başbakan kalpazanlıktan davalı

24. Yeni Zelanda.- 1986 Yeni Zelanda Anayasasında yasama dokunulmazlığına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. İnter-Parliamentary Union?un web sayfasında Yeni Zelanda?da yasama dokunulmazlığı kavramının mevcut olmadığını belirtilmektedir (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2233.htm, 1.5.2001).

Neden avrupadaki seçim sisteminden ve dokunulmazlıklardan bahsetmiyorsun? Ya da avrupadaki anlayıştan?

AVRUPA ÜLKELERİNDE ANAYASA MAHKEMELERİ,

7. Finlandiya.- 1999 Finlandiya Anayasasının 30?uncu seksiyonuna göre, bir milletvekili, milletvekilliği görevlerini yerine getirmekten engellenemez. Bir milletvekili Parlamentoda kullanılan oyların altıda beşiyle alınmış bir kararla izin verilmedikçe mahkeme önüne çıkartılamaz veya özgürlüğünden mahrum bırakılamaz (1999 Finlandiya Anayasası, seksiyon 30/2). Bir milletvekili tutuklanırsa veya gözaltına alınırsa bu durum derhal Parlamento Başkanına bildirilir. En az altı ay hapis cezasıyla cezalandırılan bir suçu işlediğine ilişkin esaslı sebepler yoksa, bir milletvekili dava başlamadan önce Parlamentonun rızası olmaksızın tutuklanamaz (sek.30/3).

23. TÜRKİYE.- 1982 Türk Anayasasının 83?üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre, ?seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam, durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır?. Yine aynı maddeye göre?Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçimden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımını işlemez? (m.83/3). ?Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır (m.83/4). ?Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz? (m.83/4).

4. Avusturya.- 1929 Avusturya Anayasasının 57?nci maddesinin ikinci fıkrasına göre Milli Meclis üyeleri, suçüstü hali hariç, ancak Milli Meclisin izniyle tutuklanabilirler. Keza aynı fıkraya göre, Milli Meclis üyelerinin evlerinin aranabilmesi için de Milli Meclisin izni gerekir (m.57/2). Avusturya?da Milli Meclis üyelerinin işlediği suç?üyenin siyasi faaliyetleriyle açıkça bağlantısız ? ise üye hakkında cezai takip yapılabilmesi için yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına gerek yoktur. Ancak, söz konusu üye veya Meclisin bu konularla görevli Daimi Komitesinin üyelerinin üçte biri talep ederse, ilgili makam, Milli Meclisten, üyeye atfettiği suçun onun siyasi faaliyetleriyle bağlantısız bulunduğu konusunda bir karar almak zorundadır. Böyle bir talep olduğunda, soruşturma sürecindeki bütün işlemler o aşamada durur (m.57/3). Milli Meclis bu talep konusunda sekiz hafta içinde karar vermemiş ise, gerekli izni verdiği varsayılır (m.57/4). Eğer Milli Meclis üyesi, suçüstü halinde yakalanırsa, yetkili makam derhal Milli Meclis başkanına üyenin tutuklandığını bildirir (m.57/5). Eğer Milli Meclis veya toplantı halinde değilse Daimi Komite talep ettiğinde, tutuklama kaldırılır veya kanuni süreç bir bütün olarak düşürülür (m.57/5). 1929 Avusturya Anayasasına göre, Milli Meclis üyelerinin dokunulmazlıkları yeni Milli Meclisin toplandığı gün sona erer (m.57/6). Milli Meclis üyeleri tanık sıfatıyla mahkemelere çağrılabilirler (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1017.htm, 1.5.2001). Milli Meclis üyeleri yasama dokunulmazlığından milletvekilliğinin başlamasından sona ermesine kadar devam eder .

Neden sadece bizim Anayasa Mahkemesi sorunumuz var

14. İsveç.- 1975 İsveç Anayasasının 3?üncü Bölümünün 8?inci maddesine göre, Parlamentonun toplantıya katılan ve oy veren üyelerin en az altıda beşinin kabul edeceği bir kararla izin verilmedikçe, kimse bir parlamento üyesinin görevini yerine getirirken yaptığı eylemlerden ve söylediği sözlerden dolayı ona karşı dava açamaz veya onu özgürlüğünden mahrum bırakamaz veya onun ülke içinde seyahat etmesini engelleyemez (b.3, m.8/1). Bir Parlamento üyesinin bir suç işlediğinden şüphelenilmesi durumunda, tutuklama, gözaltına alma veya hapse ilişkin kanun hükümlerinin Parlamento üyesi hakkında uygulanabilmesi ancak onun suçluluğunu kabul etmesi veya suçüstü halinde yakalanması veya işlediği suçun minimum cezasının iki yıl hapisten fazla olması durumunda mümkündür (b.3, m.8/2). Parlamento üyesi tanık sıfatıyla mahkemelere çağrılabilir (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1303.htm, 1.5.2001). İsveç?te yasama dokunulmazlığı milletvekilinin seçilmesinden görev süresinin bitimine kadar devam eder .

1. A. B. D. - 1787 Amerika Birleşik Devletleri Anayasasının 1?inci maddesinin 6?ncı bölümünün 1?inci fıkrasına göre, ?Senatörler ve temsilciler... ihanet , cürüm ve asayişi ihlal hali dışında, kendi Meclislerinin toplantılarına katıldıkları sırada, gerekse bu toplantılara gelir veya giderken tutuklanmama imtiyazından yararlanırlar?. Amerika Birleşik Devletlerinde bu hükme?tutuklanma hükmü ? (TRİBE, 2000: I, 1012), bu hükümle öngörülen imtiyaza ise?tutuklanmama imtiyazı ? (NOWAK, ROTUNDA ve YOUNG, 1978: 242) ismi verilmektedir. Tutuklanmama imtiyazı her zaman aşırı dar yoruma tabi tutulmuştur (NOWAK, ROTUNDA ve YOUNG, 1978: 242). Zira, 1787 Amerika Birleşik Devletleri Anayasasının yazıldığı dönemde, ?hukuk davalarından dolayı da kişilerin tutuklanması ve hapse atılması mümkündü. İşte 1787 Amerika Birleşik Devletleri Anayasasını yazanlar Kongre üyelerinin hukuk davalarından dolayı tutuklanmamaları için bu imtiyazı getirmişlerdir (NOWAK, ROTUNDA ve YOUNG, 1978: 242). Oysa günümüzde, hukuk davalarından dolayı kişilerin tutuklanması uygulaması yürürlükten kalktığından (TRİBE, 2000: I, 1012), bu hüküm, yani arrest clause (m.1, b.6, f.1) anlamsız kalmıştır (NOWAK, ROTUNDA ve YOUNG, 1978: 242). Özetle Amerika Birleşik Devletlerinde Kongre üyelerinin işledikleri suçlardan dolayı her türlü ceza davasında tutuklanmaları mümkündür (NOWAK, ROTUNDA ve YOUNG, 1978: 242). Gerçekten de Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, Williamson v. United States (207 U. S. 425, 1908) kararında yalancı şahitlikten mahkum olan Temsilciler Meclisinin bir üyesinin tutuklanmama imtiyazından yararlanamayacağına hükmetmiştir (TRİBE, 2000: I, 1012). Özetle Amerika Birleşik Devletlerinde cezai alanda Kongre üyelerine tanınan bir dokunulmazlığın bulunmadığını söyleyebiliriz. Keza, Amerika Birleşik Devletlerinde Kongre üyeleri mahkemelere tanık sıfatıyla çağrılabilir (http://www.ipu.org/parline-f/reports/ 1339.htm, 1.5.2001).

