Atatürk?ün dil ile ilgilenmesinin sebebi milliyetçiliktir. O, 11 Temmuz 1932?de?Dil işlerini düşünecek zaman da gelmiştir? Öyle ise, Türk Tarih Tetkik Cemiyeti gibi bir de ona kardeş bir dil cemiyeti kuralım. Adı Türk Dili Tetkik Cemiyeti olsun.? diyerek dilde yeni bir hareket başlatır.197 Dil kurumunun kurulması için Atatürk, Ruşen Eşref Ünaydın?a direktif verirken198 12 Temmuz 1932 tarihinde hazırlanan Türk Dili Tetkik Cemiyeti Nizamnamesinde maksatlar şu şekilde belirtilmiştir;

?Her cemiyet fevkalade buhranlı zamanlarda, ferdi şuur ve iradeleri bir tek gaye ve menfaat etrafında toplayan bir tesanüt duygusu ile hareket etmek zaruretini duyar. Bu cemiyetin kendi kendini savunma ihtiyacının bir sonucudur. Böyle bir tesanüt zarureti ile kendiliğinden harekete geçen cemiyetin kolektif şuur ve iradesi, çok defa enerjisi, bilgisi, ileri görüşü, sevk ve idare kabiliyeti ile temayüz eden bir şahsiyette sembolleşir. Türk milleti de o kara günlerinde milli şuur ve iradesinin sembolünü Mustafa Kemal Paşa?da bulmuş, milli istiklal ve hakimiyet mücadelesinde kaderini onun kudretli ellerine tevdi etmiştir?1

Halep?te Türk Ordusu?na İhanet

?100 km?den fazla uzunluğu olan Sina Cephesi?nin iki bölgeye bölünmesini pek tabii bulurum. Bu sebeple 7?nci Ordu?nun bu cepheye sığamayacağı hakkındaki yüksek düşüncelerine katılamam. Bundan başka Sina Cephesi?nde bulunacak kıtaların harekatını sevk ve idare etmeye memur edilmiş olan Falkenhayn Paşa?nın bu harekatı başarıyla sonuçlandırması için en doğru karar ve tedbirleri alacağına eminim. Bu konudaki güvenime zatıalinizin de katılmanızı özellikle rica ederim. "11

?Filistin muharebelerinde ordumuz bozuldu. Ordu kumandanı Liman Von Sanders Paşa kaçtı. Ve zorlukla kendini esaretten kurtardı. Bunun üzerine üç ordu kumandanı Cevat, Mersinli Cemal ve Mustafa Kemal paşalar enkazı Dera?da topladılar. Fakat daha kıdemli oldukları halde Cevat ve Cemal paşalar ordu kumandanlığını Mustafa Kemal?e bıraktılar. Kendileri çekilip gittiler. Mustafa Kemal ise en buhranlı, en nazik bir zamanda bu döküntülerden ibaret ordunun kumandanlığını alma cesaretini gösterdikten başka olabildiği kadar düzenlediği bir ordu ile Halep civarındaki istila ordusunu durdurmaya da muvaffak oldu ki, bu gerçekten hayrete şayan bir olaydır.?

Bunları söyleyen insan birkaç gün önce komadan çıkmıştı. Sağlığı ile ilgili bir tek kelime etmedi.1

Yazımı bitirirken, bana üzüntü veren bir hususa değinmek ve teselli duyduğum çok yeni bir örneği sunmak isterim. Son zamanlarda, ülkemizde yayınlanmakta olan bazı dergilerde Atatürk ile ilgili, gerçeklere aykırı, küçümseyici değerlendirmelerin yer almasından derin üzüntü duyuyorum. Fakat; bunu giderici teselliyi yabancı bir kaynakta, bir Amerikan dergisinde bulabileceğimi, doğrusu, hiç ummuyordum. Ama, gerçek bu... Geçen yılın sonunda 26 Aralık 1988 de yayınlanan, büyük tirajlı ve dünyaca ünlü TIME dergisinde bir röportaj dikkatimi çekti. Röportajı yapan muhabirin?Kahramanlarınız Kimler? sorusuna, ABD Genelkurmay Başkanı , şu cevabı verir: ?Kemal Atatürk?ün derin bir hayranıyım; çünkü, o kadar az şeyle çok şey başardı. Büyük kaynaklar ve üretim kapasitesi ile desteklenince, generaller için kazanmak bir şeydir. Fakat; Atatürk, küçük kaynaklarla, Türkiye?nin kontrolünü sultanlardan çekip aldı ve Yunanlıları ülkeden kovdu. O, yüzyılın en büyük askeri olarak, benim adayımdır.?19

Ve Samsun deposunda giydirilip silahlandırarak yanına aldığı ilk er bu Mehmetçik oldu.

Atatürk 1927 yılında Büyük Nutku&amp;#8217;nu okuduğu C. H. P&amp;#8217;nin 2. ci Kurultayı&amp;#8217;nda, taşınır-taşınmaz tüm mal varlığını C. H. P.&amp;#8217;ne bağışlayacağını duyurmuştu. Daha ileride, bu partinin artık devletle tamamen bütünleştiğini görerek fikrini değiştirmiş ve mal varlığını C. H. P&amp;#8217;ye değil, Hazine&amp;#8217;ye bağışlamaya karar vermişti. İşte 1933 yılında bu konuda ilk adımı atmış ve gereken hukuki hazırlığı yapmasını da Genel Sekreter&amp;#8217;i Hasan Rıza Soyak&amp;#8217;a emretmişti.(Soyak, Atatürkten Hatıralar, s.754).

Kaynak: ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 22, Cilt: VIII, Kasım 1991

Atatürk için sözlükler, ansiklopediler, kütüphaneler tarih kitapları az ve dar gelir.

"Türkler birbiri ardınca &amp;#8220;Allah, Allah&amp;#8221; haykırışlarıyla hakikaten pek yiğitçe savaştılar. Bu savaşı yazı ile anlatmak mümkün değildir." 14

1935 yılının ilk günlerinde Amerika?nın tanınmış gazetecilerinden Gladys Baker de Türkiye?ye gelmiş; Atatürk?le görüşmüştü:

?Bana bu selahiyeti onlar bilerek ve anlayarak vermediler.? Onlar, Mustafa Kemal?in düşüncesi hakkında en küçük bir tahminleri olsaydı, şüphesiz Anadolu?ya yollamazlardı.?24

(Kılıç Ali&amp;#8217;nin Anıları Sh 659. Hulusi TURGUT)

Atatürk, Kurtuluş Savaşı için Anadolu?ya geçtikten ve Erzurum Kongresi?ni yaptıktan sonra Sivas?a dönmüş, orada ikinci kongreyi açmıştı. Bu sırada lise binasında yatıyor; toplantılar yapıyordu. En basit ihtiyaçlarını bile temin edecek halde değildi; bazı geceler sabahlara kadar küçük petrol lambasının cılız ışığında çalışıyordu.

Samsun?da Rumları tazyik eden Türklere hadlerini bildirmek üzere Anadolu?ya gönderilen Mustafa Kemal Paşa, bütün doğu illeri için Ordu Müfettişliği yetkisini alıyordu. Mustafa Kemal Paşa, tarihi misyonunu yerine getirmek için önemli bir fırsat yakalamıştı. Harbiye Nezaretinden çıkarken Mustafa Kemal Paşa, ?Talih bana öyle müsait şartlar hazırlamış ki kendimi onların kucağında hissettiğim zaman ne kadar bahtiyarlık duydum, tarif edemem. Nezaretten çıkarken, heyecanımdan dudaklarımı ısırdığımı hatırlıyorum. Kafes açılmış, önünde geniş bir alem, kanatlarını çırparak uçmağa hazırlanan bir kuş gibi idim?.23

Atatürk, şu cevabı verdi:

Ali Fuat Cebesoy, Milli Mücadele Hatırları, İstanbul, 2000, s.44, 45.

ATATÜRK, Allah'ın TÜRK MİLLETİNE üstün bir iyiliğidir.

Mustafa Kemal:

YENİLSEYDİK SORUMLU BEN OLACAKTIM

Mustafa Kemal Paşanın Anadolu?ya geçmek için fırsat aradığı bir anda, Babıalinin Mustafa Kemal Paşayı İstanbul?dan uzaklaştırmak için aradıkları vesile ortaya çıkmış ve bir memuriyet bulunmuştur. Ordu müfettişi unvanı ile Mustafa Kemal Paşanın Anadolu?ya gönderilmesinden maksat, Samsun havalisinde Rumlara tecavüz eden Türklere haddini bildirmek ve Anadolu?da beliren milli teşekkülleri de ortadan kaldırmaktır. Maksada hizmet etmek üzere hazırlanan talimata Mustafa Kemal Paşanın arzusu ile iki önemli madde eklenmiştir. Ordu müfettişi olarak Mustafa Kemal Paşa doğu vilayetlerinde bulunan birliklere olduğu gibi, vilayetler valiliklerine de emir verebilecekti. Ayrıca bu mıntıka ile herhangi bir temasta bulunan askeri ve idari makamlara da yazı ile durumu bildirme yetkilerini de haiz olacaktı.22

KÖPRÜLÜ:"İNANAMADIM DİYOR"

Çok iyi paylaşımlar var.

45 Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, s. 176

Kur?an?ın akla, mantığa, bilime uygun bir ilahi kitap olduğu, bilime aykırı hiç bir bilgi ihtiva etmediği günümüzde de kanıtlanmıştır. Atatürk, bu gerçeği göreli yıllar olmuş ve bu gerçeği, daha önce söylemiş ise, hata mı yapmıştır? Bu din düşmanlığı mıdır?

27 K. S Chantitch-Chandan, Le miracle turc. Paris. La renaissance moderne. 1929, s. 7-8.

11Claude FarreYe, Turquie rcssuscitee, Paris, Cahiers libres. 1930, s. 106.

S. Nabi, Harf Devriminin Öyküsü, Ankara - 1962.

Baylar ve Bayanlar; bütün bunların cevabı Mustafa Kemal ATATÜRK'tür.

?Atatürk tarih çalışmalarının yanında, Türk dilinin bilimsel bir inceleme konusu olmasını istemiştir. Tarihte uygarlığı incelenen Türk kavimlerinin dil hazinesi ihmal edilemezdi. Onun için tarih konularını aydınlatacak bilgilerde, dil konuları önde geliyordu.?

On üç sene devam eden çetin çalışmaları esnasında faaliyetlerinin, bulundukları iklimin yetiştirdiği her çeşit mahsulattan başka, her nevi ziraat sanatlarına da teşmil eden bu müessesleri ilk senelerden başlayan bütün kazançlarını inkişaflarına sarf ederek büyük küçük müteaddit fabrika ve imalathaneler tesis etmişler, bütün ziraat, makine ve aletlerini yerinde ve faydalı şekilde kullanarak bunların hepsini tamir ve mühim bir kısmını yeniden imal edecek tesisat vücuda getirmişler, yerli ve yabancı birçok hayvan ırkları üzerinde çift ve mahsul bakımından yaptıkları tetkikler neticesinde bunların muhite en elverişli ve verimli olanlarını tespit etmişler, kooperatif teşkili suretiyle veya aynı zahiyette başka suretlerle civar köylerle beraber, faydalı şekilde çalışmalar, bir taraftan da iç ve dış piyasalarla daimi ve sıkı temasta bulunmak suretiyle faaliyetlerini ve istihsallerini bunların isteklerine uydurmuşlar ve bugün her bakımdan verimli, olgun ve çok kıymetli birer varlık haline gelmişlerdir. Çiftliklerin yerine göre araziyi ıslah ve tanzim etmek, muhitlerini güzelleştirmek, halka gezecek, eğlenecek ve dinlenecek sıhhi yerler, hilyesiz ve nefis gıda maddeleri temin eylemek, bazı yerlerde ihtikarla fiili ve muvaffakiyetli mücadelede bulunmak gibi hizmetleri de zikre şayandır.

Başkomutan Vekili Enver Paşa, 24 Haziran 1917 günü Halep?te, kendi başkanlığında bir toplantı tertip etmiş ve bu toplantıya katılan komutanlara (Kafkas Ordular Grubu Komutanı Ahmet İzzet Paşa, 4?ncü Ordu Komutanı Cemal, 2?nci Ordu Komutanı Mustafa Kemal ve 6?ncı Ordu Komutanı Halil Paşalar) planını açıklamıştı. Bu plana göre İstanbul?da yeni kurulmakta olan 7?nci Ordu, Fırat nehri boyunca Hit?e kadar ilerleyecek, buradan itibaren 6?ncı Ordu ile işbirliği yaparak Bağdat bölgesindeki İngiliz birliklerinin yan ve gerisine taarruz edecekti.4

&amp;#8220;Sakarya Muharebesi bir subay savaşıdır. Bu muharebede şehit olan subay sayısı 245 tir. Birliklere örnek olması için subaylardan kurulu taarruz grupları yapmak zorunda kalınmıştı. Acemi ve savaş tecrübesi bulunmayan birlikleri böyle yetiştiriyor ve ateş hattına sürebiliyorduk. Bu manzarayı şimdi hatırlarken daima içim burkulur, gözlerim yaşarır. Subaylarının ateş hattına atıldığını gören o körpe çocuklar, &amp;#8220;Allah! Allah!&amp;#8221; diyerek elbette onların arkasından koşacaklardı.&amp;#8221;(9)

31 Jean Melia, Mustafa Kemal ou la Renovation de la Turquie, Paris 1929, s. 159-160.

?Atatürk?, İA, s.730.

?Halbuki Elhamdülillah hepimiz Müslümanız, hepimiz dindarız. Artık bizim dinin gereklerini öğrenmek için şundan bundan derse ve akıl hocalığına ihtiyacımız yoktur. Analarımızın, babalarımızın kucaklarında verdikleri dersler bile, bize dinimizin esaslarını anlatmaya yeterlidir.?

Bilindiği gibi, aynı gecede rüyalarında Hz. Peygamber Efendimizi, Hacı Bayram-ı Veliye bu sözleri söylerken gören o iki muzaffer kumandanın o günkü isimleri, ''Mustafa Kemal'' ve ''Mustafa Fevzi''dir.

Tabii Atatürk, Falkenhayn?ın başarılı olacağına inanmıyor ve Enver Paşa?nın bu konudaki güvenine katılmıyordu.

Atatürk?ün İstanbul?a gelir gelmez Yenibahçeli Şükrü Bey ile temas kurarak Gebze-Kocaeli yolunun güvenliğinin sağlanmasını istemesi ve yaveri Cevat Abbas aracılığıyla Yahya Kaptan?a Kocaeli?de ilk milli müfrezelerden birini kurdurması, bu planın hazırlıklarındandır. Eğer bu plan uygulansaydı, Kurtuluş Savaşı?nın başlaması ve Anadolu?daki yayılması çok daha başka bir biçimde olacak ve tarih çok daha başka bir biçimde yazılacaktı.

Tunaya?nın bu tezi kısa sürede çok sayıda taraftar bulmuştur. Prof Eric Jan Zürcher ve Prof Bülent Tanör gibi tarihçiler bu teze dayanarak, ?Kurtuluş Savaşı?nı Atatürk başlatmamıştır! Atatürk bu mücadeleye sonradan katılmıştır!? demeye başlamışlardır.

Mustafa Kemal?ce Bir Yanıt

Atatürk'ün Örnek Çiftlikler Projesi

Yapılan kaynak taramasından sonra konu ile ilgili olabilecek ana materyallerin araştırmasına geçilmiş bunun için arşiv ve kütüphanelerde çalışmalar yapılmıştır. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'nde konuyla doğrudan ilgili orijinal belgelere ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Cerideleri ortaya atılan bir takım iddiaların doğru olup olmadıklarını öğrenmek için incelenmiş ve sonuçları bu çalışmada sunulmuştur.

Cephe dönüşü Mustafa kemal Paşa Meclis kürsüsünden yaptığı konuşmada &amp;#8220;Cephede durumun düzeldiğini ve telaşa gerek olmadığını&amp;#8221; söylemiş ve konuşmasını &amp;#8220;Dört hafta sonra düşmanı yeneceğiz&amp;#8221; sözleri ile tamamlamıştır. Tabii Meclis üyelerinin bu sözlere inandıklarını ve mevcut endişelerin giderildiğini söylemek mümkün değildi. Kimi mahzun gözlerle Mustafa Kemali dinlerken, kimisi kızgın kızgın söylendi, kimisi de dudaklarında alaylı bir gülüşle onu izliyordu. Mecliste faaliyete geçen muhalifler: &amp;#8220;Nasıl olsa arkasında bütün Hıristiyan Batı Dünyası&amp;#8217;nın teşvik ve desteği olan Yunan Ordusunu yenmek imkansız, Mustafa Kemal de bu işi başaramaz. Hiç olmazsa bu vesile ile ondan da kurtulmuş oluruz&amp;#8221; düşüncesi ile; önce gizli gizli, sonra da açıkça Mustafa Kemal Paşanın Ordunun başına geçmesini istediler. Mustafa kemal Paşa önce arkadaşlarına danışmak gerektiğini beyan ederek izin istedi, görüşmelerden sonra &amp;#8220;Başkomutanlığı, ancak üç aylık bir süre için ve Meclisin bütün yetkileri ile birlikte verirseniz kabul edebilirim&amp;#8221; cevabını verdi. Bu teklif üzerine yapılan uzun ve tartışmalı görüşmelerden sonra (5 Ağustos 1921 günü), salonda bulunan bütün milletvekillerinin oyları ile Başkomutanlığa atandı.

Sonuç olarak diyoruz ki, bu ilke ekonomide Türkiye'nin koşullarına uygun bir ekonomik politika olarak kabul edilmelidir.

26 Gotthard Jaschke, Büyük İnkılapçı ve Diplomat Atatürk, s. 21.

Fakat, 2007 yılında aynı konunun Atatürk&amp;#8217;ün ölümünün 32. yıl dönümü (1970) dolayısı ile tarihçi, gazeteci ve yazar Enver Behnan Şapolyo&amp;#8217;nun yazdığını, gazetedeki bir seri yazıdan öğrendim.(3)

Gazeteler Gazi Paşa?nın Kazım Paşa?nın oğluna Teoman ismini verdiğini yazdılar. 1931 yılı ortalarında ve hatta daha sonraki yıllarda doğan erkek çocuklarından bir kısmına babaları Teoman ismini koydular. Bu arada Mete ismini kullananlarında olduğu görüldü. Buğün ülkemizde 1931-1933 doğumlu çok sayıda Teoman isimliler vardır. Ben o tarihte 7 yaşımın içindeydim. Bu nedenle halen hayattaki Teoman isimliler arasında en yaşlısı olduğumu kesinlikle iddia edebilirim.

Dil, her ulusun kimliğinin açık bir ifadesidir. Bireyin nereye, hangi ulusa ait olduğunun en önemli belirleyicisidir. Çünkü dil, sadece kelime yığını, gramer kuralları, veya sadece bir anlaşma aracı değildir. Her ulusun dili, o ulusun tarih sahnesinde yer almasıyla birlikte etkinliğini gösterir. Ve ait olduğu toplumun kimliğini belirler. Dolayısıyla, dilsiz oluşan bir ulus düşünülemez. Dilimizin, bizim için, ulusumuz için ehemmiyetini, Atatürk, şöyle ifade eder:

Ankara?dan buraya gelmeden evvel işittim ki, hakkımda hastanededir, eli ayağı tutmuyor, ölümü mümkündür, demişlerdir.?

?İşin garibi bazı arkadaşlardan bilhassa hariçten bana hilafet teklifi vaki olmuştur. ?Siz halife olunuz.? demişlerdi. Ben bu teklife daima gülerek cevap verdim. Hilafet lüzumsuz ve hatta zararlı bir müessese haline gelmişti. Bundan beklenilen gaye tahakkuk etmemiştir. Birinci Cihan Harbi?nde gördük; Müslümanlar halife ordusuna karşı harp ettiler! Suriye?de arkadan vuranlar olmuştur. Bunlar halifeye bağlı Türk askerlerini şehit etmişlerdir. Hilafet faydalı halini muhafaza etmiş olsaydı, Müslüman aleminin buna uygun hareket etmeleri icap ederdi.

Atatürk'ün manevi kızı Ülkü Adatepe, Atatürk'ün uçaktan korktuğu iddiasını yalanladı. Sabiha Gökçen'i uçmaya Atatürk'ün özendirdiğini anlatan Adatepe, "Ama Atatürk'ü, güvenlik gerekçesiyle uçağa bindirmiyorlardı" dedi. Adatepe ayrıca, "Atatürk bizzat beni, Sabiha Gökçen'in uçurduğu uçağa bindirdi. Bu olayı anlatan fotoğraflarımız bile var" diye konuştu. Atatürk'ün binmek istediği uçağın düştüğünü doğrulayan Ülkü Adatepe, "Bu olay doğru. Atatürk bu olayı anlatırdı. Başkası binmiş ve bu uçak düşmüş. Ama Atatürk bu tür şeylerin tesirinde kalsaydı, bu kadar büyük savaşları yapamazdı." dedi.

Zavallı Wilson, anlamadı ki, süngü, kuvvet, şeref ve haysiyetin müdafaa edemediği hatlar başka hiçbir prensiple müdafaa edilemez.?

İşin içinde kıskançlık ve hasedlikler de olsa, ATATÜRK hala ve hala anılıyor.

(1) Raşit Erer: Osmanlı İmparatorluğu'nun son maliye nazırlarından. Cumhuriyet döneminde Galatasaray Lisesi'nde tarih öğretmenliği yaptı.

- Arkadaşlar: Düşmanı evvela tepelerde bir iki mermi ile oyalayacaksınız. Onların tepeye çıkıp gelmesini, yorulmasını bekleyeceksiniz. Tepe noktasının arkasına yerleştirdiğimiz birliklere süngü taktırarak bu yorulmuş, dili çıkmış düşmana saldırtacak, yok edeceksiniz. Kıtalarımızın da önünde olacaksınız. İşte size cephane yokluğunu telafi ettirecek yol. Bu vatan üzerinde yaşayan insan oldukça, hiçbir yokluk için feda edilmeyecektir.&amp;#8221;(8)

''Fransız ordusunun bir manevrasını izlemeye Osmanlılardan müşahit istiyorlar. Bu grupta Atatürk ve üst rütbeli bir subay da var. 1914 olması lazım. Uçak taktim ediliyor. 'Kim binmek ister' diyorlar, Atatürk de gönüllü oluyor. Yanındaki yüksek rütbeli subay, 'Ne olacağı belli olmaz' diyerek vazgeçiriyor. Uçak kalkıyor ve düşüyor. Ancak bu olaydan sonra Atatürk'ün uçak fobisi olduğuna ilişkin bir konuya denk gelmedim. Kurtuluş Savaşı'na kadar zaten Atatürk'ün binebileceği uçaklar yoktu. Böyle bir olay var ama buna fobi diyemeyiz. Ama imtina etmesine neden olmuş olabilir. Sürekli seyahatlerine trenle gitmesinin nedeni, halkın nabzını tutmak için yol boyunca halkla iç içe olmak istemesidir. Atatürk halk adamıdır çünkü. Uçakla gitmesini gerektirecek durum yok. Ankara'da havaalanı yok. Fobi dediğiniz vakit konu bambaşka bir yöne kayıyor. Atatürk, Kurtuluş Savaşı'ndan sonra hiç yurtçdışına da çıkmamıştır. Ayrıca, Ankara'da havaalanı olmadığı için uçağa binme fırsatı da olmamıştır. En son Fransa'ya, sonra Padişah Vahdettin'le 1. Dünya Savaşı sırasında Almanya'ya gidiyor. Kurtuluş Savaşı'ndan sonra hiç yurtdışına çıkmıyor. Vatan yakılmış, yıkılmış. Yaraları sarmakla uğraşıyor.''

(Türk Ocakları ve Atatürk, Ankara, 1993, s.6 - Prof. Dr. Afet İnan, M. Kemal Atatürk?ten Yazdıklarım, s:43 - Mehmet Önder, Atatürk?ün Yurt Gezileri, s:233)

7 Yusuf Has Hacip, Çeviren: Reşit Rahmeti Oral, Türk Tarih Kurumu Yayını, Ankara, 1991 s. 70.

&amp;#8220;Ordumuz, Türk birliğinin, Türk kudret ve kabiliyetinin, Türk vatanseverliğinin çelikleşmiş bir ifadesidir.&amp;#8221; K. Atatürk

Evimiz Yenişehir?de o zamanki adı Kazım Paşa Caddesi olan bugünkü Ziya Gökalp Caddesi ile Selanik Caddesi?nin kesiştiği köşede bulunuyordu. Beni yataktan kaldırdılar, giyindim, salona indiğimde Gazi Paşa 10-15 arkadaşı ile gelmişti. O güne kadar, babamın arkadaşı olan, Milli Eğitim Eski Bakanı Necati Bey?in verdiği?İlter? adını taşıyordum.

7 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, c. IV, sh, 528. Aybars, Ergün; aynı kitap, sh.335-338.

Alman yazar Hans Kohn?un görüşüne göre, ? bu, enerji dolu, amaçlarından emin, tereddütsüz ve doğuştan liderin yetenekleri zamanın genel akımına uygun düşüyordu. Böylece devletin yapısında, kanunlarında, ekonomik ve kültürel yaşamında tam bir değişiklik, başarabilme gücünü ortaya koydu? 38

çift sürüyor, hala da 'Devlet Baba' diyor. Ne mübarek millet, bu

- Bu ya üç ayda olur, ya hiç olmaz, dedi.

Ancak bu sırada beklenmedik bir şey daha oluyor: Bize emir veren subay, tam duvardan zıplayıp yola inerken birden sivil giyimli birisine dönüşüyor. Üzerinde dikine lacivert çizgili beyaz bir gömlek, altında koyu renkli kumaş bir pantolon var. Oldukça sarışın saçları ve kanlı canlı beyaz bir teni bulunuyor. Hatta burnu, kulakları, yanakları ve boğaz kısmı hafif kırmızıya çalar tarzda pembe pembe. Burnu biraz sivrice. Saçları, alın kısmı açık olacak şekilde dökülmüş. Hafif kır düşmüş saçları özenle geriye doğru taranmış. Gömleğinin yaka kısmındaki iki düğmesi açık olduğu için bağrı hafifçe açılmış.

Tüm bu olaylar doğum tarihi yaklaşan Zübeyde Hanım?ın sinirleri allak bullak etti. İyi annelik yapamayacağından, yeni doğacak bebeğinin de öleceğinden korkuyordu. Elinden tespih, dudaklarından dua eksik olmadı o gergin günlerde. Bütün duaları doğacak bebeğinin sağlığı içindi. Bebeğinin kendisi gibi sarışın ve mavi gözlü olmasını istiyordu. Soranlara kız çocuğu istediğini söylüyordu ama içten içe erkek evlat arzuluyordu.

Encümeni üyelerinin hazırladığı alfabeyi 26 Haziran'dan itibaren kullanmıştır.

3 Fransızların Atatürk Türkiye?sinde siyasal, sosyokültürel ve ekonomik alanlarda gerçekleştirilen devrimler ve bunların uygulamasıyla ilgili gözlem ve düşünceleri, ilerideki çalışmalarımızın konusunu oluşturacaktır.

-O haritada Türkiye?nin üstüne abanmış bir blok var Onu da görüyor musun?

13 Makaleler-Atatürkçülük ve Devrimler, I. Kitap, Ankara 1978, s. 166.

Atatürk, sadece askerlere değil sivillere de direniş düşüncesini aşılamaya çalışmıştır. Atatürk, Adana?ya geldiği günden beri halkala çok yakın ilişkide bulunmuş ve ufuktaki tehlike konusunda halkı uyarmaya ve uyandırmaya çalışmıştır. Bu çerçevede Adanalı aydınlarla ve Adana çevresinden, Adana sancaklarından gelen temsilcilerle görüş alışverişinde bulunmuştur. Adana?da?Anadolu direnişi? konusunda görüş alışverişinde bulunduğu bazı aydınlar şunlardır: Ramazanoğlu Suphi Paşa, Ramazanoğlu Kadri, Nalbantzade Ahmet Efendi, İbrahim Rasıh, Ramazanoğlu Hoca Mücteba, Bağdadizade Kadri Efendi, Gergerli Ali Efendi, Mısırlızade Avukat Ahmet Efendi, Dıblanzade Fuat.

''Yıl 1934, Cumhuriyet Bayramı törenlerindeyiz. Yer, Ankara Orduevi. 29 Ekim gecesi düzenlenen baloya, Irak Hava Kuvvetleri'ne bağlı subaylar da katılmıştır. Etrafında havacılar olunca Atatürk'ün de havacılıkla ilgili hatıraları coşmuş ve başlamıştır anlatmaya: 1910 yılınydı. Ali Rıza Paşa ile birlikte Fransa'daki Picardie manevralarına davet edilmiştik. Manevra sonunda, daha çocukluk çağında olan uçaklarla gösteriler yapıldı. Bundan sonra, manevraya katılan yabancı subaylardan isteyenlerin bu uçaklara bindirileceği bildirildi. Ben de hemen uçaklardan birine doğru yöneliyordum ki Ali Rıza Paşa bileğimden tuttu ve: Bilmediğin aş, ya karın ağrıtır, ya baş, diye beni uyardı. Uçağa, benim yerime bir başka ülkeden bir subay bindi. Bu uçak, havada bir dönüş yaptıktan sonra düşüp yere çakıldı. Ölümden kurtulmuştum. Tümgeneral Cumhur Evcil aynı olayı Türk Tarih Kurumu eski başkanlarından Uluğ İğdemir'in ağzından aktarıyor: Uluğ İğdemir, olayı Atatürk'ten dinlemiş. Söz konusu manevrada Fransızlar uçakla gezinti yapmak isteyen yabancı subayları sıraya koymuşlar. Mustafa Kemal'in sırası geldiğinde, manevranın takip edilmesi gereken önemli bir bölümü cereyan ettiğinden, Mustafa Kemal sırasını bir Rumen subayla değişmiş. Havalanan Romen subayın bindiği uçak kısa bir süre sonra yere çakılmış ve binenler ölmüş. Atatürk'ün uçağa hiç binmediğini, rahmetli Sabiha Gökçen, güvenlik nedeni ile hükümetin izin vermemesini neden göstererek bir sohbetimizde teyit etmişti."

Abdülhamid, din birliğinde İslamiyeti esas almıştı. "Bizi zinde tutacak yegane kuvvet İslamdır" diyordu. Bu, bölünmesi önlenmiş İslam anlamına geliyor. Atatürk de Elmalılı Hoca'yla yaptığı tefsir mukavelesinde ayetlerin itikatça Ehli Sünnet, ve amelce Hanefi mezhebine riayet edilmesini şart koşmuştu. Daha sonraki yıllarda daha serbest uygulamalar milletin kendi dinamikleriyle hayat bulabilirdi.

Yafa?da Mustafa Kemal?in bölüğünde alaydan yetişmiş, Makedonya Türklerinden yaşlı bir yüzbaşı vardı. Yüzbaşı Anadolu?lu kıt?a çavuşlarına kötü davranıyor yeni Arap erlere karşı ise gereğinden fazla tolerans gösteriyordu. Onların azarlanmasına, hırpalanmasına gönlü razı olmuyordu.

Yukarıdakiler tan anlamıyla gerçetir. Uyduruk veya atmasyon veya hurafe değil ha?..

« 16 Ağustos&amp;#8217;ta İngilizler, Anafartalar cephesindeki Kireçtepe&amp;#8217;ye taarruz etmiş, Atatürk, ateş hattında 5. Tümen Karargahı&amp;#8217;nın bulunduğu 161 rakımlı tepeden savaşı yönetmiştir.

Vakit: 10.01.1922, s.1

Stalin?in Sovyetler Birliği?nin başında olduğu döneminde Sovyetlerin Ankara Büyükelçisi ünlü bir diplomat Karakan?dı. Sovyet Devrimi?nin yıl dönümlerinden birinin sabahında Stalin, son derece sivri, anlamsız ve onur kırıcı bir demeç veriyor. Bu demecinde aynen şunları söylüyordu:

22 Geoffrey Lewis, Modern Turkey, New York 1974.

?Rıza Han bana yaverini göndermiştir. Rıza Han?ın yaveri vaktiyle İstanbul?da tahsil etmiş, akıllı bir adamdır. Onunla bazı mahrem muhavereler yaptık. Fakat görül-düğüne nazaran onlar bizden istifade teminine matuf bir hareket takip ediyorlar. Biz onlara top verelim, cephane verelim ve sair yardımlar yapa-lım. Buna mukabil her emrimize amade olarak icap ederse Irak harekatını yapmak için hemen hareket edeceğini söylüyor.? demiştir.

26 S. D. C. I, s. 82.

Bir Türk Dünyaya Bedeldir

41 A. g. e., s. 159-160.

Bu çok önemli hususun bütün şartlan, bugün ülkemizde yaşanmaktadır. Ancak, burada sözkonusu edilenin sadece güvenlik kuvvetleri olmadığı ve bunun, devletin total gücü anlamı taşıdığı, bir kez daha altı çizilmesi gereken bir gerçektir. Ortada, yılları kapsayan bir zaafiyet olmamış olsaydı, bunca zaman sonra, devlet hayatımızda, fikir hayatımızda ve iktisadi hayatımızda, böylesi olayları yaşamamız sözkonusu bile edilemezdi. Bu gerçek bize, yönetim açısından en yüksekte tutulması gereken ülkü ile ilgili uygulamaların, hızla gözden geçirilmesi ve tesbit edilen zaafların giderilmesi gerektiğini göstermektedir.

Şimdi verasete layık bir adam bekleriz biz&amp;#8230;

12 Paul Gentizon. Mııstapha Kemal ou l?Orient en marche. Paris. Ed. Bossard, 1929. s. 329.

(H. C. Armstrong, Gray Wolf, New York, 1961, p. 51)

Atatürk at üstünde

- Protesto lazım. Fakat protesto ile Yunanlılar İzmir?den geri giderler mi?

zorlaşırmıs, kimin umurunda... Sonra ben bunları görürüm, içim kan ağlar,

-?Benden ne istiyorsunuz?

&amp;#8220;&amp;#8230; Anayasa gereğince zaten bir tür yerel özerklikler oluşacaktır. O halde hangi liva&amp;#8217;nın halkı Kürt ise, onlar kendi kendilerini özerk olarak idare edeceklerdir demektir&amp;#8230; Şimdi TBMM hem Kürtlerin hem de Türklerin yetki sahibi vekillerinden oluşmuştur ve bu iki unsur bütün çıkarlarını ve kaderlerini birleştirmişlerdir. Yani onlar bilirler ki, bu ortak bir şeydir. Ayrı bir sınır çizmeye kalkışmak doğru olamaz.&amp;#8221;(Bak. Mustafa Kemal, Eskişehir-İzmit Konuşmaları,1923, Kaynak Yayınları, 1999, s.103).

Hareketinden biraz önce arkadaşlarından biri:

MUSTAFA KEMAL'İN LİBYA DİRENİŞİ

Gazi cevabı okuduktan sonra Rus Büyükelçisi Karahan?a hitaben:

Murteza Murtezaoğlu?ndan bir anı:

Bu bölümde sunacağım örneklerin, daha ziyade, protokol yönü ağır basar. Bununla beraber, bazı dikkate değer görüşlere rastlandığına da şüphe yoktur. İlk örneği Başkan Roosevelt?ten aldım. Roosevelt, Atatürk?e gönderdiği 6 Nisan 1937 tarihli mektubuna?Aziz Cumhurbaşkanım? diye başlıyor. Mektuplarda daha çok alışılmış hitap şekli, sanırım, ?Aziz Cumhurbaşkanı?dır. Nitekim bundan sonra vereceğim iki örnek böyle başlar. Ama, Roosevelt?in hitap şekli, kanımca, daha samimi. Mektubun içeriği şöyle: ?Birkaç akşam önce, White House?da bir film gösterisinde hazır bulundum... nispeten çok kısa bir sürede başarmış olduğunuz olağanüstü birçok eseri seyrederken duyduğum büyük heyecanı size söylemek isterim. Sizi evinizde iken ve kumsalda küçük kızınızla oynarken gösteren filmleri izlemekten özellikle mutlu oldum. Çok az olan dinlenme anlarımda, bana göndermek nezaketinde bulunduğunuz Türk posta pulu koleksiyonunu inceliyorum. Bu pullar üzerindeki manzaraları bir gün kendi gözlerimle görmeyi ümit ediyorum?5.

Yesterday, Today and Tomorrow? adlı kitabında ve Prof. Bernard Lewis?in 1961?de yayınlanan?The Emergence of Modern Turkey? adlı çalışmasında gazeteci Ward Price?nın iddiasına yer vermemeleri, bu iddiayı ciddiye almadıklarını göstermektedir.

Son günlerin gündem konusu &amp;#8220;Kürt Açılımı&amp;#8221;. Hazır bir açılım söz konusu olmuşken de &amp;#8220;Nereye kadar açılalım?&amp;#8221; sorusuna verilecek yanıta ışık tutması için belli Kürt çevreleri &amp;#8220;&amp;#8230;Zaten Atatürk de Kurtuluş Savaşı esnasında &amp;#8216;Kürtlere Özerklik&amp;#8217; sözünü vermişti, TBMM 10 Şubat 1922&amp;#8217;de Kürtlere Özerklik tanıyan bir yasayı bile kabul etmişti&amp;#8230; En azından oraya kadar açılalım&amp;#8230;&amp;#8221;demeye getiriyorlar. Bu söylenenlerin birer söylenti olmaktan ileri gidebilir tarafı yoktur ve Gazi Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşı öncesinde, esnasında veya sonrasında, en kritik dönemlerde dahi Kürtlere böyle bir taviz vermemiştir. 1918-1924 arası tüm gelişmeler bunun somut kanıtıdır.

Kocatürk, age, s.34.

Memleketin kurtuluşunu, geleceğini, saadetini ilerleme ve gelişmesini hayat tarzı kabul eden ve suikaste maruz kalarak şehit edilen yöneticilerin geride bıraktığı eş ve çocukları milletin ve devletin emanetindedir. Büyük idealler peşinde hayatlarını feda eden büyük insanların aile ve evlatlarının acılarını teselli etmek, onları mükafatlandırmak benzerlerini gayrete getirmek ve milletin şükran hislerini göstermek, kuvvetlendirmek, onların fakir fukara durumuna düşmemesi için gereğini yapmak. (1) şeklinde açıklar.

benim yerimde olsan, efkar dağıtmak için, bunları bu beylerle konuşmak için

Adana?daki Hazırlıklar

Yıl 1910...

Sina Cephesi?nin emniyette bulundurulmasının taarruzla mı, yoksa savunmayla mı mümkün ve uygun olacağı meselesine bugün karar verilemez; çünkü düşman bugün orada insanca ve malzemece bize üstün olup, bizim bütün kuvvetlerimizi gönderebileceğimiz aylar süresince beklemede kalması ihtimali fennen pek azdır. Bizim kuvvetlerimiz gelmeden önce onun taamız ederek karşısındaki kuvvet aleyhine bir kesin sonuç alma girişiminde bulunması doğaldır. Bundan başka bizim cepheye kuvvet göndereceğimiz iki ay zarfında düşman isterse ulaştırma araçları bakımından daha çok kuvvet getirme imkanına sahiptir. Bu nedenle düşman daha önce taarruz etmediği halde bile bizim sevkiyatımız son bulduktan sonra bugünkü üstünlüğünü artırmış bulunması ihtimal dahilindedir.

"Hadi bakalım Halil Ağa" dedi. "Sağlığına içelim."

Araplar büyülenmiş gibi çekildiler. Mustafa Kemal Paşa emretti:

TDDNÇR, ne saçmalaması? Asıl saçmalayan kim? Başlık sahibi, tümüyle belgelere dayalı açıklamasını yapmış iken, senin bilimden ve tarihten habersiz kalmana ne denir?.. Arkadaş ansiklopedik bilgiler sunmuşken, sanmam ya; varsa belgelerin, sen de ortaya koy ve onları çürüt bakalım?.. Yoksa, bu halinle sus ki, seni de az-çok bilgili bilsinler! OKU ve ÇALIŞ!..

"Hiçbir zaman ellerini kana bulamamakla iftihar eden Mustafa Kemal, suçu birkaç kişiye yükleyerek 28 Ocak'ta divan-ı harb'de aşağıdaki itirafta bulunmuştur" diyen Naslian, Mustafa Kemal'i daha sonra kurulacak mahkeme üyesi olan ve gaddarlığından dolayı 'Nemrud Mustafa' ismiyle veya 'Nemrud Mustafa Paşa Divan-ı Harbi' adıyla anılan 'Süleymaniyeli Mustafa Paşa'yla da karıştırmıştır. Adı geçen Papaz'ın kitabı basılmadan önce durumu öğrenip söz konusu ifadenin bir hata olduğu kendisine yine bir Ermeni yazarı Guerguerian, tarafından ihtar edilmiş ve kitaptan çıkarılması gerektiği bildirilmişse de. bu yapılmamıştır.

Atatürk dönemi Yavru Kurt erkek izcilerin Bozkurt armalı üniforması

?Anılarım

Savaşın son aşamasında bazı düşüncelerim kabul edilmeyince komutayı da geri çevirerek İstanbul?a döndüm.

Bu gözdağı üzerine, Kral hemen duruma el koymuş ve kitle halinde yapılması planlanan Türk katliamı da durdurulmuştur. O zamanki Turancı liderlerden, cemiyetin Genel Başkanı Varnalı Ömer Kaşif Bey?den, Bulgaristan?da bu olay için Bulgar köylerinden ırkçı?Rodna Zaştita? çetelerinin hazırlandığını ve her Türk köyünün katliamı için büyük hendekler kazıldığını dinlemiştim. Salih Omurtak Paşa olayını da bizzat bu orduda albay olarak görev yapan ve öncü birliklerde yer alan, yazar Emine Işınsu?nun babası merhum Tümgeneral Aziz Zorlutuna Paşa?dan dinlemiştim.? (Sunuş bölümü syf.26-27)

Atatürk'ün sinirlendiği önemli bir nokta vardı. Gazetelerde, kendisine "Ata" denildiğini okudukça şöyle dedi:

Atatürk?ün, ?vatanın tek bir dalı bile çok kıymetlidir? anlayışının sembolik ifadesi olan Yürüyen Köşk?ün de içinde olduğu Yalova Çiftliği, AKP?nin?babalar gibi satarım? anlayışıyla yandaşlara ve yabancılara haraç mezat satılmaktadır.

Tarık Zafer Tunaya?ya göre, ?Toplumu ve kendisini eyleme geçiren, koşulları ustalıkla hesaplayan, toplumun dinamiklerini başarı ile yöneltebilen lider Atatürk, ortak bilincin özlemlerini sosyal ve siyasal alanlarda anlamlaştırabilmiştir. Atatürk, geçmişle gelecek arasında, değiştirilmesi gerekenle değişik düzen arasındaki geçişi başarı ile temsil edebilmiştir. O?na büyük sıfatını vermemiz bu tarihsel davranışın anlamıdır?3

(Josahp C. Grew's Diarles, MS. Am 1687. c. 49 s. 1981-1982, Houghlon Library, Cambridge, Mass.)

arkadaşlar paylaşımlarınız çok güzel çok teşekkür ederm böyle güzel hikayeler paylaştıgınız içn

ATATÜRK için tek başına kütüphaneler kurulsa, azdır.

-Bunlar vicdanımıza yazılmış gerçeklerdir; konuşulmaz yaşanır!

Bunu söyleyen Atatürk, Türk ulusu için, bu kaçınılmaz gerçeğe işaret ediyor. Eğitimin milli, yani Türkçü olmasında ısrar ediyor. Şimdi soruyorum: Türkiye?de açılmış bulunan eğitim ve öğretim kurumlarının tamamında bugün Türk dili egemen midir?

Erdoğan?ın Cumhuriyet?in ilk döneminde bu alanda hiçbir şey yapılmadığı anlamına gelen bu sözleri üzerine, geçen hafta kaleme aldığımız bir yazıda, resmi belgelere dayanarak yalnızca 1923-1937 yılları arasındaki 15 yıl içinde 2 bin 727 kilometre yol yapıldığını ortaya koymuştuk.

3. A. g. e.;s.433

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yayınladığı aylık Diyanet dergisinin 2008 Nisan sayısında 'Atatürk, Din ve Din Adamları' konusuna ayrılmış. Dosyayı hazırlayan Prof. Dr. Ali Sarıkoyuncu, Atatürk'ün din ve laiklik hakkındaki görüşlerinin 'en az bilinen ve en çok istismar edilen' yönü olduğunu söylüyor. Sarıkoyuncu, Atatürk'ün dini toplumsal hayattan çıkarmak ya da dinin özüne dokunmak gibi bir amacının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Ali Sarıkoyuncu, Mustafa Kemal'in hurafelere ve din istismarına karşı olduğunu söylüyor ve ekliyor: "Bu da din düşmanlığı değildir; gerçek dindarlıktır. Bu sebeple laiklik asla dinsizlik olmadığı gibi, Atatürk de dinsiz değildir."diyor. Yazıda Atatürk'ün din adamlarına ve dini vecibelerini yerine getirenlere karşı son derece saygılı olduğu, yaşanmış bir örnekle anlatılıyor. Prof. Dr. Sarıkoyuncu'nun anlattığına göre olay şöyle gerçekleşiyor:

Olayın ayrıntılarını Atatürk?ün anılarından takip edelim:

?Ne İngiliz himayesi, ne Amerika mandası altında değil, o kurtuluşu yalnız hakimiyeti milliyeye müstenid, bilakayduşart müstakil bir Türk devleti tesis etmekte görmüştü. Onun dileği: 'Ya ölüm, Ya istiklal' idi. Anadolu?ya o bu dilekle geçti, efsanevi İstiklal Harbini başaran baş kahraman, Çanakkale zaferi üzerine, Sakarya ve Dumlupınar gibi zafer taçlarıyla bezendi. Tarihin üç büyük imparatorluğunu dizleri altına alarak istedikleri gibi parçalayan galipler, bir avuç Anadolu mücahitleri karşısında ricate mecbur kaldılar! ?Başındaki kumandanı kaçmadıkça, Türk neferi hiç bir zaman kaçmaz? diyen büyük kumandanın sözü doğru çıktı. Ölüm beratı sevr yırtıldı, istiklal vesikası?Lozan? yazıldı. Atatürk, bir milletin halasını yalnız kendisindeki kuvvetten beklemiştir. Bu fikir, onun gençliğe hitabında bilhassa belirtilmiştir. Muazzam eserinin müdafaasını emanet ettiği Türk Gençliğine?Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur? diyen ATATÜRK?ün Türk köylüsü ile neferi hakkındaki samimi fikirleri, malumdur. Ona göre, ?Memleketin yegane efendisi köylüdür!?, Ne mutlu Türküm diyene! Bu en çok tekrarladığı bir şiardır.

PTT Genel Müdürlüğü, Türk İslam Arkeoloğları tarafından da tescil ettirdikleri, Kurtuluş savaşımızda çok önemli yere sahip olan o hattı koruma altına alacak.

Cengiz Özakıncı&amp;#8217;nın dediği gibi, İngilizler, İngiliz Kraliçesi&amp;#8217;nin, &amp;#8220;kenarsız kırmızı bir tür İskoç şapkası &amp;#8211;fes- giye buyruğunu 250 yıl boyunca unutmamışlar, sonunda 1832&amp;#8217;de II. Mahmut döneminde Türklere bunu giydirmeyi başarmışlardır&amp;#8221;.

Kurmay sınıflarına geçtik. Alışılmış derslere çok iyi çalışıyordum. Bunların üstünde olarak bende ve bazı arkadaşlarda yeni düşünceler açığa çıktı. Ülkenin yönetiminde ve siyasetinde bozukluklar olduğunu keşfetmeye başladık.

Barıştan sonraki çalışmada başarılı olabilmek, milletin bağımsızlığının korunmasına bağlıdır. Misak-ı Milli?nin amacı onu sağlamaktır. Ülke ve milletin geleceğinden asıl emin olabilmesi, bir defa halkçılık temeline dayanan yönetim teşkilatının tümüyle yayılması ve biçimlendirilmesi ve uygulanmasıyla birlikte ekonomik durumumuzun milli refahımızı sağlayacak tarzda iyileştirilme ve canlandırılmasına bağlıdır.

Atatürk, Bu amaçla 20 Aralık 1918?de Ali Fuat Paşa?yla Şişli?deki evde bir görüşme yapmıştır. O gece yapılan görüşmede Atatürk ve Ali Fuat Paşa, Anadolu?da?milli direniş başlatma? kararı almışlardır.

b. Price?ın bu iddiası güvenilmezdir. Çünkü Ward Price, 1918 yılında Daily Mail gazetesine ve 1939?da Cumhuriyet gazetesine verdiği demeçlerde?Mustafa Kemal?in İngiliz valisi olmak istediğinden? söz etmezken, 1957 yılında yayınlanan?Çok Özel Gazeteci? adlı kitabında?Mustafa Kemal?in İngiliz valisi olmak istediğini? iddia etmiştir.

2. İskenderun?da İngilizlerin karaya çıkmasının gerekirse ateşle önlenmesini emrettiğim arz olunur.

Kaynak: Enver Behnan Şapolyo - Milli Mücadele Tarihi, 1944

Ama o, kendi kuvvetlerine emirlerini verdi. 19-20 Eylül gecesi İngilizler top ateşiyle hücuma geçtiler, Yedinci Orduların sağındaki orduyu yardılar ve esir ettiler. Düşman süvarileri, boş kalan cepheden geçerek Gurup Komutanı Alman Mareşalinin karargahını bastı. Komutan kendini güç kurtarabildi.

O sırada annem Selanik?e gelmişti. Askeri ortaokula girmek istediğimi söyledim. Annem askerlikten çekiniyordu. Asker olmama zorla engel olmaya çalışıyordu.

4. Hangi kişi tek temsilci ve otorite olan TBMM'nin Başkanı idi?

?Hayır iyi biliyorum sen Gazi Paşa?sın?

14 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri. C. II, 2 nci bası, 1959, s. 113.

" Şimdi gerisini Halil Ağa ile birlikte yanınızda tekrarlayacağız. Ben

1918 sonbaharında bozulan ve bir Alman mareşalinin kumanda ettiği Suriye Cephesine Mustafa Kemal Paşa başkumandan tayin edildi.

Atatürk?ün inancını ve dini düşüncelerini en iyi bilen, ona ölümüne kadar tam 12 yıl aralıksız hizmet eden Nuri Ulusu?dur.

22 Clair Price, The Rebirth of Turkey, New York 1923, Thomas Seltzer, p. 189.

Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı ve Sivas Milletvekili Muhsin Yazıcıoğlu, "Modern ve demokratik bir devletin nasıl kurulabileceğini dünya tarihine altın harflerle yazmış, dünya çapında çağına örnek olmuş bir öndere sahip olmanın milletçe kıvancını ve gururunu yaşıyoruz" dedi. Yazıcıoğlu, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının 69. yıldönümü nedeniyle bir mesaj yayınladı. Yazıcıoğlu, mesajında şunları kaydetti: "Kurtuluş Mücadelesinin Önderi, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurucusu, ilk Cumhurbaşkanımız Büyük Önder Atatürk'ü ölümünün 69. yıl dönümünde rahmet ve şükranla anıyoruz. Emperyalist güçlere karşı bir milletin nasıl kurtuluş mücadelesi verebileceğini, kıskaca alınmış, her bir yurt köşesi işgal edilmiş bir vatanın nasıl kurtulabileceğini, çağdaş modern ve demokratik bir devletin nasıl kurulabileceğini dünya tarihine altın harflerle yazmış, dünya çapında çağına örnek olmuş bir öndere sahip olmanın milletçe kıvancını ve gururunu yaşıyoruz. Sevgili Atamız, kurduğun Cumhuriyetimiz senin vefatınla bir hüzne bürünmüştür. Şunu bilmeni isteriz ki; Büyük Birlik Partisi senin bıraktığın emanetine kanı pahasına, canını ortaya koyarak koruyacak ve demokrasiyle taçlandırarak daha da güçlendirecektir. Musul ve Kerkük topraklarını Misak-ı Milli Sınırlarımız içerisinde belirleyerek, bir gün topraklarımıza katmayı taahhüt ettiğini biliyoruz. Büyük Birlik Partisi mensupları ve Büyük Türk Milleti olarak bunu bir vasiyet olarak kabul ediyoruz. Bu vasiyetin bir gün mutlaka yerine getirilecektir. Türk Devleti Hatay sorununu çözerken gösterdiğin dirayeti ortaya koyacak liderlerini bekliyor. Gençliğe hitabetine muhatap olan Büyük Türk Gençliği, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bölünmez bütünlüğünü, vatanın ve milletin birliğini korumak, terör ve her türlü tehdit karşısında milli kararlılığını sürdürecektir. Kritik dönemlerden geçtiğimiz şu günlerde senin Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiğin kararlılık ve liderlik vasıflarını özlüyoruz. Bu duygular içerisinde seni rahmet ve minnet duygularıyla bir defa daha anıyoruz. Ruhun şad olsun."

Ne diyelim, ?One Minute?ci Başbakanımızın ve?Hoca? lakaplı Dışişleri bakanımızın bir bildiği vardır elbet!

Prof. Dr. D. A. Rustow?a göre Atatürk, Mütarekeden sonra İstanbul?a siyasi duruma hakim olmak için gelmiştir.

Ve Atatürk'e İşgal altında bile Atatürk'e nasıl sahip çıkılırmış gör..

Uzun zaman ayrı kaldığım okuluma yeniden başlamanın sevinci içinde memnundum. Çankaya Köşkü bahçeleri içindeki eski bir seyis evi düzeltilerek okul haline getirilmişti. Köşkte çalışanların, yaverlerin ve diğer hizmetlilerin çocukları ile birlikte ben de bu okula gitmeye başladım.

266 Hikmet Tanyu, Atatürk ve Türk Milliyetçiliği, Töre Devlet Basımevi, Ankara, 1981, s.82,83

Bu görüşmelerde, doğrudan düşman tarafından yapılacak saldırılara karşı şehrin nasıl savunulacağı konuşulmuştur. Görüşmeler sonrasında Atatürk?ün isteği doğrultusunda Torosların Gülek Boğazı bölümüne ve Misis?e istihkamlar yaptırılmıştır.

"Sefire yolu gösterin" diyerek bir anlamda onu kovuyor.

- İşte böyle, ara sıra çok bunaldıkça buraya gelirim. O, Millet Meclisi?nden çıkarken gözlerine bakarım. Mavi gözbebeklerinde bütün şehitlerimin gözlerini görür gibi olurum. Son içime bir ferahlık dolar, kalkar köyüme giderim.

Halkçılık, halkı egemen ve her bakımdan mutlu kılmak olduğu gerçeğini benimseyen Atatürk, milletin vicdanında ve geleceğinde sezinlediği büyük gelişme, yükselme yeteneğini, bir milli sır gibi vicdanında taşımıştır. Ülkü, gözlem ve değerlendirmeler zamanı geldikçe uygulanmıştır. Halkçılık da bu çerçeve içinde, milli vicdan İle, Atatürk'ün vicdanının bütünleşmesi sayesinde gerçekleşebilirdi. Nitekim Atatürk, engin sezgi ve bilgisi İle kavradığı Türk toplumundaki gerçeği çağdaş halkçılık hedeflerine doğru, büyük yetenek ve iradesiyle yöneltmiştir.

Yerde de Allah?ın Taşı Dolu

mu senin?" Halil Ağa dudakları titreyerek Atatürk' ün ayağına kapanacak oldu.

3 A. g. e., s. 164-203-213.

Ertesi gün Harbiye Nazırını, Sadrazamı, Dahiliye Nazırını görmeğe gitti. Hepsi toplantıda idiler. Sadrazam dairesinin salonunda beklediği sırada nazırlardan bir kısmı yanına geldiler. Dahiliye Nazırı:

Atatürk? Sadrazam Mareşal İzzet?i, devletin bulunduğu durum hakkında aydınlatmaktan kendisini alamıyordu. Fakat her defasında aldığı cevaplar pek sudan ve aldatıcı idi.?

Demokrasi Projesinin Türkiye için düşünceleri, bundan pek de farklı değildi. Projeye göre, Türkiye'deki etnik sorunların kaynağı 17.'nci Türk Devleti'nin kuruluş felsefesinde yatıyordu. Yıkılan Osmanlı İmparatorluğu'nun türlü etnik toplumlarını, Cumhuriyet projesiyle ulus-devlet çatısı altında toplayan Atatürk'ün, "olmayanı yaratmaya" çalıştığı ve federasyon sisteminin uygulanması gerektiği savunuluyordu.

?Ben bunu ancak eşit şartlarda yapabilirim. Eğer beni kabul ettiklerini hissediyorsam yapabilirim. Başka türlü işlerine evet diyemem. Sizin biliyorum, güçlü ve mekanize edilmiş büyük ordunuz var ve ondan korkmuyorum, sizlerden korkmuyorum. Benim arkamda 18 milyon halkım var. Benim emretmem yeterlidir. Halkım arkamdan nereye isterse gelir. Ben çok zarar verebilirim, elbette bunu hiçbir zaman yapmam, çünkü benim sözüm, benim dostluğum gibi kutsaldır.?

Stalin'in Atatürk Korkusu

?Muhterem Mustafa Kemal Paşanın Suriye?de yakalanmış esaret olduğu hakkında duyulmuş haberin gerçek olup olmadığının lütfen iş?arını rica ederim.?

Selam sana şanlı ordu,

Başbuğ Atatürk!

Daha sonra evlenen Vasfiye Hanım?ın doğan kız çocuğuna, Atatürk daha yüzünü görmeden?Ülkü? adını koymuş. Ülkü, geçen yıllar içinde büyüdükçe ona olan sevgisi de büyümüş öyle ki; Ülkü?yü yurt gezilerinde beraberinde götürür olmuştur.123

''İSLAM DİNİ, İLMİN VE FENNİN IŞIĞINDA, TETKİK EDİLDİĞİ ZAMAN EN BÜYÜK DİNDİR.''

tuttu ve bu hareketi yapmasını önledi. Halil Ağa bu kez, Atatürk' ün

"Hani sizi ilgilendirmiyordu, karışmıyordunuz?" diyor ve ilgililere

O zaman cebimdeki tabancayı çıkararak kendisine uzattım:

Prof. Yalçın Küçük, ?Mustafa kemal Paşa ve arkadaşları Kurtuluş Savaşı?na sonradan katıldılar ve çöken düzene yakındılar. Sonradan geldiler, kendilerinden önce gelenleri ve daha önemlisi, Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa triumvirası başlamış olan kurtuluş ve bağımsızlık hareketine göre daha tutucu olduğu için daha radikal olanları tasfiye etmek zorunluluğunu duydular? diyerek, kendi ifadesiyle?Türkiye tarihini alt üst etmiştir!?.

Attan indim ben de. Yaşlı kadının elini tuttum anacığım dedim, sen gökte aradığını yerde buldun, rüyalarını süsleyen, seni buralara kadar koşturan Gazi Paşa yani Atatürk işte karşında duruyor. Köylü kadın bu sözleri duyunca şaşkına döndü. Elindeki değneği yere fırlatıp, Atatürk'ün ellerine sarıldı. Görülecek bir manzaraydı bu. İkisi de ağlıyordu. İki Türk insanı biri kurtarıcı, biri kurtarılan, ana oğul gibi sarmaş dolaş ağlıyorlardı. Yaşlı kadın belki on defa öptü atanın ellerini. Ata da onun ellerini öptü. Sonra heybesinden küçük bir paket çıkarttı. Daha doğrusu beze sarılmış bir köy peyniri. Bunu Atatürk'e uzattı;

belgesiz bilgisiz asla konuşmaz, çok takdir ederim bu araştırmacı yönünü.

konuşmasını içtenlikle sürdürdü:

8 David Hotham, The Turks, London, 1978, p. 22.

7. Ordu Komutanlığı?na vekalet eden Ali Fuat Paşa, İngiliz heyetiyle yaptığı görüşmelerde İngilizlerin mütareke hükümlerine uymayacaklarını anlamış, İngiliz isteklerini reddetmiş ve mayın tarama bahanesiyle İskenderun limanına giren iki İngiliz savaş gemisini İskenderun körfezinden uzaklaştırmıştır. Ali Fuat Paşa bu olup bitenleri Atatürk?e iletir iletmez Atatürk,?Yarın Adana?ya teşrif ediniz. Sizinle mühim şeyler konuşacağım? diyerek Ali Fuat Paşa?yı Adana?ya çağırıp 6 Kasım 1918?de onunla bir görüşme yapmıştır. ?Adana mülakatı? diye bilinen bu görüşmede Atatürk, Ali Fuat Paşa?ya birkaç gündür Ahmet İzzet Paşa?yla yaptığı yazışmalardan söz etmiş, Mondros?un bozulmasından korkan hükümetin tereddüt içinde olduğunu belirtmiş, ancak Ahmet İzzet Paşa Hükümeti yerine kurulacak bir hükümetin bu kadar bir varlık bile gösteremeyeceğini anlatmıştır. Daha sonra da bu zor günlerde Anadolu?yu savunabilmek için birlikte hareket etmeyi ve ilk aşamada da İç ve Güney Anadolu?da?direniş yuvaları? oluşturmayı teklif etmiştir.

Conkbayırı 161'de bulunan birlikler cephanesizlikten şikayet ediyor. Bomba istiyorlar. Tümenden bir miktar cephane ve bomba gönderildi. Bununla beraber bir cephane kolunun doğrudan doğruya Düztepe doğusuna yaklaştırılması uygun olur. Tümenden üç yüz bomba gönderildi. 200 bomba da yedekte vardır. Mümkünse yeter sayıda bombanın gerektiğinde Conkbayırı'ndakilere de yardım etmek üzere gönderilmesi arz olunur.

"Hiç bırakır mı Aslan Paşam benim!.. Erip erişir de tarlama dek gelir,

İngilizler Arıburnu?ndan saldırıya geçerek Suvla Koyu?na çıkarma yapmışlardı. Anafartalar bölgesinde 9-10 Ağustos 1915 tarihinde şiddetli çatışmalar oldu. Mustafa Kemal komutasındaki karşı saldırı sonucunda İngilizler ilerleyemediler ve yenildiler. Böylece 1. Anafartalar zaferi kazanılmış oldu.'

"Yazımızı öğrenmek pek kolay değildir. Bu işi halkımıza kolaylaştırmak için belki de latin alfabesini kabul etmek yerinde olur. Her ne kadar bu harflerle lisanımızdaki bazı sesleri vermek güçlüğü mevcut ise de bunu ayarlamak şüphesiz kabil olabilir."

1 Hilmi Yücebaş, Atatürk?ten Nükteler, Fıkralar ve Hatıralar, İstanbul 1973, s. 98.

Cumhuriyet?ten sonra dil davası ile Atatürk bizzat ilgilenmeye başlamış, 1928?de harf devrimini yapmış, 12 Temmuz 1932?de?Türk Dili Tetkik Cemiyeti?ni kurdurmuştur.194 Atatürk?ün dil konusuna ciddi olarak ilk eğilişi 1930 yılındadır. Sadri Maksudi?nin?Türk Dili İçin? adlı kitabının başına konmak üzere Atatürk 02 Eylül 1930 tarihinde kendi eliyle şu sözleri yazmıştır:

21 Atatürk?ün Hatıraları, s. 109.

M. Kemal Atatürk diyor ki:

İtilaf devletleri 4 Kasım 1918?den itibaren İskenderun?u işgal etmekten söz etmeye başlamışlardır. Ancak Atatürk, emrindeki 7. Ordu, 3. Kolordu ve 41. Tümen Komutanlığı?na 5. Kasım 1918?de çektiği telgrafta İskenderun Körfezi?nden çıkarma yapmaya kalkışacak İngiliz kuvvetlerine ateşle karşılık verilmesini istemiştir.

Bu arada, Özal bütün bunların yapılabilmesi için gereken kanunları yavaş yavaş çıkarmıştı. Bu ülke vahşi kapitalist sistemle o kadar çabuk uyum sağladı ki, bizim bile düşünemediğimiz hayali ihracat gibi vurgun yöntemleri keşfettiler. İnsanlar artık en kısa ve en kolay yönden servet yapmanın peşine düştüler. Rüşvet, devlet bankalarının çeşitli entrikalarla soyulmaları, banker skandalları birkaç örnek. Arkadaş, dost, aile gibi kavramlar unutuldu ve sadece parası olanlar itibar görmeye başladı. Bu arada, yerli sanayi can çekişiyor, küçük işletmelerden başlayarak yavaş yavaş büyük işletmelere doğru bir iflas dalgası yayılıyordu. Devlet işletmeleri ise bizim istediğimiz yöneticilerin atanmaları sağlanarak zarar ettiriliyordu. Sonunda bu işletmeler ya kapatılıyor, ya da özelleştirme hikayesiyle, ucuz fiyatlarla şirketlerimiz tarafından ele geçiriliyordu.

Anadolu Ajansı'nın 4 Şubat 1935 tarihli bir bülteninde şu açıklama vardır: "İstihbaratımıza nazaran, Atatürk'ün taşıdığı Kamal adı Arapça bir kelime olmadığı gibi Arapça Kemal kelimesinin delalet ettiği manada da değildir. Atatürk'ün muhafaza edilen özadı, Türkçe 'ordu ve kale' manasında olan Kamal'dır. Son 'a' üstündeki tahfif işareti 'l'i yumuşattığı için, telaffuz hemen hemen Arapça telaffuz 'Kemal' telaffuzuna yaklaşır.

(26.5.331-8 Ağustos 1915-Saat 2.15 sonra)

Tartışma, Yargıtay Birinci Başkanvekili Osman Şirin&amp;#8217;in bir panelde &amp;#8216;1926&amp;#8217;da başlayan ve dönemine bir hukukçu olarak adını vermiş bulunan Mahmut Esat Bozkurt, bütün saygınlığıyla 79 yıl boyunca hükümranlığını sürdürdü bu ülkede. Şimdi yeni bir dönem, uygar dünyaya açılım adı altında başlıyor&amp;#8217; demesiyle başladı. İki haftadan buyana Çankaya&amp;#8217;dan Barolar Birliği&amp;#8217;ne, siyasi partilerden gazete sütunlarına kadar birçok yerde bir &amp;#8216;Mahmut Esat Bozkurt&amp;#8217; tartışmasıdır gidiyor.

Aynı sıralarda mütareke yapılmıştı. Daha Halep?te iken hemen kabineyi değiştirmek ve yerine isimlerini açıkça söylediğim kişilerden oluşan bir kabine geçirmek gereğini ve aynı zamanda benim İstanbul?a çağrılmamın yararlı olacağını açıktan açığa İstanbul?a bildirmiştim. Gerçi kabine kuruldu, ancak benim İstanbul?a çağrılmama gerek görülmedi, sonunda bu kabine de düştükten sonra İstanbul?a gittim.

DİPNOTLAR:

-?Sovyet Elçiliği?ne.? Ekibin etekleri tutuşur. Çünkü olayı kavrarlar, içlerinden birisi Gazi?ye:

gördüğü işaretleri kaldırmış, bunları bir tezkere ile Başbakanlığa bildirmiştir.

Turan, age, s.175.

SARIŞIN BİR KIZ

27 Ahmet Mumcu, PAM Dergisi, C. I, s. 3.

Asker Atatürk

6 Ibid.

Bu kaynaklarda göze çarpan diğer önemli bir nokta, Atatürk için?Seçkin diktatör, ılımlı diktatör, diktatör veya otoriter lider? gibi terimler kullanılmasıdır. Bununla beraber; bu terimleri kullananlar, hemen, Atatürk?ü haklı veya mazur gösteren yorumlar yapmak gereğini de duyuyorlar. Örneğin; Profesör Bisbee, Atatürk?ü Mussolini ve Hitler ile birlikte, I. Dünya Savaşı sonrası tarih yapan bir diktatör olarak niteledikten sonra, ?... Fakat, 30 yıllık bir gözlem (1920-1950), Türk liderini böyle onur kinci bir kıyaslamadan temize çıkarır...? demekten kendini alamıyor. Çünkü; yine Profesörün sözleri ile, ?... kişisel otoritesini gereğinden fazla kullanmış olması, genelde, aşağılanmış bir imparatorluğu saygın bir cumhuriyete ve ezilmiş tebaaları gururlu vatandaşlar haline dönüştürmüş olmasının değerini azaltmaz...? Daha önce sözünü ettiğim araştırıcı uzman ise, ?... Diktatörlüğü ve otoriter metotları hoş görmemekle beraber; eğer ulusça hayatta kalınacaksa, milli hareketin ilk günlerinde başta kuvvetli bir iradenin varlığının gerekli olduğunu itiraf etmek zorunda bulunduğunu? belirtiyor ve Atatürk?ün eleştirilme nedenlerine değinerek, biraz da İngiliz yazarı Harold Amstrong?un?Bozkurt ? adlı kitabındaki sansasyonel bazı görüşlerine cevap nitelikli olan, şu önemli husus üzerinde duruyor: ?... Yeni bir milletin bir büyük kurucusunun değerlendirilmesindeki kriterler, o kişinin özel hayatı ve davranışlarında bulunacak unsurlar değil; fakat, ilke olarak onun felsefesi, amaçlarını gerçekleştirme metotları, yönetim yeteneği, insanları yönlendirme bilgi ve becerisi ve bir millete rehberlik için zorunlu siyasal ileri görüşlülüğüdür... Atatürk, XX. yüzyılın büyük insanlarından biri olarak kalacaktır...?

İçinde bulunduğumuz Ramazan ayı nedeniyle her yerde vıcık vıcık "din istismarı" ve?Osmanlı seviciliği? yapılan bu günlerde, ben Mustafa Kemal ATATÜRK?ümüzün çok az bilinen bir özelliğini sizlerle paylaşmak istiyorum.

Anası: Zübeyde - Babası: Ali Rıza

Atatürk gerçekçi yönü ile uzak görüşü ile Osmanlı devletinin felakete yuvarlanışını gören, durum tesbiti ile değerlendirme yapan ve sonuç olarak karar alan insandır. Bu nedenle Milli Mücadelenin şefi ve lideri olmak, herşeyden önce O?nun hakkı ve kaderi idi.

İngiltere gizli servisi MI6?nın arşivlerini incelemeniz için niçin başka bir akademisyeni değil de sizi seçtiler?

71 A. g. e., s.76.

Atatürk, Milli Mücadeleyi gerçekleştirmek için birleştirici ve toplayıcı bir lider olmuştur.

Yukarıdaki sözlerden de anlaşılacağı gibi, Philippe de Zara?nın tersine Mustafa Kemal?in Türkiye?de başlattığı değişiklik ve yenilikleri kabul ettirmek için asla şiddete başvurmadığını, zorlama yapmadığını, tam tersine halkın düşüncesine, onayına büyük önem verdiğini savunan Chantitch-Chandan, ?insanı tanımaya ve eğitmeye yönelik? bir yöntem kullanarak O?nun Türk halkını siyasal, sosyal, ekonomik alanlarda yapılacak kökten değişikliklere hazırladığını ve bundan dolayı Türk toplumundaki değişim ve dönüşümün akılcı ve ilerleyici bir şekilde gerçekleştiğini iddia ediyordu29.

&amp;#8220;Tarihte bir tümen komutanının üç ayrı cepheye, duruma nüfuz ederek, yalnız bir harbin gidişine değil, bir cephenin akibetine, hatta milletin kaderine tesir edecek, vaziyet yaratmanın bir eşine çok nadir rastlanır.&amp;#8221; 10

Demiryolları?nın gönderdiği, ayrıca web sitelerine de koyduğu harita aslında her şeyi yerli yerine oturtuyor. Bu haritayı değerlendirirken Osmanlı döneminden kalan ve siyah çizgiyle gösterilen hatların neredeyse tümünün işletme haklarının yabancı şirketlere ait olduğunu da dikkate almamız gerekiyor.

Anadolu'ya geçişini bildiren şair Mehmet Emin Yurdakul'a Atatürk'ün çektiği telgraf:

?Hazır olmak? yalnız o günü susup beklemek değildir?hazırlanmak lazımdır?. Milletler buna nasıl hazırlanırlar? Manevi köprülerini sağlam tutarak! Dil bir köprüdür inanç bir köprüdür tarih bir köprüdür! Bugün biz bu toplumlardan dil bakımından gelenek görenek tarih bakımından ayrılmış çok uzağa düşmüşüz! Bizim bulunduğumuz yer mi doğru onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur! Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim onlara yaklaşmamız gerekli...

O yüzden zaman zaman karabatak gibi ortaya çıkar, Atatürk&amp;#8217;e duydukları nefretin sara nöbetleri altında, kimi zaman basında, kimi zaman ekranlarda, debelenip dururlar. Bu gibilerin bu ruh hastalığına günümüz tıbbı henüz bir tedavi yöntemi bulamamıştır.

?Bolşevikler için kaybedecek vakit yoktu. Onlar için Azerbaycan?da Latin harflerini tatbik etmek, Azerbaycan?ın hars sahasındaki milli ihtiyaçlarını tatmin etmekten ziyade Rusya?da ki Türk illerini Türkiye ile harsi münasebetten alıkoymak ve komünist cildine girmiş olan Rus kültürünü, milliyet umdelerinden kuvvet alan Türk kültürü ile mücadelede daha müsait bir şerait dahilin de bulundurmak niyeti idi.?

Mustafa Kemal?

Atatürk?ün Örnek Çiftlikler Projesi?nin ilk uygulaması olan Atatürk Orman Çiftliği, Atatürk'ün kişisel mal varlığı içinde olduğundan 1937 yılında Atatürk tarafından şartlı olarak hazineye bağışlanmıştır. Bağışla ilgili resmi belgeye göre; Atatürk Orman Çiftliği üzerindeki bütün zirai işletmeler, donanımları ile birlikte bir zirai üretim birimi olarak korunması ve işlerliğinin devamı şartı ile hazineye devredilmiştir. Bağış senedinde ayrıca, çiftlikte arazi ıslahı ve düzenlenmesi yapılması, çevrenin güzelleştirilmesi, halka gezecek-eğlenecek ve dinlenecek sağlıklı yerler sağlanması, halka nefis ve katıksız gıda maddeleri üretilmesi ve temini amacı açıkça belirtilerek bunların gerçekleştirilmesi yükümlülüğü konulmuştur. Atatürk'ün kişisel mülkünü bağışladığı hazine, Atatürk Orman Çiftliği'nin mülkiyetini yukarıdaki yükümlülükleri ile birlikte devralmıştır.

olduklarını yansıtması bakımından Afgan-İran sınır anlaşmazlığında hakem olmak için Afgan-İran sınırına gönderilen Fahrettin Paşa?nın?Altay? soyadını alışının Sovyet Rusya?da nasıl karşılandığı çok manidardır: ?Fahrettin Paşa, İran-Afgan sınırında bulunduğu sırada Gazi Mustafa Kemal?in Atatürk soyadını aldığını öğrenir. Hemen telsizle Atayı kutlar. Derhal şu cevabı alır:

- Ya neden burada duruyorsun?

"Vatandaşlar, Arkadaşlar! Çok söz, uzun söz birşey için söylenir, hakikati anlamayanları hakikate getirmek için... Ben bu devirleri geçirdim, şimdi sözden ziyade iş zamanıdır. Artık benim için, hepimiz için çok söz söylemeye ihtiyaç kalmadı kanaatindeyim. Bundan sonra bizim için faaliyet, hareket ve yürümek lazımdır. Çok işler yapılmıştır, amma, bugün yapmaya mecbur olduğumuz değil, lakin çok lüzumlu bir iş daha vardır: Yeni Türk harflerini çabuk öğrenmelidir. Vatandaşa, kadına, erkeğe, hamala, sandalcıya öğretiniz. Bunu, vatanperverlik ve milletperverlik vazifesi biliniz. Bu vazifeyi yaparken düşününüz ki, bir milletin, bir heyet-i içtimaiyenin yüzde onu okuma-yazma bilir, yüzde doksanı bilmez nevidendir. Bundan insan olanlar utanmak lazımdır. Bu millet utanmak için yaratılmış bir millet değildir. İftihar etmek için yaratılmış, tarihini iftiharla doldurmuş bir millettir. Fakat milletin yüzde sekseni okuma-yazma bilmiyorsa, bu hata bizde değildir. Türk'ün seciyesini anlamayarak, kafasını birtakım zincirlerle saranlardadır. Artık mazinin hatalarını kökünden temizlemek zamanındayız. Hataların tashih olunmasında bütün vatandaşların faaliyetini isterim. En nihayet bir sene, iki sene içinde bütün Türk heyet_i içtimaiyesi yeni harfleri öğreneceklerdir. Milletimiz, yazısı ile, kafası ile bütün alem-i medeniyetin yanında olduğunu gösterecektir."

10 Türk Ocakları ve Atatürk, Ankara, 1993, s.6.

Ama, biz, bugün, bu sözlerin gereğini bunca yıl, tam anlamıyla yerine getirdiğimizi ve gerçek anlamda hakkını verdiğimizi acaba söyleyebilir miyiz?

Ama İngiltere savaşamadı. Neden?

Dıştan ve içten gelen bütün zorluklara karşın Sivas Kongresi Türk tarihinde başlı başına bir dönüm noktası oldu. Ulusal ihtilal, savaş, kurtuluş, devrim, cumhuriyet devrini getiren hamlenin vatan bütünlüğü adına temelini Sivas Kongresi attı. İhtilalin ilk gazetesi "İrade-i Milliye" Sivas'ta çıktı. Yabancı bir devletin güdümünde yaşama önerisi olan Manda konusu bir daha gündeme gelmedi. Atatürk'ün "Ya bağımsızlık ya ölüm" parolası bundan sonra temel ilke olarak yaygınlaştı ve benimsendi. "Türk Ulusu'nun onurlu ve şerefli bir ulus olarak yaşaması ve bunun ancak tam bağımsızlıkla sağlanabileceği burada kesinleşti. Ulusal sınırlarımızın esasları burada saptandı. Ya başaramazsanız?" diye soran Amerikalı gazeteciye M. Kemal şu yanıtı verdi. "Bir ulus varlığını ve bağımsızlığını sağlamak için, düşünce sınırlarını aşan girişimler ve fedakarlıklarda bulunduktan sonra başarılı olur. Ya başarılı olmazsa demek, o ulusun ölmüş olacağına karar vermek demektir."

İlmi tutarsızlıkları, kronolojik yanlışlıkları ilk bakışta anlaşılan bu ithamlar, yine birçok Ermeni yazar, Sayın Türkkaya Ataöv ve tarafımızdan çürütüldüğü için burada üzerinde durmaya gerek görmüyoruz.

Atatürk de kültürü muhtelif şekillerde tanımlamıştır. Bir çok konuşmasında?kültür? yerine?Hars? deyimini kullanmış, bazen de uygarlığın kültürün kapsamı içinde olduğunu belirtmiştir. 1930 yılının yaz aylarında, Yalova?da bir gece toplantısında Afet inan?a yazdırdığı sorulara Atatürk?ün verdiği cevaplarda şöyle der: ?Uygarlığın ne olduğunu başka başka tanımlayanlar var. Bence uygarlığı harstan ne demektir tanımlayayım:

ABD'li David Rockefeller: "Biz Mustafa Kemal Atatürk yüzünden, planlarımızı yarım yüz yıl ertelemek zorunda kaldık. Şimdi kaldığımız yerden devam ediyoruz."

BAŞKANA DAVET

Bu kadar bol düşmanı olan bir ülkede bu düşmanlarla başa çıkmak için iktidarda milli düşünceye sahip bir hükümetin olması şarttır. Bu günkü iktidar ise, böyle bir yolla girmeye de niyetli değil, niyetli olması da yapısı itibariyle mümkün görünmüyor. Bu yüzden de ülkemiz her geçen gün biraz daha karanlığa doğru sürüklenmektedir.

Bir kere Büyük İsrail Devleti topraklarının su kaynaklarının önemli bir kısmı şu anda Türkiye&amp;#8217;ye aittir.

Bu feryadı duyanların nasıl birbirine karıştığını düşünemezsiniz.

Ermeniler Tarafından Şehit Edilen Doktor Bahaeddin Şakir Bey&amp;#8217;in Ailesine Yapılan Yardımı Gösteren Belge: Türkiye Cumhuriyeti Başvekalet Kalem-i Mahsusa Müdiriyyeti Aded 4716 Kararname: Ermeni emval-i metrukesinden olub maliyece vaz-ı yed olunarak bilahara Evkafa devir edilen ve İstanbul Vilayeti İdare Hey&amp;#8217;etince onyedibin beşyüz altmış yedi lira kıymet takdir edildiği anlaşılan Şişli&amp;#8217;de Kır Sokağında atik üç ve Cedid bir numrolu hanenin, 31 mayıs 926 tarih ve 882 numrolu kanun mucibince, Ermeni su-i kasd komiteleri tarafından şehid edilen ricalden Doktor Bahaeddin Şakir Bey&amp;#8217;in hin-i vefatında nafakasıyle mükellef bulunduğu zevcesi Cenan Hanım&amp;#8217;la oğlu Alp ve Mehmet Celasin Beyler namına temliki, Efkaf Müdiriyyet-i Umumiyesinin 23 Kanun-ı sani 927 tarih ve 31453/9 numrolu tezkiresiyle vuku&amp;#8217;bulan teklifi üzerine, İcra Vekilleri Hey&amp;#8217;etinin 13 Şubat 927 tarihli ictima&amp;#8217;ında tasvip ve kabul olunmuştur. 13 Şubat 927. Reisicumhur Gazi M. Kemal, Başvekil İsmet&amp;#8230;

Adamlar dağıldıktan sonra Dayı Maksut ve Dr. Fahri ile baş başa kalan Yenibahçeli, Atatürk?ü ancak şimdi anladığını şöyle ifade etmiştir: ?Yahu! Şimdi yavaş yavaş anlarım Mustafa Kemal Paşa daha ilk vaziyette bize Pera Palas?ta?Sen Gebze yolunu tutmaya bak? demiştir de aklıma bunların hiçbiri gelmemiştir. Şimdi anlarım ki hesaplamıştır bu işleri. Lakin ne zaman? Ona da benim İttihatçı aklım ermez!?

Mustafa Kemal, lise öğrenimini Manastır?da, Manastır Askeri İdadisi?nde tamamladı. Manastır?da bulunduğu yıllar, Mustafa Kemal?in gerçeklerle yüzleşmesini sağladı. Mustafa Kemal, Manastır?da Osmanlı azınlıklarının bağımsızlık arayışlarına tanık oldu. Osmanlıcılık düşüncesi artık iflas etmişti. Batılı sömürgeci devletlerin desteğini alan Osmanlı azınlıkları, bir taraftan bağımsızlık hesapları yaparken, diğer taraftan tüm güçleriyle Osmanlı Devleti?ni parçalamaya, Avrupa?daki Türk varlığına son vermeye çalışıyorlardı. Ayrılıkçı hareketler öğlesine büyümüştü ki, Müslüman Araplar bile İmparatorluktan kopmanın yollarını arıyorlardı. Öyle ki, o dönemde Mustafa Kemal?in arkadaşlarından Mısırlı Aziz bile bu bağımsızlık rüzgarlarından etkilenmişti.

Bu soruya hala &amp;#8220;evet&amp;#8221; yanıtını verebilecek ya da bu konuyu güya istismar ederek Atatürk&amp;#8217;ü halkın gözünden düşürebileceğini zanneden zavallı aydınımsı kılıklı ultracahil yazar-çizer tayfası çıkarsa, biliniz ki bu yaratıkların ya beyinlerine giden damarlarda tıkanma vardır, yada damarların sonunda zaten bir &amp;#8220;beyin&amp;#8221; yoktur.

Atatürk, Yenibahçeli?ye son olarak şunları söylemiştir: ?Şükrü Bey, bilir misiniz bir düstur vardır: İfşası idamı muciptir . İşte bu şimdilik öyle bir meseledir. Sadece yanınızda bulunan teşriki mesai ettiğiniz doktor bilecektir.? Konuşma bittiğinde Yenibahçeli topuklarını birbirine vurarak hazır ola geçmiş ve başında asker şapkası varmış gibi elini kaşının üstüne götürmüştür. Yenibahçeli?nin heyecanını fark eden Atatürk hafifçe gülerek konuğunu uğurlamıştır.

Atatürk halkevleri Dergisine Ülkü adını vermiştir. Naim Onat şöyle anlatmaktadır: ?933 yılının ilk ayında Atatürk?ü Adana istasyonunda karşılamıştım. Trende beni yanlarına çağırdılar Mersin?e kadar devam eden yolculukta bu kelime ve daha başka dil bahisleri üzerinde konuşulmuştu. Beni görür görmez memnun olacaksın dediler. Yakında çıkacak Halkevi Dergisine benden bir ad istediler, sizin Ülkü?yü verdim. Bu kelimeyi tam ideal karşılığı olarak kullanmama bizim Ali Bey?in sözleri de ayrıca yardım etti. Ali Bey, ideal kelimesinin İngiltere?de timsal ve örnek anlamlarında kullanıldığını söylediler. Bilirsiniz ki Ülkü ve Ülgü Türkçe?mizde de ölçü ve örnek de demektir. Esasen ideal de ermek istenilen amacın zihinde kurulmuş bir timsali örneği değil midir.121

4 Turkish National Commission for UNESCO, Atatürk, 1963, p. 215.

Atatürk?ün Vasiyeti Çiğneniyor: Atatürk Orman Çiftliği Yok Edilmek Üzere

Ama Türkeş Bozkurt?u Ülkü Ocaklarına amblem yaparak yeniden canlandırdı ve Türk Milliyetçiliğine inananların genel adı Bozkurt oldu. Ve O Bozkurt?lar Cenaze töreninde Ankara?ya sığmadı

Aklı başında olan veya işlek kafaya sahip olan herkesin takdir ettiği bir önderdi.

« 23 Mart 1915&amp;#8217;te Maydos Bölgesi Komutanlığı genişletilerek, &amp;#8220;Müstehkem Mevki Rumeli Bölgesi Komutanlığı&amp;#8221; adını almış ve komutanlığına Albay Halil Sami Bey getirilmiştir. Atatürk&amp;#8217;ün komuta ettiği 19. Tümen, ordu yedeğine alınarak 3. Kolordu Komutanlığı&amp;#8217;nın emrinde yine Maydos&amp;#8217;ta bırakılmıştır. 24 Mart 1915&amp;#8217;te Atatürk, bir aydır devam ettirdiği Maydos Bölgesi Komutanlığı&amp;#8217;nı Albay Halil Sami Bey&amp;#8217;e bırakarak 19. Tümen Komutanlığı&amp;#8217;na dönmüştür.

Milli his ile dil arasında kuvvetli bir bağ kuran Mustafa Kemal?in dil üzerindeki düşüncelerini her zaman yanında olan ve tüm bu çalışmalarında Atatürk?e yardımcı olan Afet İnan hatırasında şu şekilde ifade etmektedir;

ATATÜRK'ün ünlü eseri NUTUK mutlaka okunmalıdır. Tam bir tarihi belgeseldir.

67 Sarraut, Mon Ambassade en Turquie, s. 10, 12.

yeni aldığı sigarayı da kulağının arkasına yerleştiriyor, çiftinin başına

Neşet Ömer Bey'in bu seslenmesi üzerine Atatürk dilini yarıya kadar çıkardı.

1921 Anayasası&amp;#8217;nda TBMM bütün kuvvet ve yetkileri üstlenmektedir. Dolayısıyla eski rejimi ve onun dayandığı Anayasayı ortadan kaldırmaktadır. Amasya Genelgesi&amp;#8217;nden beri gelişen milli mücadele ruhuna, milli bağımsızlık ve milli egemenlik prensiplerine işlerlik kazandırmaktadır.

d. Türk Dili Tetkik Cemiyeti mesaisinin semerelerini her türlü yollarda neşre çalışmak,

4. Bu özet genel bakıştan çıkardığım sonuç, artık her şey bitmiştir ve bulunacak bir çare kalmamıştır şeklinde değildir. Böyle kötümser bir kanının düşmanların ve tehlikelerin en korkuncu olduğunu açıklamaya hacet görmem. Kurtuluş ve yaşama imkanı vardır; ancak amaca uygun önlemleri bulmak lazımdır.

POSTANEDE İŞGAL EDİLDİ

Atatürk, 13 Kasım 1918?den 16 Mayıs 1919?a kadar, 6 ay boyunca işgal İstanbul?unda kalmıştır. Bu 6 aylık sürede kafasındaki?kurtuluş planları? doğrultusunda herkesimden insanla görüşerek Milli Hareket?in altyapısını hazırlamıştır. Atatürk, bu görüşmelerini, önce Pera Palas otelinde, sonra Fansaların evinde, daha sonra da Şişli?deki evde yapmıştır. Özellikle, sabahlara kadar ışıkları sönmeyen Şişli?deki evde yaptığı gizli görüşmeler, Kurtuluş Savaşı?nın geleceği açısından çok önemlidir.

Atatürk tanı bağımsızlığı: &amp;#8220;Tam bağımsızlık, bizim bugün üzerimize aldığımız vazifenin temel ruhudur. Bu vazife bütün millete ve tarihe karşı yüklenilmiştir. Tam bağımsızlık denildiği zaman elbette siyasi, mali, iktisadi, adli, askeri, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir.&amp;#8221;52 biçiminde açıklamaktadır.

Anadolu?ya gizli geçiş planının tüm hazırlıklarının tamamlandığı o günlerde hiç beklenmedik bir gelişme yaşanmış, İstanbul Hükümeti ve Padişah Vahdettin, Karadeniz Bölgesi?ndeki karışıklığı önlemek amacıyla Atatürk?ü?ordu müfettişi? göreviyle Anadolu?ya göndermeye karar vermiştir. Bu resmi görev, Samsun yoluyla Anadolu?ya geçme olanağı sağladığı için, aylar önceden gizlice hazırlanan?Gebze-Kocaeli yoluyla Anadolu?ya gizli geçiş planına? artık gerek kalmamıştır.

Yaşadıkları sürece yığınlara hakim olmuş, alkışlar ve takdirler toplamış nice tarihi kişiler, hayatlarında veya ölümlerinden sonra zaman çarkının dişlileri arasında kaybolup gittiler. Bunlar?Yalancı Şöhretler?di ve yaptıkları köksüzdü, temelsizdi. Bunun içindir ki, eserlerinin ömrü, kendi ömürlerini aşamadı. Bunların çoğu, lehlerinde yapılmış bir takım gösterilerin gururuna da kapıldılar. Ve bunları?ebedi yaşama?nın bir delili sandılar. ?Zafer sarhoşluğu?nun uykusunda kaybolup gittiler. Atatürk?e 12 yıl yaverlik yapmış olan Sayın Naşit Mengü?nün çeşitli anılarını dinlerken, bir yandan da bunları düşünüyordum: Atatürk, kendisi hakkındaki büyük sevgi gösterileri karşısında nasıl duygulanıyor, neler düşünüyordu?

Yüzyıllar, Türk halkı içerisinde en çok Türk köylüsünün ezilmişliğine tanıklık etmiştir. Türkiye?nin gerçek sahibi ve efendisi, gerçek üretici olan köylüdür diyen Atatürk, köylünün ihmal edilmişliğini bir türlü kabullenememiştir. Yapılmış olan haksızlıkları 1 Mart 1922?de Meclis?te yaptığı bir konuşmada şöyle dile getirmiştir. ?Efendiler!... Yedi yüzyıldan beri dünyanın çeşitli ülkelerine göndererek, kanlarını akıttığımız, kemiklerini topraklarında bıraktığımız ve yedi yüzyıldan beri emeklerini ellerinden alıp savurduğumuz ve buna karşılık he zaman aşağılama ve alçaltma ile karşılık verdiğimiz ve bunca özveri ve bağışlarına karşı iyilik bilmezlik, küstahlık ve zorbalıkla uşak durumuna indirmek istediğimiz bu soylu sahibin önünde büyük bir utanç ve saygıyla gerçek durumumuzu alalım.? Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Atatürk bu sözlerinin takipçisi olmuştur. O yokluk yıllarında devlet bütçesinin yarısını oluşturan aşar vergisini kaldırarak köylüyü vergi yükünden kurtarmış, örnek çiftlikler kurmak, ucuz kredi vermek, tohum dağıtmak, üretime yönelik eğitimi köylünün ayağına götürmek gibi hizmetlerle de yüzyılların haksızlıklarını biraz olsun gidermek için çalışmıştır. Aşağıdaki anekdot Türk köylüsünün o günkü durumunu ve Atatürk?ün bakış açısını yansıtan örneklerden biridir.

Atatürk?ün 7. Ordusu, Katma zaferiyle İngiliz ve Arap kuvvetlerini durdurmuştur. Ancak bir süre sonra bazı asi Arap çetelerinin ve arkalarında da İngiliz birliklerinin Müslimiye?den Antep yönüne doğru ilerledikleri bilgisi alınmıştır. Bunun üzerine 7. Ordu Komutanı Atatürk, bölgede gerekli olan teşkilatı kurmuş ve Antep?teki komutanlığa gerekli emirleri vermiştir. Ayrıca Kilis?e, 43. Tümen?den küçük bir müfreze göndererek Kilis?te kurulacak olan direniş teşkilatının temelini atmıştır. 28 Ekim?de düşmanın bazı keşif teşebbüsleri ateşle geri püskürtülmüştür. 7. Ordu İskenderun ve kıyılarla birlikte Reyhanlı, Kırıkhan, Belen, Der el Cemal, Tel el Rıfat ve doğuya uzanarak genel hattını korumuştur. İki gün sonra da Antakya ve çevresini sınırın içine almıştır. Ordu karargahı 30 Ekim?de Reco?ya taşınmıştır.

Ayın Tarihi, Cilt 22,1930.

Bu hususta bizim milletimiz, milliyetinden anlamamazlık edişinin çok acı cezalarını gördü... Anladık ki, kabahatimiz kendimizi unutmaklığımızmış. Dünyanın bize hürmet göstermesini istiyorsak evvela biz, kendi benliğimize ve milliyetimize bu hürmeti hisseden, fikren, fiilen bütün tavır ve harekatımızla gösterelim. Bilelim ki, milli benliğini bulamayan milletler başka milletlerin avıdır" demektedir.

Bay Güstav Christianus,

Yeri gelmişken hemen belirtelim ki, burada, doğal olarak ulusal?sır?lar söylenmez ve açıklanmaz ama, biliriz ki, onlar, bu kavramlar ve stratejiler içine gömülüdür. Onlar, ulusal sır olma vasfını ancak yaşanır, sürdürülebilir nitelik kazandıkları zaman yitirir ve bu süreç de yönetimler için?yeni? ulusal sırlar doğurur. Ezeli ve ebedi zamanın akışı içinde, bu anlamda, ne dünya, ne uluslar, ne amaçlar, ne hedefler değişti. Değişen, sadece sözler, oyunlar, siyaset ve strateji araçlarıdır.

?Milletimizin içinde gerçek din alimleri, alimlerimiz içinde milletimizin gerçekten iftihar edebileceği din bilginlerimiz vardır. Fakat bunlara mukabil, ilmi kıyafet altında ilim gerçeğinden uzak, gereği kadar okuyup öğrenememiş, ilim yolunda yeteri kadar ilerleyememiş hoca kıyafetli cahiller de vardır. Bunların ikisini bir birine karıştırmamalıyız.?25

9 Ağustos 1928 gününden sonra, ülkenin her tarafında aydınlarla halk, yeni harfleri öğrenmek, öğretmek için yarışa girmiş, alfabeler basılmış, gazeteler dersler yayınlamış, 8-10 satırdan başlayarak uzun yazılara, bütün sayfaya kadar yeni Türk harfleri ile yayın yapmak, başlıklarını değiştirmek gazeteler için eğlenceli bir iş olmuştu. Bir taraftan da halka, yeni harflerin tablosunu veriyorlardı. 16 Ağustos günü CHP'de yapılan bir toplantıda, yeni harflerin yayılması için gerekli önlemlerin alınması ve her semtte bir dersane açılması kararlaştırılmıştı. Bu dersaneler için aynı yıl Halk Dersanelerine Mahsus Türk Alfabesi" basıldı. Bu arada İstanbul Belediyesi, telefon rehberinin, gelecek yıl yeni harflerle basılması için emir vermişti. Ticaret Odası'nda 15 Ağustos'tan sonra imzalar yeni harflerle atılmaya başlandı. Yazışmalarda da bu harfler kullanılacaktı. İstanbul'da ve Ankara'da bazı devlet dairelerinde yeni kurslar açılmıştı. Adalet Bakanı, Kasım ayında verilecek hukuk diplomalarının yeni harflerle yazılmasını emretmişti.

Topçularımızın, kulakları çınlatan atışları ile Büyük Taarruz başladı.

1 Niyazi Ahmet Banoğlu, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, Cilt I, İstanbul 1967, s. 2

Emperyalizm, o gün bugündür bu tokatların acısını unutmamıştır, unutamamıştır ve o gün bugündür &amp;#8220;bu ulustan&amp;#8221; o tokatların acısını çıkarmaya çalışmaktadır.

Bu konuşma aynı zamanda Türk gerçekleri ile uyarlılık halinde olan olmaya devam edecek bir sistemin öğretisini ana hatları ile ortaya koymaktadır. Nitekim Ulu Önderimiz yurdun kendine özgü bir tutumu olması gerektiği düşüncesini şöyle savunmakta idi. "İktisadi çalışmamızı dayandıracağımız esaslar her türlü bilgi ile beraber doğrudan doğruya memleketimizin topraklarını kollayarak ve bu topraklarda bizzat çalışan insanların sözlerini işiterek tesbit olunacaktır. Sanayi ve ticaretimiz için de aynı şekilde düşünülecektir".

Merkezi Yayınları, Cilt: 2. 1130

15 Şubat 1915, Çanakkale Savaşı&amp;#8217;nın başlangıç tarihidir. Mustafa Kemal, ilk gününden itibaren, elindeki kuvvetler ile bu savaşın içindedir. Var güçleriyle Çanakkale Boğazı&amp;#8217;na saldıran düşman kuvvetleri,18 Mart 1915&amp;#8217;teki deniz savaşında yenilir. Fakat, İstanbul&amp;#8217;a ulaşmak isteyen İtilaf Devletleri, bu yenilginin ardından bir de karadan deneme yapmaya kalkarlar.

''O'NA AYNI ZAMANDA GAZİ DE DİYORLAR''

Dünyayı vitrinlerden seyredip, kurmuş oldukları hayalleri ülke gerçeği gibi algılayanlardan M. Kemal Atatürk?ün medeniyet ufkundan Türkiye?yi nasıl bir güneş gibi yeniden yükseltmek istediğini anlamalarını bekleyemeyiz. Bu ülkede, kimseye benzemek istemeyen, sadece kendine benzemek isteyen; eşitler arasında en eşit ülke olmak için mücadele edenler, M. Kemal Atatürk?ü ve düşüncelerini doğru anlayabilirler. Çünkü, onlar, Atatürk?ün belirlediği Türk odağından dünyaya bakarlar.

11 A. g. e., s. 11.

- Salomon?un?

Görüldüğü gibi Atatürk, Kurtuluş Savaşı?nı İstanbul Şişli?deki o meşhur evden önce, Adana?daki Kırmızı Konak?ta ve Aliye Hanım?ın Evi?nde planlamış ve örgütlemeye başlamıştır.

Ankara:33

Aynı saatte, İstanbul, karışık ve acıklı olaylara sahneydi. 100.000 bin İngiliz askeri, o sabah Galata?ya çıkarılmış ve başşehri ilk işgal günlerinden daha kuvvetli bir şekilde işgal etmişti. İngilizler şafak vakti, içlerinde Rauf Bey, Fethi Bey ve?Milli Parti? ileri gelenlerinin bulunduğu yüz elliden fazla milletvekilini tutuklamıştı. Sonra evvelden kapılarını tutturdukları Meclis-i Mebusan?a gitmişlerdi. Şimdi binanın etrafını, oraya kimsenin yaklaşmamasını temin ve halka şakanın artık sona erdiğini göstermek için, bir nöbetçi zinciri kuşatmıştı. İngilizler, yirmi üç kişiyi öldürmüşlerdi. Sıkıyönetim ilan edilmişti ve başkentin duvarları, İngiliz Yüksek Komiseri?nin imzasını taşıyan bildirilerle donatılmıştı. Bu bildirilerde şu uyarı vardı:

diye sordu;

« 11 Aralık 1915&amp;#8217;te Atatürk, İstanbul&amp;#8217;a gelirken, onun yerine Anafartalar Grubu Karargahı&amp;#8217;na Fevzi Paşa atanmıştır.

-İngilizlerin isteklerine karşı çıkmazsak, ordumuzun yönetilmesini ve hatta Osmanlı Bakanlar Kurulu?nun seçilmesini bile İngilizlere bırakmak zorunda kalırız.

Bu haritayı yayımlama noktasına nereden geldiğimizi gösterebilmek için galiba tartışmanın başına dönmemiz gerekiyor.

Bu arada genellikle olumlu bu görüşlerden nispeten farklı veya kısmen olumsuz bazı değerlendirmelere de rastladığımı söylemeliyim. Örneğin, İngiliz Ansiklopedisindeki şu görüş: ? Kemal, hemen hemen sınırsız ölçüde siyasal bir güce sahipti. Fakat bu gücünü, pek de değerlendirecek bir yetenekte değildi. Çünkü dehası, askeri alanda idi? Bu görüşü, değil bizler, Batılı otoritelerin bile paylaşmadığı daha önce verdiğim örneklerle ortada. Prof. Rustow da?Devlet Kurucusu Olarak Atatürk? başlıklı inceleme yazısının bir yerinde şöyle diyor: ? Kemal?in taktik yönden gizli silahı, Büyük Nutkunda belirtilmek istendiği gibi, yanılmaz bir ileri görüşlülük değil, tükenmez bir buluculuktur? Evet, tükenmez bir buluculuk, diğer bir deyişle, çare bulmak sanatı, Atatürk?ün nitelik-lerindendir.? Ama, Batı literatüründe, Atatürk?ün ileri görüşlülüğü, gerçekçiliği ile birlikte, en başta gelen niteliğidir. O kadar ki Atatürk ile ilgili olarak, ?Hayret Verici Siyasal Kehanetler? (Caucasus 1951) veya?esrarlı denebilecek ileri görüşlülüğü? şeklindeki nitelemelere sık sık rastlamak mümkündür.

Meşrutiyetin ilanından sonra teşkilat kurmak için Trablusgarb?a gönderilmiştim. Her defa orada İttihat ve Terakki Kongresi?ne delege seçiliyor, ancak gitmiyorduk. Bir kere yalnız bu amacı anlatmak için gittim. Amacımı kabul ettirdim. Ancak muvaffakiyet yalnız kongrenin teorik yargısı olarak kaldı, uygulanmadı. İttihat ve Terakki?nin bazı kişileri ile aramızda Meşrutiyet?ten sonra başlayan aykırı düşünceler son derece güçlendi ve tam bu ana dek sürdü.

Batı yayın dünyasında Atatürk ile ilgili olarak üzerinde durulan bir husus da bu Büyük Liderin diktatör olup olmadığı sorunudur. Gerçekten inceleyicilerin bilimsel niteliklerine ve kişisel karakterlerine göre, Atatürk?ü?seçkin bir devlet adamı ve inkılapçı? olarak tanımlayanlara olduğu kadar, ?diktatör, ılımlı veya iyi niyetli diktatör ya da otoriter önder? olarak niteleyenlere de rastlanır. Bu konuda, kısa bir açıklama yapmanın dışında, şahsen bir değerlendirmeye başvurmak yerine, Batılı kaynakları konuşturmayı tercih ediyorum. Kanaatimce Atatürk, ulusumuz için asla bir diktatör değildir. Çünkü son Osmanlı Padişahının ?Millet bir koyun sürüşüdür, ona bir çoban lazımdır. O da benim? 28 sözlerinde yansıyan diktatörce bir zihniyete karşılık Atatürk, ?Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir? inancını kesinlikle benimsemiş, eşsiz bir önderdir. Atatürk?ün?otoriter bir önder? olduğuna?evet? derim; ama, diktatör sayılmasına cevabım, ?hayır? dır. Çünkü kanun anlayışına dayanan disiplin ile demokrasiyi yok eden diktayı birbirinden kesinlikle ayırmak gerekir. Atatürk, bu ayrımı yapan ve?Halkın sesi hakkın sesidir? ilkesine gerçekten içtenlikle bağlı olan bir önderdir.

Bu konuşmasında Atatürk: İlim ve fennin yol göstericiliğinin yaşamın tümüne ait olduğunu vurgulamıştır. &amp;#8220;Maddiyat ve maneviyat için&amp;#8221; demekle de ilmin ve fennin sadece maddi değil, manevi alanda da bir rehber olması gerektiğini özellikle belirtmiştir. Toplumumuzda manevi alanda din faktörü çoğu zaman, ön planda tutulduğuna göre dinin de rehberinin -hurafeler, safsatalar, yanlış yorumlar değil- ilim olduğunu kastettiğini söylemek, herhalde yanlış olmayacaktır. Atatürk, dogmalardan uzak, bilimsel zihniyetin hem maddi hem de manevi alanda yerleşmesini istemiştir. Akim kabul etmediği fikirlere hiç değer verilmemesi gereğini ortaya koymuştur. Kabul etmek gerekir ki, o devirlerde Türk toplumunda okuma, yazma bilenlerin oranı çok düşük olduğundan muskacılık, üfürükçülük, büyücülük vb. akıldışı inançlar vardır. Bunlar Türk kültüründe mevcut olmayan, örf adetlerimize uymayan davranışlar idi. Cumhuriyetin istediği modern toplumun niteliklerine uymuyordu. İşte bundan dolayı ilmin rehberliği, akılcılık Cumhuriyetimizin temel niteliklerindendir. Bunun içindir ki Atatürk 25.7.1924&amp;#8217;de Muallimler birliği Kongresi üyelerine: &amp;#8220;Cumhuriyet fikren, ilmen, bedenen kuvvetli ve yüksek seciyeli muhafızlar ister&amp;#8221; ve &amp;#8220;Cumhuriyet sizden fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister&amp;#8221;50 demiştir.

Kocatürk, age, s.56.

1 Süleyman Kazmaz, Hukuk ve Devlet Yönetimi Açısından Kutadgu Bilig, Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayını. Ankara 2000, s.30.

TÜRK ORDULARI BAŞKUMANDANIYIM

Amiral Webb'ten Sir R. Graham'a:"Çanakkale Savaşı'nda bir hayli ün yapan M. Kemal, Sadrazam tarafından Samsun'a müfettiş olarak gönderildi." (28 Haziran 1919, E. Ulubelen, s.192, belge sayısı433)

29 A. g. e., s. 161.

Birinci (26-27 Mart 1917) ve İkinci (19 Nisan 1917) Gazze Muharebelerinde Türk savunması karşısında başarısızlığa uğrayan İngilizlerin yeni bir taarruza hazırlandıklarını gösteren emareler vardı. İngiliz kuvvetleri takviye edilmiş, mevcudu 70.000?e çıkarılmış, demiryolu şebekesi cephenin gerisine kadar uzatılmış, Nil Nehri?nden borularla su getirilmiş, ayrıca Arap aşiretleri kışkırtılmış ve silahlandırılmıştı.

Atatürk, dünyada, özellikle Batı literatüründe, popüler nitelikte birçok biyografinin kahramanıdır. Bununla beraber; Atatürk ile ilgili eserler, sadece bu alanla sınırlı değildir. Denilebilir ki; modern Türkiye?yi kapsamına alan pek çok eser, dikkatini büyük ölçüde Atatürk ekseni çevresinde toplar.

-?Kırk asırlık Türk yurdu yabancı elinde kalamaz!? demesinden iki gün sonraydı. Mersin?de istasyondan şehrin içine doğru yavaş gidiyordu. Yolun üstüne siyahlar giyinmiş ve ellerinde büyük bir afiş tutan bir kaç genç kız çıktı. Afişte şu yazı vardı:

İkinci örnek, Başkan Kennedy?den. Başkan, Atatürk?ün ölümünün 25. anma yılında, 1963?te, şu deklarasyonu yayınlar: ?Atatürk adı, bu yüzyılın büyük devlet adamlarından birinin tarihi başarılarını akla getirir... Çöken bir imparatorluktan özgür bir Türkiye?nin meydana gelmesi ve o zamandan başlayarak yeni Türkiye?nin bağımsızlığını gururla ilan etmesi ve sürdürmesi, Atatürk?e ve Türk halkına şeref kazandırır. Kuşkusuz, kendi ulusal varlığına güven konusunda, Türkiye Cumhuriyeti?nin doğuşundan daha başarılı bir örnek yoktur. Atatürk, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri arasında geleneksel olarak varolan dostça ilişkilerle derinden ilgili idi. Demokratik hükümetlerimize önem vermiş ve bir defasında kahincesine, şimdi dostuz ve gelecekte daha yakın dostlar olacağız, demişti?6.

Atatürk ve Nuri Conker, birinin hazırladığı ötekinin uyguladığı plan

Er irkildi, başını kaldırdı. Bu sesi tanıyordu ve bu yüz ona yabancı değildi. Hemen doğruldu ve Anafartalar'daki Komutanını çelik yay gibi selamladı.

Ama bak şimci, tutalım gittim vardım, beni o kapıya koymazlar ya... Tutalım

ATATÜRK konusu, çoğu üniversitelerde başlıbaşına bir tez konusu olmuştur. Harb okullarında da ATATÜRK okutulmaktadır. Atatürk'e hayranlık duymamak elde mi?

Paris Camii 1926 yılında, Tokyo Camii ise 1938 yılında tamamlanmıştır.

Milliyetçilik, Milli Mücadele döneminde, bir şuur ve iman halinde yaşanmış, elde ettiği başarılarla, yavaş yavaş açıklanmış, olumlu bir anlam kazanmıştır. Atatürk?ün katkısı ile Milli Mücadele potasında oluşan ve gelişen Milliyetçiliğin rolünü, Fransız Jean Melia, Ernest Renan?dan mülhem olarak Türkiye?deki 1919?dan itibaren cereyan eden hadiseleri yeni bir milletin yaratılması için tarihi bir sonuç olarak ifade etmiştir. Jean Melia?ya göre, ?Mustafa Kemal yeni bir manevi şuur yaratarak millete yeni bir ruh vermiştir. Bu millet modern bir millet olmuştur?.31

5 Eylül 1929'da Dahiliye Vekaleti'nden Riyaset-i Cumhur Katib-i Umumiliğine gönderilen ve Ermeni Taşnak Komitesi'nin Paris'te yaptığı 2. kongre kararlarını ihtiva eden "mahrem" raporda Kürt-Türk muharebatınm devam ettiği, Kürtlerin muzaffer olacağı, Süreyya Bey Bedirhan'ın Kürt ve Ermenilerle meskun şehirlerde tahriklerde bulunduğu, Kürt-Ermeni işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiği, Rumların Kürtlerle ilgilendikleri, New York'ta çıkan Yunan National Herald Gazetesi'nin Hoybun komitesinin tebliğleriyle, Süreyya Bey Bedirhan'ın makalelerini neşrettiği, Türkiye aleyhinde propaganda yaptığı, Türkiye Reis-i Cumhuru Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın muhtemelen Amerika'ya resmi bir ziyarette bulunacağı, Türkiye'deki Amerikan mekteplerini kapatan, Hıristiyan düşmanı olan bu kişinin Amerika ziyaretine efkar-ı umumiyyenin teham-mül edemeyeceği, milyonlarca Ermeni ve Rumu katletmiş Türk Hükümeti mensuplarının Amerika'ya kabul edilmemeleri gerektiği, hariçte emniyetini sağlayan Türkiye'nin son dört-beş yıl içinde dahilde izleri kaybolmayacak inkılapları yaptığı, geliştiği, Türklerin Anadolu'nun her tarafını dolduracak nüfusta olmadığından Doğu Anadolu'nun Ermeni ve Kürtlere verilmesi gerektiği, Kürt meselesinin Ermeni meselesine bağlı olduğu, Şeyh Said isyanının Türk Hükümeti'ne 100.000 Liraya ve 50.000 kişinin telefine sebep olduğu, tırmandırılan yeni Kürt hareketinin Türkiye'ye daha büyük gaileler açacağı, bu harekata Ermenilerin yanısıra Lazların, Çerkezlerin, İtilafçıların, Halifecilerin harekete geçirilmesinin lüzumlu olduğu, istiklal ümitlerini Türkiye'ye bağlamış olan Gürcüler ve Azerilerin ve diğer Kafkas milletlerinin en büyük düşmanlarının sadece Rusya değil aynı zamanda Türkiye olduğu ifade edilmiştir (Ekler, nu. 4).

Tarihi ve geçmişi iyi bilmek gerekir. Kürtler, Osmanlı döneminde Padişah Yavuz SULTAN Selim&amp;#8217;den aldıkları cesaretle illaki doğumuzda bir Kürt devleti kurmak çabasındadırlar. Bunun için de 1800 yılından buyana çok çeşitli isyanlar yapmışlardır. Türkiye Cumhuriyeti kurulunca Kürtler umuda kapılmışlar ve Lozan&amp;#8217;da kendilerine yararlı bir hüküm çıkmasını beklemişlerdir. Ancak umdukları olmayınca da hemen bir yıl sonra isyanlara başlamışlar ve illaki Kürt devletinin kurulmasını istemeye başlamışlardır. Bu isyanların tek sebebi budur ve isyanı yapanlar da üç-beş ağa değil topyekun Kürtlerdir!

12 Mehmet Kaplan, Atatürk?ün Başarısını Sağlayan Sebepler, Durum, Yorum, Hedef, İnanç, Karar ve Hareket, Doğumunun 100. Yılında Atatürk?e Armağan İ. Ü. Edebiyat Fakültesi, İstanbul 1981, s. 15-19.

Türk Milleti geniş kaynaklara, Atatürk'ün deyimiyle, sınırsız tabii hazinelere, geniş topraklara sahiptir. Avrupa Haçlı Seferleri'nden beri bu hazineye göz dikmiştir. İstiklal Savaşı'yla Avrupalıların bu emelleri sona erdirilmiş, Anadolu hazinesi onların saldırısından kurtarılmıştır, bu hazineler Türk halkının refahı ve Anadolu'nun imarı için kullanılacaktır. "Milli kültürü muasır kültür seviyesinin üstüne çıkarmak" amacını bu şekilde anlamak ve anlatmak gerekir.

187 Uluğ İğdemir, (1973):Cumhuriyet?in 50. Yılında Türk Tarih Kurumu, Türk Tarih Kurumu Yayınları,

16 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş; Türk Anayasa Metinleri&amp;#8221;, Ankara, İş Bankası yay. 1985, s. 87

kaldırıp bizim öküzün arkasından mı seyirecek?.."

11 Türk istiklal Harbi I, Mondros Mütarekesi ve Tatbikatı, Gnkur. Basımevi, 1962, s. 175 ve devamı.

Atatürk, 13 Kasım 1918?den 16 Mayıs 1919?a kadar işgal İstanbul?unda kalarak?gizli kurtuluş planları? yapmıştır. Atatürk?ün işgal İstanbul?undaki gizli kurtuluş planlarından en ilginç olanı, birkaç arkadaşıyla birlikte Gebze-Kocaeli yolundan gizlice Anadolu?ya geçerek Kurtuluş Savaşı?nı başlatmak biçimindedir. Atatürk resmi yollarla Anadolu?ya geçme fırsatı yakalayınca uzun bir süredir üzerinde çalıştığı bu gizli geçiş planından vazgeçmiştir.

Şimdi çocuğum bu satırları oku ve kendin için bir unvan ararken Teoman veya onun çocuğu Mete&amp;#8217;yi düşün, bu ikisinden birinin adını ad edin. Bence Mete çok büyüktür. Bütün Türk tarihinde Oğuz efsanesinin atıf ve isnat olunabileceği adam budur. Fakat düşünülürse Teoman elbette ondan daha büyüktür, çünkü her şeyi hazırlayan odur. Nitekim Makedonyalı, İskender büyük lakabı ile anılır, fakat hakikatte ondan daha büyük olan Filip&amp;#8217;tir, çünkü İskender&amp;#8217;in muvaffakiyeti için lazım olan siyasi ve askeri vasıtaları hazırlayan odur. Eyüp oğullarından Selahaddin haçlılardan Kudüs&amp;#8217;ü kurtarmış olmakla büyük tanınmış bir Türk&amp;#8217;tür. Fakat ondan daha büyük olan bizzat Selahaddin&amp;#8217;i ve onu muvaffak eden orduları ve vasıtaları hazırladıktan sonra ölen büyük Türk Nureddin&amp;#8217;dir ve bütün beşer tarihinde silinmez satırlarla mevcudiyetini yazdırmış olan odur.

4. İnkılapçı Atatürk

insanların ağzından çıkacak şekilde üzerine oturtmak. Vahşi bir uygulama. Burada kazığa oturtmak deyiminin manasını açıklığa kavuşturmak için örnek veriliyor: "Türkler bugün bile esirlerini kazığa oturturlar." Atatürk bunu öğrenince Fransız büyükelçisini yemeğe davet ediyor. Elçi diğer elçilere böbürleniyor, hava atıyor Atatürk tarafından davet edildiği için. Köşke geliyor, yemekler yeniyor. Atatürk tabii bir şekilde elçiye bu kelimenin anlamını soruyor. O da bildiği anlamı söylüyor. Atatürk "Kelimenin başka bir anlamı var mı?" diye sorunca, büyükelçi "Bunu söylemek için sözlüğe bakmam gerekir" diyor.

Ahmet Şerif ŞEREFLİ

Girici, Derlediğimiz Hatıraları, Adana, 1986; Arıkoğlu, age, s.72. Hatipoğlu, age, s.34.

Osmanlı maliyesi aynı sırada büyük bir sıkıntı içinde idi. Devlet gelirleri giderlerden çok düşüktü. Kabine içinde Ferit Paşa'ya karşı baskı oluşuyordu. Ali Rıza Paşa ve arkadaşları Ferit Paşa'nın istifasını istiyorlardı. Padişah da Ferit Paşa ile çalışamayacağını anladı ve milliyetçilerle uzlaşma yollarını aramaya başladı. M. Kemal'in eski bir arkadaşı olan Abdülkerim Paşa aracılığı ile bu ilişki kuruldu. Teklif İstanbul'dan gelmek şartıyla İstanbul Hükümeti ile görüşme önerisi M. Kemal tarafından kabul edildi. Baskıların karşısında dayanamayan Ferit Paşa 30 Eylül'de istifa etti. Bu, milliyetçilerin İstanbul karşısında kazandıkları ilk büyük başarı idi. Kendisini tutuklatmak, kongreleri dağıtmak ve ulusal iradeyi boğmak isteyen İstanbul Hükümeti, M. Kemal Paşa'nın karşısında üç ay içinde yenilmişti.

Ve Kıbrıs o yıllarda İngiliz işgali altındadır.

Mustafa KEMAL (5. Ordu Komutanı Liman Von Sanders'e)

4. Milli direnişe taraftar idare amirlerinin yerlerinde bırakılmasını sağlamak,

Mustafa Kemal Paşa bu çekilişle ilgili gerekçelerini kendi Söylevinde şu sözlerle anlatmaktadır.

- Almanya?da hiç bu kadar büyük bir adam ölmedi...

?Neden asker olacaksın çocuğum?

İnsanlar en büyük sırlarını, en zayıf ve çocuksu görünen yönlerini hiç tahmin edilemeyecek insanların yanında açar; berberler, şöförler, sekreterler. İşadamları, politikacılar, canlarını, canları kadar kıymetli sırlarını emanet edecekleri &amp;#8211;adı pek kayıtlara geçmeyen- bu çalışma arkadaşlarını dikkatle seçer.

11. A. g. e., s. 244

Atatürk' ümüzün yüzünü görmek için, Peygamber gücü gerek demiştin,

"Hilafetle beraber Türkiye'de mevcut olan Ortodoks ve Ermeni kiliseleri, Patrikhaneleri ile Musevi Hahamhanelerinin ortadan kalkması lazımdır...

Yalan makinesi tarihçimize şunu da hatırlatalım ki; eğer Atatürk, para pul peşinde koşsaydı I. Dünya Savaşı sırasında Alman komutan Falkenhayn tarafından kendisine verilmek istenen sandıklar dolusu altın rüşvetini kabul ederdi! Eğer Atatürk mal mülk düşkünü olsaydı kelle koltukta, yokluk ve yoksulluk içinde bir Kurtuluş Savaşı?nın önderi olmaya soyunmaz, işbirlikçiler gibi İngilizlerin kanatları altında gayet rahatça hayatını sürdürürdü. Ya da kendisine yapılan Halifelik tekliflerini kabul eder, para pul içinde yüzerdi.

Bugün içinde?HALİFELİK VAR? sanarak Atatürk?ün Gizli Vasiyeti peşinde koşanların, önce Atatürk?ün elimizdeki?açık vasiyetinin? hukuka aykırı olarak çiğnenmesine ses çıkarmaları gerekir. Atatürk?ün bir?vasiyet mektubuyla? hazineye devrederek Türk milletinin hizmetine sunulmasını istediği çiftlikleri, bugün bu vasiyete aykırı olarak yandaşlara ve yabancılara haraç mezat peşkeş çekilmektedir. Bu durum, hukuka, insan haklarına ve kamu vicdanına aykırıdır. Bu durum, Mustafa Kemal Atatürk?e yapılmış büyük bir saygısızlıktır.

2. Beslenmeyi sağlamak,

Mustafa Kemal hiç ses çıkarmadı. O?nu götürecek vapur rıhtımda hazırlanmıştı. Şimdi Osmanlı Padişahlarının sonuncusu ile Mustafa Kemal?in son görüşmesini kendi ağzından dinleyelim: ?Yıldız sarayının ufak bir salonunda Vahidettin ile adeta diz dize denecek kadar yakın oturduk. Sağında dirseğini dayamış olduğu bir masa; masanın üstünde bir kitap var. Salonun Boğaziçi?ne doğru açılan penceresinden gördüğümüz şu: Birbiri hizasında düşman zırhlıları! Bordalarındaki toplar sanki Yıldız sarayına doğrulmuş. Padişah söze başladı:

4. Ülkeyi sağlam bir hareket üssü haline getirmek

? Efendim o başka! dedi.

Yunanistan?da yayımlanan Elefterotipia gazetesi, hafta sonu ekinde Atatürk?ün fotomontajla yırtılmış, uzun sakal eklenmiş bir fotoğrafını kullanarak, Türkler için?Helenizmin belası, barbar halk? diye yazdı.

-"Nereden gelip nereye gidiyorsun?"

Cumhuriyet'in kurucuları

En büyük kumandanından, en genç neferine kadar Ordularımıza hakim olan fikir, milletin gösterdiği vazife uğruna şehit olmaktır. Milletimizin yapısındaki kudret ve ülküyü, üç buçuk sene evvel, çalışma arkadaşlarımla ifade etmeye başlayarak, dayanılmaz müşkülat içinde devam eden mücadelelerimizin neticeleri artık meydandadır.

ATATÜRK'ÜN ŞOFÖRÜNDEN ANILAR

General Ian HAMILTON:

- "Ziya Hurşit'in beni öldürmeye memur ettiği iki zavallı vardı. Sorguları yapıldıktan sonra bunların birisini yanıma çağırdım. Odada kimse yoktu. Kendisine sordum:

"İki Mustafa Kemal vardır. Biri ben, fani Mustafa Kemal; diğeri milletin içinde yaşattığı Mustafa Kemaller idealidir. Ben onu temsil ediyorum. Herhangi bir tehlike anında ben ortaya çıktımsa, beni bir Türk anası doğurmadı mı, Türk anaları daha nice Mustafa Kemaller doğurmayacaklar mı? Feyz milletindir, benim değildir." Emre Kongar, Devrim Tarihi ve Toplum Bilim Açısından Atatürk, Remzi kitapevi, 4. Basım, İstanbul, s.180-181

- Albay mı?

C. A. McANULTY (Lone Pine'da öldürülen Avustralyalı asker, 7-12 Ağustos 1915) :

24 Ornold Toynbee, Türkiye Bir devletin Yeniden Doğuşu , İstanbul 1971, s. 131.

Fakat biz bunu örtbas etmek için, Milattan Önce 2.000 yıllarında, yani Sümerlerden 1.500 yıl sonra başlamış olmasına ve Yunan medeniyetini, dünyadaki ilk medeniyet olarak dünyaya tanıttık. Daha da ilginç olanı, Yunanlılardan önce Mısır Medeniyeti başlamıştır; ama onlar da ancak Sümerlerden 1000 sene sonra piramitlerini yapabilecek uygarlık düzeyine gelebilmişlerdir. Mayalar ve İknalar; Sümerlerden 2000 sene sonra ziguratlarını aynı biçimde yapmışlardır.

Ülkemizde, son altmış yıl içinde cereyan etmekte olan gelişmeleri bu çerçeve içinde bir değerlendirmeye tabi kılarsak, hangi alanlarda bir mesafe kazanıp kazanmamış olduğumuzu anlamakta güçlük çekmeyiz. Burada, bu konu üzerinde durmayacağım. Burada, ?Türk harsı? ve tam bağımsızlık stratejisi üzerinde, kısaca durmak istiyorum. M. Kemal Atatürk, bu konular üzerinde çok hassastır. Çünkü, bu hassa ve seciye, Atatürk için, Türklüğün ve ulusal devletimizin bir varolma sorunudur. Bu hassa ve seciye veya Türk harsı, Doğudan ve Batıdan farklı, kendine özgü bir özelliğe sahiptir. Taklitçi değil, yaratıcı bir mahiyeti vardır.9 Bu konu, asla göz ardı edilemeyecek kadar hayati bir öneme haizdir. Çünkü, içinde, Türk ulusunun, Türk devletinin beka kuvvesini muhafaza eder. Bu nedenle, Atatürk, bu konunun önemini, altını çizerek vurguluyor:

Öyle "Allah" derdi ki yalnız kalınca, Onun gibi kimse diyemez. Herkes çekilip yapayalnız kalınca gökyüzüne bakar, kendi kendine "Allah" derdi. Bir gün sofrada çevresindekilere :

30 Ağustos 1924?de Dumlupınar?da yaptığı konuşmasında: ?Efendiler, ulusumuzun hedefi, bütün dünyada tam anlamıyla uygar bir toplum haline gelmektir.?31

Çanakkale'de Avrupalılar, Türklere, dolayısıyla Asyalılara, Doğululara yenilmiş cepheden, savaştan çekilmiştir; sonuç şudur: Asyalı, Avrupalıyı yenmiştir; şu halde Asyalı Avrupalıdan daha güçlüdür; daha üstündür. Avrupalının üstün, Asyalı'nın geri ırk olduğu görüşü sadece bir yanılgıdır; onların başvurduğu bir aldatmacadır; Asya'nın uyanışı böyle olmuştur; gerek çekilme, gerek savaşın uzun sürmesi Asya'da mücadele ruhunun doğuşunu sağlamıştır.

Hemen belirtelim ki iddia edildiği gibi 10 Şubat 1922 tarihinde bir Meclis Oturumu yoktur ki, o gün bir kanun geçmiş olsun. Bunun bir an için Meclis&amp;#8217;te değil de, bir tasarı olarak &amp;#8220;Vekiller Heyeti&amp;#8221; toplantısında hazırlanmış olduğunu farz edelim, o zaman da &amp;#8220;&amp;#8230;Kanun neden gizli çıkarıldı? Kimden çekiniliyordu? Kanun uygulanmak için yapılır, gizli kanun kimin ne işine yarar? Gizli olduğuna göre belli ki usulüne uygun olarak ilan edilmemiş. Bu takdirde o metin &amp;#8216;kanun&amp;#8217; hükmünde olur mu?... &amp;#8220; gibi bir çok soruya yanıt bulmamız gerekecektir.

Turgut Gürer, Atatürk?ün Yaveri Cevat Abbas Gürer, ?Cepheden Meclise Büyük Önder İle 24 Yıl?, İstanbul, 2006, s. 96, 97.

İsmet Paşa' yı bul, onlara da haber ver." Yaver odadan çıktı.. Atatürk,

Tam zamanında gösterilen cesaret, alınan tedbir ve şuurlu hareket onun hayatını, ordunun vaziyetini bir defa daha kurtarmıştı.1

Herhalde halkımızı yönetim ile yakından ilgilenmek, yani yönetimi doğrudan doğruya halkın eline verebilecek bir yönetim şeklini kurmak hem milli hakimiyetin gerçek olarak temsili ve hem de bu sayede halkın benliğini anlaması bakımından gerekliydi. İşte bu düşüncelerin, bu araştırmaların esin kaynağı olarak proje yapılmıştı.

Çünkü Atatürk, Allah'a inanmakta ve İslam dinine bağlı bulunmaktadır. Birçok söylevlerinde, sömürücülük sayılması İmkansız bir biçimde, Allah'tan, İslam'dan, dinden saygı ve bağlılıkla söz etmiştir.

Büyük önderimiz, Türk'ün yol göstericisi. Sarışın kurt.. Gerisi vız...

Kapıda nöbet tutan resmi giysili polislerin yerine sivilleri koymak kolay ama yol boyunca konulan askerleri çekmek olacak şey değildi. Ama Gazi kararlıydı. Nasıl bir çözüm bulmalıydı? Bulunan çözüm şuydu; Asker yine yol boyunca yerinde bırakılacak ama biraz geriye çekilerek yoldan gelip geçenlerce ve özellikle de Gazi tarafından görülmeyecek bir biçimde tarlaların içinde yüzükoyun yerde yatarak çevreyi ve insanları gözleyeceklerdi...

Atatürk, I. Dünya Savaşı?nın sonrasında Kilis-İskenderun-Adana bölgelerinde oluşturulacak bir savunmayla İngiltere, Fransa ve İtalya gibi emperyalist güçlerin Anadolu?yu işgallerini önlemek amacıyla bir proje geliştirmiştir; fakat İstanbul Hükümeti?nin?korkaklığı? ve?teslimiyetçiliği? yüzünden görevden alındığı için bu projeyi tam anlamıyla düşünceden uygulamaya geçirememiştir. Her şeyi en başından anlatalım:

Kocatürk, age, s.40.

Evet; Kurtuluş Savaşında Haçlıların içinde Padişah ve Şeyhülislam da vardı.. Daha sonra da (1922), birlikte sarmaş-dolaş kaçıp gittiler.

İşte o planın öyküsü:

Düşmanın bayır aşağı indiği gerek Kolordu Kumandanı Paşanın ifadesinden, gerek sağ kanat top tabur kumandanlığından alınan raporda bildiriliyor. Eğer bu durum gerçekten bu merkezde ise oradaki yedek taburuna, istihkam bölüğü ile birlikte tetikte olmasını ve bizimle irtibatta bulunmasını bildirdikten sonra karargaha dönebilirsiniz.

(Kutay, Türkçe İbadet, s. 131)

"Hiç bulunur da içilmez olur mu, Paşam?.. İçeriz ki, tıpkı şerbet gibi!.."

Mütercimler, age, s.293,294.

- En tanınmış Türkler, yabancı isimler taşıyorlar. İbn-i Sina gibi, El-biruni gibi... Bu yabancı isimlerin karşısında, bunların Türk olduklarını kanıtlamamız gerekiyor ve kanıtlamak için de uğraşıp duruyoruz. Buna son vereceğim ve kendi adımla başlıyorum!

Atatürk&amp;#8217;ün bunu Tevrat öğretisi olduğu için yaptığına delil sunanların bilgisiz oldukları ortaya çıkmaktadır. Neden mi?

&amp;#8220;Şimdi o sevgili ve kıymetli vücudun fani alemdeki günlerinin sayılı olduğunu, bu çok acı hakikati biliyordum ve öyle bir vesikanın tanzimine artık kati lüzum olduğuna da çoktan Kani olmuştum; buna rağmen sarsıldım; içimden yumak yumak bir şey kabarıp boğazımı tıkadı, güçlükle cevap verdim:

Atatürk, Çanakkale&amp;#8217;den ayrılırken arkasında büyük bit &amp;#8220;kahramanlık sayfası&amp;#8221; bırakmıştır. Sadi Borak&amp;#8217;ın ifadesiyle: &amp;#8220;Mustafa Kemal, Çanakkale&amp;#8217;deki öyküsü ciltler dolduracak zaferler elde etmiştir. Bu başarıları en gerçekçi biçimde komprime eden, İngiliz Generali Aspinal Oglander olmuştur. General, İngilizlerin Gelibolu Seferi&amp;#8217;nin resmi tarihinde diyor ki:

(1-Neda Armener, Atatürk ve Din, 10.11.1971 de A. Ü. İlahiyat Fakültesinde Yapılan Konuşma Metni, s.2; Atatürk İstanbul, 1970, 1000 Temel Eser Dizisi, s.163)

''Nahçıvan Türk Kapısıdır!''

Atatürk, gerçekçi bir bakışla 1907 yılından beri öncelikle Anadolu?nun korunması ve Anadolu?ya önem verilmesi gerektiğini düşünmüş ve hep bu doğrultuda çalışmıştır.

42 S. D., C. 1 s. 220.

age, s.52.

Atatürk?ün bu büyük vasıfları, fikirlerde ne kadar ayrılık olursa olsun Milli Mücadelenin karanlık günlerinde bütün meclis azalarının kendi etrafında toplanmasını ve hür bir meclisin bir adama tarihte misali görülmemiş salahiyetler vermesini sağlamıştı?.34

Batıda ihtilal ve inkılapların yavaş yavaş elde ettiklerini Atatürk'ün ülkesi birdenbire kazandı ve Türk hayatında o kadar derin izler bıraktı ki, batıdakilerde bu ancak yüz yılda erişilebilecek bir başarıydı.

-İngilizler İskenderun?a çıkarsa ateşle karşılanmalarını emrettim!

- "Durumu nasıl gördüğümü çoktan size bildirmiştim. Şimdi alınabilecek tek bir redbır kalmıştır!"

&amp;#8220; Savaş sırasında düşman hatlarımızda tehlikeli bir gedik açmış, genişletiyordu. Bu gedik hemen kapatılmalı, düşman süngü hücumu ile geri atılmalıydı. İhtiyat kuvvetlerimizin kalmadığı cevabını verdiler. Yalnız Giresunlu Osman Ağanın çetesi vardı. Onların da süngüleri yoktu. Paşa:&amp;#8221;süngüleri yoksa bellerinde bıçakları vardır. Düşman üzerine atılacaklar ve onları eski yerlerine kovalayacaklardır&amp;#8221; dedi. Bu kahraman çocuklar eğri bıçakları ile Yunanlıları eski yerlerine kadar sürmüşlerdir.&amp;#8221;(10)

Ferit Devellioğlu&amp;#8217;nun Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat&amp;#8217;ında ise, fazilet: insanda iyilik etmeye ve fenalıktan çekinmeye olan devamlı ve değişmez istidat, güzel vasıf insanın yaratı /ışındaki iyilik, iyi huy, erdem olarak açıklanmaktadır. Meydan Larousse&amp;#8217;de de fazilet: &amp;#8220;Akim insanı iyilik yapmaya yönelten bir niteliğidir. İnsanı iyi davranışlarda bulunmaya, ahlak kurallarına uymaya iten manevi güç&amp;#8221; olarak tanımlanmaktadır.

(Mustafa ASLAN - Yeniçağ Gazetesi - 19.06.2009)

- Devlete borcumuz vardı bey, icra kapımızı çalınca çaresiz kaldık, koca öküzü satıp borcumuzu ödedik.

-?Alay kumandanı düşmanın yaklaştığını, fakat askerin dövüşmek için süngüsü olmadığını söylediği zaman, General şu yanıtı vermiş: ?Bellerinde kuşak vardır. Yerde de Allah?ın taşı dolu. Doldursunlar süngü yerine onu kullansınlar.

Elbette Biz.

262 httpwww.dilbilimi.netalfabedegisimi. pdf2008

"Atatürk, dünyanın yetiştirdiği nadir dahilerdendir. Dünya Tarihinin gidişini değiştirmiştir.." AN NAHAR

sorunlar çok düşük yoğunlukta yaşanabilirdi. Adı geçen kurumlar ile alakalı yaptığımız durum değerlendirmesi bu kadar vahim değildir. Kurumlar Atatürk?ün vefatından sonra ciddi manada Osmanlı Tarihi ve

"Bakıyorum, sabanın bir yanında öküz, bir yanında merkep koşulu. Öküzün

« 19/20 Aralık 1915&amp;#8217;te İngilizler, Çanakkale&amp;#8217;deki siperleri boşaltarak çekilmeye başlamışlardır.

Türk kültüründe bir de &amp;#8220;meşveret&amp;#8221; kavramı vardır. Meşveret cem&amp;#8217;i ukul demektir. Yani en doğruyu bulmak için fikirlerin ortaya konması danışılması müşaverede bulunmasıdır. Bu işlem kurultayda yapılırdı.

Yanındakilerden en kuvvetli görünenlerle Mehmetçiği güreştirdi. Genç asker her zaman üstün geliyordu. Çok neşelendi, ayağa fırladı.

Atatürk, bu kişilerle Adana?nın ve ülkenin içinde bulunduğu son durumu görüşmüş ve 10 Kasım?da Adana?dan ayrılacağını belirterek, düşman gelince ne yapacaklarını sormuştur.

atatürk 1937'de hastaydı.

?Meşrutiyet, köhneleşmiş ve düzenini yitirmiş olan Osmanlı İmparatorluğu?nun gövdesi üzerine değil, aksine Türk çoğunluğun yaşadığı kısım üzerine oturtulmalı. Düşmanlarının yani, büyük devletlerin yapacağı bir ayıklama yerine devrim yönetimi kendi başına bir Türk devleti kurmalıdır.?

(İsmail Arar, ?Atatürk?ün günümüz olaylarına da ışık tutan bazı konuşmaları,? Belleten, 45/177 (1981), s.16)

Hiç kuşkusuz Atatürk?ü Atatürk yapan, dünyadaki ilk?antiemperyalist? mücadele olan Türk Kurtuluş Savaşı?dır. Dolayısıyla Atatürk?ü yok etmek isteyenler öncelikle bu yalana sıkıca tutunmuşlardır. Atatürk?ü ve Atatürk düşüncesini yok etmek isteyen?din simsarı yobazların? ve?faşist liboşların? gerçek amacı, hiç şüphesiz, Kurtuluş Savaşı konusundaki gerçekleri ortaya çıkarmak değildir; onların amacı öteden beri?gıcık oldukları? Atatürk?ü halkın gözünden düşürmektedir. Bir de?şovmenler? vardır ki, onların amacı?tarihi tersyüz ederek tatmin olmaktır?.

4 Aydemir, Şevket Süreyya; Tek Adam, Ankara, 1966, c. 3, sh. 277.

Bu arada eğitim, müfettişleri için kurslar açılmış ve yeni harfleri öğrendikten sonra, öğretmenlere öğretmekle sorumlu tutulmuşlardı. 21 Ağustos'ta, Darülfünun, yeni harfler üzerine konferanslar düzenlemeye başladı. Devlet basımevi, gerekli harfleri İstanbul'da döktürüp kitap basmaya hazırlanmış, Milli Eğitim Bakanlığı'na ilk yeni harfle dilekçe, 21 Ağustos'ta verilmişti. İllerde valiler tahta başında, memurlara ders veriyordu. Devlet dairelerinde açılan kurslar arasında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kursu da vardı. Telgraf Genel Müdürlüğü ise, yeni harflerin rumuzunu saptamıştı. Mustafa Kemal Paşa, 23 Ağustos - 20 Eylül tarihleri arasında, çeşitli illere geziler düzenlemiş, "Başöğretmen" olarak bu illerde halka okumayazma dersleri vermiştir. Bu geziler sırasında, yeni alfabede gereksiz

(Enver Behnan Şapolyo, Atatürk'ün Hayatı, s. 381)

Buna karşılık bazı özel inanışların varlığı, belki de düşüncelerin çarpışması için yararlı olabilir. Ancak eskisi gibi millet ve ülkeden kaynak ve dayanak noktası almayan ve onun gerçek çıkarlarıyla hiç ilişkisi olmayacak şekilde ya sadece teorik veya duygusal ve şahsi programlar çevresinde parti kurmaya kalkışacak insanların milletçe iyi kabul edileceğini sanmıyorum.

1. Atatürk, İstanbul?a geldikten hemen sonra bir şekilde Anadolu?ya geçmeyi düşünmüştür.

111 Hacıyev, İ. (2003): Mustafa Kemal Atatürk ve Nahçıvan, Beşinci Uluslar arası

Mütevazı dostunuz.

çok eski arkadaşımdı. Onun bana yaptıklarını o etrafınıntesiriyle yapmıştır. O bizim istiklal Harbi'mizi beraber yap-tığımız, sevdiğimiz başkomutanımızdı. O bizim cihat ar-kadaşımızdı. O Mustafa Kemal'dir, çağırılınca gidilir, be-nim en yakın arkadaşımdı. Ama çağırmadılar. Çok iyi bi-liyorum.)Peki, Karabekir devrimler konusunda ne düşünürdü?«Babamın Atatürk devrimlerine karşı olduğunu zan-nedenlerin hatası şurada: Babam devrimlere karşı değil-di. Devrimlerin hepsini kabul ediyordu: bütün devrimleride beğeniyordu. Babamın itirazı, devrimlerin yapılış şek-lindeydi. Babamın arzusu, devrimlerin ilelebet kalabilmesiiçin tepeden inme değil, zorla değil, halkı eğiterek ya-pılmasıydı. Devrimlere karşı değildi. Yapılanlar zorla ya-pıldığı için devrimlerin yerleşmemesinden korkardı. O yıllarda belki başka çare de yoktu. Sanmasınlar ki, Karabekir devrimlere karşıydı. Dev-rimlerden o kadar ilerisini düşünüyordu ki, (50-60 sene-lik olmasın bunlar, ilelebet olsun) istiyordu. derdi. Korkusu buydu, derdi. derdi. Bizim evimizde bir işçi kadın vardı.. Kadın gelip gi-derken kara çarşaf giyerdi. Bir kere babam dedi. Ve kadına annemin mantosunu verdi. derdi. Bu-nu anlamayanlar derler, değil. Halkı eğiterek reform ya-pılmalı derdi. Olmazsa, etkisi kalmaz, işte bugün görüyo-ruz. Babamın korkusu buydu. Her taraf kara çarşaflı, Eyüptaraflarına gidin bakın!

Sultan Vahdettin?i öldürmekle, hükümeti düşürmekle esaslı sonuç alınmayacaktı, yeni hükümdar ve yeni hükümet de düşman süngüleri karşısında bulunmaktan kurtulamayacaktı. Aranılan çare Anadolu?ya geçmek ve orada milleti uyandırarak kurtulma imkanlarım aramaktı.17

Direniş Raporları: ?İngilizlere Silahla Karşı Koymak?

C. K. Streit'in kaleminden: ?Beni kabul ettiği calışma odası resimler, fotograflar, kitaplar, sanat objeleri ve mobilya ile zevkle döşenmişti. Mustafa Kemal Paşa ile mülakat yaparken ellerinin bilinçsizce kehribar bir tespihle oynadığını fark ettim.?

Atatürk'ün de söylediği gibi Çanakkale'de savaşın en şiddetli geçtiği günlerden biriydi. Mustafa Kemal yanında bulunan Falih Rıfkı Atay ve Nuri Conker'e yapılması gereken talimatları verirken, işte tam bu sırada patlayan bir şarapnel parçası onun göğsünün üzerine isabet etmişti. Bundan sonrasını yine Atatürk'ün anlatımından dinleyelim:

Sivas Kongresi'nin toplanması ve tüm ülkeyi ilgilendiren kararlar alması içte ve dışta büyük yankılar yapmakta gecikmedi. Kuva-yı Milliye ruhu tüm ülkede hızla yayılmaya başladı. Batılı devletler bu olayı, devlete başkaldırma olarak nitelendirmelerine rağmen, kendi kamuoylarında, bu hareketin ulusal bir dava olduğu anlaşılmaya başlandı. Fakat İstanbul Hükümeti, bu kongreyi meşru olmayan bir isyan olarak değerlendirdi. Damat Ferit "Anadolu hareketleri, Birinci Dünya Savaşı'nda terfi etmiş bir kaç subayın işidir. Bu hareketler, alevi sönmüş bir saman ateşinden başka bir şey değildir." diyordu. Anadolu'da İttihatçılık ve Bolşeviklik yapıldığı ileri sürülüyordu. İstanbul basınında çıkan aleyhtar yazılar, Ulusal Mücadeleyi yapanları, hayalci olarak nitelerken, ülkenin başına gelen bütün felaketlerin de sorumlusu gösteriyordu. Ülkenin gerçek kurtuluşunun ancak siyaset ile başarılabileceğini ileri sürüyordu.

Cenaze alayına adeta bütün İzmir katılmıştı. Vali, memurlar, komutanlar, hocalar olduğu halde cenaze alayının uzunluğu bir kilometreyi buluyordu. Okulların getirdiği çelenkler kabrin üstünde bir örtü teşkil etmişti. Batı Cephesi kurmay başkanı Asım, Kazım , Fahrettin , Mürsel , İzzettin , Abdurrahman Nafiz paşalar cenaze alayının önünde yürümekte idiler.

180 http://www.bilgicik.com/yazi/hamdullah-suphi-tanriover/12.6.2008;

"Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Hanım'la uzun yıllar komşuluk yaptık. Her yıl Ramazan ayı yaklaşınca Atatürk kız kardeşine;"Makbule, Ramazan geliyor, annemize hatim okutmayı ihmal etme"der ve hatim okuyacak hafıza hediye edilmek üzere bir zarf içerisinde para verirdi."

25 Mart 1924'te TBMM'de söz alan İzmir Milletvekili Şükrü Bey, okuma-yazma konusuna değinerek, Arap harflerinin Türk dilini yazmaya uygun olmadığını, halkın okuma-yazma oranının düşüklüğünün sebebinin Arap harfleri olduğunu, İslam dininin okumayı teşvik eden bir din olduğu halde, harfler yüzünden halkın okuyamadığını ve bunun büyük bir dert olduğunu belirtip, Maarif Vekaleti'nin bu konuda ne düşündüğünü ve ne yapabileceğini sormuştur. Bu sözler Meclis'te büyük bir gürültüye neden olmuş ve tutucuların saldırısına uğramıştır. Şükrü Bey'in sözleri basında ve kamuoyunda da tartışılmıştır. 3 Mart 1924'te, Tevhid'i Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesi ile bütün öğretim kurumları birleştirilip Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmıştır. Aynı tarihte, Teşkilat-ı Esasiye'ye eklenen bir madde ile kız çocuklarının devlet okullarında ücretsiz eğitim görmeleri zorunlu hale getirilmiştir.

Örneğin, Libya halkının yeni sloganı "YENİDEN 1912 TÜRK RUHU" olmalıdır.

Şanlı Ordumuz hiç şüphesiz, Ata&amp;#8217;nın bu isteğini, halkına verdiği güven ve gururla yerine getirmekte; Türk Silahlı Kuvvetleri olarak, şanlı tarihiyle dünyadaki yerini almaktadır. Büyük bir görev aşkıyla bu görevi yerine getiren Türk Silahlı Kuvvetleri, Atatürk&amp;#8217;ün çizdiği yolda taviz vermeden, şerefle yürümekte; Türk halkının özgürlüğüne karşı gelecek, gizli ve açık her türlü tehditle mücadele etmektedir.

Harita geldi. Açtılar. Sadrazam:

Köylü bu sese başını çevirmeden karşılık verdi:

51 A. g. e., s. 256-257.

- Ben bilirim dedim. Bunu tecrübe ettim. Bütün devlet muamelatı herşey bozulacak. Herkes iki yazı kullanacak. Kabul edildi diye kendisini mecbur hissedecek, yeni harfleri kullanacak, bir de asıl işidir, kıymetli işidir diye eski harfleri kullanacak. Başa çıkamayız iyi düşün. Atatürk'e bunları söyledim ve benim ikazım cesaretini kırdı. Harf İnkılabı'nı iki sene sürükledi. Resmi beyanlarında, grupta, partide yaptığı konuşmalarda, yeni harfleri düşünüyoruz diyordu." İnönü aynı eserinde Harf İnkılabı ile ilgili şunları da yazmıştır:

Gerçek şu idi; Anzak ve Suvla'daki çifte yenilgiden Hamilton'un Ağustos planının akamete uğradığı bütün çıplaklığı ile görülmüştü. 9 Ağustos sabahına kadar Türklerin durumu? hiç beklenilmeyen iki günlük bir mühlete rağmen? çok kritikti. Anafarta geçildi, Stopford'un iki tümenine karşı, bir avuç Türk tarafından savunuluyordu. 9 Ağustos'ta General Goldley'in üçüncü saldırı girişimi de başarılamadı; Stopford kuvvetleri düşmandan daha önce tepelere hakim iken büyük kayıplara uğrayarak ovaya düştüler. O günde kaybı 18.000 den aşağı değildi. Türkler ise çok az bir kuvvete sahip olmakla beraber her noktayı şiddetle savundular.

Şimdi çocuğum sen bu babalarla oğullarını mukayese et de, kendin için, sevebileceğin bir ismi ayırt et. Ondan sonra kendi hüviyetinin maddi ve manevi şahsiyetini ifade edecek bu unvan içerisinde yüksekliğini senden daima daha yüksek olan ve onun yüksekliği içinde kendini daima hiç sayacağın, milletine göster.

49 Aydın Sayılı, Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. Ankara, 1989, s. 13.

Atatürk, milliyetçilik, milli egemenlik, milli bağımsızlık gibi ilkeleri, Milli Mücadelenin temeline oturtmakla, siyaset biliminin verilerinden yararlanan usta bir politikacı olduğu kadar, geniş ve engin tarihi tecrübelerden olumlu sonuçlar çıkaran ileri görüşlü bir devlet adamı sıfatını da taşımıştır.

Konuşmamı şu cümlelerle bitirmek istiyorum: Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal, sosyal, kültürel, ekonomik hayatı, cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık olarak belirlenen temel ilkelere sahiptir.

"... Yukarıda zikrettiğimiz Guergian'dan sonra yine bir Ermeni yazar, James Tashjian da, yazdığı makalesinde 'Nemrud Mustafa' ile Mustafa Kemal Atatürk'ün Ermeni yazarlarınca karıştırıldığını ve bu hata üzerinde ısrar edildiğini belirtmiştir. Yine New York'ta oturan bir Amerikalı Papaz'da 1967'de Beyrut'ta yayınlanmış olan Massis haftalığında bu yanlışlığı düzeltici bir makale yayınlamıştır."

13. İNAN, Afet; a. g. e., s. 10

Yönetim Kurulumuzda tüm bu ilkelerin korunması tabii. Buna göre hükumet, doğrudan doğruya Büyük Millet Meclisi?nin kendisidir. Böyle yönetim işlerini ülkede yapacak olan bir kurulun, türlü düşünce ve inançlar çevresinde toplanmış partilerden çok, ortak temel noktalara saygı gösteren kaynaşmış ve dayanışmacı bir kurul olması istenmeye değerdir. Ancak toplantı esaslarımızın kaynağı olan millete şimdilik hayat ve gerçek mutluluklarını üstüne alan kamuoyunu kapsayacak bir biçimde belirsiz olduğundan, bundan yararlanarak kendi düşünce ve inançlarının yerindeliği düşüncesinde direnecek bazı insanların yine bazı kimseleri kendi görüşlerine bağlaması ve sonuç olarak parti halinde kuruluşlar oluşturmanın olabilirliği yüksektir.

Kimsenin inancına karışmaz, dindar kişilere saygı gösterir, yobazlara, softalara çok kızar, din kavramının sömürülmesine izin vermezdi. Allah ve Peygamberimiz hakkındaki konular, Atatürk'ün yanında tartışma konusu yapılamazdı...

İlginçtir, Atatürk?ün doğum tarihinin yazıldığı resmi evrak İngiliz büyükelçiliğine 10 Kasım 1936 tarihinde gönderildi. Yani Atatürk?ün ölümünden tam iki yıl önce: ?Reisi Cumhur Atatürk 19 Mayıs 1881 tarihinde doğmuştur.? Bu tarihten önce Atatürk?ün doğum tarihi konusunda bir kesinlik yoktu. Örneğin, Çankaya Köşkü yaverlik dairesi Atatürk?ün doğum tarihi hakkında sorulan bir soruya 1880 olarak yanıtlamıştı. Halkevlerinin çalışmalarında da bu tarih kabul görmüştü. Bazı kaynaklara göre ise doğum tarihi 13 Mart 1881 idi. Bu kafa karışıklığını Atatürk ölümünden iki yıl önce kendisi düzeltti?

"Atatürk'ün din telakkisini, kati olarak pek az kimse öğrenebilmiştir. Orman Çiftliğinde başbaşa kaldığımız bir gün, din hakkında ne düşündüğünü sordum. Banadedi ki: 'Din vardır ve lazımdır. Temeli çok sağlam bir dinimiz var. Malzemesi iyi fakat bina, uzun asırlardır ihmale uğramış. Harçlar döküldükçe yeni harç yapıp binayı takviye etmek lüzumu hissedilmemiş. Aksine olarak birçok yabancı unsur binayı daha fazla hırpalamış... Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı gösteririz. Düşünüşe ve tefekküre karşı değiliz. Biz sadece din işlerini millet ve devlet işleriyle karıştırmamaya çalışıyor, kasda ve fiile dayanan taassupkar hareketlerden sakınıyoruz."

Bütün İslam ülkelerinde modem yaşamın getirdiği kurumlar ve kurallar çifte yapılı bir hukuk mevzuatı yaratmıştır. Bunun yarattığı sorunlar Türkiye için sözkonusu değildir. Bunun gibi Arap elifbasının terkedilmesi sorunu da İran Azerbaycanı, Belücistan ve Kuzey Irak'ta tartışılagelmektedir. Bu ikirciklenmeler nedeniyle yeni Türkiye'nin devrimleri orijinal ve toplumumuzu benzerlerine göre ileriye götüren örnekler olarak ortada durmaktadır.

Adeta, bize karşı HAÇLI SEFERİ çıkartmışlardı.

b. Türk tarihi membalarını araştırmak,

?Bizimkiler oraları tutmuşlardır. Ufak tefek yaramazlıklar oluyorsa da kıymeti yoktur. Rum çeteler, bir şeyler yapmaktaysalar da yol elimizdedir. Kuş uçsa haberimiz olacaktır, haberimiz olmadan kuş uçmayacaktır. Arkadaşlarımıza söylenmiştir. Yanımızda bildiğimiz Dr. Fahri Bey de vardır. Kendisinin tayini Gebze?ye yapılmıştır. Silahlarımız tamamdır, teslim edilmemiştir, yenidir. Hücum taburundan elimizde tuttuklarımızdır. İstenirse, bir iki depodan yenilerini temin etmek mümkündür.?

Ekselans Enver Paşa,

Ata'nın son sözü şu olmuştu:

milletvekilleri ve İstanbul Valisi Muhittin Üstündağ' dan oluşan yirmi beş

Geçtiğimiz Şubat'ın 20'sinde de yine böyle yaptılar ve ilçenin ak sakallı büyüklerinden Memduh Akkoyunlu ağabeylerini ziyaret ettiler.

Reisleri geldi. Ona dedi ki:

Biz köylülerimizle bir olup &amp;#8216;EN BÜYÜK TÜRK ATATÜRK&amp;#8217; ve &amp;#8216;NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE&amp;#8217; sloganlarını atarken, bize emir veren ve askerken sivile dönüşüp köyün mezarlığına doğru giden asker grubunun arkasından koşan subay bize doğru geri dönüyor, yumruk yaptığı iki elinin baş parmaklarını açtıktan sonra iki kolunu havaya kaldırıp &amp;#8216;HAH İŞTE BÖYLE&amp;#8217; dercesine bize doğru sallıyor ve bir işi başarmanın vermiş olduğu sevince benzer bir gülümseme ile o da bize iştirak ediyor: &amp;#8216;EN BÜYÜK TÜRK ATATÜRK&amp;#8217;, &amp;#8216;NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE&amp;#8217;.

Osmanlı hükümeti, Atatürk?ün cesaretini ve kararlılığını değil, İngilizlerin ve Fransızların baskısını, blöfünü dikkate alarak Atatürk?ün görevine son verip onu İstanbul?a çağırdı.

age, s.38.

Özetlersek:

- Ne istiyor?

atanmış Üstteğmen Kara Fatma

"Aide-Memoire sur les Droits des Minorites en Turquie" adıyla İstanbul'da yayınlanan konuyla ilgili kitapta(9), Türkiye'de asimilasyon politikası uygulanmamasına rağmen, Türkiye'den ayrılan ülkelerde Türklere, Müslümanlara zulmedildiği yabancı belgelere de yer verilerek ifade edilmiştir.

Evet, o, fanilerden bir fani, Türklerden bir Türk?tür; ama, ne sıradan bir fani, ne sıradan bir Türk?tür. Bizce o, yirminci yüzyılın başlarında Türk devletinin?devlet-ebed-müddet? ilkesini, bir kez daha tarihe ve dünyaya kanıtlayan Türklüğün muhassalasıdır. Ete kemiğe bürünmüş Türklüğün, savunma ve ilerleme azmidir. Türklüğün, aziz Türk ulusunun, ?devlet-ebed-müddet? sırrıdır. Türk devletine elli sene sonra olacakları sır olarak verip, bu gerçeğe göre, hazırlık yapılmasını bildiren insandır. O, ulusunun, eşitler arasında en eşit olması için hedef ve stratejiler çizen insandır. O, Türk ulusu için doğdu, Türk ulusu için yaşadı ve Türk ulusu için ömür tüketti. Ve O, ?Benim şan ve şerefimden bahsetmek de hatadır? Mensup olduğum Türk milletinin şanı şerefi varsa, benim de bir ferdi olmak sıfatı ile, şanım, şerefim vardır. Asla gayrı değilim? diyen, olağanüstü bir Türk, olağanüstü bir insandır4. Bunu söylerken de, ömrünü, ulusunun şan ve şeref kazanması yolunda tüketiyordu. Ve genç kuşaklara, bilim ve tekniğe sahip olmanın yanı sıra, kesin olarak milli benliğimize ve milliyetimize önem vermeleri yolunda kesin talimatlar veriyordu:

1315 (1899) Duhullülere Mahsus Künye Defteri:

?Yavaş yavaş bu seçkin topluluk, değişik sosyal sınıflara ait insanların düşünce biçimlerini değiştirerek, onları Avrupa kültürünün yanı sıra kişisel veya kolektif modern çalışma yöntemlerini kabul edecek duruma getirerek görevini tamamladı.?28

&amp;#8220;19 ve 21 Temmuz arasında, Türk çekilmesinin ilk haberleri Ankara&amp;#8217;ya ulaştığı sırada, umumi maneviyat bozuldu ve Mustafa Kemal, Fevzi ve Genelkurmay dışında herkes Bolşevik kuvvetleriyle Enver Paşanın dönmesini yaygarayla istemeye başladı. Transkafkasya&amp;#8217;daki Kızılordu Kumandanı 20 Temmuz günü Kazım Karabekir&amp;#8217;e yaklaştı ve İngilizlerin Yunanlıları desteklemesi karşısında kendisinin de ordusunun yardımını milliyetçilere sunmaya hazır olduğunu bildirdi. Millet Meclisi&amp;#8217;nin gizli bir oturumundan sonra, şu şekilde yanıt vermesi için Kazım Karabekir&amp;#8217;e talimat yollandı: Millet Meclisi Maverai Kafkas&amp;#8217;taki Kızılordu Başkumandanına teşekkür eder. Bununla beraber Türkiye, teklif edilen yardıma şimdilik ihtiyaç duymamaktadır. Böyle bir yardım gerekli olursa, Türkiye, Kızılordu Başkumandanının değerli yardımlarından yararlanacaktır. Milli ordunun bütünlüğü korunabildiği sürece, Mustafa Kemal&amp;#8217;in &amp;#8220;Milli Misakı&amp;#8221; terk etmeye niyeti yoktur.(6)

-Evet Paşam.

Ülküler devletler tarafından açıklanmaz; yaşanır!

Enver Paşa, Atatürk?ü bu sefer de Kafkasya içlerindeki 9. Ordu Komutanlığı?na atamak istemiş, ancak Atatürk, Anadolu dışındaki bu uzak görevi kabul etmeyince bu sefer de Suriye?deki 7. Ordu Komutanlığı?na atanmıştır.

Büyük ATATÜRK hakkındaki tarihi belgeseller, gerçekler yukarıda ne güzel anlatılmış?!.. Kutlarım.

"Köylük yerinde bizim dilimiz sağır demeye alışmıştır, paşam" dedi.

35 Cihat Akçakayalıoğlu, Atatürk, Ankara 1980, s. 499.

İstanbul milletvekili ve Profesör Türkgeldi'nin Türk Ocağında verdiği Konferanstan:

Türklüğün Himalayası Atatürk

Bugün, tarih 18 Mart 2011; Çanakkale Zaferi&amp;#8217;nin 96 yıldönümü&amp;#8230; Daha doğrusu, Türk ulusunun &amp;#8220;emperyalizmi&amp;#8221; ilk kez tokatlamasının 96. yıl dönümü&amp;#8230;.

"Bizim takibini uygun gördüğümüz devletçilik ilkesi, bütün istihsal ve tevzi vasıtalarının fertlerden alınarak, milleti büsbütün başka esaslar dahilinde tanzim etmek gayesini takip eden sosyalizm prensibine müstenid kollektivizm yahut komünizm gibi hususi ve ferdi iktisadi teşebbüs ve faaliyete meydan bırakmayan bir sistem değildir".

Macar Prof. Dr. Fekete Lajos

Türkiye?nin Afrika ve Asya?daki esir ülkeler arasına katıldığı sanılıyordu. Yüzyıllarca Türk egemenliği altında yaşayan milletler, onun son varlığını yağma ediyorlardı. En akıllı görünen birçok yurttaşımız İngiltere?nin veya Amerika?nın himayesini nimet saymaya başlamışlardı.

Atatürk?ün direktifleri doğrultusunda o günlerde Kilikya bölgesinde?direniş için? ne gibi çalışmalar yapıldığını yine Ali Fuat Paşa anılarında şöyle anlatmıştır:

?Yeni devlete çıkan yolun ilk ve en dumanlı işaretleri, sanıyorum ki Mustafa Kemal?in 1 Kasım 1918 ile 7 Kasım 1918 arasında Adana?da geçen 7 günlük Yıldırım Ordular Grubu Kumandanlığı zamanındaki buhran günlerinden başlar?

17 A. g. e., s. 257.

Hiç tereddütsüz karar verdi. Türklüğünden kibir denecek kadar gurur duyan büyük adam, milleti ile aynı dinden olanları da gerilik ve kölelikten kurtulmuş görmek için elinden geleni yapmak istemiştir. Müslümanlık yeniden şereflendikçe nasıl bunda Türklerin manevi hissesi olacaksa, on milyonlarca Müslüman ya geri ya köle kaldıkça bundan Türklere de bir utanç payı düşmemek ihtimali var mıydı?

(Cebesoy Ali Fuat, Milli Mücadele Hatıraları, Vatan Neşriyatı, 1953, s:100)

(10) Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 1989, cilt 3. s. 102-104.

Atatürk, Şeyh Ahmet Sünusi?nin doğudaki ününden yararlanmak istemiştir. Bu öyle bir ündür ki, o günlerde Antep?te, ?Şeyh Sünusi Hazretlerinin geçtiği toprağı düşman istila etmezmiş!? gibi söylentiler dolaşmaya başlamıştır.

-&amp;#8220;Eyyi deyyon, güzel deyyon emme&amp;#8230; O traktor dediğin makineye güç yeter mi heç Paşam!&amp;#8221; deyiveriyorlardı, bu konuyu nerede açsa.

mezarı.?185

Mustafa Kemal Paşanın taşıdığı fikir ve idealler ve Mustafa Kemal Paşanın üstün gücü, deha dediğimiz kişisel özelliklere sahip oluşu, O?nun olaylara yön vermesini sağlamıştır.

Atatürk'ün Doğu Türkistan'a olan alakası kaynaklarda şöyle geçiyor:

Atatürk yapmış olduğu devrimlerle bu ulusal hedefin alt yapısını oluşturmuştur. Ancak, bu konuda daha yapılacakları ve yapılması gerekenleri de bir çok konuşmalarında belirtmiştir. Bunlardan en önemlisi de?zihniyet değişikliği?dir. Bu kavramın içinde düşünülecek pek çok konu olduğu açıktır.

"Rabbim! Yunanlıların kazandığını gösterme bana. Onlar kazanacaksa şu gök kubbe benim başıma yıkılsın daha iyi." ve gözlerinde pırıl pırıl gözyaşı taneleri...

Ben de Kuran&amp;#8217;dan Neml Suresi 12. ayetten örnek veririm. &amp;#8220;ELİNİ KOYNUNA SOKTA KUSURSUZ BEMBEYAZ ÇIKSIN, DOKUZ MUCİZE İLE FİRAVUN VE KAVMİNE GİT ÇÜNKÜ ONLAR YOLDAN ÇIKMIŞTIR.&amp;#8221;

Durumu nasıl gördüğümü ve nasıl tedbirler almak gerektiğini çoktan bütün ilgili olanlara belirtmiştim. Hepsi cevapsız kalmıştı, dedim ki:

Atatürk daha önce hazırlamış olduğu ve çalışanlarına öğütlediği şekilde Larouse'u getirtip büyükelçinin önüne koyduruyor. Elçi daha işin nereye kadar gideceğinin farkında olmadan hevesle okumaya

Kaynaklar:

-?Türk milleti asırlardan beri bağrından bir Mustafa Kemal çıkardı.? Böyle sürüp gidiyor. Atatürk, bunları tek tek gözden geçirmekte ama hiçbirini beğenmeyerek hepsinin üstünü çizmekteydi. Kalemi eline alarak asılacak dövizi kendi yazacak:

Atatürk, ?Mübarek vatan ve milleti parçalanmak tehlikesinden kurtarmak ve düşman emellerine kurban etmemek için açılan Milli Mücadele?de, uğrunda milletle beraber serbest bir surette çalışmaya resmi ve askeri sıfatım artık engel olmaya başladı? diye istifasını vererek: Milletin bağrında mücadele için yer aldığını bildirdikten sonra, Erzurum?da ilk kongreyi toplamakla uğraşırken, İstanbul hükümeti de, durumundan fena halde kuşkulanarak, Sivas, Bitlis, Van ve Erzurum vilayetlerine: (Askerlik mesleğinden istifa eden sabıkalı Paşa Mustafa Kemal Bey, veyahut Efendi nerededir? Ne ile meşguldür, hangi işle uğraşmaktadır? Acele bildirilmesi,? diyen telgraflar çektiği zaman, Erzurum?da vali vekili bulunan Kadı Mehmet Hilmi Efendi de, telaşa düşmüş, ne cevap vereceğini bilemiyerek, bir yandan İstanbul hükümetine:

"Bana Allah'ın büyüklüğünü anlatır mısınız?" diye sordu.

?Atatürk tarih çalışmalarının yanında, Türk dilinin bilimsel bir inceleme konusu olmasını istemiştir. Tarihte uygarlığı incelenen Türk kavimlerinin dil hazinesi ihmal edilemezdi. Onun için tarih konularını aydınlatacak bilgilerde, dil konuları önde geliyordu.?196

İşte Atatürk İnkılaplarının bütününe böyle bir laiklik anlayışı hakim olmuştur. O halde Atatürk İnkılapları'nın ortak ve ana temelini teşkil eden Laiklik, din düşmanlığı değil, dini dünya işlerinden uzaklaştırmak, ona Allah'la kullan arasındaki ilişkiler çerçevesi dışına çıkmayı yasaklamak ve gerçek yeri olan vicdanların harimine kapanmasını istemektir. Dini batılı ve rasyonel bir kültür çerçevesinde ancak bu şartlar sosyal bir varlık ve değer kazandırabilir. Memleketimizde Laiklik ilkesinin dine tam saygı esasına göre uygulanması böyle bir anlayışın neticesidir.

Ayrıca aşağıda linkini verdiğim başlık Atatürk'ün Türkçü-Turancılığını daha net bir şekilde belge ve kaynaklarıyla gösteren bir başlıktır.

Sanırım bu sorular, Kuzey Irak?taki gelişmeler gündemimizde kaldıkça durmaksızın sorulacaktır. Aşağıda yayınlayacağım Mustafa Kemal?in mektubu, Misak-ı Millici bakışın 1925?in sonlarında bile bölgeye ilgisini kaybetmediğini ve kayıpların kalıcı olarak görülmediğini göstermektedir.

Döndüler, arabaya bindiler. Halil Ağa, onları uğurladı.

İsmail Hakkı Okday : "Vahideddin Efendi bu seyahate çıkarken, kendisine refakat etmek üzere, o zaman"Anafartalar Kahramanı" diye anılan M. Kemal Paşayı da yanına almıştı."

ATATÜRK HATAY'I NASIL ALDI?

O, ?milletin menfaati? ve Meclis?in?isabet-i nazarı?ndan ibarettir.

Buraya kadar söylemiş olduklarımız, söz konusu kavramların gerçek tabiatleri ve işlevleri ile ilgilidir. Ve ele alıp açıklamaya çalışacağım konuyla doğrudan ilişkisi olduğu kanısındayım. Bir Türk aydını, bilim adamı olarak, M. Kemal Atatürk?ün?kültür? ve tam bağımsızlık stratejisi2 tanımlarından ve içeriğinden ne anlıyorum, yukarıdaki çerçeve ve anlayış içinde belirteceğim. Bunu yapmaya çalışırken, onun, düşüncelerinde değişmez çizgi ve kimliğinin temel taşı, kültür anlayışı, tam bağımsızlık stratejisi ve bunların içeriği üzerinde duracağım. Bunun, ne bir konuşmanın, ne bir yazının sınırları içinde tamamlanabilir bir konu olmadığını biliyorum. Ama burada, mümkün olan sınırlar içinde, mümkün olanı gerçekleştirmeye çalışacağım. Ve bunu yaparken de, kelime ve kavramları, mümkün olduğunca sıkıştırıp, istif etmeye çaba göstereceğim. Böylece, sınırlarımı mümkün mertebe zorlayıp, mümkün mertebe anlamlı ve ekonomik anlatım dili kullanmaya gideceğim. İşimin zor olduğunu bilerek konuya dönüyorum.

Şevket Süreyya Aydemir, Atatürk?ün bu sözlerini değerlendirirken, ?Bence bu sözler yeni bir yolculuktan haber verir? demiş ve şöyle devam etmiştir:

Atatürk, ayrıca komutasındaki birliklere gönderdiği emirlerde Mondros?un açık olmayan hükümleri nedeniyle dikkatli olunmasını istemiştir.

Şimdi gelin, lafı fazla uzatmayalım ve tanıklara kulak verelim? Önce, Atatürk?ün uşağı Cemal GRANDA?yı dinleyelim: ? Ramazanlarda, Kadir gecesi Mevlit dinlediği olurdu. Miraç bölümünde: ?Göklere çıktı Mustafa? denince, gözleri yaşarırdı. O zaman, hemen kolonya götürürdük. İnanışı samimiydi.?

11 Kasım 1918?de Tevfik Paşa Hükümeti kurulmuştur.

Harita, gerçekten de Cumhuriyet?in ilk döneminde yeşil hatların da gösterdiği gibi Anadolu?yu?demiryollarıyla örme? anlamında büyük bir seferberliğin gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor.

Bu konuşmasında M. Kemal zihinlerden öncelikle hurafelerin çıkarılmasını istemiştir.

Türkiye ile yakından ilgilenen ve 1923?de?La question turque? başlıklı kitabı yayınlanan Maurice Pernot, Türkiye?ye ilişkin yeni kitabında Atatürk?ün devrimlerle ulaşmak istediği noktayı şöyle açıklıyordu:

Tabu haline getirilen bazı otoritelerin Türk tarihi ve Türkler hakkında nasıl yanlış bilgiler verdiklerini söylemiştik. Bu tabu bazen yanılmaz bir ansiklopedi görünümünde de ortaya çıkıyor. İşte bir örneği:

« 6/7/8 Ağustos 1915&amp;#8217;te İngilizlerin Arıburnu cephesine ve Conkbayırı&amp;#8217;na saldırmaları üzerine çok kanlı çarpışmalar olmuştur. Atatürk, 7 Ağustos 1915&amp;#8217;te saat 05:05&amp;#8217;te, Kuzey Gurubu Komutanlığı&amp;#8217;na yazdığı raporda: &amp;#8220;Düşman gece yarısından başlayarak topçusuyla şiddetli ateş altına aldığı 18. ve 27. Alay cephelerine, saat 04:30&amp;#8217;da hücum etmişse de Tanrı&amp;#8217;nın yardımıyla ağır kayıplar verdirilerek hücum sonuçsuz bırakılmıştır.&amp;#8221; demiştir.

- İşte Türk askeri budur, diyerek sözlerini bitirdi.

Tartışma neden çıktı?

Ege Bölgesi&amp;#8217;nin Birinci Dünya Savaşı sonrasında Yunanlılar tarafından işgale uğraması üzerine Türkiye&amp;#8217;ye dönen Mahmut Esat, Ege&amp;#8217;de kurulan Kuvá-yı Milliye&amp;#8217;nin öncülerinden oldu ve Kuşadası&amp;#8217;ndaki Milli Müfreze&amp;#8217;nin başına geçti. İlk Meclis&amp;#8217;e İzmir Milletvekili olarak girdiğinde, henüz 28 yaşındaydı. 1922&amp;#8217;de İktisat Vekili, yani Ekonomi Bakanı yapıldı. 1923 Şubat&amp;#8217;ında İzmir&amp;#8217;de toplanan ilk İktisat Kongresi onun bakanlığı sırasında yapıldı. 1924 Anayasası&amp;#8217;nın hazırlayıcılarından ve Ankara Hukuk Fakültesi&amp;#8217;nin kurucusu olan Mahmut Esat, o senenin Kasım&amp;#8217;ında Adalet Bakanı yapıldı ve 1930&amp;#8217;daki istifasına kadar bu görevde kaldı.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk?ü ölümünün 68. yıldönümünde rahmet ve minnetle anarken, bir kere daha ifade etmek istiyorum ki; iktidarda bulunanlar gaflet, dalalet ve hatta ihanet içinde bulunsalar dahi millet olarak, Türkiye Cumhuriyeti Devleti?nin ülkesiyle ve milletiyle bütünlüğünü korumak, milletimizin şerefini müdafaa etmek ve Türk milletinin her türlü emperyalizme karşı direncini sağlamak ve milletçe onurlu bir şekilde devletiyle birlikte ebed müddet yaşamasını temin etmek bizim görevimiz olacaktır.

Burada hayat o kadar sakin değil. Gece gündüz, her gün çeşitli toplardan atılan şarapneller ve diğer mermiler başlarımızın üstünde patlamaktan geri kalmıyor. Kurşunlar vızıldıyor ve bomba gürültüleri toplarınkine karışıyor. Gerçekten bir cehennem hayatı yaşıyoruz. Çok şükür askerlerim pek cesur ve düşmandan daha kuvvetlidirler. Bundan başka içsel inançları, çok defa ölüme sevk eden emirlerimi yerine getirmelerini çok kolaylaştırıyor. Gerçekten, onlara göre iki yüce sonuç mümkün: Gazi ya da şehit olmak. Bu sonuncusu nedir, bilir misiniz? Dosdoğru cennete gitmek. Orada Allah'ın en güzel kadınları, hurileri onları karşılayacak ve sonsuza dek onların arzusuna bağlı olacaklar. Yüce Mutluluk!

Atatürk sağ iken, büyük İslam kongrelerinden birine biz de çağrılmıştık. Kongre Mekke'de toplanacaktı. Atatürk'ün bir delege göndermeye razı olup olmayacağını merak ediyorduk.

(Hayat Tarih Mecmuası Sayı: 10 Kasım 1972 s. 6-7.)

Price, 1939 yılında İstanbul?a gelmiş ve Cumhuriyet gazetesine bir demeç vermiştir. Price demecinde, 1918?de Mustafa Kemal?le yaptığı

Biz başını yere doğru eğilmesi için ısrar ettikçe, o:

Atatürk zamanında mı?

Naklen Yazan (Akköşe Yazarı: Hacı Ahmet ÜSTÜNBAŞ - Cemal Gürsel İ. Ö. O. Aile Birlik Es. Bşkanı KIRIKHAN - HATAY

(Lord Kinross, Atatürk, İstanbul, 1994, s. 22)

Atatürk, O'na yanında hüngür hüngür ağlayacak kadar güvenmişti, birlikte yemek yemiş, birlikte gülmüşlerdi, takvimler 10 Kasım 1938'i gösterene kadar. Mehmet Tanrıkut Mete'nin sırlarını Gazeteci Yaşar Gürsoy kaleme aldı. Atatürk ve Berberi İnkılap Kitabevi'nden çıktı!

Araplar, 7. Ordu Karargahının bulunduğu Merkez Komutanlığına hücum ederek, ele geçirdilerse de kısa süre sonra geri atılarak, şehirden tamamen çıkarılmışlardı. Şehir halkından bir kısmı, Şerif Faysal?ın Arap Ordusunun yanında askerlerimize karşı savaşıyordu. Mustafa Kemal, akşama doğru Karargahını tren istasyonunun iki kilometre kadar kuzeyinde bulunan tepeye almış ve Halep şehrini boşaltmıştır.

sırası değil, doğruyu konuşacağız... Söyle bana, orada dediğin gibi..."

Yeni harflerin kabulü gündeme geldiğinde ilginç tartışmalar yapılmıştı. Köprülüzade Mehmed Fuad Latin harfleriyle terakki sağlanamayacağını ileri sürerken, Darülfünun müderrislerinden Şekib Bey, Türkçenin ilkel bir dil olduğunu ve Avrupa dilinin kabulü gerektiğini yazıyordu. Köklü hareketler, toplumda şaşkınlık yaratır. Kimi tutucu bir direnişe geçerken, kimi radikalizm şampiyonluğuna özenit.

-?Türk milleti hiçbir zaman mahkumiyette ve esirlikte kalamaz; gönlünüz rahat olsun? dedi. Bu şekilde bütün topluluğu ve hepimizi görülmedik bir sevince boğdu. Tayfur Bey, ilk Hatay başarısını burada temin etmiştir. Gazi Mustafa Kemal Paşa?dan, şerefli bir askerden kararlılık ifade eden bir söz almıştı.?2

II. ATATÜRK?ÜN ÇOK YÖNLÜ TARİHİ KİŞİLİĞİ

Atatürk?ün Ali Fuat Paşa?ya?20. Kolordu?nun başında kalacağını bu sayede ilk savunma tedbirlerini alabileceğini? söylemesi de çok anlamlıdır. Çünkü Atatürk, 20. Kolordu?nun dağıtılmayacağını tahmin etmiş ve haklı çıkmıştır. Gerçekten de kısa bir süre sonra, Yıldırım Orduları ve 7. Ordu dağıtılmış ama 20. Kolordu?ya dokunulmamıştır ve bu ordu Kurtuluş Savaşı yıllarında çok önemli bir işlev görmüştür.

"Sen ne diyorsun bey?" dedi.

Başvekil İsmet İnönü davet edildiği Rusya'dan Bulgaristan yolu ile dönüyordu. Yine o ara Bulgaristan'la aramız iyi değildi. Bulgar komitacıları Sofya'daki Türk sefaretini sarmış, İsmet Paşa'ya suikast yapmak üzere dışarıya çıkmasını bekliyorlardı. Bulgar hükümetinin dikkati çekildi.. Bulgar hükümeti bililtizam umursamadı. Bunun üzerine keyfiyet Ankara'ya bildirildi, ilgililer toplanıp, aralarında müzakere etti. Bir çare araştırıldı... Tatminkar bir tedbir bulunamadı... Atatürk'e danışmaya karar verdiler... Atatürk sordu; "Siz ne düşünüyorsunuz?"

Gerçekten Arap alfabesini yeniden kabul etmek, hatta ikinci bir alfabe olarak kullanmak bile imkansızdır. Fakat tartışma dünya tarihinde nadir rastlanan bir radikal hareketin değerlendirilmesi yüzünden ilginçtir. Bundan başka Arap harfleriyle yazılan ve "miras" denen metinlere karşı yeni Türkiye kültürünün takınacağı tutumu bilmek açısından önemlidir.

Mondros Ateşkes Antlaşması?nın bütün ağırlığına, eldeki kuvvetlerin bütün perişanlığına rağmen Atatürk, büyük bir inançla, ?Türk sesini işittirmeyi? düşünebilmiştir.

Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra Osmanlı Hükümeti, komutanlara bu antlaşma konusundaki görüşlerini sormuştur. ?Bu mütareke reddedilsin? diyen tek komutan Atatürk?tür.

Aynı gün bir açıklama daha yapmıştı: &amp;#8220;Ben günü geldiğinde milletime en değerli varlığımı, canımı vereceğim&amp;#8230;&amp;#8221;

Halk:

ATATÜRK?ÜN BULGARİSTAN?DAKİ TÜRK KATLİAMINI ÖNLEYİŞİ

Diğer bir konuşmasında da: &amp;#8220;Biz kendi benliğimiz içinde ve kendi mizaç ve tabiatımızla ilerleyeceğiz&amp;#8221; 44 Diğer bir yerde de: &amp;#8220;Biz, batı medeniyetini bir taklitçilik yapalım diye almıyoruz. Onda iyi olarak gördüklerimizi, kendi bünyemize uygun bulduğumuz için, dünya medeniyet seviyesi içinde benimsiyoruz&amp;#8221; 45 demekle çağa uyacağız diye kendi kültürümüzden gelen iyi ve güzel özellikleri kaybetmemeyi açıkça belirtmiştir.

- Söyle niçin ağlıyorsun?

Atatürk İstanbul?da buna benzer görüşmeleri Refet Bey, Rauf Bey, Fethi Bey, Kazım Karabekir Paşa ve İsmet Paşa?yla da yapmıştır.

İkinci Cumhuriyetçi liboşlar? ve?Atatürk paranoyasına yakalanmış yobazlar?, Price?nın iddiasına dört elle sarılmışlardır. Bu iddiayı son olarak gazeteci yazar Taha Akyol, ?Ama Hangi Atatürk? adlı kitabında ve Mustafa Armağan, ?Kim Hain Kim Kahraman? adlı bir yazısında gündeme getirerek, sözüm ona, ?Mustafa Kemal?in de İngilizci olduğunu? kanıtlamaya çalışmışlardır!

Tarihte, bir tümen komutanının üç ayrı yerde duruma nüfuz ederek yalnız bir savaşın gidişine değil, aynı zamanda bir seferin sonucuna ve belki bir milletin etki edecek durum yaratabilmesinin bir örneğine ender rastlanır.

halka hitaben yaptığı uzun konuşmada, yeni harflerin kolay bir okumayazma aracı olduğuna değinerek sözlerini şöyle sürdürmüştür: " Bu kadar hayırlı ve kudretli bir tedbirin, niçin bugüne kadar geri bırakıldığını, istikbal münekkitlerine anlatmak kolay olmayacaktır. Fakat ben onlara diyeceğim ki; insanlar geleneğe o kadar bağlıdır ki, görenekten ayrılıp ve kat'i bir karara varabilmek için, Türk Devleti'nin Büyük Gazi gibi, türlü tecrübeler ve badireler içinde milletinin hayatiyet ve kudretinin özü gibi yetişmek ve devlet reisi olduğu halde, köy köy dolaşıp alfabe hocalığı edecek kadar çalışkan, azimli ve fedakar bir reisi gelmek lazımdı."

"- Çam yarması İngiliz Müdür dişlerini sıkarak bize döndü, eli ile Atatürk'ün resmini işaret ederek, 'Çabuk şu resmi indirin' diye bağırdı."

"Bunlar o vakit Kazım Karabekir'in evinde toplanıyorlar. Başlarında Ziya Hurşit var. Kazım Karabekir'in Atatürk'e suikast yapıldığından haberi yok. Onun için evini açıyor. İstiklal Mahkemesi Başkanı ve onun yaveri Ali Kılıç, Hüsnü Bey, Avni Bey, Nüri Bey. Bunlar itiraf etti. Kazım Karabekir'in evinde toplandık dediler. Atatürk ile Kazım Karabekir'i düşman etmek için. Atatürk bunun üzerine Karabekir'i Moda'da bir eve hapsetti. İdam ettirmedi. Kazım bey orada sürekli kitap yazdı."

Yenibahçeli gerçekten de dediğini yapmış, Gebze-Kocali yolundan kuş uçurtmamıştır. Atatürk, resmi bir görevle Anadolu?ya geçme fırsatını yakalayınca bu yolu kullanmaktan vazgeçmiş, ancak Kurtuluş Savaşı sırasında İsmet Paşa, Adnan Bey, Halide Edip Hanım gibi pek çok asker, sivil Yenibahçeli?nin koruması altındaki bu yoldan Anadolu?ya geçerek Milli Harekete katılmıştır.

(Ünsal Yavuz, Atatürk, İmparatorluktan Milli Devlete, Ankara, Türk

Milletimizin rey ve idaresine dayanan her işin neticesi, millet için hayır ve selamet olduğu sabit, geleceğe emindir. Ve söz verilen zaferi ordularımızın elde etmesi muhakkaktır.&amp;#8221;

Cumhuriyet Dönemi&amp;#8217;nde Ergenekon

1 Ağustos 1341 (1925)

İkinci aşamada ise, mevcut demiryolu hatlarının büyük bölümü ülkenin Batı bölgesinde yoğunlaştığından, Orta ve Doğu bölgelerinin merkez ve sahil ile bağlantısını sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, demiryolu hatlarının üretim merkezlerine direkt olarak ulaşarak anahatların elde edilmesi temin edilmistir. Bu dönemde yapılan ana hatlar: Ankara-Kayseri-Sivas, Sivas-Erzurum , Samsun-Kalın , Irmak-Filyos , Adana-Fevzipasa-Diyarbakır , Sivas-Çetinkaya 'dır. Cumhuriyet öncesinde demiryollarının % 70'i Ankara- Konya dogrultusunun batısında kalırken, Cumhuriyet devrinde yolların % 78.6'si doğuda döşenmiş ve günümüz itibari ile batı ve doğuda % 46 ve % 54 gibi oransal dağılım elde edilmistir."

Sonunda Sarıgüllü Hacı Sofulardan Feyzullah Ağa?nın kızı; kumrala çalan sarışın, beyaz tenli, orta boylu, mavi gözlü, dalgayı kıvırcık saçlı Zübeyde bulundu. Annesi Ayşe Hanım kızının evlenmesine karşıydı ama ikna edildi. Zübeyde Hanım, Ali Rıza Efendi?nin ailesinin Yenikapı mahallesindeki evine gelin gitti. Ali Rıza Efendi, ?Gülzar-ı Cennetim Zübeydem? diye hitap ettiği karısını çok sevdi. Zübeyde Hanım Yenikapı?daki evde üç çocuk dünya getirdi: Ahmed, Ömer ve Fatma. Fatma daha yaşını dolduramadan öldü.

Bunu duyan bizim takım elebaşısı, ?Ya Allah? deyip yerinden fırlayınca, karşı tarafı darmadağınık yaptık.?2

4 Türk Ocakları ve Atatürk, Ankara 1993, s.6.

ATATÜRK RAMAZANLARDA KURAN OKUTURDU

Yeri geldi bu notu eklemeliyim: Bugünlerde bazı siyasetçiler Cumhuriyet ideolojisini eleştirmek için sürekli küfür gibi?seçkinci / elitist zümre? lafını kullanıyorlar. İsim vermeseler de sözleri hep Atatürk?ü hedef alıyor.

&amp;#8220;-Eğer, Hz. Mevlana&amp;#8217;yı hakkıyla tanımak ve benimsemek için ziyarete gitmekte olduklarına inansam öteki dergahların da açılmasını sağlardım. Çünkü Hz. Mevlana&amp;#8217;yı tanımak ve anlamak zaten diğer tüm tehlikeleri de ortadan kaldırmaktadır.&amp;#8221; Der.

Gazeteler Gazi Paşa&amp;#8217;nın Kazım Paşa&amp;#8217;nın oğluna Teoman ismini verdiğini yazdılar. 1931 yılı ortalarında ve hatta daha sonraki yıllarda doğan erkek çocuklarından bir kısmına babaları Teoman ismini koydular. Bu arada Mete ismini kullananlarında olduğu görüldü. Buğün ülkemizde 1931-1933 doğumlu çok sayıda Teoman isimliler vardır. Ben o tarihte 7 yaşımın içindeydim. Bu nedenle halen hayattaki Teoman isimliler arasında en yaşlısı olduğumu kesinlikle iddia edebilirim.

20 Kasım 1922'den 24 Temmuz 1924'e kadar yaklaşık iki yıl süren Lozan Konferansı sırasında da başta Mustafa Kemal olmak üzere Türk idarecilerinin kesin kararı, hem azınlık meselesini yurt içinde ve yurtdışında milletlerarası bir statüye kavuşturmak, hem de azınlıklara ait Patrikhane, Hahamhane, kilise, havra, yabancı mektepler vs. gibi müesseselerden, Hilafet müessesesinde olduğu gibi, Patrikhaneleri ve Hahamhaneyi ortadan kaldırmaktı.

Orta Çağ Avrupa'sı maddi ve manevi açıdan tam bir perişanlık içindeydi; hiçbir insani duygu ve anlayışla bağdaştırılması mümkün olmayan gladyatör oyunları, Engizisyon mahkemelerinin ölüm saçan kararlan, din ve mezhep kavgalarının yarattığı katliamlar, sade deyimiyle, soy kırımlar, Avrupa'nın tarihinde insan haklarının, insan sevgisinin yer almadığını ortaya koymaktadır. Bu gerçek şartlar aynı kıtanın Yeni Çağ'da uyguladığı sömürgecilik, insan sömürüsü düzeninin doğuşunun ve yayılışının ortamını hazırlayacaktır. Ayrıca kilise baskısı, iskolastik felsefe, derebeyi zulmü, yüz yıl, otuz yıl savaşları, maddi yokluktan kaynaklanan köylü isyanları Avrupa'yı yaşanmaz bir ülke durumuna getirmişti. Buna karşılık aynı dönemde Asya'da insanlar refah içinde yaşıyordu; ileri bir düşünce düzeyine ulaşılmıştı. Orta Asya'da Karahanlı Devleti'nde Farabi, İbni Sina, Yusuf Has Hacib hürriyeti tanımlıyor, müsbet ilmin, gökbilimin, tıbbın esaslarını ortaya koyuyor, halka hizmet devletinin yapısını inceliyordu. Anadolu'da Mevlana dünyanın yuvarlaklığından söz ediyor, hangi dinden olursa olsun bütün insanları dergahına çağırıyordu. Avrupa bu düşüncelere ancak yüz yıllar sonra Asya kaynaklarına eriştiği zaman varabilmişti.

?Bizim dinimiz en makul ve en tabii bir dindir. Ve ancak bundan dolayıdır ki, son din olmuştur. Bir dinin tabii olması için akla, fenne, ilme ve mantığa uyması lazımdır. Bizim dinimiz bunlara tamamen uygundur?.24

Türklerin son destanını Atatürk&amp;#8217;ün yazdığını belirten Prof. Dr. Saadettin Gömeç, &amp;#8220;Dişi kurdun çocukları 19. asrın sonlarında felaket üzerine felaketle karşılaştı. Bütün güçlü devletlerin saldırısına uğradı Anadolu&amp;#8217;ya sıkıştırıldı. Başına son darbe vurulmak üzereydi. Ama tanrı Türkün destanının bitmesine izin vermedi. Yeni bir destan yazılmalıydı. Oğuz Kaan&amp;#8217;ın son büyük torunu Mustafa Kemal adlı gözü pek yiğidi yolladı. Sakarya oldu, Dumlupınar oldu. Bu toprakları sonsuza dek Türk adını koydu&amp;#8221; diye konuştu.

Veliaht Vahidettin Efendinin beraberinde Almanya'ya gideceğimiz gün gördüm. Trene bineceğimiz sırada, orada bulunan bir zat, Tanışmıyor musunuz?' diye sorarak bizi birbirimize takdim etti. Çanakkale'deki övünç ve gurur verici hizmetleriyle, herkes gibi ben de kendisini gıyaben tanıyordum; fakat şahseng örüşmemiştik. Hizmetlerinden ve başarılarından dolayı kendisini orada tebrikettim. Tanışmaktan duyduğum şeref ve iftihar duygularımı bildirdim."

Zübeyde Hanım, kendi ailesi içinde ve kocasının ailesi içinde hacılar bulunmasından gurur duymaktadır. Mustafa?nın da onların yolunu izlemesini, iyi bir din eğitimi almasını, hatta iyi bir din adamı olmasını istemiştir. Bunun için Mustafa Kemal, mutlaka mahalle mektebine gitmeli, dini bütün Müslüman çocukları gibi, Kur?an ilkelerine uygun yetişmelidir.

Atatürk, bu?basit tertip? işini önce güvendiği bir arkadaşıyla paylaşmıştır. Atatürk?ün İstanbul Şişli?deki evinde düzenlediği gizli toplantıların katılımcılarından olan bu kişi, Harbiye Bakanlığı Müsteşarı İsmet Paşa?dır.

12 TÜRK DESTANI

Dinle hilafeti birbirinden ayırt etmek lazımdır. Birincisi ne kadar faydalı ise, ikincisi o kadar lüzumsuz bir hal almıştır. Hilafeti lağvettiğimiz günden bugüne kadar kimsenin buna sahip çıkmaması, Müslüman dünyasının halifesiz de yürüyeceğine ve yürümekte olduğuna en güzel misal değil midir?

ATATÜRK &amp;#8220;KÜRTLERE ÖZERKLİK&amp;#8221; SÖZÜ VERDİ Mİ?...

Atatürk, ölmeden önce de gözü gibi baktığı çiftliklerini, içindeki mal varlıklarıyla birlikte milletine bağışlamıştır. Çiftliklerini?zarar ettikleri için hazineye bağışladığı? iddiası kocaman bir yalandır. Bunun yalan olduğunu anlamak için Atatürk'ün içinde çiftliklerinin de olduğu bütün mal varlığını bir an önce milletine bağışlamak için gösterdiği çabayı bilmek gerekir.

11 Kasım 1919, Y. Komiser Amiral de Robeck'ten Lord Curzon'a: "Şimdi her tarafta mlliyetçi adı altında çeteler türedi. M. Kemal ve adamları, bütün yabancıların ve özellikle İngilizlerin gitmelerini istiyor."

30 Ocak 1923 günü Meclis?te; ?Musul vilayeti Türkiye Devleti?nin milli sınırları dahilindedir? diyen Mustafa Kemal Paşa, bundan 28 gün sonra Musul?u?gayet kolaylıkla alabiliriz? demiştir, aynı kürsüden. ?Fakat? diye eklemiştir ardından?Musul?u aldıktan sonra savaşın biteceğinden emin değiliz.? Yani Musul?u almak değil, korumak önemlidir. Alırız almasına ama bedelini ödemeye de hazır olmalıyız? Zaten İngilizler de karşı harekata girişmiş ve 8 Nisan?da iki kol halinde sınırlarımıza doğru yürümeye başlamıştır.

Babası Hafız Ahmed?in Makedonya dağlarına gitmesinden birkaç ay sonra, Ali Rıza Efendi, Osmanlı-Rusya savaşı nedeniyle Selanik?te kurulan Asakir-i Mülkiye?ye yani, yardımcı askerler birliğine katıldı. 35 yaşındaydı; okur-yazar olduğu için geçici olarak üsteğmen rütbesi verildi. Askerliği yaklaşık iki yıl sürdü; Ayastefanos Anlaşması?ndan sonra askerliğe veda etti.

?Mustafa Kemal Paşa mücadeleye atılmasaydı bu memleket kurtulamazdı, Anadolu?nun tehlikeye düşen yerlerinde, Batıda, Doğuda ve Güneyde başlayan ve bir yurtsever düşüncenin mahsulü olan zayıf milli mukavemet hareketleri Mustafa Kemal Paşa tarafından birleştirilmeseydi her biri ayrı ayrı kolayca bastırılabilirdi. Nur içinde yatsın Büyük Kurtarıcı?

Tarık Zafer Tunaya, Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük, 2. bs. İstanbul, 1981, s. 40.

