isveç akademisi?nin değerli üyeleri, değerli konuklar ve onlardan da değerli ekşi sözlük okur ve yazarları, babamın hepinize selamı var.

?463 ada, 5 parsel ana gayrimenkul, 7. kat bağımsız bölümün tamamı s. s. nobeloğulları konut yapı kooperatifi adına kayıtlıyken, satışından, depeyi?nin dedesi oğlu depeyi?nin babası adına tescil edildi? ibaresini içeren tapu, hiçbir kısmında evin kütüphane bölümünden söz etmiyordu. oysa bizim, kapalı dolaplarında?mutlu günlerimizde birinden gelmiş? ve illaki?mutlu günlerinde birilerine götürülür? ihtimaliyle kullanmadan sakladığımız borcamlarımız, bir bütünlük sağlamayan ama atmaya kıyılamayan tuhaf biblolarımız ve sadece misafir geldiğinde salondaki masaya serilecek beyaz örtümüzle çok hoş duran arcopal yemek takımımızı koyduğumuz devasa vitrinimizin açık raflarında oluşturduğumuz bir kütüphanemiz vardı, gazetelerin verdiği ansiklopediler sağ olsun. aynı kuşağa mensup bir çok çocukluk arkadaşım gibi benim de evde okuyabileceğim yegane yazılı ürün olan bu ansiklopediler, bugün biliyorum ki beni edebiyatla tanıştıran ilk aracılardı. a maddesinden okumaya başlayıp, a? ab? aba - abasıyanık, sait faik maddesine kadar sıkılmadan gelebilenlerimiz bugün bile olası bir kültürel ortama dahil olduklarında?benim en sevdiğim yazar sait faik abasıyanık, adapazarı 1906? istanbul 1954? diyebilme şansına sahip oldular. p harfi çok uzaktı, taa kaçıncı ciltteydi; hiçbirimiz?pamuk, orhan? a ulaşamadık.

ne olduğunu, girince ne öğretildiğini, bana uygun olup olmadığını bile bilmediğim ama?iş bulabilmem? için gerek şart olarak önüme konan fen lisesini babamın gözleri için kazandım ben. yine de peşimi bırakmadı o gözler. tiffany?nin rengarenk pofuduk montlarını ve sarı yumuşacık cat botları bir sene değil, iki sene değil, bir koca kuşak erteleyip?ben oğluma alabilirim belki, bunun için üniversiteyi kazanmalıyım? dedikçe gözlerim aynı babamın gözlerine benzedi. monta, bota ve bilumum?artık insan lisedeyken her neye özeniyorsa? ona veremediğimiz parayla test kitapları alışımız bu döneme denk gelir işte. işte bu yüzden ben bilirim ankara?nın bütün izbe sahaflarını ve işte bu yüzden ben bilirim babamın daireden getirdiği bir yüzü boş kağıtlara testleri çözdüğümde kitabın temiz kalıp, geri satarken daha fazla para edeceğini. 95 basımı bir ihsan oktay anar?ın 96 yazından önce sahaflara düşmeyeceğini ve düştüğünde de ancak bir koca tümay matematik seti?yle yahut az bulunur bir fem-fizik 3?le takas edilebileceğini bilmem de bu yüzdendir. puslu kıtalar atlası?nı, o iğrenç üniversite sınavına hazırlık gecelerimde sadece babamın horultusuyla kaplı evde, tek başıma, kaloriferi kimbilir kaçta sönmüş bir odada dönüp dönüp okuduktan sonra içim parçalanarak sahafa geri vermek zorunda kalmayı da, raflardaki test kitaplarından kusacak gibi olup, bir?hovardalık? daha yapıp onun yerine otostopçu?nun galaksi rehberi?ni alıp eve giden yol boyunca koynuma yaslamanın ne demek olduğunu da bu yüzden bilirim ben. babamın bana verebildiği parayla oluşan, her kitabı mobil kütüphanem de budur işte; elde tutulabilecek bir kitap ve sürekli sahaflara gidip gelinen bir döngü.

