Bozdağ: Sistem tartışmalarıyla vakit kaybetmemek lazım

Suriye Kürtleri, Temmuz ayında Mesud Barzani?nin önderliğinde Erbil?de yapılan toplantının ardından birlikte hareket etme kararı aldıktan sonra geçtiğimiz hafta içerisinde Suriye?deki bazı Kürt kentlerinin denetimini ele geçirdi. Kontrolün Kürtler tarafından sağlandığı kentlerde kamu binalarına Kürdistan bayrağı çekildi, Kürt milisler bölgenin askeri denetimini ele aldı. Bu durum, başta Türkiye'nin hamlesinin ne olabileceği konusu olmak üzere, geniş bir tartışma başlattı.

Türkiye?nin kendi Kürt sorunu bağlamında yoğun çatışma haberleri gelmeye devam ederken, güney sınırlarının neredeyse tamamen özerk Kürdistan bölgeleri haline gelmesi ihtimali, AKP hükümetinin bu süreçle ilgili politikasının ne olduğu sorusunu da beraberinde getirdi. Başbakan Erdoğan dün Kanal 24?te katıldığı programda Türkiye?nin?patronaj gibi bir derdi? olmadığını söyledi ve?Kendi bünyesinde sıkıntı oluşturacak bir terör eylemini, bir yerde kaşıyan yapısı oluşuyorsa oraya müdahale etmek en doğal hakkımızdır? diye devam etti. Başka bir ifadeyle, Erdoğan Suriye?nin Kürt bölgesindeki gelişmelerin bir müdahale gerekçesi sayılabileceğini ifade etmiş oldu.

Erdoğan bu yöndeki iddialara şu yanıtı verdi:

Erdoğan programda konuyla ilgili şunları söyledi: ?Sıcak takip gündeme gelebilir. O yapılması gereken... Değişen angajman kuralları için de böyle bir şey var. Bu sizin en tabii hakkınızdır. Zaman zaman Kuzey Irak?ta terör bölgelerine hava saldırılarımız bir savunmanın gidişi olarak atılan adımlardır. Buna Irak yönetimi bir şey söyleyememektedir.?

Rejim çoktan değişti

Rejim değişir mi?

Zaten Barzani de, Suriye?deki Kürt kentlerinin korunması için Peşmerge güçlerini ülkeye yollamayı teklif etti. PYD Eş Başkanı Salih Müslim, geçen hafta Kuzey Irak?a yaptıkları ziyaretin amacının Peşmerge?nin gelişini konuşmak değil, Suriye ordusundan kaçan askerlerin ülkeye dönüşünü görüşmek olduğunu ileri sürse de bu konunun da masanın üzerine konduğu kendi sözlerinden çıkartılabiliyor. Müslim, ?Peşmerge güçleri bizim kardeşimiz ve akrabamızdır ve onlarla herhangi bir sorunumuz yok. Ancak Suriye Kürdistanı şu aşamada Peşmerge güçlerinin yardımına muhtaç değil. Eğer böyle bir yardım gerekirse, bunu isteriz? diye konuştu.

Türkiye, Kürt bölgesinde yaşanan son gelişmelerle birlikte daha da tehlikeli ve karmaşık bir hale gelen bir sorunun odak noktasında durmaya devam ediyor. Türkiye?nin hem kendi halklarının hem de komşu halkların kıyımına neden olabilecek bu sürecin böylesine merkezinde bulunmasının sebebi ise, Türkiye?deki rejimin zaten değişmiş olması.

Bu arada Pazar günü Kamışlı?kentlerinde, PYD?nin de parçası olduğu Batı Kürdistan Halk Meclisi ile Suriye Kürt Ulusal Konseyi tarafından Salı günü Kamışlı?da kurulan?Kürt Yüksek Heyeti? ile ilgili eylemler gerçekleştirileceği duyuruldu. Eylemlerin?Kürt Yüksek Heyeti benim temsilcimdir? sloganıyla düzenleneceği kaydedildi.

