- "Sufi kimdir?" diye soranlara:

Devrinin muhtelif alim ve şeyhlerini tanıyan ve onlardan okuyan Harakani, en sonunda hemşehrisi Bayezid Bistami 'nin dergahında karar kılmış, senelerce önce ölmüş bulunan Bayezid'in yolunu devam ettiren müridleriyle görüşmüş, kabrine on iki yıl türbedarlık etmiştir. Sevgi ve aşkla bağlandığı bu kapı onun gönül dergahı olmuştur. Yılları aşıp gelen Bayezid sevgisi, onu yoğurmuş ve vuslata götürmüştür.

Ebu'l-Hasan Harakani HAYATI

4. Mahlukata şefkatle muamele et!."

Bir mümini incitmeden sabahtan aksama varan, bir kimse o gün aksama kadar Hz. Peygamber ile yaşamış gibi olur. Eger mümini incitirse Allah onun o günkü ibadetini kabul buyurmaz.

- Efendim, geldiğimizde ayağa kalkmadınız ama, yolcu ederken ayaktasınız. Sebebini öğrenebilir miyim? Şeyh Harakani, şu karşılığı verir:

Sıdk'ı gönülde olanı konuşmak, ihlas'ı herşeyi Hakk için yapmak, riya'yı da amelini halk için yapmak şeklinde tanımlardı.

Ona göre fütüvvet ve civanmerdliğin şartı üçtü:

Anadolu?ya doğru yola çıkanlardan biri Ebul Hasan El Harakani Hazretleri Mevlana ondan övgüyle bahseder 1033 yılında Kars?taki Yahniler dağında düşmana karşı savaşırken şehit düşer

Harakani, muhtelif kaynakların ittifakla haber verdiklerine göre, Bayezid Bistami meşrebindeydi. O'nun gibi coşkuluydu, cezbesi ve sekri, sahvına galipti. Fena ve baka, sekr ve Sahv ile tevhid ve vahdet konularında pek çok söz söylemiş, Hallac gibi "Ene'1-Hak" anlayışına uygun terennümlerde bulunmuştur. Attar Tezkiretü'l-evliya'sında onun bu vadideki sözlerine geniş yer vermektedir.

İçinde Allah'tan başkasına yer olan kalp, baştan başa ibadet ve taatla dolu olsa da ölüydü. Çünkü gönüllerin en aydını içinde halk olmayanı, amellerin en güzeli, içinde mahluk fikri bulunmayanıydı.

Uzunca boylu, kumral tenli, genişçe alınlı, gökçek yüzlü, irice gözlü, açık ve tok sözlü idi. Sureti itibariyle Hz. Ömeru'l-Faruk 'a benzerdi. İlim ve irfanı sebebiyle, "zamanın kutbu ve gavsi" ünvanlarıyla anılan bir gönül sultanıydı.

Menazilü's-sairin adlı eserinde tasavvufi hal ve makamları anlatarak tasavvuf tarihimizde haklı bir şöhret kazanan Abdullah el-Ensari el-Herevi de Harakani'nin müridlerindendir. Nitekim o şöyle der: "Hadis, fıkıh ve diğer islami ilimlerde pek çok üstaddan okudum. Tasavvuftaki üstadım ise Ebu'l-Hasan Harakani'dir. O'nu görmeseydim marifete eremezdim"

Tasavvufa ve tasavvuf erbabına karşı ilgi duyan Filozof İbn Sina, Harakani'yi ziyarete gelir. Şeyhin evine varıp karısından nerede olduğunu sorar. Karısı da, onun hakkında hiç de hoş olmayan lafızlar kullanarak evde olmadığını ve ormana odun getirmeye gittiğini söyler. İbn Sina, şeyhi görmek için orman tarafına; onu aramaya gider. İbn Sina yolda şeyhin gelmekte olduğunu ve yükünü bir aslanın taşıdığını görünce hayretle sorar:

Sulh ve cengin nerede ve ne zaman olacağını şöyle bildirirdi: "Sulh bütün halkla, cenk ise nefsledir."

Birgün müridlerine "en güzel şeyin ne olduğunu" sordu ve kendisi bunu şöyle açıkladı: "En güzel şey, devamlı zikreden bir kalbdir. Çünkü bütün varlığını Allah istila etmiş bir kimse tepeden tırnağa herşeyiyle Allah'ı ikrar eder."

