Aman Allah!..

İlk ayette hükmün ölçtüğünüz zaman ifadesi ile kayıtlanması, eksik ölçmenin bir şey satma; yani menfaat ilişkisi sırasında oluşundandır. Satın alma sırasında bunu belirtmeye ihtiyaç yoktur. Nitekim bir ayet-i kerimede: ?Yazıklar olsun ölçü ve tartıya hile karıştıranlara! Onlar insanlardan bir şey aldıklarında tastamam ölçerek alırlar. Satarken ise eksik ölçüp tartarlar. Onlar büyük bir günde hesap vermek için diriltileceklerini hiç mi akıllarına getirmezler? O öyle bir gündür ki insanlar, alemlerin Rabbının katında divan duracaklardır.?5

İmam-ı Azam ve Mecusi

Kul hakkının kapsamının genişliği sebebiyle Peygamberimiz bu konuda duyarlılık göstermiş ve vefat hastalığı sırasında mescide çıkıp minberden nasihatler ettikten sonra halka hitaben: ?Kimin ben de bir hakkı varsa, altın ve gümüşün bir işe yaramadığı günde, benden isteyeceğine şimdi çıkıp istesin?10 buyurmuştur.

Allahin affi sinirsizdir ve Allah iki konu haric butun gunahlarda insanlari affedebilirim diye soz vermistir. Bunlar Allaha ortak kosmak ve kul hakkidir.

Yarın evinize, arabanıza bomba koyup, sonra da sizi bu yüzden tutuklarlarsa hiç karışmam!..

Kul hakkı yutanlara zehir ve dahi zıkkım olsun!..

Günümüz Türkiye'sinde; kul hakkını yutanlara arka çıkmak da adetten sayılmaya başlandı. Hem de ne biçim?.. "Onlara en çok kim arka çıkıyor?" dersiniz. Düşünün bakalım?..

Tevbe ve istiğfarda kul hakkına taalluk eden günahın mutlaka hak sahibiyle helalleşmek suretiyle gerçekleşeceği kaydı, kul hakkının tevbe ve istiğfar ile giderilemeyeceği gerçeğini ve önemini anlatmaktadır. Burada şu ilkeyi göz önünde bulundurmak gerekir: ?Affetmek büyüklük, başkasının hakkını zayi etmek ise zulümdür.? Allah Teala azamet ve kibriyasına yakışır bir biçimde kulunun kendisine taalluk eden haklarını bağışlar, ama huzuruna bir başkasının hakkıyla gelen kimseyi ise -hak sahibinin hakkını zayi etmemek için- bağışlamaz. Kur?an-ı Kerim?deki: ?Kim zerre miktarı şer işlerse onun karşılığını görür?9 ayeti kul hakkına taalluk eden günahları kapsamaktadır.

Ol ekabir değil kul hakkını, kurban parasını bile yuttu.. Biline!

Kese doldurmak diye bunlara denir.

Aslında dünya hayatındaki sosyal münasebetlerin hepsi ticarete benzer. Nasıl ki insanlar ticarette alırken ve satarken kazanmak hırsıyla birtakım yanlışlara kapılıp hak ve adalet terazisini tam olarak kullanmakta zorlanırlarsa, aynı şekilde beşeri münasebetlerde de çıkarlarına aid hususlarda kendilerini sürekli haklı görüp baskı kurarak karşısındakinin hukukunu görmezden gelmek gibi yanlışlar yapmaktadır.

Öte yandan PKK eşkıyası serbest bırakılıyor.. BDP Milletvekilleri de açıkca halkı isyana teşvik ediyor.. Meclis kürsüsünden kanunlara aykırı beyanda bulunuyorlar.. Barzani ve APO popüler kişiden sayıldı.

Kul hakkı konusundaki duyarlılıklar dünyevi hayattaki huzuru sağladığı gibi ahiret mutluluğunun da teminatıdır. Nitekim eliyle, diliyle, gözüyle ve sözüyle başkalarını incitmenin kul hakkına taalluk ettiğini bilen; eline, diline, gözüne ve gönlüne sahip olur. Toplum hayatında her türlü imkanı başkalarını rahatsız etmeden kullanabilme becerisi bu duyarlılığı kazanmaya bağlıdır. Çünkü başkalarını rahatsız etme endişesi taşımayan; yaptıklarının başkalarını inciteceğini düşünmeyen kimse, kolaylıkla kul hakkına giriverir. Başkasının apartmanın ve evinin önüne rızası olmadan arabasını park ediverir. Trafikte kuralların kendisine vermediği hakları uyanıklıkla gasbetmeye çalışır, önüne geçtiği ya da sıkıştırdığı insanların haklarını ihlal ettiğini düşünmez. Evinin saçağından ya da balkonundan akan suyun başkasının bahçesine ya da arabasına zarar vermesini önemsemez.

