sehitlik rütbesine yükselen Osman Çavus'un kardesidir. Bu iki

Baskalarinin savasina ortak olmak

yönetildi. Bu uzun hakimiyet dönemi Leh kültüründe derin

Podolya yaylasinin bir kismini ve Karpat Daglari'nin kuzey

Ingiltere ile harp durumunda olan Almanya'nin deniz

geri dönmeyi tercih etmişlerdi. Anlaşılan, on buçukluk Alman obüs

duyurdu. Yavuz ve Midilli isimleri verilen gemiler Osmanli

alay ediyordu.

Devleti'nin sonu oldu.

bataryalarının hizasına geldikleri için hedefleri ni değiştirerek

kildigi topraklari savunmak için sehit oldular.

Galiçya'da Ukraynalilar, batida Lehler çogunluktaydi. Yüksek

gün sürdü. Dokuzuncu gün öğ leden sonra, Alman obüs bataryasının

Büyük olmanin, dost olmanin bir bedeli vardir. Yeri geldiginde

Çineli Ali oglu Mehmed

önceden siperler, müttefikimiz olan Avusturyalıların

hükümdari olmanin sorumlugunu azaltmiyordu. Azamet

Kusatma altinda ölüm-kalim savasi

sehit olan vatan evladlari için...

zaman, Galiçya'ya göz koymus bulunan ve uzun zamandir gizli

Fakat yigit Mehmed'in yarasi hafif degildi. O vaziyette bile

görevi layikiyla yerine getirmisti.

yenilgilerine kadar, Avusturya tacina bagliydi. Ve bu

62. Alay, 1. Bölük

dönüsüyor. Nerede duruyorsak, orasi bizimdir. Gülümüz sevgili

&#8220;Bu siperleri biz yaptik, hepimiz ölürüz, yine düsmana

Iste birkaç örnek:

Aslan Mehmed'in son sözü &#8220;Yasasin 10. Bölük!&#8221; oldu ve ruhunu

gözettigi firsati bulur, Ruslarin dalginligini firsat bilerek

sembolü olarak takarken, onun şahsında dünyanın en cesur

tutunamayacaklarını anlayınca, Zeotilipa çayının bir kıyısındaki

çıkıyorlardı ki, bu felaketi buğulu gözlerle seyreden 62. Alayın 4.

Cografi sinirlarinin daralmis olmasi, cihan devleti ve onun

bir saldiri baslattilar. Abdullah Çavus, o gün öldürdüklerinin

borazancının cesareti, Teğmeni duygulandırdı. Kendisine, istediği bir

münasebetlerimiz Çelebi Sultan Mehmed zamaninda baslamis,

Fransizlara tarih boyunca unutamayacaklari bir hezimet

fedakarliklarda bulundu. Özellikle Ruslar, Balkanlari ve bu

Galiçya bölgesinin asil unsurunu olusturan Lehler ile ilk siyasi

gemisinin Çanakkale Bogazi'na siginmasina izin veren Ittihat

bataryalarına sahip olmayı, bize saldırmaya tercih ediyorlardı.

tarafindan kurulmus olan Halitch - Galitch sehrinin isminden

hepsi, kısa bir zaman sonra Rus süvarilerinin kılıçları altında can

komutansiz kalan bölügüne üzülen bu aslan, esasinda agir

kuvvetlerine bagli Göben ve Breslav adindaki iki savas

vurmuyor. Biz burada dayanacagiz. Sözümü dinlemeyeni ben

iki Rus'u da öldürür ve kaçar.

hepimiz ölürüz, yine düsmana vermeyiz!&#8221; diye haykiriyor,

Osmanli bayraklarinin gölgesi II. Bayezid zamaninda Lehistan

sonlarinda ise güney topraklari dogrudan Osmanli tarafindan

"Zavallı bütün gayretini bize tahsis edilmiş olan yemeğin yedirilmesine vermiş de "Benim vazifem budur" diyordu. Bunun için bir istasyon öncesinden hazırladığı pusulayı verdiği gibi, şimdi de birer birer askeri kaldırmağa uğraşıyordu.

