Bu olgu, bize, bir toplumda bilimsel-düşünsel ilerlemenin o toplumun yönetimine egemen olan anlayışla kopmaz bağları olduğunu da göstermektedir. Tıpkı bir toplumun bilimsel-düşünsel gerilemesinde de o toplumun yönetiminin belirleyici etkisi bulunduğu gibi...

Sonuçta gericiler, akılcılarla giriştikleri tartışmalarda bir akılcılık döneği olan Gazzali'nin savlarını kullanarak Müslümanları akılcılığın dine karşıt bir bir tutum olduğuna inandırabilmiş, toplumda akılcılığı dinsizlikle bir tutanların sayısını arttırabilmiş; süreç içerisinde akılcılığın adını dinsizliğe çıkararak, onu Müslümanların gözünden düşürebilmiş ve giderek halifeler bile eğer akılcılığa karşı bir tutum almayacak olurlarsa toplumun gözünde inandırıcılıklarını yitirecek bir duruma düşmüşler ve bu da Gazzali'den biriki kuşak sonra Müslüman toplumların çok güçlü bir akılcılık karşıtı gerici akıma sürüklenmesine neden olmuştur.

Allah aşkına, saçmalayacaksan yazdıklarımı lütfen alıntılama!

Filozofların tutarsızlığı..

Paylaşım:Ali Vaizoğlu.

belki senin yazdıkların saçmalıktır. bukadar peşin konuşma.

Nasıl ki Türkiye'de Atatürk'ün başlattığı Türk Çağdaşlaşma Devrimleri, toplumun tutucu ve gerici kesimlerince tepkiyle karşılandıysa, Mutezile devrimi de o zamanın gericilerinin tepkisini çekmiştir.

Onlarda Kilise...

Cengiz Özakıncı... İslamda bilimin yükselişi ve çöküşü.

Hocam ABD anlamış anlamamış önemli değil...

GAZZALİ:MUTEZİLE VE GAZZALİ

Hiçbiri farkında değil!

Kuşkusuz, Mutezile partisinin akıl/bilimci Müslümanlığı 8nci yyda yönetim katında benimsendikten sonra buna karşı hiçbir gerici tepki olmamış değildir.

İşte üzerinde yerli yabancı tüm yazarların görüş birliği ederek övdükleri İslam'ın Altın Çağı, bu şekilde, VIII. yüzyıldan sonra Müslüman toplumlarda yönetim aygıtına akıl-bilimci Müslümanlığın egemen olmasıyla başlamıştır.

İşte Abbasi halifesi Me'mun döneminde İslam devletinin din alanında akılcılığı, bilimciliği savunan Mutezile görüşünü benimsemesi, Müslümanların yeryüzünde dört-beş yüzyıl sürecek ilerici bilimsel başarılarını başlatan en önemli olaydır. 827'de gerçekleşen bu devrim, İslam topraklarında bir benzeri ancak 1100 yıl sonra Türkiye'de gerçekleşecek olan akıl/bilimci Atatürk Devrimleri denli önemli bir olaydır. Mutezile akımının akıl/bilimci din anlayışının VIII. Yy'da halife Me'mun eliyle devlet ideolojisi olarak benimsenmesi, İslam'da sözün gerçek anlamıyla Çizgidışı bir devrim olmuştur:

Halifelerden Me'mun ve Mutaasım bunu bir devlet doktrini olarak kabul ettirdi. Mutezilecilik, inançla akılı bağdaştırmayı amaçlıyordu.

Peki, niçin Müslümanların 8nci yyda akıl/bilimci Ata oğlu Vasıl'cı, Çizgidışı, Marjinal Mutezile devrimiyle başlayan ve 4-5 yy süren o ilerici, akılcı, bilimci dönemi günümüze dek sürmedi?

diğeri akılcı-bilimci, başkaldırıcı Mutezilecilik olmak üzere başlıca iki akım ortaya çıkmıştı.

