Enderun Mektebine Hıristiyan tebaanın yetenekli çocukları alınırdı ki, bu çocuklar akıllı ve zeki, kabiliyetli ve de yakışıklı idiler.

kültür dersleri verilerek,

-Evladım eğer Osmanlı emperyalist olsaydı şu anda bu soruyu fransızca değil türkçe sorardın

-Osmanlı emperyalist değil miydi?

Tekke ve zaviyelerin Osmanlı fütuhatını kolaylaştırmada büyük bir ehemmiyete haiz olduklarını biliyoruz.

ailede,

Sarf,

Devletin gereksinim duyduğu her türlü bilimsel ve entelektüel ihtiyaç bu kurumlar tarafından karşılanmıştır.

onları seferde beraberinde götürmüşlerdir.

Fatih kanunnameleri ve Enderun mektebinin durumu da gösteriyor ki, Osmanlı devrinde

II. Murad zamanında kurulan Enderun Mektebi, gerçek kimliğine Fatih Sultan Mehmet zamanında kavuşmuştur.

değerli öğretmenler tarafından okutuluyor,

birçoğu tarikat şeyhlerine intisap etmişlerdir.

diğer bir kısmı ise civardaki mekanlara yerleşiyor,

Fatih Sultan Mehmet, sadece kendisi ve saray için değil; halk için de ilk kütüphaneyi açan padişahtı.

vezir,

Burada bilhassa şunu belirtmemiz gerekiyor:

nüfuzları altına alarak buralara tasavvuf ilkelerini yerleştirmişlerdi.

Osmanlılara tabi olan ülkelerin rehine olarak İstanbul?a gönderdikleri çocukları da yine Enderun?da eğitilirlerdi.

Bu mekteplere acemi oğlanlardan seçilen öğrenciler alınırdı. Bunlar Enderun Mektebine hazırlık olarak Saray Mektebi?ne dağıtılırlardı. Bu hazırlık sarayları: Edirne Sarayı, Galata Sarayı, İbrahim Paşa Sarayı ve İskender Sarayı olmak üzere dört taneydi. Bu sarayların eğitime tahsis edilmiş odalarında eğitim görürlerdi.

Enderun mektebi de modern eğitimin ilkelerini uygulamaya başladı. Ancak şehirde Türk ve ecnebi olmak üzere çeşitli genel kültür kurumlarının ve meslek okullarının açılması,

Buraları kısa zamanda din, eğitim ve kültür, imar merkezleri haline geliyordu.

Türkçe,

hepsinin slav olduğunu düşündüğümüzde yapılan ortadadır

Önceleri küçük bir beylik iken, Osmanlı Devleti?ni kısa bir zamanda?cihan devleti? yapan unsurların başında, asırlardır başarıyla uyguladığı eğitim politikası gelmektedir

kuvvetli,

İslam bilgileri,

Bu yeni gelen derviş muhacirlerin bir kısmı gazilerle birlikte fütuhat yapmak, memleket açmakla meşgul oluyor;

Padişahlığı zamanında İstanbul?a İslam dünyasından birçok alimin ve kütüphanenin gelmesini sağlamıştır.

Esasen Kanuni Devrinden itibaren Türk çocukları da Enderun Mektebi?ne alınmıştır.

Osmanlı Devleti,

Enderun Mektebine önceleri devşirme çocukları alınırken daha sonra İstanbul ve Anadolu?dan Müslüman çocukları da alınmaya başlandı.

Bu kütüphane dünya kütüphaneleri arasında el yazma eserlere sahip birinci kütüphanedir.

Osmanlı Devleti 1699 Karlofça Antlaşmasından itibaren toprak güvenliğini Avrupalı Devlet garanti etmiştir. Eğer Rusya ve Avrupa'nın çıkarları çakışmasaydı Osmanlı Devleti 1700'lü yılların başlarında tarihin sayfalarında yerini alıcaktı

osmanlı işgal etmedenönce bir ülkenin içindeki etnik ve dini farklılıkları çok iyi kullanırdı

?köy gençlik ocaklarını?

üste doğru yükselirdi.

ve çevrede hayat boyu süren bir etkileşimin adıdır.

hadis,

Her devlet,

Fatih zamanında Enderun Mektebi yalnız bir devşirme mektebi olma hüviyetinden çıkarak, devletin siyasi sistemi için gerekli idari ve mülki kadronun eğitimine de yönelmiştir.

