Onların bu şekilde seci ve kafiye yapmalarını çirkin gördü. Çünkü onların bu konuşmalarında zorlamanın eseri apaçıktı. Herşeyde maksadını ifade etmekle yetinmek uygundur. Konuşmanın maksadı, gayeyi muhataba anlatmaktır. Onun ötesinde kalan, kötülenmiş zorlamadır. Hitabetin lafızlarını güzelleştirmek, bu kötülenmiş kısma dahil olmaz. İfrata kaçmaksızın ve garip kelimeler kullanmaksızm hatırlatma

70)Ebu Davud

Öyle bir tekellüf ki Hz. Peygamber onun hakkında şöyle buyurmuştur:

Benim için en sevimsiz ve meclisimden en uzak olanınız, ağzını eğip-bükerek edebiyat yapmak için kendini zorlayanlardır.66

Fatıma Hz. Peygamberin şöyle buyurduğunu rivayet eder:

Konuşmada, ağzını eğip-bükmek, fasih ve seci'li konuşacağım diye yapmacık hareketlerde bulunmak, konuşmasına kadın ve sevgiden bahsederek giriş yapmak ve hatiplik iddiasında bulunup fesahat gösterisinde bulunanların adetlerinde cereyan eden usullerle gösteriş yapmaktır, Bütün bunlar kötülenmiş ve buğzedilmiş tekellüf türündendir.

63)Müslim

Öyle bir zaman gelecek ki sığırların dilleriyle ot geveledikleri gibi insanlar da konuşmayı o şekilde geveleyeceklerdir.

66)İmam Ahmed,

65)Darekutni, İfrad,

68)Müslim

Amr b. Sa'd, babası Sa'd'a gelerek bir ihtiyacını istedi. Bu münasebetle ihtiyacını istemezden önce bir konuşma yaptı. Sa'd kendisine dedi ki:

Ümmetimin şerlileri o kimselerdir ki bol nimetlerle gıdalanıp, yemeklerin her çeşidini yerler, elbiselerin her rengini giyerler ve ağızlarını eğip-bükerek konuşurlar.67

69)İmam Ahmed

Sa'd, oğlu Amr tarafından zoraki bir şekilde süslendirilmiş ve takdim edilmiş konuşmayı hoş karşılamadı. Bu da dilin afetlerindendir. Evet! Zorla yapılan her seci, dilin afetine dahil olur. Adetin sınırını aşan fesahat de böyledir. Konuşmalarda zoraki bir şekilde yapılan secfler de böyledir. Çünkü Hz. Peygamber bir cenin hakkında Gurre hükmederken cinayet işleyenin kavminden biri 'İçmemiş, yememiş, bağırmamış ve kendisinden ses çıkmamış bir kimsenin diyetini biz nasıl veririz?

Hadis-i şerifte geçen tanattu kelimesi 'derinleşme ve ardına kadar dalmak' demektir.

64)Müslim (Ebu Hüreyre'den

Ben hiçbir zaman senin ihtiyacından bugün uzak olduğum kadar uzak olmadım. Ben Hz. Peygamberin şöyle dediğini duydum:

Oysa böyle bir kimsenin kanı hederdir ve boşa gider' dedi. Bu secili sözü dinleyen Hz. Peygamber şöyle buyurdu:

Bu sözü üç defa tekrar etti.

İnsanı buna sevkeden şey riya, arkadaşlarının arasında belagat ve fesahatıyla mümtaz olduğunu ispat etmekten başka birşey değildir! Bütün bunlar kötüdür. Allah'ın dini bunları kerih görür ve insanı bunlardan sakındırır.

da bu kısma dahil değildir. Çünkü hitabet ve hatırlatmadan gaye; kalpleri harekete geçirmek, teşvik etmek, gönülleri yumuşatmaktır. Lafzın zarif oluşunun burada büyük bir tesiri vardır. Bu bakımdan güzel lafızlar, hitabet ve nasihata uygundur. İhtiyaçların belirtilmesi ve işlerin kolaylaştırılması için yapılan konuşmalara gelince, bu tür konuşmalarda şeci kullanmak, avurtları doldurarak sesli konuşmak uygun değildir ve böyle yapmakla uğraşmak, kötülenmiş bir zorlamadır.

Hz. Ömer şöyle demiştir: 'Çene çatlatarak deve kükremesi gibi konuşmak şeytandandır'.

Dikkat edin, derin söze dalıp gereksiz yere sözü uzatanlar helak olmuşlardır.68

Ben ve ümmetimin muttakileri tekellüften uzağız.65

Siz bedevilerin seci yapması gibi, seci ve kafiye mi yapıyorsunuz?70

67)İbn Adiy, Beyhaki, İbn Asakir