?Bazıları dediler ki: Bid?at, hasene ve seyyie olmak üzere iki nevidir. Peygamberimiz ve Hulefa-i Raşidin devrinden sonra ortaya çıkan fakat sünneti yok etmeyen her güzel amel, bid?at-i hasene yani güzel olan bid?attir; sünneti ortadan kaldıran ameller de, bid?at-i seyyie dir.?

Sünnet ve bid?at mevzuunda kaleme aldıkları bir mektuplarında, hicri ikinci bin yılın müceddidi İmam-ı Rabbani hazretleri şunları yazmaktadır:

?Şu fakir ise, bid?at nev?inden olan hiçbir şeyde güzellikten ve nuraniyetten bir şey müşahede etmedim... Onlarda, tarafımızdan, zulmetten ve bulanıklıktan başka bir şey de hissolunmadı. Kim ki bugün, basiret zayıflığı sebebiyle -faraza- bid?at sahibinin işinde bir hoşluk ve güzellik görse bile, yarın keskin görüşe sahip olduğunda anlayacaktır ki, o işin neticesi zarar-ziyan ve pişmanlıktan ibarettir. Seyyidü?l-beşer aleyhissalatü vesselam Efendimiz, ?Her kim, işimizde olmayan bir şey ihdas ederse , o reddolunur? buyurdu. Reddolunan, kabul edilmeyen bir şeye ise, iyilik ve güzellik nereden gelir ki?!

? Kur?an-ı Kerim okurken ve zikir yaparken lahn yapmak , sallanıp raks etmek.

(2) el-Mektubat, li?l-İmami?r-Rabbani, 1, 255; Kur?an-ı Kerim, Cum?a suresi, 62/4.

?Dinin aslında olmayıp sonradan ortaya konulan her şey bid?at ve her bid?at de dalalet olduğuna göre, bid?atte güzellik manası nasıl olur? Bu mana yukarıda geçen hadis-i şeriflerden de anlaşıldığı gibi, her bid?at sünneti kaldırır, yok eder. Bu sünneti kaldırma durumu ise, sadece bazı bid?atlere mahsus bir şey de değildir. O bakımdan bütün bid?atler kötüdür. Bunun içindir ki Rasulüllah Efendimiz , ?Bir topluluk, dinde yeni bir icad çıkardığı zaman, ancak ona benzer bir sünneti kaldırmış olur? buyurmuşlardır. Elhasıl, sünnete yapışmak bid?at ihdas etmekten çok hayırlıdır.

? Hatim için ve gösteriş maksadıyla ziyafet vermek.

?Hassan b. Sabit , Sevgili Peygamberimiz?den şöyle rivayet etmiştir: ?Bir kavim dinlerinde bir bid?at icad ettikleri zaman, Allah Teala, onun benzeri olan sünnetlerden birini alır; kıyamete kadar da onlara onu geri vermez.?

? Cemaatle namaz kılarken imamı geçmek.

?Meşayihten bazıları da; namazda sarığın bir ucunu sol taraftan sarkıtmayı güzel görmüşler, yani bid?at-i hasene kabul etmişlerdir. Halbuki sarıkta sünnet olan şekil, iki omuz arasından sarkmasıdır. Onların bu tatbikatının da sünneti kaldırdığı açıktır, kapalı bir yanı yoktur.

Bu forumda yazanlardan bir kısmının, tarifi...

İNSANI BİD?ATE GÖTÜREN SEBEPLER

?Sünnet ve bid?atten her biri, diğerinin zıdıdır. Birinin varlığı diğerinin yokluğunu gerektirir. Birini ihya etmek, öbürünü öldürmeyi icap ettirir. O bakımdan sünneti ihya etmek, bid?ati öldürmek olduğu gibi, tersi de böyledir.

?Bilinmesi gerekir ki; alimlerin ve mutasavvıfların, bid?at-i hasene olarak anlattıkları şeyler üzerinde tam manasıyla düşünülecek olursa, bunların sünneti kaldırdığı anlaşılır. Bu cümleden olarak, mesela ölünün başına sarık sarmayı bid?at-i hasene saymışlardır. Halbuki o fiil, sünneti kaldırmakta; zira bu adet, sünnet olan kefene bir fazlalık getirmektedir. Bilindiği üzere kefenin sünnet olan şekli üç kat olmasıdır. Bundan fazlası kaldırılmıştır. Neshedilen, yani hükmü kaldırılan bir şeyi yapmak ise, sünneti kaldırmakla aynıdır.

?Fakir der ki; bu bid?at, sünnet bir yana, farzı dahi ortadan kaldırmaktadır. Çünkü bu takdirde insanların ekserisi, niyeti kalplerinde hazırlamadan ve kalpdeki gaflete de aldırış etmeden, sadece dille söylemekle iktifa ederler. İşte o zaman da, namazın farzlarından biri olan kalple niyet, tamamen terk edilmiş olur, namaz da fesada gider. Diğer bid?atler de buna kıyas edilebilir...

? Nefsinin arzu ve isteklerine meşru?luk kılıfı bulmaya çalışmaktır.

Sünnete uymak, bid?atlerden kaçınmak

DİPNOTLAR

Nitekim bugün, hacca giden Müslümanlara, gerek Mekke?de ve gerekse Medine?de Vehhabi zihniyetinin uyguladığı muameleler hemen herkesin malumu... Peygamber Efendimizin mübarek kabr-i şerifi başında ziyaretçilerin, ?Şefaat ya Resulellah!? yakarışlarına dahi?Şirk ya haci!? diyerek mani olmaktadırlar. Çünkü tevessül gibi şefaati de kabul etmiyorlar. Halbuki Ehl-i Sünnet alimleri, ayet ve hadislerde beyan edilen şefaati ittifakla kabul etmişlerdir. Ama onlar, bid?atin manasını o derece genişletmişlerdir ki, o perspektiften bakıldığında, bid?at olmayan bir şey bulmak neredeyse imkansızdır.

