Hadisin metninde bulunmamakla birlikte başka rivayetlere ve vakıaya bakılarak burada zikredilen "raşid halifeler" tabirinin ilk dört halifeyi anlattığını söylemekle mezkur kelimeyi hadisin metnine?teknik tabiriyle? idrac etmek farklı şeylerdir.

BİRİNCİ OLARAK,

Kendisini mezhep imamlarından üstün görerek onların kurdukları sistemleri yıkma selahiyetinde gören kimseler, aslında dini bir kurumu tahrip etmiş olmaktadırlar. Bunun neticesi ise, yukarıdan beri gördüğümüz gibi sonunda zarurat-ı diniyye dediğimiz alana kadar gitmektedir. Zira bu hareket, nerede duracağı?onu yürütenler tarafından bile? önceden kestirilemeyen bir "kör gidiş"i ifade etmektedir.

Nitekim Cemaleddin Efgani'den başlayarak Fazlur Rahman'a ve oradan da günümüz Türkiye'sindeki bazı isimlere uzanan "İbrahimi dinlerin diyaloğu" söylemi, reformist/modernist çevrelerin üzerinde ısrarla durdukları bir tez olarak canlılığını muhafaza etmektedir.

?Mezhepsizin? teki,

Fazlur Rahman, "İslam Geleneğinde Sağlık ve Tıp"ta da (8) şöyle der: "Sufiler, geniş bir insancıllık ve hoşgörüyü yerleştirmişler; inançlarına bakmaksızın bütün insanlığa yardım etmişlerdir. Onların bu tutumları aynı zamanda ahlaki ve manevi göreceliğe de katkıda bulunmuştur. Böylelikle onlar, tarih boyunca karşılaşlan bütün dini ve beşeri inanç ve düşünce sistemlerini meşru göstermişlerdir. Her ne kadar bu tutum Ehl-i Sünnet tarafından hoş karşılanmamışsa da, yakından bakıldığında bizzat Kur'an'ın öğretisinden o kadar da uzak değildir. Çünküa Kur'an-ı Kerim; yeryüzünde hiçbir millet ve toplumu rehbersiz bırakmadığını ve İlahi rehberliğin Yahudiler'in, Hristiyanlar'ın ve Müslümanlar'ın özel imtiyazı olmadığını devamlı surette vurgular. Bununla birlikte, Kur'an, dinde bir evrimin olduğunu ve kendisinin ilahi rehberlik ve vahyin en yüksek ifadesi olduğunu, diğer taraftan öbür dinlerin isetemel hakikatleri ihtiva etmelerine rağmen, yer yer tahrif edildiklerini ve yanlış yorumlarla bezendiklerini ifade eder." Benzeri ifadeler için aynı eserin 34. sayfasına da bakılabilir.

Bu yazıda, bu sözün ne anlama geldiği ve İslam Dünyası'nın yaşadığı ilmi ve fikri tecrübeye ne ölçüde denk düştüğü gibi hususları irdelemeye çalışacağız.

Yukarıdaki sorunun sahibi olan okuyucum, ayrıca "Benim ve raşid halifelerimin sünnetine sarılın" hadisinin durumunu sormuş. (Okuyucum, Irbad b. Sariye 'den gelen bu hadisin metninin tamamını zikretmiş olmakla birlikte, sadece aşağıda değineceğim kısmı siyah puntolarla vermiş. Dolayısıyla sadece o kısım üzerinde duracağım.)

""Genel bir sınıflama ile şeri deliller, "Sem`i" ve "akli" olmak üzere iki grupta ele alınabilir. Sem`i olanlar; Kitap, Sünnet, İcma olup bunları değişik olaylara uygulama aracı olan Kıyas da bunlara ilave edilen ve "aklı deliller" olarak değerlendirilen diğer deliller ve bunların sıralaması hakkında farklı görüştedirler. Bu deliller, "istishabu`l-hal", "istihsan", "mesalihu`l-mürsele", "örf", "sahabe sözü" ve "İslam`dan önceki şeriatler" gibi delillerdir.

Mezhepsizim diyenin dahi mutlaka bir mezhebi vardır, gerek itikadi gerekse ameli

Cevap: Sorusunu, en küçük bir müdahalede bulunmadan, olduğu gibi aktardığım bu okuyucum?darılmasın ama? belli ki önemsediği bu konu hakkında yeterli araştırmayı yapmadan kanaat sahibi olmuş.

DEVAM EDECEĞİM DAHA KONUYA GELEMEDİM,,

Bu sorunun cevabını, söz konusu 4 aslın sonuncusundan başlayarak verecek olursak:

Hay aklınla bin yaşa GadirHum41

DİPNOTLAR

Her ne kadar meselenin bu boyutu konumuz ile yakından ilişkili değilmiş gibi görünse de, bu yazının başlığı, bu boyutu da ilgi alanımız içine sokmaktadır. Zaten aşağıda izleyeceğimiz 4 merhalenin sonuncusu üzerinde dururken bu nokta kendiliğinden tebellür edecektir...

Aynı şey oruç için de Hacc içinde geçerlidir..:

damgasıyla damgalamaya koyulmuş, heyhat Şeytan şaşırtmaya görsün..

