Irak?la İlişkiler: Irak?ta ABD?nin çekilişi sürmektedir. Mart 2010?da yapılan genel seçimlerin üzerinden yaklaşık 9.5 ay geçtikten sonra, Başbakan Nuri el-Maliki?nin?Milli Mutabakat? hükümetlerini andıran, çok tabanlı hükümeti güven oyu aldı. ABD?nin itirazlarına sebebiyet vermeyecek şekilde Irak?ın yeni hükümeti kuruldu. Zira ABD?nin Irak?taki en iyi müttefikleri Kürt Bloku, bir cumhurbaşkanı, bir başbakan yardımcısı ve içinde Dışişleri Bakanı?nın da bulunduğu 8 bakanlığı kaptı. Üstelik hükümet kurulduktan sonra Merkezi Hükümet?ten yapılan açıklamada, Irak Kuzey Yönetimi?nin yabancı petrol şirketleriyle yapmış olduğu üretim anlaşmalarının onaylandığı bildirildi.

ABD'den Operasyon Açıklaması, http://www.hurriyet.com.tr/planet/19042740. asp, Erişim Tarihi: 21 Ekim 2011.

Türkiye-Ermenistan İlişkileri: Sınır kapıları ile ilgili protokol iki ülke tarafından karşılıklı?kadük? edilecek şekle getirdi. Ancak ABD?deki Ermeni lobisinin gayretleri ile de bu konuda?suçlu? taraf Türkiye ilan edildi. Zaten Mart 2010?da ABD Temsilciler meclisi Dış İlişkiler komisyonu, ?evlere şenlik? bir oturum sonunda, 1915 Ermeni zorunlu göçün sorununda bir oyla Türkiye?yi suçlu buldu. Sonuç itibariyle Türkiye-Ermenistan ilişkileri eskisinden de fena bir hale dönüştü.

Türkiye-Gürcistan İlişkileri: Dönem içerisinde önemli bir değişiklik yaşanmadı. Gürcistan üç yıl önce başlaması gereken, daha önce yurtlarından sürgün edilen Ahıska Türklerini hala yerlerine yerleştirmedi. Hala Abhazya limanlarına gidip-dönen Türk ticaret gemilerine hesap sormaktadır.

Yüksekova ve Çukurca?da son derece planlı olarak düzenlenen son saldırıda bölgesel faktörler ve ABD?yi ayrı ayrı düşünmek de doğru değildir. PKK içerisinde Suriyelilerin büyük bir bölüm oluşturduğu bilinmekteyken Türkiye?nin Suriye?deki olayları kendi iç meselesi olarak deklare etmesi ve Dışişleri Bakanlığı üzerinden Suriye?deki muhalif gruplarla resmi düzeyde temas kurulması Suriye?nin de PKK?yı Türkiye?ye karşı kullandığı ihtimalini doğurmaktadır. Zamanında cetvelle çizgileri çizilen Orta Doğu coğrafyasının yeniden düzenlenmesi bağlamında, Batı tarafından gösterilen?model? rolü oynayan Türkiye, maalesef kendisini kanlı bir senaryo içerisinde bulmuştur. Terör örgütü lideri Abdullah Öcalan?ın Kenya?nın başkenti Nairobi?de yakalanmadan önce, Şam?da bulunması da örgüt ve Suriye arası ilişkilerin yeni olmadığını göstermektedir.

Bulgaristan?la İlişkiler: 2009 yılı Temmuz ayında iktidara gelen Bulgaristan Başbakanı Boyko Borissov, Ocak 2010 sonlarında Ankara?yı ziyaret etti. Aslında bu ziyaret bir bakıma 2009 yılı içerisinde Bulgaristan?daki Türk azınlığın radyolarını hedef alan ATAKA ve benzeri yabancı düşmanı siyasi partilere bir cevap niteliğindeydi.

Wikileaks Bozgunu ve ABD: 2010 yılına damga vuran olay, Wikileaks belgelerinin yayınlanmasıdır. Böylelikle sanal ortamda tüm iç çamaşırları ortaya dökülen ABD, ABD hakkında?iyimser? düşünen beyinleri altüst etti. Zihinlerdeki?ABD üstünlüğü? ile ilgili kırmızıçizgiler, 11 Eylül 2010?den sonra bir kez daha silindi. İstihbara karşı koyma konusunda ABD?nin güvenilirliği alaşağı oldu? Kuşkusuz bu gelişme, ABD?nin saygınlığına da büyük bir darbe idi.

Başbakan Erdoğan: İstihbarat Paylaşımını Aşan Bir Sürecin İçinde Olduğumuz Muhakkak, http://www.haberler.com/basbakan-erdogan-istihbarat-paylasimini-asan-bir-2127090-haberi/, Erişim Tarihi: 21 Ekim 2011.

Ermeni Meselesi, Kıbrıs sorunu, nerdeyse çözülemeyecek derecede daha karmaşık bir hale getirilmiştir. Bu bağlamda Türkiye-ABD ve Türkiye-AB ilişkileri de yolunda gitmediği izlenimi veren işaretlerle doludur.

Türkiye ve ABD?nin Farklı?Terör? Anlayışı

Diğer Gelişmeler: Türkiye, yukarıdaki ana başlıklar altında özetlenen konular dışında dış politika faaliyetlerini sürdürdü. Bu faaliyetler içerisinde Bosna-Hersek?teki gerilimi azaltıcı yöndeki çalışmalar Türk Harciyesi?nin yüz akı olarak görülebilir.