Olayın, Atatürk?ün 1936 yılında Ankara?da Rus Büyükelçiliğinin verdiği bir resepsiyona gitmesiyle yaşandığını belirten Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Sadık Tural, Atatürk?ün resepsiyona gece saat 01.30?da, şahsi dostları ve manevi kızlarıyla ve zeybek çaldırmak üzere yanında getirdiği müzisyenlerle gittiğinin bilindiğini söyledi.

Türkiye, acaba bu hedefe ulaştı, denebilir mi? Savunma sanayinde, sivil sanayi alanlarında yüksek teknoloji üreten ve bu yeteneği sürdürülebilir bir düzeye çıkarmış ve hedefine erişmiş bir ülke diye tanımlayabilir miyiz? Böyle bir hedefe ulaşmış bir ülke, örtülü veya örtüsüz ambargolar ile karşı karşıya getirilebilir mi?

(Prof. Dr. Ümit Özdağ - TV8 - 8. Gün Programı - 15.11.2012)

NOT: Atatürk?ün Örnek Çiftlikler Projesi?nin ayrıntılarını AKL-I KEMAL, ?Atatürk?ün Akıllı Projeleri?, C. I, adlı kitabımdan okuyabilirisiniz.

1961 Anayasası adıyla anılan T. C. Anayasası 27.5.1961 tarihinde Kurucu Meclis&amp;#8217;çe kabul edilmiş, halk oyuna sunulmak üzere 31.5.1961 tarihinde Resmi Gazete&amp;#8217;de yayınlanmış, 9.7.1961 tarihinde halkoyunca kabul edilmiş ve 20.7.1961 tarihli Resmi Gazete&amp;#8217;de 334 sayılı kanun olarak yayımlanmıştır. Bu Anayasada da 1969, 1970, 1971, 1973 ve 1974 yıllarında yedi kez değişiklik yapılmıştır. Bu Anayasanın başlangıç kısmı Cumhuriyetin temel ilkelerini detaylı olarak belirtmektedir. Bu temel ilkeler gücünü, ruhunu Atatürk devrimlerine bağlılıktan alır. Cumhuriyetin nitelikleri başlığı altındaki 2. maddede &amp;#8220;Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına ve Başlangıç&amp;#8217;ta belirtilen temel ilkelere dayanan, milli, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir&amp;#8221; 26 denilmektedir.

Sivas'ın heyecanı şöyle öğrenildi. 20 Ağustos günü öğleyin, Sivas Valisi Reşit Paşa tarafından telgraf başına davet olunduğum zaman, Paşa'nın uzun bir telgrafı veriliyordu. O telgraf şudur:

Mustafa Kemal Paşa, milli devleti, bağımsız ve özgür Türk Devleti idealini hedef olarak seçmekle, onu gerçekleştirmeye çalışmakla, Milli Mücadele?nin tek ve biricik şefi ve lideri olmuştur.

Bu raporlar Harp Tarihi Vesikaları Dergisi?nde yayımlanmıştır. Ayrıntılar için bkz. Meydan, Atatürk?ün Gizli Kurtuluş Planları, s. 54-67.

resmi adı KAMAL ATATÜRK tür. resmi nüfus cüzdanından da haberiniz yok.

Padişah ise ulusa bir bildiri yayınlayarak Anadolu'da başlayan ulusal hareketin Batı Anadolu'daki işgalleri genişlettiğini, ulusal hareket yüzünden ulusun harcanmakta olduğunu, bu sebeple Barış Konferansı'nda zayıf kalınacağını ileri sürüyor ve yakında onurlu bir barış yapılacağına inandığını belirtiyordu. Padişah'ın bu bildirisi Anadolu'da yayılamadığı için etkisi de olmadı.

1982 Anayasası Başlangıç&amp;#8217;ında 1961 Anayasası&amp;#8217;nda olmayan &amp;#8220;çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma&amp;#8221;, &amp;#8220;hürriyetçi demokrasi&amp;#8221;, &amp;#8220;kuvvetler ayırımı&amp;#8221;, &amp;#8220;Türk milli menfaatleri&amp;#8221;, &amp;#8220;milli kültür&amp;#8221; gibi kavramlara özellikle yer verilmiştir. 174. maddesi ile de sadece devrim sözcüğü yerine inkılap kanunlarının korunması başlığı altında 1961 Anayasasındaki 153. madde tekrar edilmiştir.

İşte bu bildirimizde Türkiye'nin dünkü gibi bugün de azınlıklara en çok hak tanıyan bir ülke olmasına rağmen, neden en çok eleştirildiğini, isyan etmelerine, düşmanla işbirliği yapıp ihanet etmelerine rağmen, affedildiklerini, nasıl insani bir muameleye tabi tutulduklarını incelemeye çalışacağız. Yararlandırdığımız kaynaklar ise, başta Cumhurbaşkanlığı Arşivi olmak üzere, diğer arşivlerin orijinal belgeleri ve yerli ve yabancı kaynaklar olmuştur.

MEDENİYETİN BEŞİĞİ OLARAK TÜRKLERİ KABUL EDEMEZDİK, BU MİRASA EL KOYMALIYDIK

- Tabii o bölgedeki kuvvetlere komuta edecek. Zaten nerede kuvvet kaldı ki!

"Atatürk din işlerini dünya işlerinden ayırdı. Fakat dinin, cemiyetin en derin köklerine kadar işleyen bir gerçek olduğunu bildiğinden, Diyanet İşleri Reisliğini devlet kadrosunda tuttu. Diyanet İşleri Başkanı rahmetli Rıfat Hoca en sevdiği adamlardan biri idi. Atatürk, İslamiyete yok yere, haksızyere 'mani-yi terakki' iftirasını yapıştıran taassubun düşmanı idi. Arkadaşları arasında beş vakit namaz kılan, oruç tutanlar vardı. Ramazan ayında bir oruçlu hükümet adamı ile işi olduğu vakit, saati düşünür, 'Kendisini rahatsız etmeyelim.' derdi. Cumhuriyet devrinde din meselesi diye vicdanlar üzerinde bir baskı yoktu."

sorduklarımı baştan soracağım, sen de orada söylediklerini aynen

var; acaba oralarda neler oluyor? Bu çark iyi dönmüyor beyefendiler!.."

Manevi kızlarının isimlerini belirtirken bakar ki hepsinin soyadları var ama Afet&amp;#8217;in yok. Afet üzülmesin diye hepsini sadece ismen belirtir, soyadlarının üstlerini çizer. Sabiha hariç. Çünkü ondaki &amp;#8220;gökçen&amp;#8221; , bir soyaddan ziyade yaptığı görevden dolayı verilmiş bir unvan gibidir.

Atatürk?e göre, Anadolu merkez olacak, Doğu ve Batı Trakya bizde kalacak, Edirne?nin kuzey sınırları Bulgaristan aleyhinde düzenlenecek, kıyılarımıza yakın adalar Türkiye?ye ait olacak, diğerleri Yunanistan?a verilecek, Türkiye?deki Rum, Bulgar ve Sırplar, dışarıdaki Türklerle mübadele edilecek, Türkiye?nin güney sınırı Hatay, Halep ve Musul?u içine alacak, diğer yerler Araplara bırakılacaktır.

&amp;#8220;İsmet İnönü&amp;#8217;nün çocuklarına ait maddeyi dikte ederken de,

- Fabrikatör ve Divriklidir, denilince Atatürk'ün kaşları çatıldı. Bir noktaya bakmaya başladı. Yüzünün çizgileri bir anda karıştı. Ortalığa büyük bir sessizlik çöktü. Sert bir tavırla:

Daha sonra yayınlanan Ülkü?nün ilk sayısında Atatürk?ün el yazısıyla

Küçük masanın yanına sokulup: Adı Mahmud Aziz, yaşı 16.

Hatay sorununda Fransızların zorluk çıkardığı günlerdeydi. Atatürk, sofrasına çağırdığı Fransız Fevkalade Komiserine içini döküyordu.

Atatürk&amp;#8217;ün düşündüğü inkılap hareketlerinin gerçekleştirilmesini, Osmanlı İmparatorluğu&amp;#8217;nun 1. Dünya Savaşı&amp;#8217;ndan yenik çıkmasından sonraki olayların gelişimi içinde değerlendirmek gerekir. Bu gelişmelere paralel olarak yapılan Anayasalar da incelenerek Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin temel nitelikleri ortaya konabilir.

milletvekilleri seçim bölgelerine dağılarak yeni harflerle ilgili konferanslar vermeye girişmişlerdi. 9 Eylül'de Halk Dersanelerinde derslere başlanmıştı. İsmet Paşa, "Bir öğretmen olarak gidiyorum" diyerek gittiği Malatya'da,

Mustafa Kemal Paşa ile Kongre Hey'etinin Sivas'a gelerek burada da bir kongre yapacaklarını işittim. Bunu İstanbul'dan gelen Fransız subayları söylediler. Sizinle bu kadar samimi görüşüp şahsınıza karşı pek çok saygı duyarken bu konuyu benden saklamanıza çok üzüldüm, dedi. Bendeniz de gereken cevabı vererek kendisini inandırmaya çalıştımsa da son söz olarak :

(Faruk Sümer, (1992)?Mustafa Kemal Paşa: Nahçıvan Türk Kapısıdır?, Türk Dünyası Tarih Dergisi:5,6)

''Hemşiresi Makbule Atadan Hanımefendi cenaze namazının nerede kılınacağını genel sekreteri Hasan Rıza'dan sormuştu. Cenazenin bir camiye götürülmesinin dinen şart olup olmadığını, devrin büyük din alimlerinden, İlahiyat Fakültesi İslam Dini Felsefesi Ordinaryüs Profesörü Mehmet Şerafettin Yaltkaya'dan sorulmuş, böyle bir şer-i zorunluluk olmadığı fakat bir kerede Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçiden sorulmasını istemişti. Rıfat Hoca, Yaltkaya'nın kanaatini tasvip ederken: ''O'nun cenaze namazı tertemiz hale getirdiği bütün vatanda bu farızanın yerine getirilebileceği her yerde kılınabilir.'' demişti. Cenaze namazı resmi tören başlamadan saat 8'i 10 geçe, salonun ortasındaki büyük avizenin altına konmuş iki masa üzerine tabutun yerleştirilmesinden sonra kılındı. İmamlığı, Rıfat Börekçinin 1942'de ölümünden sonra Diyanet İşleri Başkanlığına getirilecek olan ve bu hizmeti ölümüne kadar ifa edecek olan Ord. Prof. Mehmet Şerafettin Yaltkaya Hoca yaptı...''

- Neden?

Cumhuriyet, 26 Kasım 1925. Cumhuriyet, 27 Kasım 1925. Cumhuriyet, 29 Kasım 1925

Atatürk, sık sık memleketi dolaşan bir liderdi. Çiftçi ile, işçi, sanatkar, esnaf ile konuşur; memleketin derdini arar bulur, meclise getirir, milletvekillerinden, bakanlardan hesap sorardı.

Gazi, Ziya Hurşit ile yaptığı ilk konuşmada, kendisine uzun zaman beraber çalıştıklarını, bu harekete niye giriştiğini sormuş, Ziya Hurşit de?- Paşam, ne yapayım ki bugün huzurunuzda bu vaziyetteyim? demiştir. İkinci kez görüşmek isteyip, isteği kabul edilince, sığınıcı sözler söylemiş, Gazi de adliyeyi kastedip?- Ben intikamcı bir adam değilim. Fakat, iş artık mahkemeye intikal etmiştir. Neticeyi beklemekten başka çare yok. Müdahale edemem? demişti4.

&amp;#8220;Ordu, Türk Ordusu, işte bütün milletin göğsünü itimat , gurur duygularıyla kabartan şanlı adı. Ordumuz, Türk birliğinin, Türk kudret ve kabiliyetinin Türk vatanseverliğinin çelikleşmiş bir ifadesidir. Ordumuz; Türk topraklarının ve Türkiye idealini tahakkuk ettirmek için sarf etmekte olduğumuz sistemli çalışmaların yenilenmesi imkansız teminatıdır.&amp;#8221; 2

Milli Mücadele?nin en zor ve sıkıntılı günlerinde dahi, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının gündemlerinden çıkaramadıkları Nahçıvan sorunu, Moskova?ya gidecek heyetinde üzerinde en çok durduğu başlıklardan biri olmuştur. Bu dönemi en iyi, dönemin şekillenmesinde etkin olan o günkü Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Bey?in bir sohbet esnasında Faruk Sümer?e konuyla alakalı anlattıklarını dile getirecektir.

Gerçekten de iki lider arasındaki yakınlığı ve kardeşliği bir türlü hazmedemeyen bir kesim, bugün dahi böyle bir yalanı körüklemekten geri durmaz. Bundan akıllarınca İnönü üzerinden siyasal bir rant sağlamaya çalışır. Oysa:

"M. Kemal, birçoklarının zannı aksine olarak Allah'ın varlığına ve namütenahikudretine, layezal varlığına gönülden inanmış, maneviyata değer veren insandı. Sadece kör taassubun aleyhindeydi... M. Kemal de Kocatepe'de büyük Yaratıcıdan, sabahın erken saatlerinde zafer niyazında bulunmuştu."

Von Sanders askerlerle şakalaşmasını severdi. Gülerek aynı askerin yanına geldi. Fakat eliyle dokunur dokunmaz, o güçsüz askerden göğsüne öyle bir kakma yedi ki, hemen sırtüstü yuvarlandı. Von Sanders Mehmetçik?in bu karşı koymasına kızmamış, bilakis Türk erine karşı hayranlığı artmıştı. O kadar ki yerden kalkınca ilk işi Türk erinin elini sıkmak oldu.

?1. Sina Cephesi?nde bulunan ve bu cepheye tahsis olunan bilcümle kıtaat 17.9.33 (1917) akşam saat 9.00?dan itibaren tahtı emrime gireceklerdir. Teni taksim ve tertibatın icrasına kadar kıtaatı mezkure 8?nci Ordu namını taşıyacaktır.

Özetlersek;

- Sen Mustafa Kemal'i tanıyor musun?

- "Bütün komuta ettiğiniz kuvvetleri emrime veriniz. Tedbir budur!"

Bu bilimsel ve akademik açıklamaları aktardığı için, BOZKURT arkadaşa saygılar ve selamlar..

Bu arada araştırmacı, yazar, gazeteci rahmetli Kemal Çapraz ile de görüştüğümde tarihçi yazar Cemal Kutay&amp;#8217;ın da bu konuda bilgi sahibi olduğunu ve kendisine olayı aktardığını söyledi.

&amp;#8220;Bu kanun çıktıktan sonra da vasiyetname tanzimini birer suretle ihmal etmiştik. Bunda benim büyük kusurum olduğunu itiraf ederim. Ne bileyim; taşıdığı manadan olacak, böyle bir vesika tanzimine elim bir türlü varmıyordu ve her konuşuldukça bir vesile ile ileriye atıyordum.

&amp;#8220;Dünya ülkelerini nasıl ele geçirmeyi düşünüyorsunuz?&amp;#8221; diye sordum. Rothschild kendimden emin bir tavırla konuşmayı sürdürdü.

Millet, Bağımsızlığını Ordudan Bekler

SAMSUN?DA ALDIĞI BİR HABER KAPTANA ROTAYI DEĞİŞTİRMEKLE NE İYİ ETTİĞİNİ GÖSTERDİ: İNGİLİZLER GEMİYİ TAKİP ETMİŞLER, FAKAT NORMAL YOL ÜZERİNDE RASTLIYAMAMIŞLARDI.

Atatürk&amp;#8217;e saldıranların nefretinin bir kaynağı da işte bunlardır. Bu taifeye bir bakın, ne kadar fırsatçı, soyguncu, hırsız, arsız varsa Atatürk düşmanıdır.

Eski harflerin ve Osmanlı ca eğitiminin, ilk yıllarda Darülfünun Edebiyat Fakültesi dışında tamamen yadsındığı doğrudur. Ancak liselere Osmanlı ca dersinin konması gereksizdir. Nihayet bu konu Batı Avrupa'da örnekleri görülen ve tarihçi ve filolog yetiştirmeyi amaçlayan klasik gimnazyumlarda çözümlenebilir. Fakat bu liselerde Osmanlıca ile birlikte Latince veya Yunanca okutulması da şart olmalıdır. Çünkü buralarda imam-hatip değil, tarihçi, Iilolog, arşivci, edebiyat araştırmacısı gençler yetiştirilecektir. Bu gençlerin ise karşılaştırmalı bir dil bilgisine sahip olmak üzere eğitilmeleri gerekir.

ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 41, Cilt: XIV, Temmuz 1998

Atatürk bazı konuşmalarında bu kavramı?Hedefi milli veya milli mefkure, milletimizin hedefi? gibi terimlerle ifade etmiştir.

Tüm dünya kütüphanelerinde ve de kitapçılarda bunları bulabilirsiniz.

Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi , Fon kodu: 030.18.01.01, Yer no: 16.71.4. Bkz. Ek 9. ; E. Aybars, a. g. e., s. 304&amp;#8211;305.

3. Hangi kişi Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti Başkanıydı?

Arıkoğlu, age, s.72.

Ramazan Aylarındaki Atatürk

Ermeniler&amp;#8217;in Katlettiği İttihat Ve Terakki Mensuplarına Atatürk Sahip Çıkmıştır - Doç. Dr. Şenol KANTARCI

7. Ordu Komutanı Atatürk, Katma?daki karargaha gelir gelmez erzak durumuyla ilgilenmiş, depolardaki erzakları denetlemiş, stokların iyi durumda olduğunu görmüştür. Atatürk buradaki erzak ve malzemenin önemli bir kısmını direniş için güvendiği yerlerden biri olan Kilis?e nakletmiştir. Katma?da gerekli tedbirleri aldıktan sonra da Kilis?e gitmeye karar vermiştir. 28 Ekim 1918?de yaverleriyle birlikte Katma?dan Kilis?e hareket etmiştir. Atatürk Kilis?e giderken Kilis girişinde nöbet tutan ve devriye gezen Cemaat-i İslamiye Örgütü?ne mensup gençlerle karşılaşmış ve onların bu vatanseverliklerinden memnun kalmıştır. Atatürk, Kilis?te Mevlevi Tekkesi?nde misafir edilmiştir. Burada halkın ileri gelenleriyle yaptığı toplantıda: ?Savaşın henüz bitmediğini, asıl bundan sonra Kurtuluş Savaşı?nın başlayacağını ve ona göre hazırlanmaları gerektiğini? söylemiştir.

konuşmayı izliyorlardı. Ürkütücü sorulara gelmişti sıra. Atatürk sordu:

Atatürk destansı bir önderdir.

işte AKL-I KEMAL...

?Yahya Kaptan ve arkadaşlarının görevi Kocaeli yarımadasında güvenliği sağlamak, Türk köylerine tecavüzlerde bulunan Ermeni ve Rum çetelerinin cinayet ve soygunlarına engel olmaktı. Ayrıca, Yahya Kaptan?ın bilmediği çok önemli bir görevi daha vardı: Mustafa Kemal Paşa?nın Anadolu?da güvenli bir bölgeye ulaşıncaya kadar ki seyahati sırasında gereken güvenliğini sağlama ve koruma görevi için düşünülen Kuvayı Milliye Müfrezesi, Yahya Kaptan?ın milis kuvvetleri idi? Yahya Kaptan, kendisine verilen emir gereği, her an göreve hazır durumdaydı ve Mustafa Kemal Paşa?nın emrini bekliyordu.?

Sabiha Gökçen Anlatıyor

5. Saltanat çürümektedir. Bir gün hep birden çökmesi ihtimali vardır.

''Atatürk?ün adliye vekili Mahmut Esat Bey?e verdiği soyadı: BOZKURT.'' (Falih Rıfkı Atay, Çankaya, s:558)

Atatürk, Mondros Mütarekesi?nin imzalanmasından bir gün sonra, 31 Ekim 1918?de Adana?ya gelerek Liman Von Sanders?ten Yıldırım Orduları Komutanlığı?nı devralmıştır. Devir teslim töreni sırasında bir ara Von Sanders, ?Bizim için her şey bitti!? deyince Atatürk, ?Savaş müttefikler için bitmiş olabilir, fakat bizi ilgilendiren savaş, istiklal savaşımız şimdi başlıyor!? demiştir. Atatürk?ün 31 Ekim 1918?de Alman generalin gözlerinin içine bakarak söylediği bu sözler, kafasındaki direniş düşüncesinin en önemli kanıtıdır. Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı?nı devralan Atatürk, karargahını Şakirpaşa?da Hacı Seyit Ağa?nın bağ evinde kurmuş, şehir içinde de Muradiye Oteli?nde bir menzil kumandanlığı oluşturmuştur.

2 M. Kemal Atatürk, bu kavramı şöyle tanımlar: ?Tam bağımsızlık denildiği zaman, elbette siyasi, mali, iktisadi, adli, askeri, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir. Bu saydıklarımın herhangi birinde bağımsızlıktan mahrumiyet, millet ve memleketin gerçek manasıyla bütün bağımsızlığından mahrumiyeti demektir. Biz, bunu temin etmeden barış ve sükuna erişeceğimiz inancında değiliz? (Nutuk C. II, 1st. 1961, sh.623-624).

"Meraklanma beyim, evelallah heç kimse bizim hakkımıza el değdiremez.

Halil Ağa?Sen Atatürk Paşamsın galiba, beni bağışla, kusur ettim? diye yalvaracak oldu.

3. Genç ve kuvvetli komutanları kıtaları başında bulundurmak, İstanbul?dakileri Anadolu?ya göndermek.

İndiler. Köylüye seslendi:

?Kurtuluş savaşımızdan itibaren Büyük Atatürk?ün önderliği altında Türkçülük Türk Milletinin hayatının her alanında ana görüş olarak kabul edilmiştir. Atatürk?ün büyük dehası Türkçülüğü aynı zamanda siyasi bir aksiyon da yapmıştır. Fakat onun yüksek görüşlerini kavrayamayan bir çok devlet adamlarımız bu güzel başlangıcı yürütememişler ve kesintilere uğratmışlardır. Bu gün Milliyetçi Hareket Partisi Türkçülüğü yalnız kültürel alanda değil, sosyal, ekonomik ve potansiyel alanda aksiyon haline getirme çabası içerisindedir. Türk Milletinin hızlanması, kalkınması, yükselmesi ve güçlü olabilmesi buna bağlıdır.?

''Muhterem milletime şunu tavsiye ederim ki, sinesinde yetiştirerek başının üstüne kadar çıkaracağı adamların kanındaki, vicdanındaki öz cevheri çok iyi incelemek dikkatinden vaz geçmesin."

49 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 202 (Bu konuşmanın ilk cümlesi ne yazık ki bugüne kadar yayımlanan,&amp;#8221; Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri&amp;#8221; kitaplarında yanlış olarak &amp;#8220;Dünyada her şey için medeniyet için hayat için&amp;#8230;&amp;#8221; şeklinde yazılmıştır. Doğrusu 25 Eylül 1924 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi&amp;#8217;nde olup yukarıdaki gibidir.

Hz. Muhammed'i överek O'nu kendisine örnek alan Atatürk, Hz. Muhammed'in peygamberliğine kesin olarak iman etmişti. Hz. Muhammed'e duyduğu hayranlığı ve O'nun peygamberliğini heyecanla anlattığı bir sırada yanında bulunan M. Şemseddin Günaltay, Ata'nın o anki halini şöyle anlatmıştır:

Yakından izlediğimiz şekilde Sakarya Zaferi tamamen Mustafa Kemal&amp;#8217;in olağan dışı görüş, karar ve tedbirleri ile kazanılmıştır. Üstün Strateji ve taktik bilgi hakimiyeti ile mağlup olmuş bir orduyu eline almış, yetiştirmiş ve zafere götürmüş, en önemlisi de Anadolu&amp;#8217;nun Hıristiyan yapılmasını önlemiştir. Bütün bunlara rağmen, günümüzde dahi, dine daha fazla saygılı olduğunu iddia eden bazı kesimlerin bu gerçekleri hiç dikkate almadan &amp;#8220;Mustafa Kemal düşmanlığı&amp;#8221; yapmalarını anlamak biraz güç oluyor. Biz bunun tamamen cehaletten kaynaklandığına inanıyor ve başkaları ne derse desin iyi bir Anadolu ve Rumeli Müslüman&amp;#8217;ının, her günkü ibadetinin bir bölümünde Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarına özel bir yer vermesi gerektiğine inanıyoruz. TBMM. nin kendisine bir şükran ifadesi olarak verdiği &amp;#8220;Gazilik unvanı&amp;#8221; ve &amp;#8220;Mareşallik Rütbesini&amp;#8221; fazlası ile hakkeden, yenik ve ezilmiş bir Orduyu yeniden ayağa kaldırıp Zafere ulaştıran, böylece ulusunun ve Anadolu&amp;#8217;nun kaderini değiştiren bu büyük komutanı, şehit ve gazi arkadaşlarını büyük bir sevgi, saygı, rahmet ve minnet duygularıyla anıyoruz.

Albayrak, Mustafa, "Yeni Türk Harflerinin Kabulü Öncesinde Halk Eğitimi ve Yazı Değişimi Konusunda Türk Kamuoyunda Bazı Tartışmalar ve Millet Mekteplerinin Açılması", Atatürk Yolu, Kasım 1989, Yıl 2.

Hakimiyet-i Milliye, 5 Mart 1923.

Görüldüğü gibi Atatürk, Anadolu?ya geçmesinden yaklaşık 4 ay önce, çok büyük bir soğukkanlılıkla, düşmanın durumunu analiz ederek?Anadolu?da bir milli direniş başlatmanın tam zamanı? olduğunu belirtmiştir.

Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey'in İdamı Üzerine

« Bu başarılarından dolayı 3. Kolordu Komutanı Esat Paşa, 27 Nisan 1915&amp;#8217;te, Atatürk&amp;#8217;e, bir kutlama telgrafı çekmiştir: &amp;#8220;Başarınızı kutlarım. Raporlarınızı Başkomutanlık Vekaleti Yüksek Makamına arz ediyorum&amp;#8230; Emrinize verilen 33. Alay&amp;#8217;la birlikte düşmanı denize dökünüz. Donanmamız bizi ateşle destekleyecektir. Tanrı&amp;#8217;nın yardımı bizimledir.&amp;#8221; Esat Paşa, 30 Nisan 1915&amp;#8217;te bir kere daha Atatürk&amp;#8217;e kutlama telgrafı çekmiştir: &amp;#8220;Geceli gündüzlü devam eden harbi, başarı ile yöneterek her an bir başka surette belirmekte olan fedakar hizmetlerinizin devamını bekler, sizi yürekten kutlarım.&amp;#8221;

?Bu kararı tayin eden aylar (Kasım 1918?den Nisan 1919?a kadar) sadece bir geri çekilme olmayıp, aksine yeni seçtiği görevin temel stratejisini araştırdığı psikolojik yönden yapıcı bir nevi borç ertelemesi dir?.15 Mustafa Kemale İstanbul?da Anadolu?nun stratejisini tesbit etmiştir.

Nerelisin?

Osmanlı İmparatorluğu, 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşması?nı imzalayarak I. Dünya Savaşı?ndan çekilmiştir. Mondros Ateşkes Antlaşması?nın çok ağır maddeleri vardır. Örneğin 7. maddede, ?İtilaf devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durumda istedikleri herhangi bir stratejik bölgeyi işgal edebileceklerdir, 24. maddede ise, ?Doğu?daki altı ilde karışıklık çıkarsa oralar işgal edilecektir? denilmiştir Ayrıca, Osmanlı?nın bütün orduları dağıtılacak, bütün ağır silahlarına el konulacak, bütün yer altı ve yerüstü zenginlik kaynakları, telgraf hatları, demir yolları, tersaneleri ve tünelleri İtilaf devletlerinin kontrolüne bırakılacaktır. Gerektiğinde İstanbul da işgal edilebilecektir.

Pratik bir anlamı olmamasına rağmen bizde harf devriminin nitelik ve gereği halen tartışılmaktadır. Devrimi eleştirenlere sadece "gerici" denen çevrelerde değil, bazı aydın gruplarda da rastlanıyor. Daha ilginci, Osmanhca bilenler kadar hiç bilmeyenler, argo deyimiyle "elin görünce mertek sananlar" arasında da bu devrimi eleştirenler vardır. Bu sonuncu gruptan gelen eleştiriler üzerinde durmak gerekir.

Kadir geceleri mevlit dinlediği de olurdu. Hafız Yaşar Bey'in mevlidini saygı ile dinlerdi. Mevlidin miraç bölümünde, "göklere çıktın Mustafa" denince, gözleri yaşarırdı. O zaman hemen kolonya götürürdük; inanışı samimi idi.

(Melek, Abdurrahman (1986). Hatay Nasıl Kurtuldu. Ankara: TTK Yay. s.6)

-Normal rotayı takip etmeyeceksiniz. Karaya çarpmamak şartıyla mümkün olduğu kadar kıyıdan gideceksiniz. Lazım gelirse gemiyi tereddütsüz karaya saplıyacaksınız.

Eskiden sahip zühur derlerdi. Bu tabir, bunalanların kurtuluş için ümit bağladıkları kişinin muhayyel adı idi. O gelecek, dertleri halledecek, çıkar yolları gösterecekti. Kurtuluşun tarifini değil TATBİKİNİ yapacaktı. Şartlarını sakınmadan söyleyecek, milletin tasvibini alacak, asla taviz vermeyecek, dönekler, yüreksizler, iki yüzlüler, ard düşünceliler yoluna dikildiği zaman da irkilmeyecek, halka onları gösterecek: - ?İşte seni aldatanlar, işte sömürücüler, işte çıkarcılar, işte sahtekarlar. Al emanetini, ver şahsiyetimi?Bana Allahaısmarladık? diyecekti. Ama halka doğruyu sahteden ayırabilmek için her şeyden önce KENDİ ŞAHSINDA DOĞRUNUN ÖRNEĞİNİ verecekti. Tabii ki önce yolunun fikriyatını yapacak, bu düşünce sisteminin şahsiyeti olacaktı. Adalet ve refah hasretlisi halk, hangi devir ve ülkede böyle LİDER?i terk etmiş, yarı yolda bırakmıştır?

192 Koç, İ. C. (1985): Türk Tarih Kurumu?nun Kuruluşu, amacı, faaliyetleri ve kurum politikasında görülen değişmeler (1931-1950), Ankara, Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, . 45

Ancak Atatürk, Adana?dan İstanbul?a doğru hareket etmeden önce ilk kurtuluş planlarını yapmış ve direnişin ilk hazırlıklarını başlatmıştır. Atatürk bu amaçla önce Güneyde milli bir sınırın elde bulundurulmasını, daha sonra da barış görüşmelerinde Türkiye?ye dayanak oluşturabilecek bir kuvvetin oluşturulmasına çalışmıştır.

Prof. Lengyel, ?Boz Kurt?un?Sonsöz? bölümünde de şu görüşleri belirtiyor: ?... Mustafa Kemal hakkında dünyanın görüşü ne idi? Türkiye?nin gizli olarak mevcut olanaklarını onun ortaya çıkardığını tarih biliyor. Şunu da biliyor ki; Mustafa Kemal, büyüleyici güçte, korkusuz, olağanüstü ve çok büyük bir adam olarak, tanrısal ve şeytanca bir karışımdı. Dünya sahnesinde görüldüğü zaman, Ortadoğu?da sadece bir hanedan vardı; Kemal?in isteği ise, bir milli ülke idi: Türkiye. Doğu?yu inceledi, gördüğü şeyleri sevmedi: Geçmişin pisliklerine gömülü ve bunun afyonkeş hayalini taşıyan ülkeler, beden ve akıl rahatsızlıkları ile çürümüş hasta ve tembel bir alem. Sonra, Batı?ya baktı ve onu da pek sevmedi. Bununla beraber, Doğu?ya tercih edilecek durumda idi. Çünkü; Batı?daki halk, daha çok yiyeceğe, okula ve ilaca sahipti. Böylece, daha uzun yaşıyor ve güçleniyordu. Mustafa Kemal, zayıf bireylerden hiçbir zaman kuvvetli bir millet oluşamayacağını; ayrıca, hastalık, cahillik ve fakirlik içinde kıvrandığı sürece, bir ulusun asla güçlenemeyeceğini biliyordu. Batı?da da Mustafa Kemal?in hoşuna gitmeyen bir husus vardı: Uluslar arasındaki vahşi rekabet. Batılılar, daima başkalarının zararı pahasına karlı çıkmaya, yapılabilir işlerin sınırını zorlamaya, bazen aşmaya çalışıyorlardı ve hiçbir dengeleri de yoktu. Mustafa Kemal ise, Türkiye?nin yıkıcı değil, yapıcı olmasını istiyordu. Batılı ulusların en büyüklerinin bile, kendilerinin görüşüne göre, her zaman asil bir neden ile, çok kez yıkıcı olduklarını görüyordu. Çünkü bu milletler, kendilerinin diğer uluslardan üstün, her zaman çok daha üstün olduklarını düşünüyorlardı... Mustafa Kemal, Türklerin yaşadığı Türkiye için güven ve refahtan başka bir şey istemiyordu?16.

Sina Cephesi hakkında verdiğim talimat evvelce 4?ncü Ordu ile müzakere ve işar buyurulan maddelerin büyük bir kısmını halletmiş olduğu için bunlar hakkında ayrıca bir şey söylemeyeceğim. Zatıalinizi eskiden beri tanıdığım ve takdir ettiğim için en müşkül zamanda ve en mühim vazifede bulunmanızı yurt yararlarına uygun bulmuş ve böylece Padişah?ın iznini almıştım. 7?nci Ordu büyük kısımlarıyla Sina Cephesi?ndeki Kress Paşa?nın 8?nci Ordusu yanında, 7?nci Ordu Komutanı sıfatıyla kemali muvaffakiyetle ifayı hizmet buyurulacağına eminim. Cenabı-hakkın şimdiye kadar her yerde üzerimizden eksik etmediği inayeti rabba-niyesini ordumuza bundan böyle de bahşeylemesini ve zatialinize de yardımcı ve muin olmasını dilerim. Fikrimin teferruatını yakında orduya gelecek olan Cemal Paşa Hazretleri anlatacaktır. İnşallah yakında görüşürüz.?8

Türkiye çeşitli ideolojilerin çemberi altında, her biri bu çemberi daraltarak ülkemizi hegemonyaları altına almak çabası içindeler. Mesela, dış ülkelerden: Amerika, Avrupa Birliği, İsrail, Araplar v. s. İçeride: aşırı solcular, aşırı dinciler, milliyet düşmanları, devlet ve cumhuriyet düşmanları; ayrıca: Kürtler başta olmak üzere bazı azınlıklar&amp;#8230;

Atatürk?ün Türk Birliği Hayali

Atatürk kendisini Türklerin atası olarak göstermeye çalıştı diyen çakma milliyetçilere hatırlatalım. ATATÜRK'ün kelime anlamı; ATALARI GİBİ TÜRK demektir.

Atatürk?ün?çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak? arzusunu ve bu ideali gerçekleştirmek için kullandığı yöntemleri gayet iyi kavramış olan Maurice Pernot gibi Fransız devlet adamı F. de Gerando da Atatürk Türkiye?sinin ulaşmak istediği noktayı çok iyi değerlendirmiştir. Gerando?ya göre Türkiye?de uygulanan programın amacı, yıkılan Osmanlı Devletinin yerine modern bir devlet, bir Avrupa devleti kurmak ve böylece?durağan Asya?nın bir parçasını Avrupa?ya dahil etmektir64. Fransız Türkoloğu Rene Marchand ise, Türkiye?ye yaptığı gezide gözlemlediklerinden hareket ederek Türkiye?nin coğrafi olarak Asya kıtasında yer almasına karşın çıkarları ve gerçekleştirmek istediklerinden ötürü pekala, Avrupalı olabildiğini düşünüyordu65. Ancak gazeteci-yazar Philippe de Zara?nın bu konuda bazı endişeleri vardı; şöyle ki Avrupa düşünüyle yetişmiş bir grup yurtseverin Osmanlı İmparatorluğu?nun kalıntıları üzerine kurdukları modern Türk Devleti, her ne kadar Avrupa uygarlığına ait olduğunu ileri sürse de, acaba kendisini yeni kabul etmeye başlayan Avrupa?da tutunabilecek midir? Ona göre bu tamamen Avrupa?ya bağlıdır; şayet Avrupa Türkiye?ye inanırsa ve güvenirse onda ilkelerinin samimi ve cesur bir savunucusunu bulacaktır, aksi takdirde onu Asya?ya geri göndermiş olacaktır ki, bu da maceraların en kötüsü demektir. Avrupa?nın kendisini her açıdan izlemeye kararlı Türkiye?ye sahip çıkması gerektiği görüşünü savunan Philippe de Zara?ya göre böylece Avrupa manevi ortaklığına yeni bir ulus daha kazandırılmış olacaktır66. Fransa?nın ilk Türkiye Büyükelçisi Albert Sarraut da, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal?in politikasını anlamamış olmakla suçladığı ve tüm Doğu?yu İngiliz etki alanı haline getirmek için Türklerin bağımsızlığını ortadan kaldırmayı amaçlamış olan Lord Curzon politikası karşısında aşırı yumuşak başlı davrandığından ötürü eleştirdiği Avrupa?nın Türkiye?yi Asya?nın kucağına itmemesi gerektiği düşüncesini taşıyordu. Şayet Avrupa böyle bir hata yaparsa Türkiye?nin kendisine kucak açan Asya?ya geri dönmek konusunda tereddüt etmeyeceğine dikkat çeken Sarraut, esasında Batı düşüncesi ve kültürüyle beslenmiş Mustafa Kemal?in Asya?ya geri dönmek istemediğini ve bu büyük insanın Türk davasının haklılığını yeterince anlamamakla suçladığı Avrupa?yı yine de sevdiğini, takdir ettiğini ve onun uygarlığını her zaman savunacağını iddia ediyordu67. ?İşte bizim Batı?mıza yapmış olduğu bu olağanüstü, müthiş hizmet benim bu büyük devlet adamına, çok büyük insan Gazi?ye karşı hayranlığımı artırmaktadır...?68 Sarraut?nun bu sözlerinden de anlaşılacağı gibi uygarlık neredeyse gözünü oraya çeviren Mustafa Kemal Atatürk?ün bir Batılı tarafından?uygarlık savaşçısı? olarak nitelendirilmesi, O?nun üstlendiği tarihi misyonun cumhuriyetimizin kurulmasından çok kısa bir süre sonra Batı?nın önde gelen üyelerinden Fransa tarafından anlaşılmış olduğunu kanıtlamaktadır.

Yazıcıoğlu'nun 10 Kasım Mesajı

- Allah Allah, Ne küstahlık... İşittiniz mi efendim? Yunanlılar İzmir?e çıkıyor, dedi.

İzmir kurtulmuş, çok tatlı bir yorgunluk, Ankara'ya hareket edecekler... Trene binerler ve kompartımana çekilirler. Ertesi gün, yaveri, Atatürk'ün kompartımanının kapısını çalar. Atatürk, yorgun, bitkin bir halde kravatını yıkamaktadır. Yaveri: 'Paşam bu ne hal, hiç uyumadınız herhalde; niye böylesiniz', der. 'Çocuk, kompartımanıma yastıkla battaniye koymayı unutmuşsunuz, kolumu yastık yaptım ağrıdı, setremi yastık yaptım üşüdüm, uyumadım kalktım', der. Yaveri: 'Aman Paşam! Birimize haber vereydiniz; hemen size bir yastıkla battaniye getirirdik', der. Ve bir ülke kurtarmaktan dönen komutan tarihi bir cevap verir:'Geç fark ettim, hepiniz en az benim kadar yorgundunuz, hiç birinize kıyamadım. Önemli olan benim uyumam değil; milletimin rahat uyuması?''

Atatürk'ün vefatından önce bu mesajı başbakan ve dışişleri bakanı vasıtasıyla bütün dünyaya açıklandı.

?Bu meşgale biçimi seni askerlikten uzaklaştırır? dedi. Bununla birlikte güzel yazı yazma isteği bende kalıcı oldu.

&amp;#8212; Devletin esas teşkilatını saptayan kanunun, diğer kanunlara üstünlüğü ilkesi. Bu ilke çağdaş esas teşkilatta, kanuniliğin ve adli kararlılık ve yerleşmenin doğurucusudur.

&amp;#8220;Melekler, onların canlarını iyiler olarak alırken, &amp;#8217;selamün aleyküm! yapmış olduğunuz iyi işlere karşılık cennete girin&amp;#8217;derler.&amp;#8221; (Nahl/32)

(Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri , Atatürk Araştırma Merkezi

1921 Anayasası olağanüstü koşulların içinden çıkarılmış bir ihtilal Anayasası idi. 29 Ekim 1923&amp;#8217;te Cumhuriyetin ilanı ile bazı maddeleri değiştirilmiş ise de bu arada yapılan esaslı reformlar sonucu yeni bir Anayasaya ihtiyaç doğmuştur. TBMM&amp;#8217;de tartışmalar sonucu 20 Nisan 1924 tarihinde 491 sayılı Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildi. 21

Çünkü delikanlı Mustafa Kemal Atatürk'tü...

Realist ve idealist seçkin tarihi kişiliği ve bu kişilikten kaynaklanan ilke, inkılap ve reformları ile artık sadece Türk Milleti için değil; UNESCO?nun sözleri ile, ?bütün insanlık için de gerçek bir onur simgesi?4 olan Atatürk ve yarattığı en büyük eseri Modern Türkiye hakkında, Batı yayın dünyasında, özellikle İngilizce yayımlanmış olan ve kendi alanlarında birer otorite teşkil eden bazı önemli eserleri, uzun denebilecek bir süreden beri inceleme fırsatını buldum ve bugün de bulmaktayım. Bu eserlerde, Atatürk?ün çok yönlü kişiliğinin en belirgin yanları olan asker ve devlet adamı nitelikleri ele alınmakta; bu arada, Atatürk?ün devlet kuruculuğu, özellikle inkılapçılığı üzerinde durulmaktadır.

Yıl 1965.

2. Mülki idare tam bir aciz içindedir. Zabıta kuvvetleri zayıf ve yetersizidir. Memurlar, rüşvet almakta, yolsuzluk ve vurgunculuk yapmaktadır.

?Milli eğitimi esas aldıktan sonra, onun dilini, usulünü, araçlarını da milli yapmak zorunluluğu tartışmadan uzaktır?.22

" Bütün Türk matbuatının bastıkları gazetelerin yekunu, Avrupa'nın bir vilayet merkezindeki tek bir gazetenin adedi tab'ına uzaktan bile yaklaşamaz biz de okuyup yazma bilenler nüfus sayımıza nispetle pek azdır Şu halde bu memleketi cehalet içinde hüsnü idare edebileceğimize nasıl ihtimal verebiliriz? Böyle bir hülyaya kapılacak olursak daha ilmin, fennin, sanatın lüzumunu bile anlamamış olduğumuzu ispat etmekten başka birşey yapmamış oluruz Biz memlekette ümmiliği azaltmıyoruz. Çünkü harflerimiz buna manidir. Çocuklarımız mekteplerde üç sene, dört sene çalıştıktan sonra da doğru okuyamazlar. Çocuklarımız değil hiçbirimiz her kelimeyi doğru telaffuz ettiğimizi iddia edemeyiz. Böyle lisan, böyle tahsil olur mu? Bir köylü çocuğu senelerce mektebe gidip te, hiçbir şey öğrenemezse niçin vakit kaybetsin Gazeteler okunamıyor, kitaplar okunamıyor, basılamıyor. Bizi şimdiki harflere rapteden şey nedir? Bu harfleri kullanmak için hiçbir mecburiyet-i diniye yoktur. Milli harflerimiz de değildir. Bu halde Latin harflerini kabul ederek, biran içinde herkese okuyup yazma öğretmek suretiyle elde edebileceğimiz namütenahi faydaları neden istihfaf ediyoruz?"

Enver Behnan Şapolyo, bu olayı?ilk kurşun sesi? olarak adlandırmıştır. Samet Kuşçu?nun anlattıklarına bakılacak olursa Kurtuluş Savaşı?nın ilk silahlı direnişi 6 Kasım 1918?deki İskenderun Körfezi saldırısıdır.

38 Hans Kohn, Ten Years of the Turkish Republic, Foreign Affairs, vol. 12, October 1933.

15 D. A. Rustow, Devlet Kurucusu Atatürk, Abadan?a Armağan, S. B. F., yayınları, Ankara 1969, s. 604.

24 Mart 2011 tarihinde, TBMM?den çıkan?tezkere? ile Türkiye, NATO kapsamındaki Libya operasyonuna?askeri güçle? katılmayı kabul etti.

Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliklerini destekleyen ve bütünleştiren değerlerden biri de, Cumhuriyetin ve onunla eşdeğer olan demokrasinin getirdiği, bütün olanaklardan faydalanarak Türk toplumunu çağdaş ve uygar bir düzeye getirme hedefine yönelik oluşudur. Atatürk&amp;#8217;ün gerçekleştirdiği inkılaplardan en önemlisi olan siyasi inkılabın Cumhuriyet olduğuna kuşku yoktur. Atatürk, tüm inkılaplar hakkında 30.8.1925 tarihinde Kastamonu&amp;#8217;da Cumhuriyet Halk Fırkası binasında, partililerle yaptığı konuşmada: &amp;#8220;Efendiler, yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların gayesi, Türkiye Cumhuriyeti halkım tamamen asri ve bütün mana ve eşkaliyle medeni bir heyet-i içtimaiyye haline isal etmektir. İnkılabımızın umde-i asliyesi budur. Bu hakikati kabul edemeyen zihniyetleri tarumar etmek zaruridir. Şimdiye kadar milletin dimağını paslandıran, uyuşturan bu zihniyette bulunanlar olmuştur. Herhalde zihinlerde mevcut hurafeler kamilen tard olunacaktır. Onlar çıkarılmadıkça dimağa hakikat nurlarını infaz etmek imkansızdır&amp;#8221; 37 demektedir. Sözlerin özellikle &amp;#8220;inkılapların gayesini belirten&amp;#8221; birinci cümlesi üzerinde durmak gerekir. Bu söz birçok eserde; yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların amacı Türkiye Cumhuriyeti halkını tümüyle çağdaş ve uygar bir toplum haline getirmektir tarzında bugünkü dile çevrilmiştir. Bu tarz sadeleştirme Atatürk&amp;#8217;ün sözündeki anlamı ve kapsamı tamamen değiştirmiş, hatta tahrip etmiştir. Bu yazarlar da bu cümlenin ikinci kısmındaki &amp;#8230; ve bütün mana ve eşkaliyle medeni&amp;#8230;. sözlerini &amp;#8230;. ve bütün anlam ve şekilleriyle uygar&amp;#8230;. olarak çevirmektedirler. Kanaatimizce bu da yüzeysel, derinliğine inilmeksizin sadece kelime kelime çeviriden öteye gidemez. Atatürk&amp;#8217;ün bu kelimelerden neyi kastettiğini çok iyi değerlendirmek gerekir. Bu cümledeki mana kelimesinin kapsamında: ruh, davranış, tutum, tüm manevi değerler, bilgi, ilim ve araştırma zihniyeti vardır. Eşkal kelimesini de şekiller olarak çevirirsek hiçbir şey anlaşılmaz. Bu kelimenin kapsamında da uygar olmanın bütün maddi ve manevi değerleri yatmaktadır. Bir insanın, toplumun uygar olması sadece giyimdeki şekliyle değil, günlük yaşamda konulan bütün düzenleyici ve hukuki kurallara uyması, uygarlığın simgesi olan her alanda araç ve gereçlere uyum sağlaması, zihnini, düşüncelerini bunlara uyarlamasıyla belirir. Bu açıklamaları daha da çoğaltabiliriz. Çünkü Atatürk&amp;#8217;ün inkılaplarını teker teker ele alırsak, açıkladığımızdan çok daha fazla işlerin yapıldığım görürüz. Siyasi alanda, hukuk alanında, eğitim ve kültürde, ekonomi ve maliyede ve diğer alanlarda yapılan inkılaplar bunun kanıtlandır.

Atatürk, kendine hediye edilenler bir yana dursun, kendi parasıyla edindiklerini bile ya Yalova&amp;#8217;da, Mersin&amp;#8217;de olduğu gibi yöre köylüsüne veya yukarıda belirtildiği gibi hazineye bağışlamıştı. Örneğin, o günlerde bataklık olan bugünkü Etimesgut&amp;#8217;un tüm arsalarını, bedelini ödeyerek parsel parsel satın almış, ıslah ettirmiş ve buralara Rumeli&amp;#8217;den göç eden muhacir hemşerilerini yerleştirmişti. Aynı şeyi Yalova için de yapmıştır ve Yalova&amp;#8217;ya ilk gidişinin nedeni, bu bölgeye yerleştirilen Rumeli göçmenlerinin durumunu görmek içindir.

Yine bir başka söylevlerinde de "Hiçbir zaman hatırınızdan çıkmasın ki Cumhuriyet, sizden, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister" diyerek Cumhuriyetin kesin emrini açıklarken "Benim için bir taraflık vardır: Bir tarafım. O da Cumhuriyet taraflılığı fikri ve sosyal inkılap taraflılığı. Bu noktada Yeni Türkiye topluluğunda bir ferdi hariç düşünmek istemiyorum." Öz deyişiyle Cumhuriyetçilere bir tek yolun varlığını kesin direktif olarak iletmekte idi.

- Ben ne yapmışım ona? Evrakı tetkik edenler açıkladılar:

Hikmet Tanyu, Atatürk ve Türk Milliyetçiliği, Töre Devlet Basımevi, Ankara, 1981, s.82,83

Ne mutlu, yepyeni, herkesten ileri ve kendine özgü, kendi yaratıcılığına dayalı bir Türk medeniyetini insanlık tarihine armağan edeceklere.

Mustafa Kemal Paşa 1 Mayıs 1920&amp;#8217;de Meclis kürsüsünde: &amp;#8220;&amp;#8230;Hep kabul ettiğimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudud meselesi tayin ve tespit edilirken hudud-ı millimiz İskenderun&amp;#8217;un cenubundan geçer. Şarka doğru uzanarak Süleymaniye&amp;#8217;yi Musul&amp;#8217;u, ve Kerkük&amp;#8217;ü ihtiva eder. İşte hudud-ı millimiz budur&amp;#8230;&amp;#8221;

-&amp;#8220;Ben de sizin gibi bunun sebebini düşündüm. Bu ismi İran-Efgan hududunda bulunduğum sırada Atatürk verdi. Gazi Hazretleri sevdiği arkadaşlarına espri yapmaktan hoşlanır ben Türk Generalleri arasında en uzun boylu olduğum için yakın bulunduğum Altay Dağı'na beni benzetmek isteği ile bu ismi verdiğine kani oldum."

(Asaf İlbay, Yakınlarından Hatıralar, s. 102)

dediğim, şu alt baştan senin yanına kadar olan beyler. Kanun bunlara

General Pershing?in kurmay başkanı olan General Harbord Sivas?ta Mustafa Kemal ile görüşürken der ki:

Adanalı aydınlarla ve ileri gelenlerle yaptığı toplantılar dışında, bir kısım halkla?Tırpanilerin evi? olarak bilinen Kırmızı Konak?ta görüşmeler yapmıştır.

-?Ben diktatör değilim ve heveslisi de olmadım. Benim diktatör olmadığıma şuradan hüküm veriniz, eğer ben diktatör olsaydım, siz bana bu suali soramazdınız!? diye zarif ve çok makul bir cevap vermişlerdi.

Gelelim asıl meseleye?

Cesaretin ve kahramanlığın örneği Mustafa Kemal, ihtilalci sıfatı ve idam fermanına aldırış etmeyen boyun eğmeyen cesareti ile Osmanlı Saltanat idaresinin karşısında, açıkça mücadele etmekte idi.

şöyle söylemişti, sizinle bir gün Çin?de karşılaşacağız?266

Hakimiyet-i Milliye, 30 Kasım 1925.

M. Kemal Atatürk, hiç şüphesiz fanilerden bir fani olarak doğdu. O, çağında, dünyaya gelen Türk çocuklarından biriydi. Türk İmparatorluğu, Osmanlı Hanedanlığı yönetiminde en karışık ve en bunalımlı dönemini aşma çabası içindeyken dünyaya geldi. Yetiştiği ortamda aydınlar, üç ideoloji içinde imparatorluğu kurtarma çabası içindeydi: Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük. Tarihi süreç içinde ortaya çıkan olaylar, ilk ikisini iflas ettirdi. Türk imparatorluğu her cephede savaş alanına döndü.

1 Prof. Dr. Hüseyin Nail Kübalı, Türkiye Cumhuriyeti?nin Kuruluşu ve Halen Mer?i Cumhuriyet Anayasası. Yeni Türkiye . İstanbul 1959. s. 111.

Görüldüğü gibi Gentizon, bir İmparatorluğun yıkılarak yerini Cumhuriyetin almasına, bir Padişahın kaçmasına, Halifenin sürgüne gönderilmesine ve Büyük Atatürk?ün önderliğinde bir İslam ülkesinin yeni bir görünüm kazanmasına tanıklık etmiş olmanın kendisine kazandırdığı deneyimle Ulu Önder?i ve O?nun Türk halkına kazandırmış olduğu?demokratik değerleri? irdelemeye çalışmıştır. Şöyle ki Atatürk?ün çok eşliliği yasaklayarak, cinsiyet ayrımını kaldırarak, din esaslarına dayanan bir hukuk sisteminin yerine laik, çağdaş Türk Medeni Kanunu?nu kabul ederek, kılık-kıyafeti modernleştirerek Türk halkını sosyal yaşamda özgürleştirmeyi amaçladığını, dolayısıyla Türk insanına sosyal özgürlüğünü kazandırdığını gayet iyi kavramış olan Gentizon, kişi hak ve özgürlüklerine böylesine önem veren bir insanın demokrasiye, demokratik rejime olan sonsuz inancına karşın zorunluluklar nedeniyle çoğulcu demokrasiyi uygulayamamış olmasının nedenlerini de oldukça gerçekçi bir şekilde açıklamıştır.

8 Haziran 1919, Y. Komiser Yardımcısı Amiral Webb'ten Sir R. Graham'a özel mektup: "Çanakkale Savaşı'nda bir hayli şöhret yapan M. Kemal, Sadrazam tarafından Samsun'a Müfettiş olarak gönderildi. Sadrazamın niyeti kötü değildi ama M. Kemal, Samsun'a gittiğinden beri milliyetçi hareketlere girişti. Sadrazam onu geri çağıracağına söz verdi."

?Türk milletinin dili, Türkçedir. Türk dili, dünyada en güzel, en zengin ve en kolay olabilecek bir dildir. Onun için her Türk, dilini çok sever ve onu yükseltmek için çalışır. Türk dili, Türk milleti için kutsal bir hazinedir. Çünkü, Türk milleti, geçirdiği nihayetsiz felaketler içinde ahlakını, ananelerini, hatıratlarını, menfaatlerini, kısacası, bugün kendi milliyetini yapan her şeyinin, dili sayesinde korunduğunu görüyor. Türk dili, Türk milletinin kalbidir?.20

Namaz Kılan Subayı Gammazlayan Vekili Trenden İndirmesi Hadisesi

"Umarım kötü bir durumla karşılaşmazsın. Fakat herhangi bir zamanda senin şeref ve haysiyetine dokunacak bir olayla, bir durumla karşılaştığında hiç tereddüt ermeden bu silahı ya karşındakine karşı ya da kendi beynine boşaltmaktan asla çekinme!"

Ali Sarıkoyuncu, (2000): ?Atatürk Döneminde Dış Türklere Yönelik Eğitim-Öğretim Faliyetleri: Gagauz Türkleri Örneği?, Atatürk 4. Uluslar arası Atatür Kongresi (25-29 Ekim 1999, Türkistan-Kazakistan), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları Ankara:1317,1318

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, döneminde dünyanın sair devletlerine nazaran Türkler'in kurdukları devletlerin en zayıf olanıdır. Sadece güç değil, medeniyet olarak da!...

Biliyorsunuz ki Merhum Ahmet Hamdi Efendi oğlu Türkeş, 1917 yılında Fatımatül Zehra Hanım'dan Lefkoşe'de doğmuştur.

6 H. C. Armstrong, Gray Wolf, New York, 1961, p. 51.

(Banguoğlu, Tahsin. (1987). &amp;#8220;Misak-ı Milli ve Lozan&amp;#8221;. Türk Edebiyatı Dergisi XIV s.7)

Mustafa Kemal

İşte, Necip Fazıl?dan, Cemil Koçak?a kadar birçok Cumhuriyet tarihi yalancısının en büyük yalanlarından biri olan?Kurtuluş Savaşı?nı Atatürk başlatmamıştır! Atatürk bu mücadeleye sonradan katılmıştır!? yalanının iç yüzü?

SEKİZ DENİZCİ ÖLDÜ

Atatürk'e Atfedilen Ermeni İddiaları

Türk Hun İmparatorlusu Teoman ve Mete

- Memleket, dünya, tarih "Gazi Mustafa Kemal"i tanıyor. Ona nasıl dokunulur.

İşte görüyorsunuz?Dil Encümenleri? ve?Tarih Encümenleri? kuruluyor

Mustafa Kemal 5. Ordu?da Arap ırkından olan askerlere özel muamele yapıldığını ve Anadolu çocuklarından üstün tutulduklarını gördükçe üzülüyordu. Osmanlılığın telkin ettiği, bu aşağılık duygusundan ne zaman kurtulacağız? diyordu. Aynı ızdırabı ben de duyuyordum.

Burada bizi bekleyen bir cehennem var.

Atatürk 30 Ağustos 1924'te Dumlupınar'daki şu sözleri ile halkçılığa, yani halk egemenliğine yeniden ışık tutmakta ve şöyle demektedir: "... Bu büyük zaferin türlü tesirleri üstünde en önemlisi ve yükseği, Türk milletinin kayıtsız şartsız egemenliğini eline almış olmasıdır. Milli egemenlik öyle bir nurdur ki, onun karşısında zincirler erir, taç ve tahtlar yanar, yok olur."

yok mu senin?"

II. Atatürk Devrimi ve Avrupa Uygarlığı

7 ATASE Bşk. hğı Atatürk Arşivi; Kls. 33, Dos. 12-16/A, F. 19-38.

Mehmet Kemal Bey&amp;#8217;in idamı Anadoluda milli bir hareketin doğmasına sebebiyet verir. TBMM Kemal Bey&amp;#8217;in idamı neticesinde doğar. Anadolu da kendi istiklali için çalışan ve uğraşan kan döken bir halkın ilk kurbanı olur ve Anadolu da hareket başlar. Kemal Bey&amp;#8217;in uğradığı haksızlık Türk milletinin canla başla yürüttüğü Milli mücadeleyi derinden etkiler. Kemal Bey&amp;#8217;in kızı merhum Müşerref Gürenci&amp;#8217;nin anlattığına göre, Atatürk, dedesini Konyada kabul eder.

Aslına bakılacak olursa genç Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında dış ülkelerdeki cami yapımıyla ilgilenecek, bu camilere para yardımı yapacak lüksü ve gücü yoktur. Ancak emperyalizmi dize getiren ilk Müslüman olan Atatürk, dünya Müslümanlarının Kurtuluş Savaşı'na yaptıkları yardımı da hatırlayarak- dünya Müslümanlarına sembolik de olsa yardım etmeyi uygun görmüştür. Üstelik o bu sembolik yardımları hiçbir zaman "gösteriş" malzemesi de yapmamıştır. Bu yardımlar son derece sesiz bir şekilde yapılmıştır.

Buldun mu bunu, hacısı da içer, hocası da içer..."

Birinci Dünya Savaşı?ndan sonra memleket işgal edilmiş, ordu dağılmış, elde bir şey kalmamış durumdaydı. Yabancılar artık Türkiye?nin tarihe karıştığını iddia ediyor, memleket üzerinde pazarlıklar yapıyorlardı. İşte bu sırada Atatürk Samsun?a çıkmış, Erzurum ve Sivas Kongresi?ni topluyor, ?Kuvayı Milliye?nin oluşmasına çalışıyordu. Bu durum karşısında etrafındakilerden umutsuzluk içinde olan birisi, bir gün Mustafa Kemal?e:

Yüzyıllık bir tarihi olan İngiliz Gizli Servisi MI6, arşivlerinin kapılarını ilk kez İrlandalı Profesör Keith Jeffrey?e açtı. Arşivlerde Mustafa Kemal?i izleyen İngiliz casuslarla ilgili belgeleri inceleyen Profesör Jeffrey, James Bond karakterinin Atatürk?ü izleyen bir ajandan etkilenilerek yaratıldığı gerçeğini ortaya çıkardı. İşte Queens Üniversitesi?nin ünlü profesörü Keith Jeffrey?in o röportajı?

Ancak, yokluk, yoksulluk ve psikolojik nedenlerden dolayı ilk zamanlarda sessiz kalan bölge halkı, özellikle Fransız işgallerinden sonra, Atatürk?ün tavsiyeleri doğrultusunda, yine Atatürk?ün dağıttığı silahlarla direnişe geçerek düşmanı etkisiz hale getirmeyi başarmıştır.

"Yoo, bak böyle şey istemem. Soruyorum cevap ver."

&amp;#8216;Bozkurt-Lotus&amp;#8217; davasını...

- Ne kof şeymişsin sen, dedim. Dikkat etsene, seni yere yuvarlayan adam bizden değildi. Ne diye karşı durmadın. Şimdi yeniden yanına gelirse sıkı dur. Gücün yetiyorsa bir kakma da sen ona vur.

Yaptığı da budur ve O&amp;#8217;nu bu çizginin dışında gösterecek her çaba, sonuçsuz kalmaya mahkumdur.

IV. SONUÇ

Ulu Ata'ya, Türk'ün özbeöz Türk Ata'sına selam olsun.

(General Celal Erikan, ilk cildi 1964 yılında Türkiye İş Bankası Yayınları'ndan çıkmış olan Komutan Atatürk adlı kitabından)

Atatürk?ün bu karalı tutumu karşısında İngilizler Osmanlı hükümetini sıkıştırmaya başlamışlardır.

1980 DARBESİ BİZİM İSTEKLERİMİZ DOĞRULTUSUNDA YAPILDI

Anlaşma gereği İskenderun Körfezi ve çevresindeki mayınlar 1918 Kasım ayı başından itibaren İngiliz-Fransız mayın tarama gemilerince temizlenmeye başlanmıştır. Ancak İtilaf devletlerinin asıl niyetinin bölgeyi işgal etmek olduğu birkaç gün içinde ortaya çıkmıştır. İtilaf devletlerinin çok stratejik bir konumdaki İskenderun?u işgal etmek istedikleri anlaşılmıştır.

Başbuğ Atatürk'ün, Türk Dünyası'na Verdiği Önemin Bir Tescili Daha Ortaya Çıktı

Milletvekillerinin yeniden seçilmesi, Meclis?in İstanbul?da açılması sağlanmışsa da Meclis?in işgale uğraması üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi?ni oluşturmaya girişilmiş ve böylece 23 Nisan tarihinde bu Meclis toplanıp işe başlamıştı. Teşkilat-ı Esasiye Kanununda bulunup adı geçen kanunun özünü anlatan ve ilk projede anılan ilkelerin kökenine gelince; gerçekte öteden beri milli egemenliğin en iyi temsili imkanı olacağına ilişkin teorik olarak bazı araştırmalar ve teorik incelemelerden benim çıkarabildiğim sonuç şu idi: milli egemenliğin tümüyle ortaya çıkması, bunun gerçek sahibi olan tüm insanların bir araya gelip bunu gerçekten kullanmasıyla mümkündür. Ancak tüm Türkiye halkının toplanmasıyla bu amacın gerçekleştirilmesine uygulanabilir bir çözüm olsa bunların yetki sahibi vekillerinin bir araya gelip bu işi yapması olabilirdi. Milli hakimiyetimizin bir kişi, ya da sınırlı kişilerden oluşan bir kurul tarafından temsil edilmesi yüzünden ülkeyi ve milleti baskıcılıktan kurtaramadığımız tarihi olaylar ile delil müsbit olduğundan herhalde bu temsil hakkını olabildiğince çok insandan oluşan ve vekillik süresini az bir kurulla temsil etmek ve ortaya çıkarmak, bence tek çözümdü. Ülke içinde ve millet içinde önce ve sonra yapmış olduğum araştırmalar ve incelemeler de bana bu düşüncenin uygulanmasında büyük imkanlar ve isabetler olduğu kanısını vermiştir.

Bir zamanlar Refah Partisi&amp;#8217;nde Hasan Mezarcı adında bir milletvekili vardı: Müftü emeklisi olan Mezarcı, her konuşmasında bir fırsat yaratır ve bitmez tükenmez bir kinle Atatürk&amp;#8217;e saldırır dururdu. Bu yüzden hüküm giymiş, hapis yatmışlığı da vardı. Kini biraz da oradan geliyordu.

Karargahı Yalova'da bulunan Ordu Komutanı Liman Von Sanders 'Paşa telefonla beni aradı. Konuşmamıza aracılık eden Kurmay Başkant Kazım Bey idi. Sorduğu şu idi:

b- Oligarşi

Mütercimler, age, s.302,33.

111 Hacıyev, İ. (2003): Mustafa Kemal Atatürk ve Nahçıvan, Beşinci Uluslar arası Atatürk Kongresi(25-29 Ekim 1999 Türkistan-Kazakistan), Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Cilt: 2. 1130

Açıkça anlaşılmaktadır ki, gerçek manada dindarlık, heyecanlı fanatiklerin, tutucu, kapalı görüşlü kimselerinkinde değil; Atatürk'ün tarif ettiği ılımlı, insancıl, modern yapıda kendini göstermektedir.

(11) Cumhurbaşkanlığı Arşivi, dolap 2, kutu 19-1, dosya 47-2, fihrist 18/1, 6 Ekim 1923 tarihli şifre.

"Kapıya koymazlar ya bizi, koysalar da Şanlı paşamıza öküzümüzü mü

5. Cemiyetin maksadına hizmet edebilecek zatlar ve manevi şahıslar hangi milletten olursa olsun cemiyetin asli, fahri veya muhabir azalığına kabul olunabilirler.

Türk Birlikleri, uzun süreli bir çarpışmaya yetecek cephene birikimine de sahip değildi. Sırf cephaneden tasarruf için askeri gereklerin ve savaş taktiklerinin çoğu uygulanamıyordu.

ANADOLU?YA GİZLİ GEÇİŞ PLANI

olmaktan dolayı mutlu öldüm"

27 Ekim 1922?de Bursa öğretmenleri ile yaptığı konuşmada?Ulusu ulus yapan, geliştiren ve yükselten kuvvetler vardır: Fikir kuvvetleri, sosyal kuvvetler... Fikirler anlamsız, mantıksız safsatalarla dolu olursa o fikirler hastadır. Keza, sosyal hayat akıl ve mantıktan uzak, yararsız ve zararlı bir takım inançlarla dolu olursa felçli olur. Evvela fikir ve sosyal kuvvetlerin kaynaklarını paklamadan, temizlemeden başlamak gerekir. Hiç bir mantıki kanıta dayanmayan bir takım geleneklerin, dini inanışlarını muhafazasında ısrar eden ulusların gelişmesi çok güç olur.?46 demektedir.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında açıkça söyleyebiliriz ki, Atatürk Milli Mücadele süresince memlekette kendisini gönülden destekleyen iç kuvvetlerle dünya ölçüsündeki dış gelişin şartlarının dengeli etkisini her an hesaba katarak her türlü "doktriner ve dogmatik" düşüncelerden temizlenmiş bir halkçılık anlayışına ve ilkeler kompozisyonuna ulaşmıştır. Çünkü o, hiçbir zaman dogmacı doktriner görüşlerin sosyal gelişim ve kültürel değişim şartlarına uymadığını görerek, Türk toplumuna yol gösterecek diğer ilkeleri ve anlamlan gibi Halkçılık ilkesi anlamını da özel görüş açısından tesbtt etmiştir. Bu nedenledir ki, Halkçılık ilkesi de herşey için, halkla beraber anlayışı ile bütüne yönelik bulunmaktadır.

Latin harflerinin bilinmeyen ve kendini gizleyen bir taraftan, Ali Vehbi Bey'in yayınladığı hatırata göre Sultan II. Abdülhamid'dir. Ona göre, "Halkımızın büyük cehaletine sebep, okumayazma öğrenimindeki güçlüktür. Bu güçlüğün nedeni ise harflerimizdir. " Sultan; "Belki bu işi kolaylaştırmak için Latin alfabesini kabul etmek yerinde olur" demektedir.

Aynı şekilde Sovyet Rusya konusunda da hata yapılmadı mı?

Yeter ki, eli kanlı diktatörlere karşı isyan eden Kuzey Afirka'nın Müslüman halkları, gerçeği görüp, bir an önce ABD ve BATI EMPERYALİZMİNE karşı da isyan etsinler...

- Allah razı olsun bey

Hilafet kaldırıldıktan sonra bile Musul halkına?din kardeşlerimiz? diye hitap edilmiş olması, bir başka ilginçliğidir mektubun..

34 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 225

Osmanlı İmparatorluğu Ordusu ve Donanması

43 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 141

Konuklar içinde bulunan Amerikalı genç bir bayan gazeteci Miss Ring ATATÜRK'e; Türkiye'nin ne zaman batılılaşacağını, Amerikanlaşacağını sorar.

Halka Silah Dağıtılması

&amp;#8220;Şu An Mağlubiyeti Bütün Damarlarımda Hissetmekteyim. Çok Üzgünüm! Oldukça Mutluydum, Umutluydum. Daha Düne Kadar Çanakkale Bizimdir! Diyordum. Çünkü Bu Savaşı Kazanmak İçin; Askeri, Parayı, Cephaneyi, Her Şeyi Hesaplamıştım. Hepsinde Çok Üstündük. Mutlaka Yenecektik. Yalnız Bir Tek Şeyi Hesaba Katmamışız... Mustafa Kemal&amp;#8217;i... Bağrımda İngiliz Gururu Olmazsa, Türkleri Alınlarından Öpmek, Onları Ayakta Alkışlamak İsterdim.&amp;#8221;

BOZKURT arkadaş tarihi adeta konuşturmuş, çok güzel bir köşe yaratmış.. Teşekkürler.

Şeyh Ahmet Sünusi ile Atatürk arasında çok yakın bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Şeyh?in gördüğü rüyaları sık sık Atatürk?e anlatması, bu yakın ilişkinin kanıtlarından sadece biridir. Örneğin, bir keresinde Ahmet Sünusi rüyasında Hz. Muhammed?i görür. Hz. Muhammed, Ahmet Sünusi?nin elini sol eliyle sıkınca, Ahmet Sünusi, Hz. Muhammed?e, ?Ey Allah?ın Resulü, neden sağ elini uzatmadın? diye sorar. Hz. Muhammed, bu soruya?Sağ elimi Anadolu?da Mustafa Kemal?e uzattım? diye cevap verir?

Eğer varsa, ALLAH benim ömrümden alıp, (Mustafa Kemal&amp;#8217;i kastederek) O&amp;#8217;na versin&amp;#8230;&amp;#8221;

"Senden hoşlandım Halil Ağa" dedi.

öküzünü çeker, satar... Halil Ağa da tarlasını bir yanda merkep, bir yanda

Yok mudur kurtaracak bahtı kara maderini?...?

Az zamanda bize bu dersi veren öğretmen kadar, belki de daha çok bilgi sahibi oldum. Derslerin üstünde işlerle ilgileniyordum. Yazılı sorular yazıyordum, matematik öğretmeni de yazılı olarak cevap veriyordu.

Atatürk, işgal İstanbul?unda bütün bu görüşmeleri yaparken İngilizler tarafından tutuklanmamak için de adeta bir satranç ustası gibi stratejik hamleler yapmıştır. Örneğin bazı İngiliz gazetecilerle ve komutanlara görüşerek ve gazetelere?ılımlı? demeçler vererek onların güvenini kazanmaya çalışmış, ayrıca arkadaşı Fethi Bey?le Minber adlı bir gazete çıkararak burada İngilizleri?uyutan? açıklamalar yapmıştır. Diğer taraftan da İngilizlerin bütün ulusalcıları ve vatanseverleri tutuklayıp Bekir Ağa Zindanlarına veya Malta?ya sürgün ettikleri bir ortamda her ne şekilde olursa olsun tutuklanmamak için İtalyan temsilcisi Kont Sforza ile yakınlaşarak, bir bakıma İngilizleri İtalyanlarla dengelemiştir.

Atatürk?ün de uygun görmesi üzerine konu Meclis?e götürülmüş ve bu kanun çıkartılmıştır. (Kabul Tarihi: 12.6.1933, numarası: 2307.)

Kurtuluş Savaşını kazandıktan sonra, saltanat ve hilafeti atan ATATÜRK, yepyeni bir devlet kurduktan sonra, devrimler için kolları sıvamış ve sayısız devrimler yapmıştı. Arap adet ve geleneklerinden, alışkanlıklarından tepeden tırnağa soyutlanarak yepyeni bir Türk Devleti yaratma sevdasına düşmüştü. Başardı da!.. O olmasaydı, "eski tas, eski hamam" olacaktı. İşe yaramazdı.

4- Makbule&amp;#8217;nin yaşadığı müddetçe Çankaya&amp;#8217;da oturduğu ev de emrinde kalacaktır.

Hasan Rıza&amp;#8217;nın bu konuda yazdıklarından, oldukça sıkıntılı olduğu anlaşılmaktadır:

ki... Nideyim ben şimdi? Bırak ki oh paşam, ayağını öpem..."

Bunlar da 'hükümet elbette incelemiş, gerekeni düşünmüştür, benim ayrıca

Dersim Harekatı ve Namusumu Koruyacak Silah!

29 Elaine D. Smith, Turkey: Originsofthe Kemalist Movement (1919-1923), Washington, D. C, 1959.

- Üzülme çocuğum, dedi. Gel benimle!

Gazi, sarılıyor köylüye, kucaklıyor onu, bağrına basıyor, yanaklarından öpüyor. O sırada kalabalık arasında bulunan Feridun Cemal Erkin diyecektir ki:

Hilafete gelince;

Kahraman, korkusuz davranışı ve yiğitliği ile dikkati çeken ve saygı duyulan bir savaşçı veya bir Önderdir. Fazilet ve dürüstlüğü sembolleştirdiği ölçüde toplumda saygı sağlar ve halkın dikkatini üstüne çeker.

Bu alçakgönüllülük şaheseriyle konunun kapanacağını tahmin ediyorduk. Bu arada Atatürk bir duraklama yaptı. Sonra içine dönük, adeta kendisiyle konuşur gibi ilave etti:

ATATÜRK'ten önce ilkel ve iptidai Arap adetleriyle oyalanıyorduk.. Tam bir cehalet içindeydik!..

Şeyh Ahmet Sünusi, ilk olarak I. Dünya Savaşı sırasında Sultan Mehmet Reşat?ın davetini kabul ederek, 1918?de bir Alman denizaltısıyla gizlice İstanbul?a gelmiştir. Enver Paşa, Afrikalı şeyhlerle birlikte İstanbul?a gelen Şeyh Ahmet Sünusi?yi, Halife?nin?cihat fetvasını? İslam dünyasına duyurması ve İslam dünyasını Türklerin yanında olmaya çağırması amacıyla Arap-İslam ülkelerine göndermek istemiştir. Ancak bu sırada Vahdettin?in padişah olmasıyla bu planlar bozulmuştur. Enver Paşa?dan hiç hazzetmeyen Vahdettin, İngiltere?ye ve Fransa?ya karşı İslam dünyasını kışkırtıp onların düşmanlığını kazanmaktansa, bu ülkelerle anlaşıp birlikte hareket etmek gerektiğini belirterek, Enver Paşa?nın?Şeyh Ahmet Sünusi?nin Arap-İslam dünyasına gönderilmesi? görüşüne karşı çıkmıştır. Ahmet Sünusi?nin İngiliz karşıtlığından çok rahatsız olan Vahdettin, ayrıca İttihatçıların, kendisinin yerine Şeyh Ahmet Sünusi?yi Halife yapacaklarından kuşkulanmıştır.

Atatürk gülerken

ATATÜRK en büyük başbuğumuzdur.

Mustafa Kemal Paşanın 7. Ordusu, bundan sonraki günlerde de birçok kere taarruza uğramış ve hepsini geri püskürtmeyi başarmıştır. Mustafa Kemal, bu başarısından sonra, Birinci Dünya Savaşı?nda

düşürsün" dedikten sonra Halil Ağa, edeple başını kenara çevirdi, eline

31 Mart meselesi çözümlenince yeniden Selanik?e döndüm. Ordunun dernekten ayrılması ve siyasetle uğraşmaması görüşünü bu kere daha güçlü ileri sürmeye başladım.

Atatürk ve Cumhuriyet düşmanlığını hayat biçimi haline getirmiş, Atatürk ve cumhuriyet düşmanlığı ile ürettiği tarihi yalanlarla geçimini sağlayan cemaatin kadrolu tarihçisi bugüne kadar ürettiği onca tarihi yalana son olarak?Atatürk?ün mal varlığı? yalanını da ekledi. Ona göre "Atatürk mal varlığını gayri meşru yollardan elde etmiş! Aslında bu mal varlığını hazineye bağışlamak istememiş! İsmet İnönü?nün zorlamasıyla hazineye bağışlamış!" Mış mış da mış mış!...

Nuri Conker karşılık verdi. "Hayır Paşam!.."

Fransız devlet adamı Albert Sarraut, 23 yıl milletvekilliği ve dört kez sömürge bakanlığı yaptıktan sonra 1925 Şubatı?nda dönemin Başbakanı Edouard Herriot tarafından kendisine Türkiye?de?Büyükelçilik? görevi önerildiği zaman, bu önemli misyonu kabul etmesinde Pierre Loti ve Claude Farrere?in romanlarında anlatılan bir ülkeyi keşfetmek arzusunun yanı sıra özellikle Türk Devrimi?ni ve onun yaratıcısını yakından görme ve tanıma isteğinin etkili olduğundan söz ediyordu 1953 yılında verdiği bir konferansta4. Büyükelçi olarak görev yaptığı 1925 yılında Mustafa Kemal?i ve Ankara?yı yakından tanıma olanağı elde eden Sarraut?ya göre, ?edebi ve hissi bir ulus? olarak tanımladığı Fransızlar, Loti?nin ve o dönemin romanlarında şiirsel bir dille anlatılanların dışında yeni Türkiye?yi ve onu yeniden yaratanları yeterince tanımıyorlardı5. Sorbonne Üniversitesi?nde Filoloji ve Tarih öğrenimini tamamladıktan sonra Fransa?nın dostlarını ülkesine tanıtmak amacıyla gezilere çıkan ve Türkiye?de uzun süre kalan Gerard Tongas6 da Sarraut ile aynı görüştedir. Tongas, 1937?de yayınlanan kitabında, Türkiye?nin Fransa?da iyi tanınmadığından ve bu ülke hakkında birtakım önyargılar bulunduğundan hareket ederek pek çok Fransız?ın Türklerin atalarının Anadolu?da dünyanın en eski uygarlıklarından biri olan Hitit uygarlığını kurduklarından habersiz olduğunu ve Fransa?nın Doğu?daki eski itibarının gittikçe azalmakta olduğunu fark etmeyen Fransızların dünyada eşine rastlanmayan bir devrimi gerçekleştiren Türkiye?nin Fransız nüfuzunu severek kabul etmeye hazır olduğunu görmediklerini ileri sürüyordu. Fransız nüfuzunun niteliğini açıklamakta yarar gören yazar, Fransa?nın burada asla eskiden olduğu gibi?Türkiye?yi egemenliği altına alma? amacını taşımadığını, bunun sadece Kemal isti eri e işbirliği boyutunda olacağını belirtiyordu. Ayrıca Fransa?yı Doğu?da yüzyıllarca süren öncelikli konumunu borçlu olduğu eski dostu Türkiye?ye tarihinin en önemli bir döneminde yardımcı olmamakla suçlayan Tongas, Almanya, Rusya ve İngiltere?nin Türkiye?de yavaş yavaş Fransa?nın yerini aldıklarını hatırlatıyor ve Fransa?nın?yenileşme? çabası içinde olan, geleceği parlak bir ülkeye karşı ilgisiz kalmasını büyük bir tehlike ve hata olarak değerlendiriyordu. Tongas?a göre Türk-Fransız dostluğunun basit bir gelenek olmaktan çıkarılarak her iki demokrasinin politik, ekonomik ve manevi işbirliği içine girmeleri, dolayısıyla Türklerin kendilerini tanıdığı ve sevdiği kadar Fransızların da Türk ulusunu tanıyıp sevmeyi öğrenmesi gerekiyordu7. Türkiye?yi oldukça iyi tanıyan, Kurtuluş Savaşı sırasında ve 1927?deTürkiye?de bulunan ve Mustafa Kemal?i yakından tanıma olanağı elde eden gazeteci yazar Berthe G. Gaulis?e göre ise Batılılaşmanın parola haline geldiği bir ülke olan Türkiye?de Batı uygarlığına susamış insanların çoğu için, herşeye karşın Batı, hala fikirleriyle, yazısıyla, liberalizmiyle ve başkalarının kişiliğini kabul etme yöntemiyle Fransa demekti8. Berthe Gaulis?in de belirttiği gibi?Batı uygarlığına susamış? ve Fransa?yı Batı?yla özdeşleştirmiş bir ülkeyi, Atatürk Türkiye?sini Fransız halkına tanıtmayı, kamuoyunun dikkatini Türk Devrimi üzerine çekmeyi amaçlayan Fransız aydınları acaba Atatürk?ün gerçekleştirmiş olduğu devrimi nasıl değerlendiriyorlardı?

1 Mart 1922?de Meclisin 3. toplanma yılını açarken maarif ile ilgili sözleri arasında?Efendiler, asırlardan beri ulusumuzu idare eden hükümetler eğitimi düzeltme arzusunu göstermişlerdir. Ancak bu arzularına ulaşmak için doğuyu ve batıyı taklitten kurtulamadıklarından sonuçta ulus cehaletten kurtulamamıştır. l44

Genel durum önemlidir. Komutanlar ve subaylardan her zamandan fazla uyanıklık ve fedakarcasına çalışma isterim.

Yalan makinesi tarihçimizin de tarihi gerçekleri çarpıtmayı bırakıp Atatürk?ün vasiyetine aykırı olarak Atatürk?ün Örnek Çiftliklerinin yandaşa haraç mezat satılmasının hesabını sorması? gerekir. Namuslu bir aydının yapması gereken şey budur!

Türkiye?de uzun bir süre kalan Amerikalı öğretim görevlisine göre, ?1911?den 1922?ye kadar süren 11 yıllık savaş ve kargaşalık döneminden sonra yön verici dehası ile sağladığı değişim, Türkiye?yi sadece bir imparatorluktan cumhuriyetçi bir hükümet yönetimindeki milli bir devlete dönüştürmekle kalmamış, halkın yaşamında da büyük değişiklikler yaratmıştır? Türkiye Cumhuriyetinin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk?ün evrensel çaptaki ünü, kendisinden öncekilerin başarılarını gölgede bırakacak şekilde göz kamaştırıcı olmuştur. Bu çapta bir önder, girişimleri ile sadece Türkleri değil, dünyayı da şaşırtmıştır? özlemi? yeni bir dünya ve onun içinde dil ve kültür birliği olan bir milletin yeni Türkleri idi? 25

Sistemin belli bir kesimindeki değişmeler, geri kalan kurumlan, bu yeni duruma uymaya zorlarlar. Bazı durumlarda geri kalan kurumlar, değişmeyi frenleyip yavaşlatmaya; bazı durumlarda ise destekleyip hızlandırmaya çalışır.?38

(Güler, s.43)

İşin bu boyutunu ortaya koyduktan sonra şimdi de?Atatürk?ten önce direniş başlamıştı? söyleminin?temelsizliğini? ortaya koyarak, ?Anadolu direnişi düşüncesinin fikir babasının? da Atatürk olduğunu kanıtlayacağım.

Kocatürk, age, s.58,59.

O günlerde her hafta Pazar akşamları Radyo Best FM&amp;#8217;de, &amp;#8220;Atatürk&amp;#8217;ün Yolunda Bir Arpa Boyu&amp;#8221; programında, canlı yayında Atatürk&amp;#8217;ü, Kurtuluş Savaşımızı, Cumhuriyetin kazanımlarını anlatıyordum. Programı yapan, ODTÜ&amp;#8217;lü, Alper adında, görme özürlüsü yüreği Atatürk sevgisi dolu bir gençti.

17 Mart 1923 Tarsus:

?Evet öyledir milletin bağrından temiz ve kuvvetli bir nesil yetişiyor, bu eseri ona bırakacağım ve gözüm arkada kalmayacak?

Kendilerine dedesi, eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar anlatmış.

&amp;#8216;Birgün, Atatürk beni nezdlerine çağırdılar. Meseleyi bir daha izah etmemi istediler. Anlattım ve sözlerimi şöyle tamamladım:

Mustafa KEMAL:

)Ahmet Fuat Bulca?dan naklen, Kutay, s. 136)

Amerika Birleşik Devletleri kaynaklarından sunduğum örneklere göre, Atatürk?le ilgili değerlendirme ve yorumların büyük bir bölümü, sanırım, birbirini bütünleyen bir benzerlik ve uyumlu bir yaklaşım gösterir. Örneğin; Atatürk?ün ulusal kurtarıcı ve devlet kurucu rolü ön planda ele alınır ve bir yandan, bir profesör , Atatürk?ü?... Yeni bir milletin büyük kurucusu...? olarak tanımlarken; bir araştırıcı uzman , ?Bütün çabaların kıvılcımı olarak, Mustafa Kemal, Osmanlı İmparatorluğu?nun yıkıntılarında nispeten çağdaş bir devlet meydana getirdi...? ifadesini kullanır; ya da, diğer bir profesör , ?... Kemal?in hayatının... özel amacı ve yönü, Osmanlı İmparatorluğu?nun küllerinden Türk milletinin yeniden doğuşunu başarmaktı...? der. Bana göre; bu alanda belirtilen en anlamlı görüş ise, üç otoritenin şu sözlerinde yansıyor: ?Yeni Türkiye, Mustafa Kemal?in eseridir.? Bu nedenledir ki; Profesör, tanınmış kitabına?Atatürk Türkiyesi? adını vermiştir.

Nuri Ulusu, 29 Ekim 1979 günü vefat etti, anılarını oğlu Mustafa Kemal Ulusu?ya bıraktı. O da derleyip kitap halinde yayınladı. (Doğan Kitap - Ekim 2008)

9 ATASE, Atatürk Arşivi, Kls. 33, Dos. 12/16/A, F. 19-57.

(Cemal Kutay, Atatürk'ün Son Günleri, s.190)

Gavur olanlar Atatürk'ü sevmezler.

Atatürk, Anadolu?nun her yerinde tarım ve hayvancılık yapılabileceğini göstermek için önce Ankara?nın en bataklık, en kötü yerinde Gazi Orman Çiftliği?ni kurdurarak işe başlamıştır. Bu işle bizzat ilgilenmiş, çiftlik inşası sırasında fırsat bulabildiğinde çiftliğe giderek çalışmaları çok yakından izlemiştir. Daha sonra da Yalova, Mersin gibi birçok yerde birçok ÖRNEK ÇİFTLİKLER edinip işletmiştir. Atatürk, bu örnek çiftliklerin, hem modern tarım, hayvancılık ve sanayi yapılan yerler olmasını, hem de ağaçlandırılarak adeta yeşil bir cennete dönüştürülmesini istemiştir. Bu amaçla örneğin Ankara?daki Gazi Orman Çiftliği?ne her yıl 50.000 ağaç diktirmiştir. Burada tarım ve hayvancılık yaptırmış, fabrikalar kurdurmuş, hatta BİYOYAKIT kullanımı konusunda bile çalışmalar yaptırmıştır.

19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramınız kutlu olsun?

zorlanmama gerek yok' derler ve kaldırırlar parmaklarını, olur sana bir

Latin harflerinin kabulü yönündeki görüş ise aydınlar arasında daha çok benimsenmiş, gazete ve dergilerde yıllarca savunulmuş, Cumhuriyet döneminde gelişecek olan alfabe konusuna önemli ölçüde zemin hazırlanmıştır. Milli Mücadele döneminde, 7-8 Ağustos 1919 gecesi Mustafa Kemal, Mazhar Müfit 'i hatıra defteri ile birlikte yanına çağırarak ileride, Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra ülkede yapılacak olan yenilikleri yazdırırken, Latin harflerinin kabul edileceğine dair notu da yazdırmıştır. Alfabe konusu, Azerbaycan Hükümeti'nin Latin kökenli bir yazıyı 22 Temmuz 1922 tarihinde kabul etmesi üzerine, ülkede canlanıp yeniden ön plana geçmiştir. Azerbaycan Hükümeti'nin bu konudaki karan ile ilgili yazı, 31 Temmuz 1922'de Ankara'ya ulaşmıştır. Bu yazının gelmesinden bir ay kadar önce (Haziran 1922) Gazi Mustafa Kemal Paşa Halide Edip'e, batılılaşmaktan ve Latin harflerini kabul etme olanaklarından söz etmiştir.

Atatürk, Mondros Ateşkes Antlaşması?nın imzalandığını, Sadrazam ve Genelkurmay Başkanı Ahmet İzzet Paşa?nın 31 Ekim 1918 tarihli telgrafıyla öğrenmiş, antlaşmanın metnini ise 3 Kasım 1918?de görmüştür.

(Handelsblatat Dergisi- Kasım 1922)

Alman generali davasını ispatlamış olmanın gururu ile:

&amp;#8220;Miras Hukuku hükümleri çok açık. Oradan bir çıkış göremiyorum. Yalnız aklıma bir başka nokta geliyor: TBMM Gazi için özel bir kanun çıkartsın. Sorun herhalde o zaman çözülebilir.&amp;#8221;

-?Çabuk, reisiniz karşıma gelsin!?

Prof. Geoffrey Lewis?in şu görüşleri de sanırım dikkate değer bir nitelik taşır: ? her şeye hakim olan kişi Kemal idi. O?nu, yüzüne karşı kimse eleştiremezdi. kendisi, bundan büyük üzüntü duyardı. Çünkü, iyi bir görüş alışverişi kadar sevdiği başka hiçbir şey yoktu? Atatürk?ün başarılarının mahiyetini ve büyüklüğünü uzun boylu sayıp dökmek gerekmez. Avrupalı ve Asyalı birçok toplum, eski imparatorlukların çöküntüleri ortasında moral düşüklüğüne ve umutsuzluğa kapıldığı bir sırada, Türkleri, Osmanlı İmparatorluğunun paramparça olan yıkıntılarından, çekip çıkarmış ve bir millet yapmıştır? Halkının yeteneklerine olan sarsılmaz güveni ile onları Batı Medeniyetine yöneltmiştir. Üzerine aldığı görev bakımından sahip bulunduğu kişisel nitelikler, Türklerin yüksek geleceğine olan fanatik denebilecek inancından, çok üstün bir irade gücünden, yüksek bir zekadan, büyük önderlik ve hitabet yeteneklerinden, engin bir kişisel cazibeden ve fırsatlardan yararlanma yeteneğinden kaynaklanıyordu. Hiçbir zaafı olmadığını söylemek yanlış olur.. Bunlar, O?nun bir parçası, bitmez tükenmez enerjisinin bir göstergesidir. kendi kendisini aldatma gibi bir kusuru olduğunu kimse söyleyemez. Gözü dönmüş genç bir ihtilalci değil, ruhunda inkılap ateşi yanan bir subay ve centilmen idi? 26

177 Abdülkadir Yuvalı, (2005): ?Atatürk Dönemi Kültür Politikasının Türk Dünyasındaki Ortak Kültür ve

ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 13, Cilt V, Kasım 1988

Manda konusu şimdi, hem de büyük bir taraftar bularak, Sivas Kongresi'nin gündemine giriyordu. Bu kadar geniş taraftar bulması M. Kemal Paşa'yı üzdü. Rauf Bey ve Refet Bey gibi, Amasya Genelgesi'ni imzalamış kimseler bile şimdi bu önergeyi destekliyorlardı. İstanbul'dan gelen Kara vasıf Bey bu konuda oldukça etkili idi ve Sivas'a bir Amerikalı gazeteci getirmişlerdi. Brawn adındaki bu gazeteciye Manda yanlıları çok büyük ilgi ve saygı gösteriyorlardı. Mandacılar diye bilinen kişilerin bu görüşlerini mektuplarından ve kongre tutanaklarından yararlanarak şöyle özetleyebiliriz: "Yirminci yüzyılda 50 milyon lira borcu, harap bir memleketi, pek verimli olmayan bir toprağı ve ancak 10-15 milyon lira geliri olan bir kavim için bir dış koruma olmaksızın yaşamak olanağı olamaz. Bağımsız yaşamaya mali durumumuz elverişli değildir. Parasız, ordusuz ne yapabiliriz? Onlar uçak ile havada uçuyorlar, biz henüz kağnı arabasından kurtulamıyoruz... Bugün bağımsızlığımızı kurtarsak bile yine günün birinde bizi paylaşırlar. Eğer İzmir Yunanistan'da kalsa ve aramızda bir savaş açılsa, düşmanımız Yunanistan'dan gemi ile asker getireceği halde, acaba biz Erzurum'dan hangi trenle taşımacılığımızı yapabiliriz? Bir de diyelim ki, biz dış ve iç tam bir bağımsızlık isteriz. Fakat, acaba kendi başımıza yapabilecek miyiz? Yapamayacak mıyız? Ondan önce, acaba bizi kendi başımıza bırakacaklar mı?" Sonunda Amerikan Kongresi'ne bir mektup yazılarak "Manda" istenmesini öneren Rauf Bey'in bulduğu çözüm kabul edildi ve bir mektup yazıldı. Çok ilginçtir ki mandacı grupla M. Kemal Paşa'nın ilişkileri Cumhuriyet'in İlanı, Saltanat ve Hilafet'in Kaldırılması sırasında da aynı biçimde oluştu. Mandacıların bu fikirlerine kaşı M. Kemal tam bağımsızlık için "Ya bağımsızlık ya ölüm" parolasıyla yanıt verdi. Para bulunsun veya bulunmasın ordu mutlaka olacaktır, düşman gemi ile, kamyon ile asker ve cephane taşırken, Türk Ulusu kağnısıyla, sırtında cephane taşıyacak, asker yürüyerek ve çoğu kez yarı çıplak ve yarı aç cepheye gidecektir, yaralılar için, hastalar için ilaç bulunmayacaktır ama Türk Ulusu bütün bu güçlüklere rağmen M. Kemal'in önderliğinde bu savaşı kazanacaktır.

&amp;#8220;Zaferleri ve mazisi insanlık tarihi ile başlayan, her zaman zaferle beraber medeniyet nurlarını taşıyan kahraman Türk Ordusu!

ATATÜRK destanlı kişiliğiyle, bilgeliğiyle tüm dünyada iz bırakan bir önderdir.

İsmet Paşa, beş gün süren 2. İnönü Savaşı'ndan sonra 1 Nisan 1921 Cuma günü saat 18.30'da Metristepe'den çektiği telgrafta Yunanlıların yüzlerce ölü vererek geri çekildiğini bildiriyordu. Resimde 2. İnönü için yapılacak töreni bekleyen silah çatmış bir müfreze.

Bu bayram vesilesiyle Cumhuriyet tarihimize damgasını vuran İki büyük insandan, Dünya Türklüğünün bağımsızlığı için büyük çabalar sarf eden İki büyük Türk?ten bahsetmek istiyorum.

&amp;#8220;Türk Ordusu! Dünyanın hiçbir ordusunda yüreği seninkinden daha temiz, daha sağlam askere rastgelinmemiştir. Her zaferin mayası sendedir. Her zaferin en büyük payı senindir. Kanaatinle, imanınla, itaatinle hiçbir korkunun yıldırmadığı demir gibi temiz kalbinle düşmanı sonunda alt eden büyük gayretin için gönül borcumu ve teşekkürümü söylemeyi kendime aziz bir borç bilirim.&amp;#8221; 11

"Mustafa Kemal Paşa Atatürk' ümüzün yüzünü görmek için Peygamber gücü

Ziyaret Ettiği Okulda Kur&amp;#8217;andaki Bir Surenin Kendisinin Tefsirini Yapması

Gazi Mustafa Kemal Paşa, Türk askerinin ölçülmez kıymeti hakkındaki fikrini tarihi bir cümlesiyle ifade etmişlerdi. 1924 yılı Ağustosunda, Kastamonu?da asker koğuşlarını ziyaretten çıkarken; ?Bir Türk, on düşmana bedeldir? yazılı levhayı gördü.

31 Makaleler, Atatürkçülük ve Devrimler. I. Kitap, Ankara 1978, s. 40.

-"Merhaba dedi."

Gene, üstelik 5 Ekim gibi hastalığın iyice ilerlemiş olduğu bir dönemde, Atatürk&amp;#8217;ün Bayar vasıtasıyla İnönü&amp;#8217;ye gönderdiği selam ve sevgiye mukabil, İnönü aşağıdaki yanıtı göndermişti:

Türk milletinin, Atatürk'e olan sevgisi asla bitmez!

MAHMUT Esat Bey 1892&amp;#8217;de, Kuşadası&amp;#8217;nda doğdu. İttihad ve Terakki&amp;#8217;nin önde gelen simalarından olan dayısı Ubeydullah Efendi&amp;#8217;nin teşvikiyle 1912&amp;#8217;de İsviçre&amp;#8217;ye gitti, Fribourg Üniversite&amp;#8217;nin Hukuk Fakültesi&amp;#8217;nde kaydoldu ve mezuniyetinden sonra &amp;#8216;Osmanlı Kapitülasyonları&amp;#8217; konusunda doktora yaptı.

ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 19, Cilt: VII, Kasım 1990

Askeri hükümet bir süre devlet yöneticiliği yaptı ve bizim belirlediğimiz bir kişiye yönetimi devretti. Bu Turgut Özal&amp;#8217;dı. Özal, tam da bizim isteklerimiz doğrultusunda ülkenin kapılarını bize sonuna kadar açtı. Bizim şirketlerimiz bu bakir piyasaya kurtlar gibi saldırdılar. İlk önceleri fiyatları çok düşük tutarak yerli sanayinin rekabet gücünü düşürdüler. Ülke artık Amerikan ve Avrupa yapımı mallarla dolmuştu. Sanayi şirketlerimiz stoklarını eritirken finans şirketlerimiz de ülkeyi artan ithalatı karşılayabilmeleri için yüksek faizlerle borç yatağına sürüklüyorlardı. Böylece, gelişmekte olan ülkeler olarak adlandırdığımız bu ülkelerin hemen hemen hepsinde uygulanan ve 80&amp;#8217;li yıllarda başlatılan bu proje ile, bütün ülkeler, hem bizlerden aldıkları mallarla sanayi şirketlerimizi zenginleştirmeye devam ediyorlar, hem de bu malların karşılığı olan ödemelerini yapabilmek için bizim finans şirketlerimizden aldıkları yüksek faizli kredilerle, her sene artan bir borç batağına sürükleniyorlar.

4 Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, Atatürk Araştırma Merkezi Yayın, Ankara, 1987, s. 1, 159- 160.

Atatürk bu sözleri Türkçe olarak yüksek sesle söylüyor ve herkes dinliyordu. Hazır bulunanlardan Kazım Paşa da onun sözlerini Fransızca?ya çeviriyordu. Atatürk?ün?Beni Üzüyorsunuz? sözü salona yansır yansımaz arka sıralarda bulunan bir genç ayağa kalkarak:

"Atatürk Dünya?daki gelmiş geçmiş en mükemmel erkani harblerden biridir."

İnternette aylardan buyana Fatih Sultan Mehmed&amp;#8216;in &amp;#8220;Ayasofya bedduası&amp;#8221; diye bir geyik almış başını yürümüştü, hala da devam ediyor... Fatih, güya, Ayasofya için hazırlattığı vakfiyesinde &amp;#8220;Benim cami haline getirdiğim bu mekanı kim camilikten çıkartırsa, o kişinin üzerine Allah her türlü laneti yağdırsın&amp;#8221; demişti... Haftalar boyunca bu bedduanın tam olarak hangi sözlerle ifade edildiğini soran mesajlar alınca, bizim Tarihin Arka Odası&amp;#8217;nda bir açıklama yapalım ve Fatih Sultan Mehmed&amp;#8216;in böyle bir ifadesinin bulunmadığını belgeleriyle gösterip işin aslını anlatalım diye düşündük... Fatih&amp;#8216;in meşhur Ayasofya Vakfiyesi, 1940&amp;#8217;lı senelerde hem tıpkıbasım, hem de yeni harflere çevrilmiş şekliyle kitap halinde yayınlanmıştı. O yayını programa götürdük, &amp;#8220;İşte, sözü edilen o meşhur vakfiye... Bu sayfalar aslının fotoğrafları, bu da yeni harflere nakledilmiş şekli... Vakfiyenin hiçbir yerinde Fatih&amp;#8217;e ait böyle bir ifade geçmez, üstelik vakfiye zaten bu maksatla hazırlanmamıştır&amp;#8221; dedik. Ama inanan kim? Sadece o anda gelen yüzlerce mesajda &amp;#8220;cahil olduğumuz&amp;#8221;, &amp;#8220;bilmediğimiz&amp;#8221; ve hatta &amp;#8220;kasıtlı davrandığımız&amp;#8221; ifade buyuruldu! Zira öyle işitmişlerdi, birilerinin ortaya attığı o palavra haşa Allah kelamı, işin doğrusuna inanmamak da farz idi! Türk istikbalinin evladının günümüzdeki bilgi seviyesi ve anlayışı maalesef işte böyle...

19 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş.; a. g. e., s. 91

Mustafa Kemal, TBMM Başkanı ve Başkomutandır. Yıllardan 1922, aylardan Hazirandır. Anne ve oğul üç yıl ayrılıktan sonra nihayet kavuşmuşlardı. Zübeyde Hanım bir süre Çankaya Köşkü?nde kalmış; ancak kısa süre içinde İstanbul?dan beri devam eden hastalığı iyice artmıştır. Mustafa Kemal, hasta annesine İzmir havasının iyi geleceğini düşünmüştür. Zübeyde Hanım, uzun uğraşlardan sonra, İzmir?e gidip bir süre kalması için ikna edilebilmiştir. Zübeyde Hanım, İzmir?de Mustafa Kemal?in evliliği düşündüğü Latife Hanım?ın Karşıyaka?daki yazlık evlerinde kalmaya başlamıştır. Burada bulunduğu sırada hastalığı iyice ağırlaşan Zübeyde Hanım 15 Ocak 1923?te vefat etmiştir.

Vakit Başyazarı Ahmet Emin?e verdiği röportaj

Süleyman Hatipoğlu, Türk- Fransız Mücadelesi, ?Orta Toros Geçitleri 1915-1921?, Ankara, 2001, s.33.

- Türk köylüsüdür, dedi. Ve devam etti:

?Melekler, onların canlarını iyiler olarak alırken, ?selamün aleyküm! yapmış olduğunuz iyi işlere karşılık cennete girin?derler.? (Nahl/32)

Sene 1938, 10 Kasım...

20/8/1919 Saat : 13.00

kuvvetlerin dağılmasına karşın cesaretle, mahareti ve dirayeti sayesinde Ordusunun çökmesine meydan vermeden Halep?e çekilmeyi başaran Mustafa kemal, bu çekilmeye rağmen şehrin güneyinde İngiliz kuvvetlerini de mağlup etti. Bu savaş sonucu tuttuğu hattı

26 Ağustos 1922'de Topçu ateşimiz başladığı zaman Gazi Mustafa Kemal:

İsmail Yakıt, ?Birikimli ve Bulunmaz Bir Dost Prof. Dr. Hüseyin Ayan Hoca?, AÜ, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.39, Erzurum, 2009. s.1.

2. Düşman aleyhine olan sonuç elde edilinceye kadar tümenimizin bugüne kadar koruduğu onuru gösterecek şekilde direneceğine eminim.

Mustafa KEMAL: Tümen Emri 01:10 6 / 7 AĞUSTOS 1915

Bir diğer söylevinde de "Gerçi bize milliyetçi derler; ama biz öyle milliyetçileriz ki, bizimle işbirliği eden bütün milletlere saygı ve uyum gösteririz. Onların milliyetlerinin bütün gerçeklerini tanırız. Bizim milliyetçiliğimiz herhalde bencilce ve mağrurca bir milliyetçilik değildir" diyen Atatürk bir başka konuşmasında "biz doğrudan doğruya milletseveriz ve Türk milliyetçisiyiz. Cumhuriyetimizin dayanağı Türk topluluğudur" şeklindeki beyanları ile de milliyetçilik, cumhuriyetçilik ve halk bütünleşmesini yapmaktadır.

(Kaynak: Cemal Granda, Atatürk'ün Uşağı İdim, s. 252-254)

İZMİR SUİKASTI

"Hürriyet insanın düşündüğünü ve dilediğini mutlak olarak yapabilmesidir. Bu tarif Hürriyet kelimesinin en geniş manasıdır. İnsanlar bu manada hürriyete hiçbir zaman sahip olamamışlardır ve olamazlar. çünkü malumdur ki insan, tabiatın mahlukudur. İptidai insanların, tabiatın herşeyinden, gök gürültüsünden, geceden, taşan bir nehirden ve vahşi hayvanlardan ve hatta birbirlerinden korktuklarını biliyoruz. İlk his ve düşüncesi korku olan insanın her düşünce ve dileğinin mutlak surette yapmaya kalkışmış olması düşünülemez. İptidai insan kümelerinde ata korkusu ve nihayet büyük kabile ve kavimlerde ata korkusu yerine kaim olan Allah korkusu insanların kafalarında ve hareketlerinde hesapsız memnular yaratmıştır. Memnular ve hurafeler üzerine kurulan bir çok adetler ve ananeler, insanları düşünce ve harekette çok bağlamıştır, o kadar ki düşünce ve hareket serbestisi gibi bir hak mefhum malum olmamıştır. Cemaatlerin başına geçebilen adamlar, cemaati Allah namına idare ederdi."

Atatürk ve Abdülhamit'i Anlamamak

TBMM'nin açıldığı günlerden başlayarak devam eden Türkçe dil konusu üzerindeki görüşler; 1923 yılında Tunalı Hilmi Bey tarafından verilen "Türkçe Kanun Teklifi" konusundaki öneriler, tutum ve davranışlar, Türk yazısı, Türk harfleri ve toplumun okuma-yazma sorunu olarak, ilk kez 1924 yılında Meclis'te açıkça tartışılmıştır.

Gazi Paşa özellikle Türk Tarihine çok ilgi duyardı. Milletin kökenlerinin hangi tarihlere, hangi kavimlere dayandığını araştırırdı. Eski Türk büyüklerinin isimlerinin Türk çocuklarına konulmasını isterdi. Tarih incelemeleri yaptığı bir günün akşamında, 16 Nisan 1931&amp;#8217;de ani karar vererek yaverine, &amp;#8220;Bu gece Meclis Reisi Kazım Paşa&amp;#8217;nın evine gideceğiz ve oğlunun ismini değiştirerek ona Hun İmparatorlarından birinin adını vereceğiz, paşaya duyurun&amp;#8221; emrini vermiş.

Rica ederim arkadaşlar.

Mehmet Kemal Bey gibi mağdur duruma düşen bütün Şehit aileleri için Atatürk&amp;#8217;ün TBMM, Türk milletinin kadirşinaslık ve vefa duygularının ifadesi olur. TBMM 27 Haziran 1926 tarih 405 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren kanunla &amp;#8220;Ermeni suikast komiteleri tarafından şehit edilen veya bu uğurda duçar-ı gard olan ricalin ailelerine verilecek emlak ve arazi hakkında kanun&amp;#8221; çıkartılır. Talat Paşa, Cemal Paşa, Cemal Azmi Bey, Bahaeddin Şakir, Cemal Paşa&amp;#8217;nın yaverleri Süreyya ve Nusret Bey, Sait Halim Paşa&amp;#8217;nın ailelesi olan 21 kişiye maaş bağlanır. Aynı şekilde &amp;#8220;Tehcir meselesinden dolayı Nemrut Mustafa&amp;#8217;nın riyaset ettiği Divan-ı harb kararıyla idam edilen rical ve efrad-ı ailesi hakkında kanun&amp;#8221; çıkartılır. &amp;#8220;Urfa mutasarrıfı Nusret Bey, Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey ve Reşit Bey&amp;#8217;in aile fertlerinden yirmi kişiye de aylık bağlanır. Meclis şehit ailelerine Milli Emlakdan değil, firari Ermenilerin emvali metrukesinden yardımda bulunmaya özen gösterir. Kanun teklifinin 1. maddesi &amp;#8221;Ermeniler tarafından siyasi maksatlarla şehit edilen Türk rüesayı siyasiyesinin zevce veya çocuklarına Ermeni emval ve emlaki metrukesinden bir mesken temlik olunur&amp;#8220;. İkinci madde &amp;#8221;İşbu mesken&amp;#8217;in kıymet ve mahiyeti, şehit edilen zevatın en müreffeh zamanındaki hal ve şanı nazarı dikkate alınarak&amp;#8220; takdir olunacağı açıklanır.

3Fhityaz%3D1682+turgut+%C3%B6zal+azerbaycan+i%C3%A7in+onlar+%C5%9Fii+biz+s%C3%BCnn

1937 yılından beri Anayasalarda Laikliğe mutlak yer verilmektedir. 1961 ve 1982 Anayasalarının başlangıçlarında Atatürk ilke ve inkılapları Cumhuriyetin temel nitelikleri olarak kabul edildiği halde, ikinci maddelerinde &amp;#8220;Laik&amp;#8221; kavramına tekrar yer verilmesinin önemi çok iyi değerlendirilmelidir. Laiklik Atatürk ilkelerinden biri olduğu halde, bunun ayrıca vurgulanmasına neden gerek duyulmuştur? Bunun nedeni açıktır. Cumhuriyetimiz Laiklik vasfını kaybederse, devletimiz demokratik, sosyal hukuk devleti olamaz, insan haklarına da bağlı olamaz, çünkü İnsan Hakları Evrensel Bildirisi&amp;#8217;nde belirlenen haklara sahip olmak, ancak Laik olmakla mümkündür. Çağdaş olmak, uygar olmak için de Laiklik şarttır. Bu ilke Türk toplumu için böylesine yaşamsaldır, bu ilkeyi Anayasadan değil çıkarmak, bugünkünden farklı bir biçimde uygulamak ve başka türlü anlamak dahi Türkiye&amp;#8217;yi, Cumhuriyet öncesi duruma götürebilir.

Atatürk, 1 Kasım 1918?de Adana?dan Sadrazam Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği raporda İngilizlere karşı?silahlı direnişten? söz etmiştir. Atatürk, 4 Kasım 1918?de Ali Fuat Paşa?yla yaptığı?Adana Mülakatı?nda ilk direniş yuvalarının kurulmasına karar vermiştir. 31 Ekim 1919?da Yıldırım Orduları Komutanı olduğunda elindeki silahları halka dağıtarak depolarda saklatmıştır. İzmir, 15 Mayıs 1919?da işgal edilmiştir ve ilk direnişler bu tarihten sonra başlamıştır. Atatürk ise 19 Mayıs 1919?da Samsun?a çıkmıştır. Yani arada sadece 4 gün vardır. ?Atatürk Samsun?a çıkmadan önce Kurtuluş Savaşı başlamıştı? diyen tarihçilere, ?Her şey 4 günde mi oldu? diye sormak isterim!

?Ben asker olacağım Paşam?

Mev'ut toprakları, başka bir deyimle, vadedilmiş yüce toprakları kurtarmak amacıyla, din adamlarının önderliğinde yola çıktıklarını söyleyen Haçlıların asıl amaçlarının, oralardan gelenlerden dinledikleri refah düzeyine ulaşmak, Asya kaynaklarını ele geçirmek olduğu tarihin kaydettiği bir gerçektir. Bir gayeleri daha vardı: 1071'de Malazgirt Zaferi'ni kazanarak ikinci kez Batı'ya doğru ilerleyen Türkleri Anadolu'dan atmak. Doğu-Batı; Anadolu-Avrupa arasında kaynak ve pazar mücadelesi böyle başlar.

telefonla bulacaksın!..

Daha önce de ifade edildiği gibi 1921 ve 1924 Anayasalarında egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu vurgulanmıştır. 1961 ve 1982 Anayasalarında da bu ilke Cumhuriyetin Nitelikleri maddesi içinde belirtilmemesine rağmen GENEL ESASLAR kısmı içine alınmıştır. Dolayısıyla Cumhuriyetimizin değişmez bir temel niteliğidir.

? Filistin Cephesi iki ordunun kullanılmasına müsait coğrafi yapıda değildir. Bütün cephenin sorumluluğu 7?nci Ordu?ya verilmelidir.

&amp;#8220;Büyük Atatürk, yüksek kahramanlığın ve başeğmez ruhundan kuvvet bulmağa geldik.&amp;#8221;

60 Herriot, bu sözlerini, 21 Ağustos 1933?de Dolmabahçe sarayında yaptıkları görüşmede Mustafa Kemal?in Türkiye?yi laikleştirmekteki amacı ve uygulama planıyla ilgili olarak kendisine yaptığı açıklamalara dayandırmaktadır. A. g. e., s. 122-123.

39 Richard D. Robinson, The First Turkish Republic, 1963.

- O halde tanımadığın bir adamı nasıl öldürecektin?

Bu tipler, yalanları ve Türk diline karşı ihanetleri ile millet önünde, tarih önünde, sadece tıynetlerini tescil ettirmektedirler. Bu ülke, her konuda olduğu gibi Türk dili konusunda da, gerçek bir zihniyet devrimi yaşayacaktır ve Türk dili, Türkiye?deki tüm eğitim/öğretim kurumlarında tek egemen dil olma konumuna yükselecektir.21

Atatürk?ün ortaya çıkışında, olağanüstü nitelikleri bulunduğu hakkında kitlelerde sağlam bir inanç uyandırması, vatandaşın ona inanması en önemli faktör olmuştur. D. A. Rustow?un açıklamasına göre Atatürk, çağımızın koşulları içinde, bunalımlı bir dönemde, karizmatik önderliği, liderliği temsil eden kişidir.2

Teoman Özalp Anlatıyor71:

Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı ve Sivas Milletvekili Muhsin Yazıcıoğlu, "Modern ve Demokratik Bir Devletin Nasıl Kurulabileceğini Dünya Tarihine Altın Harflerle Yazmış, Dünya Çapında Çağına Örnek Olmuş Bir Öndere Sahip Olmanın Milletçe Kıvancını ve Gururunu Yaşıyoruz" Dedi.

O, zaman zaman eline bir tüfek alıp yoğun ateşaltında, siperden dışarı çıkıyor, Avustralya siperlerine dikkatli, telaşsız ve isabetli atışlar yapıyordu.

Mavi gözlerinin nasıl bir ışıkla parladığını tarif edemem. Yerinden kalkıp hararetle elimi sıkmıştı. ?Beraber çalışacağız Fuat? demişti.?

« 2 Şubat 1915&amp;#8217;te Tekirdağ&amp;#8217;a gelen Atatürk, 19. Tümeni kurma çalışmalarına başlamış, 25 Şubat 1915&amp;#8217;te, Tekirdağ&amp;#8217;daki 19. Tümen Komutanlığı, Maydos &amp;#8217;a nakledilmiş ve Atatürk, 19. Tümen ve Maydos Bölge Komutanlığı&amp;#8217;na getirilmiştir. (19. Tümene ek olarak, 9. Tümen&amp;#8217;in 2 piyade alayı bazı topçu birlikleri de Maydos Bölge Komutanlığı emrine verilmiştir.)

&amp;#8220;&amp;#8230;Her neyse, bir çaresini bulmalı ve mutlaka benim istediğim gibi bir vasiyetname yapmalıyız. Sen bu işle meşgul ol&amp;#8230;&amp;#8221;demişti. Emir kesindi. (Soyak&amp;#8230;)

2. Türkiye Cumhuriyeti Maarif vekili bu cemiyetin fahri reisidir.

Buna göre, AK Parti döneminde her yıl başına 135 km, Cumhuriyet?in ilk döneminde ise her yıl başına 134 km demiryolu inşa edilmiş.

Atatürk, Ali Fuat Paşa?nın da aynı fikirde olduğunu görünce, ?Artık milletin bundan sonra kendi haklarını kendisinin araması ve müdafaa etmesi, bizlerin de mümkün olduğu kadar yolu göstermemiz ve bütün ordu ile beraber yardım etmemiz lazımdır? demiştir. Atatürk?ün bu sözleri, onun?kurtuluş? için bir halk hareketi başlatmayı planladığını göstermektedir. Atatürk, daha 4 Kasım 1918?de?Milletin kendi haklarını kendisinin araması ve müdafaa etmesinden? söz etmektedir ki, bunun iki anlamı vardır: Birincisi, işgallere karşı halkı harekete geçirmek, yani Kuvayı Milliye?yi başlatmak? İkincisi de saltanatı yıkarak yerine ulusal egemenliğe dayalı bir düzen kurmak?

Az zaman sonra babam öldü. Annemle birlikte dayımın yanına yerleştik. Dayım köy hayatı yaşıyordu. Ben de bu hayata karıştım. Bana görevler veriyor, ben de bunları yapıyordum. Başlıca görev tarla bekçiliği idi. Kardeşimle birlikte bakla tarlasının ortasındaki bir kulübede oturduğumuz ve kargaları kovmakla uğraştığımızı unutamam. Çiftlik hayatının öteki işlerine de karışıyordum.

İzmir Seferihisar?da.

bihaber olduklarını söyleyemezler. Aksi takdirde, kasıtlı olarak görevlerini ihmal ettiklerini ifade etmiş olurlar ki, bu durum en hafif ifade ile?ihanet? olarak adlandırılabilir. Zira bu memurlarımızın varlık sebepleri ve görevleri Türkiye adına

24 KİLİ, S., GOZÜBÜYÜK., A. Ş.; a. g. e., s. 138

65 Rene Matchand, Le rével d?une race: Dans la Turquie de Mustapha Kemal, Paris, Nouvelle Societe d?Edition. 1927, s. 181.

20 U. Kocatürk, a. g. e., s. 164-165.

&amp;#8220;Muharebenin en kritik şiddetli günlerinden biri idi. Bir çok cephede top, tüfek, cephane kalmamıştı. Başkumandanlığa devamlı olarak &amp;#8220;yokluk&amp;#8221; haberleri geliyordu. Büyük ölçüde yiyecek sıkıntısı çekmeye başladık Birliklerimize haftalar boyunca bir sıcak yemek verme imkanı bulamamıştık. Çoğu kıtalarda kavrulmuş buğday verebiliyorduk. Başkumandan kafasında bu yokluklara karşı çareyi bulmuş olmanın rahatlığı ile bizleri topladı. Yüksekçe bir yerdeydi, elini yumruk yaparak konuştu.

Norbert Bischoff diyor ki:

&amp;#8220;Odaya girdiğimi hissedince başını bana doğru çevirdi; yatağın ayak tarafında bir yer göstererek oturmamı işaret etti ve her zamanki sualini tekrar etti: &amp;#8216;Ne haber?&amp;#8217;

Mustafa Kemal, Ermenilerin Türk halkına yönelik terör hareketlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi&amp;#8217;nde yaptığı konuşmalarında ifade etmiştir. TBMM&amp;#8217;nin açılışının ertesi, yani 24 Nisan 1920 Cumartesi günü Mecliste beş celseli bir oturum yapılmış ve bu oturumda Mustafa Kemal Paşa beşinci celse hariç, diğer ilk dört celsede kürsüye çıkarak uzun konuşmalar yapmıştır. Mustafa Kemal Paşa&amp;#8217;nın konuşma yaptığı ilk üç celse açık görüşmeler şeklinde olmuş, dördüncü celse ise gizli olarak yapılmıştır. Bu oturumda yapılan açık ve gizli celselerde, Mustafa Kemal Paşa&amp;#8217;nın bütün konuşmaları tetkik edilmiş, Mustafa Kemal Paşa&amp;#8217;nın İttihat ve Terakki düşmanlığı yapılmasını doğru görmediğine dair sözler sarf ettiği, Ermeniler ve Ermeni sorunu ile ilgili olarak da aşağıdaki ifadelerde bulunduğu görülmüştür.

- Peki bu yardımı niçin yaptınız?

Atatürk?ü doğru anlayarak yetişen gençlerimizin dünyadaki her türlü yarışta, onurla mücadele edip, başarılı olacağına inanıyoruz. Atatürk?ü doğru anlayan devlet adamı ve siyasetçilerin ülkemizi emperyalist ülkelerin pençesine terk etmeyeceğini, dış mihraklarla içli dışlı olmayacağını da vurgulamak isterim.

(Soyak, Hasan Rıza (2004). Atatürk&amp;#8217;ten Hatıralar. İstanbul: Yapı Kredi Yay. s.577,578 - Kocatürk, Utkan (1999). Kaynakçalı Atatürk Günlüğü. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yay. s.561,562)

Sovyetler Birliği, Azerbaycan?dan sonra, başta Türkistan olmak üzere diğer Türk bölgelerinde de Latin alfabesini yaymak maksadıyla 1926?da Bakü?de bir Türkoloji Kurultayı topladılar. Bu kongrede yapılan tartışmalar sonunda bütün Türk lehçelerinde Latin alfabesinin kullanılmasına karar verildi. Tertip edilen bir komite, yeni alfabenin propagandası ve diğer Türk lehçelerine nasıl uygulanması gerektiği hususunda çalışmalara başladı.261 1926 Bakü Türkoloji Kongresi alfabeyi esas gündem maddesi yaptığı için Balkanlardan Kaşgar?a bütün Türk illerini candan alakadar etmekteydi. Alfabe meselesinin tarihinde pek mühim bir merhale oluşturmaktadır. 1926 yılında Bakü?de toplanan I. Türkoloji Kongresinin sonrasında, 1927 yılında?Yeni Türk Elifbası Merkezi Komitesi? adını taşıyan ve çeşitli Sovyet Cumhuriyetleri temsilcilerinden oluşan bir kurul, ?Birleştirilmiş Yeni Türk Alfabesi? adıyla yeni bir alfabe hazırlayıp yayınlamış, bu alfabe Sovyetlerde yaşayan bütün Türk halklarının ortak alfabesi olarak kabul edilmişti. Milliyetçi yaklaşımı benimseyen Cumhuriyet kadroları, İsmail Gaspıralı?nın ifade ettiği?Dilde, Fikirde ve İşte Birlik? sloganına uygun davranma gereğini hissetmişlerdi.262 Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinde Bakü Türkoloji kongresinin yankıları çok fazla duyulmadı. Dönemin basın yayın hayatında böyle önemli bir kongrenin çok fazla yer almaması düşündürücüdür. Halbuki bu kongreye Türkiye?yi temsilen Köprülüzade Mehmet Fuat ve Hüseyinzade Ali Turan katılmışlardır. Yine Türkiye ile bağlantıları olan bazı yabancı bilim adamlarının da kongreyi takip ederek raporlar hazırladıklarını bilmekteyiz. Atatürk?ün 1926?da yapılan kongreden habersiz olduğu düşünülemez. Yine bu tarihlerde Fuat Köprülü ve Hüseyinzade Ali?nin yönetimden habersiz kendi başlarına Bakü?ye gittikleri inandırıcı değildir. Yukarıda da değinmiştik Atatürk?ün bilgisi dahilinde gittiklerini ve sunumlarını yaptıklarını. Köprülü?nün İstanbul Üniversitesi bünyesinde kurulan Türkiyat Enstitüsünün müdürü gibi bir sıfatının da bulunması bu kişilerin kongreyi takip etmeleri için özellikle gönderildiklerini akla getirmektedir.263 Sovyetler Birliği?nde bulunan Türklerin 1926 yılında Latin harflerini kabul etmelerini takiben Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati, Latin harflerinin kabul edilmesinin siyasi yönden önem ve gereğinin üzerinde durmasından sonra hazırlıklar hızlanmış, 23 Mayıs 1928 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığında resmen bir dil encümeni kurulmuştur.264 1 Kasım 1928 yılında Türkiye Cumhuriyeti Arap harflerini bırakarak Latin harflerine geçmiştir. Latin harflerine geçme işinin perde arkasındaki sebeplerinden biride hiç şüphesiz ki I. Türkoloji Kongresinde Sovyetler Birliği dahilindeki Türklerin Latin harflerine geçmeleri idi. Türkiye kamuoyunda alfabe meselesinin bu yönüyle işlenmesi, daha çok batı medeniyetine girme çalışmalarının bir sonucu olarak takdim edilmesi normal bir davranıştır. Dönemin uluslararası gelişmeleri, Türkiye?nin jeopolitik durumu buna engel olmuştur. Atatürk?ün Türk Dünyasındaki gelişmelere kayıtsız kalmadığı, hazırlıkların yapıldığı, onun Cumhuriyeti kurar kurmaz Türk Dünyasına yönelik çalışmalar yapacak kurumları kurması genel Türklük düşüncesinde olduğunun göstermektedir.265 Üzerinde durmuş olduğumuz harf inkılabı şüphesiz ki sadece Azerbaycan?da ki Latin alfabesine geçişi yakalamak için yapılmamıştır. Bu değişim genel Türk Dünyasında ki değişimi yakalayıp yazı birliğini sağlamak için atılmış ciddi bir adımdır. Fakat konu içersinde Azerbaycan?ın ayrı bir yeri vardır. Sovyetler Birliği ilk defa harf değişimine Azerbaycan?da gitmiş, bu adımı atmadan önce Türkoloji Kurultayını yine Azerbaycan?da toplamayı uygun görmüştür. Çünkü Azerbaycan, Atatürk?ün de belirttiği gibi Türkistan?da ki kardeş hükümetler ile ilişkilerin kurulacağı en önemli merkezdi. Sovyetler Birliği de, Milli Mücadeleden beri Türkiye ile ilişkiler içinde bulunan ve her geçen gün ilişkilerini geliştiren Azerbaycan?ın bu konumundan haberdardı. Sovyetler Birliği, Azerbaycan ile siyasi, kültürel ilişkileri kesilen bir Türkiye?nin Türkistan ile ilişki kurmakta çok zorlanacağını biliyordu. Bu sebepledir ki, Türkiye?nin Azerbaycan ve devamında Türkistan ile kültür bağlarının koparacak bu iki adım yani I. Türkoloji Kurultayı ve Latin harflerine geçiş Azerbaycan?da yapılmıştır. Durumu çok iyi analiz eden Mustafa Kemal Atatürk, Azerbaycan?da ki I. Türkoloji Kongresine sunum ve temsil yapmaya uzmanlar gönderdiği gibi, kongrede çıkan kararlar doğrultusunda kabul edilen Latin alfabesini çok kısa sürede ülkemizde hayata geçirmiştir. Burada dikkatimizi çeken husus, taraflar kendi siyasi çıkarları için Azerbaycan?ın taşıdığı önemi biliyorlar ve mücadelelerini ve politikalarını öncelikli olarak Azerbaycan üzerinde yoğunlaştırıyorlar. Konu bu başlıklardan ele alındığında Atatürk?ün Dış Türkler politikasında Azerbaycan?ın ne kadar öncelikli önem arzettiği ortaya çıkmaktadır.

Bir yaz akşamı Dolmabahçe Sarayı'nda kadınlı erkekli bir yemek vardı. 8-9 saat süren yemek sona ererken salonun büyük kapısının parmaklıkları arasından güneş doğuyordu. Atatürk'ün bir işaretiyle manevi kızlarından Nebile Hanım, sandalyesinin üzerine çıktı. Sabah ezanı okumaya başladı. ... Ahenkli bir ses geniş salonda yankılandı.

B. Fikir hayatında, yani bilimde, sosyolojide ve güzel sanatlarda,

9 Charles H. Sherrill, My Interviews with Gazi, Asia, March 1934, p.140, 142-143.

Bir gün sınıfımızda ders verirken başka bir çocukla kavga ettim. Çok gürültü oldu. Öğretmen beni yakaladı. Çok dövdü. Bütün bedenim kan içinde kaldı. Büyükannem zaten okulda okumama karşıydı, hemen okuldan çıkardı.

1 ATAY, Falih Rıfkı, Babamız Atatürk, 2. Baskı, Doğan Kardeş Matbaacılık, İstanbul 1966, s. 54-57.

Yıldırım Orduları şu birliklerden oluşmaktadır:

Ermeniler Tarafından Şehit Edilen Cemal Paşa&amp;#8217;nın Yaveri Nusret Bey&amp;#8217;in Ailesine Yapılan Yardımı Gösteren Belge: Türkiye Cumhuriyeti Başvekalet Kalem-i Mahsusa Müdiriyyeti Aded 5570 Kararname: Firari Ermeni Mihran Bezoryan ile Kirkor Esmeryan&amp;#8217;dan metruk olup Hazinece vaz&amp;#8217;ı yedle bilahare Evkafa devir edildiği ve İstanbul İdare Hey&amp;#8217;etince hey&amp;#8217;et-i mecmu&amp;#8217;asına on dokuz bin dört yüz kırk lira kıymet takdir olunduğu anlaşılan İstanbul&amp;#8217;da Beyoğlu&amp;#8217;nda Feriköy Büyükdere Caddesinde 83/123 numrolu hane ile Kadıköy&amp;#8217;ünde Caferağa Mahallesinin atik Papasoğlu cedid Moda Caddesinde ka&amp;#8217;in atik ve cedid 34 numrolu dükkan ve cedid 36 numrolu apartmanın namlarına tahsisi; Ermeni komitaları tarafından şehit edilen ricalden Cemal Paşa Yaveri Nusret Bey&amp;#8217;in veresesinden zevcesi Elmas Perinan ve hemşireleri Nebiye ve Münire Hanımlarla biraderi Aziz Nihad Bey. . . mezkur hane, dükkan ve apartmanın 31 Mayıs 926 tarih ve 882 numrolu kanun mucibince. . . namlarına tahsis ve temliki, Evkaf Müdüriyyeti Umumiyesi&amp;#8217;nin 6 Ağustos 927 tarih ve 38004/102 numrolu tezkiresiyle vuku bulan teklifi üzerine İcra Vekilleri Hey&amp;#8217;etince 30 Ağustos 927 tarihinde tasvip ve kabul olunmuşdur. 30 Ağustos 927. Reisicumhur Gazi M. Kemal, Başvekil İsmet&amp;#8230;

amaçlar doğrultusunda çalıştırılmıştır. Fakat Atatürk?ün vefatından sonra bu kurumlar, asli kuruluş amaçlarından bilerek veya bilmeyerek uzaklaştırılmıştır. Bunun en iyi ispatını bize, Sovyetler Birliği dağıldığında Türkistan?da ki soydaşlarımızdan habersiz oluşumuz, bu ayıbımızı da bize yabancıların yaptığı bir belgeselin hatırlatması

Taklitçiliği asla kabul etmeme: Sakarya muharebesinden takriben bir ay önce 16-21 Temmuz 1921 tarihleri Türkiye Milli Eğitim işlerinin bir programını hazırlamak amacıyla Ankara?da toplanan Maarif Kongresini açış konuşmalarında: ?Şimdiye kadar takip olunan tahsil ve terbiye usullerinin ulusumuzun gerileme tarihinde en önemli bir etken olduğu kanaatindeyim. Onun için bir ulusal terbiye programından bahsederken, eski devrin hurafelerinden ve yaradılışımızdan gelen özelliklerimizle hiç de ilgisi olmadan doğudan ve batıdan gelebilen bütün etkilerden tamamen uzak ulusal ve tarihi karakterimize, doğamıza uyan bir kültür kastediyorum. Çünkü ulusal dehamızın tam gelişmesi ancak böyle bir kültür ile sağlanabilir. ?43

Ülkemizde özellikle?Atatürk-Bir Milletin Yeniden Doğuşu? adlı eseri ile tanınan Lord Kinross?un dikkate değer görüşü: ? Kemal Atatürk?ün çağımızın yetiştirdiği en büyük adamlardan biri olduğuna dair zihnimde en ufak bir şüphe yoktur. Gerçekten Türkiye, Atatürk?ün son 10 yılında başarmış oldukları ile Batı?nın bazı milletlerini etkiledi. Ancak bu milletlerin liderleri, Atatürk?ten çok farklı olarak demokrasinin değerlerini tehdit edici bir güçle kuvvetlendiler? Almanya?nın Hitler?i, hür milletini esarete götürmüş, Atatürk ise, esaret altındaki ulusunu özgürlüğe kavuşturmuştur. İtalya?nın Mussolini?si, sivil olduğu halde başkomutanlık sevdasına düşmüş, buna karşılık Atatürk, askerlik görevinin bittiğine inandığı anda sivil hayata geçmiştir. Gerek Hitler gerek Mussolini, toprak kazanma hırsları ile komşularının haklarına tecavüz etmişler ve birer imparatorluk kurma sevdasına kapılmışlardır. Atatürk ise, bunun tam tersini yapmış, bir imparatorluktan bir millet çıkarmıştır?43

-?Bir daha okuyunuz? dedi.

İşte böyle yurt gezilerinden birinde Orta Anadolu?da tarlasında çift süren bir çiftçi ile karşılaşmıştır.

Burada da açıkça görüldüğü gibi Atatürk, ?kurtuluş planı? gereği İsmet Paşa?ya, ?Ben yerleşinceye kadar sen de bana yardım edeceksin ve iş başladığı vakit yanıma geleceksin!? demiştir. İsmet Paşa?nın diğer paşaların aksine Kurtuluş Savaşı?na daha geç katılmasını eleştirenlere duyurulur! Atatürk, o sırada Genelkurmay?da görevli olan İsmet Paşa?nın bu önemli görevinden yararlanmayı düşünmüştür. İsmet Paşa Anadolu?ya geçinceye kadar Atatürk?ün Osmanlı Genelkurmayındaki gözü kulağı olmuştur.

BOZKURTLU DEVLET ARMASI

'- Bize o resmi kimse indirtemez. Cesaretin varsa sen indir de görelim!'

İngiltere'ye de mi Savaş İlan Ediyorsunuz?

- Haydi, bir de benimle güreş!

9 Cevat Dursunoğlu, a. g. e., s; Prof. Dr. Enver Ziya Karal, Atatürk?ten Düşünceler, Ankara, 1956, s. 172, 14.

EFSANE GERÇEK ÇIKTI

Atatürk'ün neşesi bir anda yerine geldi. Yanındaki boş koltuğa oturtarak, Nuri Bey'e

? Bunlar nedir? dedim.

?Ben bundan iyi yaparım dedim. Bunun üzerine öğretmen beni çalıştırma danışmanı yaptı, eski danışmanı benim danışmanlığım altına verdi.

Böylece uzun ve felaketli dört savaş yılının kanlı boğuşmalarından,

Seyfettin Yağız 11 yıl Atatürk'ün şoförlüğünü yaptı. Çankaya'daki kavgalara, çekişmelere tanık olmasına rağmen sırlarıyla yaşadı. Şimdi 100 yaşında ve artık konuşmaya karar verdi. Atatürk'ün şoförü olduğu belirtilen ve kendisiyle yüzlerce defa röportaj yapılan Seyfettin ile birde ben konuştum. Konuşmamız dede-torun havası içinde geçti. Sanki röportaj yapmadık, eskileri biraz dertleştik.

Mustafa Kemal ATATÜRK

40 S. D., C. 2, s. 121.

- Çiğiltepe alınmıştır komutanım. Yüzlerce ölüsünü bırakan düşman Sincanlı Ovası'na doğru kaçmaktadır, arz ederim.

3 Haziran 1927'de, Baku Kongresi'nde oluşturulan Merkezi Komite, Moskova'da yaptığı toplantıda, Latin alfabesinin nasıl kullanılacağına karar vermiş ve bu karar Paris'teki bir sergi ile bütün dünyaya duyurulmuştur. Böylece Müslüman Arnavutluk'tan sonra, Asya Türkleri de Latin alfabesini kabul etmişlerdir. Bu kararla, Latin harflerinin Müslüman Türkler arasında ayrılık yaratacağını savunanlar da önemli ölçüde tatmin edilmişlerdir.

- Az gelir! dedim.

&amp;#8220;Odaya girdiğimde Büyük Adam yatağında, başı biraz yüksekte, arka üstü yatıyordu. Odayı solgun bir güneş kaplamıştı&amp;#8230; Yüzü fildişi rengindeydi; çehresi zayıfladıkça irileşen o güzel mavi gözleri denize ve Üsküdar sahillerine dalmıştı&amp;#8230;

HAFTA sonunda elektronik posta kutumda Demiryolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan bir mesaj aldım. Mesajda, ?Demiryollarının tarihsel gelişiminin slayt ve fotoğraf hali ekte sunulmuştur. Çalışmalarınızda başarılar dileriz? diye yazılıydı. Ekinde, Osmanlı?dan bugüne dek demiryollarının tarihsel gelişimini renkli hatlarla gösteren bir harita yer alıyordu.

a. Toplanıp ilmi müzakerelerde bulunmak

Tarihi anlamda fazileti Atatürk&amp;#8217;ün Cumhuriyet Fazilettir sözünde bulabiliriz. İnsanların tarihine bağlılığı, millet olabilme bilincine varma gereklerinden biridir ve ortak geçmişlerine inanma ancak tarihi anlamda faziletli olmakla mümkündür. Bugün ayrılıkçı, bölücü güçlerin, organizatörlerin, provokatörlerin, tarihi anlamda faziletten yoksun oldukları kesindir.

Atatürk&amp;#8217;ün, yaptığı bağışlara temel olan yasayı Meclis&amp;#8217;ten rica ederek çıkarttırdığı tarih 12 Haziran 1933&amp;#8217;tür&amp;#8230;Yani, Cumhuriyet henüz 10 yaşındadır. Hastalıktan hiçbir emare elbette yoktur, çünkü hasta değildir. Henüz 52 yaşında, dünyanın en yakışıklı erkeği, dünyanın adından en çok bahsedilen, en karizmatik, en gıpta edilen lideridir. Tümü birer sömürge haline düşüp Hıristiyan ülkelerine boyun eğen tüm İslam Dünyası&amp;#8217;nın ise övünç kaynağıdır, göz bebeğidir.

değil mi?" Vali Muhittin Üstündağ, Hali Ağa' nın ancak iki metre ötesinden

MANEVİ EVLADI ÜLKÜ

29 U. Kocatürk. a. g. e., s. 67

teşekkürler bozkurt.

Trablusgarp'a, gazeteci "Şerif" takma adıyla giden Mustafa Kemal, Derne ve Tobruk'ta verdiği "gerilla savaşlarıyla" İtalyan emperyalizmini bozguna uğratmıştır.

Atatürk, 1919 yılı Ocak ayının ortalarında İsmet Paşa?ya Anadolu?ya geçmekten söz etmesine karşın, kafasındaki planın ayrıntılarını zamanından önce?sırdaşım? dediği İsmet Paşa?ya bile açıklamamıştır.

Tabi Fransız hükümeti laiklik söylemlerini bir tarafa bırakıyor, hemen o sözlük toplatılıyor ve yeni baskısında o cümle çıkarılıyor.

'Hazır olmak' yalnız o günü susup beklemek değildir; hazırlanmak lazımdır. Milletler, buna nasıl hazırlanırlar? Manevi köprüleri sağlam tutarak. Dil, bir köprüdür; inanç bir köprüdür; tarih bir köprüdür. Bugün biz, bu toplumlardan dil bakımından, gelenek, görenek, tarih bakımından ayrılmış, çok uzağa düşmüşüz. Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur. Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim onlara yaklaşmamız gerekli. Bunları kim yapacak? Elbette Biz! Nasıl yapacağız? İşte görüyorsunuz, 'Dil Encümenleri', 'Tarih Encümenleri' kuruluyor. Dilimizi, onun diline yaklaştırmaya, tarihimiz ortak payda haline getirmeğe çalışıyoruz. Böylece, birbirimizi daha kolay anlar hale geleceğiz. Bir sevgi parlayacak aramızda; tıpkı bir vücut gibi, kaderde ve mutlulukta birbirimizi duyacağız ve arayacağız. Ortak bir dil amaçladığımız gibi, ortak bir tarih öğretimimiz olması gerekli. Ortak bir mazimiz var, bu maziyi, bilincimize taşımamız lazım. Bu sebeple okullarda okuttuğumuz tarihi, Orta Asya?dan başlattık! Bizim çocuklarımız, orada yaşayanları bilmelidirler. Orada yaşayanlar da bizi bilmeli. İşte bunu sağlamak için de 'Türkiyat Enstitüsü'nü kurduk kültürlerimizi, bütünleştirmeğe çalışıyoruz. Ama bunlar, açıktan yapılmaz! Adı konarak yapılacak işlerden değildir. Bunlar devletlerin ve milletlerin derin düşünceleridir. Ülküler devlet tarafından çıklanmaz milletçe Yaşanır.''

Tarihsel açıdan: Vatandaş ulusal değerlerinin, evrensel aşamada uygarlığa katkılarının bilincine varan bireydir. Bu bakımdan ulusal değerlerine bağlı, ancak uluslararası gelişmelere kapalı olmamayı öngörür. Atatürk bu konuda: &amp;#8220;Çağdaş bir Cumhuriyet kurmak demek, milletin insanca yaşamasını bilmesi, yaşamın neye bağlı olduğunu bilmesi demektir&amp;#8221;5 diyerek Cumhuriyetin insana verdiği değeri ne güzel dile getirmiştir.

13 Arnold J. Toynbee, a. g. e., s. 97, 99.

CHP Ardahan Milletvekili Ensar Öğüt, Damal?da bir doğa olayı olarak ortaya çıkan Atatürk siluetinin artık resmi kurumlarca da tescillendiğini söyledi.

5 S. D.;C. 2, s. 165.

(Sabiha Gökçen, Atatürkle Bir Ömür Anılari, Kaleme Alan Oktay Verel 2. Basım Altın Kitaplar 1996 Istanbul s.117)

Bütün bu gerçeklere rağmen Necip Fazıl Kısakürek, Atatürk?ün İstanbul?da kaldığı altı ay içinde?Çöküş devresinin sonunda olayları kullanmaktan başka bir şey düşünmemiş ve yapmamıştır? diyebilmiş, hatta daha da ileri giderek, ?Genç kumandanlar İstanbul?da, vatanın halinden üzgün çehreler de olsa, keyiflerine baktıkları sırada o yemek yerken boğulmakta ve soğuk suyla haşlanmaktadır? diye?hayalci? ve?vicdansız? bir değerlendirme yapabilmiştir.

?Var kuvvetimizle Anadolu?da çalışmaya devam etmekte, Mustafa Kemal Paşa ile bir defa daha anlaşmıştık. Kumandanı bulunduğum 20. Kolordu Karargahı?nın Ankara?ya nakli ile burasının bir direniş merkezi yapılmasını kararlaştırdık. Paşa?nın geniş yetkili bir görev ile Anadolu?ya geçmesine her taraftan çalışacaktık. Bu nedenle daha bir müddet İstanbul?da kalacaktı. Anadolu?da ona ihtiyaç duyulduğu zaman bir görev almamış bile olsa özel şekilde Anadolu?ya geçecek, Milli Mücadele?deki şerefli yerini alacaktı.?

Kaynak: Atatürk ve Unutulmaz Anıları, Ahmet Gürel, Bülent Türker, Nisan 2009

Evimiz Yenişehir&amp;#8217;de o zamanki adı Kazım Paşa Caddesi olan bugünkü Ziya Gökalp Caddesi ile Selanik Caddesi&amp;#8217;nin kesiştiği köşede bulunuyordu. Beni yataktan kaldırdılar, giyindim, salona indiğimde Gazi Paşa 10-15 arkadaşı ile gelmişti. O güne kadar, babamın arkadaşı olan, Milli Eğitim Eski Bakanı Necati Bey&amp;#8217;in verdiği &amp;#8220;İlter&amp;#8221; adını taşıyordum.

Conkbayırı'nı almak ve bütün boğaza hakim olmak için İngilizler 20.000 kişilik bir kuvvetle günlerce kazdıkları siperlere yerleşmişler, hücum anını bekliyorlardı. Gecenin karanlığı tamamen kalkmış, tan ağarmak üzere idi. 8. Tümen komutanı ve diğer subaylarını çağırdım. Mutlaka düşmanı yeneceğinize inanıyorum. Ancak siz acele etmeyin, önce ben ileri gideyim, size ben kırbacımla işaret verdiğim zaman hep birlikte atılırsınız. Bu durumdan askerlerini de haberdar etmelerini istedim. Hücum baskın tarzında olacaktı. Sakin adımlarla ve süzülerek düşmana 20-30 m. yaklaştım. Binlerce askerin bulunduğu Conkbayırı'nda çıt çıkmıyordu. Dudaklar sessizce bu sıcak gecede dua ediyordu. Kontrol ettim. Kırbacımı başımın üstünde kaldırıp çevirdim ve birden aşağı indirdim. Saat 04.30'da kıyametler kopmuştu. İngilizler neye uğradıklarını şaşırmıştı. Allah Allah sesleri bütün cephelerde, karanlıkta gökleri yırtıyordu.

Kemal ülküye baştır,

&amp;#8220;Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ün İttihat ve Terakki Partisi&amp;#8217;ne yaklaşımı/bakışı nasıldır?&amp;#8221; Her ne kadar bu konuda değişik yargılar bulunsa da yukarıda da ifade edildiği gibi bu soruyu bütün yönleriyle ve hakkıyla cevaplandırmak müstakil bir çalışma gerektirir. Burada özelde, &amp;#8220;Ermeni sorunu&amp;#8221; ve &amp;#8220;Ermeni sorunu konusu içerisinde suçlanan İttihatçılar&amp;#8221; mevzu edildiği için Ermeniler tarafından şehit edilen İttihatçılara ve onların arkalarında bıraktıkları ailelerine yönelik Mustafa Kemal&amp;#8217;in tavrı konu edilmiştir. Bu araştırma yapılırken Mustafa Kemal&amp;#8217;in Ermeni sorunu konusunda yapmış olduğu konuşmaların tamamı incelenmiştir.

13 a. g. e.; s. 96-97.

Yedinci örneği tanınmış tarihçi Geoffrey Lewis?in?Modern Türkiye? adlı eserinden aldım. Yazar şu özetlemeyi yapıyor: ?... Mustafa Kemal, bütün varlığı ile kendisini askerliğe bağladı. 1911 ve 1912 savaşlarında seçkin görevler yaptı. 1914 sonunda, sadece kağıt üzerinde bir kuvvet olan 19. Tümen Komutanlığına atandı. Bu tümeni görev yapabilir, savaşkan bir birliğe dönüştürmek için bütün enerjisini kullandı... İngiliz çıkarmalarını önleyen ve Yarımada?yı boşaltmalarını sağlayan , her şeyden daha çok onun liderliği oldu. İstanbul?u kurtaran bu harekat, onu bir milli kahraman yaptı... Artık Paşa olan Mustafa Kemal, daha sonra Kafkaslar?a gönderildi... Ağustos 1916?da, Bitlis ve Muş?u Ruslardan geri aldı. Ağustos 1918?de, Suriye?ye gönderildi... yenilgiye uğramış olan Türk askeri için, O, sadece bir kahraman değil; İngilizleri Çanakkale?den fırlatıp atan ve Suriye?de avlarından mahrum bırakan adam olarak, tek kahramandı...?9.

Zira Gazi?ye göre, Misak-ı Milli yanlış anlaşılmıştır.

"Eğer Mustafa Kemal Paşa Sivas'a gelir ve burada kongre yapmaya kalkışırlarsa, beş on gün içinde buraları, işgal etme kararının verildiğini kesin olarak biliyorum. İnanmazsanız, gerçekleştiğinde görürsünüz. O zaman vatanınızın felaketini hazırlayanlar arasına siz de girmiş olursunuz sözlerini söyledi. Dahiliye Nezareti'nden aldığım şifreli telgraf da başka şekilde yazılmış olmakla birlikte aynı kanaati verecek nitelikte idi. Yeni gelen Fransız subaylarından biri de dün kolordu komutanı ile uzun uzadıya görüşerek, kongre hakkında komutan beyefendi'nin düşüncesini anlamaya çalıştığı gibi, bu sabah da Mösyö Brunot bendenize gelerek saat 15.00'te öteki Fransız subaylarıyla birlikte kongre hakkında görüşüleceğini, ancak kendisinin aradaki samimiyet dolayısiyle daha önce ayrıca görüşmek istediğini bildirdi. Bir süre konuşulduktan sonra sonuç olarak şunu da ekledi : "Ben dünden beri bu mesele üzerinde çok düşündüm. Sonunda şuna karar verdim ki, eğer Mustafa Kemal Paşa ile Kongre Hey'eti, Sivas Kongresi'nde İtilaf Devletleri aleyhine kışkırtmalarda bulunmazlar ve onlar hakkında saldırgan bir dil kullanmazlarsa, kongrenin toplanmasında hiçbir sakınca yoktur. Bizzat ben General Franchetd'Esperey 'ye yazar, Mustafa Kemal Paşa hakkındaki tutuklama emrini geri aldırır ve kongrenin toplanmasına engel olunmaması için Dahiliye Nezareti'nden size emir verdiririm. Ancak, şu şartla ki, siz de benden hiçbir şeyi saklamayacaksınız ve samimi dostluğumuzdan dolayı birbirimize karşı daima açık bir dil kullanacağız. Yalnız, kongrenin toplanma tarihini öğrenmek gerekir" dedi. Bendeniz de kendisine bu konuda bir şey bilmediğimi, öğrendiğimde kendisine bildireceğimi ve aradaki dostluğa dayanarak hiçbir şeyi saklamayacağımı söyledim.

&amp;#8220;Gerçek olan şudur: Atatürk herkesin iyiliğini isteyen, buna çalışan, politika icaplarıyla özel münasebetlerini titizlikle ayırmayı bilen, arkadaşlıklarına ve dostluklarına içten bağlı, çok mert ve vefakar bir insandı. Diğer yandan İnönü o sıralarda safra kesesi iltihabı gibi tehlikeli bir hastalık geçiriyor ve Atatürk bununla yakından ilgileniyordu. Emriyle hergün sıhhi durumu hakkında malumat alıyor, kendisine arzediyorduk. Hatta hastalığına rastlayan bir gelişinde, Prof. Fissenger&amp;#8217;i de Ankara&amp;#8217;ya göndermiş, tedavisiyle alakadar etmişti.&amp;#8221;

?Peki, size çok iyi bir müessese göstereceğim. Arzu ederseniz sizinle oraya gidip görüşelim? demiş ve Zübeyde Hanım?a yardımcı olmuştur.

Benzer ithamların yer aldığı kitabın bir başka sayfasında ise şu ifade mevcuttur:

le birlikte nasıl kaçtığını, Halil Ağa' yı, bir yanında öküz, bir yanında

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

O Rus içkisinden hoşlanmam. Ben Türküm rakı içerim.

BİR ZİNCİRİN HALKALARI

- Sizin güçsüz sandığınız er, boş bulunduğu için yere yıkılmış. Türk askeri amir karşısında dünyanın en uysal askeri olur. Kendisine söyledim: ?Hele gelsin bak, bir daha beni yere yıkabilir mi?, diyor.

Bu iki lider de, durumu günün koşullarına göre yorumlayan ve "sağcı solcu yoktur, milli gayri milli vardır" diyen Erbakan da, bütünlüğü muhafaza etme gayesindedirler. Ülkenin bağımsızlığından koparılmış yenilik hareketleri bu ideali zedeliyor. Hatta tehlikeli bir hal alıyor. Bu üç liderin de tavırları millidir ve onlar "millet" kavramının içerdiği bütün hakikatleri bilmektedirler. Batıyı batılılaşarak aşmak, yani muasırlaşmak ise Abdülhamid Han'da tarifini bulmaktadır. Avrupa medeniyetinin en iyi tarafını alıp şark kültürüyle meczetmek suretiyle meydana gelecek ve olgunlaşacak yepyeni bir medeniyeti bizde ancak gelecek nesiller görebilecektir." Bu cümle Atatürk'ün de idealidir.

Batı Türklüğü?Al Bayrak?, Doğu Türklüğü?Gök Bayrak? ile temsil edilmiştir.

?Atatürk?le kendime, cephanesiyle birlikte birer mavzer filintasıyla iki el bombası hazırlamıştım. Tasavvur ettiğim yollar güzergahının haritalarını tamamlamıştık. Ansızın bir gün Atatürk?ün bizzat tespit ettiği Gebze civarından Tavşancıl?a inen yolu takip ederek Yahya ve arkadaşlarıyla buluştuktan ve onları da beraberimize aldıktan sonra Yarımca civarından Değirmendere?ye geçecektik. Değirmendere bölgesinde Dünya Savaşı içerisinde eşkıyalıkları ile Türk köylerini zarara sokan bahçıvanlıktan yetişmiş ve eşkıyalıktan vazgeçirdiğim üç beş kişilik çeteyi de müfrezemize ekleyecek ve İznik-Yenişehir bölgesinden geçerek 20. Kolordu Kıtaatı?ndan birine ulaşmak kararımız planlanmıştı.?

Cumhuriyet , 1 Kasım 1978.

19 Türk Ocakları ve Atatürk, Ankara, 1993, s. 6-7.

"Büyük dinimiz, çalışmayanın insanlıkla alakası olmadığını bildiriyor. Bazı kimseler zamanın yeniliklerine uymayı kafir olmak sanıyorlar. Asıl küfür onların bir zannıdır. Bu yanlış yorumu yapanların amacı, İslamların kafirlere esir olmasını istemek değil de nedir? Her sarıklıyı hoca sanmayın, hoca olmak sarıkla değil beyinledir..."

Bazı konuları açmayacağım dememdeki sebep; hem çalışmalarım var, hem de dezenformasyona uğramaması için. Çalışmalarım alınıp, söylemediğim şeyler yazılıyor bunun için. Zamanı gelirde nasip olursa açacağım. Saygılarımla.

Taha TOROS

&amp;#8216;Bunları ikiye ayıracağız. Bir kısmı hayatta bulunduğumuz sürece üzerimizde kalması lazım gelenlerdir; para, hisse senedi, Çankaya&amp;#8217;daki Köşkle eşyaları gibi&amp;#8230;Yapacağımız vesikaya işte bunları koyacağız; diğerlerini yani Çankaya&amp;#8217;dan başka yerlerdeki evleri ve emlaki, Ankara&amp;#8217;ya avdet eder etmez, mahalli belediyelerine veya diğer kurumlara verir, muamelesini de yaptırırız&amp;#8217; buyurdu ve vasiyetname hakkında düşündüğü esasları not ettirdi. &amp;#8221;

Zübeyde Hanım, İslam dininin ilkelerine sıkı sıkıya bağlıdır. Ömrü boyunca dininin tüm gereklerini yerine getirmekle kalmamış, son günlerinde, öldükten sonra ruhuna hatim okutulmasını vasiyet etmiştir.

Amerikalı Profesör Dankwart A. Rustow, Atatürk ve ülkemiz ile ilgili yazılan dolayısıyla, sınırım, en fazla tanıdığımız bilim adamlarından biridir. Bazı görüşlerini paylaşmamakla beraber, Prof. Rustow?un takdire değer incelemeleri olduğunu söyleyebilirim. ?Bir Devlet Kurucu Olarak Atatürk? adlı incelemesinde, Profesör şu görüşlerini belirtiyor: ?... Osmanlı İmparatorluğunun Türkiye Cumhuriyetine dönüşümünde Kemal?in oynadığı rol, Weber?ce bir terimle, çok kez karizmatik olarak anılan türdendir... Bir karizmatik lider, izleyicilerinin gözünde normal insan ölçülerini aşan ve onların yararına mucizeler yaratma yeteneğinde olan bir kişidir... Karizma, her şeyden önce, lider ve izleyicilerini birbirine bağlayan bir ilişki, bir beklenti halkasıdır... Karizma liderliği, bir kriz liderliği şeklidir... Kemal?in öyküsünün büyük kısmı, karizmatik varsayımlara iyi uyar: kişisel insiyatif, ucu ucuna kaçışlar ve kurtuluşlar, artan başarılar, yaygın popüler destek. Bütün bunlar, kuruluşları meydana getirme ve bütün halkın davranışlarını tekrar canlandırma şansı kazandıran unsurlardır... Yaradılış ve eğitim bakımından, Kemal, soyut bir düşünür değil; bir hareket adamı idi. Fakat, hareketleri üzerinde düşünürdü ve olağanüstü bir esnekliğe sahipti... Kemal?in düşüncesinde, özellikle dış ilişkilerde, kuvvetin bir ana tema oluşturması şaşırtıcı değildir. Kendisi bir askerdi; sonraları, savaşta bir siyasal lider oldu. Oluşum ve en etkin yılları boyunca-gerçekte Cumhuriyeti kuruncaya kadar-dış tehlikeler, Kemal?in 30?la 42. yılları arasında olduğu sırada, Türk Devleti için çok yakın ve büyüktü... Askeri sınırlara dayanarak yeni bir devlet kurmak, Kemal?e, bir politikacı olarak son siyasi rolünde bile, askeri niteliklerini bütün boyutları ile kullanmak olanağını veren bir görevdi. Aynı yapıcı güç, genel planı uygulamasında da açıkça bellidir. Buluculuğu, alternatifleri dikkatli bir şekilde kullanışı, kesin zamanlama duygusu ve baskına olan güveni... kendisinin birçok siyasal uygulamalarında da görülebilir... Kemal?in büyüklüğü ülkesinin savunucusu, Cumhuriyetin kurucusu ve köklü reformcu olarak üçlü başarısında yatar...?17.

47 MATEL, Raşit; Atatürk ve Donanma. 1966, s. 87

Sizin 26/4/1915 tarihli kıymetli dostane mektubunuzla birlikte sayın Hildegard Christianus'un lütufkar mektubunu büyük memnuniyetle aldım. Dostane satırlarınızı ortak isteğimiz olan "Allah İngiltere'yi cezalandırsın" temennisiyle karşıladım. İngilizler sıkı şekilde yenildiler. Sizin mektubunuzu aldığım dünkü gün de taburlarımın sevindirici zafer günü olmuştur. Bütün düşmanlarımızı yere serdiğimiz gün nazik davetinize icabet edeceğim. Kalpten gelen selamlarla.

"Din dediği şey, bilinmeyen inanç dizgelerine ve gizle karışık emellere kör bağlılıktan başka birşey değildir. Tarih bize öğretir ki, bütün dinler, milletlerin cehaletlerinin yardımıyla, utanmaksızın Tanrı tarafından gönderildiğini söyleyen adamlar tarafından tesis olunmuştur. Tüm dönemlerde toplumun kutsallaştırdığı boş düşüncelerden tehlikesizce sıyrılmak imkansızdır."

&amp;#8220;Sevgili Atatürk! Muhterem Celal Bayar bana sizin selamınızı getirdi. Çok sevindim. Sizin bir an evvel sağlığınıza kavuşmanız yegane ve en samimi dileğimdir. İki mübarek ellerinizden, sevgili ve can verici yüzünüzden, doymadan binlerce öperim, Sevgili Atatürk, Büyük Atatürk, Velinimetim Atatürk!&amp;#8221; (A. V. İ., C. 11. XI.1986). .

Bugün gördüğün rüyayı yaz ve bana ver, diyor.

?Genel durum hakkındaki acizane düşüncelerimi aşağıda arz ediyorum:

Yanındaki komutanlar tereddütle birbirlerinin yüzüne baktılar. Fakat, tabii bir şey söyleyemediler. Atatürk patikanın kıvrımını döndü. Koruganın hakim bir noktasında nöbet bekleyen Mehmetçiğe doğru yürüdü. Uzaktan gelen bir sivilin kendisine doğru yürüdüğünü gören Mehmetçik hemen silahına davrandı. Daha fazla yaklaşmasına izin vermeden gür sesi ile:

III. SONUÇ

Atatürk'ün İstiklal-i tamme dediği "tam bağımsızlık", Abdülhamit Han'da şöyle dile gelir:

Atatürk, Anadolu?ya tayin emrinin çıkmasından sonra da Gebze-Kocaeli yoluyla ilgilenmeye devam etmiştir. Mayıs ayının başlarında Teşkilat-ı Mahsusacılara, Gebze-Kocaeli yolunun tam olarak güvene alınıp alınamadığını sormuştur. Atatürk?ün sorusuna Yenibahçeli şöyle yanıt vermiştir: ?Emirleri olmadan kuş uçmaz, emirleri olunca da yol açıktır.?

ATATÜRK'TEN BULGARİSTAN'A GÖZ DAĞI

Bu rüyayı anlatan Hafız Halil Efendi''nin elleri, çenesi ve dili titriyordu. Gözleri dolu doluydu; hitabesi kalabalığı etkilemişti. Birden gür ve imanlı bir sesle:

Zavallı Mezarcı, Atatürk&amp;#8217;ün zaman zaman ziyaret ettiği yerler belediyelerinin kendisine &amp;#8220;yörenin bir şükran ifadesi olarak&amp;#8221; hediye ettikleri köşkleri kendi parasıyla satın aldığını sanıyor, bu paranın kaynağını soruyordu. Oysa Atatürk nezaketen kabul ettiği bu köşklerin tümünü ilk fırsatta belediyelere iade etmiş, buraları o belediyeler tarafından ya &amp;#8220;Atatürk Evi&amp;#8221; olarak muhafaza edilmiş veya müzeye dönüştürülmüştü.

getirmek? olarak açıklamıştı.

"Acık çiftimiz- çubuğumuz varken adımız ağa' ya çıkmış."

"Sabiha Gökçen'den böyle bir şey beklemiyorlar. Korumalar atlıyor polisler tutuklayıp karakola götürüyor. Atatürk yanındaki Fransız büyükelçisine dönüp "görüyorsunuz bu millet beni affetmez" diyor. Müthiş bir sahne bu. Dramatize etmeye müsait sahne değil. Silah çekçeksiniz. Ankara Palas vesaire. Yapamadık, anlatamadık. Ama sahne olarak benim içimde çok yer etti. Çünkü Atatürk'ün iletişim dehası aslında. Hem onun yarattığı etkiyi büyükelçi üzerinde tahmin edersiniz."

Atatürk?ün, I. Dünya Savaşı?nın sonlarındaki bu Suriye geriye çekilme hareketi ve Halep direnişi, Anadolu direnişinin, Kurtuluş Savaşı?nın ilk işaretidir.

- Düşman memleketi bastı, hükümet beni terhis etti. Silahımızı elimizden aldı. Toprağıma giren düşmanı ne ile öldüreceğim? Kemal Atatürk, er'in omzuna elini koydu:

1912'de İngiltere ve Fransa'nın desteğini alan İtalyanlar, Trablusgarp'a saldırmışlardır. Saldırı gerekçesi olarak da "Osmanlı'nın Libya'yı iyi yönetemedeği, Libya'da özgürlük olmadığı gibi" iddialar ileri sürülmüştür. Bilindiği gibi o günlerde Trablusgarp daha Osmanlı toprağıdır. Osmanlı'nın donanması olmadığı için ve Trablusgarp'la kara bğalantısınını sağlayan Mısır İngilizlerin elinde olduğu için, Trablusgarp'a ordu ve donanma gönderilememiştir. Bunun üzerine zamanın genelkurmay başkanı Mahmut Şevket Paşa, Trablusgarp'a, İttihatçı asker sivil bazı gönüllü kimseleri göndermeye karar vermiştir.

" Harfler meselesine gelince; kezalik TBMM'nin şimdiye kadar ittihaz ettiği büyük kararlarda kendine meslek ittihat ettiği büyük bir şiarı vardır ki, herhangi bir mesele, muazzel bir mesele bilhassa ilmi ve fenni bir mesele halledileceği zaman, bütün kuvvet ve kudretin kendi elinde olduğunu bilmekle beraber TBMM, daima ilim ve fen mebahisinde bilhassa mütehassısların, alimlerin ve mütefenninlerin birarada toplanarak bir noktada ittihat ettikleri gün, onu birgün dahi tehir etmeksizin heyet-i celilenize takdim edeceğiz..."

Atatürk, bütün gücüyle Türk mevzileriyle İngiliz mevzileri arasındaki boşluğu doldurmaya çalışmıştır. Bu doğrultuda 31 Ekim?de Reyhaniye?nin, 3 Kasım?da da Antakya?nın işgal edilmesi emrini vermiştir. Aynı gün bölgedeki askeri ve sivil yöneticilere Suriye?nin boşaltılmasını öngören bir önerge göndermiş ve Halep nüfusunun dörtte üçünün Arapça konuşan Türklerden oluştuğunu belirtmiştir.

Mustafa Kemal Paşa?nın Milli Mücadele?nin Lideri Olması - Hamza Eroğlu

Atatürk?ü, bütün hareketlerinde ve inkılaplarında olduğu gibi dilde de reform yapmaya iten amil, milliyetçiliktir. Atatürk?ün hakim vasfı daima Türk milliyetçiliği olmuştur. Onu çok yakından tanıyan ve en iyi takip edenlerden biri olan Yakup Kadri Karaosmanoğlu bu fikri şöyle ifade eder:

Atatürk, ilk raporunu, 20 Eylül 1917?de Halep?ten, Dahiliye Nazırı Talat Paşa ve Başkomutan Vekili Enver Paşa?ya göndermiştir. Atatürk, 2010 kelimelik, 7 büyük kitap sayfası tutan bu uzun raporunda?cesaretle? ve?açık yüreklilikle? şu çarpıcı değerlendirmeleri yapmıştır:

"E peki, İstanbul şuracıkta geleydin valiye anlataydın derdini... Onun

(Şapolyo, Enver Behnan, Kemal Atatürk ve Milli Mücadele Tarihi, İst.,1958, s.21 - Aktaran: Güler, Ali; Atatürk Soyu, Ailesi ve Öğrenim Hayatı, Ank.1999, s.28)

-?Ne olur Paşam bizleri de kurtar. Bu zalim Fransızların esirliğinde bizi bırakma. Sana yalvarıyorum, bütün Hataylılar yalvarıyor; bizi de hürriyete, anavatana kavuştur? dedikten sonra hıçkıra hıçkıra ağladı. Doğrusu Gazi, önümüzde olduğu için onun gözlerini göremedim, fakat Latife Hanım da bizim gibi aynı halde olduğunu gördüm. Gazi tatlı bir sesle:

Belli çevrelerin ifadeleriyle milyarlarca lira değerinde olan varlığından öz kız kardeşi Makbule&amp;#8217;ye ayda sadece 1000 lira bırakmış ama kardeşinin geri kalan yaşamının garantisi olabilecek hiçbir şey bırakmamış. Makbule&amp;#8217;nin oturduğu evi bile milletin evi yapmış. Ve Makbule 1956 yılında Gülhane Hastanesi&amp;#8217;nde ölürken, İstanbul ve Ankara belediyelerinden yardım edilmiş. O bin lira zamanla artık pula döndüğü için. Oysa Sabiha Gökçen 1953 yılında İş Bankası&amp;#8217;na başvurarak 1938 yılındaki 600 TL&amp;#8217;nın 1953 yılındaki karşılığını talep etmiş ve kabul edilmiş ama &amp;#8220;Makbuş&amp;#8221; bunu yapmamış.

İngiliz istihbaratı, Atatürk?ün Şeyh Ahmet Sünusi?yi Mardin?e gönderdiğini ve Sünusi?nin görevinin bölgedeki Kürtleri Milli harekete katılmaya çağırmak olduğunu Londra?ya bildirmiştir.

272http://64.233.183.104/search?q=cache:jkJHswDix38J:www.yenicaggazetesi.com.tr/a_haberdetay. php%

Etrafta hıçkırıklar ve gözyaşları yoktu; Atatürk?ün de gözleri ıslanmış değildi. Suriyelilerin 1. Dünya savaşında Türk düşmanlarıyla birleştiklerini, Türk ordusunu arkadan vurmaya çabaladıklarını, belki ihanet ettikleri için ihanete uğradıklarını düşünüyordu.

1924 Anayasası 105 maddeden oluşur. Ancak yapılan inkılaplara uyularak bunda da 1928, 1931, 1934 ve 1937 yıllarında beş kez değişiklik yapılmıştır. Önemli olanlar 10.4.1928 günlü ve 1222 sayılı Kanun ile &amp;#8220;Türkiye Devletinin dini, din-i İslamdır; resmi dili Türkçe&amp;#8217;dir, makam Ankara şehridir&amp;#8221; şeklinde olan 2. maddesi &amp;#8220;Türkiye Devleti&amp;#8217;nin resmi dili Türkçedir; başşehri Ankara şehridir&amp;#8221; olarak değiştirilmiştir. 5.2.1937 günlü ve 3115 sayılı kanunla da aynı maddenin başına; &amp;#8220;Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Halkçı, devletçi, Laik ve İnkılapçıdır&amp;#8221; 22 ilkeleri konmuştur. Keza laikliğe aykırı hükümler ortadan kaldırılmıştır.

Türklerin 12 destanı bulunduğunu kaydeden Saadettin Gömeç, bunları şöyle sıraladı: &amp;#8220;Oğuz Kaan Destanı, Türklerin Türeyişi ve Ergenekon Destanı, Teşkilatsız Türk Boylarının Türeyiş Destanı, Sır Taduş Boyunun Yok Olması Destanı, Uygurların Türeyiş ve Göç Destanı, Kimek Destanı, Başkurt Destanları, Alp Er Tonga Destanı, Hun Liu Destanı, Attila Destanı, Çor Destanı ve Dede Korkut Hikayeleri.&amp;#8221;

Yararlandığım diğer önemli bir eser, ?Yeni Türkler-Cumhuriyetin Akıncıları, 1920-1950? başlığını taşıyor. 1930?lu yıllarda İstanbul?da Robert Kolej ve Kızlar İçin Amerikan Koleji?nde uzunca bir süre öğretmenlik yapmış olan eserin yazan bir bayan Profesör, Eleanor Bisbee. Yazara göre, ?... Son 30 yıl içindeki (1920-1950) en ilginç ve önemli gelişmelerden biri, Türk halkının yaşamında meydana gelen köklü değişimdir. 1911?den 1922?ye kadar 11 yıllık bir savaş ve kargaşa dönemini izleyen ve Cumhurbaşkanı Atatürk?ün yönlendirici dehası altında sağlanan bu değişim, Türkiye?yi sadece bir imparatorluktan, cumhuriyet hükümeti ile idare edilen milli bir devlete dönüştürmekle kalmamış; fakat, halkın hayatında büyük değişiklikler de sağlamıştır... Genç Türk hareketinin sağladığı tecrübeden yararlanan liderlerden biri, gösterdiği insiyatifle, sadece Türkleri değil; fakat, dünyayı da şaşırttı. Bu lider, Mustafa Kemal Paşa idi. Prestiji ne aileden gelen bir üne, ne de başkalarının desteğine dayanan bu subayı, dünya, şimdi Atatürk olarak pek iyi tanımakta... Mustafa Kemal, biraz uzakça olmak üzere, Genç Türkler arasında bulunmuştu... Mustafa Kemal?in bakışları, Osmanlı ufuklarının ve askeri gücün çok daha ötelerine taşıyordu. Onun özlemi, yeni bir dünya ve bunun içinde dil ve kültür bakımından uyumlu bir ulusun yeni Türkleri idi. Artık, Osmanlı boyunduruğunu atmak ve modern bir tarzda kendi kendilerini yönetmek için, sıra Türklere gelmişti... Parlak bir asker, Türk Askeri Teşkilatında kendisinin amiri durumundaki kiralık Alman subaylarından daha parlak olduğu söylenen bir subay olarak, Libya?da çarpışmış, Çanakkale?de İngilizleri durdurmuş ve orduyu kurtaran, fakat Türkler için emperyalizmin sonu demek olan Suriye?deki çekilme ustaca yönetmişti. Kendi gücüne dayanan önder ölen bir imparatorluğun ruhunu satmak veya ipotek etmek için pazarlığa girişen hasta Osmanlı Hükümetinin bulunduğu Bab-ı ali tarafından istenmiyordu. Fakat; Anadolu?da milleti yabancı hakimiyetinden kurtarabilmek için, Türklerin azalan gücünden yeteri kadarını kurtarmaya yardım edebilirdi... Türkiye?ye yönelik Yunan istilasını yenerek ve Türkiye?yi paylaşma yolundaki İngiliz, Fransız ve İtalyan planlarını bozarak, Türk Kurtuluş Savaşını (1919-1922) kazandı. O sırada Atatürk, dünyanın gözünde bir diktatör, I. Dünya Savaşından sonra tarih yapan üç diktatörden biri idi. Diğer ikisini , İtalya?da Mussolini ve Almanya?da Hitler oluşturuyordu. 30 yıllık bir gözlem, Türk liderini, böyle onur kırıcı bir kıyaslamadan temize çıkarır... Gerçi, benzerlikler vardı. Bu üçlünün her biri, çıkışını, ulusal bir umutsuzluk sırasında gizli bir grup içinde ortaya koyduğu kesin bir kişilik gücü ile yaptı; her biri, iktidarı, felce uğramış bir hükümetin elinden aldı; her biri, büyük devletlere meydan okudu ve yine her biri, ulusal gururu yüceltti. ondan sonra, Alman ve İtalyan diktatörleri, kendi uluslarını, Atatürk?ün Türkleri ilerlettiği yoldan çok farklı bir yolda yürüttüler. Her üçü de şiddet kullanmakla beraber; bunun biçimi ve çapı, Türkiye?de, İtalya ve Almanya?dakinden çok değişik idi... İtalyan ve Alman diktatörlerinin bol masraflı askeri gösteriler ve haşmetli yeni saraylar yaptırmalarının tam tersine, Atatürk, hatta bazen, Cumhurbaşkanı olarak askeri tören kıtalarını denetlediği zaman bile, hep sivil elbise giyindi; görkemli sarayları müzelere ve toplantı salonlarına dönüştürdü; ulusunu, yararsız gösterilerden arındırdı. Her üçü için de, devlet kavramının temeli, ulusal gurur veya milliyetçi motif idi. Fakat, dünyada kendi milletlerine düşen uygun rol hakkındaki direktifleri bakımından, Atatürk, diğer ikisinin tam karşıtı kutupta idi. Dünya, Mussolini?nin İtalyanlara fetihler yolu ile Roma İmparatorluğunu diriltme vaadini, işe Habeşistan istilası ile başladığını ve ırkları ile mağrur Almanlara, Führer in direktifini biliyordu. Atatürk?ün kendi sözleri ile, Türkiye?nin ve yeni Türkiye halkının kendi varlık ve refahını düşünmekten başka bir şeyle ilgisi yoktu... Atatürk, 1938?de öldü. Fakat, medeni devlet adamlığı ile kayıtlarında hala yaşıyor. Diğer ikisi ile ilgili ölümsüz kayıt ise, gayrı medeni damgası ile tarihe geçmiştir. Ernest Jackh siyasi bir görevle Türkiye?de bulunduğu sırada, Atatürk?e bu çelişkiyi göstererek şöyle diyordu: Sizin diktatörlüğünüz, esaret altındaki bir halkı kurtarıyor. Halbuki; Hitler?in zulmü, özgür bir halkı esarete sokuyor. Türkler, genel olarak, Atatürk?e kişisel böbürlenme veya devlete sahte bir gurur sağlama için, kendilerini zorlayan bir diktatör olarak bakmazlar. Onu, daha çok, en açık bir ifade ve en güçlü bir liderlik kazandırdığı kendi iradelerinin bir temsilcisi olarak görürler. Kişisel otoritesini gereğinden fazla kullanmış olması, genelde, aşağılanmış bir imparatorluğu saygın bir cumhuriyete ve ezilmiş tebaaları gururlu vatandaşlar haline dönüştürmüş olmasının önemini azaltmaz... Bununla beraber; çizdiği yol, alışılmamış bir yoldu ve düşman yakınında bilinmeyen bir arazide ilerleyen askerler gibi, Türkler, görünüşe göre, doğru bir plan yapabilen ve adım başında tartışmak için durmayan, bütün kuvvetleri düzenle sevk edebilen bir şef veya komutan istiyorlardı. Atatürk, Türkler için o tip bir liderdi. onu Ebedi Şef seçtiler...?14.

ÖZAL, İSTEKLERİMİZ DOĞRULTUSUNDA KAPILARI SONUNA KADAR AÇTI

Atatürk, Sümerbank Dokuma Fabrikasının açılış töreninde hazır bulunduktan sonra askeri manevra sahasına hareket etmişti. Yolda bir sel yatağına saplanmış olan top arabasının tekerleklerini bataklıktan çıkarmaya uğraşanlar arasında bir generalin bulunduğunu görünce, kendisine sonsuz takdirlerini bildirdiler ve iltifatlarda bulundular. Daha sonra, ?Maviler? tarafına ait bir tank birliğinin yaptığı hücum sırasında?Pembeler?den bir askerin ansızın siperinden fırlayarak tanklardan birinin üstüne sıçradığını ve şoförüyle mücadeleye başladığına tanık oldular. O zaman yakında bulunanlara, evvelce gördüğü generalin fedakarlığı ile bu askerin gösterdiği cesaretin birbirine denk olduğunu beyan ederek, şöyle dediler:

59 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş., a. g. e., s. 255

6.10.33 (1917)

age, s.47,48.

Tansel, Fevziye Abdullah, "Arap Harflerinin Islahı ve Değiştirilmesi Hakkında İlk

&amp;#8220;Zaten hasta. Tehlikeli olabilir. Şimdi gelmesin, istirahat etsin&amp;#8230;&amp;#8221; yanıtını göndermiştir.

Kurtuluş Savaşı?nın en karanlık günlerindeydi; anayurdun en verimli yerleri düşman çizmeleri altında inliyordu. Milletin bütün kuvvet kaynakları kurumuş; dışarıdan ve içeriden ihanetler birbirini kovalamıştı. Herkes:

Dörtyol'un dinini bilen ve yaşayan, devletini ve milletini seven ve yaşatmak isteyen güzel insanları her sene belli günlerde ilçelerinin yaş yaşamış gün görmüş ak sakallı büyüklerini ziyaret ediyor, ellerini öpüyor, gönüllerini alıyor, görgü ve dualarından nasipleniyorlar.

Telgrafınızı aldım. Miralay von Dumez ile olan muhavere ve Falkenhayn Paşa ile cereyan eden muhabereyi okudum. Bu muhavere ve muhaberenin Sina Cephesi?nde 7?nci Ordu Karargahı?na yer bulunamayacağım düşündüğünüz ilk zamanlara müsadif olduğunu zan ve tahmin ediyorum. Sina Cephesi?nin 7?nci ve 8?nci Ordulara ne suretle taksim olunacağım ve bu kuvvetlen nasıl kullanacağını Müşir Paşa?dan sormuştum. Bunun cevabını henüz alamadım. Cevap gelinceye kadar vaziyeti hazırayı tebdil etmek istemiyorum. £atı alinizden de bir müddet daha vaziyetin muhafaza buyurulmasını rica ederim.

"Evet dindarım" dedim ve bu cevabımı nasıl karşılayacağını anlamak için ürkek ürkek yüzüne baktım. Cevabım hoşuna gitmişti.

Ulusal kültürün ikinci önemli ayağı, fikir hayatıdır. Fikir hayatı, buradaki kapsamı itibarıyla, bilimi, teknolojiyi, eğitimi, dili, dini, tarihi ve sanatı içine almaktadır. Bunlar, ulusal sırrımızı, hedefimizi ve stratejimizi gerçekleştirme yolunda, hareket gücümüzü, yeteneğimizi, kapasitemizi ortaya çıkaracaklardır. Türk ulusuna, gideceğimiz yolu gösterenler için elzem olan şartlan, fikir hayatımız yaratacaktır. Bu nasıl olacaktır, sorusuna, Atatürk?ün yanıtı şudur:

İlk Hamleyi Yapan Kazanır

Müsaade Edin Vatanıma Hizmet Edeyim

Hayatının önemli bir bölümünü savaş meydanlarında geçiren Atatürk, hiçbir zaman yenilgiyi tanımamış ender komutanlardan biridir. Türk Milleti bu açıdan, insanlık tarihinde nadir olarak ortaya çıkan eşsiz kahramanlardan birine sahip olma ayrıcalığına sahiptir.

Aziz Madam , 2 Ağustos 1915

6- Her sene faizden arta kalan miktar yarı yarıya, Türk Tarih ve Dil Kurumlarına tahsis edilecektir&amp;#8217;&amp;#8217; (Vasiyetname 6 Ekim 1938 günü Dolmabahçe Sarayı&amp;#8217;na çağrılan İstanbul Altıncı Noteri&amp;#8217;ne Atatürk tarafından teslim edilmiştir. Vasiyetnamenin Ankara Üçüncü Sulh Hukuk Hakimliğince açılışı: (28 Kasım 1938).(A. V., s..9-11, 20-21, 52; A. H. II, s.752-760).

-Ne havası?

Dolmabahçe önünde demir atmış olan Savarona nın güvertesinde, hasır koltuğunda güneşin batışını seyrediyordu. Ufuk, minarelerin arkasında kıpkızıl bir renk almıştı. İstanbul, camileriyle ateşten bir fona yaslanmış gibiydi. Füreya, Atatürk e son okuduğu kitabı getirmiş, yanıbaşında oturtuyordu. Söyler misiniz, bana bir Münir çalsınlar, dedi Atatürk. Yaveri koşup gramofona bir taş plak koydu. Az sonra, minarelerin birinde yanık sesli bir müezzinin ezanı duyuldu. Atatürk başıyla işaret verdi. Plağı susturdular. Hepsi huşu içinde ezanı dinlediler. Füreya, başını öteye, camilerden yana çevirmiş olan Ata nın göz pınarlarında yaşların biriktiğini gördü. Bir damla süzülmüş, yanağından aşağı akıyordu. Atatürk, uzun müddet yanındakilere doğru dönmedi. Nihayet başını çevirdiğinde, hem ezan bitmişti, hem o kendini toparlamıştı. Ne yazık ki ezanı tekrar ettirmemize imkan yok, Füreyanım, dedi yumuşak bir sesle. Sabah ezanını bekler, hep birlikte dinleriz Paşam, dedi Füreya.

Musul?daki en büyük kozumuz olan Kürtlerin, Türkiye?ye katılmak istedikleri, ama içerideki Kürtlere yönelik bastırma harekatı ve 1924 Anayasası?nda Kürtçenin yasaklanmasıyla zayıflayacak, dolayısıyla isyan sonuçta İngilizlerin ekmeğine yağ sürecektir.

Atatürk bu plağı üç defa tekrarlatmıştı. Orada bulunanlar buna Ata'nın da hayran olduğunu sanıyorlardı. Halbuki Atatürk plağı aldı yere vurup kırmış ve:

Atatürk?ün Başbakan İsmet İnönü?ye gönderdiği mektup şudur:

DERUNİ DEVLET-KUTSAL HALI kitabımda da yazdığım gibi; Türk, tek olan tüm milletleri toplayacak olandır, tüm adamları. Orkun anıtlarına, &amp;#8220;Bengü Taş&amp;#8221; denir yani &amp;#8220;ebedi anıt.&amp;#8221; &amp;#8220;Devlet -i Ebed Müddet&amp;#8221; lafı bu taşın kodundan alınmıştır. Atatürk&amp;#8217;te bu koda atfen, &amp;#8220;Türkiye Cumhuriyeti ilelebed payidar kalacaktır.&amp;#8221; demiştir. Tuna isminin tersten, &amp;#8220;anut, anıt&amp;#8221; olmasının bir sırrı budur. Bu konu oldukça geniş olup, şimdilik fazla açmıyorum. Yani Ata boşuna şiire bu ismi vermemiştir.

Atatürk biraz sinirlenerek sormuş:

okur-yazarlık oranı % 30, köylerde % 6 civarında idi Harf inkılabı yapıldıktan hemen sonra Halk Eğitim Kurumları'nın "Millet Mektepleri" adı altında örgütlenmesi çabalan başlatıldı. İsmet Paşa, 8 Kasım 1928'de bu konuda açıklama yaparken: "Türk harflerinin bütün vatandaşlara kapılarının önünde ve işlerinin başında öğretilebilmesi için daha bu yıl içinde Millet Mektepleri'nin teşkilatını kuracağız." demiş ve düşündükleri esasları şöyle açıklamıştır:

34 Samet Ağaoğlu, Kuvayi Milliye Ruhu, 3 ncü bası, İst. 1964, s. 212.

Atatürk Hakkında Özbekistan&amp;#8217;da Yayınlanan Bir Kitap: &amp;#8220;Türk Halkının Büyük Evladı Atatürk&amp;#8221; - UZM. YRD. ALİ TUNA

Erzurum'da çalışmalarını bitiren M. Kemal Paşa 29 Ağustos tarihinde Erzurum'dan Sivas'a hareket etti. Güç ve tehlikeli bir yolculuktan sonra 2 Eylül'de Sivas'a vardı. İstanbul Hükümeti kendisini geri getirebilmek için çalıştığı gibi, toplanacak olan kongreyi de engellemek için çareler arıyordu. M. Kemal Paşa, Damat Ferit Paşa'yı yumuşatmak ve ulusal savaş aleyhinde bulunmaması için 16 Ağustos'ta Erzurum'dan bir telgraf göndermiş, fakat İstanbul Hükümeti'nin tutumu değişmemişti.

Metruk halde bulundu. Sadece antik ören yerlerinden araklanarak monte edilen sütun duvarı ayaktaydı. Revakları temizlendi. Minaresi onarıldı. İbadete açıldı. İnanmayan, zahmet edip Düzce Köyü?ne gitsin namaz kılsın, öyküsünü ahaliye sorsun.

Çiftçinin adı Halil Ağa idi. Atatürk?ün yanındakiler, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Salih Bozok, Kılıç Ali, Hüsrev Gerede, Emir Subayı Resuhi Bey, daha birkaç yakını vardı. Yürüyorlardı. Atatürk düşünceli idi. Salih Bozok?u yanına çağırdı. Salih, yarın sabah git, Halil Ağayı bul, bana getir. Benim kim olduğumu sorarsa, bizim bey seni bir kahve içmeye çağırıyor de.

I. Dünya Savaşı?nda Çanakkale cephesinde İngilizleri ve Fransızları durduran, Doğu cephesinde Muş ve Bitlis?i Ruslardan geri alan Atatürk, 17 Şubat 1917?de Hicaz Seferi Kuvvetler Komutanlığı?na atanmıştır. Bu ordunun görevi, Arap Yarımadası?nı; Mekke?yi, Kabe?yi savunmak ve Suriye?yi Medine?ye bağlayan demir yolunu elde tutmaktır. Fakat Atatürk?ün çok daha başka düşünceleri vardır: O, değil Hicaz?a asker sevk etmek, oradaki askerleri de alıp Anadolu ve çevresinde güçlü bir?savunma hattı? oluşturmak istemektedir. Atatürk, Halep?e giderek bu düşüncesini Enver Paşa ve Cemal Paşa?yla paylaşmış, ancak görüşleri dikkate alınmayınca görevinden istifa edip İstanbul?a dönmüştür.

3. Atatürk'ün başka yabancı basın kuruluşlarına verdiği demeçler yukarıda anılan gazetenin iddia ettiklerinin tam tersine bilgiler içermektedir.

ŞERİATİDE ONLARA HİZMET EDEN PİYON YALAKALARINIDA CEHHENEMİN DİBİNE GÖMECEĞİZ.

Lozan Anlaşması?nda İngilizler Türklerin kartlarını gerçekten biliyordu. Çünkü İngiliz gizli servisi, Lozan?daki Türk heyetiyle Ankara hükümeti arasındaki mesajlaşmaların hepsini ele geçirmişti. Bu İngilizler açısından tam doğru ve başarılı bir gizli servis operasyonuydu.

"Cumhuriyet rejimi demek demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir. Biz Cumhuriyeti kurduk, Cumhuriyet 10 yaşını doldururken demokrasinin bütün icaplarını sırası geldikçe koymalıdır" diyordu.

31 S. D. C. 2, s. 187.

Bu Anayasada da bir başlangıç kısmı mevcuttur. Cumhuriyetin niteliklerini belirleyen 2. maddesi: &amp;#8220;Türkiye Cumhuriyeti toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir&amp;#8221; 29, şeklinde ifade edilen 1961 Anayasasındaki gibi yine &amp;#8220;Başlangıç&amp;#8221;ta belirtilen temel ilkelere dayanan&amp;#8221; cümleciği ile başlangıç kısmına da atıf yapılmıştır. O halde hem 1961 Anayasası hem de 1982 Anayasası&amp;#8217;nda Başlangıç kısmına özel önem verilmekte ve Cumhuriyetin nitelikleri için temel ilkeler olarak vurgulanmaktadır.

İ. İnönü, Atatürk?ün bu başarısını tarihi olayların akışı içinde örneklerle değerlendirmektedir.

&amp;#8220;Büyük ve Asil Türk Milleti, Garp Cephesinde 22 Ağustos 1922&amp;#8217;de başlayan taarruz hareketimiz, Afyonkarahisar&amp;#8217;ı, Altıntaş, Dumlupınar arasında büyük bir meydan muharebesi halinde, beş gün beş gece devam etti.

(Türk ve Türklük, Türk Standartları Enstitüsü, s.19)

Avrupa'nın üstünlüğü müsbet ilim ve sanayiden geliyordu. Onun için Atatürk yeni devleti kurduktan sonra birinci derecede müsbet ilim ve sanayileşme üzerinde durdu. 10. yıl Nutku'nda "Türk Milleti'nin yürümekte olduğu terakki ve medeniyet yolunda elinde ve kafasında tuttuğu meşale müsbet ilimdir" demek suretiyle üç yüz yıl sonra Türk dünyasında yeniden müsbet ilim çağını başlattı. Bundan başka imar ve refah yolunda ülke kaynaklarının, milletin gücüyle kullanılmasını sağlayacak sanayileşmeye önçelik verildi, özel teşebbüsü destekleyen devletçilik düzeniyle birçok fabrikalar, sanayi tesisleri kuruldu. Sanayi ve yerli malının Avrupa'nın rekabetinden etkilenmemesini sağlayacak gümrük koruması ve uygulamasına geçildi. Yatırımcı, korumacı, destekleyici devlet düzeniyle iktisadi hayatı güçlendirmek bakımından paranın dışarıya akmasını önlemek amacıyla ne kadar satılırsa o kadar satın almak ilkesine dayanan dengeli dış ticaret yöntemi getirildi, faiz ve döviz denetim altına alındı. Böylece ülke iktisat, sanayi ve ticaret alanında Avrupa karşısında güçlü bir duruma yükseltildi.

Asyalı yeni bir inanca kavuşmuştur; onun alınyazısı sömürge halkı olmak değil, hür ve bağımsız yaşamak, Avrupalı'nın pazarı durumuna düşmemek, kaynaklarını kendi gücüyle kendisi için kullanmaktır. Gücü bu amaca ulaşmaya yeterlidir.

Bizi yanlış yola sev eden kötü yaradılışlılar, bilirsiniz ki, çoğu zaman din perdesine bürünmüşler, saf ve temiz halkımızı hep dini kural sözleriyle aldatmışlardır. Tarihimizi okuyunuz, dinleyiniz. Görürsünüz ki, milleti mahveden, esir eden, harap eden kötülükler hep din perdesi arkasındaki dinsizlik ve kötülükten gelmiştir.

26 Ağustos sabahı başlayan saldırı, 29 Ağustos gününe kadar sürdü ve çok kanlı geçti. Nihayet Yunan ordusu, aynı gün kaçmaya başladı. Ama Dumlupınar&amp;#8217;da kıstırıldı.

Atatürk, Erzurum kongresini bitirdikten sonra, Sivas?a gidiyor, Sivas?ta gene bir kongre ihtiyacını duyuyor. Bu kongre bütün memleket için yapılıyor. Atatürk, Sivas?ta bulunduğu zaman, iktidardan ayrılmış, azledilmiş bir insan olduğu halde, halk içinde yaptığı temaslarla bir sivil otorite haline gelmiş oluyor.

1912 Türk Ruhu, gönüllü olarak Libya'ya gidip Libya halkını emperyalizme karşı örgütleyen MUSTAFA KEMAL'in, ENVER PAŞA'nın askeri olmaktır.

Türk devriminin bu konudaki ısrarı nasıl başarıya ulaşmıştır? Başarıyı sağlayan ilk nokta, 1928 Türkiye'sinde Arap harflerine karşı, kökü 19. yüzyılın ilk yarısına kadar uzanan bir akımın varlığıdır. Arap harflerinin yerine Türk dili için en uygun alfabenin hangisi olacağı sorunu ise, Latin harflerinin kabulü ile çözülmüştür. Bu, harf devriminin başarısını ve uygulamada sorunsuz olarak sürekliliğini sağlayan ikinci noktadır.

ATATÜRK, Dünya Tarihi içinde bir eşi ve menendi bulunmayan büyük önderdir. Nur içinde yatsın!.. Bugün bile ona muhtacız!.. Devrimleri ışığımızdır.

Kimseye hiçbir ihtiyacımdan bahsetmemiştim; fakat zannettim ki, Mareşal bu parayı ordunun ihtiyacına sarfedilmek üzere göndermiştir. Onun için tercümanlık eden Türk zabitine dedim ki:

Alfabe denilen teknik aygıtın tarihsel gelişimine baktığımızda Latin alfabesi en gelişmiş yazıdır. Fonetik bakımdan mükemmel seslilerin önemli olduğu Türkçe için onu en uygun yazı çeşidi kılmaktadır. Nitekim 1930'larda Kiril alfabesinin kabul edilip uygulandığı bazı Türkik dillerde Türkçenin tersine bazı imla sorunları doğmuştur.

(Ortaylı, İlber , Gelenekten Geleceğe, Ufuk Kitapları, İstanbul, s.103)

Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak&amp;#8217;ı odasına çağırdı. Güneşli bir sonbahar sabahıydı. İçeride olup biteni Soyak ileride şöyle anlatacaktır: (Soyak,753).

?Yıldırım Ordusu (7?nci Ordu) Kumandanlığını kabul edip İstanbul?dan Haleb?e hareket ettiğim günün gecesiydi. Falkenhayn Karargahı?nda bulunan bir Türk Erkanıharp zabitinin refakatinde bir genç Alman zabiti, Akaretlerdeki 76 numaralı ikametgahıma geldi. Ufak ve zarif sandıklar içinde Falkenhayn tarafından bana bazı şeyler getirdiğini söyledi. O?şey?lerin kendilerini kabul ettiğim odaya nakledilmesini emrettim. Salon kapısının yanına ufacık sandıklar istif edildi.

- Kuvayı Milliye, namuslu bir insanın yastığının altındaki tabancaya benzer. Namusunu koruması için, herhangi bir ümidi kalmadığı zamanda hiç değilse intihara yarar.

-?Cumhuriyet?ten ne zarar görüldü ki, Arnavutluk?ta krallık ilan edildi? Hem, takip edilen politika da tehlikelidir. İtalya?nın Arnavutluğu Balkanlarda bir basamak yapması ihtimali uzak değildir.? Bunu duyan İtalyan elçi, savunmaya kalkınca Atatürk:

MECLİS KONUŞMASI

KURTULUŞ İÇİN "YENİDEN 1912 TÜRK RUHUNA" İHTİYAÇ VARDIR

?Tevessül ettiğimiz büyük icraatta, milletimizin yüksek kabiliyeti ve yüksek aklı selimi başlıca mürşidimiz ve menbaı muvaffakiyetimiz olmuştur?7

Mustafa Kemal cesur ve ataktı; isabetli kararlar alan ve hiçbir zorluk karşısında yılmayan, son derece kararlı bir askerdi. Savaş alanlarındaki davranış ve konuşmaları, onun bu üstün özelliklerini kanıtlardı. Bu güçlü karakteri, onunla birlikte savaşan ve onu yakından tanıyan insanlar üzerinde çok büyük bir etki meydana getiriyordu. Ayrıca, onunla tanışan yabancı siyasetçi ve gazeteciler, kendisine hayran kalıyorlardı.