İşte bu yazının başından beri 4 merhale halinde sıralamaya çalıştığımız bu hareket, aşama aşama bu noktaya geldi. Din'de Mezheb'in niçin önemli olduğu, tam bu noktada kendisini bütün ağırlığıyla hissettirmektedir. Çünkü Mezhep, dini hassasiyettir, din hakkında konuşmanın ve dini bir hüküm vermenin kuralı, çerçevesi ve sistemidir. Mezhep, metot demektir; mezhepsizlik ise metotsuzluktur. Metotsuz, kaidesiz yapılan her türlü faaliyet ise karmaşaya ve yanlışlığa düşmeye mahkumdur. Mezhep tanımayan insan, kendisini metotsuzluğa, karmaşaya ve belirsizliğe atmış demektir. Dolayısıyla onun, Allah'ın dini hakkında söylediği her söz ve ile sürdüğü her görüş, daha baştan yanlış olarak damgalanmayı hak etmiştir.

Burada, alimlerin , mütevatir ve meşhur kategorisine girmeyen hadisleri "ahad hadis" olarak değerlendirmeleri ve bu tür hadislerin ilim bildirmeyeceğini söylemeleri de, reformist/modernist çevreler tarafından iddialarını destekleyici bir unsur olarak kullanıldı.

Konumuza dönersek,

Amel noktasında da konunun ana hatlarında, rükünlerinde, şartlarında ittifak olsada füruatında içtihad farklılıkları olabilmektedir, nasılmı?

saygılar.

- Sahabe ve Tabiun müçtehidlerinin ihtilafları hakkında ne düşünmeliyiz?

İşte mezhepsizlik böyle birşeydir.. Sünnetin elimine edip, Kuranı yegane kaynak olarak ele aldıktan sonra gelsin artık üfürmeler, gelsin artık nefis okşamalr, gelsin artık heva yarıştırmalr.. Çünki önünde uçsuz bucaksız ve herhangi bir kısıtlamayı kabul etmeyen bir alan.. Biri A desin öteki B öteki mezhepsiz C desin en son mezhepsiz Z

Bu soruya verebilecekleri en küçük bir olumlu cevap yoktur. Mezhep ve metot tanımadığını, geçmiş ulemanın bize bıraktığı devasa ilmi mirası yıkmakla, yıpratmakla meşgul olmaktan başka bir mahareti olmayan böyle kimseler, kendi içlerinde korkunç çelişkilere düşmekten kurtulamıyorlarsa, sebebi burada aranmalıdır.

Bu giriş basamaklarından sonra konunun can damarına gelirsek,

Yaşar Nuri öztürk, Ümmet hakkındaki bu görüşünü İbn Manzur'un "Lisanu'l-Arab"ına dayandırmaktadır. Oysa adı geçen eserde Ümmet'in İslami literatürde bu anlama geldiğini gösteren herhangi bir ifade mevcut değildir.

Soru: " İslam anlayışım bana bir müslümanın "mezhepli" olmasının problem telakki edilmemesi gerektiğini fakat "mezhepci" olmanın da büyük bireysel/akidevi ve toplumsal felaketlere yol açabileceğini söylüyor. Bu konuda?zamanınızı bu tür sıradan bir konuyla gasp ettiğimden dolayı özür dileyerek? fikrinizi beyan etmeniz beni minnettar kılacaktır..."

İlk kaynak olan Kuran noktasında da bağlayıcılık açısından herhangi bir sıkıntı olmasa da kuranın nasih-mensuh, umum-husus, icmal-tafsil veya azimet-ruhsat açılarından farklı içtihatlar oluşabilmektedir..

Bismillahirrahmanirrahim

Öte yandan burada, insanların maslahat ve menfaatini tesbitte, bilgi ve faaliyet alanı sınırlı olan insan aklından başka hiçbir belirleyici yoktur. Yanılmak ve hata yapmakla malul olan insan aklının tesbit ettiği maslahat, özellikle modern dünyaya hakim olan "değişim" anlayışı doğrultusunda sürekli olarak değişik veçheler gösterecektir. Dolayısıyla bu noktada bugün doğru dediğimize yanın yanlış deme garabetine düşmekten bizi kim koruyabilir?

Selam, hidayete tabi olanlara...

Birde bakmışsınki,

GadirHum41 kardeşim,

Bunlar işin bilgi bankası kısmı.. Lazım olan bilgiyi alalım diye kopyalıyorum bir kısmını,

Reformist/modernist çevreler, bu yaklaşımlarına, Maliki mezhebinde tali bir delil olan "maslahat" unsurundan ve özellikle Endülüs'lü Maliki fakihi eş-Şatıbi'nin bu unsur hakkındaki değerlendirmelerinden de destek aramayı ihmal etmediler.

Burada bu yaklaşımın sadece teorik olarak mantık yapısı verilmektedir. Bunlara cevap verilmesi bu yazının amacının dışındadır.

Üstelik reformist/modernist çevreler, İcma hakkındaki değerlendirmelerinde yukarıda söylediğimiz noktada da durmadılar. Birtakım hadislerde geçen "ümmet" kelimesinin, Ümmet-i Davet dediğimiz gayri müslimler ile Ümmet-i İcabet dediğimiz müslümanlar arasında herhangi bir ayrım yapmadan tümünü, yani bütün insanları kapsadığını ileri sürerek, Hz. Peygamber 'in ümmetinin bütün insanlık olduğunu söylediler.

ama alıntında """Mezhep, metot demektir; mezhepsizlik ise metotsuzluktur.""" denmiş.

İşte bugün aşama aşama gelinen noktada bizzat Allah Teala ve O'nun Resulü tarafından çizilmiş olan iman-küfür sınırının pek çok reformist/modernist tarafından ortadan kaldırılması, Muhammed Zahid el-Kevseri merhumun, bu yazıya başlık olarak seçilen sözünün ne kadar doğru ve hikmetli bir söz olduğunu en anlışılır biçimde ortaya koymaktadır.