22. Portekiz.- 1976 Portekiz Anayasasının 160?ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre, milletvekilleri Meclisin izni olmaksızın tutuklanamaz ve gözaltına alınamaz. Aynı fıkraya göre suçüstü hali bu hükümden hariçtir. Bununla birlikte, milletvekilinin suçüstü halinde işlediği suç en az üç yıl hapis cezasıyla cezalandırılabilir nitelikte olmalıdır. Bunun dışındaki durumlarda, milletvekiline karşı bir ceza soruşturması açıldığında, Meclis soruşturmanın devam edip etmeyeceğine karar verir (m.160/3). 1976 Portekiz Anayasasına göre ayrıca milletvekilleri, Meclisin toplantı döneminde, Meclisin izni olmaksızın, jüri üyesi, bilirkişi ve tanık olarak mahkemelere çağrılamazlar (m.161/1). Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin seçilmesinden görevinin sona ermesine kadar devam eder (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1257.htm, 1.5.2001). Anayasanın 157?nci maddesine göre, yasama dokunulmazlığının Parlamento tarafından kaldırılması sürecinde milletvekili dinlenir. Bununla birlikte milletvekili dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı başvuru hakkına sahip değildir .

Peki Almanya, İngiltere ve Avusturya'da HSYK'nın durumu nedir diyecek olursanız işte cevabı bu ülkelerde HSYK benzeri bir kurum yok... Hakimlerin ataması, eyalet düzeyinde adalet bakanlarından oluşan Hakim Atama Komisyonu ve federal adalet bakanlarınca belirleniyor...

AVRUPA ÜLKELERİNDE HSYK YAPISI

MACARİSTAN: 11 üyeyi Parlamentonun hukuk, idari ve yargı komiteleri seçiyor.

5. Belçika.- 1994 Belçika Anayasasına göre , suçüstü hali hariç, Parlamento üyeleri toplantı dönemi boyunca, cezai sahada, ait olduğu meclisin izni olmadıkça, bir mahkeme veya divan önüne gönderilemez veya doğrudan celp edilemez veya tutuklanamaz (m.59/1). Meclis bu izni hakkında ilgili parlamento üyesinin başvuru hakkı yoktur (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1029.htm, 1.5.2001). Suçüstü hali hariç, cezai sahada bir hakimin müdahalesini gerektiren zorlayıcı tedbirlerin uygulanmasına Meclis üyeleri hakkında toplantı dönemi süresince yetkili hakimin istemi üzerine İstinaf Mahkemesi Birinci Başkanı tarafından karar verilebilir. Bu karar ilgili Meclisin başkanına iletilir (1994 Belçika Anayasası, m.59/2). Arama ve el koyma ancak Meclis Başkanının veya onun tarafından tayin edilmiş üyenin huzurunda yapılır (m.59/3). Toplantı dönemi süresince sadece savcılık görevlileri ve yetkili memurlar bir Meclis üyesi hakkında cezai sahada kovuşturma açabilirler (m.59/4). Hakkında cezai sahada soruşturma açılan Meclis üyesi, toplantı dönemi süresince, ait olduğu Meclisten hakkında yapılan kovuşturmanın durdurulmasına karar verilmesini isteyebilir. İlgili Meclis bu konudaki kararını kullanılan oyların üçte iki çoğunluğuyla alabilir (m.59/5). Keza Meclis kendi üyesinin tutukluluğu veya bir mahkeme tarafından yargılanması askıya alınmasına da karar verebilir (m.59/son). Parlamento üyeleri tanık sıfatıyla mahkemelere çağrılabilirler (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1293.htm, 1.5.2001).

8. Fransa .- 1958 Fransız Anayasasının 26?ncı maddesinin 4 Ağustos 1995 tarih ve 95-880 sayılı Anayasal Kanun değiştirilmiş şekline göre, ağır suçlar ve orta ağırlıktaki suçlar alanında hiçbir Parlamento üyesi ait olduğu Meclisin Başkanlık Divanının izni olmadıkça tutuklanamaz veya hakkında diğer hürriyeti sınırlandırıcı veya mahrum edici bir tedbir uygulanamaz (1958 Fransız Anayasası, m.26/2). Suçüstü veya kesin hükümle mahkumiyet halinde bu izin gerekmez (m.26/2). Bir parlamento üyesi hakkında gözaltı, hürriyeti sınırlandırıcı veya mahrum edici tedbirler veya soruşturma, Meclis talep ettiğinde, Meclisin toplantı dönemi süresince askıya alınır (m.26/3). Parlamento üyeleri tanık sıfatıyla mahkemelere çağrılabilirler (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1113.htm, 1.5.2001).

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen ve Cumhurbaşkanı'nca referanduma sunulan anayasa değişikliği paketinin Anayasa Mahkemesi tarafından "kısmi iptali" Türkiye'nin bir Anayasa Mahkemesi sorunu olduğunu bir kez daha gösterdi.

şimdi bu vekiller mi sözüm ona adalet ve hak peşinde koşacak sözüm ona savcı - hakim atıyacak

"AB de vekiller dürüstlük ve şeffaflıktan ödün vermezler"

İkinci grup ülkelerde anayasa mahkemeleri adından da anlaşılacağı üzere ülkemizdekine benzer şekilde sadece anayasal denetimde bulunurlar. İster genel denetim yapan yüksek mahkeme sistemine, isterse özel anayasal denetim yapan anayasa mahkemesi sistemine sahip olsunlar, anayasa mahkemesi sorunu diye bir sorunu olmayan bu gelişmiş demokratik ülkelerde bizim ülkemizde olmayan bir şey var: Bu ülkelerin hepsinde yüksek/anayasa mahkemesi üyelerinin ya tamamı ya da büyük çoğunluğu toplumun genelini temsil kabiliyetine sahip organlar tarafından atanmaktadır.

ha ayrıca şunuda demekten kendımı alamayacağüım avrupadaki sendikalaşma ve örgüt özgürlüğünüde açıkladıktan sonra ne isteyeceksiniz çok merak ediyorum...

DANİMARKA: Hakimlik mesleğine mensup üyeler dahil, kurulun tüm üyelerini belirleme yetkisi Hükümet'e ait.

