Biz cennet gibi bir ülkede yaşıyoruz kıymetini bilelim. Onca kavga döğüş ve saldırılara, yanlış yorumlamalara rağmen İslamiyet'in en güzel yorumu ve uygulanışı Türkiye dedir. Bunu kafanızı kaldırıp dünya daki ve diğer İslam ülkeleri içerisindeki durumumuza adilce bakarsanız anlayabilirsiniz.

taliban modern dünaydan kopuk bir oluşumdur..

Taliban üzerine

Taliban'ın önde gelen uleması, hiçbir zaman Mevdudi'yi başvurulacak bir referans kabul etmediler. Onlara göre kendileri gibi medrese kökenden gelmediği için Mevdudi ne alimdir, ne de İslam hakkında görüş beyan etmeye ehliyetlidir. "Tefhim" adı altında yazdığı tefsir de bu yüzden okunmaya bile değer değildir.

Bununla beraber 11 Eylül'den sonra Taliban'ın İslam dünyasında belli bir sempati kazandığını söylemek mümkün. Ancak bu, İslam dünyasının Taliban'ın fikri ve siyasi görüşlerini paylaştığı anlamına gelmiyor. Afganistan'da olup bitenlere karşı çıkmak ile Taliban'ın İslam anlayışını ve siyasetini paylaşmak aynı şey değildir.

Taliban hareketinin buraya kadarki incelenmesi mezhepler ve akımların inanç ve pratiklerinin arkasında dini motiflerden çok sosyal, kültürel, psikolojik, ekonomik ve siyasi unsurların rol oynadığını bir kez daha güçlü bir şekilde ortaya koymuştur. Müslüman toplulukların benimsedikleri mezhebin zihniyetinden çok, içinde bulundukları yaşam şartları onların inanç ve dini davranışlarına şekil verir. Hanefi Taliban?ın bugünkü durumu bunun en bariz göstergesidir.

Doç. Dr. M. ALİ BÜYÜKKARA

TALİBAN KİMDİR?

Taliban zihniyetinde yerel örf ve adetler de dini kurallar haline gelmiştir. Son olarak Selefi anlayışın veya Vehhabiliğin, Taliban zihniyetinin oluşumuna etkisi, akliliğin, Taliban?ın Hanefiliğinde neredeyse tamamen yok olmasında yatar.

Kadınların okumasına karşı fıkıh kitaplarından bir çok fetva bulabilirsiniz. Heykellerin bulunmasına karşılar. Üstelik Afganistan'da Tanrı diye tapılan heykeller bulunuyor. Hanefi fıkıh kitaplarında Tanrı diye tapılmayan heykellerin bile imha edilmesi gerektiğine dair bir çok fetva bulabilirsiniz. Musikinin haram olduğu Hanefi fıkıh kitaplarında yazar. Ama başka içtihadlar haram olmadığını ifade eder. Kimse, onların Hanefi mezhebini uygulamalarının gayri meşru olduğunu iddia edemez. Hanefi mezhebi de Şafii, Hanbeli ve Maliki mezhebi gibidir. Bunun hangisini uygularsanız meşrudur. Ben yaptıklarını tasvip ettiğim için söylemiyorum. Fıkıhçı olarak yaptıklarının, İslam dini ve kadim fıkıh içerisinde durumunu değerlendiriyorum. Din mezhepten geniştir ve bütün mezhepleri içerisine alır. Herhangi bir mezhep dinin bütününü tek başına temsil etmez. Taliban ve benzerinin İslam anlayışının fıkıhta olmadığını iddia edemezsiniz ama tenkit yöneltebilirsiniz. "1300 sene önce dünyanın şartları ve insanların medeni durumları başkaydı. Bugünkü şartlarda oluşturulmuş fetvaları tekrarlayamayız. Bu yaptığınız doğru değil. Bunun yerine Kuran ve sünnete bakarak dinin hem naslarını hem de amacını dikkate alarak ve Müslümanların bugün içerisinde bulundukları durumu, İslam'a düşman yada muhalif olanların durumlarını, uluslararası ilişkilerin zamanımızda aldığı şekli dikkate alarak yine Kuran, yine sünnetten ve yine İslamın ana kaynaklarından yeni hükümler üretmelisiniz." diyebilirsiniz. Böyle yapmadıkları için yanlış yaptıklarını iddia edebilirsiniz. Taliban da buna selahiyetinin olmadığını iddia edebilir. İki fetvadan birini uygulayabilir. Bu da kıyamete kadar tartışılabilir.