Halis ECE

?Rasulüllah Efendimizin sünnetine tabi olmakla kalmalısınız; ashab-ı kirama uymakla yetinmelisiniz. Zira onlar, yıldızlar gibidir; hangisine uysanız, hidayeti bulursunuz.?(1)

? Safları düzeltmeden namaza durmak.

?Benden sonra ölüp kaybolmuş bir sünnetimi kim diriltir ve yaşatırsa, onu yapanların sevabından bir şey eksilmeksizin o, onların sevabı kadar sevap alır. Kim de Allah?ın razi olmadığı sapıklık, bir bid?at ihdas ederse, onu yapanların günahından bir şey eksilmeksizin o da, onların günahı kadar günah alır.?(3)

?Aynı şekilde alimlerden bazıları, namaza niyette, kalbi irade ile birlikte dille de söylemeyi bid?at-i hasene olarak görmüşlerdir. Halbuki ne Peygamberimiz?den , ne sahabe-i kiramdan, ne de tabiinin büyüklerinden niyetin böyle yapıldığına dair bir şey sabit değildir. Bu hususta sahih bir rivayet olmadığı gibi, zayıf bir kavil dahi yoktur. Bilakis onlar, ayağa kalkar kalkmaz ilk tekbiri almışlardır. Yani dille niyeti söylemenin bid?at olduğu aşikardır. Hal böyle iken, bunun için de bid?at-i hasene demişlerdir.

(3) Tirmizi, Sünen, İlim, 4, 16.

İmam Birgivi ve Hadimi rahımehümallah, bid?atlerin en çirkini olarak şunları saymışlardır:

? Aklın sahasını aşan mevzularda akla güvenip mantığına göre hareket etmek,

? Namazda ta?dil-i erkanı terk etmek.

? İsrafçıya ve mescitte dilenene sadaka vermek.

? Temel İslami ilimleri bilmediği halde, ayetleri-hadisleri kendi kanaat-görüş ve tahminlerine göre tefsir ve te?vile kalkışmak,

(1) el-Mektubat, li?l-İmami?r-Rabbani, 1, 186.

?Haberde şöyle bildirildi: Geleceği va?d edilen Mehdi aleyhirrıdvan, saltanatı zamanında dinin tervicini ve sünnetin ihyasını murad ettiğinde, bid?at ile ameli adet edinen ve onları güzel zannedip bu zannı sebebiyle dine ilhak eden Medine alimi, hayretle şöyle diyecektir: ?Şüphe yok ki bu şahıs, dinimizi ortadan kaldırmak ve şeriatimizi yok etmek istiyor!? Bunun üzerine Hz. Mehdi aleyhirrıdvan, onun öldürülmesini emreder. Böylece onun, güzel sandığı fiillerin kötü yani birer bid?at olduğu da görülmüş olur. ?Bu Allah?ın fazlıdır, onu dilediğine verir. Allah en büyük fazlın sahibidir.?(2)

?Sünnetin kaldırılmasını gerektirdiği halde bid?ate hasene ismini vermek yani güzel demek, nasıl doğru olur? Ancak bu?güzel? tabiri ile, nisbi bir güzellik murad ediliyorsa, o zaman doğru olabilir. Mutlak güzelliğe imkan yoktur. Çünkü sünnetlerin tamamı, Hak sübhanehu ve tealanın razi olduğu amellerdir. Zıtları ise, şeytanın hoşnut olduğu şeylerdir. Bu sözler, bid?atin yaygın olması sebebiyle, bugün birçoklarına ağır gelmekte ise de, yarın bileceklerdir: Biz mi hidayet üzereyiz, onlar mı?

? Sünneti bırakıp uydurma söz ve amellere tutunmak,

Sözün özü; her bid?at bir sünneti yok ettiğinden, kaybolan ve işlenmeyen bir sünnetin ihyası da dinimizce büyük ehemmiyet arz etmektedir. Nitekim Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuşlardır:

hacı hacı olmaz gitmekle mekkeye, dede dede olmaz gitmekle tekkeye..

? Hutbe okunurken salat ü selam getirmek, ?amin? demek.

İnsanı, bid?atlere ve bid?atçiliğe götüren sebepleri şöyle özetleyebiliriz:

?Yine Rasulüllah Efendimiz buyurmuşlardır ki: ?Sözün hayırlısı Allah?ın Kitabı?dır. Hidayetin hayırlısı Muhammed?in hidayetidir. İşlerin şerlisi, muhdes olan şeylerdir. Dinin aslında olmadığı halde sonradan ortaya konulan her şey bid?at, her bid?at da dalalettir.? ?Size, Allah?a karşı takva sahibi olmanızı tavsiye ederim. Dinleyiniz ve itaat ediniz; isterse Habeşi bir köle de olsa... Aranızda benden sonra yaşayanlar, pek çok ihtilaflar görecek. sünnetime ve hidayeti bulan Hulefa-i Raşidin?in sünnetine tabi olunuz. Onları tutunuz ve azı dişleri ile yapışınız. Bilhassa yeni ortaya konulan işlerden sakınınız. Zira dine sonrada sokulan her şey bid?attir, her bid?atse dalalettir.?

Bu sayılanlara zamanımızdaki bir takım bid?atleri de ilave edebiliriz...