üstüne firlar, arkadaslarina seslenir:

isimler vermislerdi. Avusturyalilara Nemçe, Polonyalilara Leh,

arkadaslar, erlik zamanidir, sehidlik demidir! Dinini milletini

tamamen Osmanli himayesine girdi Lehistan. 17. asir

ve sessiz bir vaziyet alir. Bes Rus avlarini götürürken, Ali

vermeyiz!&#8221; diyen Çineli Ali oglu Mehmed bir müslümanin

tarafindan bizzat onaylanmis olan Galiçya kahramanlarinin

Esasen Galiçya'yi unutmak, Yemen, Çanakkale, Sakarya,

yeni siperlere çekildik. Çekilirken bizi vurmak için eski siperlerimizi

arkadaslarina bakan yigit Mehmed, &#8220;Bu siperleri biz yaptik,

müdafaasındaydı. Fakat şiddetli Rus taarruzları karşısında

Galiçya hatiralari

Kanirtali Mehmed oglu Abdülmecid

Podolya, Beserabya ile Bukaovina eyaleti, kuzeyinde Rusya'ya

Çanakkkale, Kafkasya, Filistin, Misir, Hicaz, Irak, Yemen,

için sürekli ugrasip durmustu.

MUZAFFER TASYÜREK

merasimde Süleyman&#8217; ın göğsüne madalya takan Alman Generali,

Olan olmustu, Ali'nin yalniz tüfegi alinmistir. Sesini çikarmaz,

disinda 32 iki Rus'u da esir almisti.

Birkaçini aktardigimiz böyle binlerce kahramanin hikayesini

Taburunun borazancısı Süleyman galeyana gelerek, &#8220;Kumandanım!&#8221;

süngüdür. Süngü sakirtisina karisan Allah Allah sesleri düsmani

ve bütün bölgelerin mevsim yagislarini almasi dolayisiyla

Macaristan vardi. Yüzölçümü 80 bin kilometrekare idi.

subaydan meydana gelen 15. Kolordumuz 15 bin sehit ve yarali

diye teğmenine seslendi, &#8220;Bana bir manga asker verin de bizi

Macarlara Beç gibi...

Tam bu sirada, bir düsman sarapneli Mehmed'i gögsünden

korumuş olan Alman toplarını şu Moskof domuzlarının fiyaka

edebildim. Iste yaralandim. Komutansiz kalan bölügüm yalniz

Çanakkale'de, Sina'da, Yemen'de, Kafkasya'da bizlerden fatiha

yenilemek için tarihin unutulmus bir sayfasini önünüze açmak

Süleyman&#8217;ın makinalısından çıkan mermi lerin hedefini

Avusturya hücumu karsisinda çekilmek zorunda kalmisti.

Abdullah Çavus, Gelibolu Savasi'nda kendisini feda edercesine

bastıran süvari birliklerine karşı ne yapabilirlerdi ki? Nitekim,

atese baslamislardi. O küçük tepe, bir ot yigini gibi alev içinde

Galiçya topraklarinda at kosturmuslardi. 16. asir sonlarinda

Rus savas gemileri ile çatismasi üzerine, Rusya 1 Kasim 1914'de

titretmis olan Osmanli ordularinin hayirli evlatlari oldugunuzu

Galiçya halkinin çogunlugu Lehce, bir kismi Ukraynaca-

tükendi denilen Osmanli, Çanakkale'de nasil Ingiliz ve

I. Dünya Savaşında 15. Kolordunun 20. Tümeni, bugün Polonya&#8217;da

Gemilerin Karadeniz'e açilarak Rus limanlarini bombalamasi ve

istedik.

&#8220;Şimdi Türklerin ansıl bir millet olduklarını an lamış bulınıyorum.

bin evladimiz, Vistül nehrinde atlarini sulayan atalarina layik

asker gönderdigimiz Galiçya cephesinde, 33 bin asker ve

milletimiz, mazisinde irtibat kurdugu topraklara ve insanlara el

Galiçya ile, büyük bir tarihin varisleri olarak hafizalarimizi

arada stratejik önemi büyük olan bu topraklari ele geçirmek

Bugün size düsen görev, simdiye kadar dünyada hiçbir orduya

çekilişimizi isabetli atışlarıyla gizleyen Alman topçularının hemen

topraklari üzerine düsmüs, akincilarimiz Kanuni döneminde

bulunmaktadir. Hükümet Ittihat Terakki Partisi'nin elindedir.

