Vesselam.

?Yakasız gömlek giymek sünnet, yakalısını giymek bid?at;?

?Hassan bin Sabit?ten şöyle bir hadis rivayet edilmektedir: ?Bir topluluk dinlerinde bir bid?at icat ederse, Cenab-ı Hak sünnetlerden bir sünneti o bid?at gibi çeker, çıkarır, onlardan uzaklaştırır da kıyamete kadar iade etmez.? (Mektubat, 1:160)

Zaman zaman bir kısım yeni uygulamaların islama aykırı olduğu ifade edilir ve Bidat olduğu söylenir. Bu açıdan Bidatın ne olduğu bilinmeli ki her yeni uygulamaya, islama aykırı diye karşı çıkılmasın.

Kendisini?Bid?atüzzaman? olarak tanıtan ve hayatı boyu bid?atlerle mücadele eden ve sünnet-i seniyyeyi ihya etmek için hayatını vakfeden Bediüzzaman Said Nursi, ?Mirkatü?s-Sünne ve Tiryaku Marazı?l-Bid?a? adıyla müstakil olarak kaleme aldığı eserinde bid?atı dar kapsamlı olarak tarif eden ulemanın görüşünü benimser ve, ?Ahkam-ı ubudiyette yeni icadlar bid?attır,? ?Şeriat ve sünnet tamam ve kemalini bulduktan sonra, yeni icadlarla o düsturları beğenmemek veyahut?haşa ve kella?nakıs görmek hissini veren bid?aları icad etmek dalalettir, ateştir? diyerek bid?at mefhumunun sadece dinle, ibadetlerle ilgili meselelerde söz konusu olduğunu belirtir.

?Sonradan ihdas edilen herşey bid?attır.? (İbn Mace, Mukaddime, 7)

Faruk BEŞER yanıtladı

O, dine aykırı olsa hemen durdururlar. Hocaların dediğine de Erzurumlular itiraz etmezler. Sala vermek, Peygambere sala getirmek bidat sayılmaz. Çünkü dinde yeri var, teşvik edilmiş.

Birinciler güya din hesabına, İslamiyet?e sadakat namına, güya dini milliyetle takviye etme telakkisiyle dine taraftar görünerek?dinin nurlu ağacını ırkçılığın karanlık toprağına dikmek isterler.? Bu hareketleri bid?akarane bir teşebbüs olarak gören Bediüzzaman, bu adamlara dünya çıkarı için ahiretini satan alimler manasında?ulema-i su?, meczup, akılsız, cahil sufiler? tabirlerini kullanır ki, bu ifadeleriyle onların gerçek kimliklerini açıklar.

"Eğer dinin bir parçası dahil edilirse bid'at olur" ?

Soru: Bidat konusu soruluyor hocam?

Şimdi bunu biraz daha açalım. Mesela Kur'an, Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin.' Acaba buradaki çokluk, nedir? Eğer Allah'ın ganiyy-i ale'l-ıtlak olduğunu, bizim de nihayetsiz muhtaç olduğumuzu nazara alırsak, devamlı O'nu zikredip, takdiste bulunmamız gerekmez mi? Hem mesela, tekrarlanması sevap olan ve aynı zamanda mesnun bulunan 'Sübhanallahi ve bihamdihi, Sübhanallahi'l-Azim' kelimesini formüle etmişler ve demişler ki günde 500 defa, 'Lailahe İllallah' kelimesini de 1000 defa tekrar etmeliyiz. Bu adet 600-700 de olabilir. İşte Resulullah'tan mervi olmayan amal ve ezkarın formülü buna benzer şekillerde ve daha çok da ilhamla tespit edilmiştir. Bu itibarla, bir şey sünnet-i sahihada yoksa hemen inkara gidilmemeli, onun sünnette bir mahmilinin bulunup bulunmamasına bakılmalıdır. Ayrıca bu ezkarın cehri ya da hafi şeklinde yapılması da mesnun değildir. Biz bunları, kendi ruh halimiz itibariyle bazen hafi, bazen cehri yapmak isteyebiliriz. Tabii, bütün bunların aslı dinde olduğu için bunlar bid'at-ı hasene tarifine girerler. Mevlit de böyledir. Mesela Ka'b b. Züheyr, Efendimiz'in huzurunda O'nu övmüş ve teşvik görmüştür.. keza, Hassan bin Sabit de teyit ve teşvik görmüştür. Mevlit de çok rahatlıkla aynı şekilde mütalaa edilebilir. Belki formül olarak aslı yoktur denebilir. Ama, dinde hiç yeri yoktur, denmez. Ne var ki, bu güzel adette işi ticarete döküp, yozlaştıranlar me'sul olurlar. Zaten ticarete dökülürse, bunların değil mevlit okumaları, Kur'an okumaları bile tasvip edilemez. Zira Kur'an, böyle ağızlarda renk kaybına uğrar ve tesirini yitirir.