Laik bilimlerde olağanüstü ilerlemeler Mutezileci yöneticiler zamanında meydana gelirken, büyük İslam hocalarının ve bilim adamlarının çoğu, ya akılcılığa olan bağlılıklarını açıkça dile getirdiler ya da büyük ölçüde onun etkisi altında kaldılar. Mutezileciliğin İslam'ın dışında ya da karşısında değil, içinde gerçekleştirilen büyük bir devrimci hareket olduğunu anlamak önemlidir.

İşte Atatürk bu açıdan da hayati bir devrimcidir.

Bir akılcının akılcılığa yönelttiği eleştiriler olması nedeniyle oldukça sarsıcı olmuş, akılcılık karşıtı gericileri kuramsal açıdan donatıp güçlendirmiştir .

Ama ABD, onyıllarca kimi büyütüp beslemiş olduğunu yakından görecek.

Bizim evdekilerin inanması lazım her şeyden önce...

Çünkü akıl yok...

Şablon tüm islam ülkeleri için geçerli. Huzurlu bir tek islam ülkesi yok...

İşlerine gelmez...

Hristiyan dünyası ve din savaşları...

Evet meraklı... seküler yaşam diyen de olmadı öven de olmadı. Akıl diyoruz hala duygusal takılıyorsunuz :))))

Hani mevzunun bam teli denir ya, alıntı, ahvali tam da ordan yakalamış!

Mutezilecilik Emevilerce kovuşturuluyor, ortadan kaldırılmaya çalışılıyordu. Daha sonra, Abbasiler döneminde, halife Me'mun'un Nasturilerle tartışmalar sırasında Müslümanların yüzünü ağartan ve bu nedenle Müslümanlar arasında çok yandaş toplayan Mutezile Mezhebi'ne girmesiyle, bu akılcı-bilimci Müslümanlık, Abbasi devletinin resmi görüşü oldu.

(Pervez Hoodbhoy,"İslam ve Bilim:Bağnazlığa karşı Akılcılığın savaşımı", sf.148-151)

Peki sonuç ne oldu, iki taraf kozlarını paylaştı, çok kan aktı ama sonuçta dinin alanı belirlendi...

İslam Dünyası, bunu yaşamadı. Bizde bu hesaplaşma yaşanmadı!

Aynı kaynak aslında...

Türkiye'de Atatürk sayesinde olabilecek en kansız şekilde süreç geçildi. Bunun dünyada başka örneği yoktur!

Siyasal İslam ile bu işin olamayacağını bir kez daha anlayacak...

Gazzali'nin 1095 ve 1099'da yazdığı bu yapıtlar, 800'lü yıllardan gelen akıl/bilimci Mutezile devriminden üçyüzyıl sonra bile Mutezile anlayışının Müslüman devletlerin yönetiminde egemen olduğunu, eğitim-öğretimin de aynı anlayışla yürütülmekte olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

Ne oldu da üstünlüğü batı elimizden aldı?

Niçin 1200'lü yıllarda Müslümanlar akılcı düşünceden uzaklaşıp adım adım geriliyerek birkaç yy sonra yeryüzünün bilim üreten değil bilim dilenen toplumları arasına katıldılar?

Dahası, dönem dönem gericiler tepkilerini öylesine yoğunlaştırmışlardır ki, Me'mun dan sonra gelen kimi halifeler Mutezile çizgisine karşıt bir tutum sergileyerek, gerici yobazları yatıştırma yolunu seçmişlerdir. Tıpkı 1945'den sonra Türkiye'de Atatürk karşıtlığına devletçe göz yumulduğu ve gericilere dönem dönem ödünler verildiği gibi..

Bizde cemaatler, tarikatlar, şeyhler, şıhlar, hocalar...

Mısır daha da karışır gibime geliyor.

Tarihi gerçek değilmi 8. yy ile 11. yy lar arası İslam dünyasının altın çağı?

Müslüman teolojisi ile Yunan mantığı arasında kurulan sentez,. İmparatorluk soylularının sarayları aracılığıyla İspanya'ya ve oradan da Endülüs'e yayıldı... Akılcılık doktrini cami ve medreselerde va'zedildi ve eğitilmişlerin ayır dedici işareti oldu. Toplumun nüfuzlu ve entellektüel sınıfları Mutezileciliği kendi inançları olarak benimsediler.

