Değişmeyen tek şey değişimdir ilkesinden hareketle her zaman toplum, kurumlarıyla bir ayna gibi olursa kısaca bir bütün olursa bütün sorunlar için asla düzelmez gibi olumsuz düşünceler olmayacaktır.

Merkez Saymanlık Müdürü

?Dün, Bugün ve Yarınlarda? kısaca tüm zaman boyutlarında etik değerler hep kabul görmüş ve görecek olması düşüncesi kişilerce benimsenmelidir ki İnsanımız da kişi ile başlayıp gruplar arasında da devam eden?menfaatler, maddi değerler, tutkular, güç ve iktidar hırsı, ün ve şan mevkii arzuları? gibi kavramlar azalsın kabul görmesin. Aksi taktirde;

Kamunun vizyonu da misyonu da bu değerde olmalıdır.

Tarihte ilk etik değerler bildirisi ilk çağda Atina halkının Değerler Bildirgesidir.

Emek sos yo ekonomik bir değerdir. Çalışan da çalıştıran da bunu bilmelidir. Sevgili peygamberimizin dediği gibi insanlarda; güzel ahlak, eğitim, iyi niyet ve sorumluluk olmalıdır.

--Yasalara bağlı dengeli, sabırlı, hoşgörülü, insancıl olması gerekir.

?Dünyaya bir daha mı geleceğiz, Dünyayı sen mi düzelteceksin, fırsat elimize geçmez, Ye iç keyfine bak, köşeyi sende dön, bir kere yanlıştan bir şey olmaz?, bu davranışları sergileyenler toplumun dışına itilmediği müddetçe artarak devam edecektir.

Denetim mekanizmaları, gelişmiş ülkelerde kabul edildiği gibi olaylar gerçekleştikten sonra buna doğru ve yanlış deyip hata için ceza önerme yerine sonuç odaklı, şeffaf, eğitici ve öğretici olmalıdır.

Sosyalleşmiş insanlar vicdan sahibidir, dar alanda değil yüreğinde herkes için doğru olanı evrensel düşünür, duyarlıdır, uyumaz, yanlışlara tepkilidir ama saygısız değildir. Sevgisi, duygusu ve düşünceleri hep güzelden yanadır göstergesi ise karar alıcılar için çalışanlarının bağlılığını artırmak, onları bilgilendirmek ve fikirlerine değer vermekle olur.

Yaşanan zamandaki bu çelişkilerle çöküntüler geçmişteki uygarlıklarımızda da olduğu gibi ne yazık ki ilerde de devam edecektir.

Dünyada küreselleşme dalgasıyla beraber tüm ülkeleri ve ekonomileri önemli derecede etkileyen ve farklı alanlarda dünya dengelerinin yeniden tanımlanmasını gerektiren köklü bir dönüşüm ve değişim süreci yaşanmaktadır. Hızla değişen dinamik çevresel koşullar, kurumların değişime uyum ve kendilerini sürekli yenileme için ihtiyaç duydukları ve analiz etmek zorunda kaldıkları bilgi miktarını artırmıştır. Günümüzde gelişmişlik bilginin üretimi, işlenmesi, depolanması ve kullanıcıya sunulmasında hızdan çok doğru bilgi üretimi ile olmaktadır. Ülkelerin, kurumların rekabette üstünlüğü doğru ve güvenirli bilgi ile olacaktır. Bugün dünya çapındaki bu yapısal değişim içerisinde bizim ülkemizde de son yıllarda mali ve idari yasalarda düzenlemeler yapılmış olup bunlardan da en önemlisi olan 5018 sayılı yasa 24.12.2003 tarihinde 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Hollanda, Norveç, Finlandiya, Portekiz, İngiltere, ABD ve Meksika gibi ülkelerde kural odaklı anlayış, yerini değerlerle sonuç odaklı anlayışa bırakmıştır.

KAMUDA ETİK DEĞERLER

İnsan bu bileşenleri yarattığına göre büyümelerine de katkıda bulunuyor demektir.

Her insanın eline Tanrı tarafından iyilik ya da kötülük yapması için bir güç verilmiştir. Bu güç kişinin yaşamı üzerinde sessiz, bilinçsiz, gözle görülmeyen bir etki gücüdür, kişinin gerçek benliğinden yayılan bir dalgadır, bürünmeye çalıştığı kişilik ile bir ilgisi yoktur.