şöyle yazmıştır:

Fransızlar yeni buluşları olan uçağı tanıtmak için tüm uluslardan katılımcıları davet ederler. Herkes böyle bir icatın gerçekleşmiş olması nedeniyle şaşkın ve meraklıdır. Dönemin Osmanlı hükümetine de katılımcı için haber gönderilmiş. Hükümet icatlara oldukça meraklı olan Ali Rıza Paşa?yı gönderelim o meraklıdır demişler ve derhal saraya çağırmışlar. Kendisine Fransızların buluşundan bahsetmişler ve Osmanlı?yı temsilen gitmesini istemişler. Ali Rıza Paşa bunu biz yapmalıydık demiş içinden hayıflanarak. Yalnız demişler Paşa?ya davet 2 kişilik yanına 1 kişi daha al onu da sen belirle demişler. Ali Rıza Paşa biraz düşünmüş ve bir delikanlı var onu götüreyim demiş. Neyse Ali Rıza Paşa ve delikanlı Paris?in yolunu tutmuşlar. Paris?te otele yerleşmişler ve buluşun gösterileceği gün kalabalık meydan ve pist herkes merakla bekliyor. Derken pilot hazırlıklarını yapıyor. Üstüne mont giyiyor birde gözlük takıyor. Uçak havalanıyor. Parendeler taklalar manevralar müthiş bir gösteri. Piste iniyor.

ve politikaların kuruluş amaç ve esaslarına göre işlerliğini devam ettirmekti. Fakat ne Mustafa Kemal?in kurduğu siyasi ilişkileri devam ettirebildik ne de kurduğu kurumları kuruluş amaçları doğrultusunda çalıştırabildik. Hal böyle işleyince, dağılmadan sonra Azerbaycan?da katliamlar yapılırken, Süleyman Demirel, ?Adriyatik?ten Çin Seddin?ne kadar? edebiyatından başka bir şey söylemedi. Ermenilerin Azerbaycan topraklarına yaptığı taarruzları önlemeye yardımcı bile olmadı. Turgut Özal; Rus tankları Bakü?ye girip katliam yaptıklarında konuya duyarlı vatandaşlar Taksim?de miting yapıp SSCB Büyükelçiliğine siyah çelenk koyarken?-Bunda üzülecek ne var? Onlar Şii, biz Sünni?yiz? diyebilen cumhurbaşkanına sahip olduk.272 Bu gelinen nokta tesadüf asla olamaz.

-Günaydın, çocuklar. Biz da: Günaydın!

Şimdi gelin, Çanakkale Zaferi&amp;#8217;nin 96. yıldönümünde, emperyalizme ve onun yerli işbirlikçilerine inat, Çanakkale Savaşı&amp;#8217;ndaki Atatürk&amp;#8217;ü hatırlayalım. Bunun için, Atatürk&amp;#8217;ün Çanakkale&amp;#8217;de bulunduğu sürede &amp;#8220;neler yaptığını&amp;#8221; öğrenelim; hem de gün gün...

Mustafa Kemal ağzından dökülür gibi:

Atatürk'ü, Sinan Meydan'dan okumalı...

kaçtılar.

33 Atatürk&amp;#8217;ün Kamutay&amp;#8217;ı Açış Nutukları, s. 40

Biliyordu ki Mekke'ye şapka ile gidilemez. Ama daha iyi biliyordu ki başlık ve kıyafet değiştirmekle din değiştirileceğini sanan bir toplum da ne gerilik, ne de kölelikten sıyrılabilir. Milletvekillerinden Edip Servet Tör'ü çağırdı:

Suriye?de 7. Ordu Komutanı olduğu sırada Enver ve Talat Paşalara gönderdiği iki raporla (20 ve 24 Eylül 1917 tarihlerinde) ısrarla orduyu Arap çöllerinden ve Turan ellerinden çekerek Anadolu ve civarına kaydırmayı teklif etmiş ve askeri politikamızın bir savunma politikası olması gerektiğinin altını çimiştir ancak kimseyi ikna edememiştir. O da kendi imkanlarıyla, kendi bildiği şekilde mücadele etmiştir:

Birden Atatürk' ün gözleri akşam güneşi altında çift süren bir köylüye

a- Oligarşik Cumhuriyet

Başkomutanlığını yaptığı Kurtuluş Savaşı zaferinin tek sahibi olarak Türk Ordusunu gösteren Atatürk, Türk erinden duyduğu memnuniyet ve güveni şu sözleriyle dile getirmiştir:

« 17 Mayıs 1915&amp;#8217;te Atatürk, Arıburnu Kuvvetleri Komutanlığı&amp;#8217;ndan ayrılarak 19. Tümen Komutanlığı&amp;#8217;ndaki görevine dönmüştür. Ayrıca 19. Tümen, Kuzey Grubu Komutanlığı&amp;#8217;na bağlanmıştır. Atatürk, Arıburnu Komutanlığı&amp;#8217;ndan ayrılırken emrindeki birliklere yazdığı veda yazısında: &amp;#8220;23 gün sevk ve idare etmek mutluluğu kazandığım siz demir kitlenin, Tanrı&amp;#8217;ya sığınarak yaptığı hücum iledir ki düşmanın 20.000&amp;#8217;i aşan kuvveti Arıburnu&amp;#8217;nda yok edildi. Yirmi üç günlük ateşli ve kanlı ortak çabalarımız anısının samimi ve temiz duyguyla korunacağından eminim.&amp;#8221; demiştir. 25 Nisan&amp;#8217;dan 17 Mayıs&amp;#8217;a kadar geçen sürede Arıburnu&amp;#8217;ndaki bütün kuvvetleri 19. Tümen Komutanı Yarbay Atatürk komuta etmiştir. Şimdi ise komutanlık Esat Paşa&amp;#8217;ya devredilmiştir. Atatürk, karargahını Kemalyeri&amp;#8217;nden Conkbayırı yakınlarındaki bir noktaya kaydırmıştır.

Bunun için önce fazilet&amp;#8217;in tanımını yapmak gerek. Türk Dil Kurumu sözlüklerinde fazilet karşılığında erdem yazılmıştır. Yine aynı sözlükte erdem kelimesi ise: ahlakın övdüğü, iyilikçilik, alçak gönüllülük, yiğitlik, doğruluk gibi niteliklerin genel adı olarak açıklanmakta, felsefi anlamda da insanın ruhi olgunluğu denmektedir.

Ve bir gün gelmiş, bu tarihi köşkün de içinde bulunduğu Yalova Çiftliği önce AKP?li Yalova Belediyesi?ne devredilmiş, daha sonra da Yalova Belediyesi tarafından Araplara satılmak istenmiştir.

?Sonuçsuz bıraktırılan suikast girişimi nedeniyle derneklerden, kuruluşlardan, memurlardan, komutanlardan, subaylardan, milletvekillerinden, arkadaş ve vatandaşlarımdan samimi üzüntülerini bildiren aldığım mektup ve telgrafnamelerden dolayı pek duygulandım ve minnettarım. Girişimin, benim şahsımdan çok, kutsal Cumhuriyetimize ve onun dayandığı yüksek ilkelere yönelik olduğuna şüphe yoktu. Bu nedenle, genel olarak gösterilen duygularla Cumhuriyet ve ilkelerimize olan aşırı bağlılığın ne derecede bitimsiz olduğuna bir kere daha inandım. Temeli, büyük Türk milletinin ve onun kahraman evlatlarından oluşmuş büyük ordumuzun vicdanında, akıl ve bilincinde kurulmuş olan Cumhuriyetimizin ve milletin ruhundan esinlenilen ilkelerimizin bir vücudun ortadan kaldırılması ile bozulabileceği yanılgısında bulunanlar çok boş akıllı bedbahtlardır. Bu gibi bedbahtların, Cumhuriyetin adalet ve kudret pençesinde hak ettikleri davranışla karşılaşmaktan başka bir şey elde edemezler. Benim değersiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır; fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar yaşayacaktır. Türk ulusu, güven ve mutluluğunu sağlayan ilkelerle uygarlık yolunda tereddütsüz yürümeye devam edecektir.?

Atatürk'ün Kuran-ı Kerim'e duyduğu derin sevgi ve saygısı, İslam dininin en saf şekliyle yaşanmasına olan inancı onun dindar yönünü her dönemde ortaya çıkarmıştır. Her zaman gerçek din ile batıl inançlarla dolu gericiliği net biçimde ayıran Atatürk, birçok konuşmasında, samimi ve içten bir şekilde Allah'tan, İslam'dan, Kuran'dan saygı ve bağlılıkla bahsetmiştir. Hz. Peygamberimizi övmüş ve Türk Milleti'ne, gerçek dine sarılmayı ve daha dindar olmayı tavsiye etmiş. Allah'a yönelmede Hz. Muhammed'i rehber göstermiştir:

« 16 Mayıs 1915&amp;#8217;te, Edirne Valisi Hacı Adil Bey, Gelibolu Mutasarrıfı Rıfat, Maydos Kaymakamı Rahmi, Keşan Kaymakamı, Gelibolu Jandarma Komutanı&amp;#8217;nın oluşturduğu bit heyet, 3. Kolordu Komutanı Esat Paşa&amp;#8217;yla beraber Kemalyeri&amp;#8217;nde Atatürk&amp;#8217;ü ziyaret ederek cephede gösterdiği fedakarlık ve kahramanlık nedeniyle kendisini tebrik etmişlerdir.

Her ülkenin eğitimi, milli olmak zorundadır. Bu bir ulusun, ?olmazsa olmazlarından en önemlisidir. Bu, bir ulus, bir devlet için, hayati bir var olma sorunudur. Eğitim/öğretim, her ülkenin ana dili ile olur. Bu nedenle, M. Kemal Atatürk, bu konuda çok hassastır:

21 Lord Kinross, a. g. e., s. 2, 9-14.

Atatürk diğer pek çok konuşmalarında ulusal kültürümüzün iyi yönlerini, asla kaybedilmemesi gereken örf ve adetlerimizi yaşatmak yolunda moral yükseltici konulara değinmiştir.

- Aman Paşa hazretleri, birkaç çapulcunun bu hareketini doğru bulmayız.

Ulu Önder Atatürk Türkiye dışında yaşayan aynı soydan gelen dış Türklerle bağların koparılmamasına çok önem vermiştir. Ama bu ilgi de bir Hitler ve Mussolini&amp;#8217;nin milliyetçiliği gibi olmamıştır. O bu konuda yani Türk soydaşlar konusunda çeşitli vesilelerle beyanlarda bulunmuştur. Atatürk Türk soydaşlar için düşüncelerini şöyle ifade etmiştir. &amp;#8220;Türk milleti kurtuluş savaşından beri, hatta bu savaşa atılırken bile mahkum milletlerin hürriyet ve bağımsızlık davalarıyla ilgilenmeyi, o davalara yardım etmeyi benimsemiştir. Böyle olunca kendi soydaşlarının hürriyet ve bağımsızlıklarına kayıtsız davranması elbette uygun görülemez. Fakat milliyet davası şuursuz ve ölçüsüz bir dava şeklinde mütalaa ve müdafaa edilmemelidir. Milliyet davası siyasi bir mücadele konusu olmadan önce şuurlu bir ülkü meselesidir. Şuurlu ülkü demek müspet ilme, ilmi usullere dayandırılmış bir hedef ve gaye demektir. O halde propagandalarda müspet usullere müracaat etmek şarttır. Hareketlerin imkan sınırlan ve sıralan mutlaka hesaba katılmalıdır. Türkiye dışında kalmış olan Türkler, ilkin kültür meseleleriyle ilgilenmelidirler. Nitekim biz Türklük davasını böyle bir müspet ölçüde ele almış bulunuyoruz. Büyük Türk tarihine, Türk dilinin kaynaklarına, zengin lehçelerine, eski Türk eserlerine önem veriyoruz. Bay kal ötesindeki Yakut Türklerinin dil ve kültürlerini bile ihmal etmiyoruz.&amp;#8221;1

İşte "Kurtuluş Savaşı'nı Atatürk değil 'başkaları' başlattı. Atatürk bu savaşa sonradan katıldı!" diyen Atatürk ve Cumhuriyet düşmanı, cemaatin kadrolu tarihçilerine, pardon tarihçi tetikçilerine yanıtım:

Atatürk, 1 Kasım 1936&amp;#8217;da TBMM Beşinci Dönem İkinci Toplanma Yılı açış konuşmasında şöyle ifade eder ve Fransa&amp;#8217;ya şu mesajı verir: &amp;#8220;Bu sırada, milletimizi gece gündüz meşgul eden başlıca büyük mesele, hakiki sahibi öz Türk olan İskenderun-Antakya ve havalisinin mukadderatıdır. Bunun üzerinde, ciddiyet ve katiyetle durmaya mecburuz. Daima kendisiyle dostluğuna önem verdiğimiz Fransa ile aramızda tek ve büyük mesele budur. Bu işin hakikatini bilenler ve hakkı sevenler alakamızın şiddetini ve samimiyetini iyi anlarlar ve tabii görürler&amp;#8221;

- ıyiyim Paşam, iyiyim...

Olay İhsan Sabri Çağlayangil?den dinlenmiş Sebati Ataman Kılıç Ali Tevfik Rüştü Aras Hikmey Bayur tarafından doğrulanmıştır.

Hakikaten insafsızlıktır.

- Kirkor?un?

Ekim 1917&amp;#8217;de görevinden istifa edip İstanbul&amp;#8217;a döndü. Mustafa Kemal&amp;#8217;in İstanbul&amp;#8217;a dönmesinden 15 gün sonra İngilizler saldırdılar ve Kudüs&amp;#8217;ü aldılar. Mustafa Kemal&amp;#8217;in uyarılarında haklı olduğu anlaşılmıştı. 1 Eylül 1918&amp;#8217;de tekrar aynı göreve atandı ve göreve başladı. Bu sefer Alman Falkenheim gitmiş, onun kadar yanlış bir adam olan Liman von Sanders yerini almıştı. Sanders&amp;#8217;in mutlak ölüme götürdüğü Türk birliklerini, yok olmaktan kurtarıp, savaşarak geri çekti ve kuzeyde sağlam bir hat üzerine yerleştirdi. Artık Birinci Dünya Savaşı bitmişti. Biz kaybetmiştik. Ancak Mustafa Kemal, Türk milletinin yeni bir savaşa başlayacağının bilinci içinde her bir Türk gencini gelecekteki savaş için hazırlıyordu. (1917-1918)

sayılmasının bir şekilde tezahürü olduğu ortaya çıkacaktır. Bu ifade ile, Sovyetler Birliğinin dağılacağını sanki birileri tarafından bildirilecekti ve hazırlıksız olanlar hazırlık yapacaklardı gibi bir anlayış ortaya çıkmaktadır. Atatürk Sovyetler Birliğinin dağılacağını, Sovyetlerin kuruluşunun on üçüncü yılında ifade etmiş ve beklenen dağılmaya o günlerde herkesten önce ve ciddi bir

İnkılap , toplumda büyük ve kökden değişiklikleri ifade eder. Bir halk hareketi olarak, eskimiş, bozuk düzenin yıkılmasını ve yerine yeni bir düzenin kurulmasını öngörür.11 Üç safhada gerçekleşen devrim, önce bir hazırlık safhasını gerekli kılar. Hazırlık safhası, toplumda değişiklik fikrinin ortaya atıldığı ve yayıldığı devredir. Hazırlık safhası fikir adamları, yazarlar ve filozoflar tarafından hazırlanır. Önce bir istek iken taraftar bulunca iman ve ihtiras haline dönüşür. Toplumda yeni bir sosyal ve siyasal düzen arayan fikirler, halk yığınlarınca benimsenince güç ve kuvvet kazanır. Örgütlü kuruluşlar eliyle topluma yayılır. Devrimin ikinci safhası, aksiyon safhasıdır ve dar anlamda ihtilali ifade eder. Eski düzen, aksiyon safhası ile yıkılır ve sona erer. Üçüncü safha, yıkılan düzenin yerine, devrimin amacına uygun, yeni düzenin kuruluşudur. Yeniden kurma ile devrim başarılmış olur. Devrimler, bilimsel gelişmelerden ve Devrimlerle topluma yeni ve ileri bir fikre dayanan yeni bir düzen ve değer getirilmiş olunur.

Ümit ÖZDAĞ - Yeniçağ

Sonra, biraz evvel Fatih'i küçümseyen kişiye dönerek: "Sen halt etmişsin. Ben Fatih'ten büyük olabilir miyim? Çok kereler Fatih'in karşısında kaldığı meseleleri düşündüğüm zaman ben de aynı hal çarelerine varmışımdır. Yalnız, Fatih, benim karşısında kaldığım hadiseleri nasıl hallederdi. Bunu çok merak ederim. İkinci Mehmet büyük adamdır, büyük..." der.

Atatürk halk çocuğuydu. Bu nedenle CHP?nin altı ok?undan biri halkçılıktı?

Dikkatimi çeken nokta, Demiryolları Genel Müdürlüğü?nün haritanın altında yaptığı bir karşılaştırma oldu. Burada Cumhuriyet?in ilk dönemi (1923-1950) ile AK Parti dönemi arasında kıyaslama yapılarak, yıl hesabı üzerinden AK Parti iktidarının her yıl için bir kilometrelik bir üstünlüğe sahip olduğu hesaplanmış oluyor.

Mustafa Kemal, aynı gün, İzmir?de bulunan başyaver Salih Bozok?a şu telgrafı çekmiştir: ?... Verdiğiniz elim haber beni çok müteessir etti. Merhumenin münasip bir tarzda merasim-i tedfiniyesini ifa ettiriniz. Cenab-ı Hak milletimize hayat ve selamet versin.?

Hatipoğlu, age, s.33.

ellerine sarıldı, ellerini öpmeye başladı: "Bayrağımız gibi sen de

2006 yılında çıkarılan 5524 sayılı yasa ile Atatürk Orman Çiftliği'nin imara açılması kanunlaşmış ve bu konuda Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne geniş yetkiler verilmiştir. Var olmayan gerçek dışı gerekçelere dayanılarak çıkarılan bu yasanın amacı, Atatürk Orman Çiftliği?nin mal varlığının belediyenin kontrolüne bırakılmasıdır. Bu yasa ile AKP?li Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin kontrolüne bırakılan Atatürk Orman Çiftliği, bilinmeyen bir sona sürüklenerek yok olacaktır. 5524 sayılı kanuna dayanılarak Atatürk Orman Çiftliği için yapılan imar planlarının, Ziraat Mühendisleri Odası, Mimarlar Odası ve Ankara Barosu tarafından anayasaya ve yasalara aykırılığı nedeniyle iptali istemiyle dava açılmıştır.

-?Size diktatör diyorlar ne dersiniz? Atatürk gazeteciye şöyle bir bakar ve yanıtlar:

- Çünkü siz aylıklı kimselersiniz. Bendeniz ise ticaretle uğraşırım.

196 Afet İnan, (2007):Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul:293

Gebze-Kocaeli yolunun çok işe yaradığını Rauf Orbay da anılarında doğrulamıştır: ?Ben buradan Anadolu?ya mütemadiyen kıymetli insanlar kaçırdım. Doktor Adnan Adıvar, Halide Edip Hanım gibi birçoklarını? Veniköy tarafındaki bir dergahtan, Maltepe?de Endaht Mektebi Kumandanı olan Yenibahçeli Şükrü Bey vasıtasıyla Kartal yolu ile kafile kafile kaçırmıştık?

Kaynak: General Sherril - Atatürk Nezdinde Bir Yıl Elçilik, 1935

Yukarıdaki diplomat Ankara?dan ayrılınca, 1932?de General Charles H. Sherrill Büyükelçilik görevine başlar. General?in Atatürk?le daha sıkı ilişkiler kurduğu ve ondan etkilendiği anlaşılıyor. ?Gazi ile Görüşmelerim? başlıklı yazısında, şu dikkate değer görüşlere rastlıyoruz: ?Büyük adamlar yetiştiren bir millet, büyük bir milettir. Bugün devlet adamlığı alanında kendisinden üstün kimse olmayan Mustafa Kemal gibi çok büyük bir adam pek az yetişir... Gazi ile ilgili olarak anlatılacak çok şey var. Bunlardan özellikle ikisi, O?nun devlet adamlığını yansıtır; Türkiye?ye gelişimde, yabancı bir elçi olarak, muharebe alanlarını ziyaret etmemin uygun olacağını düşündüm. Bunu Türk otoritelerine bildirince, aldığım cevap şu oldu: Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, Yunanlılarla bugün mevcut samimi ilişkilerin devamını, bu muharebe meydanlarında eski düşmanı olan Yunanlılara karşı kazandığı zaferlerin hatırasını canlandırmaya fazlası ile tercih eder. Bu geniş görüşlü davranış, diğer bir örnekte beni daha da derin bir şekilde etkiledi. Yunanlılara karşı kazandığı ezici zaferden sonra, Türkiye?nin niçin herhangi bir şekilde tazminat almakta ısrar etmediğini öğrenmek isteyince, şu cevapla karşılaştım: Mustafa Kemal?in o zaman verdiği karara göre, Yunanlılarla yenilenecek ve belki de artırılacak ticari ilişkiler, bıktırıcı yıllık alınmasına kıyasla, Türkler için daha yararlı olacaktı. Kaldı ki; bu ödemeler, iki millet arasında daha sonraları belki bir anlaşmazlık nedeni de olabilirdi. Bu iki hikaye, ruhça pratik bir barışçı olan bir savaş liderinin, Türkiye?nin komşuları ile ilişkilerinde eski devirlerin düşmanlıkları yerine dostluklar kurmayı tercih ettiğini gösterir... Türkiye?nin en doğu ucundan en batıdaki noktasına, İzmir?e kadar , cesaretini kaybetmiş bir halkın ruhunu, Yunanlı saldırganlara karşı bütünleşmiş bir millet olarak alev gibi parlayacak ve düşmanı önüne katıp atacak şekilde, sabırla yeniden meydana getirdi. Yüksekte kurulmuş Ankara?da, Türkiye?nin tam kalbinde, halktan oluşan, halkla beraber ve halk için etkili olarak çalışan bir hükümet kurdu. bu kadarla yetinmedi. Çünkü; bunları, halkının hayat ve adetlerini etkileyen reformlar dizisi izledi. O kadar ki; artık, modern yazısı, sayıları ve kanunları ile Türkiye, milletler toplumunda layık olduğu yeri alabilir ve buna hak kazanmıştır. Bu dikkate değer Türk, yüzlerce yıllık bir geçmişte olduğundan , milleti, tarihi, dili ve geleceğe olan çok yaygın ümidi ile, Türkiye?nin bir kez daha gururuna kavuşmasını sağlamıştır. Yeniden kazanılmış gururu ile Türkiye, öyle hayranlık ve saygı yaratan ulusal bir duruma gelmiştir ki; bugün onun seçkin dış politikası, bütün komşuları ile sadece dostça ilişkiler kökleştirmesini değil; aynı zamanda, komşuların kendi aralarında daha iyi bir anlayış geliştirmelerini de arzular görünüyor. Türkiye?yi çevreleyen ülkeler, Mustafa Kemal?in iyileştirilmiş komşuluk ilişkileri politikasına hep birlikte karşılık vermişler ve yolun tam ortasında onunla buluşmaya hazır bulunmuşlardır. Yakındoğu barışının Gazi Mustafa Kemal?den daha heyecanlı bir dostu yoktur.?9

çok açık okunabilmiştir. Bu bağlamda İran Şahı, Şah Rıza Pehlevi?nin Tahran Askeri Ateşesi Binbaşı Hüsamettin ?e biraz zor konuştuğu Azerbaycan Türkçesi ile söylediği sözler, İran şahının, Mustafa Kemal?in yapmak istediklerinden ne kadar haberdar olduğunu

Atatürk&amp;#8217;ün Verdiği İsimler ve Soyadları

Araplar, Afganlar veya Sudanlılar da ATATÜRK yetiştirmeli ama bunu sanmam!

Sabiha Gökçen A. g. e. s. Fotoğraflarda

Başlıkla alakalasız şeyler kopyala-yapıştır yapıp durma.

Savarona&amp;#8217;ya gelmek istediğini Sabiha Gökçen vasıtasıyla bildiren İnönü&amp;#8217;ye Atatürk:

Lahey&amp;#8217;deki hukuk zaferini bu heykel temsil ediyordu

Selanik Evkaf Dairesi?nde memur olan Ali Rıza Efendi, babası Kızıl Hafız Ahmed?i arayan jandarmalar tarafından birkaç kez karakola götürüldü. Zübeyde Hanım kayınpederinin dağa kaçması ve kocasının sürekli gözaltına alınmasını hep korkuyla izledi. Daha çok gençti; yirmisinde yoktu?

23 Arnold J. Toynbee, Türkiye , Milliyet Yayınları, 1971.

Şanlıurfa Valisi Celaletin Güvenç de ''Atatürk'ün son hatırası'' olan Adatepe'yi aralarında görmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

"Var olmasına vardı ya, hıdrellezde vergi memurları sattılar."

15 Kasım 1920?de Ankara?ya gelen Şeyh Ahmet Sünusi onuruna Atatürk, 23 Kasım?da Meclis?te bir yemek vermiştir.

satıyor. İkisi de bence birbirinden farksız... Böyle bir kanun yaptıksa,

- Ne vakit hareket edeceksiniz? diye sordu.:

Gerçek şudur ki Avrupalılar, Anadolu'ya karşı Haçlı Seferleriyle giriştikleri mücadeleyi sanayileşme döneminde sömürgeciliğe, emperyalizme dönüştürerek devam ettirmişlerdir; amaç değişmemiştir:Anadolu kaynaklarını ele geçirmek! Birinci Dünya Savaşı'nı izleyen işgal olaylarının sebebi budur. Atatürk İstiklal Savaşı sonunda Avrupalıları yenmekle Anadolu'ya yönelik Batı sömürgeciliğini ortadan kaldırmıştır. Böylece Atatürk Çanakkale Zaferi'nden sonra Batı sömürgeciliğine, Batı emperyalizmine karşı ikinci bir zafer daha kazanmıştır. Fakat mücadele bitmemiştir.

ATATÜRK' ün eserlerini okumak ve bilinçlenmek her Türk evladının ana görevidir.

PARİS CAMİİ

(Kaynak : İskenderun' da yayınlanan Hür Haber Gazetesinin sitesinden alıntı. 14.12 2009)

Ata'nın elindeki tespihler, bunlar eski Türklerin elinde de vardı yani Budizimle açıklanmaz. Bunu da belki ileride açarım...

- Hayatımda cevap veremediğim yegane insan bu ak sakallı ihtiyar olmuştur, der dururdu.

Atatürk İstiklal Savaşı'nın emperyalistlerle yapılan bir mücadele olduğunu açıkça ifade etmiştir. 29 Aralık 1921 tarihinde T. B. M. M.'de söylediği nutukla Türk Milleti'nin yüz yıllardan beri bütün bir emperyalist ve kapitalist alemin baskısı altında bulunduğunu; yine aynı nutukla bir yıl, bir buçuk yıl önce milletin onlarla mücadeleye başladığını, emperyalist kuvvetlerin milleti haklarında onur ve bağımsızlığından yoksun kılmak istediklerini söylemiştir. Çünkü onlar sınırsız tabii hazineleri, geniş memleketi Türk Milleti'nin elinde bırakmayı uygun görmemişler, ülkeyi parçalamak, milleti esir etmek istemişlerdir.4 Yine 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM'de söylediği nutukta Yunanlıların yüz yıllar önce Haçlıların izlediği dini amacı ihya etmeğe çalıştıklarını açıklamıştır.5

O?nun belirttiği hedef dikkat edilirse?çağdaş uygarlık düzeyi? değildir, onunda üstüne çıkılmasıdır. Diğer bir deyimle Türk kültürünün, çağdaş uygarlıkların da üstüne çıkmasını, önder bir ulusun kültüründe bulunması gereken niteliklere ulaşmasını istemiştir. Burada üzerinde önemle durulması gereken bir husus da kültür öğeleri arasındaki gelişme birbirlerine uyumlu olmazsa, aynı düzeyde olmazsa o toplumda çatışmaların olacağını bir kısım dünya sosyologları da belirtmektedirler. Türkiye?de de bu durum yaşanmaktadır. Ne yazık ki dinimizin dünya işlerini, insan ilişkilerini, hukuk kurallarını düzenleyen ve dinimizin kabul edildiği, yayıldığı asırlarda kabul gören?muamelat? hükümleri çağdaşlığa uymadığı halde hala daha uygulanmak istenmektedir. Bu durum yıllardan beri devam etmekte ve toplumda kavgalara neden olmaktadır.

KARŞI DEVRİMİN TARİHÇİ TETİKÇİLERİ VE 19 MAYIS GERÇEĞİ

Türk Milletinin Cumhuriyet tarihine damgasını vuran İki büyük lider vardı. İkisi de Türk?tü, Türkçüydü. İkisi de Asker?di, Devlet adamıydı. İkisi de Cumhuriyetin ilanından önce doğmuş Vatan, Millet ve Bayrak aşkıyla yoğrulmuştu. Daha bir çok ortak özellikleri var onların. Liderlik vasıflarından biride güçlü sezgileri ve inançlarıydı.

Çok hızlı ve kısa bir denetleme yaptım önlerinden geçerek yüksek sesle askerlere selam verdim ve dedim, ki: "Askerler, karşımızdaki düşmanı yeneceğimize hiç şüphe yoktur. Fakat siz acele etmeyin. Önce ben ileri gideyim. Siz, ben kırbacımla işaret verdiğim zaman hep birden atılırsınız!"

"... Raflardaki yerini almadan inceleme olanağı bulduğum, Atatürk ve Berberi "Hoşça Kalın Çocuklar", hafızamda uzun süre yer alacak eserler arasındaki yerini de almış oldu...

Atatürk?ün bu raporlarından yükselen?isyan ateşi? Kurtuluş Savaşı?nın ilk kıvılcımıdır.

(Osmanlı Sarayının Son Günleri, s.356, 381)

Halil Ağa gözünü yumup, başını yere eğdi:

Sen kurtardın aziz yurdu.

Hüseyin Nihal ATSIZ

?Zaten Mustafa Kemal o tarihlerde bu amaca uygun bir şekilde emrindeki Yıldırım Orduları Grubu ile Musul cephesindeki 6. Ordu kıtaları içinde bu ordunun komutanı ile haberleşerek imkan ölçüsünde gereken tedbirleri aldırdı. Bu ordulara bağlı kuvvetleri, Torosların üst tarafına, İç Anadolu?nun muhtelif yerlerine ihtiyaca göre dağıtmak ve yerleştirmek, fazla silah ve yedek cephanelerle lüzumlu harp malzemesini güvenilir yerlere taşıtmak için planlar hazırlamaya ve ilgili komutanlara emirler ve direktifler vermeye başladı. Elindeki kuvvetleri, geçirdikleri bütün badirelere rağmen gerçek bir ordu haline getirmek, düzenlemek ve takviye etmek, gerekince bu kuvvetlerle Türk?ün hak ve istiklalini korumak istiyordu?

Ergün, Mustafa, Atatürk Devri Türk Eğitimi, Ankara - 1982.

Bu raporlarda Atatürk, açıkça İngilizlere karşı silahla karşı koymaktan söz etmiştir.

Karahan:

İsmet İnönü?nün açıkladığına göre, Atatürk?ün İstanbul?da Osmanlı Devlet adamları ve işgal kuvvetleri ileri gelenleri ile yaptıkları temaslar sorumlu bir devlet adamının temasları gibi idi.16

52 A. g. e., s. 256.

(İNAN, Afet; Kurtuluş Savaşının bazı Belgeleri ve Atatürk&amp;#8217;ün İnkılap Prensipleri. Belleten, c. XXXII, No: 128, s. 557)

Atatürk ile ilgili çok anlamlı bir özeti Lord Kinross?un şu sözlerinde bulabiliriz kanaatindeyim: ? Kemal Atatük, yeni bir Türkiye yaratmıştır? Ülkesini ortaçağ?dan çağımızın eşiğine, hatta bundan bir adım ileriye getirmişti? sözleri ve davranışları ile kahramanlara gönülden bağlanmaya alışmış bir milletin hayalini besleyecek özel bir efsane yarattı. Asker Atatürk, zamanında başka bir kimsenin başaramayacağı şekilde, Avrupa devletlerinin kendisine karşı yaptıkları planları altüst edip tarihin yüzünü değiştirerek memleketini kurtarmıştı. Devlet adamı Atatürk, memleketinin bu devletlerce eşit şartlar ile kabul edilmesini ve Ortadoğu gibi sık sık değişikliğe uğrayan bir bölgede bir istikrar unsuru olarak kalmasını sağladı, İşte, Türklerin Ata?sı Mustafa Kemal?in gerçekleştirdiği büyük eser?

Mustafa Kemal Paşa ve diğer komutanlar, bu planın başarıyla uygulanabilmesi için 4?ncü Ordu?nun Filistin?de bulunan İngiliz kuvvetlerini emniyetle tespit etmesinin şart olduğunu, aksi takdirde Filistin?de kuzeye ilerleyecek İngiliz kuvvetlerinin 7?nci Ordu?nun yan ve gerilerine taarruz ederek planı başarısızlığa ve belki de 7?nci Ordu?yu ağır yenilgiye uğratabileceğini ileri sürdüler.

Harf Devrimi Neden Yapıldı?

İşte bu araştırmamızda, Türkiye?de saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyetin ilan edilmesiyle başlayan yeni dönemde sosyo-ekonomik, kültürel ve hukuksal alanda gerçekleştirilen kökten değişiklikleri bizzat yerinde görerek değerlendirmek isteyen Fransız yazarlarının anı-gezi türündeki eserlerinin yanı sıra Atatürk Türkiye?sini konu alan araştırma ve incelemelerde Fransız aydınlarının Atatürk?ün planladığı, uygulamaya koyduğu ve başarıya ulaştırdığı bir harekete, kısacası Atatürk Devrimi?ne ilişkin bakış açıları, genel değerlendirmeleri ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Konuyla ilgili son derece geniş bir kaynakçaya sahip olmamıza karşın özellikle Atatürk Türkiye?sinde (1923-1938) görev almış Fransız devlet adamlarının, gazetecilerinin yanı sıra gezginlerin ve Türkiye uzmanlarının genellikle Atatürk döneminde yayınlanan eserlerinden ve çalışmalarından yararlanılarak, Atatürk Devrimi üzerine yapılan araştırmalara Fransız aydınlarının henüz devrimin devam ettiği yıllardaki gözlem ve değerlendirmeleriyle katkıda bulunmak amaçlanmıştır3.

Yahya Kaptan, Atatürk?ün emri doğrultusunda Gebze- Kocaeli yolunun güvenliğini sağlamak için hemen çalışmalara başlamıştır:

Türk tarihinin en sıcak temmuz ayı olarak vasıflandırdığımız 1921 yılı Temmuz ayında Yunan Kıralı Konstantin ve Prenslerin de Anadolu&amp;#8217;ya geçerek başlattıkları büyük Yunan Taarruzunun elde ettiği önemli başarılar sonucu, 12-19 Temmuz arasında Afyon, Kütahya ve Eskişehir bölgelerinin düşman eline geçmesi nedeniyle, Türk Ordusu, Eskişehir&amp;#8217;in doğusunda tutunmaya çalışırken Ankara iyice karışmaya başlamıştı. Meclis sorumlulardan hesap sorma peşindeydi. Pek çok milletvekili aynı yılın Şubat- Mart aylarında Londra&amp;#8217;da yapılan ara görüşmelerde biraz daha toleranslı davranılmadığından pişmanlık duyuyordu. Çoğunluk bu maceradan kendini sıyırarak İstanbul&amp;#8217;a dönmek ve büyük devletlerin verdiği kararlara uymak gerektiğine inanıyordu. En önemli konu da, Yunan Ordusunun ölümcül yürüyüşü karşısında ümidi kırılan Ordudaki Asker kaçaklarının artmasıydı. Zaten az olan mevcut kuvvetlerin sayısı 20.000&amp;#8217;in altına düşmüştü. Asker kaçaklarını durdurabilmek için çare olarak Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa; Meclise sunduğu bir teklifle İstiklal Mahkemelerinin (Kastamonu, Konya, Samsun&amp;#8217;da) yeniden kurulmasını istedi.

Atatürk'ün müthiş planı! Hatay davasında Fransız büyükelçisine gözdağı vermek isteyen Atatürk, Fransız Elçi'yle buluşmasında kadın pilot Sabiha Gökçen'e havaya üç el ateş ettirdi. Restaurantın silahlı basılması planını Atatürk ve ilk kadın pilot Gökçen'den başkası bilmiyordu.

Sinan MEYDAN - 12 Ağustos 2011

Mustafa Kemal Paşa yaptığı oldukça uzun konuşmalarında Mondros'tan 1920 yılı Nisan ayına kadar gelişen olayların genel bir değerlendirmesini yapmıştır.

- 50 binle 200 bin Kişilik Orduyu Yok Eden Bir 'Türk'

O akşam Atatürk' ün sofrasında Başbakan İsmet İnönü, bakanlar,

Aşağıda okuyacağınız röportaj, bu filmlere paralel bir temayı işliyor... Kişiler ise Murdoch, Rockefeller, Rothschild aileleri ki, 100 yılı aşkın bir süredir dünyaya yön veren şirketlerin ve örgütlerin başındaki gerçek kişiler ve niyetlerini düne kadar başarıyla saklayabiliyorlardı...

(Prof. Yavuz Abadan, Mustafa Kemal ve Çetecilik, Varlık Yayınları, İstanbul 1964, s. 10 no. 13)

Şimdi bütün bu gerçeklerden sonra, "Sanki Milli Mücadele Atatürk'ün Samsun'a çıkmasıyla başladı!" diyen Hilal Kaplan gibi kadrolu Atatürk düşmanlarına "Evet, Milli Mücadele Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasıyla başlamadı! Çünkü Atatürk çok daha önce Kasım 1918'de Adana'da Milli Mücadele'yi başlatmıştı" diyebiliriz. Ah bu Atatürk düşmanı kafa ah...

- Bu köşk kimin?

"Koca yaz şuracıkta Atatürk oturmuyor mu? Gitseydin, çıksaydın önüne,

Bana yeryüzünde bir tane Müslüman devlet adamı veya insan gösterin ki, buna benzer bir tutum sergilemiş olsun.

İkincisi, ikisi de Osmanlı Devleti dağılmadan doğmuşlardır. İkisinin de doğduğu yer, Türkiye'nin sınırları dışındadır. İkisinin de doğduğu yerde Rum ve Yunan düşmanlığı, milliyetçiliğin belirgin vasıflarını meydana getirmektedir. Bu düşmanlık elbette marazi değil, düşmanca bir tutum karşısındaki tavır alıştır. Her ikisinin de çocukluğu soy kırımcı Yunan ve Rum çetelerinin arasında geçmiştir. İkisi de daha çocukken aynı düşmanlığın kıskacına bilenerek, milli kimliklerini tanıdılar. Birinin doğduğu mekan şimdi hür bir Türk devletinin toprağı. Ötekininki hala kurtarılmayı bekleyen vatan toprağı. Türkeş bu bakımdan mutlu öldü, Atatürk hüzünlüydü. Üçüncüsü, ikisi de askeri mekteplere ilgi duyuyordu. İkisi de "asker" oldu. İkisi de üniformasını çıkardı, halkın arasına karıştı. Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'ni kurdu, Türkeş Milliyetçi Hareket Partisi'ni... Atatürk kurduğu devletin başına geçti, ideallerini bir bir gerçekleştirmeye başladı. Türkeş, Türk milliyetçilerinin iktidara gelişini göremedi. Atatürk mutlu öldü, Türkeş hüzünlüydü... Dördüncüsü, ikisi de kelimenin tam anlamıyla "Türkçü" idi. İkisinin Türkçülüğü de ayırıcı değil birleştirici idi. Irka dayalı değil, kültüre dayalı bir Türkçülük hareketini benimsediler. İkisi de Türk kültürünün sınırlarını iyi biliyordu. İkisi de Türk'ün tarihini Türk'ün "kaynağı"nda aradı. İkisi de bir gün Türklerin hürriyetlerine kavuşacaklarına inanıyorlardı. İkisi de bunun için mücadele etti.

Atatürk?ün Ağzından Türk Köylüsü

Başvekil İmredi, Atatürk'ün cenaze törenini yapılacağı 21 Kasım Pazartesi gününü Macaristan'ın milli yas günü sayarak bütün memlekette resmi binalara siyah bayraklar çekilmesini emretmiştir. Harbiye Nazırı ve Budapeşte Belediye Reisi de, askeri binalar ve belediye binaları için aynı kararı almışlar ve Belediye Reisi ayrıca, halkı da siyah bayrak çek meye davet etmiştir.

age, s.62.

age, s.53,54.

(12) Asım Gündüz S.74-75 ( Sakarya muharebeleri hak. Detaylı bilgi için bknz. Alptekin Müderrisoğlu: Sakarya -2 (Yapı Kredi Yay. İstanbul-1982)

Sabiha Gökçen şöyle naklediyor:

Bu, adeta son hamledir. Musul üzerindeki projemiz; bu tarihten itibaren gözle görülür biçimde sönmeye başlamış, nihayet 7 Haziran 1926?da Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras?ın imzasıyla, Musul üzerindeki bütün haklarımızdan 25 yıl boyunca petrol karlarından yüzde 10 pay ödenmesi karşılığında vazgeçecektik.

"İşte bunu demem Paşam" dedi. "Ağzıma ataş doldur, işte bunu demem!"

Mustafa Kemal, böylece en değer verdiği inkılabın cumhuriyet olduğunu bir kez daha vurgulamak olanağını bulmuştur. O?na göre, Türk milleti, cumhuriyet ve yapılan inkılaplarla uygarlık yolunda bundan sonra durmadan ilerleyebilecektir.

Bize göre Sovyetler Birliğinin dağılacağı birazcık devlet geleneği ve birikimi olan bütün devletler tarafından biliniyordu. Ankara?nın bu dağılışı önceden görmemiş olması inandırıcı değildir. Bu konuda dış dünyada akademik yayınlar stratejik analizler yapılıyordu. Bizim hariciye memurlarımız bu yayınlardan ve stratejik analizlerden

Bu mu tecrit politikası? İnsanın kendisi olması, bilim ve teknoloji üretir özellik kazanması bir ulus için gerekli ise, bu yönde çaba gösteriyorsa, nasıl bir tecrit politikası diye eleştirilebilir? Bunu anlamakta güçlük çekiyoruz. Bu kafalara göre, erişik ülkeler, tecrit politikası uyguluyor olmalı.

Ne diyor Ata, &amp;#8220;Tuna ezelden Türk diyarıdır! Bilinen tarihler söylememiştir bunu.&amp;#8221; Yani bilinmeyen bir tarihin olduğunu açıkça söylüyor, kalkıyor örtüler, örtülen doğacak, yani kamufle edilen hakikatler çıkacak. aydınlıkta karaltılı şafak yani merhum Barış Manço&amp;#8217;nun 2023 Sabahı Şafakta Kayaların Oğlu.

Mustafa Kemal Anadolu'ya geçtiğinde, bu mütareke ve Sevr şartlarını kabul etmeyerek, düşmanlara karşı savaş başlattı. Yıl: 1919-1922

(7) Ahmet Uzunoğlu, Tokyo Camii, Ankara, 2003, s.12

26 Geoffrey Lewis, Modern Turkey, New York 1974.

derin düşünmeye başladı. O sırada ben salonun içinde dolaşıyordum. Bana sesleninceye kadar gezindim. Birdenbire ayağa kalktı, gülerek: ?Yollar çok, mıntıkalar çok!? dedi. Bazı ziyaretçilerin geldiklerini haber verdiler. Haritayı kapamaya vakit kalmadan içeriye giren bu tanıdıklarla başka konulara daldık. Bir hayli müddet sonra İsmet Bey?le yalnız kaldık.

Her şeyden önce fesin Müslümanlıkla hiçbir alakası yoktur. Fesi ilk kullananlar da, fesi üretip Osmanlı&amp;#8217;ya satanlar da Müslüman değildir!

7 Gerard Tongas. Atatürk et la vrai visage de la Turqie moderne, Paris. P. Geuthner, 1937, s. 7-13.

Anlayacağınız emperyalizm, kendisine yüzyılın başında iki tokat adamdan, o tokatların acısını çıkarma noktasına geldi. Ancak emperyalizmin asıl amacının, kendisini tokatlayan &amp;#8220;o adamın&amp;#8221; adını unutturarak, yüz yıl kadar önce o adamın liderliğinde &amp;#8220;bağımsızlık&amp;#8221; ve &amp;#8220;çağdaşlık&amp;#8221; bayrağı açan &amp;#8220;o ulustan&amp;#8221; intikam almak olduğu asla unutulmamalıdır.

Mustafa Kemal Paşa:

Gerek bendenize vermiş bulunduğunuz bilgi ve düşünceleri gerek Rasim Bey'in telgrafını Hey'et-i Temsiliye'ye olduğu gibi takdim edeceğim yalnız, Sivas Kongresi hakkındaki kesin karar ancak Hey'et-i Temsiliye'nin görüşmeleri sonunda belli olacaktır. Alınacak karar, yüksek şahsiyetinize elbette arz olunacaktır. Yalnız, bugün için istirhamım, Brunot'nun tehditlerinin halk arasında yayılıp maneviyatın bozulmasına engel olunmasıdır. Samimi saygılarımın kabulünü ve Salahattin ve Refet Beyefendi'lere selamımın bildirilmesini istirham ederim. Muhterem Paşa Hazretleri.

Artvin?in Atatepe mevkiinde Kahvecioğlu Vakfı Başkanı Sıtkı Kahvecioğlu tarafından yaptırılan 22 metrelik heykel Türkiye?nin en büyük Atatürk anıtı olma özelliğini taşıyor. Tiflis Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Jumber Jikia tarafından yapılan heykelde 40 ton çelik ve 10 ton bakır kullanıldı. 60 ton ağırlığındaki heykelin yapımı 1 yılda tamamlandı. Anıt 1.5 milyon dolara mal oldu. Atatürk?ün Kocatepe?deki figürünün heykelinin bulunduğu alanda 2 bin metrekare kullanım alanı ile açık ve kapalı atış poligonu binası, 500 metrekarelik restoran, 60 metre bayrak direği ve 216 metrekarelik bayrak yer alıyor. Atatepe?deki tüm tesislerin maliyeti ise 4 milyon dolar oldu.

(Niyazi Ahmet BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.29-30)

?İmparatorluk döneminde padişahın hükümetleri Türk ulusunun Avrupa ile ilişki kurmasını engellemek için ellerinden geleni yapmışlar, yönetimi ulusun istek ve iradesinden uzak olarak yürütmüşler ve Türk ulusunun her türlü ilerlemenin dışında kalmasına neden olmuşlardır. Biz ulus severler gözleri gören adamlarız... Ve gerek içeride, gerek dışarıda olup bitenleri görüyoruz. Ulusumuzun uygarlaşmış uluslarla ilişki kurmasını kolaylaştırmak çıkarlarımız gereklerindendir.69

268 Şimşir, B. N. (2002):Atatürk ve Afganistan, Ankara, Asam Yayınları. 291

ATATÜRK&amp;#8217;ÜN TÜRK BAYRAĞINDA BOZKURT ÖZLEMİ

İşte Atatürk?ün 1917 yılındaki düşüncesi: ?Memleket dışında bir tek Türk askeri kalmamalıdır.? şeklindedir. Atatürk?ün, ?Memleket dışında bir tek Türk askeri kalmamalıdır? dediği o günlerde Enver Paşa, Kafkaslarda, Dağıstan?da ve Hicaz da bulunan orduların zafer haberlerini beklemekte, bu da yetmezmiş gibi Hindistan?a bir sefer yapmayı planlamaktadır.

Atatürk?ün İstanbul?daki 6 ayı (13 Kasım 1918-15 Mayıs 1919) için bkz. Sinan Meydan, ?Parola Nuh?, Atatürk?ün Gizli Kurtuluş Planları, İstanbul, 2009.

6. Cemiyete girmek isteyenler azadan iki zatın teklifi ve riyaset heyetinin tasvip ve kararıyla kabul olunurlar.199

Portrenin oluşturulmasında uygulanan "gigapan" tekniği, Türkiye'de ilk defa kullanıldı. İlk defa binlerce insan, yüksek çözünürlükteki fotoğrafta yer aldı. Başa takılabilen 10 adet özel gopro tipi kamera görevlilere verildi. 100 gönüllü üniversiteli genç, katılımcılara yardımcı oldu. Ayrıca 45 teknik eleman ve 120 kişi güvenlik görevlisi çalıştı. Cumhuriyet Meydanı'nın 3 bin 500 metrekaresi kullanıldı.

Atatürk'ün Yörük Türkmen Soyu Belgeseli - Kızıl Oğuzlar

Bu temel nitelikleri de öncelik sırası verilmeksizin belirtmeğe çalışalım.

Atatürk ne yaptıysa Türk Milletine dayanarak, Türk Milletine güvenerek, bu milletin büyüklüğüne inanarak yapmıştır.

İlk işgaller 1918 Kasım ayının başlarında gerçekleşmiştir. Kasım 1918?deki İngiliz, Fransız ve İtalyan işgallerine karşı Anadolu?da önemli bir silahlı direniş gerçekleşmemiştir. İşgallere karşı ilk silahlı direniş 19 Aralık 1918?de Hatay Dörtyol Karakese köyünde gerçekleşmiştir. İlk yararlı cemiyetler 2 Aralık 1918?de kurulmuştur. Mondros Ateşkes Antlaşması?ndan hemen sonra kurulan Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri ve onların düzenledikleri yerel kongreler sadece Yunanlılarla, ayrılıkçı Ermenilerle ve Rumlarla mücadeleyi amaçlamış, hiçbir şekilde İngilizlerle, Fransızlarla ya da İtalyanlarla mücadele düşüncesi taşımamıştır. Yurt çapında düşmana direniş düşüncesi 15 Mayıs 1919?da İzmir?in Yunanlılarca işgalinden sonra ortaya çıkmıştır.

3 Arnold J. Toynbee, Turkey , Milliyet yayınları, 1971, s. 97-98.

Bu konuşmalardan, Atatürk?ün Türk insanının çağdaş ve uygar bir zihniyete kavuşmasını istediği açıktır. Asırlar öncesinin yaşamına geleneklerine asla bağlı kalmayan doğmalara dayanmayan, köhnemiş modası geçmiş zihniyeti o, reddetmektedir. Bu da bilim zihniyetidir, kalıplaşmış dinsel düşüncelerin dışında, gelişmeye, değişmeye açık; skolastik görüşler dışında, her şeyin ilahi kudretten doğmadığına inanan; akla, mantığa dayalı, eleştiriye açık, şüpheci, araştırıcı bir zihniyettir.

-?Buyrun?

Paris Camii ve Enstitüsü rektörü Abbas Bencheikh El Hocine?Mustafa Kemal Atatürk ́den Paris Camii ́nde ışıklar ve izler bulunduğunu? ifade ederek bu gerçeği doğrulamıştır

O, Samsun'a çıktığı zaman, üstü başı yırtık, postalları patlamış, silahsız bir er gördü. Yüzünün rengi bakıra dönmüş, yağlan eriyip kemik ve sinir kalmış bu Türk askeri ağlıyordu. O'na sordu:

Ardahan?ın Damal ilçesinde yaz aylarında beliren Atatürk siluetiyle ilgili?Damal Siluetini Tanıtma ve Koruma Derneği?nin başına?Atatürk? ibaresinin konulması talebine, İçişleri Bakanlığı?nın 27 Haziran?da resmi bir yazıyla izin verdiğini belirten Öğüt, bu izinden ötürü İçişleri Bakanı?na teşekkür etti.

Biliyoruz elbette ama, Kamal, Kemal? Ne farkı var? Dilde alışılagelmiş söyleniş şeklini kullanıyoruz. M. Kemal Atatürk.

Bir başka diyanet yetkilisi, Arafat&amp;#8217;ta Allahın huzuruna başı açık çıkıldığını, halkın camilerde de saygı gereği başı açık namaz kılmasının hiçbir sakıncası olmadığını ifade ediyordu. Ardından Diyanet şleri Başkanı tüm illerdeki müftülere gönderdiği genelge ileMüslümanların namazlarını şapkayla ya da şapkasız kılabileceklerini bildirerek tartışmaya son noktayı koydu.(Kaynak:Cumhuriyet, 19 Eylül 1925. Cumhuriyet, 19 Eylül 1925. Hakimiyet-i Milliye, 4 Eylül 1925. İkdam, 27 Eylül 1925. Hakimiyet-i Milliye, 29 Eylül 1925. İkdam, 16 Eylül 1925. İkdam, 16 Eylül 1925.)

"Kaymakama gitseydin."

- Onlar bu binalari yaparken ya siz nerede idiniz?

Sivas Kongresi'nin toplanması için lise binası, okul müdüründen adeta zorla alınmıştı ve toplantıya hazırlanabilmişti. Sivas'a gelmeye başlayan üyeler, Şekeroğlu İsmail Bey tarafından misafir ediliyordu.

Peki demiştim ve o günkü programı tümüyle bu konuya ayırmıştım.

Ankara&amp;#8217;ya dönen Mustafa Kemal Paşanın ne bilgi vereceğini herkes merakla bekliyordu. Aslında meclis aynı gaye ve aynı ideal uğruna mücadele eden homojen bir kitle değildi. Mecliste her ne kadar sadece iki grubun var olduğu görünüyorsa da, aslında hedef ve idealleri ayrı ayrı olan dört grup mevcuttu. Bilinen en önemli grup, İstanbul&amp;#8217;a Saltanat ve Hilafete bağlı &amp;#8220;Saltanat Grubu&amp;#8221; idi. Bunlar ülkenin işgallerden kurtarılması için Mustafa Kemal Paşa ile çalışmayı, kurtuluştan sonra yeniden İstanbul&amp;#8217;a, Halife Sultana bağlanmayı düşünüyorlardı. İkinci Grup eski İttihatçılardan oluşan ve doğacak ilk fırsatta Mustafa Kemali elimine edip Enver Paşa ve kaçak İttihatçıları davet etmeyi düşünen &amp;#8220;Enver Paşa Grubu&amp;#8221; idi. Üçüncü grup yurt içi ve yurt dışındaki Bolşeviklerden oluşan &amp;#8220;Sosyalistler Grubu&amp;#8221; idi. Yunan ilerleyişine karşı Kafkasya&amp;#8217;daki &amp;#8220;Kızıl Orduyu&amp;#8221; davet etmek ve Anadolu&amp;#8217;da bir &amp;#8220;Sosyalist Cumhuriyet&amp;#8221; kurmak istiyorlardı. Son grupta tamamen Mustafa Kemale ve onun kurtuluş, tam bağımsızlık ilkelerine bağlı &amp;#8220;İstiklal Grubu&amp;#8221; idi. Ülkenin kurtuluşunun gelecek için yeterli olmayacağını, bir daha aynı durumlara düşmemek için ülkede &amp;#8220;çağdaş reformların da yapılmasının gerekli olduğuna inanıyorlardı.

55 İNAN, Afet; Kurtuluş Savaşının bazı Belgeleri ve Atatürk&amp;#8217;ün İnkılap Prensipleri. Belleten, c. XXXII, No: 128, s. 557

?Atatürk, İstanbul?da herkesi uyandırmak, memleketin kurtuluşu için resmi kudret sahiplerinin, güçlü memleket evlatlarının bir hükümet halinde memleket çabasına girmelerini sağlamak için bütün tecrübeleri denedikten, bütün imkanlarını sarf ettikten sonra nihai kararını şu şekilde tespit etti: ?Bir an önce vazife alarak Anadolu?ya gitmek. Artık bundan sonra Anadolu?ya gitmenin imkan ve çarelerini araştırmaya başlamıştı. İyice hatırlarım, bir gün, ?Anadolu?ya nasıl çıkabiliriz, nerden çıkabiliriz, yol nedir? Beraber bunları konuşuyorduk. Bir harita başında konuşuyorduk. Bana soruyordu: ?Nasıl gideriz? Ben kendisine şu cevabı verdim: ?Canım her taraftan gideriz. Yol da çoktur, tedbir de çoktur. Mesele, çalışmak için istikameti tayin etmektir.?

- Kızılay'a bağış kampanyası açıldı. Atatürk'te bağışta bulundu. Bu bağış kampanyasına büyük bağışlarda bulunanların isimlerini her akşam Çankaya'da kendisine bildirirlerdi. Bir akşam bağış listesi verilirken Atatürk'ün yatırdığı paradan yirmi bin lira fazla yardımda bulunan birinin ismini gördü. Bu isim Mühürdarzade Nuri Bey'di. Listeyi getirene - Bu Nuri Bey kimdir? Ve nerelidir? Diye sordu.

Kocatürk, age, s.57.

Her insanın karşılaşacağı ölüm gerçeğinin son saniyeleri geldiğinde, o sırada yanında bulunanlardan Dr. Neşet Ömer bey &amp;#8220;Dilinizi göreyim efendim. Lütfen dilinizi dışarıya doğru çıkartın&amp;#8221; diye telaşlanırken, Atatürk, Dr. Neşet Ömer beye bakarak &amp;#8220;VE ALEYKÜMÜSSELAM&amp;#8221; diyerek gözlerini kapatmıştır.

Prof. Dr. Yücel Özkaya

"Çok iyi... Allah, büyük bir kuvvettir. O'na daima inanmak lazımdır" dedi ve bu konuda uzun uzun izahat verdi. Ben de o zaman anladım ki; Atatürk hakkında söylenenlerin aslı yoktur ve Ata, bütün söylenenlerin hilafına dindar bir insandır.

''BİR TEK UŞAKLIĞI ÖĞRETEMEDİM''

Soner YALÇIN

Sakarya Meydan Muharebesi&amp;#8217;nin neticesini, 12 Eylül 1921 gününün kararan fecrinde, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, Basirettepe&amp;#8217;den Ankara&amp;#8217;ya şu telgrafla bildiriyordu:

Tevrat&amp;#8217;ta :4: 2,3,4,5 bölümlerinin devamı olan:

Ne demiştik; Kuzey Afiraka'daki halk hareketleri, antiemperyalist nitelik kazanmadıkça ABD'nin Genişletilmiş Büyük Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi'ne hizmet etmek dışında hiçbir işe yaramayacak... ABD, daha önce Irak'ta yaptığı gibi, "diktatörler halkları eziyor, bu halkları özgürleştireceğiz!..." diye yakında Küzey Afrika'yı işgal edecek demiştik...

- Komutanım, yarım saat sonra alacağız.

(Kazım Karabekir Anlatıyor, Uğur Mumcu / 5. Basım,1993 / Kapak, Erkal Yavi / Kapak Baskısı, Özyılmaz Mat-baası / İç Baskı, Yaylacık Matbaası / Cilt, Aziz-KanMücellithanesi / Kitabı Yayımlayan Tekin Yayınevi, Anka-ra Cad. No: 43 İSTANBUL Tel: 527 69 69 - 512 59 84)

1912 Türk Ruhu, MUSTAFA KEMAL'le kol kola emperyalizme başkaldıran Şeyh AHMETSUNUSİ'nin ve ÖMER MUHTAR'ın yolundan gitmektir.

age, s. 33.

SAVAŞ İÇİNDE ÖLÇÜSÜZ CESARETİ İLE TANINDI.

"Türkçeleştirme hareketleri sırasında, bir aralık 'Kemal' adını, 'Kamal' gibi kullanma hareketleri görüldü. Buradaki Kamal kelimesi kale manasına alınıyordu."

- Paşam, dedi, memleket işgal edilmiş, ordu tümüyle dağılmış, büyük devletler bizim sonumuzu görüşüyorlar. Galip devletlerin kuvvetli orduları ve donanmaları karşısında kurmak istediğiniz?Kuvayı Milliye? neye yarar?

Telgrafın şifresi çözüp, içeriğini derhal Mustafa Kemal Paşa?ya bildirdiler. Aynı saatte Aydın?a şu cevap verildi:

emrini vermiştir. Bu olaylar, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Araplar hakkındaki düşüncelerini müteakip yıllarda da çok olumsuz şekilde etkileyecektir.

Atatürk Orman Çiftliği?nin mülkiyeti Atatürk'ün bağışlama iradesi ile sınırlı olarak hazineye geçmiştir. 5524 sayılı yasa ile getirilen düzenlemeler ile Atatürk'ün anayasa ve medeni hukuktan doğan hakları çiğnenmektedir ve bu kanun, anayasanın mülkiyet hakkını koruyan kurallarına aykırıdır. 5524 sayılı kanun, anayasanın kamulaştırma için koyduğu kurallara aykırıdır. 5524 sayılı kanun, anayasanın kültür ve tabiat varlıklarının korunması ile ilgili kurallarına aykırıdır. 5524 sayılı kanun, anayasanın toprak varlığımızın korunması ile ilgili kurallarına aykırıdır. 5524 sayılı kanun, Atatürk?ün kişisel haklarına ve Cumhuriyetin ruhuna aykırıdır. (Güven Dinçer, "Atatürk Orman Çiftliği ve Anayasal Koruma", Cumhuriyet gazetesi, 18 Mayıs, 2007). 5524 sayılı kanun Atatürk?ün Yeşil Cennet Projesi?ne vurulmuş bir darbedir.

Türk ulusu, böylesi bir seciyeye sahip olmanın sınavını, tarihe, O?nun liderliğinde, son kez Milli Mücadele yıllarında ve Cumhuriyetin kuruluşunda yine kanıtlamıştır. Öyleyse, dünya medeniyetleri arasında, Türk medeniyeti/kültürü yerini hak ederek almış ve kendini kabul ettirmiştir. Fakat bu sorun, sadece seciye açısından kanıtlanmıştır ve çözülmüştür; ama, bu yetmez, aynı zamanda bunun sürdürülebilirliği için, üzerinde sürekli durmamız, uğraşmamız, çalışmamız gereken hususlar vardır.13 Ulusal kültür veya medeniyetimiz sürdürülebilir total hayatımız ve faaliyetlerimiz olduğuna göre, onlara bakmamız, bu unsurları anlamaya ve geliştirmeye çalışmamız gerekir.

Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Libya'da yarattıkları 1912 ruhunu, daha sonra Şeyh Ahmet SUNÜSİ ve Ömer MUHTAR devem ettirmiştir.

Atatürk?ün Anadolu?ya gizli geçiş planının güzergahı, Gebze-Kocaeli yoludur. Atatürk öncelikle bu yolun güvenliğini sağlamak için gözünü budaktan esirgemeyen Yenibahçeli Şükrü Bey ve Yahya Kaptan gibi vatanseverleri görevlendirmiştir. Yolun güvenliği sağlandıktan sonra ise önce kendisi, daha sonra da asker-sivil vatanseverler bu yoldan Anadolu?ya geçecekti.

Bu tanım ve içerik, bugün de, bilimsel geçerliliğe ve yeterliliğe doğruluğa sahip olma niteliğini muhafaza etmektedir. Kültür ve medeniyet kavramlarını birbirinden kesinkes ayıracak ölçütler gerçek bilim alanında söz konusu değildir. Evrensel kültür ve evrensel medeniyet yoktur. Ulusal kültür veya medeniyetlerin toplamı ve bunların, nitelikleri/ nicelikleri, etkinlik alanları vardır. Doğru olan gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun, hepsini, insanlığın ortak eseri anlamında, ?evrensel?, diye algılamak ve değerlendirmektir. İnsanlar ve uluslar, birbirlerinin kültürüne/medeniyetine, kimliğine hürmet eder, hoşgörüyle karşılarsa, her biri, hem evrensel çerçeve içindeki yerini almış olur, hem de birbirleriyle alışverişe girme olanağı bulmuş olur. Ancak, bunun da, bir ulus için şartı var. Bu şartı, Atatürk şöyle açıklıyor:

İşte bu ümitsiz günlerde Türk tarafında yeni bir faktör devreye girdi. BMM. kurucusu ve Başkanı, müstafi bir general olan Mustafa Kemal; 17 Temmuz günü gece yarısına doğru Batı Cephesi Komutanına şu telgrafı gönderdi: &amp;#8220;Şimdi yola çıkarak sizinle görüşmek istiyorum, acaba rahatsızlık verir miyim?&amp;#8221; Telgrafına Cephe Komutanı İsmet Paşadan olumlu yanıt alınca cepheye hareket etti. 18 Temmuz saat 05.00de İsmet Paşa ile buluşup Karacahisar&amp;#8217;daki komuta yerine gittiler. Durum kendisine anlatılınca Yunan Ordusunun manevra planını daha iyi anladı. Yunanlılar mevcut üç kolordularının ikisi ile Afyon kuzeyinden Eskişehir&amp;#8217;in doğusuna doğru bir kuşatma yaparak Türk kuvvetlerinin Ankara istikametinde çekilmesini önleyecek ve bulundukları bölgede imhasını sağlayacaklardı. M. Kemal komutanlara &amp;#8220;Savaşı kaybetmişiz değil mi?&amp;#8221; diye sordu.&amp;#8221;Öyle görünüyor&amp;#8221; cevabını alınca da&amp;#8221; Öyleyse işimiz Orduyu kurtarmak ve yeni bir mevzide hazırlanmak olmalıdır. Kademe kademe Sakarya gerisine kadar çekilmelidir.&amp;#8221; Talimatını verdi.(2) Komutanlar kendisine bu kadar büyük bir arazi kesiminin savaşmadan düşmana terk edilmesinin Meclis ve Halk üzerinde büyük gerginlik yaratacağını, bunu göğüslemenin çok zor olacağını söyledikleri zaman da &amp;#8220; Biz askerliğin gereğini yerine getirelim sivil politik baskılara hep beraber karşı koyarız&amp;#8221; cevabını verdi.

İstiklal Harbi?nin yeni başladığı günlerde Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi imzasıyla ve kendi el yazısıyla Orta Asya?daki Türkler ile Türkiye?nin irtibatının sağlanması için Fevzi Paşa?ya bir talimat yazdı. Afganistan merkez kabul edilmek üzere gönderilecek bir heyetle Türklerin yaşadığı ülkelerde eğitim yapılmasını, asker yetiştirilerek bir ordu kurulmasını istiyordu. ?Müdafaa ve maliyemiz icabatı ile kabil-i telif olduğu takdirde, Afgan ordusunu tensik için bir heyeti zabıtanın izamını ehem ve elzem görmekteyim. Cemal Paşa?nın merbut mektubunda zikredildiği veçhile, bunun istikbalde Anadolu üzerine çöken bar-i sekili tahfife yarayacağı gibi , nukuat-ı atiyeye riayet edildiği takdirde Asya-i Vusta?da emrimize amade kuvvetli bir orduya malik olmamız hususu temin edilmiş olur. Böylece savaşın sürmesi halinde İngilizleri daha uzaktan işgal etmek için bir vasıta elde edilmiş olur. Fikri acizaneme göre bu heyeti teşkil edecek zabitanın intihabında ve kendilerine verilecek talimatta zirdeki nukuat nazar-ı itibare alınmalıdır. Evvelen :Bu heyetin bidayette katiyen siyasatla iştigal etmeyip sırf vazifeyi askeriyesini ifa ve kendisini gerek Afgan gerek Türkistan ve Buhara ahali ve askerlerine fevkalade sevdirmesi. Saniyen: Giden zabitanımn zahiren...?

Atatürk'e Yönelik İkinci İddia

-Yarabbi bana suç yazma, beni ölülerin sorumlusu yapma. Yunanlılar yurduma girdi. MİLLETİMİN NAMUSUNA SALDIRDI. TÜRKLÜĞÜ VE SANA İNANAN, DUA EDEN MÜSLÜMANLIĞI YOK ETMEK İSTEDİLER. Yurdumu kurtarmak için bu savaşı yaptırdım? ''Beni istilacı kumandanlarla bir tutma! Türk Milletimin Kurtuluş Savaşı'nda dökülen kanlardan dolayı beni affet'' diye dua etmiştir.

-"Tövbe de bey, tövbe de! Daha ne isteyebilirim ki... O bizim Vatanımızı gurtardı. Bizi düşmanın elinden kurtardı. Şehitlerimizin mezarlarını onlara çiğnetmedi daha ne isteyebilirim ondan? Onun sayesinde şimdi istediğimiz gibi yaşıyoruz. Şunun bunun gavur dölünün köpeği olmaktan onun sayesinde kurtulmadık mı? Buralara bir defa yüzünü görmek, ona sağol Paşam! Demek için düştüm. Onu görmeden ölürsem gözlerim açık gidecek. Sen efendi bir adama benziyon, bana bir yardım ediver de Gazi Paşa'yı bulacağım yeri deyiver."

Üçüncüsü, Avrupa ve Asya arasında bir köprü durumdadır. Maden, petrol, doğalgaz gibi zengin yer altı kaynaklarına sahip Ortadoğu ve Kafkasya&amp;#8217;ya hakim olmak istiyorsak bu ülke elimizin içinde olmalıdır. Ortadoğu hemen hemen elimizde sayılır. Kafkasya ve Orta Asya&amp;#8217;daki diğer Türk devletleri de yakında darbelerle kargaşaya boğulacaklar ve avucumuzun içine düşecekler. Bu Türkler aslında birleşip bir araya gelseler karşılarında hiçbir güç duramaz. Bu yüzden böyle bir olasılığa karşı, ajanlarımız her an tetikte bekliyorlar. Türk devletlerinde kilit mevkilerdeki adamlarımız, aralarında en ufak bir yakınlaşma sezdiklerinde hemen istikrarı bozacak olaylar ve darbelerle bunu önlüyorlar.

« 16 Temmuz 1915&amp;#8217;te gazeteci, yazar ve şairlerden oluşan bir heyet Gelibolu&amp;#8217;ya gelerek 5. Ordu ve 3. Kolordu karargahlarını gezmiştir. Heyet, Cesarettepesi&amp;#8217;ne giden yolun düşman kontrolünde olmasından dolayı Atatürk&amp;#8217;ü ziyaret edememiş, fakat telefonla konuşarak başarılar dilemiştir.

Bundan sonra, hakimiyet İlkesini daha genişçe incelemeye önem veren Atatürk, devlet şekillerinden "monarşi, oligarşi ve demokrasi" başlıkları altında düşüncelerini belirtmekte ve "Demokrasi ilkesinin en çağdaş ve mantıki uygulanmasını sağlayan hükümet şekli Cumhuriyettir... Millet, egemenliğini, devlet yönetimine katılmasını, ancak zamanında oyunu kullanmakla temin eder" demektedir. İşte bu nedenledir ki, Atatürk'ün milli egemenlik ve halkçılık kavramı ile bağlantılı olan Cumhuriyetçilik ilkesini Türk siyasal hayatında demokrasiye yöneliş ve hazırlanışın bir işareti saymak gerekir.

Damar Arıkoğlu, Hatıralarım, İstanbul, 1961, s.71,72; Arslan, age, s.2; Hatipoğlu, age, s.33.

14 Atatürk ile İlgili Arşiv Belgeleri, a. g. e.; s. 13-14, Belge-12, 12/a.

- Hayrola ağa, öküzün teki ne oldu?

Yalan Makinesi Tarihçimiz Atatürk?ü Bugünkü Siyasilerle Karıştırmış!

Daha sonra annesinin vasiyetini öğrenen Mustafa Kemal, her ölüm yıldönümünde annesine hatim okutup, hatim okuyan hafıza zarf içinde bir miktar para vermeyi adet haline getirmiştir. Bu, bir oğlun annesine duyduğu sevgi ve bağlılığın manevi bir işaretidir.

63 Maurice Pernot, L?İnquiétude de l?Orient: En Asie Musulmane, Paris, Librairie Hachette, 1927, s. 187-188.

Çekmez kürenin sırtı bu tabutu cesimi...?

?Şimdi aldığım tahriratı alilerinizdeki mütalaaları biraz önce Cemal Paşa ile olan muhaberatınızdan okumuştum. Gerek memleketin ve gerek ordunun bugünkü durumunu ben de aynı veçhile görüyor ve biliyorum. Fakat düşmanlarımızın da üç senelik muharebe neticesinde bulundukları hal, bizimkinden iyi değildir. Rusya?nın girdiği ve daha sonra İtalya?nın gireceği haller, vaziyeti, bizim lehimize pek değiştirmemiştir.

&amp;#8220;Karaçi-Keşmir- Himalayalar&amp;#8217;a bakan vadilerden birinde, derinden yer yer silah sesleri geliyor. Karşı taraf Hindistan işgalindeki Keşmir. Türk kelimesinin açtığı dar bayırdan Keşmir mücahitlerinin arasına girebildim.

Bütün memlekette mücadeleyi idare etmek için, devlet idaresi için geniş bir otoriteyi fiilen elde bulundurmak gerekli idi. Sivas kongresi ve alınan sonuçlar bu bakımdan çok önemli olmuştur.

Yüzyılımızda, "olmayacak hiçbir şey yoktur" şeklindeki tarihi gerçeği isbatlayan ilk adam olmuştur.

Atatürk, siyasi yollarla amacına ulaşamayınca bu sefer de?ihtilalci yönteme? başvurmayı düşünmüştür. Arkadaşı Fethi ve İsmail Canbulat?la birlikte eski İttihatçılarla görüşerek ulusalcı bir hükümet kurmak için harekete geçmiştir. Hatta bu amaçla Ay Yıldız Cemiyeti adlı gizli bir örgüt kurmuştur. Ancak, işgal İstanbul?unda yapılacak bir darbenin sonuç vermeyeceğini düşünerek bu plandan vazgeçmiştir.

Padişahın yanından ayrıldıktan sonra, sanki Yıldız sarayından çıktığını ve Anadolu?ya gitmek üzere olduğunu saklamak ister gibi, ayak seslerini işittirmekten korkarak uzaklaştı.

Bugün bize meserretli bir bayram yaşattığınızdan dolayı T. B. M. M. ve Hükümeti ve şahsım namına teşekkür ederim. Bu bayram gününün benim için mesut bir ciheti daha vardır ki oda müstakil Azerbaycan Şura Hükümeti?nin sancağını çekmek şerefini bana bahşetmiş olmasıdır.

4. Atatürk?ü Milli Mücadele?nin şefi ve lideri yapan en önemli etkenlerden biri de, Atatürk?ün kişisel özellikleridir.

Atatürk askeri mücadele hayatı boyunca Türk Milletinin ve insanlığın sömürgeci emperyalist Avrupa yüzünden çektiği acıları yakından görmüş ve önderi olduğu Türk Milletinin geleceğin medeniyet ufkunda bir güneş gibi doğacağını, bunun da bütün insanlığın hizmetinde olacağını savunmuştur. Ayrıca bu medeniyetin Batı'nın sümürgeci medeniyetinin yerini alacağını, bunun sonucunda da mazlum milletlerin, Batı'nın sömürgeci medeniyetine bağımlı olmaktan kurtulacağı ve dünya nimetlerinin bütün toplumların hizmetine sunulacağı öngörüsünde bulunmuştur. Onun Emperyalizm karşısındaki mücadelesi mazlum milletlere örnek teşkil etmiştir.

Atatürk&amp;#8217;ün bu ve buna benzer fikirleri ve tarihsel gerçeklerle bu temel nitelik Cumhuriyetimizin ayrılmaz bir parçası olmuştur.

Düşün bir kere... Osmanlı imparatorluğu ne oldu? Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ne oldu? Daha dün bunlar vardılar.. Dünyaya hükmediyorlardı! Avrupa?yı ürküten Almanya?dan bugün ne kaldı? Demek hiçbir şey sür-git değildir! Bugün ölümsüz gibi görünen nice güçlerden ileride belki pek az birşey kalacaktır. Devletler ve Milletler bu idrakin içine olmalıdırlar.

VE GÖZÜM ARKADA KALMAYACAK

37 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 224

Mezopotamya'da şehir hayatının en eski örnekleri olan Uruk IV katmanı ve Cemdet Nasr yerleşmelerinde rahiplerin mabede vergi olarak getirilen tarım ürününü depolamak için bilinen ilk kayıt sistemini geliştirdiklerini biliyoruz. Bu antropolojik gerçeğin dışında toplumsal modernleşme başladığı an, imla ve yazıdaki aksaklık ve uyumsuzluklar sorun yaratır ve eğitimde ve bürokratik örgütlerde reform yapanların yazı sorununu ele alması kaçınılmazlaşır. Bu nedenle, gerek modernleşen yeni çağlar Avrupa'sında, gerekse 19. yüzyıl Türkiye'sinde aynı ihtiyaç duyulmuştur.

Atatürk'ün gözleri dolu dolu olmuştu, çok duygulandığı her halinden belliydi.

- "Kahraman Türk kadını! Sen yerlerde sürünmeye değil, omuzlar üzerinde yükselmeye layıksın."

?Evladım, ben öldükten sonra ruhuma her sene hatim okutmak üzere bir yere bir miktar para bırakmak isterim. Bunu nereye verelim?

?Atatürk?ün, Kilikya?yı ve Kilikya sınırlarını dahi bilmeyecek kadar gaflet göstermiş olan Sadrazamla Adana?dan makine başında saatlerce süren haberleşmesine şahit olmuştum.

İnönü, İsmet, Hatıralar, C. II, Ankara - 1987.

14 Atatürk?ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri, C. I, Ankara, 1964, s.573.

Falih Rıfkı Atay, Çankaya, Pozitif Yayınları, İstanbul, s.95

Mustafa Kemal bir kaç dostuyla birlikte günlük gezisini yapıyor. Çankaya?nın ayrancıya bakan tepelerinden birinde oynayan çocuklar var. Bir ara Mustafa Kemal durur ve uzaktaki bu neşeli çocukları seyreder, gözlerinde tüm yüzünde ışıldayan bir kıvançla.. Çocuklar oyunlarından başka bir şeyin farkında değildirler aralarından birinin oyun alanını terk ettiğinin bile.. Çocuklarla konuşmaktan büyük haz duyan Mustafa Kemal çocuğu yanına çağırdı. koşmaktan kızarmış yanakları pırıl pırıl gözleri tatlı bir çocuktur bu.

Suriye ve Lübnan?ın kurtuluşu

Batı yayın dünyasında, Atatürk?ün en çok ilgi gören niteliği, inkılapçı yönüdür, denilebilir. Bu nedenle bu konuda, çeşitli açılardan yapılan analizleri kapsayan birçok örnek vermek mümkündür. Fakat ben burada, sadece birkaç örneğe özetle yer vermek durumundayım.

Atatürk'e en derin saygılarla..

1. Orduların terhisini derhal durdurmak,

122 Ülkü Cilt 1, sayı 1, Şubat 1933

age, s.75;Atay, Atatürk?ün Bana Anlattıkları, s.112.

6 Gerard Tongas, La Turquie: centre de gravite des Balkans et du Proche-Orient, Paris, P. Geuthner. 1939, s.7.

Bütün bu nitelikleri ile Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele?nin şefi ve lideri olmuştur. Mustafa Kemal Paşa, bütün vasıfları ve özellikleri ile, Türk Milletinin aradığı, bekleyişler içerisinde bulduğu ve güvenle inandığı şefi, lideri, önderi olmuştur.

Atatürk`ün dünyada `başöğretmen` sıfatlı tek lider olduğunu

Belgelerle biraz beyin jimnastiği yapmaya ne dersiniz?

Bu bölümün son örneğini, sekizinci örneği, İngiliz Harp Tarihi Başkanlığı belgelerine dayalı resmi nitelikli bir eserden aldım. 1932 yılında yayımlanan ve dilimize de çevrilen bu eserin yazan Tuğgeneral Aspinal F. Oglander?dir. General, Atatürk?ü?Mukadderat Adamı? olarak niteliyor ve şu anlamlı değerlendirmeyi yapıyor: ?... Şimdi (yıl ig32?dir) Türkiye?nin Cumhurbaşkanı bulunan Gazi Mustafa Kemal?in Çanakkale Muharebeleri?ndeki büyük basanlarını gereğince övmeye ve takdire imkan yoktur; bu konuda ne söylense azdır. 25 Nisan 1915?te, Arıburnu civarındaki durumu derhal kavramış olması, Anzak Kolordusu?nun ilk günde hedefine varamayışının ve dar kıyıya sıkışarak başarısızlığa uğrayışının en önemli nedenidir. 9 Ağustosta, Suvla Körfezi kesiminde 9. İngiliz kolordusunun ileri hareketini durdurup bozguna uğrattıktan 24 saat sonra; Mustafa Kemal, kendi yaptığı bir keşfin ardından, Conk Bayırı?ndaki Anzaklara parlak bir karşı taarruz yapmıştır. Bu hücumla, Türkler, Çanakkale Boğazı?na hakim durumdaki Sarıbayır sırtlarına kesin olarak yerleşmişlerdir. İngilizler, bu sırtları ele geçirmek için, Türklerle bir daha savaşmamışlardır. Böylece Mustafa Kemal, Çanakkale Muharebeleri?nin sonucunu tayin etmiştir. Bir tümen komutanının üç ayn yerde, kendi insiyatifi ile giriştiği hareketlerle, sadece muharebenin değil, bir savaşın, hatta bir ulusun kaderini değiştirerek yücelikte bir zafer kazandığı tarihte pek az görülür...?10.

Atatürk reformlarının anlamı ve amacı ulusal geleneklere zarar vermeden ülkeyi dünyanın ileri ülkeleri düzeyine çıkarmaktı. Atatürk eserlerinde, konuşmalarında yaşamın tüm alanlarındaki gelişmeleri derin bir şekilde analiz etmiş, uzun dönemli önlemler ve yapılması gerekenleri açıkça belirtmiştir.&amp;#8221;

O gece Ertuğrul yatı ile Marmara?da bir gezinti yapmayı arzu etmişlerdi.

Bir gece beraber oturuyorduk. Yanımızda Siirt milletvekili Mahmut Soydan, şimdiki Macaristan elçimiz Ruşen Eşref Onaydın, bir de Soysallı vardı. Atatürk, ertesi günü Büyük Millet Meclisi'nde okuyacağı söylevi hazırlıyordu. Mahmut'la Ruşen Eşref not tutuyorlardı. Atatürk ara sıra bana da, "Ne dersin?" diye soruyordu. Ben ne diyebilirim? Hiç... Sonra Atatürk bana döndü ve dedi ki:

DAMAT FERİT PAŞA HÜKÜMETİ'NİN DÜŞÜRÜLMESİ

Cebesoy, age, s.46.

Atatürk öncelikle siyasi girişimlerde bulunmuştur: İngilizci Tevfik Paşa Hükümeti?nin güvenoyu almaması için eski sadrazam Ahmet İzzet Paşa?yla ve padişahla görüşmüş, meclise giderek milletvekilleriyle konuşmuş ve yeniden Ahmet İzzet Paşa Hükümeti?nin kurulması için bir hayli çaba harcamıştır. Ancak başarılı olamamıştır.

- Yazını okuyorum, dedi. Hürriyetin ilan edildiği zaman küçük bir çocuk olman lazım. Fakat kutlarım, o günleri iyi canlandırıyorsun. Yalnız Abdülhamid'i hiç sevmediğin belli.

gelir.

?7. Ordu Karargahı?nın hareket şubesinde o zaman genç bir subay olarak görev yapmış olan Muzaffer Ergüder?in Samet Kuşçu?ya anlattıklarına ve not ettirdiklerine göre uyarı niteliğindeki topçu ateşi yapılmıştır. 6 Kasım 1918 günü İskenderun Körfezi?ndeki bu ateş ve direniş sonucunda düşman donanması körfezden uzaklaştırılmıştır. Mustafa Kemal Paşa, kişisel dostlukları bulunan, saygı ve sevgi duyduğu Ahmet İzzet Paşa?yı daha fazla kırmamak, gücendirmemek için ve amaca da vardığı için cevabi telgrafında?Ateş edilmesine hacet kalmamış ve buna göre birlik komutanlarına yeniden emir verilmiştir? diye bildirerek konuyu kapatmak istemişti.?

(Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri II. s.127)

12 Uluğ İğdemir, a. g. e.; s. 96.

Mustafa Kemal (10.45):

(4) Eric Jan Zurcher: Milli Mücadelede İttihatçılık, s.229-230 (İstanbul-1987)

Antalya Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı&amp;#8217;nın her ay farklı bir akademisyeni konuk ettiği Türk Tarih Konferansları devam ediyor. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saadettin Gömeç etkinlik kapsamında Antalyalılara Türk Destanları konulu bir konferans verdi. Türk destanlarının ana temalarını ve arkasındaki tarihi gerçekleri anlatan Gömeç, Türk destanlarına bakıldığında içerisinde mutlaka hakikati barındıran olaylara rastlandığını ifade etti. Saadettin Gömeç, &amp;#8220;Destanlar milletlerin kahramanlık hikayelerinin toplamıdır. Bu bakımdan Türklerin tarihi birçok destani hikayeyle doludur. Dünyanın en eski halklarından biri olan Türkler destanlar açısından oldukça şanslıdır&amp;#8221; diye konuştu.

Hazırlık ve aksiyon döneminde, Atatürk?ün tarihi rolü ve sorumluluğu ortaya konulduğunda, önder ve lider olmasının sebepleri daha belirli şekilde açıklanmış olur.

&amp;#8216;İş Bankası Celal Bey&amp;#8217;in nezareti altında çok iyi çalıştı ve başarılı neticeler aldı; Celal Bey yaşadıkça daima banka ile alakadar olacaktır; onun için bu kaydı koyalım!&amp;#8221; emrini ilave etti.

İlk Silahlı Direniş: İskenderun Saldırısı

Ortaokul?da en çok matematiğe ilgi duydum.

Ama kurtardığı bir insan değildi...

(Murat Bardakçı, ?Mustafa Kemal?in Kaleminden: Orta Doğu?yu nasıl

- Mustafa Kemal benim, haydi al eline tabancayı, öldür, dedim.

1 GÜN HAPİS YATTI

- Asker ağlamaz arkadaş, sen ne ağlıyorsun?

Atatürk Macar Güzellik Kraliçesi Zsa Zsa Gabor İle Birlikte Oldu Yalanı

Atatürk'ün, Namaz Kılan Subayı Gammazlayan Vekili Trenden İndirmesi

Türkiye için bu denli hayati bir konu, elbette kendi başına bırakılacak bir konu değildir. Devletin elini uzatması, düzenleyici olması, ekonomi içinde yer alması bir zarurettir. Dünyanın hiç bir yerinde, devletler, ekonomik hayatın dışında bulunmaz, hepsi içindedir. Sadece, ekonomi içinde bulunma modelleri ve politikaları farklılık gösterir. Türk devletine, ekonomik hayat içinde Atatürk?ün biçmiş olduğu rol de, kendine özgü bir modeldir. Ve o, bu durumu şöyle açıklıyor:

'10 Ağustos 1915.

Mütercimler, age, s.320.

-?Düşününüz, yüzlerce kilometre uzanan bir cephe üzerinde üç ordu. İsimleri ordu? Zayıf, dağınık bir takım kuvvetler.?

Hemen taburunun kumandanı söze karışıyor: Keşmir&amp;#8217;in evlerinde çoğunluk onun resmini bulursunuz. Karanlık günlerimizde bize ışık veren o olmuştur.

Bugünlerde Kürtçe tartışmaları yapılmaktadır. Ancak resmi dilin Türkçe, Ankara&amp;#8217;nın başkent olması devletimizin üniter niteliğinin sembolleridir. Sözü edilen tartışmalar, bu niteliğin zedelenmemesine gösterilecek büyük bir özenin ışığında, kültürel zenginliğimizi artırıcı çabalar olarak kalırsa değer kazanabilir. Aksi yöndeki gelişmeler sonu belirsiz amaçların gerçekleştirilmesine yol açan talihsiz girişimler olmaya mahkumdur.

Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ramazan Şeşen, Atatürk'ün bir dönem Kamal adını kullandığı iddialarını doğruladı. Şeşen, 1932'den sonraki sadeleştirme cereyanının etkisiyle bir ara arı Türkçe ifadeler kullanılmaya başlandığını; Atatürk'ün buna uygun olarak Kemal ismini Kamal olarak değiştirdiğini ifade etti. Şeşen, "İsveç Kralı'nın ziyareti münasebetiyle yaptığı konuşma buna örnektir. Atatürk buna uygun olarak adındaki 'Kemal' ismini 'Kamal' olarak değiştirmiştir. Kısa bir zaman sonra bu işin yanlışlığının farkına vararak konuşmalarında yeniden halkın kullandığı Türkçe'yi kullanmaya ve adını tekrar Kemal olarak yazmaya devam etmiştir." dedi.

(Cevat Yaltıraklı, Vatan Şairi Namık Kemal, Milli Şair Mehmet Emin, 1960, s. ll)

Ankara?da bir Çankaya gecesinde Atatürk, İsmet Paşa ve Fahrettin Altay Paşa sohbet ederken, İsmet Paşa?nın Gebze-Kocaeli yolundan çileli bir yolculuk sonunda Ankara?ya gelişi söz konusu olunca, Atatürk, İstanbul?dayken Yenibahçeli?yle yaptığı görüşmelerden ve Gebze-Kocaeli yolunun tutulması konusundan şöyle söz etmiştir:

Fesi Din-İman Sembolu Sananlara Kötü Haber:

Ne mutlu Türk kuşaklarına!?

GÖKÇEN SALONU SİLAHLA BASTI

Atatürk ve Sömürgecilik - Araştırmacı/Yazar Süleyman Kazmaz

Doğu Trakya&amp;#8217;dan Bulgaristan&amp;#8217;a karşı Osmanlı ordularının toplanması geç kalacağından Edirne Kalesi ile Ergene Nehri Müdafaa Hattı&amp;#8217;ndan bu toplanma için vakit kazanılmasını önemli buluyordu. Toplanma biter bitmez Kuzeyden düşman ordularının yan ve gerilerine karşı şiddetli bir surette taarruza geçirilerek, insiyatifin Bulgarların elinden alınmasını tavsiye ediyordu...&amp;#8221;

&amp;#8220;Ülkü&amp;#8221; ye

Sabiha Gökçen Atatürk'ün bu sözlerini asla unutmayacağını söyleyerek silahı öperek başına koyar.

Atatürk askeri mücadele hayatı boyunca Türk Milletinin ve insanlığın sömürgeci, emperyalist Avrupa yüzünden çektiği acıları yakından görmüştü. Bu sonuç Batı medeniyetinin tarihten gelen yapısından kaynaklanıyordu. Çünkü sanayiden sağladığı güç sayesinde Anadolu'nun, Asya'nın ve öteki kıtaların servetini ülkesine taşıyarak imara ve refaha kavuşmuştu. Kendi kaynak ve pazarları yeterli olmadığı için bu düzeni sürdürmek zorundaydı. Ayrıca ulaştığı güç ve kurduğu hakimiyet dolayısıyla öteki kıtalardan üstün olduğu havasına girmişti. Bundan başka Orta Çağ'da yaşadığı maddi imkansızlıktan kurtulmak için yola çıktığında daima kazanç, sade deyimiyle para peşinde koşmuştur. Onun için Batı medeniyeti bencil ve maddeci bir medeniyettir. Bu niteliklerden doğan uygulamalar, savaşlar, özellikle sömürge paylaşımı yüzünden çıkarılan Birinci ve İkinci Dünya Savaşları'nın yarattığı felaketler yeni bir medeniyet anlayışı ihtiyacını ortaya koymuştur. İnsanlığın ortak malı olan medeniyet yalnız bir kıtanın, yalnız bir kıtada yaşayan toplumların, olayımızda Batı'nın tekelinde kalmamalıdır, bütün insanlığın hizmetinde olmalıdır. Bu görüşü getiren Atatürk'tür.

Yamada, Torajiro (1899). ?Toruko Jijo?. Taiyo, Volume 5, No.20.

5. Hangi kişi BAŞKOMUTAN olarak Sakarya Meydan Savaşını yönetti?

Bundan sonraki olayların 1952 yılında bir İstanbul gazetesinde yayınlananlardan farklı olduğunu, kendisindeki belgenin Sovyetler Birliği?nin gizli arşivinden alındığını ve Stalin?in kendi imzası ve yazıları olduğunu ifade eden Tural, olayı şöyle aktardı:

Şimdi de bu tabloyu, Atatürk?ün çalışmalarıyla yan yana getirelim:

-&amp;#8220;Tamam mı çocuğum&amp;#8221; der.

Mustafa Kemal Paşanın Samsun?a çıkışı ile tarihi görev başlamıştı. Esas mesele, bu tarihi görevi, amaca uygun olarak gerçekleştirmekti.

gelmeyecek delilleri toplamakta birbirleri ile yarışa başladılar.

- "Hayır... Hayır... "diyorduk, "O değil, O burada değil, sakin olun... "

Tarım ve ekonomi alanında bilimsel ve uygulamalı denemeler yapmak için değişik zamanlarda ülkenin değişik yerlerinde çiftlikler kurmuştur.

Sonuç

O Mustafa Kemal, Çağırtınca Gidilir!

Milletvekili Ayrıcalığını Hiç de Beğenmedim

age, s.84.

30 Ağustos 1922 Büyük Taarruz?un kazanılmasından sonra da 11 Ekim 1922?de imzalanan Mudanya Ateşkes anlaşması ile Türkiye ve Yunanistan arasındaki silahlı çatışma son bulmuştur. Bu Andlaşma Arnold Toynbee?ye göre: ?Kemalistlerin baskısı altında, müttefiklerin teslim olmaları? demekti24.

Avrupa'yla Anadolu arasındaki mücadele coğrafyadan ve tarihten kaynaklanmıştır. Orta Çağ'da Asya'nın hayat, dolayısıyla medeniyet düzeyine özenen, bu amaçla Haçlı Seferleri'ne çıkan Avrupa, Yeni Çağda da iktisadi ve siyasi üstünlüğünden ve Osmanlı Devleti'nin gerilemesinden yararlanarak Anadolu'ya saldırdı, ama, Türk Milleti'nin gücü ve Atatürk'ün dehası karşısında geri döndü. Fakat amaç değişmemiştir. Bu sebeple daima hazırlıklı olmalı, tedbiri elden bırakmamalı. Onlar gelecekte de toplumun zayıf bir anında pazar ve kaynak ihtiyacıyla Anadolu'yu tekrar ele geçirmek isteyebilirler, çünkü onlar pazar ve kaynak sebebiyle daima bu emelin peşinde koşarlar, bu emelden vazgeçmezler; yine gelebilirler. Bunu önlemenin tek yolu onlardan üstün, onlardan güçlü olmak, milli kültürü muasır medeniyetin, özellikle Avrupa medeniyetinin seviyesinin üstüne çıkarmaktır. Avrupa karşısında hür ve bağımsız olarak yaşayabilmek için onlardan üstün duruma gelmeliyiz, saldırdıkları zaman onları yenecek, geri gönderecek bir güç düzeyine yükselmeliyiz. Bu düşünceyi uygulama dallarından biri kuşkusuz iktisat alanıdır.

Hasan Rıza Soyak, Atatürk&amp;#8217;ün not ettirdiklerini yasal şekle uydurmak ve müsvedde olarak hazırlayıp getirmek üzere, izin alıp odadan ayrılır. Bu metne hukuka uygun bir format vermek gerekmektedir. Bunun için de bir hukukçuyla görüşmelidir. Atatürk&amp;#8217;ün de tanıdığı, Kocaeli Milletvekili Avukat Selahaddin Yargı ile görüşür ve vasiyetin Atatürk tarafından ve el yazısıyla yazılıp bir zarf içine konulması ve kapatılması, sonra da bir notere verilmesi gerektiğini öğrenir.

basıp imzayı gönderirler Büyük Millet Meclisi' ne... Bu Millet Meclisi

Yukarıda da değindiğimiz gibi medeniyet tarihinde gözlem ve deneye dayanan müsbet ilim akımını ortaya koyan büyük Türk düşünürleri Farabi ve İbn-i Sina'dır. Avrupalılar müsbet ilmi onların kitaplarından öğrenmişler, hayata aktarmak suretiyle sanayii kurmuşlardır. Bu bakımdan Batı medeniyeti dediğimiz olay Avrupa'da birdenbire ve kendiliğinden doğmuş değildir; Türk dünyasından alınan bilgi üzerine kurulmuştur. Onun içindir ki üstün sayılan batı medeniyetinin, Doğu, Asya Türk medeniyetinin devamı olduğunu söylemek, sadece bir gerçeğin anlatımı şeklinde kabul edilmelidir. Ancak sonrası Asya açısından hazin bir dönem niteliğini taşımaktadır.

Atatürk?ün Samsun?a sağ salim çıktığını öğrenen Yenibahçeli, emrindeki adamlara şunları söylemiştir:

Selanik?te bulunduğum sırada Arnavutluk harekatıyla uğraşmıştım. Öncelikle Şevket Turgut Paşa görevli iken, Mahmut Şevket Paşa kendisi Arnavutluk harekatını ele almıştı. Beni de Kurmay Başkanı diye birlikte götürdü.

Annesinin karşı çıkmasına rağmen askerlik mesleğini tercih eden ve bu alanda eğitimine başlayan Atatürk, gittiği her okulda üstün bir başarı sergilemiştir. Yakın arkadaşı Ali Fuat Cebesoy, Atatürk&amp;#8217;le nasıl tanıştıklarını şöyle anlatır:

10 Ergün, Aybars; aynı kitap, sh. 40-383, Vilatta, Jorge Blanca; Atatürk, Ankara, 1982. sh. 608, Aydemir, Şevket Süreyya; Tek Adam, Ankara, 1966, c. III, sh. 282-290. Bleda, Mithat Şükrü; İmparatorluğun Çöküşü, İstanbul, 1979, sh. 182-188. Zürcher, Erik Jan ; Milli Mücadelede İttihatçılık, Ankara, 1983, sh. 255-278.

KÖYLÜ MİLLETİN EFENDİSİDİR

Canım bırak şu saçmaları şimdi. Proleter diktatörlük maskeden başka bir şey değildir. Türkiye?yi idare eden şef benim. Rusya?da kimdir?

Gerçekten de Mustafa Kemal Atatürk her zaman ve her şartta Anadolu dışındaki Türkler ile imkanların elverdiği ölçüde en üst seviyede ilgilenmiştir. Bu ilgi o kadar üst seviyededir ki bugün dahi bir çok kişi tarafından yeri ve adları bilinmeyen bu küçük Türk gurupları, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Mustafa Kemal?in gündemindeydi. Bunlardan bir tanesi de, bu gün dahi nüfusları bir milyonu geçmeyen Gagauz Türkleri olduğu gibi, bir diğeri de Mustafa Kemal?in kendi ifadesinde de dile getirdiği Yakut Türkleridir. Burada Gagauz Türkleri gibi küçük bir Türk gurubuna yer vererek, Mustafa Kemal Atatürk?ün Türkistan?da sayıları milyonlar ile ifade edilen Türk guruplarına karşı da ilgisiz kalmadığını dolaylı bir yoldan ifade etmek istiyoruz. Dış Türkler konusunda hem batılı ülkelerin hem de komşularımızın düşmanlığını çekmemek için Atatürk, Türkçülüğün duygusal boyutlardan çıkartılıp eylem boyutuna geçirilmesinin bir örneği olmak üzere de, Türk Ocakları?nın Başkanı Hamdullah Suphi Tanrıöver?e180 yeni bir görev vererek O?nu Türkiye Cumhuriyeti?nin Romanya Büyükelçiliğine atamıştır. Atatürk, Türkçülüğü sadece olağanüstü söylevlerinde?terennüm eden? Tanrıöver?i Büyükelçiliğe atarken, sadece kendisini taltif etmekle kalmamış; üstelik tam bir destekle, ülküsünü hayata geçirme şansını vermiştir.181 Kuzey Dobruca?da ağırlıklı olarak yaşamakta olan Türk azınlığı arasındaki küçük sorunları gidermekle işe başlayan Hamdullah Suphi Tanrıöver, Baserebya ve Bukovina?da ki bütün Gagauz kasaba ve köylerini dolaşmıştır. Büyükelçilik kapılarını bu Ortodoks mezhebindeki Hırıstiyan soydaşlarımıza ardına kadar açmış, elçilik çalışanlarını Gagauzlar?dan seçmiştir. Ayrıca Tanrıöver, bölgelerinde temayüz etmiş yerel Gagauz liderlerinin çocuklarına öncelik vererek ilk etap da 40 kişilik bir gurubu öğrenim görmek üzere Türkiye?ye göndermiştir.182 Daha sonra bu sayı ikiyüzü aşmış. Bunların bir kısmı tekrar ülkesine dönerek toplumuna Türklük bilinci aşılarken, bir kısmı Türkiye?de kalarak ülkemize hizmeti yeğlemiş. İşte bu faliyetler kapsamında, Romanya?da ki Türk azınlığının gönüllü öğretmenlerinin yanı sıra, Türkiye?den de toplam 80 ilkokul öğretmeni getirtilmiştir. Bu öğretmenlerin öğrencilerinden olup da yaşayan yaşlı Gagauzlar?ın ifadesine göre Romence ve Rusça bilen bu öğretmenler, II. Dünya savaşının başına kadar bölgede görev yapmışlar. Büyük bölümü savaş ile birlikte Türkiye?ye dönerken, bazıları?görevleri henüz bitmediği? eğitime devam etmişler. Ancak Sovyet işgali ile bu öğretmenlerin tamamı?Türk Casusu? ithamı ile hep aynı cezaya, 25 yıl ağır hapis cezasına çarptırılarak Sibirya?da ki toplama kamplarına gönderilmiştir.183 Bu öğretmenlerden sadece Ali Kantarelli, Stalin?in ölümünden sonra Kuruşçev tarafından çıkarılan afla Gagauz eline geri dönebilmiştir. Ali Kantarelli ölünceye kadar Mustafa Kemal Atatürk?ün olmayı sürdürmüş;

Arap harflerinin değiştirilmesiyle ilgili ilk ciddi tartışmalar ve girişimler, 1860 yılından sonra başlamıştır. Çünkü Tanzimat döneminde yetişen ilk Türk aydın kuşağı, bilgilerini birikimlerini, fikirlerini halka yaymak amacıyla basın-yayın konusuna büyük önem vermiş ve ilk sivil gazetecilik girişimleri de bu dönemde başlamıştır. Basın-yayın hayatının doğmasıyla birlikte, ülkedeki okuma-yazma, dil, eğitim ve kültür sorunları gündeme gelmiş, dolayısıyla bu konulardaki en önemli araç olan alfabe ve dil aydınlar arasında tartışılmıştır.

43. Tümenin, 20. Kolordunun doğu yanını ve Kilis istikametini savunması planlanmış, 20. Kolordu, 26 Ekim 1918 sabahı yeni mevziine hareket etmeden önce Bedeviler Sebil?de bulunan Mürettep Süvari Alayına hücum etmişler, İngilizler 26 Ekim 1918 günü saat 10.40?da Hava desteğinde Halep-Katma yolunun iki tarafından taarruza başlamşlar, 7. Ordu Komutanlığınca durdurulmuşlardı.

"Efendimizin halini gördünüz mü beyler?" dedi. "Devlet size böyle

Taşınır ve taşınmaz mallarımı Cumhuriyet Halk Partisine aşağıdaki şartlarla, terk ve vasiyet ediyorum:

Mustafa Kemal Atatürk, kendisine sunulan raporlardan Dersim bölgesinde yaşayanların Türkmenler olduğunu biliyordu. Kurtuluş savaşı yıllarında Dersimli Meço Ağa ile Diyap Ağa, Ankara hükümetinin yanında yer almışlardı. Lakin batı Dersim aşiretleri; 1921?de Koçkırı ayaklanmasında yer almışlardı. Şeyh Sait?e arka çıkan Dersimli mebus hain Hasan Hayri?ye ve Ağrı?daki Kürtçülere arka çıkan Seyit Rıza?ya karşın Atatürk; bölgeyi barış yoluyla ülke bütünlüğüne katabilmek için tam 15 yıl uğraştı. Kemal Paşa; çaresiz ve yoksul bölge halkını çelik cendereye almış olan derebeylerini yola getirmek için birçok üst düzey yetkiliyi yollayıp nasihat etti. Arabuluculardan Bektaşi olan Vali Ali Cemal ; Dersim aşiret reisleri ile aylarca görüştü, onlara sözler verdi; hatta Munzur Suyu?ndan su içerek antlar etti ama bu çeteciliğe alışmış derebeylerini yola getiremedi. Vali Ali Cemal, Atatürk adına, bölgeye Alevilik eğitimi verecek okullar açılmasını bile teklif etti. Ama, güya Alevi dedesi olan Seyit Rıza ile öbür derebeyleri; kendi otoritelerini sarsacak bu tür yeniliklere silah çekerek karşılık verdiler.

Ali Fuat Paşa, Atatürk?le ortaklaşa verdikleri kararı hemen uygulamaya başlamış, böylece Kurtuluş Savaşı?nın?ilk direniş yuvaları? Adana?da kurulmuştur.

yapacağım? Diyebilirim ki Türk milleti İngiltere?ye karşı aynı duygularla, hem de umumiyetle çok daha kuvvetle duygulanmaktadır.? demiştir.

age, s.135-139.

« 29 Haziran 1915&amp;#8217;te, Başkomutan Vekili Enver Paşa, Şehzade Ömer Faruk Efendi ve İstanbul Milletvekili Hüseyin Cahit Yalçın, Gelibolu&amp;#8217;da 5. Ordu Karargahı&amp;#8217;nı ve Kemalyeri&amp;#8217;ni ziyaret etmişler. Daha sonra da Düztepe&amp;#8217;de 19. Tümen Karargahı&amp;#8217;nda Atatürk&amp;#8217;ü ziyaret etmişlerdir.

1911?de İtalya Trablusgarp?a saldırınca Atatürk, Enver Paşa, Yakup Cemil, Kuşçubaşı Eşref, Ali Fethi gibi bazı gönüllüler, gizli yollarla Libya?ya giderek orada bölge halkını İtalyanlara karşı örgütleyerek?gerilla savaşı? vermişlerdir.

BAYRAĞA SAYGI

?... Bu akşam Halep ilersindeki kuvvetleri geri çekeceğim, yarın Halep?in kuzeybatısında İngilizler ve Araplar?la muharebe edeceğim...?

Bir süre Diyarbakır?da kalan Ahmet Sünusi, Atatürk?ün ramazan bayramını kutlamak için tebrik göndermiştir. Atatürk, bu nazik kutlamaya, 12 Haziran 1921 tarihli bir telgrafla yanıt vermiştir. Atatürk?ün, Ahmet Sünusi?ye gönderdiği bayram tebriği, Hakimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlanmıştır.

Bu kitap Özbek basını tarafından da büyük ilgi ile karşılanmıştır. 22 Nisan 1998 tarihinde çıkan gazetelerde bu habere şu şekilde yer verilmiştir. &amp;#8220;Atatürk adını insanlar iyi biliyor. Ama bizim buralarda bu isim yeterince tanınmadı. Ancak Atatürk, Amerika&amp;#8217;dan Almanya&amp;#8217;ya, İngiltere&amp;#8217;den Fransa&amp;#8217;ya, İran&amp;#8217;dan Pakistan&amp;#8217;a, yani eski Sovyetler Birliği halkları dışında, dünyanın tüm insanları tarafından ülkü bir isim olarak tanınıyor. Türk halkı, Atatürk&amp;#8217;ü büyük hizmetlerinden dolayı daha ölümünden önce O&amp;#8217;nu Türk&amp;#8217;ün atası, yani Atatürk (1934) olarak adlandırdı. Atatürk giderek gerileyen ülkeyi kurtardı. Onun amacı, Türkiye&amp;#8217;yi çağdaş, ileri bir kültür düzeyine ulaştırmaktı. Atatürk, batının deneyimlerine dayandı. Ama Türklüğü inkar eden, ulusçuluğa zarar veren düşünceleri kabul etmedi. Ulusal kalkınmada, çağdaşlıkta batıyı bir araç olarak gördü. Türkiye&amp;#8217;yi gelişmiş ülkeler arasında görmek onun arzusuydu. Atatürk yeni Türk devletinin esaslarını belirledi. Türkiye&amp;#8217;yi yeni bir yoldan götürdü, işte bu ulu insan adına yazılan kitap &amp;#8220;Türk Halkının Büyük Evladı Atatürk&amp;#8221; adıyla ilk kez Özbekçe&amp;#8217;ye çevrildi.&amp;#8221; Gazetede yer alan yazıda dikkati çeken bölümlerden biri de şöyle yer almaktadır: &amp;#8220;En ilginç noktalardan biri de, 20. yüzyılda totaliter rejimin kurucusu olan Lenin ve onun ardından gelen Kruscev, Kosigin gibi isimler de Mustafa Kemal&amp;#8217;den övgüyle söz ediyorlar. Ne yazık ki Atatürk&amp;#8217;ün özgürlük, ulus-severlik konusundaki görüşleri bizden gizlenmiştir. 20&amp;#8217;li ve 30&amp;#8217;lu yıllarda Özbek halkının asıl ulussever kişileri &amp;#8220;ulusçu&amp;#8221;, &amp;#8220;yabancı ülke ajanı&amp;#8221;, &amp;#8220;pan-Türkist&amp;#8221; gibi siyasi suçlarla birlikte &amp;#8220;Kemalci&amp;#8221;, &amp;#8220;Atatürkçü&amp;#8221; diye hapse atıldılar. Fakat bağımsızlıktan sonra bu suçlamaların asıl anlamı ortaya çıktı. Tutuklanan kişilerin vatansever, ulussever oldukları anlaşıldı.&amp;#8221;

Lisede iken dirençle çalışıyorduk. Sınıfta birinci, ikinci olmak için hepimizde güçlü bir gayret vardı. Sonunda liseyi bitirdim. Harp Okulu?na geçtim. Burada da matematiğe ilgim devam ediyordu. Birinci sınıfta temiz gençlik düşlerine tutuldum. Dersleri aksattım. Yılın nasıl geçtiğinin hiç farkında olmadım. Ancak dersler kesilince kitaplara sarıldım.

Devlet hayatı, onun bekası, yönetimi, ulusal sırrı, hedefleri ve stratejisi, Atatürk?ün üzerinde önemle durduğu konular; tanımını kendisinin yaptığı, ulusal kültür/medeniyet tanımı ve kapsamı içinde yer alır. Olayları son derece hassas bir biçimde değerlendiren ve sır/hedef/ strateji üçgeni içinde ele alan Atatürk, bu bağlamda, şunları söylüyor:

?Antlaşma Timurlenk kadar hunhar, Müthiş İvan kadar sefih ve kafatasları piramidi üstüne oturan Cengiz Han kadar kepaze olan bir diktatörün , zekice yürüttüğü politikasının bir toplamıdır. Bu canavar , savaştan bıkmış bir dünyaya, bütün uygar uluslara, onursuzluk getiren bir diplomatik antlaşma kabul ettirmiştir. Buna, her yerde, bir?Türk Zaferi? dediler. Ve eski dünya parlamentolarını bunu kabule ikna ettikten sonra, büyük sermaye gurupları, soğukkanlı ticaret erbabı ve giderek güya din temsilcileri bile Türkiye?yi uygar uluslar masasında uluslararası bir konuk durumuna yücelterek ABD?yi yüksek ülkülerinden uzaklaştırmada birleştiler.?

Mektupta ifade edildi kadarıyla Atatürk:

-?Atatürk bizim en büyüğümüzdür?,

Atatürk ile Allah arasında

16 Richard D. Robinson, The First Turkish Republic, Cambridge Massachusetts, 1963-

Sakarya Zaferi?nin kazanılmasından sonra 20 Ekim 1921 günü Ankara?da imzalanan Türk-Fransız andlaşması ile Fransızlar Güney Anadolu?da işgal ettikleri yerlerden çekilirken bazı savaş araç ve gereçleri bıraktılar. Bunlardan başka on adet uçağı da hediye ettiler20.

2 KARADUMAN, Fethi, Atatürk Devrimi, Günizi Yayınları, İstanbul 2006, s. 406-407.

-?Ne oluyor? Diye sorunca, Mustafa Kemal Paşa omuzlarını kaldırıp indirmekle aczini gösterdikten sonra, kısaca:

Binlerce kişiden oluşan Harp Okulu öğrencisine bu keşfimizi anlatmak isteğine kapıldık. Okulun öğrencileri arasında okunmak üzere okulda el yazısıyla gazete kurduk.

Atatürk Adana?da kaldığı on gün içinde akıl almaz bir tempoda hareket ederek gizli-açık çok sayıda toplantı yapmıştır.

-?Hükümet geliyor, biz gidelim? diyerek Ankara Palas?ı terk eder. Çankaya?ya dönüldüğü zaman herkes Atatürk?ün gayet normal olduğunu hayretler içinde seyrederken Atatürk:

İngiliz Kuvvetleri Kumandanı Hamilton, yazdığı Gelibolu Savaşları adlı kitabında, bu savaşlar için, şöyle der:

-?Ne oluyor? Diye sordu.

(Cemal Kutay, Ardında Kalanlar, İstanbul, Cem Ofset Matbaacılık Sanayi Basımevi, 1988, s.247 - Kinross Lord, Atatürk, Bir Milletin Yeniden Doğuşu, s.157)

''Kendi ırkçılıklarını muhafaza edip, bizim milliyetçiliğimizi hoş görmeyenler, bizi milli intihara sevk etmek isteyenlerdir. Eğer bunlara bütün enerjimizle «Hayır! diyorsak, bu sofu bir milliyetçi olduğumuz için değil, milli varlığımızı muhafaza etmek içindir. Türk gençliğini de bunun için milliyetçi olmaya çağırıyoruz. Bu şuura sahip olmayan gazetelerin ve yazarların Atatürkçülüğüne de aldanmayalım. Bunlar Türkçü olmadıkları için hiç bir zaman samimi bir Atatürkçü de olamamışlardır.''

ATATÜRK VE BOZKURT DÖNEMİNE GİRERKEN

183 Necip Hablemitoğlu, (1997):?Kemalin Öğretmenleri?, Kırım Dergisi, yıl 6, sayı 21, Ankara:4

Genç komutanın yüzüne bir huzur ve sevinç yayıldı, başını ona doğru eğdi. Köylü kadın bu sarı başı, bağrındaki sarı çiçeklerin üzerine bastırdı. Kokladı, öptü. Sonra da sarı fulyaları ayağının altına sererek:

263 Gökdağ, A. B. (1999): ?Alfabe ve Siyaset?, Atatürk?ün Harf Devrimi ve Türk Dünyasına Yansımaları Sempozyumu, Trabzon, Karadeniz Teknik Üniversitesi Kafkasya ve Orta Asya Ülkeleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayını. 27

Lozan'da Hahamhane ve Patrikhaneler kapatılamamıştır, ama bunların faaliyetleri sadece din işleriyle sınırlı tutulmuş, dünyevi işlerle, siyasetle uğraşmaları, ideolojik çalışmalarda bulunmaları yasaklanmıştır. Yine yapılan inkılaplarla, azınlıkların aile hukukunu kendi an'anelerine göre düzenlemeleri hususunda farklılıklar ortaya çıkınca da 15 Eylül 1925'te Yahudiler, 17 Ekim 1925'te Ermeniler ve 27 Kasım 1925'te de Rumlar bu farklılığın kaldırılması için müracaat etmişler ve ülkede ayrı muameleye tabi olmak istemediklerini ifade etmişlerdir (12).

4. ve 8. Ordular, İngiliz saldırısının daha başlarında dağıldıklarından tüm yük Atatürk?ün kontrolündeki 7. Ordu?nun omuzlarına binmiştir.

13 A. g. e., s. 330-331.

Atatürk?ün hazineye devredip Türk milletinin hizmetine bıraktığı Yalova Çiftliği?nin, Atatürk?ün vasiyeti hiçe sayılarak Araplara satılmak istenmesi, Cumhuriyet?in geldiği noktayı göstermesi bakımından çok düşündürücüdür!

"Peki sen de içer misin?"

İkinci örnek Arnold Toynbee?den. Bu ünlü tarihçi, ?Türkiye? adlı eserinde, 1919 ve sonrasındaki durumu şöyle değerlendirir: ?...1919 yılında, Mustafa Kemal?in Müttefik devletlere kafa tutması, kahramanca bir inanç ve cesaret eylemidir... Türklerin şansı dönmeye başlamıştır. bir Türk askeri, Mustafa Kemal, o anda ülkesini ümitsizlikten ve ezilmekten kurtarmak için ileri atılmıştır. O andan itibaren, Türkiye?nin tarihi, bu askerin güçlü kişiliği ile renklenmiştir... ele geçirdiği askeri üstünlüğü ülkede siyasal değişiklikler için kullanmış... ülkesinin itibarını ve gücünü arttırmış, düşmanlara karşı basan ile savaşmış ve ulusunu yönetmeye başlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, devrimi gerçekleştirmiş, seçilmiş bir millet meclisinin desteği ile ülkeyi üstün bir güçle yönetmiş, bir eşi daha görülmeyen bir biçimde idari reformlar yapmış, tarihte kendisi için çok seçkin bir yer hazırlamış ve Doğulu bir ulustan yepyeni bir Batılı devlet çıkarmıştır...?13. ?... Bunların en başta geleni, bir asker ve askeri kahraman olarak, yenik ulusunu zafere ulaştırmış bulunan Mustafa Kemal Paşa?dır. Bir devlet adamı olarak da bu ilerici ve Batılılaşmış Türk, gerek kişiliği, gerek başarıları ile, hayranlık ve saygı uyandırmaktadır. bu önder, bir mantık ve sarsılmaz azim, kendinden çok ülkesi için beslediği tutkular, güçlü bir kişilik ve disiplin adamıdır. Genç bir subay olarak katıldığı örgütlerde konuşma sanatını öğrenmiş, Fransız Devrimi?nin bütün yönlerini incelemiş ve bu, onun için büyük bir hayranlık ve ilham kaynağı olmuştur. İnkar edilemez bir güçte olan ve Meclis?te hiç aksamayan çekiciliğini, çelik rengi gözlerini, anlamlı yüzünü geniş omuzlarını, erkek görünüşünü hakim ve etkili konuşması tamamlamaktadır... Mustafa Kemal, Türk devriminin babası ve yeni Türkiye?nin kurucusudur...? 14.

Bulunur kurtaracak bahtı kara maderini!...?

&amp;#8220;Para ve hisse senetlerinin İş Bankası tarafından nemalandırılması şartını ifade ederken:

?Çocuklarımıza ve gençlerimize vereceğimiz eğitimin sınırı ne olursa olsun, onlara esaslı olarak şunları öğreteceğiz: 1- Milliyetine, 2- Türkiye devletine, 3- TBMM?ne düşman olanlarla mücadele lüzumunu?.23

Tanzimat aydınlarının önde gelen isimlerinden?Münif Paşa 1863?te Osmanlı Cemiyet-i İlmiyyesi?ne sunduğu projede Arap harflerinin bitiştirilmeden ayrı yazılmasını ve?ses uyumu kuralı? nedeniyle sesli harflerin eksiksiz kullanılmasını öneriyordu. Latin harflerinin bilinmeyen ve kendini gizleyen bir taraftarı, Ali Vehbi

-?Görevini yap.? Yanındaki ekibi göstererek, ?Bu efendilere niye bilet sormuyorsun?

Kaynak: İsmet Bozdağ' ın "Atatürk'ün Sofrası"

-?Yok? dedi, ?Men leşkerem, sen Serdarsen.?1

Çaper Krastan.

Şimdi de Atatürk?ün kütüphanecisi, Nuri ULUSU?ya kulak verelim: ?Atatürk, otuz ramazan geceleri, başta Saadettin Kaynak Hoca olmak üzere, dönemin hafızları olan, Hafız Yaşar, Hafız Zeki, Hafız Küçük Yaşar, Hafız Burhan, Hafız Hayrullah beyleri davet ederdi -ki bu hafızlardan Hafız Yaşar, aynı zamanda, Cumhurbaşkanlığı Alaturka Musiki Şefi?ydi-. 1930 yılında emekli oldu. Ama ölene kadar, hep Atatürk?ün yanındaydı. Soyadı Kanunu çıkınca, Atatürk ona: ?OKUR? soyadını verdi. Atatürk, davet ettiği bu hafızlardan, tek tek din konusunda, bilgiler alırdı. Ayrıca, üzerinde çok durduğu, Türkçe Kuran?ı Kerim hakkında, görüşlerini de sorardı.

Atatürk?ün en önemli özelliklerinden biri de tefekkür sahibi olması ve devamlı fikir üretmesidir2. Ancak O, sadece kitaplarla yetinmemiş bu bilgileri çeşitli ortamlarda bilim adamları ile de tartışarak pekiştirmiştir. Atatürk bir konuşmasında?Bir milletin kültür seviyesi üç sahada; devlet, fikir ve ekonomi sahalarındaki faaliyet ve başarıları neticelerinin hasılasıyla ölçülür. ?3

2011 yılında Kuzey Afika'da "halklar ayaklandığında" birileri DEVRİM diye sevinç çığlıkları atarken ne demiştik,? Bütün bu halk hareketlerinin, SOROS, OPTOR, CFR, CIA destekli ABD etkisinde hareketler olduğunu, ABD ve AVRUPA, yani BATI EMPERYALİZMİNİN asıl niyetinin PETROL ZENGİNİ Kuzey Afika'yı ele geçirmek olduğunu, sadece DİKTATÖRÜ devirerek devrim yapılamayacağını, gerçek devrim için öncelikle ANTİEMPERYALİST olmak, öncelikle EMPERYALİZME başkaldırmak gerektiğini yazdık çizdik. Ama bizim romantik hayelpersetleri inandıramadık... Peki ne oldu? Geldiğimiz noktada bugün (19 Mart) BATI EMPERYALİZMİ bizi yanıltmayarak, Libya'yı resmen işgal etti.

oturduğunu, yanı başında da İsmet Paşa' nın yer aldığını görünce,

?Efendiler, bizim bilhassa İstanbul?a yakın olan İzmit mıntıkasında uygulanmasını düşündüğümüz tedbir, orada silahlı, milli müfrezeler oluşturmak ve o bölgede güvenilir kumandan ve zabitlerimizin bu milli müfrezelere yardım ve desteği ile hain çeteleri takip ederek zararlarını ve varlıklarını ortadan kaldırmaktı. İşte bu amaçla kurdurduğumuz milli müfrezelerin en önemlisi ve en kuvvetlisi, bu, Yahya Kaptan adıyla tanınan bir fedakar vatanseverin müfrezesi idi.?

(Altan Deliorman, Atatürk?ün Hayatındaki Kadınlar, İstanbul 1999, s. 29,30)

Onun bu içtenlikli isteğine karşı çıkmak, büyük haksızlık olacaktı.

Ülkü&amp;#8217;nün annesi Selanikli Vasfiye Hanım, Atatürk&amp;#8217;ün annesi Zübeyde Hanım tarafından evlatlık olarak alınıp, büyütülmüş, Zübeyde Hanım&amp;#8217;la Selanik&amp;#8217;e sonra İstanbul&amp;#8217;a, oradan da Ankara&amp;#8217;ya birlikte gelmişler. Zübeyde Hanım ölünce, Vasfiye Hanım Atatürk&amp;#8217;ün Kız kardeşi Makbule Hanım&amp;#8217;la birlikte 1932 yılında ölmüştür.

"Yemek yemedin!.."

Atatürk bu çiftlikleri Halk Partisi?nin malı olarak saklıyordu. Fakat köylülerin buralardan bir okul, bir öğretici araç olarak yararlanabilmelerinin devlet elinde bulunmaları ile daha kolay ve mümkün olacağını düşündü?. Böylece Atatürk bir kere daha kendi huzur ve rahatının, vatanının şan ve şerefinde ve güçlülüğüne olduğunu gösteriyor. Biz de diyoruz ki Atatürk bizim en değerli hazinemizdir. Onun şan ve şerefini vatanın şan ve şerefi sayıyoruz.?

Ve arkasını dönerek, köylülere bir mümin heyecanı ile bağırdı.

PTT Tarih Komisyon Üyesi Makbule Akgül, 16 Mart 1920 günü İstanbul`un işgal edilmesiyle birlikte İngiliz askerlerinin Sirkeci Postanesi`ni de ele geçirdiklerini belirterek,`Her posta memurunun başına, Ankara`da bulunan Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına İstanbul`dan mesaj gitmemesi için bir İngiliz askeri dikilmişti. Buna rağmen İhsan Pere ve arkadaşları canları pahasına postanenin ikinci kat muhabere salonundan bodrum katına gizli bir telgraf hattı çekmeyi başardı. Buradan da Ankara`ya çok önemli mesajları geçtiler` dedi.

Birbirine en zıt fikirler dahi, bu büyük insanın ışık saçan dehasının kudreti ile birleşir. Onun kanalıyla bir anlaşmaya varılırdı.

C UMHURİYETİN İLK YILLARINDA ALFABE TARTIŞMALARI

- Siz beni burada bekleyiniz, ben yalnız gideceğim, dedi.

1923-1928 Yılları Arasındaki Fikri Hazırlıklar ve Tartışmalar

FALKENHAYN 10

Mahmut Aziz silahını alıp el bombalarını takarken, gücü yettiği kadar bağırıyor: Zindabat Keşmir, Zindabat Kemal Atatürk taburu. Mahmud Aziz, Kemal Atatürk taburunun 171. Eri olarak ayrılırken peşine düşüyorum.

Muhteşem Türk Atatürk&amp;#8217;le ülküdaşlığın şerefini taşıyan bir Türk&amp;#8217;üm. &amp;#8220;Muhtac olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur.&amp;#8221; tarifine iman etmiş bir Türk&amp;#8217;üm...

Bu yılın sonunda Genel Savaş ilan olundu. Olagelen başvuru ve isteğim üzerine Tekirdağ?ında şu çok yakın zamanda kurulan 19. Tümen?e komutan oldum. Arıburnu?nda, Anafartalar?da bulundum. İngilizler çekilip gittikten sonra bir ay Edirne?de 16. Kolordu ile kaldım. Sonra Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır ve çevresine gittim. Orada yaptığımız önemli savaşlardan biri, Bitlis ve Muş?un Ruslar?dan geri alınmasıdır.

- Türk tarihini okudum. Milletiniz büyük komutanlar yetiştirmiş, büyük ordular hazırlamıştır. Bunları yapan bir millet elbette bir medeniyet sahibi olmalıdır. Takdir ederim. Ama, bugünkü duruma bakalım. Başta Alman müttefikinizle bir dört yıl harb ettiniz, yenildiniz, dördünüz bir arada yapamadığınız şeyi, bu durumda tek başınıza yapmayı nasıl düşünebiliyorsunuz? Fertlerin intihar ettikleri zaman zaman görülür. Bir milletin intihar ettiğini mi göreceğiz?

- Daha pek çok değil, yalnız milleti ve vatanı kurtarıncaya kadar... Allah?tan başka bir şey istemem...?

tekrarlayacaksın. İşte soruyorum:

?Atatürk?, İslam Ansiklopedisi, C. I, s.730.

İnkılaplarımızın temel ilkesi budur. Bu gerçeği kabul edemeyen zihniyetleri darmadağın etmek zaruridir" şeklindeki bu sözleriyle, ilkelerinin bütünlüğünün korunmasını dile getirirken, İnkılapçılık ilkesinin anlamını da vurgulamaktadır.

- Bir başkomutanın savaş hattına bu kadar yakın yerlerde dolaşması işitilmiş değil de!..

Atatürk birgün İstanbul ve İstanbul'un Fethi'nden konuşurlarken söz tabii Fatih'e geldi. Ortaya şöyle bir sual attı:

Öğretmenlere kurstan geçirildikten sonra sınav yapılacağı, başarılı olanlara belge verileceği, başarı gösteremeyenlerin 15 gün sonra yeniden sınava alınacağı, o zaman da başarı gösteremezlerse, öğretmenlikten

Manastır yılları, Mustafa Kemal?in Türklük duygularını kamçılamış, gönlündeki vatanseverlik ateşinin alevlenmesine yol açmıştı?

Yaşlıca köylü kadın kan ter içindeydi. Belli ki epey yol tepmişti. Yaşını tam kestirmeye olanak yoktu. Yalnız yüzündeki derin çizgiler, ıstıraplı günler yaşamış olduğunu ortaya koyuyordu. Cildinin kırışıklığı yanında esmerliği, güneşten kavrulmuş olduğu da gözden kaçmıyordu. Büyük bir yükü sırtında taşıyan insanlara öz bir hali vardı. Elindeki değneğe yaslanarak şöyle bir doğrulup bize baktı. ?Sanki beni baştan ayağa süzecek ne var? dermiş gibi.

13 Bu konuda Atatürk diyor ki: ?Benim Türk milletine, Türk cemiyetine, Türklüğün istikbaline ait ödevlerim bitmemiştir, siz onları tamamlayacaksınız. Siz de, sizden sonrakilere benim bu sözümü tekrar ediniz? (Ulus Gazetesi, 12.12.1935).

"10-11 yaşında idim. Bursa'daki evimiz Atatürk'ün köşküne çok yakındı. Bir gün Atatürk Bursa'yı şereflendirmiş, köşkün bahçesinde dolaşıyordu, ben de onu yakından görmek arzusu ile kıvranıyordum.

Beşinci örnek Prof. Bernard Lewis?ten. ?The Rebirth of Turkey ? adı ile 1961?de yayınlanmış ve sonradan dilimize de çevrilmiş olan eserin yazarı Prof. Lewis, daha ziyade Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki incelemeleri ile tanınmış olmakla beraber, çağdaş Türkiye?deki gelişmelere de yakın ilgi gösteren Batılı otoritelerin önde gelenlerindendir. Bu eserinin büyük bir bölümünde Atatürk?ten ve eserlerinden söz eden Profesör, özellikle şu dikkate değer görüşleri belirtiyor: ?... Türkiye, Birinci Dünya Savaşı?nın yenilmiş devletleri arasında tek olarak, kendi perişanlığından ayağa kalkmayı başardı ve galipler tarafından kendisine dikte edilen barışı reddederek, kendi şartlarının kabulünü sağladı. Çünkü, Lozan Antlaşması aslında Türk Milli Misak?ında ifade edilmiş isteklerin uluslararası tanınması idi. Askeri savaş kazanılmıştı; Milliyetçilerin siyasal programı başarılmış, uluslararası bir antlaşma da dünyaca kabul edilmişti. Bundan sonra ne yapılmalı idi? İşte bu soruya cevabında Mustafa Kemal, gerçek büyüklüğünü gösterdi. Bu nokta Türk gazeteci Falih Rıfkı Atay?ın Mustafa Kemal ile Enver Paşa arasındaki bir karşılaştırmasında iyi belirtilmiştir: ?Enver?in hassası cüret, Mustafa Kemal?in hassası basiretti. Mustafa Kemal, 1914?te Harbiye Nazırı olsa idi, devleti Birinci Dünya Harbi?ne sokmazdı. 1922?de, Enver İzmir?e girmiş olsa idi; o hızla döner, Suriye ve Irak üstüne yürür, kazanılanı da kaybederdi?. Cidden o zaman, bir savaşçı kahramanı baştan çıkarabilecek birçok çekici şey vardı. Avrupa ve Asya?da kaybedilmiş Osmanlı vilayetleri vardı ki, oralarda Osmanlı idaresinin yerine geçen rejimlerin gittikçe artan güçlükleri Türk isteklerinin teyidine elverişli olabilirdi. Türk Milliyetçilerinin kalbine daha yakın olmak üzere; devrim, müdahale ve iç savaş sancıları içinde siyasal macera için çekici bir alan arz edebilecek çökmüş Rus Çarlığının 20 milyonu aşkın, Türkçe konuşan Müslümanları vardı. Fakat; Mustafa Kemal, bunların hiçbirini yapmadı. Savaş biter bitmez, Yunanlılarla insafsız fakat etkin bir nüfus değişimi yolu ile eski anlaşmazlıkları çözümleyerek bans yaptı. Boğazlar?ın gayri askeri, hale getirilmesini, ancak yıllarca sonra, görüşme ve anlaşma ile sona ermek üzere, kabul etti. Bütün dış tutkuları ve bütün Pan-Türkist, Pan-Ottoman veya Pan-İslamik ideolojileri reddederek, bilinçli bir şekilde eylemlerini ve umutlarını Antlaşma?da tanımlanan topraklarla sınırladı ve hayatının geri kalan kısmını çetin, yorucu ve zahmetli yeniden kuruluş ödevine adadı... Kemal Atatürk çabuk ve kesin hareket, ani ve çok kez sert karar adamı idi. Sert ve parlak bir asker, çetin bir içici ve çapkın olan Atatürk, her şeyde çok büyük bir irade ve tükenmez bir enerji sahibi idi. Çağdaşları tarafından, çok kez, diktatör olarak anılır ve bir anlamda, şüphesiz, öyle idi. Fakat; bunu söylerken, onun idaresinin, Avrupa ve Ortadoğu?da dün ve bugün aynı terimin kullanıldığı adamlarınkinden pek farklı olduğunu hatırlamak gerekir. Şahsi ve mesleki eğilimleri ile bir otokrat, mizaç itibariyle otoriter ve emredici olan Atatürk, daha az veya daha çok azametli insanların davranışı ile şaşırtıcı bir zıtlık halinde, yine de nezaket ve kanuniliğe, insani ve siyasi ölçülere saygı gösterirdi. Onun diktatörlüğü, rahatsız edici şekilde omuz üzerinden gözetlenme, kapı zili korkusu, toplama kampının karanlık tehdidi bulunmayan bir diktatörlüktü. Kuvvet ve baskı, devrimci değişiklikler dönemi sırasında cumhuriyeti yerleştirmek ve korumak için, şüphesiz, kullanıldı. Fakat, daha sonra kullanılmadı. 1926 ilkbaharından sonra, hayat ve kişi hürriyeti için pek az tehlike vardı... Daha sonra Ortadoğu?da diğer Müslüman ülkelerinde askeri rejimlerin ortaya çıkması, bazı gözlemcileri Atatürk?te ve onun devriminde, bu sonraki hareketlerin prototipini görmeye yöneltmiştir. Fakat, bunlar arasında pek az benzerlik vardır. Atatürk, hükümet darbesi ile iktidarı ele geçiren bir küçük subay değil; fakat, derin bir milli buhran anında, adeta isteksiz adımlarla, azar azar kontrolü ele alan bir general, bir paşa idi. O ve arkadaşları, yeni fikirlerle dolu olmakla beraber, statü ve tabiat itibariyle, yüzyıllarca askerlik ve imparatorluk tecrübesine sahip eski Osmanlı idareci elitinin adamları idiler. İmparatorluğun yıkılmasından ve hanedanın sürülmesinden sonra bile, ne halka dalkavukluk etmeye, ne de onu boyun eğmeye zorlamaya ihtiyaç duymaksızın, yine de itaat istemek ve görmek güven ve otoritesine sahip idiler. Böylece de; Avrupa diktatörlüklerinde ve onların başka yerlerdeki taklitlerinde rastlanan müthiş demogoji cihazına başvurmaksızın, bir çeşit pederşahi rehberlikle devrimlerini tamam/amaya muktedir oldular... Atatürk, önce asker olarak, ulusuna önderlik etmek üzere-Avrupa?nın Hasta Adamını yatağından kaldırıp ona yeni bir hayat ve canlılık aşılayan parlak ve ilham verici bir lider olarak-yükseldi. İlk büyük basanları -bir ordu, bir millet ve parçalanmış bir imparatorluğun yıkıntılarından bir?devlet? kurarak ve milli topraklardan istilacıları süre/ek-kahramanca üslupta idi. Yine de, Atatürk?ün gerçek büyüklüğü, aslında büyük olmalarına rağmen, bu basanlarda yatmaz. O?nun gerçek büyüklüğü, daha çok, bu kadarının yeter olduğunu, fakat yine de tek başına yeterli olmadığını, askeri ödevin tamamlandığını ve pek farklı başka bir ödevin kaldığını kavramasında yatar. 1923?te, zaferi sırasında, bir komutanı daha çok şan ve şeref aramaya veya bir milliyetçi lideri yeni ihtiraslar uyandırmaya teşvik edebilecek birçok fırsatlar vardı. O, bunların hepsini reddetti ve kahramanlar arasında pek az görülen bir gerçekçilik, kendini tutma ve ılımlılıkla bu çeşit sarhoşça maceralara karşı halkını uyardı. Bundan sonraki ödev, yurt içinde idi. Çünkü; askeri, mali ve siyasi bütün istilacılar gittiği zaman, zaten geri olan ve şimdi uzun savaş ve iç savaş yılları ile daha da zayıflamış bulunan ülkenin yeniden kuruluş sorunu ortada duruyordu. Osmanlı askeri ve muzaffer bir kahraman olarak Kemal Atatürk?ün bunu görebilmesi ve bunun kendisinden istediği büyük hayal gücü ve cesareti gösterebilmesi, onun en yüksek meziyetidir... nasıl bir görüşe sahip olunursa olunsun, şu kadarı tartışma götürmez: Tarihlerinin en karanlık anında, Kemalist Devrim, Türk Halkına yeni bir hayat ve umut getirdi; onların enerjilerini ve kendine güvenlerini iade etti ve onları sadece bağımsızlık yoluna değil, daha nadir ve daha değerli bir şey olan hürriyet yoluna sağlamca yerleştirdi...?18.

ATATÜRK&amp;#8217;ÜN VASİYETİ:

Mustafa Kemal, General Falkenhein?in yerine Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığına getirilmiş olan General Liman Von Sanders?in emrindeki 7. Ordu?ya Ağustos 1918?de tekrar komutan oldu. 15 Ağustos 1918 günü Halep?e gelen Mustafa Kemal Paşa, bu cephede İngilizlere karşı başarılı müdafaa savaşları yaptı. Takviyeli İngiliz kuvvetleri karşısında, O?nun maharet ve dirayeti sayesinde, bu bölgedeki Türk Ordusu dağılmaktan kurtarılmış; büyük bir düzen içinde Halep?e kadar çekilme başarısını göstermişti.

Ajan Dunderdale, Fleming?in arkadaşıydı. Yıllar sonra o dönemdeki casusluk çalışmalarını Bond?un yaratıcısıyla paylaşıyor. Ve böylece Bond karakteri ortaya çıkıyor.

lazım. Hükümet nasıl bir yönetim içindedir? Sonra unutmayın ki, olay

Atatürk?ün, bütün bu davranışları; onun, Ramazanın anlam ve önemini anlayan, inancı önemseyen, son derece sade bir Müslüman olduğunu kanıtlamaktadır.

Merkezi Yayınları. 1321,1322

şaşkınlıktan dona kaldı. Dizlerinin bağ çözülmüştü. Atatürk onu görünce

- İhtimal şu kadar bir parça...

7?nci Ordu Komutanlığı?nda kaldığıma göre benim bağımsız ve kanunen bütün arkadaşlarıma muadil bir ordu komutanı iken, bu suretle 2?nci ve 3?ncü derecede bir komutan durumuna düşmekliğim üzücü olsa da vatanın çıkarları karşısında bundan söz edilmeyebilir. Ancak bu takdirde gözden uzak tutulması gereken nazik bir nokta vardır. 7?nci Ordu birliklerinin hepsi muharebe alanına intikal ettiğinden harp hali benim birliklerimle Kress?in birliklerinin birbirinden ayrılmasına engel bir durum yaratmış olabilir. Yani daha biz nakliyata başladığımız andan itibaren düşman Sina Cephesi?ne taarruza başlar, bu halde gönderilen kuvvetlerin istenildiği gibi bir komutaya bağlanmasına durum müsait olmadığından her gelen birliğin parça parça muharebeye ve birbiri peşinden Kress?in komutasına girmesi gerekebilir; böyle olduğu takdirde ordu karargahı sonunda yalnız başına fazla ve işsiz bir şekle girip bütün birlikler parça parça Kress?in birliği olmuş olur. Eğer harp durumu bu şekilde hareketi zorunlu kılarsa vatanın geleceği söz konusu olurken zorunlu olarak seyirci kalmama tevekkül ve tahammül edemem. Bu halde yapacağım iş, en ufak bir birliğimin müdahale ettiği cepheyi ve muharebe hatlarını kayıtsız şartsız emrime almaktır; yani kuvvetlerim, muharebe sebebiyle Sina Cephesi?nde bir komuta altında erimeye mecbur olursa bu komutan ancak ben olabilirim. Daha başlangıçtan itibaren bu noktayı görmüş ve bu karan vermiş olmak lazımdır. Suriye?nin tümünün Falkenhayn?a verilemeyeceği meselesinde Almanları kırmak ve onların kuvvet ve lüzumlarım ihmal etmek gibi kısa bir düşünceye tabi olmadığıma itimat buyurmaksınız- İçinde bulunduğumuz bataklıktan Almanlarla beraber bulunarak kurtulmak zorunlu ise de Almanların bu zorunluluktan ve harbin uzamasından yararlanarak bizi sömürge haline sokmak ve memleketimizin bütün kaynaklarını kendi ellerine almak siyasetine karşıyım ve devlet büyüklerinin bu hususta hiç olmaz ise Bulgarlar kadar bağımsız ve kıskanç olmalarım gerekli görürüm.

(Kaynak: 1920 - 1921 kışında Ankara'yı ziyaret eden genç bir Amerikalı gazeteci olan Clarence K. Streit'ın notları ve fotoğraflarından yola çıkılarak Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Osmanlı İmparatorluğu tarihçisi Heath W. Lowry tarafından kaleme alınan "Bilinmeyen Türkler" kitabından)

Mustafa Kemal Paşanın mütareke sırasında İstanbul?da dört beş ay kalışının sebebi, tarihi kararını uygularken şüphe ve tereddüde yer vermeksizin emin bir şekilde ve en iyi imkanlar-dan faydalanarak bu karan uygulamaktı.18 Mustafa Kemal Paşanın tarihi kararını uygulamak için hazırlıklarını yaptığı bir sırada, Samsun ve havalisinde Türklerin Rum köylerine tecavüz ettiği ve bu tecavüzlerin önlenmesi için tedbir alınması gerektiğine dair İstanbul Hükümeti İngilizlerden bir rapor ve bir de protesto almış bulunmakta idi. Osmanlı kabinesi de, Mustafa Kemal Paşanın kendisine emniyet edilemiyeceği, İstanbul?da olumsuz telkinlerde bulunduğu, hazırlıklar yaptığı ve bu sebeple de İstanbul?dan uzaklaştırılması gerektiği konusunda bir anlaşmaya varmışlardı. Samsun ve dolaylarında çıkan olaylar, Mustafa Kemal Paşanın, Anadolu?ya vazife ile sürgüne gönderilmesi için bir bahane idi.

Zübeyde Hanım, babasının dindarlığından fazlaca etkilenmişti. Zübeyde Hanım?ın babası, yani Mustafa Kemal?in anne soyundan dedesi -daha öncede belirtildiği gibi- ?Sofuzade? olarak bilinen Feyzullah Efendi?dir. Sofuzade Feyzullah Efendi, Atatürk?ün çocukluk anılarında okul tatillerinde tarlalarda kargaları kovaladığından bahsederken söz ettiği Selanik?e bir saat uzaklıkta Langaza?daki çiftliğin sahibidir. Zübeyde Hanım, Feyzullah Efendi?nin üçüncü eşi Ayşe Hanım?ın tek kızıdır.

Kastamonu&amp;#8217;da da sokaklarda tek bir şapkasız kişinin bile dolaşmadığı yine fotoğraflarla desteklenen haberlere konu olmuştur.

Mücadeleler, savaşlar birer sonuçtur; onların arkasında yatan sebepler vardır; sebepler yok edilmedikçe sonuçlar da zaman boyunca akıp gidecektir.

- Divrikliler şapka isyanı yapmışlardı.

Küçük bir program kadrosu söylemek gerekirse; Teşkilat baştan sona kadar halk teşkilatı olacaktır. Genel yönetimi halkın eline vereceğiz. Bu toplantı kurulunda hak sahibi olmak, herkesin gayret içinde olması kuralına dayanacaktır. Millet, hak sahibi olmak için çalışacaktır.

-Bu şiirde ve bu plakta Türk milletinin varlığına kasteden bir bomba vardır, demişti.

Atatürk, bir Türk milliyetçisi idi. Ve bunu göğsünü gere gere söyleyebiliyordu. Türklüğü ile övünüyor, Türk ulusu için düşünüyor ve Türk ulusunun geleceği sağlam temellere otursun diye uğraşıp, ömür tüketiyordu. Oysa gelenler ne yapıyor? Türk dilinin bağımsızlık alanlarını yabancı dillere açıyorlar. Ne adına? Yabancı dil öğretme adına. Dünyada bundan daha komik, daha gülünç bir misyon savunması olabilir mi? Bu kafalar, Türk ulusu için çizilmiş bulunan sır/hedef/strateji gibi mukaddes kavramlar üzerine gerekli ve yeterli özeni gösterebilir mi, bu gerçeği düşünebilir mi? Burada, bu durumda hangi seciyeden, hangi karakterden söz edebiliriz? Cumhuriyetin dayanağı olan Türk halkına Türklüğünden, kimliğinden söz ettirmek istemeyen bir zihniyetin, bir ihanet elinin vatan sathında dolaştığını ve melanetlerini işlediğini, sinsi propagandasını yürüttüğünü görüyor ve her Türk vatandaşı gibi hissediyorum.

11 HansKohn, Ten Yearsof the Turkish Republic, Foreign Affairs, vol. 12, October 1933.

28 S. D. C. l, s. 245.

İşte karşıdalar? Hazırol vaziyette heyecandan donmuş bire heykeliz sanki? Yalnız, yaşadığımızı hissettiren kalbimiz ve onun onunla birlikte yürüyen bakışlarımızda hareket var.

Mütercimler, age, s.304,305.

Ali Fuat Cebesoy?un Yazdıkları

Kanımca Atatürk, Türk Kurtuluş Savaşı?nın özellikle genç kuşakların beynine kazınması için bir mihenk taşı, bir milat, bir sembol tarih ve olay belirleyerek Nutuk?u o sembol tarih ve olayla başlatmak istemiştir. Bu nedenle Nutuk?a, ?1919 yılı Mayısının 19. günü Samsun?a çıktım? cümlesiyle başlamıştır.

Anayasa 23 madde ve bir de madde-i münferide&amp;#8217;den ibarettir. Kısa olmasına rağmen bunda Cumhuriyet terimi geçmemekle beraber, ilerde kabul edilecek Anayasalar için temel teşkil eden esaslar bulunmaktadır. Bunlardan başlıcası 1. madde&amp;#8217;de belirtilen: &amp;#8220;Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir. İdare usulü halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müstenittir&amp;#8221; 18 idi. TBMM&amp;#8217;nin 308 no. lu kararında da belirtildiği gibi bu madde ile hakimiyeti padişahtan alıp bizzat millete vermiştir.

Şanlıurfa Sosyal Bilimler Lisesince düzenlenen ''Atatürk'ü Anma Programı''nda ise ''sürpriz konuk'' olarak anons edilen Atatürk'ün manevi kızı Ülkü Adatepe sahneye çıkarak, Ulu Önder'le ilgili anılarını anlattı.

2. Atatürk?ün Anadolu?ya geçiş kararı son anda verilmiş bir karar değil, inceden inceye düşünülmüş, planlanmış bir karardır.

Sinan MEYDAN - 17.03.2011

Üzeyir Lokman Çaycı?nın Paris Camii ve Enstitüsü rektörü Abbas Bencheikh El Hocine?le yaptığı röportajdan; Üzeyir Lokman Çaycı, ?Paris Camisinde Atatürk?ten Işıklar ve İzler Var?, Aktüel dergisi, 26 Eylül 2009.

Bu raporlar, bir vatanseverin gerektiğinde kişisel çıkarlarını, rütbesini, makamını kısaca her şeyini bir kenara iterek doğru bildiği yolda sonuna kadar mücadele etmesi gerektiğini göstermektedir.

Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ün en yakın silah arkadaşı Ali Fuat Cebesoy, onun askeri yönünün mükemmelliği konusunda şunları aktarmıştır:

İttihatçı Enver Paşa?nın kendisini Anadolu dışında uzak görevlere tayin etmesine karşı Atatürk, her seferinde bir bahaneyle ya görevi kabul etmeyerek ya da istifa ederek Anadolu ve civarında görev almayı başarmıştır.

İşte büyük adam?İşte vatanseverlik? İşte tevazu?

Atatürk, önce: ?Ulus egemenliğine dayanan, tam bağımsız yeni bir Türk Devleti kurmak? diye ifade ettiği Ulusal Hedefi belirlemiş, buna ulaştıktan sonra da; çağdaş, uygar yeni bir Türk insanı yaratmak için ulusuna yeni bir Ulusal Hedef göstermiştir: ?Ulusal kültürümüzü, çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkaracağız.?

Görüldüğü gibi Atatürk Samsun?a çıkmadan çok önce, 8 Kasım 1918?de Anadolu direnişini Adana?da örgütlemeye başlamıştır. ?Bu toplantı esnasında Mustafa Kemal?in kafasında vatanın nasıl kurtarılacağına dair bir strateji oluşmuş ve bu stratejiyi halkla konuşarak daha da geliştirmiştir.?

&amp;#8220;Ordular ilk hedefiniz Akdeniz&amp;#8217;dir. İleri!&amp;#8221;

Birkaç gün evvel, içinde latife sözleri bulacağınız bir kartpostal yollamıştım.

Karabekir, evde, Atatürk'ten nasıl söz ederdi? Kara-bekir'in devrimlerine karşı mıydı? Örneğin laiklik, örne-ğin giysi devrimi konusundaki tavrı neydi?Bunları en iyi bilecek olan kızı Hayat Karabekir Fey-zioğlu'ydu. . Bizherşeyi O'nunla anlaşarak yapmaya çalıştık. Aramızda an-laşamadığımız noktalar olsa bile birbirimizi iknaya çalış-tık.)Biz, çocuk olarak M. Kemal hakkında ileri-geri laflar ederdik. Hoşlanmazdı. M. Kemal ile Atatürk'ü iki ayrı şah-siyet olarak görürdü. M. Kemal'i her zaman sevgi ve say-gıyla anardı. derdi. Babam, Atatürk'ün çevresinden şikayetçiydi. Size bir hadisesini anlatayım:Atatürk'ün çok hasta olduğunu. Dolmabahçe Sara-yı'nda çok ağır şekilde hasta yattığını biliyoruz. Rivayetolunur ki demiş. Bunu çok yakınındakiler, başında duranlar, sonradanbabama anlatmışlar! Atatürk'ün ölümünden -önce babama kimse gelip debunları söylemedi. Etrafındaki eş, dost, akraba, diyesorarlardı. Babam derdi. Ben o zaman ilkokulun dördüncü-beşinci sınıfınday-dım. diye sordum.(Çağırsa, sizin bu kadar haklarınızı elinizden almış, oo kadar sıkıntılar çekmişsiniz, bizim bütün çocukluğu-muzu Erenköy'de menkup bir vaziyettegeçirtmiş kimse hastalığımda sizi çağırsa gider miydiniz?) derdi. (Giderdim. 'Çünkü o benim157

En son torununu da Sakarya?ya gönderdi. Bir gün haber aldı ki en son delikanlısı da Duatepe Muharebesinde öteki ağalarının yanına göçüp gitmişti.

?Bu doğa olayı eşsiz bir mucize. Güneş batarken Atatürk doğuyor. Bu Allah tarafından, liderler arasında sadece Atatürk?e nasip olmuştur? diyen Öğüt, herkesi 7 Temmuz?da Damal?da başlayacak festivale davet etti.

Yaptığı keşifler sonucunda düşmanda kaçma belirtileri gören Mustafa Kemal, elini kolunu sallaya sallaya düşmanın kaçmasına fırsat vermemek için saldırıya geçilmesini öneriyor, üst makamlar böyle bir çekilişe ihtimal vermiyorlar. Önerisi kabul edilmeyince, zaten aylardır gece gündüz verdiği savaşlarla hasta olan Mustafa Kemal istifa ediyor. Mareşal Liman von Sanders de bu istifayı hava değişimine çeviriyor.&amp;#8221;

Yakın dönem Türk tarihini çalışanlar ve okuyanlar, Osmanlı Devleti&amp;#8217;nin son yıllarına damgasını vurmuş olan İttihat ve Terakki Partisi&amp;#8217;ne yönelik yoğun bir karalama kampanyası yapıldığını bilirler.

Atatürk daha önce Doğu Cephesi?nde 16. Kolordu Komutanı olarak görev yaptığı sırada da Kazım Karabekir Paşa?yla birlikte çalışmıştır.

Tüm vatan hainleri ile soysuzlara ve kansızlara lanetler olsun!..

Bu yerlerdeki Bira Fabrikası, Malt Fabrikası, Buz Fabrikası, Soda ve Gazoz Fabrikası, Deri Fabrikası, Tarım Aletleri ve Demir Fabrikası, iki modern Süt Fabrikası, iki büyük yoğurt imalathanesi, şarap imalathanesi, değirmen, iki yağ ve peynir imalathanesi, iki tavuk çiftliği, iki özel iskele ve liman, beş satış mağazası, Çelik Fabrikası?nın %40 payı, 16 traktör, 13 komple biçerdöver, 1 deniz motoru, 5 kamyon ve kamyonet, 2 binek otomobil, 19 binek ve yük arabası, 13.100 adet koyun, 443 sığır, 69 at, 58 eşek, 2450 tavuk.

Biz ülkücülerin de, doğal milli liderimiz olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk hakkında olumsuz propagandalara ve gelişmelere seyirci kalmakla hata yaptığımızı itiraf etmek isterim. Gençlerimizi önce komünizm ve kapitalizm tehlikesi hakkında eğitirken, milliyetçi saydığımız yazar ve mütefekkirlerin görüşlerine sarılıp, Atatürk?ü sağlıklı olarak öğretip, inceletmediğimiz kanaatindeyim.

-?Ben protokol falan dinlemiyorum çocuk. Stalin vatanımın topraklarına göz dikmiş, sen bana protokolden söz ediyorsun. Hazırlayın arabaları? diye cevap verir. Büyük önderimiz ve arabalar hazırlanır. Gazi ve ekibi, Sovyet Elçiliğinin kapısına dayanır. Ulu önderimiz yüzü asık bir şekilde yukarı çıkar ve o sırada elçilikte büyük bir balo vardır. Gazi kendisini karşılayan Büyükelçi Karahan?ı görünce:

"Siz bu zihniyetle dünyayı Müslüman edemezsiniz" mukabelesinde bulunurum. Hayır, "beis yok" cevabını alırsam, biz Türklerin de Latin harflerini kullanmamıza müsaade bahşeder bir fetva veriniz, ricasını serd edeceğim. Hayır, Fransızlar ne kadar az Arap iseler, biz de o kadar az Arabız."

(Falih Rıfkı Atay, Babanız Atatürk, S.54-55-56-57-58

38 Güvenç Bozkurt, İnsan ve Kültür, Ankara, 1979, s. 105.

Atatürk&amp;#8217;ün de uygun görmesi üzerine konu Meclis&amp;#8217;e götürülmüş ve bu kanun çıkartılmıştı.

123 Sabiha Gökçen: A. g. e. s.62; Cemil Sönmez: Atatürk?ün Çocuk Sevgisi Ankara 1997 s. 68-69

-Ordunun silah ve araç gereçleri tamamlanmıştır.

MUSTAFA KEMAL 13

age, s.49.

Milli menfaatlar: Bir milletin varlığını koruyabilecek ve onu her yönden yüceltmeyi sağlayacak çıkarlardır.

ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 57, Cilt: XIX, Kasım 2003

Erdentuğ, Nermin, "Atatürk'te Kültür Dinamizmi Görüşü", Cumhuriyet'in 50. Yıldönümü Anma Kitabı, Ankara - 1974.

"Yunan' ı denize döktün Paşam, bayrağımızı başucumuza diktin. Benim gibi

- Peki nesiniz?

« 9 Ağustos 1915&amp;#8217;te Atatürk&amp;#8217;ün komutasındaki kuvvetler Anafartalar bölgesinde düşmana saldırmıştır. 9 Ağustos günü hem Conkbayırı Muharebeleri devam etmiş hem de Birinci Anafartalar Muharebesi yapılmıştır. Atatürk, 7. ve 12. Tümenlerin sabaha karşı başlayan taarruzunu, Anafartalar bölgesindeki bir tepeden başından sonuna kadar yönetmiştir. Düşman bozguna uğrayarak kaçmıştır. Taarruz sonrasında Atatürk akşamüzeri Anafartalar&amp;#8217;dan ayrılıp Conkbayırı&amp;#8217;na hareket etmiştir. Yol üzerinde Çamlıtekke&amp;#8217;de, Liman von Sanders ile görüşerek akşam, Conkbayırı ile Suyatağı arasındaki 8. Tümen Karargahı&amp;#8217;na gelmiştir. Burada son durumu inceleyerek, 10 Ağustos şafağında yapılacak taarruzun son hazırlıklarını tamamlamıştır. Atatürk, 9 Ağustos Muharebelerini şöyle yorumlamıştır: &amp;#8220;Elde edilen esirlerin ifadesinden, yalnız Suvla limanına çıkarılmış, 10. ve 11. Tümenlerden oluşan bir kolordu olduğu ve 7. Tümen ile Kocaçimen mıntıkasındaki diğer tümenlerimizin karşısındaki kuvvetin başlıca Avustralya ve Yeni Zelanda kıtaları bulunduğu anlaşıldı. Düşmanın fevkalade sayı üstünlüğü ve muharebe araçlarının bizimkilerle kıyaslanamayacak derecede çokluğu ve mükemmelliği karşısında bugün kazandığım başarı, amacımı tamamen gerçekleştirmişti. Hakikaten düşmanın bir kolordusunu zayıf bir tümenimle, Kireçtepe-Azmak arasında yenmiş ve Tuzla gölüne kadar takip edip orada durdurmuştum. 7. Tümen de Damakçılı istikametindeki düşmanın ilerlemiş bazı kısımlarını geriye attıktan başka, Conkbayırı ve Kocaçimen sırtlarına yönelen düşman kuvvetlerini üzerine çekerek orada durdurmuş bulunuyordu. Bu şekilde düşmanın asıl hedefi olduğuna şüphe kalmayan Conkbayırı ve Kocaçimen silsilesine sahip olması ertelenmiş oldu. Conkbayırı elinde bulunan düşman bugün orada faaliyetine devam edebilseydi şüphesiz bizim için vaziyetin düzeltilmesi zor bir şekil alırdı. Fakat bugünkü başarıyla, Conkbayırı düşman elinde kaldıkça bu tehlike bertaraf edilmiş sayılamazdı. Dolyaısıyla 12. ve 7. Tümenlerle başladığım taarruzu durdurmaya ve Conkabayırı tarafında ciddi tedbir almaya karar verdim.&amp;#8221;

Kadın Ata'nın yüzüne bakarak hafif bir sesle;

Ülkenin bütünlüğü Milli And ile çizilmiş. ve Lozan Konferansı ve onun devamında bütün dünyaca tevsik edilmiş olan sınırlarımızla belirlenmiştir. Cumhuriyetimizin bu temel ilkesinin zedelenmesi dahi son Türk devletinin yok olmasına eşdeğerdir.

TABANCANI BELİNE TAK VE BURAYA GEL

Milletvekili Rasim Bey' in, Raif Efendi Hazretleri ne olan telgrafını okudum. Korkmanın yeri olmadığının kendisine bildirilmesini rica ederim.

Şeyh Ahmet Sünusi, Libya?daki Sünusiye tarikatının şeyhidir. Bu tarikat 1837 yılında Libyalı Muhammed Bin Ali Sünusi tarafından kurulmuştur. Aktivizmi ve Sufizmi savunan Sünusiye tarikatı, Batılı güçlerin istilasına karşı çıkan?antiemperyalist? bir çizgiye sahiptir. Sünusiler, 1911?de İtalya?nın Trablusgarp?ı işgal etmesi üzerine, oradaki Osmanlı ordusunda İtalyanlara karşı savaşmışlardır.

1924 yılında yapılan tesbitlere göre, Türkiye'deki okuma-yazma oranı % 3, 3 idi. halkımızın % 97 kadarı adını bile yazamıyordu.

(Nutuk III, s. 1182-1183)

"Mustafa Kemal, her zaman ateş altında dolaşıyordu. Askerlerin maruz kaldığı her türlü tehlikeyi paylaştığı ve etrafında yüzlerce insan öldüğü halde, ona birşey olmuyordu. Bir keresinde yeni kazılan bir siperin önünde otururken, bir İngiliz bataryası üstlerine ateş açtı. Top menzilini bulmaya çalışırken, gülleler de gittikçe yaklaşıyordu. Vurulması, matematiksel bir kesinlik arz ediyordu. Yanındakiler sipere girmesi için yalvarmaya başlamışlardı. O; &amp;#8220;Hayır&amp;#8221;, diye itiraz ediyordu, &amp;#8220;Sipere gizlenecek olursam, askerlerime kötü bir misal olurum...&amp;#8221; Geride, siperde bulunanlar korku ve hayretle kendisini seyrederken, o sigarasını yakmış, hiçbir şey yokmuşçasına sakin sakin konuşuyordu. Düşman topçusu menzili biraz daha yaklaştırdı. Patlayan şarapnel yağmuru altında üstü başı toz içinde kaldığı halde, Mustafa Kemal&amp;#8217;e bir şey olmamıştı." 19

NOT: 12 Ocak 1990 tarihinde Türk Tarih Kurumu?nda verilen konferans metni.

Milliyetçiliğin tarifi ise, Atatürk tarafından "Türk milliyetçiliği, ilerleme ve gelişme yolunda ve milletlerarası temas ve münasebetlerde, bütün çağdaş milletlere paralel ve onlarla dengeli bir şekilde birlikte, Türk toplumunun özel karakterlerini ve başlı başına bağımsız kimliğini saklı tutmaktır" şeklinde yapılmaktadır.

194 Osman F. Sertkaya, (1966):?Atatürk?ün Dil Politikası?, Türk Kültürü, Yıl 5, Sayı 49, Ankara:41

Ziya Gökalp, Atatürk'ün "büyük mütefekkir, fikirlerimin babası" dediği adam. Yabancı ilim adamlarınca "modem Türk devletinin nazar temellerini kurmuş olan", "Atatürk rejiminin gerisindeki entellektüel kuvvet" olarak nitelendirilen fikir adamı. (E. Kuran, Atatürkçülük Üzerine Denemeler, sh. 64)

2 Eylül'de esir alınan Yunan komutanlar:

Atatürk'ün başarıları sonunda; İngiliz, Fransız, İtalyan, Yunan, Osmanlı iktidarları tepetaklak olmuşlardı.

Atatürk?ün Anadolu direnişinin gerekliliğinden söz ettiği, düşman işgaline karşı yapılacakları sıraladığı o toplantıya katılan varlıklı kişiler de bütün maddi ve manevi güçlerini fedaya hazır olduklarını belirterek sonuna kadar direneceklerini söylemişlerdir. Bunun üzerine elinde gümüş kırbacı ve ayağında portakal rengi çizmeleriyle Atatürk, salonda iki sıra halinde dizilmiş oturan grubun arasında, düşünceli, ama kararlı bir yüz ifadesiyle gidip gelirken şunları söylemiştir:

d. Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti mesaisinin semerelerini her türlü yollarla yaymaya çalışmak.

ŞERİATÇİLERİN VE ŞERİAT TABANLILARIN GİDECEĞİ TEK YER İNGİLİZ FRANSIZLARIN ETEĞİNİN ALTIDIR.

Atatürk, ?Anadolu direnişi? düşüncesini ilk olarak Adana?da Ali Fuat ve İsmet Paşalarla paylaşmıştır.

''Rahatsızlığınızdan çok üzüntü ile haberim oldu. Sıhhat ve sağlığınız haberi memleketçe beklenilmektedir. Hızla iyileşmeniz için Avrupa'da tedavinize gereksinim varsa gereken her şeyin yapılmasını üzerime alıyorum. Sağlığınız ve tedavi durumunuz hakkında haber vermenizi bekler, sevgi dolu selamlarımı ifade ederim.'' 1924

O, bunu özellikle ekselanslarınızın son defa burada bulundukları sırada, o zaman ve halen hasta olduğu halde ve öbür üç grubun şeflerini ziyaretinizle şereflendirmiş olmanıza rağmen kendisini aramamış olmanızdan sonuç çıkardığına inanmaktadır. Ben, Albay Mustafa Kemal Bey'e, ziyaretin yalnızca zaman yetersizliğinden yapılmadığını ve ekselanslarınızın kendisinin hizmetlerini herhalde takdir ettiklerini bildirdim. Şimdilik ilişikte sunmadığım ayrılma dilekçesini, ekselanslarınızın güvenini belirtmek suretiyle reddetmek lütfunda bulunmalarını rica ediyorum. Ekselanslarınızın her zaman en derin hürmetkarı.

Ya resmen beyin yıkama santçısısın. Bozkurt ismi de yazık olmuş. Bozkurt Cenab-ı Allahın Türklere yol göstersin diye gönderdiği bir melek olarak algılanır. Sen dine ve Araplara vurmak için saçmalamışsın. Unutma Arapları da Allah yarattı ve kimseye üstünlüğü olmadığı gibi alçaklığı da yoktur. Yanlış yapanlar da vardır, bizden de çoktur. Senin gibi. Unutmadan ben de Türkün İslam Ülküsünü savunuyorum. Bozkurtçuyum.

Büfedeki garson yok işareti yapar. Karahan:

Yıldırım Ordular Grubu Kumandanı

Yüzyıl önceki 1911 Libya saldırısında Batı emperyalizmine direnen Türkiye, tam yüzyıl sonraki 2011 Libya saldırısında, bugün Batı emperyalizminin yanında yer almıştır.

?Ulusal kültürümüzü, çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkaracağız.?

Yıl 1996, Haiti Cumhurbaşkanı vasiyetinde mezar taşına yazılmasını istediği metni bırakmıştır. Diyor ki: "Bütün ömrüm boyunca Türkiye'nin lideri Mustafa Kemal Atatürk'ü anlamış ve uygulamış

Antep ve Maraş direnişinin altından da Atatürk?ün gizli çalışmalarının çıkması, Cumhuriyet tarihi yalancılarını fena halde rahatsız edecektir kuşkusuz!

Atatürk'ün Alfabe, Eğitim ve Kültür Konusundaki Görüşleri

Atatürk, Samsun?a çıkışından üç gün sonra, 22 Mayıs 1919?da, Ordu müfettişi olarak, Samsun?dan İstanbul?a gönderdiği raporda, ?Millet, milli hakimiyet esasını ve Türk Milliyetçiliğini kabul etmiştir. Bunu gerçekleştirmeye çalışacaktır? diyerek?millet)? gerçeği ile işe başlamıştır. Daha sonra, 21-22 Haziran 1919 da tarihi Amasya Tamimi ile, ?Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır? formülü ile inandığı ve güvendiği Türk Milletini haksızlık ve esarete karşı isyan ettirmiş, harekete geçirmiştir. Milli Mücadelenin başarıya ulaşmasında, millet gerçeğinden hareket ediş, milli egemenlik ve milli bağımsızlık prensiplerine dayanış, davanın meşruluk kazanmasında, kuvvet bulmasında, başlıca rol oynamıştır.

- Yoksa fena bir şey mi söyledim? dedi, ben de,

Alman zabiti dedi ki:? İstanbul?dan müfarakat ediyorsunuz Mareşal Falkenhayn tarafından bir miktar altın gönderilmiştir.

İnsanlık da Türkiye&amp;#8217;de,

Nisan ayı başlarında Karadeniz?de Türklerle Rumlar arasındaki çatışmalardan rahatsız olan İngilizlerin, Osmanlıya ültimatom vermeleri, Sadrazam Damat Ferit?ten ve Padişah Vahdettin?den Karadeniz?deki karışıklıkları biran önce sona erdirmelerini istemeleri üzerine telaşlanan Damat Ferit ve Vahdettin ikilisi, bu işi biran önce halletmek için halk tarafından tanınan, İttihatçı olmayan, üstelik daha önce padişahın fahri yaverliğini yapmış olan Atatürk?ü?Karadeniz?deki karışıklıkları önlemek? amacıyla 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun?a göndermişlerdir.

Sonunda babam işi ustaca bir biçimde çözümledi. Öncelikle alışılmış törenle mahalle okuluna başladım.

Milli harekatın başarıya ulaşması için askeri gücün elde bulundurulması gerekli idi. Atatürk bu amaçla askeri gücü elinde bulunduran komutanlarla işbirliği yaparak çalışmıştır. Görevi, yetkileri, kolordu komutanlarından daha büyük rütbe de oluşu, sivil ve askeri kuruluşlara emir ve talimat verebilme yetkisini kullanmakta başarı sağlamasının temel sebeplerindendir. İstanbul?dan ayrılmadan önce, bir kısım arkadaşları ile işbirliği ve hazırlık çalışmaları yapmış olması, askeri gücü elinde bulundurmak için kolaylık ve imkan sağlamıştır38.

?Nasıl bu kadar keskin söyleyebiliyorsun.?

- Samsun taraflarında ne yapacaksınız? dedi

"Atatürk ortalığa bir Türklük dehşeti saçmıştır." (Hüseyin Nihal Atsız, Ötüken, 30 Nisan 1966, Sayı:28)

(F. R. Atay, Niçin Kurtulmamak, s.93)

Atatürk&amp;#8217;ün yurt gezilerinde şapkasını başından eksik etmemesi ve gazetelerdeki teşvik edici haberlerle birlikte şapka giyenlerin sayısı hızla artıyordu. 2 Eylül 1925&amp;#8217;de çıkarılan şapka kanunu sadece memurları kapsamasına rağmen fes yerini panama, fötr, melon hatta hasır şapkalara bırakıyordu. Trakya&amp;#8217;da ve Batı Anadolu&amp;#8217;da bütün köyler muhtarlarını büyükşehirlerden toptan şapka almakla görevlendirmişlerdi. Önemli gösteriler yapılarak fesler ayaklar altına alınmış, denize atılmış, Konya&amp;#8217;da lise öğrencileri fes giymemeye yemin etmiş, Bursa&amp;#8217;da bir mitingde binlerce fes yırtılmış, stanbul&amp;#8217;da bir grup hamal feslerini boğaza fırlatmışlardı. Konya&amp;#8217;da halk sarık, cübbe ve yazmalarını tamamen çıkarmış, şapka edinmeye başlamıştı. Kentteki şapkaların hızla tükenmesi üzerine daha önce Mevlevi takkesi imaliyle uğraşan vatandaşlar, talyan fötr şapkalarını taklit ederek yerli kumaştan kullanışlı ve ucuz şapkalar yapmaya başlamışlardı

Türk Milli Mücadele hareketinin temeline milliyetçilik, milli egemenlik ve milli bağımsızlık ilkelerinin dışında bir siyasi görüş ve akım, oturtulmuş olunsa idi, Türk milletinin karakterine, bünyesine de uymayacağından Milli Mücadelenin başarısızlıkla sonuçlanmasını doğurabilirdi. Kuzey komşumuz Rusya?da 1917 yılında gerçekleşen ihtilal, Türkiye üzerinde etkili olmamış, Türk milletinin karakterine uymadığından benimsenmemiştir.

Atatürk&amp;#8217;ün Mevlana sevgisi

Damar Arıkoğlu, Adana anılarına şöyle devam ediyor:

16.1.1923 günü İzmit?te İstanbul basın temsilcilerine Türkiye?nin o günkü durumu ve hükümetin memleketin kalkınması için yapmakta olduğu ve yapacağı işler hakkında Atatürk yaptığı uzun konuşmasında6 iktisadi durumu izah etmiş ve ülkenin iktisadi durumunun düzeltilmesi için yapılacakları anlattıktan sonra: ?... Türkiye Büyük Millet Meclisi?nin bütün programlarının umdesi şu iki esastır: istiklali tam, bilakaydı şart hakimiyeti milliye. Birinci umdesinin ifadesi Misaki Milli?dir. ikinci ve hayati olan umdesinin beyanı Teşkilatı Esasiye Kanunu?dur.? diyerek bunlar hakkında açıklamalarda bulunmuştur. Daha sonra da?... TBMM ve hükümeti, memleketin bütün vicdanlı ve namuskar münevveranı millete ve memlekete karşı, evvala bu millet ve memleketin birer evladı olmak itibarıyla, saniyen mensup oldukları heyeti içtimaiyenin cihanı medeniyete kadar ve menziletini yükselttikçe bunun kendileri için ne derece mucibi şeref ve bahtiyari olacağının düşünmekle kendilerine müteveccih vazifenin memleketi ve mileti medeniyeti haziranın ve icabatı insaniyenin zaruri kıldığı mertebei tekemmüle getirmek için bütün mevcudiyetleri ile her türlü şubatı mesaide en doğru yolları aramak, bulmak ve bunun en doğru olduğunu millete anlatmakla beraber, üzerinde seri ve geniş hatvelerle yürümeyi ve bütün milleti yürütmeyi temin etmektedir. Bunda muvaffakiyetin istilzam eylediği evsafı düşünürsek, bu evsaftan mevcut olanlarını mevkii itifadeye koymak ve mevcut olmayanlarını istihsale çalışmak hususundaki gayretin ne kadar vasi ve ne kadar ciddi olması lazım geleceğini takdir ederiz. Hedefi milli.

?Peki ben kimim?

53 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. I, s. 327

İlk aşamada büyük parasal güçlüklere karşın, yabancı şirketlerin elindeki demiryolu hatları satın alınarak devletleştirilmiş, bir kismi da anlaşmalarla devralınmıştır.

Yazıya "serseri" diye irkitici bir kelime ile başlamamın kusuruna bakmayın ama hadisenin ayrıntılarını okuduktan sonra beni eminim haklı bulacağınıza, hatta "serseri" sözünün bu işi yapanlar için kompliman teşkil edeceğini düşüneceğinize eminim.

Bozkurt-Lotus Davasının uluslar arası bir nitelik kazanması sonucunda, Türkiye?yi dönemin Adliye Vekili ve Hukuk Devrimi?nin Mimarı Mahmut Esat17 savunmak istedi. Lahey?de Türkiye?yi başarılı bir şekilde savunan ve Adalet Divanı?na Türk tezini kabul ettiren Mahmut Esat?ın bu davayı kazanmasıyla birlikte, devletler arası hukuk alanında Türkiye?nin Batı devletleri ile eşit düzeyde olduğu eylemsel olarak ispatlanmış oldu. Mahmut Esat?ın bu başarısı nedeniyle Atatürk, Ona?Bozkurt? soyadını verdi.

(Ahmet Bekir Palazoğlu, Başöğretmen Atatürk, cilt2, s.689-690)

Atatürk, ülkenin yanlış politikalar nedeniyle her geçen gün biraz daha batağa sürüklendiği bir ortamda, sorumluluk sahibi bir asker ve duyarlı bir yurttaş olarak her şeyi göze alıp devleti yönetenleri uyarmayı kendisine bir görev saymıştır.

Mütercimler, Fikrimizin Rehberi, s. 276.

tadını çıkardığı için keyiflenmişti de biraz. Kestirip attı:

Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Hanım (1885-1956):

?Düşman bir daha bu topraklara ayak basacak olursa onu buradan kovacağım?

Peki gelinen bu noktada, başta Libya olmak üzere Müslüman Kuzey Afrika ülkelerinin kurtuluşu artık mümkün değil midir?

"Mustafa Kemal Paşa'nın 54 yaşından sonra adını değiştirmesi olayı üzerinde nedense durulmamıştır.

Grubun ön tarafı tam önümüzden geçerken, içlerinden zıpkın gibi ve hafif esmer tenli bir subay, bize doğru yöneliyor ve önümüzdeki duvarın yıkık tarafından zıplayıp yukarı çıkıyor ve tam önümüzde duruyor. Tanıdık sloganlara benzer bazı laflar ederek bize &amp;#8216;Bu cümleleri her tarafa yazacaksınız. Size emrediyorum!&amp;#8217; şeklinde bir emir veriyor. Emri verdikten sonra, duvarın üzerinden sıçrayarak yola hopluyor ve mezarlığa doğru ilerlemekte olan grubun arkasından koşmaya başlıyor.

11 Hamza Eroğlu, Türk Devrim Tarihi, 5 nci bası, Ankara 1977, s. 4-6 ve Hamza Eroğlu, Türk İnkılap Tarihi, Savaş yayınları, Ankara, 1990, s. 7-29.

Bozkurt arkadaşın aktardığı bilgiler için, kendisine teşekkür ederim.

başladılar, tarafımızdan alınmış olan tertiplerle mağlup ve perişan oldular. İşte orada bu zafer sonucu bir savunma hattı saptayıp sınırını belirttim ve kuvvetlerime emir verdim ki, düşman bu hattın ilerisine geçmeyecektir, nitekim geçememiştir. Gerek Erzurum

"Halil... Köylük yerde sorsan, Halil Ağa derler..."

-?Artık İtalya ile savaş tehlikesi yok. Rodos?a yapılan yığınak Habeşistan?a dönecektir.?Hakikaten kısa bir süre sonra Habeşistan savaşı başladı.?1

Yeni Türk harflerinin kabulünün 1928 yılında gerçekleşmesi rastlantı değildir. Bunun önemli nedenleri vardır. Yazı değişikliği, herşeyden önce yeni kurulan Türk devletinin gerektirdiği yeniliklerden biridir. Çünkü Cumhuriyet, köklü bir düzen ve siyasal yapı değişikliğidir. Osmanlı Devleti'nin çağdışı kurumlarını yıkmak, kültürel değerlerini, millileşme ve çağdaşlaşma doğrultusunda değiştirmek girişimleridir. Bu girişimlerin gerçekleşmesi, büyük ölçüde Türk toplumunun, Cumhuriyet'in getirdiği yeni değerleri benimsemesine, yaşantısını bu değerlere göre düzenlemesine bağlıdır. Yazı, çağdaş uygarlık değerlerini Türk insanının yaşantısına geçirmede bir araçtır. Başka bir deyişle, toplumun hem alt yapısını hem de üst yapısını belirleyen çok boyutlu bir araçtır. Bu anlamda, eski kültür değerlerini bırakıp yenilerini alabilmek için harf inkılabı zorunlu olmuştur. Ancak, bu yolda bilinçlenme kolay olmamış, alfabe sorunu geçirmesi gerekli aşamaları bir bir yaşamıştır. Her kültür değişikliği olayının ardında

2. Yurdun savunması için gereken silah ve cephaneyi düşmana vermemek,

-Kaç mil gidiyoruz, kaptan?

8 Aralık 1911'de Bingazi'ye gelen Mustafa Kemal, Derne karşısındaki kuvvetlerin Şark Gönüllü Komutanlığı'nı üzerine almıştır.

Atatürk, bir hafta boyunca yaptığı görüşmeler sonrasında?direniş? düşüncesini benimseyen kişileri 8 Kasım 1918?de Şakir Paşa?daki Aliye Hanım?ın evinde toplantıya çağırmıştır. Atatürk?ün yöre eşrafıyla yaptığı bu toplantı Kurtuluş Savaşı?nın ilk somut adımlarından biridir. Süleyman Hatipoğlu?nun dediği gibi?Mustafa Kemal Milli Mücadele?yi fikren bu binada kararlaştırmıştır.?

1936?da.

a- TBMM açıldıktan 9 ay sonra 85 no. lu Kanun ile 20 Ocak 1921 tarihinde ilk Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edilmiştir. Diğer bir deyimle Meclis 9 ay Anayasasın toplanmış, on bir bakandan oluşan Bakanlar Kurulu faaliyetini sürdürmüş ve gerekli kararları almıştır.

Timsal Karabekir:

Bir İngiliz'in "siz hangi asil ailedensiniz?" sorusuna Atatürk'ün verdiği yanıt:

50 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 178

Artık O Yalanı da Söyleyemeyecekler

Nevruz&amp;#8217;un Türkler için çok önemli olduğunu belirten Gömeç şöyle konuştu: &amp;#8220;Nevruz Cumhuriyet&amp;#8217;in ilk yıllarında kutlanıyordu. Osmanlı döneminde milli bayram olarak kutlandığı kaynaklarda var. Mustafa Kemal nevruz günü Keçiören de kutlamalar yapmış. Atatürk öldükten sonra bu kutlamalar unutturuluyor, yapılmıyor. 21 Mart bütün Türklerin yılbaşıdır.&amp;#8221;

Bu bölümdeki kaynak eserler, sayısal olarak daha çok ve içerik bakımından daha kapsamlıdır. Bunlar arasında monografi ve biyografi karakterli eserler çoğunlukta olmakla beraber, özellikle seçkin nitelikli değerlendirmeler de vardır. Tercih ederek yararlandığım kaynakları kronolojik bir sıraya göre ve özet olarak sunmaya çalışacağım.

yanılmıyorsam. 'Görsem de, işinden gücünden, yiyip içmekten başını

İkinci örneği Amerikalı bir kadın gazetecinin, Clair Price?m, kitabından aldım. 1920?li yılların başlarında Ankara?ya gelmiş olan ve Atatürk?le görüşme imkanını bulan yazar, izlenim ve gözlemlerini, 1923 yılında yayımlanan?Türkiye?nin Yeniden Doğuşu? adlı kitabında şöyle dile getiriyor: ?... Sivil elbise giyinmiş, demin kır renkli büyük bir kalpak altında demir yüzlü bir adam; Kemal, bir asker görünümü içinde, beni selamlamak için doğruldu. Yüzü sertçe, düz hatlı... Paşa, ara sıra gözbebeklerinde çakan şimşeklerle belli olan öfke nöbetleri ile ünlü; fakat, kendisi ile konuşmam boyunca, açık mavi gözleri, bir an ayrılmadan bana dikili kaldı... Az gülen bir insan olma sorunu, kendisine pek uygulanamaz; çünkü, isterse, gerçekten hoş bir insan olma niteliği var. Bunu, dört yıldır Ankara?da yaşamakta olan bazı Batılı dostların görüşlerine dayanarak söyleyebiliyorum... Kemal, profesyonel bir askerdir... Şimdi yeni Türkiye Hükümetinin başındadır. Ankara?ya, bir devlet adamından çok, bir askerin korkusuz doğruluğunu getirmiş ve dikkate değer kişisel prestiji, Hükümetinin bütününe renk vermiştir. Bununla beraber, onu bir asker olarak tanımlamak yeterli değildir. Yeni Türk Devletinin başının bir asker olması, eski Osmanlı hakim alışkanlığının Türk?ün askerlik geleneğinden oluşmasından ileri gelir. Büyük bir askerlik geleneğine bağlı herhangi bir ülkede, memleketin en kafalı insanları orduya geçmek ve ordunun en kafalı adamları da kurmay olmak eğilimindedir... Kemal, Abdülhamit?in zulmü altında doğmuş bir Batılıdır. Doğu?yu, Batı?yı ve her ikisinin garip dölü olan emperyalizmi tanır... Büyük bir Türk?tür ve Batılı demokrasilerimizin politika alanına ara sıra fırlattığı insan tipinin üstünde bir kişi olarak, insanlar arasında başı ve omuzları ile yükselir. Bundan yüzyıl sonraki geleceğin tarihçisi, bugün aramızda dolaşırken görebildiğimizden çok daha geniş ve yeterli bir perspektif içinde onu görecektir. Kendisi, çok yumuşak bir tonla, Türkçe veya Fransızca konuşuyor . Edindiğim izlenime göre, konuşmaktan hoşlanmıyor, söylenmesi gerekeni söylüyor, fakat dinlemeyi tercih ediyor... Her iyi asker gibi, kendisinde en ufak bir kasılma eğilimi yok. Biz Batılılara, Doğu?nun abartılmış gösterişli nezaketini göstermiyor; bizimle konuşurken, kendi aramızdaki konuşmalarda yaptığımız gibi, sadelik ve açıklıkla davranıyor. Konuşmamız sırasında, bir ara, kendisinin resimlerini istedim; çünkü, o sırada Ankara?da bunları bulmak mümkün değildi. Bu olayı, birkaç hafta sonra, İstanbul?da Batılı bir dosta laf arasında anlattım. ne söylediğini sordu. Resimleri ertesi gün göndereceğini söyledi, dedim. Gönderdi mi? sorusuna, evet diye cevap verdim. Arkadaşım, bir düşünceye daldı. 30 yıl kadar İstanbul?da yaşamış olan bu dost bana şunları söyledi: Eğer bir Türk dünyada sana herhangi bir konuda kesin bir söz verir ve bunun için seni bir ay bekletmezse, bu ülkede mutlaka bir inkılap olmuş demektir...? 11.

Atatürk&amp;#8217;ün Kurduğu Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin Temel Nitelikleri - Dr. Sıtkı AYDINEL

Büyükşehir Belediyesi&amp;#8217;nin Türk Tarih Konferansları kapsamında Türk Destanları&amp;#8217;nı anlatan Prof. Dr. Saadettin Gömeç, Türklerin son destanını Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ün yazdığını söyledi.

Türk devriminin hazırlayıcısı ve onu aksiyon alanında başarıya ulaştıran Atatürk?tür. Atatürk, Türk devriminin hem fikri hazırlığını yapmış, hem de onu başarıya ulaştırmıştır. Fikir ve aksiyon, tek elde, tek hedefte toplanmıştır. Atatürk, Türk devrimini başarıya ulaştırırken aynı zamanda, devrimle birlikte, özgür, bağımsız, yeni ve modern, milli bir devlet kurmuştur. Devriminin amacını teşkil eden yeni devlet kurma fikri, Osmanlı imparatorluğunun tarihe intikali ile ortaya çıkmıştır.

Atatürk, Alman çıkarlarını koruyan ve Türk ordusuna zarar veren General Falkenhayn?la çalışmak istemediğini iki raporla üstlerine bildirmiştir:

Osmanlı Devleti'nde gerileme dönemi l6. yy. sonlarında ulumu akliyenin, bugünkü deyimiyle, akli ilimlerin, müsbet ilimlerin medrese programlarından çıkarılmasıyla başlar. Bu yüzden müsbet ilim akımının önü kesildi. Sonuç olarak da sanayi dönemine girilemedi. Buna karşılık Avrupa büyük sanayii kurdu. Türk dünyasının Avrupa karşısında gerilemesi böyle başlar. Bir sebep daha var.

Atatürk?ün inkılapçı kişiliği, Batılıları, diğer ülkelerin tarihe göçmüş ve çağdaş inkılapçıları ile, bu arada diktatörlerle bir kıyaslama yapmaya yöneltmiştir. Örneğin Prof. Toynbee?ye göre, ? Mustafa Kemal?de, biraz Cromwell?i andıran bir özellik vardır?40

- Pekiyi siz bana nerelere kadar komuta edeceğinizi harita üstünde gösterir misiniz?

?Atatürk?ün Gizli Kurtuluş Planları? adlı kitabımda dediğim gibi, ?Mesele aslında Kurtuluş Savaşı?nı kimin başlattığı değildir, mesele tarihi ters yüz ederek Kurtuluş Savaşı?nı Mustafa Kemal?in başlatmadığını kanıtlama meselesidir.?

4 Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya, Kuvvetini Milletten Alan Lider, Sümerbank, Özel Sayı, 1964, s. 143.

?Bilemedin Cemil?

Bu taşınmaz mallarının hazineye devri konusu üzerinde bu kadar durmamın bir özel nedeni var:

Mustafa Kemal, Allenby?ın ilerleyişine karşı son direnişi hazırlamış ve Halep?in kuzeyinde bulunan Haritan?da son çarpışma, 26 Ekim 1918?de meydana gelmiştir. Hintli bir esirin ifadesinden; taarruz eden İngiliz kuvvetlerinin 500?er mevcutlu iki süvari alayıyla çeşitli cins 200 otomobilden kurulu bir birlik, ölülerinin

''- Şeyh Sunusi Hazretleri bir gece Peygamberimizi rüyasında görmüş ve koşup elini öpmek istemiş. Peygamber kendisine sol elini uzatmış, buna şaşıran ve mahzun olan Şeyh, Peygambere hitaben:

-?Evet Paşam.?

Büyük Adam Ölünce:

Latin yazısı, özellikle Fransız alfabesi ile Türk yazı değişiklikleri konusundaki inceleme ve araştırmaları yapacak ve görüşleri belirleyecekti. Komisyonun hazırlamış olduğu rapor, 12 Ağustos 1928 günü Cumhurbaşkanlığı'na verilmiştir. Başbakan İsmet Paşa da, Alfabe Komisyonu'na girmiş, 17 ve 19 Temmuz tarihli toplantılarda, yeni alfabeye "Türk Alfabesi" adını vermiştir. Bu arada, Milliyet gazetesi, yeni alfabe kampanyasına başlayarak Dil

''Ben ülkücüyüm, yol arkadaşı değil. Bu can bu tende durdukça, bu baş bu bedende durdukça, ben kendimi Türklük davasına ve Türk-İslam ülküsüne, Atatürk-Türkeş çizgisine adamış bir Türk milliyetçisi olarak mücadeleme devam edeceğim.''

-?İşte karşınızdayım. Sıhhatteyim, elim ayağım tutuyor. Kendi gözlerinizle görüyorsunuz ki, sapasağlamım, kuvvetim yerindedir. Sizlere eskiden beri olan sevgim yerindedir. Siz bu akşam benim karşımda milletin bir gölgesi, bir timsalisiniz. Size seslenirken, bütün millete sesimi işittireceğime inanıyorum. İşitiniz ve işittiriniz, sizin için sıhhatini, ömrünü bu göreve veren adam sahnededir, sizin için çalışacaktır. O, sizin için yaşıyor, benim kuvvetim size olan sevgim ve sizin bana olan sevginizdir. Bu millet, bu memleket dünyanın en geçerli bir varlığı olacaktır. Ben bunu kendi gözlerimle görmeden ölmeyeceğim.?

Şimdi çocuğum bu satırları oku ve kendin için bir unvan ararken Teoman veya onun çocuğu Mete?yi düşün, bu ikisinden birinin adını ad edin. Bence Mete çok büyüktür. Bütün Türk tarihinde Oğuz efsanesinin atıf ve isnat olunabileceği adam budur. Fakat düşünülürse Teoman elbette ondan daha büyüktür, çünkü her şeyi hazırlayan odur. Nitekim Makedonyalı, İskender büyük lakabı ile anılır, fakat hakikatte ondan daha büyük olan Filip?tir, çünkü İskender?in muvaffakiyeti için lazım olan siyasi ve askeri vasıtaları hazırlayan odur. Eyüp oğullarından Selahaddin haçlılardan Kudüs?ü kurtarmış olmakla büyük tanınmış bir Türk?tür. Fakat ondan daha büyük olan bizzat Selahaddin?i ve onu muvaffak eden orduları ve vasıtaları hazırladıktan sonra ölen büyük Türk Nureddin?dir ve bütün beşer tarihinde silinmez satırlarla mevcudiyetini yazdırmış olan odur.

" Binaenaleyh, bizim takip edeceğimiz maarif siyasetinin temeli, evvela mevcut cehli izale etmektir. Teferruata girmekten ictinaben bu fikrimi birkaç kelime ile tavzih etmek için diyebilirim ki, genel olarak umum köylüye okumak, yazmak ve vatanını, milletini, dinini, dünyasını tanıtacak kadar coğrafi, tarihi, dini ve ahlaki malumat vermek ve dört işlemi öğretmek, maarif programımızın ilk hedefidir." Büyük zaferden sonra TBMM'de konuşurken de;

28 Bk. Naşit H. Uluğ, Siyasi Yönleriyle Kurtuluş Savaşı, a. g. e., s. 38-41.

Bazı bilim adamlarımız Milli Kültürde devrim yapılamayacağını ileri sürmektedirler. Bu fikir kabul edilirse Atatürk?ün Ulusal Hedef olarak bize gösterdiği hedef de tamamen geçersiz olur. Bu fikir bilimsel olarak da doğru değildir. Kültürde bir dinamizm ve değişme olduğunu yukarıda da belirttik. Prof. Dr. Nermin Erdentuğ bir makalesinde: ?Bu gün eski bir görüş olan izole kültürlerin hemen hemen tüm duruk olduğu görüşünün, hatalı olduğu anlaşılmıştır. Artık Antropolog ?lar her ültürün devamlı bir değişme halinde oldukları görüşündedirler. Son kültür dinamizmi incelemesinde iki tip değişme modeli saptanmıştır:

sonra?Aralık 1938? Yücel Dergisinde yayınlanan Osman Nebi?nin makalesinin vermesi bakımından, yazının konumuz ile alakalı kısımlarına aşağıda yer vereceğiz. ?Yazık, o daha büyük işler yapmak istiyordu, yapamadan gitti. O büyük milletin Anadolu?ya sıkışmış küçük bir parçasının başına geçmişti; fakat daima büyük Türklüğün hüsranının acısını kalbinde taşıdı. O, Asya?nın uzak ve feyizli ufuklarına doğru uzanan milletini ayağa kaldırmak için vakit bekliyordu. O büyük milletinin kollarına vurulmuş zinciri, o, büyük milletin sırtında şaklıyan kamçıyı kırmak istiyordu. Ve ondan sonra beşeriyete yeni ve muazzam eserler kazandıracak, beşeriyet sulhlar ve sükunetlerle dolu baharlar hazırlayacaktı. Yazık; o bize Türk milletinin kendi vicdanında sakladığı gayeleri açıkça söyleyemiyordu

dökseydin ona... Herhalde çaresini bulurdu."

"Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir. İcra kuvveti, teşrii selahiyeti milletin yegane mümessili olan Mecliste tecelli etmiş ve toplanmıştır. Bu iki kelimeyi bir kelime İle özetlemek mümkündür. Cumhuriyet".

dosdoğru..."

ayağa kalktı. Arkasından tüm konukları da ayağa kalktılar. Atatürk son

Bu sözler, devlet hayatının neye göre tanzim edilmesi gerektiğinin mihenktaşlarıdır. Ve memleket dahilinde başverecek herhangi bir başkaldırı olayına karşı, nasıl bakılması icap ettiğinin altı da Atatürk tarafından şöyle çizilmektedir:

Bütün Batı ülkelerinde yapıldığı gibi, Türkiye'de de tarihi kaynaklar ancak bilgi ve beceri sahibi uzmanların çağdaş dil ve anlatımı kullanarak bunları işlemeleri ve bize aktarmalarıyla kullanılabilir. Halen aramızda bulunan ve liseyi, hatta yüksek öğrenimi Arap harfleriyle tamamlayan kimseler, arşiv belgelerini ve yazmaları hiç de ustalıkla okuyamamaktadırlar. Nitekim bu kimselerin yaptığı metin çevirilerinin çoğu yetkinlikten uzaktır. Latin harflerinin kabulüyle Batı kültürünün kaynaklarına kolayca inmek savı bize pek geçerli görünmüyor. Arap harfleri kullanımda kalsa da, Türk aydını bugün okuduğu ve çevirdiği Batı literatürüne gene yöneleeekti. Tanzimat'tan beri yönelmiştir de... Mühim olan bilimsel bir tavırla yönelmesi ve doğru tercüme yapmasıdır. Ancak Latin harflerinin kabulüyle düzgün bir imlanın gelişi okur-yazarların artmasına yardımcı olmuş, okuma alışkanlığı yerleşmeğe başlamıştır. Daha fazla bir gelişme olmamasının nedeni, toplumsal yapıdaki çetin engellerdir. Türk toplumu harf devrimi ile büyük bir değişmeye girmiş değildir, değişmeye giren Türk toplumu harfleri değiştirmek zorunda kalmıştır. Ancak bu değişiklikten 1928'de en hararetli taraftarlar bile çekiniyordu. Kararı tek başına veren Gazi Mustafa Kemal olmuştur.

ADANA MÜLAKATI

Rahmetli Türkeş?te aynı konuda 1944?te Türkçülük - Turancılık davasından yargılanırken mahkeme hakimine; ?Efendim, mesela 1917?de olduğu gibi 1965?de veya 1990?da Rusya?da bir ihtilal zuhur edebilir. O zamana kadar, Türkiye Harp Endüstrisi bakımından da İlim ve İrfan bakımından da ilerlemiş bulunur. Türkiye?nin de yardımı ile esir Türk Devletlerinin birliğine doğru yönelinebilir.? diyerek Türk birliğinin nasıl gerçekleşeceğini ta o zamanlar anlatmıştır. Verdiği tarih ise Liderliğinin bir kerameti gibi Bir İki ay farkla tutmuş ve 1989?un son çeyreğinde Sovyetler Birliği fiilen çökmüştür. İşte burada görüldüğü gibi her iki Bilge Lideri de tarih haklı çıkarmıştır. Ta o zamandan ikisi de geleceği görmüş ve ona göre hareket etmiştir.

&amp;#8212; Temsili hükümet ilkesi, bu ilke, milli egemenliğin uygulanması ve yürütülmesini düzenler.

