Bütün bunlara rağmen buğdayın işi bitmez. Değirmene götürülerek taşların arasında ezilir ve un haline gelir.

İnsanın kendi nefsi ile cihad etmesine "Cihadı ekber" denilmiştir. Çünkü düşmanların en büyüğü nefistir. Bir insanın sana yapacağı en büyük düşmanlık seni öldürmesidir. Bu ise şehadetine vesile olduğu için, seni en yüksek mertebeye erdirir. Nefsin elinde ölürsen ebedi hayatın mahvolur.

Halı olabilmesi için de, bir dekoratörün kağıda çizdiği dekorlar üzerinde renklerine ve ölçülerine göre yerleştirilmesi gerekir. Nihayet tezgahlarda dokunarak bu ipliklerden en güzel halılar meydana gelir.

Allah-u Teala bir Ayet-i kerime'sinde insanların kendilerini temize çıkarmalarını yasaklamakta ve şöyle buyurmaktadır:

Aciz de, nefsini nevasının peşine takan ve Allah'tan temennide bulunan kimsedir." (Tirmizi: 2461)

Marifetteki Terbiye:

(Buhari. Tecrid-i sarih: 10)

İşte nefis de kirli yün gibidir. Ayrı ayrı bölümleri vardır. Temizlene temizlene, incele incele, taraklardan tezgahlardan geçe geçe halı gibi olup, ayak altına serilmedikçe terbiye ve ıslahı mümkün olmaz, tarikat mektebi de bitmiş sayılmaz. O ana kadar fırsat buldukça kişinin hep ayağını dolaştırır.

Çünkü onların heva ve hevesleri bozuktur, farklı farklıdır, tutarsızdır.

Kişi Tarikat-ı aliye'ye dehalet eder etmez iç alemine dönüş yapar. İç düşmanını görür, onunla mücadele ve mücahedeye başlar.

Bir Hadis-i şeriflerinde de, nefsin bir mümin için ne büyük tehlike olduğunu haber veriyorlar ve şöyle buyuruyorlar:

Diyelim ki sen bir buğdaysın, toprağa düştün ve çürüdün. Sonra tekrar filizlendin, başak verdin. Kesildikten sonra harman oldun. Tanelere ayrıldın. Taşların altına girerek öğütüldün, un oldun. Üstelik o toz da üfleyince yok oluyor. Peki senin varlığın nerede kaldı? Bütün fiiller Fail-i mutlak'ındır. Mevla dilediğini dilediği yere koyar, dilediği yerde vazife gördürür. Bütün icraatların kendisine ait olduğunu dilediğine duyurur.

Hesap ve ceza gününü düşünerek hayatını ona göre düzenleyen, Rabbinin rahmetine ümit bağladığı kadar azabından da o nisbette korkan, nefislerini heva ve heveslerine tabi olmaktan alıkoyan müminlere çok büyük müjdeler vardır.

Allah-u Teala Ayet-i kerimelerinde buyurur ki:

Onlar nefislerinin arzularına meylettikleri için, Hakk'ı ve hakikati düyrnak, üzerinde düşünmek istemezler.

Hakk'a uymayıp, Hakk'ı kendi arzu ve heveslerine uydurmaya kalkışanlar hakkında Allah-u Teala Ayet-i kerime'sinde şöyle buyurur:

Evvela didik didik yapacaksın, halı gibi olduktan sonra onu yere sereceksin. Ayak altına serdiğin zaman rahat ayak basabilirsin. Yoksa hilekardır, emniyet etmeye gelmez.

"Allah altmış yaşına kadar ömür verdiği halde, kimsenin mazeretini kaldırmıştır." (Buhari. Tecrid-i sarih: 2020)

Buyurarak kafirle olan cihadı küçük, nefisle olanı büyük saymıştır.

Bir insanın beşeriyete faydalı olabilmesi için manevi olarak ekilip varlığını yok etmesi lazımdır. Ondan sonra çeşitli ibtilalara, imtihanlara maruz kalır. Bu sıkıntılarda ihlasını ve teslimiyetini ibraz ederse, tanenin samandan ayrıldığı gibi ayrılır. Ona ibtila verilmeseydi samanlar arasına karışıp gidecekti. Manevi ibtila fırınlarında pise pise ekmek olur, ondan herkes gıdalanır. Artık onun kendisine ait hiçbir varlığı yoktur. Allah-u Teala onu öyle bir hale koyar ki, üstündeki varlığın sahibine ait olduğunu çok iyi bilir.

"Hakiki mücahid, nefs-i emmaresi ile savaşan kimsedir."

Allah'tan korkan kimse heva ve hevesine uymaz, ibadet ve taate yönelir. Nefsani arzulardan uzaklaştıkça iffetli olur, haramlardan ve şüpheli şeylerden kaçındıkça vera ve takva sahibi olur.

Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz bir Hadisi şeriflerinde:

Ve mücahedenin, mücadelenin hakikatini ona izah ettik.