?Resul-i Ekrem Efendimiz Sallallahü Aleyhi Vesellem buyurmuşlardır ki: ?Peygamberlerinden sonra dinlerinde bid?at uyduran her ümmet, sünnetten de o bid?at kadar bir sünneti zayi etmiş olur.? (Et-Tergib ve?t-Terhib Trc, 1:109)

Ulema arasında bid?at geniş ve dar kapsamlı olmak üzere iki ayrı şekilde mütalaa edilmiştir. Bid?atı geniş kapsamlı olarak inceleyen başta İmam Şafii, İmam Nevevi olmak üzere İbn Abidin ve benzeri alimler bu kısaca şu tarifi getirirler: ?Bid?at, Resulullah?tan Sallallahu Aleyhi Vesellem sonra ortaya çıkan herşeydir.?

Aynı görüşü benimseyen fıkıh usulü uzmanı eş-Şatibi ise, bid?atı?sonradan ortaya çıkan dini görünümlü yol? olarak tarif ettikten sonra, konuya şu şekilde bir açıklık getirir:

sala okunması örf ve adet kabilinden değildirki bidat kapsamına girmesin.. ister dar manda ister geniş anlamda alınsın sala her halükarda dini bir iştir, dinsel bir eylemdir toplumsal veya içtimai veya sasyal, kültürel bir uygulama değilki gelenek görenek kapsamına sokulsun. dinidir çünkü minareden okunur, din görevlisi aracılığıyla okunur ve hepsinden önemlisi dindeki salavatı içerir.. o nedenle islamoğlunun bu yaklaşımı yanlıştır..

bu da işin diğer açısı:

?Takke ve sarık takmak sünnet, başaçık gezmek bid?at? gibi kanaatler ileri sürülür, böylece güya sünnet ve bid?at tanınmış ve tanıtılmış olur çoğu kere...

Bu tarifle birlikte aynı ulema bid?atı, hasene ve seyyie olarak ikiye ayırır, yapılması mahzurlu olmayanlara bid?at-ı hasene , yapılması mahzurlu olanlara da bid?at-ı seyyie derler. Minare ve medrese yapmak bid?at-ı hasene, kabirlerin üzerine mum yakmak da bid?at-ı seyyiedir. Buna göre, hadislerde reddedilen bid?atler, kötü bid?atlerdir.

İkinci kısım ehl-i bid?a ise, ?millet namına milliyet hesabına unsuriyete kuvvet vermek fikrine binaen?Milleti İslamiyetle aşılamak istiyoruz? diye bid?atları icat ediyorlar.? (RNK, Mektubat, s. 559)

3... Bid'at Nedir, Ne Değildir?

Erzurumda Okunan Sala: Erzurumda ezanın sonuna eklenen şey caiz midir?

-Hocam, mesela Erzurum?da her ezan sonrası sala getirmek bidat olmuyor mu?