Hz Pir Ebul- Hasan Harakani hicri 412-429 yillari arasinda Horasan in Rey sehrinin Harakan koyunden gelerek Kars muharebelerine Muridleriyle katilmis Kars hudutu Yahniler daginda sag bacagindan ve sol pazusundan yara alarak kan kaybi ile sehit dusmustur.

Harakani, diğergamdı, dertlinin derdiyle ilgilenmeyi severdi. Derdi ki: Türkistan'dan Şam'a kadar olan sahada birinin parmağına batan diken, benim parmağıma batmıştır, birinin ayağına çarpan taş, benim ayağıma çarpmıştır. Onun acısını ben de duyarım. Bir kalpte üzüntü varsa, o kalp benim kalbimdir.

Sonsuzluk Kervanı Peşinizde Ben...

1. Günahlardan sakın,

Amin...

BAZI TANIMLAR

Gerçek kulluğun kula hizmetten geçtiğini bilenlerdendi. Bu yüzden:

Onlarla hayat daha bir tatlı daha bi güzel :)Rabbim razı olsun.

Amel ve ibadetlerdeki ölçüsü şuydu: "Hergün akşama kadar halkın beğendiği ve memnun kaldığı işler yapasın. Her gece de sabaha kadar Hakk'ın beğendiği amel ile olasın."

Ona göre sufi, gündüz güneşe, gece yıldız ve aya ihtiyacı olmayandı; çünkü sufilik varlığa ihtiyacı olmayan yokluktu.

"Bir erkek çarşaf giymekle nasıl kadın olmazsa, sen de hırka giymekle bu yolun eri olamazsın. Önce gönlünü arıtmaya bak!"

Varis-i Nebi denmeye layık olan kimse, O'nun fiil ve kavillerine uyan, O'nun izine basarak yürüyendi. Kağıtların yüzünü karalayıp kitap yazdığını sanan değildi.

BAŞKASININ DERDİ

Sekr ve cezbe ehlinden olduğu için olsa gerek, kişinin sahv ve uyanıklığını bile vecde yakın bir üslupla anlatırdı. Derdi ki, "Sahvın ölçüsü, kulun Allah'ı andığı sırada baştan ayağa Allah'ın kendisini andığını duymasıdır" Öyleyse Allah derken başka söz söyleyenlerle sohbet etmemeliydi.

3. Sen kendisini incitsen de o seni incitmez.

El emeği ve göz nurunu üstün tutar, nimetlerin en helal ve temiz olanının kişinin emek ve gayretiyle elde ettiği nimetler olduğunu anlatırdı.

Ebul Hasan El Harakani Hazretleri O Selçukluların Anadolu?ya girişini kolaylaştırmak için yola koyulanlardan biri 1033 yılında Kars?ta bulunan Yahniler dağında düşmana karşı savaşırken şehit düşüyor Harakani Hazretleri öyle bir hayat yaşadı ki, ölümünden sonra gelen Mevlana Celaleddin-i Rumi Hazretleri gibi birçok zat kendisinden övgüyle bahseder Hatta asrın müellifi, Ebul Hasan El Harakani Hazretleri?ni, ölmelerine rağmen halen yeryüzünde tasarrufu devam eden beş büyük zattan biri olarak ifade eder Çünkü; O daha dünyada iken ahireti görmeyi başardı İnsanların imanlarının kurtuluşuna hizmet etmeyi varlığının gayesi olarak gördü Birçok ulema gelip geçmiştir şu hayattan ama en önemli beş büyük zattan sayılmasına rağmen Harakani Hazretleri çok az kişi tarafından biliniyor

Tasavvufi umdeleri Nebevi üslupla şöyle anlatırdı:

İncitme ve incinme konusunda şunları söylerdi:

Rabia Adeviyye ve benzeri sufiler gibi, cennet düşüncesinden, cehennem endişesinden geçenlerdendi. Şöyle konuşurdu bu konuda: "Cennet ve cehennem yok demiyorum. Benim dediğim, cennet ve cehennemin benim nezdimde yeri yoktur; zira her ikisi de mahluktur. Benim rağbetim ise mahlukata değil, Halika'dır."

SUFİLİK VE HIRKA

10. yuzyilin son ceyregi ile 11. yuzyilin ilk yarisinda yasamis buyuk Turk Mutasavvifidir. Ismi serifleri Ali bin Ahmet bin Caferdir. Kunyesi Ebul- Hasan Harakanidir. Mevlana Mesnevi sinde Ebul- Huseyin diye de bir kunyesi oldugunu bildirmektedir.