memur zihniyetli korkaklığımızdan, dünyada var olan bu tuhaf iyi okul? düzenli maaşlı iş? çizgili pijama? terlik dayatmasından, bundan sıyrılamayışımızdan ötürü gitmişti bavullar. içinde o şimdi ana hatlarını bile hatırlamakta zorlandığım neşeli romanımın başlangıç sayfaları olan bavullar gitmişti işte. o, dış ticaret uzmanı olduğu an şarkılar yok olmuştu, öbürünün matematik öğretmenliğinin ilk gününde fotoğrafları kaybolmuştu?işte bu yüzden, o bavulları ararken öğrendim ben ankara?nın tüm izbe meyhanelerini?

kendime geldiğimde, ?komik yazılar yazan bir bankacı?ydım ben artık, ?mizah yazarı olmayı isteyen çocuk? değil. etrafıma baktım, muhteşem fotoğraflar çeken bir matematik öğretmeni, müthiş şarkı söyleyen bir dış ticaret uzmanı, elindeki birikimiyle bir fantastik edebiyat şaheseri ortaya çıkarabilecek potansiyelde bir matkap toptancısı, şiirlerinden ney sesleri yükselen bir halkla ilişkilerci ve makine mühendisliği yapan bir makine mühendisi gördüm telaşla sordum?bavullar nerde? gitmiştiler?

22 yaşımda, orhan pamuk?un ressamlıkla roman yazarlığı arasında gidip geldiği yaşta, dudaklarımda yazdıklarıma gelen tepkilerin çaldığı bir parmak bal tadı, elimde evin faturaları; ben de bir seçim yapmak zorunda kaldım. bavulumu bir kenara bıraktım. hem babama?baba az dur roman yazacağım, oradan para kazanacağım? deme şansım yoktu hem cesaretim. öyle babama dönüşmüştüm ki fark etmeden, ?düzenli maaş? diye bir şey ister olmuştum?sigorta?, ?emeklilik? gibi hiç de o ağzımdaki bal tadını vermeyen ama?doğru? görünen bir takım kelimeler girmişti hayatıma. iş buldum.

dün babam, elinde bir koca dosyayla çalıştığım bankaya uğradı. beraber çay içip bir süre sohbet ettik, bir bakmamı isteyerek dosyayı hafifçe masamın bir ucuna yerleştirip ürkekçe yanımdan ayrıldı. uzunca bir süre etrafında dolandıktan sonra kendimde yeterli cesareti bulup dosyayı açtım. nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgah yerine geçebilecek ödenmiş bir fatura, maaş bordrosu ve mesai arkadaşı olan bir devlet memuru kefilin evrakları... babam, ihtiyaç kredisi için gerekli tüm belgeleri hazırlamıştı. hatta dosyadan, bir de hiç gerek olmadığı halde evimizin tapu fotokopisi çıktı. devlet memurluğunun banka korkusunun, kredi korkusunun, tüm evrakların tamam olması korkusunun biricik göstergesi, babamın bir bütün yaşamını özetleyen kooperatif evimizin tapu fotokopisi.

elimde bavulum, dört sene okudum. bu dört yılın her saniyesinde elinde bavul olan insanlar gördüm. kimisi dünyanın en güzel notalarını, en iyi bestelerini doldurmuştu ona; kimisinde hiç görmediğim kadar güzel fotoğraflar vardı. heykel çıktı birinden, hayran kaldım, mısralarında ney sesleri duyduğum şiirler gördüm, sanki mutluluğu çizmiş resimler?herkesin, hepimizin elinde birer bavul, her bavulun içinde birer umut. mezun olduk.

isveç akademisi?nin değerli üyeleri ve değerli konuklar ve onlardan da değerli ekşi sözlük okur ve yazarları ve benden romanlarımı çalanlar ve o matematik öğretmeninden fotoğraflarını ve o dış ticaret uzmanının şarkılarını ve tüm amatör tiyatrocuların oyunlarını ve heykeltıraşların kirli ellerini ve ressamların fırçalarını çalanlar ve bizzat kendim ve dahi sevgili babam, o bavulu geri istiyorum ulan!

işte böyle bir evde, böyle bir kütüphaneyle babamın?kitap okumak çok önemli, oku oğlum, hep oku? tavsiyesinin arasındaki çelişkiyle ortaokulu bitirdim. fen lisesi sınavı başvuru formunu babama gösterdiğimde, biraz da abartılı bir heyecanla bana?fen lisesini kazanacaksın!? cevabını verdi. aramızdaki o tuhaf sessizlik anında babamın bunu?bir gün paşa olacaksın!? sözündeki o coşkulu içtenlikten ziyade?oğlum, elde etekte hiçbir şey yok iki memur maaşından başka. mecbursun. mecbursun düzgün okuyup iş bulmaya? zorunluluğundaki boğaz düğümlenmesiyle söylediğini, babamla göz göze gelince fark ettim. çocukların, babalarının boğazları düğümlendiğinde gözlerine bakmaması gerektiğini öğrenişim, o gündür.