Yine Bediüzzaman?a göre, ibadetlerle ilgili hüküm ve meselelerde yeni icatlar çıkarmak bid?attır ve dince reddedilmiştir. Çünkü sünnetlerin bir kısmı ibadetlerle ilgilidir ve fıkıh kitaplarında açıklanmıştır, onları değiştirmek bid?attır. Diğer kısmı?adab? olarak bilinir ve bunlar siyer kitaplarında mevcuttur. Onlara aykırı hareket etmeye bid?at denilmez; ancak nebevi edebe uyulmamış, onun nurundan ve hakiki edepten istifade edilmemiş olur. Bu kısım da örf ve adat, fıtri muamelelerde Resul-i Ekrem?in Sallallahu Aleyhi Vesellem tevatürle belirlenen hareketlerine uymaktır. Bunlar ise konuşmak, yemek içmek, yatıp kalkmak gibi görgü kurallarıyla alakalı sünnetlerdir. (RNK, Lem?alar, s. 609)

Bu tespitlerin yanında, Bediüzzaman, eserlerinde zaman zaman?ehl-i bid?a? tabirini kullanır. Bunları muhatap alarak İslam?ı müdafaa sadedinde bazı açıklamalar yapar. Bediüzzaman?ın ehl-i bid?a olarak isimlendirdiği zihniyetin mahiyetlerini de şu ifadelerinde anlamaktayız: ?Acaba, bu ehl-i bid?a ve doğrusu ehl-i ilhad, bu dinsizlikte hangi menfaati buluyorlar? (RNK, Mektubat, s. 558). ?Ehl-i bid?a, ecnebi inkılapçılarından böyle meş?um bir fikir aldılar ki: ?Madem Hıristiyan dininde böyle bir inkılap oldu; öyleyse, İslamiyette de böyle dini bir inkılap olabilir? (RNK, Mektubat, s. 557). ?Şeairi tağyir eden ehl-i bid?a diyorlar ki: ?Bu taassub-u dini bizi geri bıraktı. Bu asırda yaşamak taassubu bırakmakla olur.?

?Eski alimler bid?atlerin bazı güzel taraflarını görmüş olacaklar ki, bazı bid?atlere?hasene? bid?at ismini vermişlerdir. Fakat bu fakir, bu meselede onlara uymuyorum. Bid?atlerden hiçbirisine?hasene? diyemem. Bid?atlerde karanlık ve bulanıklıktan başka birşey göremiyorum. Çünkü Resulullah Sallallahü Aleyhi Vesellem?Bütün bid?atler dalalettir? buyurmuştur. İslam?ın garip olduğu ve zayıfladığı bir zamanda kurtuluş ancak ve ancak sünnete uymakta, felaket de nasıl olursa olsun bir bid?ate sarılmaktadır.

Dört imam gibi müctehidinin?bu helaldir, bu mübahtır? dediği şeyi yapmak bidat olmaz.

Bid?atı dar kapsamlı olarak anlayan başta İmam Malik olmak üzere, Ayni, Beyhaki, İbn Hacer el-Askalani ve Heytemi, İmam Birgivi ve İbn Teymiyye gibi alimler de şu tarifi getirirler: ?Bid?at, Resulullah?tan Sallallahü Aleyhi Vesellem sonra ortaya çıkan ve dinle ilgili olup ilave veya eksiltme özelliği taşıyan herşeydir.?

ve Son olarak Erzurumdaki salayı geçtik genel manada okunan salalara bakarsak:

``Salanın birçok farklı türü de vardır. Sabah salası, cenaze salası, cuma salası bunlardan bazılarıdır. Özellikle Cuma ve cenaze salası toplumumuzda yaygındır. Ülkemizde bazı bölgelerde ise ramazan ayında, imsaktan önce vaktin bitirileceğini anımsatmak için salalar verilir.``

Bunun yanında, muhatabımızda bizim benimsemediğimiz veya yadırgadığımız bir davranış ve hareket görülecek olsa, onun?nazikane, nezihane ve kavl-i leyyinle? tashihine ve düzeltilmesine gitmek gerekir.

Fethullah Gülen

Ben sala'yı böyle görmüyorum. Eğer dinin bir parçası dahil edilirse bid'at olur, yok gelenek olarak okunursa değildir. Kandil mahyaları, kandil simitleri, namazdan sonraki tesihatın müezzin komutuyla yaptırılması, camilerde minare yapılması, caminin banisinin ruhuna namazdan önce gönderilmesi, cenaze sahibine helallik dilenmesi, nasıl bilirdiniz denmesi ve bunun gibi yüzlerce uygulamaya benzer bir uygulamadır.

