Toplum içinde çıkan bid'atlere karşı koyacak, dine yapılan saldırılar karşısında dini savunacak, yeni meselelere bir çözüm bulabilecek ve müslümanlara yeniden dinlerini öğretip onları yönlendirecek şahsiyetlere de bu ölçüde ihtiyaç hissedilir ki, peygamberlik müessesesi sona erdiğinden ve bundan sonra artık peygamber gelmeyeceğinden bu görev Peygamberimizin ümmetinden çıkan alimlere düşmektedir. Bu alimlere dini literatürde "müceddid" denilmektedir.

Hz. Muhammed son peygamber olduğu için, kıyamete kadar onun şeriatını koruyacak olan müceddidlerin, ümmetinden geleceğini de?Muhakkak ki Allah bu ümmete her yüz yılbaşında bir müceddit göndererek dini yeniden ihya eder? hadisi ile bildirmiştir. İslam bilginleri yüzyıl başı olarak genellikle hicri yılı kabul etmişlerdir

Ayrıca müceddidin İslam esaslarını gönlünün derinliklerinden kabul etmiş ve kendi görüş, anlayış ve düyuşu içinde gerçekten inanmış olması, en küçük işlerde bile İslam ile cahiliyyetin farkını bilmesi, asırların topladığı çıkmazlar yığını altından hakkı, gerçeği gün yüzüne çıkarması gereklidir

1- Ömer bn. Abdülaziz(17) (H. /17?102 / M. 638?720)

Bu, manevi liderlik ve önderlik demektir. Peygamberler vahye mazhardırlar. Müceddid ise, vahyi anlayıp anlatmada ilhama mazhar olan kimsedir. Müceddide, ancak ruh ve tabiatında eğrilik bulunan kimseler muhalefet ederler.

ifratla tefrit arasındaki orta yolu bulma bu yanlış olmuş müceddit zaten hz. allahın koruması altında dır hiç bir zaman orta yolu seçmez doğru neyse onu söyler nitekim imamı rabbani hz. leri doğruyu söylediği için zindanda yatmıştır

(Ebu Davud, Melahim, 1)

Peygamber Efendimiz bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmaktadır: "Şüphesiz ki, Allah her yüzyılın başında bu ümmete dini işlerini yenileyecek hir müceddid gönderecektir"

9- İmam-ı Sahavi(19) (v. H. 902)

8- Zeynüddin-i Iraki (v. H. 805/ M. 1402)

Karıncayı emirsiz, arıları ya?subsuz bırakmayan Yüce Allah, insanları da başıboş bırakmamıştır. Yüz yirmi dört bin peygamber göndermiş ve Hatemü?l- Enbiya Hz. Muhammed ile bu kapıyı kapamıştır.

Müceddidde bulunması zaruri olan vasıflar şunlardır:

2- İmam-ı Şafii(18) (H. 150?204 / M. 767?819)

Müceddidin, içinde yaşadığı muhite ait hastalıkları doğru bir şekilde teşhis etmesi gerekir.

Müceddid, bir peygamberde bulunması gereken vasıfları taşıyan bir din aliminin, akıl, zeka, ilim, ehliyet ve mücadelesi ile, İslam?ı ilk devirlerdeki gibi anlatmasıyla, kendini ehl-i ilme kabul ettirmesidir.

Müceddidde bulunması zaruri olan vasıflar şunlardır: demişsiniz

4- Ebu Bekir Bakıllani (v. 403/1013)

Peygamberimizin sünneti terk edilip bid'atlar yayılıncaya insanlara yeniden dinlerini öğreten ve bu bid'atleri bertaraf etmeye çalışan İslam bilginidir.

ayrıca ileri görüşlü olur zaten allahü teala hz. leri bildirir yaptığı iş sonunda meşrutiyet rejimi için söylüyorum ''ne umduk ne bulduk ''diye büyük günah işlediğini itiraf etmez sen anlamışsın dır

14- Bediüzzaman Said Nursi. (H.1293? 1380 / M. 1876?1960

13- Mevlana Halid-i Bağdadi(21) (H.1193?1242 / M. 1779?1826)

12- Şah Veliyullah Dehlevi (H.1114?1176 / M. 1702?1762)

Berrak bir zihin, keskin bir görüş, dosdoğru bir düşünüş, ifratla tefrit arasındaki orta yolu bulma ve buna riayet etmeye ait nadir kudret, asırlar boyu yerleşip kökleşmiş kanaatlerin ve yeni durumların tesiri altında kalmaktan sıyrılmış tefekkür gücü, doğru yoldan sapıtmış olan zamanının gidişi ile mücadele cesareti, yeniden kurmak ve ictihad etmek için gerekli olan ve Allah tarafından bağışlanmış bulunan liderlik ve önderlik kabiliyeti...

Yenileyen, yeni bir şekil veren, yeniden güçlendiren.

11- İmam-ı Rabbani Müceddid-i Elf-i Sani(20) (H. 971- 1033 / M. 1563-1624)

6- Fahreddin-i Razi (H. 544?606 / M.1149?1209)

Bunun yolu; zamanın durumunu her bakımdan dikkatle gözden geçirerek cemiyete cahiliyyenin yerleştiği noktaları, tesir derecesini, bunların topluma yayılma yollarını anlaması, etkilerinin hayatın hangi noktalarına kadar vardığını, hal-i hazır durumda gerçek müslümanlığın yerinin ne olduğunu görmesidir.

10- Celaleddin-i Suyuti (H.849?911/ M.1445?1505)

İslam alimleri her asrın müceddidini tespite çalışmışlardır, bu isimlerin bazılarında ittifak edilmiş, bazılarında ise ihtilaf edilmiştir. Hicri yüz yılda müceddid kabul edilenlerden birer ismi şöyle sıralanabilir:

3- Ebu?l-Hasan Ali El- Eş?ari (H.260?324 / M.873?936)

5- İmam-ı Gazali (H. 450?505/M. 1058?1111)

7- Mevlana Celalettin-i Rumi (H. 604?672/ M.1207?1273)