İmansız olan paslı yürek sinede yüktür."

Sen kendi dertlerini hiçe saydın ama hep insanların derdiyle ilgilendin. Fatih camiinde, dolaşırken, Nasrullah Camiinden insanlara vaaz ederken, hasta bir çocuğun derdiyle de ilgileniyor, Seyfi Baba?nın yanında sabahlıyor, mahalle kahvehanesindeki tembellere kulak misafiri oluyor, meyhanenin içler paralayan halini resmediyor ve Köse İmam?la laf yarıştırıyordun ama hayatın boyunca senin bir tek yüzün oldu. Odun gibi de olsa hep hakikati söyledin insanlara...

İnmemiştir hele Kuran şunu hakkıyla bilin

Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövemem.

Kendin mi senin, yoksa, ümidin mi yüreksiz?

İdealden asla vazgeçmeyen ama acı gerçekleri de görmezden gelmeyen Akif, aradığı mü'min kimliği, şiddetle karşı çıktığı ye's kokan bir halk deyiminde görür ve şöyle seslenir:

?Tükürün, milleti alçakça vuran darbelere!/ Tükürün, onlara alkış dağıtan kahpelere! Tükürün, Ehl-i salibin o hayasız yüzüne/ Tükürün, onların asla güvenilmez sözüne/ Medeniyet denilen maskara mahluku görün/ Tükürün maskeli vicdanına asrın, tükürün? diye yiğitçe haykırıyordun. Acaba bu günleri görsen neler yazardın? Öyle sarmaş dolaşız ki senin?tükürmemizi? istediğin şeylerle. Artık kendi yüzümüze bile tükürülse yağmur yağıyor zanneder olduk. Heyhat! Ne günlere kaldık?

Çünkü kaydında değil hiç birimiz mananın

Kolay mı Akif?i anlatmak? Milli Mücadele?nin destanını yazan daha doğrusu yaşayan, kalbinin diliyle haykıran Akif?i anlatmak kolay olur mu? Sanatıyla kültür hayatımızda büyük bir anıt olmuş, milletin gönlünde taht kurmuş, Allah?ın sevdiği kul olarak?Safahat?ıyla her eve misafir olmuş bir büyük abideyi, coşkulu bir iman selini, milletin derdine derman olmuş umutlu dilini anlatmak kolay mı? Aradan geçen yetmiş yıla rağmen unutulmayan / unutturulamayan Mehmet Akif Ersoy?dan bahsediyorsak kalemimiz edep ölçeğine bürünmeli ve biraz da utangaç bir eda ile kelimeleri kanatlandırmalı değil midir?

Şehamet dini, gayret dini ancak Müslümanlıktır;

Kanayan bir yara gördüm mü yanar ta ciğerim,

Çiğnerim, çiğnenirim, hakkı tutar kaldırırım.

Ye's öyle bataktır ki: Düşersen boğulursun

Yoksa hiç mana aranmaz mı bu ayetler de

Milletim Uyan!

Müslüman hakka zahir olmaya her an mecbur,

?Atiyi karanlık görerek azmi bırakmak?/ Alçak bir ölüm varsa, eminim budur ancak/ Dünyada inanmam, hani görsem de gözümle/ İmanı olan kimse gebermez bu ölümle/ Ey dipdiri meyyit: İki el bir baş içindir/ davransana? Eller de senin baş da senindir!... İş bitti, sebatın sonu yoktur deme, yılma, Ey millet-i merhume sakın ye?se kapılma!? sözlerin yalnız kulaklarımıza değil gönlümüze de küpedir. Bizim de lügatımızda umutsuzluğun?u? su yok, mutsuzluğa hiç mi hiç tahammülümüz yok. Gönlümüzdeki umut kuşu hep ötecek ve asla umudumuzu kesmeyeceğiz? ?Allah?a dayan, sa?ye sarıl, hikmete ram ol?/ Yol varsa budur, bilmiyorum başka çıkar yol.? Mısraların düsturumuz olacak ve O Yüceler Yücesine dayanıp güveneceğiz

Ne mezarlıkta okunmak ne fal bakmak için.

Sarsılır varlığı, göstermeye başlarsa fütur!