Ancak Atatürk?ün karizmatik liderliği Milli Mücadele?nin başında kabul edilse bile, TBMM?nin kuruluşundan sonra, meşru yollarla, seçim esası ile, TBMM başkanı seçilmekle, Milli Mücadelenin şefi ve lideri olmakla sona ermiş sayılır. M. Kemal Paşa, M. Weber?in tarif ettiği anlamda belirli bir dönem için şefdir, liderdir. Daha sonraki donemde, milletin reyi ile iradesi ile seçilen kişidir.

Çanakkale Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı, bir taraftan dosta düşmana eli kanlı emperyalizmin de tokatlanabileceğini gösterirken, diğer taraftan ise emperyalizmin nasıl tokatlanacağını gösteren &amp;#8220;bir adamı&amp;#8221; tarih sahnesine çıkarmıştır. O gün bu günüdür, emperyalistlerin korkulu rüyası olan o adamın adı Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;tür. Ceyhun Atıf Kansu&amp;#8217;nun ifadesiyle, &amp;#8220;Kurtuluş Savaşı Ustası&amp;#8221; Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8230;

(Bilal N. Şimşir. İngiliz Belgelerinde ATATÜRK. Cilt. III. No:110)

SON DESTAN ATATÜRK&amp;#8217;ÜN

İlk Atatürk köşelerinden biri, Haziran 1961'de Kızıltepe Jandarma Alayı'nda hazırlanmıştı.

(2) Kevork K. Baghdjian. La Confiscation par le gouvernement turc des biens armeniens... dits abandonnes. Montreal, Quebec, 1987, s. 121-171...

Muhsin Yazıcıoğlu: Ülkücülerin Doğal Milli Lideri ATATÜRK'tür

31 A. g. e., s. 335-336

- Demokratik Cumhuriyet

Şam?daki komutan, kuvvetleri bırakarak kaçmıştı. Mustafa Kemal Paşa gördü ki orduda emir komuta kalmamıştı. Herkes başının çaresine düşmüştü. Şam ve Rayak?taki kuvvetlerin hepsini kendi idaresine alarak, Halep?e doğru çekip kurtarmaya karar verdi. Kuvvetleri Halep?te topladı. Yüzyıllardan beri Türklerin idaresinde yaşayan Filistin?i, Suriye?yi ve daha önce de Hicaz?ı kaybetmiştik. Türklüğün Arap dünyasıyla artık alakası kalmamıştı.1

Çok gelmez mi?

Avrupalılar, Birinci Dünya Savaşı'nda Türk Ordusu'nu cephelerde yenememiştir. Ancak müttefiklerinin silah bırakması üzerine Osmanlı Devleti mütareke istemek zorunda kalmıştır. Savaşarak değil, Mondros Mütarekesi'nden yararlanarak Anadolu'yu yer yer işgal eden Avrupalılar, İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar asırlık hayallerinin gerçekleştiğini sandılar. Anadolu'da kaynak arayışına giriştiler. Trabzon'daki İngiliz askeri temsilciliğinde bulunan bir mühendis Erzurum ve Sivas dolaylarındaki madenleri ve demiryollarını incelemeye koyuldu.2 Onlara katılan Amerikalılar da Anadolu'nun zenginliklerinden yararlanmak için önce yardım heyetleri gönderdiler; ardından kaynak arayışına giriştiler. Amerikalıların Osmanlı Devleti sınırları içinde 304 eğitim misyoneri, 65.104 kilise adamı, 11 çocuk yuvası, 337 ilkokul, 28 orta öğretim kurumu, 11 kolej, 11 hastane ve 12 dispanser vardı.3 Bunlardan başka Amerikalılar sermaye getirmek istemiştir, fakat güvenlik şartlarını yeterli görmedikleri için vazgeçmişlerdir.

Hayır.

Kırk asırlık Türk Yurdu Yabancı Elinde Kalamaz!

merkeple çift sürerken nasıl gördüğünü, sigara yakmak bahanesiyle nasıl

MODERN hukuk sistemimizin kurucusu kabul edilen Mahmut Esat Bozkurt&amp;#8217;un adı, 70 küsur sene aradan sonra yeniden gündemde.

Dünya'ya, Türk Milleti'nin hiçbir şart ve koşulda boyun eğmeyeceğini bir kez daha kanıtlayan büyük başkumandan.

1 Hakimiyet-i Milliye, 16 Haziran 1926.

- Gazi Paşa.

Mustafa Kemal Paşa ile İsmet Paşa'yı sevindirmiş, ikisi de kitabın üzerine yeni harflerle imzalarını atmışlardı.

Atatürk dışında Mondros Ateşkes Antlaşması?na açıkça tepki gösteren iki komutan daha vardır. Bunlardan biri Irak cephesi komutanlarından Ali İhsan Paşa, diğeri de Kafkas cephesi komutanı Yakup Şevki Paşa?dır.

İstiklal Savaşımızla ilgili ilk örnek olarak doktorasını?Kemalist Hareketin Kökenleri? konusu üzerinde yapan Amerikalı araştırmacı Elaine Smith?in değerlendirmesini özetleyeceğim: ? 15 Mayıs 1919?da İzmir?in Yunanlılar tarafından işgali, savaş bozgunu Türkler üzerinde kuvvetli bir etki yaptı. Çünkü Türkler, ikinci sınıf vatandaş saydıkları bir azınlık toplumu tarafından yönetilmek düşüncesine katlanamazlardı. Bu saldırının sonuçları olarak bütün ülkede, özellikle Osmanlı Ordusu birliklerinin bulunmadığı bölgelerde, Milli Mukavemet Grupları ortaya çıktı. Bu dağınık mukavemet grupları çeşitli büyüklükte idi. Bu grupların cesaretle ve iyi çarpışmalarına rağmen Yunanlılara karşı etkili bir harekat, ancak merkezi bir kontrol ve koordinasyon sayesinde başarılabilirdi. Bu ihtiyaç, İzmir?e yapılan Yunan çıkarmasından dört gün sonra, Kuzey Anadolu?da Samsun?a ulaşan Mustafa Kemal tarafından karşılandı. Böylece mukavemet gruplarını bir milli hareket çerçevesinde birleştirme yolundaki yorucu işlem başladı. Bu hareket, bir ordu, bir fiili hükümet ve dış politika yarattı. Mustafa Kemal Paşa, Gelibolu ve Suriye?de İngilizlere karşı kazandığı askeri başarılar nedeni ile o sırada bütün Türklerin gözünde büyük bir kahramandı. Ayrıca o günlerin Türkiye?yi alçaltan koşulları altında, Müttefikler?in Türkiye?ye yönelik davranışlarını esaret boyunduruğu sayanlar için de birleştirici bir ümit ışığı olarak kabul ediliyordu? 19

6 Hakimiyet-i Milliye, 20 Haziran 1926, sayı. 1780. Aybars, Ergün; İstiklal Mahkemeleri, Ankara, 1982, sh. 334.

Bu yenilgiye rağmen İtilaf Devletleri, 6-7 Ağustos gecesi Anafartalar&amp;#8217;a asker çıkarmış, şiddetli çarpışmalar başlamıştır. Bu sırada kurulan Anafartalar Grup Komutanlığı&amp;#8217;nı üstlenen Mustafa Kemal, 10 Ağustos&amp;#8217;taki çarpışmalarda düşmana büyük kayıplar verdirmiş, düşmanın Conkbayırı&amp;#8217;na yerleşmesini engellemiştir.13

dedi bize Halil Ağa?"

(TSA - Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / YIL 16 S:2, Ağustos 2012 - İnan, Afet: Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 48)

Atatürk?ün Yanındaki O Libyalı Sizi İzliyor

Kocatürk, age, s.50.

Atatürk, her konuda olduğu gibi tarım, hayvancılık, sanayi ile iç içe geçmiş yeşil bir çevre konusunda da milletine örnek olmak istemiş, bu konuda da milletine elle tutulur bir şeyler bırakmak istemiştir. Örneğin, milletine doğa ve ağaç sevgisi konusunda örnek olmak için Yalova Çiftliği?ndeki köşkünü, sırf yanındaki bir çınar ağacının dallarını kesilmekten kurtarmak için, altına ray döşetip birkaç metre kaydırmıştır. O günden sonra bu köşkün adı?Yürüyen Köşk? olmuştur.

Sinan Meydan - 17 Haziran 2012

Atatürk, artık İstanbul?da kalarak bir şey yapılamayacağını anlayınca, öteden beri kafasının bir köşesinde sakladığı Anadolu?ya geçiş planı üzerinde çalışmaya başlamıştır.

elinden tutmak isterse başına Mustafa Kemal gibi lider getirir"

- Düşmanın halen direndiğini görüyorum. Gözümüz o tepede, çok önemli.

O, daha Anadolu işgal edilmeden, Anadolu?yu savunmanın hesaplarını yapmıştır.

20 Mart 1923&amp;#8217;de Konya gençleriyle konuşmasında aydın sınıfı ile halkın zihniyeti arasında uyum olması gereğini dile getirirken: &amp;#8220;&amp;#8230; Bu millete gideceği yolu gösterirken dünyanın her türlü ilminden, keşiflerinden, ilerlemesinden istifade edelim; lakin unutmayalım ki asıl temeli kendi içimizden çıkarmak mecburiyetindeyiz. Milletimizin tarihini, ruhunu, geleneklerini doğru, eksiksiz, dürüst bir bakışla görmeliyiz&amp;#8221;43

Gibi gittikçe manasızlaşan sözlerle hakaret ediyordu. Sesi yükseldikçe yükseliyordu. Çavuşun yüzündeki ifadeye baktım. Önce bir babaya duyulan saygının samimiyeti okunan çizgiler sertleşmeye, içten gelen bir isyanın ateşleri gözlerinden okunmaya başladı, fakat gerçek itaatin sembolü olan Türk askeri gibi iç duygularını gemlemeye çalıştı. Göz pınarlarından tanelenen yaşlar yanaklarından döküldü.

Atatürk, Ali Fuat Paşa?yı çağırarak onunla Adana?da 4 Kasım 1918?de bir görüşme yapmıştır. ?Adana mülakatı? diye bilinen bu görüşmede Atatürk, Ali Fuat Paşa?ya birkaç gündür Ahmet İzzet Paşa?yla yaptığı yazışmalardan söz etmiş, Mondros?un bozulmasından korkan hükümetin tereddüt içinde olduğunu belirtmiş, ancak Ahmet İzzet Paşa Hükümeti yerine kurulacak bir hükümetin bu kadar bir varlık bile gösteremeyeceğini anlatmıştır. Daha sonra da bu zor günlerde Anadolu?yu savunabilmek için birlikte hareket etmeyi ve ilk aşamada da İç ve Güney Anadolu?da?direniş yuvaları? oluşturmayı teklif etmiştir.

3. Türkiye içinde, özellikle Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Doğu ve Güneydoğu?da, Milli harekete katılımı arttırmak ve ayrılıkçı Kürtçü propagandasına, karşı propagandayla yanıt vermek.

a &amp;#8211; Monarşi

15 Elain D. Smith, Turkey: Origins of the Kemalist Movement (1919-1923), Washington D. C., 1959.

ATATÜRK?ÜN SON MESAJI

Bunun üzerine Falkenhayn Almanya?ya çağrıldı, yerine Liman Von Sanders görevlendirildi. Birkaç gün sonra iki Alman generalinin yanında padişah katına çağrıldım. Amacın, beni yeniden Yedinci Orduya göndermek olduğunu öğrenmiş bulunduğum için yalnızca kabul edilmek istediğimi gösterdim. İlk çağrı biçiminde ısrar edildi ve bana Yedinci Ordu?ya komutan atandığımdan söz edilerek görev yerime yapacağım işlere ilişkin emir verildi. Bu emir, bana verilen görev ve yetkiyle yerine getirilemezdi. Ancak bunu anlatmaya da imkan yoktu. Sonuç olarak önceden çekildiğim Yedinci Ordu Komutanlığı?na yeniden başlamak üzere Nablus?a gittim.

Burada birkaç söz de, iktisadi hayat ile ilgili söylemek istiyorum. İktisadi kalkınmanın temeli, yüksek düzeyli eğitim, bilim ve teknolojidir. Savunma ve hizmet sanayiinde, teknolojide bağımsız olmanın yolu, iktisadi kalkınma hamlesini gerçekleştirmeden geçer. Tam bağımsızlık demek, bu kalkınmayı gerçekleştirmek demektir. O?nun izlediği iktisadi politikalardaki devletçilik, bugün kimi çevrelerce eleştirilmektedir. Oysa bu devletçiliğin eleştirilecek yeri olmadığı, aksine gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. M. Kemal Atatürk, delet ve özel teşebbüsün yer aldığı bir iktisadi hayat çizmiştir. Ama, O?nun devletçilikten anladığı, ideolojik devletçilik modellerinden farklıdır. O, kalkınmada karma ekonomiden yanadır. Çağımızda, gerçek iktisat bilimcilerinin kabul ettiği bu vazgeçilmezliği, O, yıllar önce tesbit etmiş ve uygulamıştır. O?nun tesbitleri, dünya ekonomi modellerinin yaşadığı krizler dikkate alınarak yapılmış bir ulusal modele dayanır. Böyle olduğu için de, kimi köşe yazarlarımız, dünyadaki ekonomik modellere, politikalara ve uygulamalara bakarak bugün?hoşgeldin karma ekonomi? diye yeni ekonomik gelişmeler üzerine değerlendirmeler yazıyorlar.

-?Efendim, bu önlem yalnız siz geçerken alınıyor.?

Efendiler, Diyarbakır ve Bitlis dolaylarındaki halkı aydınlatmak maksadıyla, oralarda ordu komutanı olarak bulunduğum sıralarda, bir kısmını şahsen tanıdığım birtakım ileri gelenlere özel mektuplar yazdım. Van, Bayezıt ve yakınlarında bulunan bazı aşiret beyleri ile de ilişki ve bağlantılar kurdum.

32 A. g. e., s. 337.

Nerede?

Madde 1: Gazi Mustafa Kemal Hazretlerinin, Kanunu Medeninin 452. maddesi dairesindeki tasarrufları, mahfuz hisseler hakkındaki hükümden müstesna olup, bütün mallarında muteberdir.

Utkan Kocatürk, Doğumundan Ölümüne Kadar Kaynakçalı Atatürk Günlüğü, Ankara, 1999, s.33,34.

55 Jose le Boucher, D?Angora a Vilna, Paris, Ed. Prométhée, 1929, s. 4-6.

D Amiral Cartorpe'tan Lord Curzon'a:" Çanakkale Savaşı'nda ün yapmış bulunan M. Kemal Paşa..." (23 Haziran 1919, B. N. Şimşır, İngiliz Belgelerinde Atatürk, 1. C., s. XXVI)

ATATÜRK bir DAHİ idi.

Ancak burada çok önemli bir noktayı açıklamak gerekecektir. Mustafa Kemal Paşa kendisine böyle bir vazife verilse de verilmese de Anadolu?ya geçerek milli kurtuluşu organize edecekti. Bu hususta İstanbul?da Ali Fuat Paşa ile yaptığı konuşmalar,19 Mustafa Kemal Paşanın kendi hatıralarında belirttiği üzere bu vazifenin kendisine verilmesinden önce İsmet İnönü?ye özel olarak yaptığı açıklamalar20 ve Müfettişlik vazifesini aldıktan sonra talimatın en geniş yetkilerle donatılması gereğinin görüşüldüğü anda Erkan-ı Harbiye İkinci Reisi Diyarbakırlı Kazım Paşanın sorusuna karşı?evet bir şey yapacağım? şeklinde cevabı21 Anadolu kurtuluş hareketinin önceden düşünülmüş, karar verilmiş olduğunu göstermektedir.

AYASOFYA BEDDUASI YALANI

Peki Dündar'ın anlattığı tarihi olayın ayrıntıları nasıl? Çok az insanın bildiği çarpıcı olayın detayları ise şöyle:

Her neyse!...

Atatürk Samsun?a ayak bastığının üçüncü günü 22 Mayıs 1919?da, Erzurum?daki 15. Kolordu Kumandanı Kazım Karabekir Paşaya çektiği bir şifrede o günlerdeki ağır durumu belirttikten sonra şöyle devam etmektedir : ?Bununla beraber bütün umutlar kaybolmuş değildir. Memleketi bu durumdan ancak Türk Milletinin mukavemet azmi kurtarabilir. Bu mukaarvemet şuuru, birçok yerlerde kurulmuş olan Müdafaa-İ Hukuklarda kendini göstermektedir?.5

Aynı ülkede gerçekleşen 1980 darbesi de bizim isteklerimiz doğrultusunda yapıldı. O zamanlar ülkede bir solcular, bir sağcılar iktidara geliyor ve bizim isteklerimiz doğrultusunda ülke ekonomisini yönlendiriyorlardı. Fakat Amerika ve Avrupa&amp;#8217;da gelişmiş ülkelerin piyasaları doyuma ulaşmışlar ve biz yeteri kadar mal satamaz olmuştuk. Bunun üzerine diğer az gelişmiş ülkelere uyguladığımız planı onları da uygulamak istedik ve serbest piyasa ekonomisine geçmelerini ve ithalatın serbest bırakılmasını talep ettik. Bu istediğimizi kabul etmiş görünüyorlar, fakat işi uzatıyorlardı.

İzmir Öğretmen Okulu, kendi tarihi için önemli bir ziyarete kendini, hazırlarken, biz bir alay çocuk onu yakından görebilmek imkanının verdiği sevinçle sarhoşuz. İzciler, siviller pırıl pırıl? Öğle vakti? Yemek zili boşuna çalıyor. Caddeden, kırk basamağın ucundaki giriş kapısına kadar bütün merdiveni dolduruyoruz. Ben tam kapı ağzında nöbetteyim.

işi bu değil mi?"

Adana ili içindeki Müslümanlar, tepeden tırnağa kadar silahlandırılmış olan Ermenilerin süngülerinin baskısı altında her dakika öldürülmek tehlikesi ile karşı karşıya bulunuyorlardı. Canlarının ve bağımsızlıklarının korunmasından başka bir şey istemeyen Müslümanlara karşı uygulanan bu zulüm ve yok etmek politikası, medeni insanlığın dikkatini çekecek ve onları insafa getirecek nitelikte iken, aksinin yapıldığını iddia ederek ondan vazgeçilmesini isteme gibi bir teklif nasıl ciddi olarak kabul edilebilirdi?

ortaya koymaktadır: ?Öyle zannediyorum ki Türkiye?nin İran Azerbaycan?ında gözü vardır. Burasını almak ister. Evet, Azerbaycan halkı Türk?tür. Türkiye bunu ihmal edemez. Vakıa, şimdi Türkiye böyle bir politika gütmüyor, Mustafa Kemal Paşa çok akıllı bir

Bakıyorum sapanın bir yanında öküz, bir yanında merkep koşulu. Öküzün yok

Kazım Özalp: Teoman Özalp Atatürk&amp;#8217;ten Anılar Ankara 1992 s. 83-86

Arkasında olmasaydı şanlı bir mazi,

gözlerinin içlerine bakarak konuştu.

m. kemalin vasiyeti neden acıklanamıyor. latife hanımın hatıralarına türk tarih kurumu neden 25 sene sansür uyguluyor?bu milletten gizlenmesi gereken bir şeylermi var?

181 Karakoç, E. (2004): Atatürk?ün Dış Türkler Politikası, İstanbul, IQ Kültür-Sanat Yayıncılık 106

Koskoca bir KURTULUŞ SAVAŞI yaptık. Yıl: I919-1922..

?Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine

200 Afet İnan, (2007):Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul: 294,295

"Bırak şu sağırı Allasen, biz onun buralardan gelip geçtiğini çok gördük.

Harf İnkılabı' nın 1928 Yılında Gerçekleşmesinin Nedenleri

?Teşkilat yapın, milli bir kuvvet meydana getirin, kendinizi savunun,

Bu ihtimal onu derhal harekete geçmeye sevkeder. Vasiyetini derhal yazmalıdır. Su alınmadan önce bu ihtimal dikkate alınmalı, vasiyet işi bitirilmeliydi.

- Komutanım, Mustafa Kemal?sin Mustafa Kemal olmasına ama... Düşmanların işine akıl sır ermez... Birini sana benzetir içeri sokarlar... Gözünü seveyim sen şu bizim yüzbaşıyı al birlikte gel, o zaman nereye istersen git!

O zaman oluşturduğum son fikir, Genel Savaş?a girildiği ilk anda söylemiş olduğum düşüncenin aynı olarak belirdi.

Dilaçar, A., "Türk Yazısının Geçirdiği Evreler", BTTD, İstanbul 1985.

29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyetin ilanı ile birlikte 364 no. lu Kanunla bu Anayasa&amp;#8217;nın bazı maddelerinde değişiklik yapılmıştır. 1. maddenin sonuna &amp;#8220;Türkiye Devleti&amp;#8217;nin şekl-i hükümeti Cumhuriyettir&amp;#8221; 20 cümleşi konularak Anayasaya Cumhuriyet terimi ilk olarak girmiştir. Diğer değişiklik maddeleri ile de 1921 Anayasası&amp;#8217;na göre Başkamız olan devletin başına Cumhurbaşkanı getirilmiş ve meclis hükümeti yerine parlementer rejime doğru gidilmiş, demokratik prensiplerde bir adım daha atılmıştır.

Atatürk&amp;#8217;ün TBMM ilgili kanunun gerekçesini;

Şimşir, B. N. (2002):Atatürk ve Afganistan, Ankara, Asam Yayınları. 291

kitabına koymazdı.

Cebesoy?un anılarında?özel şekilde Anadolu?ya geçmek? olarak ifade ettiği şey, öyle anlaşılıyor ki aslında Atatürk?ün?Anadolu?ya gizli geçiş planıdır?. Cebesoy, Atatürk?ün Anadolu?ya gizlice geçmesi halinde kendisinin yanına gelerek işe oradan başlayacağını ifade etmiştir:

Atatürk böyle bir zamanda yer yer ayaklanan Türk halkına önder oldu; Ankara?da Büyük Millet Meclisi?ni kurdu. Bir gün Meclis?te söylediği nutkunu, şair Mithat Cemal?in bir manzumesinin şu son beyti ile bitirdi:

17 A. g. e., s. 386.

Yakasına yapışsak acep derdimizi duyurabilir miyiz?"

Mustafa Kemal?in binbaşı, yarbay, albay ve general rütbeleri ile Birinci Dünya Harbinin yenilmeyen kumandanı olarak başarısı ve gücü, yüksek kahramanlık gibi örnek olacak vasıflara, sahip olmasındandır.

EDİYORDU''

Mustafa Kemal gayet sakin şu cevabı verdi:

1934 Kasım'ına kadar "Gazi Mustafa Kemal" diye imza atan ilk Cumhurbaşkanımız, çıkarılan kanunla?Mustafa?yı tamamen reddetmiş, yalnızca?Kemal? adını bırakmıştı. Yeni çıkardığı nüfus cüzdanında ise bu defa?Kemal?i kale anlamına geldiğini söylediği?Kamal? ile değiştirmiş ve adını resmen?Kamal Atatürk? yapmıştı.

Ben de ailemden aldığım din terbiyesi ile;

Parazit yapma.

Aslında Gazi İstanbul basınıyla bu görüşmeyi 16-17 Ocak 1923 tarihinde yaparken, 20 Ocak 1921 Anayasa&amp;#8217;sı yürürlüktedir ve Gazi basın mensuplarına sadece bu Anayasa&amp;#8217;nın ilgili maddelerinden söz etmektedir. Gerçekten de 10. Madde de &amp;#8220;Türkiye coğrafi durum ve ekonomik ilişki bakımından illere, iller ilçelere bölünmüş olup, ilçeler de bucaklardan meydana gelmektedir. &amp;#8221; denilmektedir.

Bunlara neden böyle davrandıklarını sorarsanız; şüpheniz olmasın savunmalarını size, ?çağdaşlık? arkasına sığınıp yapacaklardır. Doğrudan, veya dolaylı biçimde satımını sağladıkları yabancı dille yazılmış eğitim/öğretim malzemelerinin tatlı karlarından asla söz etmeyeceklerdir. Farklı kültürlerin misyonerlik görevini yaptıklarını da kabul etmeyeceklerdir. Bunlara sorarsanız, pek çoğu?Atatürkçü? olduğunu söyleyecektir. İnsanlarda izan ve vicdan olmayınca, ihanetine en mukaddes değerleri de kalkan etmeye cüret edebildiğini, bu tiplerde görmek mümkündür.

Özel yasa çıkarttırarak kendine özel çıkarlar sağlayan devlet adamlarına, dünyanın her yerinde dün de, bugün de rastlanıyor, yarın da rastlanacak&amp;#8230;Ama özel yasa çıkarttırarak nesi var nesi yok milletine bağışlayan devlet adamına ne Atatürk&amp;#8217;ten önce, ne de sonra bir daha rastlanmadı. O, bu konuda da &amp;#8220;Tek Adam&amp;#8221; olduğunu tüm dünyaya göstermişti ve 1933&amp;#8217;ten itibaren O&amp;#8217;nun artık bir dikili ağacı bile yoktu.

Atatürk?ün Batıcılığı da saptırılmıştır. O, muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkmayı hedefleyen, yani Batı?nın vardığı noktayı aşan bir medeniyeti hedef göstermişti. Doğrusu da buydu. Oysa içeride bir kısım insanlar, O?nu Batı hayranı olarak tanıtarak halkından soğutma gayreti içindeyken, kendi içimizden bir kesim de, Atatürk?ü hiç okumadan, bu propagandaların etkisi altına girmiş ve Atatürk?ü kendi değerlerimize yabancılaşmakla suçlamıştı. Bunda, Cumhuriyet yönetimini içene sindiremeyen, aşırı tutucu Müslüman-Arap dünyasının ülkemizdeki propagandalarının da etkisi olduğu açıktır.

Türk Dil Kurumu?nun Kurulması

269 Bozdağ, İ. (1999): Atatürk?ün Avrasya Devleti, İstanbul, Tekin Yayınevi. 83

-?Eğer ben diktatör olsaydım hanımefendi bu soruyu sorduktan sonra siz asla canlı kalamazdınız? diyecektir. Peki, Atatürk diktatör mü bakalım?

Atatürk döneminde, Ankara?da büyükelçilik yapmış olan bir Amerikalı diplomatın sözleri ile, ? bu göz kamaştırıcı inkılap, kesin ve güçlü bir milliyetçilik ruhuna dayanır. Fakat en büyük çapta, bu Ülkenin Babası olan bir adamın, Mustafa Kemal?in eseridir?

Atatürk, kurmuş olduğu çiftlikleri 13 yıl bizzat işlettikten sonra 11 Haziran 1937 tarihinde yazmış olduğu vasiyet mektubu ile hazineye devretmiştir. Dönemin Başbakanı İsmet İnönü tarafından Maliye Bakanlığı?na havale edilen o tarihi mektup şöyledir:

Mustafa Kemal, Ermenilerin Türk halkına yönelik terör hareketlerini bir çok konuşmasında belirtmekle kalmamış, Cumhurbaşkanı olduğu dönemde de fiiliyatıyla söylemlerini pekiştirici faaliyetler yapmıştır. Hatta, Mustafa Kemal, Ermeni teröristlerce şehit edilenlerin geride kalan aile fertlerine Cumhurbaşkanlığı sırasında sahip çıkmış, onlara ev vermiş ve maaş bağlatmıştır.

?Yine insan enerjisi ile ve fakat tabiatın ona iltifat ettikçe tükenmez yardımı ile yükselen, genişleyen insan zekası hudutsuz kavrayış anlamında?insanım? diyen bir özel niteliği olur.?

(Antik bölge olduğu için, Müze Müdürü tarafından tespit edildi... Cami ibadete açık olsaydı, 1936?da ahır yapılsaydı, teee 1924?te kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tespit edilirdi. Diyanet?in haberi bile yoktu, çünkü, senelerdir cami olarak kullanılmıyordu, ibadete kapalıydı. O nedenle, arkeolojik sayım yapan Müze Müdürü tarafından bulundu.)

Görüldüğü gibi Atatürk?ün kafasında daha 1907 yılında?Anadolu merkezli bir ulus devlet? düşüncesi vardır.

Diyap Ağa

Rothschild: Sana tarihten örnekler vererek gücümüzü göstermek istiyorum; Birinci Dünya Savaşı, Avrupa&amp;#8217;da bize karşı olan imparatorlukları dağıtmak ve en önemlisi Osmanlı İmparatorluğu&amp;#8217;nu parçalayarak Ortadoğu&amp;#8217;daki petrol yataklarını ele geçirmek ve İsrail devletinin yolunu açmak için çıkarılmıştı. İsrail devletinin kurucusu sayılan Theodor Herlz, o zamanki Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit&amp;#8217;e giderek, bizim ailemizin desteğiyle Filistin topraklarını satın almak istedi. Fakat padişah bize karşı çıktı. Bizim için Osmanlı İmparatorluğu&amp;#8217;nu yıkmak çok zor olmadı. Çünkü padişahlar genellikle Türk kadınları yerine, fethettikleri ülkelerden köle olarak getirdikleri başka din ve ırklara mensup kadınlarla evleniyorlardı. Tabii Hürem Sultan gibi bu kadınlar zamanla ülke yönetiminde söz sahibi oldular ve kendileri gibi yabancı kökenli adamlarıyla bizim istediğimiz gibi, ülkeyi yıkıma götüren bir şekilde yönetmeye başladılar. Padişahlar ise devlet yönetiminin emin ellerde olduğu düşüncesiyle zevk ve sefaya dalmışlardı. Bu da Osmanlı&amp;#8217;nın çöküş devrini başlattı. Mason örgütleri tarafından kışkırtılan insanların çıkardıkları isyanlarla topraklar kaybedilmeye başlandı. Hazine plansız harcamalarla tüketildi. Savaş sonunda hedefimize ulaşmamıza az kalmıştı; ama Atatürk adında bir lider ortaya çıkarak planlarımızı bir süreliğine ertelememize neden oldu. Tabii ki sonuçta bizim finans ve silah sanayi şirketlerimiz servetlerini onlarca kez katladılar. I. Dünya Savaşı sonunda Monarşizm tez olarak, Demokrasi antitez olarak, Komünizm&amp;#8217;i yani sentezi oluşturdu.

-?Kahrolsun düşmanlarımız? diye bağırmışlardı.

Hatipoğlu, age, s.158, resim 4.

James Bond karakterinin zamanında Mustafa Kemal?i izleyen İngiliz ajan Dunderdale?dan etkilenilerek yaratıldığını söylüyorsunuz. Bu çok büyük bir iddia. Bunu neye dayandırıyorsunuz?

O halde Prof. Aydın Sayılı&amp;#8217;nın çevirisi ile &amp;#8220;Milli kültürümüzü günümüz ileri uygarlığı düzeyinin üstüne çıkaracağız&amp;#8221; 41 sözünü bütün kültür öğelerini, her öğenin birbiri ile uyumlu ve dengeli olarak yükseltilmesi şeklinde düşünmek gerekir. Atatürk pek çok konuşmalarında ilerlerken, çağdaşlaşırken doğudan ve batıdan gelebilen tesirlerden uzak olmayı ve kendi bünyemize uyan bir kültür içerisinde kalmayı istemiştir. Bunu kanıtlayan şu örnekleri verebiliriz: 16-21 Temmuz 1921 tarihlerinde Ankara&amp;#8217;da toplanan Maarif Kongresi&amp;#8217;nde &amp;#8220;&amp;#8230; bir milli terbiye programından bahsederken eski devrin hurufatından ve evsafı fıtriyemizle hiç de mütenasip olmayan, şarktan ve gaipten gelebilen bilcümle tesirlerden tamamen uzak seviyei milliye ve tarihiyemizle mütesanip bir kültür kastediyorum. 42

(Niyazi Ahmet BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.88-89)

Bakanlar Kurulu toplantısından sonra Gazi?nin huzuruna girdiğini ifade eden Hasan Rıza Bey, Atatürk?ün kendisine Suriye ve Lübnan konusunda anlattıklarını şöyle nakletmektedir:

İşte bu sırada Atatürk : &amp;#8216;Arkadaşlar! Yakın zamanda yeni bir devlet kuracağız. Bu devlete bir gök bayrak gerek. Ama bu bayrağın üzerinde -ön yüzden bir Bozkurt başı- olsun&amp;#8217; diyor. Bu sözü üzerine birden şaşkınlık geçiren arkadaşları, halkın Ay-yıldızlı bayrağa alıştıklarını ve bunun halk üzerinde de etkili olduğu görüşünü dile getirirler.

1 Lord Kinross, Gerçekçi Atatürk, The British Council, Ankara, 1981, s. 8.

9 Ağustos 1928 gecesi, Sarayburnu Parkı'nda Mustafa Kemal Paşa'nın ünlü nutkuyla başlayan, yeni Türk harflerine halkı hazırlama dönemi; gezilerle, kurslarla, gazetelerle, başlık, levha, imza, bazı yazışmalar gibi küçük uygulamalarla, alfabe çalışmaları ve okullarda başlayan derslerle başlatılmış, bir yıla, üç yıla, beş yıla kadar diye yürütülen tahminleri geride bırakan bir hızla tam bir "devrim" adımı atılmıştı. 1 Kasım 1928 günü, Cumhurbaşkanı, Meclis'te açılış konuşmasını yaparken harf inkılabı ile ilgili olarak şunları söylemiştir:

2- Her seneki faizden, bana nispetleri şerefi saklı kaldıkça, yaşadıkları müddetçe, Makbule&amp;#8217;ye ayda 1.000, Afet&amp;#8217;e 800, Sabiha Gökçen&amp;#8217;e 600, Ülkü&amp;#8217;ye 200 lira ve Rukiye ile Nebile&amp;#8217;ye şimdiki 100&amp;#8217;er lira verilecektir.

Batı yayın dünyasında, Atatürk ile ilgili olarak yayınlanan eserlerde, gerçekçi veya ilgi çekici birçok tanımlamalar göze çarpar. Örneğin; ? 20. yüzyılın ilk yarısını olağanüstü kişiliği ile etkilemiş büyük bir asker ve devlet adamı?,6?bir dönemi kapatıp diğerini açarak Yakın Doğu?ya yeni bir biçim veren ?, 7?Modern Türkiye?nin Lideri?, 8? gerçekten olağanüstü bir insan?, 9?tarihin gerçekten en büyük radikali?;10 bu arada, Sir Winston ChurchilPin sözleri ile?I. Dünya Savaşının ve sonrasının en büyük dört beş simasından biri, Savaşçı Prens? vb.

14 Sıtkı Aydınel, Güneybatı Anadolu?da Kuva-yı Milliye Harekatı , Ankara 1993, s. 44.

zsa zsa gabor nasıl bakire olabiliyor?

Şükrü Bey'in konuşmasından sonra Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati Bey söz almış, konunun üzerinde ciddiyetle çalışıldığını ve kısa bir süre sonra Meclis'e takdim edileceğini belirterek, TBMM üyelerini bu konuda bilgilendirmiştir. Bu konuşmalardan sonra, basında Latin harfleri yeniden tartışılmaya başlanmış ve yazıların çoğu Latin harflerini savunmasına rağmen hala Arap harflerinin olduğu gibi kalmasını ya da iyileştirilmesini savunan yazılar da yer almıştır. 20 Mayıs 1928 günü Bakanlar Kurulu, alfabe konusunu incelemek, bu konudaki çeşitli görüşleri saptamak ve fikirlerini belirtmek üzere "Dil Encümeni" adlı bir komisyon kurulmasına karar vermiştir. Bu komisyon; üçü milletvekili , üçü eğitim yüksek memuru , üçü de uzman olmak üzere 9 üyeden oluşuyordu. Daha sonra Fazıl Ahmet, İbrahim Necmi, Ahmet Rasim, Celal Sahir ve İsmail Hikmet'in katılmasıyla komisyonun üye sayısı 14'e çıkmıştır. Bu komisyon Fransız, İngiliz, Alman, Macar gibi birçok milletlerin alfabelerini inceledikten sonra, 26 Haziran'da Atatürk'ün başkanlığında ilk toplantısını yapmıştır.

Başbakan açıkladı:

İşte bütün bu hazırlıklar nedeniyledir ki, Prof Dr. Stanford Shaw, ?Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye? adlı kitabında?İşgalin ilk günlerinde Mustafa Kemal Kilikya?dayken direniş başlatmıştı.? diyerek Türk Kurtuluş Savaşı?nın Kasım 1918?de Adana?da Atatürk tarafından başlatıldığını ileri sürmüştür.

Eren, Hasan, "Yazıda Birlik", Harf Devriminin 50. Yılı Sempozyumu, Ankara 1981.

4. Ekonomi çökmektedir.

Atatürk'ün Askeri Dehası

-?İsterseniz bizim odaya gidelim. Orada hazır ateş var? dedi. Odaya girdik. Ondan sonra komşulardan birkaç kadın ve birkaç erkek geldi. Beraberce konuşmaya başladık. Konuşurken bana en önemli soruları soranlar kadınlar oldu. Askerin vaziyetini, düşmanın halini, en önemli düşmanın hangisi olduğunu sordular ve bunları sorarken hiç bir telaş ve hileyi lüzum görmediler. İnsanca konuştular. Fakat biraz sonra, benim kim olduğumu anlayınca telaş gösterdiler ve söyledikleri, sordukları şeylerden kendilerine bir zarar geleceğini zannederek korktular! Çünkü şimdiye kadar resmi bir adamla açıkça konuşmayı büyük bir suç gördüler...? (Mustafa Kemal, 1928)1

Adana Mülakatı

Araplar, bağırarak, tehdit ederek, silahlarını otomobildekilere çevirerek hücum ediyorlardı. Mustafa Kemal Paşa hiç sarsılmadı ve şoföre:

52 Nutuk, c. II, s. 623-624

?Devletçiliğin bizce manası şudur: Fertlerin hususi teşebbüslerini ve faaliyetlerini esas tutmak; fakat büyük bir milletin bütün ihtiyaçlarını ve birçok şeylerin yapılmadığını göz önünde tutarak, memleket ekonomisini devletin eline almak?.29

- Binbaşı mısınız?

c) Mustafa Kemal Paşanın Anadolu?ya geçişi, Samsun?a çıkışı, tarihi bir misyonu yerine getirmek amacına yönelikti.

Atatürk, Türk Milletinin yetiştirdiği en eşsiz siyasi deha, en güçlü devlet adamı ve hiç şüphesiz en büyük kumandandır. Gerek doğuştan sahip olduğu yetenekler, gerekse yaşamı boyuna edindiği özellikler açısından, çok üstün ve seçkin niteliklere sahiptir. Onun üstün askeri dehası; ileriyi görebilme, isabetli kararlar verebilme, cesaret, kuvvetli bir irade, azim, kararlılık ve güçlü bir sorumluluk anlayışı gibi özelliklerle kendisini gösterir. Onun bu askeri ve siyasi dehası, tüm dünya tarafından da tartışmasız kabul görmüştür.

Başlangıç kısmından 27 Mayıs 1960 devrimi ile ilgili cümleleri çıkarırsak, diğer paragraflarda belirtilen fikirler; kanaatimizce Türk milletinin, devletinin varlığı için vazgeçilemez kesin kurallardır.

Atatürk?ün öldüğü gün, İstanbul Üniversitesi?nde ders okutan bir Alman profesörü, derse girdiğinde öğrencilerinin üzgün halini görünce, yüreği parça parça olmuş halde, üniversite rektörüne telefon ederek;

Kendi dininden, dilinden olmayanlarla birlikte aynı coğrafyada yaşandığında ise, çoğu zaman kendi ırkından, dininden olanlara sağlanandan, verilenden çok daha fazlası sağlanmıştır. Gayr-i müslimlere veya azınlıklara çoğu kez %50'lere hatta %100'lere varan vergi muafiyeti sağlanmış, askerlik yaptırılmamış, dilleri, dinleri, mezhepleri serbest bırakılmış, seyahat, ticaret ve söz hürriyeti tanınmış, en yüksek idari kadrolarda bile yer verilmiştir.

KORUMA KANUNU YÜZÜNDEN YORUMSUZDUR.

Fethi Tevetoğlu, ?Atatürk?ün Musul Süleymaniye ve Kerkük?le ilgili bir mektubu?, Hayat Tarih Mecmuası, Sayı: 10 Kasım 1972, s. 6-7

"... Bizim dinimiz, milletimize değersiz, miskin ve aşağı olmayı tavsiye etmez. Aksine Allah da, Peygamber de, insanların ve milletlerin değer ve şerefini muhafaza etmelerini emrediyor..."

- Nine, ne istiyorsun?

Filistin Cephesi?nde Halep kuzeyinde yapılan son savunma hattının gerisindeki tepeler ve dağların Türkler?in Anavatanı Anadolu?yla Osmanlı?nın Arap eyaletleri arasındaki doğal sınırı oluşturduğu düşünülürse, gerçekte Mustafa Kemal?in 7. Ordusunun son savaşı, Türk toprakları üzerinde yapılmıştır.

Misak-ı Milli çerçevesinde varlığımızı sağladıktan sonra gürültü çıkarıp bozgunculuk ve kötülük edecek ve toprak genişletmek düşüncesinde bulunacak adamlar ortaya çıkamaz. Bence buna imkan yoktur.

Atatürk?ün Samsun?a hareket etmeden önce, 9 Mayıs 1919?da İsmet Paşa?yla yaptığı görüşme çok önemlidir. Atatürk, İsmet Paşa?yı Süleymaniye?deki evinde bizzat ziyaret etmiştir. Görüşmenin detaylarını Atatürk?ten dinleyelim:

&amp;#8220;Biz doğrudan doğruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz; Cumhuriyetimizin dayanağı Türk topluluğudur. Bu topluluğun fertleri ne kadar Türk kültürü ile dolu olursa, o topluluğa dayanan Cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur&amp;#8221;57

Adana?daki Direniş Toplantıları

Kazakistan), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları Ankara:1317,1318

Mustafa KEMAL (Maydos'ta bulunan 5. Ordu Komutanı Liman Von Sanders'e)

Atatürk?ün Adana?da Hatay için:

Ben duğudum 1928 yılda bir Gagauz-Türk aylesinde, küyümüzün adıydı Tatar- Kıpçak ama bugün sadece Kıpçak deerlar. Benim soyadım Babaoğlu, adımı kilisede Nikolay koymuşlar neçin ki annem-babam hıristiyan dinini kullanırlarmış. 1935-cı açan ben 7 yaşımı doldurmuşum beni köyümüzda ilkokula verdilar. Benim öğretmenim bir çok yalpak Romen kadınıydı. Ben küçük olarak batan Romence konuşmayı hiç anlamazdım, neçin ki evde içerimizde biz konuşurduk sadece Gagauz- Türk dilinda. Ama fikrim keskindi gülarüzlü öğretmenimi da annemi gibi çok sevmiştim. Bezbelli bu üzere tez-tez başladım Romenceyi anama, ama ikinci-üçüncü sınıflarda ben artık çok iyi Romence bilirdim yazmakta okumakta 10 hem 9 derecelardan aşaa

110 Atnur, İ. E. (1998): ?Mustafa Kemal ve Nahçıvan?, Erdem Cumhuriyet

(6) Aynı Eser, s.139-140

İkincisi, Müslüman ve demokratik bir ülke olarak bu konuda öncü bir ülkedir. İslamiyeti yıkmak istiyorsak önce Türkiye&amp;#8217;den başlamalıyız.

Türk Dil Kurumu?nun nizamnamesinde de, Türk Tarih Kurumu?nun nizamnamesinde olan, ?Türk Dili Tetkik Cemiyeti mesaisinin semerelerini her türlü yollarda neşre çalışmak? maddesi aynen bulunmaktadır. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu?nun kurulması ve çalıştırılması aşamalarında aktif rol alan Afet İnan, üzerinde durduğumuz maddenin izahına yarayabileceğini düşündüğümüz, Türk Dil Kurumu için Atatürk?ün belirlediği hedefleri şöyle tespit etmiştir. Atatürk?ün Türk Dil Kurumu için hedefi iki cepheli olmuştu. 1. Türk Dilinin sadeleştirilmesi, halkın konuşma diliyle yazı dili arasında bir birlik ve ahenk kurulması. Konuşma, edebiyat ve ilim dilimizin kesin kurallarla saptayarak tarihi metinlerden ve yaşayan halk lehçelerinden taramalar, derlemeler yaparak bir kelime ve terim hazinesi vücuda getirilmesi. Bunların başarılması zamana ve bir kurulun sürekli çalışmalarına ihtiyaç gösteriyordu. 2. Dil incelemeleri için, tarihi araştırmalarda belge değeri olan ölü veya eski dillerin yöntemli bir şekilde incelenmesi ve karşılaştırmalar yapılması idi. Bu suretle Türk ve Türkiye tarihine kaynaklık edecek bütün eski dillerin üzerinde, yetki ile çalışma ve araştırmalar yapmalı idi.200

Mustafa Kemal Paşa, "imkanlarını kullanan" değil "imkanlarını yaratan" yapıda bir devlet adamı idi. Nitekim, Türkiye'nin Kuvay-i Milliye ordusunu bu cevheri ile yaratmış ve kullanmıştır. Yedi ay boyunca bütün yetkilerini şahsında toplayarak bir "Savaş vergisi" çıkarmış, insan varlıklarının üçte birini, halktan toplamış ve yarım yırtık bir düzenleme ile düşmana son darbeyi vurmuştur! Düşman Artık denize dökülmüş, Vatan kurtulmuştu ama ülke de yanmış yıkılmıştı; insan tükenmişti! 1919 1920 1921 1922 yıllarında bütçeleri bile yoktu.1923 yılında yapılan bütçenin dış alımı 145 milyon lira, dış satımı 65 milyon liraydı. Vatandaştan alınan vergi ile birlikte bütçe yüzde 40 açık veriyordu. Enflasyon: yüzde 250 idi. İşte böyle imkansız bütçeden 1924 yılında 200.000 lira tahsisat ayrılmış ve Türkiyat Enstitüsü kurulmuştu! (200.000 lira, 200.000 altın'ın karşılığıdır). Mustafa Kemal paşa, yok canından, işte bu koşullar içinde "Büyük Türk Devletleri Birliği" hayali uğruna bu ölçüde fedakarlık yapmayı göze alabiliyordu! "Ülkede toplu iğne yok, bu hovardalık de ne?" diye düşünenler olmuştur! Yalnız düşünenler değil, mırıldananlar, hatta yüksek sesle konuşan ve yazanlarda. Fakat Mustafa Kemal Paşa, bütün bu eleştirileri duymazdan geldi, böyle konuşanların haklı olduklarını da söyleyerek hedefine yürümeyi sürdürdü. Türkistan ve çevresinde ki Türk kaynaklı toplumların hareketlerini sürekli izledi ve paralel çalışmalar yaptı. Selanik günlerinden beri vicdanında bir sır gibi sakladığı bu düşünce artık gerçekleşme yoluna girmeliydi. Ancak, tehlikeli bir fikirdi bu! Çünkü komşumuz Sovyet Rusya, kendi yönetimindeki bu ülkeler için Türkiye cumhuriyeti'nin başka emeller beslediğini duyacak olursa; 12 yıl süren bir savaş zincirinden yeni çıkmış Türkiye Cumhuriyeti için büyük bir tehlike oluşacaktı! Gazi Mustafa Kemal Paşa "Sessiz ve derinden" gitmeliydi. Onun için Türkiyat enstitüsü yolunu seçmişti. Bizim bilim adamlarımız Asya'daki Türk toplulukları arasına girecek, araştırmalar yapacak; dil, tarih, etnografya çalışmaları sırasında ortak ilişkiler kuracak ve geliştirecek; bu ilişkilerin sıcaklığından Türkiye -hem barışta, hem savaşta- yararlanacaktı! Üstelik hiçbir imparatorluk sürgit değildi. Osmanlı, Avustuya-Macaristan İmparatorlukları gibi, Sovyetler Birliği de bir gün parçalanabilir; ya da bu toplumları elinde tutamaz hale gelebilirdi! O zaman, bu topluluklar, sıcak bir birleşim çevresi bulabilmeliydiler.

1928 yılında, yeni Türk harflerinin kabul edilmesine kadar geçen süre içinde konuyla ilgili olayların ilki, Adalet Bakanı Mahmut Esat 'ın, Türk Ocakları Merkez ve Hars Heyetlerine verdiği bir şölende, Latin harfleri lehindeki konuşmasıdır. Aynı yıl 8 Mart'ta Başbakan İsmet İnönü, Türk Ocağı Hars Heyetinde Latin harfleri üzerinde bir danışma toplantısı yapmıştır. 20 Mayıs 1928 günü, CHP Genel Sekreteri Saffet Bey ile arkadaşlarının hazırladıkları "Latin Rakamları Tasarısı" Meclis'te kabul edilmiş. Aynı gün, konu Meclis'te görüşülürken, Hasan Fehmi Bey yeni harflerin ne zaman kabul edileceğini sorduğunda, söz alan Maliye Bakanı Şükrü Bey, şunları söylemiştir:

40 D. A. Rustovv, a. g. e., s. 549.

Atatürk "İngiltere'nin en büyük düşmanı" seçildi

62 A. g. e., s. 126.

Borak, age, s.225,226.

Sosyal ve beşeri bilimlerin aynı zamanda politik ve stratejik bilimler olduğu gerçeğini göz önünde tutarsak, söz konusu çeşitliliği yaratan nedenleri de anlamakta pek güçlük çekmeyiz. Politik ve stratejik amaç ve hedefler doğrultusunda ortaya sürülen kimi teori ve tanımlamaları sadece bilimsel verilere dayalı açıklamalar gibi görmek ve onların büyüsüne kapılarak arkalarına takılmak, akılcı bir tutum ve yaklaşım kabul edilemez. Çünkü sosyal ve beşeri bilimler, aynı zamanda uluslararası politika ve stratejilerin en önemli enstrümanlarından biridir. Alt yapıyı hazırlamada, çeşitli hizmet ağlarının kurulmasında, oyun alanlarının istenen biçime sokulmasında veya yatkın hale getirilmesinde bu kavramların çok mühim rolü vardır. Hiç şüphesiz, bu rolün niteliği, niceliği ve işlevinin etkinliği, oyun alanının genişliği ve derinliği; yönetimlerin sağlam seciyesi, üstün yeteneği, etkin gücün ve kapasitenin sürdürülebilirliği ile, yakından ilgilidir.

?Mustafa Kemal, Misak-ı Milli?nin esaslarını 1907?de belirlemiş, yurdunu tehlikeden kurtarmak için ne gibi çareler düşünüp bulduğunu yürekli biçimde ortaya koymuştur.

Gözleri doldu ve ağlamamak için gülmeye çalıştı.

Ölümünden otuz altı gün önce, Başbakan Celal Bayar, hastalığı süresince yaptığı hafta sonu ziyaretinde, beraberinde hazırlığı tamamlanmış üçüncü beş yıllık plan dosyasıyla gelir. Doktorlar, zaman alan ciddi konularla meşgul olmasını yasaklamışlardı. Başbakan, bir-iki temel konuda fikrini öğrenme ihtiyacındadır. En çok beş dakika için evet derler. Bundan sonrasını Celal Bayar şöyle anlatır:

Bu telgrafa orada verdiğim cevabı olduğu gibi arz edeceğim. Ertesi gün Heyet-i Temsiliye adına da aynı nitelikte uzun bir telgrafla vali yatıştırılmaya ve inandırılmaya çalışıldı. Ayrıca Kadı Hasbi Efendi'ye de dolaylı olarak bir telgraf çekildi. Kolordu Komutanı'na da gerektiği gibi yazıldı. Rasim Bey'e de endişeye kapılmaması için kendim yazdım.

çevresindekilere Türkçe öğretmiş, Türklük bilinci aşılamıştır. O?nu sevgi saygı ve minnetle anan bir öğrencisi, Moldova Yazarlar Birliği Başkanı, Moldova eski Eğitim Bakan Yardımcısı, hayattaki en büyük ve önemli Gagauz eğitimcisi, yazarı ve halk kültürü uzmanı Nikolay Babaoğlu?nun ilkokul öğretmeni Ali Kantarelli hakkında hatırladıklarını orijinal Gagauz Türkçesi ve yeni kabul edilen Latin harfleri ile aşağıdaki şekilde dile getirmektedir.184

KKRTULUŞ SAVAŞI ile ilgili olarak, Türk Tarih Kurumunun tamamen belgelere dayalı 4 Ciltlik "Kurtuluş Savaşı Günlüğü" ve yine aynı kurumun Tarihçilere hazırlattığı 3 ciltlik "Türk Kurtuluş Savaşı" isimli ansiklopedik değerdeki TARİH kitaplarını mutlaka okuyunuz..

(Hacıyev, İ. (2003): Mustafa Kemal Atatürk ve Nahçıvan, Beşinci Uluslar arası Atatürk Kongresi(25-29 Ekim 1999 Türkistan Kazakistan), Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Cilt: 2)

Süleyman Demirel Üniversitesi Öğretim Üyesi. <a rel="nofollow" target="_blank" href="/cdn-cgi/l/email-protection#b8cbd3d9d6ccd9cadbd1f8deddde96cbdccd96dddccd96cccad0ccccc8829797cfcfcf96cccdcad3cbd9d596d7cadf97ccca97d98a818f96d0ccd5d4"><span class=" cf_email " data-cfemail="bac9d1dbd4cedbc8d9d3fadcdfdc94c9decf94dfdecf94cec8"> </span>

?Her fert dinini, diyanetini, imanını öğrenmek için bir yere muhtaçtır. Orası da okuldur.?

Gazi Mustafa Kemal Atatürk - Nutuk

6. Cemiyete girmek isteyenler, azadan iki zatın teklifi ve riyaset heyetinin tasvip ve kararıyla kabul olunabilirler.

"Hiç şüphe yok ki, tebaadan olan veya Ankara Hükümeti'nin faaliyet sahasında bütün Hıristiyanların öldürülmesini hedef alan müthiş olayların Kemalist Türkiye'de halen sürdürülmesi, Türkiye'yi gerçekten Türkleştirme programının bir parçasını teşkil etmektedir. Ankara'da İktidarda bulunanlar, bütün Hıristiyanları yok ederek Hıristiyanlık problemini ortadan kaldırmayı kararlaştırdılar. Ne tahmin yapıyor, ne de dedikodudan bahsediyorum; sunduğum deliller kesindir" (3).

Esat Paşa'ya

15 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. I, Ankara, 1945, s.365.

3. Türkiye?nin askeri durumu şudur: Ordu, harbin ilk dönemlerine göre çok zayıftır. Birçok ordunun mevcudu, olması gereken miktarın beşte biri kadardır. Memleketin insan kaynakları, noksanı ikmale yeterli değildir; hatta 7?nci Ordu gibi bütün memleket içinden ikmal ve takviyesine çalışılan bir orduyu bile daha düşmana bir tek kurşun atmadan kuvvetli tutmaya imkan bulamıyoruz- Genel güce bir örnek olmak üzere arz edeyim ki, cihanın en müşkül işlerini görmek üzere biner mevcutlu taburlarla bana gönderilen 59?ncu tümenin yüzde ellisi ayakta duramayacak kadar zayıflardan ibaret olduğundan bunlar ayıklanmış ve sağlam kalan erler 17-20 yaşındaki gelişmemiş çocuklarla 45-55 yaşındaki amel-mandelerden ibaret kalmıştır. Diğer en iyi tümenlerin taburları da İstanbul?dan bir mevcutla hareketmiş, en kuvvetlisi 500 mevcutla Halep?e varmıştır. Bu hal, genel yaşantıya ve mülki hükümetin kuvvetine bağlı ve dolayısıyla düzeltilmesi orduların elinde olmayan nedenlerden ileri gelmektedir. Bu örnek gösterir ki, bütün kaynakları toplayarak ufak bir kısmı bile kuvvetli bir halde bulundurmaya imkan yoktur. Subayların nitelik ve nicelik bakımından eksikliğini açıklamaya gerek yoktur.

Kabul Tarihi: 12.6.1933, numarası: 2307.

Atatürk, İsmet Paşa konusunda daha fazla ısrar etmedi, sözü kendine

- Hayır.

Dahiliye Nazırı Fethi Bey şu cevabı vermiştir:

Araş. Gör. Dr. Belkıs Ulusoy, 4. Boyut Ekim 2004 Sayı 4 : Necip Hablemitoğlu:

bilinçsizliklerinin bir göstergesi olmuştur. Çünkü; Mustafa Kemal daha 1933 yılında birliğin dağılacağını ifade etmiş, bununla da yetinmeyerek birliğin dağılışına kendi hesabımıza hazırlık yapacak kurum ve politikaları da inşa etmişti. Bize düşen bu kurum

1. Mütareke şartlarının ikinci maddesinin harfiyen uygulanması doğal ise de bu münasebetle karaya asker çıkarmaya dair mütarekede bir kayıt bulunmadığından müsaade edilmemiş ve görüşme memurları dönüp geldikleri gemiye gitmişlerdir.

"Çiftlikleri Hangi Kuruma Bıraksam" Tartışmasından Bir Yalan Üretmek

Çanakkale Zaferi&amp;#8217;nin 96. yıldönümünde, 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;le birlikte, bu zaferde emeği geçen 3. Kolordu ve Kuzey Cephesi Komutanı Esat Paşa&amp;#8217;yı, Güney Cephesi Komutanı Vehip Paşa&amp;#8217;yı, Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa&amp;#8217;yı ve Selahaddin Adil Bey&amp;#8217;i; Mehmet Çavuş&amp;#8217;u ve Seyit Onbaşı&amp;#8217;yı ve isimsiz kahramanlarımız Mehmetçiklerimizi saygıyla anıyor, hepsine Allah&amp;#8217;tan rahmet diliyorum&amp;#8230;

Adalet Divanı&amp;#8217;nın 1927&amp;#8217;nin 7 Eylül sabahı açıkladığı karar, genç Cumhuriyet&amp;#8217;in uluslararası arenada Lozan&amp;#8217;dan sonraki ikinci hukuk zaferiydi: Kararda, Lotus gemisinin kaptanı Demons&amp;#8217;u tutuklayarak mahkum eden Türkiye&amp;#8217;nin Lozan Antlaşması hükümlerine ve hükümranlık haklarına uygun hareket ettiği söyleniyor, Fransa&amp;#8217;nın tazminat talebi reddediliyordu.

Mustafa Kemal çocuğu kucaklayıp şöyle bir havaya kaldırır öper arkadaşlarının yanına gönderir. Bir zaman düşünür sonra düşüncelerinin ortasından yüksek sesle düşünmeyi sürdürür.

?Sen Gazi Paşasın?

Atatürk'ün mücadele hayatı üç aşamalı bir seyir izler: Askeri mücadele, siyasi mücadele, başka bir deyimle, yeni bir devlet kurma mücadelesi, yeni bir medeniyet yaratma mücadelesi.

Hilafetçiler ve saltanatçılar var güçleriyle Haçlılara yardım edip destek oldu. Şeyhler de onlara yardım etti, Şeyhülislamlar da!..

Türksün ve Müslümansın. Türklük, Müslümanlığın öncüsü ve kılavuzudur. Mekke'ye şapka ile gideceksin. Kara taassup sana karşı bile gelse eğilmeyeceksin!

?Milli harsını ihmal eden milletlerin atisi musibet, izmihlal olmuştur. Türkler, herşeyden ziyade hars-ı millilerinde çok kuvvetlidirler. Bu kuvvet sayesindedir ki, asırların vurduğu darbeler karşısında mevcudiyetini müdafaaya muvaffak olmuştur?10.

- Divrikliyim, efendim.

Atatürkün Türkçülükle ilgisi yoktur. Dış Türklerle ilgili de bizim meselemiz değil diyor. İngiliz kaynaklarında bile. Lozanda Türk alemi kaderine terkedilmiştir. Türkçülük değil batıcılık onun hayali idi. Zaten uygulamalarda muhafazakar herkesin silindiğini görürsünüz. Ülkücülük o sistemin sistematik giyotinlerinden doğmadı mı?Lütfen ölmüş bir faniyi tam da eleştirilerin arttıüı bu ortamdA PARLATMAYIN. tEPKİ ÇEKER. İnsanlar çarık bulamazken paraların saklanması, çiftlik kurulması,1800 altın maaaş bağlanması sizce normalse bana bol gelir. Tarihte hep böyle fakir ülkelerin başkanlarının maşı zenginlerden daha fzla, ilginç. İlk meclis toplantısında 300 lira olan maaş 600 liraya çıkıyor. Kaynak Çerkez Etham, siz hain dersiniz ya. Ceml Kutay söylüyor hem de. Ah Tarih ah ERMENİLERİN YAZDIĞI, nutuktan ibaret tarih. Dil Kurumuna da Agopyanı getir oh Türkçü ne ala. Ya artık ortaya çıkmış yalanları bırakın. Bu ülkeyi Amerika kurdu, kurdurdu. Sivas kongresinde ne işi var Amerikalı diplamatın izah eder misiniz.1923 den beri bizi idare edenlerin hepsi farksız. Nüans farkı da biri biraz sağcı ağdakiler fırsatı götürmüş, solcu gelince de solcular malı götürmüş, Şimdi de islam görünenler götürüyor ama ABD nin çizdiği şablonun dışına çıkamıyorlar. Belki bizi yönetenler iyi niyetlidir ama kullanılmaktan kurtulamamışlardır. Benden sonra gelen daha kötü olur diye az kötülükle bizi idare etmişler. Masonlarla, siyonistlerle vs beraber. Tek taraflı değil de eleştirel düşünürsek hepsini çözeriz de bizi iyi yıkamışlar. Eskiden ben de sizin gibi düşünüyordum ama gözümü açmya başladım..

Bu demeçten kimse bir şey anlamadı. Durup dururken şimdi neden &amp;#8220;canını vermekten&amp;#8221; falan bahsediyordu ki! Bu sorunun yanıtını bir tek kendisi biliyordu: Hatay Meselesi. Hastaydı ve bunu yakın çevresi hariç kimse henüz bilmiyordu. Ya O Hatay&amp;#8217;ı alacaktı, ya da Hatay O&amp;#8217;nu&amp;#8230; Tıpkı Fatih Sultan Mehmet&amp;#8217;in İstanbul için söylediği gibi&amp;#8230;

Bir aralık lise binasına baskın yapılacağı ve Atatürk?ün yakalanıp asılacağı hakkında şehirde haberler dolaşmaya başladı.

Atatürk, 10 Kasım 1918?de Adana?dan bir terenle İstanbul?a hareket etmiştir.

Atatürk'ün Yaşamından: Falkenhayn - Mustafa Kemal Anlaşmazlığı

Atatürk, Anadolu?da bir milli direniş başlatmak amacıyla önce güvenip inandığı silah arkadaşlarıyla görüşerek onlardan, Anadolu?nun kilit noktalarında bulunan orduların başına atanmak için girişimlerde bulunmalarını istemiştir.

35 Herbert Melzig, İnönü Diyor ki, İstanbul 1946, s. 176.

Ancak Price, bu demeçten tam 18 yıl sonra 1957 yılında?Ekstra-special Correspondant? yani?Çok Özel Gazeteci? adlı kitabında, Mustafa Kemal?in 1918?deki görüşmede kendisine, ?Eğer İngilizler

konuk vardı. Atatürk, "Bu akşam soframıza efendimiz gelecek" dedi.

- Yıl 1927... Atatürk, Anadolu?ya geçtikten sonra ilk defa İstanbul?a dönüyor. Bütün kent halkı sokakları ve denizleri kaplamış. Bayramların en büyüğünü yaşıyorlar. Kıyılardan, denizlerdeki sandallardan Atatürk?ün motoruna doğru eller uzanıyor, ?Yaşa, Varol? sesleri kubbelerde yankılar yapıyordu.

5 A. g. e., s. 199.

(Hakkı Uyar, Milliyetçi Bir Türk Aydını Mahmut Esat Bozkurt, İstanbul, 2000)

Aynı yıl, İkdam gazetesinde Mehmet Ali Tevfik, Resimli Gazete'de İbrahim Alaaddin , Gönül Hanım isimli kitabında yazar Müftüoğlu Hikmet, Latin harflerine karşı çıkan yazılar yayınlamışlardır. Yine aynı yıl, Berlin'de bulunan Türk öğrenciler, Latin harflerinin kabulünü isteyen bir dernek kurarak, "Yeni Yazı" dergisini çıkarmışlardır. Latin harflerinin lehinde ve aleyhinde yayınlar birbirini izlerken 25 Şubat 1925'te TBMM'de bu kez Milli Eğitim Bakanı olarak bulunan Şükrü Bey, harfler sorunu konusunda fikrini soranlara şu cevabı vermiştir:

Türk kadını vatana hizmette, asla erkeğinden geri kalmamış, hatta ondan ileri olmuştur. Göz bebeği evlatlarını vatan uğrunda şehit vermeyi şereflerin en yücesi kabul edip, acılarını içine gömmesini bilmiştir. O, kimi zaman kocasını ve evlatlarını cepheye gönderip evinin nafakasını tek başına çıkaran, kimi zaman cephane taşıyan, kimi zaman yaralıların yaralarını saran, kimi zaman da cephede bizzat savaşan kahramanlık, sevgi ve şefkatin temsilcisi Türk anasıdır. Aşağıdaki anekdotun kahramanı?Hacer Nine? de kocasını, evlatlarını ve torunlarını şehit vermiş, şehitlerin sevgisini, Atatürk sevgisiyle özdeşleştiren yüce Türk kadınının temsilcisidir.

1 Noelle Roger, Olaylar ve Atatürk, Ankara 1984, s. 68?69.

Mustafa Kemal Paşa, bu raporun birer suretini Sadrazam ve Dahiliye Nazın Talat Paşa ile 4?ncü Ordu Komutanı Cemal Paşa?ya da göndermişti. Atatürk, 24 Eylül?de Sina Cephesi Komutanlığı?nın kendisine verilmesini veya görevden affedilmesini istedi.

-Orduları terhis edersek ve İngilizlerin her dediğine boyun eğersek onların ihtiraslarının önüne geçemeyiz.

ATATÜRK VE HARF DEVRİMİ

Uyanıklar, kavramları birbirine karıştırarak, halkın gönlündeki Atatürk sevgisini silmeye çalışmaktadırlar; ama yağma yok! Her şeyi anlayacak olgunlukta olan bu halkı kandırmanın öyle kolay olmadığını artık herkes görecektir.

Atatürk dönemi Yavru Kurt İzciler

Türkiye?de, M. Kemal Atatürk ile Türk ulusu, Türk devleti ile halkımız arasında nifak tohumlan ekmeye ve bunlardan geçinmeye çaba gösteren çevreler olmuştur ve olmaya devam etmektedir. Türk devlet hayatının en zor zamanlarında bunlar her zaman ihanetlerini ortaya koymuşlardır. Bu ihanetlerinin, cehaletlerinin, veya gizli hesaplarının bedelini de, çıkar ve melanet yuvaları ile, itaat merkezleri kapatılarak ödemişlerdir. Bugün, toplumda gördüğümüz rahatsızlıkların temelinde, bu çevrelerin oluşturduğu mahut odakların faaliyetleri yatmaktadır. Bu gerçeği görmezlikten gelemeyiz.

?1930 Yılı?nın Temmuz ayında, Ankara Halk Evi?nde toplanan Birinci Türk Tarih Kongresi?nin son günlerinde, Darülfünun profesörleri, liselerin, orta mekteplerin hocaları bu kongreye davet edilmişlerdi.

Türkiye hakkında biraz daha durmak istiyorum; çünkü dünyadaki en stratejik konumdaki ülkedir ve bizim için çok önemlidir. Nedenlerine gelince:

Kendisi eğilip kaldırıyor köylüyü.

-&amp;#8220;Bu Altay adı nereden çıktı?&amp;#8221; oluyordu. Gayet güleç ve arkadaş tavırlı Mareşalin bu yeni hali bir sürpriz olmuştu ki derhal kendimi topladım anladım ki beni Turancılıkla itham ediyor.

Ülkücü Harekete gönül vermişlerden Mehmuh Akkoyunlu Kıbrıs'a gider.

Bin altını verdi; silah ve cephanenin de verileceğini söyledi.

ENVER PAŞA VE ALMANLAR İLE İLİŞKİLERİ GERGİNDİ.

Size uzun uzun yazamadığım için beni affediniz. Beni uğraştıran çalışmalarımı mutlaka tahmin edersiniz. İlk fırsatta size daha uzun yazmaktan geri kalmayacağım.

(Afet İnan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, sf. 302)

Bir şey daha söyleyeyim; ben bugünkü (1937) Fransız idarecilerinin, Suriye ve Lübnan?a, öyle kolay kolay istiklal vereceklerinden emin değilim. Zaten tatbikatı birtakım yersiz bahanelerle üç sene sonra talik etmeleri de buna delil telakki edilebilir. Binaenaleyh biz hareketimizi onlara da teşmil ederek, kısa yoldan, gerek Suriye ve gerek Lübnan?ın özledikleri gerçek istiklallerini temin edebiliriz...?

Atatürk?ün yapımına katkıda Bulunduğu Paris Camii (1926).

69 Atatürk?ten Düşünceler, Der. Yay. Hzr. Enver Ziya Karal, 6. B., İstanbul, Çağdaş Yayınları, 1991, s. 74.

kalan bu haber, yeni Türk alfabesinin sağlayacağı büyük sonuçlardan birini müjdeliyordu.

Atatürk, dinimizin tam anlamıyla ve aslına uygun olarak yaşanmasını ve milletimize doğru, modern, hurafelerden arındırılmış bir din anlayışını benimsetmeyi hedeflemiştir. Hiçbir aşırılığa kaçmadan, Kuran'ın modern bir dünyayı tarif ettiğini çok net biçimde özümsemiştir.

Sosyo-psikolojik durum: Atatürk Nutuk?ta halkın durumunu şu cümle ile belirtmektedir; ?... Farkında olmadığı halde, başsız kalmış olan millet, karanlıklar ve belirsizlikler içinde, olup bitecekleri beklemekte... ?13 Gerçekten de millet ne yapacağını bilemez bir durumda idi. Bazı vatanseverler kendi yörelerinde kurtuluş çareleri aramakta idiler. Fakat genelde yukarıda da işaret ettiğimiz gibi yıllar süren savaşlar sonucu halkta da büyük bir bıkkınlık meydana geldiği gözlenmekte idi. işgaller karşısında Osmanlı Hükümetleri de halkı yatıştırmak için Nasihat Heyetleri adında kurulları Yurt gezilerine çıkarmıştı. Bunların maksadı, Kuvai Milliye faaliyetlerine halkın katkısını azaltmak, sadece Padişah?ın emirlerine uyarak mücadele azmini kırmak, kadere razı olmak, hatta işgalci kuvvetlere karşı koymayı Hükümet?e isyan sayma gibi halkın psikolojisini olumsuz yönde etkilemekti14. Bu durumu gören M. Kemal ve arkadaşları bütün halkın düşmanla mücadele azmini harekete geçirmek için pek çok yerde mitingler tertiplettiler. ?Ya İstiklal Ya Ölüm? parolası etrafında halk yekvücut hale getirildi. 22 Haziran 1919 tarihinde yayımlanan Amasya Genelgesi?yle?Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.? denilerek milletin savaş azmi yükseltildi. Sonra da Erzurum, Sivas Kongreleri ile de mücadele faaliyetleri organize hale getirilmek istendi. Henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi açılmamıştı. Halen Osmanlı Devleti yaşamakta idi. Osmanlı Hükümetleri ulusal harekete karşı idi. Bu durumda son Osmanlı Meclisi Mebusanda Misaki Milli?nin kabul ettirilmesi kararı verildi. Böylece ulusal hareket her yönden meşruluk kazanacaktı. 28 Ocak 1920 tarihinde son Osmanlı Meclisi Mebusan?ında Misakı Milli kabul edildi. Misaki Milli Devrim Tarihimizde halen de değerini kaybetmeyen çok önemli bir olaydır. Misaki Milli ülkemizin sınırlarını çizmekte ve bağımsızlığımızla bağdaşmayacak siyasi, mali, adli gelişmemize engel olan sınırlamaları diğer bir deyimle kapitülasyonların kaldırılmasını ön görmekte idi. Yukarıda açıklamış olduğumuz devletin üç öğesi olan insan, ülke ve bağımsızlık öğeleri Misaki Milli ile kurulmuş oluyordu. Atatürk?ün belirlediği ilk milli hedef gerçekleştirilmiş olacaktı. İşte bütün uğraşlar bu yönde devam etti. 23 Nisan 1920?de Büyük Millet Meclisi açılarak gayret?er organize hale getirildi.

"Son soruyu sorayım şimdi" dedi. "Bunun da karşılığını ver, öküzünü al git."

Atatürk, Halep?in kuzeyinde Hatay?ı da içine alan bir savunma cephesi kurmuştur. İngilizler, bu savunma hattına taarruz etmişler, fakat Atatürk, Katma Muharebesi?ni kazanarak Arap asilerce desteklenmiş İngiliz ordusunu bozguna uğratmayı başarmıştır. Böylece 26 Ekim 1918?de I. Dünya Savaşı?nın son savaşı kazanılmıştır.

Cevat Abbas, Atatürk?ün Anadolu?ya gizli geçiş planının ayrıntılarını şöyle anlatmıştır:

ATATÜRK ile yazılanların haddi hesabı yoktur. Yerli veya yabancı her bilim adamı veya akademisyen, askeri ve mülki otoriteler ve komutanlar bildiklerini eserleriyle ortaya koymuştur. Kütüphaneler o kitaplarla doludur. O'nun hakkında hala ve hala bilimsel TARİH yayınları çıkarılmaktadır. Bunlar; üniversitelerde ve Harb Okullarında okutulmaktadır.

Karal, Enver Ziya, "Osmanlı Tarihinde Türk Dili Sorunu", Bilim-Kültür ve Öğretim Dili Olarak Türkçe, Ankara - 1978.

2 Niyazi Ahmet Banoğlu, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, Cilt I, İstanbul 1967, s. 20?21

Büyük ATATÜRK, 57 seneye sığdırdığı ömründe, dünyada en çok zafer kazanmış Büyük Başbuğ ve vBaşkomutan olduğunu tarihe yazdırmıştır.

Cumhuriyetimizin diğer bir temel ilkesi de gelişmeye değişmeye çağa uymaya açık olmasıdır. Bir üstteki fıkrada belirttiğimiz çağdaş ve uygar olma dahi bunu açıklamaya yeter. Atatürk&amp;#8217;ün 10. Yıl Nutkunda: &amp;#8220;milli kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkaracağız&amp;#8221; 38 sözü ve 1 Kasım 1932&amp;#8217;de T. B. M. M. nin 4. dönem, ikinci toplanma yılını açarken yaptığı konuşmada da &amp;#8220;Milli kültürün her çığırda açılarak yükselmesini Türk Cumhuriyeti&amp;#8217;nin temel direği olarak temin edeceğiz&amp;#8221; 39 ifadeleri, Türk Cumhuriyeti&amp;#8217;nin gelişmeye, çağın gereklerine uymaya, gelişen uygarlık düzeyine ulaşma yanında onun da üstüne çıkmaya açık olduğunu kanıtlamaktadır.

Gazi Paşa özellikle Türk Tarihine çok ilgi duyardı. Milletin kökenlerinin hangi tarihlere, hangi kavimlere dayandığını araştırırdı. Eski Türk büyüklerinin isimlerinin Türk çocuklarına konulmasını isterdi. Tarih incelemeleri yaptığı bir günün akşamında, 16 Nisan 1931?de ani karar vererek yaverine, ?Bu gece Meclis Reisi Kazım Paşa?nın evine gideceğiz ve oğlunun ismini değiştirerek ona Hun İmparatorlarından birinin adını vereceğiz, paşaya duyurun? emrini vermiş.

Ian Fleming, Ajan Dunderdale?ın çalışmalarını nasıl bilebilir? İngiltere adına çalışan bir ajan çalışmalarını gidip bir senariste anlatır mı?

... Türkiye'de mektepler ve kiliseler tahrikatın ocağı idi..." (10)

(A. Gündüz, Hatıralarım, 26 Ağustos 1922, s.140, 185)

Atatürk?ün Kurtuluş Savaşı fotoğraflarından birinde, üniformaları içindeki Atatürk?ün biraz arkasında, boydan boya beyaz bir örtüye bürünmüş, beyaz sakallı, güzel yüzlü bir adam vardır. O adam, Anadolu?ya gelip Kurtuluş Savaşı?na katılan Libyalı Şeyh Ahmet Sünusi?dir.

Lozan'dan önce imtiyazların kaldırılmasındaki ilk adım ise, 4-7 Haziran 1922 tarihinde Cemiyet-i Akvam'a bağlı Milletlerarası Cemiyetler Birliği'nin Prag'da benimsediği bir raporun Türk delegeleri tarafından kabul edilmesi ve Türkiye'deki azınlıklarla, Türkiye dışındaki Türklerin durumlarının Cemiyet-i Akvam'a sunulmasıyla atılmıştır. Böylece hem Türkiye'de karışıklıklar çıkaran azınlıklar zapt u rapt altına alınmak, hem de yurtdışında müdafasız ve Türkiye'den ayrılmış hükümetlerin kaprislerine bağlı kalan Türk azınlıklarının hakları korunmak isteniyordu.

James Bond Atatürk?e karşı!

konuklarına tanıttı:

Mirliva

- Ben emri size bildiriyorum.

16 Mart 1920 sabahı saat 8.00?de Mustafa Kemal Paşa acele olarak telgraf başına çağrıldı. Ankara telgrafhanesinde makine başına oturdu ve gözleri önünde açılan bandı okuyordu:

Atatürk?e karşı gelenler, onun birçok konuyu içki sofrasında sonuçlandırdığını iddia ederler. Yalnız aşağıda nakledeceğim bir olay bile bu düşüncenin ne kadar yanlış olduğunu kanıtlar:

Yalan makinesi tarihçimiz, bugünün çalan-çırpan, eşi dostu kayıran siyasetçisine meşruiyet kazandırabilmek için?Atatürk de çalmıştı, çırpmıştı, malı, mülkü vardı!? diyebilme densizliğini göstererek hem komik duruma düşmüştür, hem de yandaşlığın-yalakalıkla tarihi çarpıtmanın son örneklerinden birini vermiştir.

1. İslam dünyasındaki antiemperyalist hareketleri Ankara?nın etkisi altına almak.

3)Pembe Ev?de mi doğdu?

Şeyh Ahmet Sünusi?nin Kurtuluş Savaşı?ndaki Misyonu

kaybettik? Hürriyet, 12 Ocak 2003, s.18)

« I. Dünya Savaşı başladığında Bulgaristan Sofya&amp;#8217;da &amp;#8220;ateşemiliter&amp;#8221; olan Atatürk, &amp;#8220;Avrupa&amp;#8217;daki rahatını&amp;#8221; bırakarak &amp;#8220;vatan ve millet borcunu ödemek için&amp;#8221; adeta &amp;#8220;gönüllü&amp;#8221; olarak Çanakkale Savaşı&amp;#8217;na katılmıştır. Atatürk, Kasım 1914&amp;#8217;te, Başkomutanlık Vekaleti&amp;#8217;ne müracaat ederek cephede aktif bir göreve getirilmek istemiş, ancak kendisine, &amp;#8220;Sizin için orduda her zaman bir görev vardır. Ancak Sofya Ateşemiliterliği&amp;#8217;ni daha önemli gördüğümüzden sizi orada bırakıyoruz&amp;#8221; cevabı verilmiştir. Bunun üzerine Atatürk, Aralık 1914&amp;#8217;te Sofya&amp;#8217;dan Başkomutan Vekili Enver Paşa&amp;#8217;ya bir mektup yazarak cephede aktif görev alma isteğini yenilemiştir: &amp;#8220;Vatanın müdafaasına ait faal vazifelerden daha mühim ve yüce bir vazife olamaz. Arkadaşlarım muharebe cephelerinde, ateş hatlarında bulunurken ben Sofya&amp;#8217;da ateşemiliterlik yapamam! Eğer birinci sınıf subay olmak liyakatinden mahrumsam, kanaatiniz bu ise, lütfen açık söyleyiniz.&amp;#8221; Atatürk, o günlerde içinde bulunduğu &amp;#8220;ruh halini&amp;#8221; ve kafasındaki &amp;#8220;planları&amp;#8221; sonradan Falih Rıfkı Atay&amp;#8217;a şöyle anlatmıştır: &amp;#8220;O günlerde neler çektiğimi anlatamam. Gerekirse bir er gibi herhangi bir cepheye katılmaya karar vermiştim. Onun için Sofya&amp;#8217;daki evimin eşyalarını, Fethi Beyi arkadaşımla anlaşarak elçiliğe taşıttım. Hemen hareket edebilmek üzere küçük bir bavul hazırladım. Artık evi de bırakmak üzere iken, &amp;#8216;İsmail Hakkı&amp;#8217; imzalı bir telgraf aldım. İmzanın üstünde, &amp;#8216;Harbiye Nazır Vekili&amp;#8217; yazılı idi. &amp;#8216;On dokuzuncu Tümen Komutanlığı&amp;#8217;na tayin buyruldunuz. Hemen İstanbul&amp;#8217;a hareket ediniz&amp;#8217; Ben bu telgrafı aldığım vakit Başkumandan Vekili Enver Paşa, Sarıkamış Savaşı&amp;#8217;nı yapıyordu&amp;#8230;&amp;#8221; Yani Atatürk, isteseydi pekala kanlı Çanakkale Savaşı sırasında Sofya Ateşemiliterliği&amp;#8217;ne devam edebilir ve ilerde &amp;#8220;Çanakkale Savaşı sırasında neden cephede değildin?&amp;#8221; diye soranlara da -Enver Paşa&amp;#8217;dan gelen telgrafları göstererek- &amp;#8220;Ben cephede aktif bir görev almak istedim, ama Enver Paşa kabul etmedi!&amp;#8221; diye cevap verebilirdi. Ama gerçek bir &amp;#8220;vatansever&amp;#8221; olan Atatürk &amp;#8220;gelme, orda kal!&amp;#8221; telkinlerine karşın, adeta &amp;#8220;zorla&amp;#8221; kendisini cephede aktif bir göreve tayin ettirmiştir. Gerçek &amp;#8220;kahramanlık&amp;#8221; ve &amp;#8220;vatanseverlik&amp;#8221; bu olsa gerekir: Bilerek, isteyerek, ölümün kucağına atlamak&amp;#8230; Atatürk&amp;#8217;ün Çanakkale Savaşı&amp;#8217;ndaki &amp;#8220;kahramanlığı&amp;#8221; bir yana, sadece bu davranışı bile, onun &amp;#8220;nasıl bir kahraman&amp;#8221; ve &amp;#8220;nasıl bir vatansever&amp;#8221; olduğunu anlamaya yeter de artar bile&amp;#8230;

b-1924 Anayasası;

-Ordunun terhisini engellemek için subay ve erler jandarma yapılmıştır.

Şimdi bu hedefin nasıl gerçekleştirildiğini ve o günlerdeki ortamı belirtelim. Böylece, kurtuluştan ve yeni bir Türk devleti kurulduktan sonra yeni milli hedefler tespitine etki yapan faktörleri de değerlendirmek olanağı bulmuş oluruz.

Benim için çok mutlu olan bir gecenin sabahı Atatürk?le tekrar çiftliğe gittik. Yanılmıyorsam bir tatil günü idi... Dolaşıp hava alırken oldukça yaşlı bir köylü kadına rastladık yolda. Yorgun bir hali vardı. Atlarımızı durdurduk. Daha önceleri de belirttiğim gibi, Atatürk bizim insanlarımızla, halkımızla konuşmaktan, onlarla sohbet etmekten çok büyük zevk alırdı. Hatta bazen sırf bu düşünce ile ülkeyi şöyle bir baştan bir başa taradığına bile şahit olmuşumdur.

Üçüncü örnek, Alman kökenli Amerikalı yazar Hans Kohn?a ait. 1933 yılında yayımlanan?Türkiye Cumhuriyetinin On Yılı? başlıklı yazısında, yazar şu hususlara değiniyor: ?... Mustafa Kemal?in Cumhurbaşkanlığına getirilmesi, yeni gelişmelerin sembolü idi... Bu enerji dolu, amaçlarından emin, korkusuz liderin yetenekleri, çağın genel akışından da yararlanacak düzeyde idi; böylece, devletin yapısında, kanunlarında, ekonomisinde ve kültürel hayatında tam bir değişiklik yapabildi... 1922?den beri İtalya?da, bu yılın (1933) başlangıcından beri Almanya?da olduğu gibi, Türkiye?de de siyasal işlerin güdümü bugün bir liderin kişiliğine bağlıdır. Bununla beraber, gerçekte bir fark var. O da, Türk Duçe?sinin , iç reformlar üzerinde işe koyulmadan önce, dış politika alanında halkın isteklerini karşılama hususunda serbest kalmasıdır ve Gazi sıfatını bu gerçeğe borçludur... İç işlerde Mustafa Kemal?in politikası, milliyetçilik, laiklik ve sanayileşme gibi, üç ilkeye dayanır... Mustafa Kemal, Osmanlı Devleti fikrinin niçin korunamayacağını, Turan ırkı düşüncesinin niçin gerçekleştirilemeyeceğini anladı. Gerçekçi bir ruhla, Türk halkının ana yurdu olarak, Anadolu ile yetindi ve bölünmez dikkatini, o zamana kadar İmparatorluğun yükünü hiçbir karşılık görmeksizin taşıyan Anadolu köylüsü üzerinde toplamaya karar verdi... milliyetçilik, laiklikle el ele gider. Ulusal devlet , bir kez en üst düzeyde teşkilat şekli olarak benimsenince; din, gerek kamusal, gerek bireysel yaşam bakımından; daha önceki hakim etkisinden büyük ölçüde sıyrılmıştır... Türkiye, yarı sömürge halindeki bir ülke olmuştu. Yabancı kapitalizmin boyunduruğu altında idi... Mustafa Kemal?in kazandığı zafer, ülkeyi koşullardan kurtarmayı ve ulusun yararına olmak üzere, milli üretim kaynakları vatandaşlar tarafından kullanılan bir devlete dönüştürmeyi mümkün kılmıştır... Ülke ekonomik hayatının değişiminde, devletin çok ileri ve etkin bir rol oynaması, çok doğal bir durumdu. Çünkü; böyle değişim anlarında, halk arasında ekonomik atılım ve teknik disiplin hala canlandırılmaya muhtaçken; ancak devletin elinde yeterli sermaye ve teşkilat imkanları bulunabilir... Mustafa Kemal?in iç politikası, ilhamını nasıl ulusal bağımsızlık kurmak ve korumak arzusundan almışsa; dış politikası da, aynı duygudan kaynaklanmıştır. Dünya Savaşından önce; Batılı devletlerin elinde sadece bir avdan ibaret olan Osmanlı İmparatorluğu, karşılıklı düşmanlıkları kendi lehine çevirmeye çalıştı. Fakat, varlığını ancak birkaç yıl daha koruyabildi. Buna karşılık; Lozan Antlaşmasından beri, Türkiye, bilinçli olarak, bütün ülkelerle bir barış, tarafsızlık ve dostluk politikası izliyor. en çok muhtaç olduğu şey, devleti modernleştirmek ve ekonomik hayatını yeniden düzenlemek için, nefes almayı sağlayacak bir barıştır... Dokuz yüzyıldan beri, Türkiye ve Yunanistan, Doğu Roma mirasına konmak için, acı bir şekilde çarpışmışlardı. Bu eski düşmanlık şiddetlenmiş ve 1919-1922 döneminde, Anadolu?da Yunan ilerleyişi yüzünden, yeni düşmanca duygular uyanmıştı. Bu olay, her iki tarafta da zalimce hareketler meydana getirmiş ve 1923?te halkın zorunlu mübadelesi ile, yaygın bir sefalete neden olmuştu. Buna rağmen; Mustafa Kemal, 1930?da mevcut ayrılıkları gidermeyi ve Venizelos ile dostluk antlaşmaları yapmayı başardı. 1930 sonbaharında, Ankara?da, Yunan devlet adamlarının samimi bir şekilde karşılanması, devlet adamlığının seçkin bir örneğini oluşturdu ve çağımız tarihinde de gerçek bir nirengi noktası oldu... Mustafa Kemal?in liderliğinde yeni Türkiye?nin geçirdiği on yıllık süre, her alanda hemen hemen inanılmaz doludur. Bütün Doğu, bir kültürel aşamadan diğerine dönüşüm durumundadır. Bu, sosyal ve endüstriyel hayatın bütün yönlerini derin şekilde etkileyen bir dönüşümdür; insanın bütün varlığında, davranış ve düşüncelerinde büyük değişiklikler yapmaktadır. Türkiye, bu hareketin ön safındadır... Mustafa Kemal?in kendisi de bu dönüşüm döneminin bir ürünüdür. Onun kişiliğinde, tarihteki bütün büyük insanlarda olduğu gibi, hem üstün bir enerji ve devlet adamlığı, hem de doğuştan lider nitelikleri ve objektif güçler toplanmıştır... Yeni Türkiye, Mustafa Kemal?in eseridir...?12.

işitirim, tasalanırım! E, hakça söyle bakalım şimdi Halil Ağa... Sen

"Muhtar başında deel miydi memurun, a bey?"

20 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş.; A. g. e., s. 103

MUSTAFA KEMAL PAŞA.

« 17 Mayıs 1915&amp;#8217;te Atatürk&amp;#8217;e, Arıburnu muharebelerindeki başarısından dolayı padişah adına &amp;#8220;Muharebe Altın Liyakat Madalyası&amp;#8221; verilmiştir.

"Öyle diyen yok haşa!.. Dinden çıkmak gibidir...

age, s.33.

Ermeni emval-i metrukesinden bulunması hasebiyle Maliye Vekalet-i Celilesince Evkaf İdaresine devir olunan ve İstanbul İdare Hey&amp;#8217;etince yirmibin lira kıymet takdir edildiği anlaşılan merbut cedvelde muharrer apartmanla hanenin, 31 Mayıs 926 tarih ve 882 numrolu kanun ahkamına tevikan , Boğazlıyan Ka&amp;#8217;imakamı Kemal Bey&amp;#8217;in hin-i vefatında nafakasiyle mükellef bulunduğu zevcesi Hatice ve kerimeleri Müzehher ve Müşerref Hanımlarla Mahdumu Adnan Bey namlarına tahsis ve temliki, Evkaf Müdüriyyet-i Umumiyyesinin 2 Şubat 927 tarih ve 31667/17 numrolu tezkiresiyle vuku&amp;#8217;bulan teklifi üzerine, İcra Vekilleri Hey&amp;#8217;etinin 2 Şubat 927 tarihli icitma&amp;#8217;ında tasvib ve kabul olunmuşdur. 2 Şubat 927. Reisicumhur Gazi M. Kemal, Başvekil İsmet&amp;#8230;

Sunay Akın

Bütün bu ithamlar ve menfi davranışlar karşısında Mustafa Kemal, gerek savaş yılları ve gerekse Cumhurbaşkanlığı sırasında, azınlık faaliyetlerini çok yakından takip etmiş ve geçmişte onlara verilen imtiyazların kaldırılması ve onların da Türkler gibi hak ve vecibelerde eşit vatandaş haline getirilmesi için gayret sarfetmiştir.

Bütün Suriye ve Hicaz şimdiye kadar olduğu gibi, her hususta bir Müslüman Osmanlıya ait olur ve bunun emri altında olarak Sina Cephesi?nin harekatını bağımsız olarak diğer bir Osmanlı üzerine alır. işte vatanın çıkarlarına en uygun olan şekil budur. General Falkenhayn?ın gelmesi ve onunla acele taahhütlere girilmiş olması ve Kress?in daha önce hak kazanmış olması, sözün kısası Almanları idare etmek gibi sebep ve etkenler, vatanın çıkarlarının gerektirdiği açık ve kesin şekle engel olamaz inanandayım. Ölüm, kalım sorunlarında olsun karar verme hakkından yoksun bulunduğumuzu sanmıyorum. Bununla birlikte benim bildiğim sebepler, Falkenhayn?a görev verilmesi zorunluğu uğrunda vatanın çıkarlarını kısmen tehlikeye düşürecek kadar kuvvetli sayılmıyor ve Sina Cephesi?nin Kress?in ve 7?nci Ordu Komutanı?nın emri altında iki ordu tarafından savunulması ve bu iki orduya Falkenhayn?m komuta etmesi gerekiyorsa vatanın çıkarı için bu şekilde hizmetten çekimlemez. Ancak bu halde General Falkenhayn?ın bütün Suriye ve Hicaz?a komuta eden zatın emrine girmesi tartışmaya tahammülü olmayan bir meseledir. Bu halde devletin gözünde en yüksek sorumlu bir Osmanlı olup bütün iç ve dış siyasi kuvvetler onun elinde ve Falkenhayn sadece bir askeri komutan durumunda kalır. Sevk ve idarenin ana hatlarıyla beraber bütün geri hizmetler ve vilayetlerin ve aşiretlerin idaresi bizim memleketimizin bir öz evladının idaresi altında bulunur.

36 Bernard Lewis, The Emergençe of Modern Turkey, London 1961, p. 249-250.

İsmet İnönü&amp;#8221;

''Arkadaşlar! Gidip, Toros dağlarına bakınız, eğer orada bir tek Yörük çadırı görürseniz ve o çadırda bir duman tütüyorsa, şunu çok iyi biliniz ki bu Dünya'da hiç bir güç ve kuvvet asla bizi yenemez!''

19 Mayıs 1919?da Mustafa Kemal Paşanın Samsun?a çıkışında karşılaştığı şartlar, Türk Milletinin ıstırabı bunalımlı dönemin büyük insanını ortaya çıkarmıştır.

Toplumların büyük adama ihtiyacı en çok bunalımlı dönemlerde belirir. Bunalımdan çıkışın yolunu arayan ve iradesi ile topluma yön veren kişiler büyük adamdır, şeftir, liderdir.

gabor, 1937'de bir türk yüksek mimar olan burhan asaf belge ile evlenerek türkiye'ye gelmişti. gabor'un atatürk'le tanışmadan önce belge ile ilişkiye girmemiş olması, özellikle geleneksel türk toplumu düşünülünce imkansızdır.

İnsanın bir iş, bir eser, bir ürün meydana getirmesini sağlayan güç bilgidir; kişi onunla hayallerini gerçekleştirir; yine onunla düşünür; düşüncelerini ortaya koyar, dünyayı daha güzel bir düzeye çıkarmak suretiyle yaşanmaya değer hale getirir, ihtiyaçlarını karşılar. Tarihte yeni bir dönem olarak yer alan Yeni Çağ dünyası, Yeni Çağ medeniyeti de bilginin, ilmin, müsbet ilmin eseridir. Gözlem ve deneye dayanan müsbet ilim sayesinde insanoğlu tabiat kanunlarına ulaşmış, hakim durumuna gelmek suretiyle tabiat kaynaklarından yararlanarak her gün hayat düzeyini biraz daha yükseltmiştir. Geniş deyimiyle, müsbet ilme dayanan sanayiin sağladığı maddi vasıtalarla hem kendisini güçlendirmiş hem de dünyayı yaşantıyı güzelleştirmiştir. Batı'da ilmi yenilikler şeklinde nitelenen olay budur; olayın kaynağı da Türk dünyasıdır.

(a. g. a., Kls.3705, Dos.28, Fih.21;21-1 - Bayur Yusuf Hikmet, Türk İnkılabı Tarihi, c. III, Ks.3, 1914-1918 Genel Savaşı, s.456-457)

?1923-1929 döneminde tarımda nispi bir gelişme görülmekle birlikte, değişmeyen mülkiyet ilişkisi, hızlı bir üretim artışı ve modernleşmeye engel teşkil etmektedir. Çalışmak için büyük şehirlere giden köylü dahi, Bey?e cizyesini muntazaman ödemektedir. Kürt isyanları üzerine bir takım beylerin sürülmesi bite, durumu değiştirmemiş, köylü, beylerin yerinde kalan nazır ve akrabalarına vergisini vermiştir. Bir çok köy, bu beylerin?batapu? malıdır. Dersim?de Seyit Rıza, 230 köye hükmetmektedir. Muş ovasının önemli bir kısmını mülkiyeti altında bulundurmuş olan Hacı Musa, topraklarından geçenden baç almaktadır.?

Atatürk'ün Şoförü Seyfettin Yağız Anlatıyor:

Çiftliklerin kuruldukları bölgelerdeki araziler ıslah edilmiş, düzenlenmiş ve o bölgeler güzelleştirilmiştir.

Yusuf Akçura. Atatürk'ün Türk Tarih Kurumu'nun başına getirdiği ve ilk tanıştığı zaman "adeta imtihan korkusu geçiriyordum" dediği mütefekkir tarihçi. (F. R. Atay, Çankaya, ist., 1969, sh. 535)

7 Ibid.

Milletimiz, ufak bir aşiretten anavatanda bağımsız bir devlet kurduktan başka batı alemine, düşman içine girdi ve orada çok büyük güçlükler içinde bir imparatorluk kurdu. Ve bunu, bu imparatorluğu altı yüz yıldan beri tam bir hayranlık ve büyüklükle devam ettirdi. Bunu başaran bir millet, elbette yüksek siyasi ve idari niteliklere sahiptir. Böyle bir vaziyet yalnız kılıç kuvvetiyle olamazdı. Dünyaca bilinmektedir ki, Osmanlı Devleti pek geniş olan ülkesinde bir sınırından diğer sınırına ordusunu olağanüstü hızla ve tamamen donatılmış olarak naklederdi. Ve bu orduyu aylarca ve belki de yıllarca iyi besler ve idare ederdi. Böyle bir hareket yalnız ordu kuruluşunun değil, bütün devlet kuruluşlarının olağanüstü üstünlüğünü ve kendilerinin yetenekli olduğunu gösterir.

Atatürk: Kudüs?ü Yahudi ve Hristiyanlara Çiğnetmeyeceğiz!

34 A. g. e., s. 261-262.

(Güler, Ali; Atatürk Soyu, Ailesi ve Öğrenim Hayatı, Ank.1999, s.46)

Samet Ağaoğlu?nun deyimi ile, ?Mustafa Kemal Paşa bu büyük itidal ve iradesi ile Birinci Büyük Millet Meclisinin zaman zaman taşmaya meyyal heyecanına istikamet verebilmiştir. Ondan bir başkası bu Meclis karşısında nihayet Meclisi kapatmak, yeniden seçim yaptırmak gibi bir yola başvurmaktan kendini alamazdı ve böyle bir hareket belki de Milli Mücadelenin ölümü olurdu.

40 MUMCU, A.; Milli Kültür Unsuru Olarak Hukuk, Erdem, sayı 17, s. 351-358

İLK MESAJ: `İSTANBUL İŞGAL EDİLDİ PAŞAM`

Hakkaniyetten uzaklaşmamak gereği

Halil Ağa, "Koca Allah, benim ömrümden de sana pay düşürsün Paşam, sağlık

&amp;#8220;Öleni görüyor, üç dakikaya kadar öleceğini biliyor, en ufak bir fütur bile gösteremiyor; sarsılmak yok! Okumak bilenler ellerinde Kuran&amp;#8217;ı Kerim, cennete girmeye hazırlanıyor. Bilmeyenler, kelime-i şahadet getirerek yürüyorlar. Bu, Türk askerlerindeki ruh kuvvetini gösteren, şaşılacak ve övülecek bir misaldir. Emin olmalısınız ki, Çanakkale muharebesini kazandıran bu yüksek ruhtur.&amp;#8221; 8

Atatürk?ün çiftliklerini hazineye bağışladığı bu vasiyet mektubu, Atatürk?ün?Örnek Çiftlikler Projesi?nin amaçlarını gözler önüne sermesi bakımından çok dikkat çekicidir. Mektup, dikkatle okunduğunda Atatürk?ün aslında tüm Türkiye?yi ağaçlandırmayı, yeşillendirmeyi düşündüğü ve dahası tarımsal ve hayvansal üretimi arttırmayı amaçladığı görülecektir.

Hemen arkasından &amp;#8220;Allah Allah&amp;#8221; sesleri bütün ovaya yayılır. Kahraman Türk askeri şimdi, süngüsüyle, boğaz boğaza çarpışmaktadır. Bu mücadele neticesinde biraz zaman kazanılmış ve 57. Alay savaş alanına yetişmişir. Mustafa Kemal&amp;#8217;in emriyle tekrar hücuma geçilmiş, bu savaşı Türk Ordusu kazanmıştır. Ancak 57. Alay tümüyle şehit düşmüştür. 1 Haziran 1915&amp;#8217;de Mustafa Kemal Albaylığa yükselmiştir.

Şezlongunu yükseltmelerini ve arkasına bir yastık konulmasını istedi. Göreceği yakınlıkta oturdum. Dinledikçe alakası artıyordu. Verilen beş dakika geçmişti. Genel sekreteri Hasan Rıza?nın bana bunu hatırlatmak için içeri girdiğini hissetti;

Verdiğimiz bu birkaç örnek bile yukarıda değindiğimiz düşüncemizi doğrulamaya yetmektedir, kanısındayım.

görülen değişmeler (1931-1950), Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü,

Hatay'ı Nasıl Aldı

Toplantı bir hafta sürmüştü. Kongreye katılan davetliler yeni tezler, fikirler ve müşahedelere dayanarak ortaya çıkmışlar, birçok kitap ve kaynak meydana koymuşlardı. Bu kongrede Avram Galanti, Samih Rıfat, Raşit Galip, Zeki Velidi ve Sadri Maksudi arasında hayli tartışmalar olmuş, birçok hakikatler meydana çıkmıştı. Atatürk?ün etrafını sarmış olan hocalar gelişi güzel sorularla Atatürk?ü adeta bir baskı altına almış bulunuyorlardı.

1919 YILI BAŞLARINDA MİLLİYETÇİ HAREKETİN TOHUMLARINI ATTI.

ATATÜRK, bunların hepsinin canına okumuştur.

(Kaynak: Belgelerle Türk Milliyetçi Hareketi&amp;#8217;nin Lideri Başbuğ Atatürk, Hazırlayanlar: Yusuf Koç-Ali Koç, 6. Baskı, Kamu Birlik Hareketi Eğitim Yayınları, Ankara 2006. sy. 243)

"Bunca asırlarda olduğu gibi, bugün dahi akvamın cehlinden ve taassubundan istifade ederek binbir türlü siyasi ve şahsi maksat ve menfaat temini için, dini alet ve vasıta olarak kullanmak teşebbüsünde bulunanların, dahil ve hariçte mevcudiyeti, bizi bu zeminde söz söylemekten, maatteessüf, henüz müstağni bulundurmuyor. Beşeriyette din hakkında ihtisas ve vukuf, her türlü hurafelerden tecerrüd ederek, hakiki ulum ve fünun nurlarıyla musaffa mükemmel oluncaya kadar, din oyunu aktörlerine, her yerde tesadüf olunacaktır." (1923)

Sadrazam Damat Ferid, Şeyhülislam Dürrizade Abdullah; İngilizlere sığınarak onlardan himmet ve yardım beklemişlerdi. Gavurlara sığındılar.

20 Nisan 1936 tarihli.

Sivas'ta bir kongre toplanması Amasya Genelgesi ile 21-22 Haziran 1919 gecesi kararlaştırılmıştı. Erzurum Müdafaa-i Hukuku'nun girişimi ve Kazım Karabekir'in desteği ile Erzurum Kongresi toplanmış ve ulusal birliğin ilk aşaması sağlanmıştı. M. Kemal Paşa Erzurum'a giderken 27-28 Haziran'da Sivas'tan geçmişti. Sivas Valisi Reşit Paşa'ya baskı yapan Elazığ Valisi Ali Galip Bey, M. Kemal Paşa'yı tutuklatıp İstanbul'a gönderilmesini sağlamak istemişti. Sivas halkının coşkun sevgisiyle M. Kemal Paşa'yı karşılaması ve alınan önlemlerle bu isteğini yapamamıştı. M. Kemal Paşa Sivas'ta kalmayıp Erzurum'a gitmişti.

?Türkiye için Hatay bir milli haysiyet ve gurur sorunu idi. Cumhuriyetin sınırlarını, Birinci Dünya Savaşı sonunda, Türklüğün en karanlık günlerinde, Milli Misak?la belirten Atatürk, yabancı unsurlarla meskun İmparatorluk topraklarını ulusal topraklar dışında bırakmış; fakat Türklerin yaşadığı toprak parçalarını milli sınırlar içinde tutmayı, gerekirse almayı, şaşmaz bir ideal olarak benimsemişti.?

Milli Mücadelenin şefi, lideri milli bir kahraman, cesarette ve kahramanlıkta Türk Milletini en iyi temsil eden insan olmalı idi.

''HZ. MUHAMMED ALLAH?IN birinci ve en büyük kuludur. O'nun izinde bugün milyonlarca insan yürüyor. Benim, senin, adın silinir, fakat sonsuza kadar O, ölümsüzdür.''

Dolmabahçe Sarayı'nda cümle kapısının önüne geldiğimde top arabasının durmakta olduğunu gördüm. İçeriye girerek yaver beylerin odasına gittim. Saat dokuza çeyrek kala sarayın büyük kapısı açıldı. Kumandan paşalar, vekiller, mebuslar kafile kafile gelmekte iken bu sırada Diyanet Reisi Şerefeddin Yaltkaya, otomobilin içinden, başında sarığı olduğu halde çıktı. Hemen karşıladım. Muhafız bölüğü kumandanı beyin odasına aldım. Alt salonda bir faaliyet başladı. Ata'mın cenaze namazının nasıl kılınacağını bir kağıdın üzerine yazmış, bana verdi. Biraz sonra Diyanet Reisi Şerefeddin Yaltkaya ile harem salonunun kapısına gittiğimiz zaman, orta yerde, mermer masanın üzerinde ipekli şanlı sancağımıza sarılmış aziz Ata'mızın sandukasını gördüm. Baş ve ayak ucunda kumandan paşalar büyük resmi üniformalarıyla ihtiram mevkiinde kemal-i tazimle görülmedeydi. Biraz sonra namaza başlamak üzere kalabalık bir cemaatle Saray'ın salonunda Diyanet Reisi Şerefeddin Yaltkaya, Ata'nın sandukasının başına geçti ve ben de arkasında durmakta idim. Şerefeddin Yaltkaya'nın işareti üzerine, yükses sesle namaza başlamak üzere iken?Allah için namaza / Meyyit için duaya / Uyun imama ey hazirun? diye seslendim. Diyanet Reisi yüksek sesle?Tanrı uludur? diye namaza başladı ve ben de tekbirleri alarak yaşlı gözlerimle sevgili Ata'ma son vazifemi yerine getirdim. Namazdan sonra kumandan paşalar büyük bir saygıyla Ata'nın sandukasını elleri ve başları üzerine alıp top arabasının üzerine koydular...?

Osmanlı Devleti'nin gücü

?Akşam yemeğinden sonra saatlerce konuştuk. Kemal Paşa eğer bir vazifeyle kendisini tayin ettiremezse Anadolu?ya en itimat ettiği bir kumandanın yanına gideceğini ve ilk defa işe oradan başlayacağını söylüyordu. ?Paşam, ben ve kolordum daima emrindedir? dedim.

Atatürk'ün Bütün Mal Varlığını Milletine Bağışlama Israrı

?Mücahidin-i muhterem sadattan Seyyid Muhammed ve akrabalarına Memleketin bir cüz?-i la-yenfekk?i olan Musul?un ahalisinin kariben halas bulacağına itikad ve itimad olunarak öteden beri devam eden mücahedatınızda ber-karar olmanızı selamet ve saadet-i atiyeniz namına hamiyet-i malumenize terk eylerim. Türkiye Cumhuriyeti?nin şefkatini ve Musul?un hükümetimize aidiyeti hasebiyle ati-i karibden asla kat?-ı ümid etmeyerek zulümlere karşı yüksek bir cidal ile münevver bir istikbal te?min olunması din kardeşlerimizin huzur ve saadeti için kıymettardır. Halas günleri karibdir. Şems-i istihlasın tuluuna saburane müterakkib bulunulmasını hatırlatır Cenab-ı Vacibü?l-Vücud?dan cümleye muvaffakiyetler temenni eylerim.

2 BİN 400 GÖNÜLLÜ ATATÜRK SİLUETİ OLUŞTURDU

Atatürk bu karında biriken suyun ancak iğneyle vücuttan çekilip alınabileceğini, ilaç ve benzeri yöntemlerle bu işin olamayacağını kavramıştır. Doktorlar bunu söylemese de, kendi sezgisiyle bu sonuca varmıştır. Yalnız bir endişesi vardır: Ya iğne karına girerken bağırsaklardan birini delerse!

Türkiye birileri tarafından büyük bir hızla "dönüştürülüyor". Karşı Devrim bir taraftan Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'nden geriye kalan bütün kurumları değiştirip dönüştürmekle uğraşırken, diğer taraftan da bu yeni devlete uygun yeni bir tarih yazmak için uğraşıyor. Karşı Devrim kendi tarihini yazıyor. Bunu yaparken de "Resmi tarihle yüzleşme" adı atlında tarihi gerçekleri alt üst ediyor. Hainleri kahraman, kahramanları hain, küskünleri mağdur ilan ediyor. Özellikle "malum cemaat" eliyle yürütülen bu "tarih operasyonu" çerçevesinde belli "gazeteci-tarihçiler" adeta "tetikçilik" yapıyor. Her gün gazete köşelerinde, yandaş tv kanallarında, yazdıkları kitaplarda ve çıkardıkları dergilerde "yakın tarihi" eğip bükerek Karşı Devrim'e uygun "kurmaca bir tarih" üretiyor. Yakın tarihi, okul kitaplarındaki eksik ve sıkıcı anlatımlardan ve dizilerden öğrenmiş olan Türk insanı ise bu "kurmaca tarihi" gerçek zannediyor, bu Karşı Devrimci tarihçi tetikçilerin palavralarına, çarpıtmalarına, istismarlarına inanıyır... Türkiye, tarihin hiçbir döneminde görülmedik bir biçimde Atatürk ve Cumhuriyet düşmanı Karşı Devrimci tarihçi tetikçilerin ürettiği tarihi yalanlarla kuşatılmış durumda. Çok daha önemlisi bu "tarihi yalanlar" Karşı Devrim çerçevesinde dönüştürülen Milli Eğitim müfredatına, okullardaki tarih derslerine kadar girmiş durumda. Okullarımızda artık Vahdettinler, İskilipli Atıflar kahraman; Ali Kemaller, Mustafa Sabriler, Said-i Nursiler mağdur; Atatürk muhalifi Kazım Karabekir'ler ise gerçek "Büyük Önder" olarak anlatılıyor. Atatürk ise, artık "hiçbirşey" konumuna indirgenmiş durumda!..

-Şu Kerempe burnunu geçersek tehlikeyi atlatmış oluruz.

- Kaynak: ATATüRK, 1931, Lise için yazdığı Medeni Bilgiler kitabı

Mustafa Kemal, 13 Mart 1899'da Harp Okulu'na girer. Bu dönemde girenlerin kaydının tutulduğu, Kara Harp Okulu'nda bulunan 21 numaralı künye defterinde, M. Kemal ile ilgili şu bilgiler yer alır:

25 Ekim 1917?de Halep?in güneyinde kanlı çarpışmalar başlamıştır. Bu sırada bazı Arap aşiretleri de Halep?e girerek Türklere karşı sokak muharebelerine başlamıştır. Atatürk, adeta tek başına hem İngilizlerle hem de onların kışkırttığı asi Arap aşiretleriyle savaşarak ordusunu geri çekmeyi başarmıştır.

Tanin, 20-31 Ocak 1910.

korumasına ve müdahalesine ihtiyaç olduğunu söylemişlerdir ve Türkiye?nin İngiliz mandası altına girmesini teklif etmişlerdir. Mustafa Kemal, sorunların çözüleceğini söyleyerek bu teklifi kesin bir tavırla reddetmiştir. Soruyorum; Mustafa Kemal, gerçekten İngiliz valisi olmak isteseydi, İngilizlerin Samsun?da kendisine yaptıkları bu teklifi geri çevirir miydi?

Ve işte bu ziyarette Rahmetli Alparslan Türkeş'in çam yarması bir İngiliz'i pencereden aşağı hangi sebepten ve nasıl fırlatıverdiğini öğrendiler.

Saygılarla..

gerek... Hem, tut ki gördük. Yiyip içmekten, işinden gücünden başını

&amp;#8220;Türk milliyetçiliği ilerleme ve gelişme yolunda milletlerarası temas ve ilişkilerde bütün çağdaş milletlere paralel ve onlarla bir ahenkle yürümekle beraber Türk toplumunun özel karakterini ve başlıbaşına bağımsız hüviyetini saklı tutmaktadır&amp;#8221;

Mustafa Kemal Paşa, İzmir?in işgalinin ertesi günü ise 16 Mayıs 1919 cuma günü, Vahdettin?le görüştü. Padişah, Boğaziçi?nde bulunan yabancı zırhlıların saraya çevrilmiş olan toplarını göstererek kendisine, ?Görüyorsun, ben artık memleket ve milleti nasıl kurtarmak lazım geleceğini tasavvurda tereddüte duçar oluyorum? diyerek?inşallah millet mütenebbih ve müteyakkız olur. Bu vaziyeti elimeden gerek bizi ve gerekse kendini tahlis eder? demişti. Mustafa Kemal Paşa da Padişahtan, görevinde muvaffak olması için kendisine itimat olunmasını istemiş, yabancılarla bazı bozguncu unsurların çalışmalarına engel olacaklarını ileri sürerek şikayet edeceklerini, padişahın buna aldırış etmemesi lüzumunu belirtmişti.

Siz de?Altay? oldunuz! Sonra Paşa sınırdaki çalışmalarını bitirip Rusya yoluyla yurda dönerken Moskova?da, eskiden tanıdığı Mareşal Voroşilov?u ziyaret eder. Voroşilov, odasında ayakta ve elleri arkasında kaşları çatık bir halde kendisini karşılayınca ilk sözü:

b) Atatürk, milli bir kahramandır.

"... Bu düşüş, bu alçalış, yalnız maddi şeylerde olsaydı, hiçbir önemi yoktu. Ne yazık ki Türkiye ve Türk halkı, ahlak bakımından da düşüyor. Durum incelenirse görülür ki Türkiye Doğu 'maneviyatı'yla sona eren bir yol üzerinde bulunuyordu. Doğu'yla Batı'nın birleştiği yerde bulunduğumuz, Batı'ya yaklaştığımızı zannettiğimiz takdirde, asıl mayamız olan Doğu 'maneviyatı'ından tamamıyla soyutlanıyoruz. Hiç şüphesizdir ki bu büyük memleketi, bu milleti, çöküntü ve yok olma çıkmazına itmekten başka bir sonuç beklenemez ."

Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin niteliklerini destekleyen ve bütünleyen en önemli değerlerden biri de ilmin yol göstericiliğine kesinlikle inanmak, dogmalardan uzaklaşmak, yani akılcılıktır. Gerçeklen de Atatürkçülüğü tek kelime ile ifade etmek gerekirse akılcılık olarak tanımlamak gerekir.

Atatürk, 6 Kasım 1918?de Başkomutanlık Erkan-ı Haribiye Başkanlığı?na çektiği telgrafta çıkarma teşebbüsü karşısında, ateşle karşılık vereceğini hem İngiliz kumandanlığına hem de Sadrazam ve Başkumandan Erkan-ı Harbiye Reisi Ahmet İzzet Paşa?ya bildirmiştir.

Kaynak: Ergün AYBARS, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ün. Basımevi, İzmir, 1986, Sayfa:175-184

Atatürk düşmanlarının, öteden beri, Atatürk?e saldırmak için, kullandıkları en önemli yöntem, Atatürk?ün?dinsiz? olduğu ve?dindarlara baskı yaptığı? şeklindeki yalanı, durmadan tekrarlamaktır. Şüphesiz ki, dünyanın en büyük devrimcilerinden birini, milleti için yapıp ettikleriyle değil de?inanıp inanmadığıyla? değerlendirmek, ancak az gelişmiş üçüncü dünya ülkelerine has bir durumdur. Maalesef, bilgilenmesi yarım kalmış olan ülkemizde de, Atatürk gibi bir?dünya lideri? milleti için yapıp ettikleriyle değil de, dini inancıyla değerlendirilmektedir. Her şeyden önce, bu durum çok ama çok üzücüdür. Yokluk ve yoksulluk içindeki bir toplumda, önce sömürgecileri dize getiren, sonra da yarı bağımlı ve geri kalmış bir kula kulluk imparatorluğundan, güncel bir toplum yaratan Mustafa Kemal Atatürk?ün?Atatürk ile Allah arasında? kalması gereken din-inanç konusundaki tutumuna göre değerlendirilmesi; her şeyden önce, Kur?an?a göre günahtır! Çünkü din, Atatürk?ün de dediği gibi, ?Allah ile kul arasındaki bağlılıktır.?

ATATÜRK&amp;#8217;SÜZ ÇANAKKALE SAVAŞI TARİHİ YAZILAMAZ

Sabahattin Selek?e göre, ?Mütareke sonrası Türkiye?de, memleketin kurtuluşu için yalnız duygulu ve epik sözlere ve davranışlara rastlamak mümkündü. Müdafaa-i Hukuk Teşekkülleri bile hayalci düşünceler üzerine kurulmuştu. Bu yüzden hiçbirisi gerçekçi bir davranışa girememişti. Bir Mustafa Kemal Paşa çıkmasaydı, şüphesiz çok kimse birer idealist gibi ölecekti ve vatan yine kurtulamıyacaktı. Halbuki, hürriyet ve istiklal mücadelesi yapan milletlere gerçekçi şefler lazımdır.

Ertesi gün kanuni işlemlere başlandı ve isim değişikliği kısa sürede sonuçlandı. Artık ismim Teoman olmuştu. Bu isme alışmalıydım. Babam evdekilere &amp;#8220;İlter&amp;#8221; ismini kullandıkları takdirde beş kuruş ceza ile cezalandırılacaklarını söyledi. Ancak bu ceza hükümleri pek işlemedi.

Bütün mal varlığını, 15 yıl uğraşıp didinip adeta yoktan var ettiği örnek çiftliklerini, milletine bağışladığı için kendisine teşekkür eden Meclise, ?Ben gerektiği zaman en büyük armağanım olmak üzere Türk milletine canımı vereceğim? diye karşılık veren bir lider? O günlerde "milletine canını vermekten" söz eden Atatürk'ün kastettiği Hatay Meselesi idi. Atatürk Hatay'ı anavatana katmaya kararlıydı ve bu uğurda canını vermeyi bile göze almıştı.

Özel Sayısı-II, Ankara, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Cilt:11, Sayı:32. 367

Köylü Atatürk' ün saflığına inanmış iyiden iyiye gülüyordu. Konuşmanın

?Fakat gerçekte Mustafa Kemal tarafından Türkiye?de başlatılan reformların başarısı, psikolojik etkeni göz ardı etmeyen bir yöntemden kaynaklanıyordu. Bu unsurun irdelenmesinin önemini anlayan Mustafa Kemal, işe çevresindeki bazı kişilerin -ki bunlar daha sonra?eğitimci ordusu?nu oluşturacaklardır- düşünüş biçimlerini incelemekle başladı.

Kılıçzade Hakkı, bir Türk'ün Kuran'ı bir Arap gibi okumasının mümkün olmadığını söyledikten ve Kuran'dan bir ayeti Latin harfleriyle yazdıktan sonra, "Bunu Latin harfleriyle şu şekilde yazmakta ne sakınca var?" diye sorar ve yazısını şöyle bitirir:

- Hayır, diye itiraz ediyordu. Sipere gizlenecek olursam, askerlerime kötü bir misal olurum. Geride siperde bulunanlar korku ve hayretle kendisini seyrederken, o sigarasını yakmış, hiçbir şey yokmuşçasına gayet sakin konuşuyordu. Düşman topçusu menzili biraz daha yaklaştırdı. Patlayan şarapnel yağmuru altında üstü başı toz içinde kaldığı halde, Mustafa Kemal'e bir şey olmamıştı.

Fakat "güneş balçıkla sıvanmaz" misali, farklı ülkerdeki bir avuç gazeteci, araştırmacı ve yazar ile bürokrat, bilim adamı ve politikacı, yaptıklarından, alet olduğundan utanç duyarak insafa gelen itirafçıların şahit olduğu entrikalar, olaylar, artık medyaya haber ve cilt cilt kitaplara konu oldu... En önemlisi de İnternet'e aktarılarak hızla yayılmaya başladı...

21 Nisan 1925 tarihinde Dahiliye Vekaleti'nden Riyaset-i Cumhur Başkitabet-i aliyyesine gönderilen yazıda İran hududundan ve diğer hudutlardan Ermenilerin Türkiye'ye doğru asker ve sivil şevketine hazırlığında bulundukları ve ileri karakollar kurdukları belirtilmiştir (Ekler, nu. 2).

Atatürk Döneminde Dis Türklere Yönelik Egitim-Ögretim Faaliyetleri: Gagauz

O, dil meseleleriyle uğraşırken bütün Türklüğün birbirlerini anlamasını ve birbirleriyle anlaşmalarını istiyordu. Kendi maarif vekiline dedirtti. Bu cümle büyük bir bilmecedir ve bu bilmeceyi çözmeye çalışan bazı milletler endişe etmeye başladılar. O, bu bilmecedeki sırların açılmasını bizlere ve ileriki nesillere bıraktı. Daha birçok misaller sayabilirim: O Türk milleti büyük devlerin karşısında, kendine yakışan şereflerle ayakta durabilmesi için, 15-20 milyonları azımsıyordu. Türk milleti yalnız Türk?lerden ibaret olarak yetmiş milyon olmalıydı. Bunun içine evvela Anadolu?yu kurtarmak, Anadolu?daki kısmı kuvvetlendirmek, sonra da büyük gayelere doğru adımlar atmak istiyordu. Ta istiklal mücadeleleri sırasında şunu söylemişti: ?Anadolu?yu kurtarmak için şimdilik?.. feda etmeye mecburuz.? Bu cümlenin içinde de o büyük adamın vicdanında saklayarak beraber götürdüğü, milletin büyük gayeleri gizlidir. Artık garptan gözleri çevirmek lazımdı. Türk milletinin feyizli beşiklerine doğru gitmek; ideal bu olmalıydı. Balkanlarda kalan Türkler için?onlar evlerine dönsünler artık? dedi ve onları Anadolu?ya getirmeye başladı. Nüfus ne kadar azdı. Vekilleri ona: ?şarktan İran?dan Türkistan?dan Anadolu?ya Türk kabileleri getirelim? dediler. ?Hayır dedi onları yerlerinde bırakın? ve bir gün Japon büyükelçisine o, veda ederken şöyle söylemişti, sizinle bir gün Çin?de karşılaşacağız?

(Niyazi Ahmet BANOĞLU, Atatürk, Anekdotlar, Anılar s.116)

Emperyalizm, onun adını silmek, onu unutturmak için çok uğraşmıştır. Diğer mazlum ulusların da &amp;#8220;Kurtuluş Savaşı Ustasından&amp;#8221; esinlenmelerini engellemek için çok çaba sarf etmiştir.

34 The Ncw Dictionary of Thoughts U. S. A., 1957, p. 638.

Boğazdan çıktıktan sonra gece yarısına doğru kaptanın yanına gitti. Sordu:

Bu zat emrimi yaptı; fakat zabit imzalı senedi kabul etmek istemedi; tekrar:

Osmanlı Devleti'nin savaş arifelerinde ve savaş sırasında gayr-i müslimlere uyguladığı siyaset, birkaç cümleyle açıklamak gerekirse, şöyle olmuştur: Teokratik bir idare şekline sahip olan Osmanlı Devleti, azınlıklara dini bir politikayla yaklaşmış ve onları "Müslüman olmayanlar" şeklinde sınıflandırmıştır. Müslüman olmayanlara, tanınan statü ise, iki yönlü olmuştur. Birincisi, hem müslim, hem de gayr-i müslimlerin yararlandığı hukuk sistemi, ikincisi de, sadece gayr-i müslimlerin yararlandığı imtiyazlar sistemidir. Bir padişahtan ötekine artırılan, teyid edilen ve kendi ırk ve dininden olanlardan fazla hak tanıyan bu imtiyazlar sistemine dünya tarihinde pek rastlamak mümkün değildir. Osmanlılarda Fatih'le şekillenen imtiyazlar, 1839 Tanzimat Fermanı, 1876 ve 1908 Meşrutiyetleriyle de teyid edilmiş ve Batı'nın teminatıyla milletlerarası bir şekil alarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar devam etmiştir. Böylece Osmanlı Devleti'ndeki Müslüman olmayan Ermeni, Rum, Yahudi, Süryani, Keldani vd. unsurlar Müslümanlar gibi askerlik yapmamışlar, kan bedeli ödememişlerdir. Dillerine, dinlerine, mezheplerine, kültürlerine karışılmamış, çoğu vergilerden muaf tutulmuş, ticari kolaylıklar sağlanmıştır. Böyle olunca da yüzyıllar boyu, dünyanın hiçbir yerinde rastlanmadığı ölçüde çoğalma ve zenginleşme imkanına kavuşmuşlardır.

Atatürk'e hakaretten sanık bir köylü hakkında takibat yapılıyordu. Durumu Atatürk'e arz ettiler,

Cumhuriyetin kuruluşunu takip eden yıllarda Mustafa Kemal, konu üzerindeki hassasiyetini korumaya devam etmiş ve kendisinin Cumhurbaşkanlığı döneminde 2 Şubat 1927 yılında Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey&amp;#8217;in arkasında bıraktığı ailesine Maliye Bakanlığı Vakıflar İdaresine devr olunmuş olan evi kendi üzerlerine tapu edip yerleşmelerini sağlamıştır.

Yunan gazetesi Atatürk ve Türk milletine kin kustu

Mustafa Kemal?in, anne soyu çok dindardır. Doğal olarak Mustafa Kemal Atatürk de bu dindarlıktan etkilenmiştir. Atatürk?ün yılar sonra dile getireceği şu sözlerin temelinde onun annesinden, ailesinden aldığı dini eğitimin büyük etkisi vardır.

"Bak beri, Halil Ağa" dedi. "Sen bu akşam benim başmisafirimsin. Senin

YANINA ALDIĞI İLK ER

Mustafa Kemal Paşa, düşündüklerini kolaylıkla başarmak yolunda işine yarayacak olan bu yetkileri aldıktan sonra, karargahını teşkile ve kendisine yardımcı olacak arkadaşlarını seçmeye başladı. İstanbul?da da temaslarda bulundu. İstanbul?daki milli teşekküllerle ve işbirliği etmeye karar verdiği kimselerle tekrar görüştü. Bu arada İstanbul?daki İtilaf Devletleri Fevkalade Komiserlerini de ziyaret etti. Komiserler, Mustafa Kemal Paşanın böyle önemli bir görevle Anadolu?ya gönderilmesinden kuşkulanmışlar, tereddüt ve şüphelerini Osmanlı devlet adamlarına anlatmışlardı.

açık sözlülüğünü pek çok beğendiğimi bugün söyledim. Konuşmamızdan sonra

Son yüzyıl içinde milletimizin bağımsızlığını, hürriyet ve istiklalini hakim kılan Türkiye Büyük Millet Meclisini kuran Atatürk bugünü bayram ilan etmiştir. 90. yılını coşkuyla kutladığımız bu Bayram; Milletimize ve Türk İslam alemine kutlu olsun.

Kes traşı be. Kutlu Bozkurt simgesini senin gibi bedevi sevicilerinin elinden kurtaracağız. Bozkurt, Atatürk döneminde paraların ve pulların başta olmak üzere herşeyin üzerinde kullanılmıştır. Yeni Türk Devletinin simgesi omuştur. Bozkurt bugün Türkiye'de milli bir simge olarak varsa bu Atatürk'ün sayesindedir. Atatürk'ün milli bir simge olarak varettiği Bozkurt'u, ülkücüler sahiplenerek Atatürk'e bağlılıklarını göstermişlerdir. Öyle bilmediğin konularda ahkam kesme.

Konunun ayrıntıları için bkz. Meydan, age, 273-282.

Olayın duyulması, yurdun her yerinde büyük üzüntü ve heyecan yarattı. İzmirliler, Gazi?nin kalmış olduğu Naim Plas Oteli?nin önüne gelip, sevgi ve saygı ve bağlılık gösterilerinde bulundular. Gazi, kapının önüne çıkarak halkı selamladı ve?Beni öldürürlerse vatandaşlarımın intikamımı alacaklarına güveniyorum. Ben ölürsem bile soylu ulusumun beraber yürümekte olduğumuz yoldan ayrılmayacağına inancım vardır. Bu nedenle gönül rahatlığı içindeyim. Düşmanlarımız istedikleri kadar düşündükleri iğrenç çarelere başvursunlar. Onların son güçleriyle yapacakları davranışlar bizim devrim ateşimizi söndüremez. Onların, kendilerini zarara ve zaman zaman da milleti üzüntüye sokan akılsızlıklarına acıyorum. Cumhuriyet Hükümeti?mizin demir pençesi ve İstiklal Mahkemesinin adaletli eli duruma tam olarak hakim bulunuyor. Sayın halka, onun adaletli kararlarını soğukkanlılıkla beklemelerini tavsiye ederim? dedi3.

Anladı ki, İngilizler hemen o günler de bütün cephe boyunca hücuma geçeceklerdi.

Atatürk, çok Kur?an?i bir din anlayışına sahiptir. Bu nedenle, zaman zaman Atatürk?ün din konusunda söyleyip yazdıkları, bizleri şaşırtabilir. (Örneğin, Medeni Bilgiler?deki din eleştirileri? Ancak, bütün bunların bir açıklaması vardır. Bu açıklamaları?Atatürk İle Allah Arasında? adlı kitabımda bulabilirsiniz. Atatürk, İslam dininin, toplumsal boyutuna çok fazla önem vermiştir. Müslümanlar için, kutsal ayların, toplumsal dayanışmayı, birlik ve bütünlüğü pekiştirdiğini düşünen Atatürk, özellikle Ramazan ayına, çok büyük bir önem verirdi? Atatürk, Ramazan aylarındaki manevi havadan etkilenirdi: oruç tutar, oruç tutanlara kolaylıklar sağlar, onlara büyük bir merhamet duyar; Ramazan aylarında, dahası sıkça Kuran okur veya özel hafızına, Kuran okutarak dinler, akşamları hafızları çağırarak, onlarla Kuran ve din sohbetleri yapardı?

Şimdi Seyyid Muhammed Cebbari ve akrabalarına yazılan veaslının Kerkük?te Cebbari ailesinde bulunduğu bildirilen bu mektubu beraberce okuyalım:

Mustafa KEMAL (Anafartalar Grubu Kumandanı -8 Ağustos 1915):

Siyasi durum: Osmanlı Devleti daha XIX. yüzyılda emperyalist siyasetin konusu durumuna gelmişti. 1908 yılında Reval?de İngiltere ve Rusya Osmanlı Devleti?nin parçalanması üzerinde anlaşmaya varmışlardı. Bilindiği gibi 1914 yılında çıkan I. Dünya Harbi?ne Osmanlı Devleti Almanya?nın yanında harbe katıldı. 1915, 1916 ve 1917 yıllarında İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya arasında yapılan gizli anlaşmalarla Anadolu toprakları da bu devletler arasında paylaşılıyordu. Rusya?da, 1917 Ekim devrimi oldu. Sonra da Bolşevikler tarafından bu gizli anlaşmalar açıklandı. 2 Mart 1919 tarihinde de Brest Litovsk Barış Antlaşması ile de Rusa harpten çekildi. Bu arada 6 Nisan 1917?de Birleşik Amerika Devletleri Almanya?ya harp ilan ederek İtilaf Devletleri tarafına geçti. 8 Ocak 1918 tarihinde de?Wilson Prensipleri? adı ile anılan ve dünyayı barışa kavuşturmak ve dünya harbinin tasfiyesini gaye alan 14 maddelik programını ilan etti. Bu programın onikinci maddesi: ?Şimdiki Osmanlı Devleti?nin Türk kısımlarına egemenlik ve tam bir emniyet sağlanmalıdır.? Diyerek başlıyordu. Müdafaai Hukukçular ve Reddi İlhakçılar bu ilkeleri Dünya Milletlerine haklı davalarını kabul ettirmek ve işgalleri protesto etmek için daima öne sürdüler. Ancak, bu bir iyimserlikten öteye gidemedi. Nitekim I. Dünya Harbi?nden yenik çıkan Osmanlı Devleti?ne mütareke şartları zorla kabul ettirildi. 30 Ekim 1918?de imzalanan Mondros Mütarekesi?nde Wilson Prensipleri hiç dikkate alınmadı. 24 maddeden oluşan mütareke hükümlerinden özelikle 5. ve 7. maddeler Osmanlı Devleti?ni savunmasız bir duruma düşürdüğü gibi, kendilerinin yaratabilecekleri bazı yapay sebeplerle emniyetlerinin bozulduğunu ileri sürerek ülkenin stratejik önemi haiz bölgelerini kolayca işgal edebilme hakkını elde etmiş oluyordu. Nitekim ateşkes anlaşmasının imzalanmasından sonra bu durum sık sık vukua gelmiş ve işgal ettikleri bölgeler için bir gerekçe olarak ileri sürülmüştür. 31 Ekim 1918 günü de İzzet Paşa Hükümeti ordu komutanlıklarına yolladığı emirde: ?Birliklerin terhisine ve müttefiklerin işgaline direnilmemesini? bildirdi.

-?Paşam! Birçok Avrupalı muharrirler yazdıkları eserlerinde sizi diktatör diye vasıflandırıyorlar. Buna ne buyurursunuz? diye bir soru sormuştu.

Nizamettin Nazif TEPEDELENLİOĞLU

?Başvekalete,

« 8 Ağustos 1915&amp;#8217;te Anafartalar Gurup Komutanlığı&amp;#8217;na getirilen Atatürk&amp;#8217;ün bu görevi, Çanakkale&amp;#8217;den ayrılacağı 10 Aralık 1915&amp;#8217;e kadar devem etmiştir. Anafartalar Grup Komutanı olarak emrinde 3 kolordu (2.16.15. kolordular) vardır. Bu, Ordu Komutanlığı niteliğinde bir komutanlıktır. Turgut Özakman&amp;#8217;ın da belirttiği gibi, &amp;#8220;Çanakkale Savaşı boyunca, Liman Paşa dışında hiçbir komutan, bu kadar uzun zaman, bu kadar çok birliği ve bu kadar geniş bir alanı komuta etmemiştir.&amp;#8221; &amp;#8220;Mustafa Kemal, 5-10 kişiyi bile idare edemezdi&amp;#8221; dediği iddia edilen &amp;#8220;tarih profesörüne&amp;#8221; ithaf olunur!... Evet! Atatürk, 5-10 kişiyi değil binlerce kişilik koca 3 kolorduyu idare etmiştir&amp;#8230;

&amp;#8230;Köklerimize inmeli ve olayların böldüğü tarihimizin içinde bütünleşmeliyiz. Onların (Dış Türkler&amp;#8217;in) bize yaklaşmasını bekleyemeyiz. Bizim onlara yaklaşmamız gerekli&amp;#8230;&amp;#8221;2

Hep beraber Ziraat Bankası'nın balo salonuna giderler. İçerisi tıklım tıklımdır Atatürk gelince herkes alkışlar "Yaşa Gazi Paşam" şeklinde tezahürat yapar. Atatürk halkıyla sohbet etmeyi çok sevdiği için sandalye ve masa ister ki isteyenler ona sorularına sorabilsinler. Soru sormak için gelen kişilerden biri Zeki isimli 25 yaşlarında bir doktordur. Şunu sorar;

Ankara: 7

öküz alıverecek' diye bir şeyler söyle, kandır. Kuşkulandırmadan al getir

-Gemiyi feda ettikten sonra istediğiniz yere çıkarız, efendim.

Mustafa Kemal ve Din Medeni Bilgiler Kitabı

İşin içyüzünü hepimiz anladık. Demek ki Atatürk'de şöyle bir kanaat oluşmuş: Acaba benden fazla bağışta bulunup muhitine karşı bir yatırım mı yapıyor? Gerçeğin böyle olmadığını anlayınca Atatürk memnun oldu. Bundan sonra her fırsatta Nuri Bey'i destekledi."

İşte bu genel açıklamalardan sonra, Ulu Önderimizin laiklik anlayışını ve İslam dinine verdiği önemi açıklamak istiyorum.

Burada da, tüm dünya tarafından bilinen tarihi gerçekler yazıldı diye, yazan muhtereme ceza verilmesi ilke edininilmiş! Amma da iş?

Atatürk, "asrilik" ve "medenilik" kavramlarının anlam ve önemini, Türkiye Cumhuriyeti'ni dayandırdığı temellerden biri olan inkılapçılık ilkesi ile işaret etmiştir. Bu ilkeyi uygulamak için giriştiği eylemler, Türk toplumunu bir kültür çeşidinden modern kültür kimliğine ulaştırma çabalarıdır. Kısaca; Atatürk inkılaplarının amacı, Türk insanını ve toplumunu bir an önce bugünkü uygarlığın bir ortağı haline getirmektir. Böylelikle Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlığı, Türk halkının huzur ve güven içinde yaşaması sonsuza dek sağlanabilecektir. Atatürk, çağdaşlaşma yönünde değişimlerin ortaya çıkması, yani yeni kültür öğelerinin alınması ve toplumca kabul görmesi için, zamanındaki yetersiz, geleneksel kültür öğelerinin büyük bir çoğunluğunun terkedilmesi üzerinde ısrarla durmuştur. Örneğin; yönetim, ikili eğitim, Osmanlı yazısı, geleneksel kıyafetler, toplum hayatı, evlilik, dini kurallara dayalı her türlü siyasi, hukuki davranışlar, v. s. Cumhuriyet'in ilk yıllarından başlayarak Atatürk ve arkadaşlarının üzerinde en yoğun çalıştıkları konuların başında, eğitimin gelmesinin nedenlerinden biri, hızlı gelişme isteği idi. Okur-yazarlığın çabucak yayılabilmesi için kolay ve basit bir alfabeye ihtiyaç vardı. Okuma-yazmayı kolaylaştırmak ve yaymak, modern eğitim ve öğretimi gerçekleştirmek ancak harf değişikliği ile sağlanabilirdi. Atatürk, harf değişikliğini, Türk kültürünün millileşmesi ve gelişmesini amaçlayan girişimin büyük bir adımı, bir parçası olarak görüyordu. Cumhuriyet döneminin çağdaşlaşma, Batı uygarlığına ulaşma ülküsü, harfler sorununu zorunlu olarak gündeme getirmişti. 1918 yıllarına ait anılarında Atatürk şunları yazmaktadır:

1 Münir Hayri Egeli, Atatürk?ten Bilinmeyen Hatıralar, Ankara 1959, s. 74?75.

İkinci Dünya Harbinden sonra Demir Perde arkasında kalan bir çok devletler de Cumhuriyet terimini kullanmışlardı. Bunlar Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği&amp;#8217;nin baskısı altında kalarak yeni yönetim şekillerine halk cumhuriyeti, halk demokrasisi veya demokratik cumhuriyet gibi adlar takmışlardı, ancak bunların hepsi de demokratik olmayan cumhuriyet idiler.

Maalesef büfemizde rakı yok ekselans. Der

Atatürk, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevine gelir gelmez eldeki dağınık birlikleri derleyip toparlamaya başlamıştır. Her şeye rağmen kararlıdır! İngilizleri Halep önlerine mıhlamıştır ve onların daha içerilere girmesine asla izin vermeyecektir!

Nasıl yapacağız?

« 14 Mayıs 1915&amp;#8217;te Bombasırtı&amp;#8217;nı ele geçirmek isteyen İngilizler, gece saat 01:30&amp;#8217;da çok şiddetli bir şekilde, Bobasırtı-Cesarettepesi kuzeyindeki Türk mevzilerine saldırmışlardır. Kanlı süngü çatışmalarından galip çıkan Mehmetçik siperlerini korumayı başarmıştır. Atatürk, Çanakkale Savaşlarına ait anılarını anlatırken Bombasırtı&amp;#8217;na ayrı bir önem vermiş, Mehmetçiğin oradaki kahramanlığını ve inancını şöyle ifade etmiştir: &amp;#8220;Biz kişisel kahramanlıklarla uğraşmıyoruz. Yalnız size, Bombasırtı olayını anlatmadan geçemeyeceğim. Karşılıklı siperler arasındaki mesafe sekiz, on metre, yani ölüm muhakkak&amp;#8230; Birinci siperdekilerin hiçbirisi kurtulamamacasına düşüyor, ikinci siperdekiler onların yerine geliyor, fakat ne kadar imrenilecek bir soğuk kanlılık ve tevekkülle biliyor musunuz?.. Öleni görüyor, üç dakikaya kadar öleceğini de biliyor ve en ufak bir çekinme bile göstermiyor. Sarsılmak yok&amp;#8230; Okuma bilenler Kuran&amp;#8217;ı Kerim okuyor ve Cennet&amp;#8217;e gitmeye hazırlanıyorlar. Bilmeyenler Kelime-i Şahadet çekerek yürüyorlar. İşte bu Türk askerindeki ruh kuvvetini gösteren hayret ve tebrike değer bir örnektir. Emin olmalısınız ki, Çanakkale muharebesini kazandıran bu yüksek ruhtur.&amp;#8221;

44 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. I, s. 199

Albay Mustafa Kemal: Düşmanı yeneceğinize inanıyorum

"Hiç vergi memurları köylünün üretim aracını satar mı?"

Kültür ve ulusal kültür kavramları da siyaset ve strateji araçları arasında olduğuna göre, bunlar da, kapsamları bakımından değişkenleri içerenler arasına girer mi, sorusu, haklı olarak sorulabilir. Bu sorunun kesin yanıtı, tartışmasız?girer? olacaktır. Şüphesiz burada, ulusal sır ve hedeflerinizin eriştiği genişliğe ve derinliğe göre, yeni stratejinizin gereksinimlerine cevap verecek biçimde bu işlemler, bu yeni düzenlemeler yapılmalıdır. Elbette, bütün bu işlemleri, temel doğrultunuzu yitirmeden, gereksinim duyduğunuz gözalıcı yeni değişkenleri bu kavramların içeriğine katabilirsiniz. Yeni politik ve stratejik gereksinimler için yeni değişkenleri içerecek biçimde, yeni teoriler de kurulabilir. Bunlar, gerçeğe dayanmasa bile, gerçekmişçesine uygulamaya da geçirilebilir. Nitekim, ünlü?Güneş-Dil Teorisi? de, döneminde böylesi bir politik ve stratejik enstrüman olarak kullanılmıştır. Ne var ki, bu gerçek bile, günümüz Türk aydınlan arasında pek kavranamamış olduğu için, dil ve tarih konularının tartışma alanına dönüştürülmüştür. Oysa, bu teori, ortaya atılmasını gerektiren hedefi almış ve işlevini çoktan bitirmiş bulunuyor. Ona gereksinim duyulan siyasi süreç, çoktan tamamlanmıştır. Bunu burada belirtmemin sebebi, bu kavramların, uluslararası politika ve stratejilere karşı, içe ve dışa karşı nasıl bir savunma mekanizması işlevi gördüğünü göstermek içindir. Asıl amaç ve politikanın bir?sır? gibi saklandığı bu teori ve onun yarattığı inandırıcı gösteri ve tutum, kimi yıkıcı ve tehditkar vaziyet alışların akim kalmasına yardımcı olmuştur. Bu tür dönüşümlerin ve bu tür geçici stratejik geçişlerin yapılabilmesi, sadece ulusu için düşünen ve ömür tüketen üstün yetenekler elinde gerçekleşebilir. Veya yönetimlerine bu yeteneği kazandıracak seciyeli, bilgili kadroları çıkaran uluslar bu işlemleri yapabilir. Yeteneksizler elinde ne ulusal sır, ne politika, ne strateji işe yarar; ne yönetimler, ne devletler bir ulusal hedefe varabilir.

Atatürk hakkında evvelce çok şeyler duymuştum, bu tesirle olacak bir hayli şaşırdım. Onun ağzından Allah kelimesini duymak beni şaşırtmış ve heyecanlandırmıştı.

Bu kısa açıklamadan sonra Atatürk&amp;#8217;ün bu konudaki görüşlerine yer verelim. Atatürk millet kavramını açıklayan uzun notlarında; &amp;#8220;Türk milleti, halk idaresi olan Cumhuriyetle, idare olunur bir devlettir&amp;#8221; 1 demektedir. Cumhuriyet başlığı altında da: Tam manasıyla demokrat olmayan hükümetleri açıkladıktan sonra demokrasinin gereklerine değinir ve &amp;#8220;Binaenaleyh, demokrasi prensibinin en modern ve mantıki tatbikini temin eden hükümet şekli Cumhuriyettir. Cumhuriyette son söz millet tarafından seçilmiş meclistedir&amp;#8221;2 der. Atatürk, vatandaşa karşı devletin vazifelerini sıralarken: &amp;#8220;Malumdur ki Türkiye Cumhuriyeti demokrasi esasına dayanan bir devlettir. Demokrasi ise esas itibariyle siyasi mahiyetdedir; fikridir, ferdidir, eşitlikçidir&amp;#8221;3 diyerek bu kavramların anlamlarını da Demokrasi prensibinin bariz vasıfları başlığı altında teker teker açıklar.4

Atatürk, vatan evlatlarının vatanın bölünmez bütünlüğü için biraraya geldiği; mazisi şanlı, geleceği parlak Türk Ordusunu şu sözleriyle tanımlamaktadır:

1911?de İngiltere ve Fransa?nın da onayını alan İtalya, Osmanlı toprağı olan Libya?ya saldırmıştı. İtalyanların saldırı gerekçesi, ?Osmanlı?nın Libya?yı iyi yönetemediği ve Libya?da özgürlüklerin kısıtlandığı? biçimindeydi. İtalya?nın asıl amacı ise Libya?yı sömürmekti: 1911?de Libya?ya yapılan emperyalist bir saldırıydı.

millet marsta koloni kurma çalışmaları yapıyor bunkar ise nelerle uğraşıyor.

Ta uzaklardan kopup gelen?yaşa? larla alkışlar, yüreğimizi ağzımıza getiriyor.

Atatürk, bu çiftliklerin daha da geliştirildiği takdirde ziraat teknikleri, düzeltme, üretimi artırma ve köyleri kalkındırma yolunda çok işe yarayacaklarını belirtmiştir.

İlk olarak Harvard Üniversitesinde, Türkiye ile ilgili araştırmaları ile tanınan, Amerikalı bilim adamı Prof. Richard Robinson?un analitik bir değerlendirmesini sunacağım. Bu Profesör?e göre,? ? Kemal?in yaşamının ilk dönemine askerlik hakimdi. Kendisinin askeri deha sahibi olduğu hususunda hiç şüphe yoktur. pek popüler bir kişi olmamasına rağmen, hızla yükseldi. askeri dehası en iyi olarak şu beş nitelikte tanımlanabilir: a. Kişisel Cesaret, b. Başkalarının hareketlerini önceden sezebilme yeteneği, c. Sabır, diğer bir deyişle kendi hareketlerinin en etkili olabileceği zamanı kavrayarak seçebilme , d. Kendi amacını açığa vurmadan başka yönlerde inandırıcı biçimde aldatma hareketleri yapabilme yeteneği, e. Hasım kuvvetlerinin nispi gücünü objektif bir görüşle ve doğru olarak değerlendirebilme kabiliyeti ? Kemal, kuvvetli inançlı, kesin kararlı ve kararsızlığa tahammülsüz bir adamdı? 15

4 Gnkur. ATASE Arşivi No. 4/7302, Kls. 3221, Dos. H-63, F. 1-11.

?Gün, İtalya?nın Rodos?a askeri yığınakta bulunduğu ve Habeşistan savaşının başlamasından önce günlerdi. Bir akşam yine Atatürk?ün sofrasına çağrılanlar onu ayakta ve balkonda gezinmekte buldular. O sordu:

Atatürk&amp;#8217;ün not ettirdiklerini Avukat Yargı ile birlikte, &amp;#8220;müsvette vasiyet&amp;#8221; haline getirirler. Soyak bu müsvetteyi daha sonra büyük harflerle daktiloda yazar ve el yazısıyla yazması için Atatürk&amp;#8217;e sunar.

İstanbul?un İşgali

Büyük adamların bir diğer Özelliği de, kendisine tanınan yetkileri en güçlü bir şekilde kullanması, diğer deyimle yetkiye sahip çıkmasıdır.

-?Şöyle, yanıma otur anlat.?

Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin gerçek değerini anlayabilmek için, cevaplanması gereken sorulardan biri de şudur: Türk siyasi inkılabı, Osmanlı dönemi ıslahat ve reform hareketlerinin sıradan bir devamı mıdır? Diğer bir deyişle, Osmanlı Devleti&amp;#8217;nde Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla başlayan ve 1876 Kanun-ı Esasisi ile gelişen hareketler gibi mi değerlendirilmelidir?

Ve onlara; &amp;#8220;Sizin 96. yıl önce Çanakkale&amp;#8217;de ve Kurtuluş Savaşı sırasında emperyalizme attığınız o tokadı, yeri geldiğinde bizim de atmaya hazır olduğumuzu bilerek, ebedi istirahatgahlarınızda rahat uyuyun&amp;#8230;&amp;#8221; diye sesleniyorum&amp;#8230;

- Nasılsın yurttaşım?

Prof. Orhan Çekiç'in dediği gibi "Özel yasa çıkarttırarak kendine özel çıkarlar sağlayan devlet adamlarına, dünyanın her yerinde dün de, bugün de rastlanıyor, yarın da rastlanacak... Ama özel yasa çıkarttırarak nesi var nesi yok milletine bağışlayan devlet adamına, ne Atatürk?ten önce, ne de sonra bir daha rastlanmadı."

- Sen, diyordu, nasıl olur da yüce Arap ırkına mensup peygamber efendimizin mübarek soyundan gelen bu çocuklara sert davranır, ağır sözler söylersin? Kendini iyi bil, sen onların ayağına su bile dökemezsin...

Oradakilere şu emri verdi;

Hakimiyet-i Milliye, 22 Şubat 1925.

-?Sanki hasta değil, rahat bir uykudan yeni kalkmış gibiydi. Elimdeki dosyanın ne olduğunu sordu:

Atatürk, öncelikle 1-8 Kasım 1918 tarihleri arasında Adana?dan Ahmet İzzet Paşa?yla yazışmış gönderdiği raporlarla onu yaklaşmakta olan tehlike konusunda uyarmaya ve uyandırmaya çalışmıştır.

(Hilmi YÜCEBAŞ Atatürk'ün N. F. Hatıraları s. 18)

age, s.34.

6 Lord Kinross, Atatürk-Bir Milletin Yeniden Doğuşu , İstanbul 1967, s. 67.

(9) Aynı Eser, S.80; Ünsal Yavuz: Atatürk, İmparatorluktan Milli Devlete, S.75 (TTK Ankara-1990)

"Atatürk'ün ataları hakkında benim bildiğim şunlar: Atatürk'ün ataları Anadolu'dan gelerek Manastır vilayetinin Debre-i Bala sancağına bağlı Kocacık nahiyesine yerleşmişlerdir. Bunları ben Selanik'in ihtiyarlarından duymuştum. Kocacık'lıların hepsi öz Türkçe konuşurlar. İri yapılı adamlardır. Bunların hepsi Yörük'tür. Bunların giysileri Anadolu Türklerine benzer. Yaşayışları, hatta lehçeleri de aynıdır."

Mustafa Kemal Paşanın Milli Mücadele?nin şefi, lideri olmasının sebeplerini tarihi olaylarda sosyal çevrede aradığımız gibi, Mustafa Kemal Paşanın kişisel üstünlüğünde, dehasında ve sahip olduğu engin kültür hazinesinde ve idealinde de aramak gerekir.

&amp;#8220;Çok mükemmel komuta edilen ve cesaretli dövüşen Türk Ordusuna karşı savaşıyoruz.&amp;#8221;

Mehmet Tanrıkut Mete, Atatürk'ün en güvendiği insanlardan biriydi. Tek bir hareketiyle hayatına rahatça son verebilecek bu adama Atatürk çok güvenmişti. Mete, Atatürk'ün ağlayışına o şahit oldu, onunla yemek yedi. Ankara ayazında donmuş bahçe musluğunu açmaya çalıştıkları da oldu, aniden patlayan bir sobadan kaçmaya çalışırken birlikte masaları devirdikleri de&amp;#8230;

Bu görüşmelerin ayrıntıları için bkz. Meydan, age, s.371-461.

(Kinross Lord, Atatürk, Bir Milletin Yeniden Doğuşu, s.163)

Mustafa Kemal ve Türk milleti için milli mücadele başlarken ve verilirken bir idealdi. Fakat emperyalist itilaf devletleri yenildikten ve vatan kurtarıldıktan sonra milli mücadele ideal olmaktan çıkmıştır. Mustafa Kemal ve Anadolu halkının emperyalistlere karşı kazanmış oldukları zafer haklı olarak onlara ciddi bir özgüven veriyordu. Böylesine yüksek bir özgüvenin hakim olduğu günlerde, liderliğini Mustafa Kemal&amp;#8217;in yaptığı Türk Milletinin yeni ve ulvi bir idealinin olmaması tabii ki düşünülemezdi. Mustafa Kemal&amp;#8217;in bu ulvi idealine ilişkin bilgileri, Mustafa Kemal&amp;#8217;in vefatından bir ay sonra &amp;#8220;Aralık 1938&amp;#8221; Yücel Dergisinde yayınlanan Osman Nebi&amp;#8217;nin makalesinin vermesi bakımından, yazının konumuz ile alakalı kısımlarına aşağıda yer vereceğiz. &amp;#8220;Yazık, o daha büyük işler yapmak istiyordu, yapamadan gitti. O büyük milletin Anadolu&amp;#8217;ya sıkışmış küçük bir parçasının başına geçmişti; fakat daima büyük Türklüğün hüsranının acısını kalbinde taşıdı. O, Asya&amp;#8217;nın uzak ve feyizli ufuklarına doğru uzanan milletini ayağa kaldırmak için vakit bekliyordu. O büyük milletinin kollarına vurulmuş zinciri, o, büyük milletin sırtında şaklıyan kamçıyı kırmak istiyordu. Ve ondan sonra beşeriyete yeni ve muazzam eserler kazandıracak, beşeriyet sulhlar ve sükunetlerle dolu baharlar hazırlayacaktı. Yazık; o bize Türk milletinin kendi vicdanında sakladığı gayeleri açıkça söyleyemiyordu bile&amp;#8230; ve söyleyemeden gitti. Fakat onun tohumlarını saçtı: tarih kitabına Türklüğün Anadolu&amp;#8217;ya sıkışmış küçük bir kitleden ibaret olmadığını ve fakat Asya&amp;#8217;nın uzaklarına, gerilerine doğru uzanan büyük ve feyizli kitlelerden mürekkep olduğunu yazdırdı. O, bütün bunların bir kandan geldiğini söyledi ve bir gün hepsinin bir kalp olarak çarpacağını söylemek istedi.

Gene İngiltere ve Fransa&amp;#8217;nın kışkırtmasıyla, Güneydoğu Anadolu&amp;#8217;da bir Kürt Devleti kurmak üzere Siverek cıvarında ortaya çıkan Milli Aşiret Olayı aynı şekilde zor da olsa bastırılmış ama bir taviz noktasına gelinmemiştir. (1 Haziran-6 Eylül 1920). Diğer bir aşiret isyanı Cemil Çeto Olayı&amp;#8217;dır. (20 Mayıs-7 Haziran 1920). Nihayet tam da 2. İnönü Savaşı sürerken, Sivas, Erzincan ve Tunceli bölgelerinde iki ay süreyle etkin olan Koçkiri Ayaklanması (6 Mart-17 Haziran 1921) bile sonucu değiştirmemiştir. Kaldı ki, bu isyanı çıkartanların amacı Zara, Divriği, Refahiye, Kuruçay ve Kemah havalisinde &amp;#8220;özerk bir yönetim&amp;#8221; kurmaktı. Durum son derecede kritikti. Yunan Ordusu 2. İnönü Savaşını kaybetmese, Ankara yolu açılmış ve her şey bitmiş olacaktı. O yüzden Çankaya Muhafız Birliği&amp;#8217;nin 100 kişilik kuvveti dahi cepheye sürülmüştü. Buna rağmen Batı&amp;#8217;da Yunan&amp;#8217;la, Doğu&amp;#8217;da Kürt Asileriyle mücadeleye girildi ama taviz verilmedi, böyle bir otonomi kabul edilmedi.

yavaş yavaş deviriyordu. Fakat çiftin bir yanında öküz, bir yanında merkep

-?Biraz sonra ordu kurmay heyetini görmek istiyorum? dedi.

"Harf İnkılabı ilan edilmeden iki sene evvel Atatürk'e söyledim:

6 A. g. e., s. 1-338.

Yıl 2000, ABD Başkanı`nın milenyum mesajından bir alıntı : "Bugün milenyumun hiç şüphe yoktur ki tek devlet adamı Mustafa Kemal Atatürk'tür. Çünkü o yılın değil asrın lideri olabilmeyi başarmış tek liderdir"

4. A. g. e.; s. 406-408

Bir Başka Olay Atatürk&amp;#8217;ün gittiği bir okulda yaşanır. Öğrencilerden birine, in tecvitte ne demek olduğunu sorar ve cevabını aldıktan sonra hocaya dönerek: &amp;#8221;Hocafendi, İnşirah suresinin yorumunu yapar mısınız?&amp;#8221; der. Cevap olarak; &amp;#8220;yanımda tefsirim yok.&amp;#8221; Cevabını alınca Atatürk, önce mezkur sureyi okur ve daha sonra da tefsirini yapar. &amp;#8220;Hocaya dönerek, hocam, lütfen eksiğimi söyleyin&amp;#8221; der. Hoca,&amp;#8221; Efendim, siz bu millete Allah&amp;#8217;ın bir lütfüsünüz. Rabbim sizi bu milletin başından eksik etmesin&amp;#8221; temennisinde bulunur.&amp;#8221;(Cumhuriyet Gazetesi&amp;#8217;nde Kışlalı yazdı)

Toplumda ulusal bilinç, ulusal dayanışma, ulusal seciye, ulusal duygu ortadan kaldırılmaya çalışılmaktadır. Bunu, kimileri çok kültürlülük, çok etniklilik adına, sözüm ona çağdaşlık adına, ne olduğu belirsiz yeni dünya düzeni değerleri adına; kimileri, toplumu yeniden cemaatlere, uydurma tarikatlara bölerek yapmaktadır. Bu çevrelerin ortak hedefi, Türk devletini ortadan kaldırmaktır. Çıkar noktasında çatışsalar bile, hedefte birleşiyorlar. Devleti ayakta tutan tüm kurumları etkisiz, mefluç hale getirmek yolunda, bugün bir hayli mesafe kazandıkları yadsınamaz. Bu gerçeği görmezlikten gelen devlet hayatı, enerjisini boşa harcamış olur, kalkınmasına, gelişmesine zaman ayıramaz. Ve tabii, bu da, tam bağımsızlık stratejisinin önünü keser, hedefine erişmesini önler. Bu gün, Türk devlet hayatı, bu açmaz ile karşı karşıyadır. Ve ulus, bu açmazı aşacak kadroları, içinden çıkarmak zorundadır.

Atatürk, daha başka güvendiği subaylara da?çete savaşları için hazırlanın? emri vermiştir.

Kaynak: Dünya Gazetesi, 10.11.1953

Hiçbir millet ve ülkeye karşı saldırı düşüncesi beslemeyiz. Ancak varlığımızı korumak ve bağımsızlık için bir de ülkemizin bu dediğimiz alanda gönül rahatlığı ve sonsuz inançla çalışarak refahlı ve mutlu olmasını sağlamak için her zaman ülke ve milletimizi savunmaya gücü yetecek bir orduya sahip olmak idealimizdir.

Atatürk&amp;#8217;ün askeri dehasının temelinde, kendini geliştirmek için gösterdiği sürekli ve yoğun çaba yatmaktadır. Örneğin,1909 yılında, subayların meslek bilgilerini artırmaları için askeri bir eser yayınlamaları gerekli görülmüştü. Mesleğinde yükselmeyi ve başarıyı hedefleyen Atatürk, Alman generali Litzmann&amp;#8217;ın Takımın Muharebe Talimi adlı eserini Türkçeye çevirerek, 23 Şubat 1909&amp;#8217;da Selanik&amp;#8217;te yayımlamıştır.

Bu millet Atatürk'ü seviyor, zorrruna gitmesin.

Beni Görmek, Yüzümü Görmek Değildir

- Mesela ne gibi? Nazırlardan biri

''Saygıdeğer eşiniz Ziya Gökalp Bey'in bütün Türk alemi için pek acı bir kayıp oluşturan ebediyen kayboluşu nedeniyle başsağlığı dileyen duygularımı ve Türk milletinin içten kalbi üzüntülerini temiz kişiliğinize sunar, Türk milleti ve hükümetinin büyük düşünürün ailesi hakkındaki sevgi ve ilgi dolu duygularını sunarım efendim.'' 1924

Atatürk, bir hafta boyunca yaptığı görüşmeler sonrasında?direniş? düşüncesini benimseyen kişileri 8 Kasım 1918?de Şakir Paşa?daki Aliye Hanım?ın evinde toplantıya çağırmıştır. Atatürk?ün yöre eşrafıyla yaptığı bu toplantı Kurtuluş Savaşı?nın ilk somut adımlarından biridir. Tarihçi Süleyman Hatipoğlu?nun dediği gibi?Mustafa Kemal Milli Mücadele?yi fikren bu binada kararlaştırmıştır.?

Çok milletlerin kurtuluş ve yükselme mücadelesinde köpürdükleri görülmüştür. Fakat bu köpürme Türk milletinin şuurlu köpürmesine benzemez", diye cevap vermektedir.

Mustafa Kemal Paşa başkanlığındaki TBMM ilk olarak, Padişah-İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri&amp;#8217;nin cuntası tarafından katledilen &amp;#8220;Ermeni davası&amp;#8221; şehitlerine sahip çıkmış ve ilki 25 Aralık 1921&amp;#8217;de Urfa Mutasarrıfı Nusret Bey olmak üzere ikincisi 14 Ekim 1922 tarihinde de Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey&amp;#8217;i &amp;#8216;Milli Şehit&amp;#8217; ilan eden kararları çıkartmış, bu şehitlerin arkalarında bıraktıkları eş ve çocuklarına maaş bağlamıştır.

"... Hepiniz bilirsiniz ki, Avrupa'nın en önemli devletleri, Türkiye'nin zararıyla, Türkiye'nin gerilemesiyle ortaya çıkmışlardır. Bugün bütün dünyayı etkileyen, milletimizin hayatını ve ülkemizi tehdit altında bulunduran en güçlü gelişmeler, Türkiye'nin zararıyla gerçekleşmiştir. Eğer güçlü bir Türkiye varlığını sürdürseydi, denebilir ki İngiltere'nin bugünkü siyaseti var olmayacaktı. Türkiye, Viyana'dan sonra Peşte ve Belgrat'ta yenilmeseydi, Avusturya-Macaristan siyasetinin sözü edilmeyecekti. Fransa, İtalya, Almanya da aynı kaynaktan esinlenerek hayat ve siyasetlerini geliştirmişler ve güçlendirmişlerdir."

ben de. bozkur acayip...

21 Arnold J. Toynbee, Turkey, New York 1972 p. 100.

Odatv.com

Karahan suratı asık ve kısık bir sesle:

Atatürk bu soruya şöyle cevap verir;

3 Kemal Atatürk, A Centennial Bibliography, compled by Abraham Bodurgil, Library of Congress, Washington 1984.

Benim düşündüğüm şu idi: Her tarafta türlü isimler altında birtakım teşekküller başlamıştı. Bunları aynı program ve aynı isim altında birleştirerek bütün milleti ilgilendirmek ve tüm orduyu da bu amaç için çalıştırmak lazımdı. Anadolu?ya girdiğim zaman; daha Ordu Müfettişi sıfatı ve yetkisi üzerimde iken bu noktadan işe başladım ve bu amaç az zamanda oluştu.

Bir ülke düşünün, ilk, orta, lise meslek okulları ve üniversiteleri, ana dil ile eğitim ve öğretim hassasından, seciyesinden uzaklaştırılıyor. Bir ülke düşünün; ilk ve orta eğitim kademeleri, hedef ve çizilmiş temel işlevlerinden koparılıp, farklı mecralara yöneltiliyor. Tevhid-i Tedrisat deliniyor. Bir ülke düşünün, hepsi üniversiteye öğrenci hazırlayan bin bir çeşit liseye sahip bir ahtapot yaratıyor. Ülkede mevcut orta öğretim kurumlan kendi haline bırakılıyor ama, bu ahtapotun gelişmesi için önü açılıyor. Meslek okulları ülke ihtiyaçlarını karşılamak yerine, üniversiteye öğrenci yetiştirmeye yöneltiliyor. Lise yetmemiş, Anadolu lisesi, süper lise ve daha bir sürü tip yabancı dille eğitim/öğretim yapan kurum üniversiteye öğrenci yetiştiriyor. Eğitimi, ülke ihtiyaçlarına göre planlama rafa kalkmıştır. Milli amaçlar ve hedefler kaybolmuştur. Ve şimdi, inanılmaz bir eğitim kaosu içinde, ülke kaynaklarını, çocuklarımızı ve geleceğimizi tüketiyoruz. Ortaya çıkan olaylar, dehşet manzaraları çizmeye başlayınca da, bu kurumlan kimse denetlemiyor mu, müfredatlar izlenmiyor mu, diye yakınıyoruz. Bu ülke, nasıl bir ülke oldu? Bu nasıl bir milli eğitim politikası, bu nasıl bir ülke planlamasıdır, diye hesap sorulmuyor. Ülkenin bu başı bozuk eğitim çıkmazından, milli karakteri parçalanmış halinden kurtarılması şarttır.

Lozan?da, İngiltere?yle bir yıl içinde halledeceğimizi belirttiğimiz Musul meselesi sürüncemede kalmaya devam edince, Cemiyet-i Akvam?a intikal etmiş, onlar da bir heyet göndererek yerinde incelemeler yaptırmıştır. Bu arada bölgede halk oylaması isteğimiz de, insanların?ilkel?olduğu gerekçesiyle Batılılarca reddedilir.

« 18 Nisan 1915&amp;#8217;te, Atatürk&amp;#8217;ün komutasındaki 19. Tümen, Çanakkale&amp;#8217;ye yeni atanan Mareşal Liman von Sanders&amp;#8217;in komutasındaki 5. Ordu&amp;#8217;nun &amp;#8220;yedeğine&amp;#8221; alınarak Bigalı köyüne gönderilmiştir. Böylece Atatürk, Maydos&amp;#8217;tan Bigalı&amp;#8217;ya geçmiştir.

Alfabe değişikliğine gidilmesinde geri plana itilen bir yön de Türkiye dışındaki Türk topluluklarının Latin alfabesine geçişleri olmalıdır. 1926 yılında Baku?de toplanan I. Türkoloji Kongresi?nin sonrasında, 1927 yılında?Yeni Türk Elifbası Merkez Komitesi? adını taşıyan ve çeşitli Sovyet cumhuriyetleri temsilcilerinden oluşan bir kurul, ?Birleştirilmiş Yeni Türk Alfabesi ? adıyla yeni bir alfabe hazırlayıp yayınlamış, bu alfabe Sovyetlerde yaşayan bütün Türk halklarının ortak alfabesi olarak kabul edilmişti. Ulusalcı yaklaşımı benimseyen Cumhuriyet kadroları, İsmail Gaspıralı?nın ifade ettiği?Dilde, Fikirde ve İşte Birlik? sloganına uygun davranma gereğini hissetmişlerdi. Bu açıdan alfabe değişimini çağdaşlaşma ülküsünün bir hamlesi olmaktan öte Türk birliğine dönük bir değişim olarak da yorumlamak mümkündür. Atatürk önderliğinde gerçekleştirilen alfabe değişikliği, Tanzimat?tan 1928?e kadar süren tartışmaların teoriden uygulamaya geçişi olarak kabul edilmelidir. Batılılaşmaya doğru giden yolda gerçekleştirilen bu hamle öztürkçeleştirme hareketinin de ivme kazanmasına yol açmış, Türkçenin yabancı sözcük ve kalıplardan arındırılmasını hızlandırmıştır.

?Kurtuluş Savaşı?nın başlamasında Atatürk?ün herhangi bir etkisi yoktur!? diyerek nutuk atanların bu gerçeklerden habersiz olduklarını düşünüyorsanız yanılıyorsunuz; çünkü onlar, bütün bunları bilerek yalan söylemektedirler.

-"Gazi Paşa?mızı görmem için. Başını pek ağrıttım da... Benim iki oğlum gavur harbinde şehit düştü. Memleketi gavurdan kurtaran kişiyi bir kez görmeden ölmeyeyim diye hep dua ettim durdum. Rüyalarıma girdi Gazi Paşa. Bende gün demeyip mıhtara anlatınca, o da bana bilet alıverip saldı Angara'ya, giceleyin geldimdi. Yolu neyi de bilemediğimden işte ağşamdan belli böyle kendimi ordan oraya vurup duruyom bey..."

5. İllerde, particilik adına yapılan kardeş mücadelesine engel olmak,

Arslan, age, s.2.

Atatürk sözlerine şöyle devam etti:

2. Genel askeri durum, harbin yakın bir gelecekte sona ereceğini göstermiyor.

Gazi fazla ısrar etmez ve Çankaya?ya döner. On gün sonra şöyle bir haber gelir. Sovyetler Birliği?nin eski Ankara Büyükelçisi Karahan fırında yakılmak suretiyle idam edilmiştir.1

Misak-ı Milli, barış yapmak için en akıllıca ve asgari şartlarımızı içeren bir programdır. Barışa ulaşmak için toplatacağımız ilkeleri içerir. Ancak ülke ve milleti kurtarmak için barış yapmak yeterli değildir. Milletin gerçek kurtuluşu için yapılacak çalışma ondan sonra başlayacaktır.

3. Yolsuzlukları en aza indirmek,

olduğu gibi tekrarlayacak."

Bu inanı açıklayan İkinci bir belge de yine O?nun 22 Haziran 1919?da Amasya?dan gönderdiği tamimdir.

Muallimlerden biri Atatürk?e:

"E peki, bakalım bu dediğime ne bulacaksın!" dedi

ATATÜRK DÖNEMİ OKULLARA GİRİŞ ŞARTLARI

Kaynak: Türk Tarih Kurumu Yayınları; XVI. Dizi, Sayı: 80, s.137-148, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75 Yılı Armağanı

Atatürk?ün, 1932 yılında Doğu Türkistan heyetine şu tavsiyede bulunduğunu hatırlıyoruz;

Görülüyorki önce milli hedeflerin saptanması, sonra bu hedeflere ulaşacak yol ve yöntemlerin bir politika olarak belirlenmesi ve daha sonra da elde mevcut bütün güçlerin planlı bir şekilde sevk ve idaresi , bir devletin idaresindeki esasları ortaya koymaktadır.

Yukarıda bahsi geçen Fransa'da ki uçak olayıyla ilgili fotoğraflar:

Türk Ordusunun, Kurtuluş Savaşı&amp;#8217;ndaki çetin ve ani saldırıları karşısında şaşkına dönen düşmanların, kahraman Ordumuz ve onun büyük kumandanı Mustafa Kemal&amp;#8216;e duydukları hayranlığın ifadesi olan yorumları ise şöyledir:

Kaynak: Atatürk&amp;#8217;ün Verdiği İsimler ve Soyadları Üzerine Bir Deneme, Yard. Doç. Dr. Eren AKÇİÇEK

6. Almanların, I. Dünya Savaşı?nı kazanması imkansızdır.

''YA RABBİ! SEN TÜRK ORDUSNU MUZAFFER ET... TÜRKLÜĞÜN, MÜSLÜMANLIĞIN, DÜŞMAN VE AYAKLARI ALTINDA, ESARET ZİNCİRİNDE KALMASINA MÜSAADE ETME!''

1. Halk ile yönetim arasındaki bağlar sarsılmıştır. Ülke genel bir anarşiye doğru sürüklenmektedir.

-Herkesin evinde nasıl algılanıyorsa öyle. Sonuçta Atatürk Cumhuriyet'i kuran bir insan. Ben okulda Atatürk hakkında öğrendiklerimi evde abartılı bir şekilde, heyecanlı heyecanlı anlatırdım. Kimse de bana "Ne diyorsun kızım sen, biz Atatürk'ü sevmeyiz" demedi. Ailemizde hiçbir zaman "Atatürk'ü sevme, Atatürk dedeni şunu yaptı. Enver Paşa ile Atatürk düşmandır" gibi konuşmalar olmadı.

ATATÜRK'ÜN CEVAP VEREMEDİĞİ TEK İNSAN

Cumhuriyet, 26 Kasım 1925.

Fransa, kendi vatandaşını Türk mahkemesinin yargılamasına şiddetle karşı çıkmış ve hemen serbest bırakılmasını istemişti. Türkiye, Fransa&amp;#8217;nın verdiği notayı reddederek; Türk adliyesinin bu davaya bakmaya hakkı olduğunu ve bağımsız mahkemenin aldığı kararın değiştirilmesinin mümkün olmadığını ileri sürdü. Daha sonra, her iki ülke arasında anlaşarak, konuyu Lahey Uluslar arası Adalet Divanı&amp;#8217;na götürmeye karar verdiler.(1927)

"Böyle demedik mi beyim?.."

- Başüstüne!

"Ne mutlu Türküm diyene?.." K. ATATÜRK

Fakat bu, Devlet Baba' ya borçtur. Ödenmesi gerek... Otomobil hareket

22 Talimatın tam metni için lütfen Bk., Türk İstiklal Harbi, Mondros Mütarekesi ve Tatbikatı, T. C. M. S. B. Gnkr. Başk. Harp Dairesi Resmi Yayınları, Seri No. 1, Ankara 1962, Ek No. 22, S. 232 -233.

Sabık Hakan'ın tersine bu konuda inandığını cesaretle savunanlar da vardır. Manastır Vilayeti'nin Görice sancağında Kuran-ı Kerim ve Ulum-i Diniyye muallimi olan Hafız Ali Efendi, Latin harflerine taraftar olduğu için işinden atılmıştır. Taraftarlarının artmasına rağmen, Latin harflerinin kabulü sorunu uygulamada cesaretsizlik nedeniyle hasıraltı edilmekteydi. Arap harflerinden memnun olmayanlar içinde Dobrucalı A. H. Mustafa Bey gibi Uygur harflerinin kabulünü savunanlar da vardı. Bu. taraftarların bazıları 1928'de Gazi Mustafa Kemal (Atatürkçün yeni harfleri süratle uygulaması ve çifte kullanımı reddeden tutumunu dehşetle karşılamışlardır. Fakat basılan kitabın az ve halkın büyük çoğunluğunun ümmi olduğu o zamanki Türkiye'de iddiaların tersine bu değişim fazla bir yıkım yapmadı. Yeni harflerin öğretimi yaygınlaştıkça kitabevleri de eskisinden çok kitap sattılar.

(Rıza ZELYUT, Dersim İsyanları ve Seyit Rıza Gerçeği, sayfa 286)

Bir ulustu...

göre, bir çiftçinin üretim aracı elinden alınmaz. Sen aldılar diyorsun.

Vatan İçin

264 Ayşe Aktaş, (1999): Atatürk ve Harf Devrimi, Erdem, AKDTYK Yayınları, Cumhuriyet Özel Sayısı III, Sayı: 33, Cilt: 11, Ankara:709

Burada ister istemez insanın aklına, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa ve diğer Osmanlı yöneticileri Atatürk?ün raporlarını dikkate alsalardı ve Yıldırım Orduları Grubu?nu dağıtmayarak Atatürk?e hareket serbestliği tanısalardı acaba İngilizler ve Fransızlar Anadolu?ya ayak basabilir miydi? diye sormak geliyor. Bence eğer Osmanlı yöneticileri biraz cesur olabilseler, biraz düşmanlarını tanısalar ve biraz da Çanakkale kahramanına güvenselerdi, Atatürk Anadolu?nun işgaline engel olabilirdi. Ama onlar Atatürk?ün aksine İngilizlerin merhametine, İngilizlerin centilmenliğine sığındılar!

Kız kardeşi Makbule&amp;#8217;nin oturduğu eve ilişkin olan maddede &amp;#8220;ikametine müsaade edilecektir.&amp;#8221; şeklinde olan hükmü, &amp;#8220;emrinde kalacaktır&amp;#8221; şeklinde düzeltir. Ancak Makbule evlenir de çocuğu olursa, bu ev miras yoluyla çocuğuna geçemez. Çünkü Atatürk o evi millete bağışlamıştır.

1924 Anayasası 10 Ocak 1945 tarih ve 4695 sayılı kanunla, anlam ve kavramlarda değişiklik yapılmaksızın Arapça ve Farsça asıllı kelimelerden arındırılarak, Türkçeleştirilmiştir.

31 Ağustos 1922 sabahı savaş alanını gezen ve Kızıltaş deresindeki binlerce ölüyü gören ve yaralıların inlemesini, bağrışlarını dinleyen Atatürk ellerini açmış Şehitlerimize Fatiha okumuş ve:

I. Atatürk ve Türk Devrimi

Ziya GÖKALP- 1918&amp;#8242;de Malta zindanında iken arkadaşlarına söylediği Atatürk hakkındaki sözleri &amp;#8220;Mustafa Kemal Paşa Türkün efsanelerinde yaşayan Bozkurt gibi kurtarıcı bir şahsiyettir. Türk'ün bütün ümidi Mustafa Kemal Paşa'dır.&amp;#8221; Cumhuriyet gazetesi- 15 Aralık 1933, s.1-5

İngiliz tarihçisi Prof. Geoffrey Lewis?e göre ise, ? Milli Teşkilatın seyrek saflarını kopmaktan koruyan ve parça parça yenilgiden kurtaran etken, hiç kuşkusuz, Mustafa Kemal?in yılmayan iradesi ve bitip tükenmek bilmeyen enerjisi idi? 20

Mustafa Kemal Paşa, Halep?te yaşadığı olayı hatıra defterine

Binbaşının işgal konusunda dünkü kesin ifadesine rağmen bugünkü yumuşaklığının sebebini, bütün incelikleri gören yüksek dikkatinize arz etmeyi görev bilir ve bu hususta sözü uzatmayı gereksiz sayarım. Öyle anlaşılıyor ki, bunların düşüncesi, kongreyi Sivas'ta toplatmaya razı görünerek sayın kongre üyeleri ile sizi burada toplamak ve el altından hazırlıklarda bulunarak bütün arkadaşları ele geçirmekten ve işgal mes'elesini de bir oldu bitti haline getirmekten ibarettir. Dün akşam Dahiliye Nezareti'nden aldığım şifreli telgraf da, başka şekilde yazılmış olmakla birlikte, nitelik bakımından hemen hemen aynı idi. İşte bendeniz her gerçeği gizli tutulmak istirhamı ile efendimize arz ediyorum. Bundan sonra tutulacak yolun tayini size düşer. Entrikalı bir tehlikenin bu kadar yakın ve adeta elle tutulacak derecede görünürde olduğunu bilip dururken, durumdan zatıalilerini haberdar etmemeyi ve dolayısıyla Sivas'ta kongre toplanmasından vazgeçilmesini arz etmemeyi vicdanıma sığdıramadım. İşte bunun için zatıdevletlerinden ve orada bulunan diğer sayın arkadaşlardan pek çok rica ederim ki, ikinci bir kongrenin toplanmasına mutlak bir ihtiyaç yoksa vazgeçilsin. Varsa, dört yandan işgali pek kolay olan Sivas'ın toplantı merkezi olmasından vazgeçilerek, işgal ihtimali pek uzak olan Erzurum'da veyahut uygun görülürse, Erzincan'da toplanması çarelerinin araştırılmasını, memleketin selameti adına istirham ederim. Kolordu komutanı Salahattin Beyefendi de bu husustaki düşüncelerini ayrıca Kazım Paşa Hazretleri vasıtasıyla size yazacaklardır. Şimdi yanımda bulunan eski Sivas milletvekili Rasim Bey de, eski Erzurum Milletvekili Hoca Raif Efendi Hazretleri 'ne bu husustaki bilgi ve görüşlerini bildiren bir telgraf çekecektir. Elbette, okuduktan sonra, Hoca Raif Efendi Hazretleri' nin Ilıca'dan dönüşünde kendilerine yollamak lutfunda bulunursunuz. İşte efendim durum bu merkezdedir. Herkesçe bilinen vatanseverliğinize karşı fazla rahatsızlık vermekten çekinir, cevabınızda vereceğiniz emrinizi beklerim efendim. İşte Rasim Bey'in telgrafı.

Mütercimler, age, s.317.

SİNAN MEYDAN

Atatürk&amp;#8217;ün manevi kızları ve Safiye Ayla Atatürk&amp;#8217;ün dindar yönünü anlatıyorlar

- Hakkımdaki iltifatlarınıza teşekkür ederim. Elimden gelen hizmeti yapacağıma emniyet buyurunuz.

(Kaynak: Nazım Hikmet ve Siyasal Yaşamı, Emin Karaca, Karakutu Yayınları, 4. Baskı, 2005, s. 143, 144 - Millet Dergisinin 3 Temmuz 1947 yılında çıkan 74. sayısında Cemal Kutay'ın Nazım Hikmet ilgili bir makalesinden - İlhan Egemen Darendelioğlu - Nazım Hikmet vatan haini mi, vatan şairi mi?)

Atatürk, Adana?dan Sadrazam Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği raporlarda ülkenin içine düşürüldüğü durumu anlatmış ve kafasındaki silahlı direniş düşüncesinden söz etmiştir.

Mahmut Esat, asıl şöhretini Bozkurt-Lotus davasının 1926&amp;#8217;da Lahey Adalet Divanı&amp;#8217;nda görülmesi sırasında Türkiye adına yaptığı savunmayla ve davayı kazanması üzerine elde edecek, kendisine sonraki senelerde Atatürk tarafından &amp;#8216;Bozkurt&amp;#8217; soyadı verilecekti.

Saat tam dokuzu beş geçiyordu. Atatürk birdenbire gözlerini açtı. O güzel mavi gözlerini en son bize doğru tevcih buyurdu. Ve kapandı. Başlarını yine eski vaziyete getirdi. Aynı meş'um anda o güzler ebediyen kapanmış bulunuyordu.

Demin bir sözü yanlış söyledim, Gazi'yi Büyük Millet Meclisi, kanunla "Atatürk" yaptı, dedim. Bu söz eksiktir. O, kendini "Atatürk" yaptı. Kanun, olayı kabul etti. O günlerde soyadı kanunu çıkacaktı. Bir akşam yemeğinde, Gazi "Atatürk" adını alacağım, dedi. Karşı geldiler:

TÜRKİYE?NİN EN BÜYÜK ATATÜRK HEYKELİ

Bunlar, Türk Cumhuriyeti&amp;#8217;nin kesinlikle tartışılamayacak, temel nitelikleridir. Bu niteliklerin birlik ve beraberlik, milli dayanışma ile birlikte düşünülmesi gerekir.

... Atatürk, Türkçe Kuran çalışmalarını 1926 yılında başlatmış, bu işin başına da Elmalı Muhammed Hamdi Yazır?ı getirmiş ama yapılacak tefsirlerle bizzat kendisi de ilgilenmişti.

Kaynak: M. Zeki BOZKURTOĞLU, Atatürk'ün İslam Görüşü ve Hayatı. s. 58-59

Bu çalışma, 'Ermenilerce Atatürk'e Atfedilen İddialar: Atatürk'ün Ermeni Sorununa Bakışı' adı ile Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Başkanlığı Yayınları arasında olan Atatürk Haftası Armağanı Dergisi&amp;#8217;nin 10 Kasım 2002 tarihli sayısında yayımlanmış şeklinin özetidir.

27 Aynı eser, s. 22.

Ankara Doğu Araştırma Merkezi, "Türk Yazı İnkılabının Fikri Hazırlıkları", BTTD, İstanbul - 1985.

Tam bağımsız, egemen, çağdaş, laik, sosyal bir hukuk devleti niteliğinde, bir ulus-devlet kurmak.

?Bu ne insafsızlık, Seferihisar?da tarihi cami ahır yapılmış? başlıklı haberin kupürü.

Fransa?daki Paris Camii ve Japonya?daki Tokyo Camii Atatürk?ün yardımlarıyla tamamlanmıştır. Her iki camide de Atatürk'ün katkısı vardır

var bilir misin?"

Yer: Ankara'daki Türk Ocağı genel merkez binası. O Türk Ocağı ki, Türk milliyetçiliğinin yoğrulduğu, Çanakkale ve İstiklal Savaşlarına katılan on binlerce Türk evladının, Türk milliyetçiliği fikirleriyle yetiştirildiği ocak.

35 A. g. e., s. 8-9.

Efendim İngiliz raporuna göre birtakım kargaşalıklar varmış. Biraz mübalağalıdır, sanıyorum. Ne de olsa bunlar basit şeylerdir, yerinde hallederiz. Şimdiden kati bir şey söylemeğe cesaret edemiyorum, dedi.

Erbakan'ın da dışardakilerden daha tehlikeli bulduğu İçerdeki işbirlikçiler için kullandığı "batı taklitçileri" benzetmesi, bence aynı görüşün devamını oluşturuyor.

''BURASI TÜRKİYE, TAŞI TOPRAĞI ALTIN GİBİ TERTEMİZDİR''

Alfabe tartışmaları ile ilgili daha birçok yazılar yayınlanmıştır. Latin harflerinin lehinde yazılan yazılardan birisi de Kılıçzade Hakkı'nın Hür Fikir dergisinde çıkan "Arap Harflerini de Cebrail Getirmedi Ya!" başlıklı makalesidir.

Atatürk'e yönelik iddialar, Ermeniler tarafından değişik platformlarda sık sık dile getirilmiş ve bunlar propaganda amacıyla ortaya atılmıştır. Konu hakkındaki ilk hata veya kasıt, Paul du Veou adlı Fransız yazarın 1938 yılında Paris'te yayınladığı "Le Desastre d' Alexandrette, 1934-1938" adlı kitabının 121. ve 122. sayfasının dipnotuna koyduğu ifadeden kaynaklanmıştır. Paul du Veou'ya göre Mustafa Kemal 27 Ocak 1920 tarihinde istanbul'da Divan-ı Harb-i Örfi de şahitlik yapmış ve bu şahitliğinde Türklerin Ermenileri katlettiğini söylemiştir.

Bizim bu dostumuzun yönetiminde dili bir inancı bir özü bir kardeşlerimiz vardır. Onları arkalamaya hazır olmalıyız!

"Bırak bunları Halil Ağa, dediğini tekrarla." Halil Ağa birden diklendi.

17 Bk. Atatürk?ün Hatıraları, (1914-1918), Yayına Hazırlayan: Faik Rıfkı Atay, Ankara, 1965.

17 Temmuzda Ankara?ya varmış olan İstiklal Mahkemesi, 18 Temmuzda çalışmalarına Ankara?da devam etti. Ankara?da ittihatçıların duruşması başladı. Sonuçta eski maliye bakanlarından Cavit Bey, Doktor Nazım, eski Ardahan milletvekili Hilmi, İttihat ve Terakki Partisi?nin sorumlu sekreterlerinden Nail Bey, Anayasa?yı değiştirmek, kaldırmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi?ni devirmek ve zorla görev yapmasını önlemekten idama, bir kısım ittihatçı ise on yıl hapse mahkum olmuşlardı.10. Rauf Bey sürgüne mahkum edilenler arasındaydı. İzmir suikastının teşebbüs haberini İzmir valisine , motorcu Şevki Bey bildirmişti, kendisine altıbinbeşyüz lira mükafat verilmesi kararlaştırıldı.

Kaynak: Dünden Bugüne Tercüman haber3 sitesinden alınmıştır. 29.09.2004

Yeni Türkiye'nin iktisadı, bugün dünyada uygulanan ekonomik sistem ve politikalardan hiçbirinin benzeri olamaz. Ülkemiz, iktisadi anlam ve ihtiyacına ve iktisat tarihimizin ruhuna uygun, başlı başına bir iktisat politikası izlemek zorunluluğundadır... Yeni Türkiye karma bir ekonomik sistemi takip etmelidir. İktisadi girişimleri kısmen devlet ve kısmen kişiler üzerlerine almalıdırlar".

üstelemeyeyim" dedi.

TOKYO CAMİİ

Atatürk&amp;#8217;ün başkumandan olarak bazı hususiyetleri vardı; Tarihte ün kazanmış bazı kumandanlar gibi harekatında ne maceraperest, ne de şahsi şöhret yapmak için riske giren kumandanlardan değildi. O en çok milletinin başarı kazanmasıyla iftihar ederdi. Kumandanların bazı durumlarda riski de göze almaları gerekir. O bu gibi hallerde millet namına onun vekillerinin de riske katılmalarını temin ederdi...&amp;#8221;

Atatürk hakkında çok önemli açıklamalar var. Emek verenler için teşekkürler..

Bu bildiride, görevlerini yapmayan devlet memurlarının ve ulusal kararlara aykırı davrananların cezalandırılacağı bildiriliyor, güvenlik ve asayiş için kolordu komutanları, valiler ve mutasarrıflar görevlendiriliyorlardı.

Çanakkale&amp;#8217;den sonra Mustafa Kemal, 16. Kolordu&amp;#8217;ya Doğu cephesine atandı. 16 Nisan 1916&amp;#8217;da Silvan&amp;#8217;da göreve başladı. Muş-Bingöl hattında ilerleyen Rus Ordusu ile savaştı. 7 Ağustos 1916&amp;#8217;da Muş&amp;#8217;u ve sonra Bitlis&amp;#8217;i Rus Ordusundan geri almıştır. Haziran 1917&amp;#8217;de Mustafa Kemal, 7. Ordu ile Filistin Cephesinde görevlendirildi. Artık sırada tekrar İngiliz Ordusu vardı. Ancak, İngilizler kadar büyük bir sorun Türk askerinin kanı üzerinde Alman menfaatlerini gerçekleştirmeye çalışan Alman komutanlardı.

İKİ TÜRKÇÜ: ATATÜRK VE TÜRKEŞ

ADINA MARŞ BESTELENDİ

Mim Kemal Öke, Kerkük-Musul Dosyası, İstanbul/1991, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.

Düşmanın Büyük Kemikli burnunun güney sahiline bütün nakliye gemilerini yanaştırıp asker çıkarmakta olduğu, 18. Alay Kumandanı'ndan bildirilmektedir. Bilgi için arz olunur.

10 H. E. Wortham, Mustafa Kemal of Turkey, Boston 1931, p. 14.

?Atatürk?ün çeşitli yönlerinden birini, diğerlerine bağlayarak bir sentezini yapmak istediğimiz vakit, bulabileceğimiz en hakim vasfı Türkçülüğü ve milliyetçiliğidir. Millet, gene millet, daima millet, milli mücadele, milli kurtuluş savaşı, milli irade, millet egemenliği ve nihayet milli eğitim ve milli kültür davranışı.?

Evet?Anadolu direnişi?, ilk olarak toprağı işgal edilen, hanımına, kızına tecavüz edilen Türk halkı tarafından başlatılmıştır. Ancak bu direnişin topyekun bir bağımsızlık hareketi haline gelmesi, yani?Kurtuluş Savaşı? niteliğine bürünmesini sağlayan bizzat Mustafa Kemal Atatürk?tür. Üstelik, Prof. Yalçın Küçük?ün iddia ettiği gibi Atatürk sonradan bu mücadeleye katılmamış, Atatürk yola, ?direniş fikrini? savunan ilk Kuvayı Milliyecilerden biri olarak çıkmıştır.

25 Eleanor Bisbee, The New Turks, Philadelphia 1951.

-"Ne sahibiyim ne de bekçisiyim nine. Bu topraklar Türk milletinin malıdır. Buranın bekçisi de Türk milletinin kendisidir. Şimdi nereden gelip nereye gittiğini söyleyecek misin?" Kadın başını salladı.

Orta Çağ'da, Osmanlı Devleti'nde halkın ve ordunun bütün ihtiyaçlarını karşılayan bir küçük sanat hayatı, üretim hayatı vardı. Fakat Avrupa'da gelişen sanayi karşısında canlı gücüne dayanan küçük sanatlar rekabet imkanı bulamadı; kapitülasyon ve gümrük himayesinin olmaması yüzünden Osmanlı ülkesinin Avrupa'nın açık pazarı haline gelmesi, üretim hayatının çökmesine sebebi oldu; zamanla Avrupa karşısında iktisadi gücünü yitiren Osmanlı Devleti tarihe mal oldu. Atatürk'ün Türk dünyasında ve Asya'da yeniden doğuş çağını yaratan büyük eseri bu noktada başlar.

Atatürk'e döndü:

Hz. Peygamber Efendimiz, Hacı Bayram-ı Veli''ye diyor ki:

28 KİLİ, S.. GÖZÜBÜYÜK, A. Ş., a. s. e., s. 255-320

O zamanki İngiltere?deki iç muhalefet buna izin vermedi. Ayrıca uluslararası destek bulamadı. Fransa bu durumu desteklemedi. Kanada ve Avustralya yine aynı şekilde İngiltere?nin bölgede savaşa girmesine karşı çıktı. Ve bu süreç, Türkiye?yle yapılan 1923 yılındaki Lozan Anlaşması'yla bitti.

Burada onun cumhuriyet ve demokrasi üzerine olan düşüncelerini biraz daha açarak Cumhuriyetçilik ilkesini izaha çalışacağız. Onun devlet ve rejim çeşitleri üzerinde araştırma ve değerlendirmeler yaptığını bilmekteyiz. Ölümsüz Önder egemenlik ilkesi hakkındaki fikirlerini açıklarken diyor ki; "Çağımızda, bu esas teşkilatın dayandığı, anane haline gelmiş bir takım temel ilkeler vardır. Demokrasi ilkesi . Bu ilkeye göre irade ve egemenlik milletin bütününe aittir ve ait olmalıdır. Demokrasi ilkesi milli egemenlik şekline dönüşmüştür.

Yıldırım Orduları?nın kaldırılmasından sonra Adana?dan İstanbul?a dönen Atatürk, İzmit?ten geçerken, Mutasarrıf Süreyya İbrahim Yiğit?e rastlamıştır. Sohbet sırasında Atatürk, ?İlk fırsatta Anadolu?da bir görev isteyeceğini? söyleyerek, Süreyya Yiğit?ten İzmit?te, ?Anadolu?nun kapısı olacak biçimde bir örgüt kurmasını? istemiştir.

İşte Mustafa Kemal Atatürk?ün yoksul ailesinin pek bilinmeyen dönemi?

Altıncı örnek, İngiliz yazan David Hotham?dan. Ülkemizde sekiz yılı aşkın bir süre ile aramızda yaşamak suretiyle bizi yakından tanımak fırsatını bulan David Hotham, 1972 yılında yayımlanmış ve dilimize de çevrilmiş olan?Türkler? adlı kapsamlı eserinde, Atatürk?ü şöyle tanımlıyor: ?... Atatürk, gerçekten, son derece olağanüstü bir adamdı... Çanakkale Muharebeleri sırasında üne kavuştu; orada, Türk tarafında, başka herkesten çok, İstanbul?un Müttefikler tarafından ele geçirilmesini önleyen adam oldu. Şu olağanüstü emri verdiği yer Çanakkale?dir: ?Ben, size, taarruz etmeyi değil; ölmeyi emrediyorum...? Verilişi de, itaat edilişi de olağanüstü bir emir?8.

30 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, Ankara, T. T. K. 1989, c. II s. 242

"Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi dini yoktur. Devlet idaresinde bütün kanunlar, nizamlar, ilmin muasır medeniyete teinin ettiği esas ve şekillere, dünya ihtiyaçlarına göre yapılır ve tatbik edilir. Din telakkisi vicdani olduğundan cumhuriyet, din fikirlerini devlet ve dünya işlerinden ve siyasetten ayrı tutmayı milletimizin muasır terakkisinde başlıca muvaffakiyet görür."(1930)

Ahmet Sünusi, her gittiği yerden Atatürk?e telgraf çekerek?Halka gerekli dini öğütleri verdiğini? belirtmiştir. Ahmet Sünusi?nin sözünü ettiği?dini öğütler?, Milli hareketin bir?cihat? olduğu ve bu hareketi desteklemenin her Müslümana farz olduğu, şeklindeki öğütlerdir.