VATAN SEVGİSİ İMANDANDIR!!

nasılki terör olaylarına birileri kuranı mesned yapıyor ve ordakji ayetleri uyguladığını zannederek suçu kurana yüklüyorsa talibanda hanefi fıkhını uyguluyorum diyerek kendi çağdışılıklarını hanefi fıkhına yüklüyorsa burda suçlu hanefi mezhebi olmaz.. birdefa fıkıh canlıdır.. kitaplar arasından alınan ölü kurallar bütünü değil örfe zaman hayatın gereklerine uygun ve insanların dünya ve ahiret saadetini temin etmeye yarayan uygulamalar bütünüdür.. taliban örneğinde bu sağlanamdıysa demekki ya uygulanan ya uygulayan hata yapıyor.. hiç şüphesiz uygulayandadır bu kusur..

Radikalizm sadece bugüne karşı geliştirilmiş bir muhalefet değildir, bunun yanında geleceğe ilişkin bir ideal, zihnin tasarladığı büyük bir ütopyadır. Ve sanıldığının aksine radikallerin gözü geçmişin eski dönemlerinde değil, yarına ve büyük bir geleceğe çevrilmiştir.

TALİBAN? IN İSLAM YORUMUNUN ANALİZİ

Bir Alevi nin İran da yaşayamayacağı gibi bir sünni de ne arabistanda nede afganista yaşayabilir..

Afganistanlı Müslümanlar, on yıl süren bir kurtuluş savaşından sonra işgalci güç durumundaki Sovyetler Birliği?ni ülkelerinden çıkardılar. 1988 yılında neticelenen bu başarı, umut edilen sonucu sağlamadı. Afganistan?ın liderliğini ele geçirmek amacıyla tarafların müdahil olduğu kanlı bir iç savaş, ülkeyi pençesine aldı. Savaşan tarafların birbirlerine üstünlük sağlayamaması ve başka dış siyasi sebeplerin de etkisi sonucu bu iç savaş, ülkeyi işgal döneminden çok daha kötü bir duruma getirdi. 63.000 insanın öldüğü bir güvensizlik durumu ortaya çıktı. Komutanların, sorumsuzca icraatları, birçok zulüm ve haksızlığı beraberinde getirdi. Halkın fakirlik ve perişanlığına rağmen lüks ve refah içinde yaşayan bu savaş lordları, haksız yargılama, gasp ve kız kaçırma gibi pek çok cürüme imza attılar.

maşaallah...

Afganistan halkı, farklı dilleri konuşan ve farklı coğrafyalarda meskun yirmiye yakın değişik etnik gruptan oluşmuştur. Taliban?ın Tacikler ve Özbekler arasında taraftarları olmasına rağmen, hareketin büyük çoğunluğu Peştunlardan oluşmaktadır.

Retçi tutumun temel karakteristiği, referans noktaları arasında "İslamiyet" belirgin bir yere sahip olmakla beraber, aslında entegrist bir kimlik arz etmesidir. Bu yüzden geçmişin mirası ve nakil yoluyla bugün sahip çıkılan gelenek aslında onun en önemli direnç kaynaklarını oluşturur. Retçilik, bireysel ve küçük cemaatler ölçeğinde savunulduğu müddetçe, belki de demokratik bir hak olarak da görülebilir. Nitekim modern dünyada çok sayıda marjinal grup var ve bunlar ana akım içinde yer almamak için kendilerine özgü coğrafi ve kültürel koruyucu alanlar geliştirmişlerdir.

Taliban tecrübesi

katılmamak ne mümkün

Hiç kuşkusuz İslam dünyasında iktidar değillerse de bazı radikal akımlar var. Bunlar çoğunlukla göç sonucunda kalabalık nüfusun toplandığı kentlerde faaliyet gösterirler. Kent radikal hareketlerin en önemli maddi ve sosyal ilham kaynağıdır. Hiçbir şeyin yolunda gitmediği, eşitsizliklerin, adaletsizliklerin, anlam kaybı, aile parçalanması, ahlaki çöküntü ve kültürel yozlaşmanın yaşandığı kentlerde, radikaller için yapılacak tek şey, kent arazisinin tümden bu kötülüklerden temizlenmesi ve üzerine yepyeni, saf, adil ve lekesiz bir binanın inşa edilmesidir.

burda sanırım bir mezhebe çamur atılmaya çalışılıyor.