Sonuç

Azerbaycan?la İlişkiler: Ekim 2009?da İsviçre?de imzalanan Türkiye-Ermenistan?İyi İlişkiler? protokolü ile Türkiye?nin Ermenistan sınır kapılarını açacağı beklentisi, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine önemli bir hassasiyet getirdi. Daha önce var olan ve iki ülke kamuoyunun devamın arzu ettiği karşılıklı güven ortamının yeniden tesisi için gayretlerin yoğunlaştırılmasını gerektirdi.

İki ülke arasındaki ilişkilerin itici gücü enerji sektörü olup, Akkuyu Nükleer Santrali?nin inşası konusunda mutabakat sağlanması da önemli bir gelişmedir. Ancak Samsun-Ceyhan Petrol Boru Hattı konusu henüz açıklık kazanamamıştır. Rusya?nın?Güney Hattı? Projesi sebebiyle Nabucco Doğalgaz Boru Hattı da belirsizliğini korumaktadır.

İsrail?le ilişkilerin gerilime kadar tırmanması, İran?la ilişkilerdeki ölçüsüzlük, Türkiye-AB ilişkilerini de olumsuz etkiledi.

Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin, bir bakıma ABD?nin?kalıcı barış? umudu taşıdığı sırada fiyasko ile sonuçlanması, Ermeni lobisinin de etkisiyle iki ülke ilişkilerini olumsuz yönde seyrettirmeye zorladı.

Yabancı düşmanlığı konusunda İkinci ve önemli bir gelişme de İsveç?te yaşandı. Yabancı ve İslam karşıtı Sverige Demokrat Parti ?nin, yüzde 5.7 oranındaki oy ve 20 milletvekili ile meclise girdi. İslam ve Türkiye hakkındaki eleştirileriyle tanınan göçmen karşıtı SD; ?İslamiyet? için, ?İkinci Dünya Harbi?nden bu yana Avrupa için en büyük tehdit olduğunu? ifadeyle, Avrupa?nın bu gidişle İslamlaşacağı uyarısında bulunmuş, hatta bunu bir?tehlike işareti? olarak göstermiştir.

El-Kaide ile mücadele ise büyük ölçüde Pakistan?a sıçramış, hatta Taliban?la mücadelenin bile büyük ölçüde yeni adresi Pakistan haline gelmiştir. Bu durum Pakistan?ın geleceğini de karartacak bir manzaraya dönüşebilecek çağrışımlar yapmaktadır. Zaten bir yıldır Taliban?la mücadelenin adı da?AF-PAK Savaşı? şeklinde adlandırılmaktadır.

Turkish Forces Pursue Militants Into Iraq, http://online.wsj.com/article/SB10001424052970204485304576640342908629606.html, Erişim Tarihi: 20 Ekim 2011.

Dolayısıyla ABD ile Türkiye birbirini?güçlü? müttefiklik bağlıyla bağlı ülkeler olarak adlandırırken Türkiye için en hayati konu, ilişkilerdeki en zayıf halka olarak çıkmaktadır. Ayrıca, Batı?nın istediği bir düzenin oluşumunda kendisini ön planda konumlandıran Türkiye?ye, terörle mücadelede kayda değer bir destek verilmemesi, örneğin NATO?nun devre dışı bırakılması Türkiye?nin dış dünyaya derdini tam açıklığıyla anlatamadığının da göstergesi olmuştur.

İran?la İlişkiler: İran?la ilişkiler, ABD, AB ve BM Güvenlik Konseyi?nin Daimi Üyeleri karşıya alınmak pahasına geliştirilmeye çalışılmıştır. Brezilya?nın bazı gayretleri bir yana bırakılacak olursa Türkiye, adeta İran?la İran?ı yaptırımlarla ezmek isteyen bu güçler arasında bir duvar olmaya çalışmıştır.

yazıyı forma eklemedim ama ekletene eyvallah...

Nasıl ki Başbakan Erdoğan bir zaman?monşer? diyerek, diplomatları?küçük? görmeye çalışarak, bu alanda?çığır? açtı ise, 2010 yılı içinde Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da, Irak Kuzey Yönetimi Lideri Mesut Barzani?ye?Mesut Abi? diyerek, ?Diplomaside yeni bir çığır? açtı. Buna karşılık, aslında bir aşiret reisi olan Barzani, ?Ahmet birader!? deme ilkesizliğini göstermedi?

Türkiye-Çin İlişkileri: 2009 yılı Temmuz ayında Doğu Türkistan?daki Uygur Özerk Bölgesi ?nde Uygur Türklerine karşı hareket sebebiyle bozulan Türkiye-Çin ilişkileri zaman içerisinde etkisini olumluya çevirdi. Bu değişimde kuşkusuz ki Çin?in, Türkiye?ye daha fazla ticari mal satma dürtüsü önemli rol oynadı. Nitekim Çin, Türkiye?nin dış ticaret açığı verdiği ülkelerin en başına gelip yerleşti.

Başbakan R. Tayyip Erdoğan, 27 Aralık 2010 tarihinde Türkiye Müteahhitler Birliği?nin ödül töreni sırasında?Dış politikayı masa başında değerlendirmek mümkün değildir. Bu bir yaşam biçimidir. Bunu hazmetmeniz gerekir. Bu vücut diliyle anlatılır, vücut diliyle konuşulur? şeklinde bir değerlendirme yapmış. Bu yazıda diplomasideki?vücut dili?nin etkisinin derecesi ve Türkiye?nin?vücut dili? yanlışlığıyla yapılan dış politikasının 2010 yılı değerlendirmelerine yer verilmeye çalışıldı.

