Kalbi mühürlü insan; kalbinin; kalple simgelenen algılama, anlama, sezme, duyma, duygulanma, düşünme gücünü, olanaklarını fark edemeyen, fark etse de kullanmayı bilmeyen, istemeyen, küçümseyen insandır. Daralmış kalbinin verdikleriyle yetinir, onun ötelerine gitmekten korkar. Daralmış kalbini, yetkin kalp sanıp, herkesin kalbinin kendi kalbi gibi olmasını ister .

?Nefsini hevasından alıkoyan kimsenin varacağı yer cennettir.?830 Ayetinin tefsirinde, bu kimsenin nefisini dünyayı tercihten alıkoyduğu bildirilmiştir. Çünkü önceki ayet açık olarak cehennemliklerin azgınlık ve dünya hayatını tercih etme sebebiyle bu sonuca ulaştıklarını ifade etmektedir. Bunu şu ayet de ifade ediyor:

?Küfür dört şey üzerine bina edilmiştir: Bunlar şüphe, cefa, gaflet ve kalp körlüğüdür. Kalbin gafleti artarsa, meleğin kula olan ilhamı azalır. İlham, kalbin hakkı duymasıdır. Çünkü uzun süre gaflette kalmak, kalbi sağır yapar. Hak kelamı duymamak, günahlardan kaynaklanan bir cezadır. Buna karşılık, meleğin, kulu hayır üzerine sebat ettirmesi, itaate devam ettirmesi, Allah?ın onlara bir ilhamıdır, kul için de bir fazilettir. Nitekim bu durum şu ayeti kerimede ifade edilmektedir.

?Bu, peş peşe işlenen günahların, kalbe hakim olması? demektir. Çünkü ayette geçen?rane? kelimesinin asıl manası, ?meyletmek, galip gelmek ve örtmek? demektir.

Bu durum, onların devamlı günah işlemelerinden dolayıdır. Onlar, kalp katılığından başka, yalan konuşmak, hakkı unutmak, hiyanette bulunmak, iftira etmek gibi günahlara devam etmişlerdir. Onlar günahlara dalmışlar, nihayet kalbleri mühürlenmiş ve asıl sevgili olan Yüce Allah?ın kelamını duymaktan yana sağır olmuşlardır. Bu konuda Yüce Allah şöyle buyurmuştur:

Işkıla pervane tek bicism ü can olmak gerek

sitesine gelin arkadaşlar!

Bu ayette Yüce Allah, Peygamberine, günahkar kullara, Allah?ın rah metinden umut kesmemelerini söylemesini emrediyor. Çünkü çok bağışlayan, çok acıyan Allah, dilerse bütün günahları bağışlar. Bundan dolayı kullar, Allah?ın azabı gelmezden önce Allah?a yönelmeli, O?na teslim olmalı, şirki ve bütün günahları bırakmalıdırlar.

?Onlar, Kuranı düşünmüyorlar mı? Yoksa onların kalblerinde kilitler mi var?836

Safi olup gıll u gışdan pakcan olmak gerek

Ebu Talip El-Mekki, Kalplerin Azığı

?Eğer dilemiş olsaydık onları günahları sebebiyle musibete uğratırdık. Fakat biz kalplerini mühürleriz de işitmez, anlamaz hale gelirler.?840

?Hane hayatı? da dediğimiz, ?mahremiyet?, özel yaşam, kamusal yaşamla bağlantısını sağlıklı biçimde kuramamış. Kadınlar, çocuklar, köleler özel yaşama tıkılmış. Dostluklar, sevgiler, dayanışma, aile ilişkileri, kamusal düzen içinde çarpıtılmış, sömürülmüş.

Günahların ardarda devam etmesinin asıl sebebi; murakabeden gaflet etmek, muhasebeyi ihmal etmek, tövbeyi geciktirmek, istikamet üzere olmayı hep sonraya bırakmak, istiğfar etmemek ve pişman olmamaktır. Bunların hepsinin aslı da, dünya sevgisidir. Ayrıca dünyanın, Allah?ın emirlerine karşı tercih edilmesi ve kalbe, kötü arzuların galip gelmesidir. bu konuda ayette şöyle buyurulmuştur:

Günah ruhun kiri, tövbe ise cilasıdır.