Kişi varlığını yok etmedikçe, eriyip hiç olmadıkça asla marifete erişemez.

Bunlar Mürşid-i kamil olan kısımdır. Allah-u Teala ona o vazifeyi vermiştir. Veren O, gönderen O, yaptıran yine O. "Yaptım" diye bir şey yoktur. "Yaptım" dememesi için zaten onu o hale koymuştur.

Tarikat-ı aliye'deki nefis terbiyesine en güzel misal, yünlerin halı haline gelmesidir.

"Ey iman edenler! Hep birden tam bir teslimiyetle İslam'ın sulh ve selametine girin. Şeytanın adımlarına uymayın. Çünkü o sizin apaçık düşmanınızdır." (Bakara: 208)

Bu kadarla da bitmez, su ile yoğrulup hamur olur. Sonra fırına atılır. Şiddetli ateşler içinde uzun zaman yanar ve pişer. Güzel bir ekmek haline gelir. Ancak bundan sonradır ki faydalı bir gıda haline gelmiştir.

En büyük düşmanla mücadeleye girişildiği için Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz bir diğer Hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardır:

Nefis başlangıçta yeni doğan çocuğa benzer. Terbiye ile ıslah veya ifsada kabiliyetli bulunduğundan, bir ilim-irfan erbabının taht-ı terbiyesine girmeye muvaffak olursa; ilim, irfan ve fen öğrenerek terbiye olur, dünya saadetine ahiret selametine erer.

Hatta bazı kimselerin "Benim yolum tarikat yolu değil hakikat yoludur." demeleri insana ne kadar tuhaf geliyor. Halbuki tarikattaki mücadeleyi bilse, değil o yola girmek, hemen kaçar. Bu yollan yürümeden, Tarikat-ı aliye'ye ayak basıp hakikate çıkmadan, insanın marifete ulaşması; ilkokulu okumayan bir insanın üniversitede okuyorum demesine benzer.

Allah-u Teala Ayet-i kerime'sinde:

"Eğer hak onların heveslerine uysaydı, gökler ve yer ile bunlarda bulunanlar bozulur giderdi." (Müminun: 71)

Hakikattaki Terbiye:

İyiler de kötüler de gün gelecek Hakk'm huzurunda seçileceklerdir.

Şeddad bin Evs -radiyallahu anh-den rivayet edildiğine göre Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardır:

"Akıllı kimse, kendisini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışandır.

Nefs terbiyesinde zikir önemli bir husustur, hizmetten sonra.

"Allah kime dilerse ona kat kat verir." (Bakara: 261) Bu veriş, Allah-u Teala'nın dilediğince olacaktır.

Nefsin her bir arzusu bir put mesabesindedir. Süfli nefsi, his ve meyillerinden arındırıp tezkiye etmedikçe kişi nefsin putlarına tapmaktan kurtulamaz.

"Küçük cihaddan büyük cihada döndük."

Şimdi bir nefsin simsiyah durumuna bakın, bir de onu halkedene bakın. İşte oraya erişen o nurla erişir. Artık o karanlık nefsinin varlığından eser kalmaz. Vücudunun en kötü yeri iken, şimdi en iyi yeri olur. Çünkü o artık nurdur, o nur ile Alem-i lahut'a erişir. Başka türlü Lahut alemi'ne erişemezdi.

Daha önceleri üzerine bastığımız zaman ayağımıza dolaşan o kirli yünler, şimdi artık basmaya kıyamadığımız nadide birer halı olmuştur. Hiç kimseyi incitmez.

Dini, dünyevi saadet ve selamet yollarını öğrenmek için tecrübe zamanı demek olan bu müddet Hadis-i şerifte altmış yaş olarak sınırlandırılmıştır. Artık bu yaşa varan kimsenin kusurları hakkındaki mazeretleri kaldırılmış oluyor. Ancak tevbe istiğfar etmek ve gönülden Hakk'a yönelme yolu bulunuyor.

Hakikattaki nefis terbiyesinin misali de buğday tanesidir. Bir buğday tanesi toprağa düştüğü zaman önce çürüyor, varlığı yok oluyor. Sonra izn-i ilahi ile filiz veriyor, birçok başak yetiştiriyor. Olgunlaşıp başını eğince ehli onu biçiyor. Harmanlarda atların ayakları altında, makinelerde haddelerin arasında çiğneniyor. Taneleri ve samanları ayrılıyor. Buğday ambara, saman samanlığa konuluyor.

Ayet-i kerime'de şöyle buyuruluyor:

buyuruyor. (Furkan: 43)

"Hayır! Biz onlara zikirlerini getirdik. Fakat onlar kendi zikirlerinden yüz çeviriyorlar." (Müminun: 71)

tam da bana lazım 'nefis terbiyesi'!