?Bid?atı dini görünümlü bir yol olarak benimseyen kişilerin bu yola girmelerinin sebebi Allah?a daha çok kulluk etmektir. Bunun yanında, dini görünümlü olmayan ve dini telakki edilmeyen şeyler bid?atten sayılmaz. Mesela, bir kimsenin helal olan birşeyi kendisine yasaklaması bid?at değildir, ancak bu yasaklamayı dindarlık düşüncesiyle yapması bid?attır.?

bir diğer mesele:

İkincisi: Bazı cami ve mescitlerde Peygamberimizin mübarek saç ve sakalının telleri bulunmakta ve bunlar belli vakitlerde ziyaret edilmektedir. ?Bazı ehl-i takva, böyle işlerde, ya takva veya ihtiyat veya azimet noktasında ilişseler de, hususi ilişirler. Bid?a da deseler, bid?a-i hasene nev?inde dahildir. Çünkü vesile-i salavattır.? (RNK, Lem?alar, s. 637)

Aziz mü?min,

Erzurum İl Müftü Yardımcısı Mustafa Baytar, okunan salaları güzele teşvik eden bir uygulama olarak değerlendiriyor. Bu hüzünlü geleneğin ne zaman başladığı konusunda bir bilgi bulunmadığını kaydeden Baytar, salanın Peygamber Efendimiz'e olan bir saygının ifadesi olarak okutulduğunu söylüyor. M. Fethullah Gülen ise, Ümit Burcu isimli kitabında gelenekle ilgili şunları kaydediyor: "Bazı yerlerde ezanda Efendimiz'in ism-i şerifi de anıldığı 'Eşhedü enne Muhammeden Rasulullah' dendiği için ezandan sonra da salat-u selam okuna gelmiştir. Aslında ezan kelimelerinin içinde böyle bir salat ü selam yoktur. Fakat bir vefa borcu olarak söyleniyor."

?Bid?atların ve dalaletlerin istilası zamanında sünnet-i seniyyeye ve hakikat-i Kur?aniyeye temessük edip hizmet eden, yüz şehid sevabını kazanabilir.? (et-Tergib ve?t-Terhib, 1:41)

Ancak şunu da söylemeliyiz ki, çoğu bidatlerin bir aslı bulunduğu gibi, Erzurum ve havalisindeki salanın da bir aslı vardır ve şudur: Bilindiği gibi, ezan okunup bitirildikten sonra dinleyenlerin Hz. Peygamber?e salatü selam okumaları sünnettir. Abdullah b. Ömer?in naklettiği bir hadisi şeriflerinde Hz. Peygamber şöyle buyurur: ?Ezanı duyduğunuzda müezzinin söylediklerini siz de söyleyin. Sonunda da bana salat okuyun. Çünkü kim bana bir salat okursa, Allah ona on salat eder. Ve benim için vesileyi isteyin? (Fethu?l-Kadir I/250). Görüldüğü gibi burada istenen şey, ezan bittikten sonra dinleyenlerin salatü selam okumalarıdır. Muhtemeldir ki bunu birisi, ?kim ezandan sonra salatü selam okursa? diye müezzin için anlamış ve böyle bir uygulama başlatmıştır. Ardından gelenler de meselenin aslını ve esasını öğrenmeden onu izlemişlerdir. İşte böyle aslı bulunduğu için belki bu büyük bir bidat sayılmaz ama yine de bir yanlış anlamayı ortadan kaldırmak için terk edilmelidir, Allahü a?lem.

Hz. Ömer , Mescid-i Nebevi?de teravih namazını cemaatle kılanları görünce, ?Bu ne güzel bir bid?attır? diyerek teşvik etmiş ve bid?at-ı haseneyi belirtmiştir. (Buhari, Teravih, 1)

13.05.2006

Selahattin Eyyubi döneminde de farklı şekillerde minarelerde sala okunduğunu anlatan Baytar, sözlerini şöyle sürdürdü:

kullanılan Türkçede de sıkıntı var.