Bugünkü Taliban, genel olarak 1960 yılı ve sonrası doğumluların oluşturduğu bir jenerasyondur ve hareket içinde çok az sayıda kişi 40 yaşının üzerindedir. Bunlardan bir kısmı medrese eğitimlerini Afganistan?da almışlar ve cihat başlayınca mücadeleye dahil olmuşlardır. Bir kısmı da eğitimlerini Kuzey Pakistan?da mülteci kamplarındaki medreselerde almışlardır. Dayanılmaz sıcaklıkta, çok az suyun bulunduğu ve fakirliğin hat safhada yaşandığı sert bir ortamı tecrübe ederek hayatlarının baharını yaşayan bu gençler, iç savaş dolayısıyla Afganistan?daki ağabeylerinin başlattıkları harekete kolayca adapte olmuşlar ve Taliban?ın zaferini sağlamışlardır. Ayrıca Peştun kabilelere mensup Pakistan vatandaşı gençler de hareket içinde yer almış bulunmaktadırlar.

demek hayrettin karaman söylüyor. hemen inanalım o zaman.

İslamiyet?in asırlar öncesi yorumunu esas kabul etmeye, her yeniye tepki göstermeye dayalı dindarlık ve daha çok Peştun örf ve adetlerini dini kuralar haline getirme eğilimi, Taliban?ı karakteristik bir yapıya büründürmekte ve modern hayatın meydan okuması karşısında çaresiz bırakmaktadır.

TALİBAN ZİHNİYETİ NEDİR?

Zahiri metincilik temel olunca, rasyonel düşünce ortadan kalkmaktadır. Umumi menfaatler, maslahatlar ve imaj bütünüyle göz ardı edilmektedir. Artık Hanefi mezhebinin sadece adı ve kitapları vardır. Mezhebin usulü bir değer ifade etmez. Örneğin kadınlara İslam adına çalışma yasağı getiren Taliban, savaştan sonra dul kalan 400.000 Afganlı kadının halihazırdaki durumunu ve istikbalini düşünmez. Sağlık kurumlarında doktor ve hemşire, okullarda bayan öğretmen yokluğundan dolayı yaşanacak sorunları hiç aklına getirmez. Yine Taliban, Bamyan?da yaklaşık 1500 yıllık tarihi Buda heykellerini yıkarken, Budistlerin yaşadığı ülkelerde ve özellikle Hindistan?da bulunan Müslüman azınlığın karşılaşacakları risk ve tehlikeleri göz önüne almaz. Taliban için geçerli olan, saygın alimlerinin verdikleri karardır. Bu arada?Onların Allah?ı bırakıp taptıklarına sövmeyin; sonra, onlar da bilmeyerek Allah?a söverler? (el-En?am: 108) ayeti görmezlikten gelinir.

Ali Bulaç

Taliban zihniyeti, klasik mezhebi metinlere bağlı, içtihada yer vermeyen, bu nedenle inanırken ve yaşarken tarihsel, sosyal ve kültürel şartları dışlayan dar bakışlı bir çeşit dini metinciliği temsil etmektedir.

Bundan birkaç sene önce Taliban uleması, Sudanlı Hasan Turabi ile de ciddi bir polemiğe girmiş, sonunda Turabi'nin 'küfrü'ne karar vermişti. Öne sürdükleri gerekçe, hadis ilmiyle uğraşanların pek yakından bildiği ünlü "sinek hadisi"dir. Peygamber Efendimiz 'den rivayet edilen bir hadise göre, "Eğer yemeğe sinek bir kanadıyla düşerse, hemen sineği öbür kanadıyla da yemeğe batırmak lazım." Hadis yorumcuları sinekteki iki kanattan birinde zehir, diğerinde panzehir olduğunu söylerler. Hasan Turabi, bu yorumun herhangi bir gerçeklik temeline dayanmadığını, dolayısıyla bu hadisin uydurma olduğunu söyleyince kıyamet koptu.

Güncell...

Buradan hareketle Taliban'ın kaskatı bir 'fundemantalist hareket' olduğunu söyleyenler var. Gerçekte ise Taliban, köklere ve asıl sahih kaynaklara dönüşü savunan hiçbir İslamcı akımla aynı görüşte değil. Fundamentalizm, sadece "Kur' an'ı esas alan, bu arada sünneti, sahabe içtihadını ve tarihsel mirası reddedenler" için kullanılabilir bunlar Türkiye dahil birçok ülkede resmi çevreler tarafından destek görüyor olsalar bile, hakikatte İslam dünyasında marjinal bir gruptur.