1. Cömertlik, 2. Şefkat, 3. Halktan müstağni olmak.

FÜTÜVVETİN ŞARTI

1. Sen kendisini incitmediğin halde o seni incitir.

- rahmetullahi aleyh-

- İnsanlar üç zümredir:

Birgün bir adam gelip şeyhten hırka talebinde bulundu. Şeyh dedi ki:

Sultan Alparslan in Kars i fethinden (1064) 31 yil evvel ve Hoca Ahmed Yesevi Hazretlerinden yaklasik bir asir once Anadoluya muridleriyle gelen Ebul Hasan Harakani Anadolu nun manevi futuhatinin Alperenlik ruhuyla ilk tohumlarini atmis ve ondan sonra gelen Hoca Ahmed Yesevi nin muridleri bu tohumlari yesertmislerdir.

İBN SİNA VE HARAKANİ

- Hırka ve seccade ile sufi olunmaz, merasim ve adetlerle tasavvufa yol bulunmaz. Sufi, mahv ve fena ile benlikten geçendir. Zira abası ve hırkası olan pek çoktur. Lazım olan kalp safiyetidir. Elbisenin ne faydası var? Çul giymekle ve arpa yemekle adam olunsaydı eşeklerin de adam olması gerekirdi. Çünkü onlar da çul giyer, arpa yerler.

Ebul Hasan Harakani nin Tasavvufta bagliligi Sultanul Arifin Beyazit- i Bestami Hazretlerinedir. Onun Ruhaniyetinden uveysi olarak feyz almis, yuksek makamlara ulasmistir. Gazne hukumdari Sultan Mahmud, Selcuklu Kumandani Cagri Bey gibi devlet ricali ile Ebu Ali Farmedi, Ebul- Kasim Kuseyri, Eb ul Abbas Kassab, Ebu Said el Miheni ve Abdullah Ensari gibi mutasavviflar Ibn-i Sina gibi felsefe ve tip otoriteleri Eb ul- Hasan Harakani Hazretleri ile gorusmus kendisinden feyz almislardir.

HİLYESİ

- İlk gelişinizde padişahlık gururu ve bizi imtihan niyyetiyle geldiniz. Ama şimdi dervişlerin haliyle ayrılıyorsunuz. Dervişlik devletine ve tevazu haline saygı gerekir.

2. Sen kendisini incitirsen o da seni incitir.

Ebu'l-Abbas Kassab onun hakkında: "Tasavvuf pazarında rihlet ziyaret Harakaniye layıktır" demektedir.

- Efendi, bu ne hal böyle? Şeyh de:

Hayran Olduğum Şahsiyetlerden bir zatttır

Her alim şahsiyetin hayatına baktığınızda neler yapabiliriin muhakemesini yapma durumunu daha net ve açıkca görmekteyiz...

2. Namazını cemaatla kıl,

Ölümsüz bir hayata kavuşmanın günde bin kerre ölüp yine dirilmek olduğunu söylerdi.

- "Şu dört şeye dikkat et!

İlk müslüman Türk devletini kuran Gazneli Mahmud onu ziyaret ederek feyz alanlar arasındadır. Zaten "Altın Silsile"nin Bekri ve Sıddiki olan kolunun faaliyet sahası genellikle İran ve Turan bölgesidir, özellikle de Türk dünyasıdır. Feridüddin Attar'ın Tezkiretü'l-evliya'sında verdiği bilgiye göre, Gazneli Sultan Mahmud, Şeyh Harakani ile birkaç defa görüşmüştür.

Şeyh Harakani'nin şöhretini duyan Gazneli Mahmud, adamlarıyla birlikte, biraz da onu imtihan maksadıyla Harakan'a gelir. Sultan, yanına geldiğinde Şeyh Harakani, ona özel bir ilgi göstermediği gibi, ayağa da kalkmaz. Sultan pek çok sorular sorar ve şeyhi sınar. Aldığı tatminkar cevaplar ve şeyhin mehabeti karşısında irkilir, endişesi sevgi ve saygıya dönüşür. Şeyhe bir kese altın ihsanda bulunmak isterse de Harakani bunu reddeder. Bu sefer, "ondan bir hatıra olsun diye" herhangi bir eşyasını ister. Harakani de Sultan'a bir gömleğini verir. Görüşme tamamlandıktan sonra Sultan, arz-ı veda ederken Şeyh Harakani onu ayakta uğurlar. Sultan, şeyhin kendisini yolcu ederken ayağa kalktığını görünce sorar:

Katilden, yani adam öldürmekten beter olan fitnenin dinde iki grup insan tarafından çıkarılabileceğini söylerdi. Onlar da: Gözünü dünya hırsı bürümüş alim ile ilimden mahrum ham sofuydu.