?Her bid?at dalalettir.? (Müslim, Cum?a, 43)

Bid'at-ı Hasene Tabiri

Görüldüğü üzere İmam Rabbani, sünnete en ufak bir gölge düşürecek bid?ate müsamaha dahi göstermemekle birlikte Mektubat?ın bazı nüshalarının şerhinde sünnette aslı bulunanlara bid?at ismini bulaştırmaz, onlar için?güzel adet? anlamında?sünnet-i hasene? tabirini kullanır. (M. Paksu, Sünnet ve Aile, s. 19)

?Din namına sonradan ortaya çıkarılan şeylerden sakının. Gerçekten sonradan ortaya çıkarılan herşey bid?attır ve her bid?at de sapıklıktır. Bu durumda sizin yapmanız gereken şey, benim sünnetime ve birer hidayet ve irşad rehberi olan halifelerimin sünnetlerine sarılmanızdır.? (Ebu Davud, Sünnet, 5)

b) Bir sünneti bozması,

Devr-i risalette ve sonraki dönemlerde "sala" diye birşey yoktu. Bu sebeple sala bid'attir. İmam-ı Rabbani'ye göre bid'atın hasenesi ve seyyiesi olmaz. Sala okunurken, "Efendiler Efendisi'ne salat-u selam getirme niyet edilse yine de bid'at olur mu?" denecek olursa, bu takdirde salat-u selama zaman, mekan ve vak'a tayin etme karşımıza çıkar ki, bu da ayrı bir bid'attır. İbadetlerde zaman ve mekan tayinini, sadece sahib-i şeriat yapar.

Efendimizin Sallallahü Aleyhi Vesellem güzel adetleri sınıfına giren sünnetleri işlemek?müstahsendir,? çok güzeldir. Ki bunlar şahsi ve sosyal hayatla ilgilidir. Bu sünnetleri işleyenler adet ve alışkanlıklarını ibadete çevirmiş olurlar. (RNK, Lem?alar, s. 610)

Bu ulemaya göre dinle ilgisi olmayan ve dini özellik taşımayan yeni icatlar bid?at sayılmaz. Bu bakımdan örf ve adet türünden olan davranışlar bid?at kavramının dışında değerlendirilir.

M. islamoğlu Hocaefendinin bu açıklamasını almış ve aşağıyada kendi açıklamasını eklemiş şimdi onun bu gayrı ilmi açıklamasına bakalım:

?En bahtiyar odur ki, İslam?ın ve Müslümanların garip düştüğü bir zamanda terk ve ihmal edilmiş sünnetlerden birisini ihya edip yaygın olan bid?atlerden birisini yok edip kaldıran insandır. Şimdi öyle bir zaman ki, Resul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi Vesellem gönderileli bin seneyi geçmiştir, kıyamet alametleri de teker teker çıkmaya başlamıştır. Resulullah?ın Saadet Asrından uzaklaştıkça sünnetler perdelenmiş, bid?atler yalan illetinin yaygınlaşmasıyla çoğalmıştır. Şimdi öyle bir mücahide ihtiyaç vardır ki, sünnetleri ihya etsin, bid?atleri kaldırsın. Çünkü bid?atlerin revaç bulması dinin tahribine sebep olur.? (Mektubat, 1:34-35)

Ona göre, ?Her bid?at dalalettir ve her dalalet Cehennem ateşindedir? hadis-i şerifi ve?Bugün sizin dininizi kemale erdirdim? (Maide Suresi, 3) ayet-i kerimesinin bildirdiği üzere, şeriatın kaideleri ve sünnetin düsturları tamamlandıktan ve kemal noktasına erdikten sonra yeni icatlarla o düsturları beğenmemek veyahut?haşa ve kella?eksik görmeye götüren bid?atları icat etmek dalalettir, ateştir. (RNK, Lem?alar, s. 609)

Bu tür meseleler bazı zamanlar karı-koca, baba-oğul ve kardeşler arasında gündeme geldiği gibi, çok kere de İslami hizmetlerde bulunan kişiler arasında sohbet konusu olur, konuşulur, tartışmaya girilir ve sonuçta istenmeyen manzaralar ortaya çıkar.

Bir rivayete göre Yavuz Sultan Selim`in Mısır seferinde sala okuttuğunun ve o tarihten sonra bu bölgede sala okutulmaya başlandığının rivayet edildiğini anlatan Baytar, salanın bu şekliyle ezanlardan sonra kullanımının Türkiye`nin hiçbir ilinde ve dünyanın hiçbir İslam beldesinde Erzurum`daki gibi süreklilik arz etmediğini belirtti.

