ALLAH ALLAH YAZDIKLARINIZIN KAYNAĞINI SORABİLİRMİYİM ÇÜNKİ BU ANLATTIKLARINIZ DAHA DOĞRUSU MUHAMMET ABDUHA İSNAT ETTİKLERİNİZİN BİR ÇOĞU EHLİ SÜNNETE AİT. :))

gülümse

Konuşurken neye dairse Cemaleddin?le

Abduh'a göre İslam'ı diğer dinlerden ayıran en önemli dört özellik şunlardır:

O dünyanın öküz üzerinde onun da balık ve deniz üzerinde olduğunu yazan tefsircilerin görüşlerine karşı çıkar ve bunun Kur?an?a yapılan bir cinayet olduğunu düşünür.

AYRICA MUHAMMET ABDUH HAKKINDA SADECE MÜSLÜMANLAR DEĞİL İNGİLİZ CASUSLARININ BİLE ONU NASIL BİR MAŞA HALİNDE KULLANDIĞININ KİTABI VARDIR. LİTFEN ALIP OKUYUNUZ.

Nesli tehzip ile, i?la ile meşgul olalım.

Son dönemlerinde muhtelif eserler kaleme aldı. En büyük eseri olan Risaletü't-Tevhid'i yazdı. Bazı müsteşriklerin İslam'a yönelttikleri ithamlara karşı müdafaa maksadıyla, "El-İslam ve'l-Nasraniyye Ma'a'l-İlm ve'l-Medeniyye" adlı eserini yayınladı. Çok önem verdiği Kur'an-ı Kerim tefsirini tamamlamak kendisine nasip olmadı. Bazı kısımlarını neşretmiş, vefatından sonra ünlü talebesi Raşid Rıza tarafından tamamlanarak yayınlanmıştır. Henüz tasarladığı çalışmaları tamamlayamadan, 1905 Temmuz'unda vefat etti. Cenazesi, hükümet yetkililerinin de hazır bulunduğu, büyük bir kalabalık kitle tarafından kaldırılarak, Kahire'deki El-Afifi mezarlığına defnedildi.

Gidelim her yere hatta şu bizim Sudan?a;

ben said nursiyi de severim abduhu da herşeyi toptan kabul etmek veya süpürmek gibi bir lüksümüz olamaz. hem de tevhide bu kadar ihtiyaç duyduğumuz bir zamanda.

toptan süpürücülük yapmıyorsun ama. brini sürekli ön planda tutarken birini ise sadece eleştirecek yerler varsa aklına getiriyorsun..

- Fikir hürriyetini tanıması

İslam düşüncesinin yeniden canlanmasında önemli katkılarda bulunan, Mısır'ın tanınmış alimlerinden, Bediüzzaman Hazretlerinin, İttihad-ı İslam'da seleflerim dediği kişiler arasında ismi zikredilen ( Divan-ı Harb-i Örfi, s. 29) Muhammed Abduh, 1845 yılında Aşağı Mısır'da, Bahire ilinin Mahalletü'n-Nasr Köyü'nde doğdu. Zengin olmalarına rağmen, fedakarlıktan hiçbir zaman kaçınmayan, adil, dürüst olarak tanınan bir babanın; iffet ve takvası ile meşhur bir annenin çocuğuydu. Küçük yaşta Kur'an-ı Kerim'i hıfzetti. Tanta'daki eğitimi sırasında zamanın şartlarına uygun eğitim vermedikleri gerekçesiyle okuldan bir süre ayrıldı. Fakat çok geçmeden yeniden okula döndü. Amcası Şeyh Derviş, geniş ufkuyla Abduh'un dini ilimlere karşı sevgi beslemesini sağladı. 1866'da İslami ilimlerin merkezi kabul edilen Ezher Üniversitesi'ne kaydoldu. Ancak, üniversitenin o sıralardaki eğitim metodu kendisini tatmin etmedi. Bir ara dünyadan tamamen elini-eteğini çekip tasavvufa ağırlık verdi. Ancak, amcası inzivaya çekilerek tasavvufa yönelmesine müsaade etmedi.

demekki sende bir art niyetli bakış var. bu yorumlarından bellidir.

BİRDE TASAVVUF DEMİŞLER. ARKADAŞIN BİRİSİDE DÖNÜM NOKTASI DEMİŞ. LÜTFEN Bİ TASAVVUFUN NE OLDUĞUNU ARAŞTIRIP GELİNİZ YA ALLAH AŞKINA. EZBERE KONUŞMAK KOLAY.

Ona göre akidede tek gerçek mizan Kur'an'dır. Ahad haber akidenin konusu olamaz. Gaybi konularla ilgili açıklamalar ancak mütevatir habere dayanabilir ki bu da Kur'an'dır. Akıl da, bu açıklamalara muhtaçtır. Bu anlamıyla Allah'tan gelen ile beşeri olanı ayırmaya da çalışmış, ilahi yön-beşeri yön ayırımı yapmıştır.

Tasavvufçular açısından Vahdeti Vücud, Veli kültü, Aracılar, Zikir denilen sesli ayinler ve Şeriat-Hakikat ayrımı,

Siyasi özgürlükler meselesi de buna göre çözümlenir. Siyasi özgürlükler gereklidir ama süreç ister. Bunun itikadi, ahlaki/kültürel altyapısı oluşmadan tepeden inme verilecek olan haklar faydadan çok zarar getirir. Zira ödev ve sorumluluklarla hakların kullanımı atbaşı gider. Biri yoksa diğeri de zaafa uğrar. Böylelikle o "Şura" prensibinin harekete geçirildiği, yöneticinin iradesinin kısıtlandığı demokratik bir yapıdan yanadır. Ama bunun eğitime dayalı olarak yaşanacak ahlaki toplumsal bir sürecin ardından gelmesi taraftarıdır. Topluma bu siyasi şuuru kazandıracak süreç ise "adil bir yöneticinin" gözetimindeki yaklaşık onbeş yıllık bir dönemi içerir.