BİR İNANÇ VE İMAJ SORUNU OLARAK İSLAM? IN?TALİBAN?CASI

Kasım-2001

Taliban mensupları, Sünnidirler ve Hanefi mezhebine tabidirler. Hanefilik, Taliban olmanın ayrılmaz bir vasfıdır. On veya on iki yıl süren medrese tahsilinde Taliban, fıkıhtan klasik mantığa kadar bir dizi ilim tahsil eder. Akaid ve fıkıhta klasik Hanefi eserleri tahsil edilir. Bu öğretim, okuma ve gerekirse ezberleme biçiminde tamamlanır.

bak diğerlerini de merak ettim. :) mesela mustafa islamoğluysa hemen inanalım. :)) acaba ne gibi objektif açıklamalar yapmış merek ettim :)

Taliban Hareketi Sünni ve Hanefi'dir. Mesela Taliban'ın Buda heykellerini kırma olayında dini dayanağı Hanefi mezhebi üzerine verilmiş taklidi fetvalardır. Zamanımızdan yüzlerce yıl önce Hanefi mezhebinin müctehidleri ve müçtehid olmayan fıkıhçıları belli konularda içtihad yapmış ve fetvalar vermişlerdir. Taklidi fetva bunları tekrarlamak demektir. Kuran'a ve sünnete dayanarak, içinde bulunduğunuz şart ve ihtiyaçları göz önüne alarak İslami hüküm çıkarmıyorsunuz ama başka şartlarda verilmiş hükümleri sorgulamadan tekrarlıyorsunuz ve uyguluyorsunuz. Buna Taklid yoluyla fetva deniyor. Taliban'ın yaptıklarının tamamını kadim fıkıh kitaplarında bulabilirsiniz.

TALİBAN HAREKETİ

Modern İslamcılığın en önemli fikri ve siyasi akımı olan Cemaat-i İslami'nin bugün Afganistan savaşına karşı çıkması, onun Taliban'la fikri ve siyasi akrabalığına delil teşkil etmez.

Taliban?ın vazifesi şehir ve köylerdeki camilerde 5 vakit ezan okuyup, namazları kıldırmaktan ibaret değildir. Önemli dini, sosyal ve kültürel sorumluluğu olan bir toplumsal sınıf olarak Taliban, Afganistan tarihinde kendisinden sık sık söz ettirmiştir.

peki o zaman hanefi mezhebinin kaideleri hangi kaynaklardan çıkarılmıştır. kuran müslümanı.

Taliban?ın dini zihniyetinin görüntüsü, iş başına geldikleri tarihten günümüze kadar devam eden bir dizi yasakta belirmektedir. Mahremleri olmadan kadınların sokağa çıkma yasağı yine Taliban zihniyetinin göstergesidir. Dışarı çıkan kadınlar yerel bir Afgan kıyafeti olan?burka? giymek zorundadır. Vücudu tepeden tırnağa bol bir şekilde örten burka, yüzü de ızgara şeklindeki bir maskeyle kapatmaktadır. Aynı zihniyetin bir gereği olarak, kadın memur ve işçi çalıştırılması da yasaklanmıştır. Yasağın kapsamı hastanelerde çalışan doktor ve hemşireleri de içine almış, kız okulları tümden kapatılmıştır.

arkadaşım sen yaz kimler yazmış ona bakayım bi

gelenekselleşmişmiş bak yaaa.

Körü körüne metincilik, daha çağdaş hükümler çıkarma hususunda bütün kapıları Taliban?a kapamaktadır.

dünayyayı okuyamayan bu topluluk hanefi kiatbını okusa ne fayda okumasa ne fayda..

Taliban'ın fikri beslenme kaynakları nelerdir? Taliban'ı hangi fikri, tarihsel ve sosyal şartlar ortaya çıkardı? Bu hareketin kaynakları arasında Ebu'l-A'la Mevdudi ve Seyyid Kutup'u gösterenler ya kasıtlı davranıyorlar ya da bilgisizce bu bağlantıları kuruyorlar.

Kavramları ve tanımları yerli yerinde kullanacak olursak, dememiz gereken şu ki, Taliban bir "fundamentalist hareket" olmadığı gibi "radikal bir hareket" de değildir.

