Gülümsedim, cevap vermedim. Kalabalığa seslendim;

insan olmanın gereklerini biraz düşündürebildiysek ne mutlu...

Ağladığımı gören bir kaç kişi susmaktan vazgeçiyor sanki ve ilk defa o sesleri duyuyorum; ?Adamın suçu yok, çocuk birden yola fırladı?. Bu sözleri birkaç kişi daha tekrar edince ve onaylayanlar artınca kolumu bıraktılar, arabama dayanarak zorlukla ayakta durabildim.

kendi ırkını anlayamamak, binlerce canlı organizmayı ve hatta canlı olmayanı, milyonlarca yıl önce Yaradanına kavuşmuş bir dinazorun fosil denilen bulgularını analiz eden bir yazıyı okuyuverdikten hemen sonra belki de, bir insanın zulmune şahit olmak ve bu zulme anlam verememek mesela, ne fena...

Vicdani değerlerden uzak bir insanın anlamı, değeri nedir ki! İnsan, insaniliğini ancak vahye teslimiyetle keşfedebilir. Çünkü vahye teslimiyet, iki ruhun buluşması ve barışması demektir; beden kalıbında bulunan ruhla, Rabbin Kitabında olan ruh? İki ruhun tevhidi veya bileşkesi? Muvahhid ve muttaki insan?

Annemin sözleri aklıma geldi; ?Senin şer zannettiğinde de hayır olabilir!? . Göz yaşlarımı tutmaya çalışmaktan yorulmuştum artık. Hiç ağlamak bu kadar güzel olmamıştı, hiç ağlarken bu kadar mutlu olmamıştım?

Chilton bu gerçeği şu sözleriyle vurgulamıştır: ?Kaybetmeyi, ahlaksız bir kazanca tercih et. İlkinin acısı bir an, ötekinin vicdan azabı ise bir ömür boyu sürer.?

İnsan Nasıl Yücelir?-Ahmet ALEMDAR

insanlara engel olmamalıyız.

Kalabalıkta bir kadın aceleyle?Arayan olursa hastaneye gittiğimi söylersin.? Diye çevresindekiler tembihlerde bulunarak bindi arabaya.

... ve vicdanını duyamayanlar hep "karanlık" içindedir.

İnsanlar ya menfaatlerine göre ya da vicdanlarının sesine göre yaşarlar. İnsani değerleri yaşayan ve yaşatan insanların artması en büyük idealimiz olmalıdır. Kendimiz hırslarımızdan veya bazı psikolojik engellerden dolayı bu ideali yaşatamıyorsak, hiç olmazsa, kalbinin derinliklerinden gelen ilahi sese kulak verip insaniliğini ortaya koyan

görüyoruz.

teşekkürler...

-Suç mahallinden arabanı hareket ettirirsen ceza alırsın.

Psikanalize göre, insanın şuurlu alanının?süper ego? bölgesiyle kesiştiği yerdir vicdan. İnsan kendisini bu alanın değerleri ile teçhiz ettiğinde, çevresiyle uyumu sağlayarak mutluluğu yakalayabilir. Kendisi ve içinde yaşadığı toplum için faydalı çalışmalar yapabilir. ?Hayatta devamlı mutluluk ancak başkaları için yaşamakla elde edilebilir.? diyen Somerset Maugham?a hak vermemek mümkün mü?

Huzur iklimine uzanmak

Epey bekledikten sonra, beyin tomografisinden sonra ameliyata alındığı haberini zorlukla duyabildim. Aile ile sonradan hastaneye koşan akrabalar, hatta tanıdıkları perişan halde ağlaşmaya başlamışlardı. Bu görüntü kötü bir gelişmenin habercisiydi ama gidip soramıyordum. Polis memurundan rica ettim. O da sormaya cesaret edemediği gibi, bu ağlaşmalardan, çocuğun durumunun umduğumuzdan da kötü olduğunu düşünüp, beni koridordan alıp, hastane polis bürosuna götürdü.

- Ameliyat için ne dediler?

Kısa süreli bir şaşkın bakışlardan sonra çocuğu arka koltuğa taşıdılar, annesi de yanına oturdu. Birisi kulağıma eğildi;

Bu gün yine hem dikkatli araba sürmeye çalışıyorum, hem de güzel bir olaya rastlarsam kaçırmayım çabasındayım. Çünkü, iş yerinde yapacağım sunum için moral ihtiyacım var. Moralli, neşeli olmak özgüvenli olmayı sağlıyor. Ki bu da başarının en önemli anahtarı.