ANCAK SÖYLE BİR DURUM VAR.

Bu ve buna benzer çağımıza da yansımış olan ya da yanlış anlaşılmış olan pek çok fikir öncelikle Afgani, Abduh ve çevresi tarafından dillendirilmişti. Bu meyanda aslında ıslahçıların kendi dönemlerinde Müslümanlara özgüven sağlayan, çözüm üreten ve hatta çığır açan pek çok düşüncesi ardıllarının parçacı anlayışları mucibince kendi tezlerine payanda yapılmıştı. Türkiye özelinden örnek vermek gerekirse sadece Sırat-ı Müstakim / Sebilürreşad geleneği değil, pozitivist Abdullah Cevdet'ten Ziya Gökalp ve Peyami Safa'ya kadar ekolleşmiş pek çok akım üzerinde onların tesirleri vardı. Bu, batı dünyası ve düşünce metodolojisiyle gereğince hesaplaşabilmiş, emperyalizme yönelik en ciddi eleştirileri getirebilmiş, siyasi ve sosyal çözüm anlamında düzeyli çözümler sunabilmiş olmalarının ötesinde, bütün bunları hangi akla ve metodolojiye göre yaptıkları ile alakalıdır.

Bahadır Kurbanooğlu / HAKSÖZ-HABER

O ve çağdaşları, sadece vahyi geleneği bozuma uğratmış hurafe ve bidatlerle mücadele eden tecdid hareketlerinin misyonunu değil, aynı zamanda bu bozulmanın üzerine çöreklenmiş olan batılı tarihi tecrübeler ve batılı akılla da mücadele etmeleri gerektiğinin fazlasıyla farkındaydılar. Saf akide, saf akıl, yani "ed-din"e yolculuk yaparken serdettikleri fikirler, aynı zamanda çağı yeniden yorumlayacak, sadre şifa öneriler sunacak, bütün bir insanlığı vahyin evrensel iklimine ulaştıracak bir projeyi ihtiva etmekteydi.

Daha üç beş de faziletli mücahit bulalım,

Muhammed Abduh ( 1845-1905m. )

iyi artık onuda abduh kadar seversin artık.

var sevgi olmadan bişey olmaz. saidi nurside iman için tevhid içn mücadele eden birisiydi. ama onun hakkınıda vermek adına bir başlık açtın mı. bak abduha hemen açtın.

Ona göre Kur'an'ın büyük bir bölümü ahlakı güzelleştirmek, ruhu cehalet çukurundan marifet burcuna yükseltmek, imanı saadete erdirmek ve ona sosyal hayat yollarını irşat etmekten oluşur.

O'nun Millet, Hilafet ve Osmanlı'ya bakış açılarını serdettiği görüşleri de kitapta yoğunlukla ve gerçekleri ortaya çıkarma iştiyakıyla işlenmiş konular arasındadır. Şu kadarını belirtelim ki onun millet ve vatan görüşleri Arap milliyetçilerinin kendi ifadeleriyle kendilerine ilham kaynağı olmakla birlikte, yine onların ifadelerine göre onların hedefleriyle uyuşmazlık içerisindedir. O'nun coğrafyaya vurgu yaptığı realist "millet" ya da "cemaat" anlayışıyla, ideolojik, ırka ya da dile dayalı milliyetçilik arasında ciddi uçurumlar vardır. Onun doğal birliktelikler olarak nitelediği aile, akrabalık, millet/ "cemaat" ve ümmet tanımları, arap edebiyatı ve arapçanın ıslahı ile ilgili konular modern seküler milliyetçileri etkilemiş olmakla birlikte en temelde akidevi farklılıklar içerir. İttihad fikrinin reel temellerini oluşturmak isteyen ve bunu bir ahlak felsefesine dayandıran Abduh'un henüz kendi döneminde kuluçka evresini yaşayan milliyetçiliklerle uzak yakın bir ilişkisi söz konusu değildir. Nitekim o yönetimsel anlamda olmasa bile ıslah olmuş halkların ittihadını içeren bir ümmetin oluşumunun bir evresi olarak millet anlayışını ortaya koymuş, bunu asla esas hedeflerin önüne geçirmemiştir.

ama bunu bir gün saidi nursiye. açtınmı. sadece merak.

Ona göre en şerli bidatler;

Mesela onlara göre sebepleri değil sonuçları oluşturan Batılı projelerin taklidi bir tarzda İslam toplumlarına uyarlanması, yabancılaşma ve yozlaşmayı artıracağı gibi, halli yoluna koyulmak istenen tüm kurumsal ve toplumsal sorunları daha da derinleştirecekti. Üstelik bu şekilde davrananlar da aslında Batı'yı ve onun özünü tanımaktan aciz kişi ve yapılardı. Onlar hem kendi özlerini, hem de Batı'yı Batı yapan ve onu bugünlere taşıyan hakikatleri bilmiyorlardı. Sadece sonuçları taklit etmek Efendi-Köle ilişkisinin devamı anlamına da gelmekteydi. Üstelik daha masumca ifade edilen "Batının ilmini alıp, ahlakını reddedelim" tarzındaki yaklaşım biçimi de Abduh'a göre bir aldanmadan ibaretti. Zira bu bilginin ardında bir felsefe, bir ahlak yatmaktaydı.

- Delil istemesi

Yeni bir medrese tesis edelim Urban?a,

teşekkürler gülümse...

O berahini de artık yetişir dinletme!

bak kur ana. kendin yaz kendn söyle. taassubla başkasını suçlarken bu senin yaptığın farklı mı oluyor.

Abduh'un en temelde yapmaya çalıştığı şey budur. Akli ve ilmi metodolojinin ne olduğu ve bunun önündeki engellerin kaldırılıp en doğru düşünce ve amele nasıl ulaşılacağı idi. Bu aynı zamanda çağı kuşatacak bir aklın ve nefsin tasarımıydı. Bu, Abduh'un bütün sistematiğinde kendisini göstermektedir. O'nun her konunun temeline koyduğu başat savunusu "toplumsal ıslah" da bu bütünlüğün temel parçasıdır.