HOLLANDA: 5 üye var. Tüm üyeler Adalet Bakanı'nın önerisi üzerine Kral tarafından atanıyor.

başlık sahibi, arkadaş bir ricada bulunmuş. daha düne kadar ellerinde altın yumurtlayan yargı kazları vardı. akp bu kazı anayasa ile kesiyor sen de bu kazı yakmaya başladın lütfen çevir de yanmasın :)))))))))))))

POLONYA: 25 üyeli kurulda Adalet Bakanı doğal üye olarak görev yapıyor. 15 hakim ve savcı meslektaşları tarafından seçiliyor. Parlamento üyeleri arasından 4, Senato üyeleri arasından 2 üye kurulda görev yapıyor. 1 üyeyi seçme yetkisi ise Cumhurbaşkanı'na ait.

konu ile ilgili yapılmış bir araştırma. merak edenler bakabilir.

cumhurbaşkanı kayıp trilyon davalısı

iktidar vekillerinden hangi bir tanesi AB de ki vekiller gibi partisinde demokrasi için farklı görüşler dile getirebiliyor?

teo man arkadaşım sen merak etme dokunulmazlıgıda araştırıyoruz seni ve diğer arkadaşlarıda aydınlatırım tabiki gerçek yasalarla kafadan atma bılgılerle değil. o yüzden kusura bakmayın biraz uzun olacak.

POLONYA: 15 üyenin tamamını seçme yetkisi Parlamento'ya ait.

Şimdi Türkiye Cumhuriyeti kuruluşundan bu yana kendisini yukarıda saydığım ülkelerin çoğunluğunun da içinde bulunduğu medeniyet alemi içinde mütalaa ettiğinden, o zaman Anayasa Mahkemesi sorunumuzun çözümü de bellidir: Birinci ve en temel çözüm Anayasa Mahkemesi'nin üye kompozisyonunun oluşumunda şu anda referanduma giden taslaktan da öteye geçmek gerekir. Yukarıdaki gelişmiş demokratik ülkelerin hepsinde olduğu gibi üyelerin ya tamamının ya da büyük çoğunluğunun Türkiye Büyük Millet Meclisi ve cumhurbaşkanı gibi doğrudan halkı temsil imkanı bulunan organlar tarafından atanmasını sağlamak. İkinci olarak adli, idari ve anayasal denetimler için ayrı ayrı özel temyiz mahkemeleri yerine, genel denetim yapan Yüksek Mahkeme sistemine geçmek. Ülkemiz yüksek mahkeme sisteminin cari olduğu teamül hukukuna dayanmadığından bu zor gibi, ama imkansız değil. Çünkü bu sistemin bazı avantajları var. Her şeyden önce ekonomik avantajı var. Aynı işlevi bir mahkeme yapabilecekken, ikinci ve üçüncü bir yargı sistemi kurmak kaynakların verimsiz kullanımı demektir. İkinci avantajı, yargının bağımsızlığını ve tarafsızlığını sağlama şansı daha fazladır, çünkü mahkeme sayısının fazlalığı yargı üzerindeki siyasi ya da özel manipülasyon imkanını artırır. Son olarak yargı birliğini ve sadeliğini gerçekleştirmek gibi bir avantajı olacaktır. Söylediğim gibi Türkiye'nin siyasi ve hukuki geleneği bu sisteme geçiş önünde bir bariyerdir. Son zamanların popüler tartışması "Anayasa Mahkemesi kararının yok sayılması" önerisine özgürlükçü tavırlarıyla bilinen ve Anglo-Sakson sistemine de aşina olan akademisyenlerin bile karşı çıktığı düşünülürse dediğim zorluk anlaşılır. Halbuki bu imkansız değildir, yani Anayasa Mahkemesi'nin değil kararını yok saymak, kendisini yok etmek bile mümkündür. Bu noktada, Anayasa Mahkemesi yerine kurulacak olan ve adli ve idari denetimin de uhdesine verileceği bir yüksek mahkeme de anayasal denetim yapacaksa, ki yapması gerekir, o zaman bu sorun oluşturmayacak mıdır sorusu hemen akla gelecektir. Yukarıda değindiğim birinci çözüm ve yüksek mahkeme sisteminin üç avantajı sorun ihtimalini azaltacaktır. Bunun yanında, hukuk öğrencilerinin çok iyi bildiği üzere idare ve anayasa hukuku esas itibarıyla siyasi nitelik taşır ve somutlama derecesi azdır. Adli hukuk ise siyasi niteliği bulunmayan oldukça somut nitelikte bir daldır. Dolayısıyla, sadece idari ve anayasal denetim yapan bir mahkemeye göre, adli vaka denetimlerine de bakan bir mahkemenin somutlama düzeyi daha yüksek olacaktır ve bu da sorunları azaltacaktır.

aman sakınn tayyipe karşı gelme yoksa seni siler mantığı AB de var mı?

Üstelik bu sorunun varlığını bizzat Mahkeme Başkanı da yetkileri olmamasına rağmen "işin esasına" girdiklerini söyleyerek itiraf etmiş oldu. Niçin bizim bir Anayasa Mahkemesi sorunumuz var da Amerikalıların yok? Sadece Amerikalıların değil, şu ülkelerin de böyle bir sorunu yok: İngiltere, Hollanda, İsveç, Finlandiya, Norveç, Danimarka, İzlanda, İrlanda, Lüksemburg, İsviçre, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, Hindistan, Brezilya, Arjantin ve Mauritius. Bu ülkelerin bir anayasa mahkemesi sorununun olmaması acaba iktisaden kalkınmış ve gelişmiş bir demokrasiye sahip olmaları mıdır? Şüphesiz bu, sebeplerden birisidir. Fakat başka bir neden daha var. Bu ülkelerin bir anayasa mahkemesi problemi yok, çünkü bu ülkelerde bir anayasa mahkemesi yok. Evet, çoğu insanın sandığının aksine her ülkede anayasa mahkemesi diye bir mahkeme bulunmuyor ve bu saydığım büyük çoğunluğu dünyanın en gelişmiş ülkesi olan ve hepsi de tam demokrasi ile yönetilen bu ülkelerin hiçbirinde anayasa mahkemesi mevcut değil. İtalya, Avusturya, Belçika, Fransa, Almanya, İspanya ve Portekiz gibi gelişmiş demokratik ülkelerin de anayasa mahkemesi problemleri yok. Üstelik bu ülkelerin bir anayasa mahkemesi de var. Acaba sebep kalkınmış olmaları ve gelişmiş bir demokrasiye sahip olmaları mı? Olabilir, ama bir başka neden daha var: Bu ülkelerin hiçbirinde anayasa mahkemesinin oluşumu ve yetkileri bizimkisi gibi değil. Şimdi anayasa mahkemesinin bulunmadığı birinci grup ülkelerde yüksek mahkemeler var ve bunlar adli denetimin yanında idari ve anayasal denetim işlevlerini de yerine getirirler.