Aynı şeyi ''bazı'' insan denen kimseleri izlerken hissedemeyiş ne kötü...

Onca teknolojik iklim, onca uzay seyehati planları ve hatta onca sevgi pompalayan özel günlere rağmen insanlık denen; uyulması, anlaşılması basit kavram neden yerle yeksan?

Bu gelişmeden sonra bakışlar benden çok çocukta yoğunlaştı ama kimse bir şey yapmıyordu. Dizinde de kanama vardı ama ordan geçen biri, ?Başı kanıyor, içten beyin kanaması olabilir, acele hastaneye kaldırılmalı!? deyince ancak kendilerine geldiler. Hemen ambulans için telefon ettiler ama bu saatlerde hastane tarafından gelen trafik çok yoğundu. Oysa hastaneye doğru trafik akışı daha rahattı. Kendimi toparlamaya çalışıp, seslendim;

AHMET ÜNAL ÇAM

? Eğer anlatırsan, demiş bedevi, bu her yere yayılır ve insanlar bir daha çölde muhtaç birini görünce yardım etmezler.

Şaşkınlık içindeydim.

Unutmamak gerekir ki insanlar, kötülüğü, güçlü oldukları için değil, vicdanları zayıf olduğu için yaparlar. Böylece hiçbir suçlu kendi vicdanının mahkemesinde beraat edemez. Hatta bir sihirbaz kavanozuyla ya da hakimin iltimasıyla davayı kazansa bile? İnsanın bu huzursuzluğu, her cenaze görüşünde, ölümü hatırlayışında veya ölümle burun buruna geldiğinde artacaktır:

Bir babanın oğluna söylediği ve tüm çocuklara örnek olacak sözler:

Devesiyle birlikte çölde ilerlemekte olan bir bedevi, dudakları susuzluktan kurumuş bir adama rastlamış. Adam su istemiş. Bedevi, devesinden inip ona su vermiş. Suyu içen adam birden bedeviyi iterek deveye atladığı gibi kaçmaya başlamış.

-Çocuğu arka koltuğa yatırın, ben götüreyim!

Derdimiz deve değil de kötülüğün yayılmaması ve iyilik yapan güzel insanların hayallerinin yok olmaması olsaydı, insanlık olarak şimdiye kadar dünyada çok şeyleri halletmiş olacaktık.

Çevreden koşanlar, bazıları arabamın hemen önüne koşarken, birkaç kişi de kapımı açıp beni dışarı çıkardı. Beni arabamdan çıkaranların yardım için değil, kaçmamam için kolumu sıkıca tuttuklarını anladım. Bunun rüya veya bir gün ortası kabusu olduğunu görmek ve gerçek hayata dönüp, aslında bir şey olmadığını anlayıp rahatlamak istiyorum ama olmuyor işte bitmiyor bu işkence.

İnsanlara karşı ne zorbalığa başvurmalı, ne de ezilip büzülmeliyiz. En etkili yol, hem güçlü hem de vicdanlı olmak, yani insan olduğumuzun bilincine varmaktır.

Ya Kötülük Yayılırsa

Bedevi arkasından bağırmış:

Kolumdan tutanlar beni de arabamın önüne doğru götürdüğünde bunun gerçek olduğunu anlıyorum; Başı kanayan bir çocuk ve içindekiler yerlere saçılmış bir okul çantası?

"Bak oğlum, şunu unutma ki, benim her zaman senin yanında olmam mümkün değil. Yani sana doğru olanı söyleyecek birini her zaman yanında bulamayabilirsin. Ama sana daima doğruyu söyleyen ve sana yol gösteren bir ses var ki, o da senin içindedir. O ses senin vicdanın oğlum. İnsanın içinde iki ses vardır, biri şeytanın sesi, diğeri de vicdanının sesi. İçindeki şeytanın sesi yani kötü ses, seni daima tembelliğe, boş işler yapmaya ve Allah?a karşı gelmeye çağırır. Sakın ona uyma, yoksa zarara uğrarsın. Sen daima vicdanının sesini dinle. Çünkü vicdanın sesi, Allah?ın insana ilhamıdır. Vicdanına uymak, seni daima en güzele, en doğruya, en iyiye ulaştıracaktır."