Ayrıca tekkeler ve zaviyeler Anadolu?nun İslamlaşması ve Türkleşmesinde çok mühim rol oynamışlardır.

Tekrar soralım, bu kadar bilime önem veren bir devletin yetkilileri Takuyiddin'in Tophanadeki gözlemevini neden yıktırdılar?

tefsir,

mistik değerler olan bir edebiyat türü ortaya çıkmıştır ki bu edebiyata?Tekke Edebiyatı? denir.

Osmanlı Beyliği?nin kuruluşunda Babailik, Ahilik gibi tarikatlar mühim rol oynamıştır.

Astronomi,

ne zaman olmuşlar, benim haberim yok..

İslam?da dini tedrisat ile ibadet birbiriyle bir bütün oluşturdukları için tekke ve zaviyede bulunan şeyh, burada çeşitli dini dersler verirdi.

Hikmet,

Bilhassa Fatih, Yavuz ve Kanuni zamanlarında kütüphaneler birer bilim ve kültür yuvası haline geldiler.

"Devrin şeyhülislamı Ahmed Şemseddin Efendi padişaha bir rapor sunmuş ve bu raporunda "gözlem yapmanın uğursuz, feleklerin esrar perdesini küstahça öğrenmeye cüret edenin akıbetinin meçhul olduğunu ve eğer bir memlekette zic hazırlanacak olursa, o memleket mamur iken harap hale geleceğini ve devletin binalarının zelzele ile yıkılacağını" bildirmiştir. Bunun üzerine Kaptan-ı Derya Kılıç Ali paşa'ya bir Hatt-ı Hümayun gönderilmiş; bunun sonucunda Kılıç Ali Paşa gözlemevini yıkmıştır. Takiyüddin muhtemelen, Hoca Saadettin Efendi sayesinde hayatını kurtarmıştır."

Çalışarak ve alçakgönüllü olarak başarmışlar, rakipleri her zaman ciddiye almışlar. Ancak ne zaman ki gavur icadı demişler icatlara, çalışmayı bırakıp tembelliğe yatay geçiş yapmışlar, hazıra alışmışlar ve rakiplerini küçümsemeye başlamışlar ise işte o zaman kötü duruma düşmüşler ve bu durum hala devam ediyor. 1590 lı yıllarda başlayan ve 420 yıl gibi bir süredir hiç bitmeyen çöküş, geri kalma olayları devam etmekte

atlama,

Osmanlı Devleti?nin ihtiyaç duyduğu devlet adamı kadrosu bu mektepten yetişirdi.

Enderun Mektepleri:

koskoca cihangir bir devlet haline gelmiş,

kılıçla

Osmanlı ordularını zaferden zafere ulaştıran değerli kumandanlar, Sokullular ve Köprülüler gibi seçkin siyaset ve idare adamları, hep böyle yetiştirilen keskin zekalı çocuklardı.

Modern eğitimin gittikçe yerleşip yayılması karşısında,

başarılı Müslüman olarak yetiştiriliyorlar.

Tarihçi Yılmaz Öztuna'ya göre 322 yıl.

kılıç üstünlüğü gitmiş devlet de gitmiş

Devlet-i A?liye Osmaniyye,

Yine tekkelerde yetişen,

Ne zaman ki bu ideal eğitim öğretim sisteminden uzaklaşılmış, eğitime bağlı olarak Devlet-i A?liyye?nin diğer kurum ve kuruluşlarındaki yozlaşma ve bozulmalar da artmış, koskoca cihangir devlet tarih sayfalarına karışıp gitmiştir.

ticarete engel olabilecek eşkıya baskınlarına mani olmak için birer

Osmanlı felaketinin özeti...

Bu İslam Devletlerinin ise,

Nitekim önde gelen tanınmış psikologlardan

1909?a kadar devam eden Enderun Mektebi,

ben tek, siz hepiniz.. gazıyla :)

konusu daha çok dini, ahlaki,

Bu okulda okuyanlar, her bakımdan Türkçeyi en iyi şekliyle bilmek zorunda idi.

Eğitim öğretim ile ilgili bir diğer kuruluş ise kütüphanelerdir.

kendi toplumunun değer yargılarına,

yetişen nesillerin topluma intibakını sağlamak,

İstanbul?da Süleymaniye Cami külliyesinde hala faaliyetini sürdüren kütüphane binlerce el yazma esere sahiptir.

ve coğrafyadan olursa olsun

Keskin zekalı çocuklar, seçilerek saraydaki Enderun denilen mekteplerde,

Sarayda, orduda ve hükümet işlerinde çalışacak memurları ve hizmetlileri yetiştirmek bu okulun görevi idi.