Kendin takıl... Benim yorumlarıma lütfen ilişme...

baştan sona fiyasko bir yazı.

Serde selefilik olunca...

(Prof. Muhammad Ebu Zehra,"Mezhepler Tarihi", sf.164).

Araplar kendilerini antik uygarlıkların baş döndürücü entellektüel hazinelerine sahip olmuş bir durumda buldular. "Ulum-el-avail" adını verdikleri bilimleri dini tartışmalarda kullanmaya başladılar. Basra ve Bağdat sokaklarında özgür iradecilerle yazgıcılar arasındaki kanlı çatışmalardan Mutezilecilik diye bilinen, akılcı düşünürlerin oluşturduğu radikal bir akım ortaya çıktı. Bu felsefenin Müslüman düşünce ve toplumu üzerindeki etkisi yüzyıllar boyu yankılanacaktı.

Farkında olanı da vardır, elbet...

Gazzali (1058-1111) İslam'da Mutezile çizgisinin egemen olduğu bir ortamda doğmuş, eğitim ve öğretimden geçmiş, Mutezile düşüncesini en ince ayrıntılarına dek bilen, kendisi de bunu benimseyen ve bu doğrultuda eserler veren bir düşünür olarak tanınıp, önemli görevlerde bulunmuştur.

O kadar uca gitmemiştir bence...

Ancak İslam'ın aydınlanma çağında bu ödünler geçici olmuş, Mutezile karşıtı gericiler, 1100 yıllarına dek yönetimden dışlanmışlardır.

Ata'nın oğlu Vasıl'ın önderliğinde kurulan Mutezile Mezhebi , bu tartışmalardan çok önce, Emevi döneminde, Emeviler'in koyu karanlık baskıcı yönetimine karşı çıkarak "Ümmet, imamını seçebildiği gibi, onu azledebilir de" görüşünü savunanlarca oluşturulmuştu (Muhammad Ammara,"Mutezile ve Devrim", sf.41).

MUTEZİLE ve GAZZALİ

Son 3 yüzyıldır canımıza okuyor?

Gazzali bu akılcı-bilimci yapıtları yazdıktan sonra, bir bunalım geçirerek 11yıl kabuğuna çekilmiş, kendini tasavvufa vermiş (Gazzali "Vasiyetname" sf.1-16), ve bu sırada o güne dek savunduğu tüm akıl/bilimci görüşleri gözden geçirip, aklavurma ve akıl yürütmenin kişiyi dinden çıkartabileceği yargısına vararak (Gazzali "El Munkızı Mined Dalal" sf.5-7) dini aklın denetimi altından çıkartıp, aklı dinin denetimi altına sokmak üzere bir kitap yazmıştır; Tehafüt ül-Felasiye :

Gazzali'nin Mutezileye savaş açmadan önce yazdığı Makasıd el-Felasiye adlı kitapta (1095), en küçük bir Mutezile karşıtlığı görülmediği için, bu yapıtı latinceye çeviren Gundissalinus, Gazzali'yi Mutezilenin sürdürücüsü olarak nitelemiştir. Mi'yar el-ilm adlı kitabinda da (1099) Aristoteles'in mantığını öven ve öğreten bir yazar olarak karşımıza çıkar. Gazzali bu yapıtında Aristo mantığı dışında başka yöntemler aranmasına karşı çıkmakta, akılyürütme yöntemini biricik doğru yöntem olarak savunmaktadır.

Emevilerin kan dökücü, baskıcı, korkunç yönetimi altında Müslümanlar arasında biri katlanıcı, boyun eğici Sufilik ,

genelde laik kesim gazaliyi hiç sevmez. onun paralelinde yazılmış bir yazı. üşenmedim. hepsini okudum:)

Henüz Şubat ayında paylaşmışım...

seküler yaşantı empoze edildi topluma kaç yıldır. hangi iç barıştan huzurdan bahsediyorsunuz anlamak mümkün değil. dinin insanlar üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak için yapılan zulümler sizin başarı göstergesi mi. diyecek söz bulamadım.

Uzun bir yazı. Alıntı. Okumadan geçme. Yitirdiğimiz aklı yeniden bulmalıyız. Yoksa semer vuran çok olur bize...