Şiddetli çatışmalar sonucu ülkenin %85?i Taliban hareketinin denetimine geçmiştir. Son olarak, Eylül 1996?da başkent Kabil?i ele geçiren Taliban, Afganistan İslam Emirliği adında yeni devletlerini ilan etmiştir.

her fikrin, yolun metodun bir laightı ve bir aşırı ucu bulunur.. şimdi sen osmanlıda bunca mükemmel uygulanmış bir mezhep anlayışı varken osmanlıda mezhep deyince kadızadeleri anlarsan sana gülerler.. aynı şekilde sultanlara bile hükmeden bir şeyhülislamlık müessesesinden sadece m. sabriyi anlarsan cehaletini sergilemiş olursun.. haddi zatında m. sabrilerin doğruları senin yolundan binn kat üstündür.. senin peşlerine takıldığın ve 2 sayfalık yazsından 61 hatalar çıkan üstadlarından bin kat ehvendir:)

Müzik, kadın sesi ve kadının sivil ve kamusal hayatıyla ilgili görüşlerinin tamamı Afganistan'ın binlerce yıllık tarihi ve sosyal geleneklerine ve tabii ki bunlarla örtüşen 11. yüzyıl fıkıh telakkilerine dayanır.

Daha önceki bir çalışmamızda ( Bkz. Kutsala, Tarihe ve Hayata Dönüş, 1985, İst, s. 271 vd.) İslam dünyasında modernliğe karşı üç ana tutum olduğunu söylemiştik: "Teslimiyetçi tutum", "Retçi tutum" ve "Aşmacı tutum".

Taliban'ın geleneğe yüklediği, mutlak anlam onu herkese karşı katı ve dışlayıcı tutuma itmiştir; bu yüzden onlara göre 'Taliban dışındaki bütün İslami grup ve akımlar' gayr-i meşrudur. Afganistan'da binbir meşakkatle faaliyet gösteren Türk okullarını kapattığında, gerekçe olarak bu formdaki Müslümanlığın en hafif deyimiyle "bir sapma" olduğunu, toplumun saf geleneğini bozma potansiyeline sahip bulunduğunu söylemiştir.

Doğrudan Kur'an ve Sünnet'i esas alarak bugüne ilişkin sorunlara çözüm bulmaya çalışan, bu çabayı gösterirken modern zihnin kavramsal çerçevesine başvurmaktan çekinmeyen ve bütün bunların yanında "dirayet tefsiri" yazan Mevdudi ve Seyyid Kutup nasıl olur da Taliban'la aynı kefeye konulur? Ki bu iki zat ve onların kulvarında çok sayıda Müslüman bilgin ve fikir adamı en başta "mezhepsiz" olmakla suçlanmışlardır.

yazıya gelirsek:"Taliban zihniyeti, klasik mezhebi metinlere bağlı, içtihada yer vermeyen, bu nedenle inanırken ve yaşarken tarihsel, sosyal ve kültürel şartları dışlayan dar bakışlı bir çeşit dini metinciliği temsil etmektedir."

Beş yıllık Taliban tecrübesinin bize öğrettiği ilk önemli ders şudur: Modern dünyayı monolotik bir zihin yapısı içinde algılayıp kökten reddetmek objeler dünyası ve toplumsal fenomenlerin baskısı dolayısıyla mümkün değildir.

Söz konusu olumsuz şartlara rağmen, doğru ve olumlu dini zihniyetin muhafazası, yaşanması ve geliştirilmesi zor da olsa mümkündür. Bu imkanı sağlayacak yol ise çağdaş hayatın siyasi, içtimai, iktisadi ve kültürel meselelerini gerektiğinde gelenekle buluşturarak modern metot ve tekniklerle öğrencilerin önüne koyabilecek bir eğitim sistemidir.

taliban zihniyeti hanefiliğin uygulanması değil siyasi, baskıcı bir idare dayatılmasıdır..

Yine yanlış bir biçimde yaftalama yapıyorsun bugüne kadar gelen hanefi mezhebinin İmam-ı azamla pek fazla ilişkisi kalmamış talibanın ortaya çıkmasının sebebi hanefi fıkhının yüzyıllar içinde gelenekselleşmesidir bunu yukarıda ilahiyatçı prof Hayrettin Karaman bile söylüyor...