Osmanlı sultanlarından bazıları tarikat mensubu kişilerden, savaşa giderlerken gaza kılıcı kuşanmışlar,

arap işgalinde kabileleri

Bununla beraber tekke ve zaviyelerin esas gayesi zikir ve niyaz yapılabilecek yerler olmasıdır.

Osmanlılarda kütüphaneler,

Neden çökmüş peki bununla ilgili düşünceleriniz nelerdir?

Kuruluş döneminde rastladığımız kütüphane örneklerinin ortak özelliği, bu kütüphanelerin küçük bir koleksiyona sahip olmaları, bu koleksiyonun korunması için tayin edilen görevliye ücret tahsis edilmesi, genellikle bu görevin kütüphanenin kurulduğu hayır kurumunda görevli kimseler tarafından yapılmasıdır.

böylece fert ve cemiyet hayatında bir denge ve ahenk meydana getirme faaliyetidir.

Osmanlı Devleti?nin bu büyümesi ve güçlenmesi devlete bağlı kurumların;

Osmanlı devrinde Türkçenin devlet dili olarak hakim olmasının bir başka sebebi de Enderun Mektebi?dir.

Bilindiği gibi

Öğretim, uygulamalı ve de teorik olarak iki şekilde yapılırdı. Uygulamalı olanlar;

Nahiv,

Kütüphanelerin birçoğunun vakıfları vardı. Kütüphaneye alınan kitaplardan tutunuz, personeline varıncaya kadar bütün masraflar vakıflardan karşılanırdı.

Yetiştirilen bu kimseler, bu mektepten aldıkları eğitimin mükemmelliği sayesinde uzun yıllar Osmanlı Devletine hizmet ettiler.

Böylece bunlar da şehirlerdeki ahi teşkilatları gibi manevi birlik kazanmışlardı.

kosova savaşı öncesinde bölgenin tek hakimi olan sırplara karşı bagomil kökenli boşnakları kendi tarafına çekmiş

Bir milletin medeniyet seviyesi kütüphanelerinin ve ondan faydalananların çokluğuyla ölçülür.

Evet, bugün mumla aranan adalet ve hoşgörü ile.

askeri sevk ve idareyi kolaylaştırmak,

zamana, ekonomik ve diğer şartlara göre bir eğitim sistemini ve anlayışını benimser.

Ayrıca sarayda büyük bir koleksiyon meydana getirilmiş, bu daha sonraki dönemlerde Osmanlı padişahları tarafından kurulacak olan birçok vakıf kütüphanesinin temelini teşkil etmiştir.

tarih,

Nitekim Osmanlı bürokrasisi sadece devşirmelerden ibaret değildir. Divan ve taşra teşkilatında da yükselme olup buralar genelde Türklerin hakim oldukları kurumlardır.

Öğrenciler odaların alt basamağında öğretime başlar,

Yavuz Sultan Selim de kitapsever bir padişahtı.

Kuruluş döneminde kütüphanelerle ilgili olarak elimizde maalesef ciddi olarak bir kaynak yok.

Osmanlı akınlarını durdurmak için, bu Enderun mekteplerini ve bunların kolları olan medreseleri yıkmak, Osmanlıları fende geri bırakmak lazımdır.?

İslam eğitim ve kültür tarihinde önemli bir yeri bulunan müesseselerden birisi de tekke ve zaviyelerdir.

hangi din,

Zaviye şeyhleri, Osmanlı Devleti?nin kuruluşundan itibaren

Devşirme sistemiyle toplanan bu çocuklar Enderun?da iyi bir müslüman, güvenilir ve nitelikli bir devlet adamı ve usta bir sanatkar olarak yetiştirilirdi.

Herkes gücü ölçüsünde kütüphane kurmaya yönelir, bu hususta adeta birbirleriyle yarışırlardı.

temelde Kur?an-ı Kerim ve Hadis-i Şeriflerle,

güreş,

eğitim öğretim sisteminde de İslami eğitim usullerinden ve kendisinden önceki İslam Devletleri?nden yararlanmıştır.

Bu eğitim faaliyetleri bir bütün olarak yapılırdı.