Haykırdın mı gökkubbe damar damar sarsılırdı. Kükredin mi yer yerinden oynardı. Kalemin yüreklere dokunduğu zaman yıldızlar ağlardı. Matemin denizlerin yüreğini dağlardı. Anneler çocuklarını cepheye senin?Cenk şarkı?nla uğurlardı. Susuşun bile dağlar kadardı?

Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim.

Müslümanlık bilmem amma galiba göklerdedir.

İnsanların kaç yüzü olduğunu sayamadığımız bu yalan çağda senin gibi sözünün eri insanlara ne çok ihtiyacımız var. Sen ki Beylerbeyi?nden Yeniköy?e fırtına demeden, yağmur demeden yürüyor, ?Bu havada kimse yola çıkmaz diyerek seni beklemeyenlere?Bir söz ancak ölüm ya da ona yakın bir felaket sebebiyle yerine getirilemeyebilir? diyerek altı ay dargın kalabiliyordun. Biz biliyoruz ki senin bu soylu davranışın cihanın güneşinin bizlere tavsiyesi idi. Akif?in güzellikleri bağlı olduğu imandan, ilham aldığı Kur?an?dan, Allah?a ve O?nun güzeller güzeli Resulüne olan deruni bağlılığından kaynaklanıyordu. Akif?i anlamak için İslam?ı çok iyi öğrenmek ve anlamak lazım gelir desek sanırım hata etmeyiz...

Hakkı bir zalime ihtar, o ne şahane cihad!

?Eyvah! Beş on kafirin imanına kandık/ Bir uykuya daldık ki cehennemde uyandık? diyordun. Ya biz nasıl uyanalım kendi cehennemimizdeki horul horul uykudan? Ne olur bir daha seslen dünyamıza ve?Ey! Elleri böğründe şaşkın adam kalk!? diye sars bizi, uyandır. Senin, ?Artık ey milleti merhume, sabah oldu uyan! / Sana az geldi ezanlar, diye ötsün mü bu çan?, ?Ey millet uyan cehline kurban gidiyorsun!? diyen sesine, ?Uyan ey ehli vatan!? çağrına o kadar muhtacız ki... İşte bunun için Anadolu semalarında şu feryat hep yankılanmalı: Milletim uyan!.. Milletim uyan!.. Milletim uyan!..

Hele hak namına haksızlığa ölsem tapamam

Lafzı muhkem yalnız anlaşılan kuranın

Osman Gazi?nin kabri tekmelenirken, semalardan ezan sesi kesilecek diye endişe ediyor, kendini, ?şarkın kansız ve vefasız evladı? diye tarif ediyordun. Ne kabirler tekmelendi, ne dirilerin canı yandı da bizim kılımız kıpırdamadı. Şu bizim vefasızlığımıza ne demeli? Üzerimizdeki ölü toprağını nasıl üflemeli bilmem ki?.. Bülbüllere?Susun, ağlamayın. Matem benim hakkım? diyordun ve ekliyordun: ?Sevinmek şöyle dursun vaktimiz yok mateme/ Davranın zira gülünç olduk bütün bir aleme? Yaşadığımız çağ da tam senin dediğin gibi. Mateme bile vaktimiz yok. Milletimizin yücelmesi ve yükselmesi için Yunus gibi ağlamaya, senin gibi çağlamaya mecburuz?

Enseden arslan kesilmek, cepheden yaltak kedi

"İmandır o cevher ki, ilahi ne büyüktür.

Hakka taraf olmak nerede ve kime karşı olursa olsun mü'min kimlik ve kişiliğinin gereğidir.

Fırka, milliyet, lisan namıyla daim ayrılık;

Söz Veriyoruz Ey Akif!

Kaç hakiki müslüman gördümse hep makberdedir.

Öldüğü Zaman Akif?ten Geriye Kalanlar

Halkın bağrına bastığı şairin kim olduğunu seninle öğrendik. Çünkü sen bu halkın sesi oldun, soluğu oldun. Ömrünü bu milletin hürriyeti için mücadeleye adadın. Yunus?u ilahileri için seven, Süleyman Çelebi?yi Mevlid?in?den dolayı hatırlayan, Mustafa Itri?yi tekbirlerle anan bu halk seni de?İstiklal Marşı?yla bağrına bastı. ?Çanakkale Şehitleri? ile birlikte anıldı adın. ?Ordunun duası? söylendi dillerde ve Akif sevgisi her geçen gün yeşerdi gönüllerde, ev ev, köy köy okundu şiirlerin, gönüller oldu yerin ve her geçen gün daha da iyi anlaşılıyor değerin. Çünkü sen ıstırapla akan bir pınar, gerçek bir çınardın dalları gümrah kökü derin...