Deniz Feneri, Yimpaş, Kombassan, Okyanus, Belediye yolsuzluklarından sonra ABD Dışişleri Bakanlığının resmi arşivleri ortalığa saçılınca WIKI yolsuzlukları da ortaya çıkmış oldu.. Geçen hafta da, KAYSERİ yolsuzlukları ortaya çıktı.. Çıktı ama fırtınalar da koptu!..

Bu konulardaki ayet ve hadisler Müslümanların din kardeşleriyle olan ilişkilerinde hak mefhumu konusunda duyarlıklarını arttırmakta, ticari ilişkilerden komşuluğa, borç alışverişinden yolda yürüyüşe kadar hassasiyet kesbetmesini gerekli kılmaktadır. Çünkü takva ehli bir Müslüman, din kardeşinin haklarına saygı göstermedikçe kendisini beşeri münasebetler terazisine hile katmış sayar. Çünkü söz konusu ayetlerin doğru tartıp ölçmesini istediği terazi, sadece kantar, gram ve metre değil, aynı zamanda adalet ve insaf terazisidir.

Allah Rasulü ashabına: ?Müflis kimdir, biliyor musunuz? diye sordu. Ashab-ı kiramdan bazıları: ?Bizim aramızda müflis, parasını ve malını kaybeden kimsedir? dediler. Bunu üzerine Rasulüllah buyurdu ki: ?Şüphesiz ki ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz, oruç ve zekat sevaplarıyla gelir. Fakat ona buna sövmüş, kimilerine zina iftirası yapmıştır. Bazı kimselerin malını yiyip bazılarının kanını dökmüştür. Kimilerini de darbetmiştir. Böyle birinin iyiliklerinin sevapları hak sahiplerine verilince üzerindeki kul hakları bitmeden sevapları biter. Bu sefer hak sahiplerinin günahları kendisine yükletilerek cehenneme atılır. İşte müflis budur.?6

Kıyamet günündeki hesaplaşmanın dehşetini anlatan Allah Rasulü?nün yukarıdaki hadisinden başka boynuzsuz koyunun boynuzludan hakkını alacağı hadisi de calib-i dikkattir.7 Sadece insanlar birbirlerine yaptıkları zulüm ve haksızlıklardan değil, diğer varlıklar da kendi içlerinde ve insanlarla hakları açısından hesaba çekileceklerdir. O dehşet gününde hayvanların birbirinden ve insanlardan haklarını aldıktan sonra tekrar toprak olmalarına yönelik ilahi emrin tecellisi ardından rabbani hakikatlere kapalı gözlerin ve küfürle malul kalblerin sahiplerinin tahassürle uyanıp içlerinin burkulacağını Kur?an şöyle haber vermektedir: ?İnkarcı kafir diyecek ki keşke toprak olsaydım.?8

Ayrıca Allah Rasulü cenaze namazları sırasında ölenin borcunun olup olmadığını sorardı. Varsa borcun mirastan ödenmesini talep ederdi.11 Bugün cenazelerdeki helallik geleneği asr-ı saadetteki bu uygulamaların bir devamı olsa gerektir. Ancak helallik almada sadece ritüel olarak helallik almak yerine fiilen de borcun ödenmesi gerekir.

İlk sırada küfür ve şirk gibi günahlar yer alır ki bunlar asla affedilmez.

Zehir ve zıkkım olsun!..

Üçüncü sırada ise kul haklarına karşı işlenmiş günahlar yer alır. Bunlar asla karşılıksız bırakılmaz. Hak sahipleri haklarını almadıkça hesap işlemi tamamlanmaz.

Geçelim bir kalem?.. Geçelim.

Bizde kul hakkı denilince genellikle doğrudan başkasının malına ve canına taalluk eden haklar ile onlara verilecek zarar hatıra gelmektedir. Oysa ki kul hakkının içine insanları incitebilecek her türlü davranış girmekte; sözden, bakış ve su-i zanna kadar hepsi bu kapsam içinde yer almaktadır. Hatta çevreyi, ekolojik dengeyi korumaya riayet etmeyen; suya, havaya ve toprağa iyi davranmayan insanları bile aslında bu kapsam içinde görmek gerekir.

Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz

Kul hakkı yiyenlere ve ytanlara en fazla imkanı ve fırsatı kimler tanıdı?. Bunu da hiç düşündünüz mü? Günahkar olanlar sadece onlar mı?