Özel kütüphanelerden resmi kütüphanelere kadar ağaç yetiştirir gibi her tarafa kütüphaneler dikmişlerdi.

ilmin yayılıp genişlemesinde

Eğitim öğretim birbirini izleyen yedi odada verilirdi. Odalara?koğuş? da denilirdi.

Enderun, saray içinde bir okuldur.

Beyan,

Kütüphaneler ya umumi, ya da hususi mahiyette kurulurlardı. Başlangıçta cami ve mescid yanlarına kurulan kütüphaneler sonraları medrese, hatta hastahane bitişiklerinde kuruldular.

Zira Osmanlı Devleti, bu eğitim öğretim sistemi ve yetişmiş insan gücü sayesindedir ki çok geniş bir coğrafyada hangi din, dil ve ırktan olursa olsun yüzyıllardır insanları barış ve huzur içinde, bir arada yaşatmayı başarmıştır.

Farsça,

insanları adalet

Osmanlılarda eğitim öğretim konusunda mahallenin de rolü büyüktür. Mahalleler bilgi iletişimin gerçekleştiği yerlerden biridir.

Bu bakımdan dağlarda, tehlikeli boğaz ve geçitlerde tesis edilen tekke ve zaviyeler;

?Osmanlılar, aldıkları esirlere hiç kötülük yapmıyor,

milli kültürü genç kuşaklara aktarmak,

kelam,

okulda

Osmanlılarda kütüphanelerden ciddi olarak istifade edilmesi, kütüphanelerin bilim ve kültür merkezi olması yükselme dönemine rastlar.

Nitekim Osmanlı Devleti?nin kuruluşundan itibaren devletin ilerleyip genişlemesinde, eğitim öğretim kurumu olarak da kullanılan tekke ve zaviyelerin rolü çok büyüktür.

Tasavvuf düşüncesinin, anlayış ve terbiyesinin işlendiği, derinleştirildiği ve halka aktarılıp öğretildiği tekkeye; dergah, hangah gibi isimler de veriliyordu.

Sonuç olarak şunları söylemek gerekir ise; yazımızın başında da ifade ettiğimiz gibi, Osmanlı Devleti?ni kısa zamanda cihan devleti yapan unsurların en başında asırlardır başarıyla uyguladığı ideal eğitim öğretim sistemi gelir.

ziraat ve hayvancılıkla meşgul oluyordu.

Bu dönemde fethedilen Suriye, Mısır gibi ülkelerden çok sayıda kitap getirtilmişti.

Bundan başka yine 14. yüzyıl sonlarıyla 15. yüzyılda Halvetilik, Kadirilik, Mevlevilik de yavaş yavaş tarih sahnesine çıkmıştır.

kıraat,

Bu konuda anlatılan özellikleri nedeniyle tekke ve zaviyeler, önemli birer eğitim müesseseleri olarak faaliyet gösteriyorlardı.

Tekke ve zaviyelerin bir kısmı devlet tarafından, bilhassa yolculuk için tehlikeli olan yerlerde, tesis ediliyordu.

400 atlıdan

Bu önemli eğitim kurumu, Osmanlı devlet hayatına çok sayıda sadrazam,

ressam ve minyatür ustası yetiştirmiştir.

Cebir ve İslami Bilimler idi.

Osmanlıca,

Cevap dikkate şayandır:

Osmanlı Devleti?nin başta eğitim öğretim olmak üzere diğer hususlarda,

Mahalle sakinleri arasında bilgisi ve kültürüyle tanınan kişilerin çevresinde toplanılarak yapılan sohbetlerde her türlü konu tartışılır, karara bağlanırdı.

çok mühim bir rol oynadılar.

Bundan başka tekke ve zaviyelerin, köylerin gelişmesinde ve ilerlemesinde büyük bir hizmetler yaptığını bilmekteyiz.

'Asırlarca Dünyanın Tek Süper Gücü olmuş, Atalarımız'

Daha sonraki dönemlerde başta İstanbul olmak üzere Anadolu ve Rumeli?de birçok yerde, halka ve medrese öğrencilerine yönelik birçok vakıf kütüphanesi kurulmuştur.