-İnsana sevgi duyması,

Ahlaki kavram, kamuda bu şekilde olmalı eş ve dost çevresini kayırmak adına kötü niyetli kullanılmamalıdır.

Bir toplum düşününki, kamuda ve özel sektörde kısaca her alanda emeğe saygısını yitirmiş, insan ilişkileri menfaate dayalı olmuş, kamu kaynakları israf edilmiş, krediler amaçları dışında kullanılmış, hakkını aramayı bilmeyen sosyal devlet olma ilkelerini yitirmiş bir ulus gelişmiş ülkeler düzeyini yakalayabiliri mi? Hukuk çerçevesinde değil de onun yerine ahbap çavuş ilişkileri ile yöneticileri seçmeye devam edersek hangi gelişmişlik düzeyini yakalarız?

Fikirlerini, duygularını ve teşebbüslerini gizli tutanlar gizli vasıtalar tatbikine girişenler mutlaka utanma ve sıkılmayı mucip akıl ve mantığın haricinde hareket edenler olabilirler bu gibi müteşebbislerin akıbeti evvel ve ahir hüsrandır?demiştir.

Tüm engellerin ortadan kalkması için kamu yönetiminde bilgili, liyakatli, dürüst, çalışkan, üreten ve etik değerlere, ilkelere bağlı, halkını iyi tanıyan, kişiye hizmet etme bilinciyle hareket eden, imzalanan her kağıdın ucunun insana dayandığını unutmayan kamu çalışanları ve yöneticilerine ihtiyacımız vardır.

--Kendini geliştirmesi,

Kurum ve kuruluşlar; toplumda yaşanan tüm olaylarda, hareketlerde düşüncelerde, inançlarda çeşitliliği kazanç kabul eden geçmişten ve günümüzden ders aldığı takdirde yaşayanların uyumlu ve mutlu olduğu bir toplum düzenine kavuşabiliriz.

--Deyişim ve gelişime ayak uydurması,

Bilginin uluslar arası dolaşımı elbette hızlı ve güvenilir olmalıdır. Kamu İdarelerinin manevi varlıkları olan çalışanlar, finansal bir değerlendirmeye tabi tutularak kayıt altına alınma imkanı olmadığından kanuni düzenlemelerde yer almamıştır. Küresel pazardaki gelişmeler sürekli izlenmeli, değişim gerektiren kurumlar ülke yapısı bozulmadan yeniden oluşturulmalı ancak gelişim ve değişim kabulü için iyi anlatılmalıdır.

Kaynakları etkin, etkili ve verimli kullanılacaksak, çağdaş bir toplum olacaksak; öncelikle bu ülke yaşayanlarının etik değerlere sahip çıkması, kaynaklarını yönetenlere yeri geldiğinde hesap sorması hatta yöneticilerin yanlış karar sonuçlarında baskıya gerek kalmadan istifa etmeyi bilmeleri doğru kararların devamlılığı için gereklidir. Kamuda açık dürüst ve çalışana eşit yaklaşım yönetimi sağlanmalı.

Kamu hizmetinin yüceltilmesinde kamu görevlilerinin korkaklık ve sahtekarlıktan uzak durarak onurlu davranışlarla ülke değerlerine sahip çıkmalarının büyük önemi vardır.

Son yıllarda kamu ve özel sektör ihtiyacı için hazırlanan yasa tasarılarının az da olsa kurum veya kişi menfaatleri gözetilerek alelacele hazırlanması, torba yasaların ve bütçe kanununun içinde hiç alakası olmayan yasal düzenlemelerin yer alması artık normal karşılanır hale gelmiştir. Bu da kurumları menfaat temini noktasında yarış yapma haline getirmiştir ki yanlışlar kabul gördükçe yeniler yapılmış doğruların doğru luğu tartışılır hale gelmiştir. Bilahare bu düzenlemeler Anayasa Mahkemesince iptal edilmişse de idareler zaman içinde yara almış, yasama, yürütme ve yargı organları karşı karşıya gelmiştir. Gerçek ihtiyaç için hazırlanan yasal düzenlemeler ise ne gariptir ki bu sefer çıkar çevrelerini rahatsız ettiğinden siyasi gücü olanlar yandaşlarını yanına alarak kamu idarelerini düzgün çalışma noktasında sıkıntılara sokmuş ve hukuktan uzaklaştırmıştır. İdarelerdeki üst yöneticiler de görevde kalma uğruna bilerek ya da bilmeyerek yanlış uygulamalar yapar hale gelmiştir. Ülkemizde idarelerin özgür karar almasının nerdeyse lüks olması, siyasi otoritenin kamuya müdahalesi, hukuka bağlılığını uygulamada göstermemesi, çalışanların kuruma bağlılığını, eşitlik ve adalet noktasında güveni yok ettirmiştir. İyi yönetimler, ancak yasama, yürütme ve yargının uyum içinde görev yapması halinde sonuç getirecek, böylelikle etkin ve etik değerlere uygun kararlar alabilecektir.