18. Japonya.- 1946 Japon Anayasasının 50?nci maddesine göre, kanunla öngörülen haller hariç olmak üzere, her iki Meclisin üyeleri, Dietin toplantı döneminde tutuklanmaktan muaftırlar. Tutuklanan üyeler, Meclisin istemi üzerine, toplantı dönemi başlamadan önce toplantı dönemi süresince serbest bırakılırlar. Japonya?da yasama dokunulmazlığına ilişkin diğer hususlar Diet Kanununun 33?üncü maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, yasama dokunulmazlığı sadece cezai alanda geçerlidir (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2161.htm, 1.5.2001). Bütün suçları kapsar. Ancak Parlamento üyesini sadece tutuklanmaya ve gözaltına almaya karşı korur. Parlamento üyesine karşı kovuşturma açılabilir. Keza parlamento üyesinin evinde arama da yapılabilir . Yasama dokunulmazlığı suçüstü halinde işlemez (Diet Kanunu , m.33; http://www.ipu.org/parline-e/reports/2161.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı Parlamento üyesinin tanık sıfatıyla mahkemeye çağrılmasını da engeller (Medeni Usul Kanunu, m.144; Ceza Usul Kanunu, m.144; http://www.ipu.org/parline-e/reports/2161.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı Japonya?da sadece parlamentonun toplantı dönemleri boyunca koruma sağlar (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2161.htm, 1.5.2001). Dolayısıyla diğer dönemlerde parlamento üyeleri tutuklanabilir. Yasama dokunulmazlığı Parlamento tarafından kaldırılabilir. Parlamento üyesi dinlenmez. Keza Parlamento kaldırma kararına karşı itiraz hakkı yoktur . Japonya?da Parlamento kendi tutuklanmış üyelerinin tutukluluk halini askıya alma yetkisi vardır (1946 Japon Anayasası, m.50; Diet Kanunu, m.34; http://www.ipu.org/parline-e/reports/2161.htm, 1.5.2001). Keza, tutuklanmış veya hapsedilmiş milletvekilinin Parlamento toplantılarına katılmasına izin verilebilir (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2161.htm, 1.5.2001).

peki neden AB de ki sendikalaşma ve örgüt özgürlüğünden bahsetmezsiniz?

Teo_Man

vekilleriniz % 70 i hakkında fezleke var.

bakan çocukları milyonluk olur

20. Lüksemburg.- 1868 Lüksemburg Anayasasının 69?uncu maddesine göre, ağır bir suçu işlerken yakalanmadıkça, hiçbir milletvekili, Meclisin izni olmaksızın, toplantı dönemi boyunca cezai bir konuda soruşturulamaz ve tutuklanamaz. Keza milletvekilleri toplantı dönemi boyunca aynı izin olmaksızın borçlarından dolayı hapsedilemezler. Bir milletvekilinin tutukluluğu veya soruşturulması Meclis talep ederse toplantı dönemi boyunca askıya alınır. Yasama dokunulmazlığı sadece Parlamentonun toplantı dönemi boyunca işler (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1191.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı kaldırılması usulünde parlamento üyesi de özel bir komisyon tarafından dinlenir . Dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı milletvekili başvuru itiraz hakkına sahip değildir .

6. Danimarka.- 1953 Danimarka Anayasasının 57?nci seksiyonuna göre, Parlamentonun hiçbir üyesi, suçüstü halinde yakalanması durumu hariç, Parlamentonun izni olmaksızın hiçbir şekilde soruşturulamaz ve hapsedilemez. Danimarka?da yasama dokunulmazlığı hem hukuki, hem de cezai alanda geçerlidir; yani parlamento üyelerini hem hukuk, hem de ceza kovuşturmalarına karşı korur (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2087.htm, 1.5.2001). Parlamento üyesi tutuklanamaz, göz altına alınamaz. Keza parlamento üyesi hakkında dava da açılamaz . Ancak yasama dokunulmazlığı Danimarka?da aramalara karşı güvence sağlamaz . Keza Parlamento üyesi tanık sıfatıyla mahkemelere çağrılabilir . Yasama dokunulmazlığı parlamento üyesinin seçilmesinden görevinin sona ermesine kadar devam eder . Yasama dokunulmazlığı Parlamento tarafından kaldırılabilir. Parlamento üyesinin kaldırılma sürecinde dinlenilmesi gerekli değildir. Keza Parlamento üyesinin kaldırma kararına karşı başvuru hakkı yoktur .

siz önce temizlenin sonra karşımızda hak iddaa edin.

seçtiğiniz cumhurbaşkanı kayıp trilyon davalısı

15. İsviçre.- 1999 İsviçre Anayasasının 162?nci maddesinin ilk fıkrası, Federal Parlamento üyelerinin Parlamentoda yaptıkları konuşmalardan dolayı sorumlu olmadıklarını öngörmekte, ikinci fıkrası ise dokunulmazlığın diğer şekillerinin ise kanunla düzenlenmesini öngörmektedir. İsviçre?de yasama dokunulmazlığı, Konfederasyon Lehine Siyasal ve Polis Garantileri Hakkında Federal Kanun ile düzenlenmiştir. Bu Kanuna göre, İsviçre?de yasama dokunulmazlığı sadece cezai alanda geçerli olmakta ve bütün suçları için parlamento üyesini tutuklamaya, gözaltına almaya, hakkında soruşturma açılmasına ve evinde arama yapılmasına karşı korumaktadır (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1303.htm, 1.5.2001). Bununla birlikte parlamento üyesi, kaçma şüphesi altında gözaltına alınabilir. Keza, suçüstü halinde cürüm işlenmesi durumunda parlamento üyesi geçici olarak tutuklanabilir. Ancak bu konudaki ya Parlamento üyesinin kendi rızası veya Milli Meclisin izni 24 saat içinde alınmalıdır (Aynı Kanun, m.1/2). Yasama dokunulmazlığı parlamento üyesinin tanık sıfatıyla Parlamentoya çağrılmasını engellemez (http://www.ipu.org/ parline-f/reports/1303.htm, 1.5.2001). İsviçre?de yasama dokunulmazlığı Milli Meclisin izniyle veya Parlamento üyesinin bizzat kendi izniyle kaldırılabilir . Yasama dokunulmazlığının kaldırılması sürecinde Parlamento üyesi dinlenir ve parlamento üyesinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karşı itiraz hakkı vardır . Parlamento üyesinin geçici olarak gözaltına alınması durumunda Milli Meclisin talebi üzerine parlamenterlerin Parlamento toplantılarına katılmalarına izin verilebilir . Yasama dokunulmazlığı İsviçre?de sadece toplantı dönemlerinde işler .

Görüldüğü gibi dünyada yasama dokunulmazlığının kapsamı ve kaldırılması dava gerekçeleri göz önüne getirilerek dava açma yetkisi genellikle meclis veya üst kuruma verilirken, suçüstü durumları istisnasızdır.

Fransa?da 1995?ten önce toplantı döneminde Parlamento üyeleri hakkında soruşturma açılması dahi Parlamentonun iznine bağlıydı (LAVROFF, 1995: 455; PACTET, 1994: 415; TURPİN, 1994: 438-441). 1995 değişikliğinden sonra, Parlamento üyeleri hakkında soruşturma açılabilecek, evinde arama yapılabilecek, Parlamento üyesi yargılanabilecek, ancak Parlamento üyesi hakkında?tutuklama ? ve?hürriyetten mahrum edici veya hürriyeti sınırlayıcı bütün diğer tedbirler ? Parlamentonun izni olmadıkça uygulanamayacaktır (FAVOREU et al., 1998: 670; GİCQUEL, 1999: 638). 1995 değişikliğinin getirdiği diğer bir yenilik de, izin verme yetkisinin Meclisin kendisinden alınarak Meclis Başkanlık Divanına verilmesidir.