Ahmet Sünusi, burada yaptığı konuşmada: ?İslamiyetin yok olmasının muhakkak görüleceği bir halin meydana çıkması üzerine Müslümanların ümitleri kesildiği bir sırada Mustafa Kemal Paşa Hazretleri, arkadaşlarıyla beraber din uğruna savaşmaya başladılar. Ve siz de beraber savaştınız, cihat ettiniz. Bu hizmet bütün İslam aleminin devamına, İslam aleminin kurtuluşuna ait mukaddes bir vazifedir? demiştir.

?Gerek Erzurum Kongresi?nde gerek Sivas Kongresi?nde Türkiye?nin milli sınırlarını tespit için ben Türk süngülerinin işaret ettiği bu hattı esas kabul ettim.

&amp;#8220;Vasiyetname açılıp yayınlandıktan sonra, İsmet İnönü&amp;#8217;nün çocuklarına ait bulunan madde üzerinde türlü yersiz yorumlar yapılmış, &amp;#8216;hatta bunlara tarafımızdan Atatürk&amp;#8217;e daha evvel İnönü&amp;#8217;nün ölmüş olduğu&amp;#8217; söylendiğinden, böyle bir vasiyette bulunma zorunluluğunu duyduğu yolunda bazı dedikodular da katılmıştır.&amp;#8221; diye yazmaktadır.

Atatürk 14 Ekim 1925 günü İzmir Kız Öğretmen Okulu&amp;#8217;nda öğrencilere şu suali sormuştur: Cumhuriyet nedir ve sultanlıktan farkı nedir? cevabını da kendisi şöyle vermiştir &amp;#8220;Cumhuriyet fazilet-i ahlakiyeye dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir. Sultanlık korku ve tehdide dayanan bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuskar insanlar yetiştirir. Sultanlık korkuya ve tehdide dayandığı için korkak, zelil, sefil, rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark bundan ibarettir&amp;#8221; 30. Bu sözlerinde Atatürk, FAZİLET kavramı üzerinde çok durmuştur, sultanlığı bu kadar kötülemesi de yapılan devrimlerin zihinlere iyice yerleşmesini ve gençlerin devrimlere karşı olumsuz propaganda yapanlara inanmamalarını sağlamak gayesini gütmesindendir. O günkü koşullarda söylenmesi doğal olan sözlerdir. Çünkü hala Sultanlık kurumuna -saltanata- karşı özlem duyanlar ve onun kaldırılmasını içlerine sindiremeyenler vardır. Bu sözler tüm Osmanlı Sultanlarına yönelik değildir. Osmanlının son dönemlerinde bozulan bu kuruma karşı bir tepkinin tezahürüdür. Sözlerin bu yönünü kısaca açıkladıktan sonra asıl ana fikri Cumhuriyet fazilettir sözünü irdeleyelim.

Atatürk?ün Hatay Davası

İşte Cumhuriyet, Türk halkını yukarıda detaylarıyla açıkladığımız anlamda uygar ve çağdaş yapmayı hedef almıştır. Esasen halkımız bu niteliklere sahip olamadığı takdirde demokrat da olamaz.

İsmet İnönü?nün dediği gibi, ?milli davayı kazanmak için, Gazi?nin yenmeğe mecbur olduğu zorlukları düşünmek, insanın gözünü karartır. Istırap çeken büyük kahraman ve fedakar Türk milleti içinde Gazi, ıstırap çekmekte, kahramanlıkta ve fedakarlıkta en ileri yürüdüğü içindir ki, milletin maddi ve manevi bütün kudretinden millet davasında istifade edebilmiştir?.35

11. Madde ise, &amp;#8220;İller, bölgesel işlerde tüzel kişiliğe ve özerkliğe sahiptir. İç ve dış siyaset, şeriata, adalete, askerliğe ait işler, milletlerarası ekonomik ilişkiler ve hükümetin genel vergileri ile, faydası birden çok ili kapsayan hususlar müstesna olmak üzere; BMM&amp;#8217;ce konulacak kanunlar gereğince vakıflar, okullar, eğitim, sağlık, tarım, bayındırlık ve sosyal yardım işlerinin düzenlenmesi ve yönetilmesi İl Meclisleri&amp;#8217;nin yetkileri içindedir.&amp;#8221; demektedir. Bu artık anayasal bir hükümdür. Örneğin Kürt kökenli yurttaşlarımızın çoğunlukta yaşadığı bir ilde, bu İl Genel Meclisleri&amp;#8217;ne seçilecek üyeler çoğunlukla Kürt kökenli olacakları için, bu yöre halkı o belirtilen konularda özerk olarak alacağı kararlar ve yapacağı uygulamalarla kendi kendini yönetmiş olacaktır. Gazi&amp;#8217;nin söylediği budur ve sadece budur. Bundan bir &amp;#8220;otonomi&amp;#8221; anlamında özerklik sonucu çıkarmak en hafifinden &amp;#8220;yanlış değerlendirme&amp;#8221; olur. Eğer kastettiği otonomi olsaydı, o zaman o sözcüğü açıkça kullanırdı ama kullanmıyor.

2. Hangi kişi Sivas Kongrelerine Başkanlık etti?

Artık garptan gözleri çevirmek lazımdı. Türk milletinin feyizli beşiklerine doğru gitmek; ideal bu olmalıydı. Balkanlarda kalan Türkler için?onlar evlerine dönsünler

Atatürk'ü, sonra sofradakileri selamlayıp kapıya doğru edeple geri geri

Yunan başkomutanı Trikopis`in, hiçbir zorlama ve baskı olmadan her Cumhuriyet bayramında Atina'daki Türk büyükelçiliğine giderek, Atatürk`ün resminin önüne geçtiğini ve saygı duruşunda bulunduğunu

kendisi ile konuştuğunu ayrıntılı bir şekilde anlattıktan sonra şöyle

Atatürk'e Atfedilen Yeni Bir İddia

?Kurtuluş Savaşımızın eşsiz mimarı, eşsiz komutan Mustafa Kemal Paşa?nın emri ile gerçekleşen bu kutsal direniş ilk olandır. O tarihte zaten anayurdun hiçbir köşesine henüz düşman ayağı değmemiş ve işgal başlamamıştır. Milli direniş ve karşı koyma düşünce ve kararı, hiçbir bölgede meydana gelmiş değildir. Milli direnme ve karşı koyma, herkesten ve her yerden önce Mustafa Kemal Paşa?nın kafasında, yüreğinde ve ruhunda kıvılcım alıp alevlenmiştir.?

Yalçın Küçük, Türkiye Üzerine Tezler, İstanbul, 1992, s. 252, 253.

Alman Başkomutanlığı, bu iki ordunun bir ordular grubu karargahı emrinde tek komuta altında kullanılmasını, Paşa-II Kapalı adı verilen Alman-Asya kolu ve ağır silah, teknik araç ve gereçlerle desteklenmesini, Ordular Grubu Komutanlığı?na General Falkenhayn?ın atanmasını önerdi. Başkomutan Vekili Enver Paşa, bu önerileri memmuniyetle kabul etti.

(Kaynak: S. Arif Terzioğlu, Yazılmayan Yönleriyle Atatürk, s. 88-89)

FAHRETTİN SAVAŞ KONAR

Atatürk?ün belli başlı görevleri, dağıtılmamış Türk orduları dağıtmak ve halkın elindeki silah ve cephaneleri toplayarak bölgede asayişi sağlamaktır.

"Milletimi şimdiye kadar söylediğim sözlerle ve hareketlerimle

-Benim arkamdaki haritayı görüyor musun?

Safiye Ayla anlatıyor:

Gazi Mustafa Kemal Paşa, 15 Mart 1923 tarihinde Hataylılara verdiği sözü, 20 Mayıs 1938 tarihinde Dolmabahçe?deki hasta yatağından kalkarak ve yaşamını riske atarak geldiği Adana?da gerçekleştirdi. Onun bu ziyareti, Fransızlara ve de Suriye?ye bir gözdağıydı ve sonuçta Hatay anavatana kavuştu.

Yeni Türk alfabesi. Türk fonetiğinin özellikleri iyice düşünülerek hazırlanmıştır ve bugünkü Türk alfabesi sayesinde Türkçe, imla sorunu en az olan dillerdendir. Latin harflerinin kabulünde roloynayan bir neden de bölgesel ağız farklılıklarını kaldırmaktı. Arap alfabesi, yapısı gereği belirgin bir Türk ağzının tutunmasına imkan vermez, oysa dilimizin ses yapısını karşılayan bir alfabe hem bu farklılığı azaltır, hem de bölgelerarası deyim ve kelime alışverişini arttırmağa yardım eder. Latin harfleri kültür yaşamımızda yerini sağlamca almıştır.

2 Alman Başkumandanlığı General Falkenhayn?ın Hatıratı, Mütercimi: Erkanıharbiye Kaymakamı Bursalı Mehmet Nihat, İstanbul 1340, Erkanıharbiye Matbaası, s. 164.

"Adın ne senin Ağa?"

?Mustafa Kemal, bir çok reformlar yapmak istiyor, toprak reformu için burada ağalarla, özellikle Kürt ağaları ile Kürt mebusanlarından Fevzi Beyler ve diğerleriyle konuşmalar yaptı. Bu reform meselesi çok çetin bir mesele. Ağalara toprak reformunu anlatmak imkansız. Bu reformu ele almak bütün ağaları, eşrafı kaybetmek demektir. Şimdilik toprak reformu defterini kapadık.?

Atatürk, kağıt üzerinde nice mal-mülk sahibi görünüyor olsa da 1933?ten itibaren O?nun artık bir dikili ağacı bile yoktur.

Atatürk'ün 1933 yılında söylediği şu sözler bakımından manidardır: "Bugün Sovyet Rusya, dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluğa ihtiyacımız vardır. Fakat yarın ne olacağını hiç kimse kestiremez. Tıpkı Osmanlı İmparatorluğu gibi parçalanabilir. Bugün elinde sımsıkı tuttuğu milletler, avuçlarından kaçabilir. Dünya bir dengeye ulaşır. O zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir. Bizim, bu dostumuzun, komşumuzun idaresinde dili bir, inancı bir, özü bir kardeşimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak yalnız o günü susup beklemek değildir; hazırlanmak lazımdır. Milletler buna nasıl hazırlanır? Manevi köprüleri sağlam tutarak... Dil bir köprüdür, inanç bir köprüdür, tarih bir köprüdür. Bugün biz bu kitlelerden dil bakımından, gelenek, görenek, tarih bakımından ayrılmış, çok uzağa düşmüşüz. Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onların ki mi? bunun hesabını yapmakta fayda yoktur. Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz. Bizim onlara yaklaşmamız gerekli. Tarih bağı kurmamız lazım. Folklor bağı kurmamız lazım, Bunları kim yapacak? Elbette biz. Nasıl yapacağız? İşte görüyorsunuz; dil encümenleri, tarih encümenleri kuruluyor. Dilimizi onların diline yaklaştırmaya ve böylece birbirimizi daha kolay anlar hale gelmeye çalışıyoruz, ortak bir mazi yaratmak peşindeyiz. Bunlar adı konarak açıktan yapılmaz, bunlar, devletin ve milletlerin derin düşünceleridir..." (İsmet Bozdağ, "Atatürk'ün Sofrası" İstanbul 1971) Atatürk'ün kalbini dolduran bu gizli mücadele işareti, Türkeş'in yüreğini dolduran bir istiklal ve hürriyet ülküsüne dönüştü.

44 S. D., C. 1, s. 24-245.

-"Merhaba nine."

Hakan Yılmaz, ?Yamamada Torijori: Abdülhamit?ten Türkçe Öğrendi Atatürk?e Japonca Öğretti?, Zaman gazetesi, 6 Mayıs 2006. Tokyo Camii üzerine yazılan az sayıdaki kitapta ve Tokyo Camii sitesinde "bu bilginin" olmamasının kanımca iki temel nedeni vardır: Birincisi bu konuda yeterli araştırma yapılmamış olması, ikincisi ise Atatürk'ün cami yapımına katkıda bulunmuş olmasından duyulan rahatsızlıktır.

Liman Von SANDERS :

37 A. g. e., s. 20.

zsa zsa gabor 1937'de 15 yaşında değildi.

-?Çekilin, çekilin diyorum size?

Yamada, Torajiro (1939). ?Kaikyo Gojunen no Toruko? Kaikyoken. 3-3/4

Her iki lider de kendilerine amblem olarak Bozkurt?u seçti. Türklüğün sembolü olan Bozkurt?u Atatürk Türk parasına ve posta pullarına bastırdı. Ayrıca İzci Teşkilatına amblem olarak Bozkurt?u seçerek Yavru Kurtlar yetişmesini sağladı. Atatürk ölünce Bozkurt?u da öldürdüler.

4. Adı geçen yayın bahse konu olan olayla ilgili olarak birçok kişi ve yer isimleriyle tarih hataları içermektedir.

?Yüzyıllar boyunca, düşmanlarımız Avrupa uluslarına Türklere karşı kin ve düşmanlık düşünceleri aşılamışlardır. Batıdaki kafalara yerleşmiş olan bu düşünceler özel bir görüş oluşturmuştur. Bu görüş her şeye ve bütün olaylara karşın hala sürmektedir. Ve Avrupa?da hala Türkün her türlü ilerlemeye karşı bir insan, ruhça ve düşünce bakımından gelişmeye yeteneği olmayan bir insan olduğu sanılmaktadır. Bu büyük bir yanılgıdır... Bizi aşağı bir düzeyden hiçbir zaman kurtulamayacak olan bir ulus olarak tanımakla yetinmemiş olan Batı, yıkılmamızı hızlandırmak için ne yapılmak gerekirse yapmıştır...

Atatürk, resmi bir görevle, Samsun yolu üzerinden Anadolu?ya geçme olanağı bulamasaydı, Gebze-Kocaeli yolu üzerinden Anadolu?ya gizlice geçecekti. Atatürk?ün yaveri Cevat Abbas Gürer?in gün ışığına çıkardığı haritalar, Atatürk?ün Anadolu?ya geçmek için?yedek? bir planı olduğunu kanıtlamaktadır.

Öğretmenimin ismi Mustafa idi. Bir gün bana dedi ki; ?Oğlum, senin de ismin Mustafa benim de. Bu böyle olmayacak. Arada bir fark bulunmalı, bundan sonra adın Mustafa Kemal olsun!

Sivas Kongresi kararlarıyla, Erzurum'da alınan kararlar onaylandı. Bütün Müdafaa-i Hukuk dernekleri Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk adı altında birleştirildi ve Temsil Heyeti bütün ülke için geçerli oldu. Bütün sivil ve askeri güçler bir otorite altına alınmaya başlandı ve İstanbul Hükümeti'nin otoritesine üstünlük sağlandı. Batı Anadolu da bu otoriteye bağlandı. Ali Fuat Paşa bütün Kuva-yı Milliye'yi kapsamak üzere "Umum Kuva-yı Milliye Komutanlığı"na atandı. Sivas Kongresiyle M. Kemal'in, bütün ulus bireylerini ve düşüncesini ulusal idareye ortak etmek ve bağlamak konusunda gösterdiği başarı sayesinde Padişah iradesi yıkılıyor ve ulusal egemenlik ilkesi geliyordu. Böylece ulusal bağımsızlık yanında ulusal egemenlik de aşama aşama kaçınılmaz bir şekilde gerçekleşiyordu. Bu tarihten itibaren M. Kemal Paşa'yı kurulmakta olan yeni Türk Devleti'nin hukuki ve fiili iktidarını temsil ettiği için de, ulusal hükümetin başkanı olarak kabul etmek gerekir.

1. Dünya Savaşı&amp;#8217;nda Gösterdiği Askeri Deha Atatürk&amp;#8217;ün Çanakkale&amp;#8217;de Gösterdiği Üstün Başarı

Beşincisi ve belki de en önemli olanı Türkler medeniyetin beşiğidir. Türkler, Milattan Önce 4.000&amp;#8217;lerde Orta Asya&amp;#8217;da yaşayan büyük bir felaketten sonra yaşadıkları yerleri terk edip, Mezopotamya&amp;#8217;ya ve Rusya üzerinden Avrupa&amp;#8217;ya gelen Aryanlar, yani dünyadaki en medeni olarak kabul ettiğimiz Ari Irk&amp;#8217;tandırlar ve Avrupa&amp;#8217;daki Finliler, Macarlar gibi bazı uluslar Türk kökenlidir. Ayrıca Anadolu&amp;#8217;da büyük uygarlıklar kuran Hititler ve Asurlular&amp;#8217;ın da Türk kökenli olma ihtimali yüksektir.

- Korgeneral mi?

-?Hepimiz reisiz!?

- Ne zaman, emir buyurulursa... Ben hazırım, arzu ederseniz öbür gün.

Tüm Müslümanlar Hz. Muhammed'i örnek almalı ve onun gibi hareket etmeli, İslamiyet'in hükümlerini olduğu gibi yerine getirmeli... Zira ancak insanlar bu şekilde kurtulabilir ve kalkınabilirler."

Delikanlı her şeyi anlattı. O zaman Atatürk, ona doğru biraz daha ilerledi; elini omuzuna koydu ve dedi ki:

30 a. g. e.

?Vazifemin gereği olan ve hakikatten ibaret olan maruzatımda doğruladığım gibi güçlükler ne kadar büyük olursa olsun memleketimizi selamete ulaştırabileceğime olan güvenim asla sarsılmamıştır.

Atatürk Bizden Biridir

9 David Hotham, The Turks, London 1972, p. 22.

Günümüzde, "laik-dinci" kavram kargaşanı yukarıdaki bilgiler ışığında değerlendirmemiz esasında vahimiyeti gösteriyor. Türkiye, İslam Federasyonu mu olacak?

&amp;#8220;Odadan çıktım, büroma indim. Defterlere ve kayıtlara bakarak istediği listeyi yaparken ben de sükunet bulmuştum. Tekrar yanına girdiğim zaman kendisini hala aynı vaziyette buldum; listeyi aldı, tetkik etti:

Atatürk?le beraber Milli Mücadele?ye atılan, Milli Mücadele?nin ilk günlerinde önemli başarılı hizmetler veren ve sonraları devrimin mahiyeti ve gelişmesi hakkında yanlış değerlendirmelere yönelen, bundan ötürü de devlet hizmetlerinde aktif rol almayan ve Atatürk?ten ayrılan rahmetli Rauf Orbay, Atatürk?e karşı bir fikir cereyanını temsil etmekle beraber, Atatürk?ün birleştirici liderliği konusunda bir gerçeği dile getirmiştir.

Gotthard Jaschke?ye göre Mustafa Kemal?in Anadolu?ya tayinini gösteren?6 Mayıs tarihli talimat bir diplomasi şaheseridir.26 Bu talimat Mustafa Kemal Paşanın asıl niyet ve maksadını gizleyerek büyük bir devlet ve politika adamı olarak başarısını göstermektedir. Gotthard Jaschke?nin deyimi ile, ?Burada Atatürk?ün, ihtilalci olarak ilk adımlarında, en ateşli düşmanlarında bile iki taraf siyasi düşüncelerinin mutabakatı zehabını uyandırmaya muvaffak olan tam ve kamil bir diplomat olduğunu görmekteyiz. Halbuki hakikatte, iki tarafın düşünceleri arasında uçurumlar bulunduğu aşikardır.27

Bu arada Osmanlı Hükümetleri ile İtilaf Devletleri arasında barış görüşmeleri başladı. Paris?te yapılan görüşmeler sonucunda da 10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr?de Osmanlı Hükümeti delegeleri tarihe?Sevr Andlaşması? olarak geçen belgeyi imzaladılar. Bu andlaşmaya göre Osmanlı İmparatorluğu parçalanıyor, Türk Milleti?nin yaşama hakkı elinden alınıyordu.

7. Ben ne durumda bulunursam bulunayım, doğru olduğuna inandığım ve gerekenlere duyurulmasını yurt selameti icabı kabul eylediğim kanaatlerimi bildirmekten nefsimi alıkoymaya muktedir değilim.

ATATÜRK, kitaplara veya ansiklopedilere sığacak bir insan değildir. Sığmaz!..

Meşrutiyet?ten sonra tüm kişiler ortaya çıktı. O zamana kadar temiz ve güzel çalışıyorduk. Ben herkesi böyle biliyordum. Şahsi gösterileri çirkin buldum. Bazı arkadaşların davranışlarının eleştirilmesinin gerektiğini gördüm. Eleştirmekten çekinmedim.

(Enver Behnan, ?İlk Millet Meclisinin Yüz Yaşındaki Mebusu Anlatıyor?, Yeni Gün, 27 Temmuz 1931)

Avrupa Parlamentosunun böyle bir yanlış beyanı araştırıp incelemeden her ne kadar taslak rapor dahi olsa resmi kayıtlarına geçirmesi bir bakıma yadırganacak bir hadise de değildir. Aynı durum ABD Parlamentosunda da sık aralıklarla kasıtlı olarak Ermeni Lobisi tarafından yapılmaktadır. Örneğin, gazete de çıkmış bir haber, doğruluğu araştırılmadan Kongreye sunulmakta ve ısrarla kayıtlara geçirilmesi istenmektedir. Sonra ki yıllarda ise kayıtlara geçirilen bu haberler, resmi kongre belgesi olarak Ermeni propagandacıları tarafından "kaynak 'Kongre Zabıtlarıdır!'" diyerek kullanılmıştır .

Zatı devletlerinin Sina Cephesi?nde bir ordunun kumandanı olarak istihdam edilmekte tereddüt eylediğinizi Miralay von Dumez?den haber aldım. Bu tereddüdü haklı bulamayacağım. Diğer taraftan orada ifa edilecek azim ve müşkül vazife esnasında 7?nci Ordu?nun ancak bütün kalbiyle işi takip eden bir zabit tarafından faydalı bir surette idare edilebileceğine kaniim. Bundan başka ihzaratın da bila teahhür başlaması lazımdır. Sina Cephesi?nde istihdamda tereddüt eylemekte ısrar buyurup buyurmadığımız hakkında serian cevap verirseniz zatı devletlerine pek müteşekkir kalacağım.

?Vatanın bağrına düşman dayamış hançerini

Atatürk, bu çiftlikleri mezara götürmeyecekti herhalde! Bu çiftlikleri ne amaçla kurup, ne amaçla işlettiğini de bildiğimize göre Atatürk, tabi ki bilerek, isteyerek ve hatta önceden planlayarak bu çiftliklerini ölmeden önce milletine bağışlamıştır! Bu sırada tabi ki İsmet İnönü başta olmak üzere yakın dostlarıyla bu konuyu konuşmuştur. "Çiftlikleri hangi kuruma bırakırsak, çiftlikler geliştirilerek işletilir ve millet bu çiftliklerden daha iyi yararlanır? sorusuna yanıt aramıştır. Nitekim önceleri çiftlikleri Halk Partisi?ne bırakmayı düşünmüştür. Halk Partisi?nin halkın yararına olarak çiftlikleri işletmesini planlamıştır, ama daha sonra halkın çiftliklerden daha iyi yararlanması için çiftliklerini doğrudan hazineye bağışlamayı uygun görmüştür. Yalan makinesi tarihçimiz, Atatürk'ün "Çiftlikleri hangi kuruma bırakırsak halkın yararına olarak daha iyi işletilir sorusuna" yanıt ararken İsmet İnönü'nün görüşü doğrultusunda karar alıp çiftliklerini hazineye bırakmasını, "Atatürk'ü İsmet İnönü ikna etti! Atatürk çiftliklerini hazineye bırakmak istemiyordu! Atatürk, çiftlikler zarar ettiği için hazineye bağışladı" biçiminde çarpıtmıştır. İşin ilginç yanı, Atatürk'e saldırmak için İsmet İnönü'yü kullanan yalan makinesi tarihçimiz aslında iflah olmaz bir İsmet İnönü düşmanıdır. Her fırsatta İsmet İnönü'ye saldırn bu yalan makinesi tarihçimiz, örneğin İsmet İnönü'nün Kurtuluş Savaşı'na katılması için "bohçalanarak" Anadolu'ya gönderildiğini iddia etmiş ve son olarak İsmet İnönü'yü "cami düşmanı" olmakla suçlamıştır.

Milli hedefler kavramının içinde geçen Milli menfaatlar deyimine de kısaca değinmek yerinde olacaktır.

sonunda Florya Köşkü ' nün tüm nöbetçilerini atlattılar ve köşkten

Yarım Kalan Hesap

Vahdettin?in Ward Price?e yaptığı bu açıklamalar, 6 Aralık 1918?de Daily Mail gazetesinde yayımlanmıştır.400 Mustafa Kemal?le yaptığı görüşmeden tam 40 yıl sonra yazdığı anılarında?Mustafa Kemal İngiliz valisi olmak istemişti!? diyen Ward Price?ı çok seven

Erzurum Kongresi bittikten sonra 12 aşiret reisine yazdığı mektuplarla, onların desteğini isterken bile, karşılığında en ufak bir ima yollu dahi olsa Kürtlere yönelik bir taviz vermedi. (Bak. Orhan Çekiç, Samsun&amp;#8217;dan Erzurum&amp;#8217;a, Cumhuriyet Yayınları, İstanbul, 2007).

-Sekiz, on mil ama, havaya bakar.

? İngilizlerin iğfalkar hareketlerini, İngilizlerden ziyade haklı görenlerle işbirliği yapmaya yaradılışım müsait değildir.? Bir hafta önce?İngilizlere ateşle karşılık vermekten? söz eden Mustafa Kemal?in bir hafta sonra?İngiliz valisi olmaktan söz etmesi? ne kadar inandırıcıdır? Price, eğer o günlerde Mustafa Kemal?in daha birkaç gün önce Adana?dan Harbiye Bakanlığı?na gönderdiği?İngiliz karşıtı? bu telgrafları bilseydi, bu gülünç dedikoduyu şüphesiz ki

Bursa?dayız. Gazi, Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak?a çıkışıyor:

"Şaşırmıştım, ağzımdan yanlışlıkla 'Bırak bu sağırı' diye bir laf kaçırmışım..."

-?Dur!? Emrini verdi. Sonra Binbaşı Tahsin?in verdiği kırbacı aldı; ayağa kalktı; sert bir sesle, o meşhur kaşlarını çatarak, alevli bakışlarını haydutlar üzerinde gezdirerek sordu:

Evet, ?ölüler evine? benzeyen bu ailenin yaşamında ruhsal travmalar hiç eksik olmadı. Mustafa Kemal?in çocukluğu da mutsuzluk içinde; ruhsal yaralanmalarla geçti. Ama o, görkemli benliğiyle mutsuzlukların üstesinden tek başına gelmeyi başardı. Çağdaş Türkiye?nin kurtuluşu / kuruluşu bu zaferin sonucudur işte. Ve bu ancak karizmatik liderliğe özgü güçlü bir kişilik yapısıyla mümkündür?

Selanik?e geldiğimde bizim Hürriyet Cemiyeti?nin Terakki ve İttihat adını aldığını duydum. Doktor Nazım Bey Paris?ten Selanik?e gelmiş. ?Terakki ve İttihat Derneği?nin tarihte yeri var. O ad altında çalışırsa daha iyi etki eder? diye arkadaşları inandırmış. Dernek o isim altında çalışmayı sürdürdü. Resmi görevim, kurmay subaylar grubunda mareşallik emrinde idi. Ben bu durumda iken 1908 yılı geldi ve Meşrutiyet ilan edildi.

12 Ocak 1924?de başlayan ilk yargılamadan sonra, 5 Şubat 1924?de mahkeme sonuçlandı. Ancak delil yetersizliğinden sanıklar beraat etmişlerdi. Daha sonra, Şeyh Sait isyanı nedeni ile Şark İstiklal Mahkemesi kurulmuştu. 28 Haziran 1925?te, mahkeme Şeyh Sait isyanına katılanlar hakkındaki kararını vermişti. Aynı mahkemede tekke ve zaviyelerin kapatılması konusunda 30 Haziran ve 10-15 Ağustos 1925?te çeşitli yerlere yazılar yazılması kararının alındığını da bilmekteyiz. Şeyh Sait isyanı ile ilgili duruşma sırasında, gazeteciler de kışkırtıcı yayında bulunduklarından yargılanmışlar ve affedilmişlerdi. Bu arada 1926 Ocağı?nda Hazro?da ve Pötürge?de isyan edenlerin mahkemeleri de ocak ve şubat aylarında sonuçlanmış ve suçlular cezalandırılmışlardı. İstiklal Mahkemelerinin daha başka pekçok davaya baktıklarını bilmekteyiz. Ancak bizim burada konu ettiğimiz, 1926?daki İzmir suikastı ve diğer siyasi olaylardır. Az önce belirttiğimiz üzere, Mithat Şükrü?nün davası siyasi tutuklular kısmına dahildir. İzmir suikastına katılan Ziya Hurşit, Mahkeme Başkanı Ali Çetinkaya?ya olayları kesin bir şekilde anlatmıştı. 27 Haziran günü başlayan mahkeme, 12 Temmuz 1926?da son bulmuş ve 13 Temmuz 1926?da karar okunmuştu. Bu mahkemede suçunu itiraf edenlerle, bazı inkarcılar yüzleştirilmekte ve gerçek ortaya çıkarılmaktaydı. Nitekim, suçsuz olduğunu ısrarla söyleyen Şükrü Bey ile Sarı Efe?nin ve Ragıb Beylerin yüzleştirilmesi bu davanın esas noktalarından birini oluşturmuştu. Mahkeme İzmir Milletvekili Şükrü, Saruhan Milletvekili Halis Turgut, İstanbul Milletvekili İsmail Canbolat, Erzurum Milletvekili Rüştü, Eski Lazistan Milletvekili Ziya Hurşit, Eski Trabzon Milletvekili Hafız Mehmet, Sarı Edip Efe, Çapur Hilmi, Rasim, Laz İsmail, Gürcü Yusuf, Eski Ankara Valisi Abdülkadir, Kara Kemal, Saruhan Milletvekili Abidin Beylerin idamına karar vermişti. İzmir Mahkemesi?nden sonra, az sonra, siyasi suçluların yargılanması için mahkeme görevine Ankara?da devam etmiş, 26 Temmuz 1926 günü Mithat Şükrü?nün suçsuzluğu ortaya çıkmıştı.

Atatürk, öteden beri tanıyıp güvendiği yakın cephe arkadaşlarıyla görüşmeler yapmış, daha o günlerde bir?kurtuluş ekibi? oluşturmaya çalışmıştır.

MUSTAFA KEMAL: BOZKURT

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasının arandan DSİ 15. Bölge Müdürlüğü Salonunda devam eden törende ''Atatürk Konulu Pul Sergisi''nin açılışı yapıldı.

- Sevme Abdülhamid'i! Yine de sevme! Fakat sakın anısına hakaret edeyim deme. Senin kuşağın biraz daha ölçülü kararlar vermeye alışmalı. Bak çocuk! Kişisel kanımı kısaca söyleyeyim: Tecrübe göstermiştir ki, toprakları üstünde yaşayan insanların çoğunun durumu kuşkulu ve sınırları yalnız düşmanlarla çevrili bir büyük devlette, Abdülhamid'in yönetimi büyük hoşgörüdür. Hele bu yönetim on dokuzuncu yüzyılın son yıllarında uygulanmış olursa...

Atatürk, hiçbir zaman İslamla kavgalı olmamıştır; o gericilikle, bağnazlıkla, Arapçılıkla savaşmıştır. Herşeyden önce o kendini hep emperyalist Batıya meydan okuyan bir Müslüman, bir Doğulu olarak görmüştür. Doğu?nun sanatını, kültürünü, mimarisini, yaşam birçimini en mükemmel biçimde yaşatmaya ve tanıtmaya çalışmıştır. Mensup olduğu dinle her zaman gurur duymuştur. Dinle ve dindarla değil, hurafeyle ve dinciyle mücadele etmiştir. (Atatürk'ün din anlayışı konusunda Türkiye'deki en kapsamlı çalışma için Bkz. Sinan Meydan, ATATÜRK İLE ALLAH ARASINDA "Bir Ömrün Öteki Hikyaesi", İnkılap Kitabevi, İstanbul, 2009 ).

- Evet, Kızılay'a benden yirmi bin lira fazla yardımda bulunmuşsunuz.

Aksine, Ahmet Emin Yalman&amp;#8217;a söylediği kelimesi kelimesine şudur:

- 500 bin Haçlı Ordusunu Hatay'a Kadar 2 bin Kişi Bırakan 'Türk'

istidadı ile Mustafa Kemal'i görmek için neler vermezdim"

ALİ CENANİ BEY?LE GÖRÜŞME

Atatürk Kilis, İskenderun, Antep ve Adana?da aldığı önlemlerle ve yaptığı hazırlıklarla gerçekten de Anadolu?nun işgalini önleyebilirdi. Çünkü İtilaf devletleri; İngiltere, Fransa ve İtalya savaş yorgunuydu ve aralarında çıkar çatışmaları vardı. Düşmanlarını çok iyi tanıyan Yıldırım Orduları Komutanı Atatürk?Anadolu?nun İşgali Önleme Projesi? çerçevesinde aldığı önlemelerle işgale izin vermezdi. İngiltere ve Fransa Anadolu?ya çıkamayınca, Yunanların İzmir?i işgal edecek ne cesaretleri ne de uluslararası destekleri kalırdı. Ama olmadı.

5- İsmet İnönü&amp;#8217;nün çocuklarına yüksek öğrenimlerini tamamlamaları için muhtaç olacakları yardım yapılacaktır.

&amp;#8220;Cumhuriyet Halk Partisi kurucusu Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK&amp;#8217;ÜN çizgisinden çıkmasaydı eğer, ben Milliyetçi Hareket Partisi&amp;#8217;ni (MHP&amp;#8217;yi) kurmazdım.&amp;#8221;

Atatürk, güvendiği subaylara, ?Çete savaşları için hazırlanın? emri vermiştir. ?Düşmanın Anadolu topraklarına sokulmasını önlemek için çeteler kurmak gerekecekti. Mustafa Kemal geleceği göz önünde tutarak İç Anadolu?da direniş merkezleri olabilecek Antep ve Maraş gibi yerlere silah dağıttı. Bunlar gereğinde kullanılmak üzere gizlice depo edilecekti.?

Atatürk'ün, deyim yerindeyse burnunun dibinde, en güvenilir kişi olan Berber Mehmet'in anılarının bazılarına bugüne değin hiçbir eserde rastlamadım. Atatürk'ün canını emanet ettiği berberi Mehmet'in bilinmeyen yönlerini belge ve fotoğraflara dayanarak, yalın bir dille kaleme alan Yaşar Gürsoy'u kutluyorum."

M. Kemal Atatürk, ekonomik kalkınmayı Türkiye için kaçınılmaz görüyor ve şöyle diyor:

- Ne bileyim ben?.. Öğretmediler ki bize?

Birincisi, ikisi de kendisine soyadı olarak "Türk" adını seçmişlerdir. Bunun şuurlu ve gururlu bir seçim olduğu, hem tarih kaynaklarında sabittir hem de hayatlarıyla ortaya konulmuştur.

(Tekin, Mehmet (1993). Hatay Tarihi. Antakya: Hatay Kültür, Turizm ve Sanat Vakfı Yay. s.139-140)

46 A. g. e, s. 341-342.

Batı?da düşmanla temas yoktur, ancak başkentimizin dünya ile olan deniz bağlantısı dolayısıyla en zengin ve bayındır kentimiz olduğundan batı cephelerimize düşmanın hayati darbeler indirmeye teşebbüs etmesi ihtimali vardır. Kafkas Cephesi?nde askeri harekat duraklama döneminde olup tarafımızdan kaybedilenlerin geri alınmasına teşebbüs mümkün değildir. Rusların iç durumları ve Avrupa?ya ihtiyaçları faal bulunmalarına pek müsait değilse de, herhangi bir sebeple Rusların buna teşebbüs etmeleri halinde bunu önlemek veya sınırlamak bizim kuvvetimize bağlı olmayan bir sorundur. Ruslar, kendi hazırlıkları ve imkanları oranında iş görürler ve durumlarının elverişli olmadığı yerlerde, dururlar.

?18-19 Eylül 1918?de başlayan muharebe sonunda, 8. Ordunun uğradığı

- Ya? Bu da mı oldu? diye cevap verdi. Ve sordu:

(5) Jean Naslian, Les Memoires de Mgr. Naslian. Vienne, 1951, s.43.

hemen her hafta İstanbul' a geliyor, Florya Köşkü' ne iniyor, köşk de

Ahmet Munis Bey bir an duraklar ve devam eder:

"... Atatürk'ün denizlerden renk alıp renk veren gözleri, masanın üzerinde serili haritaya dikildi ve beni kolumdan tutarak masanın başına çekip parmağını bir noktaya dikti. Bu, kendi elleriyle çizdikleri bir askeri harita idi ve Hz. Muhammed'in büyük Bedir Cengi'ni adım adım gösteriyordu. Hz. Muhammed'e ve O'nun peygamberliğine kadar, büyük askeri dehasına hayran olan eşsiz Sakarya Galibi, Bedir Galibi'ni göklere çıkarırken, "O'nun Hak Peygamber olduğundan şüphe edenler, şu haritaya baksınlar ve Bedir destanını okusunlar" diye heyecanlandı.

Fransız Gözüyle Atatürk Devrimi Üzerine Genel Değerlendirmeler

Karahan çaresizlik içinde telsizin başına koşar ve Gazi?nin söylediklerini aynen nakleder. Stalin?den gelen cevap büyük önderimizi tatmin eder çünkü cevapta aynen şöyle söylenmektedir:

Tarih Değerleri Yönüyle Değerlendirilmesi?, Beşinci Uluslar arası Atatürk Kongresi (8-12 Aralık 2oo3

58 A. g. e., s. 106-111.

"O'nun millet yolunda her hareketinin bir sembolik ayinden farkı yoktu. Türklüğü, bütün Türk olan şeyleri, dindarane bir aşkla sevdiğini biliyoruz ve eminiz ki dünyaya gözlerini kaparken asil soyunun ebediyeti içinde eriyip gittiğine imanı vardı."

''Savaş sonunda hedefimize ulaşmamıza az kalmıştı; ama Atatürk adında bir lider ortaya çıkarak planlarımızı bir süreliğine ertelememize neden oldu.''

(Soyak, Hasan Rıza; Atatürk?ten hatiralar, s. 136)

`Atatürk çiçeği`nin adını, çiçeği bulan Wanderbit Üniversitesi profesörlerinden doktor Kirk Landın`in koyduğunu ve bu çiçeğin tüm dünyada bu isimle üretilip satıldığını

Üçüncü örneği Avustralyalı yazar Alan Moorehead?in tanınmış bir eserinden aldım. ?Gelibolu? adı ile dilimize de çevrilmiş bulunan bu eserdeki şu değerlendirme gerçekten anlamlıdır: ?... Çanakkale Harekatı?nın başlangıcı, Entente devletleri bakımından, seferin en acı olayıdır. Çünkü; ilk çıkarma anında, bölgede, deha sahibi genç bir komutan hazır bulunuyordu. Bu komutan olmasaydı, Avustralyalılar ve Yeni Zelandalılar, pekala, Conk Bayırı?nı o sabah ele geçirebilirler ve Çanakkale Harekatı?nın sonucunu daha o zaman ve o yerde tayin edebilirlerdi...?4.

Orijinal mektupta çok ayrıntılı olan söz konusu listeyi şöyle özetlemek mümkündür:

a. İçeride hükümeti takviye ve normal yaşamı sağlamak hiç olmazsa suistimalleri en düşük ve tahammül edilebilir bir düzeye indirmektir. O suretle ki, memleket sağlam bir hareket üssü halinde bulunmalı. Harbin uzaması, Allah korusun, yeni kayıplara ve felaketlere sebep olsa da elimizde ve gerimizde kalacak bölgeleri ve halkını herhalde dayanmaz ve çürük bir halde bulmamalıyız.

ATATÜRK'ün cevabı müthiştir: TÜRKİYE BİR MAYMUN DEĞİLDİR. HİÇBİR MİLLETİ TAKLİT ETMEYECEKTİR. TÜRKİYE NE AMERİKANLAŞACAK, NE BATILILAŞACAKTIR. O, SADECE ÖZLEŞECEKTİR.

Paşa, elindeki notları bu kez Falih Rıfkı'ya verip kalan bölümü ona okuttuktan sonra tekrar söz alarak şunları söyledi:

Düzeltilecek şeyler ekonomi ve eğitimdir. Böylece ülke bayındır hale getirilecek, millet refah sahibi olacaktır.

O gün Atatürk?ün bu işareti üzerine hemen harekete geçen Yenibahçeli Şükrü Bey, Maltepe Endaht Mektebi?nde emrindeki subaylara, ?Gebze yolundan kuş uçmayacak? diye emir vermiştir.

Öncelikle Atatürk&amp;#8217;ü iyi anlamak için gerçek, TÜRK tarihini bilmek gerekir. Gazi Paşa, gizlenen TÜRK tarihinin içinde kamufle edilmiştir.

Atatürk?ü?Mukadderat Adamı? olarak niteleyen İngiliz askeri yazar Tuğgeneral Aspinall Oglander, 1932 yılında yayımlanan belgesel nitelikli eserinde şöyle diyor: ?Gazi Mustafa Kemal?in Çanakkale Muharebelerinde-ki büyük başarılarını gereğince övmeye ve takdire imkan yoktur; bu konuda ne söylense azdır. Gazi, Çanakkale Muharebelerinin sonucunu tayin etmiştir. Bir tümen komutanının, üç ayrı yerde kendi insiyatifi ile giriştiği hareketlerle bir savaşın, hatta bir ulusun kaderini değiştirecek yücelikte bir zafer kazandığı tarihte pek az görülür? 16

Atatürk'ü ve Abdülhamit Han'ın ve bir üçüncü lider olarak gördüğüm Prof. Erbakan'ın başlıca ortak tavırları "bağımsızlık" vurguları olmuştur.

Çok daha önemlisi Fes gerçekte bir Ortaçağ BİZANS BAŞLIĞI&amp;#8217;dır. Yeniçağ&amp;#8217;da Avrupa&amp;#8217;da İSKOÇ BAŞLIĞI olarak da kullanılmıştır.

Atatürk 1935 yılında CHP Dördüncü Büyük Kurultayı?nı açış konuşmasında Türk Devrimi?ni şöyle tanımlamıştı: ?Uçurum kenarında yıkık bir ülke... türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar... yıllarca süren savaş... ondan sonra, içeride ve dışarıda saygı ile tanınan yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet ve bunları başarmak için arasız devrimler... İşte Türk genel devriminin bir kısa diye mi...?1 İşte Kurtuluş Savaşı ve onu izleyen dönem ve bu dönemde devrimin amacına uygun olarak gerçekleştirilen kökten değişiklikler, kısacası önderinin adıyla Atatürk Devrimi, başta Batılı ülkeler olmak üzere tüm dünyanın ilgi odağı olmuş bir olgudur. Fransa ise, Osmanlı İmparatorluğu?ndan başlayarak Türkiye Cumhuriyeti?ne uzanan tarihsel süreç içinde başlayan, gelişen ve devam eden Türk-Fransız dostluk ilişkileri bakımından yeni Türk devleti ile yakından ilgilenen ülkelerin başında gelmektedir. Yıllardır yakından ilgilendikleri, önemli sermaye yatırımlarını gerçekleştirdikleri, kültürlerinin ve özellikle dillerinin öncelikli konumda bulunduğu bir ülkedeki rejim değişikliği ve bunun beraberinde getirdiği sosyo-ekonomik ve kültürel alandaki yeniden yapılanma, ister istemez Fransızları Atatürk Türkiyesi?ni yakından tanımaya iten temel nedenlerdendi.

Milli hedefler: Her millet, elde edilmeleri halinde milli menfaatlerin gerçekleşmesini sağlayacak olan genel mahiyetteki hedefleri tesbit eder ve bu hedefler için takip edilecek siyaseti tayin eder. Bu hedefler ve siyaset; milletin hükümete ait işlerini, dahili faaliyetlerini olduğu gibi dış ilişkilerini de tayin eder.

İsmet Görgülü, Atatürk?ün Özel Yaşamı, s.87; Şerafettin Turan, Mustafa Kemal Atatürk, ?Kendine Özgü Bir Yaşam ve Kişilik?, 2. bs, Ankara, 2008, s.175.

« 31 Ekimde Enver Paşa, 3 Kasımda Ayan ve Mebusan Meclisi üyeleri Çanakkale&amp;#8217;de Atatürk&amp;#8217;ü ziyaret etmiştir.

"Efendiler, bendeniz Maarif vekiliyim ve Maarif vekili olmak hasebiyle memleketimizde harfler hakkında birçok cereyanlar olduğu için bu cereyanlardan herhangi birisine kuvvet verecek bir şekilde bu millet kürsüsünde söz söylemeyi faydalı değil, zararlı görüyorum."

Bey?in yayınladığı hatırata göre Sultan II. Abdulhamid?dir. Ona göre, ?Halkımızın büyük cehaletine sebep, okuma yazma öğrenimindeki güçlüktür. Bu güçlüğün nedeni ise harflerimizdir.? Sultan, ?Belki bu işi kolaylaştırmak için Latin alfabesini kabul etmek yerinde olur.? demektedir. Sabık Hakan?ın tersine bu konuda inandığını cesaretle savunanlar da vardır. Manastır Vilayeti?nin Görice sancağında Kur?an-ı Kerim ve Ulum-ı Diniyye muallimi olan Hafız Ali Efendi, Latin harflerinin taraftarı olduğu için işinden atılmıştır. Taraftarlarının artmasına rağmen Latin harflerinin kabulü sorunu uygulamada cesaretsizlik nedeniyle hasıraltı edilmekteydi.

kalmazdım. Okulumuza birinci öğrenci sayılırdım, evde annem babam çok kanattılar. Ne büyük sevinmelik oldu bizim okulumuzda açan 1937 yılında sölediler ki afta da iki dersimiz olacak Türkçe. Kim bizi öğredecek, nasıl olacak hiç bişey taa bilmazdik, ama çok merak ederdik yinanamazdık ki olur olsun ders bizim da ana dilimizde. Eylül ayın birinde başlardı eni okul yılı. Bu günde Kıpçak okulun meydanında bizi okul öğrencilerini (bir 100-150 kişi) hepsimizi dizdilar kare. Bu karenin ortasında vardı 4-5 Romen öğretmenleri, angılarını biz artık bilirdik tanırdık ama onların aralarında vardı bir da eni genç bize yabancı bir adam. Giyimliydi o cat-eni elbiseylen, başında vardı geniş kenarlı Avrupa şapkası, saa elinde asılıydı bastonu. Karede çocukların arasında başladı gezmea laf çünkü bu adam gelmiş Türkiyeden da bizim Türkçe öğretmenimiz olacakmış. O Romen öğretmenlerin yanında konuşurdu Romen dilinde. Ben o zaman düşündüm: sanki nasıl o bizi Türkçe öğredecek, acan o kendisi sadece Romence konuşuyor? Ama okul yılın başlangıc yortusu geçtida biz başladık derslerimizi. Sınıfımızın kapusuna derslerin programını asmıştılar. Benim üçüncü salilerda hem cumaalarda yazılıydı birer ders Türk dili. Okulumuzda hepsi çocuklar sadece bu eniliyi konuşurdular işittikki ikinci sınıfta pazartesi artık Türk dili olmuş, eni öğredici söylemiş kendi adını demiş uşaklara, ki onunla olur öle konuşma nice evde annelerimizlen konuşuyoruz? Geldi sali günü ikinci dersimiz Türkçe, nasıl meraklan beklerdik zil çalsın, erleştşydik sıralarımıza beklerdik, ama aramızda vardı bir en huluz öğrencimiz Kocabaş Koli o kapu aralığından bakardı gelecekmi. Bir da o hızlı kaçtı erina geliyor. Girdi içeri eni öğretmen, biz hepsimiz askerde gibi kalktık ayaa, beklerdik hergünkü alışılmış selamı?buna ziva?, ama işittik eni selamı o dedi günaydın. Biz bilmazdik nasıl cevap edelim, ama o başladı bizimlen anlaşılmış evdeki dilimizde konuşmaa: Çocuklarım, dedi o, eter ayakda durdunuz, oturunuz, aramızda sevilmelikten mi yoksa şaşmaktan mı bir gülüş koptu. Öğretmen devam etti gülmeyin dedi ben size Türkçe selam verdim?günaydın? benda Nikolay Babaoğlu sayılırdım sınıfımızda en açık gözü hiç utanmadağan sordum:

22 A. g. e., s. 306-308.

Mahmut Esat, 1926&amp;#8217;da kabul edilen Medeni Kanun&amp;#8217;un gerekçesinde &amp;#8216;... Dinlerin sadece bir vicdan işi olarak kalması, günümüz uygarlığının esaslarından ve eski uygarlıkla yeni uygarlığın en ayırt edici özelliklerinden biridir. ... Din, ... vicdanlarda kaldıkça saygındır ve temizdir. ... Yüzyılımızın devleti, dini dünyevi hayattan ayırmakla, ona sonsuz bir taht olan vicdanı tahsis etmiştir&amp;#8217; diyordu. Bu sözleri kanunda 1991&amp;#8217;de değişiklik yapılması sırasında yeniden gündeme gelecek ve &amp;#8216;dindar halkı rencide edebileceği&amp;#8217; gerekçesiyle yeni kanun metnine alınmayacaktı.

beklenmeyen durum üzerine, çekilmek zorunda kalan 7. Ordu, çok üstün bir düşman baskısı altında Fara Vadisi kuzeyine çekilmeyi başardığı sırada, düşman Bisan ?ı tutarak Ordunun gerisini kesmiş bulunuyordu. Bu engeli ortadan kaldırmak mümkün olmayınca, Orduyu batıya cephe aldırıp, muharebe ederek Şeria Vadisi?nin doğusuna geçirmeye ve oradan da Cebeli Aclun içinden kuzeydoğuya yönelerek, Dera-Müzeyrip hattını tutmaya karar vermiş ve Ordu bu hareketinde başarı sağlamıştır... 4. Ordu Komutanı?nın; her iki ordunun da Şam?a gitmesine dair verdiği bilgi üzerine, Ordumu İngiliz süvarisi ve Arap asilerle muharebe ederek, bugün (29 Eylül 1918) Şam güneyindeki Kisve?ye getirdim. Burada bugün Liman Paşadan aldığım emir üzerine, bu kuvvetleri Şam?ın savunması için Cemal Paşanın emrine bırakıp, Rayak cephesinin komutasını almak üzere bu gece trenle oraya hareket edeceğimi arz ederim. Yaptığım inceleme ve Cemal Paşayla görüşmemden çıkarabildiğim sonuca göre, kendisinin şerifle anlaşmada serbest

''Azerbeycan Türklerinin dertleri kendi dertlerimiz ve sevinçleri kendi sevinçlerimiz gibi olduğu için, onların muratlarına nail olmaları hür ve müstakil olarak yaşamaları bizi pek ziyade sevindirir. Türk?ün saadeti ve mazlumların halası yolunda Azerbaycan Türklerinde kanını dökmeğe amade bulunduklarına dair olan beyanatınız istilacılara karşı Türk?ün ve mazlumların kuvvetini artıran pek kıymettar bir sözdür.''

Hayatının en zor anlarından birisini Halep?te yaşayan Mustafa Kemal, bu kritik durumdan sonra:

(Şimşir, B. N. (2002):Atatürk ve Afganistan, Ankara, Asam Yayınları. 291)

Evet, artık millet kendi hakkını kendisi arayacaktı. Pek memnun oldular. En mühim vazifenin şimdi bana düştüğünü, çünkü bugünlerde İngilizlerin bir baskısı neticesi olarak Yıldırım Ordular Grubu ile muhtemelen 7. Ordu karargahının lağvedileceğini , bu takdirde benim 20. Kolordu?nun başında kalacağımı ve bu sayede ilk müdafaa tedbirlerimi alabileceğimi hatırlattı. İlk mukavemet merkezini Kilikya?da kuracaktık. Aramızda hiçbir anlaşmazlık yoktu.?

-?Ben, İstanbul Merkez Telgrafhanesi?nde telgrafçı Manastırlı Hamdi1?yim. İngilizler, Tophane?de karaya asker çıkarıyorlar. Harbiye Nezaretini işgal ediyorlar. Hatları işgal ediyorlar. Altı şehidimiz var. İçeri giriyorlar. Telleri kestiler. Buradalar.?

İngiltere?nin esas ilgisi Türkiye?nin stratejik pozisyonundan, İngiltere?nin Akdeniz?deki ve tabii ki Ortadoğu?daki emperyal çıkarlarından kaynaklanıyor. Ayrıca İngiltere, Türkiye?nin Rusya?yla yakınlaşmasını hiç istemedi. Bu ve bunun gibi ana emperyal sebeplerden dolayı İngiltere, Atatürk zamanlarında ajanlarını İstanbul?a yerleştirdi.

Yamada, Torajiro (1911). Toruko Gakan. Hakubunkan.

-Karadeniz?de kaçıncı seferiniz kaptan?

Kendisi de bir kağıt kalem alıp aynı şekilde o gün gördüğü rüyayı, Fevzi Paşa''ya vermek üzere yazmaya başlıyor. Yazma işi bittikten sonra, her iki Paşa da karşılıklı olarak yazdıklarını alıp okuyorlar ve okuma işi bittikten sonra birbirlerine bakıp sevinçle gülümsüyorlar.

İlk örnek olarak tanınmış İngiliz tarihçisi Prof. Bernard Lewis?in görüşünü sunmak isterim: ? askeri harekat kazanılmıştı. Milliyetçilerin siyasal programı başarılmıştı. Bu başarı, uluslararası bir antlaşma ile de bütün dünyaca tanınmıştı. Bundan sonra ne yapılmalı idi? Mustafa Kemal?in gerçek büyüklüğü bu soruya verdiği cevapta yatar.? 36 Prof. Lewis, bu konuda Falih Rıfkı Atay?dan aldığı bir pasajda Atatürk ile Enver Paşa arasında yapılan ilginç bir kıyaslamadan yararlanarak Atatürk?ün cevabını dolaylı bir şekilde belirtmiş oluyor: ?Enver?in özel vasfı cüretti; Mustafa Kemal?inki ise uzağı görüş? Mustafa Kemal 1914?te Harbiye Nazırı olmuş olsaydı, ülkeyi I. Dünya Savaşına sokmazdı. Buna karşılık 1922?de İzmir?e giren Enver olsa idi, aynı hızla geriye döner, Suriye ve Irak?a yürür ve bütün kazanılanları kaybederdi. Kemal böyle bir şey yapmadı. Savaş sona erince nüfus mübadelesi gibi sert fakat etkili bir yöntemle eski anlaşmazlıkları çözüme bağlayarak Yunanlılar ile barış yaptı. Boğazlar?ın askerden arınmasını kabul etti fakat, yıllar sonra ve anlaşma yolu ile buraların askerileştirilmesini yeniden sağladı. Yabancıların topraklarına yönelik tüm ihtiraslardan, panturanizm, panosmanizm, panislamizm gibi bütün ideolojilerden vazgeçerek tüm eylem ve umutlarını, kendi isteği ile antlaşma ile tanımlanan Türkiye?nin ulusal topraklarına bağladı. Hayatının geri kalanını çetin, yorucu ve cazibesiz kalkınma işine adadı?37

Yeni Türk harfleriyle yapılacak öğretime uygun olarak hazırlanmış "Alfabe", bu okulların ilk ders kitabı olmuş, resimli olan bu kitapta, Cumhurbaşkanı'nın Millet Mektepleri öğrencilerine hitabesi de yer almıştır. Okutulan diğer önemli kitaplar ve dersler; Kıraat Kitabı ve Yurt Bilgisi Kitabı ile, Okuma, Yazma, Sağlık Bilgisi, Yurt Bilgisi, Hesap ve Ölçüler dersleridir.

Yazar çalışmasında, Ermeniler ve Ermeni yanlısı bir çok kalemin Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'e yönelik olarak ortaya attıkları birtakım iddiaların doğruluğu-yanlışlığı ve bilimsel olup olmadıkları üzerine bir araştırmayı amaçlamıştır.

İKİ BÜYÜK TÜRK ATATÜRK VE TÜRKEŞ

Bu ifade ne demek? Net bir şekilde, &amp;#8220;Otonomi olmaz!&amp;#8221; demek.

267 http://www.atam.gov.tr/index. php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=287.12.6.2008

32 Vakit ve Cumhuriyet Gazeteleri, 29.1.1931

İçinde bulunduğum sınırlı zamanda, Atatürk?ün, kültür/medeniyet anlayışı ve tam bağımsızlık stratejisi üzerine söylemiş olduğu sözlerden, yapmış olduğu tanımlardan anlayabildiklerimi sizlere sunmaya çalıştım. Atatürk?ün, ne bu konudaki; ne de, sır, hedef ve tam bağımsızlık stratejisi konularındaki görüşlerini yeterince size yansıttığımı sanıyorum. Ama bu bir denemedir. Bu denemede, Atatürk?ün hayatı boyunca değişmez çizgisinin anahatları sunulmaya çalışılmıştır. Sözlerimi, burada bitirmeden önce bir kere daha belirtmek isterim ki, Atatürk, kendi ifadesiyle, bir Türkçülük siyaseti takipçisi, bir Türk milliyetçisidir. Ben de bu görüş üzerinde yürümeyi, düşünmeyi, çalışmayı ve dünyayı onun belirlediği sır/hedef/strateji üçgeninden görmeyi ve yaşadığım sürece bu ölümsüz türküyü anlatmayı kendime en mühim görev sayıyorum. O?nun gibi olmak mümkün değil, ama, O?nun çizdiği izden gitmek, izlediği politikayı, sır ve stratejiyi takip etmek ve ulusumuz için dünyaya, hep bu hayati üçgenden bakıp geleceğimiz için çalışmak mümkündür, diye düşünüyor ve inanıyorum.

KARDEŞİNİN ADI

? Benim harstan anladığım : Bir devleti meydana getiren cemiyeti, yani milleti düşünün. Bir millette kaç türlü hayat tasavvur olunabilir? Devlet hayatı, fikir hayatı, iktisadi hayat değil mi?

Kocasını Yemen?de kaybetmişti. Bir oğlu Balkanlarda, ikisi de çöllerde kalmıştı. Bir gelini ile üç torunu vardı. Gelini hastalıktan öldü, torunlarının biri de Büyük Muharebede şehit düştü. Birisi İkinci İnönü?den dönmedi.

Bu karar, 11 Eylül 1919 tarihli Sivas Kongresi Umumi Beyan-namesi'nde de geniş bir şekilde teyid edilmiştir.

Mustafa Kemal buluşma günü komiserin bulunduğu yere gitti. Söz açmak için, İtalyan askerlerinin işgalinden anasının evini kurtardıklarına teşekkür etti. Komiser:

Emekli Tuğgeneral Fahri Çeliker

Sadece Türk ve islam tarihi içinde değil, tüm dünya tarihi içinde de; Büyük Atatürk'ün başardıklarını başaran ikinci bir önderi bulamazsınız!.. YOK!

Atatürk yokluk, yoksulluk ve parasızlık içinde bir Kurtuluş Savaşı verip, ardından yeni bir devlet kurmanın ne demek olduğunu çok iyi bildiği için, hem o zamanki halka, hem gelecek nesillere örnek olması amacıyla ÖRNEK TARIM, HAYVANCILIK VE SANAYİ PROJELERİ geliştirmiştir. (Bkz. Sinan Meydan, Akl-ı Kemal, ?Atatürk?ün Akıllı Projeleri, 2 Cilt, İnkılap Yayınları, İstanbul, 2011). Bu projelerin en önemlisi ATATÜRK?ÜN ÖRNEK ÇİFTLİKLER PROEJESİ?dir. Atatürk, Türkiye?nin çağdaşlaştırmıştı köyden, köylüden başlatılması gerektiğine inandığı için?Köylü milletin efendisidir? demiş ve bu doğrultuda köylüye örnek oluşturmak amacıyla modern tarım ve hayvancılık yöntemlerinin uygulandığı ÖRNEK ÇİFTLİKLER kurmuştur. Akl-ı Kemal?in I. cildinde anlattığım gibi Atatürk sonradan hazineye bağışladığı birçok örnek çiftlik kurmuştur: Ankara Orman Çiftliği Yalova?da Millet ve Baltacı çiftlikleri, Silifke?de Tekir ve Şövalye çiftlikleri, Dörtyol?da portakal bahçesi ile Karabasamak Çiftliği, Tarsus?ta Piloğlu Çiftliği... Atatürk, bazen parasını vererek aldığı, bazen de kendisine bağışlanan bu çiftlikleri işletip para kazanmak değil, bu çiftliklerde modern tarım, hayvancılık ve hatta sanayi uygulamaları yaparak Türk halkına Türk köylüsüne örnek olmak istemiştir.

Trakya&amp;#8217;dan stanbul&amp;#8217;a gelen Halk Fırkası Müfettişi Muhittin Bey de bir muhabirin &amp;#8220;Trakya&amp;#8217;da şapka tamim ediliyor mu?&amp;#8221; sorusuna birçok köyün şapka ısmarladığı yanıtını vermişti. Birkaç hafta sonra Trakya&amp;#8217;nın pek çok köyleri tamamen şapka giymiş olacaklardı. Muhtarlar özel renkte ve şekilde ayrı şapkalar ısmarlamışlar ve hatta giymişlerdi. Tekirdağ&amp;#8217;da şapkasız gezenlere hayretle bakılıyor, bu gibiler arkadaşları tarafından uyarılıyordu. Trakya&amp;#8217;nın her tarafından stanbul&amp;#8217;a şapka sipariş edilmişti. Şehirde yerli şapka imal etmek için imalathanelerin açılması hususunda da birçok teşebbüs yapılmıştı. (Kaynak: İkdam, 20 Eylül 1925. Cumhuriyet, 17 Eylül 1925. Cumhuriyet, 19 Eylül 1925. Cumhuriyet, 21 Kasım 1925. Cumhuriyet, 27 Eylül 1925.)

?Bu millete gideceği yolu gösterirken, dünyanın her türlü ilminden, keşfiyatından, terakkiyatından istifade edelim. Lakin unutmayalım ki, asıl temeli kendi içimizden çıkarmak mecburiyetindeyiz?.19

Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve Dış Türkler Stratejisi

Amasya Genelgesi'nden hemen sonra Sivas'ta toplanacak kongre için çalışmalar başlamış, fakat Erzurum Kongresi dolayısıyla bir süre ertelenmişti. Erzurum Kongresi bittiğinden Sivas Kongresi için yoğun bir çaba başladı. Bir yandan İstanbul Hükümeti'nin baskısı, diğer yandan işgal kuvvetlerinin tehditleri nedeniyle bazı kimselerde endişe ve çekingenlik belirmişti. Bu nedenle bir gecikme oluyordu. M. Kemal Paşa daha Erzurum'da iken, Sivas Valisi Reşit Paşa'dan 20 Ağustos 1919 tarihinde gelen bir telgrafta, Sivas'ta bir kongre toplanacağını Fransız subaylardan öğrendiğini, Fransız Binbaşı Bruno'nun eğer M. Kemal Paşa burada bir kongre toplarsa Sivas'ı askeri işgal altına alacaklarını bildirdiğini belirterek, eğer ikinci kongre toplamak çok gerekli değilse vazgeçilmesini istiyordu. M. Kemal Paşa derhal yanıt vererek, endişeye yer olmadığını, kongrenin toplanmasının aylardan beri bilinen konu olduğunu, Fransızların blöf yaptığını belirtti. Ne Fransız'ların ne de başka bir yabancı devletin yardımına ihtiyacı bulunmadığını söyledikten sonra, "benim için en büyük barınma yeri ve yardım kaynağı ulusumun kucağıdır." yanıtını verdi.

Avrupa?da Paris Camii?nin yapımına katkıda bulunan Atatürk, Asya?da ise Tokyo Camii?nin yapımına katkıda bulunmuştur.

- Geçerken işaret edecekler, Mustafa Kemal işte budur, diyeceklerdi. Biz de öldürecektik.

Düzenli Ordu kurulduktan sonra kazanılan ilk zafer I. İnönü idi. Bu zafer itilaf Devletlerince Sevr?i tatil ettirmenin gerekliliğini gösterdi. Bu zafer üzerine Londra?da toplanacak konferansa B. M. M.?den de bir heyet katıldı. Fakat konferansta Yunanlıların Anadolu?dan çekilmeleri isteğimiz kabul edilmedi. Buna karşılık buna katılma bir bakıma milli davamızın dünya kamu oyuna duyurulmasını sağladı. Yunanlılara karşı isteğimizin kabul edilmemesi onların daha fazla kışkırtılmasına neden oldu. Tekrar taarruza geçtiler. Bu defa da II. İnönü Muharebesi?nde yenilgiye uğradılar. Peşinden de Sakarya Meydan Muharebesi hezimeti ile karşılaştılar. Sakarya Zaferi sonucunda Sovyet Rusya?nın aracılığı ile 13 Ekim 1921?de Kars?da Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan arasında bir andlaşma imza edilmiştir. Bu andlaşma ile Moskova Andlaşmasının bu devletlerle ilgili kısımları yeniden düzenlenmiştir. Fransa ile de -yukarıda da belirtildiği gibi- Ankara Andlaşması imzalandı. Bunlardan başka Türk-İngiliz esirlerinin mübadelesi sözleşmesi ile de Malta?ya sürülen Türklerin anavatana dönmeleri sağlanmıştır. Keza 2 Ocak 1922?de Ankara?da imzalanan Türkiye-Ukrayna Dostluk Andlaşması sadece Ukrayna ile değil Sovyet Rusya ile de yakın dostluk ve teması geliştirmiştir.

- Yorgo?nun

Bu açıklamalar bizi şu sonuca götürmektedir. Devletçilik ilkesi de Türkiye'nin gerçeklerinden doğmuştur. Çünkü ülkeye özgü bu devletçilik, ihtiyaç, gerçek ve imkanlarla orantılı biçimde, devlet girişimi ve özel girişimden örülmüş bir iktisadi düzendir. Nitekim İzmir İktisat Kongresi'nde, İktisat Bakanı olarak konuşan Mahmut Esad Bozkurt'un Atatürk Devletçiliğinin esaslarını açıkça ortaya koyduğu konuşması yukarıdaki görüşümüzü desteklemektedir. Mahmut Esad konuşmasında: "Bütün bir tarihimiz içinde, ekonomik durumumuzu kısaca inceledikten ve onunla pek yakın ilgisi olan yönetim sistemlerini gözden geçirdikten sonra, bugünkü ekonomimizde izlenmesi gereken iktisat politikası konusunda bir iki söz söylememe izninizi dilerim.

Herşeyden önce Mustafa Kemal Paşayı Milli Mücadelenin şefi, lideri yapan, O?nun Türk Milletine inan ve güvenidir.

Bu belgesel senaryo 10 Ağustos 1915 Salı günü Albay Mustafa Kemal komutasında kazanılan Anafartalar Zaferi'nin 97. yıl dönümü nedeni ile şehitlerimiz ile gazilerimizin yüce ruhlarına adanmıştır.

Enver Paşa?nın bu yazısına Atatürk?ün 30 Eylül 1917?de verdiği cevabın özeti şöyledir:

GENEL MÜFETTİŞ OLARAK ANADOLU'YA ATANINCA MİLLİYETÇİ HAREKETİN BAŞINA GEÇTİ VE BU HAREKETİN TARTIŞMASIZ LİDERİ OLDU.

Tabii ki:MUSTAFA KEMAL ATATÜRK!

C. İktisadi hayatta yani tarımda, sanatta, ticarette, kara, deniz ve hava ulaşımında yapabildiği şeylerin bileşkesidir.? 33

Bizim bu dostumuzun yönetiminde dili bir, inancı bir, özü bir kardeşlerimiz vardır. Onları arkalamaya hazır olmalıyız.

? Bu zabit bilmiyor dedim; senedi alsın ve Mareşal?a versin ve siz de bu paraları gelip alması için Levazım Reisi?ne haber gönderiniz.

Temsil Heyeti Erzurum'dan hareket etmeden önce, Siirt Mebusu Sadullah Bey ile Trabzon'a dönmüş bulunan Servet ve İzzet Beyler ortada yoktular. Yalnızca M. Kemal Paşa, Rauf Bey, Raif Efendi, Şeyh Fevzi Efendi, Bekir Sami Bey Temsil Heyeti üyeleri olarak Erzurum Kongresi adına Sivas'a gitmektedirler. İstanbul Hükümeti'nin baskıları sürerken, diğer yandan Temsil Heyeti'nin bazı üyelerinin kendilerine katılmamaları M. Kemal'i güç durumda bırakıyordu. Daha başlangıçtan çözülme olursa düşmanları amaçlarına ulaşmış olurlardı. Sivas'a mutlaka gidilecek ve kongre her ne pahasına olursa olsun toplanacaktır. Sivas Kongresi öncesi yeni bir fikir daha oluşuyordu. "Amerikan Mandası." Ulusal Mücadele'yi kendi içinden yozlaştıracak çok tehlikeli bir gelişmeydi. Ayrıca Sivas-Erzurum yolu çok tehlikelerle doluydu. İşte M. Kemal böylesine baskılar ve tehlikeler altında Erzurum'dan ayrıldı.

5. Atatürk?ün Kuvayı Milliye?nin oluşumundaki rolü inkar edilemez.

c- Totaliter Devletler

8 Elein D. Smith, Turkey: Origins of the Kemalist Movement (1919-1923), 1959, p. X.

- Yarın bu saate onu buraya getireceksiniz, dedi.

Ayrıca Arap yazısı Kuran'ın yazısı niteliğini taşıdığı için Türk toplumunun gözünde kutsal bir anlamı da vardır.

8 Nutuk, Prof. Dr. Zeynep Korkmaz C. 1, s. 9.

Hayli radikal bir inkılapçı iken, ben bile yüzüne bakakalmıştım.

Kültür ve ulusal kültür kavramları, son iki yüz yıl içinde sayısız biçimde tanımlanmaya ve içeriği tekrar tekrar düzenlenmeye çalışılan kavramlardır. Her ulusun sosyal bilimcileri, kültür bilimcileri bu tanımlamalara kendi açılarından katılmıştır. Bu tanımlar arasında büyük aykırılıklar olduğu gibi, kültür ve medeniyet ayırımcılıkları da göze çarpar. Aynı kavramlar üzerinde sayısız farklı tanımlar yapılması, sorunun sadece bir boyutlu olmadığını; tersine çok boyutlu bir konu olduğunu ve buna bağlı özellikler taşıdığını gösterir.

Bunları kim yapacak?

Turgut Özakman, Vahdettin, Mustafa Kemal ve Milli Mücadele, 6. bs, Ankara, 2007, s. 112.

İstiklal Harbi günlerinde, Sakarya Meydan Muharebe''lerinin en kritik dönemlerinde, top seslerinin Ankara''dan duyulmaya başlandığı ve Büyük Millet Meclisi''nin Kayseri''ye nakledilmesinin bile düşünüldüğü günlerde Atatürk, günlük çalışmalarının büyük bir kısmını yürüttüğü ve bugün müze olarak değerlendirilen Ankara Tren İstasyonundaki evde, bir sabah erken kalktığı bir sırada Çavuş Ali Metin''e:

anlaşılmıştı. 7. Ordunun, mevzilerinde, cesaret ve kahramanca savunması sayesinde, düşman büyük kayıplar vererek geri çekilmiştir.

Ali Fuat Paşa anılarında, o gece aldıkları kararları şöyle sıralamıştır:

Şu halde Atatürk?ün dil ile ilgilenmesinin sebebi de milliyetçiliktir. O, 11 Temmuz 1932?de?Dil işlerini düşünecek zaman da gelmiştir? Öyle ise, Türk Tarih Tetkik Cemiyeti gibi bir de ona kardeş bir dil cemiyeti kuralım. Adı Türk Dili Tetkik Cemiyeti olsun.? diyerek dilde yeni bir hareket başlatır.197 Dil kurumunun kurulması için Atatürk, Ruşen Eşref Ünaydın?a direktif verirken198 12 Temmuz 1932 tarihinde hazırlanan Türk Dili Tetkik Cemiyeti Nizamnamesinde maksatlar şu şekilde belirtilmiştir;

?Annemden sık sık şunları dinlemişimdir. Bizim esas soyumuz Yörük?tür. Buralara Konya-Karaman çevrelerinden gelmişiz? diyor ve atalarından bazılarının da sonradan tekrar Konya?ya geri döndüğünü de şöyle açıklıyor: ?Dedem Feyzullah Efendi?nin büyük amcası Konya?ya gitmiş, Mevlevi dergahına girmiş, orada kalmış. Yörüklüğü tutmuş olacak.?

İki gün sonra kendisinin isteği üzerine bir yerde görüşecektik. Gittiğim zaman yanında Saray?a mensub bir de yaver gördüm. Apartmanda yatan İsmail Hakkı Bey adında bir kişi vardı, anında götürmüşler. Bir gün sonra da bizi tutukladılar. Fethi Bey oysa ki İsmail Paşanın gizli polisi imiş. Bir süre hücre hapsinde kaldım. Sonra Saray?a götürdüler. Sorgulandım. İsmail Paşa, Başkatip, bir de sakallı bir adam hazır bulunuyordu. Sorgudan anladık ki gazete çıkardığımızdan, teşkilat kurduğumuzdan, apartmanda çalıştığımızdan özet olarak, bütün bu işlerden dolayı zan altında olmak, şüphelenilmek... Daha önceki arkadaşlar yaptıklarını kabul etmişler, birkaç ay böyle tutuklu kaldıktan sonra bıraktılar.

4 Albert Sarraut, Mon Ambassade en Turtjuie, Paris, 1953, s. 4-9.

&amp;#8220;Perşembe günü akşam yoklamasında dahiliye zabiti beni aldı, birinci sınıf, birinci bölük, birinci takım, birinci mangasına götürüp çavuşa teslim etti. Bu çavuş M. Kemal&amp;#8217;di. O anda gözüme çarpan hususiyet üniformasının temizliği, itinalı giyimi, hal ve tavırlarında sezilen, karşısındakine saygı telkin etmek isteyen, askerlere mahsus o tarif edilmez hakim duruşu... Herhalde o çavuşluk hüviyetini doldurmak isteyen müstesna bir hal ve tavır.&amp;#8221;1

(D. Yıldırım, ?Atatürk ve?Yeni Bir Güneş Gibi Doğma Kavramı?, Milli Kültür, 1981, C. 11, s.7)

1 Süleyman Asaf İlbay, (1882-1957), Atatürk?ün çocukluk arkadaşı, Mühendis, Bayındırlık Genel Md., Ankara Belediye Başkanı, Milletvekili.

?Zübeyde Hanım son saatlerinde yanında bulunan Latife Hanım?a ayrıca bir vasiyet yazdırmıştır. Latife Hanım, ölüm haberini ilk önce İzmir valisi Mustafa Abdülhak bildirmiş, vali de büyük bir cenaze töreni hazırlatmıştı. Latife Hanım ilk gece İzmir?in tanınmış hafızlarından tam otuz üç kişi çağırarak sabaha kadar hatim yaptırmış ve hatim duası üç gün sürmüştür.

1915-1916 yılına ait anılarında?Türk ve Bulgar başkumandanlıklarıyla münasebet hiçbir suretle haleldar olmamıştı. Her ikisi de ittifaka sadık olup Başkumandanlığın tedabirini bilamüşkülat ve münakaşa kabul ederlerdi?2 diyen bu mağrur Alman generali, bu kez Türkiye?de dürüst, vatansever, memleket meselelerinde kimseye ödün vermez, açık fikirli, düşündüklerini açıklamaktan çekinmez, fikirlerinde sebat sahibi, enerjik bir komutanla, 7?nci Ordu Komutanı Mirliva Mustafa Kemal Paşa ile karşılaşacağından habersizdi.

- "Kılıç bak, koca bir tarih çöküyor!.. dedi.

-?Gel Soyak, sen de dinle, Başbakan çok güzel şeyler anlatıyor? dedi.

- Sık sık sana gelen kimdir?

İzlediğim çalışma biçimi İstanbul?ca bilinince beni İstanbul?a çağırmak istediler. Gitmedim. Sonuç olarak istifa ettim.

Askerlikten sonra Ali Rıza Efendi, Osmanlı-Yunanistan sınırındaki Olimpos dağının ormanlarla kaplı eteklerinde bulunan gümrük kontrol noktasına gümrük muhafaza memuru olarak tayin edildi. Ege denizi kıyısında Papasköprüsü denilen bu ıssız yer, Selanik?e 120 km uzaklığındaydı ama kara yolu yoktu. Yaşamak için uygun bir yer değildi; ne kasaba ne köydü; sadece görevlilerin ailelerinin kaldığı derme çatma birkaç ev ve gümrük kontrol binasından ibaretti.

Kocatürk, age, s.55.

61 A. g. e., s. 99.

- Ama yenilseydik sorumluluk ortak olmayacak yalnız bana ait olacaktı.

Nuri Conker, lafa karışmak istedi, Atatürk bir hareketiyle onu durdurdu.

Bu akademik çıkışlardan sonra kadim?Atatürk düşmanları? devreye girmiştir: ?siyasal İslamcılar? ve İkinci cumhuriyetçi?liberaller?, gazete köşelerinde ve televizyon ekranlarında?Kurtuluş Savaşı?nı Atatürk başlatmamıştır!? diye avaz avaz bağırmaya başlamışlardır.

Atatürk?ün kendisi bu soruları şu surette cevaplandırmıştır:

Bütün Conkbayırı yoğun dumanlar ve ateşler içinde kaldı. Etrafımız şehitler ve yaralılarla doldu. Gökten şarapnel, demir parçaları yağmur gibi yağıyordu. Düşmanın topçu ateşi gülleleri büyük çukurlar açıyor, her tarafa şarapnel ve kurşun yağıyordu. Savaş meydanında olanları seyrederken büyük bir şarapnel parçası tam kalbimin üzerine çarptı, sarsıldım, elimi göğsüme götürdüm, kan akmıyordu. Kalbimin üzerinde cebimde bulunan saat paramparça olmuştu. Olayı Yarbay Servet Bey'den başka kimse görmemişti. Ona parmağımla susmasını emrettim. Çünkü vurulduğumun duyulması bütün cephelerde panik yaratabilirdi. O gün akşama kadar birliklerin başında daha hırslı olarak çarpıştım.

bulunmasaydı. Ve bunların başında muharebenin ilk gününden itibaren hiçbir tesir ve nüfuzu kalmayan bir Grup Karargahı olmasaydı... Bu andan sonra, artık barıştan başka yapılacak bir şey kalmamıştır.?

3 Kasım 1928'de Türkiye modem dünya koşulları içinde çok cüretkar bir denemeye girdi. Alfabe değiştirmek tarihte ilk kez görülen bir olay değildi, hatta Türkler tarih boyu birkaç kez alfabe değiştiren bir toplum olarak bu olayın önde gelen örneği sayılabilirler. Bu değişikliğe cesaretle anında karar verilip hızla uygulamaya geçildi ği doğrudur, ama yazı sorununun 1928'de 100 yıla yakın bir geçmişi vardı. Ne var ki alfabenin değiştirilmesi ilk ve Ortaçağ toplumları için köklü bir değişiklik sayılmayabilir. Yazı ve kayıt işleri ile dar bir bürokratik kadronun, birkaç rahip ve şairin uğraştığı geleneksel toplumlarda yazı ile ilgisi olmayan geniş yığınlar böyle bir değişimden haberli bile olmamışlardır.

Atatürk, Adana?da 5 Kasım 1918 tarihinde Muradiye Oteli?nin büyük salonunda Adanalılar tarafından verilen bir akşam yemeğinde yaptığı konuşmada: ?Bu memleketin kurtulacağını, henüz ümitlerin sönmediğini, bunun için mücadele edeceğini, Türk milletinin ve ordusunun kendi vatanını ve istiklalini koruyabileceğini? açıklamıştır.

Soru- cevap valiye kadar aynen tekrarlandı. Sofradakiler, soluk almadan

(Y. K. Karaosmanoğlu, Atatürk, ist., 1981, sh.99)

Plan, bir virajda, Mustafa Kemal?in duraklaması ile geçilen hareket sonucu O?nu tabanca ile vurmak suretiyle gerçekleşecekti. Ancak, Gazi?nin gelişinin ertelenmesi planı bozdu 2.

Meclis&amp;#8217;ten vefa

5 Gnkur. ATASE Arşivi No. 1/1, Kls-211, Dos. 892, F. 17.

Atatürk, Mustafa Kemal, "Türk Yazı İnkılabı", BTTD, İstanbul - 1985.

Türk milleti hiçbir zaman esirlikte kalamaz

199 Sevgi Özel, Haldun Özen, Ali Püsküllüoğlu, (1986): Atatürk?ün Türk Dil Kurumu ve Sonrası, Bilgi

"Gel yardım et bana Nuri... Kaçalım köşkten..."

Bu tanımlardan anlaşılacağı gibi, fazilet insanı, iyi insan, kamil insan yapan niteliklerin hepsini içine alan çok kapsamlı bir terimdir. Ahlaki değerler zamanla her toplumda değişebilir fakat fazilet devamlıdır ve değişmez. Tüm değer yargılarını içerir. Dolayısıyla ahlaktan da kapsamlıdır denilebilir.

Atatürk, hakkında en çok eser yazılan kişidir.

savunmaları için ordularına emir verdi. Halep?in kuzeyinde Antakya çevresindeki cepheyi tutan birlikler düşmanı geçirmemekte başarılı oldular. Bu hatı hemen hemen bugünkü Türkiye?nin sınırı idi.?

İşte, önde gelen bir Yargıtay yetkilisinin &amp;#8216;Uygar dünyaya açılım adı altında yeni bir dönemin başladığı&amp;#8217; müjdesini verirken &amp;#8216;Bütün saygınlığıyla 79 yıl boyunca hükümranlığını sürdürdü bu ülkede&amp;#8217; dediği, yani hükümranlığının artık son bulması gerektiğini ima ettiği Mahmut Esat Bozkurt, böyle bir hukukçuydu.

Beşinci örnek, David Walder isimli bir İngiliz yazarının dilimize de çevrilmiş bulunan eserinden. Çanakkale Olayı adını taşıyan bu eserde işlenen ana tema, Türk Kurtuluş Savaşı sonunda 1922?de İngilizlerle aramızda baş gösteren bunalım. Bu soruna bundan sonraki bölümde yer vereceğim. Burada ise, I. Dünya Savaşı?nda Çanakkale Harekatı ile ilgili şu pasajı aktarmakla yetineceğim: ?...1915 yılı Nisan ayında, Müttefikler, üç amaç güderek Çanakkale Harekatı?nı başlattılar: (1) Türkiye?yi savaş dışı etmek, (2) Boğazlar yolu ile Rusya?ya yardım ulaştırmak, (3) Orta Avrupa?ya sızan Avusturya-Alman ordularını arkadan çevirmek... Çanakkale?de adını duyuran bir tek kişi vardı: Alman üstlerine karşı basan ile karşı koyan, dik başlı Türk Generali Mustafa Kemal Paşa?7 (Atatürk, Çanakkale Muharebeleri sırasında general değildi. Başlangıçta, Kurmay Yarbay idi Kısa bir süre sonra, Albaylığa ve 1916 Nisanında da Tuğgeneralliğe yükseldi.)

Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde böyle bir konuşma yapması imkansızdır.

f. Yerli ve yabancı tarihçiler de Price?nin bu iddiasının gerçeği

Ne günlere kaldık: Toprak reformuna karşı çıktığı için CHP?den kopan toprak ağası Adnan Menderes halk çocuğu oluyor; yoksul ailenin çocuğu Atatürk ise seçkinci öyle mi?

Devlet hayatında, üç önemli husus vardır: 1- Ulusal sır; 2- Hedef; 3- Strateji. M. Kemal Atatürk, ulusu için bu üç kademeyi kaidesine yerleştirmiş ve çizdiği ulusal politika içinde de, bunları gerçekleştirmeye çalışmıştır. Bu çalışmaları sürdürmek, onları gerçek ve özlem duyulan boyutlarına kavuşturmak ise, gelecek kuşakların kaçınılmaz görevi olarak kalmıştır.

Atatürk anılarında, bu konudaki kararlılığını, ?Elim altında bulunan iki ordunun arzu ettiğim tarzda güçlendirilmesi halinde bütün felaketlere rağmen Türk sesini işittirebileceğim kanaatindeydim. Bu yolda işe başladım? diyerek ifade etmiştir.

LOZAN&amp;#8217;IN ONAYI

8 Joseph C. Grew, Turbulent Era (IV. Bölüm: Yeni Türkiye, 1927-1932), v. II, New York, 1970, p. 708, 793.

24 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. II, Ankara, 1959, s.90.

Türk Tarihinin En Büyük Zaferlerinden - Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos-13 Eylül 1921) - Dr. M. Galip Baysan

O günler, yeni kurulan Türkiye için kritik bir geçiş dönemi idi. Saltanatın kaldırılmasının yankıları hala devam etmekteydi. Nitekim İzmir'den Hüseyin Cahit'in, neden Latin harflerinin alınmadığı konusundaki soruya Gazi, " zamanı daha gelmemiştir." diye cevap vermişti. Latin yazısı aleyhtarlığı ülkede hala çok güçlüydü. Ancak, iyi bir zamanlama ustası olan Gazi, bu konuda da uygun bir zamanı bekliyordu. Hüseyin Cahit, ayın yıl yazdığı yazıda şu görüşleri ileri sürmektedir:

Antep ve civarındaki halka gizlice silah dağıtan ve halkı örgütlemeye başlayan Atatürk, bu yöndeki çalışmalarıyla?Milli Mücadele?nin şerefli birer sayfası olan Maraş ve Antep savunmalarının daha o tarihte temelini atmış oluyordu?. Gerçekten de Atatürk?ün gizlice iç ve güney Anadolu?ya dağıttığı bu silahlar, özellikle güney cephesindeki çatışmalarda çok işe yaramıştır.

"Atatürk de işi içkiye vurmuş, sarhoşun biri' demeye getirdin ya fazla

Yavuz Sultan Selim ve Timurlenk de hayranı olduğu padişah ve komutanlardı ama en çok takdir ettiği kişi Hz. Muhammet idi. "O yoklukta ve mahrumiyette, o cehalette, yoktan var ederek bir devlet kurmak kolay iş değildir ama Hz. Muhammed o zoru başarmıştır" der ve takdir hislerini arkadaşlarına anlatırdı. Bu mu Allahına kitabına inanmayan Atatürk? Günahtır, ayıptır, yazıktır!"

T. C. KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINI

Türkiye?nin altını oymak isteyen ABD, geçmiş dönemde Atatürk?e yapılan inanılmaz hakaretlere seyirci kaldı. ABD?nin Temsilciler Meclisinin, 69?uncu Kongre Tutanakları, hasta ruhlu bir kişinin hezeyanlarına tanıklık etti. Rasim Giresunlu, Ufuk Ötesi?ndeki köşesinde, 18 Ocak 1927 tarihinde yapılan ikinci oturumda, temsilcilerden?Upshow? adlı bir fanatiğin, ağzındaki vahşet salyalarını sağa sola saçarak, şöyle haykırdığını yazıyor:

Almanyada hiç büyük adam olmadı ki zaten.

Araştırma imkanı bulduğumuz Cumhurbaşkanlığı Arşivi'nde bu konuda yüzlerce belge mevcuttur. Biz, tebliğimizin bu dar çerçevesi içinde bunlardan sadece bazılarını sunmak istiyoruz.

Paşa gülümsedi.

Kanıt?

Atatürk ve Türkçülük

Son demiryolu tartışmasının önemli bir yararı, tarihe bakarken her dönemin koşullarını dikkate alan, kadirşinaslıktan uzaklaşmayan, herkesin hakkını teslim eden adil bir bakışın geliştirilmesi gereğini ortaya koymuş olmasıdır.

1925 yılı içinde ve 1926?nın başlarında inkılapların önemli bir kısmı gerçekleşmişti. Bu arada Terakkiperver Fırkası irtica ile ilgili görülerek kapatılmıştı. İrtica dalgaları zaman zaman ortada görülmekte idi. Eskiye bağlı olmaktan kurtulamayanlar, çıkarcı düşüncelerin etrafında birleşenler, cumhuriyete ve onun başındaki Cumhurbaşkanına karşı bir takım çalışmalar içindeydiler.

&amp;#8220;Benim için Ordumuzun kıymetini ifadede ölçü şudur: Türk Ordusunu bir kıtası muadilini behemahal mağlup eder. İki mislini durdurur ve tespit eder .&amp;#8221; 9

Kurtuluş Savaşına önderlik edip kazanan, ülkemizi haçlılardan ve vatan hainlerinden kurtaran, Türkiye Cumhuriyeti'ni kurup, eşsiz devrimleriyle bu günlere gelmemizi sağlayan Büyük ATATÜRK'e en derin saygılarımla..

Pendik ile 2009'dan bu yana kardeş belediye olan Macaristan'ın Kispest şehrinin Belediye Başkanı Mr. Peter Gajda, Başkan Kenan Şahin'i mayıs ayında ziyaret etti. 17 Mayıs 2012 tarihli belediye meclisi kararı ile Kispest'te yapılan en yeni parkın adını 'Atatürk Parkı' olarak karalaştırdıklarını belirten Gajda, Şahin'e hoş bir sürpriz yaptı ve Eylül ayında yapılacak olan park açılışına davet etti. Şahin, bu jestten büyük memnuniyet duyduğunu belirtirken, "Biz de size bir jest yapalım" dedi ve parka Atatürk büstünü hediye etti. İki başkanının parkın açılışını önümüzdeki günlerde yapması bekleniyor. SABAH'a konuşan Diplomatik kaynaklar, Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan son krizde Bakü'ye açık destek veren Macaristan'ın bu tutumunun, soykırım iddiaları ve Bakü- Erivan gerginliğiyle ile ilgili olmadığını belirtti. Macaristan, 2004'teki cinayetten suçlu bulunan Ramil Sefarov'u, cezasının geri kalanını ülkesinde çekmesi için uluslararası hukuk çerçevesinde iade etti. Sefarov Azerbaycan'da bir kahraman gibi karşılandı. Yeniden cezaevine konmadı ve biriken sekiz yıllık maaşı ödendi. Macaristan'ın bu kararı sonrasında Ermenistan, Budapeşte ile diplomatik ilişkilerini kesti.

21 Atatürk diyor ki: ?Ülkesini, yüksek bağımsızlığını korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancılar diller boyunduruğundan kurtarmalıdır?. Gelin görün ki, eğitim kurumlarımız bugün, ülke genelinde yabancı dil ile eğitim/öğretim istilası ile karşı karşıya bırakılmıştır.

2. 4?ncü Ordu Kumandanlığı lağvolunmuştur. Bunun yerine Suriye ve Garbı Arabistan Kumandanlığı kaim olacaktır. 8?nci Ordu müstesna olmak üzere manatıkı mezkurede bulunan kıtaat, mezkur kumandanlığa tabidir.

Bir ara Soyak, dinlenmesi için ara vermesini rica eder, &amp;#8220;hayır hayır, başladık bitirelim&amp;#8221; yanıtını verir. Sonunda Vasiyetname şu şekli alır:

Osmanlı Devleti'nin son zamanlarına kadar azınlıklarına tanıdığı bu sosyal, iktisadi, ticari imtiyazlar, bir başka ifadeyle Osmanlı Devleti'nin aşırı iyi niyeti, toleransı, bazı batılı yazarlara, Mustafa Kemal ve devrinin idarecilerine göre, Osmanlı Devleti'nin yıkılışını sağlayan en Önemli sebeplerden biri olmuştur.

?Eylülün 19. gecesi, düşman evvela 7. Orduya taarruz etmeye başladı. Düşmanın iki taarruzunu durdurdum. 19 sabahı batı tarafımızda bulunan 8. Ordu kısa bir düşman taarruzu karşısında birkaç saat zarfında dağıldı... Gerek İngiliz takip kıt?alar?yla gerek Şerif kıt?alar?yla muharebe ede ede Şam?a kadar gittim. Orada Liman Paşanın emriyle Şam?ın muhafazası için esefle Cemal Paşanın emri altına terkle kendim de Riyak cephesini tutmak ve orada elde edeceğim kuvvetleri düzenlemekle görevlendirildim. Cemal Paşa dahi, Şam?ı Rabu Boğazı?na kadar geldiğinden bihaber kaldığı düşmanın az kuvveti karşısında kendi ordusuyla beraber benim ordumu da terk ederek yalnız başına Riyak?a geldi. Ben bundan

?Bizde ruhbanlık yoktur. Hepimiz eşitiz ve dinimizin buyruklarını eşit olarak öğrenmeye mecburuz.?

Zaman Gazetesi'nden Tarihçi-Yazar Mustafa Armağan, 'Mustafa Kemal'in hayatından yazılmayan bir sayfayı yazı. Armağan'a göre, Mustafa Kemal Atatürk ölümünden 4 sene önce adını değiştirmiş ve nüfus cüzdanından "Mustafa" ismini atmış, "Kemal" ismini de Kamal' diye değiştirmiş. İşte Armağan'ın konuyla ilgili o bölüm:

Fransız general Franchet d'Esperey'in Fatih Sultan Mehmet'e misilleme olsun diye beyaz at üzerinde İstanbul&amp;#8217;a girmesi Mustafa Kemal Paşa'ya anlatılmıştı. Mustafa Kemal Paşa, olanları dikkatlice dinledi ve sonra bir sigara yaktı. Kaşları çatıktı. Yüzündeki ifade olanları iğrenmekle karşılaldığını gösterir gibiydi ve birden dedi ki "Adam asker değil sirk göstericisi. Beyaz at ha... Beyaz at... Akılları sıra fütühat hayalindeler. Fransızlar da zamanı gelince bu hayallerinin nelere mal olacağını anlarlar..."

O halde, bu yazımla sizlere sunduğum konunun kaynağını oluşturan Batı Yayın Dünyasının Atatürk gibi olağanüstü bir insanla yakından ilgilenmesi doğaldır. Nitekim fiili durum da bunu kanıtlar mahiyettedir.

Çaycı, agm.

&amp;#8220;Kahraman Türk ordularının kazandıkları büyük zaferlerden, şahsıma düşmüş olan vazifeleri yapabilmişsem çok bahtiyarım. Yalnız bu noktada bir gerçeği açıklamak için söylemeliyim ki: Benim ordularımı ve sevk ve tevcih ettiğim hedefler, esasen ordularımın her erinin, bütün subaylarının ve kumandanlarının görüşlerinin, vicdanlarının, azimlerinin, mefkurelerinin yönelmiş olduğu hedefler idi.&amp;#8221; 6

- Muvaffak olunuz!

« Çanakkale Savaşı öncesinde, Osmanlı ordusunun başındaki Alman General Liman von Sanders, Çanakkale&amp;#8217;ye İngiliz çıkarmasının, Saroz Körfezi ve Anadolu kıyılarından, özellikle Bolayır&amp;#8217;dan yapılacağını düşünürken, Yedek Tümen Komutanı Yarbay Atatürk, Çanakkale&amp;#8217;ye İngiliz çıkarmasının Anafartalar bölgesinden; Alçıtepe ve Kocaçimen&amp;#8217;den yapılacağını belirtmiştir. Gelişmeler, Atatürk&amp;#8217;ü haklı çıkarmıştır.

-?Herkes bilsin ki, Rus milleti; Boğazlarla, Ardahan?ı ele geçirmekten asla vazgeçmeyecektir. Çok yakın bir zamanda bu davalarımızı halletmiş olacağımızı şimdiden müjdeliyorum...?

Atatürk fikir ve idealleri ile Milli Mücadele?ye güç katmış, yön vermiştir. Yeni bir devlet kurmanın, en güç şartlar içinde dahi, zorunluğunu, lüzumunu, gereğini, siyasi görüşleri ile tarihi tecrübelerin ışığı altında cesaretle ortaya koymuştur. Atatürk?ü Milli Mücadelenin şefi, lideri yapan, en önemli faktörlerden biri de, Atatürk?ün Türk Milletinin kurtuluşu için verdiği reçete, çizdiği yoldur.

Buraya kadarki açıklamalarımla Ulu Önderimizin seçkin ve çok yönlü tarihi kişiliğinin Batı yayın dünyasında nasıl değerlendirildiğini ana hatları ile dile getirmeye çalıştım. Böylece aziz Atamızın Batı?da saygın bir yeri bulunduğu sonucuna varabiliriz, sanırım. Nitekim bu görüşümüzü, Prof. Toynbee de şu sözleri ile destekliyor: ? Bir devlet adamı olarak bu ilerici ve Batılı Türk , gerek kişisel karakteri ve gerek başarıları bakımından, takdire ve saygıya layıktır?44

Mustafa Kemal Paşanın başarısında, Türk Milletine inanı ve güveni önemli rol oynamıştır. Gerek askeri hayatta, gerekse sivil hayatta elde ettiği başarı, O?nu güçlendirdiği gibi, topluma kişiliğini kabulde de önemli faktör olmuştur. Türk Milletinin bir ferdi olarak, Türk Milletine inanı ve güveni, Milletin büyüklüğünü, üstün niteliklerini ortaya koyduğu gibi, Mustafa Kemal Paşanın da Milletini tanımak ve kavramak konusunda gücünü ve kabiliyetini belirtmiştir.

Allah akıl fikir versin&amp;#8230; AMİN!

Kilis?teki Hazırlıklar

Irak?ta ingilizler hedeflerini ele geçirmişlerdir. Bu nedenle istilalarını daha ileriye götürmeleri için siyasi, iktisadi ve askeri bir zorunluk olmadığı kanısındayım. Bununla beraber, onlar hareketlerini sürdürür ve başarıya ulaşırlarsa kaybedilenlere Musul?un da ilavesi genel yaşama kesin bir darbe mahiyetinde olmaz denebilir ki, genel durum adeta değişmemiş olur. O halde bu cephede de beklemekten başka bir şey yapamayız.

a. Görüşmenin tarihine bakılacak olursa (14 Kasım 1918) Mustafa Kemal İstanbul?a geleli daha bir gün olmuştur ve henüz kafasında Anadolu?ya geçmek değil, İstanbul?da siyasi yollara başvurarak çözüm aramak vardır.

Türk dünyasına bu kadar ilgi gösteren ulu önder Mustafa Kemal Atatürk yeni bağımsızlığına kavuşan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri tarafından da hak ettiği değere ulaşmaktadır. Bu ülkelerden Özbekistan da ilk defa Özbekçe olarak &amp;#8220;ÖZ-SİLM&amp;#8221; Özbek-Türk Liseleri Genel Müdürlüğü tarafından &amp;#8220;Türk Halkının Büyük Evladı&amp;#8221; adlı bir kitap yayınlanmıştır.

Erzurum'da Mustafa Kemal Paşa Hazretleri'ne

?Mustafa Kemal olmasaydı da Milli Mücadele olurdu. Nitekim yer yer mukavemet hareketleri daha önce başlamıştı. Ancak Mustafa Kemal?siz Milli Mücadelenin sonucu, Anadolu?da Tevaifi Mülük devrinin ihyası, parçalanmış bazı küçük beylerin kurulması olurdu?.32

TÜRKİYE'YE ADNAN MENDERES ZAMANINDA "MARSHALL YARDIMI" İLE EL ATTIK

Atatürk Samimi Bir Müslümandı - İşte Yaşanmış Olaylar

kekeleyerek konuştu:

"Türk milletinin tabiat ve adetlerine en uygun idare Cumhuriyet idaresidir."

Atatürk, bu planını sonradan, ?Uygun bir zaman ve fırsatta İstanbul?dan kaybolmak, basit bir tertiple Anadolu içlerine girmek, bir müddet isimsiz çalıştıktan sonra, bütün Türk milletine felaketi haber vermek? olarak açıklamıştır.

8 Eylül günü, İsmail Hami tarafından hazırlanmış ve 25 delegenin imzasını taşıyan "Amerikan Mandası" nı isteyen önerge gündeme alındı. Ulusal Savaşı kendi içinden çökertebilecek, başka bir ülkenin güdümüne girmek gibi aşağılayıcı bir durum olan "Manda" sorununa bakmakta yarar var. Birinci Dünya Savaşı galiplerinden İngiltere ve Fransa, Rusya'nın bulunmamasından yararlanarak Orta Doğu'yu aralarında paylaşıyorlardı. Buna kılıf bulmak üzere Paris Barış Konferansı'nda, Orta Doğu ülkelerinin kendilerini yönetemeyeceğin için İngiltere ve Fransa'nın bu görevi yerine getirmesine karar verildi. 14 maddelik ilkelerini yayınlamış bulunan Amerika Başkanı da Amerika'nın çıkarlarına ters düşmemek koşuluyla bunu kabul ediyordu. Suriye ve Lübnan Fransız, Irak ve Filistin İngiliz Mandasına yani güdümüne bırakıldı. Ermenistan için Amerikan Mandası düşünülüyordu. İşte bu sırada Türkiye'de bazı kimseler Türkiye için de bir Amerikan Mandası sağlanması için çaba harcamaya başladılar. 1919 yılı Temmuz ve Ağustos ayında Kara Vasıf ve daha sonra Halide Edip ve Bekir Sami'nin bu konuda önerilerini bildiren telgrafları M. Kemal tarafından red edilmişti. Bu kişiler, Amerika'nın dünya üzerindeki insani değerleri sürdüren en büyük demokrasi olduğunu, Amerika sayesinde Türkiye'nin de kurtulabileceğini ve uygarlaşacağını ve kendi kendini yönetmeyi öğrenebileceğini ileri sürüyorlardı. Halide Edip Hanım 10 Ağustos tarihli mektubunda, Sivas Kongresi toplanana kadar Amerika'nın Türkiye'deki komisyonunu alıkoyabileceklerini hatta Sivas'a Amerikalı bir gazeteci gönderebileceklerini yazıyor, savaş ile çözüm bulunamayacağını ileri sürüyordu.

Yarbay Servet YURDATAPAN (64. Alay Kumandanı):

Aslına bakılacak olursa Atatürk'ün mal varlığının çoğu kendisine bağış ve hediye olarak verilen köşklerden, evlerden, bağlardan bahçelerden oluşmuştur. Prof. Orhan Çekiç'in de belirttği gibi: "Atatürk?ün zaman zaman ziyaret ettiği yerler belediyelerinin kendisine?yörenin bir şükran ifadesi olarak? köşkler hediye etmişlerdir. Atatürk nezaketen kabul ettiği bu köşklerin tümünü ilk fırsatta belediyelere iade etmiş, buraları o belediyeler tarafından ya?Atatürk Evi? olarak muhafaza edilmiş veya müzeye dönüştürülmüştür. Bugün Anadolu'nun neredeyse her ilinde bir Atatürk Evi ve Müzesi olmasının nedeni bundandır.

Mehmetçik bir an durakladı. Herhalde teftişten haberi vardı. Fakat onun bildiği Atatürk, yanında kalabalıkla gelirdi. Böyle yapayalnız gelmezdi. Bir an daha düşündükten sonra kafasını salladı ve safiyetle yanıt verdi:

Ancak, yokluk, yoksulluk ve psikolojik nedenlerden dolayı ilk zamanlarda sessiz kalan bölge halkı, özellikle Fransız işgallerinden sonra, Atatürk?ün tavsiyeleri doğrultusunda, yine Atatürk?ün dağıttığı silahlarla direnişe geçerek düşmanı etkisiz hale getirmeyi başarmıştır. Görüldüğü gibi Atatürk, Kurtuluş Savaşı?nı İstanbul Şişli?deki o meşhur evden önce, Adana?daki Kırmızı Konak?ta ve Aliye Hanım?ın Evi?nde planlamış ve örgütlemeye başlamıştır.

Atatürk, bütün bu görüşmelerle hem bir?kurtuluş ekibi? hazırlamış hem de Anadolu?ya geçmek ve Kurtuluş Savaşı?nı başlatmak için gereken altyapıyı oluşturmuştur.

- Mustafa Kemal, dedi... Mustafa Kemal!...

Ertesi gün kanuni işlemlere başlandı ve isim değişikliği kısa sürede sonuçlandı. Artık ismim Teoman olmuştu. Bu isme alışmalıydım. Babam evdekilere?İlter? ismini kullandıkları takdirde beş kuruş ceza ile cezalandırılacaklarını söyledi. Ancak bu ceza hükümleri pek işlemedi.

Aziz Madam,

20 A. g. e., s. 555.

Ali Metin, Fevzi Paşa''yı telefonla arayıp bulduğunda, Fevzi Paşa da Atatürk''ün yanına gelmek üzere, hemen evden çıkmakta olduğunu söylüyor. Fevzi Paşa Atatürk''ün yanına girince, Atatürk ona bir kağıt kalem uzatıp:

270 NHK Japon TV?si çoğu Türk ülkelerinden geçen?İpek Yolu? adında bir dizi hazırlar, zamanın TRT

Biz kimiz, sorusuna doğru dürüst cevap veren insan sayısı, toplumumuzda giderek eksiliyor. Ama, abuk/sabuk bir sürü olur/olmaz söz, sanki gerçekmiş gibi, bir kimlikmiş gibi, bu tacirler tarafından, utanmazcasına, O?nun ardına sığınılarak veya karşısına çıkılarak halkımıza sıralanıyor. Bu saçmalıklardan hiçbiri, bu özel amaçlı çabalardan hiçbiri, O?nun ile, ulusu arasında kurulmuş kader bağını ko-paramayacaktır. O, biz kimiz, sorusuna verdiği cevapla, olmamız gerekeni, devletimizin ve ulusumuzun istinatgahını belirliyor. Bizim değişmez ölçümüz ve şiarımız olan cevap şudur: ?biz doğrudan doğruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz. Cumhuriyetimizin mesnedi Türk camiasıdır. Bu camianın efradı ne kadar Türk harsı ile meşbu olursa, o camiaya istinad eden cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur?6. Türkiye Türklerindir; işte milliyetperverlerin kuralı budur?7. Çünkü, ?Bu memleket, tarihte Türk?tü, halde Türk?tür ve ebediyen Türk olarak yaşayacaktır?.8 Bu sözlerin bir Türk için tartışılır yanı olamaz. İnsan kimliğini tartışma konusu etmez; bir ulusun kimliği ise, asla tartışma konusu edilemez.

46 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. I, s. 419

Kongresi (25-29 Ekim 1999, Türkistan-Kazakistan), Ankara, Atatürk Araştırma

Mustafa Kemal ATATÜRK olmasaydı, başımızda gavurları gavuru olacaktı.

İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunan Ulusal Ordu Müzesi'nin internet üzerinden düzenlediği "İngiltere'nin En Büyük Düşmanları" konulu ankette internet oylaması tamamlandı.

"Biz Türküz. Tam manasıyla Türküz. İşte o kadar. Bize iyi Müslüman olmak kafidir. Asya için ve Avrupa için bizim kanunumuz aynıdır. Dostlara sahip bulunmak İstiklal-i tamımızı muhafaza etmek, her şeyi Türk cephesinden mütealaa etmek; bu realist bir görüştür. Osmanlı İmparatorluğunu mahveden ideolojiye tepkidir." Abdülhamit dil, din, mezhep ayrılıklarını, Osmanlı'nın parçalanması için kullanan Batılı devletlerin tavrını eleştiriyor böylece.

örnek alsın yeter"

Nihayet, bir Yunanlı yazarın?Yeni Onbinlerin Dönüşü? adlı eserinde, şu ilginç değerlendirme göze çarpar: ? insan şunu düşünmekten kendini alamıyor. Sanki yeni bir kuvvet, Türk Ordusunu diriltmiş; onun yiğitliğini ateşlemiş? Sanki bir adam, onlara Büyük Zaferin mukadder olduğunu aşılamıştır? Bu eserde sözü edilen?adam?, hiç kuşkusuz Mustafa Kemal?dir. Ne var ki bu Büyük Türk, zaferi kendisine mal edecek bencil bir karakter taşımaktan çok uzaktır. O?nun gurur kaynağı, bir ferdi olmakla daima övündüğü Türk Ordusudur, Türk Ulusudur. Şu anlamlı sözlerine kulak verelim: ? Her safhası ile düşünülmüş, hazırlanmış, yönetilmiş ve zafere ulaştırılmış olan bu muharebe (30 Ağustos Başkumandanlık Meydan Muharebesi), Türk Ordusunun, Türk Subayları ve Kumanda Heyetinin yüksek gücünü ve kahramanlığını tarihte bir daha tespit eden çok büyük bir eserdir. Bu eser, Türk Milletinin hürriyet ve istiklal düşüncesinin ölmez bir abidesidir. Bu eseri yaratan bir milletin evladı, bir ordunun başkumandanı olduğu için ilelebet mesut ve bahtiyar.?

Atatürk, önce Osmanlı Devletinin sona erişini en net şekilde görmüş, durumunu tesbit edip yorumunu yapmış ve sonra tarihi kararını vermiştir.

- Allah muvaffak etsin!

?Nasıl yani? dediğinizi duyar gibiyim!

"Selanik'te Koca Kasım Paşa Mahallesi Gümrük Memurlarından müteveffa Ali Rıza Efendi'nin mahdumu uzun boylu, beyaz benizli Mustafa Kemal Efendi Selanik 96"

Hakimiyet-i Milliye, 15&amp;#8211;16 Eylül 1925.

- Bırakın!...

- Bana sokak çocuğu diye yazmış... Ben pek küçük yaşta yatılı bir öğrenci olarak okullara girmedim. İdadi'den Harp Okulu'na, oradan da orduya hizmete gittim. Sorarım sizlere, benim sokakta oynamaya vaktim mi vardı? Bana diyormuş... Ben eğer bu vatana ihanet eden birkaç adamı mahkemeye vererek, kanun çerçevesinde bu adamlar cezalarını buldularsa, benim onlara karşı sevgimden ziyade, Türk milletine sevgim daha büyüktür... Bu nedenle Türk milletine onların zararlı vücutlarını feda ettim..." demişlerdir.

7 David Walder, Çanakkale Olayı, Milliyet Yayınları, 1970, s. 59-60.

Aradan tam yüzyıl geçti. 2011 yılında ABD, İngiltere, Fransa ve İtalya yine Libya?ya saldırdı. Bu seferki saldırı gerekçesi, ?Libya lideri Kaddafi?nin halkını öldürmesi ve Libya?da özgürlüklerin kısıtlanmasıydı.? Müttefiklerin asıl amacı ise yine Libya?yı sömürmekti: 2011?de Libya?ya yapılan yine emperyalist bir saldırıydı.

3. Uygar milletlerle iletişim sağlamak.

Prof. Dr. Mümtaz Turhan, Atatürk?ün Milli Mücadelenin temeline milliyetçilik ilkesini yerleştirmede başarısını şöyle dile getirmektedir:

2 Ibid.

Atatürk, Ali Fuat Paşa?yla İstanbul?da son kez 20 Şubat 1919?da yine Şişli?deki evinde görüşmüştür. Atatürk o gece Ali Fuat Paşa?ya, 20 Kolordu?nun başında bulunmasını, kolordusunu Ankara?ya nakletmesini, halkla yakından ilgilenmesini söylemiş ve kendisinin de zamanı gelince bir şekilde Anadolu?ya geçip Ali Fuat?a katılacağını belirterek, ?Beraber çalışacağız Fuat!? demiştir.

Biraz düşündükten sonra tekrar sordu:

İşte, hurafecilerin, liboşun?dinsiz? ve?din düşmanı? diye iftira attığı, Atatürk; varın siz karar verin, kimin gerçekten dindar, kimin ise Allah?la aldatan hurafeci olduğunu! Ayrıca, önemli olan, Atatürk?ün inanıp inanmadığı az ya da çok inandığı değil; bu millet için, yapıp ettikleridir?

8 Ekim 2000 tarihli Yeni Bin Yıl gazetesinde ortaya atılan bir diğer Ermeni iddiasında ise Mustafa Kemal Atatürk'ün 24 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yaptığı konuşmada, Jön Türk liderlerinin soy kırım politikalarını kınadığını belirtilmiştir. TBMM'nin açılışının ertesi yani 24 Nisan 1924 Cumartesi günü Mecliste beş celseli bir oturum yapılmış ve bu oturumda Mustafa Kemal Paşa sadece beşinci celsede konuşma yapmamış, diğer ilk dört celsede kürsüye çıkarak uzun konuşmalar yapmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın konuşma yaptığı ilk üç celse açık görüşmeler şeklinde olmuş, dördüncü celse ise gizli olarak yapılmıştır.

Özerdim, S. Nabi, Harf Devriminin Öyküsü, Ankara - 1962.

70 A. g. e., s. 78.

Herşeyden evvel her inkişafın yapı taşı olan meseleye temas etmek isterim. Her vasıtadan evvel, büyük Türk milletine onun bütün emeklerini kısır yapan çorak yol haricinde kolay bir okuma-yazma anahtarı vermek lazımdır. Türk milleti cehaletten az emekle, kısır yoldan ancak kendi güzel ve asil diline kolay uyan bir vasıta ile sıyrılabilir. Bu okuma-yazma anahtarı ancak Latin esasından alınan Türk alfabesidir. Basit bir tecrübe, Latin esasından Türk harflerinin Türk diline ne kadar uygun olduğunu, şehirde, köyde, yaşı ilerlemiş Türk evlatlarının ne kadar kolay okuyup yazdıklarını güneş gibi meydana çıkarmıştır. Büyük Millet Meclisi'nin kararıyla Türk harflerinin kat'iyet ve kanuniyet kazanması, bu memleketin yükselme mücadelesinde başlı başına bir geçit olacaktır. Milletler ailesine, münevver yetiştirmiş, büyük bir milletin dili olarak elbette girecek olan Türkçe'ye, bu yeni canlılığı kazandıracak olan Üçüncü Büyük Millet Meclisi, yalnız ebedi Türk tarihinde değil, bütün insanlık tarihinde de mümtaz bir sima kalacaktır.

memleket çıkarlarına aykırıdır. Nasıl yaparız, nasıl yapmışız bunu? Eğer

İstanbul&amp;#8217;dan aldığım havadisler pek sevindiricidir. Sevgili Atatürk&amp;#8217;ün ateşi çok şükür düştü. Birkaç günde kuvveti yerine gelir. Hayatımızda heyecanlı bir sevinç tekrar başladı; çok şükür. Dr. Aras bana Atatürk'ün cihan değer selamlarını getirdi. Atatürk'e en derin saygılarla minnetlerimi ve en samimi afiyet dileklerimi takdim ederim. Bir münasip fırsatta yüce huzurlarınıza arz ederseniz size çok teşekkür ederim. Sevgilerle, selamlar&amp;#8230;

Abdülhamit Han'ın öncelikli şartı düşmanı kovmak, milli birliği sağlamak, içerde ve dışarda savaşları bitirmek ve milletin asli unsuru olan Müslüman Türk nüfusa dayanmak" Atatürk'ün de takipçisi olduğu hususlardı. Atatürk de Abdülhamit Han gibi "Türk"ü Müslüman anlamında kullanır. Müslüman olmayan ama Türkçe bilen halkın Türkiye'ye göçü bu anlamda kabul edilmemiştir. Örneğin Boşnaklar Türkçe bilmemelerine rağmen Müslüman oldukları için Türkiye'ye kabul edilmişlerdir.

- "Çok gelmez mi?"

« 15 Ağustos 1915&amp;#8217;te, İngilizler, Kireçtepe yükseklerini denizden ve karadan her türlü silahla dövdükten sonra 54. Tümenlerinden dört taburla saat 15:30&amp;#8217;da Aslantepe&amp;#8217;ye karşı saldırıya geçmişlerdir. Burada Gelibolu Jandarma Taburu ile 127. Alay&amp;#8217;dan küçük bir Türk kuvveti vardır. Tümen komutanın da çok geride olması nedeniyle geç haber alındığından Aslantepe&amp;#8217;ye zamanında kuvvet gönderilememiştir ve Kanlıtepe düşmüştür. Bu durumda yerinde duramayan Atatürk, Turşun köyüne, 5. Tümen komuta yerine gitmiştir. Buradan 5. ve 9. Tümenlerden kuvvet göndererek Kanlıtepe&amp;#8217;yi geri aldırtmış ve büyük bir tehlikeyi önlemiştir. Burada 17 taburluk İngiliz gücü etkisiz bırakılmıştır. Atatürk, bu günkü savaşta birliklerin en ön çizgilerine gitmek istemiştir. İleriye sürdüğü birliklerden bazılarının bir sırtın başındaki yolu, iki düşman torpidosunun yaptığı ateşler yüzünden geçemeyerek orada tıkanıp kaldıklarını görünce, &amp;#8220;Zabit ve Kumandan ile Hasbıhal&amp;#8221; adlı kitabında yazdığı, &amp;#8220;Savaşta yağan mermi yağmuru o yağmurdan ürkmeyenleri, ürkenlerden daha az ıslatır&amp;#8221; sözüne uyarak, kendisi, bu ölüm kusan yolu sıçrayıp geçmiştir. Arkasından da kurmay başkanıyla emir subayları ve sonra da onları gören askerler geçmiştir. &amp;#8220;Bu muharebelerde de Mustafa Kemal&amp;#8217;in komutanlık niteliğinin öne çıktığını görüyoruz. Daha önce de olduğu gibi önsezi ile 6. Tümeni Turşun dolayına ileri alacağını söyleyip, cephe emirlerini yazdırırken İngiliz taarruzu başlamıştır. Saldırının başlamasıyla yedekleri harekete geçirmesi, olayların gelişeceği noktaları sezinleyerek buralara sürmesiyle rastlantılara egemen olması askeri tarihçilerce iyi bir taktisyen olarak değerlendirilmiştir.&amp;#8221;

Mustafa Kemal onu yerden kaldırmak için eğilirken kulağına bu kadının Kurtuluş Savaşında cephelerde çarpışmış olan olduğunu fısıldadılar.

Bir gün Atatürk?e Türk askeri hakkında ne düşündüğünü sormuşlardı.- Durun size bu konuda bir öykü anlatayım, diyen Atatürk, şu olayı anlatıyor:

Yeşil ile kırmızı kıyaslanabilir mi!

41 S. D.. C. 2, s. 147.

İstanbul?daki Amerikan temsilcisi, 26 Ocak 1922 tarihli raporunda, Şeyh Ahmet Sünusi?nin, muhtemel bir Kürt ayaklanmasını önlemek için Kürtlerin yoğun olarak yaşadıkları bölgeye gönderildiğini bildirmiştir.

Bu iki ifadede Mustafa Kemal ve diğer yetkililer, hem sözde Ermeni soykırımını yapmakla, hem de Anadolu'daki Hıristiyanların kökünü kazımakla suçlanmıştır. Şayet Türk yetkililerinin böyle bir niyeti olsaydı, ki bunu gerekli kılacak zemin ve şartlar da mevcuttu, bir batılı yazarın dediği gibi, Türkiye'de hiçbir Hıristiyan kalmazdı.

age, s.159, resim 5.

(Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri cilt:2, s.21)

1930&amp;#8217;da bakanlıktan istifa eden Mahmut Esat, milletvekilliğinin yanısıra üniversitelerde Türk İnkıláp Tarihi dersleri verdi, bu arada gazetelere yazılar yazdı ve çok sayıda yayın yaptı. Hayata 21 Aralık 1943&amp;#8217;te İstanbul&amp;#8217;da, Yeni Sabah Gazetesi&amp;#8217;nin Cağaloğlu&amp;#8217;ndaki binasında &amp;#8216;Yürekler Acısı&amp;#8217; başlıklı son yazısını tamamlamasından hemen sonra veda etti ve Kuşadası&amp;#8217;ndaki aile kabristanına defnedildi.

Mutsafa Kemal Atatürk neyi başarmışsa bu tarifi yapabilmiş ve örnek olabilmiştir. Neyi yarıda bırakmışsa bu tarife vakit bulamamış ve kendisinden sonra gelenler, O&amp;#8217;nun çapına göre pek küçük kişiler olduğu için Kemalizm dediğimiz ümit, 10 Kasım 1938 de tabuta girmiştir.

BOZKURT arkadaşın çok değerli bilgi aktarımı için kendisine teşekkürler!

1 Nisan 1929 tarihinde Dahiliye Vekili Şükrü Kaya imzasıyla Riyaset-i Cumhur Umumi Katibliği canib-i alisine gönderilen "mahrem" yazıda Elaziz Askeri Kışlası yanında Fransız, Alman papazla-rıyla, Diyarbakır ve Harput papazlarının sahibi oldukları Saint Anto-ine Kilisesi ve Mektebi'nde ibadet mahallerinin tahta döşemeleri altında, bahçe havuzu kenarında ve muhtelif yerlerde çeşitli silahlar, mermiler, bombalar, bomba kapsülleri ve muhaberede kullanılan eczalı kağıtlarla, gizli belgeler bulunduğu ifade edilmiştir (Ekler, nu. 3).

?Mustafa Kemal Paşa hakkındaki haber doğru değildir. Müşarunileyh Haleb?de ordusu başındadır.?

73 Tarık Zafer Tunaya, Atatürk ve Atatürkçülük, İstanbul, Maha Matbaası, 1964, s. 124.

Atatürk, böyle meselelerde daima olduğu gibi: "Niçin?" dedi.

Atatürk yukarıdaki sözlerinde Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin demokrasiye dayandığını belirtirken, aynı zamanda vatandaş terimine de yer vermiştir. Bu nokta üzerinde dikkatle durmak gerekir. Çünkü Osmanlı Devleti&amp;#8217;nin hukuksal temelinde vatandaşlık yoktu. Teb&amp;#8217;a vardı, reaya vardı, Padişah Allah&amp;#8217;ın gölgesi idi, Allah&amp;#8217;tan aldığı yetkiyle idare ettiği teb&amp;#8217;ası üzerinde mutlak haklara sahipti. Padişaha koşulsuz itaat zorunluydu. İşte, Devlet şeklinin Cumhuriyete dönüştürülmesi ile Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan halkın vatandaş bilinciyle donatılması hedeflenmiştir. O halde vatandaş kavramının çeşitli açılardan açıklanması gerekir.

Rahmi TURAN

Türkiye?de yaşayıp gördüklerinden hareket ederek değerlendirmeler yapan gazeteci Gentizon ise, Türk halkının herşeyden çok huzur, sükunet istediği konusunda Chantitch-Chandan gibi düşünürken30, Atatürk?ün demokrasi anlayışı konusunda farklı bir yorum getiriyordu. Gentizon, Lozan barışıyla Şeyh Sait ayaklanması arasındaki dönemde (Temmuz 1923-Ni-san 1925) Türkiye?de kişilerin temel özgürlüklerini kullanmalarına izin veren özgürlükçü bir yönetimin bulunduğunu, ancak ülkesini Avrupa tarzı bir demokrasiye kavuşturmak isteyen Mustafa Kemal?in Türkiye?yi Doğu ve İslam geleneklerinden kurtararak Avrupa?ya sokmayı amaçlayan sosyal kalkınma projesini gerçekleştirirken başlangıçtan itibaren önemli bir direnişle karşı karşıya kaldığını, dolayısıyla karşılaştığı güçlükler yüzünden vermiş olduğu bazı özgürlükleri geri almak zorunda kaldığını da belirtiyordu31. O günün koşullarının diktatörlüğü gerektirdiğini ve Mustafa Kemal?in başka türlü hareket edemeyeceğini iddia eden Gentizon, devrimi O?nun tek başına yaptığını, hiç kimseye bu konuda borçlu olmadığını, aksine tüm başarısını cesaretine borçlu olduğunu hatırlatmakta ayrıca yarar görüyordu32. ?Şayet diktatörlük varsa, bunun gerekli olduğunu da kabul etmek lazımdır? yolundaki düşüncesini ise şu sözlerle açıklıyordu: ?... Mustafa Kemal istememiş olsa bile olayların gelişimi bunu gerekli kılacaktı... O, iktidarı ele geçirdiği andan itibaren liberalizm yanlısı olduğunu açıklamıştı... Fakat demokrasinin son uygulaması O?na bağlı olamazdı. Esasen O, Türk halkına siyasal liberalizmini kazandıramamış olsa bile sosyal liberalizmini vermiştir...?33

« 25 Nisan 1915&amp;#8217;te İngiliz, Fransız ve Anzak birlikleri Çanakkale&amp;#8217;ye sabaha karşı Arıburnu, Seddülbahir ve Kumkale sahillerinden çıkarma yapmaya başlamıştır. Seddülbahir&amp;#8217;e çıkan düşman, kıyı topçusunun yoğun ateşi ve kuvvetlerimizin karşı taarruzuyla durdurulmuş, Kumkale kıyılarından yapılan çıkarma gelişememiş, Arıburnu&amp;#8217;na çıkan düşman ise, Atatürk komutasındaki birliklerce geri püskürtülmüş ve bozguna uğratılmıştır. Çanakkale&amp;#8217;ye 25 Nisan 1915&amp;#8217;te, saat 05:30 civarında ayak basan düşman çıkarma birlikleri, 09:45&amp;#8217;te karşılarında Atatürk&amp;#8217;ü ve 57. Alayı bulmuşlardır. 25 Nisan 1915&amp;#8217;teki ilk çıkarma başladığında Çanakkale Bigalı Köyü doğusunda Değirmenlik mevkiindeki karargahında bulunan 19. Tümen Komutanı Yarbay Atatürk, çıkarmayı haber alıp, (Maltepe&amp;#8217;deki 77. Alay ve 9. Tümenden aldığı raporlarla), harekete geçmeden önce, Gelibolu&amp;#8217;daki 3. Kolordu Komutanlığı&amp;#8217;na saat 07:00&amp;#8217;da şu raporu yazmıştır: &amp;#8220;Kabatepe ile Arıburnu arasında karaya çıktığı öğrenilen düşman kuvveti, henüz anlaşılamadı. Düşmanın Kocadere batısındaki sırtları işgal etmesine meydan vermemek için 57. Alay ve bir dağ bataryasını şimdi o tarafa hareket ettiriyorum. Düşmanın kuvvet ve durumunu anlamak, ona göre gerekli tedbirleri almak üzere Tümen Kurmay Başkanını karargaha bırakarak bizzat oraya gidiyorum. Büyük kısmını kullanılmasını gerektirecek bir hal olunca tümenin başına geleceğimi arz ederim&amp;#8221;. Bu raporu yazdıktan sonra, inisiyatif kullanarak, 07:45&amp;#8217;de karargahından hareket etmiş ve 57. Alayla birlikte saat 09:40&amp;#8217;da Kocaçimen&amp;#8217;e varmıştır. &amp;#8220;Bu güzergahta yol yoktu. Arazi sarp ve derin derelerle kesilmişti. Her tarafı yüksek ve çok sık fundalıklar sarmıştı. Tüm çabalara karşın yaklaşma yürüyüşü biraz gecikti. Saat 09:40 sularında Kocaçimen tepesine ulaşıldı. Asker bir hayli yorulmuş ve yürüyüş kolunun derinliği de uzamıştı.&amp;#8221; Atatürk Kocaçimen tepesinde yaklaşık 10 dakika 57. Alayı dinlenmeye bırakarak kendisi atına atlayıp sarp araziden Conkbayırı&amp;#8217;na gitmiştir. Buraya geldiğinde, 27. Alay 2. Taburun &amp;#8220;Balıkçı Damlarındaki&amp;#8221;savunma müfrezinden arta kalan erlerin, 261 rakımlı tepeye (Conkbayırı&amp;#8217;nın güneyindeki platonun üzerinden kuzeye) doğu geri çekildiklerini görmüştür. İşte tam o an atından inen Atatürk, düşmandan kaçan Türk erlerinin tam önünde durarak o ünlü &amp;#8220;düşmandan kaçılmaz&amp;#8221; konuşmasını yapmış; kaçan erlere süngü taktırıp yere yatırarak, bozguna uğramış bir birlikten arta kalanlardan bir savunma hattı kurmuştur. Ve habercileri aracılığıyla 57. Alay komutanına hızla bölgeye intikal etmesi emrini ermiştir. Bu emri alan 57. Alay&amp;#8217;ın öncüleri saat 10:00 sularında Conkbayırına varmışlardır. Balıkçı Damlarından kaçan Türk ordusunun yeniden savaş durumuna geçtiğini gören düşman kuvveti neye uğradığının şaşkınlığını yaşarken yetişen 57. Alay ve 8. Tabur düşmana saldırmıştır. Atatürk komutanlara verdiği emirde: &amp;#8220;Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum! Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimize başka kuvvetler ve komutanlar geçebilir&amp;#8221; demiştir. Karaya çıkan Anzaklar sekiz taburdan fazladır Hemen süngü taktırarak düşmana saldırı emri veren Atatürk kendisi Conkbayırı&amp;#8217;ndan hareketi yönetmiş; sağdaki ve soldaki birliklerle bağlantı kurmaya çalışmıştır. Atatürk anılarında Conkbayırı&amp;#8217;ndaki o mücadeleyi &amp;#8220;Herkes öldürmek ve ölmek için düşmana atılmıştı.&amp;#8221; sözleriyle anlatmıştır. Conkbayırı sırtlarında yaşanan boğaz boğaza çatışma sonunda 57. Alay&amp;#8217;ın neredeyse tamamı şehit olmuş, ama düşman çıkarması da sonuçsuz kalmıştır. Atatürk&amp;#8217;ün ifadesiyle &amp;#8220;kazandığımız an bu andır.&amp;#8221; Yarbay Atatürk, tümeninin diğer alaylarını da bölgeye getirip 27. Alay&amp;#8217;ı da emrine aldıktan sonra saat 16:00&amp;#8217;da yeniden karşı taarruza geçmiştir. Atatürk, 15.000 kişilik düşman kuvvetine 5.000 kişilik bir kuvvetle direnmiş ve düşmanı geri çekilmek zorunda bırakmıştır. Atatürk, taarruzlara gece de devam etmiştir. Atatürk, yönettiği, 25 Nisan 1915 taarruzunu, gece saat 10:00&amp;#8217;da 3. Kolordu Komutanlığı&amp;#8217;na çektiği telgrafta şöyle anlatmıştır: &amp;#8220;Sağ kanatta Alay 57, sol kanatta Alay 77, Alay 27, Arıburnu istikametinde taarruz etmektedir. Düşman mavnalara binip kaçmaya başladı. Umum cephede düşmana taarruz ve takip ediyorum. Sağ kanatta taarruz eden Alay 57&amp;#8217;yi Alay 72&amp;#8217;den bir taburla takviye ederek hücuma sevk ediyorum.&amp;#8221; Son zamanlarda Cumhuriyet tarihi yalancıları, &amp;#8220;Atatürk&amp;#8217;ün Conkbayırı&amp;#8217;na geç geldiğini&amp;#8221; iddia etmeye başlamışlar, hatta bu iddialarına bazı üniversite hocalarından da taraftar bulmuşlardır. Ancak, elimizdeki belgeler ve anılar, bu iddiayı çürütmektedir. 25 Nisan çıkarma günü &amp;#8220;ordu yedeği&amp;#8221; olan Atatürk&amp;#8217;ün 19. Tümenine saat 07:00&amp;#8217;de hiçbir emir gelmemişti. Rütbesi yarbay olan Atatürk, Kolordu Komutanlığı&amp;#8217;nın emri olmadan, emrindeki kuvvetlerin yerini değiştirme yetkisine sahip değildir. Bu alaylar, Liman von Sanders&amp;#8217;in elindeki tek yedek kuvveti oluşturuyordu ve eğer onlar ateş hattına sürülürse, müttefikler başka bir noktaya daha çıkarma yaptıkları takdirde üzerlerine gönderecek kuvvet kalmamış olacaktı. İşte Atatürk, bütün bu tehlikeleri göze alarak, inisiyatif kullanarak 57 Alay ile bir dağ bataryasını ve Sıhhiye müfrezesini Kocaçimen tepesine doğru hareket ettirmiştir. Saat 07:00 civarlarında Anzakların Conkbayırı civarına saldırdıklarını haber alan Atatürk, hazırlıklardan sonra saat 07:45&amp;#8217;de Bigalı deresinden Kocaçimen tepesi istikametine hareket etmiştir ve saat 09:40 civarında Kocaçimen tepesine gelmiştir. Bu yürüyüş iki saat kadar sürmüştür. 57, bir dağ bataryası ve bir Sıhiye müfrezesinin, derin derelerle kesilmiş, inişli çıkışlı ve fundalıklı sarp arazide daha hızlı hareket etmesi mümkün olmamıştır. &amp;#8220;Yolda duraklama yok, araziyi bilmemek gibi bir durum yok, kendisinden önce düşmanla muharebeye giren birliklerin pozisyonu biliniyor. Üstelik boş kalan ve kritik olan düşman hedefleri, yani asıl ihraç noktası ve asıl hedef olan Kocaçimen silsilesi tespit edilmiş. Tüm bunlar Mustafa Kemal tarafından saptanmış. En azından olan bitenin farkında. Kendisinden ihtiyat tümeni olan 19. Tümen&amp;#8217;den bölgeye bir tabur göndermesi istenmişken, kendisi takviyeli bir alayla yola çıkmıştır. Takviyede bir dağ bataryası, öbür iki alay 72 ve 77 Alaylar hareket etmemiş, önden de süvari bölüğü, sıhhiye bölüğü ve baştabibi bulunmaktadır. Bunlar hep Mustafa Kemal&amp;#8217;in doğu yerde ve doğru zamanda bulunduğunu kanıtlayan yan unsurlardır. (&amp;#8230;) Gereksiz polemik bu noktada araziyi tanımayanlar tarafından ortaya atılan savlarla yanlışlıkla başlıyor. Bu platonun bir ucunun 600 metre civarında olduğu meyilli yamaçları da dahil olmak üzere çok net anlaşılıyor. Ancak 261 Rakımlı tepe meselesine topografik olarak bakılmadığı için sanki bir 10, 20 mwtrw tepeymiş gibi yorumlanıyor Bu durumda şöyle bir sonuç ortaya çıkıyor: Sanki düşman önünden kaçan askerlerin işaret ettiği 261 rakımlı tepe, askerin varmış olduğu Conkbayırı zirvesindeymiş gibi bir anlam çıkmaktaysa da bu hatalıdır. Yani, Mustafa Kemal Anzakları, platonun merkezinin güneyinde karşılamıştır. Öte yandan eğer düşman 261 rakımlı tepeye çıkmış olsaydı karşısındaki birliğin kaç bölük olduğunu görecekti ve hemen alayla taarruzda tereddüt etmezdi. Oysa yamaçta oldukları için platoya hakim olamamaları nedeniyle, düzlükteki Türk birliklerinin sayıca kendilerinden ne kadar az olduğunu tahmin edememişlerdir. İşte durumlarının asıl nedeni budur. Mustafa Kemal, &amp;#8216;Kazandığımız an bu andır&amp;#8217; derken, bu nedenle çok doğru teşhis koymuştur. Bu hiç kuşkusuz bir tesadüftür. Ama unutulmasın ki savaşlar çoğu kez tesadüf muharebeleriyle zafere giden yolla taçlanırlar. Siper muharebeleri bundan sonra başlayacaktır ve artık savaşın tekniği bundan sonra platoda görülecektir. Bu da &amp;#8216;taarruz, taarruz..&amp;#8217;dur. İşte Mustafa Kemal&amp;#8217;i, öteki tümen komutanlarından ve üst komutanlarından ayıran önemli özelliği bu öngörü yeteneğidir. Strateji, taktik dehası olduğu hem sonraki muharebelerde, hem de Kurtuluş Savaşı&amp;#8217;nda ortaya çıkacak, geleceğin başkomutanı olacak subayın doğuş anı da burasıdır.&amp;#8221; Çanakkale Savaşı uzmanı Erol Mütercimler, &amp;#8220;Gelibolu&amp;#8221; adlı kitabında Atatürk&amp;#8217;ün 25 Nisan 1915 savaşlarında büyük başarı gösterdiğini şöyle ifade etmiştir: &amp;#8220;Mustafa Kemal, inisiyatif kullanarak muharebenin gidişini değiştirmiştir. Savaş tarihine baktığımızda muharebe alanlarında deha olarak adlandırabileceğimiz komutan sayısı çok azdır. İngilizlerin şanssızlığı, Yarımada&amp;#8217;da böyle birisine rastlamış olmasıdır. Bu olayın ardından iki kez daha &amp;#8216;yarbay&amp;#8217; gibi küçük bir askeri rütbeye sahip subayın generaller savaşının yönünü değiştirmesine tanık olacağız. Çünkü tepeden dürbünüyle çevreyi seyretmek olanağını bulduğu kısacık aralıkta Liman von Sanders başta olmak üzere öteki yüksek rütbeli komutanların göremedikleri gerçeği Yarbay Mustafa Kemal bir anda kavramıştı.&amp;#8221; Çanakkale Savaşı uzmanı İsmet Görgülü, &amp;#8220;On yıllık Harbin Kadrosu&amp;#8221; adlı eserinde, Atatürk&amp;#8217;ün 25 Nisan 1915 savaşlarındaki başarısını şöyle anlatmıştır: &amp;#8220;&amp;#8230;Saat 09:30&amp;#8217;da Ordu yedeği olan 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal, inisiyatifini kullanarak Kocaçimen bölgesine getirdiği 57. Alay ile, düşmanın kuzey yanından taarruz etti. Düşman ilerlemesi durduruldu. Yarbay Mustafa Kemal, düşmana taarruz etmek için Ordu Komutanından gerekli izni almayı bekleseydi, düşman muharebenin ilk saatlerinde, bölgenin en hakim tepeleri olan Conkbayırı ve Kocaçimen&amp;#8217;i ele geçirecek ve Boğaz yolunu açmış olacak, Seddülbahir&amp;#8217;i de savunan Türk kuvvetlerini de kuzeyden kuşatmış olacaktı. Aynı zamanda düşmanın çıkarma yaptığı Arıburnu ve Seddülbahir bölgelerine, muharebenin ilk gününde müdahale edebilecek mesafede Türk birliği bulunmadığından (M. Kemal&amp;#8217;in tümeni hariç) Mustafa Kemal&amp;#8217;in bu tarihi müdahalesi olmasaydı Çanakkale Muharebeleri, 25 Nisan günü kaybedilebilirdi.&amp;#8221;

- Hayır Paşam, bir şey istemiyorum.

-?Suriye hemşerinizi de kurtarın.? Suriye, ancak din kardeşi olan bir milletin vatanıydı. Türkiye de artık dinci değil, milliyetçi bir devletti. Suriye içinde, bütün esir yurtlar için olduğu gibi, kurtuluş dilerdi. Ama kurtarmaya kalkmak gereksiz olurdu.

Pembe Ev?i kimin aldığı da muammaydı. Ali Rıza Efendi?nin aldığı şeklinde bilgiler olsa da bu pek doğru değildir. Pembe Ev 1870 yılında Rodoslu bir müderris tarafından yaptırıldı. Sonra mülkiyeti iki kez el değiştirdikten sonra Ali Rıza Efendi?ye kiralandı. Ali Rıza Efendi vefat edince Zübeyde Hanım geçim sıkıntısına düştü. Üç çocuğu; Mustafa, Makbule ve Naciye?yi alıp üvey dayısı Hüseyin Ağa?nın çalıştığı Katipzadeler?in çiftliğine taşındı. Beş ay kaldılar. Zübeyde Hanım, tekrar Pembe Ev?e taşındı. Herhalde Zübeyde Hanım bu evi çok sevmişti. Selanik Belediyesi 1933 yılında aldığı kararla evi Atatürk?e hediye etti. 1953 yılında Cumhurbaşkanı Celal Bayar?ın emriyle Pembe Ev müze haline getirildi.

- Demokratik olmayan Cumhuriyet

273 http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx12.6.2008

113 Hacıyev, İ. (2003): Mustafa Kemal Atatürk ve Nahçıvan, Beşinci Uluslar arası Atatürk Kongresi(25-29 Ekim 1999 Türkistan-Kazakistan), Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Cilt: 2. 1131

Genel durum bu halde iken Örneğin, son kuvvetlerle Bağdat?ın geri alınmasını düşünmeye imkan yoktur; en kuvvetli düşman daha sağlam ve daha hazır olarak Sina?dadır ve bu düşmana yönelmek ihmal edilemez. İkinci olarak Bağdat teşebbüsü için maddeten de imkan ve kuvvet yoktur. Bu işe girişecek orduların bugünkü mevcutları pek zayıf ve kıymetsiz olup daha iki ay yürüdükten sonra -biraz abartmayla- hademeden ibaret bir kitle kalır. Düşmanın Bağdat?a demiryolu ve gemilerle yetiştireceklerine, kelek ve deve ile mukabele edilemez; son olarak bu imkansızlıklara en büyük delil aylardan beri bir alayı iki gün yürütebilecek hazırlıkların hala yapılamamış olmasıdır.

Mahmut Esat Bozkurt, daha sonra yayınladığı hatıralarında Adalet Divanı&amp;#8217;na gidilmesi kararının nasıl alındığını anlatırken, şunları yazıyordu:

Sivas Valisi Reşit Paşa Hazretleri'ne

Erivan'ın baskılarına karşın bir Ermeni subayı öldürmekten hüküm giyen Azeri Subay Ramil Seferov'u Bakü'ye iade eden Macaristan, bu defa da Türkiye'ye bir jest yaptı. İstanbul'un Pendik Belediyesi ile Budapeşte'nin Kispest Belediyesi arasındaki kardeşlik; bir parka Atatürk adının verilmesi ve Atatürk büstünün dikilmesiyle devam edecek. Kispest Belediyesi'ndeki Atatürk parkı ve büstü 29 Eylül'de açılacak.

"Birkaç ay sonra Baku'de toplanacak olan kongrede Latin harfleri kabul edilir ve Rusya Türkleri arasında uygulanırsa, bizim Anadolu Türkleri'nin önüne de gayet önemli bir hars meselesi çıkacaktır. Bu, büyük Türk milletinin ikiye bölünmesi, istikbalde birbirini anlamama meselesidir."

- Bugün ders veremeyeceğim, ne yapayım dersiniz?

Sonrasını Başkomutan Mustafa Kemal Paşa şöyle ifade eder:

Tartışma, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan?ın 17 Ağustos tarihinde yaptığı bir konuşmada sarf ettiği şu sözlerle başlamıştı:

Mustafa Kemal 16 Mayıs günü, ki Yunanlıların İzmir?e asker çıkardıkları gündür. Şişli?deki evinden otomobile atlayarak Galata rıhtımına geldi ve hazırlandığı söylenen Bandırma vapuruna bindi.

İyi de bu topraklar onlarca yıldan bu yana, savaşlar yüzünden ekim-bakım görmemişti ki!. Köylü ise elindeki sabanı bırakmış, süngüsünü kapmış, Galiçya&amp;#8217;dan Filistin&amp;#8217;e, Yemen&amp;#8217;e; Kafkaslardan Çanakkale&amp;#8217;ye; yetmemiş İnönü&amp;#8217;ye, Sakarya&amp;#8217;ya, Dumlupınar&amp;#8217;a, vatan hizmetine koşmuştu. Şehit düşeni canını, sağ döneni ise Ankara&amp;#8217;nın her feryadında elindeki kalanı cömertçe vermekten çekinmemiş, varını yoğunu tüketmişti. Köylü yoksuldu.

Orada da benzer bir hata var. Ajanlar tarafından Mustafa Kemal?in Sovyet Bolşevik?lerle çok yakın ittifak içinde olduğu rapor edilmiş. Bunların hepsi Mustafa Kemal?in esas amacını tam olarak çözemedikleri için olmuş. Mustafa Kemal?in istediği, İngiltere, İslam ya da Sovyet herhangi bir bağı olmadan, özgür ve tam bağımsız bir Türkiye ulus devleti hedefiydi.

21 Sıtkı Aydınel, A. g. e., s. 8-13.

?Mustafa Kemal?in reformlarında başarı sağlamak için şiddete başvurmaya ihtiyacı yoktu; çünkü halkın üzerinde öylesine büyük bir etki ve saygınlığa sahipti ki, eski hükümdarların yüz yılda yapamadıkları değişiklikleri ülkesine kabul ettirmek için O?nun birkaç kelime söylemesi yeterliydi. Şayet Mustafa Kemal hep başarılı olduysa, bunun temel nedeni O?nun her zaman yurttaşlarının onayını almış olmasındandır, işte halkından aldığı bu güçle O, kalkınma hamlesine daha demokratik bir yönde devam edebildi. Fakat bazı reformlarının büyük ölçüde başarı sağlamasına yardımcı olan bir başka unsur vardı: Türkiye?nin Asya?da kalan kısmı. Örneğin saltanatın kaldırılmasına ilişkin Meclis kararı İstanbul?da yoğun ve şiddetli tepkiler alırken, Anadolu halkı bunu söylenmeden, itirazsız kabul etmişti. Millet Meclisi?nin saltanatın kaldırılmasına ilişkin kararnameyi çıkarmasında rol oynayan iki etken vardı: Bir yandan halkın düşmanla işbirliği yapan son padişahın ihaneti karşısında duyduğu öfke ve kızgınlık diğer yandan Anadolu Türklerinde çok yaygın eski bir duygu olan?Anadolu?yla bütün ilişkisini koparmış bir hükümete, bir hükümdara duyulan güvensizlik?... Bu halk yıllarca aç gözlü, insanlıktan uzak yöneticilerin baskısı altında ezilmiş, fedakarlıkta bulunmuş, kan dökmüştü. O zaman bu insanların ortadan kaldırılmasına nasıl üzülebilirdi?... Türk köylüsünün artık tek bir arzusu vardı: Sükunet... Türk köylüsü Mustafa Kemal?e bir yandan ülkesine barış ve saygınlık kazandıran askeri önderi olarak, diğer yandan Türkiye?de adalet ve düzeni azimle yeniden kuran devlet adamı yönüyle saygı duyuyordu.

Kadehinden bir yudum aldıktan sonra Sovyetler Birliği ve Stalin hakkında ağzına geleni söyler. Tercümanın tam tercüme yapmadığını anlar ve Türk bir tercüman getirerek söylediğini tekrar elçiye aktarır. Dans müziği balalayka orkestrasını susturur. Maiyetindeki saz ekibine işaret ederek zeybek çaldırır.

Halide Edip Adıvar; Milli Mücadelemiz için "Ateşten Gömlek" diyordu. Gerçekten de böyleydi.

Hiç kimse, özel hesaplara ve çıkarlara dayalı düşüncelerini Atatürk?ün arkasına saklayıp bu halka dayatma hakkına sahip değildir. Hiç kimse, kendi özel hesaplarına, veya ait oldukları odaklara dayalı düşüncelerini, görüşlerini, Atatürk böyle düşünüyordu, diye topluma, Türk ulusuna yutturmaya kalkışamaz; buna izin verilemez. Atatürk, düşüncelerini, Türk ulusuna berrak bir Türkçe ile ifade etmiştir ve anlaşılmayacak bir sözü de yoktur. Atatürk, bir Türk milliyetçisidir. O, kendi deyimiyle, milli siyasete, yani Türkçülük siyasetine önem verir. Türklük bilincine, ulusal bilince, ulusal kimliğe ve ulusal kültüre önem verir ve bunları göz diktiğimiz en yüksek ülkü sayar. Devlet hayatımızda, fikir hayatımızda bu görüş ve düşünceler bugün lime/lime edilmiştir. Bu duruma göz yumanlar, bu yıkıcılara oyun alanları sunanlar, hangi yüzle M. Kemal Atatürk?ten söz edebilir? Bu yanlışları, bu ülkede, mutlaka ulusal bir zihniyet devrimi düzeltecek, doğrulan yerine oturtacaktır. Bu ulusal zihniyet devrimini Türk parlamentosu, bekamız için yapmak zorundadır.

Atatürk'ün ölümünün 73. yıl dönümünde, Şanlıurfa'daki ilk tören eski vilayet önündeki Atatürk Anıtı'nda düzenlendi. Vali Celalettin Güvenç, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Veli Tarakcı, Belediye Başkanı Ahmet Eşref Fakıbaba ve diğer protokol üyelerinin Atatürk Anıtı'na çelenk sunmasının ardından Atatürk'ün sesinden 10. Yıl Nutku dinlendi.

Kurtuluş Savaşında rütbe alan bir çok kadın askerlerimiz var. Ama dünya tarihine geçen tek bir üsteğmenimiz var; 700 erkek, 43 kadından oluşan bir müfrezenin reiseliğine bizzat Atatürk tarafından

Lozan Konferansı?nda Türkiye?nin diğer sınırları kesin olarak belirle-nirken Irak sınırını ve dolayısı ile Musul sorununu bir çözüme kavuşma-mıştır. Mustafa Kemal Paşa, Lozan Konferansı sonrasında, Musul?un akıbe-tinin henüz belirsiz oldu bir dönemde, bu bölgeye yapılacak muhtemel bir askeri harekatta, İran?dan faydalanmayı düşünmüştür. Zira bu durumu kanıtlar nitelikteki bir konuşmasında Mustafa Kemal Paşa;

ATATÜRK..

D Arnold J. Toynbee: "M. Kemal, Çanakkale muharebelerinde Anafartalar'da, İngiliz kuvvetlerinidurdurduğu zaman, hem Türkiye'de, hem Almanya'da bir kahraman olaraktanınmıştı."

Atatürk?ün 1-8 Kasım 1918 tarihleri arasında Adana?dan Sadrazam Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği raporlar Anadolu direnişine yönelik kayda geçirilmiş ilk ve tek resmi belgelerdir. Bu raporlarda Atatürk, açıkça İngilizlere karşı silahla karşı koymaktan söz etmiştir. Atatürk?ün bu raporlarından yükselen?isyan ateşi? Kurtuluş Savaşı?nın ilk kıvılcımıdır.

<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://imageshack.us/photo/my-images/801/ghetgtdx. png/http://imageshack.us/photo/my-images/19/jtgjt. png/Ata">Ata, sandalyeler dururken, o çok sevdiği halısına, Türk töresindeki Bilge Kağan gibi bağdaş kurarak oturmuştur. İlginç değil mi, neden bu pozlardan söz edilmiyor? Yine Bilge Kağan&amp;#8217;ın başsız heykelinin elinde tespih vardır.

Prof Şerafettin Turan, Atatürk?ün, Süreyya Yiğit?e söylediklerinin, ? ilk fırsatta ulusal bir direnişi gerekli gördüğünü yansıtmaktadır? diye yorumlamıştır.

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün manevi kızı Ülkü Adatepe, Atatürk'ün harbe giderken daima iki elini açıp 'Allah'ım sen Türk milletini hiçbir zaman esir etme' diye dua ettiğini söylediğini bildirdi.

27.10. 1922 tarihinde öğretmenlere yaptığı konuşmada da?... Milleti millet yapan, terakki ve tefeyyüz ettiren kuvvetler vardır: Fikir kuvvetleri ve içtimai kuvvetler.?4

Konu: Türk ocağı binasında akşam saatlerinde Cumhuriyet kutlaması yapılmaktadır.

Asya Türk Hun İmparatorluğu:

Mustafa Kemal Paşayı Anadolu?ya gönderen Padişah ve hükumeti de kendisinden şüphelenmekteydi. Sadrazam Damat Ferit Paşa, Mustafa Kemal Paşayı hareketinden bir gün önce yemeğe davet ederek konuşma yapmış, Sadrazam yemekten sonra bir Anadolu haritası üzerinde müfettişlik bölgesinin ve nüfuz sahasının genişliği hakkında konuşurken şüphe ve tereddütlerini açıklamıştır.28

8 Berthe Georges-Gaulis, La Question turque. Paris, Berger-Levrault, 1931, s. 341.

Bu açıklamalardan sonra da Atatürk?ün bu ulusal hedefe varmak için ortaya koyduğu ilkelerin de neler olduğunu saptamaya çalışalım. Çünkü çoğu zaman, Atatürk devrimlerini benimsemek istemeyen çevreler -çağdaş uygarlık düzeyine ulaşacağız- gibi sözlerin başına -Ulusal Kültürümüzü- tümcesini koymak istemezler. Zira onların görüşüne göre Atatürk, ulusal kültürümüzü emperyalist emellerin etkisinde bıraktırmış veya erozyona uğratmıştır. Bu savlar kesinlikle doğru değildir. Atatürk?ün söylev ve demeçlerinde bu görüşlerin aksine fikirler açıklıkla ifade edilmiştir. Bu ilkelerin başlıcaları şunlardır:

- Biraz daha uzatınız efendim! dedikten sonra da Neşet Ömer'e baktılar... "Ve aleykümüs selam!" diyerek gözlerini kapatıverdiler. Arkadaşım Hasan Rıza ve Muhafız Kumandanı İsmail Hakkı Tekçe ile beraber elimizi kavuşturmuş son tanzim vaziyetinde duruyorduk. Hasan dayanamadı, büyük bir teesür içinde bana:

26 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. II, 4. B.. Ankara, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Yayınları. 1989, s. 217.

Genel Müdürü Tunca Toskay?a Reha Oğuz Türkkan tarafından bu diziyi alıp oynatması önerilir. Daha

(Ahmet Gürtaş, Atatürk ve Din Eğitimi, s.160-161)

Stanford Shaw,?u, Atatürk?ün yaveri Cevat Abbas Gürer de doğrulamaktadır. Cevat Abbas, anılarında Atatürk?ün kafasında?Anadolu?da bir direniş başlatma düşüncesinin? Halep?te (1917) ortaya çıktığını, Adana?da ve İstanbul?da biçimlendiğini belirtmiştir:

İngilizler yoğun hazırlıklardan sonra 19 Eylül 1918?de Filistin?deki Türk cephesine saldırmıştır. Bu cephe, Liman Von Sanders komutasındaki Yıldırım Ordularınca tutulmaktadır.

Bunları, Atatürkçülük bayrağının sembolleri olarak, belli bir kalıba sokmaya ve dondurmaya hiçbir kimsenin gücü yetmeyecek ebediyete kadar yaşayacak ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve milletinin hayat güvencesi olacaktır.

Conker kalkıp Halil Ağa' nın yanına geldi, kalktı Halil Ağa, önce

"Şanlı İsmet Paşamız bilinmez olur mu hiç? O bugüne bugün..."

"Hadi buna da oldu diyelim. Geçelim gerisine:

O sıralarda idi. Veliaht ile birlikte Alman genel karargahına gittik ve Alman batı cephesinin bazı bölümlerini gördük. Bu gözlemimden, Hindenburg ve Ludendorf ile görüşmelerimden sonra geçmiş isteklerimdeki yerindeliğe daha çok inandım.

Atatürk Kongresi(25-29 Ekim 1999 Türkistan-Kazakistan), Ankara, Atatürk Araştırma

Yeni Çağ'da Avrupa'yla Asya arasında uzun savaşlar cereyan etmiştir. Ayrıca Anadolu-Batı savaşlarının Etilere kadar uzanan bir tarihi vardır. Bu savaşlar sebep açısından incelendiği zaman coğrafya, hayat düzeyi ve tabiat kaynakları gibi şartların ağırlık kazandığı görülmektedir.

12 NUTUK, A. g. e. C. III, s. 150.

Atatürk bu soruya gayet sakin bir tavırla hemen şu cevabı vermişti:

(Erkin, Feridun Cemal (1980). Dışişlerinde 34 Yıl: Anılar-Yorumlar I. Ankara: TTK Yay. s.87)

Rockefeller de sözü devralarak başlıyor;

Öğüt, bu doğa olayını bütün dünyaya tanıtmak istediklerini, bunun için de bölgede oteller, sosyal tesisler, otoparklardan oluşan projelerin hayata geçmesi gerektiğini vurgulayarak, ilgili kişi ve kurumlarla bu konuda görüşmelerin yapıldığını kaydetti.

İkincisi, bilerek stratejik olarak kamufle edilmesinden, ya da kısmen şeytanilerce örtbas edilmesinden. Atatürk, ehillerce; yıkılmış, işgal edilmiş, bölünmüş topraklarda, yeni devlet kurma görevi için, çekirdekten yetiştirilenlerden en liyakatli kişi olarak seçilmişti. Türk töresi üzerine yetiştirilme tarzına sahipti. Bu konuyu fazla açmadan, asıl soru olan; &amp;#8220;ATATÜRK NEDEN SAĞ EL GÖĞSÜNDE POZLAR VERMİŞTİR?&amp;#8221; bunu açıklayayım. Değerli dostlar, çünkü o duruş, mason duruşu şöyle dursun, emeryal filan duruşu da değildir! O duruş; TÜRK TÖRESİNDE, DURUŞUDUR.

(Kaynak: Em. Tümg. Muzaffer ERENDİL, İlginç Olaylar ve Anekdotlarla Atatürk, s.43)

32 S. D. C. l, s. 390.

Oysa ki, Dünya yuvarlağının batısında ve doğusunda ilk okunan ezanlarda Atatürk'ün de katkısı vardır.

Ülkenin durumunu iyi görmediğini, İtilaf devletleriyle yapılan mütareke hükümlerine bu devletlerin uymayacaklarını, daha ağır şartlar altında ülkeyi ezeceklerini, bu nedenle büyük felakete maruz kalan yerlerden birisinin de Adana olacağını ve Adana?nın büyük zayiata uğrayacağını söylemiştir. Olacakları olanca açıklığıyla Adanalılara önceden söyleyen Atatürk, bu felaketten kurtulmak için yapılması gerenleri de şöyle sıralamıştır:

2 Damar Arıkoğlu, Hatıralarım, İstanbul 1961, s. 307?308.

Ulusal benliğimize tam uygunluk: 16 Mart 1923 günü Adana Türk ocağında Adanalı çiftçilerle yaptığı konuşmada Atatürk: ?Ulusların başına gelen felaketlerden kurtulması, ulusların kendi benliğini duyması ile mümkün olur... Açıklıkla ve kıvançla ilan ederim ki, bu ulus ulusal benliğini idrak ve bunu bütün dünyaya kanıtlamıştır. ?40

''Bütün tayyarelerimizin ve motorlarının memleketimizde yapılması ve hava harp sanayinin de bu esasa göre inkişaf ettirilmesi icap eder.''

&amp;#8220;Daha sonra CHP yerine, mal varlığını Hazine&amp;#8217;ye yani doğrudan millete bağışlama yoluna gitmiş ve TBMM&amp;#8217;nin çıkardığı 12 Haziran 1933 tarih ve 2307 no&amp;#8217;lu yasayla da bu gerçekleştirilmişti.

Mustafa Kemal Paşa 24 Nisan 1920 tarihinde?Mütarekeden Meclisin açılmasına kadar geçen zaman zarfında cereyan eden siyasi olaylar hakkında yaptığı konuşmasında, Samsun?a çıkışını, o günkü Osmanlı Hükümetleri?nin tutumunu, buna karşı kurtuluş çareleri arayan Müdafaai Hukuk gibi kuruluşların isteklerini anlattıktan sonra: ?Hayat ve şahsiyetim, kendi malı olan necip ve mazlum milletimizin bu haklı talebi üzerine artık benim için en mukaddes vazife iradei milliyeye mutavaatı her şeyin fevkinde görmekti.

davranılmıştır. Ta ki Sovyetler Birliği dağılıp da ortaya beş yeni Türk Cumhuriyeti çıkana kadar. Fakat Mustafa Kemal?in kendi döneminde icraatları ile etki alanına almak istediği İran ve Orta Asya?yı, işgali altında tutan Sovyet Rusya?da, Atatürk?ün amaçları

Yanılıyordu, hayır öyle değildi.

Bu konudaki tarihin hükmü şudur:

Yine bazı Osmanlı padişahlarının tabloları&amp;#8230;

Gazi Mustafa Kemal&amp;#8217;in Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin kuruluşu öncesindeki evrelerde, &amp;#8220;Kürtlere Özerklik&amp;#8221; anlamına gelecek bir söylemde bulunduğu hatta bunun eyleme de dönüşerek TBMM&amp;#8217;den &amp;#8220;gizli&amp;#8221; bir yasa geçmiş olduğu iddiası, özellikle son dönemlerde çok sık dile getirilmektedir. Konunun kanıtı olarak da Gazi&amp;#8217;nin daha ziyade 16-17 Ocak 1923&amp;#8217;te İzmit&amp;#8217;te İstanbul basını ile yaptığı konuşma ve Ahmet Emin Yalman&amp;#8217;ın sorularına verdiği yanıtlar gösterilmektedir. Buna bağımlı olarak da, &amp;#8220;&amp;#8230;Kurtuluş savaşı günlerinde Kürtlerin desteğini sağlayabilmek için bu sözleri verdi ama sonunda devleti kurunca, bu sözleri unuttu&amp;#8230;&amp;#8221; demeye getirmektedirler. İşin bu yanı pek fazla sesli ifade edilmese de söylenmek istenen budur ve bu söylenenler tarihi gerçeklerle örtüşmemektedir.

- Canım böyle adamları da niye burayar gönderirler? diye söylenerek hasta ve cılız eri göğsünden itti. Mehmetçik hemen yere yıkıldı.

Liman Von Sanders, devasa İngiliz ordusu karşısında ne yapacağını şaşırmış bir durumda, geriye doğru kaçarak canını zor kurtarmıştır. Geride kalan orduları toparlamak isteyen Atatürk, bir süre Von Sanders?le irtibat kuramamıştır. Süratle orduları derleyip toparlayan Atatürk, kimseye sormadan inisiyatif kullanarak, Türk ordusunu Suriye?nin kuzey sınırına yakın Halep?e çekmeye başlamıştır. Liman Von Sanders, bu itaatsizliğin nedenini sorunca Atatürk, ?Suriye?nin bir Arap şehri olduğunu, önemli olanın Türk olan Anadolu?yu savunmak olduğunu? belirtmiştir Bu sırada Yıldırım Orduları Komutanlığı genel karargahı Adana?ya çekilmiştir.

Konuyla ilgili birçok yerli, yabancı hatta azınlık kaynakları mevcuttur. Türkler aleyhinde yazılanlar bile bunu itiraf etmekten kendilerini alamamışlardır. Bunlardan sadece bir tanesini vererek konuyu teyid etmek istiyoruz. İngiliz İstihbarat Servisi'nin belgelerine dayanarak yazıldığı iddia edilen ve 1916'da "Bleu Book" adıyla İngilizce, 1987 yılında da "Livre Bleu" adıyla Fransızca olarak yayınlanan tarafgir kitap bile bu hususu şöyle dile getirmektedir:

Bu hedefte geçen kavramları da açıklamak gerekliliği doğaldır.

Genellikle faaliyetleri artan, etkinlik alanı büyüyen bürokrasilerde eleman sayısı da artmaktadır. Bu ise yazı konusundaki alışkanlı ğı eski bürokrat tabanın ki ile karşılaştırılamayacak kadar az olan yeni memurların bürokratik örgütlere girmesi demektir. Çünkü gelişen hayat, maliye, adliye, eğitim örgütlerinin eleman ihtiyacını arttırmıştır. Öte yandan modernleşen orduların yeni subay kadrolarıysa artık eskisi gibi okuma-yazma bilmeyen kahramanlardan değil, topografya-matematik-mekanik bilen ve "talimnameleri" okuyup anlayabilen kimselerden oluşturulmak zorundaydı. Bu savaş adamlarının ise bir Çin mandarini, bir Osmanlı divan katibi veya bir manastır rahibi gibi ömürlerini yazı ve girift imlaya adayacak kimseler olamayacağı açıktır.

"Atatürk'ün din telakkisini, kati olarak pek az kimse öğrenebilmiştir. Orman Çiftliğinde başbaşa kaldığımız bir gün, din hakkında ne düşündüğünü sordum. Bana dedi ki: 'Din vardır ve lazımdır. Temeli çok sağlam bir dinimiz var. Malzemesi iyi fakat bina, uzun asırlardır ihmale uğramış. Harçlar döküldükçe yeni harç yapıp binayı takviye etmek lüzumu hissedilmemiş. Aksine olarak birçok yabancı unsur binayı daha fazla hırpalamış... Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı gösteririz. Düşünüşe ve tefekküre karşı değiliz. Biz sadece din işlerini millet ve devlet işleriyle karıştırmamaya çalışıyor, kasda ve fiile dayanan taassupkar hareketlerden sakınıyoruz."

&amp;#8220;İyi ama&amp;#8230;&amp;#8221; dedi, muhatabım, &amp;#8220;Son günlerini yaşıyordu. Öleceğini anlamıştı. Çoluk çocuğu da yoktu, eşi de!. Bu bağışları fazla abartmamak lazım&amp;#8230;Öyle değil mi?&amp;#8221;

İstanbul'da geçiyor. Bunun Van' ı var, Bitlis' i var, kıyı bucak ilçesi

Mustafa Kemal Paşa, 15 Mayıs 1919?da Osmanlı bakanlarını ziyaret ettiğinde, onları vaziyetten çok müteessir görmüş, kendisini Babıali?nin merdivenleri başında uğurlarken, fikri sorulduğunda cevaben Mustafa Kemal Paşa, ?Celadet gösteriniz? tavsiyesinde bulunmuştur.

Karşı Devrimin Tarihçi Tetikçileri

?Demiryolunu nereden aldık, hangi ağlarla donattık... Biliyorsunuz 10. Yıl Marşı?nda geçer, ?demir ağlarla ördük? falan... Neyi ördün? Hiçbir şey örmüş falan değilsin. Ortada duranlar belliydi. Demir ağlarla şimdi Türkiye?yi biz örüyoruz...?

« Atatürk, 25 Nisan 1915&amp;#8217;teki Arıburnu taarruzunda gösterdiği başarıdan dolayı &amp;#8220;Arıburnu Kuvvetler Komutanlığı&amp;#8221;na getirilmiş ve 25 Nisan 1915&amp;#8217;ten 16 Mayıs 1915&amp;#8217;e kadar bölgedeki tüm kuvvetleri tek başına komuta etmiştir. &amp;#8220;Atatürk, 5-10 kişiyi bile idare edemezdi&amp;#8221; dediği iddia edilen &amp;#8220;tarih profesörüne&amp;#8221; ithaf olunur!..

7 Dagobert von Mikusch, Mustafa Kemal, New York 1931, p. X.

"Şimdi" dedi: "İstanbul' da ne kadar bakan, milletvekili varsa hepsini

görüşmeyi kastederek, ?O zamanlar doğrusu bu laflara pek dikkat etmemiştim. Mesleğimin her zaman hatırlayacağım büyük hatası, bu emsalsiz dehayı o zaman keşfedememiş olmamdır? demiştir.

4)Pembe Ev?in sahibi kim?

« 1 Eylül 1915&amp;#8217;te Atatürk&amp;#8217;e, Gelibolu&amp;#8217;daki &amp;#8220;üstün başarılarından&amp;#8221; dolayı Gümüş Liyakat Madalyası verilmiştir.

"... 27 Ağustos 1922 sabahı 57. Tümen bu tepeyi kuşatmış, saat 10.30'da Mustafa Kemal telefonda komutana;

« 10 Mayıs 1915&amp;#8217;te, Atatürk&amp;#8217;ün Arıburnu muharebelerini yönettiği tepeye, 3. Kolordu Komutanlığı&amp;#8217;nın günlük emriyle- &amp;#8220;Kemalyeri&amp;#8221; adı verilmiştir.

Başgöz, İlhan - Howard, E. Wilson, Türkiye Cumhuriyeti'nde Eğitim, Ankara - 1968.

İkinci örnek, ünlü tarihçi Arnold J. Toynbee?nin?Turkey ? adlı eserinden dilimize de çevrilmiş bulunan bu tanınmış eserde yazar şöyle diyor: ?... Mustafa Kemal parlak bir asker, azimli ve bağımsız karakterde bir insandı... Çanakkale Muharebelerinde Anafartalar?da İngiliz kuvvetlerini durdurduğu zaman, hem Türkiye?de, hem de Almanya?da bir kahraman olarak tanındı. Alman Yüksek Komuta Heyeti ve kendi komutanı olan Enver Paşa tarafından sevilmemesine rağmen, Mustafa Kemal, artık, bir asker olarak, ününü sağlamıştı...?3.

Milli Mücadele kazanıldıktan sonra, Şubat 1923'te toplanan İktisat Kongresi'nde işçi delegelerinden İzmirli Nazmi ile iki arkadaşı tarafından Latin harflerinin kabulü hakkında bir önerge verildi. Ancak bu önerge, Kongre Başkanı Kazım Karabekir Paşa tarafından, "Konunun daha çok maarifi ilgilendirdiği" ve "Latin harfleri İslam birliğini bozacak" gerekçesiyle toplantıda okunmayarak reddedildi. Paşa, bu konudaki görüşlerini, kısa bir süre sonra basına "Latin Harflerini Kabul Edemeyiz" başlığı altında demeç vererek açıklamıştır. O'na göre; Latin harflerini savunanlar yabancıların propagandalarından etkilenmekte ve ülkeye zararlı bir fikir sokmaya çalışmaktadırlar. Türk dilini ifade edecek hiçbir Latin harfi yoktur. Bu fikirler Türk toplumunu etkilerse bütün İslam alemi üzerimize hücum eder ve birbirimizi yeriz."Paşa'nın demeci, alfabe tartışmalarını yeniden başlattı. Latin harflerini istemeyenler, Paşa'dan aldıkları cesaretle yeniden güçlü bir yayına başladılar. Bu yayınlara karşı, Latin harflerini savunanlardan Kılıçzade Hakkı, İçtihad dergisinde, "İzmir Kongresinde Latin Harfleri" başlıklı üç makale yazarak, Paşa'ya verdiği cevapta şu görüşleri ileri sürmektedir:

PTT Genel Müdürlüğü`nün oluşturduğu tarih komisyonu, bodrum katında ön bir inceleme yaptı. Yapılan araştırmalarda ucu kesilmiş eski bir hat bulundu. Bu hattın da söz konusu efsanevi hat olduğunu düşünen komisyon, tescil için Türk İslam Eserleri Müzesi`nden yardım istedi.

-"Tek ineğimim sütünden kendi ellerimle yaptım Gazi Paşa, bunu sana hediye getirdim. Seversen gene yapıp getiririm."

Latife Hanım, kabirde yüzlerce gümüş mecidiye sadaka dağıtmış, kırkında mevlit okutmuş, 52. gecesinde de aşure yaparak fakir fukaraya dağıttığı gibi, hatimler indirerek bu mübarek kadına karşı duyduğu sevgi ve şükran borcunu ödemişti?

-"Neden sordun ki, dedi. Yoksa buraların saabısı mısın, bekçisi mi?"

Türk milletinin üstün niteliklerinden yararlanarak, millete bağımsız ve mutlu yaşam imkanlarım sağlamak, tarihte çok az devlet adamlarına nasip olmuştur. Atatürk, Türk milletini iyi tanımakla manevi ve fikri gücünü ortaya koymuş, üstün kişiliğinin dayanaklarından birini belirlemiştir.

Cumhuriyet, 5&amp;#8211;6 Aralık 1925.

Bu zafer, Atatürk?ün deyimiyle?Türk süngülerinin çizdiği sınır? olacaktır.

199 Sevgi Özel, Haldun Özen, Ali Püsküllüoğlu, (1986): Atatürk?ün Türk Dil Kurumu ve Sonrası, Bilgi Yayınevi, İstanbul:14,15

İşte bütün bu hazırlıklar nedeniyledir ki, Prof Dr. Stanford Shaw, ?Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye? adlı kitabında?İşgalin ilk günlerinde Mustafa Kemal Kilikya?dayken direniş başlatmıştı? diyerek Türk Kurtuluş Savaşı?nın Kasım 1918?de Adana?da Atatürk tarafından başlatıldığını ileri sürmüştür.

Büyük ATATÜRK'ün Kurtuluş Savaşı'ndaki kahramanlığı ve büyük dehası komutanlığı olmasaydı; yerli Rum ve Ermenilerle onlara destek olan vatan hainlerini, Haçlıları, Hilafet Ordusunu nasıl yenecektik?..

Atatürk önledi:

?Türkçülüğe dair bütün hareketler sonuçsuz kalacaktı, eğer Türkleri Türkçülük mefküresi etrafında birleştiren ve büyük çöküş tehlikesinden kurtarmayı başaran büyük dahi ortaya çıkmasaydı! Bu büyük dahinin isimini söylemeğe hacet yok, bütün dünya bugün?Gazi Mustafa Kemal Paşa? ismini mukaddes bir kelime sayarak her an hürmetle anmaktadır. Evvelce Türkiye'de, Türk milletinin hiç bir mevkii yoktu. Bugün, her hak Türk?ündür. Bu topraktaki hakimiyet Türk hakimiyetidir, siyasette, harsta, iktisatta hep Türk halkı hakimdir. Bu kesin ve büyük inkılabı yapan zat Türkçülüğün en büyük adamıdır. Çünkü düşünmek ve söylemek kolaydır. Fakat yapmak ve bilhassa başarıyla sonuçlandırmak çok güçtür.?

Mütercimler, age, s.310.

Arıburnu, Seddülbahir,

Bu söz üzerine, üzüntüyle:

Acele olarak Fevzi Paşa''yı telefonla ara, bul ve hemen buraya gelmesini söyle. Diyor.

(Volkan Vamik D., ve Norman Itzkowitz, Ölümsüz Atatürk, Ankara, Bağlam

5 Encyclopaedia Britannica, vol. 2, 1974, p- 255.

Mülki hükümetin tam bir güçsüzlük içinde bulunuşu, güçlü bir zabıta kuvvetinin noksanlığından ve ihtiyaçları yüzünden memurların genellikle çalma, hile ve yetkiyi kötüye kullanma işlerine karışmalarıyla, keyiflerine düşkün bir hale gelmelerinden ve adli islerin kesinlikle işlememekte olmasından ileri gelmektedir. Bu nedenler, genel yaşantıyı her köşede ve her kentte kökünden çürütmektedir. Genel beslenmenin, ticari ve ekonomik işlerin müthiş bir süratle çökmeye başlaması belirgin alametlerdendir. Bugün bir para meselesi ortaya çıkmıştır ki, bu dert, ne halkta, ne de memurlarda geleceğe güven bırakmıştır ve namuslu kimseleri zorla kutsal bildikleri değer hükümlerinden ayrılmaya itmektedir. Bu nedenle harp devam ettiği takdirde karşısında bulunduğumuz en büyük tehlike her taraftan çürüyen muazzam saltanat binasının bir gün birdenbire ve hep birden içinden çökmesi ihtimalidir.

Atatürk, her konuyla olduğu gibi, din konusuyla da?Kur?an?i? gözle ilgilenmiştir. Atatürk?ün, dünyadaki diğer devrimcilerden, en temel farklarından biri, dini?akıl dışı? diye dışlamaması ve din üzerine de kafa yormasıdır? Atatürk, bir taraftan Ramazan aylarındaki manevi havayı solurken, diğer taraftan, oruç ibadetini anlamaya çalışmıştır. Okuduğu bazı kitaplarda?oruçla ilgili? bazı bölümlerin altını çizip, bazı notlar alması, onun?orucu anlama? çabasının, bir yansımasıdır. Atatürk, Leon CAETENİ?nin?İslam Tarihi? adlı eserini okurken, orucun anlatıldığı bazı satırların, altını çizdi ve sayfa kenarlarına, bazı özel işaretler koydu. Örneğin, nefsine hakim olamadığı için, hadım olmak isteyen İbn-i Mazun?a; Hz. Muhammed?in onay vermemesi: ?nefsine hakim olmak istiyorsa, oruç tutmasını? söylemesi, Atatürk?ün dikkatini çekti: ?Peygamber onay göstermedi. Heveslerini yatıştırması için, oruç tutmasını tavsiye etti.? Atatürk, önemli gördüğü bu satırın altını, boydan boya çizdi. Atatürk, aynı kitapta?Ramazan bayramının ortaya çıkışını? anlatan bölümle de ilgilendi. ?O sene, Hz. Muhammed, inananlara, fitre ve zekatı vermesini önerdi. Bundan bir iki gün önce, Müslümanlara, bir konuşma yaptığı söyleniyor. Ramazan ayı sonunda, Hz Muhammed, bütün ashabı ile birlikte, şehirden çıkarak, musallaya gitti. Salatül-iyd denilen namazı, orada kıldı. Bayramın başlaması, bu namaz ile kutlanmış oluyordu?

Yukarıda verilmiş olan belgelerden de anlaşıldığı üzere Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ün Ermeni sorunu konusundaki tavrı oldukça nettir.

Zübeyde Hanım daha otuzuna gelmemişti. Ruhsal dünyası evlat acısı yaşayan tüm anneler gibi alt üst olmuştu. Yetmezmiş gibi, birkaç hafta sonra kocası Ali Rıza Efendi?yi Rum eşkıyalar kaçırdı. Ali Rıza Efendi yüksek bir fidye karşılığı özgürlüğüne kavuşabildi. Kereste ticaretini bıraktı. Zaten Osmanlı jandarması da, ?Rum eşkıyalar barınmasın? diye ormanı yakmıştı!

Teşebbüsler (1862-1884)", Belleten, C. XVII.

- Evet bir şey yapacağım.

Sofrada kesin bir sessizlik vardı. Kimse gözlerini Atatürk' ten ayıramıyordu:

&amp;#8220;Bir defasında Fevzi Paşanın ne yaptığını sordu:

(Ali Nüzhet Göksel, Ziya Gökalp'in Hayatı ve Malta Mektupları, 1931, s.181)

-İngilizlerin karaya asker çıkarmalarına izin vermedim!

(Riyaset-i Cumhur İncesaz Heyeti Şefi Binbaşı Hafız Yaşar Okur'un Anıları, sah:124).

Atatürk bu Katma zaferinden sonra?Bir hat tespit ettim ve sınırladım. Kuvvetlerime emir ettim ki; düşman bu hattın ilerisinde geçmeyecek?. demiştir. Nitekim geçmemiştir de. Bu zafer ile Toros Geçitleri düşmana tamamen kapatılmıştır. Atatürk, geri çekiliş sırasında Suriye?deki şimendifer hatları ve yolları iyice tahrip etmiş olduğundan İngilizlerin ileri birliklerini hızla takviye imkanı da kalmamıştır. İngiliz birlikleri sadece sahilden ilerleyebilirdi. Türk cephesi, Halep?in beş km kuzeyindedir. Bundan sonra Atatürk?ün 7. Ordu?su birçok saldırıya uğramış ama bunların hepsini geri püskürtmeyi başarmıştır.

akşamı sonbaharın tadını çıkararak, Çekmece' ye doğru gidiyorlardı.

ATATÜRK VE AZINLIKLAR - Azmi SÜSLÜ

Üçüncü örnek, kısa bir süre önce görev süresi sona ermiş olan Başkan Reagan?dan. Reagan, Atatürk?ün Doğumunun 100. Yıldönümünü kutlama vesilesi ile yayımladığı mesajda şu noktalara değiniyor: ?Atatürk, savaş ve barış zamanlarında büyük bir önderdi. Kendi vatandaşlarının kalbinde başta gelirdi ve öyledir. Türkiye ve halkı için Atatürk?ün Doğumunun 100. yılı, 1776?nın 200. yıldönümü bizim için olduğu kadar önemlidir. Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Cumhuriyeti, bir nesilden daha uzun bir süreden beri dost ve müttefik bulunmaktadır. Harry Truman?dan başlayarak, her Amerikan Başkanı, güçlü ve istikrarlı bir Türkiye?yi, Amerikan siyasetinin en önemli bir amacı olarak görmüştür...?7.

age, s. 166.

12 A. Rustow Dankwart, Atatürk as Founder of a State, New York 1970, p. 214.

- Biliyorum çocuğum, onu bildiğim için böyle konuşuyorum, diye karşılık verdi.

Q L'İllustration dergisi: "Kararlı, sert ama iman etmiş olan M. Kemal Paşa, dünyaya baş kaldırmıştır. Meslekten askerdir. Çanakkale'de, İngilizler karşısında kazandığı büyük zafer, anılmaya değer."

Bunun üzerine yaptığım bir tamimle millete kati sözü verdim. İşte tamimin son cümleleri şu idi: Geçirdiğimiz şu hayat ve memat günlerinde umum milletçe her taraftaki amal ve tezahürat ile temine azmedilen istiklali millimiz uğrunda bütün mecudiyetimle çalıştığımı temin eylerim.

?Moskova elçimiz Ali Fuat Paşa ile durumu müzakere ettik ve birde durumu Stalin ile görüşmeye karar verdik. Stalin ihtilalin en kudretli şahsiyetlerinden biriydi. Çiçerin?i birkaç defa ağır bir şekilde azarladı. Stalin ile yapılan görüşmeler müspet bir şekilde süratle ilerlemeye başladı. Fakat Nahçıvan üzerinde müzakereler uzadı. Bunun üzerine Stalin?Canım, Nahçıvan üzerinde niçin bu kadar ısrar ediyorsunuz? dedi. ?orası Türk Kapısı da ondan? cevabını verdim. Bunun üzerine Stalin geldi ve başka bir meseleye geçti. Neticede Nahçıvan bölgesinin Azerbaycan?ın himayesinde olmak şartıyla, muhtar bir iradeye sahip olması üzerinde anlaşmaya varıldı.?121 Yapılan Moskova Antlaşmasının (16 Mart 1921) 3. Maddesi ile Nahçıvan vilayeti arazisinde Azerbaycan?ın himayesinde bu himayeyi Azerbaycan?ın hiçbir devlete bırakmaması koşulu ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti oluşturulması karara bağlandı. Görüldüğü gibi burada en önemli husus Nahçıvan meselesinde Azerbaycan?ın himaye hakkının bir üçüncü devlete bırakılmaması idi. Türkiye temsil heyetinin ciddi çabaları sonucunda Moskova görüşmelerinde Azerbaycan?ın arazi bütünlüğü kısmen de olsa korunmuş, Nahçıvan?ın Azerbaycan?a bağlı Özerk Bölge teşkil etmesi konusunda anlaşmaya varılmıştı.

Anayurda ulaştır.

- Çağırın!

Mustafa Kemal'in 9 Ağustosta bir an içinde Grup Komutanlığını atandığında burada gösterdiği yüksek cesaretli hareketleridir ki, dokuzuncu kolordunun ilerlemesine engel olmuş ve bunu durdurmuştur. 24 saat sonra Mustafa Kemal'in bizzat yaptığı bir gözetlemenin ardından Conkbayırı'nda gerçekleştirdiği çok parlak bir karşı saldırı sonucunda Türkler Sarıbayır sırtları üzerinde ele geçirilmesi olanaksız bir bölgeye yerleştiler.

age, s.47.

Atatürk: ?O Yol Çok İşe Yaramıştır?

"Benim elime büyük bir salahiyet ve kudret geçerse ben içtimai hayatımızda istenilen inkılabı bir anda bir "coup" ile tahakkuk ettireceğimi zannederim. Halkı yeni fikirlerle eğitmek ve öğrenim durumunu yükseltmek gerekir. Aydınlar halkı kendi seviyelerine çıkarmalıdırlar. Bunun anlamı, toplumun eğitimini yeni ve kolay yöntemlerle sağlamaktır."

Yararlandığım son Amerikan kaynak eser, Amerika?daki Ermenilerin şimşeklerini üzerine çektiğini söyleyebileceğim Prof. Stanford J. Shavv?un iki ciltlik bir tarih kitabı. ?Osmanlı İmparatorluğunun ve Modern Türkiye?nin Tarihi? adını taşıyan bu eserin ikinci cildinde, yazarın konumuzla ilgili şu görüşleri dikkatimizi çekiyor: ?... Tarihin sağladığı derin bir görüşle donatılmış olan Kemal?in, mütevazı kökeninden eğitimine ve savaş hizmetine kadar, hayat ve mesleğinin özel bir amacı ve yönü olduğu görülür: Osmanlı imparatorluğunun küllerinden Türk milletinin yeniden doğuşunun başarılması... normal insanların ihtiyaç ve düşüncelerini kestirmek hususunda, Kemal?in, arkadaşları arasında eşsiz bir seziş gücü vardı... Akılsızca davranışlar ve kendisinin parlaklığını reddedenler karşısında son derece tahammülsüzdü. Astlarına karşı çok otoriterdi; fakat, üstlerinin otoritesine saygı göstermeyi de reddederdi. Bu nedenle; gerek Jön Türk hareketinde ve gerek orduda, yeteneğinin ve tecrübesinin kendisine hak kazandırdığı mevki ve rütbeleri alamadı. bu durum, belki de milleti felakete götürmüş olan Jön Türk Grubundan kendisini uzaklaştırarak, siyasal kariyerinin vakitsiz olarak sona ermesinden kurtarmış oldu... , Kemal?in İstanbul?da sürekli eleştirilerinden kurtulmak için, onu görevle çeşitli yerlere yollardı... Ama, nereye gönderilirse gönderilsin; temel askerlik bilgisi, emrindeki insanları anlamak, etkilemek ve yönetmek hususundaki olağanüstü yeteneği; onu aksilikler karşısında bile, zafere götürdü ve böylece, savaşı izleyen karışıklık döneminde başa geçmeye itecek askeri üne kavuşturdu. İstiklal Savaşı sırasında, aynı nitelikler, Türkleri zafere ulaştırmasını sağladı... Otoriter yaradılışı, sadece kendisinin haklı olduğu inancı, muhalefet kabul edememesi, normal insanları kendine çekebilme yeteneği gibi, kendisini fena bir çalışma ortağı, iyi bir asker yapmış olan bütün bu nitelikler, şimdi, Türk zaferi için zorunlu olan kuvvetler birliğini gerçekleştirdi. Ayrıca; yapılması gerekli ilk şeyleri öne almak, uzun vadeli ilkeleri kısa vadeli sorunların çözümünden sonraya bırakmak, siyasal kuvvetleri tahlil etmek ve kullanmak; nihayet köklü değişiklikleri, yol temizleninceye kadar ertelemek gibi daha önce bilinmeyen bir yetenek de gösterdi... Sabır ve zamanlama duygusu gibi nitelikleri, Cumhuriyet yılları sırasında da kendisine çok yararlı olacaktı...? 18.

Şeyh Ahmet Sünusi, Konya İsyanı?nın bastırılmasında da etkili olmuştur. Bu isyanın, ?İslam düşmanlarının işi? olduğunu belirten Ahmet Sünusi, isyancıların Alaattin tepesini savunan askerleri bırakmalarını sağlamıştır.

Dil Encümeni, bu çalışmaları yaparken, kendi aralarında seçtikleri üç kişiden oluşan "Latin Alfabesi Komisyonu"nu kurmuştu. Bu komisyon bir yandan, Dil Encümeni'nin çalışmalarına yardımcı olacak, diğer yandan,

neden duymazmış?.. Aynen bana söylediğin gibi söyle." Halil Ağa

O gece radyoda emektar musiki heyeti tarafından Atatürk?ün neşesi için en güzel şarkılar ve seçme eserler okudular.1

Bu bölümde çok faydalı anlatımlar var. tamamını okumanızı dilerim.

Balkan savaşları sırasında başlayan ve hızlanarak devam eden bir Türk Birliğinin sağlanması yönündeki çalışmaların varlığı bilinmemektedir. Bu çalışmayı yürüten guruplardan birisi; siyasi birlik fikrine ağırlık verilmesi ve bilhassa Rusya işgalinde yaşayan Türklerin de bu birliğe dahil edilmesini savunurken, diğer bir gurup ise Türk birliği fikrini dilde, kültürde, ülküde birlik olarak görüyordu. Diğer bir deyişle, Türkiye dışında yaşayan Türkler ile kültür birliği içinde bulunulmasının daha doğru olacağını savunuyorlardı.176 Mustafa Kemal Atatürk de kültür ve millet kavramlarını eş değerde tutmuş ve böylece bir toplumun ruh birliğine en az siyasi birliği kadar önem vermiştir.177 İster Milli Mücadele yıllarında, ister cumhuriyet kurulduktan sonra, Atatürk?ün tercihi daha çok bu ikinci guruptaki Türkçülerin fikirleri, yani dilde ve fikirde birlik siyaseti olmuştur.178 Mustafa Kemal Atatürk dış Türkler politikasını şu sözleri ile netleştirmektedir:

Bir gün, gazetenin gereken yazılarından birini yazmakla uğraşıyorduk. Veteriner dersliklerinden birine girmiş, kapıyı kapamıştık, kapı arkasında birkaç nöbetçi duruyordu. Rıza Paşaya haber vermişler, sınıfı bastı. Yazılar masa üzerinde ve ön tarafta duruyordu. Görmemezlikten geldi. Ancak dersten başka şeylerle uğraşmak nedeniyle tutuklanmamızı buyurdu. Çıkarken:

-Bana deyeceniz?Bay Öğretmen? bunu o yazdı tebeşirlen taftamıza, biz de yazdık tefterimize. Sonra söylediki o bizim Türk dili öğretmenimiz, sordu sırayla bizim sırayla isimlerimiz, taa sonra taftaya yazdı Türk dilin alfabesini o pek az ayrılırdı Romen alfabesinden. Ö, Ü kelemelerin altını çizdik. Öğretmen dediki bir aftadan sonra Türkçe kitaplar gelecek da baslayacaz Türkçe Türkçe okumaa. Ama bu ilk dersimizde sadece konuştuk. Bay öğretmen söylediki kitaplarımız Türkiye memleketinden demiryoluyla gelecekler, ki bu kitapları bize Türkiye Prezidenti Kemal Paşa Atatürk hediye göndermiş. Taa sora o gösterdi haritada nerede Türkiye bulunuyor, anllattiki orada insanlar hepsi bizimce Türkçe konuşuyorlar. Bize öğretmenimizin her bir sözü çok meraklı gelirdi. Düşünürdük acaba nasıl öle bir bütün memleket sadece Türkçe konuşuyorlar? Evde annelerimize-babalarımıza doyamazdık anlatma nasıl gözal Türkçe derslerimiz oluyor. Geçti taa bir iki afta Taraklı Demiryol garından kitaplarımız geldi. Üçüncü sınıfta herkezimize ikişar kitap parasız verildi, birinin adıydı?Minimini Okumak Kitabı? onu ben şimdi da artık oldum altmışbeş yaşında ama hep arşivimda anmak için tutuyorum. Kitaplarımızı almak günümüz bizim bütün okulumuz için bir büyük bayram günü oldu. Tenefuslarda sadece Türkçe kitaplarımızı aktarıp bakardık. Birbirimize gösterirdik, artık taa onları sınıfta öğrenmeden okurduk her an anlardık çok meraklıydı, bizim evdeki dilimizde kitaplar yazılıydılar. Romen öğretmenlerimiz Domnu Kojan, Domnu Balmuş, domnu Gibulet başladıydılar az bucuk kıskanmaa ne öle olduydu da biz bırakmıştık Romence kitapları da sadece Türkçeleri aktarıp okurduk. Geçti taa biraz vakıt biz hepten alıştıydık bizim bay öğretmenimize Türkçe dersler o kadar tez geçerdiler ki etiştiremezdik dadına ermea. Biz salileri hem cumaları bekleardik nice paskaliye yortularını. Yazardık okurduk, anadilimizde çok şiirlar ezbere öğrenirdik, masallar okurduk. Benim babam da eni öğretmenimizlen tanışmıştı babamdan işittiydim ki öğretmenimizin haliz adı?Ali Kantarelli?ymiş o yaşardı köybaşın primarın evinde. Bay öğretmen Türk dilini okuturdu bizim okulumuzda hem da köyümüzün ikinci okulunda, o ikinci okulda da dört sınıf vardı. Bay öğretmen Ali Kantarelli bekardı benim Kıpçak köyümda öğretmenlik etti. 1937-38-39 yıllara kadar. Bizim köyda da evlendi. Onun hanumun adıydı Talmaç İvanna. Bu insan Kıpçaklıydı. Açan 1940 yılda Moldovya Bolşeviklear geldi, başka köylerimizden Türk öğretmenleri etiştirip gittiler. Türkiye?ye, ama benim öğretmenim Ali bey kaldı Moldova?da Bak ailesi vardı kıpçakta. Da nasıl o zamanlar Sovyetlerda geçerdi hepsini suçlu yapmak Ali Kantarelli da suç buldular çünkü o Moldova da Türk casusuymuş. Bu üzere hiçbir da suçsuz adamı Stalin apisea kapadı yirmibeş yıla. Ama onbeş yıldan çok yattı anistada Stalin geberdinen kurtuldu geldi, ama kıpçakta başka yaşamadı diyşildi bir borcak adında köyea, oradan da sonra gitti yaşamaa Bolgrat şehrine. Oradan da işittim ölmüş 1980 yıllarda. Bolgrat şehrinde da bu günaa kadar

(Ruşen Eşref Ünaydın, Atatürk T. ve D. K. H., s. 54)

içmez misin? Ama sonra da Halil Ağa tutar, sana 'sarhoş' der..."

Mustafa KEMAL (Albay,19. Fırka Komutanı. Çanakkale, 18 Temmuz 1915/1 Ağustos 1915):

-Gazi paşam! Saltanatı kaldırdık hilafeti meclisin manevi şahsiyetinin içine aldık; bunlar yapılana kadar bir milletin ideali olabilirler. fakat yapıldıktan sonra yeni bir düzen kurulur ve işler... Onun iyi işlemesi kötü işlemesi ideal değildir iyi işlemesini sağlamaya mecburuz! Yaptığımız öteki devrimler de yapıldığı an ideal olmaktan çıkar. Artık ideallerimiz yaşadığımız gerçekler haline dönüşmüştür. iyi ya da kötü sonuç vermesi bizim sorumluluğumuzun sonuçlarını belirler.

O zamandan beri adım gerçekten Mustafa Kemal kaldı. Öğretmen sert bir adamdı. Sınıfta birinci, ikinci tanımıyordu. Bir gün bize:

Avrupa Parlamentosu'nun bahsi geçen "Draff taslağında yukarıda verilen paragrafına ise şöyle bir dipnot düşülmüştür:

Nihayet, Türkiye?de çalıştığına daha önce değindiğim Amerikalı öğretim görevlisi Eleanor Bisbee?nin dikkate değer görüşü: ? Türkler, Atatürk?ü? bir diktatör gibi görmezler. Aksine, O?nu kendi ulusal iradelerine en açık bir anlam kazandıran ve en güçlü bir önderlik sağlayan temsilcileri olarak görürler. Kendi kişisel yönetimini ne derece aşırı kullandığı hususu, genelde, aşağılanan bir durumdaki bir imparatorluğu saygın bir cumhuriyete ve zulüm altındaki tebaaları gururlu vatandaşlara dönüştürmek için, otoritesini mükemmel bir biçimde kullanmasının değerini küçültmez?33

mıdır acaba? Yoksa biliyorlar da saklıyorlar mıdır, nedir?

Atatürk bu hatırasını naklederken:

KAYNAKLAR

KAYNAKÇA:

Memleketi, en buhranlı ve müşkül anlarda zulümden, felaket ve musibetlerden ve düşman çizmelerinden nasıl korumuş ve kurtarmışsan, Cumhuriyet&amp;#8217;in bugünkü verimli devrinde de askerlik tekniğinin bütün çağdaş silah ve araçlarıyla donanmış olarak görevini aynı başarılılıkla yapacağına hiç kuşkum yoktur.&amp;#8221; 12

Ankara Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi -

(H. BESLEYİCİ, Atamız Atatürk s.97-98)

Aliye Hanım?ın evinde yapılan bu toplantıya katılanlar şunlardır: Fırka Komutanı Nihat Paşa (Daha sonra 2. Ordu Komutanı), Ceyhan Askeri Fırka Komutanı Remzi Bey, Levazım Fırka Reisi Avni , Askeri İmalathaneler Müdürü Ahmet Remzi, Nalbantzade Ahmet, Ramazanoğlu Kadri, İsmail Safa , Mücavirzade Mustafa Efendi, Merkez Komutanı Hulusi ve diğer bazı kişiler?

Evet.. İşte TARİH denen şey budur. Bu gerçeklerdir. Uyduruk değil ha?

Noter olarak da bu görevi 6. Noter İsmail Kunter&amp;#8217;e vermeyi uygun görürler. Daha sonra konuyu Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp&amp;#8217;e açarlar. Zamanı geldiğinde İsmail Kunter, sanki Dr. İrdelp tarafından Atatürk için davet edilmiş bir hekimmiş gibi Dolmabahçe&amp;#8217;ye getirilecektir. Saraydakileri telaşlandırmamak için böyle bir yol tutulmuştur.