Rivayete göre İmam Azam Ebu Hanife kendisine borçlu bulunan bir mecusiden alacağını istemek üzere gitmiş. Mecusinin evinin kapısına geldiğinde ayakkabısına bulaşan pisliği silkeleyince pislik, mescusinin duvarına sıçramış. İmam Azam kendi kendine: ?Ne yapsam? diye düşünmeye başlamış. ?Pisliği duvarda bıraksam mecusinin evini kirlettim. Kazısam pislikle birlikte duvarın toprağını da kazıyacağım, bu da uygun değil? diye düşünmüş ve mecusinin kapısını çalmış. Kapıyı açan hizmetçiye: ?Ev sahibine Ebu Hanife?nin kapıda olduğunu söyle? demiş. Ebu Hanife?nin geldiğini öğrenen mecusi onun, borcunu istediğini zannederek özür dilemeye başlamış. Mecusinin mahcubiyeti karşısında Ebu Hanife: ?Özür dilemesi gereken varsa o da benim. Duvarını kirlettim, bunu nasıl temizleyebilirim diye sormuş. Ebu Hanife?nin kul hakkına saygılı bu tavrı mecusiyi etkileyerek: ?İzin verin, önce ben kalbimi temizleyeyim, duvarı nasıl olsa temizleriz? demiş ve Müslüman olmuş.

Şehit ve gazi aileleri ve Türkler hezeyanda!.. Şu işe bak!..

1 en-Nahl, 16/90. 2 Müslim, İman, 58. Ayrıca bkz. Buhari, İman, 3; Ebu Davud, Sünnet, 14; Nesei, İman, 16; Tirmizi, Birr, 80; İman, 16; İbni Mace, Mukaddime, 9. 3 el-İsra, 17/35. 4 Hud, 11/85. 5 el-Mutaffifin, 83/1-6. 6 Müslim, Birr, 59. Ayrıca bkz. Tirmizi, Kıyamet, 2. 7 Müslim, Birr, 60; Tirmizi, Kıyamet, 2; Ahmed, Müsned, II, 235, 323, 372, 411. 8 en-Nebe, 78/40. 9 Zilzal, 99/8. 10 Buhari, Mezalim, 10, Rikak, 48. 11 Mevsıli, el-İhtiyar, V, 85, 86. 12 el-A?raf, 7/44.

Şu hadis, bu konudaki en çarpıcı örneklerden biridir. Allah Rasulü ashabına: ?Müflis kimdir, biliyor musunuz? diye sordu. Ashab-ı kiramdan bazıları: ?Bizim aramızda müflis, parasını ve malını kaybeden kimsedir? dediler. Bunu üzerine Rasulüllah buyurdu ki: ?Şüphesiz ki ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz, oruç ve zekat sevaplarıyla gelir. Fakat ona buna sövmüş, kimilerine zina iftirası yapmıştır. Bazı kimselerin malını yiyip bazılarının kanını dökmüştür. Kimilerini de darbetmiştir. Böyle birinin iyiliklerinin sevapları hak sahiplerine verilince üzerindeki kul hakları bitmeden sevapları biter. Bu sefer hak sahiplerinin günahları kendisine yükletilerek cehenneme atılır. İşte müflis budur.?6

Allah Teala Kur?an-ı Kerim?de hem kendisine küfür ve inkarda bulunanlara, hem de kul hakkını ihlal edenlere zalim adını vererek lanetlemiştir: ?O gün bir melek herkesin duyacağı bir sesle bağırıp haberiniz olsun ki Allah?ın laneti zalimler üzerinedir.?12

Bazen farkında olarak, bazen farkında olmadan gaflet ve dalgınlıkla irtikab edilen bütün bu yanlışlar, insanlar için bir ahiret problemidir. Amellerin tartıldığı hesap gününde insanları manen iflasa götürüp müflis duruma düşürebilir. Müflis olmaktan kurtulmanın yolu Allah?a karşı muhlis bir kul, insanlara karşı munis bir dost ve arkadaş olarak kul hakkına riayetten geçer. Dipnotlar:

Bir başka hikayede ise, bir ineği olan ve onun sütüne her gün su katıp satan adamın durumu anlatılır. Adamcağız bir gün gelen selle ineğini kaybetmiş ve şu dikkat çekici sözleri söylemiştir: ?Ben bunu kendi kendime yaptım; yani kendim ettim, kendim buldum. Her gün süte kattığım sular sel oldu ve bu sel de gelip ineğimi aldı.?