Dizlerimin bağı çözülüyor, bunu kaçma hamlesi sananlar daha sıkı kavrayıp beni ayağa kaldırıyor. Gözlerimin bir kararıp, bir düzeldiği esnada çocuğun kolundan tutup, oturttuklarını görüyorum. ?Başı kanayan bir çocuk için bu hareket doğru mu caba? düşüncesiyle, ?Allah'ım, çocuk ağlıyor, demek ki yaşıyor! ? düşüncesinin beynimde çarpışmaları gözümden yaşlara yol açıyor.

Merhametin hazzına varmak

Bu tür olaylara rastlamak günümün huzurlu, neşeli geçmesine çok katkı yapıyor. Bazen aynalarda kendimi gülümserken yakalıyorum. Nedenini düşünüyorum, sonra o gün yaşadıklarımı bir filmi geri sarar gibi düşüne düşüne inceliyorum ve sonunda böyle güzel bir olaydan sonra içimde kalan güzellikten neşeli, mutlu olduğumu keşfediyorum.

kulaklarım uğulduyo artık...

-Merak etmeyin, erken değil, çok erken bir teşhise yol açmış bu tomografi. Doktorlar ameliyattan sonra hiç bir etkisinin kalmayacağını söylemişler.

Güle Güle Ağladım

Ama işin fiyaka kısmı hallolunca yüksek egolarımızda, sıra fiiliyata gelince beceriksizlikte sınır tanımaz dahası tanınmaz hale geliveriririz.

İnsaniliğimizi fark edebilmemiz ve sonrasında da bu güzelliğimizi güçlendirebilmemiz için, var olan insanın, var olan diğer insanlarla ve evrenin birbirinden farklı gibi duran unsurları ile bütünlük bilinci içinde ilişkide olması gerekir. Var olan herkes ve her şey, ortak varlığımızın sınırsız imkanlarını barındıran küçük bir parçasıdır. İşte, yaratılmış varlık olarak ortak paydamızın bu genişliğini fark edebilirsek, herkesin hakkına saygı gösteren bir adalet anlayışına sahip ve merhametli bir insan olmanın hazzına varabiliriz. Belki de yapmamız gereken tek şey, deniz seviyesinden deryalara doğru uzaklaşabilmek.

Genel olarak insanlar ya menfaatlerine göre ya da vicdanlarının sesine göre yaşarlar. İnsani değerleri yaşayan ve yaşatan insanların artması, en büyük idealimiz olmalıdır.

Adam yanında başka bir polisle bana doğru yaklaştı. O polisin gözle işaret vermesiyle, beni korumaya çalışan polis kenara çekildi. Ayağa kalktım, çocuğun babası karşımdaydı işte. Kaderime razı, boynumu büktüm. Dayanamayıp bir yumruk atacağını tahmin ediyordum. Bana doğru bir adım daha atınca, gayri ihtiyari gözlerimi yumdum.

Islanmış yanaklarını yanaklarımda hissettim. Bana sarılmıştı. Bir şeyler söylemek istedi ama konuşamadı. Bunun üzerine polisin sesini duydum;

Annem, her işinde Allah?a sığın. Senin şer zannettiğinde de bir hayır olabilir, dua et? derdi her zaman. Ama düşünüyorum düşünüyorum, bulamıyorum. Sadece daha kötü bir netice karşıma çıkmadığına, çocuğun şu anda iyi göründüğüne şükrediyorum. İnşallah iç kanama da yoksa, işte asıl o zaman rahatlayacağım.

Dünya lezzetlerinin çekici, caydırıcı, baştan çıkarıcı etkilerinden sıyrıldıkça, vahyin manyetik alanında vicdanımızın sonsuz güzellikteki açılımlarını gerçekleştirmiş olacağız. Dünya merkezli bir bakış açısından kurtulup, ahiret merkezli bir yaşam tercihimizde netleşme oranında, yeryüzünde insanlığın barışa ermesinde katkımız ve hareket gücümüz artmış olacaktır.

Bu isteği tuhaf bulan hırsız, biraz duraklayıp nedenini sormuş.

?Farkındalık? der psikologlar. Neyin farkındalığı? İnsanın kendi?ben?ini, bir başka ifadeyle zatiyetini keşfetmesinden bahsederiz. Farkındalığın belki de ilk basamağı bu. Diğer basamaklara adım atarak sonsuzluk merdiveninde sürekli olarak yükselebilmek, vicdanımızın sarsılmaz karakteriyle mümkündür.