Arap Baharı?nda ABD?nin Türkiye Modeli ve Terör

Ukrayna ile İlişkiler: Şubat 2010?da yapılan 2. tur seçimleri sonucunda devlet başkanı seçilen Viktor Yanukoviç, zaman içerisinde hükümeti de değiştirdi. Yanukoviç?le birlikte Ukrayna?da çok önemli bir?güvenlik politikası? değişikliği yaşandı. Ukrayna NATO üyeliğini artık istemiyor. Ama sıkça dile getirdikleri gibi, ?AB üyeliği? Ukrayna?nın vazgeçilmez istekleri arasındadır.

Hiçbir demokratik ve gelişmiş ülkede ikili ilişkiler vücut dili ile kotarılmaz. Ama demokrasinin ve şeffaflığın bulunmadığı, diktatörlüğün hüküm sürdüğü ülkelerde vücut dili de, ?kara para dili? de dış politikayı yönlendirebilir. Ama demokratik ve şeffaf yönetimlerin bulunduğu İngiltere, Almanya, İsveç, ABD, Hollanda, Japonya gibi ülkelerde adına?Diplomasi? denilen bir?Dış politika? bilimi ve uluslararası hukuk ve anlaşmalar önemli rol oynar? Yani bir dönemin ABD Başkanı George W. Bush?un henüz?başbakan? bile olmayan bir siyasi parti liderini?kırmızı halılarla? Beyaz Saray?da karşılaması, onun kollarına girmesi, ABD çıkarlarından bu muhteremin ülkesi adına?ödün vermeyi? gerektirmez. Zaten bunu da yapamaz. Yasalar devlet başkanının sınırlarını çizmiş olup, ?vücut diliyle? sınırları aşmasını engellemektedir.

Bunlara ek olarak, dünyada büyük tartışmalara yol açan WikiLeaks belgelerinin de Türkiye?nin PKK ile mücadelesinde, ABD?nin insansız hava araçları?Predator?lere, U2 casus uçaklarına ve istihbarat kaynaklarına oldukça bağımlı olduğunu ortaya koyduğu iddia edilmektedir. Normal şartlarda bölgede, ABD?nin terörle 30 yıldır mücadele eden ve bölgeyi tanıdığını iddia eden bir ülkenin tecrübelerine ihtiyaç duyması gerekirken, Türkiye?nin?kendi terörüyle? mücadelesi çerçevesinde Irak?ı işgal eden ve sadece 7 yıldır bölgede bulunan bir devlete bu denli bağımlılığı da soru işaretlerinden biridir.

Türkiye-Türk Cumhuriyetleri İlişkileri: 2002?den beri bu ülkelerle ilişkilerde belli bir ivme kazanıldığını söyleyebilmek mümkün değildir. 2010 yılı içerisinde de aynı hususlar yaşanmıştır. Gazze Şeridi?nde?Hamas?a gösterilen ilginin yarısı bile Kırgızistan?da Kırgız ve Özbek Türk gruplarının birbirlerini katletmelerinin önlenmesinde gösterilememiştir.

Yanukoviç yönetimi ile Kırım Türkleri konusu daha iyi çözülmeye başlandı. Kırım Türkleri kültürel haklar konusunda giderek artan rahatlığı bu dönemde de yaşamaya başladılar. İki ülke arasında belki de tek sorun, Türk balıkçıların kalkan avı sırasında Ukrayna karasularına girmiş olduğu sıralarda Ukrayna sahil güvenlik botları tarafından, teknelerinin batırılmasına kadar uzayan?sert? karşılıktır.

Öte yandan, Irak kuzeyinde yuvalanan PKK terör örgütü elemanlarının bölgeyi terk etmesi konusunda hiçbir ilerleme kaydedilememiştir.

Bunlara ilaveten adeta ABD?nin dayatması haline dönüşen ve başlangıçta Türkiye tarafından kabul edilmeyeceği izlenimi verilen, ?İran?a karşı Füze Kalkanı? projesinde de, iki ülke arasında bazı sorunlar yaşandı. Ancak 19-20 Kasım 2010 tarihli NATO?nun Lizbon zirvesinde Türkiye, ?süt dökmüş kedi gibi?, istenilenlere?Evet!? dedi. Her ne kadar belgede?İran? adı yoksa da, dünya-alem biliyordu ki, bu füze savunma sisteminin kuruluş sebebleri arasında İran da vardı. Aslında Türkiye?nin bu tür bir füze savunma sistemine (Petriot ve S-300 gibi kısa ve orta mesafeli konvansiyonel füzelerle takviyeli) ihtiyacı olmasına rağmen, başlangıçta ayak direnmişti. İttifak içerisinde bu yeni sistemden kaçış yok ise ve?oyunbozan? haline düşmek istenmiyorsa, Türkiye?nin ihtiyaçları üzerinde pazarlık gücü artırılabilirdi?

Rusya-Türkiye arasındaki karşılıklı ticarette, terazinin kefesi açık ara Rusya?dan yanadır. Ancak, müteahhitlik hizmetleri ve Türkiye?ye gelen turistler içerisinde ilk kez Rusların sayıca ilk sırayı almış olmaları çok önemli gelişmelerdir. Genel olarak 2010 yılında?İyi? olarak değerlendirilen Türk-Rus ikili ilişkilerinin artarak devam etmesi beklenmektedir.