Şatıbi gibi bid?atin seyyie ve hasene şeklinde tasnif edilmesine şiddetle karşı çıkan İmam Rabbani, itirazını şu şekilde dile getirir:

?İşlerin en kötüsü sonradan ihdas edilenlerdir.? (Müslim, Cum?a, 43)

Sünneti kavli, fiili ve hali olarak üçe ayıran Bediüzzaman, bu üç kısmı da farz, nafile ve güzel adetler olarak üç bölüme tabi tutar. Efendimizin Sallallahü Aleyhi Vesellem namaz ve hac gibi ibadetlerde fiili olarak bizzat tatbik ettiği?farz namazları kılmak gibi?farz ve vacip cinsinden olan sünnetlere uyma mecburiyeti vardır.

SALANIN TARİHİ-

Bu tarife göre, dini özellik taşıyan amel ve davranışlarla birlikte günlük hayatla ilgili olarak sonradan ortaya çıkan yeni düşünceler, uygulama ve adetler de bid?at olarak kabul edilmiştir.

?Yer minderinde oturmak sünnet, koltukta oturmak bid?at;?

Türkiye'de çoğu ilde cuma namazı öncesi ve ölen kişinin duyurulması için okunan 'sala' Erzurum'da her vakit okunan ezandan sonra tekrarlanıyor.

İmdi, Hz. Peygamber?in bize öğrettiği ezanda ne Erzurum ve havalesinde sonuna eklenen sala vardır, ne de Şii kardeşlerimizin ekledikleri?eşhedü enne Aliyyen veliyyullah" ve "heyye ala hayril-amel? cümleleri vardır. Buna göre bu eklemelerin hükmü de anlaşılmış oldu.

Mektubat isimli eserinde ehl-i bid?a sayılan bu sapık fikirli insanların teşebbüslerini akim bırakacak, onların hak olarak göstermeye çalıştıkları iddia ve planları kökünden çürütecek izahlar yapan Bediüzzaman, ?tahribatçı ehl-i bid?a?yı da iki kısma ayırır:

?Ne mutlu o kimseye ki, sünnet-i seniyyeye ittibaından hissesi ziyade ola. Veyl o kimseye ki, sünnet-i seniyyeyi takdir etmeyip bid?alara giriyor. (RNK, Lem?alar, s. 609)

Bu alimler, meseleye delil olarak da şu hadisi zikrederler: ?Kim benim bir sünnetimi ihya ederek insanların onunla amel etmelerine vesile olursa, o insanların kazanacağı sevaplardan hiçbir şey eksiltmeden onların sevaplarının bir katını almış olacaktır. Kim de bir bid?at icat ederek onunla amel edilmesine sebep olursa, o bid?at ile amel edenlerin yüklenecekleri günahlardan hiçbir şey eksiltmeden onların günahlarının bir katını yüklenmiş olacaktır.? (İbn Mace, Mukaddime, 15)

Baytar, Erzurum`da ``1001 Hatim``de olduğu gibi salada da bölgeye mahsus özellikler bulunduğunu belirterek, ``Ezanlardan sonra okunan sala bu özelliklerin başında gelir. İlimizde bu uygulamaya ne zaman başladığı konusunda kesin bir bilgi yok`` dedi.

Sala Okuma:

İmam Rabbani gibi eazim-i eimme, bid'at-ı haseneyi kabul etmezler. Ancak, kabul eden bir hayli ulema da var. Onların tariflerine bakılırsa, bid'at-ı hasene, aslı dinde olup, faslı şer'an formüle edilmeyen şeylerden ibaret amel demektir. Bid'at-ı seyyie ise, hem aslı, hem de formülü dinde olmayan.

Nafile olarak tespit edilen ve müstehap olarak belirtilen ibadetlerle ilgili sünnetlere uymakta büyük sevaplar vardır; fakat bunları değiştirmek bid?attır, dalalettir.