Taliban'ın Necd bölgesinin katı şartlarında formüle edilmiş Selefiliğin bir versiyonuyla uyuşma halinde olması, kırın ve özü kaybolmuş geleneğin formuna olan bağlılığına işaret eder. Ahmet ibn Hanbel ve İbn Teymiye üzerinden günümüze gelen asıl büyük Selefi düşünce mirasını tam olarak temsil etmez. Çünkü bu iki alimin epistemolojik görüşü, bid'at ve hurafeye karışmış geleneksel unsurların ayıklanarak, ilk iki kaynağa dönüşü esas alır.

Ama modernliğe karşı dini yedeğine almış bulunan geleneksel retçilik, bütün bir ülkenin iktidar yapısını dönüştürmeye kalkıştığında, işte o zaman objeler dünyasının ve toplumsal fenomenlerin ağır baskılarıyla yüz yüze gelir. Geleneğin kendi başına modernliğe karşı durduğu, zaman içinde kalıcı bir direnç gösterdiği görülmemiştir. Bu açıdan Taliban rejiminin İslami referanslarına ve dini söylemlerine rağmen uzun süre ayakta durması, hele iddia edildiği gibi çevre ülkelere 'model ihracı' teşebbüsünde bulunması mümkün değildi.

İlim yoksa böyle olur. Bizde de öyle değil mi. Oyuna gelenlere bi bakın ne görürsünüz. İlimden neyi kasdettiğimi anlamışsınızdır umarım. Kitaba uygun bilgi.

Teslimiyetçi tutum, sadece politik, askeri ve ekonomik bakımdan değil, sosyal ve kültürel bakımdan da modern dünyanın gerisinde ve kenarında durmayı peşinen kabul eder. Kendinde herhangi bir üretim gücü bulmadığı için tek iticidir. Modern dünyanın aktif merkezlerinde üretilen iktisadi, teknolojik, sosyal ve kültürel yapıları olduğu gibi alır ve kendine düşen pay oranında tüketmekle yetinir. Halihazırda İslam dünyasının genelinde, özellikle Batıcı ve Batılaştırıcı seçkinlerin elinde tuttuğu iktidar yapılarında bu tutum benimsenmiştir. Teslimiyetçi tutum, sadece resmi toplumla sınırlı değildir, mevcut iktidar yapıları tarafından bütün bir topluma emredici politikalar ve taşıyıcı araçlar, kurumlar yoluyla da taşınmakta ve empoze edilmektedir.

Bu yöndeki örnekleri çoğaltmak mümkün.

Kaynak:Hayrettin Karaman

Müslümanlar, yine Müslümanlar tarafından yapıcı bir biçimde uyarılmalıdır. Karşı taraf buna belli ölçüde hazır gözükmektedir. Modern ulaşım ve iletişim imkanları, nasihat ve ikazın rahatlıkla yapılacağı ortamı artık yaratmıştır. Dünya ise birbirlerinden çok uzak Müslümanları bile kolayca diyaloğa geçirecek ölçütte küçülmüş sayılabilir.

19. yüzyılın ikinci yarısından bu yana meşru çizgide "tecdit, ihya ve ıslahat" iddiaları olan İslamcıların fikri ve siyasi görüşlerini dayandırdıkları üç ana nokta var: Bunlar da Kur'an'a ve sünnete dönüş; içtihat kapısının açılması; ve cihat ruhunun uyandırılmasıdır.

SONUÇ VE ÖNERİLER

Retçi tutum dolayısıyla vuku bulan bütün olaylar ve ortaya çıkan büyük travmalar sadece bu tutuma sahip yapıları tahrip etmekle kalmıyor, modern dünya ile yüzleşmekten yana olan, İslami mirası "tecdit, ihya ve ıslah" yoluyla yeniden yaşanabilir kılma iddiasıyla ortaya çıkan diğer bütün akımları da derinden etkiliyor. Taliban tecrübesinin İslami bakımdan en büyük hatası, kendine özgü bir zihniyet çerçevesinde teşekkül ederken, bu dar çerçevenin dışında kalan namütenahi "mubah alanları" da haram ve yasak kapsamı içine sokmasıdır.

Ezan okunduğunda polisler, çoğu zaman sopa kullanarak halkı camiye doğru yönlendirmekte, cemaate gitmediği tespit edilen esnafın işyeri birkaç gün kapatma cezasına çarptırılmaktadır.