Her şeyin önceden yaratıldığı, hür iradenin etkisinin olup olmadığı konularının tartışılmasında ahlakı ön plana çıkardı. Allah'ın her şeyi ezelden bilmesi; kulunun kendi iradesi ile ne yapacağını, mükafat veya mücazata muhatap olacağını bilmesi, kulun hür iradesi ile hareket etmesine mani teşkil etmez. İnsanı, her hangi bir şeye zorlamadığı gibi alıkoymaz da. Hür iradeyi kabul etmemek, insanın amellerinin kendisinden olmadığını savunmak, sorumluluğu ortadan kaldırır. Oysaki dinen kul ancak, yaptıklarından sorumludur. Zamanla toplumda teşekkül eden "kadercilik" halkın sömürülmesinde, yöneticiler tarafından bir araç olarak kullanıldığını ve İslamiyet ile çeliştiğini savundu.

ottoman şaşırmana hiç şaşırmadım.. sen abduhu yanlış tanıdığın için peşin hükümlü davranıyorsun.. gerçekten aklı selimle değerlendirsen aslında ehli sünnetten çok da farklı olmadığını göreceksin.

Doğru düşünce ve salih amel arasında dinamik bir ilişkinin varolduğunu savundu.

Daha somuta indirgemek gerekirse O hedeflerine varma yolunda ne tam anlamıyla bir Mu'tezili, ne Eşari, ne de Selefin görüşlerine sahipti. Ama örtüştüğü ya da ayrıldığı noktaları Kur'ani ve tarihi delillerle besleme anlamında da mutlak bir usule sahipti. Bu anlamıyla Re'y ekolünün modern bir izleyicisiydi adeta. O'nun determinizme varan çağrışımlar yaptıran çeşitli görüşlerinin Batılı çağdaşlarından etkilenme olarak yorumlayanlarınsa "Varlık hakkında adetullah ve sünnetullaha itibar etmek gerekir" sözünün vahyi, toplumsal ve siyasi olayları yorumlayışına ne tür bir açılım sağladığını tetkik etmeleri gerekir.

Amcası dışında, hayat seyri üzerinde etkili olan bir başka kişi Cemaleddin Afgani'dir. Onunla tanışması (1872) hayatında adeta bir dönüm noktası teşkil eder. Afgani'nin etkisinde kalmanın ötesinde, en önemli talebesi olarak tanındı. Afgani'nin de, Abduh'un münzevi bir hayat yaşamayı terk ettirip aktif hale gelmesinde önemli etkisi oldu. 1877 yılında okulunu tamamlayarak "alim" unvanını aldı ve mezun oldu. Bir süre özel ders verdikten sonra Darü'l-Ulum'a müderris olarak atandı (1879). Bu görevi devam ederken Afgani'nin tesiriyle yayıncılık işine de girişti. Müderrisliği bir yıldan kısa sürdü ve vazifeden alınarak doğduğu mahalde ikamete mecbur edildi. Ancak, bir bakan tarafından geri çağrılarak el-Vaka'-i Mısriye isimli gazetenin başyazarlığına getirildi (1880).

tasavvuftan kurtulmanın doğal sonucu:)))

o kitapçıklarda maşa diye bahsedilen niceleri var... Benim anlamadığım selefilerden ne istiyorsunuz, hani ne olduğunu biliyormusunuz ki yeryeden yere vurmaya çalışıyorsunuz... sakın şimdi kopyala yapıştırla buraya bişey taşıma, kendi fikrini, bildiklerini yaz...

Çünkü muhtacı tezahür değil isti?dadın

-Muhammed dinle

''amcası inzivaya çekilerek tasavvufa yönelmesine müsaade etmedi.''

Kitapta da altı çizilen bolca örnek, onun rasyonel akılla uzak yakın alakası olmayan, aksine vahyi bir aklın nasıl işletilmesi gerektiğinin usulünü ortaya koymakta. Mesela "Meryem'in Allah tarafından rızıklandırılması" olayının bir keramet olduğu görüşlerine eleştiri getirirken surenin ana temasıyla böylesi bir vurgunun alakasının olmadığı, Meryem'in kullandığı terkibin çağlar boyunca bütün insanlar tarafından kullanıldığı, ilk müfessirlerde böylesi bir yaklaşımın olmadığı, bu yorumların keramet gösterdiğine inanılan kişilerin konumlarını güçlendirmek anlayışıyla türetildiğini vurgulayarak, hem usuli olarak izlediği yolu devam ettirmekte, hem de vahyi aklın üretiminin önündeki engelleri temizlemektedir. Dikkat edilirse olayı yorumlarken ilkin sure bütünlüğünü esas almakta, ardından Meryem'in cümlesini çözümlemekte ve ilk müfessirleri kaynak göstermektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus rasyonel akılla hareket edenlerin aklı tamamen hüccet saymaları, geçmiş yorumlara yaslanma gereği hissetmemeleridir. Oysa Abduh bizatihi bu metodu en baştan eleştirmektedir. Ona göre İslam, aklı kendi sınırları ölçüsünde özgür bırakmış olmakla birlikte akıl sınırlı bir araçtır. Akıl iyiyi kötüyü ayırt etme kabiliyetiyle donatılmış olmakla birlikte gaybi konularda olduğu gibi dini konularda da vahye muhtaçtır. Abduh bu muhtaçlığın sınırlarını ve hangi temeller üzerinde giderilebileceğini ise hem akaidin konusu yapmış, hem de toplumsal ıslah, ilim ve siyaset konularında bu metoda yaslanmıştır.