TÜRKSAM Başkan Yardımcısı

Rice: Türkiye İle Dayanışma İçindeyiz, http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/436763. asp, Erişim Tarihi: 21 Ekim 2011

Ayrıca Türkiye ve ABD?nin Irak?taki faaliyetlerinin karşılaştırmalı bir analizi yapıldığında iki ülkenin bölgedeki etkinliğinin teknolojik nedenlerden dolayı değişim gösterdiği kolayca fark edilecektir. ABD?de askeri alanda ise Askeri İşlerde Devrim Projesine dayalı olan teknolojisi yüksek, pahalı ve insan kullanılmayan teknolojiyle teröre karşı mücadele hedeflenmiştir. Türkiye?deki duruma bakıldığında, uzun yıllar boyunca bölgede yaşanan modern askeri ekipman ve profesyonel asker sıkıntısı terörle mücadelede büyük problemlerden olagelmiştir. Son teknolojiyi kullanan ABD?nin bile bölgede tam anlamıyla etkinliğini sağlayamadığı anlaşıldığında Türkiye?nin PKK?nın?vur-kaç? taktiğiyle tam anlamıyla baş edemeyeceği görülecektir.

AB?deki ekonomik kriz Yunanistan?la sınırlı kalmamış, onu İrlanda izlemiştir. İrlanda?yı da Portekiz ve İspanya?nın izleyeceği söylentileri, AB ülkelerindeki yöneticilerin uykularını kaçırdığı gibi, ?Euro?nun yaratıcısı? Almanya?da bile Euro?dan ayrılma konusunda sesler artış kaydetmeye başlamıştır.

Kıbrıs Sorunu: 2004 yılında?Annan Planı?nın Türk tarafına yoğun propagandalarla kabul ettirilmesinin ardından, AB?Kıbrıs?ın Türk kesimine izolasyonların kaldırılacağı? vaadinde bulunmuştu. Ancak, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi?nin girişimleriyle, son olarak Kasım 2010 başlarında Avrupa Parlamentosu Hukuk Komisyonu?nun kararı ile?Kıbrıs Türklerinden Doğrudan Ticaret Tüzüğü? kabul edilmedi. Bu son gelişme ile Kıbrıs?ta yeniden başa dönüldü. Ya da içinden çıkılmaz bir hale getirildi.

İki ülke arasındaki vize muafiyeti sebebiyle Türkiye?nin güney illerinde Suriyeli otolar renkli görüntülere sebebiyet verdiler. Türklerin Suriye?ye geçen arabalarında ise sorunlar yaşandı. Suriye dizeli iyi olmadığından tercih sebebi sayılmamakla birlikte, Suriye devleti Türk dizel otolarından çok yüksek vergi istemeyi sürdürdüler.

Kasım 2002?den beri olduğu gibi, 2010 yılı içerisinde de hükümetin Yunanistan?la mevcut hiçbir soruna kalıcı çözüm bulamamış olduğu görüldü. Bu arada, ekonomik kriz içerisindeki Yunanlılar, Türkiye?nin aksine Türklere banka satmadılar)

2010 Yılında Dünya Politikasından Satır Başları

Terörün geldiği yer belli olmasına karşın, Irak?ın toprak bütünlüğünün ihlal edildiğini belirterek Türkiye?ye ilişkin dünya kamuoyunda zaman zaman olumsuz kanılar belirmiştir. Yıllar boyunca Türkiye, bazen sadece konuşarak bazen sadece savaşarak terörü bitirmeyi denerken söylemde tam bir denge noktası yakalayamamıştır. Bazı dönemlerde Türkiye?nin demokrasi konusundaki eksiklikleri göz ardı edilmiş gelinen dönemde de PKK?nın elindeki silah hesaba katılmamıştır.

Irak?la?yakın markajda? bulunduğunu iddia eden Türk Hariciyeciyesinin hükümetin bu şekilde kurulmasından memnun olabileceğine ihtimal verilmemektedir. Tek teselli, el-Maliki?nin başbakanlığa devam etmesi, böylelikle de Irak?la evvelce yapılmış bulunan?Stratejik Düzeyde İşbirliği? anlaşmalarının icraata geçebileceğine ilişkin iyimserliklerdir. Tabii ki hükümetin kurulması ile Irak?ta iç istikrarın sağlanması da nispeten kolaylaşabilecektir.

Türkiye-ABD İlişkileri: Her ne kadar ABD?nin isteği ve desteğinde Türkiye-Ermenistan?İyi İlişkiler Protokolü? imzalanmışsa da, 7 Aralık 2009?da iki ülke liderinin Beyaz Saray?daki zirvesinin sonunda?İki müttefik ve dost ülke? açıklamasının dışında elle tutulur bir ifade yoktu. Yani, ?Türkiye ve ABD şu şu konularda anlaştı!? gibi ifadeler yerine, klasik ve aslında?uzlaşmazlığı? belli eden açıklamalar yapılmıştı. Bu uzlaşmazlık 2010yılı boyunca da sürdü.

Tarihinin en büyük ekonomik krizini yaşayan Yunanistan, ne Kıbrıs?ta, ne Ege?de, ne de Doğu Akdeniz deniz sahası ile ilgili konularda belirgin bir uzlaşı içerisinde görünmedi. Tersine, yılın son ayı içerisinde Türkiye?ye gelen ana muhalefet Yeni Demokrasi Partisi lideri Bakoyannis, Ege deniz sahası konusunda tartışmaya dahi tahammülleri olmadığını gösterdi.