balet olmak isteyip olamayanların tayttan görünen taşakları sizde kalabilir... (edit-2: babamla ben de hariciz lan)

bugün biliyorum ki frak giyebileceğim kültürel birikime sahip bir aileden ve o maddi koşullardan değil, orhan pamuk?un dediği gibi?okuru az, orta halli? bir geçmişten geliyorum; frak giyebilecek kadar iyi yazdığımı da düşünmüyorum. tek bildiğim, dün babamın bugün benim ödediğim faturaların üzerindeki her harfin benim bavulumdan çalındığı. tek bildiğim, her sabah o iğrenç çalar saatin alarmının melodisinin bir zamanlar bir başkasının bavulundaki bestelerden çalındığı. tek bildiğim, bugün herhangi bir ofisin fotokopi makinesinden kağıda yayılan kopyanın kim bilir kimin bavulundaki röprodüksiyon denemelerinden çalındığı. tek bildiğim tüm bunları hem benim çaldırdığım, hem onların haince benden aldığı?ama geri alacağım, o zinciri kıracağım ve o çabalarımın karşılığına varacağım, biliyorum.

aylardan mayıs?sa, odtü?deyseniz, elinizde bir şişe şarap ve sahnede yeni türkü varsa, tatlı bir rüzgar burnunuza taze çim kokusu taşıyorsa, yanı başınızda en çok dudaklarını sevdiğiniz o "hayali" kız?son yazdığına çok güldüm? deyip gülümsüyorsa, elini kaldırıp rüzgar gibi, taze çim gibi, aşk gibi, aşık gibi hafifçe yanağınıza uzatıyorsa; tesadüf gibi, inat gibi, hınzır gibi yeni türkü tam o elin uzandığı anda?hiç kimsenin, yağmurun bile, böyle küçük elleri yoktur? demeye başladıysa nasıl aşık olmaz ki insan? o yalnızca "hayallerimdeki" kıza, o kızın dudaklarına, o kızın dudaklarındaki gülümseyişe, o kızın dudaklarındaki gülümseyişin sebebi olan yazıma?yazmaya aşık oldum ben. daha fazla yazdım bunun üzerine. yazdıklarım dağ oldu, koyacak yer aradım, bulamadım. benim babamın bavulu yoktu, çabamın bavuluna koydum hepsini. hayatım için belki daha ben doğmadan mecburiyetlerden ötürü çizilmiş fen lisesi - odtü - iyi iş - iyi kadın - iyi evlilik - iyi çocuk - iyi çocuk için fen lisesi - iyi çocuğun odtü?yü kazanması - allahın belası - allahın belası - allahın belası zinciri, tüm kısıtlı imkanlarıma rağmen delme çabamın bavuluna. babamın hayatındaki tek mutluluğu olduğunu düşündüğüm işten gelip terliklerini giyme anının benim hayatımın tek mutluluk anı olmaması çabasının bavuluna. hayatım boyunca terlik giymeme çabasının bavuluna.

bu döngü üç yıl boyunca devam edip sonunda babama üniversite tercih formumu verdiğimde, babam biraz da abartılı bir heyecanla bana?odtü?yü kazanacaksın!? cevabını verdi. babamla yine göz göze geldim. babamın gözleri için odtü?yü kazandım. ardından gelen bir dört sene, harçlığımı çıkaracak minik işlerde çalışıp kimse hayatıma ses etmeyince? zira onlara göre finallerim, bitirme projelerim, mid termlerim, bana göreyse dopdolu bir yaşam vardı okulda? yazmaya başladım. hep güldüm ben yazarken ve bir gün bir tesadüfle baktım ki benim yazarken güldüğüme gülüyor insanlar. yazdıkça yazdım. babamın daireden getirdiği bir yüzü boş kağıtlarım, yalnız odamda tek başıma duyduğum insan kahkahalarıyla doldu. odamdan her çıkışımda gülümseyen insanlara rasladım. bu raslayışlardan birine denk gelir aşık olmam.