Evet dediğimi tekrarlayarak gireyim söze,

MEZHEPSİZLİK NİÇİN "DİNSİZLİĞİN KÖPRÜSÜ"DÜR?

Bir kere itikad noktasında tam ittifak vardır,

Nitekim günümüzde bunun büyük bir rahatlıkla yapıldığını görmekteyiz. Her isteyen, Kur'an'dan istediği hükmü çıkarmakta ve "ben böyle anlıyorum" diyerek işin içinden sıyrılmaktadır.

- Kur'an ve Sünnet nicelik olarak sınırlı sayıdaki nasslardan oluştuğuna göre, nassla hükme bağlanmamış meseleler hakkında nasıl hareket edilmelidir?

5. OLARAK,

Bilindiği gibi "Mezhepsizlik Dinsizliğin Köprüsüdür" sözü, yirminci yüzyılın yetiştirdiği en büyük alimlerden ve son Osmanlı Şeyhülislam vekillerinden biri olan merhum Muhammed Zahid el-Kevseri'ye aittir ve merhumun "Makalat" adlı eserinde yer alan makalelerden birisinin başlığıdır. Bu hikmetli söz, bahse konu makale neşredildikten sonra adeta darb-ı mesel haline gelmiş ve dilden dile yayılmıştır.

Şeri hükümlerin istinbat edildiği şeri kaynaklar vardır, islam hukukunun temeli bu şeri delillerden oluşur..

4- Kur'an: Kur'an ayetlerinin anlamı ve ihtiva ettiği hükümlerin anlaşılıp uygulanması noktasında Sünnet'in otoritesi de dahil olmak üzere hiçbir vasıta kabul etmeye yanaşmayan reformist/modernist anlayış, bu aşamada artık önünde uçsuz bucaksız bir hareket alanı bulmaktadır. "Fikir hürriyeti", "Allah'ın Kitabı'na aracısız olarak baş vurmak", "Kur'an'ın, kendisini "açık/anlaşılır" bir kitap olarak nitelendirmesi"... gibi pek çok söylem burada devreye girdi ve artık her isteyen, Kur'an ayetlerinden istediği hükmü çıkarma "özgürlüğüne" kavuşmuş oldu. Yüzyıllar içinde bitmez tükenmez samimi çabalarla ve tam bir ehliyetle vücuda getirilmiş olan Tefsir ve Fıkıh kitapları, Müfessirler, Fakihler ve diğer ulema, binbir ithamla töhmet altında bırakıldı ve asırların bilgi birikimi hoyratça çiğnenerek devre dışı bırakıldı.

Milli Gazete - 25 Aralık 2003

Evet namazda ellerin bağlanması 4 mezhebin 4 ünde de farklı izah edilmiş,

"Yenihlikçi" yaklaşım tarafından "parçacı" olmakla suçlanan bu metot, aslında hükme medar olan illetin tesbitine dayanması bakımından ahkamın dayandığı temelin belirlenmesinde en sağlam metottur. Zira bu metot sayesinde bir hükmün niçin vaz edildiği tesbit edilir ve aynı özellikteki diğer konular hakkında da rahatça aynı hükmün yürütülmesi temin edilir. Hz. Peygamber de dahil olmak üzere İslam'ın ilk dönemlerinden itibaren kullanılmış olan Kıyas metodu, ehil kimseler tarafından uygulandığında nassların lafzına ve ruhuna en uygun hükümlerin verilmesinin de bir garantisidir.

Oysa Kur'an'a aykırı görüldüğü gerekçesiyle uydurma olduğu söylenen hadisler hakkında, meseleyi bütün veçheleriyle araştırmadan verilen bu hükümler, Hz. Peygamber 'in Sünneti'nin büyük bir kısmının iptal edilmesinden başka bir anlama gelmemektedir.

Detaya girmeye gerek görmediğim için burada meseleyi özetlemeye çalışacağım . Mezheplerin varlık sebebi iki ana noktaya dayanır: 1) Nassların yapısı, 2) Nassların ne dediği konusundaki anlayış ve yorum farkı. Bu iki nokta, farklı anlaşılmaya müsait nassların mevcudiyeti ve beşer yapısından kaynaklanan anlayış ve yaklaşım farklılıkları sebebiyle asla ortadan kaldırılamayacağı için ihtilaflar sürekli var olacaktır. Ancak?el-Kevseri merhumun dediği gibi özellikle dört mezhep arasında? Fıkhi meselelerin 3'te 2'sinde ittifak edilmiş bulunması görmezden gelinemeyecek önemli bir vakıadır. Geriye kalan 3'te 1'lik kısım ise, az yukarıda değindiğim noktalardan kaynaklanmaktadır ki?bu köşede daha önce sözünü ettiğim gibi? birçok alim bu ihtilafları "azimet-ruhsat" veya "fetva-takva" temeline oturtarak açıklamıştır.

Yazıyı bitirirken bu kardeşime?ve kendisi gibi düşünenlere? ipucu kabilinden birkaç soru sorayım:

Bkz. Yaşar Nuri ÖZTÜRK, "Kur'an'daki İslam", 224; Hasan Hanefi, "İslamiyat" dergisi, 1/4, Ekim-Aralık, 1998, 224.