Akif, düşündüğü mü'min kimliğinin hassasiyetlerini hemen hemen Safahat'ındaki her beyitte dile getirmeye çalışmıştır. Kimi zaman ağlayan kimi zaman coşup haykıran mısralar hep dünyayı mutlu edecek mü'min özleminin terennümleridir. O, mü'min kimliğinin en temel çerçevesini şu beyitlerde özetlenmiştir Akifçe:

?Müslümanlık nerde? Bizden geçmiş insanlık bile/ Alem aldatmaksa maksat aldanan yok nafile/ Kaç hakiki Müslüman gördümse, hep makberdedir/ Müslümanlık, bilmem ama, galiba göklerdedir? diye feryat ediyordun yıllar evvel. Ya biz nasıl haykıralım? Hasan Basri?nin diliyle?Ashap bizi görse bunlar -Müslüman değil- derdi, biz de onları görseydik -deli- derdik? diye kaç insan hatırından geçiriyor acaba? ?Irzımızdır çiğnenen, evladımızdır doğranan/ Hey sıkılmaz! Ağlamazsan bari gülmekten utan? diyordun bize. Sözüne uyamadık ey koca şair! Ar damarlarımız çatladı. Başkalarının konfeksiyon aşklarını yaşarken kendimize ve yakınlarımızın acılarına bigane kaldık. Kardeşlerimizin oluk oluk akan kanlarını, yıkılan evlerini, sönen ocaklarını seyrettik bir film karesi gibi. Canlı yayında bombalar düşerken en sağlam kalelere biz tıkınmakla meşguldük, eğlence ve magazin programlarından arta kalan zamanlarımızda. Dediğin gibi?Hakiki Müslümanlık en büyük kahramanlık? oldu...

Ölürse, yer beğenir" dört adam çıkarsa, getir!

Acizin hakkı kavilerden... O, kuvvetlenemez"

Mü'mine imanı bunu, bu kahramanlığı emreder. Mü'minin ne korkaklıkla ne de pısırıklıkla bir alış-verişi olamaz. Çünkü İslam'ın ruhu bu tür kusurlarla bağdaşmaz.

Akifçe mü'min, "iman dolu göğüs"tür. Ya da yegane cevheri sinesinde taşıyan adamdır,

?Ya açar nazm?ı celilin bakarız yaprağına/ Yahut üfler, geçeriz bir ölünün toprağına/ İnmemiştir hele Kur?an şunu hakkıyla bilin/ Ne mezarlıkta okunmak ne de fal bakmak için/ Bu havalidekiler pek yaya kalmış dince/ Öyle Kur?an okuyorlar ki: sanırsın Çince? diyordun. Artık?Nazm-ı celilin? yaprağına bakan da azaldı?

Zulme tapmak, adli tepmek, hakka hiç aldırmamak;

Dünyada inanmam, hani, görsem de gözümle:

Kesilir belki fakat çekmeye gelmez boyunum.

İbret olmaz bize her gün okuruz ezber de

Senin şiirlerin olmasa Çanakkale ve Milli Mücadelemiz zihinlerimizde bu kadar canlı kalabilir miydi? Vatanın fırtınalı günlerinde herkesin telaşa kapılıp ümitsizliğe düştüğü anlarda insanların yüreklerine umudun sancağını sen dikmedin mi? Yüceler Yücesinin kutlu ayetiyle zaferin bizim olduğunu müjdelemedin mi?

"En büyüktür" dedi Peygamber-i pakize -nihad

İmanı olan kimse gebermez bu ölmle..

Ya açar nazmı celilin bakarız yaprağına

Yumuşak başlı isem kim dedi uysal koyunum

Seni anlatmak yerine anlamaya çalışmak yapılacak en doğru iş olsa gerek...