Alimler yeryüzünü aydınlatan akndiller gibidir

HARAKANİ'NİN MEŞREBİ:

"Sabahleyin yatağından kalkan alim, ilminin artmasını, zahid zühdünün artmasını ister. Ben ise bir kardeşinin gönlünü neşeyle doldurma ve onu sevindirme derdindeyim" derdi.

Ebu'l-Kasım Kuşeyri, Ebu'l-Abbas Kassab, Ebu Said el-Miheni gibi mutasavıflarla, Gazneli Sultan Mahmud gibi devlet ricaliyle İbn Sina gibi felsefe ve tıb otoriteleriyle çağdaş. Kuşeyri ile görüştüğünü Keşfu'l-mahcub müellifi Hücviri'den öğreniyoruz. Hücviri, Kuşeyri'nin onun hakkında; "Harakan'a varınca Şeyh Ebu'l-Hasan'ın heybet ve haşmetinden fesahatım sona erdi, ifade gücüm kayboldu ve sanki dilim tutuldu. Neredeyse velayet makamından azledildiğimi sandım" dediğini nakleder.

Dünyayı gölge gibi görürdü. Bu yüzden de: "Sen onun peşinde koştukça o senin padişahın; ondan yüz çevirince de sen onun padişahı olursun." derdi.

MUKADDES RUHLARI ICIN EL-FATIHA

GAZNELİ MAHMUD VE HARAKANİ

Ebu?l Hasan Harakani?nin tasavvufi anlayışında muazzam bir insan sevgisi hakimdir İnsanlara hizmeti kendi varlığının gayesi olarak kabul etmiştir?Allah?ım; Keşke ben ölseydim de, başkaları ölümü tatmasaydı? veya?Keşke bütün yaratılmışların cezasını bana çektirseydiler de, onlar cehenneme gitmeseydiler? sözleri bunun en açık örnekleridir Hasan Harakani mükemmel bir ruh inceliğine sahipti; ?Allah?ım gariplerin benim tekkemde ölmelerine müsaade etme Zira Ebu?l Hasan?ın tekkesinde bir garip öldü derlerse, ben o garibin ölümüne tahammül edecek güce sahip değilim? şeklinde Allah?a yalvarıyor Ebu?l Hasan Harakani Hazretleri?nin irfani açıklamalarını oluşturan?Nuru?l Ulum? isimli eseridir Bu yazma tek nüsha halinde Britanya Müzesi kütüphanesinde bulunuyor İlk olarak 1914 yılında İngilizce olarak Prof Dr Reynold Alleyne Nicholson?un?The Mystics of İslam? isimli eserinde bir bölümünü tercüme ederek kitabının 5 bölümü olan?Veliler ve kerametler? kısmında yayınlanmıştır Yine Rus tarihçisi Vasiliy Vladimiroviç Bartolds?da bu eseri, 1929?da Rusça?İran? adlı dergide yayınlamıştır

ABDULLAH ENSARİ VE HARAKANİ

Sultan Gazneli Mahmud, Harakani ile bir başka görüşmesinde ondan nasihat istedi. Şeyh dedi ki:

Kanatlanıp pervaz etmeyi, yükselip gökler ötesi alemlere varmayı kim istemez ki? Gönül Hayatında?tevhid?e ulaşmayı ve ruhani zevklere gömülüp gitmeyi kim arzulamaz ki? Duygu ve düşüncede saflaşıp özüne ermeyi, insani melekelerini geliştirip rabbanileşmeyi kim düşünmez ki? Elbette bunlar dünyaya geliş amacını bilen herkesin hayalidir Ama herkes böyle olmayı başaramıyor Çünkü; cismani zevklerden sıyrılıp behimi arzulara başkaldırmak, binbir kötü duygulardan geçerken bedeni hazlara?Evet? dememek, bir çocuk gibi şu dünyanın çamuruna batmamak kolay olmuyor Evet? İnsanın yürüdüğü yolda veya yolun sonunda?Esfele-i safilin? de var, ?Ala-yı illiyyin? de var, şeytanı şeytanlıkta geri bırakmak da Tıpkı Efendimiz?in sevgisi ile kalbi dopdolu olan Ebul Hasan El Harakani Hazretler?i gibi O meleklerin ulaşamadığı ufuklara ulaşanlardan O sadece Peygamberimiz?in izini takip ederek insanlığa iyiliği tavsiye edip kötülükten men etmek için Horasan?dan hicret edenlerden biri