4. OLARAK,

kardeşim,

GADİRHUM41 : güzel kardeşim mezhepsizliği hep dinsizliğe götüren yol olarak nitelendirdiniz, ancak tarihi objektif olarak okursanız, araştırırsanız mezhepçiliğinde ne kadar taassuba ve savaşlara neden olduğunu anlarsınız, tarih mezhep kavgalarıyla dolup taşmış, hem mezheplerin ihtilafları ve hadislerin çelişkileri de ona bakarsanız insanları dinden soğutur olmuştur.

Hakim kardeşim,

Başlıktaki cümlede yer alan "dinsizlik" ise, hiçbir dini tanımamaktan ziyade, dinler arasında herhangi bir fark gözetmemek ve muhtelif dinlere mensup insanları aynı kategoride değerlendirmek anlamına gelmektedir.

Edille-i Şer`iyye`nin dört ile sınırlandırılmasının gerekçeleri için şunlar söylenir: Delil, menşe itibariyle ya vahiy kaynaklıdır ya da değildir. Eğer vahiy kaynaklı ise, bu vahiy ya "metlüvv" ki bu Kur`an`dır veya "gayr-i metlüvv" olur ki bu da Sünnettir.

Oysa nassların tümünün bir arada değerlendirilmesi yoluyla mesajı özü/ruhu yakalanarak buradan bütünlük arzeden bir metodoloji geliştirilmeli ve çözüm bekleyen meselelere bu metodoloji esas alınarak cevap verilmelidir.

Hakim böyle uzun kopyala yapıştır yazıları buaya ekleyeceğine, şöyle kısa ve öz, okuması kolay şeylerle konuyu açsanya.

- Aynı meseleye taalluk eden birden fazla nassla karşılaştığımızda nasıl hareket etmeliyiz?

- Kur'an ve Sünnet'in sınırlı sayıdaki nasslarının hepsinin sübut/delalet bakımından aynı kategoride olduğunu söyleyebilir miyiz?

gerçekte sağlam bir ittifak vardır öyle sağlamki hiç bir şüphe bile en ufak bir çatlak bulamazki sızsın,

Zira Maliki mezhebinde tali bir delil olarak kabul edilen "maslahat", hiç bir zaman nassların önüne geçirilmemiştir. İslam aleminde ilk defa Hanbeli mezhebine bağlı olduğu söylenen ve hakkında pek ağır ithamlar yapılmış bulunan Necmuddin Süleyman b. Abdilkavi et-Tufi tarafından nassların önüne geçirilecek derecede çerçevesi geniş tutulmuş olan maslahata böyle bir fonksiyon tanınacak olursa, insanların faydası, Yüce Allah'ın, nasslarda ifadesini bulmuş olan iradesinin önüne geçirilmiş olur. Bu da, Yüce Allah'ın, insanların maslahat ve menfaatini bilemediği gibi çok tehlikeli bir sonuca kapı açar. Oysa kulların gerçek maslahatı, nassların belirlediği hükümlere aynen uymakta saklıdır.

aslında devam etmek istiyorum ancak malum muayenehaneye gitmem gerek ailemi muayene ettiricem, daha sonra görüşürüz

3. OLARAK,

Burada üzerinde durulması gereken bir diğer nokta da, "Kur'an'a aykırı hadis olamayacağı" söylemidir. Bu söyleme göre eğer herhangi bir hadis?isterse eski alimler tarafından mütevatir olduğu söylenmiş olsun? Kur'an'a aykırılık teşkil ediyorsa, onun sahih olarak kabul edilmesi söz konusu olamaz.

Bu metodlar edille-i şeriyenin temelde ortak olmasından kaynaklanmaktadır ve Bu ortaklık Usul-i Erbaa, Edille-i Erbaa denilen ilk 4 kaynakta tam mutabakata halindedir..

mezhepsizlik demişsin, konuya yorum yapabilmem için kısa ve öz bir özet geçmen lazım, yoksa okuyup yorum yapamıcam bu uzun yazıya:D

Bkz. Mustafa Fevzi, "Da'vetu Cemaliddin el-Efğani", 241 vd.; Fazlur Rahman, "Allah'ın Elçisi ve Mesajı", 123; "İslam", 36; "Ana Konularıyla Kur'an", 317.

GADİRHUM41 : Kardeş metot falan çok güzelde, Allahu Teala hazretleri mezheplerin iyi olduğuna dair bizlere bir bilgi vermiş mi ya da mezheplere bölünmemizi teşvik edecek bir bilgi vermiş mi, şimdi diyeceksiniz ki bir hadiste peygamber "ümmetimin ihtilafı rahmettir" dedi buna göre mezheplere ayrılmak doğaldır, caizdir... denecek şimdi.

Hakim Alajuan :

2. OLARAK,

İmam Ahmed, Ebu Davud, et-Tirmizi, İbn Mace, et-Tahavi, el-Hakim, İbn Hibban ve daha başkaları tarafından rivayet edilen bu hadisi el-Hakim sahihlemiş, ez-Zehebi de bu hükme muvafakat etmiştir. Ayrıca et-Tirmizi de hadisi naklettikten sonra "hasen-sahih" olduğunu söylemiştir.

Meselenin bir diğer yönü de, Sünnet'in yol göstericiliğine baş vurmadan Kur'an'a doğrudan gitme söyleminin bünyesinde barındırdığı tehlikeler ile karşımıza çıkmaktadır. Tam bu noktada 4. merhale ile karşı karşıya geliyoruz ki, meselenin en can alıcı noktasını da burası oluşturmaktadır.