Bu sözlerle insanları sünnete teşvik etmek gibi bir iyi niyet vardır aslında. Tersini iddia edenler sünnete karşı gelmekle ve bid?ate taraftar olmakla suçlanır. Akabinde ise tartışmalar, münakaşalar başlar, husumet ve kırgınlıklarla konu kapanır.

Bid'at mı? Bir şeyin bid?at olması için:

Birincisi: Her tarikatın kendi meşrebine göre ayrı ayrı tarz ve şekilde virdleri, zikir ve tesbihleri vardır. Bu zikirlerin asılları Kitab ve sünnetten alınmak şartıyla ve sünnete aykırı olmamak ve bütün bütün sünneti değiştirmemek kaydıyla bid?at değildir. Bu çeşit uygulamaya bazı alimler, bid?at demiş olsalar da, ?bid?a-i hasene? adını vermişlerdir. (RNK, Lem?alar, s. 610)

Şatıbi?ye göre bid?atı?hasene? ve?seyyie? olarak iki ayırmak doğru değildir.

Müftü Baytar, vakit ezanlarından sonra okunan salanın çok eskiye dayandığını belirterek, 1300 yılında Memlük Sultanı El Melikün Nasır Muhammet Bin Kalavun`un iradesiyle Cuma namazından önce, 1389 yılında ise El Meliküssalih Bin Eşref Zeynüddin`in ikinci haccı döneminde, akşam ezanı dışındaki bütün ezanların ardından sala verme usulünün konulduğunu ifade etti.

Devr-i risalette ve sonraki dönemlerde?sala? diye birşey yoktu. Bu sebeple sala bid?attir. İmam-ı Rabbani?ye göre bid?atın hasenesi ve seyyiesi olmaz. Sala okunurken?Efendiler Efendisi?ne salat u selam getirme niyet edilse yine de bid?at olur mu? denecek olursa bu takdirde salat u selama zaman mekan ve vak?a tayin etme karşımıza çıkar ki bu da ayrı bir bid?attır. İbadetlerde zaman ve mekan tayinini sadece sahib-i şeriat yapar.

Sala okunması bid'at mıdır?

c) Dinden olduğunun iddia edilmesi gerekir.

Sözün özü:

?Yer sofrasında yemek yemek sünnet, masada yemek bid?at;?

Uzun paylaşımdı ama faydalıydı Allah razı olzun..

Bu görüşün delilleri de şu hadislerdir:

Resulullah?ın Sallallahu Aleyhi Vesellem hayatını inceleyen, sünnet ve hadisi tetkik eden İslam uleması arasında konu müzakere edilmiş, değişik tarzda yorumlar yapılmış ve neticede birtakım tarifler getirilerek bid?at meselesi tasnife tabi tutulmuştur.

?Sonradan çıkan herşey bid?at ve her bid?at dalalet olursa, nasıl olur da bid?atte güzellik olur. Hadis-i şeriflerde buyurulduğu gibi, icat edilen her bid?at bir sünneti kaldırmaktadır. Bu husus bazı bid?atlerle sınırlı değildir ve her bid?at seyyiedir.

Barla Lahikası?nda en büyük yedi günahın arasında?dine zarar verecek bid?alara taraftar olmayı? da sayan Bediüzzaman (RNK, Barla Lahikası. s. 1547), bid?atı seyyie ve hasene olarak kabul eder ve bu konuda iki misal zikreder:

bu da cevat akşit hocanın görüşü.. ben ihtilafsız birinci görüşü destekliyorum.. zira fıkha uygun olanı o.. evet sala güzel birşey ama ibadetlerin nasıl yapılacağı ne zaman ve hangi keyfiyette yapılacağı naslarda belirlenmişştir..

2..."Ben sala'yı böyle görmüyorum. Eğer dinin bir parçası dahil edilirse bid'at olur, yok gelenek olarak okunursa değildir." cuma salasının neresi gelenek. Aynen ezan ne amaçla okunuyorsa onun gibide sala veriliyor.. cuma ezanının gelenek olmadığı bilindiğine göre salaıda aynı şekilde gelenek değil sevap kazanma amacıyla yapılan bir iştir.. gel görki bidat-ı hasenedir..