İSPANYA: Mahkeme heyetinden 4?ünü millet meclisi, 4?ü senato, 2?si hükümet, 2?si de yargı kurulu tarafından seçiliyor.

27 Ağustos 2010 10:07 Düzenle Sil

Kıta Avrupası Sistemi.- Almanya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Japonya, Lüksemburg, Norveç, Portekiz, Türkiye ve Yunanistan?da uygulanmaktadır. Bu sisteme?kıta Avrupası sistemi? ismini verebiliriz. Bu sistemde, yasama dokunulmazlığı esas itibarıyla hukuki alanda değil , sadece cezai alanda geçerlidir. Yani parlamento üyeleri suçlarından dolayı tutuklanamasa ve yargılanamasa bile onlara karşı hukuk davası açılıp tazminat istenebilir. Bu sistemde yasama dokunulmazlığının istisnaları vardır. Genellikle suçüstü halinde işlenmiş suçlar yasama dokunulmazlığının kapsamında bulunmaz. Diğer yandan yasama dokunulmazlığı parlamento tarafından kaldırılabilir niteliktedir. Nihayet, yasama dokunulmazlığı kaldırılmamış olsa bile mutlak bir koruma sağlamaz. Genellikle gözaltına alınmama, tutuklanmama gibi güvenceler sağlar. Ülkelerin çoğunluğunda parlamento üyesi hakkında hürriyetten mahrum edici tedbirler uygulanmadıkça soruşturma açılabilir; bazı ülkelerde parlamento üyesi hakkında dava açılabilir; parlamento üyesi tanık olarak dinlenebilir.

FRANSA: Yüksek Mahkeme, 9 üyeden oluşuyor ve eski cumhurbaşkanları mahkemenin doğal üyesi. Üyelerden 3?ü cumhurbaşkanı, 3?ü millet meclisi ve diğer 3?ü de senato başkanı tarafından atanıyor...

vah vahhhh avrupada yargıyı ele gecırmısler :)))

ama dürüstlük ve şeffaflık.

1. Tanımı.- ?Yasama dokunulmazlığı ?, veya?parlamenter dokunulmazlık, parlamento üyeleri hakkında, suç işlediklerinden bahisle, parlamentonun izni olmadan, gözaltına alma, tutuklama gibi bazı cezai takibat işlemlerinde bulunulamayacağı anlamına gelmektedir. Yasama dokunulmazlığı, parlamento üyeleri lehine tanınmış gerçek bir muafiyet konumundadır. Ceza kanunları karşısında vatandaşların eşitliği ilkesinin bir istisnası niteliğindedir (LAFERRİÈRE, 1947: 714). Bu nedenle de yasama dokunulmazlığı zaman zaman birçok ülkede kamu oyunda tepki ile karşılanmaktadır. O nedenle yasama dokunulmazlığının amacının ortaya konulması gerekir.

I. GENEL OLARAK YASAMA DOKUNULMAZLIĞI

12. İspanya.- 1978 İspanyol Anayasasının 71?inci maddesine göre, milletvekilleri ve senatörler vekalet sürelerince dokunulmazlıktan yararlanırlar ve sadece suçüstü halinde tutuklanabilirler. Milletvekilleri ve senatörler, ait oldukları Meclislerin ön izni olmaksızın tutuklanamazlar; gözaltına alınamazlar; haklarında soruşturma açılamaz ve yargılanamazlar (m.71/2). Bu izin, yani dokunulmazlığın kaldırılması kararı alınırken parlamento üyesi dinlenir. Ancak parlamento üyesinin alınan karara karşı başvuru hakkı yoktur (http://www.ipu.org/ parline-f/reports/1293.htm, 1.5.2001). Bununla birlikte milletvekili ve senatörlerin ikametgahlarında arama yapılabilir . Milletvekilleri ve senatörlere karşı açılan davalar hakkında Yüksek Mahkemenin Ceza Dairesi yetkili olacaktır (m.71/3). Milletvekilleri ve Senatörler tanık sıfatıyla mahkemeye çağrılabilirler .

YASAMA DOKUNULMAZLIĞI KONUSUNDA YIRMI BEŞ ÜLKENIN ANAYASAL DÜZENLEMELERI

işiniz sadece tramway demokrasisi yapıp kendi zihniyetinizi yargıya empoze etmek.

İTALYA: 15 üyenin 5'i Parlamento, 5'i Devlet Başkanı, 3'ü Temyiz Mahkemeleri 1'i Danıştay ve 1'i de Sayıştay tarafından belirleniyor.

bak sana ne diyorum?

BELÇİKA: 12 üye Temsilciler Meclisi ve Senato tarafından seçiliyor...

AVUSTURYA: Mahkeme heyeti; başkan, başkan vekili ile 12 asıl ve 6 yedek üyeden oluşuyor. Başkan, başkanvekili, 6 asıl üye ve 3 yedek üye hükümet tarafından seçilirken, 3 asıl ve 2 yedek üye millet meclisi tarafından, 3 asıl ve 1 yedek üye de senato tarafından seçiliyor.

2. Amacı.- Yasama sorumsuzluğunun amacı, parlamento üyelerinin söz ve düşünce hürriyetlerini korumak olduğu halde, yasama dokunulmazlığının amacı, parlamento üyelerinin parlamento çalışmalarına istedikleri her zaman katılabilmelerini sağlamaktır. Yasama dokunulmazlığı olmazsa, parlamento üyesi iktidar tarafından bir suç soruşturması bahanesiyle tutulabilir; mahkemeler tarafından tutuklanabilir. Bu durumda ise milli irade tam olarak parlamentoda oluşamaz. Örneğin hükumet aleyhine yapılan kritik bir güvensizlik oylamasında, birkaç muhalefet partisi üyesinin tutulma ve tutuklanma nedeniyle parlamentoya gelip oy kullanamazsa, normalde düşmesi gereken hükumet görevde kalabilir ki, bu demokrasiyle bağdaşmaz. İşte bu nedenle parlamento üyelerine yasama dokunulmazlığı tanınmıştır. O halde yasama dokunulmazlığının amacı, parlamento üyelerini iktidar tarafından tahrik edilebilecek keyfi, zamansız ve esassız ceza kovuşturmalarıyla, geçici bir süre için de olsa, yasama çalışmalarından alıkonulmasını önlemektir (ARSEL, 1965: 258; ÖZBUDUN, 2000: 279; LAFERRİÈRE, 1947: 714-715; VEDEL, 1949: 403).

ha kısacasını istiyorsan soyleyım avrupada ve japonya + abd ulkelerınde dokunulmazlık var suçüstü durumları hariç. normalde yasa kürsü dokunulmazlığını kapsaması gerekıyor. ama parlemantoda katılım esastır bir güvenoylaması yapılacagında mualıf veya iktidar partisi herhangı bi sebepten dava açabılır ve vekillerde alıkonulabılır. yada bir kanunteklıfındede aynı şey gecerli. yada anayasa tasarısında bu orneklerı sizlerde çoğaltabılırsınız. parlemantoda katılım esastır.