Mevlana Celaleddin-i Rumi ve Bediüzzaman Said Nursi kaynaklarında ve sohbetlerinde Hasan Harakani?den övgüyle bahsediyorlar Ebu?l Hasan Harakani evliyanın büyüklerinden, insanları hakka davet eden ve kendilerine Silsile-i Aliyye adı verilen büyük alim ve velilerin altıncısıdır Zamanın hükümdarı Sultan Mahmud-i Gaznevi, onun sohbetinde bulundu Hatta Ebu?l Hasan Harakani?nin ona bir de hırkasını hediye ettiği bizlere rivayet ediliyor 963 ile 1033 yılları arasında yaşayan Ebul Hasan Harakani Hazretleri?nin asıl ismi Ali b Ahmet b Cafer?dir Mevlana Mesnevi?sinde ise?Ebul Hüseyn? diye geçer Prof Dr Reynold Nicholson, Mevlana?nın Mesnevi?sine yazmış olduğu şerhte şunlara dikkat çekiyor: ?Mevlana Celaleddin-i Rumi şiirlerinde her ne zaman?Şeyh-i Din? kavramını kullanırsa bundan amacı Şeyh Ebu?l Hasan Harakani olmuştur? Yine Mevlana birçok sohbetinde?Bizim söylediklerimiz Ebu?l Hasan Harakani?den aldıklarımızdan başka bir şey değildir? diye belirtiyor

İlimle ve bilgiyle övünmenin yersizliğini şöyle anlatırdı: "Herkes, hiçbir şey bilmediğini anlayıncaya kadar hep bildiğiyle övünür, durur. Nihayet hiçbir şey bilmediğini anlayınca bilgisinden utanır ve işte o zaman marifet kemale erer. Çünkü gerçek bilgi bilmediğini bilmektir."

Kars iline gittiğimde bir kez ziyaret etme fırsatım olmuştu. Bu manevi iklimi yaşamanızı tavsiye ederim

- Evdeki kurdun yükünü çekmemiş olsak, Allah bizim yükümüzü dağdakilere çektirmezdi, der. Evdeki kurt karısıdır. Çünkü son derece geçimsiz ve hırçın bir kadındır, ama Harakani. Allah için onun sıkıntılarına katlanarak "kesb-i kemalat" etmiştir.

sizde forumumuzu onların hayatlarını anlatarak aydınlatıyorsunuz... Allah razı olsun...

3. Cömert ol,

Altın silsilenin yedinci halkası yine İran'dan; Bistam'a bağlı Harakan'dan. Bayezid Bistami'nin hemşehrisi ve türbesinin bekçisi. O'nun ruhaniyetinden feyz alarak "üveysi" tarikla yetişti. Adı Ali bin Ca'fer, künyesi Ebu'l-Hasan, nisbesi Mu'cemu'l-buldan müellifi Yakut el-Hamevi'nin ifadesine göre el-Harakani, Harakani değil (bk. II, 360). Aynı müellif onun 425 hicri yılında 10 Muharrem Aşure gününde (1034 Aralık'ta) 73 yaşında iken vefat ettiğini bildirdiğine göre 352/963 yılında doğmuş olmalıdır ki, doğumu Bayezid'in vefatından 91 yıl sonradır.

- "Çok ağlayın, az gülün, çok susun, az konuşun, çok verin, az yiyin, başınızı yastıktan uzak tutmaya çalışın." Harakani, cezbeli ve coşkulu meşrebi ile Sıddiki üslubu geliştirdi ve emaneti Gazzali'nin de şeyhi olan Ebu Ali Farimedi'ye teslim etti.

Rabbim Şefaatine erdirsin,

Tezkiretü'l-evliya ve el-Hadaiku'l-verdiyye'nin verdiği bilgilere göre Harakani, çağdaşı felsefe ve tıp otoritesi, eserleri dört asır Batı üniversitelerinde okutulan İbn Sina ile de görüştü.