Sala Okuma

a) Dinin bünyesine eklenmesi

?Mikrofonsuz ezan okumak sünnet, mikrofonla okumak bid?at;?

Bu ifadelerden, ?ehl-i bid?a?yı İslam ülkelerinde yaşayan ve taşıdıkları sinsi fikirleriyle İslam?ın bazı esas ve kaidelerini değiştirmeye ve hatta İslam?ı tamamen ortadan kaldırmaya çalışan komiteler olarak görmekteyiz.

Sadr-ı İslamda sala diye bir şey yoktu. Sahabe, tabiin ve etbaut'-tabiin de eimme-i müctehidin de bilmezdi. Bu yeni bir şeydir.

1..."Sahabe, tabiin ve etbaut'-tabiin de eimme-i müctehidin de bilmezdi." birkere bu giriş benim için inandırıcılığı olan bir giriş değil.. Zira M. islamoğlunun pek çok cevabı varki orda bence/bana göre şöyle yani kurana göre şöyle deyip icma haline gelmiş fıkhi uygulamaların aksi bir görüş ortaya koyuyor. . Burda ise her nasılsa bir "Sahabe, tabiin ve etbaut'-tabiin de eimme-i müctehidin"hatırlanmış.. ya her zaman hatırlanır ya hiçbirzaman.. Ancak o zaman iç tutarlılık daha sağlam olur..

Sünnetin titizlikle korunmasını isteyen ve Hicri 1000?inci yılda yaşayan İmam Rabbani bid?atlere karşı mücadele etmeyi dile getirirken şöyle der:

-Salavat getirmek sünnettir. Hocalar fetva vermiş. Erzurum dindar bir yerdir. Ben dört sene kaldım. Hocaları da alim insanlardır.

Bidat denen şey; daha güzel olacağı inancıyla dine, onda olmayan bir şeyin katılması, ya da olan bir şeyin çıkarılmasıdır. Hz. Peygamber?in ifadeleriyle: ?Bütün bidatler dalalettir ve bütün dalaletler de cehenneme götürür?. Buna göre bidatin güzeli/hasenesi olmaz. Bidat konusunu ayrıca ve uzunca anlatacağız.

-SALA GELENEĞİ NE ZAMAN BAŞLADI?-

sonuç:İbadetlerde zaman ve mekan tayinini sadece sahib-i şeriat yapar.

-Efendim, evvela bidati iyi tarif etmek lazım. Bid?at demek; Kur?an?da olmayan demek. Bid?at demek Peygamberin sünnetinde olmayan demek. Bid?at demek Kur?an ve sünnete dayalı olan icmada olmayan demek. Bidat demek Kur?an, sünnet ve icmaya dayalı müctehidin ictihadında olmayan şeyi yapmak demektir.

71-75 yılları arasında öyleydi. Şimdi değişti mi bilmem ama sistemli medrese usulü ilim tahsili devam ediyordu. Bir mahalle imamı namazdan sonra Buhari?yi takrir ediyordu. Böyle kaliteli hocalar vardı orada benim gördüğüm kadarıyla.

Örneğin:

Tariflerden, yapılan izahlardan, verilen misallerden ağırlıklı olarak anlaşılan; iman esaslarını, İslami şeairleri ve ibadetlerle alakalı sünnetleri bozmaya, değiştirmeye, kaldırmaya ve unutturmaya yönelik yeni icatlar, düşünce ve uygulamalar gerçek anlamda bid?at sınıfına girmektedir. Çünkü asıl itibarıyla bid?at, ahkamla ilgili bir esası kaldırıp yerine beşeri ve arzi bir?yeniliği? getirmektir. Yoksa Efendimizin güzel adetlerine ve?adap? olarak bilinen beşeri davranışlarına yönelik sünnetleri terk etmek, sadece bir sünnet sevabını alamamaktır. Bu arada, Kitab ve sünnetin ruhuna aykırı olmayan, ?Müslümanların güzel gördüğü güzeldir? esasına uygun olarak dinin kendi dairesinde kalmak şartıyla günlük yaşantıyla alakalı, evrad ve zikirle ilgili uygulamalar ise?bid?at-ı hasene? veya?sünnet-i hasene? kısmına girer.