Biz, İmam eş-Şafi'i'nin İcma konusundaki görüşünü ve İcma hakkındaki spekülasyonları, "Modern İslam Düşüncesinin Tenkidi" adlı çalışmamızın I. (19 numaralı yazı) ve II. ciltlerinde (10 numaralı yazı) etraflıca ele almıştık. Dileyen oralara başvurabilir.

Oysaki namazın asıl muhtevasını şekillendiren,

Oysa Kur'an'ın doğru anlaşılması ve tefsiri için öncelikle ilmiliği ispatlanmış bir metot geliştirilmesi gerekir. Böyle bir metot olmadan Kur'an'dan hüküm çıkarmak, onu tahrif etmekle eş anlamlıdır.

Soru: "İmam Malik/Hanefi gibi mezhep önderleri Hz. Muhammed 'den bir nesil sonradır. Yani bu insanlar ibadetleri ve diğer bilgileri Hz. Muhammed 'in yakın arkadaşlarından öğrendiler ve tabi ki yani her şeyi Hz. Muhammed 'in yaptığı gibi öğrendiler. Nasıl oldu da farklılık oldu? Yani neden bazıları Meliki bazıları Hanefi oldu? Farklılık nedir? Eğer bu insanlar her şeyi Peygamberimiz'in yaptığı gibi öğrendi ise, neyi beğenmediler de değiştirdiler? Neyi fazla budular da çıkardılar? Neyi eksik buldular da eklediler? Yani biz neden Muhammedi değil de Hanefi olduk? Neden hanımım Muhammedi değil de Maliki? Neden aslımızı unuttuk? Fark nedir? Hz. Muhammed neyi eksik yaptı, yanlış yaptı, fazla yaptı ki, bazıları değiştirdi, kendi isimlerini koydu? Kur'an-ı Kerim nerede eksik ki, insanlar anlayamıyor? Sizlere soruyorum, yani her şeyi mezhebe dayandıranlara soruyorum: Muhammediliğin neyi eksik ki başka isimlere ihtiyaç duydunuz? Hz. Muhammed'in neyi eksik de sizler sonradan gelenleri anar oldunuz; kendinize lider seçtiniz? İşte bu yüzden soruyorum: İmam Melik/Hanefi vs. Hz. Muhammed'den çok mu üstündü de kendinize Meliki/Hanefi dediniz de, Muhammedi demediniz?"

Bu bir şekilsel ihtilaftır ve namazın asıl manasının temerküz ettiği bir noktada sayılmaz, takdir edersinizki..

el-Kevseri merhumun hayatı, şahsiyeti ve ilmi yönü hakkında geniş malumat edinmek isteyenler, 9-10 Aralık 1995 tarihinde Düzce'de düzenlenen Muhammed Zahid el-Kevseri Sempozyumu'nda sunulan tebliğlerin bir araya getirildiği "Muhammed Zahid el-Kevseri?Hayatı-Eserleri-Tesirleri-" adlı kitaba (Seha neşriyat, İstanbul-1996); "Makalat"ın muhtevası konusunda da adı geçen kitabın 147-151. sayfaları arasında yer alan "Makalatu'l-Kevseri'nin Değerlendirilmesi" adlı tebliğimize bakabilirler.

Şu halde söylemek zorundayız ki, hüküm çıkarmada aynı delillere istinat ettiği için bu mezheplerin hepsi "Muhammedi"dir ve Kur'an veya Efendimiz herhangi bir şeyi eksik bıraktığı yahut yanlış yaptığı için değil, yukarıda belirttiğim sebepler dolayısıyla var olmuşlardır.

benim de gelmek istediğim nokta orasıydı şöyleki,

2- İcma: Sahabe'nin ileri gelenleri tarafından işletilmeye başlanmış bulunan İcma prensibi, fer'i bir mesele hakkında bir dönemde yaşayan bütün müçtehit imamların içtihatlarının aynı doğrultuda oluşması demektir. Tafsilatını yine Usul-i Fıkıh kitaplarına havale edeceğimizbu prensip de reformist/modernist çevreler tarafından aşındırılmaya çalışılmıştır. İcma'ın vukuunun mümkün olmadığı; hakkında icma bulunduğu söylenen meseleler hakkında, iyi araştırıldığında aslında ihtilaf bulunduğu, tarihin bir döneminde meydana gelmiş bir icmaın, başka bir dönemde aynen kabul edilmesinin, insan akylının dondurulması demek olacağından, böyle birşeyin kabul edilemeyeceği gibi bir çok gerekçeye dayandırılan İcma itirazları, İmam eş-Şafi'i'nin konu hakkındaki bazı değerlendirmeleri de istismar edilmek suretiyle

"özellikle masonik çevrelerin dillendirdikleri "insanlık dini", "tüm insanların kardeşliği" sloganları, İslami kılıflara büründürülerek yeniden ifade edilmiş oluyordu."

Yine böyle olduğu içindirki 4 mezhebin 4 üde icmaayı önemli bir veri olarak kabul eder ve icmaya uymamazlık yapmaz..

4 mezhebin fıkhını yazan kitaplara bakıldığında, dıştan sığ nazarla bakanın gözüne yahu bunların da ittifak ettiği bir nokta yokmu dedirtecek kadar sureten öyle ihtilaflar gözükürki "toptan Allahın ipine sarılmıyormu bunlar?"

Fatihasında , selamında, sünnet-i müekkedinde, kazasında vv. s gibi en önemli konu başlıklarında yüzde yüze yakın bir ittifak ve konsensuz vardır..