Saat öğleye yaklaşıyordu. Askerlerimiz sekiz saatten beri ölümle pençeleşmekten elbette yorulmuşlardı. Arazinin durumu, düşmanın göz açtırmayan yoğun ateşleri boğuşan askerlerimize geriden her türlü yardımı olanaksız kılıyordu. Kayıplarımız da çoktu. Düşmanı yenen üstünlüğümüz müthiş ve peş peşe gerçekleşen saldırılarımız olduğunu takdir ediyordum. Dolayısıyla saat 12.15'te sekizinci tümen kumandanına şu emri verdim, 'Saldırıyı bitiriniz. Conkbayırı ve Şahinsırt'ın batıya en Egemen noktası her zaman elde bulundurulacak şekilde birliklerinizle işgal ettiğiniz yerleri sağlamlaştırınız.'

Erol Mütercimler, Gelibolu, 4. bs, İstanbul, 2005, s.220,225.

Daha sonra evlenen Vasfiye Hanım&amp;#8217;ın doğan kız çocuğuna, Atatürk daha yüzünü görmeden &amp;#8220;Ülkü&amp;#8221; adını koymuş. Ülkü, geçen yıllar içinde büyüdükçe ona olan sevgisi de büyümüş öyle ki; Ülkü&amp;#8217;yü yurt gezilerinde beraberinde götürür olmuştur.3

Sina Cephesi?nde her türlü salahiyeti mahfuz bir ordu kumandanı olarak istihdam edilmekte tereddüdü gösterir bir şeyi kimseye söylemediğimi arz ederim. Hatırladığıma göre Miralay von Dumez lütfen ziyaret için teşrif ettiği vakit bendenize?bizi terk etmek istediğinize pek müteessirim? demişlerdi. Böyle bir şeyi düşünmedim cevabında bulunmuştum. Söz arasında Grup?tan gelen emirle 7?nci Ordu?nun lağvedilmiş olduğunu serdettim. Muhavere esnasında filhakika şimdilik 7?nci Ordu?nun mülga olup bir vazife bulmak müşkül olduğu ve cephedeki kıtaata ve gideceklere kamilen Kress Paşa?nın kumanda edeceği ve acizlerine şimdilik yalnız T9 ve 2O?nci fırkalardan ibaret iki fırka kaldığı mevzubahis olmuştur, iki fırkanın bir ordu değil, bir kolordu olabileceğine nazan dikkati celbedince von Dumez bunu da tasdik etmişlerdir. Bir kolorduya kumanda etmekliğimin mümkün olmayacağı kanaatinde bulunmuştum. Bu muhavereyi Müşir Paşa?ya nakledebilir miyim sualine karşı da, tarafımdan Müşir Paşa?ya bu ahval malumdur cevabı verilmiştir. Esas itibariyle muhavere bundan ibarettir. Şimdiye kadar tayin olunduğum vezaifte ve Harbi Umumi?de geçirdiğim hayatta ifayı vazifede hevessizlik göstermiş ve bahusus yanlış karar ve icraat ile vatanıma zarar vermiş bir zabit değilim. Bütün kabiliyetimi sarf için hakiki bir orduya kumanda etmeye hazır ve böyle hakiki bir ordunun iradesine muntazır bulunduğumu arz ederim.

Atatürk şoföre durmasını söyledi.

Yabancı dil öğretme yetersizliği, bir ulusun dilini, kendi eğitim/ öğretim kurumlarında yok sayarak aşılamaz. Böyle bir ihanetin adı, yabancı dil öğretmek olamaz. Bunun anlamı, sadece Türk milletine karşı, geleceğe dönük, hazırlanmış bir ihanet hareketi olabilir.

"Çocuk, sen okula gidiyor musun?"

Kocatürk, age, s.38,39

Ata'nın Köylüsü

Libya bugün yeniden emperyalizmin işgali altındadır.

Birinci Dünya savaşı sırasında Yakup Kadri yurtdışındadır. Onun satırlarından:

Mustafa Kemal Atatürk?ün vefatından bir ay sonra kaleme alınan yukarda yer verdiğimiz yazıda da anlaşılıyor ki, Atatürk?ün bu ulvi, kendi deyimiyle devletlerin derin fikirlerinden bir kısım çevrelerin yurt içinde haberdar olduğudur. Ülkemizde bu amaç bir dönem var ya da yok arasında değerlendirilmiş daha sonra ise hiç yokmuş gibi

Şimdilik en acele hürmet ve selamlarımı kabul buyurunuz. Ailenize de saygılarımı bildirmeyi unutmayınız.

Sinan MEYDAN - 15 Mayıs 2012

&amp;#8220;Fuat Beğ! Karlı Tanrı Dağları&amp;#8217;nın önünde, elinde meşale tutan bir Bozkurt olsun; bu meşale genç Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin ilminin ifadesi olsun. Ergenekon&amp;#8217;dan çıkmamızda kılavuz olan Bozkurt, Türklüğün Anadolu topraklarındaki yeni devletin kuruluşunu ifade etsin&amp;#8221;(1)

Kaynak: Sadi Irmak, Ord Prof. - Atatürk'ten Anılar, 1978

İntikallerin tamamlanması ise 12 Haziran 1937?de bitmiştir.

12 A. g. c, s.386.

"Türkiye'nin AB üyeliği adaylığı, birliğe bölgede çatışmalar konusunda Türkiye'nin esnekliğini artırmasını garanti eden özellikle Ermenistan açısından özel fırsatlar ve nedenler sunmaktadır. Bu hem sınırın kapanması hem de 1915 soy kırımına bakışı açısından böyledir. Ermeni soy kırımının Avrupa Parlamentosu ve bazı üye ülkeler tarafından tanınması ve Türkiye'deki rejimin Birinci Dünya Savaşından sonra soy kırımdan sorumlu olanlardan bazılarını ağır bir şekilde cezalandırması Avrupa Birliği'ne sorunun ele alınması için 1915 Ermeni soy kırımı ile ilgili uluslar arası çok taraflı tarihçilerin bir araya geleceği bir oluşumun kurulması gibi yapıcı önlemler sunmasına imkan tanımaktadır."

Bunları doğru kişiye anlatın!

Murat BARDAKÇI (<a rel="nofollow" target="_blank" href="/cdn-cgi/l/email-protection#99f4fbf8ebfdf8f2faf0d9f1edfef8e3fcedfcb7faf6f4b7edeb"><span class=" cf_email " data-cfemail="7a17181b081e1b1119133a120e1d1b001f0e1f54191517540e08"> </span> )

Düşman gece yarısından başlayarak topçuyla şiddetle ateş altına aldığı 18. Ve 27. Alay cephelerine şimdi (saat 04.30'da ) hücum etmişse de Tanrı'nın yardımıyla ağır kayıp verdirilerek hücumunun sonuçsuz bırakılmış olduğu arz olunur.

buraya."

İtalyanların Habeş Harbi sıralarında idi. Ege kıyılarında kıta ve tahkimat komutanları çok titiz davranıyorlar, kıtaya herhangi bir yabancının sızması olasılığına karşı erleri sık sık uyarıyorlardı. Bu günlerin birinde Atatürk?ün teftişe geleceği haber alındı. Atatürk beklenilen günde yanındaki erkanı ile geldi. Kıtaları teftiş edip dolaşmaya koyuldu. Savunma mevzilerinden birine giden yolun dönemecinde Atatürk birdenbire durdu. Yanındakilere:

İki tanımda da ortak taraf milli menfaatlerin, milli güvenliğin, milli refahın sağlanması maksatlarının mevcut olmasıdır. Bunlardan başka milli hedefler kavramına, milli gücün tüm unsurarı ile arttırılması, Türk Devletinin dünya milletleri arasında itibarlı bir devlet haline getirilmesi, milli birlik ve bareberlikten ve devletin bölünmez bütünlüğünden kesinlikle ödün verilmemesi fikirleri de katılmalıdır. Bu açıklamadan da açıkça görülmektedir ki saptanan bir ana hedefle birlikte bizi bu ana hedefe götüren ve merhaleleri belirleyen ara hedeflere de yer verilmesi gerekir. Milli güç unsurlarının her biri için birer ara hedef saptanması buna bir örnektir. Bu terimle ilk hedef terimi de kullanılmaktadır. Bununla da ana hedefe varmadan önce gerçekleşmesi istenen birinci hedef kastedilmektedir.

İngiliz yüzbaşısının emniyet hatlarının dışına çıkartılmasını bildirmiştir.

O sırada yandaki yoldan kalabalık bir asker grubu peyda oluyor ve bizim bulunduğumuz yere doğru ilerliyorlar. Askerlerin tamamı, koyu yeşil renkte ve kamuflajlı eğitim elbisesi giymiş vaziyetteler. Bunlar, bildiğimiz Mehmetçik türü asker değiller. Hepsi olgun yaşta kişiler. Sanki tamamı subaylardan oluşan büyük bir grubu andırıyorlar. Rahat adımlarla, ancak sessiz ve vakur biçimde bize doğru ilerliyorlar. Grubun ortasında ve askerlerin omuzlarında taşınan bir tabut göze çarpıyor. Tabutun kapağı bulunmuyor. Kapak yerine gelişigüzel yeşil bir örtü örtülmüş. Örtü, tabutun kenarından sarkmıyor, içeridekinin üstüne öylesine örtülmüş gibi duruyor.

&amp;#8220;Biz anasırı gayrimüslime ile İtilaf Hükümatının makasıdı siyasiye tahtında gördükleri alelitlak İttihatçılık düşmanlığını esas itibariyle doğru görmüyoruz. Sadece devleti, memleketi harabeye çeviren suistimal sahiplerine karşıyız.&amp;#8221;

Gagauz Türkleri Örneği?, Atatürk 4. Uluslar arası Atatür Kongresi (25-29 Ekim 1999, Türkistan-

konulardan bir tanesi de Türk-Moğol sorunudur. Tartışılan bu konu da üzerinde hassasiyetle durmamız gereken konulardan biridir. Mustafa Kemal Atatürk?ün Türk Ocakları?nın ilmi başkanlarından Hamdullah Suphi Tanrıöver?i 1931 yılında Romanya Bükreş büyükelçiliğine atamıştır. Hamdullah Suphi Tanrıöver?in burada ilk işi Kuzey Dobrucada ağırlıklı olarak yaşamakta olan Türk azınlığı arasındaki küçük sorunlardan Tatar-Türk ayrımını gidermek olmuştur.193 Türk Tarih Kurumunun hazırlamış olduğu tarih kitabında eke alınan konu?Türk-Moğol? sorunu ve soydaşlarımızın yaşadığı Romanya?ya büyükelçi olarak gönderilen Tanrıöver?in ilk olarak ele alıp hallettiği konunun?Türk-Tatar? ayrımının olması tabii ki tesadüf değildir. Bugün Sovyetler Birliği?nin dağılmasının üzerinden yaklaşık yirmi yıl geçmiştir. Bu dağılmadan bir çok Türk Cumhuriyeti yanında özerk ve muhtar Türk bölgeleri ortaya çıkmıştır. Tüm bu teşekküllerde yani Türk dünyasının en büyük sorunlarından birisi de ortak milli kimlik sorunudur. Herkesin aklında hayali bir Türklük kavramı dolaşıyor olsa da, akıllardaki sorulardan dolayı net olarak ortaya konamamaktadır. İnsanlar doğal olarak?Türk isek neden Azeriyiz, Kazağız, Kırgızız, Gagauzuz, Yakutuz diye soruyor?. Mustafa Kemal burada da ileri görüşlülüğünü ortaya koyarak ilk yazdırdığı kitapta?Türk-Moğol? sorununu, gönderdiği büyükelçi ile de öncelikle?Türk-Tatar? ayrımını hallettirerek, bugün bizlerin sıkıntı yaşadığımız bu bölünmüşlüğü ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Bugün ciddi manada bir bölünmüşlük ve ayrılık sorunu yaşanıyor tüm bu girişimlere rağmen, bunda da en temel sebep, Mustafa Kemal?in vefatı ile birlikte ortaya koyduğu yüksek ideal de rafa kaldırılmıştır. Yaşanan sıkıntıların temeli de kurumlar politikasında görülen değişmelerdir.

- Peki sen benim Mustafa Kemal olduğumu biliyorsun da hala neden yasak, diyorsun?...

ATATÜRK'e çok şey borçluyuz. Hain Padişah ülkemizi gavurlara satarken, vatanımızı o kurtardı.

Harf Devrimi Üzerine Bir Değerlendirme

getirdi.

-?Bu ayrıcalığı hiç de beğenmedim? diyor. ?Bu çok ayıp ve acayip bir kural. Çok güzel halkçılık!?1

HALİL AĞA GERÇEĞİ

Atatürk, şöyle tanımlıyor devletçiliği: "iktisat politikamızın mühim gayelerinden biri de umumi menfaatleri doğrudan doğruya ilgilendirecek iktisadi kuruluşları ve teşebbüsleri mali ve teknik kudretimizin müsaadesi oranında devletleştirmedir". Mahiyet ve sınırına dair de, 1930 yılında verdiği söylevlerin birinde, "Herhalde devletin, siyasi ve fikri hususlarda olduğu gibi bazı ekonomik işlerde de düzenleyiciliğini ilke olarak kabul etmek uygun görülmelidir... Devletin bu husustaki faaliyet hududunu çözmek ve bu hususta dayanacağı kaideleri tesbit etmek; diğer taraftan, vatandaşın ferdi teşebbüs ve faaliyet hürriyetini tehdit etmemiş olmak, devleti idareye yetkili kılanların düşünüp tayin etmesi lazım gelen meselelerdir. Prensip olarak, devlet ferdin yerine geçmemelidir. Fakat ferdin gelişmesi için umumi şartları göz önünde bulundurmalıdır... Bu izah ettiğimiz mana ve telakkide devletçilik bilhassa, içtimai, ahlaki ve millidir. Milli servetin dağılımında, daha mükemmel bir adalet ve emek sarf edenlerin daha yüksek refahı, milli birliğin korunması için şarttır. Bu şartı daima göz önünde tutmak, milli birliğin mümessili olan devletin mühim vazifesidir... Özet olarak, Türkiye Cumhuriyetini idare edenlerin, demokrasi esasından ayrılmamakla beraber, mutedil devletçilik ilkesine uygun yürümeleri bugün içinde bulunduğumuz hallere, şartlara ve mecburiyetlere uygun olur.", böyle söylüyordu. Yine bu konu ile ilgili 1935 Ağustos'unda İzmir Fuarı'nın açılışına gönderdiği mesajda yer alan şu sözlerine eğilelim:

bizzat Mustafa Kemal olduğunu

Vatanperverlerin vatanperveri idi.. Kaybolan TÜRKLÜK ruhunu canlandıran ve şaha kaldıran idi.. Büyük önder ve dahi idi. Komutanların komutanıydı.

- Talih beni böyle elverişli şartlar içine atmıştı ki, kendimi onların kucağında hissettiğim zaman ne kadar bahtiyarlık duyduğumu anlatamam. Harbiye Nezareti binasından çıkarken heyecandan dudaklarımı ısırdığımı hatırlıyorum. Kafes açılmış, önümde geniş bir alemi ben de kanatlarını çırparak uçmağa hazırlanan bir kuş gibi idim. Şimdi hiç kimseyi şüphelendirmeden İstanbul?dan çıkıp gitmek lazımdı. Mayısın on dördünde Sadrazam, ki bir sultanın kocası idi, kendisini akşam yemeğine çağırdı. Genelkurmaydan bir general de orada idi. Yemekten sonra ortasında masa bulunan dar bir salona geçtiler. Sadrazam:

"... Bu düşüşün çıkış noktası korkuyla, aczle başlamıştır. Türkiye'nin, Türk halkının nasılsa başına geçmiş olan birtakım insanlar, galip düşmanlar karşısında susmaya mahkummuş gibi, Türkiye'yi atıl ve çekingen bir halde tutuyorlardı. Memleketin ve milletin çıkarlarının gerektiğini yapmakta korkak ve mütereddit idiler. Türkiye'de fikir adamları, adeta kendi kendilerine hakaret ediyorlardı. Diyorlardı ki: "Biz adam değiliz ve olamayız. Kendi kendimize adam olmamıza ihtimal yoktur." Bizim canımızı, tarihimizi, varlığımızı bize düşman olan, düşman olduğundan hiç şüphe edilmeyen Avrupalılara, kayıtsız şartsız bırakmak istiyorlardı. 'Onlar bizi idare etsin' diyorlardı."

Felaket uçurumundan milleti kurtarmak için üstün kabiliyetli bir kumandana ihtiyaç vardı. Çünkü düşmanla savaşılacaktı. Bu kumandan ancak Birinci Cihan Harbinde zaferleri ve başarısı ile milletin güvenini kazanan Mustafa Kemal Paşa olabilirdi. 14 Temmuz 1919 tarihli Albayrak gazetesi, ?Anafartalarda şerefi milliyi tarihin nesli hazırdan beklemekte olduğu mukaddes vazifeyi ala ve ila eden bu muhterem kumandanı bugün de mücadele-i milliyenin başında görmek mes?ut bir temaşadır. Kemali azim ve imanla müdafaai hukuku vatana hasri vücud eden Mustafa Kemal Paşanın etrafında millet, pak, nezih, parlak bir hale teşkil etmektedir. Böyle temiz, fedakar ruhların ittihadından milletin hürriyet ve istiklal gibi iki mukaddes nurunun doğacağı şüphesizdir?37, diye yazmaktadır. Albayrak gazetesindeki bu yazı, kamuoyunun bir kanışıdır, belirtisidir.

34 Comte Charles de Chambrun, Atatürk et la Turquie nouvelle, Paris, Fernand Sorlot, 1939, s. 28, 40.

- Protesto edeceğiz.

Birinci Dünya Harbi?nde İngilizlerin Bağdat?ı işgal etmeleri (11 Mart 1917) üzerine Irak Cephesi?ndeki durum çok kritik bir hal almıştı. Mekke?nin asi Arapların eline geçmesinden sonra Müslümanların kutsal kenti Bağdat?ın da kaybedilmesi Osmanlı İmparatoru ve Halife?nin İslam alemindeki saygınlığını zedelemişti. Dolayısıyla durum, hem askeri, hem de siyasal bakımdan kritikti. Türk Başkomutanlığı, Nisan ayı başlarında Bağdat?ı geri almak için bir taarruz planı hazırlamaya başladı ve Alman Baş-komutanlığı?ndan yardım rica etti. Mezapotamya?daki ekonomik çıkarlarına çok önem veren Alman Başkomutanlığı bu taarruz girişimiyle ilgilendi ve yardım isteğini kabul etti.

2. A. g. e.;s.411

Atatürk, İmparatorluğun son dönemlerindeki fikir hareketlerinin, çalkantıların bizzat içinde bulunmuştur. Yapılan hiçbir ıslahat onu tatmin etmemiştir. 6 Temmuz 1918 tarihli hatıra defterine yazdığı: &amp;#8220;Benim elime büyük selahiyet ve kudret geçerse ben sosyal hayatımızda arzu edilen inkılabı bir anda bir darbe ile uygulayabileceğimi zannederim&amp;#8221; 14 ifadeleriyle kararlılığını belirtmiştir.

- BUNLAR İŞTE BÖYLE... DAYANDIKLARI ŞEY YALNIZ DEMİR, ÇELİK VE SİLAH KUVVETİ! BİLDİKLERİ ŞEY YALNIZ MADDE... BUNLAR HÜRRİYET UĞRUNA ÖLMEĞE KARAR VERENLERİN KUVVETİNİ ANLAYAMAZLAR. BİZ ANADOLU?YA SİLAH VE CEPHANE DEĞİL, ÜLKÜ VE İMAN GÖTÜRÜYORUZ, DEDİ.

Moskova Antlaşmasının imzalanabilmesi TBMM?nin dış politikada ki bir başarısıdır. Moskova Antlaşması ile doğu sınırlarımız belirlenmiştir. Heyet?in Ankara?ya dönüp anlaşmayı Mustafa Kemal?e arz etmesini Yusuf Kemal şöyle bildiriyor: Ankara?ya dönüp?Muhterem Paşam! Nahçıvan üzerinde elden geleni yaptık? deyince?Yusuf Kemal Bey! Kapımız mevcudiyetini muhafaza ediyor bizim için mühim olan budur.? Cevabını verdi. Merhum Yusuf Kemal Tengirşek şunu ilave etti: ?Atatürk Türklük meselelerinde çok hassas idi.? Bunu meclis de ve icra vekilleri toplantılarında defalarca göstermiştir.

Sonunda hikayesini anlattı ve dedi ki:

"Yurtta sulh, cihanda sulh!.." ATATÜRK

6. Hangi kişi BAŞKOMUTAN olarak Dumlupınar Meydan Savaşını yönetti?

Bize yol göster Kemal,

III. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ BİLİM ADAMLARI VE YAZARLARINA GÖRE ATATÜRK

Bu saydığımız ilkeler, demokrasi ilkesinin binası gibi görülür. Gerçekten de demokrasi ilkesi, uygulamadaki değerini, ancak bu ilkeler sayesinde kazanır".

- Siz hiç gazete kağıdı ile sigara içtiniz mi?

Melkum Han, ülkede eğitimin çok geri bir düzeyde olduğundan sözederek, Arap harflerinin sakıncalarını belirtmiş ve düzeltilmesi gerektiğini savunmuştur. Namık Kemal ise verdiği cevapta; alfabedeki değişikliğin zor olacağını, birçok kötülüklerin alfabeden değil, bilgi eksikliğinden kaynaklandığını, İngiliz, Amerikalı gibi milletlerin alfabeleri zor olmasına rağmen eğitimlerinin yüksek olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, harflerin biçimlerini bütünüyle bozmadan, iyileştirmeye karşı olmadığını, ama devletin, böyle birşeye yanaşmak istemediğini kaydetmiştir.

Bu noktada Ulusal Kültür kavramını da açıklamak gerekir. Prof. Dr. Emre Kongar bir bildirişinde: ?Ulusal kültür: bir toplumun başka toplumlardan değişik bir siyasal ve kültürel kimliğe sahip olduğunu vurgulamak için kullanılır.? demektedir35.

Biz, bugün, bu hassaya, bu seciyeye yatkın kuşaklar yetiştirdik mi, diye sormuyoruz. Çünkü bugün, Türk toplumu için, bir takım menfaat çevreleri yeniden bir kimlik tartışmaları süreci açmaya çalışmaktadır? Bugün bu süreci yaşamaktayız. Çok kimlikli bir kalabalık halinde, Türk olmamızın dışlanmak istendiği bir ulus, bir toplum tanımı tartışmalarının var olduğu bir süreci idrak ediyoruz.

51 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. I, s. 325

"Atatürk Dolmabahçe"de hasta yatarken "Çağırın Kazım"ı helalleşmek istiyorum" diyor. Babama bildirmiyorlar. Hatta ablamdan duyduğuma göre "Gider miydin babacığım?" dediği zaman "Tabii giderdim. O Mustafa Kemal"di" diyor."

Müdafaa savaşlarında, başarıyı sağlayan hedefleri iyice seçebilmek kudreti, taarruz savaşlarından daha güç olduğu uzmanların malumudur. Çünkü müdafaada insiyatif taarruzu yapanın elindedir. Bunu onun elinden almadan başarıyı elde etmek mümkün değildir. Taarruzda ise elde olan insiyatifi karşıya kaptırmamak hünerdir. Bu kumandanlık kabiliyetini bilhassa Çanakkale müdafasında göstermiştir.

Atatürk'ün kendi alyazısıyla?Din, milliyetin bir parçasıdır!''

Halen Hatay Dörtyol'da oturan Memduh Akkoyunlu büyüğümüze bu hatırasını anlatan Kıbrıslı Ahmet Munis sözü şöyle bağlar:

33 Tevfık Bıyıklıoğlu. Atatürk Anadolu?da, Önsöz, s. 4; Sabahaddin Selek, Anadolu İhtilali, l., s. 120

9 Edouard Herriot, Orient, Paris, Librairie Hachette, 1934. s. 68.

?o, geçmişte hata etmiş; bir milletin istiklalinin timsali olan bayrak çiğnenmez, ben onun hatasını tekrar edemem,? cevabını vermişti ve ancak bayrağı yerden kaldırttıktan sonra beyaz mermerlere basarak içeri girmişti?

4 Alan Moorehead, Gallipoli, Hong Kong, 1975, p. 97.

Tarih Kurumu Yayınları, 1990, s.38)

Yunanistan?ın hırslarını fazlasıyla destekledi. Bölgedeki İtalyan işgalini onayladı. Mustafa Kemal?in bağımsızlık hareketini bitirmek için her yol denendi. 1922?nin Ekim ayında İngiltere?nin Lloyd George hükümeti, Kemalist güçlere karşı Çanakkale?de savaş açmak üzereydi.

İlkokul birinci sınıf öğrencisiydim. El yazısı okuyamamakla beraber söylenenler üzerinde düşünebilecek kadar bilinçlenmiştim. Gazi Paşa tek bir isim üzerinde beni zorlamıyordu. İki isim ortaya koyuyor, birini seçmeyi bana bırakıyordu. Herhalde?Teoman? ismi kulağıma?Mete?den daha hoş geldi ki, ben?Teoman ismini seçiyorum? dedim Gazi Paşa?o zaman ileride oğlun olursa ona Mete ismini koyarsın? dedi. Biraz sonra beni yukarıdaki odama yolladılar, toplantı devam etti.

Sonra Atatürk halkın Cumhuriyet bayramını tekrar kutlar ve Dr. Zeki?yi yanına alarak Genel Müdür?ün odasına çıkar. Atatürk?ün arkasında duvarda bir Türkiye haritası vardır. Karşısında oturan Dr. Zeki?ye:

-?Rahatsız ettik ama sen benim şahsi dostumsun, kusurumuza bakmazsın. Bir hususu esasından anlamaya geldim.?

"Şanlı Paşamıza da sağır dedikti ya..."

TARİH köşemizi canlandıranlara ceza verilmemelidir. Uyduruk tarih yanlılarına verilmelidir.

karşı kazanmış oldukları zafer haklı olarak onlara ciddi bir özgüven veriyordu. Böylesine yüksek bir özgüvenin hakim olduğu günlerde, liderliğini Mustafa Kemal?in yaptığı Türk Milletinin yeni ve ulvi bir idealinin olmaması tabii ki düşünülemezdi. Mustafa Kemal?in bu ulvi idealine ilişkin bilgileri, Mustafa Kemal?in vefatından bir ay

''Sefir Hazretleri,

Türk-Yunan Savaşı?nın yaklaştığı o günlerde Manastır tam bir seferberlik içindeydi. Sokaklarda büyük bir karmaşa vardı. Erkekler davul zurna sesleri arasında askere çağrılıyor, sokaklarda öğrenciler ellerinde bayraklarla yürüyüş yapıyorlardı. Yakın dağlardaki Türk çeteleri Rumlarla mücadele ediyordu. İşte tam o günlerde Mustafa Kemal kendisinin de bir şeyler yapması gerektiğini düşünerek, bir gece bir arkadaşıyla okuldan kaçarak, gönüllü olarak askere yazılmaya gitti; fakat, öğrenci olduğu anlaşılınca okula geri gönderildi; çok öfkeliydi.

- Hiç, hiçbir şey.

Ayrıca, bu yolların hangi koşullarda yapıldığı da önemli bir faktör. Bir kere, Cumhuriyet?in hemen başlangıcında inşa edilen demiryolları, o yılların ciddi imkansızlıkları içinde tümüyle ulusal kaynaklarla yapılmıştır. Ama bir bu kadar önemlisi, demiryolu yapımı teknolojisinde 1920?li, 30?lu yılların imkan ve yetenekleriyle bugün gelinen düzey arasında kıyaslanamayacak derecede büyük bir farkın olmasıdır.

- İşte büyük zafer böyle ortak bir eserdir. Şerefler de ortaktır.

3 Ocak 1923 tarihinde Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Reisi Fevzi imzasıyla Başkumandanlığa gönderilen mektupta İskenderun'daki Fransız milis taburunun %40'ının Ermeni ve Rumlardan teşekkül ettiği ifade edilmiştir (bkz. Ekler, belge no. 1).

vatandaşsın. Ama yine de sana söylüyorum, hakkını kimsede bırakma ara!.."

"Sen de benle gönül mü eyleyon beyim?" dedi.

Doktorasını Türkiye üzerine yapmış olan bir Amerikalı bayan araştırıcı , 1959?da yayımlanan?Türkiye: Kemalist Hareketin Kökenleri (1919-1923)? başlıklı kitabında şu değerlendirmeleri yapıyor: ?...15 Mayıs 1915?teki... Yunan saldırısı, savaş yorgunu Türkler üzerinde kuvvetli bir etki yaptı; çünkü, Türkler, ikinci derece yurttaş saydıkları bir azınlık toplumu tarafından idare edilmeye katlanamazlardı. Sonuç, bütün ülkede, özellikle Osmanlı Ordusu birliklerinin bulunmadığı yerlerde, milli mukavemet gruplarının ortaya çıkışı oldu. Bu dağınık mukavemet grupları , değişik büyüklükte idi ve her ne kadar kahramanca ve iyi savaşmışlar ise de; Yunanlılara karşı etkili bir harekat, ancak merkezi bir yönetim ve koordinasyonla başarılabilirdi. Bu ihtiyaç, Yunanlıların İzmir?e çıkmasından dört gün sonra, Kuzey Anadolu?da Samsun?a ayak basan Mustafa Kemal tarafından karşılandı ve böylece, bu grupları bir ulusal hareket çerçevesinde birleştirme yolundaki zor işlem başladı. Bu hareket bir ordu, bir fiili hükümet ve bir dış politika meydana getirdi. Mustafa Kemal Paşa , Gelibolu ve Suriye?de İngilizlere karşı kazandığı askeri başarılarla o sırada bütün Türklerin gözünde büyük bir kahramandı ve Türkiye?nin aşağılanmış koşulları altında, müttefik esareti saydıkları duruma mukavemet etmek isteyenler için de bir umut sembolü idi... buhar silindirinin düzleştirici etkisini andıran taktiği, derin sezgi gücü, diktatörlüğü ve kendisini izleyenlerin yardımı ile, kıvılcımı olarak Mustafa Kemal, Osmanlı imparatorluğunun yıkıntılarından nispeten çağdaş bir devlet meydana getirdi... Çekici kişiliği ve kuvvetli azmi ile ihtiraslı bir genç olan Mustafa Kemal, Genç Türk ihtilalinde aktif bir rol oynamış ve I. Dünya Savaşında askeri bir kahraman olmuştur. Böylece; 1918 yenilgisi ile Türkiye?nin yere serildiği sırada, Mustafa Kemal?in dinamik liderliği, iyi belirlenmiş ve sınırlanmış amaçları ve Türkiye?nin bağımsız bir devlet olarak varolma hakkı üzerindeki sarsılmaz ısrarı, Türk?ün hayatta kalmasını mümkün kılmıştır... Mustafa Kemal?i eleştirenler, genellikle, onun kişisel hayatına, otoriterliğine, yolunu açmak için giriştiği dolambaçlı politik manevralarına saldırırlar. Bununla beraber; bu eserin yazarının görüşüne göre, yeni bir milletin bir büyük kurucusunun değerlendirilmesindeki ölçüler, o kişinin özel hayatı ve davranışlarında bulunacak unsurlar değil; fakat, ilke olarak onun felsefesi, amaçlarını gerçekleştirme metotları, yönetim yeteneği, insanları yönlendirme bilgi ve becerisi ve bir millete rehberlik için zorunlu siyasal ileri görüşlülüğüdür... Mustafa Kemal, planlı bir liderdi. Felsefi fikirlerinin orijinal olmadığı doğrudur; fakat, büyük Türk Sosyolog ve Filozofu Ziya Gökalp?in siyasi öğretilerini benimsemiş ve onun nazari fikirlerini bir devletin pratik alanda kurulması yolunda uygulamaya çalışmıştır... Gökalp, ulusu kurtaracak büyük bir lider arayışında idi. Gerçekten; bazı fikir ayrılıklarına rağmen, Gökalp, Mustafa Kemal?de Türkiye?nin kurtarıcısı olabilecek büyük bir lider kişiliği görmüştür... Atatürk, bir birey, bir kişi olarak değil; daha ziyade, bir düşünce, bir felsefe örneği olarak tanımlanmalıdır... Atatürk, her ne kadar güçlü bir milliyetçi idi ise de bu milliyetçiliğin uluslararası faaliyetlerin dışında kalma şeklinde düşünülmesi yanlış olur. Çünkü; onun hareketleri, ta başından beri, uluslararası sorunları ve bunların Türkiye?ye etkilerini dikkate almak gerektiği üzerindeki ilgi ve uyanıklığını gösterir. 1938?de Mustafa Kemal?in ölümü, büyük bir kayıp olmuş ve Türk milleti için derin bir şok etkisi yapmıştır... Atatürk, XX. yüzyılın büyük insanlarından biri olarak kalacaktır. Bu eserin yazarı, diktatörlüğü ve otoriter metotları hoş görmemekle beraber; eğer ulusça hayatta kalınacaksa, milli hareketin ilk günlerinde başta kuvvetli bir iradenin varlığının gerekli olduğunu itiraf etmek zorundadır...?15.

Elçibey siyasi ideolojisini oluştururken iki Türk büyüğünü örnek almıştı: Bunlardan birisi Mehmet Emin Resulzade, bir diğeri de hepimizin bildiği gibi büyük önder Atatürk olmuştur. Öyledir ki Atatürk tarafından yazılmış tüm eserleri okumuştur. Ünlü Bakü mitinginde sağ elini havaya kaldırarak?Men Atatürk?ün esgeriyem? diyerek hitap ettiği kitleyi coşturmuş ve kendisinde olan Atatürk sevgisini en güzel şekilde ifade etmiştir. Yine onda olan Atatürk sevgisini, KGB tarafından maruz kaldığı bir işkenceden duyduğu acıyı kardeşine anlatırken şu şekilde belirtmiştir: ?Çok işkence gördüm, çok çektirdiler hiç birisine yanmam da, bir Atatürk rozetim vardı yakamda onu aldılar ya elimden hala içim yanar.? Ebulfez Elçibey'in ölümünden sonra Bakü?deki mütevazi evini ziyarete gidenler, derme çatma eşyaların yanında sahip olduğu tek lacivert takım elbiseyide buldurlar, üzerinden hiç çıkarılmayan Atatürk rozeti ile birlikte.

Bize, birer Plevne'dir.

Dördüncü örnek İngiliz askeri yazan Harold Armstrong?dan. Kanımca, sansasyon yaratmayı ön planda tutan bu yazarın?Gray Wolf ? adlı eseri, bildiğim kadarı ile, ülkemizde yasaklanmış kitaplardan idi. Washington? da kara ataşesi olarak bulunduğum sırada, karşılaştığım bazı tartışmalara daha hazırlıklı katılabilmek için, bu biyografik eseri orada incelemek gereğini duymuştum. Daha sonra da, verdiğim konferanslarda bu eserin bazı bölümlerini eleştirmek ihtiyacını duymuşumdur. Tanınmış İngiliz tarihçisi Bernard Lewis?in, kanımca abartılmış olarak, ?Atatürk ile ilgili en kapsamlı biyografi? dediği?Boz Kurt?, bana göre, yer yer duygusal yanı ağır basan, böylece bilgisel bir tarafsızlıktan uzaklaşan bir eser. Özellikle, Lord Kinross?un olgun kişiliğinden kaynaklanan gözlemlerden uzak bir eser. Buna karşılık; ilerde değineceğim gibi, bu esere?önsöz? ve?sonsöz? bölümleri ile katkıda bulunan Prof. Emil Lengyel?in görüşleri çok daha gerçekçi ve olumlu. Bu vesile ile, önce rahmetli Yakup Kadri Karaosmanoğlu?nun bu eserle ilgili şu anısını sizlere aktarmak isterim: ?... İngiliz askeri yazarlarından Armstrong?un Boz Kurt adlı kitabının Atatürk?ü ne kadar öfkelendirdiğini ve etrafındaki gazetecileri bu kitap aleyhine nasıl seferber ettiğini pek iyi hatırlarım. Boz Kurt?u okuyanlar bilirler ki; hususi hayatına dair bazı temelsiz dedikodular bir yana bırakılacak olursa, Armstrong, bu eserinde, Mustafa Kemal?i eski ve yeni tarih devirlerinin en yüksek simaları arasında saymakta ve?eğer bu adam, büyük bir milletin içinden çıkmış veya büyük bir milletin başına geçmiş bulunsa idi, Sezar?ları, Cengizleri, Napolyonları gölgede bırakan cihangirlerden biri olurdu? demektedir. o zamanlar Atatürk?ü en çok çileden çıkartan, işte asıl bu görüştü. Yumruğunu masaya vurup: Büyük millet mi? Türk?ten daha büyük millet var mıdır? Ben ne yapabildi isem, ancak onunla yapabilirdim. Hem bu İngiliz subayı, bana bir cihangir gözü ile bakıyor. Ben cihangir değilim. Biz, Türk ordusu ile, cihangirlere karşı koymuşuzdur...?5. Bununla beraber; Armstrong, ne de olsa, bir askerdi ve şövalye yanı ile bazı gerçekleri kabul etmek olgunluğunu göstermiştir. Örneğin, bu niteliği şu anlamlı değerlendirmesinde göze çarpar: ?... Conk Bayırı?nın doruk hattı, Çanakkale Boğazı?nın; Boğaz ise, İstanbul?un kilit noktası idi. Eğer Çanakkale Boğazı ve İstanbul düşse idi, Türkiye?nin Almanya ile olan bağlantısı kesilecek ve barış yapmaya zorlanacaktı. Yunanistan, Romanya ve Bulgaristan, belki de İngilizlere katılacaktı. Durumun moral etkisi ise, dünya çapında olacaktı. Rusya?ya bağlantı sağlayan yol açılmış olacak ve bu ülke, gerekli silahlara ve yiyecek maddelerine kavuşacaktı. İşte, taarruz eden Avustralyalılar ile bu son derece büyük olanaklar arasında, yorgun Türkleri Conk Bayırı?nın dar doruğunda, yalnız kendi hakim kişiliği ile tutan uçuk benizli ve kararlı , Mustafa Kemal vardı...?6.

- Nerelisiniz? Diye sordu.

21Philippe de Zara, Mustapha Kemal: Dictateur, Paris, Femand Sorlot, 1936, s. 306. Zara?nın 1916-1928 arasında la Revue Üniverselle, la Revue Hebdomadaire, le Journal, le Matin, le Petit Marseillais gibi gazete ve dergilerde yazıları yayınlanmıştır. A. g. e., s. 369.

SAMSUN GÖRÜNDÜĞÜ ZAMAN ÇOCUK GİBİ SEVİNİYORDU.

« 4/5 Haziran 1915&amp;#8217;te İngilizlerin gece Arıburnu cephesindeki siperlere saldırmaları üzerine başlayan mücadeleyi, sabaha karşı Düztepe&amp;#8217;deki karargahından Tümen cephesine gelen Atatürk yönetmiştir. 19. Tümen birlikleri, işgal edilen siperleri düşmandan geri almıştır.

Atatürk, Libya?da olduğu günlerde, daha sonra milli bir kahraman olacak olan Libyalı Ömer Muhtar?la ve daha sonra Anadolu?ya gelip Kurtuluş Savaşı?na katılacak olan Libyalı Şeyh Ahmet Sünusi?yle tanışıp dost olmuştur.

?Bir gün Akşehir civarında bir köye gittim. Çok yağmur yağıyordu ve soğuk vardı. Kendimi belli etmeyerek, bir evin önünde duran kadına:

27 MA. Lahbabi, Kapalıdan Açığa . II. Basım, Ankara, 1996, s. 217.

36 Gazi&amp;#8217;nin Nutuklarından alınmış Vecizeler. Muhit Mecmuası, No: 32

General Aspinal:

Harpler sebebiyle okulumu yarıda bırakmıştım ve bir yatılı okula alınmamı istedim.

20 Nisan 1936 tarihli, Cumhuriyet gazetesinde?Bu ne insafsızlık, Seferihisar?da tarihi cami ahır yapılmış? başlıklı haber var mı? Var.

Mustafa Kemal, Enver Paşa, Fethi , Kuşçubaşı Eşref, Yakup Cemil, Ali gibi bir avuç gönüllü Türk, gizli yollarla Trablusgarp'a giderek, İtalyan emperyalizmine karşı, bölge halkını örgütleyerek direniş başlatmıştır.

Derleyen: Hanri Benazus - Bütün Dünya

Atatürk?ün Anadolu?ya gizli geçiş planının düşündürdüklerini şöyle özetlemek mümkündür:

Atatürk?ün komutasındaki 7. Ordu?ya bağlı 3. Kolordu?nun komutanı Miralay İsmet Bey, 20. Kolordu?nun komutanı ise Ali Fuat Paşa?dır.

Fikir yönünden hazırlık, devriminin kaynağını teşkil eder.

Nutuk'tan:

Kimin hangi sınıf için çalıştığı ortada iken, tarih bu kadar ters düz edilebilir mi?

"Anasır-ı Hıristiyaneye hakimiyet-i siyasiyye ve muvazene-i ictimaiyyemizi muhil imtiyazat i'ta olunamaz" (8)

Dünya Tarihi içinde Atatürk'ün başardıklarını başarmış olan bir önder var mı? Asla bulamazsınız.

&amp;#8220;Atatürk, ölüm döşeğinde iken, Altemur Kılıç Bey&amp;#8217;in büyük annesine haber gönderir; &amp;#8220;Ben herhalde sonsuza gidiciyim. Benim için bu gece bi zahmet Yasin okusun&amp;#8221; der.(Altemur Kılıç&amp;#8217;ın TV. Konuşmasından alınmıştır)

Bu oturumda yapılan açık ve gizli celselerde, Mustafa Kemal Paşa'nın bütün konuşmaları çok dikkatli bir şekilde tetkik edilmiş ancak, 8 Ekim 2000 tarihli Yeni Bin Yıl gazetesinde bahsedilen şekliyle hiçbir cümleye rastlanmamış, hatta tam aksine Mustafa Kemal Paşa'nın ittihat ve Terakki düşmanlığı yapılmasını doğru görmediğine dair sözler sarfettiği, Ermeniler ve Ermeni sorunu ile ilgili olarak da aşağıda verilen beyanatları açıkladığı görülmüştür.

-İlk çıkışımdır, efendim.

a) Atatürk birleştirici ve toplayıcı bir liderdir.

Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk, Atatürk?ün Nutuk?a bu cümleyle başlamasının çok daha derin ve Kuran?da gizli dinsel bir anlamı olduğunu ileri sürmüştür. Kuran?da 19 rakamının bir tür?imza? olduğunu ifade eden Öztürk, benzer bir imzanın Nutuk?ta da olduğunu belirtmiştir. Şu sözler Yaşar Nuri Öztürk?e aittir:

Suriye?de durum kötüydü. Alman generali geri alınmış, fakat yerine yine bir Alman generali getirilmişti. Mustafa Kemal Paşa?yı tekrar Yedinci Ordu Komutanlığına tayin ettiler. İstanbul?dan hiçbir ümidi kalmadığı için, orduya faydalı olabilecek son görevlerini yapmak üzere komutanlığı kabul etti ve Suriye?de Nablus?a gitti.

Düşmanlarımızı sayalım:

Merdivenden gülümseyerek çıkan İran Şehinşahı Rıza Şah Pehlevi birden ciddileşerek sağ elini yukarıya kaldırdı ve:

- Sizin memleketinizde büyük bir adam ölünce ne yapılırsa onu yapın...

1. Anafartalar Zaferi Kazanıldı (1915).

Atatürk Diktatör mü?

?İngilizlerin elde edeceği sonucu onlara kendi yardımımızla bahşetmek, tarihte Osmanlılık için ve özellikle bugünkü hükümetimiz için kara bir sayfadır.?

Atilla İlhan - O Sarışın Kurt, İstanbul-1998.

Anandolu Ajansı

1. Anafartalar ve Ağıldere çevresinde düşmanla savaşan kuvvetlerimize 4., 5. Tümen kuvvetimiz de katılmıştır. Kuzeyden düşmanın geri çekilme hattına saldırılacaktır. Conkbayırı'na karşı tümenimizin sağ kanadını korumak üzere 10. Alay katılmış ve düztepe kuzeyinde bulunuyor.

Mondros?un hemen ertesinde açıkça düşmanla silahlı mücadeleden söz eden ve bu düşüncesini yetkililere gönderdiği raporlarla belgeleyen tek adam Atatürk?tür. Şevket Süreyya Aydemir?in dediği gibi:

Norveççe`de `Atatürk gibi olmak` diye bir deyim olduğunu

(26 Şubat 1921/4069. sayı, aktaran: Bardakçı, Taş-han'dan Kadifekale'ye, s. 168-170)

c- 27 Mayıs 1960 devrimi sonrası Anayasa tartışmaları gündeme gelmiştir. Esasen kurulan Milli Birlik Komitesi üyeleri yaptıkları yeminde de: &amp;#8220;&amp;#8230; Demokratik Cumhuriyeti yeni Anayasaya göre düzenlemek ve iktidarı yeni meclise devretmek ülküsüne bağlılıktan ayrılmayacağım&amp;#8230;&amp;#8221;24 demekte idiler. Keza, kurulan Temsilciler Meclisi üyelerinin içtikleri anda da &amp;#8220;&amp;#8230; ve yeni Anayasayı demokratik ve laik Cumhuriyet esaslarına göre en kısa zamanda hazırlamak ve iktidarı yeni meclise devretmek ülküsünden ayrılmayacağım&amp;#8230;&amp;#8221;25 sözleri vardı.

"Bir uygun yerden dönelim, tadı kaçtı bu işin!.." dedi. Dönüş yolunda

"Düşmanlara karşı en kuvvetli silahımız, iktisat hayatındaki genişleme, sağlamlık ve başarı olacaktır."

Atatürk?ü düşünsenize! Bütün ömrü milleti için mücadele etmek uğrunda cephelerde geçmiş. Önce emperyalizmle ve yerli işbirlikçilerle, sonra da kendi ifadesiyle?kavrama sınırları biten? bazı arkadaşlarının muhalefetiyle, değişime karşı gelen kitlerle mücadele ederek tam bağımsız ve çağdaş bir devlet kurmuştur. Daha önce de belirttiğim gibi ne yapsın malı mülkü? Gittiği her yerde zaten krallar gibi ağırlanmaktadır. El üstünde tutulmaktadır. Hiçbir yerde kendisine para ödetilmemektedir! En güzel köşklerde, evlerde yatırılmaktadır. En güzel yiyecekler ikram edilmektedir kendisine! Milletinin kalbinde çok özel bir yeri olan Atatürk, üstelik çocukları, yakınları da olmadığına göre bu Çiftlikleri, malı, mülkü ne yapacaktır. Tabi ki milletine, milletini kalkındırmak için kurduğu Halk Partisi?ne, yine milletinin tarihini ve dilini araştırması için kurduğu Tarih ve Dil Kurumlarına bırakacaktır. O da öyle yapmıştır. Yani, yalan makinesi tarihçimizin?Atatürk çiftliklerini İsmet İnönü'nün zoruyla hazineye bağışladı? iddiası kendiliğinden çürümektedir.

Bernard Lewis?e göre: ?Sevr Andlaşması pek insafsızdı ve Türkiye?yi, en zengin illerini ilhak eden devletlerin ve ulusların insafına dayanarak yaşayabilecek, çaresiz, kötürüm ve gölge bir devlet halinde bırakacaktı. Yenilmiş Almanya?ya empoze edilenden çok daha ağırdı ve Türkiye?de bir ulusal yas günüyle karşılandı?22. Büyük Millet Meclisi 19 Ağustos 1921 tarihindeki toplantısında Sevr Andlaşmasını imzalayanların ve bunu onaylayan Şurayı Saltanatta bulunanların vatan hıyanetiyle itham olunarak vatansız sayılmaları kararını aldı. Aynı zamanda Büyük Millet Meclisi Hükümeti bu andlaşma ile kendini hiç bir surette bağlı görmediğini ilan etti23. Dolayısıyla bu ölü doğmuş bir andlaşmadan öteye geçemedi ve hiç bir zaman uygulanmadı.

Atatürk?ün 1929 yılında, yanı başındaki ulu çınar ağacının bir dalı zarar görmesin diye altına ray döşetip birkaç metre kaydırdığı Yalova?daki Yürüyen Köşk?ün öyküsü zaman içinde neredeyse unutulmuştur. Bırakın yürüyen köşkün ibret dolu öyküsünü, bu köşkün Atatürk?ün anısını taşıdığı ve Atatürk?ün vasiyeti gereği hazineye devredilerek milletin hizmetine sunulduğu da unutulmuş, unutturulmuştur.

dönerek:

Kongresi?nde, gerek Sivas Kongresi?nde, Türkiye?nin milli sınırlarını saptamak için bir medeni ıstılaha dayanmak gerektiği vakit ben, Türk süngülerinin işaret ettiği bu hattı esas kabul ettim. Bilirsiniz, Milli Misakı en nihayet Ankara?da saptamıştım. Sorunun yabancısı olan birtakım kişiler, bunda amil olmak istediler ve milli sınır söz konusu olduğu zaman gerçeği bilmedikleri için türlü türlü kanılara kapıldılar. İtiraf edeyim ki, ben de milli sınırı biraz Wilson Prensipleri?nin insancıl amaçlarına göre ifadeye çalıştım. Hemen açıklayayım, o insancıl prensiplere dayandığımdandır ki, Türk süngülerinin savunup saptadığı sınırları savunmuşumdur. Zavallı

- Mustafa Kemal?sin komutanım.

Medeniyet, bir yönüyle, mücadele vasıtasıdır; insan varlığının korunması, geliştirilmesi, daha güzel, daha mutlu bir dünya yaratılması için gerekli maddi ve manevi vasıtaların bütünü. Toplumlar ancak medeniyetleriyle yaşarlar ve yükselirler. Onun için de medeniyet alanında daima ilerlemek zorundadırlar.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu?nun, Harold Armstrong'un Gray Wolf adlı eseri hakkında bir anısı:

Bugün artık çoktan unuttuğumuz Bozkurt-Lotus davası, Türkiye&amp;#8217;nin gündemini daha sonraki senelerde de işgal etti. Lahey&amp;#8217;in kararı milli bir zafer, davayı kazanan Mahmut Esat Bey de kahraman olmuştu. Bazı şairler dava ile ilgili destanlar yazdılar ve zaferin şerefine bir de marş bestelendi. Dava ve Mahmut Esat Bey&amp;#8217;in savunmaları, zamanla dünya hukuk literatürüne girecek ve benzer davalarda emsal teşkil edecekti.

Balkan Savaşı&amp;#8217;nın hazırlanmasında, Ege Denizi&amp;#8217;ne hakim olamayacağımızı anlayan Atatürk, Rumeli&amp;#8217;nin ihtiyacı olan ikmal ve takviye işlerinin denizden yapılmayacağını kabul etmişti. Bu sebeple Rumeli&amp;#8217;de bulunan kuvvetlerimizin yalnız başlarına dört yönden yürüyecek üstün düşman kuvvetleri karşısında ancak zaman kazandırıcı bazı hareketler yapılabileceğini düşünmüş ve bunları da şöyle tasavvur etmişti: İşkodra&amp;#8217;nın müdafaasını mahalli sebepler dolayısıyla mümkün görmüş, Manastır, Üsküp gibi şehirlerin ileri mevziler olarak tutulmasını ve Yanya&amp;#8217;daki Nizamiye Tümeni&amp;#8217;nin Manastır&amp;#8217;daki kolorduların Selanik çevrelerinde toplanmasını ve Selanik&amp;#8217;teki kolordunun Ergene Nehri gerisine yani Doğu Trakya&amp;#8217;ya doğru şimendiferlerle naklini uygun bulmuştu. Tasavvur edilen bu hareketler vakit kazandırıcı ve oyalayıcı hareketler mahiyetinde olacaktı.

?... paşa biliyor musun ki ben, Cumhurbaşkanlığını bırakıp, Hatay?a çete reisi olacağım. İşi silahlı bir hareketle halletmek zorunda kalırsak, tutacağım yolu da çoktan kararlaştırmış bulunuyorum. Böyle bir durumda derhal devlet reisliğinden, hatta mebusluktan istifa edeceğim, serbest bir Türk vatandaşı olarak, bu işte çalışan arkadaşlarla beraber, Hatay topraklarına geçeceğim. Bildiğin gibi, bunun her zaman imkanı ve çok emin yolları vardır. Oradaki mücahitlerle ve anavatandan kaçıp bize katılacağından şüphe etmediğim kuvvetlerle, meseleyi yerinde ve içten halletmeye çalışacağım, isterse Türkiye hükümeti beni ve arkadaşlarımı asi ilan eder ve hakkımızda takibat da yapar.

Ardından Lozan süreci gelmiş ve İsmet Paşa?nın elimizdeki en kuvvetli kart olan Musul meselesini, Mim Kemal Öke?nin?bilerek ya da bilmeyerek ? otel odalarında ve İngiltere?yle ikili olarak görüşmeye açması; asla genel kurula getirmemesi, Musul meselesinde bir kırılma noktası teşkil etmişti. İşte bundan sonra yukarıda bir kısmına değindiğimiz Meclis?in direnişini göreceğiz. Ancak bu direniş de işe yaramayacak ve İsmet Paşa Musul?u İngiltere?ye bırakarak dönecektir Ankara?ya?

Her şey bu kadar açıkken, sevgili Yalçın Küçük, Atatürk?ün Adana?da Yıldırım Orduları Komutanı olduğu dönemdeki gelişmeleri maalesef çarpıtmıştır. Küçük, ?Mondros Bırakışması?ndan sonra Mustafa Kemal Paşa?nın birliklerini bırakarak kuvveti olmayan bir general? kendini kızağa aldırmış bir kamu görevlisi olarak, İstanbul?da yaşaması çok düşündürücüdür. Bunun üzerinde düşünmeden bilim ve tarih yazımı olacağını sanmıyorum. Başkaları var; Mondros Bırakışması?na karşın birliğini ve silahlarını bırakmayan ve bu nedenle daha sonra Büyük Britanya işgalcileri tarafından savaş suçlusu sayılan generaller biliniyor.? demiştir. Hangisini düzelteyim? Baştan aşağı yalan, yanlış, mantık hatasıyla dolu bir analiz!..

-?Nasıl olursa olsun iyi bir şey değil... Esasen buna lüzum da yoktur, bir daha yapılmamalıdır, hatta kapıdaki resmi elbiseli polisleri de istemem. Gerekiyorsa onların yerine siviller kullanırsınız. Hiç unutmayın; alınacak koruma tedbirleri halkı hiçbir surette ürkütmeyecek ve incitmeyecek şekilde olmalıdır.?

?Milli his ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olması milli hissin inkişafında başlıca müessirdir. Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin. Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.?195

''CENAB-I HAK DAİMA BİZİMLEDİR.''

Asıl memlekette de Balkan Savaşı başlamıştı. Bulgar ordusu Çatalca çizgisine ve Bolayır?ın kuzeyine geldiği bir sırada İstanbul?a döndüm.

(Atatürk?ün Sofrası; İsmet Bozdağ, İstanbul, s.11-26 - İsmet Bozdağ Atatürk?ün Avrasya Devleti, s.30.31.32'den nakil Yusuf Koç-Ali Koç, Tarihi Gerçekler Işığında Belgelerle Mustafa Kemal Atatürk, sayfa 51-52 Ankara 2005)

Bir gün İngiltere Kralı Edward geldi. Dolmabahçe Sarayı'ndan içeri girerken ayağı kaydı düştü. Benden mendil istedi. Atatürk bana, "Söyle o krala burası Türkiye. Taşı toprağı altın gibi tertemizdir. Mendil istemez" dedi.

William MALONE :

4. Atatürk, Anadolu?ya geçmek için Padişahın vereceği göreve muhtaç değildir; kendi plan ve programıyla da Anadolu?ya geçebilecek durumdadır.

-Bir harita getirsek! dedi.

"Muhammed'in koyduğu esasların toplu olduğu kitaba Kur'an denir. İslam ananesinde bu ayetlerin Muhammed'e Cebrail adında bir melek vasıtasıyla Allah tarafından vahiy, yani ilham edildiği kabul olunur. Muhammed birdenbire Allah'ın Resulüyüm diyerek ortaya çıkmamıştır. O, Arapların ahlak ve adetlerinin pek fena ve iptidai ve islaha muhtaç olduğunu anlamış, bunları islah için tenha yerlere çekilerek senelerce düşünmüş ve yıllarca tefekkürden sonra kendisinde vahiy ve ilham fikri doğmuştur."

-"Muhtar niçin Ankara'ya gönderdi seni?"

Köylü güldü:

Atatürk, bir taraftan emrindeki kuvvetleri derleyip toparlamaya çalışırken diğer taraftan da düşmanın Anadolu?ya ayak basmaması için gereken önlemleri almıştır. Atatürk?e kulak verelim:

Suikastçıların yakalanmasından ve haberin her yerde duyulmaya başlamasıyla, 19 Haziran?a kadar olan süre içinde, Gazi?ye, suikastı lanetleyen ve kınayan telgraflar gelmişti. Ayrıca, İstanbul?daki bütün yabancı elçiler ve delegeler Gazi?ye yapılmak istenen suikasttan duydukları üzüntüyü dile getirmişlerdi6. Ayrıca, her yerde suikast girişimini lanetleyen mitingler yapılmaktaydı. Gazi, 22 Haziran 1926?da, millete bir bildiri yayınlayarak, kendisi lehinde yapılan mitingler dolayısıyla yaptığı konuşmada, halkın inkılapları koruma konusunda ne kadar titiz olduğunun bu mitinglerle ortaya çıkmış olduğunu belirterek şunları söylemişti: ?Benim şahsımdan çok devletin varlığına yönetilmiş olduğu beliren gizli politik düzenler karşısında tüm ulusun duyduğu, pek ağır başlı ve soylu bir şekilde gösterdiği temiz duygular beni avutmaktadır. Bu gösteriler, inkılap ülkümüzün, bütün ulusça, canı gibi koruduğuna parlak ve güçlü bir belge olmaktadır. Bu itibarla istiklal için milletin saadet ve refahı namına hissetmekte olduğum emniyet ve itimadı muvacehei millette beyan etmekle büyük bir fahri sürür duymaktayım. Bu tezahürat esnasında muhterem ve necip milletimiz tarafından şahsım hakkında lütfen izhar buyrulan samimi ve kalbi asarı muhabbetten mütevellid derin şükranlarımı alenen ifaya müsaraat eylerim ? Gazi, 23 Haziran?da da, basın mensuplarına cumhuriyetin ne kadar sağlam olduğunu açıkladı7.

anlatsaydın halini. O da seni yüzüstü bırakacak değildi ya!.."

"Ne gariptir ki, yüksek bir tahsil görmüş çok zeki bir Kazım Karabekir Paşa, o kadar fecayi-i tarihiye ve içtimaiyeden sonra, sırf ilmi bir mesele olan Latin harflerinin kabulü arzusunu takbih ediyor ve buna sebep olarak, hülasaten alem-i İslam ne der? diyor. Evet alem-i İslam ne der, işte bu kabus!!! Bu tafsilattan sonra kendilerine bir sual iradına müsaade buyurmalarını Karabekir Paşa hazretlerinden rica ederim. Biz yalnız Müslüman mıyız? Yoksa hem Türk, hem Müslüman mıyız? Eğer biz yalnız Müslüman isek bize Arap harfleri ve Arap dili lazımdır ve ilim olarak Kuran yetişir. Bunun yanında hakimiyet ve milliyet kavgaları ve davaları yoktur ve olamaz. Eğer Türk isek, bir Türk harsına muhtacız. Bu hars ise, herşeyden evvel dilimizden başlayacaktır. Herkesi korkutan ve softalara, avama karşı büyük bir silah teşkil eden meseleye geliyorum. Kuran Latin harfleriyle yazılır mı?"

Nutukta Gizli İmza: 19 Mayıs 1919

-?Öyle midir?

Mehmet Emin Yurdakul. Atatürk'ün "milletimizin mübaret babası olarak selamladığı" ve şiirlerini "Türk milliyetçiliğinin ilahi mübeşşiri" saydığı milli şair. (Türk Sazı, İst., 1969, sh.30)

265 Gökdağ, A. B. (1999): ?Alfabe ve Siyaset?, Atatürk?ün Harf Devrimi ve Türk Dünyasına Yansımaları Sempozyumu, Trabzon, Karadeniz Teknik Üniversitesi Kafkasya ve Orta Asya Ülkeleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayını. 28

Gürer, age, s.97,98.

(Atatürk denizinden damlalar, Behçet Kemal Çağlar, sayfa 245)

11.45 Başkomutanın telefonu çalar:

1.42 - 1.47 arasına dikkat. Atatürk hayattayken kendisine Başbuğ diye hitap ediliyordu.

?Yalnız izinsizlikle yetinebilir? dedi. Sonra hiçbir ceza uygulamasına gerek olmadığını söylemiş. Böyle davranmasında kendine yüklenen eksikliği ortaya çıkarmak çabasının etkisi olmakla beraber iyi niyet de inkar edilemezdi.

(Cebecioğlu Güngör, ?Atatürk ve Güney Cephelerimiz,? Basılmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, 1991, s.180 - Kinross Lord, Atatürk, Bir Milletin Yeniden Doğuşu, s.165)

Osmanlı'yı Atatürk Yıktı Yalanı

Atatürk'e Yönelik Üçüncü İddia

10 Kasım 1918?de Atatürk, Adana?dan bir terenle İstanbul?a hareket etmiştir.

Atatürk?ün 30 Ağustos 1924 günü Başkomutanlık Meydan Savaşı?nın ikinci yıl dönümü dolayısıyle Dumlupınar?da yaptığı konuşmanın7 bazı yerlerinde de milli hedef, milletimizin hedefi kavramlarına yer vermiştir.

Hürriyet-i Fikriye, Mart-Nisan 1914.

"Vali paşamızı biz görüp dururuz buralarda. Eteğine düşsek derdimizi

Türk dilini başka dillerin egemenliğine karşı koruma göreviyle yükümlü olanlar yönetimlerdir. Her ülke, kendi ana diliyle eğitim ve öğretimini yürütür. Bu, devlet olmanın, bağımsız ulus olmanın bir gereğidir. Farklı dillerle, yabancı dillerle eğitim ve öğretim yapan devletlere, sade. ce eski sömürge uluslarında rastlıyoruz. Buralarda ana diller tahrip edilmiş, eğitim/öğretim dili olmaktan uzaklaştırılmıştır. Ama bu, sömürge politikaları sonucu bir durumdur.

Bu yazdıklarımın aksi yoktur. Olursa, UYDURUK bir şey olur.

- O dediğin kim?

Meclis?te Atatürk?ten gelen bu?çiftlik vasiyeti? mektubunun okunmasından sonra Başbakan İsmet İnönü söz alıp özetle şunları söylemiştir:

(Hikmet Tanyu, Atatürk ve Türk Milliyetçiliği, Töre Devlet Basımevi, Ankara, 1981, s.82,83)

Aynı konu ile ilgili olmak üzere Rauf Bey?in bir diğer açıklaması da şöyledir.

Atatürk'ün Çiftliklerini Milletine Bağışlaması

- Ah benim çakır oğlum! Yolunu bir deli gibi bekledim. Sana bu çiçekleri tarlamdan yoldum. Eğ başını! O sarı saçlarını öpeyim... Bu benim adağım, umduğumu çok görme...

Mustafa Kemal'in gözlerinden yaşlar boşanır:

18 A. g. e., s. 378-380.

- Bu memleketin efendisi kimdir?

Şimdi bu açıklamalardan sonra yukarıda değindiğimiz sıralanış şekli ile bu ilkeleri ayrı ayrı ele alarak genel çizgilerle değerlendirmek istiyoruz. Ancak bu değerlendirmede esas kaynağımız bizzat Atatürk'ün yaptıkları açıklamalar olacaktır.

Yeni Şafak

Kurtuluş Savaşı yıllarında annesinden bir süre uzak kalan Mustafa Kemal, Ankara?dan Cemal Bey?i sık sık İstanbul?da Akaretler?de oturan annesine göndererek hatırını sordurmuş ve bu şekilde bir şeye ihtiyacı olup olmadığını öğrenmiştir. Cemal Bey?in, Zübeyde Hanım?ı son ziyaretlerinden birinde artık iyice hastalanmış olan Zübeyde Hanım ona vasiyetnamesini hazırlatmış ve Cemal Bey?den bir istekte bulunmuştur:

?Evimizin bahçesi büyüktü. Sık sık mahalle arkadaşları toplanır ve o zamanlar Selanik?te çok moda olan 'mancınık' oyununu oynardık. Bu bir nevi 'birdirbir' oyunuydu. Bir kişi eğiliyor ve diğerleri sırayla üzerinden atlıyorlardı. O, oyuna iştirak etmezdi ama seyrine de bayılırdı. Hele içimizde düşenler falan olursa, keyfine diyecek olmazdı. Bir gün kararlaştırdık, yaka paça onu zorla oyuna soktuk. Sırayla hepimizin üzerinden atladı ve sıra kendisine gelince, eğilmeden dimdik durdu ve:

b. Türk dilini kendi menşelerine, tekamülüne ve ihtiyaçlarına göre tespit ve tedvin etmek,

Memleketin tüm kaderini yönetmekle sorumlu bulunan yüksek kişiliğinizin bu açıklamalarımı hiçbir kötümserliğe ve telaşa hamletmeyerek soğukkanlılık ve ciddiyetle anlayacaklarına güvenim, düşüncelerimi, kavrayabildiğim en geniş bir biçimde anlatmaya sebep olmuştur.

Canbolat, Mustafa, "Türkiye'de Yazı Devrimi Girişimleri", Yazı Devrimi, Ankara - 1979.

tddnçr

Sözlerime, Atatürk?ün 29 Ekim 1938 yılında Cumhuriyetin 15. yıldönümü nedeniyle Türk Ordusu?na söylediği sözler ile başlamak istiyorum. Şöyle diyor: ? Türk vatanını ve Türklük camiasının şan ve şerefini, dahili ve harici her türlü tehlikelere karşı korumaktan ibaret olan vazifeni, her an yapmaya hazır ve amade olduğuna benim ve büyük ulusumuzun tam bir inanç ve itimadımız vardır.?Şu anda Türklüğün bu mukaddes ocağında, sizlere, O?nun ile ilgili konuşma yapacağımdan dolayı büyük bir heyecan içinde bulunduğumu bildirmek istiyorum. ?Konuma geçmeden önce, Tanrı?dan ülke güvenliği için şehit düşen askerlerimize rahmet, çarpışan ordumuza muzafferiyet diliyorum. Burada sunacağım konuşmayı sabitleştirmek açısından yazıya aldım. Düşünceler, sadece beni bağlar. Sorular olursa, yanıt vermeye muntazırım?

?Kültür, okumak, anlamak, görebilmek, görebildiğinden anlam çıkarmak, uyanmak, düşünmek, zekayı terbiye etmektir.?

-"Bu anamızı alın burada iki gün konuk edin. Sonra köyüne götürün. Giderken de kendisine üç inek verin benim armağanım olsun."

`Mimber` adında bir gazete çıkarttığını ve 52 sayı yayımlanan gazetede ilk defa sansür kelimesi geçtiğini

Üçüncü Cumhurbaşkanımız Celal Bayar; "Atatürk'ü sevmek bir ibadettir" demişti.

Atatürk?ün bu tarihi raporları adeta görmezlikten gelinmiştir. Hükümet ve Başkomutanlık, ne bir disiplin soruşturması açmış, ne de görüşlerini dikkate almıştır. Bunun üzerine o da?kendi kendimi görevden aldım? diyerek istifa etmiştir.

Milletimiz onlara güveniyor, biz de güvenelim!...

16 George Duhamel, La Turquie nouvelle: Puissance d?Occident, Paris, Mercure de France, 1954, s. 23-24.

?Miras Hukuku hükümleri çok açık. Oradan bir çıkış göremiyorum. Yalnız aklıma bir başka nokta geliyor: TBMM Gazi için özel bir kanun çıkartsın. Sorun herhalde o zaman çözülebilir.?

Ege Üniversitesi Matbaasında 1964 yılında basılan Ege Üniversitesi Radyoloji Enstitüsü Kürsü Profesörü Emin Faik Üstün&amp;#8217;ün &amp;#8220;Ülkücü Atatürk&amp;#8221; adlı kitabı

Ali Rıza Efendi ile Zübeyde Hanım?ın ne zaman evlendikleri tam olarak bilinmiyor. Tahmini olarak 1870?lerin başı deniliyor. Rivayet odur ki: Ali Rıza Efendi bir gün rüyasında aksakallı nur yüzlü bir pir ve yanında sarışın bir kız gördü. Pir, kızı göstererek, ?Bu senin kısmetindir? diye müjde verip ortadan kayboldu. Ali Rıza Efendi rüyasının etkisiyle ablası Nimeti?nin kızı Hatice?ye gidip, ?bana evlenmek için sarışın bir kız bulun? dedi. O devirde bütün Müslüman çevrelerinde adet olduğu gibi görücüler sokağa düştü.

?O, Türk milletinin engin ruhunda saklı, ilerici hamleleri bulmuş, milli devleti ve bu devletin müesseselerini bu ruhla, bu ruh örgüsünün unsurları ile doldurmak istemiştir?.4

İşte bunu sağlamak için de?Türkiyat Enstitüsü?nü kurduk. Kültürlerimizi bütünleştirmeye çalışıyoruz! Ama bunlar açıktan yapılmaz! Adı konarak yapılacak işlerden değildir. Yanlış anlaşılabildiği gibi savaşlara da sebep olabilir. Bunlar Devletlerin ve Milletlerin derin düşünceleridir.

Atatürk ayrıca, Dahiliye Nazırı Mehmet Ali Bey?le, Bahriye Nazırı Avni Paşa?yla, Genelkurmay İkinci Başkanı Kazım İnanç Paşa?yla, Sadrazam Damat Ferit?le, Albay Kazım Dirik?le, Harbiye Nazırı Cevat Paşa?yla ve Fevzi Paşa?yla görüşmüştür.

Büyük milletimizin hayatının seyrinde vücuda getirdiği bu değişiklikler herhangi bir İhtilalden çok fazla, çok yüksek olan en muazzam inkılaplardandır.

24 Gotthard Jaschke, Büyük İnkılapçı ve Diplomat Atatürk, V. Türk Tarih Kongresi Genel Toplantısı, s. 19-20.

Atatürk&amp;#8217;ün bu cömert davranışı karşısında Başbakan İnönü Meclis&amp;#8217;te uzun bir konuşma yapmış, millet adına Atatürk&amp;#8217;e şükranlarını sunmuş, ardından 13 milletvekili daha konuşmuş, yüzlercesi de çektikleri telgraflarla memnuniyetlerini dile getirmişlerdi.

bir çaresini bulurdu."

Mahmut Esat Bozkurt1, I. İnönü Savaşı'nda, bir kısım askerin süngüsü olmadığı için taşla dövüştüğünü, Milletvekili General Sıtkı?dan dinlediği olayı örnek vererek anlatır:

(Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri I 1997: s.75)

Bu alanda başarılı olabilmenin tek unsuru ilim zihniyetini benimsemede ve ilim alanında yaratıcı olmaktan ibarettir.?39

M. Kemal Atatürk, din hakkında nasıl bir tutum sahibidir, diye insan merak eder. Sözlerini arayıp bulur, öğrenir. Bakın Atatürk, din hakkında, dinimiz hakkında, İslamiyet hakkında ne diyor:

Atatürk, Suriye cephesinde 7. Ordu Komutanı?yken grup komutanı Alman General Falkenhayn?la görüş ayrılığına düşmüştür. Falkenhayn, önce İngilizleri Palestin?den söküp atmayı sonra da Bağdat?ı almayı planlamaktadır. Başkomutan Vekili Enver Paşa da Falkenhayn gibi düşünmektedir: Rauf Orbay?a, ?Biz genel durum bakımından Medine?nin sonuna kadar savunulmasını, Bağdat?ın da bir an önce geri alınmasını siyaseten gerekli görüyoruz? demiştir. Geleceği doğru okuma yeteneğine sahip olan Atatürk, General Falkenhayn?ın sadece Alman çıkarlarını düşündüğünü, İngiliz üstünlüğüne aldırış etmeden, Arapların iç yapılarını dikkate almadan emrindeki Türk ordularını ateşe atarak bir taarruz planı üzerinde çalıştığını fark etmiştir.

ATATÜRK gibi bir önder, hangi ulusa nasip oldu ki?..

Atatürk Adana?da kaldığı on gün içinde akıl almaz bir tempoda hareket ederek gizli-açık çok sayıda toplantı yapmıştır. Adanalı aydınlarla ve ileri gelenlerle yaptığı toplantılar dışında, bir kısım halkla?Tırpanilerin evi? olarak bilinen Kırmızı Konak?ta görüşmeler yapmıştır.

?Buna göre, Gazi Paşa, Rusya Büyükelçiliğine bir soru soruyor. ?Cumhuriyet Bayramımız dolayısıyla sizin lideriniz beni niçin kutlamadı? O zamanın Büyükelçisi Karahan, Cumhurbaşkanları Kalinin kendilerini kutladığını söylüyor. Atatürk?ün cevabı müthiş; ?Sizin Cumhurbaşkanınız, aynı zamanda önderiniz midir? Cevap, ?Hayır?. Atatürk soruyor; ?Önderiniz kim? Cevap; ?Stalin?. Atatürk; ?Öyleyse, o beni kutlayacak. Ben ülkemin hem Cumhurbaşkanı, hem önderiyim. Kalinin değil, bana kutlama mesajını Stalin göndersin? diyor.

bile? ve söyleyemeden gitti. Fakat onun tohumlarını saçtı: tarih kitabına Türklüğün Anadolu?ya sıkışmış küçük bir kitleden ibaret olmadığını ve fakat Asya?nın uzaklarına, gerilerine doğru uzanan büyük ve feyizli kitlelerden mürekkep olduğunu yazdırdı. O, bütün bunların bir kandan geldiğini söyledi ve bir gün hepsinin bir kalp olarak çarpacağını söylemek istedi. O, dil meseleleriyle uğraşırken bütün Türklüğün birbirlerini anlamasını ve birbirleriyle anlaşmalarını istiyordu. Kendi maarif vekiline dedirtti. Bu cümle

- Mutlaka muvaffak olacağız.

?Bu Altay adı da nereden çıktı? olur. Paşa, Rus?un kendisini Turancılıkla itham etmek istediğini anlar, derhal kendisini toparlayıp?arz edeyim? diye ayak üstü bir hikaye uydurur:

l7 A. g. e., s. 25.

Bütün bunlara karşılık da, Kürt Sait İsyanı ve onu ileri yıllarda takip edecekler dahil hiçbir isyancı da, &amp;#8220;&amp;#8230;Bize Kurtuluş Savaşı esnasında yapacağımız hizmetler karşılığı &amp;#8220;özerklik&amp;#8221; sözü verilmişti. Sonra devlet kuruldu ama bu söz unutuldu. Bu nedenle silaha sarıldık, isyan ettik&amp;#8230;&amp;#8221; gibi bir savunma gelmedi. Bu kadar kritik dönemlerde bu tavizi vermeyen bir liderin, her zorluk aşıldıktan sonra 1923 yılında İzmit&amp;#8217;te bir basın toplantısında böyle bir &amp;#8220;otonomi&amp;#8221;den bahsetmiş olabilmesi bütün bu açıklanan gerekçeler nedeniyle olanak dışıdır. Çünkü o liderin tek bir hedefi vardır:

Varoşilof gülümsedi, Onun boyu kısaca olduğu için bu sözler hoşuna gitmiş olacak ki güleç tavrını takındı.

96 yıl önce bugün, Çanakkale&amp;#8217;yi geçerek Anadolu&amp;#8217;nun kilidini kırmak isteyen emperyalizm, tarihindeki ilk büyük tokadı Türk ulusundan yemiştir. Çok daha önemlisi, aynı emperyalizm, daha Çanakkale&amp;#8217;deki &amp;#8220;Osmanlı tokadının&amp;#8221; acısı çıkmadan Anadolu&amp;#8217;ya saldırmış, ama bir kere daha Türk ulusunun okkalı bir tokadıyla karşılanmıştır.

« 8 Ağustos 1915&amp;#8217;te, Conkbayırı İngilizlerin eline geçmiştir. 8 Ağustos sabahı saat 04:00&amp;#8217;te solda bulunan Avustralya piyadesi Azmakdere&amp;#8217;den Abdurrahmanbayırı&amp;#8217;na doğru sağa çark ederek Kocaçimentepesi&amp;#8217;ne saldırmıştır. Saldırı sırasında 14. 64 ve 25. Türk Alaylarının askerleri birbirine karışmış, 9. Tümen Komutanı yaralanmış ve 16. Kolordu Komutanı da cepheye gelip düzenleme yapmamıştır. Bu karışıklık içinde Atatürk, emrindeki 10. Alayı Conkbayırı&amp;#8217;na koşturmuştur. Bu sırada telefonla orduların içinde bulunduğu karışıklığı Kuzey Grubu Komutanlığı&amp;#8217;na bildirmiştir. Conkbayırı&amp;#8217;ndaki durum o kadar kritik bir hal almıştır ki, Fahrettin Altay Paşa, Conkbayırı bölgesine &amp;#8220;kudretli&amp;#8221; bir komutanın tayin edilmesi gerektiğini anılarında şöyle ifade etmiştir: &amp;#8220;8 Ağustos öğle vaki durum son derece tehlikeli hale geldi. Derhal Esat Paşa&amp;#8217;yı görerek durumun şiddetle kötüye gitmekte olduğunu ve Conkbayırı bölgesine kudretli bir komutanın tayini lazım geleceğini, onun için de Mustafa Kemal Bey&amp;#8217;in Kolordu Kumandanı olarak bu bölgeye verilmesini söyledim. Teklifimi uygun buldu, yalnız bilmem neden kendisinin bu teklif ordu komutanıa yapması lazım gelirken bana, &amp;#8216;Siz bunu ordu kurmay başkanına teklif ediniz..&amp;#8217; dedi. Telefonla Kazım Bey&amp;#8217;i buldum. Conkbayırı&amp;#8217;ndaki tehlikenin büyümekte olduğunu izah ederek oraya Mustafa Kemal&amp;#8217;in Kolordu Kumandanı olarak tayinini teklif ettim. Bu teklifi Esat Paşa&amp;#8217;nın yanından yaptığımı da bildirdim. Conkabayırı&amp;#8217;ndaki tehlike gittikçe büyüyor ve önüne geçilmez bir hal almaya başlıyordu. Saat 20:00&amp;#8217;da tekrar telefonla Kazım Bey&amp;#8217;i aramıştım ki, hat kesilmiş, Kazım Bey, Mustafa Kemal&amp;#8217;le konuşurken araya girdim&amp;#8230;&amp;#8221; Atatürk, saat 19:00&amp;#8217;da Kuzey Grubu Komutanı Esat Paşa&amp;#8217;ya, Conkbayırı bölgesindeki kritik durumu anlatarak 5. Ordu Komutanı Liman von Sanders&amp;#8217;i ikaz etmesini istemiştir. Conkbayırı&amp;#8217;ndaki durumun iyice kötüleşmesi üzerine, 5. Ordu Komutanı Liman von Sanders adına Kurmay Başkanı Albay Kazım , Atatürk&amp;#8217;ü telefon başına çağırarak &amp;#8220;Durumu nasıl gördüğünü?&amp;#8221; sormuştur. Atatürk, bu soruya: &amp;#8220;Bütün mevcut kuvvetlerin, komutam altına verilmesinden başka çare kalmamıştır!&amp;#8221; diye cevap verince, şaşıran Kurmay Başkanı, &amp;#8220;Çok gelmez mi?&amp;#8221; diye sorunca, Atatürk, &amp;#8220;Az gelir!&amp;#8221; yanıtını vermiştir. İşte o kritik aşamada Atatürk gece saat 21:45&amp;#8217;te Mareşal Liman von Sanders&amp;#8217;in emriyle Anafartalar Grubu Komutanlığı&amp;#8217;na getirilmiştir. Atatürk, o gece saat 01:30&amp;#8217;da Anafartalar Grubu Komutanlığı karargahı&amp;#8217;nın bulunduğu Çamlıtekke&amp;#8217;ye giderek grubun komutasını eline almış ve 9 Ağustos günü sabahın ilk ışıklarıyla taarruz emri vermiştir. Burada üzerinde durulması gereken çok önemli bir nokta vardır: 8 Ağustos sabahı saat 09:00&amp;#8217;da Anafartalar Grup Komutanlığı&amp;#8217;na Saros Grubu Komutanı olan Beylerbeyli Ahmet Fevzi getirilmişti. Peki ne oldu da on üç saat sonra komutan değişti? 8 Ağustos&amp;#8217;ta, Liman von Sanders, Kolordu Kumandanı Fevzi, 12. Tümen&amp;#8217;in hemen Mestantepe&amp;#8217;ye hücum etmesini istemiştir. Bu isteğe Fevzi, &amp;#8220;Asker cebri yürüyüşten ve uykusuzluktan halsiz düşmüştür. Bu halde güpegündüz yapılacak bir taarruzdan başarı beklenemez. Yarın dinlenmiş askerlerle ve şafakla birlikte yapılacak bir hücumun başarı şansı çok daha fazladır.&amp;#8221; diyerek geri çevirmiştir. Albay Fevzi, daha sonra Liman von Sanders&amp;#8217;in bu yöndeki sözlü ve yazılı emirlerini de uygulamayınca Liman Paşa, onu görevden alarak yerine Atatürk&amp;#8217;ü getirmiştir. Liman von Sanders anılarında bu görev değişikliğinin nedenini şöyle açıklamıştır:&amp;#8220;Albay Fevzi&amp;#8217;ye taarruzun akşam güneş battıktan sonra yapılmasını emrettim&amp;#8230; Kolordu Komtanı&amp;#8217;na gecikme sebebini sordum. Aldığım cevapta çok yorun olan birliklerin halen bir taarruz yapacak durumda bulunmadığını bildiriyordu. Bu nedenle daha o akşam Anafarta civarında toplanan bütün birliklerin komutasını Arıburnu cephesinin kuzey kanadında bulunan 19. Tümen Komutanı Albay Mustafa Bey&amp;#8217;e verdim.&amp;#8221;

2 Ağustos 1926 tarihinde, Ege Denizi?nin uluslar arası sularında , ?Bozkurt? adlı kömür yüklü Türk gemisi ile?Lotus? adlı Fransız ticaret gemisi çarpıştı. Bozkurt Gemisi battı ve 8 Türk gemicisi de kayboldu. Lotus gemisi, Bozkurt Gemisi'nin birkaç tayfasını ve kaptanını kurtararak İstanbul?a gelmişti. Bu sırada, kazada ölenlerin ailelerin şikayeti üzerine başlatılan soruşturma sırasında, Bozkurt gemisinin kaptanı Hasan ve Lotus gemisinin kaza sırasındaki görevli süvarisi Desmons tutuklandılar. Yapılan yargılama, 15 Eylül?de sonuçlandı; dikkatsizlik ve tedbirsizlik ölüme neden olmaktan Hasan 4 ay hapis ve Desmons da 80 gün hapis ve 22 lira para cezasına çarptırıldılar.

Bu mektubun Atatürk'e arz edilmesi üzerine, O&amp;#8217;nun emriyle Genel Sekreter tarafından İnönü&amp;#8217;ye teşekkür, sevgi ve iyi dileklerini bildiren bir cevap yazılmistir. (A. H. II, s.756).

(Belen, Birinci Cihan Harbi?nde Türk Harbi, c. V, 1918 Yılı Hareketleri, s.113-114 - Gnkur. ATASE Bşk. lığı, Birinci Dünya Harbi?nde Türk Harbi, c. IV, Ks.2, Sina-Filistin

Tüm mal varlığının ulusa yani hazineye ait olduğu, 1933&amp;#8217;te çıkarılan işte bu yasayla hüküm altına alınmış oluyordu.

(Ali Nüzhet Göksel, Ziya Gökalp'in Hayatı ve Malta Mektupları, 1931, s. 185)

-?Bacı yağmur var, soğuk var. Beni çatın altına kabul eder misin? dedim? O hiç tereddüt etmeyerek, buyurun dedi ve beni bir odaya aldı. Odada ateş olmadığı ve yeni bir ateşin yakılması uzun zamana bağlı olduğu için:

2 Dankwort A. Rustow, Devlet Kurucusu Atatürk, Abadan?a Armağan, S. B. F., Ankara 1969, s. 574 ve devamı.

Atatürk?ün bu emri üzerine 41. Tümen topçu birlikleri İskenderun Körfezi?ne bakan sırtlarda, körfeze girecek düşman donanma ve çıkarma araçlarına ateş edecek biçimde mevzilenmişlerdir. Ayrıca 3. Kolordu topçusuyla da güçlendirilmişlerdir.

Telefon kapandı. 8/9 Ağustos gece: saat 21:50'de bana Anafartalar Grubu Komutanlığına tayin edildiğimi bildirdiler. Gerçi böyle bir sorumluluğu almak basit bir şey değildir. Fakat, ben vatanım yok olduktan sonra yaşamamaya karar verdiğim için bu sorumluluğu yüklendim! Dana önce kararlaştırdığım saldırıyı kendim yöneterek düşmanın üstün kuvvetlerini gerilettim. 10 Ağustos sabanı tanyeri ağarırken düşman üzerine süngü ile atılmak için hazırladığım asker saflarının önüne geçerek kuvvetlerimi düşman üzerine attım. Düşman ortalık ağardıktan sonra Conkbayırı'nı denizden ve karadan büyük çapta toplarla dövmeye başladı.

Bağımsızlığımız ve istiklalimiz konusunda kıskanç olduğumuz Almanlarca gereği gibi anlaşıldığı gün onların bizi Bulgarlardan daha muteber göreceklerine sizi temin ederim, iyi idare edeceğim diye durmadan fedakarlıkta bulunmak, herhangi bir müttefike ve özellikle Almanlara merhamet ve insaf telkin etmeyip, belki onlarda verdiklerimizin yüz kat fazlasını alma hırsı yaratır ve onları bu yolda teşvik eder. Bugün Falkenhayn, her vesilede herkese karşı Alman olduğunu ve elbette Alman çıkarını en ziyade düşüneceğini söyleyecek kadar ileri gitmiştir. Halep?te, Fırat?ta ve Suriye?de Alman siyaseti ve çıkarlarının ne demek olduğu düşünülürse ve özellikle bu sözü söyleyen, bir Alman konsolosu olmayıp yüzbinlerce Türk kam için karar vermek mevkiinde bulunan bir komutan olursa işin tamamen vatanımızın çıkarlarına aykırı cereyan edeceğini anlamamak mümkün değildir. Falkenhayn geldiği günden beri aşiret reislerine Alman teğmenleri göndererek doğrudan doğruya temas sağlamaktadır. Ve?Araplar Türklere düşmandır; biz Almanlar tarafsız olduğumuzdan onları kazanabiliriz? sözünü bizzat bana, bir ordu komutanına söylemiştir. Irak harekatının yapılmasının mümkün olmadığını daha ilk günden beri anlamıştır. Irak harekatını memlekete yerleşmesi için vesile yaptı. Gerçekte ideali bütün Arabistan?ı Alman idaresine almak idi. Nitekim planının ikinci safhasına başlamıştır. Irak hedefi doğal olarak değişince, Sina Cephesi?nde bir taarruzdan söz etti. iki ay sonra taarruz veya savunma mı lazım olduğunun şimdiden kestirilemeyeceğini herkes gibi o da bilmektedir. Fakat bugünkü taarruz sözü bütün Suriye, yanı Arabistan?ın idaresi altına girmesi için çekici bir vesileden başka bir şey değildir, iki ay sonra durum taarruza elverişli olmayıp bütün kuvvetlerle Filistin?in savunulması mümkün olursa General Falkenhayn?ın cihana ve memleketimize karşı en büyük başarıyı kazanmış şekilde ortaya çıkacağı kuşkusuzdur. Fakat bu takdirde hükümetin kuvvetlendirilmesi ve memleket koşulları şöyle dursun memleket kamilen bizim elimizden çıkarak bir Alman sömürgesi haline gelmiş olacaktır. Ve General Falkenhayn bu amaç için bizim borcumuz olan altınları ve Anadolu?dan getirdiğimiz son Türk kanlarını kullanacaktır.

Kocatürk, age, s.39, 40.

şöyle anlatmaktadır: ?Mustafa Kemal? Pera Palas otelinin müdürüyle haber göndererek gazeteciyi kahve içmeye çağırdı. Ward Price de Genelkurmayın istihbarat servisindeki albaya danıştıktan sonra çağrıyı kabul etti. Mustafa Kemal onu üniformasıyla değil de, sırtında jaketatay ve başında fesle karşıladı. Ward Price, Mustafa Kemal?i yakışıklı ve erkek tipli buldu. Elini kolunu oynatmadan, sakin ve ölçülü bir sesle konuşuyordu.?

1. Memleketin genel durumu, her şeyden önce dikkati çekmektedir. Harp, her ulustan olan unsurlarımızı istisnasız son dereceye getirmiştir. Halkla idare arasındaki bağlar sarsılmıştır.

Hür Fikir, 17 Kasım 1926.

?Bu antlaşmayı baştan sona incelediğimde bende meydana gelen kanaat şu idi: Devlet-i Aliye-i Osmaniye bu antlaşma ile kendini kayıtsız şartsız düşmanlara teslim etmeye razı olmuştur. Yalnız razı olmamış, düşmanların memleketi işgali için ona yardım da vaat etmiştir. Bu beni çok hazin düşüncelere sevk etti.?

Gazi Mustafa Kemal, savaşın neticesini yüce Türk Ulusu&amp;#8217;na şu sözleriyle ilan ediyordu:

1. Türkiye Cumhuriyeti Reisi Gazi Mustafa Kemal Hazretlerinin yüksek himayeleri altında ve Ankara şehrinde Türk Dili Tetkik Cemiyeti adlı ilmi bir cemiyet kurulmuştur.

Önce, rahatsız ettiğim için beni bağışlamanızı diler ve zatı devletlerinin sağlığını sorarım. Neden rahatsız ettiğimi aşağıda arz ediyor ve açıklıyorum efendim. Görünüşte, Fransızlara ait kuruluşları teslim almak, gerçekte buraların durumu konusunda incelemelerde bulunmak üzere, Cizvit papazlarıyla birlikte İstanbul'dan önceki gün Sivas'a gelerek valilik makamını ziyaret eden Fransız subaylarının ziyaretlerini iade için dün sabah yanlarına gitmiştim. Ziyaret ve görüşmenin sonunda orada hazır bulunan Fransız binbaşılarından Jandarma Müfettişi Mösyö Brunot biraz özel görüşmek isteğinde bulunarak bendenizi başka bir odaya aldı. Söylediği sözleri olduğu gibi aktarıyorum :

Araştırmamızın konusunu oluşturan yapıtlarda dikkatimizi çeken bir diğer nokta da, ?1922?den itibaren gerçekleştirdiği devrimlerle Atatürk?ün Türk halkını modern, uygar bir ulus haline getirmeye ve bir Avrupa devleti yaratmaya çalıştığı? gerçeğinin Fransız aydınlarınca oldukça iyi anlaşılmış olmasına karşın bazı Fransız gezginlerinin O?nun bu çabasını yanlış değerlendirmiş olmalarıdır. Şöyle ki, Doğu uygarlığından Batı uygarlığına geçmeye çalışan Türkiye?de yöneticilerin bu amacı gerçekleştirmeye yönelik kullandıkları yöntemler eleştirilerek Atatürk Devrimi?yle birlikte Türkiye?de halkın geçmişiyle olan bağlarının koparılmaya çalışıldığı, İs-lamın ayaklar altına alındığı, hatta geçmişi hatırlatan her şeyin -tarihi eserler de dahil- ortadan kaldırıldığı iddia edilmiştir. Esasen tam bağımsız, laik, çağdaş bir devlet kurmayı amaçlayan Atatürk?e yönelik bu eleştiriler, bir yandan modern Türkiye?de hayallerindeki Osmanlı İmparatorluğu?nun görünümünü bulamayan kişilerin hayal kırıklığını dile getiriyor, diğer yandan Türkiye?de tarihsel Fransız çıkarlarının korunmasından ve Fransız etkinliğinin sürdürülmesinden yana olan çevrelerin görüşlerini yansıtıyordu. Ancak bu hissi ve çıkarcı yaklaşımlara karşın Fransız aydınlarının çoğu Atatürk Devrimi?ni gerçekçi ve tarafsız bir gözle değerlendirmiş ve Atatürk?ün esasında İslam?a karşı değil, yenilik düşmanı bilgisizlik ve bağnazlığa karşı savaştığını, Türkiye?yi laikleştirerek Türk sosyal ve ulusal yaşamını İslam dininin etkisinden kurtarmayı amaçladığını anlamışlardır. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki, Batı uygarlığının önde gelen temsilcilerinden olan Fransa, Atatürk?ün Türkiye?yi çağdaşlaştırarak ülkesini uygar uluslar birliğine, Avrupa ailesine üye yapmak istediğini görmüştü. İşte bu gerçek, günümüzde?Avrupa Birliği?ne girme savaşı veren Türkiye açısından büyük önem taşımaktadır.

Geçen yıl (1989), Türk Tarih Kurumu?nda Atatürk ile ilgili olarak yaptığım konuşma, Amerika Birleşik Devletleri kaynaklarına dayanıyordu. Bugünkü konferansımın temelini ise, İngiliz kaynaklı eserler oluşturuyor. Böylece Atatürk hakkındaki Anglo-Amerikan kökenli eserlerdeki görüş ve değerlendirmeleri, mütevazı bir çapta da olsa, bir bütün oluşturacak şekilde sunmuş oluyorum. Bundan da mutluluk duyduğumu hemen belirtmeliyim.

Buna karşılık, komşularımızdaki Türk azınlıkların mahalli ve milletlerarası antlaşmalarla verilen hakları ellerinden alınmaya çalışılmaktadır.

18 F. de Gerando, ?La Turquie nouvelle: La Politique etrangere, Le Progres inte?rieur,? Revue politigııe et Parlementaire (10 Mai-10 Juillet 1927), s. 18-20. İstiklal Mahkemeleri 7 Mart 1927?de kaldırılmış, milletvekili genel seçimlerinin yapılmasına ilişkin karar ise 26 Haziran 1927?de alınmıştı. Utkan Kocatürk, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Kronolojisi 1918-1938. Ankara, TTK, 1988. s. 465-467.

age, s.53.

Seyfettin Yağız, Atatürk'ün yanında maiyet şoförü olarak 6 yıl 8 ay 13 gün çalışan son adam... Atatürk'ün Hatay ve İskenderun'u bir gecede aldığını söyleyen Yağız, Hatay'ın anavatana katılışındaki bilinmeyen gerçeği ise şöyle anlatıyor:

Süleyman Demirel Üniversitesi Öğretim Üyesi. <a rel="nofollow" target="_blank" href="/cdn-cgi/l/email-protection#a1d2cac0cfd5c0d3c2c8e1c7c4c78fd2c5d48fc4c5d48fd5d3c9d5d5d19b8e8ed6d6d68fd5d4d3cad2c0cc8fced3c68ed5d38ec09398968fc9d5cccd"><span class=" cf_email " data-cfemail="76051d1718021704151f361013105805120358131203580204"> </span>

Bu soruların cevabı, sözünü ettiğimiz hareketlerin ne olduğu açıklanabilirse, daha iyi verilebilir. Bilindiği gibi, Osmanlı İmparatorluğu, XVI. yüzyılın sonlarına kadarki dönemi içinde klasik bir İslam devleti niteliği kazanmış ve hukuk temellerine uygun müesseseleriyle başarılı politikalar uygulamıştı. Ancak, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren gerek kendi iç şartlarındaki değişmeler, gerekse dünyadaki yeni gelişmeler, Osmanlı klasik düzenini de derinden etkilemiş ve XVII-XVIII. yüzyıllarda Osmanlılar karşılaştıkları yeni şartlara uyum sağlayabilmenin yollarını aramışlardı. Fakat bütün bunlara rağmen, dünya siyasetinde üstünlük yavaş yavaş batı devletlerinin eline geçmiş ve Osmanlı Devleti çok ciddi problemlerle karşı karşıya gelmişti. En başta devletin toprak bütünlüğü iki yönlü tehlike altındaydı. Yaptığı savaşlardan yenik çıktıkça topraklarının bir bölümünü kaybetme sürecine 1699&amp;#8217;dan beri girmişti. XIX. yüzyılın başından itibaren bir yandan bu süreçte büyük bir hızlanma görülürken, diğer yandan belki de daha ciddi bir tehlike olarak Osmanlı teb&amp;#8217;ası gayrimüslimler, devletten ayrılma isteğiyle başkaldırmaya başlamışlardı. Bunlardan dolayı devlet, çok ciddi önlemler almalı ve kendini günün şartlarına uydurmalıydı. İşte Osmanlı Devleti&amp;#8217;nin XIX. yüzyılda Tanzimat Fermanı&amp;#8217;yla başlayan ve I. II. Meşrutiyetlerle devam eden kanun yapma ve düzenleme hareketlerinin temelinde bu ittihad-ı anasır endişesi yatar. Diğer bir deyişle devlet teb&amp;#8217;ası olan bütün etnik unsurları birarada tutabilmenin şartlarını yaratmak için, çağdaş uygulamaları bünyesine uydurmak yolunu tutar. Fakat temel tercihi olan İslam hukukuna dayalı devlet düzenine gelen bu yeni uygulamalar, reform niteliğindedir. Bu yüzden XIX. yüzyıl siyasal, sosyal ve kültürel açıdan ortaya çıkan ikilemlerin çekişmesine de sahne olmuştur. Bu özellikleriyle Osmanlı reformları, Atatürk İnkılabıyla, onu etkilemelerine rağmen temelde farklıdırlar.

Atatürk'ün iktisat politikasına verdiği önemi vurgulayan sunduğumuz birkaç örnekten sonra, özlediği iktisadi kalkınma nasıl gerçekleşecekti sorusuna cevap verelim. İşte bu sorunun cevabı Atatürkçü iktisadın temeltaşı Devletçilik ilkesidir.

25 A. g. e., s.144.

Türk Ordusu şanlı bir geçmişten güç almaktadır; bugün de aynı vasıfla Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin en büyük güvencesi olmaya devam etmektedir. Bu durum kuşkusuz, vatanını ve devletini seven her Türk&amp;#8217;ün göğsünü kabartmaktadır. Milletimizin Ordumuza olan inancı ve güveni tamdır. Yapılan tüm kamuoyu anketlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri&amp;#8217;nin, milletimiz tarafından &amp;#8220;ülkenin en güvenilir kurumu&amp;#8221; olarak gösterilmesi, bu durumun başka bir ifadesidir.

Kaynak: Hürriyet Gazetesi, 31.07.1958

7. Hangi kişi TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİ kurdu?

- Dur!... diye gürledi.

?Efendiler, yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların gayesi Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen asri ve bütün mana ve eşkaliyla medeni bir hey?eti içtimaiye haline isal etmektir. İnkılabımızın umdei asliyesi budur.?

(Avni Altıner, Atatürk Yüzyılı Kronolojisi, s.4)

SİVAS VALİSİNİN ENDİŞELERİ

Halil Ağa, sigarasının son nefesini ciğerlerine doldururken, Atatürk' ten

"Ya, ben mi yanlış anladım?.. Dur soralım bakalım Nuri' ye. Nuri, böyle mi

Ata&amp;#8217;nın şiiri şöyle devam ediyor: Yalan tarihi gömüp, doğru tarihe gidin&amp;#8230; Tuna ismi ile bir sır: Tuna isminin tersi ANUT&amp;#8217;tur. Yani &amp;#8220;Anıt.&amp;#8221; Bu kodlama bir addır, şimdi fazla açmıyorum.

vardı.

Görülüyor ki daha mütareke yıllarında Batılılar Anadolu'yu sömürge haline getirmeğe çalışmışlardı. Çünkü sömürgecinin, emperyalistin amacı her zaman ve her yerde kaynak ve pazar elde etmek, ham madde almak, ürün satmak, gelir sağlamak, sade deyimiyle, para kazanmak ve geçinmektir. Batı gerçeği budur. Avrupalıların, Amerikalıların bütün ülkelerle kurdukları ilişkilerde uyguladıkları değişmez siyaset, değişmez yöntem budur. Ne var ki Atatürk onların, emperyalistlerin Anadolu üzerindeki emellerine kavuşmalarına imkan vermedi. İstiklal Savaşı'yla bu sonuca varılmıştır.

Günümüze kadar değişmeyen cumhuriyet politikası, -zaman zaman verilmiş ödünlere rağmen budur! Bu politikanın altyapısında politik bir amaç beslenmektedir; Türk dilini konuşan, Türk kültürünü yaşayan, Türk tarihini oluşturan, Orta Asya?da yaşayan Türk?lerin bütünleşmesi. Bu hedefi sağlamak için yapılmış hareketleri Mustafa

Çiftlikler halka gezecek, eğlenecek ve dinlenecek temiz yerler, sağlıklı ve nefis gıda maddeleri sağlamıştır.

-?Asaf Bey, gazetelerde bir takım resimler görüyorum, Arnavutluk?ta operet mi oynanıyor? Diyor. Bu sözleriyle o zamanlar yeni kral olan Zogo?nun sorguçlu resimlerini kastettiğini anlamakta gecikmeyen elçi ne söyleyeceğini şaşırıyor. Atatürk devam ediyor:

Dilimizi onun diline yaklaştırmaya tarihimizi ortak payda haline getirmeye çalışıyoruz. Böylece birbirimizi daha kolay anlar hale geleceğiz. Bir sevgi parlayacak aramızda tıpkı bir vücut gibi kaderde ve mutlulukta birbirimizi duyacağız ve arayacağız. Ortak bir dil amaçladığımız gibi ortak bir tarih öğretimiz olması gerekli... Ortak bir mazimiz var bu maziyi bilincimize taşımamız lazım. Bu sebeple okullarda okuttuğumuz tarihi Orta Asya?dan başlattık! Bizim çocuklarımız orada yaşayanları bilmelidirler. Orada yaşayanlar da bizi bilmeli...

bozkurtcum,

-Yani fırtına olursa pek yol alamayız.

Çanakkale Zaferi sömürgelerin, mazlum milletlerin hürriyet ve bağımsızlık savaşına başlamaları için gerekli düşünce ve inanç ortamını hazırlamıştır. Bu sayede Asya'da, Afrika'da sömürgeler hürriyet ve bağımsızlık mücadelesine girişmişler, mücadeleyi kazanarak bağımsız devletler kurmuşlar, kaynaklarına hakim olmuşlardır. Asıl önemlisi, sömürgelerin bağımsızlık mücadeleleri sonunda Avrupalıların kaynak ve pazarlarını yitirme dönemine girmiş olmalarıdır. Bu da Batı'nın yıkılışı demektir.

Hepimiz ayaktayız, bu anda bu yüce manzaranın tanığı olan bizlerin geçirdiğimiz heyecanı anlatmak imkansızdır. Bu heyecan gözlerimizde sevinç ve iftihar yaşları topladı. Liman Von Sanders Paşa'nın heyecanından titrediğini, gözlerinin bulandığını gördüm.

İkinci sınıfa geçtikten sonra askerlik derslerine ilgi duydum. Şiir yazmaya ilişkin lise öğretmeninin koyduğu yasağı unutmuyordum. Ancak güzel söylemek ve yazmak isteği kalıcı idi. Ders aralarında kompozisyon alıştırmaları yapıyorduk. Saati elimize alıyor?Bu kadar dakika sen, bu kadar dakika ben söyleyeceğim? diye yarışma ve tartışmalar düzenliyorduk.

19 Elaine D. Smith, Turkey. Origins of the Kemalist Movement (1919-1923), Washington, D. C., 1959, p. 8-9.

yanacağız!.."

Ter basmıştı iyice, işi savuşturmanın yoluna kaçtı:

Uğur Dündar

Halil Ağa yere eğik başını acıyla salladı:

Cumhuriyet gazetesi.

yaptığımız kanun doğru da, yorumlaması yanlış oluyorsa, o zaman sormak

Türkiye'yi bir arı kovanının ve bütün Türkleri de bal aramağa çıkmış çalışkan arılara benzetiyorum. Nasıl arılar beylerinin etrafında toplanıp çalışırlarsa bütün Türk Milleti bu gün büyük dahi Mustafa Kemal etrafında toplanmışlardır.

- Sen güreş bilir misin?

"Aziz Arkadaşlarım,

Ancak bunlar yapılırken göz ardı edilemeyecek bir önemli nokta vardır. Baştan beri açıklamaya çalıştığımız Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin temel niteliklerinin hiçbiri bu tarz değişiklik ve yeniliklere kapalı değildir. Demokratiklik, insan haklarına saygı, laiklik, sosyal bir hukuk devleti gibi nitelikler evrensel normlara tamamen uymaktadır. Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlılık, milli dayanışma, Türkiye devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmezliği, resmi dilin Türkçe oluşu da milli egemenliğimizin, bağımsızlığımızın değişmez öğeleridir. Atatürk ilke ve inkılaplarında sürekli bir dinamizm ve çağdaşlaşma olduğu için yıllardan beri bunlara yeni yorumlar getirilmekte ve uygulanmaktadır. Daha önce de belirttiğimiz gibi Atatürk&amp;#8217;ün kurduğu Cumhuriyet çağa uygun değişme ve gelişmeye açıktır.

M. Kemal Atatürk, cepheden cepheye koşup dururken tek kurtuluş yolunun Türkçülük siyaseti olduğunu gördü ve buna göre kendini geleceğe hazırladı3. Günü geldi ve Kuvay-ı Milliye hareketini başlattı, istila altındaki devlet merkezini ve Meclis-i Mebusan?ı Ankara?ya taşıdı. Milli Mücadele?nin çizdiği sınırlar içinde devlet, ulusal kimlik üzerine oturtuldu. Meşrutiyetten Cumhuriyete geçildi. Ulusal devlet, çağın şartlarına ve ulusal gereksinimlerine göre yeniden düzenlendi. O, bütün bu işlerin baş mimarıydı. Dönemin hasımları bile, bütün bu, işleri ancak onun yapabileceği, başarabileceği konusunda hemfikirdir.

a. Toplanıp ilmi müzakerelerde bulunmak,

?Bende bu vakayiin ilk teşebbüs hissi bu memlekette, bu güzel Adana?da vücut bulmuştur?14 sözü Atatürk?ün, Mondros Mütarekesi sonucu, herkesin tam bir karamsarlık ve güvensizlik içinde! bulunduğu bir dönemde, tarihi bir kararı dile getirmektedir. Mustafa Kemal Paşa, o en umutsuz görünen şartlar içinde dahi vatan ve milletin kurtuluşu uğruna birşeyler yapılabileceği inancında idi.

« 1 Mayıs 1915&amp;#8217;te, Atatürk&amp;#8217;ün komutasındaki 19. Tümen, Arıburnu cephesinde düşmana taarruz etmiş, istenen sonuç alınamayınca, Atatürk, 2 Mayıs&amp;#8217;ta taarruzu durdurmuştur. Atatürk, muharebe sonunda, yayınladığı emirde: &amp;#8220;Bizimle beraber burada muharebe eden bütün askerler kesinlikle bilmelidirler ki bize verilen namus görevini tam olarak yerine getirmek için bir adım geri gitmek yoktur. Düşmanı denize dökmedikçe yorgunluk belirtisi göstermeyeceklerine şüphem yoktur.&amp;#8221; demiştir.

38 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 318

1. Halka okuma-yazmayı daha kolay öğretecek bir yazı sistemini almak.

Bunda da aynen 1921 Anayasasında olduğu gibi Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir esası muhafaza edildi. &amp;#8220;TBMM milletin yegane ve hakiki mümessili olup millet namına egemenlik hakkını kullanır maddesi ile de milli egemenliğin bölünmezliği vurgulandı. 1924 Anayasası&amp;#8217;nda Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin siyasi teşkilatının demokrasi esasına dayandığı görülür. Bu Anayasa ile 1921 Anayasasından farklı olarak yumuşak bir kuvvetler ayırımına ve parlamenter rejime geçişe biraz daha önem verilmektedir.

Türk vatanının düşman elinde kalmayacağı ve Türk milletinin asla esir olmayacağı hakkındaki iman, Atatürk?ün ruhunda sonsuz bir kuvvet ve sönmez bir ateşti. Bu kuvvet ve ateşi, her fırsatta milletin her ferdine aşılamakta eşsiz bir ustalık gösterirdi.

Nereye Gidiyorsun? Yunanlarla Çarpışmaya!

190 Tarih ilk olarak orta okullarda konulmuş, fakat fazla ağır bulunduğu için liselere kaydırılmıştır. Orta

Türk misafirinize Türk içkisi ikram edemeyeceğinizi zaten biliyordum. Onun için kendi rakımı getirdim. Der ve susuz kadehini kaldırır. Elçi beyefendi, buna Türk rakısı derler. Moskova?da Kalinin midir, Stalin midir her ne ise ona söyleyin, biz Türkler asırlarca Rusya?nın göbeğinde rakı içmiş bir milletiz. İcap ederse yine de içmesini biliriz. Bu kadehimi Türk milletinin hayrına ve hiçbir zaman Rus bölgesi derekesine düşmeyecek olan egemenliğimizin şerefine içiyorum. Der

- Gazete kağıdı ile sardığı sigarayı yakarken kağıt tutuşmuş ta ondan.

22 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. II, Ankara, 1959, s. 198.

Oysa Atatürk son derecede gerçekçidir.

Alparslan Türkeş'in vefat etmeden önce son katıldığı yemekte yaptığı konuşmadan bir bölüm;

Türk uyruğuna, Türk hizmetine girmiş Avrupa kökenli bir idareci ya da Türk imparatorluğuna tabi bir devlet, örnek bir harekette bulunmuş, güzel bir iş, bir buluş yapmışsa, onun milliyetini Romen, Yunan, Macar, Sırp, Fransız, Alman vb. olduğunu söyler, Türklerden hiç söz etmezler. Buna karşılık aynı kişiler ve tabi devletler kötü bir iş yapmış, insanlığa aykırı bir davranış içinde bulunmuşlarsa, onların milliyetinden asla söz etmezler, bunu yapanın Türkler olduğunu söylerler.

Türkeş'in ölümünün üzerinden 10 yıl geçti. Bugün O'nun ne kadar arandığını ve O'na ne kadar ihtiyaç duyulduğunu tekrara gerek yok. Bugün sizlerle Rahmetlinin Türkiye'de birkaç kişi dışında kimsenin bilmediği bir davranışını, çam yarması bir İngiliz'i bir okulun penceresinden nasıl aşağı attığını paylaşacağım.

Müşir

Atatürk'ün Şoförü Seyfettin Yağız:

Dayanamadım.

Prof. Dr. Mehmet Kaplan, varoluşçu Alman filozofu Kari Jarpers?den mülhem olarak, Atatürk?ün dehasını her şeyden önce, durumu tesbit ve isabetli yorumlamasında bulmaktadır.12

4 Dankwart A. Rustow, Atatürk as Founder of a State, p.233.

anlatmak içindi: Şu gördüğün altı bay hükümet... Yani, biri Başbakan,

Tural, ?O tarihlerde dünyanın yüreğini hoplatan Stalin?in Atatürk konusunda daima dikkatli olduğu, Atatürk ölünceye kadar Türkiye aleyhine hiçbir şeyi açıktan söylemediği gerekçesini, buradan aldığı hususunu arz ediyorum? diye konuştu.

SİVAS KONGRESİ

Cumhuriyet, 30 Kasım 1925.

18. yüzyılın imla reformlarının ne gibi nedenlere dayandığını yukarıda belirtmeğe çalıştık. 19. yüzyıl ise milliyetçilik bilinci dolayısıyla tarih ve filoloji araştırmalarının geliştiği bir çağdır. Dil araştırmaları sonucu, o zamana kadar karmakarışık olarak kullanılan filoloji ile linguistik terimleri iki ayrı disiplinin adı oldular. Filoloji, sözkonusu bir dile ait metinlerin karşılaştırmalı bilimi ve o dilin tarihsel evriminin saptanması; linguistik ise, sentaks ve morfolojiyi içeren bir bilimsel disiplin oldu. Macar filolog Ghiarmaty 18. yüzyılın sonunda karşılaştırmalı filoloji dalındaki incelemeleriyle Macarca ve Fincenin akrabalığını saptadı.

?Bir Köylü Kadın ve Atatürk?

Atatürk?ün uyarılarına kulak tıkayan Sadrazam Ahmet İzzet Paşa, 8 Kasım 1918?de istifa etmiştir. 9 Kasım 1918?de İngiliz ve Fransız kuvvetleri İskenderun?u işgal edip şehre törenle bayrak çekmişlerdir.

Bu köylü kadın bizim cephe arkadaşımız?Sultan Ana? idi.

Sosyo-ekonomik durum: Atatürk Nutuk?ta da ifade ettiği gibi?Millet yorgun ve fakirdir?. Fakat bu koşullarda da işgalci düşmanı yurttan atmak için mücadele etmek gerekmektedir. Bu mücadeleyi de destekleyecek mali kaynaklara ihtiyaç kaçınılmazdır. Kurtuluş Savaşı?nın Kuva-yı Milliye döneminde organize edilmiş gelir kaynaklan yoktu. Kuvayı Milliye kuvvetlerine, onları destekleyen Müdafaai Hukuk ve Reddi İlhak kuruluşları kanalıyla, bazende Kuvayı Milliye Komutanlarının inisiyatifi ile mali kaynak adı altında bir mali formül ile sağlandı15. Bu bir nevi zorunlu vergi idi. Doğaldırki bazı haksızlıkları, düzensizlikleri de baraberinde getirdi ve halkta büyük tedirginlikler de yarattı. Özellikle bazı eşkiyalıktan gelme Kuvayı Milliye komutanları halkı soyar duruma bile geldiler. Büyük Millet Meclisi?nin açılışından önce savaş ekonomisine katkı olmak üzere Heyeti Temsiliye adına Mustafa Kemal imzası ile bütün kolordulara, vilayetlere yapılan tamim ile Anadolu?daki Osmanlı Bankaları, Düyunu Umumiye ve Reji gelirlerine el konularak, İstanbul?a para ve değerli maden göndermeleri önlendi16.

Biz bütün gayretimize rağmen onların birbirini çiğneyerek otomobile dolmalarına engel olamadık. Çünkü onlar bilinci dışına taşmış bir sevgiden kuvvet alıyorlardı. Atatürk?ün yüzünü, ellerini öpüyorlar, çizmesinin tozlarına yüzlerini sürüyorlardı.

Ne diyelim..

Prof. Dr. Ataöv'ün eserinde belirttiği gibi. Atatürk böyle bir beyanatı vermemiştir. Zira:

Arap harflerinin iyileştirilmesi ve Latin harflerinin kabulü gibi iki grupta yoğunlaşan görüşlerden birincisi, sonunda pek bir başarı sağlayamamıştır. Çünkü bu konudaki fikir ve öneriler, alfabe ve eğitim sorunun büyüklüğü yanında kısır ve zayıf kalmıştır. Harflerin iyileştirilmesi çabalarının sonuç vermediğini ve vermeyeceğini, aydınların çoğu anlamıştır.

35 Emre Kongar, Atatürk?ün Kültür Anlayışı, XI Türk Tarih Kongresi, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1989, s. 1737.

-?Ekselans bu bir savaş ilanımıdır? Atatürk:

(Peyami Safa, Düşünen Adam, 3 Mayıs 1961)

2- Egemenliği kullananların bu hakka, seçime dayalı olarak sahip bulundukları devlet biçimleri :

Atatürk "Buyursun!" dedi.

1 Special News Bulletin, vol. 34, No. 4381, 1980.

Böylece biraz vakit geçince annem, okulsuz kaldığım için kaygılanmaya başladı. Sonunda Selanik?te bulunan teyzemin evine gitmeme ve okula devam etmeme karar verildi: Selanik?te liseye yazıldım. Okulda Kaymak Hafız isminde bir öğretmen vardı.

Ata'nın yüzüne şaşkın bir şekilde bakmış olacağım ki:

1961 Anayasası&amp;#8217;nın Başlangıç kısmında Atatürk inkılap ve ilkeleri sözleri geçmezken 1982 Anayasası&amp;#8217;nda &amp;#8220;O&amp;#8217;nun inkılap ve ilkeleri doğrultusunda&amp;#8221; denilerek tüm Anayasaya hakim olan ana fikir belirlenmiştir. 1961 Anayasası&amp;#8217;nda &amp;#8220;Türk milliyetçiliği&amp;#8221; deyimi 1982 de &amp;#8220;Atatürk milliyetçiliği&amp;#8221; olarak değiştirilmiştir.

Anahitacım ben teşekkür ederim güzel düşüncelerin için :)

1929 yılı 10 Ağustos günü, Atatürk, o zaman Paris Büyükelçisi olan Fethi Okyar?ın Büyükdere?deki yalısına misafir olmuştu. Fethi Okyar Cumhurbaşkanı için bir akşam ziyafeti hazırlamıştı. Cumhurbaşkanının yalıda bulunduğunu duyan halk, onu görebilmek için buraya toplanmıştı.

Lord Kinross, Atatürk, ?Bir Milletin Yeniden Doğuşu?, 12. bs, İstanbul, 1994, s.165,166..

''TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNİN ilahi müjdecisi olan şiirleriniz, bugünkü mücadelemizin kahramanlık ruhuna doğuş ufku olmuştur. Gelişinizden duyduğum memnuniyeti ifade ile sizi milletimizin mübarek babası olarak selamlarım.'' 1921

28 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. I, Ankara, 1945, s. 383.

Seyahate katılan Ahmet Hamdi Başer anlatıyor:

Arap harflerinin "ıslahı" veya tamamen değiştirilmesi konusundaki tartışmaların Türkiye tarihinde bürokratik örgütler ve eğitim alanındaki reform denemeleri kadar eski ve onlarla atbaşı gittiğini. belirtmiştik. Bu durum salt Türkiye tarihine özgü değildir. Yeniçağların başından itibaren Latin veya Kiril alfabelerini kullanan modernleşen toplumlar imla reformları yürütmüş ve alfabeleri üzerinde değişiklikler yapmışlardır.

ABDÜLHAMİD

Harf devriminin daha ikinci yılında okul ve öğrenci sayısının arttığı gözleniyordu. Yeni harflerin basım tekniğinde sağladığı kolaylık, basılan kitap sayısında da artış sağlamıştır. 1923-28 yılları arasında yıllık kitap basım ortalaması 600-800 adet arasında iken, bu sayı 1931' de 1000'e yaklaşmıştır. Yeni harflerin kültürel mirasla ilişkiyi kopardığı tezi pek doğru değildir. 1928'e kadar Türkçe basma kitap sayısı 30 bin civarındadır. Bunların da hepsi okunacak kitap değildir. Doğabilimleri alanında önemli bir miras söz konusu değildi. Diğer dallarda önemli kitapların yeni harflere çevrilmesi gerekmektedir. Bu iş son yıllara kadar yavaş gitmiştir. Okumayı seven insanların azlığından dolayı kuşkusuz kitap sayısı, çeviriyi imkansız kılacak boyutlarda değildir.

?Hürriyet Cemiyeti? adında bir dernek kurduk. Bunu genişletmek için aldığımız önlemler arasında benim çeşitli asker sınıflarında staj yapmak bahanesiyle Beyrut, Yafa ve Kudüs?e gitmem vardı.

40 Ernest Renan, modern ulusu aynı amaca yönelik oluşumların ortaya çıkardığı tarihsel sonuç olarak tanımlıyordu. A. g. e., s. 159.

- Çocukluğuma ilişkin ilk hatırladığım şey, okula gitmek meselesiyle ilgilidir. Bundan dolayı annemle babam arasında aşırı bir mücadele vardı. Annem ilahilerle okula başlamamı ve mahalle okuluna gitmemi istiyordu. Gümrük Dairesinde memur olan babam o zaman yeni açılan Şemsi Efendi Okulu?na devam etmem ve yeni yöntem üzerine okumamdan yanaydı.

Tefekkür sözlük anlamı ile düşünme, zihin yorma, düşünülme demektir. Ancak daha kapsamlı olarak incelendiğinde bu kavramın her hangi bir düşünce olmaktan daha öte; anlam ayrıntılarını, kavrayış edinimini de içine alan derin derin düşünme, sağlam ve ciddi zihin yorma ve bilgi birikimi ağırlıklı bir düşünme süreci anlamına geldiğini görürüz1. Böyle değerlendirilince tefekkür insanları öğrenmeye de iter. Daha da önemlisi gerekli bilgileri edinerek, muhakeme ve eleştirme, hatta zevkli olma yeteneklerini geliştirmeyi sağlar.

Macaristan'ın Kispest Belediyesi "kardeş şehir" Pendik Belediyesi'ne yaptığı jest kapsamında 'Atatürk' ismini verdiği parka bir de büst dikecek

3. 8?nci Ordunun harekat mıntıkası müstakil Kudüs mutasarrıflığıdır.

6 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. V, Ankara, 1972, s. 114.

Başkumandan Vekili, Zatışahanenin Yaver-i Ekremi

Zata Mahsustur.

Büyük zaferi, önce Mudanya Konferansı (3 Ekim 1922) sonra da Lozan Konferansı (20 Ocak 1922) takip eder. 11 Ekim 1922 tarihinde &amp;#8220;Mudanya Ateşkes Antlaşması&amp;#8221; İsmet Paşa&amp;#8217;nın başkanlığındaki Türk heyeti ile, İngiltere , Fransa ve İtalya delegeleri arasında imzalanır. Anlaşmanın imzalanmasının ardından, 16 Ekim 1922 tarihli New York Times gazetesi şunları yazıyordu:

Daha önce belirttiğimiz 30 Ağustos 1925 tarihinde Kastamonu?da M. Kemal?in yaptığı bir konuşmada:45?İnkılapların gayesinin Türk halkını tamamen çağdaş ve uygar yapmak? olduğunu ifade ettikten sonra?Bu gerçeği kabul edemeyen zihniyetleri perişan etmek gereklidir. Şimdiye kadar milletin dimağını paslandıran, uyuşturan bu zihniyette bulunanlar olmuştur. Herhalde zihniyetlerde mevcut hurafeler tamamen uzaklaştırılacaktır. Onlar çıkarılmadıkça dimağa hakikat onurlarını sokmak imkansızdır.? demiştir.

54 Atatürk&amp;#8217;ün Tamim Telgraf ve Beyannameleri, c. IV, s. 573

10 James H. Harbord, Mustapha Kemal Pasha and His Party, World?s Work, June 1920, p.181, 185-186, 188.

Başyaver kapıyı açıp da Halil Ağa, gündüz konuştuğu beyin sofranın başında

1 Aralık 1921?de Meclis?te yaptığı konuşmanın bir yerinde: ?Biz kendi benliğimiz içinde ve kendi yaradılış ve doğal özelliklerimizle ilerliyoruz ve ilerleyeceğiz. ?42 demektedir.

- Korkusundan Çin Seddi Yaptırılan Bir 'Türk'

Atatürk, askerlik tarihinde bir benzerine daha rastlanmayan bu ünlü raporunu şu çarpıcı cümlelerle bitirmiştir: ?Askeri politikamız bir savunma politikası olmalı. Elimizde bulunan kuvvetleri ve bir tek eri sonuna kadar saklamalıyız. Memleket dışında da bir tek Türk askeri kalmamalıdır. İşte benim düşüncelerim bundan ibarettir. Bulunduğunuz mevki sebebiyle bunları tasvir etmekle vicdanım üzerindeki yükü atmış olduğuma inanıyorum?

- Başka ne yapabiliriz?

Martin van Bruinessen, Ağa Şeyh Devlet, Çeviren: Banu Yalkut, 3. baskı, İstanbul/2004, İletişim Yayınları, s. 402 vd.

edeceğim, buna göre hareketinizi düzenleyiniz!? Olaylar dilediğim gibi cereyan etti. Ertesi gün sabahleyin benim kuvvetlerimin çekildiğini sanan Arap ve İngilizler sevinçle ilerlemeye

Bütün bunlar birer temel düşünce veya ilkelerdir. Her ilke birer amacı veya hedefi belirlemektedir. İlkeler arasında son derece hassas bir denge mevcuttur.

- Atatürk! Üzülme arkanda biz varız, diye bağırdı.

(Falih Rıfkı Atay, Çankaya, C. I, İstanbul 1958, s.269)

Atatürk, İngiltere?nin, Fransa?nın ve ABD?nin?ayrılıkçı Kürtleri? Milli harekete karşı kışkırtmak için her yolu denedikleri Kurtuluş Savaşı günlerinde, Kürtleri Milli harekete kazanmak için Kürtlerin yoğun olarak yaşadıkları Güneydoğu Anadolu bölgesine ve Kuzey Irak?a, Kürt-Arap-İslam dünyasında çok iyi tanınan Şeyh Ahmet Sünusi?yi göndermiştir.

Gelecek yazı: Sir Ian HAMILTON, ?Türkler bazı yeni birliklerimiz üzerinde manevi üstünlük sağlamışlardır.?

?Şeyh Sünusi Hazretlerinin milli mücahadelere yardım hususunda gösterdikleri hissiyata şükran arz eyleriz. Hilafet makamının fiilen işgali karşısında Şeyh Hazretlerinin duydukları infial hissinin İslam alemine tebliği pek ziyade lazım ve faydalı olacaktır. Bu konuda icab eden görüşünüzü ayrıca arz ederiz. Şeyh Hazretlerinin Ankara?da bulunmalarını arz ederiz?

Ziya Gökalp'in hastalığı üzerine, kendisine Atatürk'ün 21.10.1924'de gönderdiği telgraf:

Ben Türk'üm, üstelik Ülkücüyüm de...

age, s.63,64.

42 Çağlar Boyunca 100 Büyük İnsan , İstanbul 1971, s. 794.

Atatürk, Ahmet Sünusi?yi, ?genel vaiz? olarak görevlendirmiştir. Ahmet Sünusi?nin görevi, Doğu ve Güneydoğu Anadolu?da il il gezerek camilerde vereceği vaazlarla Kürtleri Milli harekete katılmaya çağırmaktır. Ahmet Sünusi görevini eksiksiz yapmıştır. Her gittiği yerde verdiği vaazlar ve hutbeler çok etkili olmuştur. Sivas?ta ve Urfa?da birer kongre düzenleyen Şeyh Ahmet Sünusi, Güneydoğu Anadolu?daki propaganda çalışmalarıyla bir çok Kürt aşiret reisini Milli harekete katılmaya ikna etmiştir.

(Kaynak: Atatürk'ün Nükteleri - Fıkraları, Hatıraları, Hilmi Yücebaş, İstanbul, Kültür Kitapevi, 1963. Sayfa: 39(

Çanakkale kahramanı, Muş ve Bitlis?in kurtarıcısı, Kurtuluş Savaşı?nın örgütleyicisi ve Başkomutanı, emperyalizmi dize getiren ilk Doğulu ve çağdaş Türkiye Cumhuriyeti?nin kurucusu olan Atatürk, yaşadığı dönemde Türkiye?de mala, mülke, eve, çiftliğe, paraya hiç ihtiyacı olmadan hayatını krallar gibi sürdürebilecek bir SAYGINLIKTA ve SEVİLİRLİKTE bir liderdir. Atatürk?ün cebinde beş parası, yatacak yeri olmasa bile milletinin onu el üstünde tutacağı çok açık bir gerçektir. Nitekim neredeyse gittiği her yerde ona bir ev, köşk hediye edilmiştir. Atatürk?ün mala, mülke ve paraya ihtiyacı olmadığı gibi, üstelik annesi, babası yakın akrabaları ölmüş, çocukları da olmadığı için mal mülk, servet edinip buları akrabalarına miras bırakması gibi bir durum da söz konusu değildir.

Atatürk Türkçülükte Ziya Gökalp?ı örnek aldı, Türkeş ise Atsızı. Her ikisinin vefatı da tüm Türk dünyasını yasa boğdu. Şimdi ikisi de Ankara?nın karşılıklı iki tepesinde yatıyor. Biri Anıt tepede, diğeri ise Beş tepe de. Ebedi istirahatgahlarına çekildiler. Ama hep ruhları hep bizimle onlardan öğrenecek daha çok şeyimiz var. Ben şahsen mutluyum çünkü 70li yılların başında rahmetli Türkeş?i tanıma şerefine nail oldum. Allah nasip etti. Vefatına kadar da defalarca sohbet, konferans ve toplantılarına katılarak engin fikir ve düşüncelerinden feyiz alma fırsatını bulduğum için kendimi şanslı hissediyorum. Allah her iki lidere de gani gani rahmet eylesin. Ruhları şad mekanları cennet olsun.

?Vatanın bütünlüğü tehlikededir. Ancak bu tehlikeden milletin istiklalini yine milletin azim ve karan kurtaracaktır. Bunun için de, her türlü tesir ve murakabeden azade bir heyeti milliyenin vücudu elzemdir?.6

Köşke döndüklerinde Atatürk yaverine emretti:

Üçüncü örneği daha önce de sözünü ettiğim Prof. Emil Lengyel?den aldım. ?Gray Wolf ? adlı esere yazdığı?önsöz? ve?Sonsöz? bölümlerinde Atatürk hakkında belirttiği görüşler, bu profesörün bilimsel kişiliğime yaraşır niteliktedir. Önce, Önsöz?deki şu pasajları aktarmak isterim: ?... Türkler için tehlikeler ile dolu yıllar geçti ve büyük savaşlar dönemi başladı. Mustafa Kemal, ünlü bir asker insanların büyük bir lideri olmuştu. Türkiye?nin 1919?da başlayan kapkaranlık yıllarında imkansız olan şeye, can çekilen bir ülkenin canlandırılması işine girişti. Eski Osmanlı İmparatorluğu?nun diğer uluslarını değil, Türklerden oluşan bir milletten başka bir şey istemiyordu. Böylece, devrim ve hepsinin üstünde, diriltme çağı başladı... Atatürk tarafından gerçekleştirilen büyük değişim, Osmanlı İmparatorluğu ile Atatürk?ün Türkiye Cumhuriyeti?ni belirginleştirilen sloganların karşılaştırılması ile en iyi şekilde belli olur. Örneğin; Osmanlı İmparatorluğu?nda halk?kader böyle imiş? derdi. Kemal?in Cumhuriyetinde kaderciliğin bu uyuşuk deyişleri pek az duyulur. Nasıl oldukları sorulunca, halk?çalışıyoruz? diye cevap verir... Mustafa Kemal adı, atasözü gibi olmuştur. Bu isim sadece Türkçe?de değil, Arapça?da da yer etmiştir. Türklerin Babası?nın ünü bu kadarla da sınırlı değildir. Kuzey Afrika?da, kendi kuruluşları vasıtasıyla Batı medeniyeti ile temasları olan Fransızlar, Rahmetli Mustafa Kemal?i kendi sözlüklerinde ölümsüzleştirmişlerdir. Ortadoğu?da Herkül?ce olan büyük işlerden söz ederken, ?bu, Atatürk?e yaraşır bir iş? derler... Kemal?in yeri, tarih tarafından kararlaştırılmıştır. O, sadece Türklerin Babası değil; aynı zamanda, dünyanın diğer birçok bölgesinde de temel reformların ilham kaynağı idi. Başarılan, diğer başarıların değerlendirilmesi için bir ölçüdür. yeni Türkiye?nin simgesi olmuştur. Fakat aynı zamanda, Doğu?nun kendi kendini yaratan Batı kafalı imanının dinamizminin de örneğidir...?15.

?Orduya ilk katıldığım günlerde, bir Arap binbaşısının?Kavm-i Necip evladına sen nasıl kötü muamele yaparsın? diye tokatladığı bir Anadolu çocuğunun iki damla göz yaşında Türklük şuuruna erdim. Onda gördüm ve kuvvetle duydum. Ondan sonra Türklük benim derin kaynağım, en derin övünç membaım oldu. Benim hayatta yegane fahrim, servetim, Türklükten başka bir şey değildir.?

- Paşa Hazretleri, beni emretmişsiniz, dedi.

25 S. D. C. I, s. 14.

&amp;#8220;Savunma hattı yoktur, savunma sathı vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.&amp;#8221;

8 Enver Ziya Karal, Atatürk?ten Düşünceler, Ankara 1956, s. 43.

« 9/10 Mayıs 1915&amp;#8217;te Arıburnu cephesinin sağ yanından taarruza geçen düşman, Atatürk&amp;#8217;ün 19. Tümeni&amp;#8217;ne bağlı birliklerce durdurulmuş ve geri püskürtülmüştür.

5 Belleten, sayı: 80, Türk Tarih Kurumu, 1956, s. 351-352.

Bütün Conkbayırı dumanlar ve ateşler içinde kaldı. Herkes tevekkülle sonunu bekliyordu. Etraflmız şehir ler ve yaralılarla doldu. Olan bitenleri sevrederken bir şarapnel parçası göğsümün sağ tarafıma çarptı. Cebimdeki saati paramparça etti. Etime giremedi. Yalnız deride bir kan lekesi bıraktı.

şekilde ele alındığından dolayı, Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra, beş tane yetim kardeşimiz dünyaya geldi. Bu kardeşlerimizin büyütülüp, geliştirilmesi için harcayacağımız enerji, millet idealsizlik ve hedefsizlik içinde önce sağ, sol davasında, sonraki yıllarda Kıbrıs sorunu ile en sonda günümüze kadar halen devam eden PKK terörünü bitirmek için harcamıştır. Mustafa Kemal Atatürk?ün vefatından, Sovyetler Birliğinin dağıldığı yıllara kadar yaşanan bu süreç, böylesine suni ve yurt dışı merkezli gündemler ile

Benoist Mechin - Kurt ve Pars Mustafa Kemal

e) Atatürk büyük bir teşkilatçıdır.

Dün sabah Ece limanından Büyük Anafarta'ya kadar olan bölgeyi ele geçiremeyişimize bir sebep bulamıyorum. Taze şarabı eski şişelere koymak işinde olduğu gibi, genç birliklerle ihtiyar generaller arasında kaynaşmamak gibi bir durum görmekteyim

M. Kemal yalnızca İstanbul Hükümeti ve İngilizlerin hazırladıkları tehlikelerle mücadele etmeyecek, Erzurum Kongresi sonrası gittikçe artan "Amerikan Mandası" taraftarlarına karşı koymak zorunda kalacaktır. En yakın arkadaşı ve aydınların büyük bir kısmı bu düşünceye kapılmışlar ve O'na, mandayı kabul edelim diye baskı yapıyorlardı. İstanbul'dan Halide Edip ve Kara Vasıf'tan gelen mektup Ali Fuat Paşa tarafından özetlenerek 28 Ağustos'ta Erzurum'a yollanmıştı. Mektupların asılları telgrafla yollanamadığı için postayla yolda idiler. Üç mektupta da Amerikan Mandası'ndan söz ediliyordu. Telgrafları alan M. Kemal çok sinirlenmişti. Manda isteyenlerin telgrafları okunduktan sonra, yanındakilere şöyle diyordu: "Biz başarılı olacağız. Buna şüphem yok. Acaba zafere kavuştuğumuz ve memleketi kurtardığımız zaman Osmanlı ricalinin ileri gelenleri utanmak hissini duyabilecekler mi?.. Öyle bir manda istenecek veya verilecekmiş ki, hakimiyet hakkına, dışarıda temsil hakkımıza, kültürel bağımsızlığımıza, vatan bütünlüğümüze dokunulmayacakmış. Buna ve böylesine, Amerikalılar değil, çocuklar bile güler. Her şeyin başında Amerikalılar kendilerine hiçbir menfaat temin etmeden böyle bir mandayı niçin kabul etsinler? Amerikalılar bizim kara gözlerimize mi aşık olacaklar. Bu ne hayal ve ne gaflettir? Hayır Paşalar hayır, hayır, beyefendiler hayır, hayır, hayır hanımefendiler hayır, manda yok, Ya istiklal ya ölüm var..." Bu sözleriyle başarı inancını bir kez daha dile getirirken manda konusundaki düşünce ve duygularını da açıklamıştı.

"Ey Türk genci, erkeksen bir?Kül Tegin? kızsan bir?Umay? olmaya çalış. Ve?GAZİ?nin?Memleketi idare edenler gaflet ve hıyanet içinde olsalar bile yine vazifen Türklüğü kurtarmaktır? diyen büyük vasiyetini unutma!" (Hüseyin Nihal ATSIZ, Atsız Mecmua, 17- sf.76,77)

Atatürk'ün mücadele hayatında ikinci aşama siyasi mücadeledir; amaç halk devletini, halka hizmet ilkesine dayanan devleti kurmaktır.6Türkiye Cumhuriyeti Devleti budur. Yeni devlet, uzun savaşlar yüzünden harabolmuş bir Anadolu, maddi varlığı tükenme noktasına varan bir toplum devralmıştı. Onun için yeni devlet hizmet devleti olacak, ülkeyi imara, halkı refaha kavuşturacaktı. Bu da Anadolu'da yeni bir medeniyet kurmayı gerektiriyordu. Mücadelenin üçüncü aşaması budur. İmar ve refah geniş ölçüde iktisadi çalışmalara bağlıydı. Bu bakımdan Atatürk askeri zaferlerin iktisadi zaferlerle tamamlanması gerektiğini söylemiştir.

Orgeneral Fahrettin Altay Paşa, Atatürk?ün I. Dünya Savaşı?ndaki bu son büyük başarısını şöyle anlatmıştır:

25 KİLİ, S., GOZÜBÜYÜK, A. Ş., a. g. e., s. 147

Edindikleri servetleri eşe dosta, yandaşa akıtan günümüzün Başbakanları ve bakanlarının Atatürk?ten alacakları çok ama çok büyük dersler vardır.

Tefekkür icraattan da üstündür.

İstanbul ve Ankara illerinden birisine Atatürk adının verilmesi için meclise bir kanun önergesi veriliyor. Teklifte; ya İstanbul?a Atatürk adı verilecekti ya da Ankara?ya. Atatürk, öneriyi vereni hemen çağırıyor ve şunları söylüyor:

Bu kısa menzilde bile avcılarımız onu vurmayı başaramıyorlardı. Vurulmuyordu... Onu vuramıyorduk...

Büyük ATATÜRK sevgisi seller gibi.. Her yıl, 10 Milyon insan onun kabrine giderek ziyaret ediyor.

-?Haydi atlayın!? Dedi.

Atatürk; 1927 yılında Büyük Nutku?nu okuduğu C. H. P?nin 2. ci Kurultayı?nda, taşınır-taşınmaz tüm mal varlığını C. H. P.?ne bağışlayacağını duyurmuştu. Daha ileride, bu partinin artık devletle tamamen bütünleştiğini görerek fikrini değiştirmiş ve mal varlığını C. H. P?ye değil, Hazine?ye bağışlamaya karar vermişti. İşte 1933 yılında bu konuda ilk adımı atmış ve gereken hukuki hazırlığı yapmasını da Genel Sekreter?i Hasan Rıza Soyak?a emretmişti. (Hasan Rıza Soyak, Atatürk'ten Hatıralar, s.754).

ATATÜRK'ÜN CAMİLERİ: ?Paris?teki ve Japonya?daki Ezanların Sırrı?

Atatürk çizgisinden sapan yöneticilerin, bugün ülkemizi tehlikeli maceralara ittiğini, ülkemizin çıkarlarını kendi çıkarları uğruna heba ettiklerini de üzülerek görmekteyiz. Bu türden siyasilerle yaptığımız mücadelemizin temel fikri dayanağı, elbette Atatürk?ün manda ve himaye kabul etmeyen tam bağımsızlık kavramında saklıdır.

17 Dankward A. Rustow, Atatürk as Founder of a State, p. 208-209, 211, 213-214, 216, 233.

10 Kasım 1918?de Yıldırım Orduları Grubu kaldırılarak Atatürk İstanbul?a çağrılmıştır. Atatürk, bu çağrıyı yapan Ahmet İzzet Paşa?ya, son bir umutla şöyle seslenmiştir:

Ama bir de Milletlerin babadan-oğula sıçrayan uzun vadeli idealleri vardır. Siz bize böyle bir ideal aşılamadınız! Yahut benim bundan haberim yok! Bunu bize açıklar mısınız Gazi Hazretleri?

nın gözlerinden yaşlar inmeye başladı. Tam kesilmiş, duruyordu. Atatürk

O zaman hep aynı şeyi anlatıyordu:

19 TIME, December 26, 1988, p.54.

Mustafa Kemal İstasyon'dan şehre doğru, bir süre yaya olarak yürüdü. O'nu görmek için sabahtan itibaren yolları dolduran Tarsusluların arasından neşe ile selamlar vererek, ilerledi. O sırada ansızın bir olayla karşılaştı.

-?Ne olacak? Dedi. ?Kim akıl edipte ilk hamleyi yaparsa, o kazanacak? diye ilave etti.

Bu öfke selinde görüşmeler başlar. İngilizler &amp;#8220;Er Musa&amp;#8217;nın kesinlikle cezalandırılmasını&amp;#8221; isterler... Ve çok geçmeden daha büyük bir donanma ile Kuşadası kıyılarına yanaşmak için harekete geçerler. Hükümet bu gelişmeleri, Bolu&amp;#8217;yu ziyaret etmekte olan Atatürk&amp;#8217;e 18 Temmuz akşamı telgrafla bildirir. Olayı öğrenen Atatürk ne yapar? Atatürk, &amp;#8216;Atatürk gibi&amp;#8217; iş yapar! O an Cevat Abbas&amp;#8217;a Ankara&amp;#8217;ya iletilmek üzere &amp;#8220;Türk askeri, kendisine düşen vazifeyi yapmıştır&amp;#8221;der ve Bolu&amp;#8217;dan ayrılır. Hükümet ise Kaymakam Dilaver Ergun&amp;#8217;a bir takdirname ve para ödülü gönderir. Bu arada. Ege bölgesindeki birlikler kısmi seferberlik durumuna geçirilir. İzmir Müstahkem Mevki Komutanlığı birlikleri, Balıkesir&amp;#8217;den 2. Kolordu ile Afyon&amp;#8217;daki 1. Kolordu bölgeye doğru yola çıkar!

Benim bu dediğimi ilk ağızdan James Bond karakterinin yaratıcısı olan Ian Fleming doğruladı. James Bond?u Mustafa Kemal?i 1920?li yıllarda izleyen Ajan Dunderdale?dan esinlenerek yarattığını kendisi de belirtti.

Görgülü, age, s.83,84.

Bu sözler Atatürk&amp;#8217;ün &amp;#8220;millet&amp;#8221; başlığı altında yazılan notlarından alınmıştır. Dikkat edilirse, bu fikirlerde toplumumuz içinde bulunan tüm insanlar arasında bir ayırıma yer yoktur ve hepsine de Atatürk &amp;#8220;vatandaş ve milletdaşlarımız&amp;#8221; demektedir.

Libya'nın tek kurtuluş yolu, yeniden "1912 Türk ruhuna" dönüşle mümkündür...

Kitapta Özbek-Türk Liseleri Genel Müdürü Mahmut Bal&amp;#8217;ın &amp;#8220;Atatürk Ata Yurdunda&amp;#8221; adlı makalesi de yer almaktadır.

Kemal ATATÜRK Taburu.

Toplum önderleri olarak bizler, kolaycı ve saptırılmış slogan Atatürkçülüğü yerine, O?nun çocukluk ve gençlik yıllarından itibaren yeşermeye başlayan sağlam ve milli karakterini, devlet adamlığını ve ülkülerin dayandığı milli temelleri inceleyip, gençlerimize doğru olarak aktarmak zorundayız.

Karşı Devrimin cemaatçi tarihçi tetikçileri son günlerde özellikle Kazım Karabekir Paşa'yı istismar ederek, Atatürk'ün Kurtuluş Savaşı'ndaki büyük rolünü azaltma yoluna gidiyorlar. Bu tetikçilerin son numaraları önce Atatürk'ün silah arkadaşı, sonra devrim muhalifi ve "istiklal mahkemesi" sanığı olan "küskün" Kazım Karabekir'in Atatürk ve Kurtuluş Savaşı hakkında yazdıklarını "köpürterek" Atatürk'e saldırmak. Yazdıkları kitaplarda, katıldıkları tv programlarında ve çıkardıkları dergilerde "KURTULUŞ SAVAŞI'NI ATATÜRK'ÜN DEĞİL KAZIM KARABEKİR'İN BAŞLATTIĞINI, ATATÜRK'ÜN KURTULUŞ SAVAŞI'NA SONRADAN KATILDIĞINI " iddia ederek, Kurtuluş Savaşı'nın gerçek önderinin Karabekir olduğunu ileri süren bu "tarihçi tetikçilere" bir "tarih dersi" daha vermenin zamanı geldi de geçiyor bile...

Atatürk ile ilgili Amerikan kitapları arasında, bir öğretim görevlisi yazarın Birinci Türkiye Cumhuriyeti adlı eserini de dikkate değer bulurum. 1963?te yayımlanan bu eserde şu görüşler göze çarpıyor: ?... Şu anda, zamanca geriye, 1915?e, yeni Türk?ün prototipi olan Kemal?in bir Milli Kahraman olarak ortaya çıkışını mümkün kılan olaylar dizisinin başladığı döneme dönüyoruz. O dönem olmasaydı, Kemal?in siyasi iktidara yükselmesi belki de düşünülemezdi ve Kemal olmaksızın da, şimdi bir Türkiye olmayabilirdi... Kemal?in hayatının ilk aşamalarına askerlik hakimdir ve kendisinin askeri deha sahibi olduğu hususunda hiç şüphe yoktur. popüler olmamasına rağmen, çabuk yükseldi. Askeri dehası en iyi olarak beş nitelikle tanımlanabilir: 1) Kişisel cesaret, 2) Başkalarının hareketlerini sezebilme yeteneği, 3) Sabır ve kendi hareketlerinin en etkili olabileceği zamanı kavrayış 4) Kendi gerçek hedefini açığa vurmadan, başkalarını çeşitli yönlerde inandırıcı biçimde aldatabilme yeteneği. 5) Hasım kuvvetlerin nispi gücünü objektif biçimde ve doğru olarak değerlendirme kabiliyeti . Kemal?in adını çevreleyen destanca öykülerin hayat kazandırdığı cesareti, belki de kendine olan çok gelişmiş güveninden ve amatörler ile politikacılara karşı beslediği hor görme duygusundan kaynaklanıyordu. Kendisi kuvvetli inançlı, kesin kararlı ve kararsızlığa tahammülsüz bir adamdı.. Geçmişe bakarsak; Kemal?in düşünceleri, psikolojik kökenleri ne olursa olsun, tam anlamıyla mantıklı görünümdedir. Bu düşüncelere temel olan ilk ilke, Osmanlı İmparatorluğunu daha ufak, kültürel bakımdan daha uyumlu ve siyasal yönden daha yaşama güçlü bir Türkiye halinde küçültmek ve bütün emperyalist isteklerden veya kaybedilmiş toprakları geri alma iddialarından vazgeçmekti. Bu davranış, geçmişteki Osmanlı politikasından çok önemli bir ayrılış demekti. Osmanlı İmparatorluğunun fetihlerden yararlanarak hayatta kaldığını ve başkalarının sırtından kazandığını hatırlayalım. Osmanlı İmparatorluğunun ekonomik refahı iç kalkınma ile değil, yağma ve ganimetler yolu ile olmuştur. Buna göre, ikinci ilkeyi ortaya koyabiliriz: Türkiye?nin mutluluğu, fetihlere değil, iç kalkınmaya dayanmalıdır. Kemal?in düşüncesi, iç kalkınma ile zenginleşen nispeten küçük bir ulusal devlet kurmaktı. Üçüncü ilkeye gelince; iç kalkınma, ancak modern, endüstrileşmiş ve bilimsel nitelikli bir topluma dayanabilirdi. Bu amaca ulaşmak ve Türkiye?deki iktidar boşluğuna büyük devletler yönelmeden önce bunu gerçekleştirmek için, nispeten kısa bir sürede top yekun bir devrim; dolayısıyla, yeni değerler, yeni kuruluşlar ve yeni bir Türk tipi gerekli idi; bu yeni Türk?ün prototipi Kemal?di. Kemal, ister askeri, ister sivil alanda, teknolojinin sosyo-politik ve ekonomik bir bütünün ayrılmaz bir parçası olduğunu açıkça kavramış olmalıdır. Modern teknolojiyi benimsemek, sosyal ve siyasal reformları da gerçekleştirmek, diğer bir deyişle, top yekun devrim demekti. İnsan, Kemal?in yargısının askeri savunmadan kaynaklandığına hükmeder; çünkü, Türkiye, büyük devletlerin uzun süreden beri göz koydukları bir bölge idi. Kendisi, modern bilim ve endüstri olmaksızın, çağdaş bir askeri teşkilata sahip olmanın mümkün olmayacağının bilincinde idi. En önemlisi, Kemal, ülkenin insan gücünün en verimli şekilde kullanılmasını sağlamak için büyük ölçüde yenileştirilmiş bir siyasal ve sosyal sistem kurmadan, modem bir bilim ve endüstri ortamını gerçekleştirmenin imkansız olduğunu biliyordu. Okuma yazma bilmeyiş, insanı güçsüz bırakan hastalıklar, dinsel katı inançlar ve kadere boyun eğiş, kadınların aşağılanmış durumu; bütün bunlar gitmeli idi, hem de hızla. Böylece, otoriter bir liderliğin zorunlu olduğu belli oldu. Çünkü; bu değişikliklerin çoğu başlangıçta boşa gitmeyecekti. 19 Mayıs 1919?da Samsun kıyısına ayak basan, işte bu adamdı: kesin hareketli, heyecan verici tek amaçlı ve neyin gerekli olduğunu sezebilme yetenekli bir adam. O sırada 38 yaşında idi. Kıyıya çıkınca; dört gün önce İzmir Bölgesinde başlayan Yunan istilası kendisine bildirildi. tahrike dayanmayan ve Mondros Mütarekesi şartlarına aykırı olan bu saldırının, yorgun halkını, Türkiye?den arta kalanı kurtarmak amacıyla son bir umutsuz hareket için ateşleyebilecek bir kıvılcım olabileceğini derhal kavradı. Kemal, yine, tam bulunulması gereken yerde idi...?16.

Mustafa Kemal Paşa bir müddet doktorların ısrarı üzerine Viyana ve Karlsbad?da tedavi edildikten sonra, 4 Ağustos 1918 tarihinde İstanbul?a döndü. Padişah ölmüş, yerine Vahdettin geçmişti. Mustafa Kemal Paşa seyahatteyken ona yapmış olduğu telkinlerden bir netice çıkacağını umuyordu. Padişah Başkomutanlığı doğrudan doğruya üstüne alabilir, memleketini felaketten kurtarmak çabasında bulunabilirdi. Fakat yeni Padişahtan hiçbir şey beklemek doğru olmadığını anlamakta gecikmedi.

Bu tutum, Türk eğitim politikasına egemen görünüyor. Böyle olduğu için de, devlet, kendi eliyle kurduğu ve açtığı pek çok yeni eğitim kurumundan Türk dilini kapı dışarı etmiştir. Bu, dünyada inanılması güç bir olgudur; eşi yoktur. Üniversitelilerimiz, yabancı dillerle eğitim/öğretim yapan kurumlara dönüştürülmeye yöneldi. Bu nasıl bir zihniyettir ve nasıl bir Türk dili düşmanlığıdır ki, bin bir kisve altında, eğitim kurumlarımızda bile ana dilimizin etkinliği kırılmak isteniyor.

- Ya şu?

?Ülküden öz ülkümüzün yayma yolunda kutlu verimler beklerim? diye yazmıştır.122

Suikastçılar şunları söylemekteydiler: Ziya Hurşit ve bir grup kişi Mustafa Kemal?e suikast yapmayı bir zamandır hesaplamaktaydılar. Onlar, bunun için kiralık katiller bile tuttular. Suikastı ilkin Ankara?da gerçekleştirmeyi düşünenler, tertibi, Gazi, Çankaya?dan köşke giderken, ya da gece Anadolu Klubü?nden ayrılırken, ve meclis binasındaki Cumhurbaşkanı locasında herekete geçmeyi hesaplamışlardı. Ama, bunlar hep plan aşamasında kaldı. Nihayet, Mustafa Kemal?in yurt gezisinden yararlanmak istediler. Laz İsmail, kuşku çekmemek için, kız arkadaşı ile birlikte, suikast olanağını araştırmak için Bursa?ya gönderildi. Ama, Bursa?da sonuç alınamayacağı ortaya çıktı. Bunun üzerine suikastı İzmir?de gerçekleştirmeye karar verdiler. Ziya Hurşit ile yardımcıları, San Efe lakabıyla anılan ve eski bir jandarma subayı ve ittihat fedaisi olan Edip ile bağlantı kurdular. Edip, ulusal bağımsızlık savaşında çete lideri olarak ün kazanmıştı. Edip, Ziya Hurşit ve adamlarını daha sonra ele verecek Giritli Şevki ile tanıştırdı. Şevki, onlara yatacak yer sağladı.

Savaş bittikten sonra Anafarta kahramanı, Mareşal Liman'a raporunu verdiği zaman parçalanmış saatini de Mareşale uzattı. Bu saat kendisini ölümden korumuştu. Liman buna karşılık cebinden çıkarttığı saatini Kemal'e verdi.

Atatürk Dini İstismar Aracı Olarak Kullanan Kimselere Karşı Olan Samimi Bir Müslünandı Bazı yerlerde Atatürk&amp;#8217;ün Milli mücadele yılları esnasında halkın güvenini kazanmak ve planladığı hedeflere ulaşabilmek için İslami değerlerine bağlı mütedeyyin halka şirin görünmek ve onları ateşlemek için İslamiyeti ve İslam peygamberini öven konuşmalar yaptığını, vaaz ve nutuklar verdiğini ve bunu tamamen halkı arkasına alabilmek adına yaptığını iddia edenler vardır. Halbuki durum hiç de öyle değildir zira Atatürk, sadece İstiklal Savaşında değil Cumhuriyetin ilan edildiği tarih olan 1923 ve sonrasında da mevcut çizgisini ve duruşunu hiçbir zaman değiştirmemiştir. Gerçekten düşmanı memleketten uzaklaştırdıktan ve iktidarı ele geçirdikten sonra tam tersi mi hareket etmiştir? Hayır, Daha sonraki yıllarda da, Atatürk&amp;#8217;ün fikirlerinde hiçbir değişiklik olmamıştır. Buna yaşanmış birçok örnek vermek mümkündür. Bu ise başlı başına bir inceleme konusudur. Bu yazımızda sadece yaşanmış bazı örneklerle Atatürk&amp;#8217;ün batıl inanışlardan hurafelerden uzak samimi bir Müslüman olduğunun bazı örneklerini vermeye çalışcağız.

?Bildim paşam?

Osmanlı Devleti, onun istiklali, padişah, halife, hükumet bunlar hepsi medlulü kalmamış birtakım bimana elfazdan ibarettir.

Gazi'nin bize bahşettiği Türkiye Cumhuriyeti'ni yaşatmak tüm Türklerin görevidir ve borcudur.

- Bir gün Makedonyalı yüzbaşı kıt?a çavuşlarından birini bölük komutanı odasına çağırdı. Müfit?le ben de orada idik. Çavuş sağlam yapılı ve yakışıklı bir Türk delikanlısı idi. Yüzbaşı, gencin onurunu kıracak şekilde azarlamaya başladı. Delikanlıdan çok mensup olduğu ırka hücum ediyordu:

III. TÜRK KURTULUŞ SAVAŞINDA (1919-1922) VE SONRASINDA ATATÜRK

Atatürk?ün hassasiyetle üzerinde durduğu kültür, daha doğrusu ulusal kültür kavramı nasıl bir içerik taşıyordu? Neden bu kadar hayati, vazgeçilmez, ihmal edilmez bir nitelik taşıyordu?

189 Uluğ İğdemir, (1973):Cumhuriyet?in 50. Yılında Türk Tarih Kurumu, Türk Tarih Kurumu Yayınları,

O zaman okullar müfettişi İsmail Paşa vardı. Bu işlerimizi keşfetmiş, izlettiriyormuş. Okulun müdürü Rıza Paşa isminde bir kişiydi. Bu kişinin, padişah katında İsmail Paşa tarafından yanlışı ortaya çıkarılmış;

O halde yeni Anayasa yapılırken Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin temel niteliklerinin bu ruhunu, felsefesini değiştirmeye gerek yoktur.

Kupürün başlığını gösterip, içinde ne yazdığını anlatmayan iktidarlar, Menderes?ten Demirel?den beri?İzmir?de tarihi camiyi ahır yaptılar? sakızını çiğniyor ama...

?Aramızda tam bir mutabakat var Paşam? cevabını verdim.

Modernleşen ordularda kolay bir imlanın geliştirilme gereğinin de bu reformlarda etkisi vardır. Bundan başka yayın hayatının gelişmesi, geniş yığınların okuma-yazmayı kolayca kavramasını gerektiriyordu. 18. yüzyıldan beri İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Rusça, Almanca gibi Batı dillerinin imlasının geçirdiği değişiklikler böyle bir büyük toplumsal değişime dayanmaktadır. Alfabe ve imla değişmeleri konusundaki ikinci önemli etken ise milliyetçilik akımlarıdır. Batı Avrupa toplumları 19. yüzyıla sanayileşme, kentleşme, yaygın eğitim gibi olaylarla girerken ortaya çıkan vatandaşlık, milliyetçilik gibi düşünce ve eylemler Doğu Avrupa'nın boyunduruk altındaki toplumlarmı da etkiledi ve özellikle milliyetçi bilincin uyanmasını sağladı. Bu nedenlerden ötürü 19. yüzyıl tarih, filoloji, etnoloji gibi bilimlerin gelişmesi için uygun ortamın doğduğu bir dönemdir.

Atatürk?ün Alman filozofu Kari Jarpers?in açıklamalarının ışığı altında Mondros Ateşkes Anlaşması sonucu karşılaştığı durum, vardığı objektif yorum ve aldığı karar, onda büyük bir insan olarak, iradesini gerçekleştirme fırsatını vermiştir.

41 SAYILI, Aydın; Atatürk ve Milli Kültürümüz, Erdem, s. 17, s. 325-350

-?Sen olsan ve buraya gelip benimle konuşmak istesen iki yanı süngülü askerlerle tutulmuş bir yoldan geçmek hoşuna gider miydi? O, halkla arasına hiçbir şeyin girmesini istemiyordu ama onun güvenliği de ister istemez bu tür önlemleri gerektiriyordu işte. Hasan Rıza Soyak, Gazi?yi yatıştırmak isteyecek:

İşte Mustafa Kemal?in aşağıdaki mektubu, 23 Temmuz son hamlesinden bir hafta sonraya rastlar. Türkiye?nin Musul?a veda ederkenki hüzünlü ama yine de ümitvar bakışını yansıtan bu mektupta; Misak-ı Milli terimi geçmemekle birlikte, Musul ahalisinin ülkemizin ayrılmaz bir parçası olduğu bir gün kurtulacaklarına olan ümidini koruduğu mücadeleyi bırakmamaları ifade edilmekte ve kurtuluşun yakın olduğu vurgulanmaktadır. Musul?daki?din kardeşlerimiz?in kurtuluş güneşinin doğuşunu sabırla beklemelerini de hatırlatan bu ilginç mesajlar yüklü mektup; ilk olarak, bundan 35 yıl önce Fethi Tevetoğlutarafından yayınlanmıştır.

Winston Churchill / İngiliz Komutanı

Demek oluyor ki, Atatürk'ün İnkılapçılık ilkesi değişme, gelişme ve her türlü yeniliğe açıklık getiren bir ilke olarak kabul edilmek zorundadır. Daha açık bir deyimle, çağdaş medeniyete yürüyüşün direktifidir.

İşitiyorum: Benim dil ve tarih ile uğraştığımı gören kısa düşünceli bazı vatandaşlarımız; ?Paşanın işi yok! Dil ile Tarih ile uğraşmaya başladı? diyorlarmış. Yağma yok! Benim işim başımdan aşkın. Ben bugün çağdaş bir Türkiye kurmaya ne kadar çalışıyorsam yarının Türkiye?sinin temellerini de atmaya o kadar dikkat ediyorum.

"- Ertesi gün babası Ahmet Hamdi Efendi Türkeş'i okuldan aldı, Türkiye'ye götürdü. Biz de orada okuyup Albay olduğunu duyduk.."

1 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. l, 4. B., Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Yayınları, Ankara 1989. s. 398.

?Bir gün İsmet Bey?i davet ettim. Şişli?deki evimde beni yalnız bulan İsmet Bey, ?Gene ne var? dedi. Soru sorarken gözlerinin içi, yüksek zekası ve güven veren neşesi ile gülüyordu. ?Ne haber? dedim. ?Tahmin edeceğin gibi? ?Şuradan bana bir Türkiye haritası bulup masaya açar mısın, üzerinde konuşacağım.? İsmet Bey haritayı bulup açtı. Fazla olarak daima cebinde taşıdığı pergeli de çıkardı. Latife ettim: ?Henüz pergellik bir şey yok. Biraz pergelsiz görüşelim? ?Ne yapacaksınız? diye sordu. Bu münasebetle söyleyeyim ki benim en iyi anlaştığım dostlarımdan biri İsmet olmuştur. Onun için bu görüşmenin boşuna olmadığını anlamıştı. ?Mesela? dedim. ?Hiçbir sıfat ve yetki sahibi olmaksızın Anadolu?ya geçmek ve orada milleti uyandırarak kurtulma çarelerini aramak için en müsait mıntıka ve beni o mıntıkaya götürecek en kolay yol hangisi olabilir? Yüzüme baktı. Tekrar neşeli ve ümitli güldü: ?Karar verdin mi? dedi. ?Şimdilik bundan bahsetmeyelim, bana memleketi, milleti ve orduyu anlayıp bilen, vaziyeti yakından gören, tehlikeden şüphesi olmayan bir arkadaş gibi cevap ver!? İsmet Bey, masanın kenarındaki sandalyeye ilişti ve derin

(13) Saha L. Meray, Devlet Hukukuna Giriş, Ankara, 1968, Cilt 1, s. 244; Hidayet Vahapoğlu, Osmanlıdan Günümüze Azınlıklar ve Yabancı Okulları. Ankara. 1990, s. 33.

1- Egemenliği kullananların bu hakka seçime dayalı olmadan sahip bulundukları devlet biçimleri:

takıldı. Yaşlı bir adamdı bu. Sapanın sapına iyice yapışmış, toprakları

''Atatürk, Türkiye Cumhuriyetini kurarak, nasıl Türkleri esaret zincirinin aşağılayıcı boyunduruğundan çekip çıkarttıysa, bunu milletine duyduğu güvenle, milletiyle beraber başardıysa, Azerbaycan da aynı yoldan gidecektir. Maksadımız Mehmet Emin Resulzade'nin ideallerini elde bayrak tutarak hayata geçirmek, bunu yaparken de Atatürk'ün metod ve usullerinden istifade etmektir. BEN DE TÜRK MİLLETİNİN BİR EVLADIYIM VE İŞTE BUNUN İÇİN ATATÜRK'ÜN ASKERİYİM.''

Elçi atılıyor:

Soyak Atatürk&amp;#8217;ün bu emrinin yerine getirilebilmesinin olanak dışı olduğunu, Miras Hukuku&amp;#8217;nda &amp;#8220;mahfuz hisse&amp;#8221; denen bir kavram bulunduğunu, buna göre kız kardeşi Makbule Hanım sağ olduğu için, mal varlığının % 25&amp;#8217;inin Makbule Hanım&amp;#8217;a ait olduğunu, o nedenle tümünü değil ama kendi tasarrufundaki %75 üzerinde dilediğini yapabileceğini uzun uzun anlatıp durdu.

&amp;#8216;&amp;#8230;Kendisine bir hal olursa, kardeşi-Hasan Rıza Temelli- çocuklarına bakmaz&amp;#8221; buyurmuştu.

-?Ufukta yeni bir dünya savaşının bulutları var. Acele edin. Bunların çoğu ordu ve halk ihtiyaçları için şart olan tesisler, Allah muvaffak etsin acele edin? dedi.?

Mustafa Kemal?in anne soyundan yakın akrabaları arasında tekke şeyhleri de vardır. Hatta anlatılanlara bakılacak olursa, Mustafa Kemal?in annesi Zübeyde Hanım ve halası Emine Hanım, Selanik?te sık sık tarikat toplantılarına katılıp, şeyh ve derviş aileleriyle sıkı ilişkiler kurmuşlardır.

Atatürk ile Büyükelçi?nin bu diyalogu?çok gizli? damgası ve?Stalin ile Molotov tarafından okunması? notu ile eklenerek Stalin?e sunulduğunu belirten Tural, Stalin?in Atatürk?ün sözlerini okuduktan sonra, ?Dostumuz, Atatürk?ün sözleri ilgiyle, dikkatle okunsun? dediğini kaydetti.

Atay, age, s.96-98

(7) Kur. Alb. Rahmi Apak: Yetmişlik Bir Subayın Hatıraları, S.241 (TTK Ankara-1983)

1 Milli Kültür Unsurlarımız Üzerinde Genel Görüşler s. 1 (Atatürk ve Milli Kültür, Aydın Sayılı, TTK, Ankara 1990)

Ajan Dunderdale ile James Bond arasında nasıl benzerlikler var?

öküz, ırgalana ırgalana sürmeye çalışır. Ama üretim düşermiş, ekim

Atatürk:

« Atatürk, kendi ısrarları üzerine, 20 Ocak 1915&amp;#8217;te, Esat Paşa komutasındaki, 3. Kolordu&amp;#8217;ya bağlı, Tekirdağ&amp;#8217;da kurulacak 19. Tümen Komutanlığı&amp;#8217;na atanmıştır.

Prof. Dr. Ümit ÖZDAĞ

Prof. Dr. Sadık Tural Atatürk ve Stalin arasında yaşanan ilginç bir gerginliği ilk kez Sovyetler Birliği gizli arşivlerine dayandırarak açıkladı.

5 Jean Deny et Rene Marchand. Petit manuel de la Turquie nouvelle, Preface de M. Albert Sarraut. Paris, J. Haumont, 1933, s. l.

Görüldüğü gibi, güya Hasan Rıza daha önceleri Atatürk&amp;#8217;e İnönü&amp;#8217;nün öldüğünü söylemiş de, bunun üzerine Atatürk İnönü&amp;#8217;nün çocuklarına vasiyette yer vermişmişmiş&amp;#8230;

diye bu makama getirilmişler. Bir kanun gerekti mi, bu baylar hemen

Atatürk, sorunları bu şekilde sıraladıktan sonra çözüm yollarını da şöyle sıralamıştır:

(Din Toplum ve Kemal Atatürk, Ercüment Demirer, s.10)

Atatürk konuşmayı sürdürdü.

Zaten Ulaştırma Bakanlığı?na bağlı Demiryolları Genel Müdürlüğü?nün resmi web sitesinde yer alan tarihçede de Cumhuriyet?in ilk yılları?Demiryollarının altın çağı? olarak nitelendiriliyordu.

Yazımı, bir Batılı yazarın gurur verici ve mutlu edici şu sözleri ile bitireceğim: ? Bütün ulusların büyük adamları vardır. Fakat modern Türkiye?de Atatürk?e gösterilen derin saygıya benzer bir şeyin bulunacağından şüpheliyim. O, Ebedi Önderdir.? 45

Dolayısıyla...

Şevket Süreyya Aydemir, Tek Adam, C. I, 29. bs, İstanbul, 2009, s. 288. s.306.

Mustafa Kemal o dönemde İngiltere için çok büyük bir tehdit olarak görüldü. Birinci Dünya Savaşı?ndan sonra İngiltere Osmanlı Sultanlığı makamını korumak istedi. Padişahlık devam etsin isteniyordu. Mustafa Kemal?in bağımsız Cumhuriyeti'nden ziyade, itaat eden zayıf bir Osmanlı Devleti tercih ediliyordu.

- Evet, dedi. Ben yine sordum:

olmayan büyük adamları.

sana hiçbir zarar gelmeyecek. Öküzünü de alacağım. Ama şimdi ben tarlada

Bilindiği gibi Erzurum ve Sivas kongreleri yapıldı ve ülkedeki dağınık Müdafaa-i Milliye Cemiyetleri birleştirildi. Sonunda 23 Nisan 1920&amp;#8217;de Ankara&amp;#8217;da TBMM&amp;#8217;nin kuruluşu ile ilgili bir seri kararlar alındı. 1 nolu karar: TBMM&amp;#8217;nin suret-i teşekkülü hakkında heyet-i umumiye kararı olup şöyle idi: &amp;#8220;Türkiye Büyük Millet Meclisinin bu kene seçilen üyelerle, İstanbul Meclisi Mebusanı&amp;#8217;ndan katılan üyelerden oluşmasına karar verildi&amp;#8221;16 5.9.1920 tarihindeki 18 no. lu karar Nisab-ı Müzakere Kanunu idi. Sekiz maddeden ibaret olan bu Kanunun 1. maddesinde: &amp;#8220;Büyük Millet Meclisi, Hilafet ve Saltanatın, Vatan ve Milletin kurtarılması ve istiklalinden ibaret olan gayesinin gerçekleşmesine kadar aşağıdaki koşullarda aralıksız toplanır&amp;#8221;17 denilmekte idi. Burada dikkat edilirse vatan ve milletin kurtarılması ve bağımsızlığı gayesinin gerçekleştirilmesine. Hilafet ve Saltanat da dahil edilmiştir. Zira bu kurumlar henüz ayaktadır.

1 Encyclopaedia Britannica, vol.2, P255.

Atatürk Park a XIX. Kerületben

"Ben seni yanıma alayım, gelir misin?" diye Atatürk sordu.

Memiş BAYRAKTAR :

Süngü hücumu sırasında Conkbayırı Tepesinde Mustafa Kemal'in yanında idim. Düşmanın şiddetli topçu ateşi başladıktan biraz sonra Mustafa Kemal'in elini birden göğsüne götürdüğünü gördüm. Heyecanımı sezen o metin asker, parmağını ağzına götürerek ve başını, kaşlarını yukarıya kaldırarak bana ses çıkarmamamı işaret etti.

Ertesi akşam Köşke geldiğimiz zaman Atatürk'ün neşeli olmadığını gördük. Nihayet Nuri Bey'in geldiğini söylediler. Asabi bir tarzda ' gelsin! ' dedi. Nuri Bey içeri girdi ve

Hemen o akşam Anafartalar bölgesine toplanmış bulunan bütün kuvvetlerin komutanlığını Albay Mustafa Kemal'e verdim. O ana kadar 19. Tümene komuta etmişti. Bu tümen Arıburnu Cephesinin en kuzey bölgesinde bulunmaktaydı. İlk zaferlerini Trablusgarp'ta kazanmış olan Mustafa Kemal, sorumluluk yüklenmekten çekinmeyen bir karaktere sahipti.

7 A. g. e. s.83.

Atatürk, 1930 yılında Fevzi Çakmak'la birlikte trenle yurt gezisine çıkar. Kompartımanında ülke sorunlarını konuşurlarken bir milletvekili içeri girip, Atatürk'ün kulağına bir şeyler söyler. Atatürk'ün kaşları çatılır, Fevzi Paşa'ya dönerek, "Paşam, lütfen beni takip ediniz, arkadaşlar bir haber getirdi, inceleyelim." der. Hep birlikte diğer vagona geçtiklerinde yüksek rütbeli bir subayın kanepe üzerinde namaz kıldığını görürler. Atatürk, mareşale dönerek şöyle der: "Paşam, bu adamın biraz evvel kulağıma gizli bir şeyler söylediğini gördünüz. Bu adam muhafız kıtasına mensup yüksek rütbeli bir subayın namaz kıldığını gammazladı. Bu adam namaz kılmayı kendi aklınca suç görüyor. Durumu size göstermek için buraya kadar zahmet ettirdim." Der. Atatürk ilk istasyonda milletvekilini trenden indirir ve gelecek dönem de milletvekili seçilmesini de engeller. http://www.yenisafak.com.tr- 07.05.2008

Bir askeri strateji deha olan ve bunu daha önce Çanakkale?de, Muş ve Bitlis?te ve Suriye geri çekilişinde gösteren Atatürk, I. Dünya Savaşı?nın hemen sonrasında, Kasım 1918?de Kilis, İskenderun ve Adana?da yaptığı çalışmalarla Anadolu?nun işgalini önlemeye karalı olduğunu göstermiştir. Dahası İngiliz-Fransız çıkarma birliklerinin İskenderun?u işgal etmelerini önleyerek gerçekten Anadolu?nun işgalinin engellenebileceğini kanıtlamıştır.

"Kazım Karabekir'in suikastten haberi yoktu. Ziya Hurşit, Avni bey, Nuri Bey, Sait bey ve Rüştü bey. Biz izmir'e giderken güzergah belli. Isısız bir yerde bombayı atacaklar ve Atatürk'ü öldürecekler. Fakat İzmir Valisi Kazım Paşa haber alıyor ve Atatürk'e telgraf çekiyor. Biz de Atatürk ile İzmir'e doğru hareket ediyoruz. Telgraf geldi 'Paşam İzmir'e gelmeyin.' Bunun üzerine Atatürk, 'Sür Kocaoğlan İzmir'e' dedi.

Milli hedefler: Elde edilmeleri halinde milli menfaatlerin gerçekleşmesini sağlayan veya milli güvenlik ve refah sağlayıcı etkiler meydana getiren maksat ve gayelerdir.

-?Evet, din lüzumlu bir müessesedir. Dinsiz milletin devamına imkan yoktur. Yalnız şurası vardır ki; din, Allah ile kul arasındaki kutsal bir bağlılıktır. Softaların din simsarlığına müsaade edilmemelidir. Dinden maddi menfaat temin edenler menfur kimselerdir. İşte biz, bu vaziyete müsaade etmiyoruz. Bu gibi din ticareti yapan kimseler, saf ve masum halkımızı aldatmışlardır. Bizim ve sizlerin asıl mücadele edeceğimiz ve ettiğimiz, bu kimselerdir.?

9 Ahmet Mumcu, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C. 1, s. 3, s. 816

"Milliyetçilerin Hükümeti ele geçirmelerinden beri 1915-1916 yıllarında Ermenilerin soykırımında önemli yerleri olan bölge siyasileri de yavaş yavaş iktidara geldiler. Geçen yıldan beri Ma'müratü'l-Aziz vilayetinin idaresi, Anadolu'nun her vilayetinde teşekkül edip merkezi Ankara olan Milli Müdafaa Grubu'nun eline geçti. Mustafa Kemal Paşa da onun Reisi'dir..."

31 Atatürk&amp;#8217;ün Tamim Telgraf ve Beyannameleri, c. IV, s. 40

"Biz anasırı Gayrimüslime ile İtilaf Hükümetinin makasıdı siyasiye tahtında gördükleri alelitlak İttihatçılık düşmanlığını esas itibariyle doğru görmüyoruz. Sadece devleti memleketi harabeye çeviren suistimal sahiplerine karşıyız."

Atatürk'e bunu söyleyen bir milletvekilidir. Atatürk sormuş,

Genelkurmaydan gelen general:

Şayet gaye bu ise, türban gibi simgesel ama siyasal kasti kargaşalarla Atatürk Cumhuriyet'i galip çıkabilecek mi? Benim öngörüm maalesef karamsar&amp;#8230; Atatürk Cumhuriyet'ine inanan bir birey olarak, iç kargaşaya dayatılmak istenen günümüz Türkiye'nin bu masalı 1980 İhtilaliyle yaşadığını hatırlatırım. Bu hususta herkesi dikkat etmeye davet ederim ve sükuneti her daim muhafaza edelim.

Levend, Agah Sırrı, "Latin Harfleri Meselesi", BTTD, İstanbul-1985

İngiliz casusları Mustafa Kemal?i neden bu kadar takip ettiler? O?nun bağımsızlık hareketini ve Kurtuluş Savaşı?nı önlemek miydi amaç?

önlemek için çalışmayı düşünmüştür. Türklerin çoğu için de en acil tehlike buydu.?

İzmir suikastı nedeni ile 26 Haziran?da çalışmaya başlayan İstiklal Mahkemesi sorgulamalarını süratle tamamlamaktaydı. Bunlardan, Kara Kemal Bey kaçacak, ama sonra intihar edecektir. Eski Ankara Valisi Abdülkadir Bey de batı sınırında yakalanacak, İstiklal Mahkemesi?ne gönderildikten sonra, yargılanıp, asılacaktır.

age, s. 279,280

Asya müsbet ilmin, geniş deyimiyle, medeniyetin beşiği olduğu halde sanayi dönemine giremediği için sanayileşen Avrupa'nın kaynağı ve pazarı olmaktan kurtulamamış, eserinin mükafatını görememiştir. Üstelik Asya gerilik, iptidailik ve güçsüzlük anlamında kullanılan doğu deyimiyle nitelenmiş, daima küçümsenmiş, bu yüzden de Avrupalıya hizmetle yükümlü sayılmıştır. Muhteşem Osmanlı Devleti de aynı acıları yaşadı.

Falkenhayn?ın Mustafa Kemal Paşa ile ilk dolaylı teması İstanbul?da oldu. Yıldırım Ordular Grubu Karargahı ve 7?nci Ordu Karargahı -İstanbul?da kuruluyordu. Kuruluştan sonra her ikisi de Halep?e intikal edecekti. İşte o günlerde Falkenhayn, Mustafa Kemal Paşa?ya bir miktar altın vermek ister. Atatürk, anılarında bu olayı şöyle anlatıyor:

6. Anadolu direnişinin başlamasında ve güçlenmesinde Atatürk?ün?ince hesapları? ve?teşkilatçılık yeteneğinin? büyük bir etkisi vardır.

Türk Ordusunun üstün yetenekleri, disiplin ve kararlılığı; Avrupa&amp;#8217;nın yayılmacı güçlerini frenlemiş, II. Dünya Savaşı yıllarında tüm Avrupa&amp;#8217;yı işgal eden Hitler&amp;#8217;i dahi caydırmıştır. Türk Ordusu, daha sonraki yıllarda da, Sovyet tehdidine karşı dimdik ayakta durmuş, Kore&amp;#8217;de kahramanlık destanları yazarak tüm dünyanın gıptasına mazhar olmuş, Kıbrıs&amp;#8217;ta gözüpekliğini ve kararlılığını tüm dünyaya göstermiş bir ordudur.

7. Ordumuz, sefil ve perişan durumdadır.

&amp;#8220;Yeniden bu savaş meydanını dolaştığım zaman Ordumuzun kazandığı zaferin büyüklüğü, buna karşılık düşman ordusunun uğratıldığı felaketin korkunçluğu beni çok duygulandırdı. O karşıki sırtların gerilerindeki bütün vadiler, bütün dereler, bütün korunmuş ve kapanmış yerler, bırakılmış toplarla, otomobillerle ve sayısız araç ve gereçlerle ve bütün bu bırakılanların aralarında yığınlar meydana getiren ölülerle, toplanıp karargahlarımızla gönderilmekte olan sürü sürü esir kafileler, geçekten bir mahşeri andırıyordu...&amp;#8221;

Lefke'ye geçmek için otobüs beklerken Ahmet Munis isimli bir şahısla tanışır ve Lefke'ye doğru aynı otobüste yolculuğa başlarlar.

Şimdi de bu kadar uzunca bir açıklamadan sonra Atatürk?ün tüm Söylev ve Demeçlerini tarayarak O?nun büyük bir devlet adamı sorumluluğu ile Türk Milleti?ne gösterdiği milli hedefleri, saptamaya çalışalım:

&amp;#8220;Biz bu kavgaya Başkomutanın şu parolası ile girdik:Hiçbir kıta, üst kumandanından emir almadıkça geriye çekilmeyecektir. Kanatları çevrilse, her tarafından sarılsa dahi, emirsiz mevziini terk eden bir birliğin kumandanı, üst komutanı tarafından derhal infaz edilecektir.&amp;#8221;(7)

-&amp;#8220;Kolayı var. Hepiniz bir araya gelecek bir kooperatif kuracaksınız. Traktörü kooperatif alacak, tek tek sizler değil. Sonra da hepinizin tarlalarına sırayla bu traktör girecek. Kısa zamanda veriminizin de gelirinizin de arttığını göreceksiniz&amp;#8230;&amp;#8221;

Telefona sarılan Kral III. Boris, Atatürk?le yaptığı görüşmede, ?Ekselansları acaba Bulgaristan?a harp mi ilan ettiniz? diye sorar telaşla.

İngiliz kaynaklı dokuz örnek sunacağım bu bölümde ilk olarak?İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919-1938)? başlıklı çeviriye değinmek isterim. Sayın Bilal N. Şimşir?in dilimize kazandırdığı bu kapsamlı eserdeki belgeler, daha ziyade diplomatik niteliktedir. Bunlar arasında, Sayın Şimşir?in sözleri ile, ?... Kurtuluş Savaşı sıralarında, Mustafa Kemal?in kendisini veya politikasını yermeye kalkışmış belgelere de rastlanıyor... Kurtuluş Savaşı bayrağını açtığı günlerde, Mustafa Kemal hakkındaki kuşku, kaygı ve düşmanlık duygularının yıldan yıla saygı, takdir ve hayranlığa dönüştüğü ilgi ile izleniyor... Yirmi yıllık bir dönem içindeki belgeler, Atatürk?ün gerek kişiliği ile, gerek eserleri ile, hasım tarafa da kendisini kabul ettirebildiğine tanıklık ediyor. O, basit yergilerin çoktan üzerine çıkmıştır. Zaman, Atatürk?ü yıpratabilecek güçte değildir...?11. Bu eserdeki belgelerin gösterdiği haberleşmelerden, Atatürk ekseni çevresinde gelişen Türk Kurtuluş Savaşı?nın akışı, İngiliz siyaseti açısından kolaylık ve rahatlık ile izlenebilmektedir... Belgelerde göze çarpan en önemli husus, İstanbul?da yüksek düzeydeki İngiliz otoritelerinin, hayrete değer bir sezişle, Milli Mücadele?nin esas amacını çok önceden kestirmiş olmalarıdır. Örneğin; daha 17 Eylül 1919?da İstanbul?daki İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Sir J. de Robeck, İngiliz Dışişleri Bakanı Lord Curzon?a gönderdiği bir telgrafta, ?... Mustafa Kemal?in yönetimindeki Milliyetçi Grup, İzmir?in işgalini izleyen olaylarla güçlenmektedir... Bütün bilgilerden anlaşıldığına göre, bu milliyetçi hareket, Anadolu?da bağımsız bir cumhuriyet yönünde sürekli olarak gelişiyor..,?12 denilmektedir. İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919-1938), araştırmacılar ve yazarlar için gerçekten yararlı, kaynak bir eserdir.

Hiç şüpheniz olmasın, şimdi bizim tatlısu solcularımız, dönme liberallerimiz ve dinci Siyasal kürtçü islamcılarımız, "ABD, Libya'ya DEMOKRASİ getirecek" diye beklemeye, yazmaya çizmeye başlayacaklardır hiç vakit kaybetmeden... Ne de olsa ABD IRAK'A DEMOKRASİ getirmemiş miydi? Şimdi DEMOKRASİYLE tanıştırıılma sırası LİBYA'YA geldi?

İstanbul?un haysiyetli kişilerince türlü isimler altında programlar ve partiler kurularak kurtuluş yolları aranmakta idi. Bunların her birini ayrı ayrı araştırdım. Hiçbiri bir kurtuluş gücüne dayanmıyordu. Bundan dolayı hiçbiriyle işbirliğinden bir sonuç beklemedim. Onaylama gücünün doğrudan doğruya millet olacağı görüşü bende çok güçlüydü.

18 Stanford J. Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, vol.11, New York, 1977.

Fransa, Hatay konusunda mızmızlanmaya başlamıştı. Ata Şükrü Nail Paşa ve Şakir Paşa'yı çağırdı. Hatay ve İskenderun'un alınacağını, 4 bin atlı süvarinin hazırlatılmasını söyledi. Gece yarısı hiç kimse farketmeden, sadece atlı süvari birlikleriyle Hatay'a girilecekti. Ses çıkmasın diye 4 bin atın ayağına çuval bağlatmıştı. Hayretimi anlatamam. Birkaç saat sonra Kebik Boğazı'nı sessiz sedasız geçen birliğin komutanlarından haber geldi. Hatay bizimdi!

İngilizler, bütün çırpınmalarına rağmen, kahraman Mehmetçiğin savunma hatlarını aşıp, Çanakkale Boğazı&amp;#8217;nı geçemezler ve sonuçta, 20 Aralık 1915 günü Çanakkale&amp;#8217;den çekilmeye başlarlar.

Dolayısıyla sabit değil, esnek bir kavramdır. Yerine ve zamanına göre yeniden şekillenebilir. Nitekim kendisi bu esnek Misak-ı Milli politikasının en çarpıcı örneğini Hatay?da verecek, Hatay ısrarlı takipleri sonucunda bağımsızlığına kavuşunca insanların aklına acaba devamı gelecek mi sorusunu düşürecektir. Gerçekten de Atatürk; Misak-ı Milli stratejisinin 1923?de başaramadığını, müteakip yıllarda atacağı adımlarla başarmayı planlıyor muydu ve 1932?de Yunus Nadi?nin Cumhuriyet?teki bir yazısında belirttiği gibi Misak-ı Milli?nin gizli ajandasında, Osmanlı?dan ayrılan Müslüman devletlerin bağımsızlıklarına kavuşması yazılı mıydı?

b) Atatürk, Türk Milletinin kaderini değiştiren, ona yeni bir yön veren kişidir. Karar alan ve başarı ile uygulayan kişidir.

Bir gezisinde, Kolordu binasının kapısında aslan yapılı bir Mehmetçik gördü. Çağırdı ve güler yüzle sordu:

Stalin?in konuşması getirilir. Gazi metnin o kısmını yanındakilere kelime kelime tercüme ettirir. Konuşma ajanstan geçen metin ile aynıdır. Gazi sorar:

ATATÜRK'ÜN MAL VARLIĞI

Haberleşmeden maksat, milletin nabzını elinde bulundurmak demektir. Milletle daimi, devamlı ilişkiler kurup, millet isteğini anlamak, kavramak, o yönde, hareket etmek demektir. Mustafa Kemal Paşa, kurduğu haberleşme örgütü ile Türk Milletinin kararını en iyi değerlendiren kişi olmuştur.

Tarafların Divan&amp;#8217;a başvurularını yapıp gerekli belgeleri vermelerinden sonra, ilk celse 1927&amp;#8217;nin 2 Ağustos&amp;#8217;unda yapıldı ve duruşmalar 7 Eylül&amp;#8217;e kadar devam etti. Fransız temsilci Profesör Basdevant, Türkiye&amp;#8217;nin bu konuda dava yetkisinin olmadığını iddia edip Kaptan Demons&amp;#8217;a altı bin lira tazminat ödenmesini istiyor; Mahmut Esat Bey ise kazadan iki sene önce imzalanmış olan Lozan Antlaşması uyarınca Türkiye&amp;#8217;nin dava yetkisi olduğunu söylüyor ve tazminat talebinin reddini talep ediyordu. Türkiye&amp;#8217;nin Divan&amp;#8217;a sunduğu bütün savunmaları, bizzat Mahmut Esat Bey kaleme almıştı.

Kaldı ki 1923 yılına gelinceye kadar çok kritik dönemlerden geçilirken bile Kürtlere böyle bir taviz verilmemiştir. Örneğin Milli Mücadele&amp;#8217;ye karşı ilk isyan hareketi, Mustafa Kemal Paşa&amp;#8217;nın tam da Samsun&amp;#8217;a çıktığı günlerde, Midyat, Nusaybin, Ömerkan, Dirilömer çevresinde İngiliz güdümünde ve desteğinde bir Kürt Devleti kurmak için başlatılan Ali Batı Ayaklanması&amp;#8217;dır. (11 Mayıs-18 Ağustos 1919). Bir taraftan ülke baştan aşağı işgal edilirken ortaya çıkan bu isyancılara en ufak bir taviz verilmemiş, anlaşma yoluna gidilmemiş, sonunda isyan bastırılmıştır.

12. Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. III, s. 106-107

parlıyordu. Ellerini dizlerinin üzerine koyarak

Dolmabahçe Sarayı'nda cümle kapısının önüne geldiğimde top arabasının durmakta olduğunu gördüm. İçeriye girerek yaver beylerin odasına gittim. Saat dokuza çeyrek kala sarayın büyük kapısı açıldı. Kumandan paşalar, vekiller, mebuslar kafile kafile gelmekte iken bu sırada Diyanet Reisi Şerefeddin Yaltkaya, otomobilin içinden, başında sarığı olduğu halde çıktı. Hemen karşıladım. Muhafız bölüğü kumandanı beyin odasına aldım. Alt salonda bir faaliyet başladı. Ata'mın cenaze namazının nasıl kılınacağını bir kağıdın üzerine yazmış, bana verdi. Biraz sonra Diyanet Reisi Şerefeddin Yaltkaya ile harem salonunun kapısına gittiğimiz zaman, orta yerde, mermer masanın üzerinde ipekli şanlı sancağımıza sarılmış aziz Ata'mızın sandukasını gördüm. Baş ve ayak ucunda kumandan paşalar büyük resmi üniformalarıyla ihtiram mevkiinde kemal-i tazimle görülmedeydi. Biraz sonra namaza başlamak üzere kalabalık bir cemaatle Saray'ın salonunda Diyanet Reisi Şerefeddin Yaltkaya, Ata'nın sandukasının başına geçti ve ben de arkasında durmakta idim. Şerefeddin Yaltkaya'nın işareti üzerine, yükses sesle namaza başlamak üzere iken &amp;#8216;&amp;#8216;Allah için namaza / Meyyit için duaya / Uyun imama ey hazirun&amp;#8217;&amp;#8217; diye seslendim. Diyanet Reisi yüksek sesle &amp;#8216;&amp;#8216;Tanrı uludur&amp;#8217;&amp;#8217; diye namaza başladı ve ben de tekbirleri alarak yaşlı gözlerimle sevgili Ata'ma son vazifemi yerine getirdim. Namazdan sonra kumandan paşalar büyük bir saygıyla Ata'nın sandukasını elleri ve başları üzerine alıp top arabasının üzerine koydular...&amp;#8217;&amp;#8217;

İlk ve orta tahsilini Lefkoşe'de yapmıştır.

S. Selek?e göre, ?Mustafa Kemal Paşanın cesaretinde şuur vardır. O korkulacak yerde korkmasını bilecek kadar kişisel cesarete, gerektiğinde istiskal edilmeyi bile göze alacak kadar medeni cesarete sahipti. Yalnız bu yönüyle bile liderlik, Mustafa Kemal Paşanın hakkı idi?.36

Burada da çelişkili bilgiler var. Genel kabul görüşe göre bu evde doğdu. Ancak kız kardeşi Makbule?ye göre, ağabeyi Pembe ev?de değil; babası Ali Rıza Efendi?nin ailesinin oturduğu Yenikapı?daki evde doğdu. Bu biraz daha akla yakın geliyor. Zübeyde Hanım rahat doğum yapması ve bebeğin bakımı için geçici olarak Ali Rıza Efendi?nin ailesinin yanına taşınılmış olabilir. Ancak Atatürk annesinden dinlediklerine dayanarak kendisinin Pembe Ev?de doğduğu kanısına varmıştı.

Atatürk?ün bu konuşmasında belirlediği Milli hedef: ?Milli hakimiyete dayanan, kayıtsız şartsız, bağımsız yeni bir Türk Devleti kurmak?, öncelikle milletin mevcudiyetini ve istiklalini kurtarmasıdır. Gerçekten de dört bir yandan işgal edilmiş bir ülkenin önce varlığını koruması ve istiklalini elde etmesi başlıca milli hedeftir. Bu sağlanamadığı takdirde ne millet ne de devlet söz konusu olur. Yok olan bir millete de bir hedef verilemez.

Bu üç öğenin durumunu o günkü koşullar içinde inceleyelim: Ancak bu incelemede askeri, siyasi, ekonomik ve sosyo-psikolojik boyutları özetle de olsa ele almak gerekir. Atatürk, Nutuk?un başlangıcında?Samsun?a çıktığım gün genel durum ve görünüş? başlığı altında, özetle: Osmanlı devleti?nin içinde bulunduğu grubun Birinci Dünya Savaşı?nda yenildiğini, sonunda bir ateşkes imzalandığını ve bunun hükümlerine uyarak birer bahane ile ülkenin dört bir yanının işgal edildiğini ve nihayet 15 Mayıs 1919?da itilaf Devletleri?nin uygun bulması ile Yunan ordusunun da İzmir?e çıkartıldığını anlatmaktadır. Bundan sonraki başlıklarda da ülkenin içindeki dağınıklığı, kararsızlığı, düşünülen kurtuluş çarelerini açıkladıktan sonra yukarıda milli hedef olarak açıkladığımız kararını ortaya koymaktadır10. Bu konularda yazılan pek çok eserden de esinlenerek bunları bir tasnife tabi tutarsak durum daha da açıklığa kavuşacaktır.

14 Elenaor Bisbee-The New Turks-Pioneers of the Republic, 1920-1950, Connecticut, 1951.

Atatürk dönemi Yavru Kurt kız İzcilerin Bozkurt armalı üniforması

33 Afet İnan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, Ankara 1969, s. 267-269.

2. 1950'den bu yana olan 62 sene boyunca 2021 Km..

Bunlara karşılık, Atatürk'ün çağdaşlaşmak amacıyla yaptığı girişimleri açıklayan "inkılap" kavramının temelinde önemli bir bilimsel ilke bulunmaktadır. Bu, bir toplumda kültürel yapının değişmesi için yeni kabul edilecek kültür değerlerinin, alıcı toplumun eski kültür değerleri ile uyuşması gerektiğidir. Atatürk, bu bilimsel gerçeği tüm eylemlerinde en başta dikkate almıştır. Bu nedenle, Batılı kültürle uyuşmayacak olan İslam dinine dayalı kültür değerlerinin terkedilmesini istemiş ve bunların yerine alınacak yenilikler ile uyuşmayı sağlayacak yeni bir temel kültür öğesini "Laiklik" ilkesini ve kavramını getirmiştir. Nitekim Atatürk, bu uyuşmazlığı şöyle açıklamıştır: "Türk toplumunun üzerindeki dini baskının olumsuz etkilerini kaldırmak suretiyle, Türkiye'de radikal bir batılılaşma ve modernleşme sağlanabilir." İsmet İnönü, "Hatıralar"ında Harf İnkılabı ile ilgili Atatürk'le arasında geçen konuşmaları şöyle aktarmaktadır:

Atatürk, Yıldırım Orduları Grup Kumandam olarak Adana?da bulunduğu zaman, Milli Mücadele davasına karar vermiş ve bundan sonraki davranışlarında bunu gerçekleştirmeye çalışmıştır.

Not: Bu yazıda geçen belgelere, kaynaklara ve dipnotlara AKL-I KEMAL, "Atatürk'ün Akıllı Projeleri", C.1 adlı kitabımdan, bu konunun ayrıntılarına ise PAROLA NUH "Atatürk'ün Gizli Kurtuluş Planları" ve CUMHURİYET TARİHİ YALANLARI, C.1 adlı kitaplarımdan ulaşabilirsiniz.

Atatürk?ün bu sözleri daha önce Ulusal Hedef olarak kabul ettiğimizin bir tamamlayıcısıdır. Çünkü; ulusal kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkaracak olan Türk halkıdır. Eğer Türk Halkı Atatürk?ün gösterdiği gibi çağdaş ve uygar olmazsa, zihinlerinden hurafeler, yani aslı astan olmayan inanışlar, tamamen çıkartılıp atılmazsa ana hedefin gerçekleşmesi olanaksızdır.

?Atatürk?ün büyük dehası burada da kendini göstermiş, milliyetçiliğin modern bir millet olma ve milli bir kültüre kavuşma hususundaki mühim rolünü sezmiş, onu umdelerinin başına koymuştur?.30

(Ünal, Tahsin (1978). Türk Siyasi Tarihi 1700&amp;#8211;1958. Ankara: Emel Yay. s.575)

-?Hayır, çocuğum, bence öğle değildir. Bir Türk dünyaya bedeldir.?1

- İşte gördünüz ya, dedi. Düşmek için bahane arıyormuş...