Mevdudi gibi 20. yüzyılın en büyük fikir ve ilim adamları arasında yer alan Müslüman bir şahsiyete ilişkin görüşleri bu olan Taliban'ın öğrenim zincirini Batı türü kurumlarda yapmış olan ve İslam'la ilgisinden önce sosyolog formasyonuyla öne çıkan Seyyid Kutup'u kabul edilebilir bir kaynak kabul etmesi zaten düşünülemez.

Erkekler de yasaktan kurtulamamış, sakal bırakmak mecburi hale getirilmiştir. Alından sarkar şekilde uzamış saçlara da müsaade edilmemektedir. Gerekçesini, uzun saçların namazda alın ile yer arasında kalmasının, şeytanın Allah ile insan arasına girmesine benzemesi olarak açıklamışlardır. Devlet memurlarına ve öğrencilere sarık giyme mecburiyeti konulmuş, çocukların güvercin beslemeleri, uçurtma uçurtmaları, satranç ve misket oynamaları yasaklanmıştır. Kağıttan yapılan çanta ve tuvalet kağıdının satışı ve kullanımı, eski Kur? an sayfalarından geriye dönüşle kazanılan kağıtlardan imal edilebileceği şüphesiyle piyasadan kaldırılmıştır. Üzerinde veya kutusunda insan veya hayvan resmi bulunan tüm ürünlerin sergisi ve satışı yasaklanmıştır.

Zaman gazetesi

ayrıca tarihte sadece sünni henefi olan sadece taliban yok.

İngiliz sömürgeciliğine karşı geliştirilmiş eğitim tarzı ilk önce Hindistan?da 1866?da Diyobendi Darululumu olarak tesis edilmiştir. Okuldan ekole dönüşen Diyobendi geleneğinde önemle üzerinde durulan husus, İslamiyet?in bütün yabancı unsurlardan arındırılması meselesidir. Bu arındırma modernist bir tarzda olmamış aksine zamana bağlı değişikliklere önem verilmeyip asli kaynaklara dönüş çabası olarak vurgulanmak istenmiştir. Özet olarak Diyobendilik, Hanefilik bağlamında mezhepçilik, tasavvuf ve bu iki unsuru koruma adına dini muhafazakarlık sacayağı üzerinde kendini ifade eder.

Taliban, Kur'an ve sünnetin yeni bir okumaya tabi tutulması ve içtihat yapılması gibi fikirlere son derece yabancıdır. Taliban'a göre, Emeviler'in son dönemleri ve Abbasiler'in orta zamanlarında teşekkül etmiş bulunan ilmi miras yeterlidir. Bir şey ne kadar eskiyse o kadar değerlidir; hatta elle yazılmış bir kitap matbaada basılmış bir nüshadan daha hayırlıdır. Taliban'ın İslam'a ilişkin belki de tek, sabit ve değişmez beslenme kaynağı, bundan yüzyıllarca önce ve İslam'ın görkemli zamanlarında Hindistan'da kurulmuş bulunan medrese geleneği ve bu gelenek yoluyla bugüne olduğu gibi nakledilen bilgilerdir.

Taliban hareketinin ortaya çıkışı bir savaş lordunun bu tür bir icraatının ardından gerçekleşmiştir. 1994 yılında bir komutanın iki kız öğrenciyi kaçırmasıyla aileler medrese sorumlusu molladan yardım isterler. Molla elli üç öğrencisiyle komutanın karargahına baskın yapıp kızları kurtarır. Komutan ve adamlarını ise asarak idam eder. BBC kanalıyla dünyaya da akseden bu hadise Taliban hareketinin başlangıcı kabul edilmiştir.

Kıymetini bilip vatanımıza dört elle sarılalım.

taliban hareketinde sorumlu klasik metinler olsaydı aynı klasik metinleri okuyan biz anadolu insanının geçmişten günümüze hep müsamaha ve tolerans ufuklu yorumlar çıkardığımızı nereye koyacaksın?metinlerde değil zihinlerde problem..

Türkiyedeki hanefilik Osmanlının son dönemiyle Cumhuriyetin kuruluşu zamanında kendini yeniden yapılandırmıştır (2. Mahmut ve daha sonra Diyanet ve İlahiyat fakületeleri ile) ama Pakistan veya Afganistandaki mezhebi yanlışlık burada olmaz diye kaide yok Osmanlı Kadızadelilerin belasından zar zor kurtulmadımı?Cumhuriyet kurulurken Mustafa sabri efendilerden çekmedimi?Bunlar hangi kültürden mezhebi ortamdan yetişdiler?

o zaman bunlar hanefi mezhebi arkasına saklanıyor.