Bilindiği gibi İslam Dünyası'nda başgösteren?ve genellikle Cemaleddin Efgani ile başlatılan? "yenilikçi" hareketin en önemli taleplerinden birisi ve belki de birincisi, Müçtehit İmamlar'ın içtihatlarının artık eskidiği, miadını doldurduğu ve bugünün meselelerine çözüm getirmekten uzak kaldığı gerekçesiyle yeni içtihatlar yapılmasıdır. İslam Hukuku'nun modernize edilmesi ve çağa uydurulması için, içtihat mekanizmasının temel unsurları ve belirleyicileri olan Kitap, Sünnet, İcma ve Kıyas'ın yeniden gözden geçirilmesi ve akılcı bir bakış açısıyla yeni yorumlara ve fonksiyonlara kavuşturulması şeklinde başlayan bu hareket, geçen zaman içinde muhtelif veçhelere büründü ve farklı yönelişlere teşne oldu.

Evet, reformist/modernist çevrelerin talepleri "yeni içtihatlar yapılmalıdır" söylemiyle, aslında "eski" içtihatların Kur'an, Sünnet, İcma ve Kıyas hakkındaki değerlendirmelerinin geçersizliğini dile getirmiş oluyordu. Peki bu 4 asl hakkında reformist/modernist çevrelerin yaklaşımı genel olarak nasıldır?

Delilin vahiy kaynaklı olmaması durumunda ise şu iki ihtimal söz konusudur: Bu delil, bir asırdaki bütün müctehidlerin ortak görüşü ise "icma", her müctehidin ferdi görüşü ise "kıyas" adını alır (Büyük Haydar Efendi, Usul-i Fıkıh Dersleri, 20).""

Netice olarak ameli hayatını dört mezhepten herhangi birisinin görüşleri istikametinde düzenleyen bir kimsenin, diğer mezheplerin de hak olduğunu hatırdan çıkarmaması ve o mezheplere mensup kardeşlerini herhangi bir şekilde ithamdan uzak durması gerekir.

ÇOK ÖNEMLİ:

sen """ben mezhepsizim diyenin bile bir mezhebi vardır""" demişsin.

KÖR GİDİŞ:

Oysa İcma, fer'i bir hüküm hakkındaki bir nassa dayanıyorsa, o nassın bildirdiği hükmü zanni olmaktan çıkarıp kat'i kılması ve İslam Hukuku alanında derin vukufiyet sahibi Müçtehit İmamlar'ın konsensüsü olması bakımından İlahi İrade'nin tesbitinde elbette belli bir fonksiyon icra etmektedir.

"""""Her ne kadar hiçbir mezhebe bağlı olmama düşüncesi mutlak olarak ve her zaman yukarıda çerçevesini çizdiğimiz "dinsizlik" vakıasına götürmese de, bu başlangıcın, genellikle bu sona götürdüğünü de görmezlikten gelmemiz mümkün değildir."""""

Öncelikle bu şaklıkta geçen iki kavramın, "mezhepsizlik" ve "dinsizlik" kavramlarının nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde duralım.

Halk arasında "4 Hak Mezhep" olarak bilinen ehl-i sünnetin ameli mezheplerinin hepsinin istisnasız bir fıkıh usulü ve kaynaklardan hüküm çıkarma metodları vardır..

İlletlerin tesbiti, Usul-i Fıkıh kitaplarında "mesaliku'l-ille" diye isimlendirilen metotlarla yapılır. İbarelerin gramatik yapısından, başka birtakım özelliklerine kadar birçok husus burada belirleyici rol oynar. Ayrıntı için Usul kitaplarına başvurulabilir.

Sonra kendi fikirlerimizi de kısa cümlelerle ifade ederiz..

Her ne kadar yenilikçilerin muhtelif konularda birbiriyle bağdaşmayan çeşitli görüşleri ve bu görüşler etrafında?taraftarları ve karşıtları arasında? cereyan eden tartışmalar konumuzla yakından ilişkili ise de, bu yazının amacı bu ayrıntıya girmek olmadığından, burada sadece yukarıdaki kuşbakışı tesbite şu noktayı eklemekle yetineceğiz: Az önce "yenilikçi hareket" şeklinde ifade ettiğimiz reformist/modernist yaklaşımın talepleri ve teklifleri elbette Fıkıh ve İçtihat sahalarına münhasır değildi. Bu hareketin boyutlarının kaçınılmaz olarak Akait alanına da uzandığını müşahede etmekteyiz.

Milli Gazete - 18 Aralık 2003

şimdi her insanın mezhebi var ise, mezhepte metod demek ise, nasıl oluyorda, mezhepsiz dediklerinin metodsuz olduğunu iddia edebiliyorsunuz.

Oysaki, bu hak mezheplerin sureten ihtilafının arkasında(ki fıkhi hükümlerin 3 te birinden yarısına kadar olan bir kapsamda ihtilaf edilmiştir)

Burada "yorum" kelimesini bilinçli olarak kullanmıyoruz. Bkz. "Modern İslam Düşüncesinin Tenkidi", II, 68 (3 numaralı yazı, 27 numaralı dipnot).