Erdoğan?ın konuşmasında bir başka dikkat çekici husus, ?Suriye?nin bölünmesini arzu etmiyoruz? demesinin hemen ardından muhalif güçlerin kuzeydeki, yani Suriye?nin Kürt bölgesindeki yapılanmaya sıcak bakmaması halinde Türkiye tarafından destekleneceğini söylemesi oldu. Dolayısıyla Erdoğan Kürtlerin özerklik girişimine karşı Özgür Suriye Ordusu ve Müslüman Kardeşlerin ana omurgasını teşkil ettiği Suriye Ulusal Konseyi gibi güçleri destekleyeceklerini ima etti. Erdoğan'ın yaptığı konuşmayla ilgili haberimizi buradan okuyabilirsiniz: Kürt özerkliği Erdoğan'a Suriye?de 'terör'ü hatırlattı!

Barzani?ye müdahale çağrısı

Bir süredir basında, AKP yönetiminin Suriye?deki güç dengelerini değiştirmek üzere Barzani aracılığıyla Suriye Kürtlerini muhalefetin saflarına daha aktif bir biçimde katmak istediği yönünde iddialar tartışılıyor. Türkiye?nin, Barzani eliyle Kürtleri muhalefet hareketine dahil etmek karşılığında Irak ve Suriye?deki yapılanmayı himaye edebileceği tezi Cengiz Çandar, Haşim Söylemez gibi sık sık konuyla ilgili analiz yapan kişiler tarafından dile getiriliyor.

?Biz şunu söylüyoruz; geçmişte yaşadığı tecrübelere baktığınız zaman Türkiye'nin daha fazla bu sistem tartışmaları ile vakit kaybetmemesi lazım. Çünkü bütün yaşadığımız sorunların önemli bir kısmı esasında eksik olan bir sistemden kaynaklanıyor ve sistemin kendisi de pek çok sorunu üretiyor. Sorunların çözümüne katkı sağlamıyor. Onun için de biz de diyoruz ki sağlıklı bir sistemle Türkiye yoluna devam etmelidir.?

Başbakan Erdoğan programda Suriye Kürdistanı?ndaki gelişmeler konusunda Türkiye?nin?patronaj? iddialarının bir rolü olmadığını da ileri sürdü.

Erdoğan'ın, aylardır Suriye'nin çeşitli kentlerinde sivilleri de hedef alan eylemler yapan muhalif gruplara verilen büyük desteğe rağmen, aklına "terörün" şimdi gelmiş olması dikkat çekti. Erdoğan programdaki sözlerine?Suriye?nin bölünmesini arzu etmediklerini? söyleyerek devam etti. "Kuzeyde oluşacak yapılanma bizim için terör yapılanmasıdır. Buna sıcak bakmamız mümkün değil? diyen Başbakan, sözlerini?45 bine yakın bizde göçmen var. Bu konuda atılacak adımlarda, değerlendirmelerde, muhalif güçlerin kuzeydeki yapılanmaya sıcak bakmaması durumunda onları destekleriz? diye sürdürdü.

Sistem tartışmalarıyla vakit yitirmemek gerektiğini söyleyen Bozdağ sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu olasılıklardan hangisinin geçerli olduğundan bağımsız olarak, Erdoğan?ın sözlerinin beş kentte özerklik ilan eden Kürtlere karşı Özgür Suriye Ordusu?nu destekleyeceği ve bu durumun da yeni çatışmalara gebe olduğu söylenebilir.

Bugün Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ Suriye?deki gelişmelerle ilk bakışta ilişkisiz görünen, ancak konunun Türkiye?nin idari rejimi ile bağlantısı göz önünde bulundurulduğunda, yakından alakalı olan bir konuda açıklama yaptı. Bozdağ, 2014 yılında yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimiyle Türkiye?nin fiili olarak yarı başkanlık sistemine geçmiş olacağını söyledi. Başbakan Yardımcısı, 2014?le birlikte Cumhurbaşkanının ilk kez halk tarafından seçileceğini ve Anayasa değişikliği sonrasında Cumhurbaşkanına tanınan yetkiler nedeniyle yeni Cumhurbaşkanının yarı başkanlık sistemindeki gibi bir konumda bulunacağını ifade etti.