Türkiye-ABD anlaşmazlığının başında Türkiye-İsrail ilişkilerinde Türkiye?nin gerilimi yükselten çıkışları gelmekteydi. Aslında Netanyahu Hükümeti?nden pek de hoşnut olmayan ABD, kamuoyunun ve onu Türkiye aleyhtarlığına iten?Yahudi? ağırlıklı basının gücü ve nihayet?Yahudi lobisi? etkisiyle, Türkiye-ABD ilişkileri de de olumsuz etkilenmeye başladı.

Rusya ile İlişkiler: Rusya ile her ne kadar 2009 yılı yaz aylarındaki gibi büyük bir çıkış yaşanmamışsa da, Mayıs 2010ayı içerisinde Rus Devlet başkanı Dimitri Medvedev?in Türkiye ziyareti ile iki ülke ticari ilişkileri ivme kazanmayı sürdürmüştür.

Rusya, bu yıl içerisinde Rusya?ya giren Türk TIR?larını sınırlarda daha az bekletmeye başlamıştır. Ancak, Türk sebze-meyvelerini?aşırı ilaçlı? iddiasıyla ihraç etmekte nazlanmaktadır.

Terör konusunda da cılız da olsa, Suriye tarafından işbirliği sesleri duyuldu.

Temmuz 2009?da yapılan Bulgaristan genel seçimleri sonrasında oylarını artıran, ancak koalisyon ortaklarının kayıpları sebebiyle iktidardan Hak ve Özgürlükler partisinin de uzaklaşması, bir bakıma iki ülke ilişkilerinde eski etkiyi kaybettirir gibi oldu. Buna rağmen 2010yılı Türk-Bulgar ilişkilerinin?vasat? olduğu söylenebilir.

Kuzey-Güney Kore Anlaşmazlığının Savaşa Ramak Kalması: Mart 2010 ayı içerisinde ihtilaflı Sarı Deniz?de batan Güney Kore bandıralı korvetin daha sonra bir Kuzey Kore torpidosu tarafından batırıldığının anlaşılması ile iki ülke arasındaki gerilim yükseldi. 23 Kasım 2010 sabahı, gene ihtilaflı Sarı Deniz?deki bir adanın Kuzey Kore topçusu tarafından ateş altına alınmasıyla tüm dünya ayağa kalktı.

Uzman Yardımcısı

Son dönemlerde çeşitli illerimizden aldığımız şehit haberleriyle tüm Türkiye terörün acımasız ve hain yüzüyle bir kez daha karşı karşıya kalmaya devam etmektedir. 12 Haziran milletvekili seçimlerinden sonra artmaya devam eden terör örgütü PKK eylemleri 24 Türk askerinin Hakkari?de şehit edilmesiyle zirveye ulaşmıştır. Amerikan medyasında saldırı sonucu PKK?nın 100 Türk askerinin öldürüldüğü ve 5 teröristin öldüğü açıklaması yer almaktadır. Türkiye?nin terörle mücadele tarihinin en kanlı saldırılarından biri olan Yüksekova ve Çukurca saldırıları sonucu dünyanın çeşitli yerlerinden ve Türkiye içi resmi kanallardan birçok kınama mesajı yayınlanmıştır. Kameralar karşısında terör örgütüyle arasına tam anlamıyla bir set çekmek istemeyen bir hareketin de söz konusu saldırıyı kınaması herhalde?kınamanın? terör saldırıları sonrası durumlarda ne kadar adetten bir durum olduğu hakkında gerekli ipucunu sunacaktır.

İran?ın Nükleer Güç Olduğunu İlanı: En azından 2005 yılından beri BM şemsiyesi altında yaptırımlar uygulansa da, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sürdüren İran, nükleer silahlanmasını orta menzilli Şahap serisi balistik füzelerle de desteklemeyi sürdürdü. Nihayet Aralık 2010 içerisinde İran Cumhurbaşkanı Ahmedinecad, ?İran?ın nükleer güç? haline geldiğini söyledi.

Irak?ın kuzeyine yapılan her harekattan önce ABD, Türkiye?ye destek verdiğini açıklamaktadır; fakat terör sorunun çözümünde ABD?nin yapacakları hakkında hiçbir zaman net bir bilgiye sahip olunamamıştır. Açıklamalar analiz edildiğinde ise ABD?nin her zaman temkinli olmayı elden bırakmadığı da görülecektir. 2008 yılındaki Güneş Harekatı?na istinaden dönemin ABD Dışişleri Bakanı Condeleezza Rice, ülkesinin terörle mücadelede Türkiye?ye verdiği desteği vurgularken?Bu son operasyon, mümkün olan en kısa sürede bitirilmeli. Şunu akılda tutmalıyız ki, bir taraftan teröristlerin yaptıkları işin durdurulması gerekirken, diğer taraftan da bölge istikrarsızlaştırılamaz? ifadeleriyle operasyonların çerçevesini de bir bakıma belirlemiştir. Benzer bir biçimde, son kara operasyonu ile ilgili olarak?Müttefikimiz Türkiye'nin bu terör saldırılarına karşı kendini savunmak için harekete geçme hakkını tam biçimde tanıyoruz? ifadelerini dile getirerek bu sefer de pasif kaldığını göstermiştir. İki açıklamada da Irak?ın egemenliğine saygılı olmanın altı çizilmiştir; fakat 2003 yılında ABD?nin Irak işgalinde?egemenliğe? saygı duymak bir yana dursun egemenlik adeta ayaklar altına alınmıştır. Bu da Amerikan yetkililerin bu kavramı kendilerine göre yorumladıklarının kanıtıdır.