Bir sinema, oldukça dramatik, içler acısı, yürek burkan... Seyrettiğimde kanımın donduğunu hissettim, üzüldüm demek duygularımın belkide sadece başlangıcı ve en hafif şekilde izah edilişi olabilir... Küçücük bir kız çocuğunun hayatının hiç edildiği bir filmdi... Orda yaşayanlardan sadece biriydi, hatırlamak dahi istemiyorum, umarım böyle değildir... Umarımmm... Umarım...

Taliban için kurtarıcı fikir Sünnilik ve Sünniliğin Hanefi versiyonudur. Eğer Roger Garaudy'nin tanımsal çerçevesini kullanmak gerekirse, bu özelliği dolayısıyla Taliban'a "entegrist hareket" denebilir ancak. Çünkü entegrizmin belirgin özelliği geçmişin üzerine kapanmak ve geçmişte olan ne varsa bugüne taşımaya çalışmaktır.

İslami adalet diyerek, İslamiyeti kendi halkına zehir eden, ayrıca doğru İslami imajı bozarak?İslam eşittir hoşgörüsüzlük? denklemine ve dolayısıyla İslam karşıtı söyleme güç veren Taliban?ın uyarılması, doğru çizgiye çekilmesi Müslüman alim, aydın ve entelektüellerin önemli bir görevi olmalıdır.

İslam Hukuku Prof. Hayrettin Karamandan kısa bir alıntı...

Taliban acı verici bir tecrübe oldu; ama belki de bunun yaşanması gerekirdi. Çünkü başka şekilde modern dünyayı yeterince ciddiye almayan Müslümanlar, bu dünyanın içinde kalarak onu daha adil, özgür ve insan yüzlü bir şekle dönüştürmek üzere "aşkın olan"ın yeniden nasıl tarihe ve hayata dahil edileceğini uzun uzadıya düşünmeyeceklerdi.

Dostlarım,

Bir sürü yerden koysam bilgi sanki inanıcaksın:))İşine gelmezki:))

Dışlamacı dini inanç ve tutuma sahip olan Taliban, tedris ettikleri dışlamacı mezhebi literatürün ve bölgesel tarihi şartların etkisiyle Şia?ya karşı büyük bir düşmanlık geliştirmiştir.

?Öğrenci? kelimesinin çoğulu olarak kullanılan Taliban, Afganistan ve Pakistan?daki geleneksel medreselerde dini eğitim gören öğrencilere verilen bir isimdir. Medreseler, Afganistan?daki sosyo-dini hayatın vazgeçilmez parçalarıdır.

Ben kaldığım yerden devam ediceğim önce Hayrettinden kısa bölüm ondan sonra bir kişiden daha kısa olucak forumda başka türlü okunmuyor...

Taliban uleması, İslam dininin önemli bir mezhebi olan Şia'ya mensup Müslümanları da "dinden çıkmış" kabul ederler. Taliban ile İran arasındaki ihtilafın bir sebebi siyasi ise, bir sebebi de Taliban ulemasının Şiileri tekfir etmesidir.

Radikal İslam, göçün ve kentin, Taliban kırın ve köyün geleneksel ideolojisidir. Onun için her şey geçmişte tanımlanmış, toplumsal hayatta karşılaşılması muhtemel bütün sorunlara çözümler bulunmuştur. Kurtarıcı formüller eski kitaplarda olduğu gibi bizi bekliyor. Eğer merkezi bir iktidar kurulur ve eski alimlerimizin söyledikleri ve çözüm olarak önerdikleri şeyler -ki bunların çoğu yeni içtihat değil fetvadır- resmi devlet politikası olursa, toplum ıslah olacaktır.

İşin garip tarafı bunu sadece Hayrettin karaman söylemiyor:) Yazısınının devamını koyucağım mezhepler konusnda objektif tahlilleri vardır hayretki hayret yani:)

Oysa Peygamber Efendimiz 'in hadisinde de belirtildiği gibi "Allah'ın hudutları bir koruluk gibi"dir, bellidir. Bunlara tecavüz edilmediği sürece gerisi serbesttir, yani belli yasakların dışında kalan hayatın diğer geniş ve belki de sınırsız alanlarında herkes özgür ve özerk yaşayabilir.