--Tartışmaya açık ve peşin yargılı olmaması,

Sağlık Bakanlığı

İnsanlar kendi insan sermayelerini, kendi ellerinde tutarlar ve bu sermayelerini kurumlara karşılığında bir fayda sağlamak üzere verirler. Bu fayda gerek finansal gerekse finans dışı olabilir. Örneğin, şirketlerde gerçek değerin, yapılan araştırmalarda şirketlerde gerçek entelektüel sermayede olduğu tespit edilmiştir.

Bu sermaye; işlenmiş bilgi, müşteri ilişkileri,

kamu yönetimi ve hukukunda, devlet bir çark dişlileri ise çalışanlar dır. Dişlilerin birbirine zarar vermemesi, kırmaması için çok uyumlu, dengeli, etik değer ve ilkelere uygun bir şekilde çalışmaları gerekmektedir. Bu, çalışma iş yönetiminde bütünselliği ve başarıyı saylayacaktır. Çünkü İyi yönetim saydam ve hesap verebilir, sorgulayan yönetim modelidir.

Semra KURTÇA

Kamudaki kötü yönetim, gelişmenin önündeki en büyük engeldir.

Kurallar; yazılı ve kayıtlı, sonuç ve iyi niyet odaklı denetim mekanizması olursa, başarı olur.

Kamuda Etkin hesap verme süreçlerinin oluşturulması da toplumsal güven ile mümkün bulunmaktadır.

?Kamu hukuku dış görüntüsü ile özenli ve tertemiz bir yapıya benzese de içi hiç bir zaman uyulmamış ilkeler ve uygulanmamış kurallarla doludur.? der Antonio Marangıu

Tarafsız olmak, hesap verebilir olmak, açıklık ve dürüstlük ve şeffaflık gibi kelimeler kağıt üstünde kalmadan tüm toplum bireyleri için geçerli bir kavram olmalıdır.

--Çok yönlü zamanı iyi değerlendirmesi,

Büyük önderimiz Mustafa Kemal Atatürk?alnı açık, dimağı açık, kalp ve vicdanı açık insanlar tarafından idare olunabilen toplumlar ancak bu manada hareketlerin izleyicisi olabilirler.

Prof. Andrew Mayo / london business school demektedir.

Kamu, çalışanından ne istediğini bilirse üretken olma, değişime ve ayak uydurma noktasında çalışanlar arasındaki gizli işsizlik ortadan kalkacaktır.

Bizim toplumuzdaki en önemli girdi aslında ahlaktır. Ancak yaşanılan yanlışlar prim yaptıkça yaradılıştan gelen bu huy zaman içerisinde yozlaşarak değişiklik göstermiştir. Kamuda yönetim reformundan önce toplum olarak doğru adına yitirmiş olduğumuz değerleri kazanmak için tıpkı Tap tuk Emre?nin dergahında Yunus?un yetişmesi gibi dosdoğru bir dal gibi olmalıyız. Burada en büyük görev öncelikle ailelerimize daha sonrada eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerimize düşmektedir.

Etik değerler kanunların ötesinde toplumsal norm ve beklentilere uyumlu davranmak için gerekli yaklaşımlardır.

Kendi markasını ve sistemini yaratmaktan ibarettir.

--Erdemli ve uygar olması,

Bir kamu çalışanı olarak ülkemde, yasa dışı emirlere karşı direnme gibi kavramlara toplumun bütün kurumlarıyla sahip çıkması, İş ilişkilerine politika karıştırma, ve yetkinin kötüye kullanılması, haksızlık gibi eylemlerden uzak durulması gerektiğine inanmaktayım.