PORTEKİZ: 17 üye var. 2'si istinaf, 4'ü ilk derece mahkemelerden seçiliyor... 2 üyeyi Devlet Başkanı, 7 üyeyi de Parlamento belirliyor.

ROMANYA: 9 üyeden 3'ü Bakanlar kurulu, 3'ü Senato ve 3'ü de Devlet Başkanı tarafından belirleniyor...

yapma gözünü seveyim bunuda nerden çıkarıyorsun sicillerini araştırdın sanırım. işte boyle kafadan sallama fıkırler olmaması ıcın gerceklerı yazmak gerek. ancak boyle yapıyorsun. ha acılan davalara gelınce istenirse sanada bi dava açılabılır zor değil. dokunulmazlıgı o kadar anlattım varsa bi suçüstü varsa bi parlemanto kararı varsa bi vekil düşmesi o zaman yargılanır. ama şuanda soylenenler varsayım.

HSYK nın açıklması neydi biz avrupa ulkelerı gıbı bu yasaları getıremeyız bizim ılkemiz geri kalmış bi ulke!!! bumu yani açıklama o zaman yasaları geçirsekde ulkemizi ıleriye taşısak ya.

ALMANYA: Federal Mahkeme, 16 üyeden oluşuyor. Üyelerin yarısı millet meclisi, diğer yarısı da senato tarafından seçiliyor.

İTALYA: 27 üyeli kurulun başkanı Cumhurbaşkanı... Yargıtay Başkanı ve Yargıtay Başsavcısı doğal üye. 16 hakim ve savcı meslektaşları arasından seçiliyor. Yüksek Yargı'dan 2, ilk derece mahkemelerden ise 14 üye kurulda yer alıyor. 8 üyeyi belirleme yetkisi ise Parlamento'nun...

cemaatler ülkeyi ele geçirmek için yarışır

bizdeki durum ise tablo anlatımı ile.

bu sözlerin anlamı aslında bizleri yönetenlerin zihniyetlerini gösterir.

25. Yunanistan.- 1975 Yunan Anayasasının 62?nci maddesine göre, yasama dönemi boyunca, hiçbir milletvekili, Parlamentonun izni olmaksızın soruşturulamaz, tutuklanamaz, hapsedilemez veya hürriyeti bir başka şekilde kısıtlanamaz. Savcı tarafından Parlamento Başkanından istenmesinden itibaren üç ay içinde izin konusunda karar verilmemiş ise, bu iznin verildiği varsayılır. Üç aylık süre Parlamentonun çalışmalarına ara verdiği sürelerde işlemez. Suçüstü halinde izne gerek yoktur (m.62). Keza Yunan Anayasası, diğer anayasalardan farklı olarak eski milletvekillerine yönelik ilginç ve istisnai bir dokunulmazlık getirmiştir. Anayasa göre, feshedilmiş Parlamentonun üyeleri de, bu Parlamentonun feshinden yeni Parlamentonun seçilmesine kadar geçecek sürede siyasal suçlarından dolayı soruşturulamazlar (m.62). Parlamento üyeleri tanık sıfatıyla mahkemelere çağrılabilir (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2125.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı parlamento üyeliğinin başlangıcından sonuna kadar devam eder . Gözaltına alınmış veya hapsedilmiş parlamento üyelerinin Parlamento toplantılarına katılmasına izin verilebilir .

PORTEKİZ: 13 üye var. 10 üyeyi Meclis Genel Kurulu belirliyor. 3 üye ise Anayasa Mehkemesi tarafından seçiliyor.

FRANSA: Kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı başkan yardımcılığını ise Adalet Bakanı yapıyor... 18 üye var. 6 hakim ve 6 savcı meslektaşları tarafından seçiliyor. Danıştay Genel Kurulu 1 üye veriyor. Cumhurbaşkanı, Senato Başkanı ve Meclis Başkanı'nın da birer üye seçme hakkı var.

iktidar vekilleri ihale peşinde koşar

kendileri yargıyı ele geçirmiş ya herkesi öyle zorba zannediyorlar. okuyun ulan muhalefet!!!

17. İzlanda.- 1944 İzlanda Anayasasının 49?uncu maddesine göre, Althingi?nin hiçbir üyesi, suç işlerken yakalanması durumu dışında, Althingi?nin toplantı dönemi boyunca, Althingi?nin izni olmaksızın hapsedilemez veya hakkında bir cezai kovuşturma işlemi yapılamaz.

nedense hep AB diyince işinize gelen kısımları kopyala / yapıştır yapıyorsunuz.

9. Hollanda.- 1983 Hollanda Anayasasında yasama sorumsuzluğuna ilişkin hüküm (m.71), bulunmasına rağmen, yasama dokunulmazlığına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Hollanda?da yasama dokunulmazlığı yoktur (GREWE ve RUİZ FABRİ, 1995: 443). Bununla birlikte, Parlamento üyesinin tutuklanması veya hapsedilmesi halinde parlamento üyesinin Parlamento toplantılarına katılmasına izin verilebilir (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2231.htm, 1.5.2001).

arkadaşım haklısın buraya kopyala yapıştır yaptım ama orda yazanlarıda merak etme kelime kelime okudum ve bilgim dahilindeydi de. eğer yazsaydım ab dede dokunulmazlıklar bizimle aynı diye ne aynısı yav dıyecektınız veya başka bişeyleri one surecekınız. zaten bu mevzu anayasa mahkemesı ve hsyk nın yapısını anlatırken buralara geldık arkadas dokunulmazlıgı sorunca. ben okuyorum sizde kulaktan dolma deıl gercek bilgilerle aydınlanın istedim.

AB de vekiller dürüstlük ve şeffaflıktan ödün vermezler

Şüphesiz Türkiye'de Anayasa Mahkemesi sorunu yaşamamızın özel nedenleri vardır. Birinci ve en temel neden, bu Mahkeme'nin ülkemizin tabii demokratik evrimi neticesinde değil, bilakis demokratik sürece yapılan bir müdahale ile, yani 1960 darbe rejimi tarafından kurulmasıdır. İkincisi, Mahkeme'nin performansının kendisine darbe rejimleri tarafından verilen ve kamuoyunda "rejim bekçiliği" şeklinde anlaşılan işlevi aşamamasıdır. Üçüncü olarak, Mahkeme'nin, son kararda bizzat Başkan'ının da itiraf ettiği gibi, formel hukukçuların "yetki gasbı" ya da "yetki tecavüzü" dedikleri eylemlerde bulunmasıdır.

Burada önce yasama dokunulmazlığının genel olarak tanımını, anacını, kökenini, konusunu, sağladığı güvenceleri ve niteliğini göreceğiz.

21. Norveç.- 1814 Norveç Anayasasının 66?ncı maddesine göre, milletvekilleri, bir suçu aleni olarak işlerken yakalanmadıkça , yani suçüstü hali hariç, Storting?e gidiş ve dönüş yollarında ve Storting?te bulundukları sürece tutuklanmaktan muaftırlar. Norveç?te yasama dokunulmazlığı hem hukuki, hem de cezai sahada geçerlidir (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1239.htm, 1.5.2001). Milletvekilleri mahkemelere tanık olarak çağrılabilir . Yasama dokunulmazlığı milletvekillerini görevlerinin başlangıcından sonuna kadar korumaktadır . Norveç?te yasama dokunulmazlığı kaldırılamaz . Hapis ve gözaltına alma durumunda milletvekilinin parlamento toplantılarına katılmasına izin verilebilir .

acaba AB de başkanlar halkına ya bitaraf olursun yada bertaraf olursun diyor mu?