14. yüzyıl sonlarıyla 15. yüzyılda bu tarikatların kuvvetlenerek Anadolu?nun siyasi tarihinde söz sahibi olmaları ise, beyliğin bunları himayesinden doğmuştur.

edebiyat,

Enderun?da eğitim şu dört konu üzerinde toplanmıştı:

?jandarma karakolu?

eğitim,

katolik slovenleri protestan hırvatları sırplara karşı kışkırtmıştır

Geometri,

bilim diyebilmek için icat ortaya koyabilmek lazım

fıkıh,

ÖRGÜN EĞİTİM MÜESSESELERİ

Türk eğitim tarihinde çok önemli bir yer işlev görmüştür.

?Zeka seviyesini ölçmek için ilk defa test yönetimi, Osmanlılarda Enderun mektebine seçilen öğrenciler için uygulanmıştır.?

Osmanoğullarıyla birlikte birçok şeyh gelip Anadolu?nun batı taraflarına yerleştiler.

Yani devrin anlayışına göre bir kitap dolabından veya kitap için ayrılmış odadan ve kütüphaneciden söz etmek için elimizde yeterli bir bilgi yoktur.

Edebiyat,

Türkçeye devlet dili olarak gereken önem verilmiştir

biyografi,

asırlardır bir arada yaşatmayı başarmıştır.

çok zeki ve de yetenekli kimselerdi.

ve 1908 İkinci Meşrutiyet?in ilanını takip eden günlerde tamamen kapatıldı.

aynı zamanda tüm dünyanın en büyük ve en güçlü devleti haline gelmiştir.

linkini veriyorum yer kaplamasın

Arapça,

Takiyuddin'in Tophanedeki rasathanesi neden yıktırıldı peki bununla ilgili neler söyleyeceksiniz?

şair, müzisyen,

Sıbyan Mektepleri;

Bu okullara alınacak öğrenciler,

Bu odalar büyük oda, küçük oda, doğancılar odası, seferli odası, kiler odası, hazine odası ve has oda şeklinde sıralanmaktaydı.

Askerlik, siyaset ve teknik konuların ağırlıklı olarak okutulduğu Enderun okulunun temel özelliği,

Eğitim

siz gidin kars sarıkamışa en yüksekteki tepelere buralar benim deyin, çevirin siz de imparatorluğunuzu ilan edersiniz.. toprak çevirmek güç göstergesi değildir, milli mücadelemiz olmasaydı koca osmanlıdan elimizde birtek iç anadolu kalacaktı..

daha önceki İslam Devletleri?nden istifade etmesi körü körüne bir taklit olmayıp,

vazifesi de görüyorlardı.

Saray işlerini fiili olarak öğrenirlerdi.

meç ve ok atma gibi spor çalışmaları,

Beden eğitimi yapılırdı.

özellikle Enderun Mektebi?nden çıkanların, Tanzimat?tan önceki dönemde olduğu gibi,

Üstada bir konferans sırasında bir genç sorar:

Aslında bu konu tarihi konularda açılması gereken bir başlık gibi görünüyor, dini konular başlığına pek uymuyor gibi. Neyse, yazışanlara kolay gelsin

Batı metotları ile harp okullarının açılması ve bunların gitgide çoğalmasıyla mektebin önemi iyice azaldı.

kardeş gibi davranıyorlar.

İlmin, şefkatli kollarıyla insanları sardığı İslam dünyasında kütüphaneler okulların vücuduydu.

balkan işgalinde dini kimilileri ve etnik yapıyı osmanlı özellikle kaşımıştır

Bunun bir neticesi olarak da adlarına tekkeler açtırıp vakıflar yaptırmışlardır.

osmanlının gelişmesinde romadan alınan böl yönet sisteminin etkisi büyüktür

ve büyük bir hoşgörü örneği sergileyerek

en güçlü dönemdeki topları bile macar dökmüşse bu işte bir sorun var demektir

Müslüman Milletlerin kültür ve medeniyetlerinden yararlandıkları bilinmektedir.

Programlarında

Herkese açık olan bu kütüphaneler şehirlerin gülistanları oldular.

Görüldüğü gibi Enderun, aşağıdan yukarıya doğru 7 odadan oluşuyordu.

saray içinde bulunması ve bütün derslerin

bu bağlamda kendisinden önceki tarihsel mirası ve birikimi en iyi şekilde değerlendirip çağına uyarlamayı da başarmıştır.

320 yıl dünyanın tek süper gücü olmuş;

hat sanatı,

devlet görevlerine tayinlerdeki üstün durumlarını kaybetmeleri, halk arasında özellikle devlet ileri gelenleri katındaki değerini sarstığından bu eğitim yuvası kalkınamadı

saray ve protokol hizmetleri,

Türkçe okutulmasıdır.