Türkiye-İsrail, Türkiye-İran, Türkiye-Hamas ilişkileri, tek başına iki tarafın ilişkileri olmaktan çıkmakta, araya ABD ve AB, hatta BM Güvenlik Konseyi?nin Daimi Üyeleri bile girmekte, bu durum sonuç itibariyle Türkiye?yi olumsuz etkilemektedir.

Türkiye?nin terörle mücadele tarihinin en büyük beşinci kaybının yaşandığı saldırı sonrası olay incelenecek olursa hiçbir detaya bakmadan, bölgede ya istihbarat paylaşımının tam anlamıyla yapılmadığı ya da alınan istihbarat çerçevesinde etkin bir biçimde hareket edilmediği ortaya çıkmaktadır. Yakın günlerde Obama ve Erdoğan arasında yapılan görüşmede?istihbarat paylaşımını? aşan bir sürecin altı çizilmesine rağmen meydana gelen bu saldırı, bir yerlerde düzgün gitmeyen bir olguya işaret etmektedir.

İki ülkenin karşılıklı sahilleri arasında işbirliğini artırabilecek turizmden savunma sanayine kadar pek çok ilgi alanı bulunması mümkündür. Rusya-Ukrayna ilişkilerinin düzelmesi ve Ukrayna?nın NATO üyeliği ısrarından vazgeçmesi ile Türkiye-Rusya-Ukrayna üçlü işbirliğini de geliştirebilecek potansiyele sahiptir. Bu haliyle Türkiye-Ukrayna ilişkileri için?İyi? demek mümkündür.

Türkiye'deki Saldırılara Dair Başkan Obama'nın Açıklaması, http://turkish.turkey. usembassy. gov/pr_101911o.html, Erişim Tarihi: 20 Ekim 2011.

En önemli nokta, terörün finans kaynaklarını yok etmek için de elle tutulur bir politika da uygulanmamıştır. Bunların da ötesinde, Türkiye?de bazı belediyelerin PKK?nın şehir yapılanması olarak bilinen KCK?ya?devrim vergisi? altında ulaştırdığı paralarla devlet adeta terörü kendisi finanse eder hale getirilmiştir.

Yukarıdakilere ilaveten, gene Fransa?daki Romanların da kitleler halinde ülkeden uzaklaştırılmaları, AB ülkelerindeki yabancı karşıtlığındaki artışın bariz göstergeleri idi.

İki ülkenin?terör?den anladıklarının farklı olması en başta belirtilmesi mühim noktalardan birisidir. ABD, ?hegemonyasını sürdürmek? için küresel terörü kullanırken Türkiye?nin terörle mücadelesindeki temel amacı?devletin bekası? olarak şekillenmektedir. Irak?a 2002 yılında yayınlanan Ulusal Güvenlik Stratejisi?nde belirtilen?ön alıcı? bir vuruş icat edip uluslararası mekanizmaları yok sayarak giren bir ülkeye göre Türkiye?nin açıkça tehdit aldığı bir coğrafyaya müdahale etmesi kuşkusuz daha normal bir durumdur.

Türk Dış Politikasının 2010Yılı Değerlendirmesi

Türkiye?nin 2010 yılı dış politikasının komşu ülkelerden başlayarak, diğer küresel güçler ve münferit olaylar açısından değerlendirilmesi sırasıyla şöyledir:

U. S. Considering Ankara?s Request To Base Predators In Turkey To Fight A Kurdish Group In Northern Iraq, http://www.washingtonpost.com/world/national-security/us-considering-ankaras-request-to-base-predators-in-turkey-to-fight-a-kurdish-group-in-northern-iraq/2011/09/09/gIQA5R1fIK_story.html, Erişim Tarihi: 20 Ekim 2011.

ABD? Türkiye İlişkilerinin Zayıf Halkası: PKK Sorunu

NATO Lizbon Zirvesi ve?Çin?e Karşı Yeni İttifak?ın Çağrıştırılması: 19-20Kasım 2010 tarihlerinde Lizbon?da gerçekleşen NATO zirvesinde, NATO?nun yeni?Füze Kalkanı? projesi kabul edildi. Bu füze savunma sistemi, aynı zamanda Urallara kadar Rusya?yı da koruma şemsiyesi altına alacaktır. Bu haliyle bakıldığında ABD, AB ve Rusya bir araya gelmiş oldu. Ya da BM Güvenlik Konseyi?nin dört daimi üyesi ve Avrupa?daki NATO ülkeleri bir bakıma geleceğin yeni?İttifakı?nı kurdular. Yani potansiyel küresel güç Çin?e karşı yeni bir ittifakın temelleri atılmış gibi oldu.

Hakkında - Arşivi

Afganistan ve Pakistan?da Taliban?la Mücadele: Afganistan?da her geçen yıl bir öncekine göre daha fazla sayıda?sivil? hayatını kaybederken, Taliban?la mücadelede?kazanan olamayacağı?, ya da en azından ABD ve müttefiklerinin kazanamayacağı düşüncesi kuvvetlenmektedir.

Vücut Dili Dış Politika ya da Diplomasi

Son yıllardaki ABD-Türkiye ilişkilerinin terör boyutu incelendiği zaman karşımıza 5 Kasım 2007 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan?ın ABD Başkanı George W. Bush ile görüşmesinden sonra başlayan teröre karşı istihbarat paylaşımı çıkmaktadır. Bu noktada sorulması gereken soru saldırının yapılışına bakıldığında Türkiye?ye Irak?tan sızan yaklaşık 200 teröristin ağır silahlarla saldırıya giriştiği anda istihbarat paylaşımından yararlanılıp yararlanılmadığıdır.