Onun bu türden görüşlerini bir anakronizme düşmemek açısından döneminin şartlarıyla ilişkilendirerek okumak gerekir. Zira demokrasiye yaptığı vurgu onun şekilden öte öze ilişkin görüşleriyle birlikte okunmalıdır. Demokrasinin ruhunda varolan seküler anlamda modernleşmiş toplum arayışı onda tersinden işler. Aksine o, toplumsal ıslahın yaygınlaştırıldığı bir ortamda yönetimsel şekillerin çok önemli olmadığı, şuurlanmış Müslümanların zaten kendi maslahatlarına en uygun olanı ictihaden üretecekleri taraftarıdır. Bunun da dinin özüne uygun olduğunu söyler. Nitekim ona göre "şura", "iyiliği emr?.", "adalet" gibi prensipler ortaya koyan din bu hususta ayrıntıya girmemiştir. Bunların altını dolduracak olanlar Müslümanlardır. Bu anlamıyla hem gayr-ı Müslimlerin yönetim şekillerinden faydalanmanın dinin özüyle çelişmediğini hadis ve ayetlerden örnekler getirerek ortaya koymuş, hem de egemenliğin kaynağına ilişkin yine kökünü vahyi gelenekte bulan ama geleneksel yönetim felsefelerinden farklı bir tanımın oluşumuna önayak olmuştur.

REFORM DEĞİL ISLAH...:)))

Meşrutiyetten yana tavır koymuştur. Yöneticiler, bilirkişilere danışarak şeriatı izlemek suretiyle adaletle yönetebileceklerine inanıyordu. Buna en uygun yönetim şekli o zaman için meşrutiyet idi. Halkın yönetime katılması için önce mahalli şuralar aracılığıyla yardımlaşarak halkın genelinin fikri alınmalı ve daha sonra seçimle teşekkül edecek bir meclisin, halkın ve devletin problemlerini çözmesi gerektiğini savundu. Bu durumun gerçekleşebilmesi için de halkın eğitiminin şart olduğunu belirtmiştir.

Abduh'a göre akıl-vahiyle çatışmaz. Çatışır gibi göründüğü yerlerde vahyin farklı bölümlerindeki bilgiler ya eksik kalmıştır ya da böyle bir durum söz konusu değilse akli yorum önceliklidir. Zira Allah insanın beşeri ve akli olgunluğunu gözettiği içindir ki bundan böyle ne vahiy ne de rasul gelmeyecektir. O halde Kur'an'ın bir hayat ve hidayet kitabı olduğu kabulü merkeze alınarak vahiy-hayat ilişkisi kurularak yorum yapılmalıdır. O bu konuda Zemahşeri vb'lerinden de örnekler ortaya koymaktadır.

eğer açmadım diyorsan. demekki. sende saidi nursi ile ilgili bir önyargı var.

Abduh ve Afgani, gerek Emevi-Abbasi ve gerekse sonraki dönemlerde hilafetin saltanata dönüşmesinden sonra, saltanat otoritesini sağlama babında, bazı alimlerin meşrulaştırma amacını taşıyan ve sonraki dönemlerde taklit edilen görüşlerinin neticesi olarak yerleşmiş bulunan, siyasi anlamdaki itaatkarlıkla mücadele ettiler. Müslümanları bu taklit zincirlerinden kurtarmak için büyük zorluklarla mücadele ettiler. Meşvereti esas alan meclisin teşekkülüne destek verdiler. Dört halifeden sonra ideal şeklin bozulduğunu, hanedana dönüşerek asli özelliğini kaybettiğini, despotlara hizmet eden bir araç haline düşürüldüğünü savundular. Bunun İslam dünyasında normal bir hükümet şekli almasını da bir kısım ulemanın yanlışlarına ve emirlere bağımlılıklarına dayandırırlar. Bu duruma ulema sebep olduğu gibi, kurtuluş da ancak, ulemanın öncülüğünde gerçekleştirilebilirdi.

Kur'an, bütün zamanları kapsayan değişmez bir anayasadır. İçtimai ve siyasi sıkıntıların giderilmesi, örgütlenmelerin sağlanması hususunda cevap veren bir temel kaynaktır. Batıdan iktibas edilen kanunların hiçbir ayırım gözetmeksizin uygulamaya konulması zihinsel anarşiye sebep olduğu gibi, birlik ve beraberliğin de kaybına sebep olmuştur. Müslümanlar, hali hazırda dinlerinde görünmeyen, örtülü dinamizm unsurlarını harekete geçirerek kültürel ve ahlaki kurtuluşu gerçekleştirebilirler. Bu amaç için; Kur'an ve sünnetten çıkarılacak yasalarla kamu hukukunun gözetilerek öncelikli hale getirilmesi, dört mezhep alimlerinin bir araya gelerek iyi noktaların kıyaslanarak birleştirilmesi, tevhidin sağlanması üzerinde ehemmiyetle durdu. Gerektiğinde, sadece bir mezhepten istifade etmekle kalınmayıp, her dört mezhebin hükümlerini ve hatta bunların dışındaki görüşleri de bir araya getirmek suretiyle karşılaştırılmalı ve en iyi senteze bu yolla gidilmesi gerektiğini yazdı.

asılda ıslah olmaz zaten ottaman kardeş. ıslah, asıl diye bilinen ama aslolmayan şeyin asıl/dan olmadığını gösterip, asla döndürme çabasıdır.

objektif olmak esastır.

Ona göre egemenliğin kaynağı insandır, halktır. Kanun yapan, ilke ve değer belirleyen de odur. Bu anlamıyla teokratizmi, ilahi kaynaklı egemenlik tanımlarını tarihsel örnekler vererek reddetmiştir. Ona göre yönetim beşeri bir faaliyettir ama yöneticilerin uymak zorunda oldukları Allah'ın belirlediği olmazsa olmazlar vardır. Bunlara uydukları müddetçe itaat edilmeleri gerekir; halk da bunları denetlemelidir. Bu, halkın ahlaki temeller üzerinde yükselen siyasi şuurlanması için de gereklidir. Bu, halkı zinde ve sorumlu kılan bir anlayıştır. Tersi atalet ve zulmün yaygınlaştığı, vurdumduymazlığın geliştiği ve adalet mekanizmasının ayaklar altına alındığı bir ifsad halidir.