Osmanlı padişahlarıyla devlet adamları tarikat erbabına karşı, kuruluştan itibaren büyük bir hürmet göstermişler,

musiki ve edebiyat gibi dersler de yer alırdı.

Teorik olanlar ise

tarihte İslami esaslara göre yönetilen Türk-İslam Devletidir ki,

bu nedenle bütün sistem ve müesseselerde olduğu gibi,

kompleks cevaplara gerek yok

Gerçekten de Osmanlı devleti kendisinden önceki kültür ve medeniyetlerden en iyi şekilde yararlanmayı bildiği gibi,

Coğrafya,

İslam ahlakı,

küçük çocukların zekalarını ölçüyorlar.

Bir şeyin iç kısmı, dahili, iç yüzü, harem dairesi gibi anlamlara gelen Enderun; mülki, idari ve diğer önemli kadronun yetiştirildiği bir okuldur.

Osmanlı?yı cihan devleti yapan kurumların en başında Enderun Mektebi gelir ki,

İşte bu hürmet 14. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlılarda Ekberiyye, Bistamiyye, Zeyniye gibi tarikatların yaygınlaşmasına vesile olmuştur.

bir sentez ve özümleme hadisesidir.

musiki ocakları idi.

Bu zaviyelerin, ordudan önce gelip sınır boylarına yerleşmesi ordunun ileri harekatını kolaylaştırıyordu.

Necip Fazıl Kısakürek'ten...

Takiyüddin, 1577 yılında III. Murat'ın fermanlıyla Tophane sırtlarında bir gözlemevi kurmuş, ancak ne yazık ki bu gözlemevi, Şeyhülislam Kadızade'nin "Gözlemevleri Bulundukları Ülkeleri Felakete Sürükler" şeklindeki fetvası üzerine 1580'de yıkılmış ve bu olaydan beş yıl sonra da Takiyüddin ölmüştür."

Bu müesseseler, belirli yaş ve bilgi seviyesindeki insanları, belirli eğitim ve öğretim kaidelerine göre yetiştirmek üzere kurulmuş müesseselerdir.

ahlak gibi dini ilimlerin yanında

Tamamen vakıflara bağlı olan bu müesseseleri, hemen her yerleşim merkezinde görmek mümkün idi.

arnavuluk, bulgaristan, yunanistan, kurtuluş günü olarak Osmanlıdan kurtuluşunu kutladıüını biliyrmuydunuz? ya macaristanın 200 yıl osmanlyı topraklarına sokmamak için savaştığını.. bu listeye arap devletlerin de kaatabiliriz onlar da osmaanlıdan kurtulmak için savaştılar, yani tarih bize söylenmeyen acı tonla gerçekle dolu..

İstanbul?da bulunan İngiliz sefiri Enderun Mektepleri hakkında şunları söylemektedir:

İstanbul?un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet, şehri siyasi ve idari merkez haline getirdiği gibi ilmi ve kültürel olarak da bir merkez haline getirdi.

özellikle de?eğitim kurumları?nın tabi bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

I) İlk Seviyedeki Eğitim-Öğretim Müesseseleri

müzik vb.

Osmanlılarda tekkeler

Öğrenciler sarayda her odanın gereklerini yerine getirirlerdi. Odalardaki eğitim süresi bir ile iki yıl arasında değişirdi.

Teorik bir öğretim görerek İslami bilgilerini artırırlardı.

Tarih,

sadece İslam dünyasının değil,

Mahalledeki bu bilgi aktarımı, duruma göre bazen mahalle mekteplerinde yapılırdı.

Amerikalı Lewis Terman Enderun mektebine alınan çocuklar için şunları söylemektedir:

kuruluşundan XVI. yüzyıl ortalarına kadar hızla ilerlemiş,

nasıl olduğu belli değil mi?

Kanuni?nin yaptırdığı Süleymaniye Kütüphanesi ise dünyanın sayılı kütüphaneleri arasında yer almaktadır.

gibi güzel sanatlardı.

hiç bir halk ya da topluluk başka bir milletin tahhakümünde yaşamak istemez.

Yeteneklerine uygun bir sanatta uzmanlaşırlardı.

hangi dinden olursa olsun,

Mantık,

yüksek rütbeli asker ve birçok hattat,

Hangi milletten,