Kalbiyle ilgili sorunlarıyla nasıl baş ediyor çağımız insanı? Doktorlar, kalple ilgilenen bilim dallarında uzman olan danışmanlar, şeyhler, din adamları, dostlar, komşular... Güzin Ablalar, bizi?dertlerimizden uzaklaştıran? eğlence biçimleri, eğlence?programları? , ?kalbinin götürdüğü yere git?, ?yedikçe zayıfla? kitapları, simya ve her türlü gizem baharatıyla yoğrulmuş ilmihaller; diskli, disketli kalp yağıyla çifte kavrulmuş müzikler, musıkiler... Bunca gürültü arasında, yaşadığım düzenin, kendi güçsüzlüğümün, ufuk darlığımın cenderesiyle kalbimin sesini duyamıyorum. Duyduğum, ?Türkiye nasıl kalkınır?, ?Enflasyon nasıl düşürülür?, ?Cumhuriyetin getirdikleri? tartışmaları; kalbimi saygısızca elleyen eğitimcilerin, sığlıklarını, mühürleriyle ilgili gafletlerini bir türlü hazmedemediğim üniversite hocalarının yerli yersiz makalelerinin, tuğla kalınlığında kitaplarının, kibirlerinden yükselen soğuklukta kalplerinde katılaşan mührün çıkardığı bıkkınlık verici ses...

Hz. Ali, gafleti, insanı yavaş yavaş küfre götüren bir şey olarak tarif etmiştir. Uzunca bir haberde rivayet edildiğine göre, Selman-ı Farisi, Hz. Ali?nin yanına geldi.

Bu mühürlenmeden kurtulmanın yolu, takvaya sarılmaktır. Takva, ilahi kelamı duymanın anahtarıdır. Nitekim Yüce Allah: ?Allah?tan korkun ve işitin?841 buyurmuştur.

Kalbimizin mührünü?öteki? insanlarla yaşarken anlarız, ?öteki?, ?diğeri? değildir; ?öbürü?, değildir. Türkçe?de, öteki, ötedeki ile ilgili olduğu için kullanmayı yeğlediğim bir sözcük. ?Başka?, ?diğer?, ?öbürü? sözleri öte?yi gösteremiyor. . Öteki, bize canımız kadar yakın olabildiği gibi yıldızlar kadar da uzaktır. Ötekini, ötekiyle, ötekinde yaşamayı yazık ki beceremiyoruz. Kalbimizin mührü tek başına kalkmaz. Kalbimiz yalnız bizim değil. Ötekiler de var. İnsan var. Evren var orada. Alem var. Mühür engelliyor.

Ahmet İNAM

Bir rivayete göre, çok günah işlemiş olan bazı müşrikler, Müslüman oldukları takdirde günahlarının affedilip edilmeyeceğini Hz. Peygambere sormuşlar ve bunun üzerine bu ayet inmiştir.3 Bu ayet, bütün insanları tövbeye ve İslam?a yöneltmekte, Müslüman oldukları takdirde Allah?ın, onların bütün günahlarını affedeceğini bildirmekte, günahkarlara umut kapılarını ardına kadar açmaktadır.

Bir haberde şöyle nakledilmiştir: Adem Aleyhisselam, meleklerin kelamını dinlemekten perdelendi. Bundan dolayı büyük bir yalnızlık hissetti. ?Ey rabbim, ben meleklerin kelamını niye duyamıyorum? diye niyazda bulundu. Cenab-ı Hakk, ona: ?Ey Adem, günahlarından dolayı? buyurdu.?

?Allah?ın zikrinden yana kalbleri katılık içinde olanlar için, azap vardır.?837 buyurulmuştur. Başka bir ayette Yüce Allah kalbin katılığını nifakla beraberce zikretmiş ve şeytanın nifak sahiplerinin ve kalbi katı olanların kalbine fitne tohumlarını attığını haber vermiştir. Şeytanın, kalbe bu fitneyi atması, kalpte meleğin ilhamının az olması halinde vuku olur.

?Dileseydik, onlara, günahları sebebiyle bir takım musibetler verir ve kalblerini mühürlerdik, bu durumda onlar, hakkı duymazlardı.?832

Mührü, bilinçdışı güçlerin fark edilmemesi vurmuş, üçüncü bir etken olarak. Aklın uçsuz bucaksız, sınırsız olacağını sanma ya da aklı belli sınırlara tutsak etme, ahlak ya da bilimin olanaklarını görmemizi engellemiş. Aklı küçümseme, akıldışı güçleri abartma da benzeri olumsuz etkiyi yaratmış.

İç dünyayı tanımada insan yetersiz kalmış. Dışı tanıdığı kadar, tanıyamıyor içini, iç alem kaşiflerini bekliyor.