Abdullah bin Amr -radiyallahu anhüma-dan rivayet edilen bir Hadis-i şeriflerinde ise şöyle buyurmuşlardır:

Marifetteki terbiyeye gelince; Dağ kadar büyük bir kaya düşünün. Nefsin kendisini parçalamak, bu kayayı parçalamaktan zordur. Parçalandıkça, her bir parça ile nefsin bir varlığı atılır. Her parçanın atılışında da yükseldiğini ve terakki ettiğini görür. Bu yükseliş çok süratlidir. Mümin-i kamil'in kalbi Arşırahman'ın fevkinde olduğuna göre. tasavvur buyurun ki o insanın ne kadar yükselmesi gerekiyor?

"Muhacir, Allah'ın yasakladığı şeylerden kaçınandır."

"En şiddetli düşmanın iki yanın arasındaki nefsindir."

Netice Olarak:

Rivayet olunur ki Musa Aleyhisselam bir gün: "Ya Rabbi! Müminleri harplerde atların ayakları altında niçin çiğnetiyorsun, kullarını cehennemde niçin yakıyorsun?" diye münacatta bulunur. Bunun üzerine Allah-u Teala Cebrail Aleyhisselam'ı göndererek ona buğday ekmesini emreder. Musa Aleyhisselam buğdayı eker, biçer, harman yapar. Buğdayı ambara, samanı samanlığa koyar. Kalan hışırtıyı da yakarken Cebrail Aleyhisselam gelir. "Ya Musa ne yapıyorsun?" diye sorar. "Buğday ektim, biçtim, harman yaptım. Buğdayı ambara, samanı samanlığa koydum. Hışırtıyı da yakıyorum." diye cevap verir O zaman Cebrail Aleyhisselam: "Allah-u Teala da işte böyle yapıyor." buyurur.

"Kendinizi beğenip temize çıkarmayın. Çünkü O, kötülükten sakınanı daha iyi bilir." (Necin: 32)

Ekmek f:nna girip piştiği gibi, insan da ibtila çeke çeke pişer ve olgunlaşır.

Nefsine uyup günahlarda ısrar ettiği halde, Allah-u Teala'nın kendisini affedip cennete koyacağını temenni eder durur.

İnsanlar nefislerinin heva ve heveslerine tabi olunca nizam ve intizam bozulur, hayatın gerçeklerinden uzaklaşılır.

Mükerrem denilmeye layık olan insan, nefsini tezkiye etmiş, güzel ahlak sahibi olmuş; içini, dışını, işini temizleyen, şeriat hizmetinde, tarikattaki esaslara nail ve vakıf olan insandır.

Çok uzak yerlerden getirilen kirli ve karışık yünler evvela kazanlarda yıkanıp temizlenir. Sonra çeşitli taraklardan geçerek didik didik olur, tel tel ayrılır ve iplik haline gelir. Benliği tamamen gider, renk renk boyandıktan sonra istenilen şekilde yumak olur.

Tarikattaki Terbiye: İlk nefis terbiyesi tarikatta başlar. Zira Tarikat-ı aliye'ye dehalet etmeyen bir kimse, nefsini tanıyıp tehlike ve tuzaklarından haberi olmaz ki onunla mücadele etsin, ıslahına çalışsın.

"Gördün mü o heva ve hevesini ilah edinen kimseyi?"

Allah-u Teala'ya gerçek manada teslim olun, hem dışınızla hem içinizle O'na itaat edin. İslam'a bir başka şeyi karıştırmayın.

Bir kardeşimizle konuşurken nefisle mücahededen bahis açılmıştı. "Yavaş yavaş alışacağız inşaallah." dedi. Bu sözü hem tuhafımıza gitti, hem de hoşumuza gitti. Yaşını sorduk. "Altmışüç" dedi. "Oniiç desen daha çok yakışacak." dedik. Çünkü yavaş yavaş alışacağımıza göre, demek ki önümüzde çok vakit var.

"Rabbinin huzurunda durmaktan korkan ve nefsini heva ve hevesten alıkoyan kimseye gelince, cennet onun varacağı yerin ta kendisi olacaktır." (Naziat: 40-41)

Allah-u Teala Ayet-i kerime'sinde kendisine inanan ve Resul'ünü tasdik eden kullarına; İslam'ın bütün hükümlerini benimsemelerini, buyruklarını uygulamalarını, yasaklarını terketmelerini emir buyuruyor:

Ona iltifat etmiyorlar, ondan feyiz alarak nefislerini ıslah etmek istemiyorlar. O sayede nefislerinin şerrinden kurtulmak arzusunda bulunmuyorlar, arzu ve heveslerine uymaya devam edip durmak istiyorlar.

Bu dağ gibi kaya paramparça olduğu zaman, içindeki öz meydana çıkar. Bu dağ parçalanacak ki o nur ortaya çıksın. Nefsin nurunu bulmak demek, onu halkedeni bulmak demektir. "Men arefe"nin sırrı burada tecelli eder.

Ebu Hüreyre -radiyallahu anh-den rivayet edildiğine göre Resul-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şeriflerinde şöyle buyuruyorlar: