Sivas KOngresi sırasında, Atatürk'ün arkadaşlarından kimisi İngiliz egemenliğini isterken, kimisi Fransız, kiisi de ABD boyundurunun talep edilmesini istemişlerdi.

Sivas Kongresinde alınan kararlar, Kurtuluş Savaşımızla kurulan Türkiye Cumhuriyeti için temel ve ana düstur olmuştur.

"Efendiler; vatan ve milletin halasını istihdaf eyleyen sevaik-i mücbire, sizleri bunca meşak ve mevaniden sonra Sivas' ta topladı. Celaletperver azminizi tebrik ve beyan-ı hoşamedi eylemekle bahtiyarlığımı arzederim.." MUSTAFA KEMAL

Sivas Kongresi'ne katılan delegeler, Mustafa Kemal'in telkini üzerine otellerde değil, Sivas'ın ileri gelen ailelerinin konaklarında misafir edilmişlerdir.. Sadece Mustafa Kemal, o zamanki Sivas Lisesinin Kongre Salonunun yanındaki odada kalmıştır.. Ben de, vaktiyle o lisenin birinci sınıfında okurken, o odanın altındaki sınıfta okumuştum. Yıl: 1960..

Mustafa Kemal' in Sivas Kongresini açış nutku: 4 Eylül 1919

Sivas Kongresinde alınan "vatan bir bütündür ve parçalanamaz" kuralı ile "manda ve himaye kabul edilemez" hükümleri çok önemliydi. Kurtuluşumuz için; Ankara' da bir meclisin açılarak bir hükumet kurulması, çok önemliydi. Bu durum, artık İstanbul Hükumetinin kaale alınmayacağının göstergesi idi.

Vaktiyle, Sivas Kongresinin yapıldığı Sivas'taki 4 Eylül Lisesinde okumuştum. Buradan bir selam da benden, Sivas'a..

Erzurum Kongresinde seçilen delegeler de dahil olarak, tüm Anadolu ve Trakya'dan gelecek delegelerle Sivas' ta tüm Anadolu ve Trakya'yı kapsayan daha geniş kapsamlı bir kongre yapılması Erzurum'da kararlaştırıldığından, çeşitli yörelerden Sivas'a gelen delegelerle bir kongre düzenlendi.. Şimdiki Sivas Cumhuriyet Meydanındaki eski lise binasında tarihi Sivas Kongresi toplanmıştır.

3. Vatanın bütünlüğünü, bağımsızlığını teminen, her türlü tedbir lazımdır.

Sivas Kongresi'ne katılacak delegelerden bazıları, İstanbul'dan gelen emirler üzerine engellendiğinden, bazı delegeler kongre sona erdikten sonra, yani 11 Eylül 1919' dan sonra Sivas'a ulaşabilmişlerdir.

Sivas Kongresi'ni basmak üzere görevlendililen Elazığ Valisi Ali Kemal, tüm çare ve yolları denediği halde emeline ulaşamamış ve Sivas'tan kaçmak zorunda kalmıştır.

5. Manda ve himaye kabul edilemez.

Amasya Tamimi'nden sonra Sivas'a gelen ve bu sırada askerlikten istifa ederek rütbelerini atan, vatanseverlerce Sivas'ta karşılanan Mustafa Kemal ve dava arkadaşları; kısa bir süre sonra Kazım Karabekir Paşa'nın Erzurum'a daveti üzerine Erzurum'a geçmiş ve orada Erzurum Kongresi yapılmıştır. Mustafa Kemal, o kongrede Başkan seçilmişti.

ali kemal değil ali galip elazıg valisi

BAK: Sivas Kongresi..

4. Kuvay-ı Milliyeyi ve milli iradeyi hakim kılmak temel esastır.

7. Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyetleri birleştirilmiştir.

2. Vatanın savunması için, topluca milli mücadele gerçekleştirilecektir.

Alınan kararlar incelendiği takdirde, Cumhuriyetin temellerinin Sivas Kongresi sırasında atılmış olduğu görülür.

Erzurum'da sadece Doğu İllerini kapsayan bir kongre toplanmış ve Doğu Anadolu için mevzi, yani kısmi kararlar alınmıştır.

Bu kongreden sonra irade i milliye gazetesi çıkarılmıştır

ATATÜRK'ün tavrı; "Manda ve himaye kabul edilemez!.. Tam bağımsızlık esastır" olmuştur.

Saygılarımla..

Sivas Kongresiyle sadece Anadolu'nun kurtarılması değil, Trakya'nın da kurtarılması gerektiği kabullenilmiş oluyordu.

Cumhuriyetin temellerinin Sivas'ta atılmış olduğu, Sivas Kongresinde alınan kararlardan kolaylıkla anlaşılabilir.

Doğrudur. Elazığ Valisi olan Ali Galip'tir..

8. Açılacak meclis için Temsil Heyeti seçilmiştir.

Sivas'ta 7 gün süren kongrede alınnan kararlar aşağıda özetlenmiştir.

Sivas Kongresine katılan Anadolu ve Trakya illerini temsil ediyordu.. Anadolu ve Rumeli Müdafai Hukuk Cemiyeleri de temsilciler göndermişti.

Sivas Kongresi ile kurtuluş savaşına girilmesinin vacip olduğu belgelendi.

1. Vatan bir bütündür, parçalanamaz.

Burada alınan kararlar çerçevesinde, BMM'nin Ankara'da açılarak, milli mücadeleye başlanılması yönünde, Sivas' ta temel kararlar alınmış oluyordu.

Sivas Kongresini yapmış olmakla, milli mücadele için örgütlenme safhası tamamlanmış oluyordu. Kahramanlar ve yiğitler, bağımsızlık isteyenler, vatan ve namus yoluna baş koyan Türkler, bir çatı altında toplanmaya başlamış oluyorlardı. Yol Ankara'ya ulaşmak ve TBMM'ni açmakla kesinlik kazanacaktı.

Sivas Kongresine 30-40 delege katılmıştır.

Sivas Kongresi için; aziz vatanın savunulması ve bağımsızlığın sağlanması yolunda, tüm Anadolu ve Trakya'nın kurtarılması hedefinde olan "ilk meclis" de denebilir.

Sivasta yapılan kongre MİLLİ bir nitelikte olup, tüm Anadolu ve Trakya'nın kurtarılması amacını taşıyordu.. Sivas Kongresinden sonra, Batı Cephesi Komutanlığına Atatürk'ün gençlik arkadaşı olan Ali Fuat Paşa tayin edilecektir.

6. Milli irade için, Meclis-i Mebusan derhal toplanmalıdır.

Sivas Kongresi: 4 Eylul - 11 Eylül 1919..

Amasya ve Tokat'tan gelişi sırasında Atatürk'ü Sivas'ta karşılayanlar arasında, vaktiyle 1915 yılında Çanakkale'de Mustafa Kemal'in askerliğini yapmış olan has bir Sivaslı yiğit de vardı.. Bu babayiğit Sivaslı, Mustafa Kemal'in Sivas'a girişi sırasında aşka gelmiş ve "Vay, Paşam gelmiş!.." diyerek, Mustafa Kemal'i omuzlarına almış, onore etmişti.. Karşılayanlar, bu durumdan epeyce etkilenmişlerdi.