1934 yılının Temmuz ayı... İngiltere&amp;#8217;nin Akdeniz filosu, Akdeniz&amp;#8217;de (Aynen günümüz ABD&amp;#8217;nin 6. Filosu gibi) dolanıp durmaktadır. Bu filo, Adalar Denizi&amp;#8217;nde (Ege&amp;#8217;de) Sisam Adası yakınına gelir. Birkaç İngiliz askeri tekneyle Kuşadası&amp;#8217;nın Dipburun yöresindeki Kanapiçe Koyu kıyısına yaklaşır. Denizciler karaya çıkar. Tam o sırada Dipburun Karakol erleri &amp;#8220;Dur! Teslim ol!&amp;#8221; diye uyarır. İngiliz askerleri Mehmetçiğin bu uyarısını dinlemeyip, teknelerine doğru kaçarlarken, Balıkesirli Er Musa şaşmaz tüfeğinin tetiğini arka arkaya çeker. İngiliz subaylarından birisi ölü olarak denize düşer, diğerleri ise ağır biçimde yaralanır. Kuşadası Kaymakamı Dilaver Argun Ankara&amp;#8217;yı bilgilendirir. İngilizler öfkelidir: Dün kurulan zayıf bir devletin askeri, nasıl olur da İngiliz askerini öldürür! Bu olacak şey değildir. Türkiye toprağı ne demekmiş? Her İngiliz, izinsiz olarak her devletin toprağına ayak basabilir!

- Sağlığından başka bir isteğim yok Paşam.

Ülkemiz üzerinde sinsi emeller besleyenlerin faaliyetlerini, bugüne kadar hep boşa çıkaran Türk Silahlı Kuvvetleri; dün olduğu gibi bugün de, pusuda bekleyen düşmanlarını fiili bir saldırıya girişmekten caydırmakta, kahramanlığı, vatanseverliği ve askeri dehasıyla tüm dünyanın hayranlığını kazanmaya devam etmektedir. Şanlı Türk Ordusu bugüne kadar, hiçbir karşılık beklemeksizin memleketimizin ve milletimizin hayrını, güvenliğini ve bütünlüğünü gözetmiş; tüm kurumlarıyla Cumhuriyetimizin, laikliğin, hukukun ve demokrasinin savunucusu olmuştur. Her türlü siyasi tartışma ve çekişmenin üstünde yer alan Türk Ordusu; Türk Milletinin topraklarını işgalcilerin elinden kurtarmış ve Cumhuriyet tarihi boyunca da bu toprakları her türlü iç ve dış düşmana karşı kahramanca müdafaa etmiştir. Büyük Önder Atatürk&amp;#8217;ün, &amp;#8220;Ordumuz; Türk topraklarının ve Türkiye idealini tahakkuk ettirmek için sarfetmekte olduğumuz sistemli çalışmaların yenilmesi imkansız teminatıdır&amp;#8221; ifadesiyle de dikkat çektiği gibi, Ordumuz varlığımızın en önemli güvencesidir.

57 İlköğretim Mecmuası, c. IV, sayı; 61; Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. V. s. 114.

4. İskenderun?a her ne sebep ve bahane ile asker çıkarmaya teşebbüs edecek İngilizlerin ateşle engellenmesini? emrettim.

Öz Türkçe olması için bir süre Kamal olarak kullanmıştır fakat sonra vazgeçmiştir. Musa yine patladın.

Atatürk gülmeye başladı:

Atatürk, 4 Şubat 1919?da Alemdar gazetesi yazarı Refi Cevat ?a verdiği bir mülakatta, açıkça?Anadolu direnişinden? söz etmiştir. Atatürk mülakatta, İtilaf devletleri arasındaki?anlaşmazlıklar? ve?İtilaf devletlerinin iç sorunlarına? dikkat çekmiş ve bu durumdan yararlanmak gerektiğini belirtmiştir. Bakın ne demiş Atatürk:

Atatürk?ün bu yöndeki ilk işareti, Fethi Bey aracılığıyla Kasım 1918?de Pera Palas?ta kendisini ziyaret eden Yenibahçeli Şükrü Bey?e söylediği, ?Gözünüz Gebze-Kocaeli yolunda olsun. Orayı sıkıca kontrol altında tutmayı düşününüz? sözleridir.

Elbette böylesi bir davanın, böylesi büyük bir hedefin dayanması icap eden bir yüksek strateji olması gerekir. Bu öylesine bir strateji olacak ki, hem ulusal sırrı, hem ulusal hedefi gerçekleştirecektir. Samimiyetle ifade etmeliyim ki, M. Kemal Atatürk, sadece bizim için değil, dünya tarihi açısından da bakıldığında, bir strateji dehasıdır. Attığı her ilmik, kurduğu her iltisak, aldığı ve uyguladığı her karar, sır/ hedef/strateji üçgeni ile sıkı sıkıya bağlıdır. Bu gerçekçi kurguda, her şey, inceden inceye düşünülmüş, ihtimal hesaplan yapılmış ve gergef gibi, her biri, olmaları gereken yere dokunmuştur.

Bozkurtlar Dirilecek, çok saçmalamış senin tarihçiler. Atatürkü ne yapmaya çalışıyorsun. Bence yerine g

Mustafa Kemal Paşanın birleştirici ve yapıcı gücü, kişisel özelliğinden ve karakterinden de gelmektedir. Dostlarına ve arkadaşlarına karşı saygılı davranışı, vefa gibi yüksek insani meziyetlere sahip oluşu, çevresindeki insanların kendi etrafında toplanmasının sebebini de teşkil etmiştir.

31 Mayıs 1933 tarihinde Dahiliye Vekili Şükrü Kaya imzasıyla Riyaset-i Cumhur Katib-i Umumiliği'ne Paris'teki Taşnak komitesi faaliyetleriyle ilgili olarak gönderilen yazıda Suriye ve sair yerlerden Revan'a göç edeceklerin göçlerine mani olunarak yerlerinde kalmalarına gayret edildiği, Paris Taşnak komitesine Amerika, İngiltere, Almanya ve Mısır'dan pek çok para geldiği, 150'liklerden Paris'teki Mehmet Ali'nin teşkilatına ve Suriye'deki şubesine 8000 Frank verildiği, bunların yayın organı Suriye'deki "Muhalefetten Sesler" ve Paris'teki "Republique Encainee" gazeteleri nüshalarının Romanya'ya gönderildiği, Romanya, Bulgaristan ve Mısır'da Ermenistan aleyhinde çıkan ve çıkacak gazetelere sarfedilmek üzere 10.000 Franklık hesap açıldığı ye Anti-Kemalist olan her fert, cemiyet ve milletle el ele verip Taşnakların düşmanlarını ezerek umdelerine erişecekleri ifade edilmiştir (Ekler: 8).

-Adana bölgesinde direniş yuvaları hazırlanmıştır.

Herhangi bir çalışmada veya tartışmada, Osmanlı&amp;#8217;nın son dönemine, özellikle de Birinci Dünya Savaşı söz konusuysa eğer, mutlaka İttihat ve Terakki&amp;#8217;nin üç önemli ismi Enver-Talat ve Cemal üçlüsüne, oldukça ağır eleştiriler yapılmadan geçilmez. Mevcut durumu konuyla ilgili bir çok eserde görmek mümkündür.

&amp;#8220;Anadolu&amp;#8217;nun Yunan ordusu için mezar olacağı hakkındaki kanaatimizin gerçekleşmekte olduğunu arz ederim.&amp;#8221; 15

Atatürk adlı yazısından)

Lozan Anlaşması?nda İngiltere masada briç oynarken Türkiye?nin elindeki kartları biliyordu diyorsunuz. Bu ne demek?

(Araştırmacı Yazar İlknur Güntürkün Kalıpçı`nın `İçimizden Biri

Yeniden Devletin Kurulmasından Sonra Saptanan Yeni Hedef

Ali Fuat Cebesoy, ?Milli Mücadele Hatıraları? adlı anılarında bu görüşmeyi ayrıntılı olarak anlatmıştır. Şimdi Ali Fuat Paşa?ya kulak verelim:

17 Special News Bulletin, No. 4381, 15 Nov. 1980, p. 2-3.

Her 10 Kasımlarda televizyon ve radyolarda dinlediğimiz Atatürk?ün 10. yıl Söylev?indeki şu sözleri de yukarıda örneklerini verdiğimiz konuşmalarının adeta bir sonucudur ve bizlere verilen bir direktiftir.

Bunun iki sebebi var: Birincisi, tüm Türk tarihi, yeni yeni toprak altından, muradullah dairesinde çıkmakta.

Atatürk, Doğu?da Ermenilere karşı başarılı bir harekat yürütmüş olan Kazım Karabekir Paşa?ya gönderdiği gizli emirde; Azerbaycan?ın tamamen ve gerçek anlamda bağımsız bir devlet haline gelmesine taraftar olduklarını belirtmiş ve bunun temini için Rusları gücendirmeden ve kuşkulandırmadan gerekli tedbirlerin alınması istenmiştir. Aynı zamanda, Azerbaycan?ın petrol vb. tüm doğal kaynaklarına yeniden sahip olabilmesi için gerekli çalışmaların yapılmasının acilen lazım geldiğini belirtmiştir. Karabağ gibi, Türklerin nüfusça yoğun bulunduğu yerlerin, Ermenilere verilmesinin önlenip Azerbaycan?a bağlı kalmasının sağlanılması için gerekli çalışmaların yapılmasını istemiştir. Rusların Azerbaycan?da yapacakları muamelenin bütün İslam aleminin Bolşevikleri tartmak için bir numune teşkil edecek olmasının Ruslara anlatılmasına gayret olunmasını istemiştir. Atatürk, esir Türk ellerinden Türkiye'ye sığınmış Türk liderlerini ve aydınlarını sımsıcak bir ilgiyle kabul etmiş ve hatta bu kadrolara son derece önemli görevler tahsis etmiştir. Kazan Türklerinden Prof. Dr. Sadri Maksudi Arsal, Prof. Dr. Yusuf Akçura, Başkurt Türklerinden Prof. Dr. Zeki Velidi Togan, Prof. Dr. Abdülkadir İnan, Kırım?dan Cafer Seydahmet Kırımer ve Azeri Türklerinden Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu, Ahmet Ağaoğlu, Mehmet Emin Resulzade, Mirza Bala Mehmetzade ve daha pek çokları Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş kadroları içinde yer almıştır. Örneğin, Prof. Dr. Yusuf Akçura ve Ahmet Ağaoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi?nde milletvekili olarak hizmet verirken, Prof. Dr. Sadri Maksudi Arsal, Prof. Dr. Zeki Velidi Togan, Prof. Dr. İsmail H. Ertaylan, Prof. Dr. İzzet Kantemir, Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu, Prof. Reşit Rahmeti Arat, Prof. Dr. Ahmet Temir, Prof. Dr. Akdes Nimet Kurat, Dr. Hamit Zübeyr Koşay gibi çok sayıda bilim adamı Türk üniversitelerinin kuruluşunda görev almışlar ve uluslararası alanda başarı ile Türkiye?yi temsil etmişlerdir. Bolşevik zulmünden ve tehdidinden kaçarak Türkiye?ye sığınan Rusya Türklerine büyük bir sevgi ve ilgiyle kucak açan Atatürk, birçoğu Sovyet Rusya hükümetince yasaklı siyasetçi olan bu aydınların, Türkiye?de ülkelerinin bağımsızlığı yolunda mücadele vermelerine imkan sağlamıştır.

Mustafa Kemal Paşa, 29 Eylül 1918 akşamı Şam?a gelmiş, Osmanlı Başkomutanlık Kurmay Başkanlığına, Nablus Meydan Muharebesi?nin başladığı 19 Eylül 1918?den-29 Eylül 1918?e kadar cereyan eden on günlük askeri harekatı ve aldığı tedbirleri şöyle rapor etmiştir:

Wilson anlamadı ki süngü, kuvvet, şeref ve haysiyetin savunamadığı hatlar, başka hiçbir prensiple savunulamaz.?

16.1.1923 malum olmuştur. Ona isal edecek yolları bulmak müşkül değildir, mühim olan, çetin olan o yollar üzerinde çalışmaktır...? demiştir. Bu konuşmasında dikkat edilirse M. Kemal?in gösterdiği milli hedef Türk milletini medeni bir millet haline getirmek ve dünyanın medeni milletlerinin değerli bir üyesi olmasını sağlamaktır.

Enver Paşa'nın torunu Arzu Enver Sadıkoğlu:

22 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş.; A. g. e., s. 111

Ekselanslarınıza, Albay Mustafa Kemal Beyin yazılı bir dilekçe ile hizmetten ayrılmasını dilemiş olduğunu bildirmekle şeref duyarım.

2. Türkçe'nin zenginliğini ve canlılığını daha iyi ortaya koyup gelişmesini sağlamak.

22 Bernard Lewis, Modern Türkiye?nin Doğuşu, TTK. basımevi, Ankara 1984, s. 247.

Ayrıca yine bu dönemde Atatürk&amp;#8217;ün tekkelerin kapatılmasından güç alarak Hz. Mevlana&amp;#8217;ya dil uzatan bir devlet erkanını sofrasından kovması da en çarpıcı örneklerinden biridir.

(Prof. Afet İnan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, 1968, s. 187)

1. Atatürk'ün tüm söylev ve demeçleri birden fazla sayıdaki resmi ve yarı-resmi statüdeki yayınlarca kayıt edilmiştir. Bunlar arasında adı geçen gazetedeki demeç bulunmamaktadır.

-?Ajanstan öğrendiğime göre, Başbakanınız Stalin, Ardahan ile Boğazlar?ı istemiş, kararı katıymış... Pek yakın bir gelecekte bu kararını uygulayacakmış. Tam böyle söyleyip söylemediğini bilemem ama buna benzer şeyler söylemiş. Tabii ki bu konuşmanın bir kopyası sende vardır. Getir bakalım şunu da işin aslını faslını iyi anlayalım.?

Atatürk'ün kelime anlamı ''Ataları Gibi Türk'' demektir.

Dahası, fes Osmanlı Devleti&amp;#8217;nin geleneksel şer&amp;#8217;i yapısı değişmeye, devlet Batılılaşmaya başladığı bir dönemde 19. yüzyılın başında reformist Osmanlı Padişahı II. Mahmut tarafından bir reform, bir modernleşme adımı olarak kullandırılmaya başlanmıştır. II. Mahmut Kaptan Hüsrev Paşa&amp;#8217;nın Kalyoncu askerlerine giydirdiği TUNUS FESLERİNİ beğenerek devlet mamurlarının da aynı başlığı kullanmasını istemiştir. II. Mahmut 1826&amp;#8217;da Yeniçeri Ocağı&amp;#8217;nı kaldırdıktan sonra kurduğu Asaker-i Mansure-i Muhammediye ordusuna da fes giydirmiştir. 1829&amp;#8217;dan itibaren din adamları ve kadınlar dışındaki herkesin fes giymesini zorunlu kılmıştır. 1832&amp;#8217;den itibaren neredeyse herkes fes giymeye başlamıştır. II. Mahmut, devlet memurlarına fes kullanımını zorunlu tuttuğunda dönemin yobazları &amp;#8220;Sarığımızı çıkartmayız!&amp;#8221;, &amp;#8220;Bu ecnebi başlığını kabul etmeyiz!&amp;#8221; &amp;#8220;Kahrolsun fes!&amp;#8221; diye bağırarak fesin gavur başlığı olduğunu belirterek, fes takmayı reddetmişlerdir. Bunun üzerine II. Mahmut fesin &amp;#8220;dinen caiz olduğunu&amp;#8221; belirten fetvalar yayınlatmak zorunda kalmıştır.

1 Ekim'den başlayarak işyerlerinde yeni harflerle yazışma yapılacağı ve liseler dahil, bütün okulların ders kitaplarının yeni harflerle basılacağı bildiriliyordu. 11 Ekim'de gazeteler, yeni harflerle basılan ilk ders kitabının,

- Herhangi bir tehlike karşısında elçiliğin kapıları size açıktır! dedi.

Eskiden sahip zühur derlerdi. Bu tabir, bunalanların kurtuluş için ümit bağladıkları kişinin muhayyel adı idi. O gelecek, dertleri halledecek, çıkar yolları gösterecekti. Kurtuluşun tarifini değil TATBİKİNİ yapacaktı. Şartlarını sakınmadan söyleyecek, milletin tasvibini alacak, asla taviz vermeyecek, dönekler, yüreksizler, iki yüzlüler, ard düşünceliler yoluna dikildiği zaman da irkilmeyecek, halka onları gösterecek: - &amp;#8220;İşte seni aldatanlar, işte sömürücüler, işte çıkarcılar, işte sahtekarlar. Al emanetini, ver şahsiyetimi&amp;#8230;Bana Allahaısmarladık&amp;#8230;&amp;#8221; diyecekti. Ama halka doğruyu sahteden ayırabilmek için her şeyden önce KENDİ ŞAHSINDA DOĞRUNUN ÖRNEĞİNİ verecekti. Tabii ki önce yolunun fikriyatını yapacak, bu düşünce sisteminin şahsiyeti olacaktı. Adalet ve refah hasretlisi halk, hangi devir ve ülkede böyle LİDER&amp;#8217;i terk etmiş, yarı yolda bırakmıştır?

- Arkadaşlar görüyorsunuz ki, bir millet köleliğe düşünce o milletten olan herkes hiç olur. Ben o binadan?çıkarken arkamdan uşakların gülüşür gibi olduklarını hissediyordum. Caddenin kalabalığı içinde kendimi kaybetmeğe çalıştım ve beni buraya sürüklemiş olanlara küstüm. Mustafa Kemal Anadolu?ya geçmekten başka bir şey düşünmüyordu. Karadeniz kıyılarında Rum çeteleri ayaklanmış, Pontus krallığı kurmak istediklerinden Türkler de yine çetelerle bunlara karşı koymakta idiler. Yabancı devletleri ürkütmekten korkan hükümet, bu Türk çetelerini dağıtmak ve Rumları baskıdan kurtarmak çarelerini arıyordu. Mustafa Kemal bu iş için kullanılamaz mı idi? O?na emniyet etmedikleri için kendisini İstanbul?dan da uzaklaştırmış olacaklardı. Bir gün Harbiye Nazırı kendisini çağırdı. Rumların Türklerden zulüm gördüklerine dair vesikalar bulunan dosyayı ona uzattı:

?Nitekim mütarekeden hemen sonra Halep ve Katma arasında ordumuzun süngüleriyle çizmiş olduğu hattı geçmek isteyen İngilizlere karşı derhal süngü ile karşı koymakta tereddüt göstermedim. Nitekim İskenderun körfezine yaklaşmak isteyen düşman donanmasına ateş emri verdim.?

Tarihi olaylara iradesi ve gücü ile, fikir ve idealleri ile yön veren Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele?nin tesadüfen değil, haklı olarak şefi ve lideri olmuştur.

İzmir suikastının iç yüzü...

Kocatürk, age, s.48,49.

Mehmet Ateşoğlu - Atatürk&amp;#8217;ün Türkçülüğü, Türk Yurdudergisi, C.2, S.8(290), Kasım-1960, s.39-40;

İŞTE KEMAL ATATÜRK'ÜN NÜFUS CÜZDANI

Olay, aslanlar gibi köpürmüş olan askerlerimizi durdurmak güçtü. Kısım kısım denizin içine kadar ilerleyenler bile vardı. Fakat çarpışmanın uzaması durumunda askerlerimiz düşman birliklerine karışacak ve o üstünlük içinde kaybolacaklardı.

Madde 1: Gazi Mustafa Kemal Hazretleri'nin, Kanunu Medeni'nin 452. maddesi dairesindeki tasarrufları, mahfuz hisseler hakkındaki hükümden müstesna olup, bütün mallarında muteberdir.

?Bu ve buna benzer olaylar, Türk aydınlarının kendi kendisini bilmemesinden ve başka milletlerde şu veya bu sebeple üstünlük olduğunu sanarak, kendini onlardan aşağı görmesinden doğmaktadır. Bu yanlış görüşe son vermek için Türklüğümüzü bütün asaleti ve tarihi ile tanımak ve tanıtmak şarttır.?

Araştırmada ortaya çıkan ana bulgularda, Atatürk'e l yönelik bir çok iddia olmasına rağmen bu iddiaların tutarsız olduğudur.

O, dil meseleleriyle uğraşırken bütün Türklüğün birbirlerini anlamasını ve birbirleriyle anlaşmalarını istiyordu. Kendi maarif vekiline (İstanbul&amp;#8217;da çıkan bir gazeteyi Kaşgar&amp;#8217;daki Türk&amp;#8217;te anlayacaktır) dedirtti. Bu cümle büyük bir bilmecedir ve bu bilmeceyi çözmeye çalışan bazı milletler endişe etmeye başladılar. O, bu bilmecedeki sırların açılmasını bizlere ve ileriki nesillere bıraktı. Daha birçok misaller sayabilirim: O Türk milleti büyük devlerin karşısında, kendine yakışan şereflerle ayakta durabilmesi için, 15-20 milyonları azımsıyordu. Türk milleti yalnız Türk&amp;#8217;lerden ibaret olarak yetmiş milyon olmalıydı. Bunun içine evvela Anadolu&amp;#8217;yu kurtarmak, Anadolu&amp;#8217;daki kısmı kuvvetlendirmek, sonra da büyük gayelere doğru adımlar atmak istiyordu. Ta istiklal mücadeleleri sırasında şunu söylemişti: &amp;#8220;Anadolu&amp;#8217;yu kurtarmak için şimdilik&amp;#8230;.. feda etmeye mecburuz.&amp;#8221; Bu cümlenin içinde de o büyük adamın vicdanında saklayarak beraber götürdüğü, milletin büyük gayeleri gizlidir. Artık garptan gözleri çevirmek (Türk ordularına Viyana&amp;#8217;ları göstermek ve oralarda mevud topraklar aratmamak) lazımdı. Türk milletinin feyizli beşiklerine doğru gitmek; ideal bu olmalıydı. Balkanlarda kalan Türkler için &amp;#8220;onlar evlerine dönsünler artık&amp;#8230;&amp;#8221; dedi ve onları Anadolu&amp;#8217;ya getirmeye başladı. Nüfus ne kadar azdı. Vekilleri ona: &amp;#8220;şarktan İran&amp;#8217;dan Türkistan&amp;#8217;dan Anadolu&amp;#8217;ya Türk kabileleri getirelim&amp;#8221; dediler. &amp;#8220;Hayır dedi onları yerlerinde bırakın&amp;#8221; ve bir gün Japon büyükelçisine o, veda ederken şöyle söylemişti, sizinle bir gün Çin&amp;#8217;de karşılaşacağız&amp;#8230;&amp;#8221;

Mustafa KEMAL(Albay ve Mıntıka Komutanı. Maydos 6 Haziran 1915):

2. Asker Atatürk

Muhsin YAZICIOĞLU

Sunay Akın?ın o tatlı heyecanıyla biraz da abartarak dediği gibi: ?Bu millet şunu biliyor mu! Bu gezegenin en doğusundaki sabah ezanının ilk okunduğu camiyi Mustafa Kemal Atatürk yaptırmıştır.?

Yeni devlet kurulmuştu. Ancak devletin üç öğesinden özellikle?İnsan? Atatürk?ün istediği düzeyde değildi. Atatürk yeni devletle birlikte?Yeni bir insan? yaratmak istiyordu. Uygur ve çağdaş bir?İnsan?. Bunun için de yeni ulusal hedefler saptanması gerekiyordu.

Atatürk bir süre sonra yeniden Suriye-Filistin?deki 7. Ordu Komutanlığı?na atanmıştır. Bu sırada Yıldırım Orduları Komutanlığı?na Liman Von Sanders getirilmiştir.

Müttefiklerimizin askeri darbelerle düşmanlarımızı barışa zorlamaları artık sözkonusu olmayıp Almanlar, stratejik sevk ve idareyi sadece?geliniz, bizi mağlup ediniz? esasına bağlamışlardır. Düşmanlarımızın birbirinden ayrılmayacaklarını zaman göstermekte olup düşman ahalinin sefalet ve mahrumiyeti daha az olduğu ve kendi inançlarınca sağlam bir sonuca ulaşmaları muhtemel olduğu için bizim dayanabileceğimiz kadar uzayan harbe onların da katlanacağı tabiidir. Bu nedenle harp daha uzun süre devam edecektir. ?Bu harbi sona erdirmenin anahtarları bizim tarafın elinde değildir? sonucunu çıkarmak lazım gelir.

-?Reisiniz nerededir? Kalabalığın arasından dik ve yırtıcı sesler yükseldi:

İstanbul?a ulaştığımda benim gözümde durum şu idi, Mebuslar Meclisi nasıl davranılacağında kararsız idi.

-?Haber aldığıma göre, Roma?da bazı öğrenciler elçiliğimizin önünde gösteri yapmışlar. Antalya?yı istemişler. Antalya sigara paketimidir ki, elçi cebinden çıkarıp atsın. Antalya buradadır. Buyurun alın! Hem benim bir teklifim var. Eğer hakikaten böyle bir şey düşünülüyorsa, Mussolini Hazretlerine izin verelim. Antalya?ya asker çıkarsınlar. Bütün çıkarma tamam olunca savaşırız. Mağlup olan hakkına razı olur.?

(26.5.331-8 Ağustos 1915- Saat 11 evvel)

Ayrıntılar için bkz. Meydan, age, s.344-357.

-?Arabaları hazırlayın gidiyorum.?

Atatürk' ün sesi iyice sertleşti:

23 U. Kocatürk, a. g. e., s. 161.

64 Gerando, Revue Politique et Parlamantaire (10 Mai-10 Juillet 1927), s. 14-15.

Yahya Galip KARGI

ilgisi yok. Bizi ilgilendirmez ve biz kiliseye karışamayız."

Harbiye Nezareti, durumu kurtarmak için 15 Ekim 1917 tarihli padişah buyruğu ile 2?nci Ordu Komutanı Mirliva Fevzi Paşa ?yı 7?nci Ordu Kumandanlığına, Mustafa Kemal Paşa?yı da 2?nci Ordu Kumandanlığı?na tayin etti.14 Fakat Atatürk, bu görevi de kabul etmeyerek Genel Karargah emrinde Ordu Kumandanı olarak İstanbul?da kaldı.

Fazilet yüksek insani değerlerin tümüne sahip olma demektir. Bu açıdan ele alındığında, Atatürk, &amp;#8220;Asri bir Cumhuriyet kurmak demek, milletin insanca yasamasını bilmesi, insanca yaşamanın neye bağlı olduğunu bilmek demektir&amp;#8221; 36 diyerek. Cumhuriyetin faziletini bir kez daha dile getirmiştir. Diğer taraftan Atatürk, Cumhuriyetin faziletini demokrasinin faziletiyle eşdeğer tutmaktadır. Demokraside devletin en yüksek organından, en aşağıdaki kademelere kadar halk idaresi egemen olduğu için Cumhuriyeti yaşatacak olan halkın bizatihi kendisidir, o halde sadece idarecilerin değil halkın da faziletli olması ve siyasal olgunluğa erişmesi gerekir. Fransız Devrimcisi JJ. Rousseau &amp;#8220;Hürriyetsiz vatan, yurttaşsız hürriyet, faziletsiz yurttaş olamaz; Yurttaşı yükseltir ve yetiştirir seniz, her şeyi sağlamış olursunuz&amp;#8221; demekle bu gerçeği dile getirmiştir.

Konferanstan 14 ay sonra Azerbaycanlı şair Ahunzade Feth Ali, Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye'ye bir tasarı sunmuştur. Bu tasarıda; Arap harflerinin zorluğu, Arap harflerinin kullanılması için dini bir zorunluluk olmadığı ve yeni bir yazı sisteminin alınabileceği belirtilmiş, ancak Cemiyet bir rapor hazırlayarak, yüzyıllardır kullanılan bir yazının değiştirilmesinin zor bir iş olduğu sonucuna varmıştır. Bu konu üzerinde çalışan Encümen-i Daniş, 1763-1864 yılında Namık Kemal ile İran elçisi Melkum Han, bu konuyu Hürriyet gazetesinde tartışmışlardır.

Sürgüne ilişkin hakkımda çıkan buyrukta; ?Kolay araçlarla memleketine gidemeyecek bir yere gönderilmesi? şartı vardı. Bu yüzden Makedonya?ya gitmek güçtü. O sırada bir yanlışlık ürünü olduğuna kuşku olmayan bir izin belgesi elimize geçti. Buna yanlışlık denebilir. Ancak bu yanlışlık şurada burada çalışan komite ileri gelenlerinin çalışması sonucu olarak ortaya çıkarılmıştı.

Atatürk?ün milletin hizmetine sunduğu Atatürk Orman Çiftliği, zaman içinde Atatürk?ün vasiyeti çiğnenerek işletilmeye başlanmıştır. İhmaller, suiistimaller ve yanlış politikalar yüzünden Atatürk Orman Çiftliği gittikçe küçülmüştür. 2008 yıl sonu itibarıyla çeşitli sebeplerle çiftlik arazilerinde meydana gelen kayıp, 22.078 dekara ulaşmış bulunmaktadır. Bu miktar Atatürk?ün vasiyetiyle hazineye hediye etmiş olduğu toplam arazinin % 42?sine eşit bulunmaktadır.

Türkiye?de, cumhuriyetten bu yana ilkokuldan üniversiteye kadar, eğitim ve öğretim dili daima Türk dili olmuştur. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapan yabancı okullar, yasalar ve anlaşmalar ile sınırlanmıştır. Türk dilinin, bilim dili olması yolunda büyük mesafe kazanılmıştır. Ne var ki, bu tutum son dönemlerde hızlı bir biçimde değişmiştir. Hem de, akıl almaz gerekçelerle. Eğitim ve öğretim bu ülkede, ana dil yerine, büyük ölçekte yabancı dil üzerine yaslatılmıştır. Böylece, bu yöntem ile, çocuklarımıza, yabancı dil öğretmiş olacakmışız!? Türk dili, bilim dili olamazmış!? Bu görüşleri ileri sürenler de, hiç şüphesiz, yabancı dil öğretme işi ile, yabancı dil ile eğitim/öğretim yapma arasındaki farkı çok iyi biliyorlar. Ama bu akıl almaz tutumu, ısrarla sürdürüyorlar.

Büyük Taarruz için herşey hazırdı. 25 Ağustos günü bütün hazırlıklar tamamlandı. Gece Mustafa Kemal, Fevzi ve İsmet Paşalar birliklerden gelen raporları okudu. Bir emirle Anadolu'nun hem İstanbul hem de bütün dünya ile her türlü haberleşmesi kesildi.

O'nun eserlerini yaşatmak ve daha ileri götürmek boynumuzun borcu olmalıdır.

Kongre 4 Eylül 1919'da toplandı. Kongre'nin açılış saati olan 14:00'e beş kala M. Kemal Paşa geldi. Binaya girerlerken Rauf Bey'in sözlerine M. Kemal Paşa şu kısa ve sert yanıtı veriyordu. "Bekir Sami Bey'in evinde verdiğiniz kararı bana tebliğ ediyorsunuz öyle mi?" Konu daha sonra anlaşıldı. Bekir Sami Bey'in kaldığı evde Rauf, Kara Vasıf, İsmail Hami Beyler ve bazı kimseler toplanarak M. Kemal Paşa'nın kongrede başkan olmaması için karar almışlar ve Rauf Bey bu kararı kendi düşüncesi imiş gibi M. Kemal Paşa'ya açıklamıştı. Fakat bu toplantıdan haberi olan M. Kemal Paşa Rauf Bey'e o sert yanıtı vermişti. İşin ilginç yanı Bekir Sami Bey'in evinde toplanan bu kimseler manda yanlısı idiler ve M. Kemal Paşa başkan seçilmezse, manda için istedikleri bir kararı kolay ettirebilirlerdi.

1925 yılında, Cenab Şahabeddin, Servet-i Fünun dergisinde Latin harflerini savunmuş, 1926 yılında, Türkçü liderlerden Ayaz İshaki Türk Yurdu dergisinde yazdığı "Arap ve Latin Harfleri" başlıklı yazısında şunları yazmıştır:

Muhakeme sonucunda Şeyh Efendi ve dört arkadaşının idam edilmesine karar verildi. 24 Kasım&amp;#8217;da Erzurum&amp;#8217;da bir grup, &amp;#8220;gavur memur istemeyiz&amp;#8221; diyerek Vali&amp;#8217;nin evi ve Hükümet konağı önünde bir gösteri yapmışlardır. Erzurum&amp;#8217;daki olaylar sonucu görevlilerin ikazlarına aldırış etmeyen Gavur mam ve Hacı Osman adlı elebaşları ile birlikte toplam 27 kişi tutuklanmış, ertesi gün Hükümet, Erzurum vilayetinin tamamında bir ay süreyle sıkıyönetim ilan edilmesine karar vermiştir. Bir ay süreli dare-i Örfiye ilanına dair tezkere Mecliste okunduğu sırada Erzurum mebusu Şükrü Paşa hükümetten konuyla ilgili izahat verilmesini istemiş ve kürsüye çıkan İsmet Paşa: &amp;#8220;Erzurum&amp;#8217;da bir kısım halk çarşıyı kısmen kapatmaya çalışarak valinin ikametgahı önüne gelerek &amp;#8211; biz gavur memur istemeyiz &amp;#8211; diye bağırmış, nümayiş yapmışlardır. Zabıta müdahale etse de itaat etmemiş, bunun üzerine hükümet kuvvetiyle dağıtılmışlardır. Akşama kadar 27 kişi tutuklanmıştır. Halk umumiyetle hadiseyi nefretle telakki etmiştir. Anlaşıldığına göre nümayişi geçmiş senelerde casuslukla şöhret kazanmış birtakım adamlar yaymışlardır. Bunların içlerinde birtakım şeyhler vardır. Bunlar af kanunundan istifade ederek çıkmışlar, serbest gezerken şimdi yeniden takibata geçip tertibat almışlardır. Bunların hepsi tevkif olunmuştur. Hadisenin üzerindeyiz. Ve bir an evvel Meclis-i aliye arz-ı malumat edebilmek ve takibat-ı teşri etmek için Erzurum vilayetinde idare-i örfiye ilan edilmiştir. Süratle takibat yaparak birkaç kişiden ibaret olan müfsitleri meydana çıkarmak, süratle icraat göstermek lazımdır demiştir

?Bütün olumsuzluklara ve Ordusunun sağ ve sol cenahındaki

-Sizda deyin?günaydın? da hemen oturun. Hade eniden tekrar edelim bunu. Kalkınız, ben deyecam günaydın sizde cevap ediniz. Kalktık:

?O yolu Yenibahçeli tuttu. Pera Palas?taki ilk konuşmamızda, Gebze-Kocaeli yolunu tutun dediğimde meseleyi anlayamamıştı. Fakat artık zaman yaklaşırken bir gece kalmakta olduğum Fansaların evine çağırttım. Harita üzerinde kendisine yolun ehemmiyetinden bahsettim. O yolu Yenibahçeli çok iyi tuttu. İşte İsmet Paşa dahil birçokları o yoldan Anadolu?ya, Ankara?ya geldiler. Fakat, o gece Yenibahçeli?ye harita üzerinde de bazı şeyler söylerken bir istikamet çizdim, fakat arkasından da?ifşası idamı muciptir? dedim. Yenibahçeli, İttihat Ve Terakki?den tanıdıklarımızdandı. Onun bu işleri iyi bildiğini bilirsiniz. O yol çok işe yaramıştır. Fakat ben ona bunları söylerken Yenibahçeli de meselenin Ankara?ya uzanacağını anlayamamıştır.?

Yapılan birşey daha varsa o da; Tasvir-i Efkar'da birtakım yeni işaretlerin kullanılmış olmasıdır. Böylece kalıplaşan yazım kuralları ilk yarayı almıştır. Alfabe ile ilgili birşeyler yapmak gerektiği ortaya çıkmış, kullanılan yazıya karşı bir kuşku doğmuş ve bundan sonraki alfabe çalışmalarına zemin hazırlamıştır. II. Abdülhamit döneminde, 1878 yılında Sivas Mebusu Mehmet Ali Bey'in Eğitimle ilgili tasarıyı Meclis'e sunması tartışmaları yeniden başlatmıştır.

TÜRKİYE'DE PARA İTİBAR GÖRDÜ, ARKADAŞ, DOST, AİLE GİBİ KAVRAMLAR UNUTULDU

3 Atatürk?ün Söylev ve Demetçeleri, Ankara 1989 (4. Baskı), Cilt 1, s. 412.

ATATÜRK?ÜN İSTANBUL?DAKİ ÇALIŞMALARI

7 nci Ordu Komutanı

Cumhuriyet fazilettir sözü işte bütün bu yönleri ile Cumhuriyetimizin temel niteliklerini destekleyen ve bütünleyen çok önemli bir manevi değerdir.

hemen uygulamaya geçilmiştir. Yönetmeliğin 1. maddesinde yeralan; "Türkiye halkını okuyup yazmaya muktedir bir hale getirmek, ana bilgileri kazandırmak" ifadesi ile Millet Mektepleri'nin amacı belirtilmiştir. Yine Yönetmeliğe göre; Millet Mektepleri örgütü, A ve B dersaneleri ile halk okuma odaları ve köy yatı dersanelerinden oluşmaktadır. Millet Mektepleri'nin Genel Başkanı, Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa'dır. 16-45 arasındaki tüm vatandaşlar, bu okullara devam etmeye veya dışarıdan sınava girerek belge almaya zorunlu tutulmuşlardır. Öğretmeni veya okulu olmayan köylerde, gidip onlara yeni yazıyı öğretecek "Seyyar Talim Heyetleri" kurulmuştur.

Kaynak: Tan Gazetesi, 10.11.1942

Sonuç olarak diyoruz ki, laiklik, dinsizlik demek değildir. Laikliğin düşünce ve tutumda yerleşmesi hem ilericiliğe hem de demokratik yaşam felsefesine uygundur. Çünkü Laiklik ilkesinde dinin siyaset aracı olarak kullanılması akıl ve mantık dışıdır.

Sayısız ölü var, sayısız! Saymak imkansız.

?-Paşa, Paşa, şimdiye kadar devlete çok hizmet ettin. Bunların hepsi artık şu kitaba girmiştir. (Masanın üstündeki kitabı gösterdi, bu bir tarih kitabı idi. Bunları unutun. Asıl şimdi göreceğiniz hizmet hepsinden büyük olabilir. Paşa Devleti kurtarabilirsin.

Atatürk, Adana?da Yıldırım Orduları Komutanı olduğu kısa sürede bir taraftan elindeki kuvvetleri organize etmiş, diğer taraftan da yetkilileri uyarmaya ve uyandırmaya çalışmıştır. Atatürk, Adana?da kaldığı yaklaşık 10 gün içinde Kurtuluş Savaşı?nın ön hazırlıklarına başlamıştır.

7?nci Ordu birliklerinin güneye hareket ettirilmesiyle meydana gelecek askeri haritanın her türlü olumsuz siyasi etkilerden uzak ve memleketin iç ve dış bütün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesi ve sevk ve idaresinin en kestirme yolu şudur:

Öncelikle şunu ifade etmek gerekir ki Atatürk ilke ve inkılapları bir bulundur. Bir zincirin halkaları gibidir. Bir halka kopunca zincir parçalanır. Yıllardan beri bunlara karşı çıkanlar, fikir üretenler olmuştur. Bugün de olması doğaldır. Ancak bu ilke ve inkılapların felsefesine inmeden, Türk milleti için nasıl bir yaşam tarzı hedeflediğini ve onlardaki dinamizmi iyice incelemeden yapılan eleştiriler havada kalmaya mahkum olacaktır. Yukarıda Atatürk inkılaplarının gayesinin maddesinde detaylarıyla açıklamaya çalıştık. Ayrıca maddesinde de Atatürk ilke ve inkılaplarının dayandığı temele değindik. Tekrar edelim ki Atatürkçülüğü tüm olarak değerlendirirsek, hiçbir yönünde duygusal eğilim olmadığını, sadece akılcılığın olduğunu görürüz. Belki bunu toplumumuzun tümüne yeterince anlatamamış olabiliriz. Ancak; Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin bu temel niteliği öylesine kabul görmüştür ki, kasıtlı olarak çıkarları için, çeşitli rejim ithallerinin etkisi altında kalarak veya gaflet içinde olarak, aldatılarak, halkın sadece dini duygularını istismar ederek Atatürk ilke ve inkılaplarının aksine hareket etmek ve ettirmek isteyenler, bir nehri geriye akıtmak kadar imkansız bir işe giriştiklerinin artık farkında olmalıdırlar.

Burada ister istemez insanın aklına, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa ve diğer Osmanlı yöneticileri Atatürk?ün raporlarını dikkate alsalardı ve Yıldırım Orduları Grubu?nu dağıtmayarak Atatürk?e hareket serbestliği tanısalardı acaba İngilizler ve Fransızlar Anadolu?ya ayak basabilir miydi? diye sormak geliyor. Bence, eğer Osmanlı yöneticileri biraz cesur olabilselerdi ve biraz da düşmanlarını tanısalardı. Atatürk Anadolu?nun işgaline engel olabilirdi. Ama onlar Atatürk?ün aksine İngilizlerin merhametine, İngilizlerin centilmenliğine sığındılar!

-?Teşekkür ederim. Sizi tanımış olmam bile yeterlidir. Ancak memleketinizdeki görevim sona ermiştir. Yarın hareket edeceğim.

Anasının ve babasının asilliğiyle iftihar eden Teodoz, İtalya yarımadasına inmek isteyen Türk Attila?ya barış görüşmesinden önce sormuş: ?Siz hangi asil ailedensiniz? Attila da ona cevap vermiş: ?Ben asil bir milletin evladıyım!? İşte benim cevabım da size budur.

Atatürk, İstanbul?a gelirken kafasında üç aşamalı bir hareket planı vardır: 1. Siyasi girişimler, 2. İhtilalci girişimler, 3. Anadolu?ya geçiş hazırlıkları?

Türk Tarih Kurumu?nun Kuruluşu

şuracıkta. Bir gün kapıda bekleseydin de derdini dökseydin ona. Herhalde

c. Türk tarihini aydınlatmaya yarayacak vesaik ve malzemeyi elde etmek için icap edecek taharri, hafir ve keşif heyetleri göndermek,

konuğunu,

(Tezer Şükrü, Atatürk?ün Hatıra Defteri, 3. b., Ankara, TTK Yayınları, 1995, s.173 - Karal Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, İkinci Meşrutiyet ve Birinci Dünya Savaşı, 1908-1918, Ankara, TTK Yayınları, 1996. c. IX, s.539)

Toplam iki buçuk, üç yıl Suriye?de kalmıştım. Bu süre içinde her şey unutulmuştu. Makedonya?ya aktarılmak için resmen başvurdum. Amacıma sonunda ulaştım.

c) Atatürk, büyük bir asker, üstün vasıflı bir kumandandır.

Taner Ünal - O Bir Bozkurttu, İstanbul-1995.

Mustafa Kemal, kısa bir süre sonra İzmir?e gelerek annesine olan son görevini yerine getirecek; annesinin mezarı başında ve Allah?ın huzurunda ellerini açıp dua edecektir.

Tüm bu yaşananlardan sonra görüşmenin seyrini Yusuf Kemal Bey şöyle ifade ediyor:

Prof. Mahmut Esat BOZKURT

9 Geoffrey Lewis, Modern Turkey, London, 1974, p. 68-69.

verilen kadehi bir yudumda boşaltıverdi. Yüzü kızarmış, gözleri

(Atay Falih Rıfkı, Atatürk?ün Anıları, 1917-1919, Ankara, Olgaç Matbaası, 1982, s.80-83)

&amp;#8220;Arkadaşlar, milletimizi yabancıların ellerinde köle olmuş görmemek için giriştiğimiz bu muharebe de Sakarya Zaferi gibi adı daima anılacak yeni ve büyük bir zafer kazandınız. Benim gibi ömrünü senelerden beri saflarınız yanında geçirmiş olan bir silah arkadaşınız; ezilmiş, kahredilmiş düşmanın çekilişinden sonra hakkınızda duyduğumuz takdir ve hayreti, minnet ve şükranı ordunun her ferdi ve memleketin her tarafında duyulacak kadar yüksek sesle söylemeye lüzum gördüm.

Bir bardak şampanya almazmısınız ekselans? Der.

''Milletin toplumsal düzen ve sükunu, hal ve istikbalde refahı, saadeti, selameti ve masuniyeti, medeniyette ilerleme ve yükselmesi için insanlardan, her hususta alaka, gayret, nefsin feragatini ve icap ettiği zaman seve seve nefsinin fedasını talep eden, milli ahlaktır. Mükemmel bir millette, milli ahlakiyet icapları, o millet fertleri tarafından adeta muhakeme edilmeksizin vicdani, hissi bir şevkle yapılır. En büyük milli heyecan işte budur.''

16/17 Ocak 1912'de Mustafa Kemal, Derne cephesinde İtalyanlar üzerine gece baskını yaptırmıştır.

Sovyet Cumhuriyetlerinin Başkanı yoldaş Kalinindir.

Sonuçta:

Atatürk ve Cumhuriyet düşmanı yobaz kesimin öteden beri sembolüdür fes&amp;#8230; Atatürk düşmanı kafaya sorsanız &amp;#8220;şapka&amp;#8221; ecnebi/Hıristiyan başlığı, &amp;#8220;fes&amp;#8221; ise Müslüman/Osmanlı başlığıdır! Bu düşüncesi nedeniyle Atatürk düşmanı yobaz, adeta şapkanın üstünde tepinip, sabah akşam şapkaya küfrederken, fesi din ve iman simgesi sanarak sevip sayar, hatta bugün 21. yüzyılda kafasına kalıbı bozulmuş bir vişneçürüğü fes takıp, püskülünü gururla dalganlandıra dalgalandıra arz-ı endam eder! Onu bu fesli haliyle gören cemaat mensupları da &amp;#8220;Adama bak amma Müslüman!&amp;#8221; diye takdirlerini belirtmekten kendilerini alamazlar!...

-"Tabii söyleyeceğim, ben Sincan'ın köylerindenim bey, otun güç bittiği, atın geç yetişdiği, kavruk köylerinden birindeyim. Bizim muhtar bana bilet aldı trene bindirdi, kodum Angara'ya geldim."

ben istediğiniz silahı veririm? demiştir.

''TÜRKLÜĞÜN HİMALAYASI ATATÜRK''

Konuklar birer birer Allah'ı nasıl anlayabildiklerini anlattılar. Atatürk hepsini dikkatle dinledi.

Reşit

Bu temel nitelikte, 1982 Anayasasında, &amp;#8220;Devlet organları arasında Üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli devlet yetkilerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğu bu üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu&amp;#8221; 59 şeklinde açıklanmaktadır.

çok güzel bir başlık olmuş, çok mutlu oldum başlığı okuyunca, teşekkür ederiz :)

1912 Türk Ruhu, emperyalizmi, Libya çöllerine gömmek için "ölümü" göze alabilmektir.

&amp;#8216;Bu yolda konuşmak benim için de, senin için de ağır bir şey; ama başka çaremiz yoktur; konuşmaya mecburuz çocuk! Hani seninle ara sıra bir işimizden bahsederdik; hatta bunun için de hususi bir kanun çıkarılmıştı&amp;#8230;Şu vasiyetname meselesi&amp;#8230;Bugün, yarın o işi bitirmeliyiz. Nasıl olsa bir gün karnımdan su alınacaktır; ne olur, ne olmaz&amp;#8230;Bağırsaklardan biri delinebilir, başka bir arıza olabilir; herhalde ihtiyatlı olalım&amp;#8217; dedi.

A. Bir insan toplumunun devlet hayatında,

Bir Bulgar kızı, seviştiği tahsildar Emin Efendi ile evlenebilmek için Müslümanlığı kabul etti. Bulgarlar bu durumu kabul edemedi. Tesettüre girmiş kızı, jandarmaların elinden zorla alıp, kendilerine karşı koymayan çalışan 10 kadar Türk?ü de döverek, Amerika Konsolosluğu'na götürdüler. Olayı duyan Selanikli Müslümanlar, "kızın dini ve ırkı ne olursa olsun, madem ki çarşaf giymiştir. Bu kıyafette bir kadının çarşafını yırtılarak götürülmesi dine, millete, devlete hakarettir. Biz bunu hazmedemeyiz" diyerek Saatli Cami'nde toplandılar.

(6) Türkkaya Ataöv, Une declaration faussement attribuee a Atatürk Ankara.

Hacer Nine yine bunalmıştı. İçi içine sığmıyordu. Beş gözlü evinin içi yine birkaç gündür zindan kesilmişti. Düşündükçe yüreği yerinden kopuyordu. Yetmiş yaşındaki bu kimsesizlik ona büsbütün koymuştu.

?Atatürk?ün çeşitli yönlerinden birini, diğerlerine bağlayarak bir sentezini yapmak istediğimiz vakit, bulabileceğimiz en hakim vasfı Türkçülüğü ve milliyetçiliğidir. Millet, gene millet, daima millet, milli mücadele, milli kurtuluş savaşı, milli irade, millet egemenliği ve nihayet milli eğitim ve milli kültür davranışı. İşte Atatürk'ün dilinden hiç düşmeyen ve ölümünden beş yıl önce O'nu "ne mutlu Türküm diyene" diye sesi kısılırcasına haykırtan slogan hep bu."?

- "Sizde böyle büyük bir adam ölünce ne yaparlarsa, onu yapın."

(Afet İnan, (2007):Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul:293)

Atatürk&amp;#8217;ün, memleketin büyük bir sıkıntı içinde bulunduğu bir dönemde, büyük bir zafer kazanan Türk Ordusundan Türk Milleti adına bir de beklentisi vardır. Bu beklenti, zor zamanlarda gösterilen üstün çabanın, Cumhuriyet&amp;#8217;in hakim olduğu dönemde de gösterilmesidir. Vatanın bölünmez bütünlüğünün korunması, halkın her türlü kargaşa ve anarşiden uzak, refah içinde yaşaması için gösterilecek bu çabayı, Atatürk şöyle ifade etmektedir:

Atatürk attan inerek bu ihtiyar kadının yanına sokuldu:

(Geniş bilgi için bkz: Garp Cephesi Kurmay Başkanı Asım Gündüz, &amp;#8220;Hatıralarım&amp;#8221;, Prof. Dr. Enver Konukçu, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 54, Kasım 2002, Halit Çapın, &amp;#8220;Kuşadası Olayı&amp;#8221; 15-17 Temmuz, 1970 Milliyet Gazetesi)

Osmanlı döneminde doğmuş her halk çocuğu gibi Atatürk?ün biyografisinde de belirsizlikler vardır. Bu bilinemezlikler, yaşamı boyunca bütün gücünü ve emeğini Türkiye için harcayan Atatürk?ü tanımamız için belirleyici / tayin edici faktörler midir? Hayır.

- ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 56, Cilt: XIX, Temmuz 2003, Türkiye Cumhuriyeti'nin 80. Yılı Özel Sayısı

6. 8?nci Ordunun iaşesi yeni tertibatın tatbikine kadar, şimdiye değin olduğu gibi Suriye ve Garbi Arabistan Kumandanlığı tarafından temin olunacaktır.

Cumhurbaşkanlığından, milletvekilliğinden istifa edeceğim serbest bir Türk vatandaşı olarak, bu işte çalışan arkadaşlarla birlikte Hatay topraklarına geçeceğim. Bildiğin gibi bunun emin yolları var. Oradaki mücahitlerle ve anavatandan bize katılacak kuvvetlerle sorunu yerinde ve içten halledeceğim. İsterse Türkiye hükümeti, beni ve arkadaşlarımı asi ilan eder, hakkımda soruşturma da açar. Ben Fransızların Suriye ve Lübnan?a kolayca bağımsızlık vereceklerini sanmıyorum. Biz hareketimizi oralara da yayarak Suriye ve Lübnan?ın gerçek bağımsızlıklarını da sağlayabiliriz. Ama göreceksin dava yakında istediğimiz gibi çözülecektir.?

Değerli tarihçi Cemal Kutay&amp;#8217;ın ifadelerine göre, Mustafa Kemal&amp;#8217;e emrindeki yardımcılarının &amp;#8220;Paşam Hz. Mevlana&amp;#8217;nın makamını müze haline getirmeniz üzerine halk buraya akın etmeye başladı. Bu bir sakınca doğurmasın&amp;#8221; demeleri üzerine Atatürk&amp;#8217;ün verdiği cevap ilginçtir:

(Niyazi Ahmet BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.38)

?İskenderun?a her ne sebep ve bahane ile asker çıkarmaya girişecek İngilizlere ateşle engel olunmasını 7. Ordu?ya emrettim.?

(11) Cemal Kutay: Ardında Kalanlar s.255 (Cem Ofset, İstanbul-1988)

Tevhid-i Efkar gazetesi: "Çanakkale'de iki defa İstanbul'u kurtarmış olan M. Kemal Paşa, bu defa da vatanı kurtaracaktır."

-?Her vatandaşın en kutsal görevi Padişaha itaat etmektir. Asayişi bozabilecek hareketlerde bulunacak olanlar ve düşmana yardım edecekler derhal harb divanına verileceklerdir.?

Sen, tarihi hiçbir hakkın olmadığı halde yeni bir devlet kurmak için isyan edeceksin, topraklarımızın bir bölümünün üstüne çöreklenmek isteyeceksin; Türk Devleti bunu önlemek için isyancıların üstüne gidince de &amp;#8220;Vay efendim. Bu bir soykırımıdır, yüzlerce Kürt anası ağlamıştır&amp;#8221; diye feryat edeceksin! Böyle bir olayda hiçbir devlet suçlanamaz, hiç kimsenin yaygara yapmasının hakkı yoktur! Onur Öymen yerden göğe kadar haklıdır!.. Haksız görenler, Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;ni yok etmek isteyenlerdir sanırım&amp;#8230; Bu konuyu Alevi meselesi ile karıştırmak da doğru olmaz&amp;#8230;

Sorunun tarihsel kısmım burada bırakıp, Latin harflerine değgin bazı tartışmaları ele alalım.

Prof. Robinson?a göre ise, ? Geçmişe bakarsak Kemal?in düşünceleri, psikolojik kökenleri ne olursa olsun, tam anlamı ile mantıklı idi. Bu düşüncelere temel olan ilk gerçek, Osmanlı İmparatorluğunu daha ufak, kültürel bakımdan daha homojen ve siyasal yönden daha yaşama güçlü bir Türkiye haline getirmek ve bütün emperyalist isteklerden veya kaybedilmiş toprakları geri alma iddialarından vazgeçmekti. Bu davranış, Osmanlı politikasından çok önemli bir ayrılış demekti. Osmanlı İmparatorluğunun istilalar suretiyle hayatta kaldığını ve başkalarının sırtından kazandığını hatırlayalım. Osmanlı İmparatorluğunun ekonomik refahı, iç kalkınma ile değil, yağma ve ganimetler sonucu idi. Buna göre ikinci gerçeği ortaya koyabiliriz: Türkiye?nin geleceği fetihlere değil, iç kalkınmaya dayanmalıdır. Üçüncü gerçeğe gelince, iç kalkınma ancak modern, endüstriyel ve bilimsel nitelikli bir topluma dayandırılabilirdi. Bu amaca ulaşmak ve Türkiye?deki iktidar boşluğuna büyük devletler yönelmeden bunu gerçekleştirmek için nispeten kısa bir sürede topyekun bir inkılap dolayısıyla yeni değerler, yeni kuruluşlar ve yeni bir Türk tipi gerektiği idi. Bu yeni Türk?ün örneği Kemal idi. Kemal, teknolojinin, ister askeri ister sivil olsun, sosyo-politik ve ekonomik bir bütünün ayrılmaz bir parçası olduğunu açıkça kavramış olmalıdır. Modern teknolojiyi benimsemek demek, sosyal ve siyasal reformları da gerçekleştirmek, diğer bir deyişle, topyekun inkılap demekti. En önemlisi Kemal, ülkenin insan gücünün en verimli şekilde kullanılmasını sağlamak için, büyük çapta yenileştirilmiş bir siyasal ve sosyal sistem kurmadan modern bir bilim ve endüstri ortamını gerçekleştirmenin olanaksız olduğunu biliyordu. Okuma yazma bilmeyiş, insanı güçsüz bırakan hastalıklar, katı inançlar ve kadere boyun eğme, kadınların aşağılanmış durumu; bütün bunlar bitmeli idi, hem de hızla? Böylece otoriter bir liderliğin zorunlu olduğu ortaya çıktı. Çünkü bu değişikliklerin çoğu, başlangıçta hoşa gitmeyecekti. 19 Mayıs 1919?da Samsun kıyısına ayak basan işte bu adamdı. Kesin hareketli, heyecan verici tek amaçlı ve neyin gerekli olduğunu sezebilme yetenekli bir adam? 34

Atatürk, 8 Temmuz 1919 tarihinden itibaren bir ferd-i millet gibi, bir vatandaş gibi her türlü resmi imkanlardan ayrılmış bulunmaktadır. Bu andan itibaren Atatürk bir sivil önder olarak memleketin kurtuluşunu idare etmek durumuna gelmiştir. Bugünlerde Erzurum?da bir kongre yapılmak İsteniyor. Daha çok doğu illerinin kaderini öngören bu kongreyle Atatürk yakından ilgileniyor, bu kongrenin tertipçisi, başı oluyor, kongreyi başarı ile sonuçlandırıyor ve böylece doğuda, ilk siyasi kongrede beraberlik sağlanmış oluyor.

Atatürk 1 Mart 1923 günü TBMM&amp;#8217;nin 4. toplanma yılını açarken yaptığı konuşmasında ülkede yapılan ve yapılması gereken işleri uzun uzadıya anlatırken. Milli And ve milli egemenliğe özel yer vererek: &amp;#8220;Bugün geçmişten kuvvetliyiz. Bugün geçmişe oranla daha büyük bir yetenek ve yaşama kudretine sahibiz. Bu üstünlüğü yapan nedir? Bunu gayet açık olarak, tekrar ve tekrar etmek zorundayız. Bunun gerçek sebebi, iki kavramın kapsamı içindedir. Bu kavramlardan biri, Misak-ı Milli, ikincisi egemenliği kayıtsız şartsız elinde tutan Anayasamızdır&amp;#8221;51 demektedir.

- Hocam, bu uçak nasıl uçuyor?

Yanındakiler cevap veriyor:

''Bugün Türkiye&amp;#8217;yi parçalamak, küçültmek, askerin elini kolunu bağlamak için dıştan tahrikler vardır. Avrupa Birliği üyeliği altında bizden istenen ilk iş Atatürk İlkelerinden vazgeçmektir. Atatürk İlkeleri Avrupa Birliği normlarına uymazmış. Neresi uymaz? Atatürk İlkeleri&amp;#8217;nin hangisi sizin nerenize batıyor? İstiklal Savaşı'nı, bu toprakların insanı olarak Atatürk&amp;#8217;ün önderliğinde düşmana en büyük kuvvete karşı Allah&amp;#8217;a inanarak verdik.''

6 Haziran 1938 tarihinde Dahiliye Vekili Şükrü Kaya imzasıyla Riyaset-i Cumhur Katipliği'ne gönderilen 6 yazıda Londra'daki İngiliz-Ermeni Kardeşler cemiyetinin Belçika fabrikalarından 10 Milyon Fransız Franklık silah olarak bunları Suriye'ye gönderdiği, İtalya'dan Hatay'a silah sevkiyatı yapıldığı, Fransızların tertibiyle Hatay'a Ermeni ve Kürtlerin toplandığı, Fransa'nın Suriye ile Türkiye'nin arasını açmak için her türlü imkanı kullandığı ve Ermenileri, Süryanileri, Kürtleri Türkiye aleyhinde kışkırttığı belirtilmiştir (Ekler, nu. 10).

Atatürk sordu:

ATATÜRK, dünyaya gelmiş en büyük devlet adamlarının başında gelir. Onun yaptıklarını başaran bir başka babayiğit olmamıştır. İsteyen Dünya Tarihini okusun ve karıştırsın, bulamaz!

1 Mahmut Esat , (1892-1943), Hukukçu. TBMM?de 1. Dönemden ölümüne kadar sürekli İzmir Milletvekili olarak görev yaptı. Türkiye Cumhuriyetinin ilk Adalet Bakanıdır.

age, s.317.

II. Meşrutiyet döneminde de alfabenin ıslahı veya değiştirilmesine yönelik örgütlü girişimlerde bulunulmuştu. 1911 tarihinde Milaslı Ismayıl Hakkı öncülüğünde kurulan Islah-ı Huruf Cemiyeti, bu amaçla Yeni Yazı adlı bir dergi bile çıkarmıştı. Yönetim kurulunda Recaizade Mahmud Ekrem, Celal Nuri , Süleyman Nazif, Celah Sahir ve Cenab Şahabettin gibi dönemin ileri gelenlerinin bulunduğu dernek, amacını?harfleri tadil ve ıslah ile mükemmel hale

çekildi. Kapı kapandığı zaman Atatürk sofradaki öteki konuklarına döndü:

İşte, Türkiye&amp;#8217;nin yanısıra dünya hukuk çevrelerinde de uzun yıllar konuşulan Bozkurt-Lotus davasının ayrıntıları:

30 Gentizon, a. g. e., s. 337.

M. Kemal ve Türk yetkililerinin bu açık kararına rağmen, maalesef, esefle belirtiyorum çünkü bu müesseselerin menfi faaliyeti günümüze kadar devam ediyor, Lozan Konferansı'nda Hahamhane ve Patrikhanelerin kapatılma kararı alınamamıştır. Biraz sonra sunacağımız belgelerden de anlaşılacağı üzere, çok istemesine rağmen M. Kemal'in başaramadığı veya ertelemek zorunda kaldığı işlerden biri de budur.

?Bir gazeteci ona 1922?de sormuştu?. ?Bu savaşı nasıl kazandınız? Verilen cevap haberleşmenin önemini belirtiyordu. ?Telgraf telleri ile?.

(Sinan Meydan, SARI PAŞAM, ?Mustafa Kemal, II. Abdülhamit ve İttihatçılar?, İnkılap Kitabevi, İstanbul, 2010)

5. Cemiyet maksadına hizmet edebilecek zatlar ve manevi şahıslar, hangi milliyetten olursa olsun cemiyetin asli, fahri veya muhabir azalığına kabul olunabilirler.

"Gerçekten de onca kıtlığa, imkansizlıklara rağmen, demiryolu yapımı İkinci Dünya Savaş'ına kadar büyük bir hızla sürdürüldü. Savaş nedeniyle 1940'dan sonra yavaşladı. 1923-1950 yılları arasında yapılan 3.578 km. lik demiryolunun 3.208 km. si, 1940 yılına kadar tamamlandı.

Vatan ve millet mefhumları hepimizin uhtesinde toplanmalıdır. Onları bize Atatürk emanet etti.

Ona göre (6), "Rum ve Ermeni çeteleri ve komitecileri daima irtibatta bulundukları İngiliz subaylarıyla Amerikalı memurlardan çok yüz buldukları" (7), 23 Temmuz 1919'da başlayan Erzurum Kongresi Beyannamesi'nin 4. maddesinde şu kararı almak lüzumu hissedilmiştir:

Bu Türk İmparatorluğu&amp;#8217;nun tesisinin tarihi, Çin&amp;#8217;de İmparatorluk teessüsü tarihi ile başlar. Çin&amp;#8217;in Milattan evvel 13. asra ait vesikaları bunu müeyyittır. Ancak bu büyük Türk İmparatorluğu&amp;#8217;nun bizce malum olabilen imparatoru Teoman&amp;#8217;dır. Teoman Milattan evvel 3. asır başında yaşamış büyük bir kahramandır. Çinliler bu kahramanın, Çin&amp;#8217;de imparatorluk tesis etmiş olan büyük kahramanlarının neslinden geldiğini iddia ederler. Teoman&amp;#8217;ın oğlu Türk imparatoru Mete meşhurdur. O, şarkta Kadırgan Dağları&amp;#8217;ndan garpta Hazer Denizi&amp;#8217;ne kadar, şimalde Sibirya&amp;#8217;dan cenupta Himalaya eteklerine kadar geniş imparatorluk teşkil etmiş olan yüksek bir Türk hakanıdır. Mete Çin imparatoru ordularını büyük meydan muharebelerinde mağlup etmiş, Çin imparatoru iltica ettiği halde kalede muhasara etmiş, ancak karısının şefaatiyle ve fakat kendisine vergi vererek, tabiatını kabul eylemesi şartıyla, azat eylemiş bir Türk İmparatorudur.

4 S. D.; C. 2, s. 47.

Modern Türkiye?nin doğuşunu ve gelişimini inceleyen Fransız yapıtlarında böylesine ayrıntılı bir şekilde tartışılan Atatürk?ün en büyük ve yadsınamaz başarısı yeniden bir ulus yaratmış olmasıdır. 1928-1933 yılları arasında Fransa?nın Ankara Büyükelçisi olarak görev yapan34 ve bu dönemde Mustafa Kemal?i yakından tanıma olanağı elde eden Comte Charles de Chambrun?e göre olaylar insanlarla açıklanır, insanlara yol gösteren ise olaylardır; savaşla yorulmuş, barışla uzuvları budanmış, işgalle huzuru kaçmış uyumsuz bir imparatorluğun yerini uyumlu bir Türk ulusu almıştır; işte bu ulusun dirilişi olağanüstü bir insanın, Mustafa Kemal Paşanın eseridir35. O, enerjisiyle, geniş dünya görüşüyle bir ulus yaratmış ve dünya diktatörlük tarihinde eşine rastlanmayan bir olayı gerçekleştirmişti: Bir ulus oluşturmak için bir imparatorluğu ortadan kaldırmış, bunu yaparken de gücünü Anadolu?nun çorak toprağından almıştı36. ?İlk önce sabırla ülkeyi, daha sonra halkı kazanmam gerekiyordu; ikincisi birincisinden daha zordu? diyen Mustafa Kemal?in?örgütlü, uyumlu bir Türk ulusunun yorgun, çürük bir imparatorluktan daha güçlü olacağı? ilkesini koyduğu gün devrim kafalarda gerçekleşmeye başlamıştı37. İşte bu sözlerin sahibi Comte Charles de Chambrun, ?Yeni Türkiye?nin yaratıcısı, kurtarıcı kılıcı ve dahi reformcusu? olarak nitelediği Mustafa Kemal?in isteseydi hükümdar, diktatör, hatta halife olabileceğini, ancak O?nun tasarlayıcısı ve kurucusu olduğu cumhuriyetin başkanlığını tercih ettiğini ve o andan itibaren kendini ?uygarlık görevi?ne adadığını belirtirken38, yabancı bir gözlemci ve devlet adamı olarak Atatürk hakkındaki değerlendirmelerinde tarafsızlığını ve gerçekçiliğini sergilemiş oluyordu.

Atatürk?ün 1-8 Kasım 1918 tarihleri arasında Adana?dan Sadrazam Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği raporlar Anadolu direnişine yönelik kayda geçirilmiş ilk ve tek resmi belgelerdir.

39 Jean Mélia, Mustapha-Kemal ou la renovation de la Turquie, Paris, Bibliothéque Charpentier, 1929, s. 158-159.

15. Nutuk, c. 1, (Atatürk&amp;#8217;ün Doğumunun 100. Yılını Kutlama Koordinasyon Kurulu) Haz. Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, 1981, s. 9

Dış yardımlar arasında Hint Müslümanlarının da yaptıkları yardımları da zikretmek gerekir. Bütün bu açıklamalardan Kurtuluş Savaşı?nın sosyo-ekonomik açıdan da ne kadar zor koşular altında yürütüldüğü görülmektedir.

''ONA BOZKURT DİYORLAR: ÇÜNKÜ BOZKURT, VAKTİ İLE ASYA STEPLERİNE UZANAN IRKIN SEMBOLÜDÜR''

Bizce İnkılapçılık ilkesinin gerçek anlamı tartışmasız Ulu Önderin bu tariflerinin içeriğinde en güzel ifadesini bulmaktadır. Nitekim bu açıklamalarını daha net ve belirginleştirdiği "Hakiki inkılapçılar onlardır ki, ilerleme ve yenileşme inkılabına yöneltmek istedikleri insanların ruh ve vicdanlarındaki gerçek eğilime sızmasını bilirler. Bu münasebetle şunu da ifade edeyim ki, Türk Milletinin son senelerde gösterdiği harikaların yaptığı siyasi ve sosyal inkılaplarının gerçek sahibi kendisidir. Sizsiniz... Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların gayesi, Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağımıza uygun ve bütün mana ve biçimi ile medeni bir toplum haline ulaştırmaktır.

Keşmir sorunu nedeniyle Pakistan ile Hindistan arasında savaş yaşanıyor. Türkiye, Keşmir sorununda Pakistan&amp;#8217;ı destekliyor. Gazeteci Ömer Sami Coşar, gerilla savaşı yapan Keşmirli gerillaların kampına giderek savaşa gönüllü katılanlarla söyleşi yapıyor.

20 Atatürk?ün Hatıraları, s. 90-91.

ATATÜRK hakkında anlatılan ve yazılanları toplasak, dağlar gibi koskoca bir kütüphane yaratmış oluruz.

Burhan Cahit MORKAYA

Subaya levhayı göstererek sordu:

?Sen ne olmak istiyorsun Cemil.?

?Sünusi teşkilatı diğer teşkilatlar gibi sadece bir tarikat değildir; bu tarikat insanlığı İslamiyetin saadet yolunda yürütmeye yönelik esaslı bir teşkilattır. Bu gece huzurlarıyla müşerref olduğumuz zat, İslam aleminde büyük bir esasa dayanan mukaddes bir teşkilatın başında bulunan yüce bir zattır. Dolayısıyla bundan sonra kendilerinin İslam alemine yapacakları hizmetler, şimdiye kadar olan hizmetlerini taçlandıracaktır. Ve bu sayede Türkiye devletinin, bütün İslam cihanının dayanak merkezi olan Türkiye devletinin de sağlamlaştırılmasına hizmet etmiş olacaklardır. Seyid Ahmet Şerif Sünusi Hazretlerinin gelecekteki hizmetlerine şimdiden gerek şahsım ve gerek TBMM namına teşekkür arz eylerim.?

Celal Erikan, Komutan Atatürk, İstanbul, 2001, s.140

Atatürk'e göre "Laiklik" yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Bütün yurttaşların vicdan, ibadet ve din hürriyetini tekeffül etmektir. Hiç şüphe yok ki bu tanımlaması ile Atatürk, din ve dünya işlerinin birbirinden ayrılması, yani toplum ve devlet olarak, din kural ve ilkelerini dünya işlerine karıştırılmamasını amaçlamaktadır. Yani bu tanımlaması ile O, bütün yurttaşların, vicdanlarının emrettiği şekilde dine karşı durumlarını kararlaştırmakta serbest olmaları gerektiğini ve devletin de bu hak ve özgürlükleri koruyacak, yürütecek güvenceyi getirmesi ve uygulamasının zorunluluğunu anlatmak istemektedir. Gerçekten de Atatürk'ün bu anlayış ve tanımlaması, gerçekçi ve bilimsel olduğu kadar, milli İhtiyaçlarımıza da uygun düşmektedir. Laik düzen kurma ve anlayışta Atatürk'ün İslam dinine karşı durumunun önemli rolü vardır. Atatürk din düşmanı değildir. Dinin sömürülmesine, politikaya karıştırılmasına ve devlet ilkesi haline getirilmesine karşıdır. O'nun karşı olduğu kişiler, İslam dinince de red edilen yobazlar, bağnazlar, hurafeciler, din simsar ve aktörleridir.

Laf lafı açar ve Kıbrıslı Ahmet Munis yol arkadaşı Hataylı Memduh Akkoyunlu'nun bilinen tabirle "Türkeşçi" olduğunu öğrenince çok heyecanlanır, çok sevinir, "Türkiye'ye dönünce benden ona selam söyle!" der. Çünkü Ahmet Munis Türkeş'in Lefkoşe Ortaokulu'ndan sınıf arkadaşıdır.

3. Cemiyetin maksadı, Türk dilini tetkik ve elde edilen neticeleri neşir ve tamim etmektir.

Görüldüğü gibi bu emirde 7?nci Ordu?dan hiç söz edilmemektedir. Bunun içindir ki, Atatürk, 30 Eylül tarihli yazısında, ?Müşir Paşa verdiği emirde 7?nci Ordu?yu halen lağvetmiş?tir, ?7?nci Ordu Karargahı işin dışında bırakılmıştır? demektedir.

Türk Tarihini Bilen, Atatürk&amp;#8217;ü Bilir

(20 Mart 1919, Büyük Mecmua, 3. Sayı, aktaran M. Kaplan, Devrin Yazarları, 1. C., s.84)

Haber: Bilun ÇELİK

29 S. D. C. 2, s. 63. 30S. D. C. l, s. 336.

Mustafa Kemal?in yüreği, ben İtalyan uyruğu mu oluyorum, diye sızladı. Komiser onun halini görünce asıl bahsi hiç açmadı. Biraz görüşüp ayrıldılar. Mustafa Kemal bu acı hatırayı anlatırken demişti ki:

Devlet güçlü olduğu zaman bağlılık yeminleri eden, zayıflayınca veya güç durumda bununca da düşmanla işbirliği yapıp ihanet eden kiliseler ve patrikhaneler olmuştur. Bir örnek verecek olursak İstanbul Ermeni Patrikhanesi 1922 yılında İstanbul'da yayınladığı "Les Atrocites Kemalistes" isimli kitapta aynen şu ifadelere yer vermiştir:

Atatürk Türk Milletinin geleceğin medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacağını söylemekle bütün insanlığın hizmetinde olacak bir medeniyetin müjdesini vermiştir. Güneş medeniyeti diyebileceğimiz bu medeniyet Batı'nın bencil ve maddeci medeniyetinin yerini alacaktır. Böylece dünya, özellikle mazlum milletler Asya ve Afrika insanları Batı'nın sömürgeci emperyalist medeniyetine, başka bir deyimle sanayi medeniyetine bağımlı olmaktan kurtulacak, dünya nimetlerini bütün toplumların hizmetine sunulacak; kaynaklar üzerinde oturanlar kendi güçleriyle bu kaynaklardan yararlanarak refaha kavuşacaktır.

- Kolay gele, bereketli ola ağa.

Mustafa Kemal, niçin komünist partisi kurdurduğunu da gizli görüşmede" şöyle açıklıyordu:

Adana Şakirpaşa?da Aliye Hanım?ın Evi: Atatürk bu evde 8 Kasım 1918?de yöre eşrafıyla bir toplantı yaparak Milli Mücadeleyi fikren bu binada kararlaştırmıştır.

Ali Canip 'in "Edebiyat" kitabı olduğunu yazıyorlardı. 29 Ekim'de, Milli Eğitim Bakanı bir demeç vererek, Bakanlığın, dilimizden Arap ve Acem kültürünü kaldıracak bütün önlemleri aldığını, Cumhurbaşkanı'nın "irşadı" ile bir söz derleme kurulu kurulacağını, dilimizin halk sözleri ile zenginleştirileceğini bildirmişti. Gazetelerde sıkışıp

Avrupa Parlamentosu'nun Dış İlişkiler Komitesi'nin 22 Kasım 2001 tarihinde açıklamış olduğu tasarısında Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği adaylığı ile ilgili olarak şu açıklama yapılmıştır:

185 Necip Hablemitoğlu, (1997):?Kemalin Öğretmenleri?, Kırım Dergisi, yıl 6, sayı 21, Ankara:4

"Yahu çocuk, şu Halil Ağa' nın vergi borcundan öküzünü satmışız, merkeple

Ne dediysen, tıpkısını tekrarlayacaksın!.."

age, s.37.

Albay Mustafa Kemal Bey, 5 ay öncesi ilk karaya çıkış hareketinden beri 19. Tümen'in başında parlak şekilde savaşmış ve İngilizlerin Anafarta kanadında son büyük çıkarma hareketleri sırasında zor bir anda kumandayı ele almak zorunda kalmıştır. Çünkü bu konuda görevlendirilmiş olan XVI. Kolordu Komutanı, 7. ve 12. Tümenlerle hücuma geçmesi yolunda verilen mükerrer emri yerine getirmemiştir. Albay Mustafa Kemal Bey burada da görevini büyük bir cesaret, iyi ve açık düzen alarak yerine getirmiştir. Öyle ki kendisine görevim gereği olarak- takdirimi ve şükranımı tekrar tekrar bildirdim. Albay Mustafa Kemal Bey ayrılmak istiyor, çünkü ekselanslarının?İmparatorluk Ordusunun Başkumandan Vekili ve yüksek üst'ünün- güvenine sahip olmadığı kanısındadır.

Kurtuluş Savaşı henüz başlıyordu. Ordu yoktu ve her taraftan vatanın bağrına giren düşmanlara karşı ancak gönüllü çetelerle savaş yapılıyordu. Milletvekilleri arasında bile, dövüşü göze alan, fakat ümitsizlikten kurtulamayanlar vardı. Bir gün Büyük Millet Meclisi?nde vatanın kurtulması için neler yapılması gerektiği hakkında heyecanlı konuşmalar yapılıyordu. Milletvekillerinden biri, sözlerini büyük vatan şairi Namık Kemal?in şu beyti ile bitirdi:

Gökçen, sözlerini tamamlar tamamlamaz, silahını çekip, üç el ateş etti. Bu olayın ardından Atatürk'ün emriyle Gökçen tutuklandı. Hakim karşısına çıkan Gökçen, milli hislerinin galeyana geldiğini ve bunun için kimseden emir almadığını söyledi.

Atatürk'e o kadar çok şey borçluyuz ki, saymakla bitmez!.. Türk tarihini kaldığı yerden, yeniden başlattı. Başbuğumuz ve önderimizdir. Türkiye Cumhuriyeti devletini kurdu. Nurlar içinde yatsın!

Atatürk?ün cumhurbaşkanlığı sırasında, 1930?lu yıllarda, Ankara?da İngiltere Büyükelçisi olarak bulunan Sir Percy Loraine, 1948 yılında yayımlanan?Kemal Atatürk: Bir Değerlendirme? adlı incelemesinde şu görüşleri belirtiyor: ?... Kemal Atatürk?ün ölümünden beri yıllar geçti... Ancak, geçip giden bu yıllar, benim Atatürk ile ilgili anılarımı bulandırmadı. Atatürk: dimdik bir duruş, şüphe götürmez ağır başlılığı yansıtan yiğit bir görünüş, eksiksiz bir giyiniş, kesin hatlı bir vücut, insanın içine işleyen açık mavi gözler, kabarmış kaşlar, çok kez ciddi ve hatta sert bir yüz; her bakışında, her jestinde ve hatta hareketsiz halinde de göze çarpan keskin bir canlılık; sanırım, Atatürk olağanüstü bir insandı. Kendisinin pek müstesna bir kimse olduğuna eminim. Sanki pek doğal bir şeymiş gibi, tehlikeye karşı korku duymanın veya güçlükler karşısında tereddüde kapılmanın ne olduğunu bilmez bir görünümü vardı. Başka hiç kimsede rastlamadığım içgüdüsel bir yöntem, O?na, dikkatine çarpan herhangi bir sorun veya durum karşısında, görünüşte hiçbir zorluk duymadan en önemli hususu ayırt etme gücü verirdi... Kendisinin sorumlulukları ağırdı, çok ağır. Fakat, onları olduğu gibi benimser, hiçbirinden hiçbir zaman kaçınmaz ve asla korkmazdı. Bu sorumlulukları hiçbir şekilde başkasına yüklemezdi. O?nun saygısını kazanmanız için, sizin de yüksek bir sorumluluk duygunuz bulunmalı idi. Tartışma ve görüşmeyi severdi. Bu, O?nun başkalarını inceleme yöntemlerinden biri idi. Böylece, karşısındakilerin sadece kafalarını değil, karakterlerini de tartardı. Yargılarında pek az yanılırdı ve pek az yumuşak huylu idi. Dengesi kesin, görüşü açık, etkisi harekete geçirici nitelikte idi. Herhalde, yaradılışın bir lütfü olarak, büyük bir irade gücü ile bezenmiş olmalı idi. Bununla beraber, kanımca, bu irade gücünü tam anlamıyla bilinçli bir kişisel disiplinle geliştirmişti... Hoşuna giden konuşma yöntemi, görüşmek istediklerini sadece entellektüel bakımdan değil, psikolojik yönden de sınamaktı. Bu sınavı, en yakın çevresine olduğu kadar, hükümet üyelerine ve başkalarına da uygulardı... Atatürk, diktatör olarak nitelenir. Benim kanaatime göre, O?nun hakkındaki bu görüş, yanlıştır ve yanıltıcıdır. İtiraf edelim ki; elimizde, modern çağlarda diktatörlerle ilgili yetkili bir tanımlama da yoktur. Bununla beraber, bu sıfatın Hitler veya Mussolini için kullanılmasına itiraz edecek, sanırım, kimse bulunamaz. O halde, Atatürk?ün neden aynı kategoriye ait olmadığını sorabilirsiniz. Bunun birçok nedeni var. Bu nedenlerin başlıcası, kendisinin yokluğu halinde de işleyecek bir mekanizmayı bilinçli olarak kurmaktı; bunu, kendisinden sonra da yaşayacak sistemli bir hükümet ve yönetim yaratmaya ve görüşleri ile uyumluluk sağlamaktan çok, doktrinlerini öğretmeye çalışarak gerçekleştirmek istiyordu... İhtilaller çocuk oyuncağı değildir. İlk günlerde, yeni anayasa yapılmadan ve bunun kuruluşları normal işleyişlerine kavuşmadan önce, Atatürk, birçok konuda, kuşkusuz, kendi insiyatifi ile hareketlerde bulunmak durumunda idi. Bundan başka, yasal formlarla iş görmek bakımından da, güçlükler içinde bulunuyordu... Genellikle sanıldığı gibi, herkese her şey için emirler vermekten çok, sürekli olarak, bütün bakanlıkların kendi sorumluluklarını başarmalarına çalışıyordu... Cumhuriyetin başlangıç döneminde, halkın ve çağın, halk hükümeti olarak tanımladığımız yönetim şekli için olgun bir durumda olmadığını Atatürk kavramıştı. Halk, saltanat ve imparatorluk gelenekleri içinde boğulmuştu... Bu nedenle, bakanlar gibi, halk da, yeni anayasanın kendilerine yüklediği yeni sorumluluklar bakımından eğitilmeli idi. Bu arada, işler, sürekli biçimde yürütülmeli ve modern, ilerici bir devlet olarak, Türkiye?nin ihtiyaçları da incelenmeli, elden geldiğince kendi kaynakları ile karşılanmalı idi. Her şeyden önce de, yaşayan bir ulusal ekonomi yaratılmalı idi. Daha 1923 yılı gibi çok önceden, Atatürk, bu ulusal ekonomi sistemi 10 yıl içinde kurulamadığı takdirde, Kurtuluş Savaşı?nda gerçekleştirilen bütün mücadele ve fedakarlıkların hiçbir işe yaramayacağını ulusuna cesaretle söylemişti. Hemen hemen esrarlı olarak nitelenebilecek derinlikteki ileri görüşlülüğü o kadar keskin ve doğru, olayların akışını, halkın duygu ve ihtiyaçlarını, Türkiye?nin dış ilişkilerini tahmin sezgisi o kadar isabetli idi ki; çalışma arkadaşları, kendileri için çözümü çok güç karmaşık durumlarda nasıl bir yol izleyecekleri hususunda, tam bir alışkanlıkla O?na danışırlardı... Atatürk?ün dış politikasında diktatörlük kokusunu verecek ne vardı? Hiçbir şey. Bu, bir barış, dostluk, uzlaşma ve yeni cumhuriyetin bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne komşular saygı göstermeye istekli oldukları sürece, savaşa karşı bir garanti politikası idi...?17.

Derken uyanıyorum.

Atatürk ve Cumhuriyet düşmanlığıyla tanınan, her sözüyle Atatürk'ü ve Cumhuriyeti "İslama zarar vermekle" eleştiren Kadir Mısıroğlu, "şapkayı" Hıristyan başlığı diye lanetlerken, fesi Müslüman başlığı sanarak yüceltmekte, hatta bugün bile başının üstünde taşımaktadır. Bu konudaki açıklamasında ise şapkanın namaz kılarken alnın secdeye gelmesine engel olduğunu bu nedenle fes giydiğini belirtmektedir. Ancak bilindiği gibi namaz kılarken kafamızdaki başlığı çıkarıp bir kenara koyarız. Başımızda şapka veya fes olması farketmez, çünkü namazda çıkarırız. Bu durumda demek ki Mısıroğlu NAMAZLARINI BİZANS-İSKOÇ BAŞLIĞI FESLE KILMAKTADIR. Ne diyelim inşallah o namazları ALLAH kabul eder!... Ancak gerçek şu ki, Mısıroğlu'nun başında BİZANS ve İSKOÇ başlığığı fes, boynunda ise HIRVAT boyun bağı kravat vardır genelde!... (Bkz Şekil:1)

İşte bağımsız yeni Türk Devleti?nin Ulusal hedefi.

Türklüğünün Tarihsel ve Kültürel Yapısı, Ankara, Fark Yayınları. 350

Halil Ağa' nın dili çözülmüştü:

Bugünkü yobaz taifesi o günkü yayınları o nedenle izlemez, görmezden gelir. Çünkü o zaman bu kadar rahat, Atatürk aleyhine yazamaz. Joseph Stalin, Adolf Hitler, Benito Mussolini, Franko gibi çağdaşları arasından kolayca fark edilen, diğer tüm liderler tarafından da sevilip sayılan, saygı gören bir önderdir. Her Cumhuriyet Bayramı&amp;#8217;nda kendisini ziyaret edip elini sıkabilmek için Asya&amp;#8217;dan, Avrupa&amp;#8217;dan liderler yarış içindedirler&amp;#8230; Oysa O hiçbir yere gitmez... Böyle bir kişi, 5 yıl sonra öleceğini hesaplayarak, 1933&amp;#8217;de bu yasayı çıkarttırmış olabilir mi?

1 Hilmi Yücebaş, Atatürk?ten Nükteler, Fıkralar ve Hatıralar, İstanbul 1973, s. 104

Barıştan yanayız barıştan yana kalacağız! Ama durmadan değişen dünyada yarının muhtemel dengeleri için hazır olacağız. Bunları sana akıllı bir genç olduğun için söylüyorum. Açıktan söylemiyorum kulağına söylüyorum.. Sen bil gerekçesini kimseye söylemeden böyle davran çevrenin de böyle davranması için gerekeni yap! İdealler konuşulmaz yaşanır! İşte senin sorunun karşılığını da böylece vermiş oldum! Gece ilerlemişti. Atatürk arkadaşları ile birlikte bulvara çıktığı zaman taze bir sabah Ankara göklerinde ışımaya başlamıştı.

- "Bütün dünya Müslümanları, Allah'ın son peygamberi Hz. Muhammed 'in gösterdiği yolu takip etmeli ve verdiği talimatları tam olarak takip etmeli..."

"E, peki bir Başvekil İsmet Paşa var, bilir misin?"

EN ÖNEMLİSİ, TÜRKLER MEDENİYETİN BEŞİĞİDİR VE KÖKENLERİ SÜMERLERE KADAR DAYANIR

Yani, 19 Mayıs 1919?da Atatürk Samsun?a çıkarken, aslında yolu yarılamıştır?.

Şimal Grubu Kumandanı Esat Paşa Hazretlerine

Mustafa KEMAL :

Bir çobanın yıllar önce fark ettiği silüetin belirdiği tarihlerde Damal'da "Atatürk'ün gölgesinde ve izinde" adlı şenlikler düzenleniyor. Bu yıl 16'ncısı düzenlenecek olan şenlikler 6-8 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Damal Kaymakamlığı ile Damal Belediyesi'nin ortaklaşa düzenlediği şenlik için de binlerce kişi ilçeye akın ediyor. Bu yıl yapılacak şenlikte Azerbaycan ve Gürcistan Halk Dansları Topluluğu gösteri sunacak, Aşık Özek, Nilüfer Sarıtaş ve Özcan Türe konser verecek. Şenlikte 'Atatürk ve Doğu' konulu konferans verilecek.

Köylü yoksul, üstü başı dökülüyor, üstelik giysileri kirli.

Hayrani ILGAR

1- Tek bir kültür sistemi içinde?icat? nedeni ile meydana gelen değişme modeli.

DESTANLARIN ÖZELLİKLERİ

Yine bir gün bahçede dolaştığı sırada yerimden fırladım, Ona doğru koştum. Beni yolumdan çevirenlere ağlamakla karşı koymaya çalışıyordum, birden bir ses işittim: "Bırakın onu" diyordu, "Bırakın gelsin." Koşarak Ata'nın yanına gittim, ellerine sarıldım. Atatürk sordu:

1 Cemal Kutay, Atatürk Olmasaydı, İstanbul 1998, s. 91.

&amp;#8220;Milli Mücadele&amp;#8217;nin başlangıcı çok karışık durumlara sahne olmuştu. Bu esnada çok dirayet ve kiyaset gösterdi. Acele etmedi ve harekete geçmedi. Ordularını iyi hazırlamaya başladı. Zamanla anlamıştı ki milli siyasetimizi bilfiil parçalamak isteyen, Anadolu&amp;#8217;daki Yunan ordularıdır. Bunları mağlup ve imha etmedikçe milli siyasetimizin batıya kabul ettirilmesinin imkanı olmayacaktı. Eğer bu düşman mağlup edilmezse Batı devletleri bizim istediğimiz şartlarla sulh müzakerelerine yanaşmayacaklardı.

27 KİLİ S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş.. a. g. e., s. 244

kitap yazılır ve bunların faydaları görülürse, yaygınlaştırılabilir.

Yunan Ordusunun Ankara önlerine kadar geldiği, 22 gün geceli gündüzlü süren ölüm-kalım savaşı Sakarya?da yaşananlar yokluklar yönünden farklı değildir.

İzzet Paşa tarafından İstanbul?a davet edilen Mustafa Kemal Paşa, İstanbul?un bunalımlı anlar geçirdiğini sezerek İstanbul?a hareket etmiştir. Mustafa Kemal Paşanın Meclisi Mebusan üyeleri ve padişah nezdinde yaptığı teşebbüsler hiçbir sonuç vermemiştir. Saray ve hükumetten ümit kalmadığını ve bu gidişle vatan ve millet hayrına bir barış da yapılamayacağiffr gören Mustafa Kemal Paşa tarihi kararını gerçekleştirmek için arkadaşları ve dostları ile yakın temaslar kurmuştur.

Doğru söz, doğru tesbittir. Hangi ulus ATATÜRK gibisini yetiştirdi ki? Hangi ulus?..

Gerçekten Atatürk, Batı yayın dünyasında, ilk bakışta biyografik nitelikli fakat, temelde çok daha geniş kapsamlı, birçok popüler eserin kahramanıdır. Ayrıca Modern Türkiye ile ilgili eserlerin büyük bir çoğunluğu da dikkatini geniş ölçüde Atatürk ekseni çevresinde toplar; diğer bir deyişle bu eserlerin doruğunda, çok kez Atatürk gerçeği göze çarpar.

35 SOY AK, H. Rıza; Yakınlarından Hatıralar, s. 18

II. Mahmut özünde bir BİZANS VE İSKOÇ BAŞLIĞI olan fese karşı dinsel tepkileri önlemek için şeyhülislama &amp;#8220;FES GİYMEK DİNEN CAİZDİR&amp;#8221; diye fetvalar yayınlattığı için ve Atatürk'ün, yerine şapka giydirip kaldırdığı püsküllü vişneçürüğü/kırmızı FESİ din ve iman sembolü sanıp hala kafasından çıkarmayanlar var bu ülkede&amp;#8230;

Evet, İngiliz ajanlar tarafından bir hata yapılmış. O zamanki endişeler başka. 1923?te İngiltere en büyük İslami imparatorluktu. En fazla Müslüman barındıran ülkeydi. Bu yüzden İngiltere o dönem Mustafa Kemal?in olası bir pan-İslamist bir hareketinden oldukça korkmuş. Bu da bir bakıma hatalı rapora sebep olmuş.

Mustafa:

İlgili resmi kayıt burada biter.

İstanbul?a seslenen bir bildirge yazmak gerekti. Bunu ben yazdım. Sonra elçilere seslenerek ikinci bir bildirge yazdık. Buna ne imza konması gerektiğini düşündük. Bazı arkadaşlar?Hürriyet Ordusu? dediler. Oysa ki tüm ordu Hürriyet Ordusu durumunda idi.

Daha önemlisi 1923-50 arası dönemi iki alt dönem içinde değerlendirme gereğidir. Bunun nedeni, Demiryolları?nın web sitesindeki tarihçede de belirtildiği gibi, İkinci Dünya Savaşı?nın 1939?da patlak vermesiyle birlikte demiryolu yapımının durmuş olmasıdır. Bu tarihçeye göre, 1923-1950 arasında yapılan 3 bin 800 kilometreye yakın hattın 3 bin 200 kilometresi 1923-40 yılları arasında tamamlanmıştır.

18 Arnold J. Toynbee, Turkey, New York 1972, p. 78.

Atatürk?ün Kurtuluş Savaşı sırasındaki Kürt politikasının en önemli ayaklarından birini oluşturan?Kürtlere yönelik propagandalar?, Şeyh Ahmet Sünusi tarafından büyük bir başarıyla uygulanmıştır. Atatürk, Kürtleri Milli harekete karşı ayaklandırmaya çalışan Binbaşı Noel gibi İngiliz ajanlarının menfi propagandalarını, Kürtleri Milli harekete kazanmaya çalışan Şeyh Ahmet Sünusi gibi?bağımsızlıkçı? din adamlarının müspet propagandalarıyla etkisiz hale getirmiştir. ?Büyük savaş ustası?, her zaman yaptığı gibi yine düşmanını düşmanın silahıyla vurmuştur?

('Atatürk Doğru Konuşanı Severdi' Kalkınma Dergisi 1977 Kasım sayısı, A. Hazım Sezgin)

Kaynak:

Buna tepki olarak Hasan Rıza Soyak şu açıklamayı yapıyor:

Milattan Önce 3.500 yıllarında Mezopotamya&amp;#8217;da yaşamış olan Sümerler ilk yazıyı bulan, toplumda adaleti sağlamak için ilk yasaları çıkaran ve mahkemeleri kuran, ilk para kullanan ve vergi toplaya, ilk okul açan ve tekerleği bulan ulustur: yani dünya medeniyetinin başlangıç noktasıdır ve soyları tarihçilerimizin araştırmalarına göre Türk kökenli insanlardır. Çünkü Sümerler o bölgenin yerli halkı değildirler; yani göçebedirler ve tarihçilerimizin araştırmalarına göre &amp;#8220;kız&amp;#8221; manasına gelen &amp;#8220;kır&amp;#8221; kelimesi, &amp;#8220;öküz&amp;#8221; manasına gelen &amp;#8220;ökür&amp;#8221; kelimesi gibi bugüne kadar çözülebilen 1000 civarında Sümerce kelime ve &amp;#8220;Ayağını yere sıkı bas, Tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır, Sel gibi silip süpürmek, Yağ gibi erimek&amp;#8221; gibi yüzlerce atasözü bugün Türkçe&amp;#8217;de kullanılmaktadır. Sümerlerin Ay Tanrısı&amp;#8217;nın simgesi olan &amp;#8220;Yarımay&amp;#8221;, bugün Türk bayrağında kullanılmaktadır. Roma ve Yunan medeniyetleri Sümerlerden oldukça fazla faydalanmışlardır; mesela yapılarındaki süslemeleri ve Tanrıları Sümer tapınaklarından gelir.

Ee şimdi ne oldu, Atatürk&amp;#8217;ün yaptığı bu hareket, Kur&amp;#8217;ani bir hareket oluverdi. Ama değerli okuyucularım; Atatürk&amp;#8217;ün bu pozları vermesinin, o pozlarda durmasının sebebi bu da değil. Yukarıdaki mantığa göre bu bile yeterli delil olurdu, ama &amp;#8220;sebep budur&amp;#8221; diye kolaya kaçmayacağım. Salavat-ı Şerife getirirken, sağ el kalbe götürülür ya, bu da değil!

kendisiyle konuşan bu satırların yazarına 1947 yılında şunları söylemektedir: ?Atatürk?ün bizlerden farklı bir kafa yapısı olduğu kesindir. Nitekim bazı hareketleri, gününde anlaşılamamıştır ama, aradan zaman geçince, maksadı ortaya çıkmıştır. Fakat aradan elli yıl geçmiş olmasına rağmen; enflasyon yüzde iki yüz elli

İşte, bu şer güçlerinin yaymak istediği bir dedikodu da, Atatürk?ün dinsiz olduğu, bu sebeple din adamlarına karşı büyük mücadele başlattığı söylenir durur.

Ord. Prof. Sadi IRMAK

Utkan Kocatürk, Atatürk?ün Fikir ve Düşünceleri, s.152.

19 Ali Fuat Cebesoy, Milli Mücadele Hatıraları, s. 40.

Şapka ile nasıl ibadet yapılabileceği de ayrı bir tartışma konu idi. Tartışmalar daha çok islamiyette başı açık ibadet yapılıp yapılamayacağı ve şapkanın siperinin namaz sırasında alnın secdeye değmesini engellediği konularında yoğunlaşıyordu. İstanbul Başmüftüsü Fehmi Efendi konuya şöyle açıklık getiriyordu: &amp;#8220;Bu işin gayet pratik bir yolu vardır. Her Müslüman cebinde küçük bir takke taşır. Namaz kılacağı zaman şapkasını çıkararak tekkesini başına koyar ve namazını kılar. Mesele, gerçekte bir saygı işidir. Eskiden beri hürmet için, herkes başını örtmek mecburiyetinde bulunuyordu. Örneğin büyük adamın huzuruna çıkarken fes giyilirdi. Fakat şimdi şapka çıkarmak hürmet işareti olmuştur.

Bir röportajda "Birleşmiş Milletlere üye olmayı düşünüyor musunuz?" diye sorulur, Atatürk: "Şartlarımızı koyarız, kabullerine bağlı. Biz müracaat etmeyiz üye olmak için. Davet gelirse düşünürüz". BM yasasını değiştirir ve ilk davet edilen ülke biz oluruz

Yıl 1938, General McArthur'un en zor, en problemli, en buhranlı dönemi. Birden çok sıkılır ve yanında duran yüz yirmiden fazla

Askeri ortaokulu bitirdiğim zaman merakım oldukça ileri gitmişti. Manastır Askeri Lisesi?nde matematik pek kolay geldi. Bununla uğraşmayı sürdürdüm. Ancak Fransızca?da geri idim. Öğretmen benimle çok uğraşmıyor, acı uyarılarda bulunuyordu. Bu uyarılar benim çok gücüme gitti. İlk ev izni zamanında çözüm aradım. İki, üç ay gizlice Frerler Okulu?nun özel sınıfına devam ettim. Böylece okul derslerine oranla fazla derecede Fransızca öğrendim.

- Fena bir adammış o. Memlekete çok fenalık yapmış. Sonra bize onu öldürmek için para da vereceklerdi.

Peyami SAFA

Ölüm Döşeğinde Yasin Okunması Talebi

Yamada, Torajiro (1896). Letter addressed to Soho TOKUTOMI. No.2. Tokutomi Soho Memorial Hall Shiozaki Foundation.

''İslamiyetin mukaddes yerlerinin Musevilerin ve Hristiyanların nüfuzunun altına girmesine mani olacağız. Binaenaleyh şunu söylemek istiyoruz ki; buraların Avrupa emperyalizminin oyun sahası olmasına müsaade etmiyeceğiz. Biz şimdiye kadar dinsiz ve İslamiyete lakayt olmakla ittiham edildik. Fakat bu ittihamlara rağmen peygamberin son arzusunu yani, mukaddes toprakların daima İslam hakimiyetinde kalmasını temin için hemen bugün kanımızı dökmeye hazırız. Cedlerimizin, Selahaddin?in idaresi altında, uğrunda Hristiyanlarla mücadele ettikleri topraklarda yabancı hakimiyet ve nüfuzunun tahtında bulunmasına müsaade etmiyeceğimizi beyan edecek kadar bugün, Allahın inayeti ile kuvvetliyiz.'' Mustafa Kemal ATATÜRK

?Camiyi ahır yaptılar.?

sıvanırlar, İsviçre' den mi olur, İtalya' dan mı olur, Fransa' dan mı,

Liman Von SANDERS (17.7.1331. 10.8.1915 ):

- "Efendim, mütereddidim1. Acaba ne yapsam?"

Ardahan'ın Damal ilçesinde her yıl 15 Haziran-15 Temmuz tarihleri arasında ortaya çıkan ve dağlara yansıyan Atatürk silüeti bu yıl da kendini gösterdi.

Aynı konuyu daha sonra bir internet sitesinde(5) okudum. Burada da C. Bayar&amp;#8217;ın damadı, Prof. E. G. NASKALİ&amp;#8217;nin babası Ahmet İhsan Gürsoy ile &amp;#8216;10 Kasım Belgeseli&amp;#8217; hazırlığı sırasında yapılan bir röportajda bu konu geçiyor.

1937'de atatürk'ün sağlığı birden bire bozulmuş ve bir daha düzelmemişti. bu dönemde bu kadar sağlıklı bir şekilde, bu kadar zinde bir ilişkiye girebileceğini düşünmek de hayalcilikten kaynaklanmaktadır. ayrıca anlatılanlardan yola çıkacak olursak, atatürk bir padişah hayatı sürmüş idi. bunun da atatürk hakkında yazılan ciltlerle anı incelendiğinde, yalnızca art niyetli bir iddia olduğunu anlıyoruz.

Bu temel ilke de 1961 Anayasasında milli birlik deyimi ile, 1982 Anayasasında da milli dayanışma kavramı ile ifade edilmektedir. Atatürk milli birlik ve beraberlik konusunda şunları söylemektedir: &amp;#8220;Bir yurdun en değerli varlığı yurttaşlar arasında milli birlik, iyi geçinme ve çalışkanlık duygu ve kabiliyetlerinin olgunluğudur. Millet varlığını ve yurt erginliğini korumak için bütün yurttaşların canını ve her şeyini ortaya koymağa karar vermiş olmak, bir milletin en yenilmez silahı ve koruma vasıtasıdır. Bu sebeple, Türk milletinin idaresinde ve korumasında milli birlik, milli duygu, milli kültür en yüksekte göz diktiğimiz idealdir&amp;#8221; 54 Bu ifade bugün de kesin ihtiyaç duyduğumuz ve Cumhuriyetimizin temel niteliği olan milli dayanışmayı en güzel biçimde dile getirmektedir.

?Ülkü? ye

"Türk Askerine, Dünyanın hiçbir ordusunda yüreği seninkinden daha temiz, daha sağlam bir askere rast gelinmemiştir. Her zaferin mayası sendedir. Her zaferin en büyük payı senindir. Burada şehit olan kahraman evlatlarımızı minnetle anıyorum, ruhları şad olsun." - Başkomutan Mustafa Kemal

4. Türk Dili Tetkik Cemiyeti, maksadına ermek için aşağıdaki vasıtaları kullanır:

Bütün bu gerçekleri tarih ayan beyan kaydetmiş olmasına karşın, öteden beri Atatürk?e saldıran?yobazlar? ve?dönme liboşlar?, ?Kurtuluş Savaşı?nı Atatürk başlatmamıştır! Atatürk Kurtuluş Savaşı?na sonradan katılmıştır!? ve hatta?Atatürk İngilizlerin ajanıdır!? demek için, Atatürk?ün 1-8 Kasım 1918?de Adana?dan Osmanlı Sadrazamı ve Harbiye Nazırı Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği bu raporları görmezden gelmişlerdir.

age, s.44,45.

Koca bir ülke az kalsın elden gidiyordu. Mondros ve Sevr ucubelerini yırtarak atmak kolay değildi. İstiklal Savaşımız tam 3 yıl sürdü ve ülkemiz işgalcilerden kurtarıldı. Bu destan yazılırken, Atatürk'ün o eşsiz zekasına hürmet etmemek, nankörlük olur.

Tümen Emri

Albayrak, Mustafa, Millet Mektepleri 1928-1935, A. Ü. D. T. C. F., Mezuniyet Tezi, Ankara, 1978.

Yakınımızda Binbaşı Kadri Bey isminde bir kişi oturuyordu. Oğlu Ahmet Bey askeri ortaokula devam ediyor ve okul giysisi giyiyordu. Onu gördükçe ben de böyle giysi giymeye hevesleniyordum. Sonra sokaklarda subaylar görüyordum. Bu aşamaya ulaşmak için izlenmesi gereken yolun askeri ortaokula girmek olduğunu anlıyordum.

Rusyayı kim idare eder? Sovyet Rusya?da proleter diktatörlüğün hakim bulunduğu eksalanslarınızca malumdur.

Tüm mal varlığının ulusa yani hazineye ait olduğu, 1933?te çıkarılan işte bu yasayla hüküm altına alınmış oluyordu.

2 Niyazi Ahmet Banoğlu, Yayınlanmamış Belgelerle Atatürk?ün Siyasi ve Özel Hayatı, İlkeleri, 2. Baskı, İstanbul 1981, s. 138?140.

Mustafa Kemal her zaman ateş altında dolaşıyordu. Askerlerin maruz kaldığı her türlü tehlikeyi paylaştığı, etrafında yüzlerce insan öldüğü halde ona bir şey olmuyordu. Bir seferinde yeni kazılan bir siperin önünde otururken, bir İngiliz bataryası üstlerine ateş açtı. Top menzilini bulmaya çalışırken, gülleler de gittikçe yaklaşıyordu. Vurulması, matematiksel bir kesinlik arz ediyordu. Yanındakiler sipere girmesi için yalvarmaya başlamışlardı. O,

Gerek Hasan Rıza, gerekse Sabiha Gökçen vasıtasıyla zaten mektuplaşmaktadırlar. Kimi zaman Atatürk, Başbakan Bayar vasıtasıyla da İnönü&amp;#8217;ye selamlarını göndermektedir. İşte bunlardan birine İnönü&amp;#8217;nün 9 Ağustos günü verdiği yanıt şöyledir:

Bu kez, gazeteci/yazar/araştırmacı ve belgeselci Banu Avar'dan Murdoch'un tanık olduğu son derece çarpıcı, dünya gerçekleri ile birebir örtüşen, kimileri için fantastik, kimileri içinse gerçek ötesi denilebilecek bir röportajı sunuyorum.

Gebze - Kocaeli Üzerinden Anadolu?ya Gizli Geçiş Planı

''TÜRK MİLLETİNE BİR TEK UŞAKLIĞI ÖĞRETEMEDİM''

Buraya kadar yapılan açıklamalarla Atatürkçülüğün ilişkisini daha iyi anlayabilmek için bu terminolojilerin tanımlarını da özetle de olsa yapmak gerekecektir.

Onun cesaretini anlatmak için binlerce hatıra anlatmak ve binlerce örnek vermek mümkündür. Ancak aşağıda aktaracağımız birkaç örnek, bu cesaretin boyutlarını anlamak için yeterlidir:

30 Mart 1933 tarihinde Dahiliye Vekaleti'nden Riyaset-i Cumhur Katib-i Umumiliği'ne gönderilen "İstihbarat" raporunda ise, İstanbul Ermeni Patriği Mesrop Norayan'ın Taşnak mensubu olduğu, onlar hesabına çalıştığı, Patrikhane Meclis-i Umumisi ile memurlarından çoğunun da Taşnak mensubu oldukları ve Patrikhane'nin siyasetle uğraştığı ve bunu saklamaya çalıştığı ifade edilmiştir (Ekler, nu. 7).

56 A. g. e., s. 7.

&amp;#8220;Kuvvetli Akıncı Gruplarımız düşman gerilerinde, bu saldırı kuvvetini durmadan ve başarılı bir şekilde taciz etmekteydi. Buna karşılık Yunanlılar Osmanlı Sarayı ve onun Sadrazamı Damat Ferit&amp;#8217;le el ele vererek cephemizi arkadan vurma çabası içindeydiler. Çerkez Ethem ve kardeşlerini Haymana&amp;#8217;dan Konya-Ankara istikametinde sokarak cephe gerisinde kargaşalık çıkaracaklarını öğrenmiş bulunuyorduk. Yunanlılar İnönü Muharebesi sonunda Çerkez Ethemi bir koz olarak kullanmak için kabul etmişlerdi. İşte şimdi bu düşüncelerini tatbik sahasına koymak istiyorlardı. Fakat aldığımız tedbirler bir şey yapmalarına imkan vermedi. Konya, Çumra ve Bozkır çevresinde İstanbul Hükümetinin teşviki ile Delibaş adlı bir sergerde Padişah ve Halife adına, vaktiyle Anzavur&amp;#8217;un yaptığı hainlikleri tekrarlamak yoluna girmişti. En sıkışık anda cephede Yunanlılarla uğraşırken, cephe gerisinde de Padişahın, milletin esaretini hedef tutan hareketlerini söndürmekle uğraşıyorduk. Halk uyanmıştı, ihanetin kokusunu ırkına has sağ duyusu ile anlıyor, haysiyet ve namusu için didinen Milli Hükümetin saflarından ayrılmıyordu. Bu buhran ve ölüm kalım günlerinde bile İstanbul&amp;#8217;un &amp;#8220;Alemdar&amp;#8221;,&amp;#8221;Peyam-ı Sabah&amp;#8221; gibi gazeteleri Delibaş ayaklanması ile Yunan ilerleyişini Ankara&amp;#8217;nın düşüşü olarak alkışlıyorlardı.(12) Ancak kadın, erkek, çoluk, çocuk Türk Halkı bu son Türk devletini korumak için canını dişine takmış ve Anadolu&amp;#8217;da yüz yıllar süren hakimiyetinin sonunu getirmeyi önleyecek bir mücadeleye başlamıştı.&amp;#8221;

Şimdi Soyak&amp;#8217;ı dinlemeye devam edelim:

Atatürk, önce 7. Ordu, daha sonra da Yıldırım Orduları Komutanı?yken emrindeki komutanlara, Anadolu?nun muhtemel işgaline karşı halkı gizlice örgütleme emri vermiştir.

Atatürk 10. yıl nutkunda "... Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki inkişafıyla atinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır." demiştir. Güneş Türk medeniyetinden gelen bir kavramdır. Büyük düşünür Yusuf Has Hacip ölümsüz eseri Kutadgu Bilig'de güneşi şöyle tanımlar. "Güneş doğar ve bu dünya aydınlanır, aydınlığını bütün halka eriştirir... Güneş doğunca yere sıcaklık gelir. O zaman binbir renkli çiçekler açılır."7 Yeni medeniyet bu nitelikleri taşımalı, bütün insanlığın hizmetinde olmalıdır.

''Toros Dağları'nın tepelerinde tek bir Türkmen evinin bacası tüter halde kalmış ise, ben bu milletten umudumu kesmem; bayrağımı göğsüme sarar, milletimin istiklali uğruna ölürüm!&amp;#8221;

3. Çok ciddi ve samimi olarak arz ederim ki, mütareke şartları arasında yanlış anlamaları giderecek tedbirleri almadan orduları terhis edecek ve İngilizlerin her dediğine boyun eğecek olursak, İngilizlerin ihtiraslarının önüne geçmeye imkan kalmayacaktır.

-?Ankara Palas?ta, Bazı elçilere bir ziyafet veriyor.?

Atatürk?ün, Enver Paşa gibi rakiplerinin onu bir kaşık suda boğmak istedikleri bir ortamda?idamı göze alarak? böyle raporlar hazırlaması, her şeyden önce onun katıksız vatanseverliğinin bir göstergesidir.

&amp;#8220;Sn. Soyak,

General Falkenhayn (1861-1922) Almanya?da Harbiye Başkanlığı, Genelkurmay Başkanlığı yapmış, Genelkurmay Başkanlığı sırasında Verdün Muharebesi?ni kaybetmiş, Romanya?daki ordu komutanlığı sırasında zafer kazanmış mağrur ve inatçı bir komutandı. 7 Mayıs 1917?de İstanbul?a geldi; Suriye ve Irak?ta bir inceleme gezisi yaptıktan sonra görevi kabul ettiğini hükümetine bildirdi. Almanya İmparatoru II. Wilhelm, 5 Haziran 1917?de General Erich von Falkenhayn?ın Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığı?na tayinine ait karan imzaladı. Mayıs 1917?den itibaren Falkenhayn?a ayda 200.000 Türk altını tahsis eden Almanya, Yıldırım Harekatı için beş milyon altın lira harcamaya hazırdı.? Tabii bütün bu paralar Türkiye?nin hesabına borç kaydediliyordu.

Asaf İlbay anlatıyor:

8 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. II, Ankara, 1959, s. 126.

Türk Tarih Kurumu 1932 tarihli tüzükle çalışmalarını sürdürürken, 1935 yılı içerisinde Atatürk?ün direktifleriyle yeni bir program hazırlanmıştır. Türk Tarih Kurumu çalışmalarının istediği hızda gitmediğini gören ve tarih çalışmalarına hız kazandırmak isteyen, daha geniş toplulukları tarih çalışmaları içerisine dahil etmek amacında olan Atatürk?ün emriyle bu program hazırlanmıştır. Bu programa göre, Türk Tarih Kurumu ilmi faaliyetine daha da derinleştirmekle sorumlu oluyordu. Bunu sağlayabilmek için bütün devlet dairelerinin, fakültelerin, akademilerin bütün uzmanların yardımcı olacakları belirtilmiştir. Bu yardımlaşmadan elde edilmek istenen netice şöyle açıklanmaktadır: ?Böylece memlekette umumi ve canlı bir tarih seferberliği ve büyük tarih faaliyeti açılacak. T. T. K. bir taraftan Türk milletinin büyük müverrihinden ışık alarak ve bütün ilim unsurlarından yardım görerek?Türk tarihinin ana hatları? eserini Türk jeninin ve milli kültür iradesinin müşterek mahsulü olmak üzere vücuda getirirken, diğer tarafta bununla müvazi olarak vatan topraklarındaki milli tarih mallarının muhafazasına, tarihi vesikaların toplanmasına ve memlekete şuurlu, canlı ve sürekli bir tarih devrinin açılmasına çalışılacaktır.188 Yukarda çalışma tüzüğü ve programını verdiğimiz T. T. K.?nın?Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti mesaisinin semerelerini her türlü yollarla yaymaya çalışmak? maddesiyle sadece elde edilen sonuçların ülke içinde yayılmasından bahsedilmemektedir. Böyle olsaydı bunları anlatacak çok net maddeler konabilirdi. Konuyu biraz daha netleştirmek için kurumun ilk işine ve ele aldığı konuya değinmekte fayda vardır. Türk Tarih Kurumu?nun ilk işi, liseler için bir tarih kitabı hazırlamak oldu. 19 Temmuz 1931?de Türk Ocağı binasının?Doğu Salonu? denilen geniş salonunda Atatürk?ün başkanlığında yapılan toplantıda bu tarihe kadar hazırlanmış olan lise tarihlerinin I. Cilt müsveddelerini Başkan Tevfik Bey Atatürk?e sundu. Atatürk, müsveddeleri gördükten sonra bunları sağında oturan zamanın Milli Eğitim Bakanı Esat Bey?e göstererek hemen baskısına başlanmasına ve öğretim yılı başına kadar yetiştirilmesini istedi. Ondan sonra üyelere dönerek hangi konu üzerinde durulduğunu sordu. Başkan, Türk-Moğol sorununun tartışıldığını söyledi.189 Yazılan lise tarih kitapları190 genel olarak olumlu karşılanmış, tartışılan ortak konu, kitapların pedagojik bakımdan ağır gelmesi olmuştur.191 Burada üzerinde dikkatle durulması gereken iki nokta bulunmaktadır. Birincisi Türk Tarih Kurumu?nun liselere tarih kitabı hazırlamış olması, diğeri ise içerisinde tartışılan konulardan birinin Türk-Moğol sorununun olmasıdır. Liselere tarih kitabı hazırlanmasıyla I. Türk Tarih Kongresi arasında amaçsal olarak sıkı bir ilişki vardır şöyle ki: Yeni tarih tezinin ortaya konulmasından sonra, yeni tarih görüşü, tarih öğretiminde izlenecek yolun öğretmenlere anlatılması amaçlanmıştır. Bu konudaki görüşmelere 14 Şubat 1932?de kuruma bildiren Atatürk, öğretmenlere yönelik bir tarih kursu düzenlenmesini istemiştir. Maarif vekaleti ile işbirliği yapılarak düzenlenen, tarih öğretmenleri kursu daha sonra I. Türk Tarih Kongresi adını almıştır.192 (2 Temmuz 1932) Burada konuyu taşımak istediğimiz nokta şudur, Türk Tarih Kurumu?nun ilk işi olarak kuruma liselere tarih kitabı hazırlatılıyor, daha sonra I. Türk Tarih Kongresi, tarih öğretmenlerine, tarih öğretiminde izlenilecek yolun öğretileceği bir kurs olmasıdır. O halde Afganistan, Romanya ve Moldovya?ya gönderilen öğretmenler bu kurslardan habersiz miydi ya da bu kurslardan yeteri kadar istifade etmemişler miydi. Biz yeteri kadar istifade ettiklerini düşünüyoruz. Bir de bu öğretmenler yanlarında götürdükleri ve sonradan gönderilen kitaplarının T. T. K.?nın hazırladığı ders kitaplarından başka ders kitapları olduğuna ihtimal var mıdır? Tüm bu anlatmaya çalıştıklarımızla T. T. K.?nin tüzüğünde bulunan?Türk Tarih Tetkik Cemiyeti mesaisinin semerelerini her türlü yollarla yaymaya çalışmak? maddesinin hayata geçirilmesinde yukarıda bahsettiğimiz öğretmen gönderilmesi ve eğitimleri her türlü yollardan bir türlüsü değil midir? T. T. K. tarafından hazırlanan bu tarih kitabının içerisinde tartışılan mühim

Bu soruma Naşit Mengü şu cevabı verdi:

Atatürk nasıl algılanırdı sizin evinizde? Gerçekten de Enver Paşa ile araları bozuk muydu?

Akşam Arap şeyhi geldi, Mustafa Kemal Paşa ona sordu:

- Niçin geldin öyleyse?

Gürer, age, s.185.

Yalçın Küçük, Türkiye Üzerine Tezler, C. V, 3. bs, İstanbul, 1987, s.38.

"Öyle dedikti paşam, doğrusun!.." diyebildi.

Herif benden bu karşılığı alınca yıldırımla vurulmuş gibi oldu. Bir süre şaşkın şaşkın yüzüme baktıktan sonra diz üstü kapanarak hüngür hüngür ağlamaya başladı.''

Şöyle ki:

II. I. DÜNYA SAVAŞI (1914-1918) SONUNA KADARKİ DÖNEMDE İNGİLİZ KAYNAKLARINA GÖRE ATATÜRK

"1- Devlet işleri, Padişah Hazretleri adına ve yürürlükteki yasalara göre eskisi gibi yürütülecektir. Soy ve din ayrılığı gözetmeksizin halkın canı, malı, ırzı ve her türlü hakları güven altında bulundurulacaktır" der.

NEVRUZ TÜRKLERİN YILBAŞIDIR

Evlerinde kalan halk, her yönden hükümetten uzak kalmayı yararlarına daha uygun görmektedir. Çünkü kalan bu halk ya kadınlardan, ya acizlerden veya asker kaçaklarından ibaret olup, bütün çabaları hayatlarını sürdürmeye yetmezken, mülki ve askeri hükümet, onlardan açlık ve ölüm karşılığında mal ve mülklerini istemek ve almakta daha çok ısrar etmek ve inatçı olmak zorundadır. Diğer taraftan, mülki hükümetin tam bir acz içinde bulunuşu, genel bir anarşiye sürüklenen ulusun genel yaşantısını idareye engel olup halkın hukuku için ne düşünülüyorsa hepsini hak ve adalete aykırı ve bu sebeple halkın nefretini üstüne çeken bir biçimde çözümlemek Zorunda ve alışkanlığındadır.

37 Türk Kültür ve Medeniyetleri c. 1, Ankara, 1976, s. 68-69.

Mustafa Kemal'e atfedilen diğer bir husus ise güya 1926 yılında Los Angeles Examiner gazetesine verdiği demeçtir. Bu konu Ermeniler tarafından değişik yerlerde, yayınlarında tekrarlanmış hatta Ermeni lobisi tarafından ABD Kongresine taşınmış ve bir propaganda aracı olarak kullanılmıştır. Örneğin 1985 yılında ABD Temsilciler Meclisi'ndeki konuşmasında T. M. Ü. Lehman. Atatürk'ün soy kırımın meydana geldiğini kabul ettiğini hatta diğer Türklerce de kabul edilmesi gerektiğini söylediğini belirtmiştir. Benzer bir diğer konuşma ise ABD Senatosunda Senatör Levin tarafından 1994 yılında yapılmıştır. Oysa adı geçen röportajın tamamıyla düzmece olduğu Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Türkkaya Ataöv tarafından hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde Another Falsification "Statement" (1926) Wrongly Atributed to M. Kemal Atatürk (Ankara: Sistem Ofset, 1988) adlı eserde kanıtlanmıştır.

Askeri durum: Mondros Ateşkes Anlaşması?nın 5. maddesine göre Osmanlı Hükümeti?Hudutların korunması, iç asayişin sağlanması için lüzum görülecek askeri kuvvetlerden maadasını derhal terhis etmeyi ve geri kalacak askeri kuvvetlerin miktar ve durumlarını İtilaf Hükümetleriyle müzakere ederek tespit etmeyi? kabul etmiş idi. Bu duruma göre Osmanlı Harbiye Nezareti 1919 yılı başlarından itibaren Osmanlı ordusu için kuruluş, konuş, er ve subay kadrosu ile silah ve cephane miktarı üzerinde çalışmaya başladı. Birinci Dünya Harbi?nde Osmanlı ordusunun tümen sayısı 67 olduğu halde bu sayı 20 tümene indirildi. Tümenlerdeki er ve silah sayısı da nerede ise hiç yok denecek derecede azaltıldı. Bir örnek olarak Osmanlı Genel Kurmayı?nın teklifi şöyle idi: Tümen karargahı için dört er, alay karargahı için iki er, tabur karargahı için beş er, tümenlerin tüfekli er kadrosu 1500 er11. Atatürk?ün Nutuk?ta da belirttiği gibi?Ordu, ismi var cismi yok durumda?. Çünkü bu mevcutları ne Osmanlı ordusunun mevcutları ile ne de bugünkü mevcutlarla mukayese etme imkanı vardır. Bundan daha da önemlisi, bu kuvvetler sadece sayı olarak böyle görülmektedirler. Ellerinde mevcut silahlarının cephaneleri bile yoktur. Zira yurt içinde bulunan tüm cephanelikler birer yabancı subayın kontrolündedir. Buralarda bulunan hafif silahların mekanizmaları ayrılmış ve başka sandıklarda muhafaza edilmekte, toplar da kamalarından ayrılmış durumdadır. Dolayısıyla hemen kullanılmaya hazır değildir. Hatta bir kısım mekanizma ve kamalar birbirinden uzak ayrı depolarda muhafaza edilmektedir. Ordunun; morali tamamen bozuktur. Buna sebep yıllarca cepheden cepheye koşmaları ve ailelerinden tamamen uzak ve çok kötü koşullarda, bazen de aç ve yan çıplak savaşmak zorunda bırakılmalarıdır. Buna bağlı olarak disiplinleri de alabildiğine zayıftır. Bu durumdaki kuvvetleri muharebeye hazır duruma getirmenin çok zor olduğunu bilen M. Kemal ilk iş olarak Komutanlarla temasa geçmiş ve orduya çeki düzen vermeye çalışmıştır. Yabancı subaylar denetiminde bulunan cephaneliklere baskınlar düzenlenerek veya başka yöntemlerle silah kaçırılarak orduya silah sağlanması faaliyeti pek çok yurtsever tarafından Kurtuluş savaşı süresince devam edegelmiştir. Kurtuluş Savaşı?nın birinci dönemi olan Kuvai Milliye döneminde muhtelif yörelerde düşmana baskınlar, pusular düzenleyerek onları yıpratan ve düzenli ordu kuruluncaya kadar çok kıymetli olan zamanı kazandıran kuvvetleri ve bunlara lojistik destek sağlayan Müdafaai Hukuku Milliye kuruluşlarını organize edebilmek için büyük gayretler sarf edilmiştir. Bu konuda yayınlanan belge12 bugün bile tetkik edilerek faydalanılabilecek değerdedir. Düzenli ordu kuruluncaya kadar bu faaliyetler devam etmiştir. Kuvai Milliye döneminde bir taraftan işgalci düşmanla mücadele edilirken diğer taraftan da iç isyanlarla uğraşılmıştır. Bu durum Türk Kurtuluş Savaşı?nda daima acı ile anılacaktır. Ne yazık ki bu isyanların çıkmasında işgalci devletlerin kışkırtmaları yanında Osmanlı Hükümetlerinin özellikle din istismarcılığı yapmaları da çok önemli bir etken olmuştur. Büyük Millet Meclisi?nin açılışından sonra ilk beş ay, Milli Mücadeleye karşı olanların çıkardıkları bu çeşitli iç isyanların bastırılması ile geçmiştir. Bazı Kuvai Milliye kuvvetlerinden de bu isyanların bastırılmasında istifade edilmiştir. Nihayet düzenli ordu kurularak I. İnönü Zaferi kazanılmış ve diğer zaferler birbirini takip etmiştir.

I. Atatürk?ün Genel Nitelikleri

(1) Falih Rıfkı Atay: Çankaya S.298 (Bateş A. Ş. İstanbul-1984)

-Meşruti Monarşi

? Benim adım Ata değil, Atatürk'tür! Bazı gazeteler neden böyle yazarlar?

9 Nitekim, kendisine bu konuda soru soran Amerikalı gazeteci Miss Ring?e Atatürk şu kesin cevabı verir: Türkiye bir maymun değildir. Hiçbir milleti taklit etmeyecektir. Türkiye, ne Amerikalılaşacak, ne Batılılaşacaktır; o, sadece özleşecektir? (D. Yıldırım, ?Atatürk ve?Yeni Bir Güneş Gibi Doğma Kavramı?, Milli Kültür, 1981, C. 11, s.7)

Prof. Dr. Bige Sükan Yavuz

(Hadi BESLEYİCİ, Atamız Atatürk, s.91-92)

Stanford Shaw,?u, Atatürk?ün yaveri Cevat Abbas Gürer de doğrulamıştır. Cevat Abbas, anılarında Atatürk?ün kafasında?Anadolu?da bir direniş başlatma düşüncesinin? Halep?te (1917) ortaya çıktığını, Adana?da ve İstanbul?da biçimlendiğini belirtmiştir:

Bilal N. Şimşir, Malta Sürgünleri, 2. bs, Ankara, 1985, s.205,206, 218,222, 223 vb.

"Diplomatsın ki, yaman diplomatsın, Halil Ağa... Ama şimdi diplomatlık

?Aranızda kimler kendine güveniyorsa kalksınlar onları çalıştırma danışmanı yapacağım? dedi, öncelikle duraksadım. Ayağa öyleleri kalktı ki ben kalkmamayı yeğledim. Bunlardan birinin danışmanlığı altına girdim. Görüşmenin sonunda dayanma gücüm son noktaya geldi. Ayağa kalkarak;

"Anasının ve babasının asilliğiyle iftihar eden Teodoz, İtalya Yarımadasına inmek isteyen Türk Atilla'ya barış görüşmesinden önce sormuş: 'Siz hangi asil ailedensiniz?' Atilla'da ona cevap vermiş: 'Ben asil bir milletin evladıyım!' işte benim cevabımda size budur!"

Gazi, bu suikast nedeni ile halkına önemli olanın inkılapların yürümesinin olduğunu, bu yüzden halkına inancı nedeni ile rahatlık içinde bulunduğunu belirtmekle, halkına duyduğu güveni dile getirmiştir. Olayın adliyeye intikal ettiğini de açıklayarak, aşın hareketlerin önünü almak, lehinde büyük gösterilerin olmasını engellemek istemiştir.

age, s.42.

Avrupa müsbet ilim sayesinde sanayiye ulaşmış, sanayiden elde ettiği güçle Asya ve Afrika topraklarını sömürge haline getirmiştir; dolayısıyla Asya ve Afrika Avrupa'nın sanayiini besleyen kaynak ve pazar olmuştur. Ası! önemlisi Avrupa'yı Avrupa yapan müsbet ilmin Asya'dan daha doğrusu Türk diyarından kaynaklandığı gerçeğidir.

36 DTCF 50. Yıl Konferansları, Ankara 1986 s. 91-97 Atatürk Devrimlerinin Kültürel Antropoloji Açısından Analizi.

"Peki Halil Ağa, bu senin işin beni bayağı meraklandırdı. Benim bildiğime

Atatürk: Aleykümselam

« Atatürk, Çanakkale&amp;#8217;deki başarılarından dolayı 30 Nisan 1915&amp;#8217;te Gümüş İmtiyaz Madalyası almış, bunu Altın ve Gümüş Liyakat Madalyaları izlemiştir. (Atatürk&amp;#8217;ü günahı kadar sevemeyen Enver Paşa, bu madalyaları herhalde Atatürk&amp;#8217;ün mavi gözleri için vermemiştir.)

- Reşat Bey'i istiyorum.

(8) Orgeneral Asım Gündüz :Garp Cephesi Kurmay Başkanı, Hatıralarım S.78-80 (Haz. İhsan Ilgar, Kervan Yayınları, İstanbul_1973)

Türkleri Örnegi? Atatürk 4. Uluslararasi Kongresi (25-29 Ekim 1999 Türkistan-

Ertesi gün Cemal Bey, o zaman Darüşşafaka müdürü olan Ali Kami Bey?i görerek Zübeyde Hanım?ın arzusunu ona iletmiştir. Ali Kami Bey?memnuniyet ile teberrularını kabul ederiz? demiş. ?Mektep esas defterine kaydını yaparak her sene arzusu veçhile hatim ettirip duasını yaparız? diye de eklemiştir. Daha sonra, Cemal Bey ile Zübeyde Hanım Dürüşşafaka?ya gitmişler. Müdür Ali Kami Bey bütün öğrencileri büyük salona toplamış ve kendilerine Paşa?nın annesini tanıtmıştır. Bundan sonra ilahiler ve dualar okunmuş, Zübeyde Hanım bu güzel karşılanıştan çok memnun kalmıştır.

Atatürk Dönemi Bozkurt

Her halkın ata olarak kabul ettikleri mitolojik bir yaratık olduğunu anlatan Saadettin Gömeç, Türklerin de ataları olarak kurdu kabul ettiklerini söyledi. Türklerin kurt ata motifinin arkeolojik bulgularla da desteklendiğini ifade eden Gömeç, &amp;#8220;Cumhuriyetin ilk milli heykellerinden olan Ankara&amp;#8217;daki Atatürk heykelinin sağında ve solunda Mustafa Kemal&amp;#8217;i iki kurt bekledi ve bekliyor&amp;#8221; dedi.

"Türk'lerin bu beklenmedik zaferi akla şu soruyu getiriyor: son nefesini vermekte olan ölüme mahkum Türkiye dört yıl süren dünya savaşı sırasında tüm maddi ve manevi kaynaklarını kaybettiği halde nasıl olur da tüm dünyayı böyle şaşkına çevirir? Sonu gelmiş gibi duran bir ülke, bu gün üstelik yapayalnız kaldığı bir anda, müthiş bir örgütlenme yeteneği ve dolu dizgin bir coşku sergiliyor. Londra?da yapılan hesaplarda MUSTAFA KEMAL ve MİLLİYETÇİ HAREKETİN sıfırı tükettiği, iflasa sürüklendiği iki ikinin dört ettiği gibi ortadaydı. Anadolu dullar ve yetimler ülkesine dönmüştü. Tam dört yıl boyunca milyonlarca insan durmaksızın savaştı ve demir yumruğuyla İngiltere maşası Yunanistan?ı denize döktü. Bu ulusal davaya duyduğu inançla mümkün oldu.?

Atatürk bu bilim zihniyetini ulusuna aşılamak ve yerleştirmek için de her zaman tekrar ettiğimiz şu kuralı ortaya koymuştur. 22 Eylül 1924 tarihinde Samsun İstiklal Mektebi?nde öğretmenlere çok önemli bir konuşma yapmış ve burada: ?Dünyada her şey için, maddiyat ve maneviyat için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir...?41 demiştir. Ancak üzülerek ifade etmeliyiz ki bu konuşmasının aslı ile Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri kitabında yazılan arasında çok fark vardır. Hatta bazı cümleler atlanmıştır48. En önemli hata da -maddiyat ve maneviyat için- sözleri yerine, sözleri yazılmıştır. Bu ikisi arasında pek büyük fark vardır. Atatürk -maddiyat ve maneviyat için- demekle ilmin ve fennin sadece maddi değil, manevi alanda da bir yol gösterici olması gerektiğini vurgulamak istemiştir. Toplumumuzda kültür unsurlarından din faktörü çoğu zaman ön planda tutulduğuna göre dinin de yol göstericisinin bilim olduğunu kastettiğini söylemek, herhalde yanlış olmayacaktır. Atatürk, dogmalardan uzak bilimsel zihniyetin hem maddi, hem manevi alanda yerleşmesini istemiştir. Ord. Prof. Aydın Sayılı bir ilim adamı olarak bu konuda mütevazı bir üslupla?Bilimsel zihniyetin kökleşmesi ve yaygın bir şekilde kavranmasının ve insan düşünce ve davranışında yer etmesinin, insanların manevi bakımdan yükselmelerine, daha faziletli ve yüksek ahlaklı olmalarına yardım edebileceğini düşünmek boş bir hayal olmasa gerekir.?49 diyerek Atatürk?ün manevi alanda da ilme dayanılması gerektiğini ifade etmesini ne güzel dile getirmiştir.

&amp;#8220;Türkiye Büyük Millet Meclisi&amp;#8217;nin ordusu, istilalar yapmak veya saltanatlar kurmak için şunun bunun elinde ihtiras aleti olmaktan münezzehtir . İnsanca ve müstakil yaşamaktan başka gayesi olmayan milletin aynı ideale bağlı ve yalnız onun emrine tabi ve sadık öz evlatlarından mürekkep muhterem ve kuvvetli bir heyettir .&amp;#8221; 3

İşte o zaman Alman profesör kollarını iki yana sarkıtarak:

? Benim harstan anladığım : Bir devleti meydana getiren cemiyeti, yani milleti düşünün. Bir millette kaç türlü hayat tasavvur olunabilir? Devlet hayatı, fikir hayatı, iktisadi hayat değil mi? Her millet, devlet hayatında, fikir hayatında, iktisadi hayatında bir şeyler yapar. İşte bu üç hayatın toplamına ve sonuçlarına hars denir. Bizim devlet hayatımızda, bilindiği gibi, Osmanlı siyaseti gayr-ı mütecanis unsurlardan ve maddelerden meydana gelmişti. Bunlardan bir halita yapmak mümkün olmadığı için, Osmanlı siyaseti yerine yeni bir siyaset çıktı. O siyaset, milli bir siyasettir. Türkçülük siyasetidir. Bu siyaseti ilan edip yaygın hale getirmekle beraber, fikri, içtimai, iktisadi hayatı ilerletmek gerekir. Bu üç şeklin hayattaki gelişme dereceleri birleştiği zaman, ortaya o milletin harsı çıkar. Bazıları harsla medeniyeti ayırmazlar. Bundan maksat, devlet, fikir ve iktisadi hayattır ki, bu, o milletin harsıdır. Bilindiği üzre her milletin kendine mahsus bir harsı vardır. Hars, bu hassa ve karakterle ifade edilir. Bence de, en ilmi olanı, harsla medeniyeti birleştirmektir.?

İstanbul?da oluşan durumlardan, yapılan girişimlerden, özellikle durumun güçlüğü ve acıklılığından milletin haberi yoktu. İstanbul?da oturup milleti bilgilendirmek imkanı da kalmamıştı. Bundan dolayı yapılacak şeyin İstanbul?dan çıkıp milletin içine girmek ve orda çalışmak olduğuna karar verdim. Bunun yapılış biçimini düşündüğüm ve bazı arkadaşlarla görüştüğüm sıradaydı ki; hükumet beni Ordu Müfettişi olarak Anadolu?ya göndermeyi önerdi. Bu öneriyi hemen seve seve kabul ettim ve tam Yunanlıların İzmir?e girdiği gün idi ki İstanbul?dan ayrıldım.

Bu cihana ATATÜRK gibisinin bir daha gelmeyeceğini, böyle bir kahramanın doğmayacağını, tüm akademisyenler müşterek nokta olarak paylaşırlar.

Atatürk, 1930 yılında Fevzi Çakmak'la birlikte trenle yurt gezisine çıkar. Kompartımanında ülke sorunlarını konuşurlarken bir milletvekili içeri girip, Atatürk'ün kulağına bir şeyler söyler. Atatürk'ün kaşları çatılır, Fevzi Paşa'ya dönerek, "Paşam, lütfen beni takip ediniz, arkadaşlar bir haber getirdi, inceleyelim." der. Hep birlikte diğer vagona geçtiklerinde yüksek rütbeli bir subayın kanepe üzerinde namaz kıldığını görürler. Atatürk, mareşale dönerek şöyle der: "Paşam, bu adamın biraz evvel kulağıma gizli bir şeyler söylediğini gördünüz. Bu adam muhafız kıtasına mensup yüksek rütbeli bir subayın namaz kıldığını gammazladı. Bu adam namaz kılmayı kendi aklınca suç görüyor. Durumu size göstermek için buraya kadar zahmet ettirdim." Der. Atatürk ilk istasyonda milletvekilini trenden indirir ve gelecek dönem de milletvekili seçilmesini de engeller.

Oysa İzmit&amp;#8217;te söyledikleri son derecede açıktır ve şudur:

Avrupalı, ileri derecede imar ve refahı müsbet ilim ve sanayi sayesinde gerçekleştirmiştir. Müsbet ilmin hayata aktarılmasından doğan sanayi, canlı gücün yerini alan gaz, buhar, elektrik gibi canlı olmayan gücün yarattığı yeni üretim düzenidir. Bu suretle elde edilen sınırsız üretim imkanı Avrupa'yı iktisadi ve siyasi hakimiyete ulaştıran zenginliğin temelini meydana getirmiştir; müsbet ilim sayesinde tabiat kanunlarına ulaşılmış, tabiat kaynakları insanın emrine ve hizmetine verilmek suretiyle maddi ilerleme gerçekleştirilmiştir; sömürgelerden, sanayileşmemiş ülkelerden elde edilen ham madde sanayide işlenerek ürün haline getirilmiş, ürünlerin yine sömürgelerde, sanayileşmemiş ülkelerde satılmasından sağlanan servet Avrupa'ya aktarılmıştır. Avrupa'nın gücünün, imar ve refahının kaynağı budur. Bu kaynağın köküne indiğimiz zaman iki açıdan yine Asya ülkeleri karşımıza çıkmaktadır. Birincisi sanayii yaratan bilgi, ikincisi sanayinin işlemesini, ürünün satılmasını sağlayan çevre; kaynak ve pazar.

- ?Sağlık olsun ağa? diyerek konuşmasını kısa kesmiştir.

Atatürk&amp;#8217;süz Çanakkale Savaşı Tarihi Yazılamaz

16 Ocak 1923 tarihinde İzmit?te, İstanbul basın temsilcilerine hükümetin yapmakta olduğu ve yapacağı işler hakkında konuşmalarında: ?Hedefi milli belli olmuştur... memleketi ve milleti mevcut uygarlığın ve insanlığın gereklerinin zorunlu kıldığı gelişme derecesine getirmek. ?29

Mustafa Kemal, telgrafında arkadaşına şöyle yazmıştır:

(N. A. BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.73-74)

5 Cevat Dursunoğİu, a. g. e, s. 11 -12.

Çiçekçi Bülent Ulusoy'un vitrinine &amp;#8216;&amp;#8216;Be hey Dürzü&amp;#8217;&amp;#8217; başlığı ve &amp;#8216;&amp;#8216;Neyzen Tevfik&amp;#8217;&amp;#8217; imzasıyla astığı şiir, çoğu kişi tarafından ünlü hiciv ustası Neyzen Tevfik'e ait biliniyor. Ancak üslup olarak Neyzen'in şiirlerine çok benzeyen şiir, aslında Emniyet Genel Müdürlüğü'nde Asayiş Şube Müdürü olan Mutlu Çelik'e ait. Çocuklara karşı işlenen suçlar konusunda uzman olan Emniyet Müdürü Mutlu Çelik, gerçekte &amp;#8216;&amp;#8216;Cevaben&amp;#8217;&amp;#8217; başlıklı bu şiirini 1994 yılında yayınladığı &amp;#8216;&amp;#8216;Yalnızlık Pusuda Bekler&amp;#8217;&amp;#8217; adlı kitabına da koymuş. Mutlu Çelik'in &amp;#8216;&amp;#8216;Neyzen Tevfik'e ait olduğu iddiaları üzerine&amp;#8217;&amp;#8217; şiirin kendisine ait olduğunu mahkeme kararıyla tescil ettirdiği de belirtiliyor.

176 Ercan Karakoç, (2002): Atatürk?ün Dış Türkler Politikası, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul:26,29

24 A. g. e., s. 329.

Şubat 1931'de Halep Konsolosluğu'ndan Hariciye Vekaleti'ne, oradan da Dahiliye Vekaleti kanalıyla Riyaset-i Cumhur Katib-i Umumiliği'ne gönderilen yazılarda 1927 yılında Ermeniler ve Kürt bölücüleri tarafından kurulmuş olan "Hoyboun Independance" cemiyeti mensuplarıyla Taşnak mensuplarının Van tarafından Türkiye'ye saldırmak için gece gündüz toplandıkları bildirilmiştir (Ekler, nu. 5).

Men Leşkerem, Sen Serdarsen!

ATATÜRK?ÜN ADANA?DAKİ DİRENİŞ TOPLANTILARI

Atatürk, İstanbul?a gelişinin ertesi günü 14 Kasım 1918?de eski sadrazam Ahmet İzzet Paşa?yla, arkadaşı Rauf Bey?le ve İngiliz gazeteci Ward Price?la görüşmüştür.15 Kasım?da Padişah Vahdettin?le, 16 Kasım?da William Birdwood?la, 22, 29 Kasım?da ve 20 Aralık?ta yine Padişah Vahdettin?le, Kasım?ın sonlarında Yenibahçeli Şükrü Bey?le, Topkapılı Cambaz Mehmet?le ve Rahip Frew?le, Aralık?ın sonlarında İsmail Cambulat?ın evinde İttihatçılarla, 20 Aralık?ta Ali Fuat Paşa?yla ve Refet Bey?le, 15 Ocak 1919?da İsmet Paşa?yla, 15 Şubat?ta ikinci kez Refet Bey?le, 20 Şubat?ta ikinci kez Ali Fuat Paşa?yla ve Rauf Bey?le, 11 Mart?ta Fethi Bey?le, 11 Nisan?da Kazım Karabekir Paşa?yla, 17 Nisan?da üçüncü kez Rauf Bey?le, 9 Mayıs?ta ikinci kez İsmet Paşa?yla, 15 Mayıs?ta ikinci kez Fethi Bey?le ve son kez Padişah Vahdettin?le görüşmüştür.

Atatürk: "Madem ki bu kadar istiyorsun ben sana izin veriyorum... Ama Sayın Mareşal Çakmak'a da bir kere sormamız lazım... Bu bir askeri harekattır. Eğer o müsaade ederse gidersin. Yalnız şunu unutma, sen bir kızsın. Alacağın görev oldukça çetin. Aldatılmış bir eşkiya çetesiyle karşı karşıya kalacaksın. Onların da ellerinde birtakım silahlar var. Uçağın arıza yapacak olursa mecburi inişe geçecek ve sonunda onlara teslim olacaksın. Bunun ne demek olduğunu başına gelmedikçe bilemezsin... Bu takdirde ne yapacağını düşündün mü?"

33 Eleanor Bisbee, The New Turks, Philadelphia 1951.

&amp;#8220;Ülküden öz ülkümüzün yayma yolunda kutlu verimler beklerim&amp;#8221; diye yazmıştır.2

gabor bir erotik hikaye tadında yazdığı anısında atatürk'ün 56 yaşında kendisininse 15 yaşında olduğunu iddia etmektedir. oysa atatürk'ün 1881'de doğduğu düşünülünce söz konusunu olayın 1937 yılında geçtiği ortaya çıkacaktır. zsa zsa gabor 6 şubat 1917'de dünyaya geldiğine göre, 1937 yılında 15 yaşında olmasının imkanı yoktur. iddianın ne kadar mantık dışı olduğunu ortaya koyan ilk gerçek budur.

Ömrüm yeterse Musul ve Kerkük?ü de Misak-i Milli sınırlarına katacağım?

Cemal Bey biraz düşündükten sonra:

Gazi burada ifade ettiklerini El-Cezire Komutanı Nihat Paşa&amp;#8217;ya gönderdiği 5 maddelik talimatta da aynen ifade etmiştir. Yani sadece Kürtlerin yaşadıkları illerde değil Türkiye&amp;#8217;de tüm illerde, birer &amp;#8220;tüzel kişilik&amp;#8221; olarak &amp;#8220;mahalli idareler&amp;#8221; kurulacağını, bu idarelerin vakıflar, okullar, eğitim, sağlık, tarım, bayındırlık gibi konularda özerk olacağını, bu idarelerin Merkez&amp;#8217;den bu konularda bağımsız kararlar alabileceğini söylemiştir. Ama bunun bir &amp;#8220;otonomi&amp;#8221; olmadığı açıktır.

- Allah rahmet eylesin, Reşat Bey büyük bir vatanseverdir.

Borak, age, s.84.

Düşman yaklaştığı zaman bir kısım kuvvetlerimiz süngüye karşı taşla dövüşmüşlerdir. Düşmanın başını taşla ezmişlerdir. Ve düşman savaş alanını bize bırakmıştır!?

- Adağım yerini buldu, koca yiğit, tuttuğun altın, kılıcın keskin olsun; her muradın yerine gelsin, dedi.

&amp;#8220;Atatürk&amp;#8217;ün sıhhi durumuna dair Başbakanlığa gönderdiğimiz raporların birer sureti de yine (Atatürk&amp;#8217;ün) emriyle İnönü&amp;#8217;ye veriliyordu. Bu suretle birbirleri hakkında muntazaman malumat alıyorlardı. Ara sıra vasıtamla mektuplaşıyorlardı da&amp;#8230;&amp;#8221;

Kaynak: S. Eriş Ülger?in Truva yayınlarından çıkan Avrupa Basınında Atatürk ve Zafere Giden Yol isimli kitabı.

- Yok, sen benden bir şey istiyorsun, söyle bana yapacağım.

? Ne var ki, o zamanki zihniyeti ve harbin meydana getirdiği dört yıllık ıstırap memleketi bitkin bir hale getirdiğinden kimsede bu sözü dinleyecek hal kalmamıştı. Canından bezmiş bu topluluğu harekete geçirmek kolay olmayacaktı. Mustafa Kemal?in tavsiyesine rağmen pek hareket gözükmedi?

-?Karahan seni geri çağırırlar ve yaşatmazlar. Uzun süredir tanışıyoruz, istersen bize iltica et.? Karahan bu teklife olumsuz cevap verir ve cevabı telgraftan hemen sonra bir telgrafla geri çağrıldığını açıklayarak:

İki ciltlik İngiliz Harp Tarihi kitabının sonunda deniyor ki?Dünyada yarbay rütbesindeki bir komutanın bir savaşın kaderini bu kadar etkileyecek kadar başarılı olduğu görülmemiştir. O bizi durdurdu ve yendi.'

- Evet efendim. Bendeniz sizden zenginim.

Devletin üç temel öğeden oluştuğu bütün hukukçularca kabul edilmiş olduğu bir gerçektir. Bu üç öğeden ikisi maddi, biri manevidir. Maddi olanları?insan topluluğu? ile?ülke?; manevi olanı ise?egemenlik? veya?devlet gücü? dediğimiz üstün kudrettir. Bu üç öğeden biri olmazsa?devlet? yoktur9.

Daha sonra da yine padişahla görüşerek Harbiye Nazırı olmanın yollarını aramıştır. Atatürk?ün işgal altındaki bir ülkede Harbiye Nazırı olmak istemesinin nedeni, elde kalan orduları ve silahları derleyip toparlayarak bir direniş başlatma düşüncesidir. Ancak Atatürk?ü tam olarak kontrol altına alamayacağını düşünen Vahdettin onu, ordunun başına getirmemiştir.

Atatürk, gelmiş geçmiş en büyük komutanların başında gelir. O'na minnettarız.

Osmanlı Devleti İngilizler dışında Avusturya-Macaristan'dan da fes satın almıştır bir dönem. Avusturya, Bosna-Hersek'i ilhak edince İstanbul'da Osmanlı Botkotaj Cemiyeti Avusturya feslerini protesto kampanyası başlatmıştır. Bu kampanya çok etkili olmuş ve çoluk çocuk, yaşlı genç tüm Osmanlılar başlarındaki fesleri çıkarıp üzerinde tepinmiştir.

Bir maddede &amp;#8220;vefatlarına kadar&amp;#8221; diye bir ifade geçmektedir. Çizer, &amp;#8220;yaşadıkları sürece&amp;#8221; olarak düzeltir. Bir vasiyette de olsa kimseye ölümü hatırlatmak istemez. Oysa kendisi ölüme bir soluk mesafededir.

?Türk ulusunun idaresinde ve korumasında ulusal birlik, ulusal duygu, ulusal kültür en yüksekte göz diktiğimiz ülküdür?.14

kanun!.. Ama sonra bir vergi memuru gelir, vergi borcundan Halil Ağa' nın

Ziya Gökalp'in ölümü üzerine, eşine Atatürk'ün gönderdiği telgraf:

21 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş.; A. g. e., s. 111

Fiessenger Savarona&amp;#8217;ya geldiği gün, dikkat edin aynı gün, Atatürk kendi muayenesini yaptırmadan, daha ayağının tozuyla onu Ankara&amp;#8217;ya gönderir ve şeker hastası olup şimdi de safra kesesinden yatmakta olan İnönü&amp;#8217;nün muayenesini öne aldırtmıştır. Atatürk&amp;#8217;ün sağlık durumuna ilşkin raporlar hükümete gönderilirken, bir kopyası da, gene Atatürk&amp;#8217;ün emriyle İnönü&amp;#8217;ye gönderilmekte, böylece her iki lider de birbirlerinin sağlık durumu hakkında yakından bilgi sahibi olmaktadırlar.

Ertesi gün aynı saatte Varosilof&amp;#8217;la odasında karşılaştığımız vakit ayakta ve elleri arkasında kaşları çatık bir halde ilk sözü:

ATATÜRK gibi üstün bir kişi hangi ulusa malolmuştur.

(Belleten, sayı: 80, Türk Tarih Kurumu, 1956, s. 351-352)

ABD Kaynaklarına Göre Atatürk

Zata Mahsustur

1912 Türk Ruhu, gözü dömüş Batı emperyalizmine karşı İSYAN'dır,

184 Karakoç, E. (2004): Atatürk?ün Dış Türkler Politikası, İstanbul, IQ Kültür-Sanat Yayıncılık, 108

Böylece hareket ettim. İsimlerini saydığım yerlerde teşkilat yapıldı. Yafa?da daha fazlaca kaldım. Oradaki teşkilat daha güçlü oldu. Ancak Suriye?de istediğim derecede işi oluşturmak imkansız görünüyordu. Bende işin Makedonya?da daha seri gideceği kanısı vardı. Oraya gitmek için çözüm düşünmekteydim.

iyiz&hl=tr&ct=clnk&cd=3&gl=tr12.6.2008

7?nci Ordu Kumandanı

Caminin şeref defterine göre de II. Abdülhamit?le ve M. Kemal Atatürk?ün Paris Camisi?nin inşasına maddi ve manevi katkıları olmuştur.

Sina Cephesi?ne bu kadar çok ordu karargahı sığmayacağı hakkındaki düşüncemin lütfen nazan iltifata alınmasını istirham ederim, fatten Müşir Paşa verdiği emirde 7?nci Ordu?yu halen lağvetmiş olup görev bölümü ve tertibata imkan bulamamakta ve bundan sıkılmaktadır. Bunun için, işin içinde bulunmasını lütfen arzu buyurduğunuz 7?nci Ordu Karargahı, verilmiş olan emirle Zaten işin dışına çıkarılmıştır. Düşman karşısındaki tertibatta suni teşkilattan çekinmek lüzumu nazarı devletlerince aşikardır. Örneğin daha Halep?e varışımda Remadiye Cephesi?nin bana verilmesini yazılı olarak da teklif etmiştim. Birkaç gün sonra karar verileceğini bildirdiler. Bir türlü karar veremediler. Sonuç malumdur. Bundan ötürü işin zarara uğramaması, Müşir Paşa?nın suni tertibata mecbur olmaması ve asla suçum olmadığı, teveccüh ve itimadınız lütfen baki olduğu halde Zevahiri okşamak için benim mevki ve şerefimin küçük düşürülmemesini nazarı devletlerine kemali hürmetle arz ederim. Emir buyurulduğu veçhile Cemal Paşa?yi bekleyeceğim. ?9

1. Düşmanın Conkbayırı'na kadar yanaşan piyadeleri, kahraman askerimizin, fedakar subaylarımızın çabasıyla, orada bulundurduğumuz bataryalarımızın çalışmalarıyla, başarıyla bayırdan aşağı püskürtülmüştür. Ağıldere içinde düşmanın kaçmakta olduğu görülüyor.

-&amp;#8220;Bundan böyle seni Sabiha Gökçen diye çağıracağız. Soyadın kutlu olsun&amp;#8221; der sonra kağıda diğer cümleleri yazıp imzalar.

Falkenhayn ile yapılan tartışmadan bir sonuç alınamayacağını gören Atatürk, 20 Eylül 1917?de Başkomutan Vekili Enver Paşa?ya Filistin Cephesi?ndeki durumu bütün çıplaklığıyla açıklayan bir rapor sundu. Bu tarihi raporun tam metni günümüz Türkçesiyle şöyledir:

Türk İslam Eserleri Müzesi Arkeoloğlarıyaptıkları uzun çalışmaların ardından bulunan hattın Kurtuluş Savaşı yıllarında kahraman Türk postacılar tarafından çekilen tarihi hat olduğunu belirledi. Ancak kalın duvarlarla çevrili 100 yıllık postane binasında yapılan incelemede hattın diğer ucuna ulaşılamadı.

49 A. g. e., s. 85.

Yedinci örneği, daha önce de adı geçen Prof. Geoffrey, Lewis?in?Modern Türkiye ? adlı eserinden aldım. Bu tarihçinin görüşüne göre: ?... Milliyetçilerin savaşını yalnız başına Mustafa Kemal?in yürüttüğünü söylemek, ülkelerini yabancı saldırganlardan ve aldatılmış yerli kuklalardan kurtarmak için çok kez yerli silahlarla çarpışan binlerce adsız Türk?ün hakkını yemek olur. Bununla beraber; milli teşkilatın seyrek bağlarını koruyan ve parça parça yok olmaktan kurtaran, hiç kuşkusuz, Mustafa Kemal?in yılmaz iradesi ve bitip tükenmez enerjisi idi... Mustafa Kemal?in amacı, Batı dünyasının uygar ülkeleri arasında uygun yerini alacak şekilde, Türkiye?yi modern bir devlet yapmaktı... Yeni Türk devletinin yapısını tahlilden geçiren anayasa hukukçuları, eğlenebilecekleri birçok şey bulabilirler. apaçık gerçek, bu, bir diktatörlüktü ve insanın liberal duyguları şu düşünceye ne kadar isyan eder etsin, bu diktatörlük, halkın genel durumu bakımından, Türkler için olabilecek en iyi şeydi... Kemal, baştı ve onu, yüzüne karşı eleştirmeye çok az kişi cüret edebilirdi; kendisi buna çok üzülürdü; çünkü, iyi bir tartışma kadar sevdiği başka hiçbir şey yoktu... Başarılarının niteliğini ve büyüklüğünü uzun uzadıya belirtmek gerekmez... Türkleri, Osmanlı İmparatorluğu?nun param parça yıkıntılarından dışarı çıkmaya, eski imparatorlukların harabeleri ortasında morali bozulmuş ve umutsuzluğa kapılmış Avrupalı ve Asyalı birçok toplum bulunurken, bir millet olmaya zorlamıştı. Halkının yeteneklerine olan sarsılmaz inancı ile, onları Batı uygarlığı yoluna yönlendir-di... Görevini başarıya ulaştıracak kişisel donanımı Türklerin yüksek kaderine olan engin inancından, üstün bir irade gücünden, erişilmez bir kişisel çekicilikten ve fırsat kollayan sabrından kaynaklanıyordu... Hiçbir zaafı olmadığını söylemeye yeltenmek boşuna olur... kusurları onun bir parçası, sınırsız canlılığının bir göstergesi idi. Fakat, kendi kendini aldatmak gibi bir kusur, onun yaradılışında yoktu. Atılgan bir genç ihtilalci değil; fakat, ruhunda devrimci bir ateş oluşmuş bir Osmanlı subayı ve centilmeni idi...?20.

Olayların sebep-sonuç ilişkilerini iyi kurabilmek için XX. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nde azınlıkların durumunu ve Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele'deki davranışlarını kısaca gözden geçirdikten sonra, Türkiye Cumhuriyeti idarecilerinin kuruluş yıllarındaki tutumlarını, belgelerin elverdiği ölçüde, gözler önüne sermeye çalışacağız.

bozkurt türkün amentüsünü ezberledin mi bari. toprağın altında oradan soracaklarmış:)

?Değerli komutanım, değerli dinleyicilerim!

O zaman ilkokulun ihtiyari sınıfındaydım. Bir sabah okula geldiğim zaman çocukların bahçede toplanmış olduğunu gördüm. Din dersleri muallimi Hafız Halil Efendi''nin konuşacağını söylediler. Halk da okulun bahçesinde toplanmıştı. Az sonra Hafız Halil Efendi kürsüye çıktı. Titrek fakat heyecanlı bir sesle:

Mustafa KEMAL (Albay 19. Tümen Kumandanı):

Fransız yazar Paul du Veou, bahsi geçen alıntıyı muhtemelen İstanbul'un işgalde bulunduğu yıl olan 1919-1920'de itilaf devletlerinin denetiminde Ermenilerce Fransızca olarak çıkartılan Le Bosphore ve La Renaissance gazetelerinde "Declaration de Mustafa Kemal" ismiyle yayınlanmış olan gerçek dışı haberden etkilenerek ve doğru olup olmadığını tahkik etmeden alarak kitabının dipnotuna koymuştur.

Önce VATAN!.. Vatan yoksa din de olmaz, iman da, namus ve şeref de olmaz!

Atatürk, 25 maddelik bu antlaşmayı incelediğinde şunları düşünmüştür:

&amp;#8216;Bir Tümen Komutanı&amp;#8217;nın üç ayrı yerde tek başına giriştiği hareketlerle bir savaşın, hatta bir ulusun kaderini değiştirecek yücelikte bir zafer kazandığı tarihte pek nadirdir.&amp;#8217;

Atatürk tatmin olmuyor, tüm varlığını milletine yani hazineye bağışlamak konusunda ısrar ediyordu. Son sözünü söylemiş;

Hasan Rıza; bunun üzerine bir hukuk bilgini olan Saruhan milletvekili Mustafa Fevzi Efendi?ye danışmış, konuyu inceleyen M. Fevzi Efendi şöyle bir öneri sunmuştur:

Atatürk?ün amacı en kısa yolla Anadolu?ya geçip, Ali Fuat Paşa?nın kontrolündeki 20. Kolordu sınırları içine girmek ve bu direniş hareketini başlatmaktır. Atatürk?ün önce Adana?da daha sonra da İstanbul?da Ali Fuat Paşa?yla yaptığı görüşmelerde hep Ankara civarındaki 20. Kolordu?ya vurgu yapmış olmasının nedeni şimdi daha iyi anlaşılmaktadır.

Zübeyde Hanım?ın Cenaze Töreni

Kurtuluş Savaşı?nın Samsun?dan önce Adana?da başladığını ileri sürmek abartılı bir değerlendirme olmasa gerekir.

Mustafa Kemal çocukluk ve ilk gençlik yılları dışında sıklıkla annesinden ayrı kalmıştı. Annesini çok seven bir oğul olarak annesinden uzak kaldığı dönemlerde anne hasretini derinden hissetmiş, tüm güçlüklere rağmen her fırsat bulduğunda annesini ziyaret etmeyi de ihmal etmemiştir. Mustafa Kemal son olarak Kurtuluş Savaşı yıllarında annesinden ayrı kalmıştır; fakat anne hasretine dayanamamış olsa gerekir ki, annesini Ankara?ya yanına aldırmıştır.

- İngilizlerin karaya asker çıkarmalarına izin vermedim!

Atatürk bu geliş gidişin farkına vardı; bir gün delikanlıyı yanına çağırdı ve sordu:

Buna göre her birimizin hakkı vardır. Yetkisi vardır. Fakat çalışarak bir hakkı kazanırız; yoksa çalışmadan sırtüstü yatmak isteyen insanların bizim toplumumuzda yeri yoktur - hakkı yoktur. O halde söyleyiniz baylar: Halkçılık toplumsal düzene, çalışmaya, hukuka dayanmak isteyen bir sosyal meslektir" diyordu. Mustafa Kemal, bu sözleri ile halkçılığı gerçekleştirecek yöntemi ve kendi buluşu olan Atatürkçü düzeni anlatmaktadır. O halde Halkçılık ilkesi ile amaçladığı "halk için, halkla birlikte ve gerekirse halkın yüce çıkarları uğruna milli çabalarda bulunmaktır".

&amp;#8220; Adım adım bütün memlekette ve geniş ölçüde doğrudan doğruya halk tabakalarının ilgili ve etkili olduğu &amp;#8220;mahalli idareler&amp;#8221; kurulması iç ve dış siyasetimizin gereklerindendir. Kürtlerin oturduğu bölgelerde ise, hem iç siyasetimiz ve hem de dış siyasetimiz açısından adım adım mahalli bir idare kurulmasını gerekli bulmaktayız&amp;#8230;&amp;#8221;. Söylediği budur.

Büyük Atatürk'ün, İslam dinini, Kuran-ı Kerim'i, Hz. Peygamberi ve dini müesseseleri öven tüm bu sözleri, O'nun dinimize olan içten bağlılığını gösteren somut ve tartışılmaz belgelerdir.

?Şimdi, Mustafa Kemal Paşa Samsun?a varmıştır. Daha gitmeden çok evvel zaman bize demiştir ve emretmiştir ki, Gebze yolu sıkıca tutulmalıdır, geç denilen geçmelidir, geçme denilen geçmemelidir. Mustafa Kemal Paşa?ya mahcup olundu mu, yanmak, yok olmak lazımdır. Lakin, daha bu yine bizim aramızdaki sözlerdir. Bu bu dediklerim iyi bilinmeli ve de ona göre düşünülmelidir. Geç denilen geçemedi mi, geçme denilen geçti mi vazifeyi yapmayan bitti demektir. Neye göre bitti demektir, İttihatçılığa göre bitti demektir.?

Bu ülkede, artık Türklüğümüz, milliyetimiz, dinimiz ve kimliğimiz tartışma konusudur. Siyaset tacirlerinin elinde, ulusun mukaddesleri oy avcıları için malzemeye, sermaye ve ticari alan çatışmaları için, mücadele edenlerce, gerilim silahına dönüştürülmüştür.

TÜRKİYE BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ... SU KAYNAKLARININ ÖNEMLİ BİR KISMI BURADA

İnönü?nün Meclis Zabıt Ceridesi?ndeki bu konuşması yalan makinesi tarihçimizin maskesini bir kere daha düşürmektedir. İnönü, ?Atatürk bu çiftlikleri Halk Partisi?nin malı olarak saklıyordu. Fakat köylülerin buralardan bir okul, bir öğretici araç olarak yararlanabilmelerinin devlet elinde bulunmaları ile daha kolay ve mümkün olacağını düşündü? bu nedenle hazineye devretti demiştir.

?Gök? renginin ise; Türklükte?Doğu? yönünü gösterdiğini bildiği için, Türkistan?lı kardeşlerimize Doğu Türklüğü?nü sembolize eden?Gök Bayrak? tavsiyesinde bulunmuştur.

&amp;#8220;Hz. Muhammed&amp;#8217;i bana cezbeye tutulmuş, sönük bir derviş gibi tanıttırmak gayretine kapılan bu gibi cahil adamlar O&amp;#8217;nun yüksek şahsiyetini ve başarılarını asla kavrayamamışlardır. Hz. Muhammed, Uhud Harbi sonunda çevresindekilerin direnmelerini yenerek ve kendisinin yaralı olmasına bakmayarak galip düşmanı takibe kalkışmış olsaydı, bugün yeryüzünde Müslümanlık diye bir varlık görülemezdi..&amp;#8221; (Türk Ordularının Başkomutanı İslam Ordularının Ebedi Başkomutanı Hz. Muhammed&amp;#8217;i Anlatıyor. Muhiddin Nalbatoğlu, B. Kurultay 20 Nisan 1998)

Ben de o ana kadar en medeni ulus olarak İngilizleri görüyordum. Duydukları hiç hoşuma gitmeyince konuyu değiştirmek istedim.

Prof. Dr. Mehmet Kaplan?da bir makalesinde: ?Milli Kültürün başlıca özelliği o millet tarafından yaratılmış, benimsenmiş ya da geliştirilmiş olmasıdır. Başka milletlerden alınan ve benimsenen şeyler de milli kültür sahasına girer... Dünyada başka kültür ve medeniyetlerden istifade etmemiş tek bir medeni millet yoktur.?37

Bu devlet kurulduğunda; Anadolu'da okur-yazar olanların oranı % 3, Trakya'da ise % 11 idi. Tam bir kara cehalet içinde fakir ve yoksul, geri, cahil kalmıştık!..

Türkiye Cumhuriyeti'ni kurup, devrimlerini yapmış ve 15 yıl yönetmiştir.

"Kusura kalma gayri..."

Cebesoy, Milli Mücadele Hatırları, s.52,53.

Dürbünle görüyorduk. Fakat o sigara yakıp gayet sakin bir şekilde sigara içmeye başladı. Ne yakınında patlayan şarapneller, ne de yoğun avcı ateşi Mustafa Kemal'e bir şeyolmuyordu. Çünkü O'nu vuranuyorduk.

ilk kez bu şekilde seyretmiş oldu.

Az gelir!

Atatürk'ün silüeti belirdi!

Sonuç olacak diyoruz ki mazlum milletlerin kurtuluş çabalarına da ışık tutan Atatürk'ün Milliyetçilik ilkesi bencil değildir. Irkçı değildir. Dağıtıcı değil, toplayıcı ve bütünleştiricidir. Onun Milliyetçiliği kaderde, kıvançta, tasada bir olmanın mutluluğundan doğan yepyeni ve gerçekçi Türk Milliyetçiliğidir. Simgesi "Ne mutlu Türküm diyene" özdeyişinde en açık ifadesini bulmaktadır.

"Kolay gelsin"

age, s.50.

Bu günlerde 1982 Anayasası&amp;#8217;nın değiştirilmesi fikri toplumda kabul görmüştür. Gerçekten de katılımcı, çoğulcu, hürriyetçi demokratikleşmede eksiklerimiz bu yolla giderilebilecektir. Türkiye&amp;#8217;nin de katıldığı &amp;#8220;İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi&amp;#8221;nden başlayarak, &amp;#8220;Avrupa Güvenlik ve İşbirliği AGİK&amp;#8221; ve bu çerçevede geliştirilen, &amp;#8220;Yeni Bir Avrupa İçin Paris Şartı, Yeni Bir Demokrasi, Barış ve Birlik Çağı&amp;#8221; ile dünyada ve Avrupa&amp;#8217;daki siyasi ve demokratik kurum ve kuruluşlara uyum gösterebilecek biçimde bir Anayasa yapılabilir ve yapılmalıdır. Buna dayalı olarak da çağdaş bir devlet için gerekli yapısal, kurumsal, hukuksal gereksinimleri karşılayacak yasalar da çıkarılabilir.

39 İsmet İnönü, Devlet Kurucusu Atatürk, Atatürk Konferansları, III, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1970, s. 6-7.

1 ARIBURNU, Kemal, Atatürk?ten Anılar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara 1976, s. 205-208.

Atatürk bir kuramcı değildir. Ancak bu tanımlamalarda insanın dinamizmini belirtirken, kültürün de durgun, değişmez değil, devingen bir gerçeklik olduğunu da ifade etmek istemiştir. Bize gösterdiği Ulusal Hedef de bu felsefeyi içirmektedir. Gerçekten de Batı?dan teknoloji alalım ama toplumsal kurumlarımızda, geleneklerimizde, inançlarımızda, yaşam tarzımızda bir değişiklik yapmayalım demek, hep hammadde üretici olarak kalalım demektir. Ortaçağ zihniyeti ile çağdaş kültür olmaz. Folklor düzeyinden bilim, sanat ve teknoloji düzeyine yükselen kültür çağdaş kültürdür. Gelişkin bir dil, demokratik bir toplum düzeni, özgür bilim ve felsefeye dayalı ileri teknoloji, gelişkin bir ekonomi ve güzel sanatlara dayalı bir kültür, çağdaş bir kültürdür. Bir toplumun kültürü dendiğinde en başta devlet, yani yönetim, aile, eğitim, bilim, teknoloji, ekonomi, dil, sanat, felsefe, ahlak, din; örf, adet, hukuk akla gelir. İşte Atatürk Ulusal Kültürümüzde bütün bu öğelerin çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkmasını hedeflemiştir.

İşte Türkeş'in ortaokul yıllarındaki sınıf arkadaşıdır Ahmet Munis Bey. Otobüs Lefke'ye doğru yol alırken Türkeşli yılları yeniden yaşıyormuş gibi anlatmaya başlar:

Reisiniz nerededir?

10 Ocak 1921 günü akşamı, Batı Cephesinden Ankara?ya çekilen bir telgraf, Türk savaşçılarının çaresiz durumlarını ortaya koyuyordu. ?Cephane gönderin, yeniliyoruz? ileti telgrafına karşılık eldeki tüm imkanlar zorlanarak, beş on sandık cephane yola çıkarılabilmişti. Bir ağır makineli tüfek takımının en fazla 10?15 dakikalık ateşini sağlayabilecek olan bu cephanenin ne zaman cepheye ulaşacağı belirsizdi. Bu az sayıdaki cephane yola çıkarılırken, Milli Savunma Bakanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi Komutanlığına şöyle bir telgrafla yanıt vermişti:

(Niyazi Ahmet BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.87- 88)

Atatürk zamanında.

Burada asıl açıklamamız gereken neden, Mustafa Kemal Paşanın niçin ve neden Milli Mücadele?nin şefi, lideri olmasıdır. Neden Mustafa Kemal Paşa?dan başka bir diğeri, bu görevin yükümlülüğünü üstlenmemiş, şef, lider olamamıştır?

Atatürk her konuda ulusuna örnek olmaya çabalıyordu. Bu nedenle memleketin dört bir yanından, çoğu zaman kıraç ve kimi zaman da Ankara&amp;#8217;daki gibi bataklık çiftlik arazisi satın alıyor, büyük uğraşlar sonucu buralarını cennete çeviriyor, tarlaya traktörü sokarak makineli tarımın önemini yöre köylüsünün gözüne sokmaya çalışıyordu.

- Peki, sen ne bilirsin?

Bu arada, 25 Nisan1915 sabahı, ilginç bir olay gerçekleşir. Osmanlı Hükümeti ve Genelkurmayı, Gelibolu ve Ege Denizi tarafından gelecek bir kara savaşını düşünmemektedir. Ve dolayısıyla, bu konuda hazırlıklı da değildir. Ancak Mustafa Kemal, düşmanın, önemli bir stratejik konumu olan Arıburnu&amp;#8217;ndan çıkarma yapacağını anladığı için, emri altındaki 57. Alayı Kocaçimen mevkine getirir. Mustafa Kemal Conkbayırı&amp;#8217;na vardığı sırada, 9. Tümen&amp;#8217;e bağlı 27. Alay&amp;#8217;ın askerlerinin Conkbayırı&amp;#8217;na doğru kaçtıklarını görerek önlerini keser ve şöyle sorar:

Hürriyetçilik de Türkiye&amp;#8217;de&amp;#8230;

Bir resim daha:

Bu nedenle olsa gerek ki, Tokyo Camii'nin 1938'deki açılışı sırasında cami içine Japonya bayrağıyla birlikte sadece Türkiye bayrağı asılmıştır.(7)

-?Burada ev sahibi olan biziz. Kendileri misafirdirler. Onların bu masaya gelmeleri gerekir.?1

?Şimdi size gizli bir buluşmadan bahsedeceğim. Süleymaniye sokaklarından birinde hoş bir ev. Buraya vakitsiz ve teklifsiz gitmiştim. Kim olduğumuzu bilmeksizin bizi evin içinde gören hizmetçi kız: ?Ne istiyorsunuz? Beyefendi hazır değil? diyordu. Kızcağıza, ?Hele bizi misafir odasına al, bir taraftan da beyefendi hazır olur? dedim. Odaya girdik. Hizmetçi kıza fazla bir şey söylemeye lüzum kalmadan ev sahibi beyefendi güler yüzü ile içeri girdi. ?Ne haber, ne haber? Bu ne baskın? Bu ev sahibi kimdi, tahmin ediyor musunuz? İsmet Bey!... ?Vaktim dar, sana hikayeyi kısaca söyleyeyim? dedim ve her şeyi anlattım. ?Ben yerleşinceye kadar, sen de bana yardım edeceksin ve iş başladığı vakit yanıma geleceksin!? Veda etmek üzere ayağa kalktım. Ellerimi tuttu: ?Biraz daha konuşsaydık? dedi. Ama ben İstanbul?da kaldığım müddetçe benimle mümkün olduğu kadar az alakalı görünmesini de rica ettim?

"Coğrafi araştırmalarımız şunu ortaya koymuştur ki, maharetleri ve huyları sayesinde Ermeniler, Türkiye'nin sanayi, ticaret, maliye ve entellektüel faaliyetlerinin büyük bir kısmını ellerine geçirmişlerdir. Rumlar Ege kıyılarında, Yahudiler de Balkanlar'da onlarla rekabet edecek durumda olmalarına rağmen, Türklerden çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşanlarla hiçbir rekabet endişesi olmaksızın İmparatorluğun diğer kısımlarının tamamı Ermenilerin tekelinde idi" (1).

Cemal Paşa tarafından kendisine çekilen telgrafı okuduktan sonra bu telgrafa yazdığı cevabı Meclis kürsüsünden okuyan Mustafa Kemal Paşa, İttihatçılık ve İttihatçılar hakkındaki görüşünü şöyle ifade etmiştir:

(3) Patriarcat Oecumenique, Les Atrocites Kemalistes, Constantinople. 1922. s. 117. 182...

3 Goloğlu, Mahmut; Devrimler ve Tepkileri, Ankara, 1972, sh. 192-194. Aybars, Ergün; İstiklal Mahkemeleri, Ankara, 1982, sh. 333.

42 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. II, s. 19

Bünyelerinin metanetini ve muvaffakiyetlerinin temelini teşkil eden geniş çalışma ve ticari esaslar dahilinde idare edildikleri ve memleketin mıntıkalarında da müessilleri tesis edildiği takdirde, tecrübelerini müspet iş sahasından alan bu müesseselerin ziraat usullerini düzeltme, istihsalatı artırma ve köyleri kalkındırma yolunda devletçe alınan ve alınacak olan tedbirlerin hüsnü intihap ve inkişafına çok müsait birer amil ve mesnet olacaklarına kani bulunuyorum ve bu kanaatle tasarrufum altındaki bu çiftlikleri, bütün tesisat, hayvanat ve demirbaşları ile beraber hazineye hediye ediyorum. Çiftliklerin arazisi ile tesisat ve demirbaşını mücbel gösteren bir liste ilişiktir.

Türkeş?in Ülkü Ocakları da Türk Milliyetçiliği ruhunu yeniden canlandırıp Ülkücü Gençliği yetiştirerek Komünizmin Türkiye?de yayılmasını engelledi.

10 Uluğ İğdemir, Atatürk?ün Yaşamı, 1. Cilt, 1881-1918, T. T. K. Basımevi, Ankara 1980, s. 94-95.

Sabiha Gökçen: "Hakkınız var... Nihayet altımızdaki bir uçak. Her an arıza yapabilir. Düşebilir, çakılabilir... Şayet böyle bir şanssızlık olursa, hiç merak etmeyin, ben kendimi onlara canlı olarak teslim etmem."

Birinci Dünya Savaşı sonuna doğru A. B. D. Orta Doğu'da söz sahibi olmayı düşünüyordu. Amerikalı uzmanlar tarafından hazırlanan rapora göre A. B. D.'nin Türkiye politikası, Türkiye'nin Avrupalı devletler tarafından paylaşılmaması, Ermenilere azınlıkta olmalarına rağmen devlet kurma hakkı tanınmasının Amerika'nın demokrasi anlayışına uymayacağı ve Türkiye kendi demokratik yönetimini kuruncaya kadar, bir süre A. B. D vesayetine verilmesi esaslarını kapsıyordu. Fakat Başkan Wilson Paris Barış Konferansı'nda bunları dikkate almamıştı. İngiltere ve Fransa Orta Doğu'yu yağmalayınca, A. B. D. de Ermeni sorunu ve Türkiye Mandası ile ìlgilendi. Bu sebeple Wilson, General James G. Harbord'u bu konuları incelemekle görevlendirdi. Geniş bir kadro ile Türkiye'ye gelen Harbord uzun çalışmalardan sonra bir rapor hazırladı. Ermeni konusunda ileri sürülenlerin asılsız olduğunu belirtti, Türkiye Mandası konusunda da, milliyetçilerin kanının son damlasına kadar bağımsızlık için savaşmaya kararlı olduklarını bu nedenle bu ülkeye egemen olmak için mutlaka milliyetçilerle savaşmak gerektiğini, bunun için de 400-450 bin kişilik bir orduya gereksinme bulunduğunu, bu ordunun masraflarının A. B. D. için ağır olacağını, yerli kaynakların ise buna yetmeyeceğini, Türkiye'nin çok fakir olduğunu, mandanın kabulü halinde bunun A. B, D. için ekonomik bir yük olacağını belirtiyordu. Bu gerçekler karşısında A. B. D. Kongresi manda konusunu red etti.

Elbet bu milletin bir ülküsü olacaktır ama bu ülküler devletler tarafından açıklanmaz; Millet tarafından yaşanır! Nasıl bakarken gözlerimizi görmüyor onunla herşeyi görüyorsak Ülkü de onun gibi farkında olmadan vicdanlarımızda yaşar ve herşeyi ona göre yaparız... Ben Devlet Başkanıyım! Sorumluluklarım vardır! Bu sorumluluklarım altında konuşamam! Bu konuda genç arkadaşlarımla ayrıca konuşacağım.

1931 yılında Türkiye?ye gelip Atatürk?ü ziyaret eden Japon Elçisi Torijori Yamada, Atatürk?le yaptığı görüşmede, Atatürk?e, Tokyo?da Kazan Türklerince yaptırılmasına karar verilen bir camiye yardım etmesini teklif etmiştir. Atatürk de bu teklifi kabul ederek 1938?de tamamlanan Tokyo Camii?ne katkıda bulunmuştur. (6)

Atatürk konuşmuyor, sigara üstüne sigara yakıyordu. Yüzünde ince bir keder

1. Hükümeti güçlendirmek,

Halil Ağa' ya döndü:

Mustafa Kemal, 14 Kasım 1918?de İngiliz Daily Mail gazetesi yazarı Ward Price ile Pera Palas?ta görüşmüştür. Lord Kinross, bu görüşmeyi

37 a. g. e.

(Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Atatürk 1971, s.24,25)

Benim aslında Türkiye-Libya ilişkisinde altını çizmek istediğim başka bir nokta var. Libya?daki olayların patlak vermesinden beri Türkiye-Libya ilişkileri tartışılırken, nedense hep tarihsel arka plandan yoksun, sadece bugünkü ve yarınki?ekonomik çıkarlara? odaklı olarak tartışılmaktadır. Neymiş efendim! Türkiye?nin Libya?yla iş yapan müteahhit firmaları varmış, Libya?daki Türk yatırımlarının akıbeti ne olacakmış, Türkiye büyük paralar kaybedecekmiş, vs. vs? Kimse de çıkıp, ?Libya halkına ne olacak, oradaki insanların canları, malları nasıl korunacak, oradaki çocukların, hastaların, yaşlıların, sakatların ihtiyaçları nasıl karşılanacak, en zor zamanlarımızda, örneğin Kurtuluş Savaşı?nda bize destek olan Libya?ya ve Libyalılara nasıl yardım edebiliriz? diye sormayı aklından geçirmiyor.

Bundan sonra yeni ordu teşkilatı yapıldı. İzzet Paşa Kurmay Başkanı oldu. Ben bu teşkilatta Selanik Kolordusu Kurmayına küçük rütbede bir subay olarak katıldım. Henüz kolağası rütbesinde idim. Ordunun talim ve terbiyesiyle uğraşıyordum. Bundan dolayı sözlü ve yazılı birçok eleştiriler yapmak mecburiyeti ortaya çıkıyordu. Bu eleştirmeler özellikle eski komutanları incitiyordu. Bunun, benim tecrübeli olmaktan çok teorisyen olduğumdan ileri geldiği düşüncesine kapılıp ceza olarak beni 38. Piyade Alayı?na komutan yaptılar. Bu görevlendirme kızgınlık yüzünden gerçekleşmedi. Alay Komutanlığını yerine getirdiğim sırada Selanik?te bulunan tüm garnizon birlikleri, alayın uygulamalarına kendiliklerinden katılmaya başladılar. Verilen konferanslara öteki subayların katılımı görüldü. O zaman Selanik?te bu çalışmalardan kuşkulandılar. Beni Mahmut Şevket Paşa aracılığıyla İstanbul?a çağırdılar. Genelkurmay?da bir göreve atadılar.

Atatürk'ün cumhurbaşkanı; Mareşal Fevzi Çakmak'ın genelkurmay başkanı olduğu yıllarda, askeri okullar, öğretmen okulları, hemşirelik okulları gibi önemli okullara girişte, ırken ve neslen Türk olmak şartı aranmaktaydı.

8 Kasım 1938. Mustafa Kemal, uyanır. Saate bakar göremez. Hasan Rıza Soyak&amp;#8217;a sorar. &amp;#8220;Saat kaç?&amp;#8221;, &amp;#8220;7.00 efendim&amp;#8221; Aynı soruyu birkaç kez daha sorar. Soyak, cevabı tekrar ederek, saatin 19.00 olduğunu söyler. Soyak, &amp;#8220;biraz rahat ettiniz mi efendim?&amp;#8221; diye sorar. Gazi &amp;#8220;Evet&amp;#8221; der. Doktor Neşet Ömer İrelp, dilini çıkarmasını ister. Mustafa Kemal dener. Ancak sonra dilini geri çeker. İrelp&amp;#8217;e dikkatle bakar ve son olarak &amp;#8220;Aleykümselam&amp;#8221; der. 30 saat süren komadan hiç çıkmaz ve 10 Kasım saat 09.05&amp;#8217;de kalbi durur.

-?Bu gezintimiz sabaha kadar sürecektir? dedi. Saat birde Denizyolları Genel Müdürü Sadullah Bey İstanbul Radyosu müdürlüğüne şu telsizi göndermişti:

3 M. Kemal Atatürk, 1919 yılında, Samsun?a çıkmasından üç gün sonra Sadaret?e gönderdiği raporda şunları kaydeder: ?Millet, birlik olup hakimiyet esasını, Türklük duygusunu hedef almıştır.? (U. Kocatürk, Atatürk, Ankara, 1987, sh. 18).

" Efendiler; Artık vatan imar istiyor, zenginlik ve refah istiyor, ilmi marifet, yüksek medeniyet. Hür fikir, hür zihniyet istiyor." diyerek sözlerini şöyle sürdürmüştür:

Kongre, M. Kemal Paşa'nın açış konuşmasıyla başladı. İsmail Fazıl Paşa, başkanlığın, bir gün veya bir hafta süreyle ve alfabe sırasına göre herkes tarafından sırayla yapılmasını önerdi. Kendisinin adının baş harfleri de alfabenin başında yer alıyordu. Önerisi oylama da red edildi. Kongre başkanlığı basit bir yöneticilik değildi. Bir liderlik makamıydı. M. Kemal Paşa büyük çoğunlukla başkanlığa seçildi. Kongrenin ilk üç günü, üyelerin ittihatçı olmadıklarını açıkça belirtmek için ant içmek gerektiğini tartışmak ve İsmail Fazıl Paşa'nın hazırladığı yemin taslağını düzeltmek, Padişah'a yollanacak bağlılık yazısını hazırlamak ve gelen telgraflara yanıt vermekle geçti. Oysa Kongre'nin çözeceği çok önemli memleket sorunları vardı. Bu konuları M. Kemal saptamıştı. Erzurum Kongresi kararları onaylanmalı, dernekler birleştirilmeli, Temsil Heyeti bütün vatanı kapsayacak şekilde şekilde yetkili kılınarak, ulusal merkezi bir güç oluşturulmalıydı. Ancak dördüncü gün gündeme geçilebildi. Erzurum Kongresi kararları aynen kabul edildi ve bu kararlar bütün Anadolu ve Rumeli'yi kapsayacak biçimde genişledi. Bütün dernekler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Derneği" adı altında birleştirildiler. "Heyet-i Temsiliye vatanın bütününü temsil eder." kararıyla Temsil Heyeti'nin yetkileri bütün ülke için geçerli kabul edildi.

Elefterotipia gazetesi, Atatürk?ün yırtılmış bir resmini kapak yaptığı pazar ekinde Türklere kin kustu: Helenizmin belası, farklı dinli barbar halk!

ATATÜRK?ÜN DIŞ TÜRKLER POLİTİKASI

24 Kasım 1928'de yürürlüğe giren "Millet Mektepleri Talimatnamesi" 15 bin adet basılarak ülkenin her yanına gönderilmiş ve yönetmelik maddeleri; valiler, kaymakamlar, eğitim müdürleri tarafından okunup,

- Bu sendin! diye haykırdı.

Kısaca açıklayayım; öncelikle Atatürk&amp;#8217;ün bırakın mason olmasını, mason localarını kapatmasından dolayı Mahmut Esat Bozkurt&amp;#8217;la birlikte bir numaralı hedef olduğu belgelerle sabittir. Bununla ilgili zaten her şey bilinir. Üstelik bir tv kanalında masonlarla ilgili bir program yaptığımızda bu konuları uzunca belgeleri birlikte anlattım. Arzu edenler, internet paylaşım sitelerinden bu programı izleyebilirler.

(Sabiha Sertel, Roman Gibi, s.70)

?Bir milletin namuskar bir mevcudiyet-i şayan-ı hürmet ve mevki sahibi olması için, o milletin, yalnız alim ve mütefennin bulunması kafi değildir. Her ilmin, her şeyin fevkinde bir hassaya sahip olması lazımdır ki, bu da milletin muayyen ve müsbet bir seciyyeye malik bulunmasıdır?12.

20 Geoffrey Lewis, a. g. e., p. 126.

bizde, acığı yukarda! Biz geç davrandık, yukarısı da rahmeti esirgedi."

12 Bilal N. Şimşir, a. g. e., s. 103.

Bu iki konuşma üzerinde tekrar tekrar düşünmek gerekir. Bu konuşmalarında ortak nokta?milletin istiklalinin muhafaza edilmesinin bir mukaddes emel olarak kabul edilmesidir.? Bunun sağlanması için Mustafa Kemal?in, milleti ile beraber, milletine güvenerek sonuna kadar çalışacağına söz vermesi ne büyük azim ve kararlılıktır. Hiç bir güçlük, milletini ve M. Kemal?i bu kararından döndüremeyecektir. Ülkenin bir çok yeri işgal edilse bile. Nitekim işgalci düşman Ankara yakınlarına kadar gelmiş ise de bu kararın uygulanması için gereken sabır gösterilmiş ve ülkenin tüm güçleri koordine edilerek taarruza geçilmiş, yurdumuz düşmandan temizlenmiştir. Bu suretle yukarıdan beri açıkladığımız Milli Hedef elde edilmiştir.

İşte o raporlardan bazı bölümler:

12 Eylül 1922'de, aralarında Hüseyin Cahit ve Yakup Kadri'nin de bulunduğu İstanbul gazetecileri temsilcileri, İzmir'e giderek Gazi ile görüşmüşler ve Hüseyin Cahit'in "Niçin Latin yazısını almıyoruz?" sorusuna Gazi, "Zamanı daha gelmemiştir." cevabını vermiş, bu konuda düşünerek ve acele etmeden adım adım ilerleme, "Harf İnkılabının zamanını bekleme" yolunu tutmuştur. 1922 Ekiminde Bursa öğretmenleri ile yaptığı bir görüşmede ise Türkçe'yi Arapça kalıplarından kurtarmak gerektiği fikrini savunmuştur. Milli Mücadele dönemi, I. Dünya Savaşı'nın getirdiği olağanüstü koşullar sonucu, ülkede topyekün bir kurtuluş savaşının verildiği dönem olduğu için savaş dışındaki konular arka planda kalmış, dolayısıyla alfabe konusu, bu dönemde bir canlılık gösterememiştir.

İngiliz Savaş Tarihi:

Mustafa Kemal bu beyannamesi ile, Cumhuriyet Halk Fırkası Teşkilatı, üniversite, belediyeler, Türkocaklarının her tarafta lehinde yapılan mitinglere teşekkür etmiş olmaktaydı. 24 Haziran?da da, Genelkurmay Başkanlığından gelen ve ordunun üzüntülerini bildiren telgrafı da cevaplamıştı. Aynı gün, Yunus Nadi?ye verdiği demeçte, suikastın şahsına yönelmiş gibi görünmesine karşın, aslında, milletin talihine yönelmiş bir kurşun olduğunu açıkladı8. 27 Haziran?da ise, gazetecilere verdiği demeçte, insanların kutsal ve büyük hedeflere yürümesinin gerektiğini, böyle hareket edenlerin yaptıkları büyük fedakarlıklar sonucunda yükselebileceklerini ve bu şekildeki hareketlerin mutlaka açık olduğunu açıklamıştı. Ancak, gizli yolda hareket edenlerin sonuçlarının hüsran olacağını belirtmiştir9. Böylece, İzmir suikastına yönelenlerin sonucunun ne olduğunu açıklayan Mustafa Kemal, inkılap doğrultusunda yürüyenlerin hareketlerinin her zaman açık olduğunu da vurgulamıştır.

(Sadoğlu, Hüseyin , Türkiye?de Ulusçuluk ve Dil Politikaları, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, s.220)

age, s.51.

Mehmet Akif Ersoy Mısır&amp;#8217;a üniversitedeki görevine döndükten sonra yazdığı bir mektubunda şöyle diyor:

Sonra da Von Sanders?e dönerek:

(Şahin, Erdal , ?Tataristan Cumhuriyetinin Latin Alfabesi Mücadelesi?, Tatarlar ve Tataristan Sempozyumu, İstanbul.)

22 Aralık 1911'de Mustafa Kemal, Tobruk'ta İtalyanların elindeki Nadora Tepesi'ni bir saldırıyla geri almıştır.

"Bulgaristan'ı iktisaden tazyik edeceğiz.. Şiddetle muhtaç olduğu bazı maddeleri satmamakla tehdit edeceğiz"

Atatürk, Kilis?te gereken milli teşkilatın temelini oluşturduktan, Antep?teki komutanlığa bu konuda gerekli emirleri verdikten sonra halka duyurulmak üzere bir bildiri yayınlayarak Kilis?ten ayrılmıştır. Atatürk bildirisinde; ?Kilislilerin uyanıklığından memnun kaldım. Gençlerimizi silahlandırmakla gösterdiğiniz yurtseverliği taktir ettim. Bu davranışınızı sürdürünüz? demiştir.

Üstelik bu konuda özellikle LİBYA halkının önünde çok önemli ve başarılı örnekler de vardır.

Bilecik&amp;#8217;te de valinin önderliğinde herkes fes ve kalpaklarını terk ederek şapkalarını almıştı.

ALİ RIZA EFENDİ - ZÜBEYDE HANIM EVLİLİĞİNİN TRAJİK HİKAYESİ!

Teklif sahiplerine göre, ilk devirler iki yazı birarada öğretilecektir. Gazeteler yarım sütundan başlayarak yavaş yavaş yeni yazılı kısmı artıracaklardır. Daireler ve yüksek mektepler için de tedrici bazı usuller düşünülmüştür.

''YUNAN İSTİLASINI SİLİP SÜPÜRDÜĞÜ GİBİ, KÜRT İSTİLASINIDA BASTIRDI''

Gazi, 9 Temmuz 1926?da, İzmir?den Ankara?ya hareket etti. 26 Haziran?da Milli Sinema Salonu?nda çalışmalarına başlayan İzmir İstiklal Mahkemesi, 13 Temmuz?da, davanın İzmir bölümünü karara bağladı ve idam kararlarını hemen yerine getirdi. Daha sonra, İstiklal Mahkemesi 16 Temmuz?da Ankara?ya geldi ve çalışmalarına orda devam etti. İzmir?de onüç kişinin idamına karar verilmişti. Kazım Karabekir, Ali Fuat Paşalar ile bazı kişilerin suçsuz oldukları anlaşıldı ve serbest bırakıldılar.

yenilmeyen tek Türk Komutan olarak tarihe geçmiştir.

Atatürk, Anadolu?ya geçiş düşüncesini ilk olarak İsmet Paşa?ya açmıştır. 15 Ocak 1919?da, İsmet Paşa?yı Şişli?deki eve çağırmış ve ona, ?Hiçbir sıfat ve yetki sahibi olmaksızın Anadolu?ya geçmek ve orada milleti uyandırmak, kurtuluş çareleri aramak için en uygun bölge ve beni o bölgeye götürecek en kolay yol hangisi olabilir? diye sormuştur.

Zübeyde Hanım dindar bir kadındı. Beş vakit namaz kılıyordu. Yaşam gücünü hep dualardan alıyordu. Ancak korktuğu oldu; son çocuğu Ahmed de öldü. Küçük çocuk sahil kenarındaki kumlukta açılan bir mezara defnedildi. O gece çıkan fırtına denizde dev dalgalara neden oldu. Kıyıları döven dalgalar Ahmed?in minik cesedini yerinden çıkardı. Dağlardan inen aç çakallar kefen içindeki ufacık bedeni paramparça etti. Sabah haberi öğrenip olay yerine koşan Zübeyde Hanım bu acılı manzarayı görünce şoke olup oracıkta bayıldı? Paşaköprüsü?nde yaşayan bir avuç insan Zübeyde Hanım?ı teselli etmek için ellerinden geleni yaptılar. Ancak?

Amerikalı tarihçi Prof. Stanford Shaw?a göre, ?Mustafa Kemal Atatürk, Batı dünyasında, haklı olarak bir aksiyon adamı, cüretli ve parlak bir askeri lider olarak tanınır. Çünkü Türk İstiklal Savaşında, sayı ve silahça çok daha üstün, yabancı istila kuvvetlerini ülkeden atan muvazzaf ve gerilla kuvvetlerini başarı ile teşkilatlandırmış ve yönetmiştir. Daha sonra bir dizi köklü ve cüretli reformlar ile Türkiye Cumhuriyetini modernleştirmesi, askeri alandaki başarısını vurgular. Bununla beraber unutulmamalıdır ki kendisinin şüphe götürmez askeri dehası, siyasal alandaki yetenekleri ile desteklenmese idi, Türk halkı adına böyle kesin bir zafer kazanma fırsatı meydana gelemezdi?

şekilde hazırlık yapmıştır. Yapmış olduğu hazırlıkları devam ettirecek kurumlar kurmuş ve siyasi adımlar atmıştır. Atatürk?ün kurduğu TTK ve TDK gibi kurumlar, kendi sağlığında, kurulduğu

« Atatürk, Çanakkale Savaşı&amp;#8217;na &amp;#8220;yarbay&amp;#8221; olarak başlamıştır, fakat beş hafta sonra 1 Haziran 1915&amp;#8217;te &amp;#8220;albay&amp;#8221; olmuştur.