? Tamam deveyi al git ama senden bir ricam var. Sakın bu olayı kimseye anlatma!

Doğum anından bir kaç dakika sonra yavruladığı yumurtalardan bir kaçını midesini indiren bir yılanı izlerken spikerin durumu zoolojik açıdan izah edişi bende bir sakinlik uyandırabilmiştir, Yaradan' ın buna müsaade etmesinde bir sebep olduğunu ve bu sebebinde bilimsel bir açıklamaya dönüştüğüne şahit olmak keyif bile verebilir belki de, anlayabildim diyebilmek adına...

İnsan bütünü gözlemlediği, hissettiği, düşündüğü bir şey değildir. Çünkü bu özellikler bir ikiliği, yani hem ben?i hem de ben olmayan başka bir şeyi gerektirir. Oysa Mutlak Olan Yüce Varlığın Benlik Bilinci?ne varmak ve bu Aşkın Benlik?in var olan her şeyde tezahür ettiğini, hem fiziki içkinlikle hem de metafiziksel derinlikle algılamak, insanın?farkındalık?a ulaşması anlamına gelir.

Elbette dünyevi hissiyatlara esir olmadan, kendini sadece bir yaratılan olarak görebilip, bu sınırlar içinde çevreye ve meselelere uyum gösteren kişiler mevcut ve belki de çoğunlukta, çok şükür...

?Ve ölüm konuğum olduğu zaman / Duyduğum vicdanın ayak sesidir.? (Akif İnan, Hicret, s. 40-41)

?Hoş sadadan hoş akis gelir; kem sadadan kem akis gelir.? şeklindeki atasözümüzü hatırlayalım. Vicdanı gelişmiş insan etrafına hoş kokular yayar. Toplum tarafından vicdansız diye adlandırılan yani insanilikten uzak insan ise iğrenilecek pis kokular yayar. Tabii ki kötü kokudan herkes rahatsızlık duyar ama iyi kokuyu herkes fark edebilir mi? Cenap Şehabettin?in, ?İyiliği, yalnız iyiler anlar; kötülüğü herkes.? sözü bu noktada değer

Onlar hazmededursun, ben zorluk çekiyorum izlerken insan müsveddelerini, iki kol, iki bacağa dikilebilmiş kılıklar içindeki meziyetsiz, vicdansız vücutların sinsi ve kıvrak hallerini...

kazanmaktadır.

?Ben de böyle olur muyum? Kaba, bencil davranışlara geçer miyim? sorularıyla bir süre rahatsız olmuştum aslında ama sonra farkına varmadan yaptığım hareketleri tarttığımda rahatladım. Yolda gördüğüm bir kaplumbağa için arabayı durdurup, yolun sonuna geçirdim. Sonra dönüp, yola çıktıktan sonra fark ettim bencilce davranmadığımı. ?Demek ki her direksiyon başına geçende kişilik değişikliği olmuyormuş? diye sevindim. Bundan sonra trafikteki iyi insanları, kibarları, bencillikten uzakları gözlemler oldum. Meğerse benciller daha çok göze battığı için çok zannediliyormuş. O kadar çok efendice araba kullananlar var ki, sessizce, dikkat çekmeden. Bazen yavaşlayan bir araba görüyorum, ?Trafik lambası filan da yok, niye yavaşladı? diye bir bakıyorum, yaşlı bir teyze o şoföre el sallayarak teşekkür edip, yorgun adımlarla yoldan geçiyor. Başka birinde bakıyorum, önümdeki araba sağ sinyali yakıyor, ?Hayırdır, sol şerit bomboş niye kenara yanaşıyor? diyorum. Sonra fark ediyorum ki, epey geriden gelen ambulansın ışığını görmüş, gecikmeden sol şeridi boşaltmaya çalışıyor.

Direksiyon başına geçenlerin, gerçekten de bir tür değişime uğradığını gördüm. Benzetmek belki abes olacak ama yaya iken sakin, mülayim denecek sessizlikte, engin bir hoşgörü içerisinde olan insanlar, direksiyon başında kuzu postundan kurtulmuş kurt gibi, hatta aslan gibi oluveriyor.