Haksöz okurlarına ve kardeşlerime tavsiyem odur ki, bu kitap mutlaka çalışma konularımız arasına alınmalı, tartışılmalı, kendisinden gereğince faydalanılmalıdır. Bu hem ıslah çabalarının, dolayısıyla geçmişimizin tarihi, metodolojisi ve hedeflerini kavramak açısından önemli, hem de bugünkü sorunlarımızın çözümünde izleyeceğimiz yol haritalarının ipuçlarını yakalamak açısından.

Muhammed Abduh, eğitim ve öğretim yoluyla, halkı uyandırmak ve kalkındırmak ister der ki:

Abduh'un yer darlığı nedeniyle değinemediğimiz ya da ayrıntılarıyla işleyemediğimiz görüşlerinin detaylarını İşcan'ın kitabında bulmak mümkün. Mehmet Zeki İşcan'ı bu vesileyle bu mümtaz çalışmasından ötürü tebrik etmek gerekir. Özellikle ıslahatçı çizgiye yönelik iftira ve karalamalara Türkçeye kazandırılmış kaynak azlığı nedeniyle cevap verilemediği, bunun da ötesinde Abduh gibi bir şahsiyetin derin görüşlerinden istifade edilemediği bir vasatta böylesi bir emeği ortaya koyduğu ve karanlıkta kalmış pekçok hususta bizleri aydınlattığı için.

Abduh'a göre; din bilimleriyle fen bilimleri aynı kaynaktan gelmekle beraber kendilerine özgü düşünce şartları vardır. Dolayısıyla bunları, paralel yürütülmesi gereken iki ayrı akım olarak görmek gerekir. İslam'ın son din ve Hz. Muhammed'in son peygamber olmasından hareketle, insanların belli bir olgunluk seviyesine ulaştıklarından, vahiy artık gelmeyecek, dolayısıyla insanların "artık kendi ahlaki ve entelektüel kurtuluşlarını" kendilerinin yürütebilecekleri inancını taşır. Dinler tarihindeki gelişmelerden örnekler vererek, zamanla insaniyetteki tekamüle paralel olarak, dini kaidelerin kurallarının sertlikten yumuşamaya doğru bir seyir takip ettiğini belirtir. İnsanların akli olgunluğa eriştikleri bir zamanda İslam nazil oldu. En son gelen İslam, insanda var olan his ve duyarlılıkları birleştiren akla hitap etti. Aklı tabiatla uzlaştırdı. Esrar perdeleri ile beraber aracıları da ortadan kaldırdı. İnsanlar melekeleri vasıtasıyla günümüzde Allah'a daha da yakın oldular.

Ona göre otorite kaynağını "din"den almaz. En üst konumdaki insandan en zayıf halkaya kadar sorumluluk, güzel öğüt, hayra davet ve kötülükten alıkoyma vazifelerinden başka bir dini saltanat veya dini otorite yoktur. Buna göre itaat ve meşruiyet şahıslarda değil, kanunlardadır. Peygamber de böyleydi. (Abduh burada Gaşiye 20-21 "Sen ancak bir hatırlatıcısın" ayetini örnek vermektedir)

Muhammed Abduh?u takdir edenlerden biri de Mehmet Akif?tir. Akif Asım?da:

İSLAM DİNİNDE İSLAHAT YAPILMAZ. BU DURUMDA AHLAKİ BİR REFORMDAN DA SÖZ EDİLEMEZ

İslamiyet'in özünde; Allah'a teslimiyet, Peygamber'e hürmet ve Kur'an-ı Kerim'e meftuniyet vardır. İslam akla büyük önem verir. Bu özellik garbı anlamada kolaylık sağlar. İslam özgür irade dinidir. Halk arasında yanlış bir şekilde yerleşmiş bulunan, yanlış mukadderat inancına eleştiriler getirerek halkın iradesi ile tecelli eden yönetimin faziletlerini övdü. Doğru düşünce ve salih amel arasında dinamik bir ilişkinin var olduğunu savundu. Mantık ve düşüncenin önemine değinerek, ihmal edilen İslam felsefesinin canlanması için çaba sarf etti. Akli deliller imanı zayıflatmanın aksine, güçlenmesine vesile olur. Düşünme sanatı ve bilimi olarak gördüğü mantık ilminin değerinin tam olarak anlaşılması, İslam Kelamının daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunacağı gibi, gerekli de olduğunu savundu.

Ona göre aklın her şeyin çözüm kaynağı olarak görülmesi yanlıştır. Duyu organlarının yanılsaması gibi o da yanılabilir. Üstelik heva ve hevese alet, şehvet ve arzuların esiri olabilir. Bu da her türlü ifsad, yozlaşma, savaşlar vs sebebiyet verebilir; bu yüzden aklın "hidayete" yani dine ihtiyacı vardır. Öte yandan akıl, üzerine düşündüğü meselelerde künhe varmak ister. Bu ise gayb alemini de içine alan bir bütünlüktür ki burada da dine ihtiyaç vardır. Bu meyanda Allah'ın gereğince bilinmesi, ahiret hayatı, bazı ibadetlerin pratik faydalarının bilinmesi insan aklının takatinde değildir. O aklı, müşahade ve tecrübenin gerekli olduğu fenomenler dünyasıyla sınırlar. Eşyaya ait kanunları keşfedebilir ama mahiyetini kavrayamaz. Bu akıl için bir eksiklik de değildir. Zira akıl için mesela nefsin varlığını bilmesi yeterlidir. Cevher mi yoksa araz mı olduğunu araştırmak onun haddi değildir; bu gerekli de değildir. Aynı şey Allah'ın sıfatları vb konular için de geçerlidir. Bu meyanda kendilerini bu meselelerin çözümüne adayan filozof ve kelamcıları da eleştirmiştir. O, bu tür konularda da hep insanlığın hidayet ve esenliğine bir fayda getirmeyecek konulardaki derinleşme isteğini eleştirmiş, bunu da akidenin, aklın, ilmin konu ve sınırlarını çizerek yapmıştır. Bu hususta seleflerinden de ayrılmamış, türedi bir usul geliştirmemiş, sadece bu usulün dilini ve mantığını çağdaş formlara göre belirlemiştir.

saidi nursiye herkes başlık açmış. sen açtın mı. madem onada önem veriyorsun.