"Makalat", el-Kevseri merhumun, Mısır'daki muhtelif dergi ve gazetelerde neşredilmiş olan ve her biri ayrı bir ilmi kıymeti haiz bulunan makalelerinin, vefatından sonra sevenleri ve talebeleri tarafından derlenerek bir kitap haline getirilmesiyle oluşturulmuştur. Fıkıh ve Usul-i Fıkıh'tan Hadis ve Usul-i Hadis'e, Kur'an ilimlerinden Akaid ve Tarih'e kadar pek çok konu yanında güncel meselelerin de derin bir vukufiyet ve kuvvetli bir ilmi dirayet ile ele alındığı "Makalat", günümüzde de kaynak eser olma özelliğini sürdürmektedir. Tarafımızdan tercüme edilmiş olan bu kıymetli eser, inşaallah yakında neşre hazır hale getirilecektir.

BEYAN - Temmuz 1999

E. Sifil

"Mezhep, metot demektir; mezhepsizlik ise metotsuzluktur. Metotsuz, kaidesiz yapılan her türlü faaliyet ise karmaşaya ve yanlışlığa düşmeye mahkumdur."

Mezhep tanımadığını söyleyenlere sorunuz: Bugüne kadar Kur'an ve Sünnet'i anlama ve onlardan hüküm çıkarma konusunda geliştirdiğiniz dört başı mamur bir usul/metot var mıdır?

1- Kıyas: Kıyas, nasslardaki hükmün dayandığı illetin tesbitine dayanan bir faaliyettir. Dolayısıyla tabiatı gereği, ahkama ilişkin nassların tek tek ele alınması ve hükme temel yapılması esasına dayanır.

Ancak okuyucumun zikrettiği "... benim sünnetim ve dört raşid halifenin yolu" ifadesinin geçtiği herhangi bir varyant bilmiyorum. Eğer bu ifade herhangi bir çeviride yer alıyorsa, hatalıdır; düzeltilmelidir.

Tevrat ve İncil'in aslında çok da fazla tahrife uğramadığı, dolayısıyla bu kitaplara inanan Yahudi ve Hristiyanlar'ın da "hak din" ve "tevhid dini" üzere olduğu hükmünden tutunuz, Kur'an'da yer almayan bir hükmün Hz. Peygamber de olsa hiç kimse tarafından konamayacağı tesbitine kadar, aslında İslami olmayan pek çok anlayış, güya Kur'an merkeze alınarak vaz edildi. Kur'an ve Sünnet tarafından konmuş olan en temel sabiteler bile yıkılıp geçildi ve ortaya ne idüğü belirsiz bir din çıktı. Her ortama ayak uyduran, her anlayışa uyan, hiç kimsenin hiçbir anlayış ve hareketine müdahale etmeyen, uyulsa da olur uyulmasa da kabilinden varla yok arası bir din!

4 hak mezhebin dördü de,

GADİRHUM41 : kardeş senin iddia ettiğin gibi bugün masonların yapmaya çalıştığı şeylerin daha dehşetini yüzyıllar önce yahudiler ve müşrikler ortak olarak yapmışlar ve İslami kılıflara büründürerek bri çok şeyi mezheplere ekleyerek İslam dinimişy gibi herkese benimsettiler, bunlarıda araştırırsa çok iyi olur

Bu yaklaşımı desteklemek için, sadece Kur'an'ın ilahi garanti altında olduğu ve Sünnet için böyle bir garantiden söz edilemeyeceği temel bir tez olarak ısrarla işlendi. Zira işin içine beşer unsuru girdiği anda şüpheci davranmak "bilimsel" davranışın bir gereği idi. Geçmiş alimler tarafından sahih olarak kabul edilmiş olsa da, pek çok hadis, reformist/modernist çevreler tarafından "uydurma" olarak damgalandı. Böylece Sünnet'in büyük bir kısmından kurtulma imkanı doğmuş oluyordu.

Her ne kadar hiçbir mezhebe bağlı olmama düşüncesi mutlak olarak ve her zaman yukarıda çerçevesini çizdiğimiz "dinsizlik" vakıasına götürmese de, bu başlangıcın, genellikle bu sona götürdüğünü de görmezlikten gelmemiz mümkün değildir.

Bakara(158) Şüphesiz, Safa ile merve Allah'ın nişanelerindendir. Onun için her kim hac ve umre niyetiyle Ka'be'yi ziyaret eder ve onları da tavaf ederse bunda bir günah yoktur. Her kim de gönlünden koparak bir hayır işlerse şüphesiz, Allah onu bilir, karşılığını verir. ayetini alıyor ve bakın işte ayette sadece ruhsat var emir yok.."Günah yoktur" diye dememişmi gibi 14 asırdır varolagelen sahih ve sünnet temelli uygulamanın üzerine çizmeye çalışıyor.. Peki sorun nerden kaynaklanıyor.. Tabiki sünnetin bağlayıcılığı konusundan.. Bu mezhepsizlere göre sünnetin hiçbir bağlayıcılığı olmadığı için sünnette geçen emirlere, haram ve helal gibi hükümlere "prestij etmemek" lazımdır.. Heyhat peygamberin ümmeti olduğunu zanneden insanların peygamberin sünnetine karşı kini, saygısızlığı, müslüman kimliğiyle ne büyük bir tezattır bu..

bu hadis uydurmadır desem tartışma uzayacak, sahih bile olsa bu hadisten mezheplere ayrılmanın teşvik edilmesi sonucu ortaya çıkmaz, sadece teville bu manayı çıkarıyorsunuz sizler. peygamber hem ümmetim fırkalara ayrılacak, bunlardan sadece fırkai naciye kurtuluşa erer diyecek, diğer taraftan olumsuz gördüğü fırkalaşmayı teşvik edecek bir söz söylüyor, merak ediyorum bunun gibi rivayetlere inanan, doğru diyen, sahih diyen bilen kişileri

saygılar...