Türkiye?de her konuda olduğu gibi terör saldırıları konusunda da gerek medyanın gerekse de siyasi kadrolar tarafından en fazla dikkat edilen açıklamaların başında ise ABD?nin yaptığı açıklama gelmektedir. Türkiye?yi en yakın ve güçlü müttefiklerinden biri olarak adlandıran ABD Başkanı Barack H. Obama, Beyaz Saray Basın Sekreteri Ofisi?nden yapılan açıklamada?Birleşik Devletler, PKK'dan gelen terörist tehdidi mağlup etmek ve Türkiye'nin güneydoğusundaki bütün insanlara barış, istikrar ve refah götürmek için çalışan Türk hükümetiyle mevcut olan kuvvetli işbirliğimizi devam ettirecektir? ifadelerini dile getirmiştir. ABD Ankara Büyükelçisi de yine konuyla ilgili bir taziye mesajı yayınlamıştır. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ise saldırılarla ile yaptığı açıklamada Obama?ya katıldığını belirtirken Türkiye ile ABD arasındaki?güçlü? işbirliğini sürdüreceklerini belirtmiştir.

21 Ekim 2011 Amerika

Sonuç itibariyle Türkiye?nin bu tutumunun Türkiye-İran ilişkilerinde belli bir güveni pekiştirdiği söylenmekle birlikte, Türkiye-ABD ve Türkiye-AB ilişkilerini olumsuz etkilediği de bir gerçektir.

Türkiye? AB İlişkileri: Türkiye?nin en zayıf halkalarından biri haline geldi. Artık Türkiye?de kamuoyu?AB üyeliği? masalından bıkıp usanmaya başladı. Son altı aylık AB dönem başkanlığı sırasında Türkiye ile ilgili herhangi bir fasıl açılmadı, hiçbir ilerleme de kaydedilemedi. Aksine, AB ülkelerinden bazılarında ortaya çıkan ve onları takip eden ekonomik krizler sebebiyle, Türkiye?nin üyeliği konusunda AB ülkelerinin kamuoylarında da olumsuz düşünenlerin sayısı arttı.

Yukarıda özetlenen haliyle 2010 yılı Türk Dış Politikasının geçerli not alabileceğini söyleyebilmek mümkün değildir?

Avrupa Birliği

2010 yılı içerisinde de dünyada önemli dış politika gelişmeleri gerçekleşti. Bunlardan önemli bulunanlar satır başları ile şöyledir:

AB Ülkelerinde Endişe yaratan Yabancı Düşmanlığındaki Artış: 2010 yılı içerisinde bazı AB ülkelerinde yapılan genel seçimler sonucunda, yabancı düşmanlığı ve?Müslüman karşıtlığı? üzerinden politika yapan partilerin oylarını önemli ölçüde arttırdıkları görüldü. Bunlardan en bariz olanı Haziran 2010?da erken genel seçimlerin yapıldığı Hollanda?da yaşandı. ?Sağ popülist? diye de anılan Geert Wilders ve partisi?Sağ Liberaller? de denilen Özgürlük Partisi , 24 milletvekili çıkararak, 2006 genel seçimlerine göre milletvekili sayısını 15 adet artırdı. PVV?nin seçim propagandasının dikkat çeken söylemleri arasında Müslüman ülkelerden gelenleri kabul etmeme ve?Cami inşasına hayır!? başta gelenlerdi.

Türk Dış Politikasının 2010 Yılı Değerlendirmesi: Kazanımlar ve Kayıplar

Değerlendirme

Romanya ve Moldova İle İlişkiler: Her iki ülke ile ilişkilerde 2009 yılına göre önemli bir değişim söz konusu değildir. ?Vasat? çizgisini sürdürmektedir.

Doç. Dr. Celalettin Yavuz

Ama bazı ülkeler diplomasiyi bir tarafa bırakıp, diplomatları?monşer? diyerek aşağılar, diplomasinin gerekleri yerine?Hamas?etle dış politika yapar ve bunun adına da?vücut dili? derse, demokratik ve şeffaf ülkelerde değil, sadece diktatörlükle yönetilen ülkelerde alkış alabilir.

30 Aralık 2010 Türkiye

Yunanistan?la İlişkiler: Başbakan Erdoğan 2010 içerisinde iki kez Yunanistan?daydı. Her iki?sefer? de basında sonu?ses getirecek? imiş gibi yankılandı. Ama sadece Yunanistan?ın Yeşil pasaporta uyguladığı muafiyet kalktı. Bu da Anadolu?ya yakın Yunan adalarındaki turizmcilerin işine yaradı. Bahşişi bol Türk turistler bu adaları ihya ettiler. Aslında Yunanistan, AB?de yeşil pasaportlu Türklere vize uygulayan üç ülkeden biriydi. Türkiye-Avrupa arasındaki karayolu üzerinde duvar gibi yükselen iki komşu yıllardır yeşil pasaporta vize uygularken, Avrupa?ya uçakla gidenlerin sorunu yoktu.

AB Ülkelerindeki Ekonomik Kriz: Yunanistan?ın 2010 başlarında açıkladığı ekonomik krize başlangıçta Almanya ve Fransa gibi, AB?nin ağır topları-finans güçleri soğuk bakmışsa da, ?Euro bölgesinde? bulunduğu için sonuçta Yunanistan?a 75 milyar Euro?luk destek gerçekleştirilmesi için desteğe evet demek mecburiyetinde kaldılar. Buna karşılık, ?kemer sıkan? Yunanistan?da neredeyse her gün bir gösteri ya da grev mevcuttur.