BUGÜN VAHHABİLERİN VE SELEFİLERİN KARŞISINDA CEMAATLERDEN BAŞKA KİM VARDIR SÖYLEYİNİZ BANA. TABİ O YÜZDEN TASAVVUFA DÜŞMAN BAZILARI. AMA HER ZAMAN BÖYLE OLACAK İNŞ.

Kelamcılar açısından Kaza, Kader, Vaad, Vaid, İhtiyar, Cebr gibi konularda derin izahlara girmek,

2. fukahanın şeytani kurnazlıkları nedemektir yahu. bir müslüman böyle bir ifsadeyi nasıl kullanıyor. fukaha şeytandır demek gibi bişey.

?Benim asıl emelim Din-i mübinin salahıdır. Fakat korkarım ki; ehliyetsiz sarıklar ona zarar verecekler...?

Bu projenin pratikleri sonucu arınmış/ıslah olmuş bir toplum olmadan ortaya konacak girişimlerin beyhude kalacağını daha o zamanlardan haykırmaktaydılar.

12 Mart 2009 13:38 Düzenle Sil

''Halkı, İngiliz işgaline karşı mücadele vererek, milli şuuru uyandırmaya çalıştı. İngilizler, derginin İslam ülkelerine girişini yasaklayarak yayını engellediler. Bir süre sonra derginin yayını durdu.''

Dindeki ıslahatı, ahlaki bir reform olarak telakki eder. Yapılmak istenen şey insanları inançları vasıtasıyla iyi ahlak sahibi olmalarını sağlayarak, sosyal durumlarını daha iyi bir seviyeye getirmektir. Bir taraftan dindeki yanlış telakki ve inanışlar düzeltilirken, yanlış anlamalar tashih edilirken diğer yandan da insanların daha ahlaklı hale gelmeleri sağlanır. Kur'an-ı Kerim, dünya ve ahret saadetini netice veren ve insanlara kılavuzluk etmek maksadıyla gönderilen kutsal bir kitaptır. Önemli olan husus, Kur'anın lafzi manasına takılıp kalmadan özünü kavramaya çalışmaktır.

sükut et

akletmezmisin.

dönüm noktası...

Abduh, 1885 yılında Beyrut'a gelerek eğitimle meşgul oldu. 1889 yılında Kahire'ye döndü. Kısa bir süre sonra da asliye hukuk mahkemesine hakim olarak atandı. Daha sonra temyiz mahkemesinde müşavir olarak çalıştı. Bu arada şeriat mahkemelerinin ıslahına dair eserini yazdı (1900). El-Ezher'in idare meclisine seçildi. Ezher'in gelişmesine katkıda bulunduğu gibi geniş bir muhite hitap edecek hale getirilmesinde de önemli katkılarda bulundu. Daha önce okutulmayan tarih, coğrafya, matematik ve felsefe gibi müspet bilimlerin okutulmalarını sağladı. Mısır'da en yüksek dini makam olan müftülüğe atandıktan (1899) sonra vefatına kadar bu görevde kaldı. Görev yaptığı süre boyunca bu makama büyük bir saygınlık kazandırdı. Müftülüğü sırasında; Müslümanların faiz ve kardan hisse alma, gayr-ı Müslim ülkelerde Müslüman olmayanlar tarafından kesilen hayvanların etlerini yeme, geleneksel kıyafetler dışındaki kıyafetlerle örtünme gibi konularda ruhsat vermesi çok ciddi tartışmalara neden oldu.

Abduh ve Afgani, gerek Emevi-Abbasi ve gerekse sonraki dönemlerde hilafetin saltanata dönüşmesinden sonra, saltanat otoritesini sağlama babında, bazı alimlerin meşrulaştırma amacını taşıyan ve sonraki dönemlerde taklit edilen görüşlerinin neticesi olarak yerleşmiş bulunan, siyasi anlamdaki itaatkarlıkla mücadele ettiler. Müslümanları bu taklit zincirlerinden kurtarmak için büyük zorluklarla mücadele ettiler.

''Dindeki ıslahatı, ahlaki bir reform olarak telakki eder.''

BU YAZIYI HER KİM YAZDIYSA GİTSİN MUHAMMET ABDUHUN KURUCUSU OLDUĞU VAHAHBİ MEZHEBİNİN KAİDELERİNE BAKSIN :)) BAKALIM TUTUYORMU.

Ona göre, yönetimin halk üzerindeki itaat hakkı ile halkın yönetim üzerindeki adalet hakkının aşikar bir biçimde belirlenmesi gerekmektedir. Toplumsal ıslahın gereklerinden biri de topluma siyasal bilinç kazandırılmasıdır. Ama siyasal bilinçlenme toplumun bizzat kendi ektiği tohumlardan toplayabileceği bir meyvedir. Ve yetişmesi uzun zaman alır. Yapılacak ilk iş tohumların atılmasıdır. Gerisi Allah'ın takdirine bırakılacaktır. Dikkat edilirse bütün bu açımlamalardaki amaç, belirli bir siyasi görüş önermek değil, kendisinden etkin siyasi görüşlerin doğabileceği bir düşünce çerçevesinin sınırlarını çizmektir. Ayrıntısına giremediğimiz ama detaylarıyla zenginleşen bu siyasi açıklamalar da temel ilkelerden bağımsız değildir. Bunlar hak ile batılı birbirinden ayırt edebilme özelliğine sahip olan akıl; akıl ve naklin çelişmezliği; insanın doğru ilkeler üzerinde hareket ettiği takdirde kendi maslahatına uygun iyi ile kötüyü birbirinden ayırt edebilme özelliğine sahip olması; taklidi red; fikirlerin özgürce savunulabileceği ortamı yeşertecek ıslaha dayalı eğitim uygulamaları; hüccetsiz, delilsiz, yani ilimsiz fikir serdetmeme, akide/inanç oluşturmama şiarı.

istersen 1000 tane başlık aç. ben hazımsızlık duymam.