Aylardır Suriye?de bir rejim değişikliği gerçekleşmesi için silahlı eylemler yapan muhaliflere destek veren Başbakan Erdoğan, Suriye Kürdistanı?ndaki gelişmeler üzerine?terörü? hatırladı. Başbakan, ?Oraya müdahale etmek en doğal hakkımız? dedi.

?Kürtlerin bir yapılanması olarak değerlendirilemez?

?Suriye ve Irak?ın parçalanma eğilimi, bölgedeki üç ülkenin orada doğacak boşluğa göre genişlemek durumunda kalma durumunu doğurur. Bunlar İsrail, İran ve Türkiye?dir. Bu ülkelerin mevcut sınırlarını içeriye ya da dışarıya doğru değiştirmemesi için yüksek çaba harcaması gerekir. Türkiye?yi 1926 anlaşmasıyla, 1920?de Misak-ı Milli içinde ilan edildiği halde dışarı düşen Suriye ve Irak topraklarına, üstelik enerji kayakları havucuyla çekmek isteyenler vardır ve daha da çoğalacaktır. Bu, Türkiye?nin Kürtlerin dahil olduğu federatif bir yapıya itilmesini, yani rejim değişikliğini getirebilir.?

Erdoğan programda şunları söyledi: ?Esad artık bu işin hakimiyetini tamamen kaybetmiş durumda. Muhalif güçler duruma hakim. Türkiye?de de ne yazık ki malum medya özellikle Esad?ın oradaki Kürtlere bırakarak terk ettiği yerleri?Bir Kürdistan devleti kuruldu? diye yazmaya başladı. Yapıya baktığınız zaman, ilginç bir durum söz konusu. Buralar tabii ki hassas ama Türkiye olarak PKK ile PYD?nin işbirliğine sıcak bakmamız mümkün değil. Buradaki yapılanma oradaki Kürtlerin bir yapılanması olarak değerlendirilemez. Bizim hassas dengelerimiz arasında yer almaktadır. Bu oluşuma eyvallah edecek halimiz yok. Barzani ile görüştüm. SUK, Kürtleri de içine almak suretiyle yeni bir adım atıldı.?

?Sıcak takip gündeme gelebilir?

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Suriye?nin kuzeyinde bulunan 5 Kürt kentinin denetiminin 19-22 Temmuz tarihleri arasında Kürtler tarafından ele geçirilmesi üzerine ilk kez konuştu. Dün Kanal 24?teki Sansürsüz programına katılan Erdoğan, ?Buradaki yapılanma oradaki Kürtlerin bir yapılanması olarak kabul edilemez. Oraya müdahale etmek en doğal hakkımızdır. Bu oluşuma eyvallah edecek halimiz yok? diye konuştu.

?Sınırlar değişir, ama bu değişim ya savaşlar ya rejim değişiklikleri ya da ikisiyle birden mümkün olur. Hala önlenebilir olan gidiş bu aşamaya doğrudur.?

Erdoğan?ın dile getirdiği?sıcak takip? ihtimali, Özgür Suriye Ordusu ve Suriye Ulusal Konseyi gibi örgütleri Kürtlere karşı harekete geçmeye çağırmasıyla birlikte düşünülünce daha da tehlikeli bir ihtimale işaret ediyor. ?Patronaj arzumuz yok? diyen Başbakan?ın bu ifadeleri, Kürtlerin üzerine yürüyecek muhaliflerin Türkiye tarafından da sınır ötesi operasyonlarla desteklenebileceğini ima ediyor.

Kısa erimdeki çabalardan bir tanesinin de Barzani?nin süreci daha yakından denetlemesinin sağlanması olduğu anlaşılıyor. Kürt siyasetçi İbrahim Güçlü, bugün Star gazetesinde yer alan mülakatında bu hususu dile getirerek, ?Kürdistan Federe Bölgesi'nin Kürdistan'ın güney-batısındaki tehlikeleri engellemek için müdahalede bulunması hem Kürtlerin lehine ve çıkarına hem de uluslararası güçlerin ve Türkiye'nin karşı çıkmayacağı bir durumdur? diyordu.