-alıntı-

İnsani vasıflara haiz olmak dileğim değil, serde zaten var, Allah' ın bizlere hediyesidir, ama dileğim bunları günlük hayatın içindeki tüm fiiliyata sunabilmesidir tüm insanların...

rica ederim.

Bu düşünceler içindeyken, her şey bir saat gibi tıkır tıkır güzelliklere doğru yol alıyor gibiyken, ihtimalinden bile korktuğum, aklımın ucundan bile geçmesini engellediğim bir olay oluverdi. Önce bir çarpma sesi, uzun süredir içimde birikmiş korkuyla refleksleri birikmiş bir ani fren ve ben de şok.

Tüm canlılar içinde sevmeyi, düşünmeyi bilen varlıktır insan deriz; biz farklıyız tüm yaratılanlardan diye kendimizi ayırırız, itina ile...

İşte insan olmanın mahiyeti ve hedefi budur: Ruh?a ruh katmak, yani Allah?ın boyası ile boyanmak; ahlakı ile ahlaklanmak; beden ve ten çamurundan huzur ve huşu iklimine uzanmak? Ruhsal sorunların, düşünsel çoraklığın, sosyal çürümelerin ve siyasal kirlenmelerin temelinde bu Ruh?tan ve Kur?an?dan kopuşun yattığını

Anlam veremeyiş,

Koşarak gelen kadının gözündeki yaşlar ve acı feryadı annesi olduğunun habercisiydi sanki. Çocuğuna sarılırken bana bakışındaki nefreti bana göndermeyi de unutmamıştı. Allah?tan çevredeki insaflı insanlar onun yanında da yüksek sesle suçsuz olduğumu söylediler. Bunun üzerine kadıncağız benden bakışlarını çekti.

-Komşuları veya tanıdığı bir kişi daha bizle gelsin.

İnsanın insaniliğini ortaya çıkaran ve onu yücelten temel faktörlerin başında vicdan gelir. Vicdan insanın insaflı olmasını sağlar. İnsaflı olan kişi ise her şeye adaletle yaklaşır, yani her şeyin hakkını vermeye çalışır. İnsan, insan olduğunu haddini bilince fark etmeye başlar ve böylece insani olmanın sağlam zemini üzerinden gökyüzüne doğru sevinçle yükselir.

Hastanenin aciline çocuğu teslim ettik. Sonrasında polisler ifademi almak için tuttular ama çekip gitmek zaten uygun olmazdı. Çocuğun babası da yanıma geldi, öfkeli, öldürmek isteğinin aşikar olduğu bakışlar filan zaman zaman devam etti. Polis gözlemi altında koridorda bekledim.

Yıkılmıştım işte. Durumunu bir türlü öğrenemiyordum. Sonunda çocuğun babasının polis merkezine doğru geldiğini gördüm. Suç bende olmasa da bu babasına ne ifade edecekti ki?

Adam, bana bir an boş gözlerle bakıp, diğer memurlara doğru yürüdü. Ağlamaktan kızarmış gözlerini görmem için bu bakış yeterliydi.

Sözüm elbette onlara değil, sözümün insan olduğu bilincini yitirenlere, doğada en vahşi canlıdan bile marjinal davranabilenlere yani en kötüsü bunu doğadaki tek düşünen varlık sıfatına sığdıra sığdıra, hazmede hazmede yapabilenlere...

İlerdeki masa başında bazı evrakları imzaladığını gördüm. İster istemez içimde bir huzursuzluk oldu. Sanırım şikayet dilekçesini imzalıyordu. Şikayetten sonra, çocuğu hastaneye getirmek için bile olsa, arabamı olay yerinden hareket ettirmem de cezamı artıracaktı.

İnsan, zekası ve duygusal tarafı sayesinde doğada bir çok şeye hükmetmeye devam ettiredursun, kendiyle ilgili basit durumları, süreçleri bir türlü insana yakışır bir bir şekilde çözümleyemez.

-Beyefendi, sizden şikayetçi olmayacağına dair evrak imzaladı. Bu kaza sayesinde çekilen beyin tomografisinde, gecikilse ölümcül olabilecek bir tümör ortaya çıkmış.

Başımı öne eğdim, kaderime razı beklemeye başladım. Çocuğun babasının geldiğini fark eden tecrübeli bir polis memuru, öylesine ayağa kalkmış gibi gelip, önüme dikildi. Beni bir saldırıdan korumaya çalıştığını anladım.