Mü'minin hak yanlısı olma niteliği onu, tam bir hayırhahlıkla yöneticilere gerçeği duyurma cihadına sevk eder.

Kurtulmaya azmin, niye bilmem ki, süreksiz?

Hakkı ayakta tutmak, haklıya destek çıkmak için öncelikle "gerçek mü'min" olmak lazımdır. Gerçek mü'minler mezara sığınırsa, "hakiki müslümanlık" da göklere çekilir. Bu ise, bütünüyle bir ümmetin ve dünyanın iflası demektir. Tek kelime ile kıyamet dense yeridir.

Hele senin küçük yaşta babanı kaybetmene, çocukken evinizin yanmasına, fakr u zaruret içinde bir hayat yaşamana rağmen dünyalık önünde asla eğilmemene, hiçbir ödüle iltifat etmemene, odanda üzerine oturduğun tek kilimini mahallendeki fakire vermene, ?kuru fasulye ve bulgur aşı yedikten sonra gavura boyun eğmem? demene ne demeli bilmem ki? Cimrilik, ikbal şımarıklığı, kibir ve para, senin en nefret ettiğin şeylerdi. İnsan nefret edecekse Akif gibi etmeli...

Mücadele Şairi

Adam aldırmada geç git, diyemem, aldırırım;

Seni kuru kuruya sevmenin bir anlam ifade etmediğini biliyoruz. Sen bir asra yakalaşan bir zaman önce milletimizin başına gelen felaketler karşısında dertlere çözüm buluyordun, umut olup yüreklere doluyordun, nefreti kökünden yoluyor, zulme karşı kalkan oluyordun. Şimdi sıra bizde. Bilesin ki yüreğimiz?Akif?çe? çırpınmaktadır... Mehmetçik canı ve kanı pahasına savunurken sen de kaleminle koruyordun vatanı. Askeri zaferlerimizi perçinliyordu şiirlerin. Sen insanları?Milli Mücadele?ye çağırıyordun. Öyleyse bizler de sana layık torunlar olduğumuzu göstermek için milletimizin evlatlarını yeniden dirilişe çağırmalıyız imanla, onurla, gökleri titreten bir aşk ve dağları delen sevgiyle...

Hakiki müslümanlık en büyük bir kahramanlıktır.

En samimi kimseler beyninde en ciddi açık;

Mü'min kimliğinin hazmedemeyeceği tavırları da şöyle sıralamak mümkün Akifçe.

Çünkü hakkı üstün tutmak, her şeyden ve herkesten üstün tutmak, hakkın hakkı; milletin, ümmetin hatta dünyanın düzeni ve dirliğinin şartıdır. En büyük zillet, hakkın zelil olmasıdır. Bir toplumda ki hak ve haklı zelildir, orada izzet ve şeref aranmaz. Aransa da bulunmaz. Çünkü yoktur. Böyle bir arayış kelimenin tam anlamıyla beyhudedir.

Sen ki iyilik yapamadığın zamanlarda bile?Ya hamiyyetsiz olaydım, ya param olsa idi? diyerek hayıflanıyordun. Oysa bizler yoksulu, yetimi, kimsesizi düşünmek şöyle dursun, sefer tası misali sıkıştığımız apartmanlarda bitişik komşumuzun ne halde olduğunu bile düşünemez hale geldik. Gönüllerimiz daraldıkça daraldı?

Çıkar mı dersiniz, bu kıratta dört adam, aziz okuyucular?

Ümmide sarıl sımsıkı, seyret ne olursun!

Atiyi karanlık görerek azmi bırakmak...

Kuvvetin meddahı olmak, aczi hiç söyletmemek;

Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem;

"Hangi ümmette ki müşkildir edilmek tahsil,

Ahdi nakzetmek, yalan sözden tehaşi etmemek;

Yahut üfler geçeriz bir ölünün toprağına

Üç buçuk soysuzun ardından zağarlık yapamam;

Ne güzel ifade etmiş M. Ersoy. Rabbim Kuran?ı çokça okuyan, okuduklarını doğru anlayan ve anladıkları doğrularla da yaşamını sürdürüp cennetine giren kullarından eylesin?