Bunun en bariz delillerinden biri onun Osmanlı'dan kopuşu öngören milliyetçi unsurları eleştirmesidir. Osmanlı Hilafetinin ıslahı, manevi bir konumda görülmesi vb fikirlerinin yanında emperyalizm karşısında kalan son kale olarak nitelediği Osmanlı ile Mısır ilişkilerinin ıslahı ötesinde İngilizlerin ekmeğine yağ sürecek kopuş senaryolarını asla tasvip etmemiştir. Bu hususta sürekli olarak maslahat konusunu gündemde tutmuştur. Nitekim hilafete bakışı da bu minval üzere olmuş, hatta Honotoux, Blunt gibi şahsiyetlere cevaben yazdığı makalelerde bu düşüncelerini tüm çıplaklığıyla ortaya koymuştur. Osmanlı siyasal sistemi, toplum yapısı ve hilafet müesseselerini eleştirdiğini bildiğimiz Abduh'un bunu uluslar arası meselelerde gündeme getirmekten çekinişini, İngilizlerin yaygınlaştırdığı propagandalara cevap veren makalelerinden gözlemlemek mümkündür. Osmanlı'ya şüphe ve eleştiriyle baktığından daha fazla Mısır Hidivleriyle sorunlar yaşamış olması da bunun göstergeleri arasındadır. Osmanlı'yla iyi geçinen Hidiv Abbas'ın politikalarını olumlaması, İngilizlerin baskıları ile kopuş politikaları güden Hidiv Hilmi'yi eleştirmesi bunlar arasında sayılabilir.

Mısrın en muhteşem üstadı Muhammed Abduh

Onun genel amacı çağın gereklerine uygun bir "ahlak ilmini" sağlamlaştırmak ve toplumsal ıslahın önündeki engelleri kaldırmaktır. Marksist literatürle konuşacak olursak ona göre alt yapıda "ahlak" vardır. Bu da toplumsal ıslahı sağlar. Islah, toplumsal kurumları, yöneten yönetilen ilişkilerini, yönetim şekillerini vb de besler. Ona göre çağa uygun en anlamlı yönetim biçimi Müslümanların maslahatına en uygun olandır.

bu konunun sevmekle alakası yok sukutçuğum.

- Hüccete başvurmayı zorunlu kılması

ehli sünnet alimlerinin söylemlerine ters düşen bazı fikirleri var diye atalımmı yani onu.. kabul edilen ya da edilmeyen tarafları olacaktır mutlaka.. amma velakin bu onu toptan süpürmeyi gerektirmez..

Abduh'a göre İslam'daki devlet yönetimi şer'i değil, toplumsal bir durum arz eder. Şeriata göre; halifenin, yöneticinin, hakimin ve müftünün makamlarının ayrıcalıkları yoktur. Fakat, şeriat onların ödev ve sorumluluklarını belirlemiştir. Batıdaki durumun aksine, halifelik teokratik bir sistem değildir. Teokratik sistemde, Tanrı hükümlerini doğrudan doğruya yöneticilere bildirir. Halk otomatikman itaat etmek ve boyun eğmekle yükümlüdür. Böyle bir sistemde halk yöneticiyi, Tanrı buyrukların düşmanı dahi bilse karşı çıkamaz. Yönetenlerin her hal ve davranışları dini hüküm şeklindedir. Buna karşılık İslam'da günahkar yöneticiye boyun eğmek caiz değildir. Eğer yöneticinin yaptıkları sürekli olarak şeriata aykırılık teşkil ediyorsa, halk onu iktidardan alma hakkına sahiptir. Nasıl ki, ümmet ve temsilcileri onu bu makama getirmişlerse aynı şekilde, menfaatleri gereği onun yönetimine son verme hakkına da sahiptirler.

İnkilap istiyorum, baaşka değil, hem çabuk,

- Taklidi reddetmesi

3. evliyanın kerametleri olmayacak diye bir haberi nerden almış. peygambere. mucize yaptırtan ALLAH EVLİYAYA BUNU yaptıramaz mı. sahabeler cebraili bile görmüşşler.

bu da öyle birşey. size göre yanlış olan fikirlerini almazsınız olur biter.

taassubun kralı budur işte.

Muhammed Abduh, mezhepçilik ile taklitçiliğe itiraz ederek içtihadın serbest bırakılmasını terviç ile yeni ve bugünkü vaziyete uygun Kur?an ve asıl sünnete istinat eden bir icma istemektedir. Fukahanın şeytani kurnazlıkları ile evliyanın kerametlerini ve diğer bidatları reddetmektedir. Fıkhın eskimiş içtihatları, yeni ve inkişafa müsait esaslar ile değiştirmiştir.

ilginç. tartışılır...

Abduh, Tefsirde, ilk dönem ıstılahlarının dikkate alınması gerektiği Kur'an'ın teknik, gramer, ilim, tarih kitabı değil, evrensel mesajlar içeren bir bütünlüğe sahip olduğunu savunması, yorumlarını etkileyen en önemli unsurlar arasındadır. Mesela nüzul sebebine dayalı ayrıntılı açıklamaları gereksiz görmekte, amaçtan saptırdığına ve Kur'an'ın mesajının evrenselliğine halel getirdiğine ve özel durumların genel insanlık ailesini içerdiğine inanmaktadır. Gaybi konularda maddi açıklamaların tümüne karşıdır. Bu anlamda selefin yolunu izler gibi görünmekle birlikte bütünlüğe halel getirmeyecek fikir yürütmeleri caiz görmektedir. Ama onun bu konudaki uyarısı bu fikir yürütmelerden bir usul oluşturulamayacağı, kişisel düşünceler sınıfında değerlendirilmesi gereğine ilişkindir.