Sonuç olarak RUSSSEL GOUGH? karakteriniz kaderinizdir? adlı kitabında?Doğru ve iyi olanı bilmek ile iyi olanı yapmak arasındaki en önemli bağlantı doğru ve iyi olanı yapacak bir karaktere sahip olmaktır? diyor. Bunun yanı sıra karakter gelişmemişse tahsil hiçbir koşulda işe yaramıyor. O yüzden Roosevelt in dediği gibi: Bir insanı ahlaken eğitmeden sadece zihnen eğitmek topluma bir bela kazandırmaktır.

--Planlı çalışması,

Kamu kaynaklarını performans ve toplam kalite çalışmalarına göre verimli kullanamayan idarecilerin yükselmeleri, kendilerini artırmadıkları sürece engellenmelidir. Tüm kamu idareleri her yıl çalışanları ile ilgili rapor hazırlayarak kendini görmeli ve tanımalıdır. Bu uygulamalar zaman içerisinde eksiklikleri ortaya koyduğu gibi artıları da ortaya koymalıdır. İdare, etik değerlere bağlı olarak çalışanlarının kontrol süreçlerinin iyileştirilmesi, uygun davranışların teşvik edilmesi ve performans hedefi ile çalıştırılması halinde tam güven oluşacak, bunun sürdürebilirliği halinde ise hedeflere ulaşmak ve kalıcı olmak zor olmayacaktır.

Etik değerleri kontrol mekanizmaları ile zorunlu olarak yerleştirmek yerine iyi davranışları teşvik etmek suretiyle yapmak en doğrusu olacaktır.

--Dengeli olması

--Görev ve sorumluluklarının bilincinde olması,

ABD gibi gelişmiş ülkelerde kamu görevlileri için çok geniş anlamda etik kurallar geliştirilmiştir.

Kamuda yöneticilerin bilmesi gereken en önemli şey, çalışanlarının en yüksek değeri yaratma konusundaki çabası, kuruma sağladığı fayda ve mali kaynak göstergesi sadece maaşla sınırlı olmamalıdır.

--Özgür düşünce ve tutum sahibi olması,

Kamu ne kadar fazla yetenekli insan çalıştırırsa o oranda değerini artırır bunu da vizyon ve misyonuna yansıtır.

Ülkemizde Kamu yönetimi ve etik değerler konusunda tam bir güven açığı boşluğu bulunmaktadır.

İnsanların davranışlarındaki kötü ve iyi değer yargılarını toplum belirler. O halde önce temel olarak ahlak sonrada onun üzerine iyi eğitim vermek suretiyle kişiler yetiştirilirse yenidünya düzeninde süper güç bizim ülkemiz olur. Toplumu oluşturan halk, Adalete ve Erdem?e sahip, çıkarsa, yaşananların farkında ve haksızlıklara tepkili olursa yakalayamayacağımız çağdaş bir medeniyet olamaz.

İnsan yaşanan toplum içinde önemli bir varlıksa, kamu için de özel sektör için de önemli bir varlıktır.

Kamu, bilgi ve yeteneğini ölçerek sınavla aldığı personelini toplam kalite ve performans eğitiminden geçirerek bilgi ve iş deneyimini üst seviyeye çıkarmak için desteklediğinde bu çalışma sonucunda da zaman içerisinde personelin bilgi donanımında artılarının ne kadar fazlalılaştığı görülecektir. Tabii ki insan değeri finansal anlamda ölçülemez ama insanın neler yapacağının elbette bir toplamı olmalıdır.

yöneticilerinin de;

--Cesaret sahibi birleştirici olması,

--Adaletli ve barışçı olması,

Bu toplumda yaşayan tüm insanların birincil hedefi kamu ve Özel sektörde etik değerlerin gelişmesine ve ortam hazırlamasına yardımcı olmak; bu hususta bir bilinç oluşturmak ve bu birlikteliği iş dışında sosyal yaşamda da aynen devam ettirebilmektir. Uygun davranışta bulunmayanlara ise toplum baskısı oluşturmak ve sonuçta evrensel etik değerlerinin ülkemizde gelişmesini sağlayarak?Etik değerleri en iyi değer yapmaktır?

--Demokratik tutumlu olması,

Bu bileşenlerin hiç birisi insan faktörü olmadan canlı kalamaz.