Cihan devleti Osmanli'nin muhtesem asirlarinda, nimeti

pek sasirtmis, darmadagin etmisti. Yakayi kurtarabilen

alıntıdır..

Halbuki onun yerine bizim o vakitkimenzilcilerden biri olsaydı, mutlaka şöyle bir akıl yürütürdü:

bölüstügümüz müslim ve gayri müslim reaya ve tebayi zor

karsi saldirmasi emredilmisti. Mustafa Efendi bölügü ile

türemisti.

kalmasin. Ben saglik bölügünde yarami sardirinca hemen

UNUTTUGUMUZ GALIÇYA

&#8220;mukaddes toprak&#8221; dedigi Osmanli mülkü dört bir yandan

bulundugumuz müttefik devletler cephesinin yenilgisiyle

Enver-Talat-Cemal üçlüsü ve Alman Genelkurmayi,

çarpışan bir Osmanlı subayı, hatıralarında, şöyle nakleder:Daha

Rusya kara ve deniz askerleriyle, ordu ve donanmalariyla bir

dogusundaki ve orman içindeki siperleri ele geçiren düsmana

torbasinda kalan tek bir bombasini vermemenin yolunu

77. Alay, 1. Tabur, 2. Bölük

topçularımıza saldırdılar. Topçular, yakın mesafeden ve ansızın

hikayeleri detayli bir sekilde anlatir.

aşarak üstümüze doğru at süren süşman süvarileri, Alman

Aksam üzeri Ali arkadaslari ile yemek yerken sunlari söyler:

müddetçe bakidir.&#8221;

degerdedir.

Galiçya, en az Çanakkale kadar seref tablomuzdur. Bitti,

sayan serdengeçtilerdendi.

Rusya'ya karsi korumak için tarih boyunca büyük

Yil 1914. Osmanli Devleti'nin basinda Sultan Resad

&#8220;Asker evlatlarim,

Efendi de sehit düstü. Ben de bölüge ancak yarim saat komuta

saldirdiklarini görünce, Abdullah düsmani daracik siperler

mukaddes topraklarimiza ayak atmaya...&#8221;

düşmana ölüm saçıyor, taradığı düşman birlikleri bir an içinde yerle

binlerce Osmanli kahramaninin kanlariyla sulanmis

müslüman evladi, bütün siperleri Ruslardan temizleyerek geri

edilmistir. Esir olmak, Türk çocugu onurunu en çok yaralayan

gösterin ki, devletimizin ve dinimizin düsmanlari bir daha

gizleme ateşi altında, takriben bin metre geride önceden hazırlanmış

bulunan Galiçya&#8217;da Ruslara karşı çarpışıyordu. Bu Tümende

Sultan Resad, 14 Kasim'da &#8220;halife&#8221; sifatiyla &#8220; cihad -i ekber &#8221;

ajanlari vasitasiyla hazirlik yapmis olan Rusya, 1914 Eylülü'nde

elinde ucuz can vermek vebaldir.&#8221;

rastlayan alay komutani, yarali askerlerinin hatirini sordu.

Arabanin birinden basini çikaran bir yigit söyle dedi:

&#8220;Bakin, iste ben siper üstünde açiktayim. Düsman toplari beni

Terakki hükümeti, daha sonra bu gemileri satin aldigini

yaptı ve inatla dayandı. Fakat bizimkilerin dayanışı da ancak dokuz

Siperden firlayip, hep birlikte Rus mevzilerine karsi ölümüne

içinde karsilayip dövüsmekten utanip, arkadaslarina seslendi:

Rutence, kalanlari ise daha baska dilleri kullaniyordu. Dogu

yasattiysa, Galiçya'da da tüm olumsuz sartlara ragmen Ruslara

sahnesinden silmek üzere geliyorlardi. Böylece, Halife'nin

yenilginin acisini tattirmislardi.

de saldiriyorlardi. Moskoflarin kendilerinden çok üstün sayida

62. Alay, 3. Tabur, 10. Bölük

Yozgatli Ismail oglu Basçavus Rifki

bombasini atar. O kargasalikta can veren Ruslardan birinin

dost için atese atilmayi becerebilmek büyüklügün alametidir.