Öldüğün zaman sırtından çıkartılan elbisen, yeni bir şapka, bir mavzer tüfeği, istiklal madalyası ve bir iki lira paran çıkmıştı yastık altından. Peygamberi örnek edinen derya bir insandan başka ne beklenebilir ki? Ah bu soylu davranış çağımız insanına rehberlik edebilse. Bölüşmeyi ve dünyayı tekmeleyecek kadar tok olmayı öğrenebilsek yeniden.

Mübtezel bir çok merasim: inhinalar, yatmalar,

alıntı

Parçalandık? Bölük pörçük olduk. Merhamet bizlere uzak çöl gibi, kardeşliğimizi sorarsan birbirimize olduk el gibi. Seni dinleseydik, ?En büyük düşmanıdır ruh-ı Nebi tefrikanın / Adı batsın onu İslam?a sokan kaltabanın!? sözüne kulak verseydik hiç böyle mi olurdu?

Alçak bir ölüm varsa, eminim, budur ancak.

Hak zelil oldu mu millet de, hükümet de zelil

Ey yüreğinde merhamet pınarları çağlayan! Ey! Kırım, Bursa, Çanakkale ve Anadolu?nun perişanlığına ağlayan! Ey vicdanlı sineleri şiirleriyle dağlayan! Kur?an aşığı, Hak sevdalısı, millet sevdalısı büyük şair. Ey Sessiz yaşadığı halde bütün cihana sesini duyuran bahtiyar!..

Şaklabanlıklar, riyalar, muttasıl aldatmalar;

Biliyorum bu güne kadar Akif hakkında onlarca kitap, yüzlerce makale yayınlandı. Paneller, açık oturumlar düzenlendi. Kitapları okudunuz, konuşmaları dinlediniz. Onun için biz bu yazımızda çok önemli olmasına rağmen Akif?in Milli Mücadeledeki etkisi, Onun İslam şairi oluşu, hürriyet tutkusu, sanat anlayışı, Mısır?a gidişi, Akif?in şiirleri, cami kürsülerindeki konuşmaları, kahramanca yaşadığı hayat gibi ana başlıklar altında toplayabileceğimiz konulara derinlemesine inmek istemiyoruz. Belki de bu konuların tamamını kapsayacak şekilde daha öz, daha özel bir selam gönderelim ve günümüzden Akif?e seslenelim istiyoruz. Sesimizi duyacağına inanarak Akif?le hemhal olmak ve dertleşmek istiyoruz? Yoksa Akif rahmetlinin her bir şiirinin yazılışındaki sırrı anlamaya, şiirlerini tahlil etmeye kalksak hiç mübalağasız her biri için ciltler dolusu eserler yazmak gerekecektir. Böylesine zengin, göz kamaştırıcı bir hazineyi anlatmanın zorluğunun bilinciyle başlıyoruz yazıya Akif?çe bir yürekle, umutla ve onun heyecanıyla?

Ömer?in adaletini abideleştirdin şiirinle ve biz her adaleti hatırladığımızda?Kenar-ı Dicle?de bir kurt aşırsa bir koyunu/ Gelir de adl-İlahi sorar Ömer?den onu? diyerek senin mısralarını okuduk.

Cemaatin arasından "kalırsa, el beğenir;

Allah?ın lütfuyla atmış üç yıl ayak bastığın toprağın altına gireli Yetmiş iki yıl oldu. Yetmiş iki yıl... Dile kolay hicranlı yetmiş sene... Sen gideli ıstıraplarımız arttı, sıkıntılarımız katmerlendi, milletin derdine her gün bir yenisi eklendi ve hepsinden önemlisi senin?Tek dişi kalmış canavar? dediğin medeniyet bizim hayatımız oldu.

Cebanet, meskenet, dünyada sığmaz ruh-i İslam'a

Mü'min kimliği ye'si, ümitsizliği asla kaldıramaz. Çünkü ye's ile şirk'in alçaklığı aynıdır. Bu sebeple de "Ye'se hiç düşmeyecek zerrece imanı olan". Mü'min, bu mel'un şirk ve ye's çirkinliğinden uzak kalacak, büyük bir ümitle çalışacak ve sonuna kadar dayanacaktır:

Kararlılık ve Umut Abidesi

Müslümanlık bizden evvel böyle zillet görmedi!

Kendi asüdeyse, dünya yansa, baş kaldırmamak;