Kullar ne kadar günah işlemiş olurlarsa olsunlar, umutsuzluğa kapılmadan Allah?a yönelip tövbe ederlerse Allah onları affeder. Bu ayetler yanında kulları umutsuzluktan kurtarıp tövbeye yönelten çok hadis vardır. (Bkz: Buhari, Enbiya 54; Müslim, Tevbe 46, 47)

?Kalblerinde iman hastalığı bulunanlar için, şeytanın kalplerine attığı şeyleri bir fitne yapmak için.?838 Yani onların kalpleri katılışmış olduğundan dolayı bu duruma maruz kalırlar. Kalp katılığı haktan uzak olmanın bir sonucudur. Uzak olmak ise, hiyanet etmenin bir cezasıdır. Allah, hainlik edenleri asla sevmez. Bu durum, şu ilahi hitap iyice düşünülürse anlaşılır:

MÜHÜR NASIL ÇÖZÜLÜR?

Bende zamanı yaşama beceriksizliğine takıldım. Herzaman yakındığım bişeydi bu...

Bildügün terk eylegil hestiligün elden bırak

Nefsin hevasına uymak kalbin mühürlenmesinin bir sonucudur. Kalbin mühürlenmesi de, günahlardan meydana gelen bir cezadır. Bunun sonucu ilahi hitabın anlaşılmasından yana sağır kalmaktır. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

?Hayır, aksine onların işlemekte olduğu günahlar, kalblerine hakim olmuş ve kalblerini kirletmiştir.?827

Yüce Allah kullarını tövbeye çağırmakta ve şöyle buyurmaktadır: ?Ey müminler! Hepiniz toptan Allah?a tövbe ediniz ki, felaha edesiniz.? (Nur, 24/31) Başka bir ayette ise Yüce Allah, Peygamberine şöyle buyurur: ?De ki: ?Ey çok günah işleyerek kendi öz canlarına kötülük etmede ileri giden kullarım! Al lah?ın rahmetinden ümidinizi kesmeyiniz. Allah dilerse bütün günahları mağfiret eder. Çünkü O, çok affedicidir, merhamet ve ihsanı fazladır.? (Zümer, 39/53)

KALPLER VE MÜHÜRLER

Daha var mı? Var. Bedenimizle olan iletişim. Bedenimizin sağlığı, bakımı, içimizdeki doğayla muhabbet. Kendimizdeki doğayla. Kalp açıklığına beden engeli giriyor.

Kalbe de haddinden fazla yüklenmeyin arkadaşlar yahu. Onun beyinsel fonksiyonları yok, kan pompalıyor, mühürlenirse "tık-gittin" .

?Mühür, Rahman?ın arşı üzerinde asılıdır. Haramlar işlendiğinde Cenabı Hak, onu yeryüzüne gönderir, kalpler mühürlenir ve sahipleri kör hale gelirler.? Bu mühürleme işi, şu ayeti kerimede ifade edilen kalbin kilitlenmesidir:835

Buna göre kul, meleklerin kelamını duyamazsa, Melik olan Yüce Allah?ın kelamını anlayamaz. Ayrıca kelamı duymayınca, onun sahibine icabet etmesi mümkün olamaz. Çünkü ayette: ?Ancak duyanlar, davete uyarlar.?834 buyurulmuştur

İslam fıtrat dinidir. İslam?da insanın günah işleyebileceği kabul edilmiş ve bundan korunma ve kurtulma yolları insana öğretilmiştir. İşte yapılan kötülükten, işlenen günah ve kabahatten kurtulup manevi kirlerden temizlenme yolu tövbedir. Tövbe ile insan, yapmış olduğu günah ve kusurlar dan kurtulup o günah ve hataları hiç yapmamış gibi tertemiz olur. Nitekim bu hususta Peygamber Efendimiz, ?Günahtan tam dönen ve tövbe eden, o günahı hiç işlememiş gibidir.? (İbn Mace, Zühd 30) buyurur.

Allah'u teala razı olsun.

Elbette kalbi?kardio-vaskular? sistemin dışında anlayamayan; metaforların, simgelerin dünyasına kör; beyinleri modern dünyanın sunduğu yaşam biçimleriyle haşlanmış; kalpleriyle mühürleri açısından ilgilenmeyen insanlara sözlerimiz ulaşamaz. Kalbini ve mührünü sorgulama isteği olana, gücü olanadır sesimiz.

Kalbimizdeki mühür gaflet mührü; kalbimizden kaynaklanan, kalbimizin gerçek dünyayla ilgisini kavrayamayışının mührü. Kalbimizin mührü, mührü fark etsek de birşey yapamayışımızın mührü. Kalbimizin mührü, mührü küçük görmenin mührü.