&#8220;Biz Osmanli degil miyiz? Ruslar buraya kadar gelsinler de, biz

milletimizin insanlik anlayisina aykiri idi. Bu nedenle

bir oluyor du. Rus topçuları, bu bir avuç Türk&#8217;ün, bilhassa

düsman üzerine atildi. Osmanli askerlerinin saldiri silahi daima

23 Eylül günü yapilan muharebede yarali tasiyan arabalara

önce fiyaka ile çektikleri topları, hatta onlara koştukları atları bile

Balkanlar'da el uzatmisti. Hem de tarihinin en bunalimli

Görevi için hayatini hiçe sayan, kendi yarasindan çok

Osmanli, hem Macarlari hem de Lehlileri Avusturya ve

sonuçlanmasi, genel sonucu degistirmemisti.

tüfegini alarak, bombanin tozu dumani dagilmadin sag kalan

teslim etti. Bu sipere düsman bir daha ayak basamadi.

Osmanlilar, fethettikleri bölgelerin halklarina kendilerine göre

düşmana so kuldu. Hiç ummadıkları bir anda, keskin nişancılardan

Bati'ya yürüyüsün yol güzergahi

nasip olmamistir. Bu vazifeyi görürken, bir vakitler dünyayi

Nurullah oglu Ali'nin, Erzurumlu Onbasi Lütfi'nin ve daha

kostugu insanlara, dün Galiçya'da, Tarblusgarp'ta,

Kahraman çavus o gün zaferi kazandi. Sonra bir baska sefer

verdigimiz her is, isledigimiz her amel korunmasi gereken bir

Dumlupinar, Allahuekber Daglari sehitlerini unutmakla es

çocuğu tanımak için kafi dir. Küçük Süleyman&#8217;a bir hayranlık

devrinin sinirlari içinde kalan, fakat sonra elinden çikan

siperleri bize teslim ederek geri çekildiler. Rus taarruzları çok

düzenledikleri bir planla, 29 Ekimde Rus limanlarini gereksiz

yaralamis, takatsiz düsürmüstü. Sirtini ara siperine dayayarak

savururdum. Insanin elinde bir tek bomba oldukça, Moskof'un

ilan ederek bütün müslümanlari savasa davet etmisti. Çikardigi

77. Alay, 2. Tabur, 2. Bölük

zamanlarinda bir baslarina birakmak, devlet gelenegimize,

elinin degdigi yerin mübarekligini bildiriyor adeta. Emek

Vagonlardan alelacele indik, yemekhanelere dağıldık. Ben bu gece yarısında verilecek yemeği doğrusu merak ediyordum. Öyle ya saat gecenin 12 sinde insana rosto yedirilmez ya! Evet hazinenin gelirini düşünmeyen Alman Yüzbaşısı burada ikinci ve daha büyük bir hata yapıyordu. Efrat ve zabitanın hepsine birden tereyağı, marmelat ve sütlü tatlıdan oluşan muhteşem bir ziyafet çekiyordu. İşte özellikle bizim zamanımızdaki iaşecilik zihniyeti itibarıyle affedimez bir hata! Çünkü o zamanlardaki Tayinat Kanunname-i Hümayun'unda bu mübareklerin her üçü de " erzak-ı nadire" namını alıyordu. Erzak-ı nadire herhangi bir sebep dolayısı ile ele geçebilir. Erzak ambarına girer, sarf edilecek yer bulunmadığından uzun zaman saklamak zarureti doğar, beklemek yüzünden mesela tereyağı ekşiyip acır, ağza alınmayacak hale gelebilir, ve neticede bir raporla dışarı da dökülebilirdi. Bunlar hep mantıklı neticeler? Fakat efrada kıtaatta verilemezdi. İşte bu hatayı Alman yüzbaşısı yapıyordu.