1. içtihat kapısı kapalı diyen var mıki. abduh böyle demiş.

bediüzzamanın bile selefiymiş. bunu bilmiyordum. onu da öğrenmiş oldum :)))

abduha. anında başlık açarken. hızın harika..

''ahlaki reform''

HANİ DOĞRUYU BİLMESEK NEYSE DEE.. ALLAHTAN OKUYORUZ.

elvin selefilere körü körüne nediye taassub yapıyorsun. aklın yokmu senin. sen akılsızmısın. neden onları okuyup taklitçilik yapıyorsun.

Bu anlamda o, cebr inancıyla taklit arasında kopmaz bir bağ varsaymıştır. Afgani gibi o da başkalarının söz ve hareketlerini taklit etmenin dini ve aklı bozmak anlamına geldiğini vurgulamıştır.

Kısacası o, akıldan başka hakikat kaynağı kabul etmeyen rasyonalizmi de, aklın rolünü en aşağıya indiren, onu alçaltan, verdiği her bilgiyi sathi sayan bir ölçüsüz ve mesnetsiz imancılığı da yanlış bulmaktadır. Ona göre akıl ve iman hakikatin birbirini tamamlayan iki ayrı yüzü gibidir.

Abduh, içtihat kapısının açık tutulmasından yanadır. Kişi bütün kayıtlardan bağımsız olarak düşünebilmeli, serbestçe araştırma yapabilmelidir. Din otoritesi sayılan kişilerin sunmuş olduğu bilgilerin delil gösterilmeden körü körüne taklit edilmesine karşıdır. Zamanın değişen şartlarına paralel olarak, yeni yeni ortaya çıkan meselelere tatmin edici cevaplar verebilmek için içtihat kapısının açık olması gerektiğini savundu. Akılcı bir din olan İslamiyet, yeniliklere açıktır. İslam, insanları din adamı otoritesinden kurtarıp Yaratıcı ile yüz yüze getirmek suretiyle aracıları ortadan kaldırmıştır ve aracılara da gerek yoktur.

Der ki tilmizine efganlı

Nazariyyat ile bir şeyler olur zannetme!

Fıkıhçılar açısından da Şekilcilik ve kendi kitaplarının kutsallaştırılmasıdır. Kur'an'a bu mantıkla yaklaşmayı yanlış bulmuş, zira "onda en az olan şey ameli hükümlerdir" demiştir.

Öne bizler düşüp İslam?ı da kaldırmazsak,

Yine aynı şekilde "kökü rasyonaliteye dayanıyor" iddiasıyla adeta tarihselciler ya da mutlak sembolcülerle örtüştürülen yönlerinin bazı ayetlerin açılımına getirdiği yorumlarla, bu yorumlarına mesned oluşturan usulünün bilinmemesiyle alakalı olduğunu düşündürtmekte. Oysa mesela ayetlerin parçacı bir anlayışla değil Kur'an ve sure bütünlüğüne dayanarak açıklanması gerektiği, zira her surenin bir ana temasının olduğu ve açıklamaların bu ana temadan kopmadan yapılması gerektiği şeklindeki savunularını destekleme hususunda hiç de yalnız değildi. O, herhangi bir konuyla ilgili yaptığı yorumlarda İslam tarihinden kaynak belirtmede de ustaydı. "Zemahşeri de bu konuda şöyle düşünüyor", ya da "Şatıbi de bu hususta bizi destekliyor" mahiyetindeki yaklaşımları onun usulünün başat unsurları arasında gelmekteydi. Yine zan haberler de akidenin oluşumunda kaynak teşkil etmemekle beraber fikirlerini desteklemede mütevatir haberle çatışmadığı müddetçe delil olabilmekteydi. Dolayısıyla o savunduğu görüşlere ilişkin hüccet belirtmede vahyi geleneğin sadık bir takipçisi olmakla birlikte, çağın sorunlarına ilişkin hususlarda da geçmiş, donmuş, tarihe malolmuş fıkhi yaklaşımların bize bugün bir şey söyleyemeyeceği hususunda da sarih açıklamalarda bulunmuştu.

buna ön planda tutmak değil hakkını teslim etmek denir sukut kardeş. saidi nursiyle açılmış bir sürü başlık var zaten. Abduhun da olsa ne olur? hazımsızlıkmı verir.

Yine mesela eleştirildiği yönlerden biri olan "Melekleri meleke olarak" nitelendirmesi konusu da kitapta vuzuha kavuşturulan konular arasındadır. O, bu konuda da asla bir fütursuzluk içerisinde olmamıştır, olmasının imkanı da yoktur. Yukarıda ana hatlarıyla vermeye çalıştığımız usul burada da geçerli olmuştur. Bu konuda sadece kısaca şu hususu vurgulayarak geçelim: Abduh, melek kavramı etrafındaki Kur'an'i değinileri dört sınıfa ayırmıştır. İlk üçü Allah'ın çeşitli görevlere tabi kıldığı bizatihi yaratılmış varlıklar olan meleklerdir. Dördüncüsü ise müfritlerin konu ettiği "melekeler" meselesidir ki o bu konuda gayet sarih açıklamalarda bulunmuştur. Yani dörde ayırdığı "melekler" konusunun sadece bir maddesi melekelerle alakalıdır.

İngiliz işgaline karşı çıkan ve ordu komutanlığını yapan Arabi'yi desteklediği gerekçesiyle sürgüne gönderildi. Evvela Suriye'ye yerleştiyse de Afgani'nin daveti üzerine Paris'e gitti. Burada, "el-Urvetü'l-Vuska" adlı dergide, İslami uyanmaya dair yazılar yazdı. Halkı, İngiliz işgaline karşı mücadele vererek, milli şuuru uyandırmaya çalıştı. İngilizler, derginin İslam ülkelerine girişini yasaklayarak yayını engellediler. Bir süre sonra derginin yayını durdu.

yanılıyormuyum.

-Şüphe yok, hakk-ı seçmuhileri var üstadın...

mustafa hocanın bir misali var bu konuda :bir bebek altına pislediği zaman bebek atılmaz.. sadece bezi atılır..