Böyle olduğu içindir ki,

yani kaç kişi şu yapıştırdıklarının tümünü okuyor söyle hı?

Bizzat Allah Teala'nın Kitabı'nda ve Hz. Peygamber 'in Sünneti'nde en keskin hatlarla çizilmiş olan iman-küfür sınırı, reformist/modernist çevreler tarafından böylece ortadan kaldırılmış ve bunun yerine, özellikle masonik çevrelerin dillendirdikleri "insanlık dini", "tüm insanların kardeşliği" sloganları, İslami kılıflara büründürülerek yeniden ifade edilmiş oluyordu.

saygılar

Sünneti ve sahih hadisi baştacı yapar ve bağlayıcılık açısından Kuran ile bir tutar, ihtilaf sünnetin öneminde veya fıkıhtaki yerinde değil hadis kaynaklarında ihticaca elverişli olanının tesbitindedir,

"Mezhepçi" olmak ise, iltizam ettiği mezhebin dışında kalan mezhepleri "batıl" telakki edip, mutlak doğrunun kendi mezhebine münhasır olduğunu düşünmektir. Oysa içtihadi meseleler "zann-ı galip" değerindeki bilgi üzerine kuruludur ve mezhepçilik tavrının arka planındaki "hak-batıl" ayrımı kesin delile istinat etmek durumundadır. Bu itibarla ulema bu ayrımı Fıkhi mezhep tercihi bahsinde değil, itikadi sahada gündeme getirmiştir.

Buradaki "mezhepsizlik", hem hiçbir mezhebi tanımamayı, hem de klasik tabiriyle "telfik"i, yani mezheplerin hükümleri arasından bir derleme ve seçme yaparak karma bir mezhep oluşturmayı anlatmaktadır. Zira her birinin ayrı bir usul ve metodu olan mezheplerden hiçbirisini tanımamakla, aralarındaki ihtilafları ve bunların sebeplerini görmezden gelerek bu metot ve usuller doğrultusunda konmuş olan hükümleri birleştirme girişimi arasında netice olarak hiçbir fark yoktur. Çünkü son tahlilde her iki davranış şekli de, belli bir metodu iltizam etmeme noktasında buluşmaktadır.

esas birlikten ayrılıp mezhepsizlik kulvarına giren bir şahıs tam da kendi aleyhine olan ayetleri almış;

hatırım için okuyunuz:)

Okuyucu Soruları-35 MUHAMMEDİLİK

Bence tartışmaya "hakiki manada" mezhepsiz varmıdır? sorusundan başlayabiliriz.. Evet ben mezhepsizim diyenin bile bir mezhebi vardır.

namaz vakitlerinde, rükusunda secdesinde, tahiyyatında salli bariğinde,

Okuyucu Soruları-32 MEZHEPLİLİK-MEZHEPÇİLİK

Resulullahın tayin ettiği, Kuran'da ana ve esas hatları verilen islam şeriatının eksiksiz uygulamaya çalışan ve bu uğurda en samimi eforunu ve en ihlaslı gayretini gösteren ehl-i sünnet müntesibini "Dinlerini parça parça edip gruplara ayrılanlar var ya, senin onlarla hiçbir ilişkin yoktur. Onların işi ancak Allah'a kalmıştır. Sonra Allah onlara yaptıklarını bildirecektir." (En'am 6/159).

Çerçevesi şu ana kadar net olarak çizilememiş olan "Kur'an'ın ruhu" söylemi ve maslahat prensibinin?belirleyicilik alanı Maliki mezhebinin yaklaşımını çok daha fazla aşacak şekilde ? devreye sokulması sonucu Kıyas prensibi devre dışı bırakılmış oluyordu.

Cevap: Öncelikle "mezhepli" olmakla "mezhepçi" olmak arasındaki farka değinelim. Elbette fer'i Fıkhi meselelerden bahsediyoruz ve bu meselelerde ister bilinen Sünni mezheplerden herhangi birisini iltizam etsin, isterse "mezhepler üstü" davrandığını düşünsün, hiç kimse "mezhepli" olmaktan sakındığını söyleyemez. Şu veya bu şekilde herkesin bir mezhebi vardır. Bu söylediğim, kendisini bilinen mezheplerle kayıtlı görmeyenler için de aynen geçerlidir. Zira onların da fer'iyyatta tuttuğu bir yol, dolayısıyla bir "mezhep" vardır. Her ne kadar böyle kimseler "mezhep" kelimesinden alerji duysalar da, neticede?farkında olsunlar olmasınlar? bir veya birkaç mezhebi iltizam etmektedirler.

Bu düşünce ve iddiaların eleştirisi için bizim "Modern İslam Düşüncesinin Tenkidi" adlı çalışmamızın I. cildine (16 ve 17 numaralı yazılar) bakılabilir.

3- Sünnet: Mezhep İmamları'nın içtihatlarının büyük bir kısmının Sünnet'e dayanıyor olması ve Sünnet'in ve hadislerin birçok noktada rasyonel bakış açısına aykırılıklar arz ettiğinin kabul edilmesi, temelde akılcılığa dayanan reformist/modernist hareketi, Sünnet'i ve hadisleri de "sorgulamaya" itmiştir. Tabiatiyle modern akla ve bugünkü bilimsel verilere uymadığı kabul edilen birçok hadis, bu bakış açısı tarafından "uydurma" olarak kabul edildi.