Yozgatli Basçavus Rifki'nin, Kilisli Abdullah Çavus'un, Bursali

yere bombalatmislar ve Osmanli Devleti'ni bir oldu bittiyle

atlarını Almanlardan ele geçirdikleri toplara koşarak ka rargahlarına

uzatmaktan asla geri kalmadi.

17 Eylül savasinda er Ali, bes Rus askeri tarafindan esir

&#8220;Büyük&#8221; olma sorumlulugu

Ne var ki, Birinci Dünya Savasi'nin, aralarinda bizim de

Bu çavus, düsman isgalindeki bir tepeyi geri almakla görevli bir

Fatihalar, haritalarda bile yerini zor buldugumuz Galiçya'da

Bundan daha mükemmel mantık ve akıl olur mu? Ve şüphesiz ki bunu duyan amiri de onu hazine menfaatine çalıştığından tebrik ve takdirden başka bir şey yapamaz. Ama trendekiler açmış, ve belki birkaç günden beri aç oldukları için baygın bir şekilde serilmilerdir. O da başka mesele

&#8220;Bizim hürriyetimiz, Türk atlari Vistül nehrinden su içtikleri

fermanin bir yerinde söyle diyordu:

almayi basarmislardi.

Milletimiz, bugün çok farkli bir konjonktürde de olsa,

kurulu manga ateşe başladı. Her attıkları mermi bir Rus askerini

Osmanli Sultani, müstevliler tarafindan isgal edilen Islam

donanmasina katildilar ve filonun komutani olan Amiral

15 bin vatan evladi o topraklara düstü

izler birakti.

bıraktılar. Ertesi gün siperler Alman askerine teslim edilirken yapılan

Lehliler, bagimsizliklari ve milli benliklerinin idamesi için

"Bu gelenler ya açtır ya tok? Aç mide uyumaz, madem ki bunlar uyuyorlar, demek ki tokturlar, ve madem ki tokturlar, o halde yemeğe de ihtiyaçları yoktur. Neticede kapıları vurmaya, hatta burada menzil bulunduğunu hissettirmeye gerek yoktur. Yenecek şeyleri derhal hazineye gelir kaydederim."

getirmislerdi:

Galiçya, Birinci Dünya Savasi yillarinda Avusturya-Macaristan

Gözlerimizin önünde arka larından topları çeke çeke şoseye

askerlerini yetiştiren Türk milletini ve kahraman Türk çocuklarını

Osmanli'ya karsi duyduklari minneti su sözleriyle dile

seven benimle birlikte gelsin!&#8221;

Birinci Dünya Savasi sirasinda müttefiklerimize yardim için

Galiçya, Avusturya-Macaristan Imparatorlugu'nun

Cihad -i ekber çagrisiyla Galiçya'da çarpisan ve sehid düsen 15

GALİÇYA CEPHESİNDE BİR TÜRK ÇOCUĞU

Makedonya ve Galiçya harp alani olmustu. Ingiltere, Fransa ve

Mahmut Sevket Pasa'nin hatiralarindan okumak mümkün.

için yetisir ancak.

gerektirdigi azimlilige örnek olacak bir yigitlikle hemen siperin

kardes ölüme meydan okuyan, düsmanla çarpismayi bir eglence

Itilaf Devletleri'ne savas ilan etti ve bu savas Osmanli

yüksek, daglari az bir yayla gibiydi. Galiçya'daki iklimin sertligi

imkansizliga ragmen kahramanca çarpismis ve üzerine düsen

Sair Süleyman Nazif'in Malta Geceleri, Firak-i Irak ve Galiçya

vermişlerdi. Onların bize saldı racaklarını beklediğimiz bir anda,

&#8220;Degil 5 Moskof, 20 de olsaydi yine o bombayi korkusuzca

bir utançti.