İnsanoğlunun en büyük zaafı, kendi nefsani arzularına göre kural tanımadan yaşama temayülüdür. Çünkü insanın temel içgüdüsünde na?linci keseri gibi sürekli kendine doğru yontan ciddi bir zaaf vardır. Allah Teala beşeri münasebetlerin en somut biçimde yaşandığı ticari konularda vaz?ettiği temel esaslarla bütün sosyal ve insani münasebetleri düzenleyecek kurallar koymuştur. Nitekim bu konudaki ayetlerde şöyle buyrulur: ?Ölçtüğünüz zaman tam ölçün ve doğru terazi ile tartın. Bu hem daha iyidir, hem de sonucu bakımından daha güzeldir.?3?Ölçü ve tartıyı adaletle yerine getirin.?4

Böyle bir müflis kendisinden kul haklarının tahsil edildiği dehşetli kıyamet gününde amel defterine baktığında kazandığı ve kurtuluşu için ümid beslediği sevaplarının silindiğini görecek ve paralarını başkalarına kaptıran müflis tüccarın?servetim ve paralarım? demesi gibi?amellerim ve sevaplarım? diyerek üstünü başını parçalayacaktır. Bunların temelinde gaflet, dikkatsizlik ve ahiret endişesinden uzak yaşayarak hak hukuk tanımazlık vardır.

Kul hakkından sakınıp bu konuda duyarlılık sahibi olabilmenin en önemli etkenlerinden birisi kulun zulüm ve haramla rızkının artmayacağına; sayısal olarak artsa bile bu tür bir artışın genellikle musibet ve felaketlerle elden çıkacağına ve kul hakkının asla bereket getirmeyeceğine inanmakla olur. Bir başkasının ahının olduğu maldan nasıl bereket ve huzur beklenebilir ki?

Kul hakkı ha?.. Şehit ve gazi hakkı bile yok sayılıyor.

Adalet ve terazi emrinden, insanlara rızalarının olmadığı durum ve konumlarda zulm ve gadretmenin Allah?a karşı bir isyan ve sonuçta insanın kendi kendine yazık etmesi, anlaşılmaktadır. Allah Teala?nın önümüze ticari ilişkilerde ve beşeri münasebetlerde teraziyi ya da hak ve adalet ölçüsünü dengeli kullanma gereğini bir ahiret meselesi olarak koyması çok calib-i dikkattir. Bu dünyada gadr ve zulm ile başkalarının hakkını gasbedenin, hesap gününde çok ağır bedeller ödeyeceği hem Kur?an ayetlerinin, hem de Hz. Peygamber?in hadislerinin sıklıkla vurguladığı konulardır.

İnsanların amel defterlerinde günahlarının üç nev?i olarak tasnif edildiği anlaşılmaktadır:

Ya SARIL;

Kulu iflasa götürsün veya götürmesin, "kul hakkı yutmak" haramdır. Üstelik haramların haramıdır, ama günümüzde muktedir olanların işi gücü kese doldurmak ve kul hakkı yutmak oldu.. Gün geçmiyor ki bir yolsuzlukları olmasın!.. Şimdi de WIKI ile Kayseri yolsuzluğu var.

Fabrikası, tersanesi, emeği olmadan trilyoner olanları ve onun bunun hakkını çiğneyip köşe dönenleri izlemeliyiz.. "Bu adamın hanı hamamı yok ama Vehbi Koç'tan da zengin!.." dediklerimiz var.. Muktedir ve para-pul çırpma işinde hünerli olanlar; öyle de müslümandılar ki?

Bu nasıl müslümanlık birader, bu nasıl müslümanlıktır. Dine ihanet!

Hiçbir dönemde böylesi baskı görülmemişti. Kanunlara aykırı oalrak telefonlar dinleniyor, kişiler izleniyor.. "Sen, filan kişiyle telefonda konuşurken, şöyle dedin!.." deyu soruşturmalar açılıyor ve hemen de Ergenokon-Mergenokon yolu da açılıyor.

İkinci sırada Allah Teala?ya karşı küfür ve şirk dışında işlenen günahlar vardır ki bunlar affedilebilir.

Yüce dinimizin temel hedefi, insanların hem Allah ve insanlar ile, hem de diğer canlı-cansız varlıklar ve eşya ile ilişkisini?adl? üzere düzenlemektir. Kur?an?daki adl emriyle, her şeyi yerli yerine koymak, hak sahibine hakkını vermek ve orta yolu izlemek kasdedilmektedir.1 Temel vasfı kulluk olan insanın diğer varlıklara karşı belli esaslar çerçevesinde davranması ve insanlara eza verecek şeyleri ortadan kaldırması imanın gereği sayılmaktadır. Nitekim bir hadiste şöyle buyrulmuştur: ?İman, yetmiş şu kadar şubedir. Bunun en yukarı derecesi Allah?tan başka ilah yoktur demek; en aşağı derecesi ise yolda insanlara ve diğer varlıklara engel olan, eziyet veren şeyi ortadan kaldırmaktır.?2

Hey yavrum, hey, heyttt!..

Ne demişti bir Bakan; "Alınan rüşvet değil, bahşiştir.."