Bu olaylar çerçevesinde, İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Lieberman?ın ülkesinin ilişkilerinin kötüleştiği Türkiye?ye karşı PKK?nın kullanılması gerektiğine ilişkin planı hatırlandığında PKK?nın dış güçlerin taşeron örgütü olduğuna dair durumu da gözler önüne serilmiştir.

Her iktidar döneminde dile getirilen?Bıçak kemiğe dayandı? klişesi iç politikada ne ifade ediyorsa ABD yetkililerinin Türkiye ile ilişkilerde?PKK ile mücadelede yanınızdayız? demesi dış politikada aynı kısırlığı ifade etmektedir. Gelinen noktada, Türk halkının?Facebook paylaşımlarının? bile dünyanın hegemon ülkesi ABD ve bölgenin güçlü devletlerinden olan Türkiye arasındaki?istihbarat paylaşımından? daha fazla terörle mücadele çabası taşıdığı apaçık ortadadır. ABD?nin Türkiye?deki terör olaylarına bakışı tam anlamıyla net olmadığı da burada belirtilmeden geçilmemelidir. ABD resmi olarak PKK?yı bir terör organizasyonu olarak tanımlarken, medyası PKK?dan?Kurdish rebels? olarak bahsetmektedir.

Ahmet Gencehan Babiş

PKK?nın Şehir Örgütlenmesi KCK Operasyonunun Mali Boyutu Ortaya Çıktı, http://www.internethaber.com/bdpli-belediyelerden-pkkya-vergi-378664h.htm#ixzz1bQYI9sBp, Erişim Tarihi: 21 Ekim 2011.

Acaba?dil bilmeden? nasıl vücut dili konuşturulacak? El ense çekilmeyecek herhalde. Ya da Davos?taki gibi tarafı olmadığı Gazze Paneli?nde yaptığı gibi, ?One minute? deyip, esip gürlemeyi mi?vücut dili? olarak tanımlıyor belli değil. Vücut dilinin ikili ilişkilerde pek çok yararı vardır. Ama ülkeler arası ilişkilerde vücut dilinden çok iki ülkenin?örtüşen çıkarları? önemlidir. Bu örtüşen çıkarları bulup ortaya çıkarmak, yurtiçi ve dışındaki ilgili birimlerle koordine yapmak ise?vücut dili? ile değil, ?Diplomasi? adı verilen bir bilim vasıtasıyla yapılar. Ya da kimilerinin?Monşer? mesleği gibi gördüğü diplomatların mesleği ile?

Yunanistan, GKRY ile yaptığı işbirliği sonucunda, Avrupa Parlamentosu Hukuk Komisyonu?nu etkileyerek, Kıbrıs?la doğrudan ticaret tüzüğünün işlerlik kazanmasının önüne geçti.

Şayet bu politikalar?vücut dili? yerine, diplomasi bilimine göre yürütülseydi çok daha başarılı olunabilirdi.

Ancak Başbakan R. Tayyip Erdoğan?ın bir yıl önceden planlanmış olması muhtemel?Güney Amerika Seferi?nde iki fiyasko üst üste yaşandı. Önce, Brezilya?daki?Medeniyetler İttifakı? toplantısından sonra planlanan Arjantin ziyareti, ziyarete bir-iki gün kala bir bahane bulunarak iptal edildi. Bunu takiben de, gene planlı Şili ziyareti de?Biz size üç gün erken gelebilir miyiz? denilerek, erkene alındı. Bu fiyaskolar, çok daha büyük olan 31 Mayıs 2010?da?Mavi Marmara? fiyaskosunun getirdiği dalgalar altında konuşulamayarak, üzeri örtüldü.

Suriye ile İlişkiler: Dönem içerisinde Suriye-Türkiye ilişkileri mevcut ivmesini korudu. Suriye, birkaç kez Suriye-İsrail arasındaki sorunlar konusunda Türkiye?nin arabuluculuğunda ısrarcı olduklarını vurguladılar.

yorum gereksiz, nasılsa iş siyasete dökülür ve yalakalık diz boyudur ülkemde...

2010 yılına bakıldığında Türkiye?nin dış politikasında bazı alanlarda iyileştirmeler varsa da, bazı alanlarda?fiyasko? denecek kadar yanlışlar yaşanmıştır.

Bulgaristan?la Meriç nehrinin taşması ve sonunda Trakya?daki Türk çiftçilerinin zarar görmesi olayı hala devam etmektedir. Keza, Trakya Bulgarlarının mal varlığına ilişkin tazminat konusunda kurulan bir ortak komisyon çalışmalarını sürdürmektedir. Nabucco doğalgaz projesine Bulgaristan?ın da sıcak baktığı bilinmektedir. Projenin hayata geçirilmesi halinde iki ülke ilişkilerinin daha olumlu gelişeceği beklenmektedir. Her iki ülke de Avrupa?daki uluslar arası?enter konnekte? elektrik enerji sistemine üyedirler ve bu alanda karşılıklı alış veriş yapılmaktadır.

İran?ı?Nükleer silahlanma? hazırlığı içerisinde olduğu gerekçesiyle BM şemsiyesi altında yaptırımlarla caydırmaya çalışan ABD?ye karşılık, Türkiye?nin bu çabaları boşa çıkartmaya yönelik gibi görünen çalışmaları, yukarıdaki sebeplerle birlikte bir araya getirilerek düşünüldüğünde, Türkiye aleyhindeki yelkenleri daha da fazla şişirmeye yetti. Üstelik Türkiye?nin?Hamas?et politikası da ABD ile örtüşmemekteydi.

Terör Enstitüsü