Diğer yandan, Suriye Kürtlerinin attığı adımın Mesud Barzani?nin girişimi sonrasında gelmiş olması ve AKP hükümetinin Türkiye?nin Kürt sorunu konusunu da içeren bir dizi başlıkta Barzani?yle kurduğu yakın ilişki, Erdoğan?ın bu sert açıklama ve tehditlerine karşın hesaplarının farklı olabileceği ihtimalini akla getiriyor.

Suriye?nin Kürt kentlerindeki gelişmelerde Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani?nin rolünün büyük olduğu biliniyor. Barzani, 9-10 Temmuz tarihlerinde Suriye?deki Kürt örgütlerini Erbil?de toplamış ve örgütler arasında yapılan yedi maddelik bir anlaşmayla bir Kürt Yüksek Heyeti oluşturulması kararı alınmıştı. Salı günü, Kürt Yüksek Heyeti?nin kurulduğu Kamışlı?da ilan edilmişti.

Demokratik Birlik Partisi yöneticileri yaptıkları çeşitli açıklamalarda Özgür Suriye Ordusu gibi güçlerin bölgeye girişine izin vermeyeceklerini söylerken, Erdoğan?ın muhalifleri?kuzeydeki yapılanmaya sıcak bakmaması halinde destekleyeceklerini? söylemesi dikkat çekti. Erdoğan?Suriye?nin bölünmesini arzu etmiyoruz? dese de, devamında söyledikleri Özgür Suriye Ordusu ve Suriye Ulusal Konseyi gibi Batı ve Türkiye tarafından desteklenen örgütlerle Kürtler arasında tekrar çatışma çıkması anlamına geliyor. Daha önce benzer olaylar Afrin?de PYD ile Özgür Suriye Ordusu arasında yaşandı.

?Türkiye?nin patronajı ifadesini paylaşmam. Patronaj derdimiz yok. Kendi bünyesinde sıkıntı oluşturacak bir terör eylemini, bir yerde kaşıyan yapısı oluşuyorsa oraya müdahale etmek en doğal hakkımızdır. Kendi iç huzurumuzu tehdit eden bir adım olur ki, böyle bir adıma eyvallah diyemeyiz. Önümüzdeki hafta Dışişleri Bakanımı Kuzey Irak?a gönderiyorum. en üst düzeyde görüşmek suretiyle, şu anda durum çok farklı bir noktaya gelmiştir. Yol haritası istikametinde yürümesinin gereğini onlarla paylaşacağız.?

Barzani?nin bu adımı ABD ve Türkiye ziyaretlerinin ardından atması da konunun dikkat çekici bir başka boyutuydu.

Ancak Türkiye?de bu nitelikte yeni bir rejiminin ortaya çıkmış olması, AKP hükümetinin kısa erimde Suriye?nin Kürt bölgesindeki gelişmeleri olumlayacağı anlamına gelmiyor. Zira gerek Başbakanın dün yaptığı konuşmada, gerekse bugün basına yansıyan MİT raporunda yer alan?müdahale ve sertlik? imaları, hükümetin gelişmeleri Suriye?deki siyasi dengelere müdahale amacıyla kullanmaya daha yakın olduğunu gösteriyor. Ancak bu müdahale tehditleri de yeni rejimin bölgede bir patronaj yapısı yaratma özlemiyle çelişmiyor. Kaldı ki Erdoğan Suriyeli muhalifleri PKK'ye yakınlığı ile bilinen Demokratik Birlik Partisi gibi oluşumlara karşı harekete geçmeye çağırdı. Aynı süreçte, PYD ile Erbil?de Kürt Yüksek Heyeti oluşturmak konusunda anlaşan Suriye Kürt Ulusal Konseyi Başkanı Abdülbesit Sieda yeniden PYD?yi suçlayan açıklamalar yapmaya başladı. Sieda, Pazartesi günü yaptığı basın toplantısında PYD başta olmak üzere bazı Kürt grupların, Suriye?nin Kürt bölgelerinin kontrolünü ele geçirmek karşılığında Suriye yönetimiyle işbirliği yaptığını söyledi. Sieda sözlerine, ?Kürt grupların diktikleri bayrakları onlara Beşar el Esad verdi? diye konuştu.