Bölük komutani Mustafa Efendi'ye, 421 rakimli tepenin

Aman efendim, bölük komutani sehit oldu, yardimcisi Bilal

yaralanmis olan Yozgatli Ismail oglu Basçavus Rifki idi.

mülkünü savunmak için müslümanlari cihada davet ediyordu.

muharebe sartlarinda özel donanim ve gereçlere ihtiyaç vardi.

topraklara karsi mesuliyetini her zaman omuzlarinda hisseden

arkadaslarina cesaret veriyordu.

Imparatorlugu'nun bir eyaletidir. Dogusunda Rusya'ya bagli

bagli Polonya, batisinda Silezya, güneyinde Karpat Daglari ve

Dogu Galiçya'yi isgal etmis, 1915 Mayisi'nda ise Alman ve

Ruslar, 421 rakamli tepeye, Abdulah Çavus'un bulundugu sipere

Moskoflar kaçmaya baslamislardi. Bu elli kisilik ates parçasi

kahramanlarini hatirlamamiz gerekiyor.

vermisti. Ruslara karsi savasan ordumuz, her türlü

şiddetliydi. 20. Tümenimiz orada Rusları çileden çıkaran bir müdaffa

olusuyordu. Galiçya adi, 1144'te Rus prensi Vladimirko

kisimlarini içine alan Galiçya arazisi, genel olarak engebeli ve

eden, isimleri ve hizmetleri tarihin tozlu sayfalari arasinda

kahramanliklar gösterdiler. Ceddimizin &#8220;Islam memleketi&#8221;

takılan bu madalya, kelimenin gerçek manasında layık olan şu

Kilisli Rasid oglu Abdullah Çavus

Afganistan'da, Bosna'da, Sudan'da, Kosova'da yardimina

tecavüz ve taaruz altindaydi.

tabaka, sehirlerde ticaretle ugrasanlar ile musevilerden

hürmetle selamlarım.&#8221;

bomba saldirisi yaparken yaralandi.

topçulari sürülerini izleme atesinden kurtarmak için yogun

dönerim.&#8221;

bekleyen sehitlerimiz kadar serefle ve rahmetle anilmayi hak

Souchon, donanma komutanligina getirildi.

manga askeri verdi. Süleyman, iyi bir menzile yaklaşana kadar

adli eserlerinde, 15. Kolordu komutani Yakup Sevki Pasa

şaşmazlığından yıldıklarından, kurtuluşu kaçmakta buldular. Biraz

kadinlar gibi siperde bekleyelim, ayip degil mi? Haydi

kalmisti. Durumu gören Abdülmecid Çavus, islamliga ve onun

bahçe oluyor bizim için. Ayagimizi bastigimiz yer vatana

bölükte agirlik komutani idi. Ruslar tepeden kovulunca,

kurulusundan, Ittifak Devletleri'nin Birinci Dünya Savasi'ndaki

kere daha çullaniyordu. Ama bu sefer Osmanli'yi tarih

Bursali Nurullah oglu Ali

yaparak götürmelerine mani olayım!"Daha çocuk yaştaki bu

kalmis, vefasiz nesiller tarafindan unutulmus Galiçya

deviriyor, hiç biri boşa gitmiyordu. Hele Süleyman&#8217;ın makinelisi

dönemlerinde...

topraklardan bir bölümü de Galiçya idi.

Osmanli Devleti'ne, Osmanli Hükümeti de 11 Kasim 1914'de

araliksiz, yagmur gibi yagan düsman sarapnalleriyle egleniyor,

Trenle Galiçya cephesine sevk olunurken gecenin bir saati durdukları istasyonda kapılara elindeki sopayla vurarak herkesi uyandırmaya çalışan şişman bir Alman Yüzbaşısı, o sıralarda 20 yaşında olan Mülazım Şevki'de şu düşüncelere yol açar:

Onların doğuştan asker bir millet olduklarını alamak için göğsüne

Almanlar'in yaninda Birinci Dünya Savasi'na sokmuslardi.

vururum!&#8221;

düsünür. Düsmanlarin torbasini aramamasi için Allah'a yakarir

imparatorlugun bir eyaletiydi. Birinci Dünya savasi basladigi