Son olarak da Mahkeme'nin açıkça hukuk dışı olan kararlarına karşı ciddi bir tepki ortaya konulmamasını söyleyebiliriz. Mahkeme'nin gayri hukuki kararlarına karşı ciddi bir tepki gelmemesinin şüphesiz anlaşılabilir nedenlerini göstermek mümkün: Siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşları hala yeterince güçlü değil, Türkiye kutuplaşmış bir toplum, yüksek bürokrasi hala çok güçlü gibi. Kanımca bu hususta belirtilmesi gereken bir nokta da Mahkeme kararlarının bağlayıcılığına ilişkin ülkemizdeki yerleşik yanlış anlama. Nitekim bunu "Mahkeme'nin kararı yanlış, ama uymak durumundayız" ifadesinde görüyoruz. Elbette Mahkeme kararları herkesi bağlar. Lakin bu sadece Mahkeme kararları için değildir, genel işlevi olan bütün organlar için bu böyledir. Meclis bir yasa çıkarınca o yasa da herkesi bağlar. Kapalı alanda sigara yasağı gelmişse bu herkesi bağlar. Ahmet ya da Mehmet bundan muaf olamaz. Aynı şekilde Karayolları bir karar almışsa bu, bütün sürücüleri bağlar. Mercedes sahipleri bundan muaf olamaz. Dahası Mahkeme kararları herkesi bağlıyorsa Mahkeme'yi de bağlar. Daha önceleri verdiği kararda esas denetimine girme yetkisi olmadığını söyleyen bir Mahkeme, son iki kararında kendi kararına uymuyorsa, o zaman bu kararlara başkalarının uymasını istemek ne derece ahlakidir? Özetle, Türkiye'nin Anayasa Mahkemesi sorununun çözümü, ülkemizin demokrasi standardının yükselmesi ve anayasa yargısı sistemimizin demokratik temsile dayandırılmasıyla mümkün olacaktır.

16. İtalya.- 1947 İtalyan Anayasasının yasama dokunulmazlığını düzenleyen 68?inci maddesi, 30 Ekim 1993 tarihli Anayasal Kanun ile değiştirilmiştir . Maddenin yeni şeklinin ikinci fıkrasına göre, Parlamento üyesinin tutuklama kararı gerektiren bir suçu işlerken, suçüstü halinde yakalanması durumu hariç, hiçbir Parlamento üyesi, ait olduğu Meclisin izni olmaksızın tutuklanamaz, kişisel hürriyetinden mahrum bırakılamaz, gözaltına alınamaz ve keza Parlamento üyesinin şahsı veya ikametgahı aranamaz (m.68/2). Ancak kesin mahkumiyet hükmünün infazı hali bu hükmün dışındadır (m.68/2). Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre, benzer bir izin, Parlamento üyelerinin konuşmalarının veya haberleşmelerinin dinlenebilmesi ile mektuplarına veya yazışmalarına el konulabilmesi için de gereklidir. Buna göre, parlamento üyeleri tutuklanamaz; ancak haklarında soruşturma açılabilir. Parlamento üyeleri tanık olarak mahkemelere çağrılabilirler (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2157.htm, 1.5.2001).

2. Almanya .- 1949 Alman Anayasası yasama dokunulmazlığı kurumunu kabul etmiştir. 1949 Alman Anayasasının 46?ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre Bundestag üyeleri Bundestag?ın izni olmaksızın, cezayı gerektiren bir fiilden dolayı cezai takibata uğrayamaz veya tutuklanamazlar. Bununla birlikte suçüstü halinde veya ertesi gün yakalanmış olması durumunda Bundestag üyeleri yasama dokunulmazlığından yararlanamazlar. Keza aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre, Bundestag üyelerinin başka bir şekilde kişisel özgürlüklerini kısıtlanması için Bundestag?ın izni gerekir. Anayasa ayrıca, bir milletvekili hakkındaki her türlü ceza davasının, milletvekilinin hürriyetini kısıtlayıcı her türlü tedbirin Bundestag?ın istemesi durumunda kaldırılmasını öngörmektedir (m.46/4). Bundestag üyeleri tanık sıfatıyla mahkemelerde dinlenilebilir. Bununla birlikte, Ceza Usul Kanunu (m.50/1) ve Medeni Usul Kanununa (m.382/2) göre Bundestag üyeleri tanık olarak toplantı döneminde Bundestag?ın bulunduğu yerde dinlenilmelidirler (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1121.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı Bundestag üyesinin seçilmesinden görev süresinin sonuna kadar işler . Seçimden önce başlatılmış soruşturmaları da kapsar . Yani bunlardan dolayı da Bundestag üyesi tutuklanamaz. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması konusunda yetkili makam Bundestag veya onun Dokunulmazlık Komisyonudur . Dokunulmazlığı kaldırılan Bundestag üyesi bu kararın iptali için Anayasa Mahkemesine başvurabilir . Bundestag üyelerinin ikametgahlarında arama yapılabilmesi için de Bundestag?ın izni gerekir . Almanya?da ikinci Meclis olan Bundesrat üyelerinin yasama dokunulmazlığı yoktur ; zira Bundesrat üyeleri parlamenter değildir; federe devlet hükumetlerinin üyesidirler (GREWE ve RUİZ FABRİ, 1995: 442).

3. Avustralya.- 1900 Avustralya Anayasasının 49?uncu seksiyonuna göre, Temsilciler Meclisi ve Senato üyelerinin imtiyazları ve dokunulmazlıkları Parlamento tarafından düzenleneceği şekilde olacaktır. Bu zamana kadar, bunlar Birleşik Krallık Avam Kamarası üyelerininki gibi olacaktır. Avustralya?da yasama dokunulmazlığı 1987 tarihli Parliamentary Privilege Act ile düzenlenmiştir (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1015.htm, 1.5.2001). Bu Kanuna göre, yasama dokunulmazlığı cezai alanda değil, hukuki alanda geçerlidir . Bu alanda Parlamento üyesine mutlak bir koruma sağlar. Parlamento üyesi tutuklanamaz ve hapsedilemez . Parlamento üyesinin sahip olduğu bu dokunulmazlık kaldırılamaz. Keza bu alanda Parlamento üyesi yargılanamaz; keza tanık olarak veya jüri üyesi olarak bir mahkemeye çağrılamaz . Yasama dokunulmazlığı sadece Parlamentonun toplantı dönemleri süresince ve bu dönemlerin beş gün öncesi ve sonrasını kapsar . Cezai alanda yasama dokunulmazlığı işlemez. Bununla birlikte konvansiyonel nitelikte bir kurala göre Parlamento üyesi hakkında yapılan soruşturmadan haberdar edilmesi gerektiği kabul edilmektedir .