Suriye?deki gelişmelerle ilgili estirilen sert rüzgar ve?müdahale ederiz? söylemleri bir yana, yarı başkanlık ve başkanlık sistemi tartışmaları, yerel yönetimler yasasında yapılmak istenen değişiklikler ve daha nice siyasi, hukuki ve toplumsal müdahaleyle Türkiye?de bir rejim değişikliği sürecinin zaten gerçekleşmiş olduğu biliniyor. Eylül ayında yeniden hız kazanacak yeni anayasa tartışması da bu sürece son noktayı koyacak. Ancak Türkiye?deki yeni rejimin karakterini anlamak için yeni anayasanın yazılmasını beklemek gerekmiyor. Yönelimin daha gevşek ve ademi merkeziyetçi bir idari yapıya doğru olduğu biliniyor. Böyle bir idari yapının islami ideolojiyi merkeze alan, yayılmacı bir dış politika için de uygun ve gerekli görüldüğü AKP iktidarının yıllardır devam eden pratiğinden çıkarsanabilir durumda.

?Bölünme istemiyoruz? dedi ama?

Suriye Kürdistanı?nda Pazar günü gösteriler yapılacak

?Patronaj derdimiz yok?

Kürt özerkliği Erdoğan'a Suriye?de 'terör'ü hatırlattı!

Konunun bir diğer boyutu ise Türkiye ordusunun bölgeye müdahale edip etmeyeceği? Suriye?deki gelişmelerin oldukça erken evrelerinden bu yana egemen medya tarafından?Esad-PKK ittifakı? tezi gündeme getirilip duruyor. Herhangi bir dayanağı olmayan bu tezin gündeme getirilme nedeni, bu söylemin Suriye'ye müdahaleyi meşrulaştırmak için kullanılmak istenmesiydi. Şimdi ise ortaya farklı bir durum çıktı. Bu kez PKK?ye yakın bir parti olan PYD?nin başını çektiği Kürt örgütlerinin özerklik ilanı, Erdoğan tarafından?sıcak takip? ve?müdahale hakkı? kapsamında tartışılıyor.

Erdoğan?ın bu sözleri işlerin iki olasılığın bulunduğunu akla getiriyor: Ya süreç Türkiye?nin beklemediği bir biçimde gelişti ve Türkiye ortaya çıkan durumdan rahatsız ya da Türkiye başından beri Suriye?deki dengeleri değiştirmek ve Kürt bölgesini muhaliflerin serbestçe hareket ettikleri bir tampon bölgeye dönüştürmek için bölgede yeni bir çatışmanın fitilini ateşleyecek bir politikaya sahip.

Bu ihtimallerden bir tanesi bugün Radikal?den Murat Yetkin tarafından dile getirildi. Yetkin, artık sınırların kolayca değişebildiğini anlattığı yazısının sonunda şunları söyledi:

9-10 Temmuz?da Erbil'de yapılan toplantının ardından Kobane, Afrin, Derka ve Amude kentlerinin denetimi Kürtlerin eline geçti. Suriye?deki en büyük Kürt kentlerinden bir tanesi olan Kamışlı?da da özerklik ilan edildi.

Suriye Kürtlerinin Kürt kentlerinin denetimini ele geçirmesiyle, Türkiye?nin sınırında ikinci bir?özerk Kürdistan?ın kurulması ihtimali, Türkiye?de de bir rejim değişikliği gerçekleşir mi? sorusunu beraberinde getirdi. Tartışmada göz ardı edilen husus ise Türkiye?de rejimin zaten değişmiş olduğu...