10. İngiltere.- İngiltere?de tarihsel olarak Parlamento üyeleri tutuklanmama hürriyetine sahip oldukları ve bu imtiyazın Parlamentonun toplantı döneminde ve bu dönemden önceki ve sonraki kırk günü kapsadığı kabul edilmektedir (HOOD PHİLLİPS ve JACKSON, 1987: 241). Ancak İngiltere?de bu tutuklanmama imtiyazı, sadece hukuk davalarında geçerlidir (DE SMİTH ve BRAZİER, 1989: 322). Yani Parlamento üyelerinin borçlarından dolayı tutuklanması mümkün değildir (DE SMİTH ve BRAZİER, 1989: 322; HOOD PHİLLİPS ve JACKSON, 1987: 241). 1770 tarihli Parliamentary Privilege Act?a göre dokunulmazlık sadece parlamento üyesine tutuklanmama ve hapsedilmeme güvencesi sağlar (http://www.ipu.org/parline-e/reports/2335.htm, 1.5.2001). Bununla birlikte mahkemeye hakaret suçunda Parlamento üyesinin tutuklanabileceği kabul edilmektedir . Avam Kamarası üyeleri mahkemelere tanık olarak çağrılabilir. Ancak Speakers üyenin Avam Kamarası toplantısına katılması gerektiğini bildirirse, Avam Kamarası üyesi tanık olarak da çağrılamaz . İngiltere?de yasama dokunulmazlığı kaldırılamaz. Tekrar hatırlatalım ki, İngiltere?de dokunulmazlık sadece medeni alandadır. İngiltere?de hiçbir zaman ceza davalarından dolayı Parlamento üyelerinin tutuklanamayacağı fikri kabul edilmemiştir (HOOD PHİLLİPS ve JACKSON, 1987: 241). İngiltere?de bir Parlamento üyesi bir suç işlerse, herkes gibi tutuklanabilir ve yargılanabilir (Ibid.: 242). Ayrıca belirtelim ki, İngiltere?de kişilerin borçlarından dolayı hapsedilmesi 1869 tarihli Debtors Act ile ilga edildiğinden?tutuklanmama hürriyeti?nin hukuk davaları bakımından da bir anlamı kalmamıştır .

İSVEÇ: 11 üyeli kurulun tüm üyeleri Hükümet tarafından atanıyor.

bizdekilerde böyle olsun sonra parlamento HSYK savcı seçsin

13. İsrail .- 12 Şubat 1958 tarihli Knesset Hakkında İsrail Temel Kanununun 17?nci seksiyonu, Knesset üyelerinin dokunulmazlık sahibi olacaklarını belirtmekte ve ayrıntıların kanunlar düzenleneceğini hükme bağlamaktadır. Bu düzenleme 1951 tarihli Knesset Üyelerinin Dokunulmazlıkları, Hakları ve Ödevleri Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. Bu Kanuna göre, yasama dokunulmazlığı, hem hukuki ve hem de cezai alanda uygulanmaktadır (http://www.knesset.gov. il/knesset/knes/eng_work_chak1.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı, milletvekillerini tutuklanmaya, gözaltına alınmaya, hakkında hukuki takip yapılmasına ve evlerinde arama yapılmasına karşı korumaktadır (http://www.ipu.org/parline-f/reports/1155.htm, 1.5.2001). İsrail?de yasama dokunulmazlığı oldukça geniş kapsamlıdır. Bununla birlikte, kuvvet kullanarak icra edilen, kamu düzenini bozan ve ihanet oluşturan fiillerin suçüstü halinde işlenmesi durumunda milletvekili tutuklanabilir ve gözaltına alınabilir (1951 tarihli Knesset Üyelerinin Dokunulmazlıkları, Hakları ve Ödevleri Hakkında Kanun, m.3; http://www.ipu.org/parline-f/reports/1155.htm, 1.5.2001). Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin seçilmesinden görev süresinin sona ermesine kadar koruma sağlamaktadır. İsrail?de yasama dokunulmazlığı kaldırılabilir niteliktedir. Kaldırmaya yetkili makam, Knesset veya Knesset?in Parlamento İşleri Komitesidir. Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili dinlenir. Ancak milletvekili kaldırma kararına karşı başvuru hakkı yoktur (Aynı Kanun, m.13; http://www.ipu.org/parline-f/reports/1155.htm, 1.5.2001).

19. Kanada.- 1867-1982 Kanada Anayasasının 18?inci maddesine göre Parlamento üyelerinin sahip olacakları imtiyaz ve dokunulmazlıklar Parlamentonun çıkaracağı bir kanunla belirlenecektir. Bununla birlikte Anayasa bu kanunun getirebileceği imtiyaz ve dokunulmazlıkları şu şekilde sınırlandırmaktadır. İmtiyaz ve dokunulmazlıkları belirleyen kanun, bu Anayasanın kabul edilmesi sırasında Birleşik Krallıkta Avam Kamarasının sahip olduğu imtiyaz ve dokunulmazlıklardan daha fazla imtiyaz ve dokunulmazlık tanıyamayacaktır. Kanada?da yasama dokunulmazlığı Kanada Parlamentosu Hakkında Kanunun 4?üncü maddesi tarafından düzenlenmiştir (Loi sur le Parlement du Canada, http://www.ipu.org/parline-f/reports/1055.htm, 1.5.2001). Bu Kanuna göre, Kanada?da yasama dokunulmazlığı vardır; Parlamento üyesi tutuklanamaz, gözaltına alınamaz; ancak bu dokunulmazlık sadece hukuki alanda geçerlidir (http://www.ipu.org/ parline-f/reports/1055.htm, 1.5.2001). Yani parlamento üyeleri suçlarından dolayı tutuklanabilir ve yargılanabilirler. Kanada?da yasama dokunulmazlığı parlamento üyelerinin tanık sıfatıyla mahkemeye çağrılmasına da engeldir . Ancak hatırlatalım ki, bu dokunulmazlık sadece medeni sahada geçerlidir . Yasama dokunulmazlığı toplantı dönemini ve başlangıcından 40 gün önce ve bitişinden 40 gün sonrasını kapsar . Yasama dokunulmazlığı kaldırılabilir niteliktedir. Bu konuda karar yetkisi Avam Kamarasına aittir. Bu konuda milletvekili dinlenmelidir. Milletvekili Avam Kamarasının önünde itiraz hakkına sahiptir .

11. İrlanda.- 1937 İrlanda Anayasasına göre, Parlamentonun her iki Meclisinin üyeleri, ?ihanet ?, ?cürüm ve?aşayişi bozma ? suçları hariç, Parlamento toplantılarına gelip giderken ve seçim bölgelerinde iken tutuklanmama imtiyazına sahiptirler (m.14/13). Görüldüğü gibi İrlanda Anayasasının hükmü, 1787 Amerika Birleşik Devletleri Anayasasındaki arrest clause?a ve İngiltere?deki teamüli kurala büyük ölçüde benzemektedir. İrlanda?da yasama dokunulmazlığının cezai alanda değil, hukuki alanda mevcut olduğunu söyleyebiliriz. İrlanda?da parlamento üyeleri suçlarından dolayı tutuklanabilecek ve yargılanabileceklerdir.