Atatürk, vefatından onbeş gün kadar önce kendisine geldiği zaman dünyadaki Müslümanlara şu mesajı göndermişti:

?Le MiracleTurc? adlı kitabında Türkiye?deki tüm reformların ilham kaynağının Mustafa Kemal olduğunu ve O?nun gösterdiği yolda gerçekleştirildiklerini, ayrıca Türkiye?de ekonomik, sosyal veya siyasal herhangi bir sorunun O?nun kişiliği göz ardı edilerek incelenemeyeceğini vurgulayan Chantitch-Chandan27, Büyük Önder?in başarısının sırrını şöyle açıklıyordu:

Soyak, Atatürk?ün bu emrinin yerine getirilebilmesinin mümkün olmadığını, Miras Hukuku?nda?mahfuz hisse? denen bir kavram bulunduğunu, buna göre kız kardeşi Makbule Hanım sağ olduğu için mal varlığının yüzde 25?inin Makbule Hanım?a ait olduğunu, o nedenle tümünü değil ama kendi tasarrufundaki yüzde 75 üzerinde dilediğini yapabileceğini uzun uzun anlatmıştır.

Mustafa Kemal ise bu sırada özel treniyle Ankara?dan başlayan ve Batı Anadolu?yu kapsayan bir yurt gezisine çıkmış ve 15 Ocak?ta Eskişehir?e gelmiştir. Gün ağarmak üzeredir. Mustafa Kemal emir eri Ali Çavuş?u çağırıp, ?Bir haber var mı? diye sormuştur. Ali Çavuş, ?Şifre geldi ama çözülmedi? diye yanıt verince, mavi gözleri çakmak çakmak olan Mustafa Kemal hafifçe başını kaldırıp Ali Çavuş?a hüzünle bakarak, ?Annemin öldüğünü biliyorum. Bir rüya gördüm. Yeşil tarlalarda annemle dolaşıyordum. Birden bire bir fırtına çıktı, anamı alıp götürdü? demiştir. Deşifre edilmiş telgraf kendine verildiği zaman gözlerini kapamış, derin bir nefes almış, başını hafifçe öne eğmiş, bir an düşündükten sonra?İzmir?e gidiyoruz. Treni İzmit?e çevirsinler? talimatını vermiştir.

Bizim mıntakamızın Tekketepe Karargahından telefonla Conkbayırı saldırısını takip ediyoruz. Düşman bu hattan ilerleyemiyor, kendi saldırı kıtalarının sol kısmını koruma çabasında olduğu görülüyor.

Atatürk karşılık verdi:

Delikanlı Paşa?ya bakıyor hayretler içinde... Paşa mağrur ve mutlu bir insanı kurtardığı için... Ama bir başkası ölmüştü...

"Memleketin her tarafında çetin bir mücadele ve mukavemet başlamıştı. Ankara bir kurtuluş burcu ve Mustafa Kemal''in adı bir bayrak olmuştu. Antep, mücadele günlerinin acı bir devresiydi. Memlekette istiklal şuurlaşmış, topyekun bir vuzuh kazanmıştı.

Müslümanlık da Türkiye&amp;#8217;de,

Atatürk ve beraberindekiler, akşam Ankara'nın ünlü restoranı Karpiç'e gitti. Fransız Büyükelçisi M. Ponceau ile elçilik erkanı da oradaydı. Fransızlar'a hitaben bir konuşma yapan General Kasım Sevüktekin, sonunda Fransızlar'ın Hatay'ın Türkiye'nin olduğuna karar vereceklerine inandığını ifade etti. Fransa Büyükelçisi, Sevüktekin'i ayakta alkışladı. Generalden sonra ortaya fırlayan Gökçen, şunları söyledi:

Kaynak: Kılıç Ali, Atatürk'ün Son Günleri, Sel Yayınları, s. 86, 87

Medeniyetin beşiği olarak Türkleri kabul edemezdik; tam aksine binbir entrika ile bu kültür miraslarına el koyarak biz onları bütün dünyaya barbar, hak hukuk tanımayan bir toplum olarak tanıttık ve bunda da oldukça başarılı olduk. Sümer Kralları Urukagina ve Urnammu, çok tanrılı bir toplum kurarak, insanlar arasında adaleti sağlamak ve haksızlıkları önlemek için yasalar çıkararak, çağımız toplumlarına öncü olurlarken, bugün tek tanrılı bir toplum olan Türkiye&amp;#8217;de bizim çalışmalarımız sonucu, fuhuş, rüşvet, hırsızlık, haksız kazanç ve gelir dağılımı aşırı düzeylerdir.

ATATÜRK' ün yaşadığı ortam ve olaylar, onu Kurmay Subaylıktan aldı, Gazi Mareşal Başkomutan yaptı. Çanakkale'den başlayarak bir destan yazdı.

"Cumhuriyet ahlaki fazilete dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir. Sultanlık korku ve tehdide dayanan bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuslu insanlar yetiştirir.

Atatürk?ün, Sadrazam İzzet Paşa ile yazışmalarına tanık olan Cevat Abbas bu konuda şu değerlendirmeyi yapmıştır:

GÖKÇEN ÇATLI

Yağmurlu bir gecede akşamdan Bulgar sınırını sapa bir yerden geçen askerimizin öncü birlikleri, sabah ortalık aydınlandığında Filibe yakınındaki Hacıilyas kasabasına varmışlardır. Önce kendi askerleri sanan Bulgarlar, hava iyice aydınlanınca, Filibe?ye doğru ilerleyen birliklerin Türk askeri olduğunu fark etmişler ve olay Bulgar kralına iletilmiş.

age, s.128.

Bu arada Trabzon'dan gelen bir telgrafla, Sivas Kongresi'nin genel kongre olmasına ve bir Temsil Heyeti seçmesine karşı olduklarını bildirdiler. Erzurum'dan da buna benzer haberler geliyordu. Hatta Kazım Karabekir Paşa da Trabzon delegelerinin görüşlerini paylaşmaktadır. Diğer yandan Elazığ Valisi Ali Galip'in İngilizlerin de yardımı sağlayıp Kongreyi basacağı duyuldu. Bütün bunlar hiç kuşkusuz büyük sorunlardı. Bir yanda dış baskı ve tehlike, diğer yanda "Mandacılar"ın yozlaştırıcı çalışmaları ve Trabzon delegelerinin, Kongreyi çok ileri gitmekle suçlayan ithamları vardı. Mandacıların isteği ve ısrarı üzerine A. B. D. Kongresi'ne bir mektup yazıldı. Aynı tarihlerde A. B. D. Monroe Doktrini'ne dönerek Avrupa sorunlarından uzaklaştı. Versay'ı tanımadığı gibi "Manda" konusu ile de ilgilenmedi. Bütün bu engellere rağmen Kongre 11 Eylül'de çalışmalarını başarıyla tamamladı. Bu çalışmaları sonunda bir beyanname yayınladı. Yurt içine ve Yurt dışına gönderilen bu beyanname çok etkili oldu.

?Zaten Mustafa Kemal o tarihlerde bu amaca uygun bir şekilde emrindeki Yıldırım Orduları Grubu ile Musul cephesindeki 6. Ordu kıtaları içinde bu ordunun komutanı ile haberleşerek imkan ölçüsünde gereken tedbirleri aldırmıştır. Bu ordulara bağlı kuvvetleri, Torosların üst tarafına, İç Anadolu?nun muhtelif yerlerine ihtiyaca göre dağıtmak ve yerleştirmek, fazla silah ve yedek cephanelerle lüzumlu harp malzemesini güvenilir yerlere taşıtmak için planlar hazırlamaya ve ilgili komutanlara emirler ve direktifler vermeye başlamıştır. Elindeki kuvvetleri, geçirdikleri bütün badirelere rağmen gerçek bir ordu haline getirmek, düzenlemek ve takviye etmek, gerekince bu kuvvetlerle Türk?ün hak ve istiklalini korumak istemiştir.?

&amp;#8220;Ordu&amp;#8217;yu Eskişehir kuzey ve güneyinde topladıktan sonra düşman ordusu ile aramızda büyük mesafe bırakarak çekilmek gerekir ki Orduyu derleyip, toplayıp güçlendirebilelim. Bunun için Sakarya doğusuna kadar çekilinmeliydi. Düşman hiç durmadan ilerlerse hareket üssünden uzaklaşacak ve yeniden destek örgütleri kurmak zorunda kalacak, her durumda ummadığı bir zorlukla karşılaşacaktı. Buna karşılık bizim ordumuz toplu bulunacak ve daha elverişli koşullar içinde bulunacaktı. Bu çekilişimizin en büyük sakıncası: Eskişehir gibi önemli yerlerimizi ve birçok toprağımızı düşmana bırakmaktan dolayı kamuoyunda oluşabilecek iç sarsıntılardır. Ama az zamanda elde edebileceğimiz başarılı sonuçlarla bu sakıncalar kendiliğinden ortadan kalkacaktı. Askerliğin gereğini duraksamadan uygulamalı, başka türden sakıncalara hep birlikte karşı koymalıydık.&amp;#8221; (3)

19 Mayıs Kutlu Olsun...

Her insanın karşılaşacağı ölüm gerçeğinin son saniyeleri geldiğinde, o sırada yanında bulunanlardan Dr. Neşet Ömer bey?Dilinizi göreyim efendim. Lütfen dilinizi dışarıya doğru çıkartın? diye telaşlanırken, Atatürk, Dr. Neşet Ömer beye bakarak?VE ALEYKÜMÜSSELAM? diyerek gözlerini kapatmıştır.

ÖZLENEN ÇAĞLAR

Katıksız ve temiz Anadolu çocuğu Ata'sının yüzüne hayranlıkla baktı:

Sadi Borak, Atatürk?ün İstanbul?daki Çalışmaları (1899-16 Mayıs 1919), 2. bs, İstanbul, 1998, s. 206.

?Artık milletin bundan sonra kendi haklarını kendisinin araması ve müdafaa etmesi, bizlerin de mümkün olduğu kadar yolu göstermemiz ve bütün ordu ile beraber yardım etmemiz lazımdır? dedi ve sonra aynı fikirde olup olmadığımı sordu.

Türk Cumhuriyeti ise bir devrim ile vücut bulmuştur. Atatürk Türk insanını çok iyi tanıdığı, onun karakterini, mizacını çok iyi tahlil ettiği için, insanı en değerli varlık gören demokratik idare tarzını reddetmeyeceğinden emindi. O yüzden, cumhuriyete geçerken en çok milletine güvenmişti.

23 Atatürk?ün Hatıraları, s.111.

Ancak nedendir bilinmez, bir yabancı tarihçinin gördüğü bu gerçeği yerli tarihçilerin birçoğu görememiştir. Ne diyelim Allah gönül açıklığı versin!

Rahmetli Atatürk?ün taa 1933 yılında söylediği şu sözler onun Türklüğe, Türk Dünyasının bütünlüğüne ve Türk Milliyetçiliğine verdiği önemin göstergesi olup, Türkçülüğünün de belgesidir. ?Efendiler, bugün Sovyet Rusya, dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluğa ihtiyacımız vardır. Fakat yarın ne olacağını hiç kimse kestiremez. Tıpkı Osmanlı İmparatorluğu gibi parçalanabilir. Bugün elinde sımsıkı tuttuğu milletler, avuçlarından kaçabilir. Dünya bir dengeye ulaşır. O zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir. Bizim, bu dostumuzun, komşumuzun idaresinde dili bir, inancı bir özü bir kardeşlerimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak yalnız o günü susup beklemek değildir; hazırlanmak lazımdır. Milletler buna nasıl hazırlanır? Manevi köprüleri sağlam tutarak? Dil bir köprüdür, inanç bir köprüdür, tarih bir köprüdür. Bugün biz bu kitlelerden dil bakımından, gelenek, görenek, tarih bakımından ayrılmış, çok uzağa düşmüşüz. Bizim bulunduğumuz yer mi doğru onların ki mi? bunun hesabını yapmakta fayda yoktur. Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz. Bizim onlara yaklaşmamız gerekli. Tarih bağı kurmamız lazım. Folklor bağı kurmamız lazım, Bunları kim yapacak? Elbette biz. Nasıl yapacağız? İşte görüyorsunuz; dil encümenleri, tarih encümenleri kuruluyor. Dilimizi onların diline yaklaştırmaya ve böylece birbirimizi daha kolay anlar hale gelmeye çalışıyoruz, ortak bir mazi yaratmak peşindeyiz. Bunlar adı konarak açıktan yapılmaz, bunlar, devletin ve milletin derin düşünceleridir demişti.

Atatürk?ün bu üstün vasıflan, milli davayı ele almaktaki cesareti, başarmaktaki azim ve kudreti. Milli Mücadelenin başı olmasının bir diğer sebebini açıklamaktadır.

-?Atatürk bu milletin en yükseğidir?,

50 Noelle Roger, En Asie Mineure-La Turquie du Ghazi-, Paris, Fasquelle Editeurs, 1930, s. 255.

Bu tür projelerin, sürekli göç veren Damal?a ve Ardahan?a da ekonomik bakımdan katkı sağlayacağını dile getiren Öğüt, basın toplantısında gazetecilere Damal?da güneş batarken beliren Atatürk siluetiyle ilgili bir slayt izletti

Ondan sonra vakit vakit böyle bunalırdı. Ve her bunalışında çarıklarını çeker, değneğini alır, Ankara?nın yolunu tutardı. Bu sefer de öyle yaptı. Saatlerce yürüdükten sonra ikindide Ankara?ya geldi, doğruca gitti, Büyük Millet Meclisi?nin kapısı önünde durup çömeldi.

3. ?Atatürk Anadolu?ya geçmeyi düşünmüyordu! Onu ben ikaz ettim! Anadolu?ya geçiş düşüncesi bana aittir!? diyen Kazım Karabekir?in bu ve benzeri iddiaları çürümektedir.

Büyük İzmir yangınından bir gün önce Hükümet Konağı'nda, Mustafa Kemal Paşa'ya bir bilgi sunmak için Vali Bey in odasına girdim. İçeride Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Vali ve İngiliz Konsolosu vardı. Paşa, İngiliz Konsolosu'na sert bir biçimde şöyle diyordu: "Tebaanız hakkında benden teminat mı istiyorsunuz? Yunanlılar burada iken tebaanız daha mı emindi?" İngiliz Konsolosu, bu soru karşısında: "Evet..." cevabını verince, Mustaf Kemal Paşa daha da sertleşti ve yüksek sesle: "Öyle ise Yunanistan a gidiniz!..." dedi. İngiliz Konsolosu, bu çıkış karşısında sordu: "İngiltere'ye de mi savaş ilan ediyorsunuz?" İngiliz Konsolosu'nun, haddini aşan bu cevabı karşısında Paşa, onu sanki tokatlıyormuş gibi bir ifadeyle konuştu: "İngiltere ile aramızda barış yapılmış mıdır ki, savaş ilan edip etmediğimi soruyorsunuz. Hem siz böyle şeyleri konuşmaya yetkili misiniz ki, bana bunu soruyorsunuz? Ben Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ve Türk Orduları Başkomutanı'yım. Benim, her şeyi görüşmeye yetkim vardır. Senin de böyle bir yetkin varsa, ancak o zaman görüşebiliriz seninle. Böyle bir yetkiniz yoksa buyrunuz..." Mustafa Kemal Paşa "buyrunuz..." derken, İngiliz konsolosuna kapıyı gösteriyordu.

Törene, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Veli Tarakcı, Belediye Başkanı Ahmet Eşref Fakıbaba, İl Emniyet Müdürü Sabri Durmuşlar ile çok sayıda öğrenci, öğretmen ve askeri personel de katıldı.

Kongrenin toplanması ulusal bilinçlenme ve örgütlenmenin kaçınılmaz bir aşaması olduğu kadar, Anadolu'da M. Kemal Paşa'nın önderliğinde oluşan ulusal irade ile İstanbul Hükümeti ve onun arkasında İngiliz-Fransızlara karşı bir üstünlük ve Anadolu'nun otoritesinin kime ait olduğu mücadelesiydi. Bu bakımdan İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri kongreyi toplatmamak için her çeşit yola başvurmaktan kaçınmıyorlardı.

Atatürk&amp;#8217;ün ifade ettiği bu sözler Türk milleti için milli hedef olacak, değerdedir.

Gazi Mustafa Kemal Paşa; "Tarihte görülmüş birliklerin en üstününü" kurmak amacındaydı! Bu fikri, vicdanında bir sır gibi saklıyor, bütün hareketlerini o noktayı hedefleyerek gerçekleştirmeye çalışıyordu. Ama her şeyin bir zamanı vardı.

Yaşayan dillerin hiç birinde Ortaçağlar boyunca standart bir imla yoktu. Eski bürokrat kadrolar ve dar aydın tabakanın kullandığı yazı, belleğe ve alışkanlığa dayanmaktadır. Hatta her yazarın kendine göre bir imla düzeni vardı. Herkesin kabul ettiği standart imla kuralları ve okunması basit bir yazı yoktu ve buna ihtiyaç da duyulmamıştı. Çünkü 18. yüzyıla kadar okur-yazar oranı %5-10'u geçen ülke yoktur. Örneğin Alman imla reformu, mcil'in Almancaya çevrildiği Reformasyon döneminde değil, Prusya krallığının güçlendiği ve Imparatoriçe Maria Theresia'nm Avusturya yönetimini modernleştirdiği döneme rastlar. İmpara 13 Ağustos 1770 fermanıyla ilkokul eğitimi genelleştirilirken, yayın hayatı da canlanıyordu. Bu da Alman dili imlasının düzelmesine, daha doğrusu düzeltilmesine neden oldu. 18. yüzyıl başında Büyük Petro Rusya hürokrasisirri, eğitim hayatını çağın gerçeklerine göre yeniden düzenlerken, eski Kilise Slavcasmm kalıntısı olan Kiril alfabesini ve imlasını da 1710 yılında yeniden düzenlettirdi. Vedemosti adlı gazeteyi 1713 yılında çıkarttırarak Rusya'da basın hayatını başlattığında okuma-yazmanm yayılmasını gerektiren bu gibi hareketlerm önünde engel olarak eski alfabe ve imlanın bulunduğunu gördü. Onun için alfabe ve imla düzeltilerek 18 harf çıkartıldı. Rus alfabesinde ikinci önemli düzeltme işlemi 1921 'de Sovyetler döneminde uygulanmıştır. Gene Fransa'da Kardinal Rtchelieu'rıün konuşulan dile uygun standart bir imla düzenlemesi için ünlü Fransız Akademisi'ni kurdurduğunu hatırlayalım.

Atay, Falih Rıfkı, Çankaya, İstanbul - 1984.

age, s.66.

- Çocuğum, dedi. Gazetelerde yarım sütun eski yazı kaldığı zaman dahi, herkes bu eski yazılı parçayı okuyacaktır. Arada bir harp, bir iç buhran, bir terslik oldu mu, bizim yazı da Enver'in yazısına döner. Hemen terkolunuverir."

Ve, konunun bir başka tarafını da gözden uzak tutmamamız gerekiyor: Mahmut Esat Bozkurt&amp;#8217;un, &amp;#8216;hükümranlığını&amp;#8217; tesis edip Lahey&amp;#8217;de dünya hukuk literatürüne girdiği sırada, henüz 35 yaşında olduğunu!

Asırlar bize yaştır,

Atatürk?ün Yenibahçeli Şükrü Bey?e Verdiği Görev

Bu cümlenin ikinci bölümünün yani (Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin temelinde yüksek Türk kültürünün bulunduğu) sözlerinin de incelenmesi gerekir:

(Doğan Avcıoğlu, Türkiye?nin Düzeni, cilt:1, s.481)

Ardından Şeyh Said İsyanı (13 Şubat 1925) patlak verecek ve bastırılsa da sonuçları Musul?un durumunu doğrudan etkileyecektir.

?Etrafıma baktım, herkes mendili çıkarmış ağlıyordu.?

1961 Anayasası ilk şekliyle demokrasinin hemen bütün kurum ve kuruluşlarını kapsayan çağdaş bir Anayasa olarak algılanmıştır. Halen de üzerinde çok olumlu tartışmalar yapılmaktadır. Fakat, 1961-1980 arasında çıkan ve Türkiye&amp;#8217;de gelişen demokratikleşmeyi içine sindiremeyen iç ve dış odakların sebep olduğu anarşik olaylar, bu Anayasada bazı değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir.

SÜREYYA YİĞİT?E SÖYLEDİKLERİ

İstanbul?un işgal günleri; başta General Harrington olmak üzere bir kısım işgal kumandanları Pera Palas'ta salonunun bir köşesinde otururlar. Mustafa Kemal nedense dikkatlerini çeker. Kim olduğunu soruşturdular. ?Mustafa Kemal? olduğunu öğrendiler. Onlar için Mustafa Kemal Birinci Dünya Savaşı'nın en ünlü şahsiyetlerinden biridir. Yabancı dillerde Çanakkale Savaşı'ndan bahseden ve daima Mustafa Kemal?in isminde düğümlenen kitaplar, yazılar, o zaman bile bir kitaplığı doldururdu.

Araştırmanızda MI6?nın Osmanlı?nın son dönemi ve Atatürk dönemlerinde yoğun bir şekilde casusluk operasyonlarına ağırlık verdiği görülüyor. Bunu sebebi nedir?

Türkler ancak bizi Conkbayırı'ndan atmak suretiyle görevlerini yapacaklarını anladılar ve böyle yaptılar. Bunun önemi yok, hiç bir zaman bıkıp usanmamalıyız.

Bozkurt&amp;#8217;un sağ kalan mürettebatını denizden toplayan Lotus, ertesi gün İstanbul Limanı&amp;#8217;na geldi ve polis kazayı soruşturmaya başladı. Lotus&amp;#8217;un kaptanı Demons ile Bozkurt&amp;#8217;un süvarisi Hasan Bey kazada can verenlerin aileleri tarafından yapılan şikáyet üzerine tutuklandılar ve haklarında İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi&amp;#8217;nde dava açıldı. Mahkeme kararını 13 Eylül&amp;#8217;de verdi: Fransız kaptan Demons, 80 gün hapse mahkum edilmişti.

-Hah. İşte o ağırlık benim omuzlarım üstündedir. Omuzlarım üstünde olduğu için Ben Konuşamam!

Burada, fikir hayatı ile ilgili her konuya girme imkanımız yok. Ancak, çok güncel, hayati konularla ilişkili, üç nokta üzerinde durmak istiyorum. Bunlardan biri dilimiz; ikincisi, eğitim ve üçüncüsü, din olacaktır.

(İş Bankası Kültür Yayınları, TBMM Gizli Celse Zabıtları, Cilt 3)

7 Ağustos 1931 tarihinde Beyrut Başkonsolosluğu'ndan alınıp Dahiliye Vekaleti tarafından Rıyaset-i Cumhur Katibi Umumisi'ne gönderilen raporda da Beyrut'ta Taşnak ve Hoybun'un Irak, İran, Mısır, Suriye, Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Fransa, İsviçre'deki Ermeni ve Kürt reislerinin yaptıkları toplantı sonucunda İsmet Paşa'nın Atina'ya ve Mustafa Kemal Paşa'nın doğu vilayetlerine muhtemelen yapacakları ziyaretler sırasında kendilerine suikastlar yapılacağı, Gazi'nin hareketi hakkında İstanbul'dan bilgi alınacağı Suriye, Irak, Lübnan, Yunanistan ve Bulgaristan'dan silahlandırılacak Ermeni ve Kürt çetelerinin Suriye hududundan Türkiye'ye saldıracakları belirtilmiştir (Ekler, nu. 6).

Mustafa Kemal?in, Türk Tarih Kurumu?nu kurmasının en büyük nedeni bu asil düşüncede aranmalıdır. Atatürk, Türk Milleti?nin asaletine, büyüklüğüne bütün Türklerin inanmasını ve bunu iftiharla savunmasını hayatı boyunca amaç edinmiştir, milletine: ?Ne mutlu Türküm diyene?

&amp;#8216;Hani seninle ara sıra bir işimizden bahsederdik&amp;#8217; sözleriyle Atatürk bana işte bunları hatırlatıyordu.&amp;#8221;

Buradaki açıklamalarımızda Atatürk'ün İnkılabı tarifini ve Türk İnkılabı nedir sorusuna verdiği cevap hareket noktamız olacaktır. Ulu Önder inkılabı "Mevcut müesseseleri zorla değiştirmek demektir. Türk milletini son asırlarda geri bırakmış olan müesseseleri yıkarak yerlerine, milletin en yüksek medeni icaplara göre ilerlemesini temin edecek yeni müesseseleri koymuş olmaktır" diye tanımladıktan sonra, Türk İnkılabı nedir sorusuna "Bu inkılap kelimenin ilk anda işaret ettiği ihtilal manasından başka, ondan daha geniş bir değişikliği ifade etmektedir. Bugünkü devletimizin şekli, yüzyıllardan beri gelen eski şekilleri ortadan kaldıran en gelişmiş tarz olmuştur. Milletin, varlığını devam ettirmesi için fertleri arasında düşündüğü ortak bağ, yüzyıllardan beri gelen şekil ve mahiyetini değiştirmiş, yani millet, dini ve mezhebi bağlantı yerine Türk milliyet bağıyla fertlerini toplamıştır. Millet beynelmilel umumi mücadele sahasında hayat sebebi ve kuvvet sebebi olacak ilim ve vasıtanın ancak çağdaş medeniyette bulunabileceğini bir değişmez gerçek olarak prensip saymıştır. Netice olarak millet, saydığım değişiklik ve inkılapların tabii ve zaruri icabı olarak umumi idaresinin ve bütün kanunlarının ancak dünyevi ihtiyaçlardan mülhem ve ihtiyacın değişme ve gelişmesiyle sürekli olarak değişme ve gelişmesi esas olan dünyevi bir zihniyeti hayatı boyunca devam edecek bir idare saymıştır.

Damal'ın Yukarı Gündeş köyünde Karadağ eteklerine yansıyan Atatürk silüeti bu yıl da kendini gösterdi. Ortaya çıkan muhteşem doğa görüntüsünü izlemek için yerli ve yabancı turistler şimdiden bölgeye gelmeye başladı. 15 Haziran ve 15 Temmuz tarihleri arasında Karadağ eteklerine güneşin yansımasıyla saat 17.32'de oluşmaya başlayan görüntü saat 17.50 sıralarında Atatürk silüetini ortaya çıkartıyor. Görüntü saat 18.00'da ise bozularak kayboluyor.

Konferans sonunda Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Cemal Öcal, Prof. Dr. Saadettin Gömeç&amp;#8217;e çiçek verdi.

İşte Çanakkale Savaşı&amp;#8217;ndaki Atatürk&amp;#8230; Okuyun, inceleyin, düşünün ve elinizi vicdanınıza koyarak karar verin&amp;#8230;

1 Niyazi Ahmet Banoğlu, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, Cilt I, İstanbul 1967, s. 82-84.

Prof. Dr. Bahaeddin Yediyıldız da bir tebliğinde: ?... İlerlemek için söz konusu toplum, kendi geçmişini veya başkasını körü körüne taklitten kaçınarak, her şeyden önce kendi kendini iyi bir tahlile tabi tutması, kültürün ana temellerini tespit etmesi ve bu temellerden hareketle, kültürün, teknoloji, iktisat, hukuk, sanat, eğitim, siyaset ve din gibi çeşitli boyutlarından her birini kendi metod ve izah tarzları içinde, gerektiğinde şuurlu bir şekilde yabancı kültürlerden de istifade ederek, yaratıcı ilmi zihniyeti ile eşit seviyelerde geliştirilmesi gerekmektedir. Bu boyutlardan birisi diğerine nispetle daha yüksek bir seviyeye ulaşırsa, geri seviyede kalanını kendi hakimiyeti altına almak isteyecek ve mesleklerini henüz halledememiş olan bu sonuncusu, kendisine yönelen bu baskı karşısında reaksiyoner bir tutum içine girecek ve cemiyette bir takım çatışma ve huzursuzluklara yol açacaktır.

İnternette "Mondros Mütarekesi" diye yazarak mütarekenin şartlarını öğrenmek kabildir.

(Atatürk?ün S. D. V. Cilt:1, s.60)

olduğumu söyleme. Tüccar, zengin bir adam filan dersin. 'Seni sevdi, sana

19 Mayıs 1934 yılında bir darbe yapan Bulgar Ordusu, kurdurduğu geçici hükümet sayesinde Hitler Almanya?sının safında yerini almış, Bulgaristan Türkleri arasında yaygınlaşan?Turan Gençlik ve Spor Cemiyetleri Birliği?ne karşı polis takibatına geçip işkence ile öldürmeler çoğalmıştı. Ayrıca Bulgar köylerinden teşkil ettikleri çetelerle toplu katliama başlamak üzereyken, Türk istihbaratı bu haberi Atatürk?e iletir. Atatürk de, o sıralarda Trakya?da askeri tatbikat yapmakta olan 3. Ordu Komutanı Salih Omurtak Paşa?ya, biraz Bulgar sınırını ihlal ederek Bulgarlar?a gözdağı vermesi konusunda talimat verir.

56 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. I, s. 98

Türk Yurdu, No: 6, 1926.

Adeta bu Atatürk karşıtlığını, kendilerine bir kimlik edinmek için, kendilerini önemli göstermek, bunun sağlayabileceği rantı bölüşmek için yaparlar.

Atatürkçülükte dinamizm vardır. O&amp;#8217;nun dinamik ideali de daima gelişmeye açıktır. Atatürk 1 Kasım 1937&amp;#8217;de Beşinci dönem üçüncü toplanma yılını açarken TBMM&amp;#8217;de yaptığı konuşmasının bir yerinde: &amp;#8220;Arkadaşlar, Büyük davamız, en uygar ve en refah içinde millet olarak varlığımızı yüksekmektir. Bu yalnız kurumlarında değil, düşüncelerinde temelli bir inkılap yapmış olan büyük Türk milletinin dinamik idealidir. Bu ideali en kısa bir zamanda başarmak için, fikir ve hareketi beraber yürütmek zorundayız. Bu girişimde başarı ancak Süreli bir planla ve en rasyonel tarzda çalışmakla mümkün olabilir&amp;#8221; 46 diyerek Türk milletinin durağan değil, dinamik olduğunu vurgulamıştır. Atatürk konuşmalarında: &amp;#8220;İlerlemeyi, yükselmeyi ve asrın icabını seven ve isteyen güzide bir halkımız vardır. Türk&amp;#8217;e müsbet bir şey veriniz, bunu reddetmesi imkanı yoktur&amp;#8230; Halkın karanlığı aşmak ve refaha ve iyiliğe varmak arzusu el ile tutulacak kadar açıktır. Cumhuriyetin eli bu arzuyu tutmuştur&amp;#8230;&amp;#8221; 47 ve &amp;#8220;Uygarlık yolunda başarı yenileşmeğe bağlıdır. Sosyal hayatta, iktisadi hayatta, ilim ve fen sahasında başarılı olmak için biricik gelişme ve ilerleme yolu budur. Hayat ve yaşayışa egemen olan kuralların zaman ile değişme, gelişme ve yenileşmesi zorunludur&amp;#8221; 48 diyerek Cumhuriyet idaresinin halkın ilerleme isteğini yerine getirdiğini ve uygar olma için yenileşmenin kesin koşul olduğunu ortaya koymuştur.

Fevzi Paşa Mecliste yaptığı konuşmada büyük bir sorumluluk örneği gösterdi : &amp;#8220;Stratejik komuta hatalarına gelince, Genelkurmay Başkanı olarak onlardan ben sorumluyum, vereceğiniz cezayı şimdiden kabul ediyorum&amp;#8221; dedi ve &amp;#8220;Ben ölümden korkmam, milletim uğruna seve seve şehit olmasını bilirim&amp;#8221; diyerek yerine oturdu.(1) Hiçbir kurtuluş çaresi kalmamış gibiydi. Türk halkı tarihindeki en acılı ve en zayıf günlerini yaşıyordu. Tanrıdan başka hiçbir yardımcısı kalmamıştı. Maddi ve manevi bütün güçler düşmanların elindeydi. Türk tarihinde 1683 yılında Viyana önlerinden dönen &amp;#8220;Maksimum güç çizgisi&amp;#8221;, Temmuz 1921&amp;#8217;de Minimum- sıfır çizgisine yaklaşıyordu. Bu çöküşü ancak bir &amp;#8220;Mucize&amp;#8221; durdurabilirdi.

Atatürk sinirlenir: Canım bırak şu kuklayı. Söylesenize bakayım şu sizin Stalin yoldaşınız ne yapar Allah aşkına?

Sonra duyduk ki, Mehmetçik adı verilen Türk Neferleri bu inanılmaz olayı gördükten sonra Mustafa Kemal'e bir isim takmışlar: "Efsunlu Kemal... "

Oysa Atatürk 30 Ağustos 1925 tarihinde Kastamonu?da Cumhuriyet Halk Fırkasında yaptığı konuşmada devrimlerin gayesini şöyle açıklamıştır:

Bu geziden hasta olarak İstanbul?a geldim. İstanbul?da bir iki ay tedavi gördükten sonra, tedavi amacıyla Viyana?ya gittim. Orada Sanatoryum?da bir ay yattım. Bir süre de Karlsbat?da kaldım.

Bu konuda emek verenlere teşekkür ederim. Saygılarla..

Portre için 2 bin 400 kişi, belediyenin hazırladığı, sırtında Atatürk posteri olan siyah tişörtlerden giydi. Erken saatlerde Cumhuriyet Meydanı'nı doldurmaya başladılar. Saat 12.00'de ise fotoğraf sanatçısı Cumhur Aygün, helikopterle meydanda oluşturulan portrenin fotoğrafını çekti. Konak Belediyesi Yelken Kulübü sporcuları da denizden destek verdi. Alanda iki anı defteri açıldı, vatandaşlar buraya duygu ve düşüncelerini yazdı. Etkinliğe katılanlara pilav, çay ve kahve ikram edildi.

Atatürk, İsmet İnönü Görüşmesi

« 20 Ocak 1915&amp;#8217;te İstanbul&amp;#8217;a gelen Atatürk, atandığı 19. Tümen hakkında bilgi almak için temaslara başlamıştır. Bu sırada, o günlerde Sarıkamış&amp;#8217;ta büyük bir bozguna uğrayan Enver Paşa ile görüşmüştür. Atatürk, yıllar sonra, o görüşmeyi ve sonrasında yaşananları Falih Rıfkı Atay&amp;#8217;a şöyle anlatmıştır: &amp;#8220;Enver Paşa ile karşı karşıya bulunuyorduk. Enver, biraz zayıflamış, rengi solmuş bir halde idi. Söze ben başladım: &amp;#8216;Biraz yoruldun&amp;#8217; dedim. &amp;#8216;Yok, o kadar değil&amp;#8217; dedi. &amp;#8216;Ne oldu?&amp;#8217; &amp;#8216;Çarpıştık, o kadar!&amp;#8217;, &amp;#8216;Şimdiki durum nedir&amp;#8217;, &amp;#8216;Çok iyidir!&amp;#8217; dedi. Kendisini üzmek istemedim. Konuşmayı görevim üzerine çevirdim. &amp;#8216;Teşekkür ederim, beni numarası on dokuzuncu olan tümene kumandan tayin etmişsiniz. Bu tümen nerededir?&amp;#8217; &amp;#8216;Ha, evet&amp;#8230; Belki bunun için Erkan-ı Harbiye ile görüşseniz ile görüşseniz daha iyi bilgi edinirsiniz&amp;#8217;. Enver&amp;#8217;i çok yorgun ve kafası işlerinde görüyordum. Sözü uzatmadım. &amp;#8216;Peki o halde fazla rahatsız etmeyeyim&amp;#8217; dedim. Başkumandanlık Erkan-ı Harbiye&amp;#8217;sine gittim. Gerekenlere kendimi şöyle tanıtıyordum: &amp;#8216;On dokuzuncu Tümen Kumandanı Mustafa Kemal&amp;#8230;&amp;#8217; Hepsi şaşıyordu! Böyle bir tümenin var olduğundan haberi olana rastlamadım. Sonunda bir akıllı dedi ki: &amp;#8216;Belki böyle bir tümen Liman von Sanders&amp;#8217;in ordusunda bulunmaktadır. Bir defa onu görseniz&amp;#8230;&amp;#8217; Von Sanders&amp;#8217;in kurmay başkanı Kazım Bey&amp;#8217;in bürosuna giderek durumu anlattım. Kazım Bey: &amp;#8216;Bizim dislokasyonumuzda böyle bir tümen yoktur. Fakat olabilir ki, Gelibolu&amp;#8217;da üçüncü kolordu yapmakta olduğunu bildiğimiz bazı yeni teşkilat arasında yeni bir tümen kurmayı tasarlamıştır. Bir defa oraya kadar gitseniz. Kazım Bey, &amp;#8216;Bununla berber hareketimizden önce sizi kumandan paşaya tanıtayım&amp;#8217; dedi.&amp;#8221; Bunun üzerine Atatürk, Liman von Sanders ile tanışmıştır. Bu Alman Mareşali, Atatürk&amp;#8217;ü nezaketle karşılamıştır. Bulgarların durumunu merak eden Mareşal, Atatürk&amp;#8217;e kibar bir tavırla: &amp;#8220;Bulgarlar hala harbe girmeyecekler midir?&amp;#8221; diye sormuş, Atatürk, &amp;#8220;Benim görüşüme göre henüz girmeyeceklerdir&amp;#8221; diye cevap vermiştir. Mareşal &amp;#8220;Niçin?&amp;#8221; diye sorunca, Atatürk, &amp;#8220;Benim anladığıma göre Bulgarlar iki ihtimalden biri anlaşılmadan harbe girmezler. Biri, Almanya&amp;#8217;nın başarı kazanabileceğine inandırıcı deliller görmedikçe, ikincisi de, harp kendi topraklarına temas etmedikçe&amp;#8221; diye cevap vermiştir. Bu cevaba sinirlenen Mareşal, sağ yumruğunu sıkıp havaya kaldırarak, &amp;#8220;Bulgarların Alman başarısına güvenleri yok mu?&amp;#8221; diye sormuştur. Bu öfkeli soruyu Atatürk gayet sakince, &amp;#8220;Hayır ekselans!&amp;#8221; diye cevaplamıştır. Öfkeden yüzü kıpkırmızı olan Liman von Sanders, &amp;#8220;Niçin?&amp;#8221; diye sorunca, Atatürk, bir şey anlamamış gibi bakmıştır. Bu sırada Mareşal, &amp;#8220;Nasıl olur. Alman başarısına güvensizlik? Nasıl olur bu?&amp;#8221; diye söylenince, Atatürk, &amp;#8220;Öyle efendim!&amp;#8221; diye diretmiştir. Bunun üzerine Mareşal Sanders, dikkatlice Atatürk&amp;#8217;e bakarak, &amp;#8220;Sizin fikriniz nedir?&amp;#8221; diye sormuştur. Her ne koşulda olursa olsun muhatabının yüzüne gerçeği, sadece gerçeği söylemeyi ilke edinmiş olan Atatürk, biraz düşündükten sonra, kendinden emin, &amp;#8220;Bulgarları düşündüklerinde haklı buluyorum&amp;#8221; demiştir. Yarbay Atatürk&amp;#8217;ün bu cevabı, Mareşal Liman von Sanders üzerinde adeta &amp;#8220;şok etkisi&amp;#8221; yapmıştır. Bu sözler üzerine ayağa kalkan Mareşal, Atatürk&amp;#8217;e, &amp;#8220;Çıkabilirsiniz!&amp;#8221; demiştir.

Adana Kırmızı Konak: Tırpanilerin evi olarak da bilinen bu konakta Atatürk yöre eşrafıyla bir toplantı yapmıştır.

(Kaynak: Hasan Rıza Soyak, Atatürk?ten Hatıralar, 2 cilt, Yapı Kredi Yayınları, 1973 - ?On Yıl Savaş?Fahrettin Altay?ın hatıraları)

Her şeyi göze almış insanların yiğitliği içinde doğruldu. Atatürk' ün

?Memleketimizin herhangi bir köşesinde halkın güvenini, devletin bütünlüğünü ve asayişini bozmaya kalkışanlar, devletin bütün kuvvetlerini karşılarında bulmalıdırlar?16.

Atatürk'e Yönelik Birinci İddia

10 Edouard Herriot, ?De la vieille a la nouvelle Turquie.? La Turquie Kemaliste, No. I (Juin 1934). s. 23.

- Biz Milli Mücadelede bütün Türk Milleti bu şekilde çalıştık. Böyle kahraman generaller, subaylar ve askerlere dayanarak savaşı kazandık. Onlar var oldukça kimse vatanımıza göz dikemez!...

Şimdi, din konusuna dönmek istiyorum. Hemen ifade edelim ki, M. Kemal Atatürk?ü bu noktada en çok eleştirenler, eski ihanet şebekelerinin artıkları, beslemeleridir. Bu eleştirilere karşılık, Atatürk?ü bilinçli biçimde dine karşıymış gibi göstermeye ve böylece bu çatışma ortamını diri tutmaya, ulus ile arasındaki bağı tahrip etmeye çalışan bir başka çevre daha vardır. Bu iki çevre, ülkemizde, birbirlerine düşman gibi görünen melanet ikizleridir. Bir diğerine malzeme yaratır. Bu iki çevre, M. Kemal Atatürk?e düşmandır. Çünkü, her ikisi, de milletimize milli siyasetimize, milli devletimize, kimliğimize düşmandır. Din adına bezirganlık yapanlar ile, çağdaşlık adına bezirganlık yapanlar, bu çevreleri oluşturur. Hiç birinin ne din ile, ne çağdaşlık sorunu ile doğrudan işleri vardır. Yüklendikleri ve geçimlerini sağladıkları misyon için görev yaparlar. Onlar, Türk toplumunda yeşertilen kötülüklerin kaynağıdır. Böyle oldukları için, hepsinin fesat yuvalan M. Kemal Atatürk tarafından kapatılmıştır. Ama bugün anlaşılıyor ki, bu fesat yuvaları yer altında iyi saklanmışlar ve uygun ortam bulunca, yer üstüne çıkıp melanetlerini yeniden örmeye, uygulamaya başlamışlardır.

?Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa, Kazım Paşa vardı odada. Gazi Paşa ile birbirimizin elini tuttuk. ?Safa geldin Ağa? dedi. Beni Paşalarla tanıştırdı. Yanında oturdum. O dakikada Paşa?ya gönlüm ısınıverdı. Gözümü, gözlerinden ayırmadım. Bu büyük adamla cenge değil, bastonuma dayana dayana ölüme bile giderdim.?

Atatürk komutayı devraldığında 7. Ordu Nablus?un güneyi ile Şeria Nehri arasında konuşlanmıştır.

İlk Direniş Yuvaları

Nihayet, İngiliz askeri yazarı Armstrong?un bazı sansasyonel görüşleri. Bu konuda rahmetli Yakup Kadri Karaosmanoğlu?nun bir anısını sizlere sunmak isterim. Bu ünlü yazarımız şöyle diyor: ? İngiliz yazarlarından Armstrong?un Bozkurt kitabının Atatürk?ü ne kadar öfkelendirdiğini ve etrafındaki gazetecileri bu kitap aleyhine nasıl seferber ettiğini pek iyi hatırlarım. Bozkurt?u okuyanlar bilirler ki? hususi hayatına dair bazı temelsiz dedikodular bir yana bırakılacak olursa? Armstrong bu eserinde, Mustafa Kemal?i eski ve yeni tarih devirlerinin en yüksek simaları arasında saymakta ve?eğer bu adam, büyük bir milletin içinden çıkmış veya büyük bir milletin başına geçmiş bulunsa idi Sirus?ları, Sezar?ları, Cengiz?leri, Napolyon?ları gölgede bırakan cihangirlerden biri olurdu?, demektedir. O zamanlar, Atatürk?ü en çok çileden çıkaran, işte, asıl bu görüş idi. Yumruğunu masaya vurup?Büyük millet mi? Türk?ten daha büyük millet var mıdır? Ben ne yapabildi isem, ancak onunla yapabildim. Hem, bu İngiliz subayı, bana bir cihangir gözü ile bakıyor. Ben cihangir değilim. Biz, Türk Ordusu ile cihangirlere karşı koymuşuzdur? 27

Atatürk&amp;#8217;ün büyük bir güven ve saygı duyduğu, Türk Ordusu, kanının son damlasına kadar vatan toprakları uğruna mücadele etme azmini göstermiştir. Güvene ve övgüye layık olan Kahraman Türk Ordusu, kazandığı büyük zaferle; düşmandan kurtardığı, Türk toprağını, yüce Türk Milletine armağan etmiştir. Başkomutan Atatürk, kahraman Türk Ordusunun büyük zaferini, Türk halkına şu sözleriyle müjdelemiştir:

Yıl 1933; mevsim kış... Yer, Ankara tren istasyonu. Akşam üstü. Gazi, yurt gezisine çıkacak, gar onu uğurlamaya gelenlerle dolup taşıyor. Gazi trene bineceği sırada bir köylü kalabalığı yararak koşa koşa yanına ulaşmayı başarıyor. Ayaklarına kapanıyor. Yaverleri, ilgililer köylüyü çekip götürmek istiyorlar.

age, s.45.

"Tanrı' nın gücüne gitmesin bey, bu yıl yufkaydı mahsül. Kabahatin acığı

İşte bunun için, o fikir ve açık veren Türkiye Cumhuriyeti 1924 bütçesinden 200.000 lira gibi önemli bir miktarı "Türkiya Cumhuriyetler Birliği" ideali için kullanıyorlar ve Profesör Fuat Köprülü'ye "Türkiyat Enstitüsünü" kurduruyordu. Prof.. Fuat Köprülü, daha sonra o günleri şöyle anlatacaktı:"Beni görevlendirirken, heyecanlıydı, diyebilirim; çocuğunu okula emanet eden sevecen bir babaya benziyordu! -Size önem verdiğim bir görevi veriyorum. Bilgili ve özellikle zeki arkadaşlarınızı toplayın! Onlara görev verin ; oralara gitsinler, oradaki insanlarla dostluk kursunlar ve toplumlar arasındaki benzerlikleri, kültür ve tarih beraberliğimizi hatırlatarak canlandırsınlar! Siz onları memleketimize davet edin. Cumhuriyetimizi yakından görüp tanısınlar. Oralarda gereken araştırmaları yapın, bilime hizmet edin! Ortak bir tarihten geliyoruz, birbirimizi tanımakta yarar var!.. Hadi göreyim sizi!.. Şevkle çalışmaya başladık. Bir süre sonra Atatürk'ü kaybedince, bu çalışmalar itibarını kaybetti; hatta engellendi denilebilir.

Sosyo-psikolojik ve kültürel anlamda fazileti de yine Atatürk&amp;#8217;ün ifade ettiği, &amp;#8220;&amp;#8230; temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;dir&amp;#8221; sözleri en güzel şekilde açıklar. Bu tarihi gerçeğe inanmak da bir fazilettir. Kültürün bir unsuru olan din istismarı yapmak ise bir faziletsizliktir. Esasen dinlerin gayesi de insanları faziletli kılmak olduğuna göre, bu fikrimiz daha da güç kazanır.

6 Cevat Dursunoğlu, Atatürk?ün Kişiliği, Çeşitli Cepheleriyle Atatürk. Robert Kolej yayınları, İstanbul 1964. s. 11 -12.

''YERYÜZÜNÜN EN BÜYÜK İNSANI HAZRET-İ MUHAMMED'DİR''

Halil Ağa' ya uzattı:

Yukarıda Atatürk?ün konuşmalarından verdiğimiz örnekler gerçekten de birbiri ile uyumlu ve istikrarlı olarak hep bu fikri savunmaktadır. Yeni Türk Devletini?yeni insanı? ancak bu hedefe varılmakta yaratılacaktır.

"Mustafa Kemal Paşa iyi bir kumandan, ondan daha üstün olarak da dahi bir siyaset adamıdır"

Büyük Türk düşünürü Yusuf Has Hacib'e göre insanın iki temel gücü vardır: Akıl ve bilgi. Akıl Tanrı vergisi. Bilgi insanın sonradan edindiği güç. Bilgiyle göğe dahi yol bulunur.' Böylece Yusuf Has Hacib insanın bilgi sayesinde tabiata, dolayısıyla dünyaya hakim olabileceğini açıklamaktadır.

45 S. D., C. 2, s. 224.

Ümit Özdağ - Yeniçağ

Büyük Millet Meclisi kendi öz kaynaklan ile Milli mücadeleyi sürdürmesinin mümkün olmadığının bilincinde idi. Bunun için dış yardımlar arama yoluna da gidildi. Ancak bu yolla hiç bağımlılık altına da girilmedi. Bu maksatla yapılan temaslar ve kazanılan zaferler sonucu dış yardımlar gelmeye başladı. Sovyetlerden ilk silah yardım partisi 22 Eylül 1920?de Trabzon?a ulaştı. 16 Mart 1921?de imzalanan Moskova Andlaşması sonucunda da Sovyet Rusya Türkiye?ye 10 milyon altın ruble ile iki tümeni donatacak kadar silah ve cephane vermeyi kabul ediyordu19. Bu yardımlar devam etti.

9 Ocak 1912'de Mustafa Kemal, Tobruk taarruzunu başarıyla yönetmiştir.

1 Hasan Rıza Soyak, Atatürkten Hatıralar-I, İstanbul 1973, s. 66?68.

Ne Atatürk&amp;#8217;müş ama!...

Atatürk, Türk Ordusunun vatan uğruna, düşman süngüsüne karşı, gözünü kırpmadan, kahramanca savaşmasından duyduğu büyük gururu, şöyle ifade etmiştir:

- Bu kolay değildir. Sen Harp zamanı karargahta çalıştın mı?

8 Kocatürk, Utkan; Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Kronolojisi, Ankara, 1983, sh. 458.

Bu yaptıklarımız hiçbir millete düşmanlık değildir.

''Atatürk'ü sevmek milli bir ahlaktır.''

?Ölmez bu vatan farzı muhal ölse de hatta,

?Dimdik bir duruş, şüphe götürmez ağırbaşlılığını yansıtan yiğit bir görünüş; eksiksiz bir giyiniş, kesin hatlı bir vücut; insanın içine işleyen açık mavi gözler, kabarmış kaşlar; çok kez ciddi, hatta sert bir yüz; her bakışında, her jestinde ve hatta hareketsiz halinde de göze çarpan keskin bir canlılık. Sanırım Atatürk, olağanüstü bir insandı? 1

(12) Recep Şahin. Tarih Boyunca Türk İdarelerinin Ermeni Politikaları, İstanbul 1982, s. 227; T. C. Maarif Vekaleti, Türkiye'de Yabancı Müesseselerin Durumu Hakkında Rapor, Ankara 1956, s. 2 vdl.

Atatürk, Türk Milletini herşeyden önce milli birlik ruhu içinde harekete getiren insandır. Sadece teşhisle kalmayıp çare arayan bu aranan çareyi millet gerçeğine dayandırarak başarıya ulaştıran kişidir.

icra edilebiliyordu. Burada beş-on bin kişilik bir askeri heyetin başında ilk top sedasında ordusunu bırakıp kaçan ve şahsını kurtarmak için şaşkın tavuk gibi öteye-beriye iltica eden kumandan (8. Ordu Komutan? Cevat Paşa) bulunmasaydı, hiçbir askeri durumu takdir edemeyen bir 4. Ordu Kumandanı

6 Mart 1922 Mustafa Kemal Atatürk

YILMAZ KARAHAN

Atatürk, Cemil Said Bey?in, Kuran tercümesini getirtti. Bizlerin, tercüme konusunda, tek tek düşüncelerini aldıktan sonra, hemen hemen sabaha kadar tartıştık. Daha sonra, ayağa kalkarak, ceketlerinin önünü iliklediler. Kuran-ı Kerim?i ellerine alıp Fatiha Suresi?nin, Türkçe anlamını açıp halka okuyormuş gibi ağır ağır okudular. Bu hareketleriyle, bizlerin, halka nasıl sunmamız gerektiğini, göstermek istiyorlardı... Sonra Atatürk: ?Sayın hafızlar, içinde bulunduğumuz bu kutsal ayda, camilerde okuyacağınız mukabelelerin, tamamını okuduktan sonra; Türkçe olarak da, cemaate açıklayacaksınız. Herkes, okunan bölümlerin anlamını bilirse, dinine daha çok bağlanır? dediler? Sonra yanındakilere: ?Gazetelere haber verin, yarın camilerde okunacak Kur?an bölümlerinin, Türkçe anlamı da okunacaktır? emrini verdiler.? Atatürk, bu hafızlarla, 1932 Ramazan ayında, sıkça toplantılar yapmıştır: Camilerde, Kuran okuyacak hafızlarla, bizzat ilgilenmiş; hatta defalarca, hafızlara, Kuran?ın nasıl okunacağını göstermiştir?

?Yıldırım Grubu Kumandanlığı?na

38 Atatürk: Pensées et témoignagers, Ankara. UNESCO, 1981, s. 125?den Charles de Chambrun, Traditions et souvenirs, Paris. 1952, s. 69, 116.

(Ali Sarıkoyuncu, (2000): &amp;#8220;Atatürk Döneminde Dış Türklere Yönelik Eğitim-Öğretim Faliyetleri: Gagauz Türkleri Örneği&amp;#8221;, Atatürk 4. Uluslar arası Atatür Kongresi (25-29 Ekim 1999, Türkistan-Kazakistan), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları Ankara:1317,1318 - Abdülkadir İnan, Türk Kültürü Dergisi, Sayı: 13, 1963, s. 115)

''Bu gün Sovyet Rusya, dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir. Devlet olarak bu dostluğa ihtiyacımız var. Fakat yarın ne olacağını kimse kestiremez. Tıpkı Osmanlı İmparatorluğu gibi, tıpkı Avusturya-Macaristan İmparatorluğu gibi parçalanabilir. Bugün, elinde sımsıkı tuttuğu milletler, avuçlarından sıyrılabilirler. Dünya yeni bir dengeye ulaşabilir. İşte o zaman Türkiye, ne yapacağını bilmelidir.

Birincisi Dünya Savaşı'nda müttefikler, İngilizler ve Fransızlar, Ruslara yardım etmek suretiyle Almanya'yı çökertmek, savaşı kısa sürede bitirmek amacıyla Çanakkale'ye saldırdılar. Deniz savaşlarında yenilince Gelibolu yarımadasına çıkarma yapmak suretiyle kara savaşlarını başlattılar. Fakat Anafartalar'da Atatürk'ü aşamayınca geldikleri gibi gittiler, Ruslara yardım edemediler. Bu yüzden savaş dört yıl sürdü. Çanakkale Zaferi sömürgeciliğin gerileme dönemini başlattı.

Bilindiği gibi Türk milliyetçiliği, Osmanlı İmparatorluğu çöküntüye yaklaştıkça güç kazanmıştır. İstiklal Savaşı&amp;#8217;nın kazanılmasında da bu bilinçlenme başlıca güç olmuştur. Bu dönemden başlayarak her yüce kavramın başına milli&amp;#8217;lik getirilmiştir. Milli Mücadele, Kuva-yı Milliye, Milli Kültür, Millet Meclisi, Milli Eğitim, Milli Müdafaa vb.

?Cemil?

Atatürk, Şeyh Ahmet Sünusi?ye, aynı amaca hizmet eden üç farklı görev vermiştir:

23 Hamza Eroğlu, Türk İnkılap Tarihi, İstanbul, 1982, s. 211.

etti. Atatürk' ün canı sıkılmıştı.

Dikkate değer bir görüş olarak, bir Amerikalı asker-diplomat General Shell?in düşüncesini de belirtmek isterim: ? Mustafa Kemal, çağımızda henüz hiç kimsenin geçemediği büyük ve yetenekli bir adamdır? 14 Nihayet, Alman düşünür Herbert Melzig?in şu anlamlı görüşü (Kasım 1938): ?Kemal Atatürk, kendi ulusu ve insanlık için beslediği sevgi ile bir dahinin neler yaratabileceği konusunda, bütün dünyaya görülmedik, işitilmedik bir sahne seyrettirmektedir.? Profesör Melzig, bu değerlendirmesiyle?Atatürk Gerçeği?ni de dile getirmiş oluyor.

- "O tedbir nedir?"

39 İstanbul Üniv. Edebiyat Fak. Birinci Milli Teknoloji Kongresi. 6-9 Şubat 1978, s. 33 .

a) Atatürk, uzak görüşü ile önce durumu tesbit ve değerlendiren kişidir.

Atatürk'ün kendi elyazısıyla ''ALLAH BİRDİR''

3 F. Rıfkı Atay, Atatürk?ün Bana Anlattıkları, Hisar matbaası, İstanbul 1955, s. 18-19-

İşte Atatürk devrimleri?yayılma? nedeni ile meydana gelen değişmelere örnek olarak gösterilmelidir.

Yalova Çiftliği Araplara Satılıyor

sonuç olarak, türk toplumunun ahlaki ve dini değerlerinden yola çıkarak, onu yönlendirmek isteyen birtakım art niyetli kişiler, atatürk'le yakınlaşması ihtimali olmuş bu kadının ağzından atatürk'ün ahlaksız bir kişi olduğu iddiasını dile getirmişlerdir. eğer bu iddialar bizzat gabor'a ait ise, bu da gabor'un 93 yaşında olmasının beraberinde getirdiği birtakım hülyalardan kaynaklanmaktadır.

Sefir hazretleri; Azerbaycan sancağının Türkiye sancağının yanında Türkiye semasında temevvücünü görmek bütün milletimiz için büyük bir bayramadır. Bize böyle bir bayram günü yaşattığınızdan dolayı samimi teşekküratımı tekrar ederim.''

Atatürk, Türk insanını teb&amp;#8217;a dan vatandaş statüsüne yükselten Cumhuriyet idaresine geçerken, muhakkak ki bu büyük değişikliğin genel kabul görmesi gerektiğinin bilincindeydi. Yüzyıllar boyu yaşanan bir idare sisteminin yerini alacak bir başka rejimin özelliklerini tanımayan bir insan tipi, bu yeni yönetimi özümseyebilir, benimseyebilir miydi? O&amp;#8217;nun Söylev ve Demeçleri&amp;#8217;nden bu konuya ilişkin düşüncelerini izlediğimizde, görüyoruz ki Atalürk Cumhuriyet idaresi konusunda fikren hazırlıklıdır ve Türk cemiyetinin tarih içindeki gelişiminden haberdardır. O, Türklerin tarihinin yalnız İslam dünyası içinde yer almadığını, kurdukları tek büyük imparatorluğun Osmanlı Devleti olmadığını; İslamiyet öncesi devirler içinde sayısız siyasi birliklere vücut yermiş Türklerin, cemiyetin bütün fertlerinin fikirlerine, sorumluluklarına ve mesailerine önem veren idare şekillerini geliştirdiklerini biliyordu.

26 Nitekim, din konusunda mücadele edilmesi gerekenleri sıralarken, yine bir millet için dinin gereğini vurgular: ?Din lüzumlu bir müessesedir. Dinsiz milletlerin devamına imkan yoktur. Yalnız şurası var ki; din, Attan ile kul arasındaki bağlılıktır. Softa sınıfının din simsarlığına müsaade edilmemelidir. Dinden maddi menfaat temin edenler iğrenç kimselerdir. Bu gibi din ticareti yapan insanlar, saf ve masum halkımızı aldatmışlardır. Bizim ve sizlerin asıl mücadele edeceğimiz ve ettiğimiz bu kimselerdir?. (U. Kocatürk, a. g. c s. 182).

Yusuf Kemal Tengirşek: Ruslar ile bir antlaşma yapmak için harekatımızdan bir gün önce (13 Aralık 1922) Mustafa Kemal Paşa ile veda görüşmesi yaparken: Paşam! Ruslar Nahçıvan üzerinde ısrar ederlerse ne yapalım? Diye sordum. Paşa: ?Nahçıvan Türk Kapısıdır. Bu hususu nazar-ı itibara alarak elinizden geleni yapınız.? Diye buyurdu.

Nitekim bu görüşü haklı çıkaran olaylar İmparatorluğun her yerinde bilhassa Doğu Anadolu'da cereyan etmiş, gerek dışarıdan, gerekse içeriden yapılan tahrikler sonunda başta Ermeniler olmak üzere azınlıklar arasında isyanlar, ihtilaller çıkmıştır. Bunlardan bir kısmı düşmanla işbirliği edip ihanet etmişler ve sonucunda da "sevk ve iskan"a veya meşhur olan adıyla "tehcir"e ve mübadeleye tabi tutulmuşlardır. Alınan bu insani tedbirlere rağmen, başta Ermeni ve Rumlar olmak üzere Türkiye'deki azınlıklar veya bunlardan yurtdışına göç etmiş olanlar, batılılarla beraber, hem Osmanlı Devleti yetkililerini, hem de kuruluşundan günümüze kadar Türkiye Cumhuriyeti idarecilerini karalamaktan kendilerini alamamışlardır. Birinci Hükümet göçü ve sözde soykırımı başlatmakla, Mustafa Kemal Hükümeti devam ettirmek ve sonuçlandırmakla, günümüz Hükümetleri de bunları kabul etmemek, tazminat ödememek veya toprak vermemekle suçlanmaktadır (2).

12 yıl bilfiil gece gündüz yanında olan bir kişi olarak bu söylenenleri esefle karşılıyorum.

(Dünden Bugüne Tercüman haber3 sitesinden alınmıştır.29.09.2004)

Bir de Onun Yakın Arkadaşlarından Merhum Orgeneral Asım Gündüz Bey&amp;#8217;in Hatıratına Göz Atalım

Anadolu?ya gizli geçiş için Gebze-Kocaeli yolunu emniyete alan Atatürk, İstanbul?dan Anadolu?ya silah sevkıyatı için de İnebolu yoluna önem vermiştir. İstanbul?daki Karakol Cemiyeti, Mim Mim Grubu gibi Mustafa Kemal?e bağlı?gizli örgütler? düşman cephaneliklerinden aldıkları silah ve cephaneyi önce Üsküdar?daki Özbekler Tekkesi?ne getirmişler, sonra buradan kayıklarla Karadeniz yoluyla İnebolu üzerinden Anadolu içlerine nakletmişlerdir.

Sağ el kalbin üstünde, manası, kalbe ermek, KALP&amp;#8217;EREN YANİ ALPEREN duruşudur. Tüm milletinin değerlerini -Yüce Yaratıcının İslam tasavvufunda da dile getirilen, &amp;#8220;mümin kulumun kalbine sığdım&amp;#8221; mecazı gibi- sıkıca kalbe bastırmak, kalbinin, bu değerler için attığının simgesidir. Bu duruşu ayakta, dik durarak ve yerde bağdaş kurarak, oturarak tüm bilge Türk Başbuğları yapmıştır. Çünkü töredir.

Mustafa Kemal; 1908-1922 döneminde dur-durak bilmeden bir cepheden diğerine koşarken; Padişah-Halife ABDULHAMİT, REŞAT, VAHİDETTİN kardeşler saraylarında cariyeleriyle MEŞK EDÜP SALTANAT sürüyorlardı.

Aynı şekilde bazı Ermeni-Rum çevreleri ve onları destekleyen bazı batılı yazarlar tarafından Mustafa Kemal'in "divan-ı harpteki bir şahitliğinde İttihat ve Terakki mensuplarının Ermenileri katlettiği" öne sürülmüştür (4). Yine Mustafa Kemal, Batı'nın ve patrikhanelerin baskıları sonucu kurulan ve sözde soykırım olaylarını yargılayan divan-ı harpteki üç kişiden biri olan ve gaddarlığından dolayı "Nemrut Mustafa Paşa" diye çağrılan Süleymaniye'li Mustafa Paşa'yla da karıştırılmıştır (5).

Osmanlı Devleti&amp;#8217;nin dünyaya meydan okuyan kuvvetli ve kudretli dönemi artık sona eriyordu. Gittikçe güç kaybeden Osmanlıya karşı, 1800&amp;#8242;lü yılların sonunda yabancı güçler onu artık parçalamak üzere bir seri savaş başlatmışlardı. İşte,1893 yılındaki Türk-Yunan savaşında Mehmet Emin un:

(Türkiye Cumhuriyeti Dahiliye Umum Vekaleti Matbuat Umum Müdürlüğü Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 27.7.1937 ve 438-a sayı)

45 Gentizon, Mustafa Kemal-Pierre le Grand karşılaştırmasını yapmasına neden olarak, XVII. yüzyıl sonlarındaki Ortodoks Rusya ile XX. yüzyıl başlarındaki Müslüman Türkiye?nin sosyal yaşam açısından birbirleriyle inanılmaz benzerlikte bir görünüme sahip olmalarını, bunun yanı sıra yenilik düşüncesinin temsilcisi bu iki kişinin ülkelerinde göreneklere, boş inançlara ve bağnazlığa karşı çıkmış olmalarını gösteriyordu. Avrupalı gibi yaşayıp giyinmek isteyen Pierre le Grand, o dönemde Avrupa?yı örnek alan kurallar koymuş, Moskova?da Asya tipi uzun elbise giyilmesini yasaklamış, saray mensuplarına sakal tıraşı mecburiyeti koymuş, Slavon harfleri değiştirmişti. A. g. e., s. 339-340.

Azerbaycan'dan Bakü'lü Profesör Doktor Geybulla Ramazanoğlu bir ay önce vefat ettiği için, onunla ATATÜRK konulu sohbet etme fırsatım artık olmayacak!.. Nur içinde yatsın!.. Tam anlamıyla ATATÜRK hayranı idi.

11 ATASE Atatürk Arşivi, Kls. 33, Dos. 12-16/, F. 19-59.

179 Ali Sarıkoyuncu, (2000): ?Atatürk Döneminde Dış Türklere Yönelik Eğitim-Öğretim Faliyetleri:

Atatürk?ü inceleyen Batılı otoritelerin, genellikle üzerinde birleştikleri ortak nokta, bu Büyük Adamın?Modern Türkiye?nin Kurucusu? olduğudur. Yaratıcı bir gücü yansıtan bu tanımlama, hiç kuşkusuz Atatürk?ün seçkin devlet adamlığı niteliğinin belirgin bir ifadesidir. Nitekim Prof. Toynbee?ye göre, ?Türkiye Cumhuriyetinin Kurucusu Mustafa Kemal?in sarsılmaz enerjisi, Türkiye?yi 20. yüzyıla yöneltmiştir?23

Atatürk; kendine hediye edilenler bir yana dursun, kendi parasıyla edindiklerini bile ya Yalova?da, Mersin?de olduğu gibi yöre köylüsüne veya yukarıda belirtildiği gibi hazineye bağışlamıştı. Örneğin, o günlerde bataklık olan bugünkü Etimesgut?un tüm arsalarını, bedelini ödeyerek parsel parsel satın almış, ıslah ettirmiş ve buralara Rumeli?den göç eden muhacir hemşerilerini yerleştirmiştir. Aynı şeyi Yalova için de yapmıştır ve Yalova?ya ilk gidişinin nedeni, bu bölgeye yerleştirilen Rumeli göçmenlerinin durumunu görmek içindir. Kooperatif kurulmasına öncülük etmiş 1 numaralı üyeliği kendisi almış ve bu yoldan da köylüye örnek olmuştur. Kendi çiftlikleri başarılı bir düzeye geldiğinde de bunları o yörenin köylerine bağışlamıştır."

Vadide, ağaçların arasında kaybolmuş askeri bir kamp var. Bir taraftan mavzerle, el bombalarıyla talim yapanlar, genç ihtiyar mücahitler. Bunlar: Hür Keşmir&amp;#8217;in dört bir tarafından radyonun cihad çağrısına koşanlar bunlar. İhtiyarı var, çocuk denecek yaşta olanları da var. Hepsi de gönüllü.

"İşte beklediğimiz, Efendimiz" dedi.

Bütün kuvvetlerin komutam altına verilmesinden başka çare kalmamıştır.

Paşa hemen orada bezi açıp peyniri yedi. Çok beğendiğini söyledi. Sonra birlikte köşke kadar gittik.

Atatürk, Adana?dan Genelkurmay?a 3 Kasım 1918?de?İngiliz işgaline karşı silahla direnilmesine? ilişkin raporunu gönderdiğinde ve Ali Fuat Paşa?ya?direniş yuvaları kuralım? dediğinde Doğu Anadolu?da Kars Milli Şurası?nın toplanmasın 2 gün, ilk yararlı cemiyetler Trakya Paşaeli ve Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin kurulmasına 29 gün, 57 Fırka Kumandanı Albay Şefik Bey?in Genelkurmaya gönderdiği?Kuvayı Milliye kurulmasına? ilişkin rapora, Hasan Tahsin?in ilk kurşunu atmasına ve işgali kınayan mitinglerin yapılmasına tamı tamına 6 ay vardı?

-?Atatürk bizden biridir.?1

Elçi şaşırır.

''Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Hanım'la uzun yıllar komşuluk yaptık. Her yıl Ramazan ayı yaklaşınca Atatürk kız kardeşine; "Makbule, Ramazan geliyor, annemize hatim okutmayı ihmal etme"der ve hatim okuyacak hafıza hediye edilmek üzere bir zarf içerisinde para verirdi.''

&amp;#8221;TBMM bu kanunları çıkartırken Ermeni komiteleri tarafından görevi gereği hedef olarak seçilen veya düzmece mahkemelerde yargılanarak idam olunan tek suçları devlete hizmet etmek için çabalamak olan yetkililerin geriye bıraktıklarının yanında olduğunu vurgular. Suç işleyerek firar eden Ermenilerin mallarından bir kısmını şehit ailelerine veren kararıyla Meclis şehitlerin bu cezaları hak etmediklerini, mahkeme kararlarının düzmece olduğunu ve esas suçluların Ermeni komiteleri olduğunu gösterir. Türkiye Cumhuriyeti Şehitlerine sahip çıkarak Ermeni çeteleri ve taraftarlarına gözdağı verir. Bu şekilde sözde soykırım iddialarının düzmece olduğunu ve suçlu görülerek idam edilen veya suikaste kurban edilenlerin de bir suçları olmadığını Meclis kararıyla teyid eder. TBMM 25 Aralık1921 de eski Urfa Mutasarrıfı Nusret Bey&amp;#8217;i çıkarttığı bir kanunla Milli Şehit ilan eder. 14 Ekim 1922 tarihinde çıkarttığı bir kanunla Mehmet Kemal Beyi de Milli Şehit ilan etti. Eş ve çocuklarına vatani hizmet tertibinden ömür boyu Şeref aylığı bağlar.

(Kılıç Ali?nin Anıları Sh 659. Hulusi TURGUT)

Atatürk, geri döndükten sonra komutanlara bunu anlattı. Bu mert ve uyanık eri çavuşluğa yükselttirdi.

Atatürk, Türk milletinin felaket uçurumuna yuvarlanışını uzak görüşü ile sezen ve değerlendiren kişidir. Daha Birinci Dünya Harbi içerisinde Osmanlı İmparatorluğunun felakete doğru süratle sürüklendiğini teşhis edip çareler arayan ve bunu cesaretle ortaya koyan kişidir. Bu yönü ile Atatürk ileri görüşlü bir gerçekçidir.

Cepheyi biraz dolaştıktan sonra gördü ki artık her şey bitmiştir. İngilizler hücuma kalktıkları zaman yapabilecek hiçbir şey kalmamıştır. Kendisi diyor ki:

Belki birçoğumuzun haberinin olmadığı bu ilginç tarihi olayı Can Dündar, "Mustafa" belgeselinin konu edildiği Kanaltürk'te yayınlanan Kırmızı Halı programında anlattı:

Ahmet Sünusi, Diyarbakır?a gittiğinde büyük bir coşkuyla karşılanmıştır. Hakimiyet-i Milliye, Öğüt ve Anadolu?da Yeni Gün gazeteleri bu coşkulu karşılamayı haber yapmışlardır. Diyarbakırlıların ilgisinden çok memnun olan Şeyh Ahmet Sünusi, Atatürk?e telgrafla teşekkür etmiştir.

25 Bu konuda açıklamalar için lütfen BK. Naşit H. Uluğ, Siyasi Yönleriyle Kurtuluş Savaşı, İstanbul 1973, s. 31-47.

MÜSAADE EDİN VATANIMA HİZMET EDEYİM

(H. BESLEYİCİ, Atamız Atatürk, s.89-90)

- Hizmetinden memnunum, fakat baba hakkı büyüktür. Madem ki razı olmuyor, git! Git, fakat babana söyle ki, vatan elden giderse evladın ne önemi kalır?

yansıtmadığı düşüncesindedirler. Prof. Sina Akşin, ?Bu olayı ciddiye almak çok zordur. Vatana ciddi hizmetlerde bulunmaya hazırlandığı ve en az Harbiye Nezaret?i ne göz diktiği bir sırada Mustafa Kemal?in böyle süfli bir teklifi, araya otel müdürünü ve bir gazeteciyi koyarak yapması, inanılacak şeylerden değildir. Böyle bir görüşmenin yapıldığı kesinlikle kanıtlansa bile, önerinin ciddi olarak yapılmadığına hükmetmek gerekir? derken, Doğan Avcıoğlu ve Sadi Borak da Mustafa Kemal?in İngiliz karşıtlığına dikkat çekerek, bu iddianın inandırıcı olmadığını belirtmişlerdir. Yabancı tarihçilerden Prof. Andrew Mango, Price?nın iddiasını, ?Yorum farkları ve unutkanlık olabileceği noktası gözardı edilmemelidir? diyerek sorgularken, Lord Kinross, bu görüşmenin nedenini, Mustafa Kemal?in dolaylı yoldan İngilizlerin ağzını arama isteğine bağlamıştır. Grace Ellison?ın 1928?de yayınlanan?Turkey Tuday? adlı eserinde, Sir Alexander T. Waugh?ın 1930 yılında yayınlanan?Turkey

Yıldırım Orduları Komutanı Falkaenhayn, bu durumu disiplin aşımı olarak değerlendirerek Atatürk?ün derhal cezalandırılmasını istemişse de Enver Paşa, böyle bir kararın Atatürk?ün kamuoyundaki şöhretini daha da arttıracağını düşünerek onu Diyarbakır?daki 2. Ordu Komutanlığı?na atamıştır. Ancak Atatürk, görüşleri dikkate alınmadıkça ve raporlarında belirttiği sorunlar çözümlenmedikçe?hiçbir makamda memlekete hizmet etmeyeceğini? belirterek bu görevden de istifa edip İstanbul?a dönmüştür. Bu sırada Şehzade Vahdettin?le birlikte Almanya seyahatine çıkmıştır.

Cevat Abbas, Atatürk?ün verdiği emir doğrultusunda yaptığı çalışmaları şöyle anlatmıştır:

Atatürk ve Abdülhamid Han'ın "dinde birlik" düşünceleri de hemen hemen aynıdır. Abdülhamit "bir devlet içinde muhtelif dinlerin, mezheplerin mevcudiyeti zararlıdır. Dahili mücadelelerin şiddetlenmesine sebep olur" diye yazar. "Bu da devlet idaresine tesir eder."

?Okulda böyle öğrenci var. Ya farkında olmuyor ya görmezden geliyor? denilmiş. Rıza Paşa konumunu korumak için inkar etmiş.

(Y. K. Karaosmanoğlu, Atatürk, ist., 1981, sh.103)

Ertesi gün Stalin?in emri ile Sovyetler sert bir nota verir. Büyük elçi Karahan?ı geri çeker. Stalin Karahan?a Rusya?ya gidince ölüm cezası uygulayacaktır.

- Ben Trablus'tayken içmiştim, bilirim. Pek berbat şey. Köylü bana az küfretmiş. Siz bunun için onu mahkemeye vereceğinize, ona insan gibi sigara içmeyi sağlayınız!.

Başkomutan Mustafa Kemal çok önemli kararları, çok acele almak ve en önemlisi sayıları 20.000 e kadar düşmüş Türk Ordusunu yeniden toparlamak ve ilerleyen, 100.000&amp;#8217; i aşkın ve zafere alışmış dev bir düşman Ordusu karşısında tutunacak güç ve kudrete ulaştırmak mecburiyetindeydi. Böyle bir Orduyu kurup eğitmek ve yetiştirebilmek için en az 10 yıl lazımdı, oysa Mustafa Kemal Paşanın elinde sadece 10-15 gün vardı. Ancak o Ulusunun özelliklerini çok iyi bilen bir komutandı.7-8 Ağustos tarihlerinde yayınladığı, 10 adet &amp;#8220;Milli Vergi Emirleri&amp;#8221; ile ciddi bir seferberlik başlatarak Ordunun Lojistik ihtiyacını karşılamaya çalıştı. Bu emirlerle halktan yiyecek, içecek, giyecek ve yakacak ellerinde ne varsa %40&amp;#8217; ını paraları sonradan ödenme şartı ile, belge karşılığı bölgelerindeki Komisyon üyelerine teslim etmeleri isteniyordu. Bundan sonraki gelişmeler tamamen Türk halkının kendi özel vasıfları, toplumsal karakteri, inanç ve fedakarlıkları ile orantılı olmuştur. Gençler bu son savaş için Cepheye koşarken, kadın-erkek yaşlılar Orduya yardımcı olacak hareketler içine girmişlerdi. Bu Arada Mustafa Kemal atının ani bir ürkmesi ile attan düşmüş ve kaburga kemiği kırılmıştı. Buna rağmen 23 Ağustos sabahı Yunan Ordusu büyük taarruzunu başlattığı zaman, o Türk Ordusunun başındaydı.

Görüldüğü gibi Atatürk, güvenip inandığı çocukluk ve cephe arkadaşı Ali Fuat Paşa?yı çağırıp ona açıkça?işgallere karşı direnişten? söz etmiş ve kurtuluşun ilk somut adımını Adana?da atmıştır.

Afyonkarahisar'ın hatlarının çözülmesi sonunda birkaç Yunanlı tutsak, geceleyin Mustafa Kemal'in çadırına getirilmişti. Bunlardan birisi, Muzaffer Generalin doğup büyümüş olduğu Selanik'ten gelmişti. Yüz, kendisine yabancı gelmediğinden ve üniformasında da hiçbir bellilik görmediğinden kim olduklarını ve rütbelerini sormaya başlamıştı.

"Soy kırımın tanınması talebi, çoğunlukla Ermeni politikacılar tarafından yapılmaktadır. Bildirildiği üzere Kemal Atatürk 10 Nisan 1921'de TBMM'de yaptığı konuşmada Jön Türkler rejiminin Birinci Dünya Savaşı'nda Ermenilere karşı soy kırım yaptığını söylemiştir..."

- Mustafa Kemal ne yapmıştı ki onu öldürecektin?

?Selanik?te, özellikle ramazan gecelerinde mahalle çocukları iki guruba ayrılır, sopalı, taşlı adamakıllı bir savaş oyunu oynarlardı. İslahhane ve Subaşı mahalleleri arasındaki bir savaşı hiç unutmam. Biz, islahhane mahallesi karargahını Mustafa?nın kapısı önüne kurmuştuk. O, her zaman olduğu gibi oyuna katılmıyor, kapı önünde bizi seyrediyordu. Karşı tarafta Komite Hasan diye bilinen çok tehlikeli bir delikanlı vardı. Bizim tarafı da çok cesur bir çocuk olan Kurt Hüseyin idare ediyordu. Fakat iki taraf sinmiş, bir türlü hücuma cesaret edemiyordu. O sırada Nohutçu Arap Hasan, Mustafa?ya garip şivesiyle;

İslam Peygamberini Cezbeye Kapılmış Basit Bir Derviş Gibi Gösterenlere Tepkisi

- İngilizlerin bindiğiniz gemiyi takip etmek, hatta batırmak ihtimalleri vardır, demişti.

Nuri Conker, Halil Ağa' yı Atatürk' ün sağ başına oturttu, kendisi de

? Bu sandıklar bana yanlış geldi; Ordu?nun Levazım Reisi?ne gönderilmesi lazımdı; benim için fazla külfettir.

Namık Kemal, basın hayatına atıldığı yıllardan başlayarak, gazetelerde, yazdığı makalelerde ve mektuplarında Arap harflerinin iyileştirilmesini savunurken, yazı değişikliğinin, özellikle Latin harfleri kullanılmasının şiddetle karşısında olmuştur. Bu dönemde tartışmalara katılanlar arasında Ebüzziya Tevfik, Hüseyin Cahit, Şemseddin Sami, Halit Ziya ve Mahmut Esat Efendi de yer alır.

Olmaz böyle şey! Muhtara şikayet etseydin..."

1)Hangi tarihte doğdu?

"... Bir milletin, bir heyet-i içtimainin yüzde onu okuma yazma bilir, yüzde sekseni bilmez, bundan insan olanlar utanmak lazımdır. Bu millet utanmak için yaratılmış bir millet değildir; iftihar etmek için yaratılmış bir millettir, tarihini iftiharla doldurmuş bir millettir. Fakat, milletin yüzde sekseni okuma yazma bilmiyorsa bu hata bizde değildir. Türk'ün seciyesini anlamayarak kafasını birtakım zincirlerle saranlardadır. Artık mazinin hatalarını kökünden temizlemek zamanındayız. Hataları tashih edeceğiz ." diyerek yeni alfabe önerisinin onaylandığını ve yakında yasal bir düzenlemeye konu olacağının işaretini vermişti.

Bütün bu karışık, karmaşık ve aklın, havsalanın kabul etmediği münasebetler zinciri içinde Türk tarihine bakıldığında^çok daha değişik ve insani tablolarla karşılaşmak mümkündür. Türk tarihinin hemen her devrinde kendinden olmayanlara, yabancılara, yolda, darda kalanlara, güçsüzlere yardımda bulunulmuştur. İster 1492'lerde olsun, isterse 1935'lerde isterse, 1990 veya 1991'lerde olsun, Türkiye'ye iltica edenlere kapılar açılmış ve birçok ülkenin yaptığı gibi geri çevrilmemişlerdir.

Atatürk'ten şok Hatay planı

Oktan Keleş

(Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri cilt 2, s.23-24)

Her millet, devlet hayatında, fikir hayatında, iktisadi hayatında bir şeyler yapar. İşte bu üç hayatın toplamına ve sonuçlarına hars denir. Bizim devlet hayatımızda, bilindiği gibi, Osmanlı siyaseti gayr-ı mütecanis unsurlardan ve maddelerden meydana gelmişti. Bunlardan bir halita yapmak mümkün olmadığı için, Osmanlı siyaseti yerine yeni bir siyaset çıktı. O siyaset, milli bir siyasettir. Türkçülük siyasetidir. Bu siyaseti ilan edip yaygın hale getirmekle beraber, fikri, içtimai, iktisadi hayatı ilerletmek gerekir. Bu üç şeklin hayattaki gelişme dereceleri birleştiği zaman, ortaya o milletin harsı çıkar. Bazıları harsla medeniyeti ayırmazlar. Bundan maksat, devlet, fikir ve iktisadi hayattır ki, bu, o milletin harsıdır. Bilindiği üzre her milletin kendine mahsus bir harsı vardır. Hars, bu hassa ve karakterle ifade edilir. Bence de, en ilmi olanı, harsla medeniyeti birleştirmektir?.11

&amp;#8220;... Kazanılan bu başarı, yüksek heyetinizin iradesiyle kuvvet bulan Ordumuzun iradesi sayesinde, düşman ordusunun iradesinin kırılması suretiyle belirtilmiştir. Bu sebeple ödüllendirişinizin gerçek muhatabı yine ordudur.&amp;#8221; 17

Cumhuriyetin bu temel nitelikleri de, çağdaş ve uygar devlet olmanın kesin gerekleridir.

3. Devlet Adamı Atatürk

Nuri Conker' e döndü:

ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 16, Cilt VI, Kasım 1989

İngiliz Kaynaklarına Göre Atatürk

10 Nutuk, A. g. e. s. 3-9.

195 Ahmet Bican Ercilasun, (1981):?Atatürk ve Dil?, Türk Kültürü, Yıl20, Sayı223-224, Ankara:6

"İşler nasıl Ağa? Bu yıl mahsülden yüzünüz güldü mü?" Köylü isteksiz

Bir gün Yat Kulüp'te Atatürk, arkadaşlarına bu yazıdan söz ederek demiştir ki:

Mustafa Kemal, ilk çare olarak şöyle düşünüyordu.

Atatürk'ün kelime anlamı ''Türklerin Atası'' demek değildir.

112 Eynullah Medetli, 1998: ?Atatürk?ün Başkanlığında Erzurum Kongresi ve Nahçivan Sorunu?, Atatürk Üçüncü Uluslar arası Atatürk Sempozyumu (3-6 Ekim, 1995-Gazi Mağusa Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Cilt:1, Ankara:252

Mondros?a Tepki

"Bütün dünyanın Müslümanları Allah'ın son peygamberi Hz. Muhammed'in gösterdiği yolu takip etmeli ve verdiği talimatları tam olarak tatbik etmeli. Tüm Müslümanlar Hz. Muhammed'i örnek almalı ve kendisi gibi hareket etmeli; İslamiyet'in hükümlerini olduğu gibi yerine getirmeli. Zira ancak bu şekilde insanlar kurtulabilir ve kalkınabilirler." (Atatürk, Nedim Senbai, A. Ü. Dil, Tarih, Coğrafya Yay., s. 102, 1979)

6 F. Almanca Falke sözcüğünden geliyordu.

- Babam!...

25 A. g. e., s. 330.

ATATÜRK?ÜN SON SÖZÜ

1. Prof. İNAN, Afet; Medeni Bilgiler ve M. Kemal Atatürk&amp;#8217;ün El Yazıları, Ankara, 1969, s. 352

Atatürk?ün ifadesinde yer alan devrimlerin gayesini iyi anlayabilmek için, bu ifadedeki ilk cümleyi doğru çevirmek ve irdelemek gerekir. Bu cümle üniversitelerde okutulan kitaplarında ve pek çok bu konudaki kitaplarda bu günkü dile çevrilirken şöyle denilmiştir:

(Tevfık Bıyıklıoğlu. Atatürk Anadolu?da, Önsöz, s. 4; Sabahaddin Selek, Anadolu İhtilali, l., s. 120)

Küstah Yunan yine kin kustu!

O ise son derecede sakin, adeta yaptığının duyulmasından utanır gibiydi. Seyahatte olduğu Trabzon&amp;#8217;dan yanıt verdi: &amp;#8220;Yapılan vazifedir. Mustafa Kemal&amp;#8230;&amp;#8221;

« 19 Mayıs 1919 taarruzunda Türk ordusu çok büyük bir bozgun yaşamıştır. Enver Paşa, 11 Mayıs 1915&amp;#8217;te yaptığı gizli görüşmede verdiği bir direktifle, Alma Liman von Sanders önderliğinde Türk savaş tarihindeki en en ağır yenilgilerden biri olan &amp;#8220;19 Mayıs taarruzu&amp;#8221; planlanmıştır. Türk tarafı, birkaç saat içinde, 3000&amp;#8217;i şehit olmak üzere 9000 kayıp vermiştir.

22 Lord Kinross, Bir Milletin Yeniden Doğuşu, İstanbul, 1967, s. 755-756.

9 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, c. III, sh. 80-81.

« 11 Mayıs 1915&amp;#8217;te Başkomutan Vekili Enver Paşa, öğleden sonra 3. Kolordu Komutanı Esat Paşa&amp;#8217;yla birlikte Kemalyeri&amp;#8217;ndeki Arıburnu karargahına gelerek cephe hakkında Atatürk&amp;#8217;le görüşmüştür.

Libya?ya sadece?yatırım, iş, para? diye bakan kapitalist aydınlarımıza; BOP?un Eşbaşkanı olduğunu belirten Başbakanımıza, Küdüs?te namaz kılma hayalleri içindeki Dışişleri bakanımıza ve?tezkereci? milletvekillerimize, Atatürk?ün yanında Türk Kurtuluş Savaşı?na?manevi destek? veren Libyalı Şeyh Ahmet Sünusi?yi hatırlatmak istedim, hepsi bu!...

davransa, siz ne yaparsınız? Mübarek millet bu, adam millet bu... Şimdi bu

271 Uçar, F. (2007): Dış Türkler Türk Dünyasının Parlayan 5 Yıldızı Orta Asya

Sonradan öğrendiğime göre, Merhum Hafız Halil Efendi bu rüyayı camide va''zetmiş ve onu imanlı tefsirlerle tamamlamıştır."

Devletçiliğin bizce anlamı şudur; fertlerin hususi teşebbüslerini ve faaliyetlerini esas tutmak; fakat büyük bir milletin bütün ihtiyaçlarını ve birçok şeylerin yapılmadığını göz önünde tutarak, memleket iktisadiyatını devletin eline almak, Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Türk vatanında yüzyıllardan beri ferdi ve Özel teşebbüslerle yapılamamış olan şeyleri bir an evvel yapmak istedi ve kısa bir zamanda yapmayı başardı. Bizim takıp ettiğimiz bu yol, görüldüğü gibi, liberalizmden, başka bir yoldur."

Bu olayı aktaran Dumlupınar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali Sarıkoyuncu, Atatürk'ün, gammazcı vekil hakkında, "Bu adam namaz kılmayı kendi aklınca suç görüyor." dediğini söylüyor.

Peki ama Atatürk neden Nutuk adlı dev eserinde Kurtuluş Savaşı?nı Kasım 1918?de Adana?da değil de Mayıs 1919?da Samsun?da başlattığını ima etmiştir? Atatürk, Nutuk?ta neden Kasım 1918?de Adana?da başlattığı ve Mayıs 1919?a kadar İstanbul?da devam ettirdiği kurtuluş hazırlıklarından söz etmemiştir? Nutuk?a neden?1919 yılı Mayısının 19. günü Samsun?a çıktım? cümlesiyle başlamıştır?

- Evet efendim.

Çık.4: 7 RAB, "Elini yine koynuna koy" dedi. Musa elini yine koynuna koydu. Çıkardığı zaman eli eski haline dönmüştü.

''Bilindiği gibi Doğu Türkistan'da Çin yönetimine karşı başlayan ayaklanmalar sonucunda 12 Kasım 1933 tarihinde Kaşgar'da Şarki Türkistan İslam Cumhuriyeti adı altında bir devlet kurulmuştur. Bu devletin hükumet ve ordu teşkilatının oluşturulmasında Türkiye'den gelen İzmir?li Dr. Mustafa Kentli, Ali ve harbiyeden Mahmut Nedim beylerin büyük rolü vardır. Adı geçen şahıslar Kasım 1933'te Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti?ne müsteşar olarak Kaşgar'a gönderilmişlerdir. Bu kişiler Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti?nde Sabit Damolla ile birlikte iş gördüler ve Şarki Türkistan hareketine bir şekil vermek istediler.''

I. Dünya Savaşı?nda Enver Paşa ve diğer İttihatçılar, Arap çöllerinde ve Turan ellerinde hayal peşinde koşmanın hesaplarını yaparken, Atatürk Anadolu?yu savunmanın hesapları yapmıştır.

Atatürk, 28/29 Ekim 1918 gecesinin bir bölümünü Kilis?te geçirmiştir. Burada bir taraftan ileri gelenlere direniş düşüncesini aşılamaya çalışırken, diğer taraftan sürdürülen savunmanın geleceğini ve erzak durumunu güvenlik altına almak istemiştir. Atatürk ordunun arkasını şehrin kuzeyindeki dağlara yaslayıp savunma hattını oluşturmaktan söz ettiğinde, şehrin ileri gelenleri şehrin savaş alanı dışında tutulmasını istemişlerdir.

Atatürk kısmen de olsa Türk dünyasının hürriyetine kavuştuğunu göremeden öldü. Türkeş ise bu idealin gerçek oluşunu anbean yaşadı. Türkeş bu bakımdan mutlu öldü, Atatürk hüzünlüydü. Beşincisi, ikisi de kendilerine sembol olarak "Bozkurt"u seçti. Türk tarihinin ve destanının bu şanlı sembolü ikisinin de yüreğini tutuşturdu. Atatürk, Türk parasını, pulunu Bozkurtlarla donattı. Yaşadığı dönemde her köşeye her vesileyle Bozkurt damgası vurdu. Türkeş, Atatürk'ün Türklüğün sembolü olarak kullandığı ve izci teşkilatında "yavru kurtlar" olarak gençliğe aşıladığı Bozkurt'u, bir idealin mensuplarının tamamının adı haline getirdi. Türkeş ile Bozkurt, Türk milliyetçiliğine inananların genel adı oldu. Atatürk ölünce, Bozkurtları öldürdüler, Türkeş ölünce milyonlarca bozkurt meydanları doldurdu. Bu bakımdan Atatürk hüzünlüydü, Türkeş mutlu öldü. Altıncısı, ikisi de ilme bağlıydı. İkisi de çok okur ve çok yazardı. İlim, ikisinin de vecizelerinde ve düşüncelerinde birinci sırayı alıyordu. "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir" sözü Atatürk'ün çağlar ötesine ulaşacak dünya görüşünün sembolü idi. İkisi de Türkçü bilim adamlarına ve şairlerine son derece yakındı. O membalardan beslenmişlerdi: Atatürk ile Ziya Gökalp, Türkeş ile Atsız... İkisi de bu büyük fikir adamlarını erken kaybetti... İkisi de hüzünlüydü.

age, s. 45.

Berlin Türk Ocağı - Bozkurt Atatürk , 19 Ocak 1974.

Atatürk?ün isteğiyle ve yönlendirmesiyle harekete geçen ve Atatürk?ün dağıttığı silahlara sarılan yurtseverler, özellikle Güney Anadolu?da çok önemli işler yapmış ve Fransızlar bölgeyi işgal ettiklerinde hemen direnişe geçmişlerdir.

Atatürk 1933 yılında henüz Cumhuriyetin 10. yılı kutlanırken söylediği şu sözleriyle de hem ileri görüşlülüğünü hem de Dış Türklere olan ilgisini göstermiştir: &amp;#8220;Bu gün Sovyetler Birliği, dostumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluğa ihtiyacımız vardır. Fakat yarın ne olacağını kimse bu günden kestiremez. Tıpkı Osmanlı gibi, tıpkı Avusturya-Macaristan gibi parçalanabilir, ufalanabilir. Bu gün elinde sımsıkı tuttuğu milletler avuçlarından kaçabilirler. Dünya yeni bir dengeye ulaşabilir. işte o zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir&amp;#8230; Bizim bu dostluğumuzun idaresinde dili bir, inancı bir, özü bir kardeşlerimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak yalnız o günü susup beklemek değildir. Hazırlamak lazımdır. Milletler buna nasıl hazırlanır? Manevi köprülerini sağlam tutarak. Dil bir köprüdür&amp;#8230; inanç bir köprüdür&amp;#8230; Tarih bir köprüdür&amp;#8230;

16 Armstrong, a. g. e., p. 307-308.

Atatürk'ün Çanakkale'de kazandığı zafer sömürgeciliği, emperyalizmi ortadan kaldıracak süreci başlatmak suretiyle tarihin, özellikle Avrupa tarihinin akışını değiştirmiştir. Atatürk bu yoldaki mücadelesini İstiklal Savaşı'yla devam ettirmiştir.

19 A. g. e., s. 540-542.

2 Frank Knight, The Dardanelles Campaign, London, 1970, p. 34.

Düşman Nasıl Yok Edilir?

Nitekim Atatürk bu gerçeği 15 Mart 1923?teki Adana seyahatinde Türk Ocağı?nda şöyle dile getirmiştir:? Acı günlere ait olmakla beraber bu memlekete ait kıymetli bir hatırayı yad etmek isterim. Efendiler bende bu vakayiin ilk hissi teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana?da vücut bulmuştur. Suriye felaketini takip eden Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı ile buraya gelmiştim. O zaman memleket ve milletin nasıl bir atiye sürüklenmekte olduğunu görmüştüm ve buna mümanaat için derhal teşebbüsatta bulunmuştum. Fakat o zaman için bu teşebbüsümü müsmir kılmak mümkün olmadı. Bana milletin halası yolunda ilk teşebbüs hissinin bu mukaddes topraklardan gelmiş olması hasebiyle, hemşerisi olmakla mübahi olduğum bu toprakları tebcil ederim.?

İsmet İnönü, milli bir sembol olarak, Atatürk?ün kahramanlıkta ve fedakarlıkta en önde, en ileride bulunuşunu millet davasının başarılmasında en önemli faktör olarak belirtmektedir.

Peki haberin içinde ne yazıyor? Şu yazıyor...

Mustafa Kemal'in Künye Defteri Sayfası

- Bir emir almadım.

Nasıl ki her hususta yüksek meslek ve ihtisas sahipleri yetiştirmek lazım ise, dinimizin gerçek felsefesini tetkik, bilimsel ve feni telkin kudretine sahip olacak güzide ve gerçek büyük alimler dahi yetiştirecek yüksek kurumlara malik olmalıyız.

Tam bağımsızlık kavramı, ülkemizin içinde bulunduğu sorunlu ortam ve değişen dünya dengeleri açısından her zamankinden daha fazla önem kazanmaktadır. Ne devletler arasındaki siyasi, ekonomik oluşumlar, ne de pek uygulanamayan insan hakları, barış vb. kavramlar tam bağımsızlığı azaltıcı veya yok edici etki yaratabilecektir. Bu konudaki saptırıcı sözlere karşı basında yetkili kalemlerden pek çok yanıt verilmiştir. Ancak, tam bağımsızlığın demokratik bir devlet düzeninde var olacağına da kesinlikle inanmak gerekir.

Şimdi özetlemeye çalışacağım kaynağı, incelemek fırsatını bulduğum bütün eserlerin en dikkate değer olanı olarak niteleyebilirim. Türkiye?de birkaç kez ve uzunca bir süre kalmak imkanını bulan ve İzmir Amerikan Koleji ile bir Türk lisesinde öğretmenlik yapmış olan Prof. Donald E. Webster?in yazdığı?Atatürk Türkiye?si? adlı eser, 1939?da yayınlanmıştır ve bir bakıma, Atatürk yönetimindeki Türkiye Cumhuriyeti döneminin tam bir tarihi niteliğindedir. Özellikle Atatürk reformlarının sosyal gelişimini kapsayan bu kitabın ulusumuz için iyi niyet ve sempati beslediği göze çarpan yazan şöyle diyor: ?... Ölüm, her ne kadar onu görevden uzaklaştırdı ise de; bu durum, yaşadığı dönemin nesline, hatta gelecek çağlarda yetişecek nesillere, kişiliğinin ilhamlarını azaltamaz. Geleceğin bir yapıcısı olduğu için, ülkesi, hala Atatürk Türkiye?sidir... Kemal Atatürk, dünyada en yaygın olarak tanınan bir düzine biridir. Ama; ünü, yönettiği ülkenin büyüklüğü yüzünden değil; devrimci bir lider olarak, başardığı değişimlerin mucize gibi oluşundandır. Batı?da seçkin bir diktatör sayılan kendi halkı tarafından Kurtarıcı ve Cumhurbaşkanı olarak anılır... Türk halkı, Gazi?lerini tanrılaştırmaksızın, onun karizmasına inanır... En tehlikeli dönemde, tam zamanında, üstün yeteneği ile ortaya çıktığı için, halk şükreder... Kemal Atatürk, emir almaya değil, daima emir vermeye; izlemeye değil, yönlendirmeye bir adam olmuştur. Kendisinin bu yaşam biçiminin bir tek anlamı vardı: Türkler için Türkiye hayali. Geleceğe ve amacına yönelik sarsılmaz bir bakışla, ayrıntılarda her zaman gerçekçi olmuştur... Büyük Önder, sadece tipik bir karakterin sembolü değil; Tanrı?nın ilham verdiği en üstün bir liderdir... Cumhurbaşkanı Atatürk, bir pazar akşamı saat 20.00?de, masasının üzerinden bir mikrofon alıp, ülke nüfusunun yarısı tarafından dinlenebilecek bir konuşma yapamazdı. Bu nedenle, vaktinin ve enerjisinin büyük bir bölümünü ülkede denetleme gezileri yapmak gibi daha sıkıcı işlerde kullanmış; bu arada, bazı konuşmalar da yapmıştır. Bununla beraber; gerçekten gerek yoktu. Çünkü; karizması o kadar büyüktü ki, Cumhuriyete bağlılık ve hizmet duygularını yenilemeleri için, halk toplulukları arasından sadece bir geçmesi yeterli idi... Gittikçe artan bir şekilde inanıyorum ki; devrimi başarılı kılan en büyük etken, tek etken, Atatürk?ün kişiliğinin gücüdür. Bu, etkili bir faktördür... Eğer bütün zamanların değilse, hiç kuşkusuz, son yüzyılların en büyük Türk?ü, çağdaş dünyanın belki de en dinamik lideri, 10 Kasım 1938?de öldü. Kemal Atatürk?ü birçok muharebe ve bunalımdan, birden fazla ciddi hastalıktan çekip çıkarmış olan sınırsız canlılığı sona erdi. Ömrü 60 yıla bile ulaşmamakla beraber; üç kişinin hayatı kadar yaşamış, üç kişininki kadar çok enerji harcamıştı. Son 20 yıl içinde hem yurdunda, hem de yurdu dışında daima prestij ve saygı kazandı... daha uzun süre yaşasaydı, belki de daha çok başarı sağlayabilirdi; kendisinden sonra görev alanlara, kıskanılabilir miras sağlam kurulmuş bir millet bıraktı...?l3.

Macaristan'dan Atatürk jesti

Sonra ne mi oluyor?

12 Hans Kohn, Ten Years of the Turkish Republic, vol.12, October 1933, p.141-155.

Mustafa Kemal (11.00):

2. Atatürk'ün demeç verdiği öne sürülen Hilderband adlı İsviçreli gazetecinin Türkiye'ye geldiğine dair bir kayıt olmadığı gibi, İsviçre resmi makamlarınca verilen belgelerde bu isimde birinin var olduğuna ilişkin herhangi bir ize rastlanmamıştır.

Atatürk, 7?nci Ordu Komutanlığı?ndan ayrılırken Falkenhayn?ın İstanbul?da kendisine verdiği altınları yerine vekil tayin ettiği Ali Rıza Paşa?ya teslim eder ve ondan aldığı senedi emir subayı ile Falkenhayn?a göndererek kendi senedinin geri verilmesini ister. Falkenhayn, yeni senedi kabul etmek, eski senedi geri vermek istemez ise de Atatürk, şiddetle dayatır ve senedini alır.

Bir İngiliz yüzbaşısı, 23 Ekim 1918?de 1. Tümenin emniyet postasına, 5. İngiliz Süvari Tümen Komutanı Tümgeneral Macandrev imzalı, Türk birliklerinin teslim olma şartlarını kapsayan bir mektup getirmiş,

Bugün İslam dünyasının içerisinde bulunduğu acıklı durum, Yüce Atatürk?ün ne kadar uzak görüşlü olduğunu, bugünleri o zamandan görebildiğini göstermektedir. Devletin temellerini Cumhuriyet üzerine inşa etmesi laik ve üniter devlet yapısını yerleştirmesi sayesinde ülkemiz, tüm zorluklar ve yanlış yönetimlere rağmen, her türlü tehlikeye karşı göğüs gerebilen bir dünya devleti halinde varlığını devam ettirebilmektedir.

&amp;#8220;Gerçi bize milliyetçi derler. Fakat biz öyle milliyetçileriz ki, bizimle işbirliği eden bütün milletlere hürmet ve riayet ederiz. Onların bütün milliyetlerinin gereklerini tanırız. Bizim milliyetçiliğimiz herhalde bencil ve gururlu bir milliyetçilik değildir.&amp;#8221;56

Atatürk yüzünü ekşiterek:

Ben yine kısaca ilk defa bilinmeyenleri açıklayacağım bugünkü yazımda: Öncelikle yukarıdaki soruyu, &amp;#8220;iyi niyetli&amp;#8221; soran okuyucularımın delil diye gösterdiği argümanlar nedir, ona bakalım: Efendim birçok fotoğrafındaki pozlarda, Atatürk mason duruşunda, sağ eli göğsünde duruyormuş, bu Tevrat&amp;#8217;ta geçiyormuş:

1 Mart 1922'de Atatürk, T. B. M. M.'nin üçüncü toplantı yılını açarken şunları söylemiştir:

Örneğin din ve laiklik konusunda Ata şöyle söylüyor :

Bu sözün ve inancın sahibi bir insanı, bir devlet kurucusunu, din düşmanı gibi göstermek sadece ihanet ile, Türk devletine düşmanlık ile eş anlamlı kabul edilebilir. İslam dini hakkında böyle düşünen Atatürk, bakalım din adamları için ne düşünüyor:

Atatürk?ün bu?kararlı? ve?imalı? sözleri üzerine heyecanlanan Yenibahçeli, ?Paşam, geçsin dedikleriniz geçecektir, geçmesin dedikleriniz dünya başımıza gelse oradan geçemez. Mahçup olmayız Paşam!? demiştir.

8. Alman general Falkenhayn Alman çıkarlarını korumaktadır.

İtalyan Sefirine Verilen Ders

Bu tür bir karşılaştırmaya gidildiğinde, hakkaniyetten ayrılmamak için başka faktörlerin de hesaba katılması gerekir kuşkusuz. Bunlardan birincisi, Cumhuriyet?in ilk döneminde demiryolları politikasındaki önemli bir önceliğin Osmanlı?dan devralınan ve neredeyse tümü yabancıların kontrolünde olan hatların millileştirilmesine verilmesidir.

Gözlerinden iki damla yaş düşen Mustafa Kemal, bu güneşten yüzü yanmış kadının elinden tutup ayağa kaldırdı ve ona şöyle seslendi:

Karar kesindir: Türkiye Cumhuriyeti Devleti&amp;#8217;ni yöneten iktidar, &amp;#8220;Er Musa için&amp;#8221; dünyanın &amp;#8216;kabadayısı&amp;#8217; İngiltere ile gerekirse savaşacaktır!

188 Koç, İ. C. (1985): Türk Tarih Kurumu?nun Kuruluşu, amacı, faaliyetleri ve kurum politikasında görülen değişmeler (1931-1950), Ankara, Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, . 36,38,39

- Ben biliyorum senin istediğini, sen benimle kucaklaşmak istiyorsun.

Mütercimler, Fikrimizin Rehberi, s.276-279

-?Şimdilik bin altın, silah, cephane!...?

başlıyor. Ancak kelimenin karşısında kazığa oturtmak konusunda verilen örnek cümleye gelince ancak yarıya kadar okuyabiliyor ve yarısından sonra yutkunarak Atatürk' ün yüzüne bakıyor. Atatürk diyor ki: "Demek ki biz Türkler bugün de esirlerlerimizi kazığa oturtuyoruz öyle mi, öyle mi sayın sefir? Sözlüğünüze böyle yazmışsınız, bu doğru mu? Sefir hemen sözlüğü biraz karıştırıyor ve bir kaçamak noktası bularak diyor ki: "Efendim bu sözlük Katolik Kilisesi'nin matbaasında basılmış, bildiğiniz gibi biz laik ülkeyiz, kilisenin yaptıklarının bizim hükümetimizle bir

İngiltere Mustafa Kemal?in hareketini önlemek için başka neler yaptı?

"Bizim dinimiz en makul ve en tabii bir dindir. Ve ancak bundan dolayıdır ki, son din olmuştur. Bir dinin tabii olması için akla, fenne, ilme ve mantığa uyması lazımdır. Bizim dinimiz bunlara tamamen uygundur. Müslümanların toplumsal hayatında, hiç kimsenin özel bir sınıf halinde mevcudiyetini muhafazaya hakkı yoktur. Kendilerinde böyle bir hak görenler, dini emirlere uygun harekette bulunmuş olmazlar. Bizde ruhbanlık sınıfı yoktur. Hepimiz eşitiz ve dinimizin hükümlerini eşit olarak öğrenmeye mecburuz. Her fert dinini, din duygusunu imanını öğrenmek için bir yere muhtaçtır..."

2- ?Yayılma ve Kültürleşme ? nedeni ile iki veya daha fazla kültür sistemleri arasındaki temaslar sonucu meydana gelen değişme modeli.

Daha sonra da 19 Aralık 1918?de Dörtyol Karakese köyünde İtilaf devletlerine karşı ilk silahlı halk direnişi gerçekleşmiştir.

''Öyle zannediyorum ki Türkiye?nin İran Azerbaycan?ında gözü vardır. Burasını almak ister. Evet, Azerbaycan halkı Türk?tür. Türkiye bunu ihmal edemez. Vakıa, şimdi Türkiye böyle bir politika gütmüyor, Mustafa Kemal Paşa çok akıllı bir zattır. Fakat kendisinden sonra Türkiye yine eski ittihat terakki hükümetinin siyasetini benimseyebilir. Görüyorum ki demiryolu inşaatınız iki koldan Azerbaycan?a doğru yönelmiştir. Gerektir ki Türkiye er geç Azerbaycan?ı alsın.''

Mustafa Kemal ve Türk milleti için milli mücadele başlarken ve verilirken bir idealdi. Fakat emperyalist itilaf devletleri yenildikten ve vatan kurtarıldıktan sonra milli mücadele ideal olmaktan çıkmıştır. Mustafa Kemal ve Anadolu halkının emperyalistlere

Bu çiftliklerde, iklime göre her çeşit ürünler yetiştirilmiş, küçük büyük fabrikalar kurulmuş, makineli tarım yapılmış, bu makinelerin bir kısmı bu çiftliklerde kurulan tesislerde imal edilmiş, yerli ve yabancı bir çok hayvan ırkları üzerinde incelemeler yapılmış, civar köylerle işbirliği içinde faydalı çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Atatürk ile ilgili olarak çok gelen bir soru var, bu yüzden bu yazıyı öne aldım. Atatürk Mason mu? Neden birçok fotoğrafında sağ eli göğsünde, mason nizam duruşunda?

1926&amp;#8217;nın 2 Ağustos gecesi, Midilli Adası&amp;#8217;nın on kilometre kadar kuzeyinde bir deniz kazası yaşandı: Lotus adındaki bir Fransız yolcu gemisi, kömür taşıyan Türk şilebi Bozkurt&amp;#8217;a çarparak batırdı ve kazada sekiz Türk denizci can verdi.

Bilgilendirmeler için teşekkürler..

KAHRAMAN TÜRK KADINI

?Milli emellerin gerçekleşmesini insanca olmayan yönlerden değil, haklı ve kanuna uygun yollardan yürüyerek ne yapıp yapıp sağlayacaksınız. Böyle girişimler doğru değildir. Hem düşmana; hem de İzmir halkına daha büyük ve acı bir baskı yapması için fırsat vermiş oluruz; düşman bir iki kişinin ölmesiyle değil ancak askeri kuvvetinin, ordularının yok edilmesiyle, istila ettiği yerlerden çıkarılabilir. Biz de bu işi yapacağız.?1

Paris Barış Konferansı'na davet edilmiş ve orada hezimete uğrayarak, İtilaf Devletleri'nin Türkiye'yi paylaşmak ve Türk Ulusu'nun bağımsızlığını yok etmek konusundaki tutumlarını görmüş bulunan Damat Ferit Paşa, hala Ulusal Mücadele düşmanlığını sürdürüyordu. Ali Galip aracılığı ile Sivas Kongresi'ni dağıtmayı bile denemişti. Elazığ Valisi Ali Galip, Padişah, Damat Ferit ve İngilizlerin hazırladıkları bir plana uygun olarak, etrafına topladığı silahlı adamlarla kongreyi basacak, hatta M. Kemal Paşa'yı tutuklayacaktı. Bu girişim için Malatya'ya gelmiş bulunan Ali Galip, M. Kemal Paşa'nın yolladığı kuvvetlerden korkarak kaçmış ve girişim etkisiz bırakılmıştı. Bu olaydan sonra Damat Ferit Paşa yayınladığı bildiri ile halkı M. Kemal ve arkadaşlarını İttihatçı ve Bolşevik olmakla suçlamıştı. Bütün bu hareketlerin arkasında Padişah'ın olduğu bilinmekle beraber Kuva-yı Milliyeciler, sanki olaylardan Padişah'ın haberi yokmuş gibi bir tutumla, hücumlarını Damat Ferit Paşa'ya yöneltip, Padişah gerçeği öğrenirse kendisini aldatanları cezalandıracağını bekledikleri izlenimini yarattılar. Bu düşünce ile Padişah'a doğrudan bir yazı hazırlandı. Bu mektupta, Hükümetin Kongre'yi basmak yoluna gittiği, Müslümanlar arasında kan dökmek istediği, Kürtleri ayaklandırarak yurdu parçalamaya çalıştığı, bu sebeple suçlular yakalanırsa cezalandırılacakları belirtiliyor, "Bu cinayetleri düzenleyerek Dahiliye ve Hariciye Nazırları'na emir verdirip uygulattıran İstanbul Hükümeti'ne ulusun inanç ve güveni kalmadığı" bildirildikten sonra, namuslu kişilerden yeni bir hükümet kurulması isteniyor, adaletli bir hükümet kurulmadıkça İstanbul Hükümeti ile ilişki kurulmayacağı açıklanıyordu. Padişah ile doğrudan görüşmek isteyen Kongre Heyeti İstanbul ile uzun bir mücadeleden sonra 12 Eylül günü, Padişah ile görüşmesini engelleyen ve ulusun güvenini yitirmiş bulunan Damat Ferit Paşa Hükümeti görevden çekilene kadar İstanbul Hükümeti ile yönetim yönünden ilişkinin ve İstanbul ile her türlü telgraf ve posta haberleşme ve ulaştırmasını kesmeye karar verdi. Bu durum bütün vilayetlere ve yabancı devlet temsilcilerine de bildirildi. Bu karar bazı istisnalar dışında genel olarak uygulandı. Bu durum karşısında bile Ferit Paşa davranışından vazgeçmedi. 13 Eylül'de İngiliz yüksek komiseri Amiral de Robeck'e ziyaret ederek, milliyetçilere karşı, "Onları ezecek bir Osmanlı kuvvetinin gönderilmesini veya önemli bazı noktaları işgal için küçük bir müttefik kuvvetinin" gönderilmesini istedi. De Robeck, Müttefiklerin savaş yorgunu olduğu için böyle bir çarpışmayı göze alamayacaklarını belirterek bu istekleri red etti. Mustafa Kemal Paşa bir yandan İstanbul Hükümeti üzerindeki baskısını arttırırken, diğer yandan, 13 Eylül tarihinde milletvekili seçimlerinin çabuklaştırılması için Kolordulara ve illere bir yönerge gönderdi. İstanbul Hükümeti ile ilişti kesilmesinden doğacak otorite boşluğunu doldurmak amacıyla 14 Eylül'de bir genelge yayınladı. Birinci maddesinde:

45 Hotham, p. 21.

doldurulduğu için Sovyetler Birliği dağıldığında yetkililerimiz hiç bir şey yapamama acziyeti içinde durumu özetleyen meşhur?Sovyetler Birliğinin dağılışına hazırlıksız yakalandık? sözünü dile getirmişlerdir. Bu trajikomik ifade belki de dünyada var olan her ülke ve onların yöneticilerinin diyebilme hakkı vardır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti devleti ve onu yönetenlerin dağılmaya hazırlıksız yakalandıklarını bizzat ifade etmeleri bilgisiz ve

Mustafa Kemal Paşa, gücünü, otoritesini meşru temellere dayatmak gayretini her zaman göstermiştir. Topluma yön vermede başarısı da bundan ileri gelmiştir. Ayrıca kendine tanınan yetkiye de kıskançlıkla sahip çıkmıştır. Bu da başarısının temel dayanağını teşkil ermiştir. Kolay kolay hiç kimsede bulunmayan bu meziyet, O?nu devlet idaresinde başarılı, hem de çok başarılı kılmıştır39.

Anadolu&amp;#8217;nun her yerinde kurtuluş mücadelesi hız kazanmış ve düşman perişan durumdadır. Ancak asıl savaş, Ankara&amp;#8217;ya yaklaşan Yunan ordusu ile yapılmaktadır. Düzenli ordumuzun başında da Mustafa Kemal bulunmaktadır.

Atatürk, antlaşmayı inceledikten hemen sonra, 3 Kasım 1918?de komutası altındaki 2. ve 7. kolordulara gönderdiği bir emirle?Suriye sınırının Osmanlı Devleti?nin Suriye vilayetinin kuzey sınırı olduğunu, Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerin esas hat olarak kabul edilmesi gerektiğini, mütareke şartlarının yeterince açık olmadığını, dolayısıyla yapılacak işgallere karşı uyanık olunmasını, Toros tünellerini işgal edecek İtilaf kuvvetlerinin yanına Türk kuvvetlerinin yerleştirilmeye çalışılmasını? istemiştir.

Büyük Taarruz'un ikinci gününde Ankara halkı hiç uyumadı. Ankara'da ve Anadolu'da çıkan gazetelerin başlıkları umut doluydu: "Kahraman Ordumuz bütün cephelerde muvaffakiyetle muharebeye devam ediyor." , "Söz silahındır." "Müjdeleriz! Afyon'u aldık." , "Savaş Başladı. Yardım Allah'tan" , "Ateşli bir sel gibi işgal edilmiş diyarlara akan Ordumuz..." . Resimde 27 Ağustos'ta Ankara'da namazgah denilen alanda dua eden Ankaralılar.

(Kazım Özalp, Özalp, Atatürk'ü Anlatıyor, Milliyet gazetesi, 22X1.1969)

Atatürk'ün Gizli Telgraf Hattı Bulundu

- "Bizde bu kadar büyük bir adam ölmedi ki...'' der.

- Sen Mustafa Kemal'i öldürecekmişsin, öyle mi?

- Ben de pek iyi bilmiyorum. Fakat sanırım ki... Elini küçük bir bölge üstünde dolaştırıyordu:

Sadrazam konağından çıktıktan sonra, Genelkurmaydaki generalle kol kola karanlıkta, Nişantaşı caddesinden Teşvikiye?ye doğru sık adımlarla ilerliyorlardı. General samimi bir dille sordu:

ATATÜRK?ÜN RAPORLARI: ?İNGİLİZLERE SİLAHLA KARŞI KOYMAK?

Bu emeli mukaddes uğrunda milletle beraber nihayete kadar çalışacağıma da mukaddesatım namına söz veririm. ?25

Atatürk'ün ölüm raporu, vefatının saat 9.05'te olduğu belirtiliyor.

ve bir kurulun sürekli çalışmalarına ihtiyaç gösteriyordu. 2. Dil incelemeleri için, tarihi araştırmalarda belge değeri olan ölü veya eski dillerin yöntemli bir şekilde incelenmesi ve karşılaştırmalar yapılması idi. Bu suretle Türk ve Türkiye tarihine kaynaklık edecek bütün eski dillerin üzerinde, yetki ile çalışma ve araştırmalar yapmalı idi.200 Mustafa Kemal?in Türk Dil Kurumu için belirlediği ikinci hedefte geçen?Türk ve Türkiye tarihine? ibaresiyle kurumun çalışma alanının Türkiye ile sınırlı olmadığını, Türk?ün hali hazırda olduğu geniş bir coğrafya, kuruma çalışma alanı olarak tespit edilmiştir. Türk Dil Kurumu?nun çalışma alanını bu kadar geniş tutarken, mesaisinin semerelerini sadece Türkiye?de istifadeye sunmakla etki alanının bu kadar daraltılabileceğini elbette düşünemeyiz. Atatürk sağlığındaki uygulamaları ile de durumun böyle olmadığını göstermiştir. Atatürk döneminde yapılan dil, tarih, Türkoloji çalışmaları bu düşüncelerden ilham alarak Türklüğün kökenlerini çok eski çağlara götürmekte, mukayeseler çok geniş bir Türk coğrafyası içinde yapılmaktaydı. Atatürk?ün düşündüğü şey, Anadolu?dan ta Atlantik?e kadar uzanan alanda, aynı hizada Türk unsurlar var ve bunlar çeşitli isimler altında hatta bazıları İslam olmadan, ama Türk kalarak, belli bir düşünceyi, belli bir insan grubunu temsil ediyorlar. Onların yayıldıkları bu kuşakta bir istikrar unsuru olmaları, dünyaya yeni bir denge sağlamaları mümkündür. Ama o günkü şartlar altında mümkün değildi. Mümkün olması ihtimali ile hazırlıklar yapıyordu. Yaptığı hazırlıklar da, Orta Asya?dan başlayarak tarih birliğini sağlamaya çalıştı. Dil de beraberliği de yeni Türk dilinde bir takım taramalar yaparak kullanılmayan kelimeleri dile aktararak, sağlamaya çalıştı. Sonra bunlar yoldan saptırıldılar ama saptırılmadan önce Mustafa

Osmanlı camiası içinde kalmak parolasını, Mustafa Kemal Paşa, ?Misakı Milli?, ?Millet Meclisi? ile değiştirdi. Herkes?Osmanlılığı kurtarmak?çabası içinde olduğu halde, Mustafa Kemal Paşa, şu gerçeği görebilmişti:

Atatürk'ün ender kişiliğine saygı duymamak için, aptal olmak lazımdır.

Aynen doğru ve gerçektir. Onun yiğitçe desteği, Meclis tutanaklarına da geçmiştir.

O zamana kadar edebiyatla çok ilişkim yoktu, Merhum Ömer Naci, Bursa Lisesi?nden kovulmuş, bizim sınıfa gelmişti. Daha o zaman şairdi. Benden okuyacak kitap istedi. Bütün kitaplarımı gösterdim. Hiçbirini beğenmedi. Bir arkadaşın kitaplarımdan hiçbirini beğenmemesi gücüme gitti. Şiir ve edebiyat diye bir şey olduğunu o zaman öğrendim. Ona çalışmaya başladım. Şiir bana cazip göründü. Ancak yazı öğretmeni diye yeni gelen bir kişi, bana şiirle uğraşmayı yasakladı.

Daha önce yapılan açıklamaları konunun bütünlüğü içinde tekrarlamak gerekecektir.

CUMHURİYET VE DEVLET BİÇİMLERİ

10 C. F. Aspinall Oglander History of the Great War-Military Operations: Gallipoli, vol. II, London, 1932, p. 485-486.

Atatürk tatmin olmamış, tüm varlığını milletine yani hazineye bağışlamak konusunda ısrar etmiştir.. Sonunda; ?... Her neyse, bir çaresini bulmalı ve mutlaka benim istediğim gibi bir vasiyetname yapmalıyız. Sen bu işle meşgul ol...? demiştir. Emir kesindir.

&amp;#8220;Gerçekten bunu beş-altı seneden beri ara sıra görüşüyorduk. Uhdesinde kalmış olan bütün menkul ve gayrimenkul malları, partisine bırakmak niyetinde olduğunu söyler, buna göre bir vasiyetname hazırlamamı emrederdi. Zaten bunu daha 1927 senesindeki Parti kongresinde de ifade etmiş ve sonradan, yukarıda izah ettiğimiz gibi, çiftliklerle bazı binaları hazineye devretmiş bulunuyordu.

Elçiye ziyafet verilen salona giren Atatürk, Arnavutluk Elçisi Asaf Bey?in yakınında ve giriş çıkış kapısını iyi görebilecek bir yere oturuyor. O dakikadan itibaren salondan içeri ve dışarı kimsenin geçmesi mümkün değildir. Şimdi konuşulanları takip edelim. Atatürk:

Osmanlı, Batı'yı yenmek için batılılaşıyordu. Bunun bir kısmını da padişahlar döneminde gerçekleştirmişti. Kalanı Cumhuriyete kaldı. II. Abdülhamit'e gelinceye kadar Osmanlı, mevzuatının % 90'ını Batı hukukundan almıştı. Bunun da fazla bir zararı yoktu, çünkü, Batı da hukukunu tercüme edilmiş İslam kitaplarından almıştı.

?7?ncı Ordu Kumandanı

Sanırım ki, &amp;#8216;Mustafa Kemal Mucizesi&amp;#8217; bundan daha iyi dile getirilemez. Bu övgünün bir özelliği de Mustafa Kemal&amp;#8217;in yenilgiye uğrattığı bir &amp;#8216;düşmandan&amp;#8217; gelmiş olmasıdır. Çünkü bir lidere kendi yurdunda övgüler yağdıranlar olabilir. Ama bu övgüler, özellikle ordularını ağır yenilgiye uğrattığı &amp;#8216;düşman&amp;#8217;lardan geliyorsa, bunların objektif, gerçekçi ve içtenlikli olduğundan hiç kuşku duyulmamalı.

Onun adını göklerden indirmeyeceğiz, diyor.&amp;#8221;

"Efendiler, yapılmış olan teklifin ne derece yersiz olduğu hususunda bir fikir verebilmek için, biz de o günlerle ilgili bazı durumları hatırlayalım. Şüphe edilmemek gerekirdi ki, Ermeni katliamı konusundaki sözler, gerçeğe uygun değildi. Aksine, güney bölgelerinde, yabancı kuvvetler tarafından silahlandırılan Ermeniler, gördükleri koruyuculuktan cür'et alarak bulundukları yerlerdeki Müslümanlara saldırmakta idiler. İntikam düşüncesiyle her tarafta insafsız bir şekilde öldürme ve yok etme siyaseti gütmekte idiler. Maraş'taki feci olay bu yüzden çıkmıştı. Yabancı kuvvetleri ile birleşen Ermeniler, top ve makineli tüfeklerle Maraş gibi eski bir Müslüman şehrini yerle bir etmişlerdi. Binlerce çaresiz ve suçsuz ana ve çocukları işkenceyle öldürmüşlerdi. Tarihte bir benzeri görülmemiş olan bu vahşeti yapan Ermenilerdi. Müslümanlar yalnız namuslarını ve canlarını korumak için karşı koymuş ve kendilerini savunmuşlardı. Yirmi gün süren Maraş katliamında, Müslümanlarla birlikte şehirde kalan Amerikalıların, bu olay hakkında İstanbul'daki temsilcilerine çektikleri telgraf, bu faciayı yaratanları, yalanlanamayacak bir şekilde ortaya koymakta idi.

D M. Z. : "Osmanlı tarihinin en şerefli bir sayfasını işgal edeceğine şüphe olmayan Çanakkale başarısı, orada çarpışan Türklük ruhunu, Türklük fedakarlığını ispatettiği gibi bir de M. Kemal gibi büyük bir kahramana malik olduğumuzu gösterdi. Tarih Çanakkale vakasını kaydederken hiç şüphesiz M. Kemal ve Cevat Paşalarınisimlerini de altın harflerle yazacaktır... Büyüklerini tanımak mecburiyetindeolan gençlik, Mustafa Kemal adını da belleklerine eklemeli vekurtarıcılarımızdan birinin de o olduğunu unutmamalı."

R. Eşref Onaydın: "Ben, Kanije müdafii Tiryaki Hasan Paşa ile yahut Plevne aslanı Gazi Osman Paşa ile görüşmek mukadder olsaydı, bugünkü muhavereden daha fazla mıbir heyecan duyacaktım? Memleketin en tehlikeli zamanlarında, can verircesinevazife başına atılan bu kahramanın elini sıktım. İçimde ona karşı derin birhürmet, bir İstanbul çocuğu ruhu ile derin bir şükran olduğu halde yanındanayrıldım. 28 Mart 1918.

Atatürk?ün dil konusuna ciddi olarak ilk eğilişi 1930 yılındadır. Sadri Maksudi?nin?Türk Dili İçin? adlı kitabının başına konmak üzere Atatürk 02 Eylül 1930 tarihinde kendi eliyle şu sözleri yazmıştır:

Yusuf Hikmet Bayur, Atatürk, Hayatı ve Eseri, Ankara, 1991, s. 188; Kinross, age, s.165; Meydan, age, s.68.

Tam yanıbaşımda, kapıdan bir adım gerileyerek o dünyaya bedel nezaketiyle misafirine yol gösteriyor:

Mehmet Tanrıkut Mete'nin kızları, &amp;#8230;&amp;#8230; , &amp;#8230;&amp;#8230;. bu çok özel hatıraları deneyimli gazeteci Yaşar Gürsoy'a anlattı. İnkılap Kitapevi'nden çıkan Atatürk ve Berberi isimli kitabın sayfaları arasında gezinirken, dünyayı titretecek kadar güçlü bir adamın, en masum yönlerine, acılarına, kahkahalarına, sırlarına ve son anlarına tanıklık edeceksiniz. Tabii ki, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yılları sancılarına, Türkiye'nin kurucu kadrosunun bugüne kadar duymadığınız sırlarına da...

?... Halihazırdaki vaziyetine göre, kendisi ikametgahında bulunarak kendi işleri ile meşgul oluyor ve dışarıyla nadiren temasta bulunduğu anlaşılmıştır.? diye cevap verirken, aynı zamanda meseleyi Mustafa Kemal Paşa?ya da bildirmişti.

Antalya Mutasarrıfı Firuzan Bey dahiliye Nazırlığına Mustafa Kemal Paşanın esir edildiğine dair duyumlar üzerine şu telgrafı çekmiştir:

"Memleketimiz üzerinde istila emellerini besleyecek olanların her türlü ümitlerini kıracak surette, siyasette, idarede ve iktisatta kuvvetli olmak gerekir. Tarımımızın ve ticaretimizin geri olması, memleketimizin pek çok kısımlarının yıkık ve halkımızın fakir bulunması, ulaştırma araçlarının sayılı olması, milli eğitimin herkese ve her yerde gereği gibi giremeyerek toplumsal hayatımızın en büyük düşmanı olan cahillik ve benzeri gibi sebebler, milletimizi fakir ve zayıf düşürmekten uzak kalmamış ve kalmayacaktır. Bu yüzden, kurtuluş ve bağımsızlık için yaptığımız savaşı tamamlamak ve Tanrının ulusumuza doğuştan verdiği istidat ve kabiliyeti en yüksek derecede geliştirmek ve memleketimize bağışladığı kuvvet ve zenginlik kaynaklarından en büyük faydayı sağlayarak güçsüzlüğümüzün sebeblerini gidermek için bundan böyle hiçbir fırsatı ve vakti kaçırmayarak çalışmak zorundayız. Ancak, bu çaba, yıllarca izlenip uygulanacak bir programa dayanmaz ise, başarısızlığa mahkumdur."

Bana bir resmini yollar mısın, diyor.

Ermeniler Tarafından Şehit Edilen Doktor Reşit Bey&amp;#8217;in Ailesine Yapılan Yardımı Gösteren Belge: Türkiye Cumhuriyeti Başvekalet Muamelat Müdüriyeti Aded 8855 Kararname: 3 Temmuz 927 tarih ve 5894 numaralı Kararnameye zeyildir: Ermeni komitaları tarafından şehit edilen ricalden Doktor Reşid Bey&amp;#8217;in ailesine evvelce verilen on beş bin lira kıymetindeki emvale ilaveten istanbul&amp;#8217;da Feri Köyünde Kır Sokağında Tahtaburunyan&amp;#8217;dan metruk atik 12 Cedid 143 numaralı hane ile birinci kısım atik Kurtuluş Caddesinde Hokaçyan Viçen&amp;#8217;den metruk Fransız mezarlığında 115 numaralı orta yerinden tahta perde ile tefrik edilen dükkan için 1500 lira olmak üzere ceman takdir edilen beş bin lira üzerinden temliki; Evkaf Umum Müdürlüğü&amp;#8217;nün 12/12/929 tarih ve 71877/122 numaralı tezkiresiyle yapılan teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetinin 12/2/930 tarihli içtimaında tasvip ve kabul olunmuştur. 12/2/930. Reisicumhur Gazi M. Kemal, Başvekil İsmet&amp;#8230;

Pirimiz, ecdadımızdır.. Ama onu gavurlarla gavuroğlu gavurlar hiç sevmezler..

Daha sonra yayınlanan Ülkü&amp;#8217;nün ilk sayısında Atatürk&amp;#8217;ün el yazısıyla

2 Louis Bazin, ?Mustafa Kemal Atatürk et la turcologie française?. La Tıınjuie et la France a l?epoqııe d?Atatürk. Paris, Association pour le developpement des etudes turques, 1981. s. 17-21. Diğer Fransız yazarlarda da görüleceği gibi Louis Bazin Atatürk Türkiye?sini?yeni Türkiye? olarak adlandırmaktadır.

Atatürk?ün diğer büyük bir özelliği de öncelikle içinde yaşadığı toplumu ve bununla beraber dünyadaki gelişmeleri, uygar toplumları çok iyi gözlemlemesidir. 23.3.1923 tarihinde Afyonkarahisar Belediye Meclisi üyeleriyle yaptığı konuşmanın bir yerinde: ?Efendiler, bir millette güzel düşünen insanlar, fevkalade işler yapmaya kabiliyetli kahramanlar bulunabilir, lakin öyle kimseler yalnız başına hiçbir şey yapamazlar, meğerki bir hissi umumimin amili, ifadesi, mümessili olsunlar. Ben milletimin efkar ve hissiyatına yakından vakıf olmaktan, aziz milletimde gördüğüm kabiliyet ve ihtiyacı ifadeden başka bir şey yapmadım. Onun bu kabiliyet ve hissiyatına olan vukufumla müftehirim. Milletimdeki bugünkü muzafferiyatı tevlid edebilecek hassayı görmüş olmak, bütün bahtiyarlığım işte bundan ibarettir. ?5 Atatürk?ün bu sözleri milletini ne kadar iyi gözlemlediğinin en güzel kanıtıdır. Bu kapsamda söylediği daha bir çok sözü vardır. Bunlara ilerde de değineceğiz. İşte bu gözlemleri sonucu yaptığı muhakeme ile Türk toplumunu çağdaşlık ve uygarlığa doğru yönlendirebilmiştir. Bu gayeye ulaşmak için koyduğu hedefler de hiç değişmemiştir.

Bunun üzerine ayrılmama müsaade buyurmuşlardı. Saygılarımı tekrarlayarak huzurundan uzaklaştım.

İşte her olayın en yakın ve canlı tanığı, üstelik de vasiyetnamenin notlarını bizzat tutan Genel Sekreter Hasan Rıza Soyak, Atatürk&amp;#8217;ün vasiyetin her maddesini yazdırırken yaptığı açıklamaları da böyle gözlerimizin önüne sermektedir. Bununla da kalmamakta, bu vasiyet açıklandıktan sonra, Atatürk&amp;#8217;ün İnönü&amp;#8217;nün çocuklarına da vasiyette bir katkıda bulunuyor oluşunu, &amp;#8220;&amp;#8230;Atatürk İnönü&amp;#8217;yü öldürttü de o nedenle çocuklarına da pay ayırdı&amp;#8230;&amp;#8221; şekline büründüren dedikodulara yanıt veriyor ve onları yalanlıyor.

Çanakkale Zaferi&amp;#8217;nin 96. yıl dönümünü kutladığımız bu gün, hayretle ve ibretle emperyalizmin bu çabalarının nasıl büyük bir sonuç verdiğini görmekteyiz. 96 yıl önce, Çanakkale&amp;#8217;de emperyalizmi tokatlayan adamın adını ağza almak bugün neredeyse &amp;#8220;suç&amp;#8221; haline geldi. Emperyalizmin paralı ve gönüllü işbirlikçileri, &amp;#8220;Atatürksüz bir Çanakkale Savaşı tarihi&amp;#8221; yazmak için bir hayli yol kat etti. Gençlerimiz, emperyalizmin gönüllü hizmetkarı durumundaki bir cemaatin &amp;#8220;Çanakkale&amp;#8217;ye yaptığı hurafe gezileri&amp;#8221; sonunda kandırıldı. Çanakkale Savaşı&amp;#8217;nın gerçek kahramanı, emperyalizmin korkulu rüyası Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ün yerini neyidiğü belirsiz &amp;#8220;Yeşil Sarıklılar&amp;#8221;, &amp;#8220;Beyaz Gömlekliler&amp;#8221;, &amp;#8220;Uzun Sakallılar&amp;#8221; aldı. Neredeyse her ayetinin sonu, &amp;#8220;Aklını çalıştıranlar için bunda büyük hikmetler vardır&amp;#8221; diye biten İslam&amp;#8217;ın temel kaynağı Kuran &amp;#8220;yalana, dolana, hurafeye&amp;#8221; alet edildi.

16 Haziran 1926 tarihinde kendisine karşı İzmir?de girişilen suikast sonrasında Atatürk?ün, yayınladığı bildiri:

7 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri. C. I.. 2 nci baskı, Ankara 1961. s. 351.

Şimdi siz bu belgeyi gördükten sonra hala, ?Atatürk?ün kafasında başlangıçta Anadolu?da bir mili direniş düşüncesi yoktu!? diyebilir misiniz?

1. Mustafa Kemal Paşanın Türk Milletine inancı ve güveni, Türk Milleti ile Atatürk arasında güçlü bir bağlılık kurmuştur.

(Atatürk?le Bir Ömür, Sabiha Gökçen, Anıları Kaleme Alan: Oktay Verel, Altın Kitaplar, 2. Basım, ISBN: 975-405-511-4. Sayfa:150-152)

Kaynak: Millet Dergisi, 1946

Bütün bu inandırıcı delillere rağmen Enver Paşa, planında ısrar ediyordu. Bu tartışma devam ederken 5 Temmuz 1917?de Mustafa Kemal Paşa, İstanbul?da kurulmakta olan 7?nci Ordu Komutanlığı?na atandı ve İstanbul?a geldi. 7?nci Ordu, 19?ncu ve 20?nci tümenlerden kurulu 15?nci Kolordu ile 24?ncü, 50?nci ve 59?ncu tümenlerden kurulu 3?ncü Kolordu?dan oluşuyordu.5 Kuruluş aşamasında karargahı İstanbul?daydı; karargah personeli Harbiye Nezareti tarafından ikmal ediliyordu. Birliklerinin bir bölümü henüz Avrupa cephelerindeydi; 1917 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında parça parça gelerek Halep?te toplanacaklardı.

Burada kısa bir girişten sonra Enver Behnan Şapolyo&amp;#8217;nun yazısının tamamı verildiği gibi, alındığı kaynak da vardı; ancak bu kaynak ana kaynak değildi. Bu kaynak ile temasa geçerek nihayet ana kaynağa ulaştım.(4)

18 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş.; a. g. e., s. 91

KÜTÜPHANELER, ÜNİVERSİTELER Atatürk ile ilgili eserlerle dopdulu haldedir.

çıkarılacakları bildirilmişti. Muhtar ve ihtiyar heyetleri üyeleri de, yeni harfleri öğrenemedikleri takdirde işlerinden çıkarılacaklardı.

Haçlı Seferleri'ni izleyen Marco Polo'nun, Polo Kardeşlerin 25 yıl süren Asya seyahatinin de Avrupa'nın uyanışında büyük etkisi olmuştur. Özellikle anılan gezginlerin Asya'dan getirdikleri coğrafi bilgiler, pusula, barut ve matbaa Avrupa'da yeni bir dönemin açılmasını sağlamıştır. Coğrafi bilgiler özellikle pusula sayesinde Avrupalı denizciler okyanuslara açılacak, Amerika'yla birlikte bir çok yeni toprakları keşfedecek, Afrika'nın güneyinden dolaşmak suretiyle Hindistan'a varacaklar, Yeni Çağ tarihinde coğrafi keşifler, coğrafi yenilikler adıyla geçen bu hareketler sayesinde Avrupalılar dünya ticaretine hakim olacaklar, sonraki dönemin en önemli atılımını oluşturan sanayii besleyecek kaynak ve pazar, geniş deyimiyle sömürge düzenini kuracaklardır.

ATATÜRK&amp;#8217;E BOZKURT DİYENLER

5 Atatürk?ün Söylev ve Demeçleri, C. II, Ankara, 1959, s.143.

72 Enver Ziya Karat, ?Atatürk ve Türk Devriminin Özellikleri,? Atatürkçü Düşünce, Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi, 1992, s. 408.

Mustafa Kemal ATATÜRK, Başkomutan ve Önder olarak kurtuluş savaşını kazanıp haçlıları ve gavurları veya gavurluk edenleri sindirip kovduktan sonra, CUMHURİYET ile birlikte ATATÜRK DEVRİM VE İLKELERİNİ gerçekleştirmiştir. O'na minnettarız.

Hadi kaymakam şöyle, vali böyle diyelim; e peki bir başvekil İsmet Paşa

Atatürk?ün ölümünün ardından Murat Sertoğlu?nun bir grup arkadaşıyla birlikte Kazım Karabekir?in evine?Baş sağlığı/taziye ziyaretine? gitmeleri Hadisesi:

şah Vahdettin?le görüşmüş, Vahdettin, İngiliz gazeteciye, ?İngiliz milletine kuvvetli sevgi ve hayranlık duygularımı babam Sultan Abdülmecit?ten miras aldım. Ermenilerin öldürülmeleri?. Kalbimi yaralamıştır. Adalet çok geçmeden yerini bulacaktır? Şimdi bu sebepten memleketim ile Büyük Britanya arasında öteden beri mevcut dostane münasebetleri yenileyip kuvvetlendirmek için elimden geleni

193 Sarıkoyuncu, A. (2000): ?Atatürk Döneminde Dış Türklere Yönelik Eğitim Öğretim Faliyetleri: Gagauz Türkleri Örneği?, Atatürk 4. Uluslar arası Atatürk Kongresi (25-29 Ekim 1999, Türkistan-Kazakistan), Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları. 1321

Demek kafan o kadar çalışıyor.. Padişah-Halife niye İngiliz vatandaşı olarak kaçtı?.. Niye, Haçlılar ile İngilizleşerek kaçmıştı.. Şeyhülislamlar da İngiliz vatandaşı olmuştu.

"Kolay gelsin Ağa!.."

Bu olay, daha ilk günden Atatürk?ün Falkenhayn?a güvenini sarsmış ve onda Mareşal?in para ile Türk komutanlannı satın alarak Alman çıkarlarına hizmet ettirmek istediği izlenimini yaratmıştı. Bu nedenle de Atatürk, emrinde çalıştığı kısa sürede daima ona karşı dikkatli olmuştur.

Arap harflerini bırakmak istemeyenlerin korkusu, yüzyılların ortaya çıkarmış olduğu eserlerin bir anda unutulacağı ve geçmişle olan manevi bağın kopacağı noktasında toplanmış bulunuyordu. Halbuki Türk İnkılabı bir bütündü. Batı uygarlığına girmek amaç olduğuna göre, yaşama araçları gibi, yazma, okuma ve düşünme araçlarını da bu uygarlığa göre ayarlamak gerekiyordu. Latin harfleri uzun bir süre Fransız harfleri sanıldığı için birçok itirazlara yol açtı. Aslında yapılmak istenen Latin kökünden Türkçe'nin kendi yapısına uygun yeni bir alfabe oluşturmaktı. 1927 yılının sonları ve 1928 yılının ilk yarısı, Latin harflerinin Türkçe'ye uygulanması yolunda, çok hareketli bir dönem olmuştur. Hakimiyet-i Milliye'de Falih Rıfkı, Cumhuriyet'te Yunus Nadi, İkdam'da Celal Nuri, Tanin'de Hüseyin Cahit, Latin harflerini savunarak bu fikri yaymaya çalışmışlar, bu konu ile uğraşanlar, fikir ve önerilerini açıkça ortaya koymuşlardır. Ahmet Cevat'ın Vakit gazetesinde, 1927 sonundan 1928 başına dek yazdığı yazılar ve İbrahim Necmi 'nin Milliyet gazetesinde Mayıs-Ağustos 1928'de yazdığı "Latin Harfleriyle Türk Alfabesi" başlıklı yazıları, harf inkılabından önceki son denemelerdir.

Diyeceksiniz ki; &amp;#8216;Sen düpedüz Atatürk&amp;#8217;ü tarif ediyorsun&amp;#8217;. Hayır, ben Atatürk&amp;#8217;ü filan tarif etmiyorum. Sadece gördüğüm kişiyi tarif ediyorum. Üstelik benim müşerref olduğum kişiyle Atatürk arasında hiçbir benzerlik bulunmuyor. Çünkü fotoğraflarda ve filmlerde gördüğüm Atatürk ile rüyada gördüğüm kişi arasında sarışınlık ve boy dışında hiçbir ortak yan yok. İtiraf edeyim ki; Atatürk, benim gördüğüm adamdan çok daha yakışıklı birisi. Hele de Mustafa Kemal olduğu yıllarda! Yani gençken demek istiyorum.

6. Halkın maneviyatını yükseltmek.

?Ben sizin yardım ettiğiniz düşmana üstün geldim; herkes yenilmiştir. Fakat sizin onlarla beraber oluşunuzu da mazur görürüm. Bu akşama yanıma geliniz; sizinle görüşeceklerim var!?

SOYADI?NIN BERLİRLENMESİ

- Padişah hazretlerini ziyaret etmeden mi?

Atatürk, yeni bir dünya görüşünü ortaya koyan Milli Mücadele?nin fikri temeline milliyetçiliği yerleştirmekle, hem Türk Milletinin birliğini ve beraberliğini sağlamış, hem de Milli Mücadeleyi zafere ulaştırmıştır.

M. ÖCAL OĞUZ

Şimdi bu çevrelere, onları hayal kırıklığına uğratacak bir gerçeği hatırlatalım: İngiliz gazeteci Ward Price, İstanbul?da sadece Mustafa Kemal?le görüşmemiş, aynı zamanda Osmanlı hükümeti temsilcileriyle ve dahası?sıkı durun? Padişah Vahdettin?le de görüşmüştür. Price, 11 Kasım 1918?de Sadrazam Tevfik Paşa ile görüşmüş, Tevfik Paşa, Price?e, ?Amacımız İngiltere ile eski dostluğu canlandırmaktır? demiştir.

Atatürk, ?Neden böyle bir şey yapalım ki!? deyince,

Ve yine Atatürk; Türk Ocaklarını 1. Cihan harbinden önce kurdurarak Çanakkale Zaferinin ve İstiklal Harbinin ruhunu hazırladı.

-İngilizlere nazik davranmaya yaradılışım elverişli değildir!

SOKAK ÇOCUĞU

?Başkumandanlık Vekaleti?ne

?Yıl 1934, İran Şehinşahı Rıza Şah Pehlevi Atatürk?ün misafiriydi. Ilık bir bahar günü okul koridorlarında şimşek gibi bir haber yayıldı. Şimşek gibi diyorum, gerçekten hepimiz bir anda elektriklenmiştik.

İzmir yolunda ilerliyorduk. Köylüler, askerlerimizin girişini seyrediyorlar, onlara kırık testilerle su taşıyorlar, yürekten minnetlerini anlatmak için paralanıyorlardı. Tam yanlarına vardığımız sırada, bir nakliye kolu geçmemize engel oldu. Otomobil durdu. Atatürk istediği bir sigarayı yakmak üzere gözlüklerini kaldırdı. O sırada otomobilin yanına sokulan sakallı bir ihtiyar, koynundan muşamba rengini almış buruşuk bir kağıt çıkardı. Önce kağıdı, sonra dikkatle Atatürk?ü süzdü. Yine kağıda yine Atatürk?e baktı. Bu hareketi üçüncü defa tekrarladıktan sonra, şimdi hatırladıkça tüylerimi ürperten bir sesle:

Mustafa Kemal, Derne ve Tobruk'ta, İtalyanlara karşı verdiği "gerilla savaşlarını" kazanırken, 13 Mart 1912'de gelen bir haberle büyük bir hayal kırıklığı yaşamıştır. Çünkü, o gün Balkan devletleri "Osmanlı'ya saldırma" konusunda anlaşmışlardır. Balkan Savaşı'nın çıkması üzerine Osmanlı, İtalya ile Uşi Antlaşması'nı imzalayarak Trablusgarp'ı İtalya'ya bırakmıştır.

Bir başka çarpıcı örnek de, 1931 yılında yaşanır. Bu tarihte Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuştur. Atatürk Cumhurbaşkanıdır. Ama fikirleri yine değişmemiştir. İslam düşmanı bir şarkiyatçının Hz. Muhammed hakkında yazdığı bir kitabı tercüme eden bir yazar, eserini Atatürk&amp;#8217;e takdim eder. Kitap iki cihan Serverini, yakınlarının telkiniyle hareket eden, sönük şahsiyetli bir derviş gibi göstermektedir. Atatürk kitabı inceledikten sonra tarihçi Prof. Dr. Şemsettin Günaltay&amp;#8217;ı çağırtır ve kitap hakkında fikrini sorar. Günaltay&amp;#8217;ın cevabı:

Atatürk,15 yıl boyunca sabretti

Bazı Batılı müelliflerde şu kompleks var:

Atatürk bir sabah Florya?dan Dolmabahçe sarayına dönüyor. Yeşilköy istasyonunun önünden geçerken birdenbire otomobilini durduruyor ve Başyavere:

"- Ortaokuldayız. Müdürümüzün tayini çıktı, bilmiyoruz nereye gitti. Yerine yeni bir İngiliz müdür geldi. Çam yarması gibi derler ya, işte öyle bir İngiliz. Sınıfa girdiği gün bizi şöyle bir iyice süzdü, süzdü, sonra gözü dolabın üzerindeki ipe asılı Atatürk'ün resmine takıldı? Yüzü buruştu, rengi değişti.."

"Yalnız sağır değil, 'sağırın sağırı' değil miydi?"

17 Alan Moorehead, Gallipoli, Hong Kong 1975, p. 97.

(ASD, C. II, s.131)

Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele?nin ilk günlerinde, zaman hesaplamasını iyi bilen büyük bir asker ve devlet adamı olarak, hareket etmiş, millet iradesini, kendi iradesi ile birleştirerek, zafere, tam zafere ulaşmıştır.

"Yemek kolay... Meraklanır çocuklar, ben köyüme döneyim."

3. Yargı işlememektedir.

Daha kapsamlı diğer bir tanım da şöyledir:

duyurabilir miyiz ki..." "Olmadı bu, Halil Ağa... Bana dediğin gibi,

... Çalışmalara 1927 yılında ben de katılmıştım. Atatürk bazı kereler çalışırken okuduğu tefsirlerin çok tesirinde kalırdı ve de?Hey büyük Allahım... Kuran?a inanmayan káfirdir, bize nasıl yol gösteriyor? Bunları tüm dünyaya okutmalıyız" diye de söylenirdi. Sonra o an yanındaki bizlere?Okurken ruhum coşuyor, size de oluyor mu? diye sorardı ama o anlarda gözleri hafifçe dalar ve kızarırdı.

(İlber Ortaylı, Avrupa ve Biz, Turhan Kitabevi, Sayfa: 40)

Paul du Veou'nun kullandığı dipnotu daha sonra Ermeni papazı Jean Naslian da kullanmıştır.

age, s.61.

Diğer milletvekili ve siyasi kişilerden birçoğu da, ondan sonraki günlerde, hapse atıldılar. İngilizlerin elinden kaçabilenler, civar mahallerde saklandılar veya Anadolu?ya kaçtılar. Vaktiyle haberdar edilen Fevzi Bey ile İsmet Bey Harbiye Bakanlığı?nın bir penceresinden atlayarak kaçtılar, sonra da Mustafa Kemal Paşa?nın yanına gittiler.

12 Mart 1912'de Mustafa Kemal, Bütün Derne Kuvvetleri Komutanlığı'nı üzerine almıştır.

Anadolu için sorumluluk kabul edecek olurlarsa, İngiltere yönetiminde bulunan tecrübeli Türk valileriyle çalışmak gereğini duyacaklardır. Böyle bir yetki çerçevesinde hizmetlerimi sunabileceğim uygun bir yerin mevcut olup olamayacağını bilmek isterim? dediğini iddia etmiştir.

Macaristan

Şeyh Ahmet Sünusi, Atatürk?ün kendisine verdiği bu üç görevi yerine getirmek için hemen harekete geçmiştir.

Sözün kısası, Halep?te bulunan kuvvetlerimizin Sina Cephesi?ne ne kuvvet ve kıymette varacağı bile bilinmediğinden Sina Cephesi?nin emniyeti için bugün uygulanacak karar, sadece 7?nci Ordu birliklerinin hemen güneye hareket ettirilmesi şeklinde olabilir. Bu kuvvetlerin daha sonra nasıl kullanılabileceğini bugün kesinlikle tayin etmeye harita üzerinde askerlikçe bile imkan yoktur.

- Eğer öyle tedbirlere kalkışırsak bize ne yaparlar bilir misiniz?

Yeni görevlerinden düşmüş kişilerle ve milletvekilleriyle ayrı ayrı görüştüm. O zaman düşündüğüm şey, her çevreyi rahatlatarak ülkeyi savunmak için güçlü bir durumun ortaya çıkarılabileceği merkezinde idi. Ancak bu düşünce üzerinde gereği kadar çalışmaya zaman kalmadan Meclis?in dağıtılmasına şahit olduk.

En büyük ve korkunç düşmanın, ümitsizlik olduğunu pek iyi bilen Atatürk bu beytin iki kelimesini değiştirerek, fakat veznini de bozmaksızın sert ve sarsılmayan bir sesle şu cevabı verdi:

?Mondros Mütarekesi imzalandığı zaman İngilizler İskenderun?a asker çıkarmaya kalkıştılar. Oysa orası Mütareke sınırı dışındaydı. Askerlerime ateşle karşılık vermelerini emretmiştim. İskenderun ve Antakya havalisi Türk elidir. Bu sınırı korumak istiyordum. Ama İstanbul hükümeti beni geri çekti. Hatay İngiliz ve Fransızlar tarafından işgal edildi. Ondan sonra da geri almayı başaramadık. Bu nedenle Hatay?a şahsi davam olarak bakıyorum. Sözünü ettiğim bir durumda tutacağım yolu çoktan kararlaştırmış bulunuyorum.

66 Zara, a. g. e., s. 367-368.

II. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ SİYASET VE DEVLET ADAMLARINA GÖRE ATATÜRK

Mustafa Kemal?in hayatını doğduğu günden itibaren biliyoruz. Peki, Atatürk doğmadan önce, babası ve annesi nasıl bir hayat yaşadı? Nasıl evlendiler? Kaç çocukları oldu ve neden öldüler? Ağabeyi Ahmed?in cesedinin başına gelenler neden yıllarca unutulamadı? Dedesi Kızıl Hafız Ahmed hangi olay nedeniyle Makedonya dağlarına kaçmak zorunda kaldı?

&amp;#8220;Emrinizi sırf öteden beri düşündüğümüz bir şey olmak itibariyle dinliyorum; yoksa buna şimdi hiç lüzum yoktur. Yapılacak şey çok basit bir ameliyedir; buyurduğunuz tehlike katiyen varit değildir&amp;#8230;&amp;#8221;

Bundan önceki Anayasalardan farklı olarak burada, kuvvetler ayrılığı prensibi açıklıkla belirtilmiştir. Anayasanın devrim kanunlarının korunması başlığı altında yazılan 153. madde de Türkiye Cumhuriyetinin varlığı için hayati önemi olan bir maddedir. Bu maddede belirtilen ve Atatürk tarafından gerçekleştirilen Türk toplumunun çağdaş uygarlık düzeyine erişmesini sağlayan, T. C. nin laiklik niteliğini koruma amacını güden sekiz adet devrim kanununun anayasaya aykırı sayılmaması hükmü de Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin temel niteliklerindendir. 27

- Reşat Bey, bu önemli tepeyi ne zaman alacaksınız?Gecikmeniz genel durumu etkiliyor.

Bendeniz anlayabildiğim kadarını Efendimize arz etmekle vicdani görevimi yerine getirmiş oluyorum. İstanbul'daki Fransız ordu ve siyaset adamlarının görüşlerini ve zatıdevletlerine karşı vermiş oldukları sözlerin ne dereceye kadar güvenilebilir olduğunu kestirememekte haklıyım. Şüphe götürmez olan vatanseverliğiniz açısından vatanın kurtuluşu söz konusu olduğuna göre, iyice düşünerek tutulması gerekli yolun belirlenmesi Efendimize ve yüksek kongre hey'etinin orada bulunan sayın üyelerine düşer. Emirlerinizi yerine getireceğimizi arz ile derin saygılarımı sunarım, efendim.

-"Senin Gazi Paşa'dan başka bir isteğin var mı?"

20 Herriot, Orient, s. 126-127.

Tarihçi-Yazar Mustafa Armağan, 1934'te adını değiştirdiğini ifade ettiği Atatürk'ün nüfus cüzdanı fotoğrafını ortaya çıkardı.

Harp Okulu yıllarında siyaset düşünceleri baş gösterdi. Duruma ilişkin henüz etkili bir düşünce oluşturamıyorduk. Sultan Hamit Dönemi idi. Namık Kemal Beyin kitaplarını okuyorduk. Kovuşturma sıkı idi. Çoğunlukla ancak koğuşta yattıktan sonra okuma imkanı buluyorduk. Bu gibi yurtsevercesine eserleri okuyanlara karşı kovuşturma yapılması, işlerin içinde bir kötülük bulunduğunu sezdiriyordu, Ancak bunun iç yüzü gözlerimiz önünde bütünüyle netleşmiyordu.

Bu konuşmanın yapıldığı zamandaki ortamı göz önüne getirelim: Kurtuluş Savaşı henüz bitmiş fakat Lozan Barış Antlaşması sonuçlanmamıştır. Diğer bir deyimle barış tam olarak sağlanmamıştır. Daha bir çok inkılap gerçekleştirilmemiştir. Cumhuriyet henüz ilan edilmemiştir. Yani yeni devlette medeni olmanın tüm gerekleri yerli yerine oturtulmamıştır. Bu ortamda dahi M. Kemal milli hedefi gösterebilmiştir. Esasen O?nun en büyük özeliklerinden biri de yapacağı inkılapları çok önceden beri kefasında tasarlamış olmasıdır. Bunlarla ilgili fikirlerini önceden -inkılaplarının adını koymadan- kamu oyuna yurt gezilerinde, basın toplantılarında ve her fırsatta açıklamış ve milletin benimsemesine zemin olmuştur. Bu konuşmaları bütünü ile değerlendirdiğimizde buna ait pek çok örnekler bulabiliriz.

-?Biraz daha yürüdük; Baraja giden yol kavşağına vardığımız zaman yolun solunda kadınlı erkekli siyahlar giymiş büyük bir kalabalık, siyah bayraklar ellerinde, başlarında Tayfur Bey sıkıntı içinde ve feryatla Gazi?yi selamladılar. Bir kısmı da ağlıyordu. Tabii Paşa durakladı, bu kalabalık tamamiyle Hataylılardan oluşmuştu. 15?16 yaşlarında baştan aşağıya siyahlar içinde bir genç kız elinde bir siyah bayrakla yaklaştı. Gazi?nin karşısında gözyaşları arasında içten gelen, bağlı bulunduğu toplumun özlem ve ızdırabını temsil eden acıklı bir dille, Hatay?ın anavatandan ayrı kalmasını, Fransızların zulüm ve işkenceleri içinde kalan 500 bin Türk?ün feci durumlarını, cehennemi hayatlarını hem ağlıyor hem de ağlatıyordu:

Aslında insanlar tarih kitaplarını açıp okusalar, bütün gerçeği görecekler ama insanoğlu için duyduğuna inanmak yeterlidir, okumak çok zor gelir.

vardı. Eşit güçlerle çekilmediği için sapan yalpa yapıyordu.

ötekiler de Bakan! Memlekete göz kulak olacak, işleri evirip çevirecekler

« 23 Mayıs 1915&amp;#8217;te, gösterdiği başarılardan dolayı Atatürk&amp;#8217;e, Alman İmparatoru tarafından &amp;#8220;Demir Haç&amp;#8221; nişanı verilmiştir.

BENİM ADIM ATA DEĞİL

Bu arada, Gazi, 8 Mayıs 1926?da Konya?ya, 9 Mayıs?ta Tarsus?a, 10 Mayıs?ta Tarsus?a gelmiş, Taşucu Bucağı?ndaki çiftliğinde beş gün kaldıktan sonra, 16 Mayıs?ta Adana?ya, 18 Mayıs?ta tekrar Konya?ya, 20 Mayıs 1920?de Bursa?ya, 13 Haziran?da da Balıkesir?e gelmişti. Bir ara Mudanya?ya geçen Gazi, 13 Haziran?da Balıkesir?de şerefine verilen ve elli kişiden fazla insanın katıldığı baloda, Muallimler Musiki Heyetini takdirle dinlemişti1. 14 Haziran günü Balıkesir?den İzmir?e geçeceği sırada İzmir Valisi?nden İzmir?de kendisine karşı bir suikast düzenlendiği haberini aldı. 14 Haziran gecesi Mustafa Kemal?e suikast girişiminde bulunacaklardan, ulusal bağımsızlık savaşında Mustafa Kemal?in yanında yer almış olan Kadı Hurşit?in oğlu da vardı. Mustafa Kemal, babasının hizmetlerinden ötürü, 1920?de Büyük Millet Meclisi?ne Rize Milletvekili olarak Ziya Hurşit?i seçtirmişti. Mustafa Kemal, suikastçıların yakalanmasından sonra, 15 Haziran saat 19.00?da İzmir?e doğru yola çıktı. 16 Haziran?da, Soma, Menemen?e uğrayarak, 16 Haziran akşamı saat 18.00?de İzmir?e vardı.

(Turkey/Türkiye, s.98; kitabın orijinali 1926'da yayımlanmıştır)

1 Niyazi Ahmet Banoğlu, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, Cilt II, İstanbul 1967, s. 18?19.

Birinci raporundan herhangi bir sonuç alamayan Atatürk, 24 Eylül 1917?de, yine Halep?ten Enver ve Cemal Paşalara ikinci bir rapor daha göndermiştir. Bu raporunda özellikle General Falkenhayn?ı çok ağır bir dille eleştirerek görevden alınmasını istemiş, aksi halde istifa edeceğini belirtmiştir.

İkisi de kendilerine Türk soyadını seçmişlerdi ve hedefleri Dünya Türklüğünün bağımsızlığını her zaman bekleyen ve savunan Türk Milliyetçileriydi.

39 Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri, c. I, s. 390

Böylece Türkiye Büyük Millet Meclisi&amp;#8217;nin kuruluşundan bu güne kadar tarihi süreç içerisinde kabul edilen anayasalar mukayese edilerek Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;ni belirleyen esaslar belirtilmeye çalışılmıştır. Şimdi de bunları teker teker ele alalım.

O sırada Von Sanders?e bir azizlik yapmak aklıma geldi. Erin yanına sokularak:

''- Din kardeşlerim, sizi Şeyh Sunusi Hazretlerinin bir tebşiri için buraya topladım'' dedi ve şu vakayı anlattı:

Atatürk'ü sadece ansiklopedilerden de okumayınız, yabancı ünlü tarihçilerden de okumalısınız!

O caminin bulunduğu köyün ismi, Düzce... Küçücük, yemyeşil, şirin bi köydür. Eski adı, Hereke?ydi. Heraklia antik kentinin üzerine kurulduğu rivayet edilir, ismi ordan gelirdi. Osmanlı döneminde nüfusunun yüzde 60?ı 70?i Rum?du. İşgal sırasında neredeyse hiç Türk kalmadı. Sene 1922, hoş gelişler ola, Yunan denize döküldü, Seferihisar kurtuldu. Ufak ufak göç ettik, yeniden yerleşmeye başladık. Harabeydi. Galiba 60?lı yıllarda, adını Düzce yaptık. Sit alanıdır.

Padişah-Halife Vahidettin'in, Şeyhülislam Dürrizade Abdullah'ın da fetvasını alarak, Mondros Mütarekesi ile bizi resmen Haçlılara sattığı bilinen gerçektir.

Kağıt üzerinde nice mal-mülk sahibi görünüyor olsa da&amp;#8230;

Atatürk, her fırsatta halka?direniş? düşüncesini aşılamaya çalışmış ve direniş için gerekecek silahları kendisinin ayarlayacağını belirtmiştir. Örneğin, 1918?in sonlarında İstanbul?dan Antep?e giden Ali Cenani Bey?e, ?Siz direnişe geçin silahları ben ayarlayacağım!? demiştir.

Yılmaz Özdil

ve Atatürk?ün orjinal ifadesindeki -bütün mana ve eşkaliyle-sözü, -bütün anlam ve şekilleriyle- şeklinde çevrilmiştir. Bu tarz sadeleştirmeler Atatürk?ün sözlerindeki anlamı ve kapsamı tamamen değiştirmiştir. Atatürk?ün bu kelimelerden neyi kastettiğini çok iyi değerlendirmek gerekir. Bu cümledeki?mana? kelimesinin kapsamında: ruh, davranış, tutum, tüm manevi değerler, bilgi, bilim ve araştırma zihniyeti vardır. ?Eşkal? kelimesini de şekiller olarak çevirirsek hiç bir şey anlaşılmaz. Bu kelimenin kapsamında da uygar ve çağdaş olmanın tüm maddi ve manevi değerleri yatmaktadır. Bir insanın toplumun uygar ve çağdaş olması sadece giyimindeki şekli ile değil, günlük yaşamda bütün düzenleyici ve hukuki kurallara uyması, çağdaşlığın simgesi olan her alandaki araç ve gereçlere uyum sağlaması, zihnini, düşüncelerini bunlara uyarlaması, modern toplumlardaki kişi özgürlüklerinin bilincinde olması, insan haklarının tam olarak savunucusu olması ile belirir. Bu açıklamalardan çok daha fazla işlerin yapıldığını görürüz. Siyasal alanda, hukuk alanında, iktisadi alanda, eğitim alanında ve diğer alanlarda yapılan devrimler bunun kanıtlandır.

Atatürk, Enver Paşa?ya sunduğu 30 Eylül tarihli bu yazıya Falken-hayn?ın daha önce vermiş olduğu emrin suretini de eklemişti. Söz konusu emir şöyleydi:

ASKERLE GÜREŞ

Arap alfabesinin iyileştirilmesi konusunda ilk ciddi girişim, Münif Paşa tarafından başlatılmıştır. Münif Paşa, üyesi olduğu Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye'de 1862'de verdiği konferansta; hareke kullanılmadığı için bir kelimenin çeşitli biçimlerde okunabildiğim, anlamları bilinmeyen bazı kelime ve özel isimlerin okunmasının mümkün olmadığını, dilimizdeki

Şeyh Ahmet Sünusi?nin Anadolu?daki çalışmaları İngiliz istihbaratının dikkatini çekmiştir. İngiliz istihbaratı, Sünusi?nin adım adım Anadolu?yu gezdiğini belirterek, onun etkisinin Irak, Suriye ve Hicaz?a kadar yayılmasından endişelendiğini Londra?ya rapor etmiştir.

General Ian HAMILTON (9 Ağustos'ta M. Kemal'den yedeği yumruğun ağır etkisinin altında yakınıyordu) İngiliz Savaş Bakanı Lord Kitchener'e:

43 A. g. e., s. 181-182.

Bu gerçeklikleri milli iman tanıyarak koruyabilecek bir toplantı kurulu olabilmemiz için de eğitimimizi tamamen uygulanabilir ve gerçek ihtiyacımıza uygun bir program çerçevesinde canlandırmak gerekir. Bu noktalarda başarı ile ülke bayındır hale getirilecek ve millet zenginleştirilebilecektir.

?Atatürk?ün ölümü üzerine bir grup arkadaşla bir araya geldik ve Kazım Karabekir Paşa?ya başsağlığı ziyaretine gitmeye karar verdik. Gruptaki en genç kişi bendim. Aramızdan birkaçı da Atatürk?ün ölümüyle birlikte artık özgürlüğüne kavuşmuş olmasına binaen Karabekir Paşa?ya?Gözün aydın? demek düşüncesindeydi. Önce, başsağlığı dileklerimizi ilettik. Sonra aramızdan biri söz alıp, ?Paşam! Artık hürsünüz. Bu bakımdan size göz aydınında bulunmak istiyorum? deyince Kazım Paşa heybetle ayağa kalktı ve gözleri yaşlı bir şekilde şöyle dedi: ?- Beyler! Siz ne diyorsunuz? Beni yargılatıp 14 sene göz altında tuttuktan sonra dahi aynı şartlar vaki olsa, yine Atatürk?ü lider seçerdim. Yine O?nun emrine girerdim. Aramızdaki bütün ihtilaflarda hep O haklı çıktı. Bana başsağlığı için gelenler başım üstünedir. Ama aranızda gözün aydın demeye gelmiş olanlar varsa defolup gitsin evimden!?

- Ne mi bilirim? Bu uçağa bin dersin, binerim, oradan kendini aşağı at, dersin atarım... İşte ben bunu bilirim ama, bunu da senden öğrendim, Paşam!

« 7 Haziran 1915&amp;#8217;te Atatürk, Kemalyeri&amp;#8217;ne giderek 3. Kolordu Komutanı Esat Paşa&amp;#8217;yla görüşmüş ve tümeni için yeterli miktarda el bombası istemiştir.

Soruyorum şimdi: 1-8 Kasım 1918 tarihleri arasında İngilizlerle burun buruna, her türlü tehlikeyi göze alarak?düşman karaya ayak basarsa ateşle karşılık verilmesini emrettim? diyen Atatürk?ün Kurtuluş Savaşı?nın başlamasında herhangi bir rolü yok mudur? Bu Atatürk mü Kurtuluş Savaşı?na sonradan katılmıştır? Dahası, o günlerde Atatürk dışında hiçbir asker ya da sivil, Genelkurmaya ve Hükümete?İngiliz işgaline karşı ateşle karşılık verilmelidir? biçiminde rapor yazma cesareti gösterebilmiş midir? Mondros?un hemen ertesinde açıkça düşmanla silahlı mücadeleden söz eden ve bu düşüncesini yetkililere gönderdiği raporlarla belgeleyen?Tek Adam?, Mustafa Kemal Atatürk değil midir? Şevket Süreyya Aydemir?in dediği gibi:

T. C. Hükümeti tarafından hazırlanan Millet Mektepleri ile ilgili kararname, Kasım 1928'de, Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe konuldu. Bu Talimatname'ye göre; Millet Mektepleri, yeni Türk harflerinin kolay bir şekilde okunup yazılmasından bütün milleti yararlandırabilmek ve büyük halk kitlelerini hızla okur-yazar durumuna getirebilmek için kuruluyordu. Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati Bey, 2 Aralık 1928 günü valiliklere bir genelge göndererek, Millet Mektepleri'nde 1 Ocak 1929'dan itibaren derslere başlanacağını, bunun için o zamana kadar, her öğretmene bir millet mektebi dersanesi kurulacağını, bir kurs döneminde başarılı olmayanların, öbür kursa katılacaklarını, tek öğretmenli köylerde hem A, hem de B dersanesi açılacağını ve diğer bilgileri verdikten sonra, 10 Ocak 1929'da bu işlerle ilgili sayısal bilgileri ve karşılaşılan zorlukları, Bakanlığa bildirmelerini istemişti.

Mustafa Kemal, başından geçen bir olayı şöyle anlattı:

- Sen beni tanımıyor musun? Ben kimim?

Muhatabım sözlerimi Alman zabitine nakletti. Zabit derhal:

Ümit Özdağ

«.. Komünizmin memleketimiz için, milletimiz için, din gerekleri için uygulama olanağı olmadığını anlatmak, kamuoyunu aydınlatmak en yararlı çare görülmüştür. İşte hükümet, böyle bir çözüm yoluna başvurmakla beraber, şüphe yok ki, gelen akımları zamanından önce, zararlı hale gelmeden, bir taraftan da gerekli önlemleri almıştır. Hükümet, aydınlatma yoluyla bu akımın önüne geçmeyi düşündüğü sırada aynı biçimde düşünen birtakım kıymetli ahlaklı ve her bakımdan güvenilir arkadaşlar bana başvurdular. Bunlar, bu açıdan bu memleket ve milletin yararına en çok ne yolla hizmet edebileceklerini düşünüyorlardı, işte bu düşüncenin ürünü olarak Ankara'da Komünist Fırkası adı altında bir fırka oluştu.

(26.5.331 -8 Ağustos 1915-Saat 11.30 evvel)

191 Koç, İ. C. (1985): Türk Tarih Kurumu?nun Kuruluşu, amacı, faaliyetleri ve kurum politikasında görülen değişmeler (1931-1950), Ankara, Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, . 44

Böylece kooperatif kurulmasına öncülük ediyor, 1 numaralı üyeliği kendisi alıyor, bu yoldan da köylüye örnek oluyordu. Kendi çiftlikleri başarılı bir düzeye geldiğinde de bunları o yörenin köylerine b a ğ ı ş l ı y o r d u. .

Yayınevi, İstanbul:14,15

?Gebze, İzmit ve Değirmendere istikametlerini etüt ettim. İcabında ikimize canlarıyla, başlarıyla katılacak yerli ve muhacirlerden ve fedakar vatanseverlerden küçük küçük silahlı kuvvetler bulabilmiş ve kumandanımın yanına dönmüştüm. Atatürk, arz ettiğim vaziyet ve faaliyeti çıkar yol bulmuş ve bu küçük teşkilatımızın tamamıyla emniyet edilir bir hale gelmesini ve ormanların yapraklanmasını beklemeyi faydalı görmüşler ve bu teşekkülümüzle ilişkimizin kuvvetle sürdürülmesini emir buyurmuşlardır?. Yahya Kaptan?la beş arkadaşı ilk müfrezemizi teşkil edecekti.?

Ülkücüyüm ben...

3. Daha Önce de açıklandığı üzere Atatürk fikir ve idealleri ile de Milli Mücadelenin şefi ve lideridir.

Mithat Cemal KUNTAY

Budapeşte, 20 - Macar ajansı tebliğ ediyor:

Zaten, mantıklı bir yaklaşımla bakıldığı zaman, Birinci TBMM&amp;#8217;ni oluşturan milletvekillerinin çoğunun İttihat ve Terakki Partisi içerisinde faaliyet göstermiş olan insanlardan oluştuğu fark edilecektir. 24 Nisan 1920 tarihli Meclisteki konuşmalarında Mustafa Kemal Paşa, bölgedeki Müslüman ahalinin son derece zor şartlar altında olduğunu beyan etmiş ve Birinci Dünya Savaşı sırasında Müslüman halka karşı yapılmış olan Ermeni tecavüzlerine işgaller yüzünden milletin kendisinin karşılık vermek zorunda kaldığını konuşmasında dile getirmiştir.

Fakat bütün bunlara rağmen, içeriden ve dışarıdan gelen tahrikler sonucunda, azınlıkların yine eskisi gibi siyasi, ideolojik faaliyetlerle uğraşmaya başladıkları görülmüştür. Atatürk bunları çok yakından takip ettirmiş ve zamanında alınan tedbirlerle menfi faaliyetlerini önlemeye çalışmıştır (13).

&amp;#8216;Yürekler Acısı&amp;#8217; başlıklı son yazısını tamamladığı anda öldü

Bu hedefe ulaşmak için önce alt yapıyı oluşturmak gerekiyordu. Bu maksatla Atatürk pek çok alanda kültür devrimlerini gerçekleştirmiştir. Bunlara ilave olarak yapılması gerekenleri de göstermiştir. Ancak; bu hedefe bütün yönleri ile varabildiğimizi, ne yapılanlar ne de yapılması gerekenlerin, tüm Türk ulusunca özümsendiğini kabul etmekte zorlandığımızı açıkça ifade etmeliyiz. Bu nedenle, bu Ulusal Hedeften sapmalara engel olmak hepimize düşen bir görev olduğunu asla unutmamalıyız. Aksi halde çağdaşlık ve uygarlık yolunda, bu konudaki dünya normlarına uymuş uluslar arasında geri kalmamız kaçınılmaz olur. Oysa Türk ulusu buna layık değildir.

Mustafa Kemal Atatürk, Paris Camii ́nin yapımı için «bizim de çorbada tuzumuz bulunsun diyerek, aralıklarla belli bir miktar para göndermiştir. Atatürk ́ün ölümünden sonra bu yardım kesilmiştir.

Atatürk"ün Hz. Muhammed'e duyulacak sevgiyi tarif ettiği sözleri ise şöyledir:

Mustafa Kemal, bu söz üzerine, yaşaran gözlerini hocadan ayırmadan:

Atatürk bunları söylerken asla etnik ulusçuluğu değil kültürel ulusçuluğu ele almıştır.

Sovyetler Birliğinin, Mustafa Kemal?in Azerbaycan ve Türkistan?a yönelik eylem ve fikirlerine karşı ne kadar hassas olduklarını yansıtması bakımından Afgan-İran sınır anlaşmazlığında hakem olmak için Afgan-İran sınırına gönderilen Fahrettin Paşa?nın?Altay? soyadını alışının Sovyet Rusya?da nasıl karşılandığı çok manidardır: ?Fahrettin Paşa, İran-Afgan sınırında bulunduğu sırada Gazi Mustafa Kemal?in Atatürk soyadını aldığını öğrenir. Hemen telsizle Atayı kutlar. Derhal şu cevabı alır: Siz de?Altay? oldunuz! Sonra Paşa sınırdaki çalışmalarını bitirip Rusya yoluyla yurda dönerken Moskova?da, eskiden tanıdığı Mareşal Voroşilov?u ziyaret eder. Voroşilov, odasında ayakta ve elleri arkasında kaşları çatık bir halde kendisini karşılayınca ilk sözü: ?Bu Altay adı da nereden çıktı? olur. Paşa, Rus?un kendisini Turancılıkla itham etmek istediğini anlar, derhal kendisini toparlayıp?arz edeyim? diye ayak üstü bir hikaye uydurur: Ben de sizin gibi bunun sebebini düşündüm. Bu ismi İran-Afgan sınırında bulunduğum sırada Atatürk verdi. Gazi Hazretleri sevdiği insanlara espri yapmaktan hoşlanır. Ben Türk generalleri arasında en uzun boylu olduğum için yakın bulunduğum Altay dağına beni benzetmek istedi ile bu ismi verdiğine kani oldum. Fahrettin Paşa Ankara?ya döndüğünde Atatürk?e seyahati hakkında rapor verdikten sonra Voroşilov?un Altay soyadından nasıl kuşkulandığını da nakleder. Atatürk: ?Vay canına, demek ki buluttan nem kapıyorlar? öyle değil ama iyi söylemişsin?

Böylece annemin gönlü yapılmış oldu. Birkaç gün sonra da mahalle okulundan çıktım. Şemsi Efendi Okulu?na yazıldım.

Kaynak: Atatürk?ten Gençliğe Unutulmaz Anılar, Ahmet Gürel, Mayıs 2009

İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar, Avustralyalılar, Yeni Zelandalılar, Hintliler, Senegalliler, Yunanlılar, Ermeni ve Rumlarla Haçlılara hizmet eden Padişah-Halife, Sadrazamlar, Şeyhülislam, şeyhler ve dervişler, vatan hainliği yapan müftü ve imamlar ile Çerkez Anzavur ve Çerkez Ethem ve şeriat isyanlarına katılan vatan haini eşkıya takımı..

Falkenhayn, bu görüşe katılmıyor; 7?nci Ordu?nun, komutanı yine Alman olan 8?nci Ordu?nun yanında taarruza katılmasında ısrar ediyordu.

Milliyetçilik de Türkiye&amp;#8217;de,

Şimdi de, yurdumuzda bulunmuş iki Amerikalı diplomatın Atatürk?le ilgili görüşlerini kısaca aktaracağım. 1927-1932 döneminde Türkiye?de Amerikan Büyükelçisi olarak hizmet gören Joseph C. Grevv?un tuttuğu günlüklerde gözüme çarpan pasajlara göre, ?... bu hayret verici devrim, 1776?da bizim ülkemize ilham veren milliyetçilikle aynı yoğunlukta olmak üzere, kesin ve etkili bir milliyetçilik sayesinde gerçekleşmiştir; fakat, en büyük çapta, ülkeden yabancı saldırganları sürüp atan, Avrupa?nın Hasta Adamı?nı tedaviye koyulan ve onu devamlı olarak iyiye götüren ve güçlü kılan, bu ülkenin babası Mustafa Kemal?in eseridir... Büyük insanların çoğunda olduğu gibi, büyük işler başarmak için Gazi?de de büyük insanlara yaraşır bütün nitelikler vardı...?8.

- Yıldırım Orduları kumandanı idim. Liman von Sanders Paşa da o sırada kıtalarımızı teftişe gelmişti. Hastaneden yeni çıkmış bir eri de nasılsa bölüklerin arasına karıştırmışlardı. Von Sanders:

alışı, tezimiz için kaynak taraması esnasında kendini ortaya koymuştur. Atatürk çağının üzerinde ortaya koyduğu politikasını şu ifadesi ile de netleştirmektedir. ?milliyet davası, bilinçsiz ve ölçüsüz bir dava şeklinde mütalaa ve müdafaa edilmemelidir. Milliyet davası, siyasi bir dava konusu olmadan önce, bilinçli bir ülkü meselesidir?

&amp;#8220;Her ne ise&amp;#8221;, der, şimdi lüzum münakaşasını bırakalım da bunu behemehal yapalım; mal olarak nemiz varsa derhal bir listesini yapıp bana getir!..&amp;#8221;

Lewis, Bernard, Modern Türkiye'nin Doğuşu, Çev. Metin Kıratlı, Ankara - 1984. Maarif Vekaleti Mecmuası, Sayı: 17.

1 Hilmi Yücebaş, Atatürk?ten Nükteler, Fıkralar ve Hatıralar, 2. Baskı, Kültür Kitabevi, İstanbul 1973. s. 89

&amp;#8220;Son 24 saat zarfında günün iç ve dış meselelerine dair gelen haberleri hülasa ettim; düşünceli ve heyecanlı görünüyordu&amp;#8230;Buna rağmen, bilhassa görüşünü teyid eder mahiyette olan dış haberleri dikkatle dinledi; bu haberlerle ilgili bazı şeyler sordu ve kısa cümlelerle mütalaalarını söyledi.

Atatürk?ü ölüm yıldönümünde rahmet ve minnetle anarken, kendimizle bir muhasebe yapmamız gerektiğine inanıyorum. Çünkü ülkemizde uluslar arası camiada bu müstesna devlet adamının yeterince incelenip, anlaşılmadığı, bu yüzden de hakkında yalan-yanlış yargılara varıldığı kanaatindeyim. Oysa Atatürk?ün hayatı, kişiliği ve görüşleri, başta ülkemiz olmak üzere diğer devlet adamlarına ışık tutacak, yol gösterecek muhteşem bir hazinedir. O?nu yanlış anlamak veya görüşlerini saptırmak, tüm insanlık için, özellikle de bizim için büyük bir hatadır.

-?Çok yaşayın, var olun? diye çılgın bir sevinçle Atatürk?ü alkışlıyordu.

« 15 Temmuz 1915&amp;#8217;te Atatürk&amp;#8217;e başarılarından dolayı, &amp;#8220;Takfon&amp;#8221; Harp Madalyası verilmiştir.

Bu sırada ona Şam?daki Yedinci Orduyu başkasına bırakıp, Rayak?taki kuvvetlerin başına geçmesi için emir verdiler. Trenle Rayak?a gitti. Kuvvetler darma dağınıktı. Askerlerini güvendiği subayların idaresinde derledi, toparladı.

Matbaası, 1982, s.80-83)

Sonunda sözlerini şöyle tercüme ediyorlar: Kemal Atatürk kimdir bilmiyorum ama taburumun adı olduğu için öğreneceğim. Keşmir için, onun için döğüşeceğim.

Atatürk o gece son derece neşeliydiler.

5. Askeri politikamızı bir savunma politikası haline getirmeK

53 A. g. e., s. 256. Noelle Roger. Türkiye?nin, yenileşme coşkusuyla, Osmanlı dönemini çağrıştıran her şeyi ortadan kaldırmaya çalıştığını, eski şehir surlarını ve kutsal yapıları yıkılmaya terk ettiğini iddia ediyordu. A. g. e., s. 257.

Kadının birden yüzü sertleşti.

Bu durumda, ?Kurtuluş Savaşı?nı Atatürk?ten önce ben başlattım? diyen Kazım Karabekir Paşa?nın iddialarının da çok gerçek dışı olduğu anlaşılmaktadır. Çünkü, anılarında "19 Nisan 1919'da Samsun'a çıktım" diyerek aklınca Atatürk'ten önce Anadolu'ya geçip Kurtuluş Savaşı'nı başlattığını ima eden Karabekir, anlaşılan Atatürk'ün Nisan 1919'dan tam 6 ay önce, Kasım 1918'de Anadolu'da "Adana-İskenderun ve Kilis hattındaki" çalışmalarıyla Kurtuluş Savaşı'nın alt yapısını hazırladığını "unutmuşa" benzemektedir!... Ayrıca bu gerçeği sadece o değil bugün onu istismar edip Atatürk'e saldıran Atatürk düşmanlarının da unuttukları anlaşılmaktadır!

Osmanlı Devleti?nin son zamanlarında Atatürk?ün bu şaşırtan öngörüsü doğrultusunda bir politika izlenebilseydi belki de Balkan felaketi yaşanmayacak, Sarıkamış dağlarında ve Yemen çöllerinde yüz binlerce Mehmetçik telef olmayacaktı.

Yalan makinesinin daha mantıklı, ayakları daha sağlam yere basan yeni yalanlarını bekliyoruz!!!

3-Sabiha Gökçen&amp;#8217;e bir ev de alınabilecek ayrıca para verilecektir.

İran Şahı, Şah Rıza Pehlevi?nin Tahran Askeri Ateşesi Binbaşı Hüsamettin ?e biraz zor konuştuğu Azerbaycan Türkçesi ile söylediği sözler, İran şahının, Mustafa Kemal?in yapmak istediklerinden ne kadar haberdar olduğunu ortaya koymaktadır:

« 10 Ağustos 1915&amp;#8217;te, Atatürk, İngilizlerin 8 Ağustos&amp;#8217;ta ele geçirdiği Conkbayırı&amp;#8217;na taarruz etmiştir. Atatürk, &amp;#8220;Taarruzun Conkbayırı&amp;#8217;ndan yapılmasını gerekli buluyordum. Bu taarruza çok fazla önem verdiğim için ve benden önce çeşitli kumandanların burada yaptıkları tearuzlarla sonuç alamadıklarını bildiğim için iş bu yeni taarruzu bizzat başında bulunarak kendim idare etmeye karar verdim&amp;#8221; demiştir. Bu karar doğrultusunda, Atatürk ve tüm kurmayları, Çamlıtekke&amp;#8217;den Conkbayırı&amp;#8217;na doğru atlı olarak hareket etmiştir. Büyük Anafarta kasabasının doğu hizasında tam tepelerinde bir İngiliz uçağı belirmiştir. Yanında bulunanlar hedef oluşturmamak için hemen ağaçların arasına dağılmalarına karşın Atatürk ve yanında bulunan bir asteğmen, hiçbir şey olmamış gibi yola devam etmiştir. Uçağın takibinde Kurtgeçidi&amp;#8217;ne yaklaştıkları zaman Conkbayırı tepesinden ve onun daha kuzeyindeki boyun civarından Anzakların piyade ateşi altında 8. Tümen karargahına ulaşmışlardır. Buraya ulaştığında Atatürk&amp;#8217;ün yanında bir tek Süvari Asteğmen Zeki vardır. Kurmaylarından ve yaverlerinden hiçbiri daha gelmemiştir. Yolların olmayışı, arazinin engebeli oluşu, İngilizlerin topçu ateşi ve uçak takibi nedeniyle ancak bir kısmı gece yarısına doğru bir kısmı da ertesi gün karargaha gelebilmişlerdir. Atatürk, sabah saat 04:30&amp;#8217;da baskın şeklinde bir taarruza karar vermiştir. Taarruzda kullanacağı kuvvet, 8. Tümene bağlı 23, 24. ve 47. Alaylardır. Atatürk, anılarında Conkbayırı taarruzu&amp;#8217;nun başlamasını şöyle anlatmıştır: &amp;#8220;Gün doğmak üzereydi. Çadırımın önüne çıktım. Hücum edecek askeri görüyordum. Oradan hücumun yapılmasını bekleyecektim. Gecenin karanlık perdesi tamamen kalkmıştı. Artık hücum anıydı. Saatime baktım. Dört buçuğa geliyordu. Birkaç dakika sonra ortalık tamamen ağaracak ve düşman askerlerimizi görebilecekti. Düşmanın piyade, mitralyöz ateşi başlarsa ve kara ve deniz toplarının mermileri bu sıkı düzende du8ran askerlerimiz üzerinde bir defa patlarsa hücumun imkansızlığından şüphe etmiyordum. Hemen ileri koştum. Tümen kumandanına rastladım. O da ve her ikimizin refakatimizde bulunanlar beraber olduğu halde hücum safının önüne geçtik. Gayet kısa ve seri bir teftiş yaptım. Önünden geçerek yüksek sesle askerlere selam verdim ve dedim ki: &amp;#8216;Askerler! Karşımızdaki düşmanı mağlup edeceğimize hiç şüphe yoktur. Fakat siz acele etmeyin. Evvela ben ileri gideyim. Siz, ben kırbacımla işret verdiğim zaman hep birden atılırsınız.&amp;#8217; Kumandan ve subaylara da işaretimle askerlerin dikkatini çekmelerini emrettim Ondan sonra hücum safının önünde bir yere kadar gidildi ve oradan kırbacımı havaya kaldırarak hücum işaretini verdim. Bütün askerler, subaylar, artık her şeyi unutmuşlar, bakışlarını, kalplerini, verilecek işarete yöneltmiş bulunuyorlardı. Süngüleri ve bir ayakları ileri uzatılmış askerlerimiz ve onların önünde tabancaları, kılıçları ellerinde subaylarımız kırbacımın aşağı inmesiyle demirden bir kitle halinde aslanca bir saldırıyla ileri atıldılar. Bir saniye sonra düşman siperleri içinde gökyüzüne yükselen bir sesten başka bir şey işitilmiyordu. Allah, Allah, Allah&amp;#8230;Düşman silah kullanmaya vakit bulamadı. Boğaz boğaza kahramanca mücadele sonunda ilk hatta bulunan düşman tümüyle imha edildi&amp;#8221;. 8. Tümen alaylarınca sadece süngü hücumuyla gerçekleşen bu taarruzda, 4 saat süren kanlı süngü muharebeleri sonunda Conkbayırı&amp;#8217;nıın tamamı ele geçirilmiştir. &amp;#8220;10 Ağustos&amp;#8217;ta saat 04:30&amp;#8217;daki, Türk tarafının yalnızca süngüsünü kullanarak yaptığı kanlı taarruz sonucu Kocaçimentepe-Conkbayırı hattı güven altına alınmış, tüm İngiliz ve Anzak birlikleri taarruz gücünü yitirmiştir.&amp;#8221; Düşmana çok büyük kayıplar verdirilen bu savaş sırasında General Boldwin ve Kurmay Başkanı&amp;#8217;nın öldüğü çarpışmada Atatürk de göğsündeki saate isabet eden bir şarapnel parçasıyla yaralanmıştır. Atatürk, Conkbayırı&amp;#8217;nı geri aldıktan sonra öğleden sonra 8. Tümen&amp;#8217;e veda ederek Anafartalar Grubu Karargahı&amp;#8217;na dönmüştür. Resmi kayıtlara göre 5 gün süren Conkbayırı taarruzunda; Türk tarafı 20 bin (Kanlısırt&amp;#8217;ta 2 bin, Conkbayırı&amp;#8217;nda 12 bin, Anafartalar&amp;#8217;da 8 bin 400, 19 Tümen cephesinde 2 bin 600), düşman tarafı ise 25 bin kayıp vermiştir. Yani toplam kayıp 45 bin civarındadır. 10 Ağustos 1915 tarihindeki Conkbayırı taarruzu hakkında, Fahrettin Altay Paşa&amp;#8217;nın şu yorumu, Cumhuriyet tarihi yalancılarına kapak olacak niteliktedir: &amp;#8220;Mustafa Kemal, 10 Ağustos&amp;#8217;ta yalnız İstanbul&amp;#8217;un değil, bütün bir memleketin işgalini önlemişti. Artık ümitleri kalmayan İngilizler, iki ay sonra Gelibolu Yarımadasını boşaltıp çekilip gitmeye mecbur kalıyorlardı.&amp;#8221;

Yayınları, 1998, s.152 - Sanders Liman Von, Türkiye?de Beş Yıl, s.158)

"Türk devleti laiktir. Her reşit, dinini intihapta serbesttir."(1930)

Prof. Dr. Saadettin Gömeç: &amp;#8220;Türklerin son destanını Atatürk yazdı&amp;#8221;

Hadise, mahkeme devam ettiği sırada uluslararası bir mesele halini almıştı. Fransa, kapitülasyon döneminden kalma bir alışkanlıkla, Türkiye&amp;#8217;nin bir Fransız kaptanı yargılayamayacağını ileri sürüp tutuklamayı ve mahkumiyeti protesto etti. Taraflar, gerginliğin artması üzerine 12 Ekim günü davanın Lahey&amp;#8217;deki Adalet Divanı&amp;#8217;na götürülmesi konusunda anlaştılar. Davada Türkiye&amp;#8217;yi, zamanın Adliye Vekili olan Mahmut Esat Bey temsil edecekti.

Gazi Mustafa Kemal

Ve&amp;#8230;onlar hep &amp;#8220;insansı&amp;#8221; kalırlar&amp;#8230;

İşte bu sınıflandırmaya göre 1. maddedeki devlet biçimleri dünyada çok azalmıştır; 2. maddedeki Demokratik olmayan Cumhuriyetler de misyonlarını doldurarak tarihin sayfalarına gömülmek üzeredirler.

2. IV. 1337 (2 Nisan 1921) ile 30. IV. 1337 (30 Nisan 1921) tarihleri arasında TBMM'nde on üç (13) oturum yapılmıştır. 1921 yılı Nisan ayı içerisinde TBMM'de yapılan bütün oturumlar TBMM Zabıt Ceridelerinden okunmuş ve bu oturumların hiç birisinde-gizli oturumlar da dahil olmak üzere- TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa'nın bulunmadığı tespit edilmiş, dolayısıyla da konuşma yapmadığı görülmüştür.

Mütercimler, Gelibolu, s. 288-306.

7. Kafesoğlu, İbrahim Prof. Dr. Türk Milli Kültürü 4. Baskı İstanbul, 1986. s. 219.

Ülkede ortaokullar her yerde açılıyor, yeni yeni sivil okullar kuruluyordu. Yaygınlaştırılmak istenen eğitim dolayısıyla Arap harflerinin Türk dili ile olan uyuşmazlığı sorunu kendini hissettirdi. Bu sorunlarla salt Osmanlı bürokrasisi üyeleri değil, eğitim ve düşünce alanında yeni bir uyanış dönemine giren Çarlık Rusya periferi vilayetlerindeki Müslüman aydınlar da uğraşmağa başlamıştı. Bu gruba girenler 19. yüzyıl başlarından beri milliyetçi bir bilinçle tarih ve dil araştırmaları yapan eğitimci ve yazarlardı. Bu iki grup da "imla ıslahatı" önerileriyle işe girişip Latin harflerinin kabulünü savunmaya kadar işi vardırdılar (Kazan üniversitesi profesörlerinden Ebu Musa Kazım Bey ve lS63'de Encümen-i Daniş'e böyle bir teklif yapan ünlü dramaturg Mirza Fethali Ahundof bunların başında gelir). Osmanlı devlet adamları daha ılımlıdır. Mürrif Paşa lS63'de Osmanlı Cemiyet-i llmiyyesi'ne sunduğu projede Arap harflerinin bitiştirilmeden ayrı yazılmasını ve "ses uyumu kuralı" nedeniyle sesli harflerin eksiksiz kullanılmasını öneriyordu.

- "Bastığın toprağa kurban olayım Paşam!"

1 Ben erim, sen komutansın.

"Gördün mü?.. Demek aklında yanlış kalmış. Hani bir şey dediydin sen, vali

Hücumdan sonra Kocaçimen bölgesinde bulunan topçularımız düşmana ateş ediyorlardı. Oldukça geç gelen 41. Alaydan az bir kuvvetle Conkbayırı ile Boyun noktası arasını desteklemeyi gerekli gördüm. Düşman Mestantepe yönünü desteklemekle uğraşıyordu. 12. Tümende buna karşı gereken önlemleri alınıyordu.

ÜLKÜ ve İMAN GÖTÜRÜYORUZ

Nitekim Bozkır kültürü de dediğimiz Türk kültüründe Gök-Türk topluluğu sosyal bünyesi içinde, Orhun Kitabelerinden ve eski İl ve Boy lar hakkında yazılan eserlerden edinilen bilgilere göre -doğaldır ki bugünkü anlamda olmamakla beraber- Cumhuriyete ait bir kısım olguları bulmak mümkündür. Bunu kanıtlayan örneklerden bazıları şunlardır: &amp;#8220;Boy beyleri cesareti, mali kudreti, doğruluğu ile tanınmış kimseler arasından seçim yolu ile iş başına gelirlerdi. Seçici heyet herhalde Boy&amp;#8217;u meydana getiren aile ve soyların temsilcilerinden kurulu olmalıdır. Bu heyet, eski Türk Devletlerinde mevcut &amp;#8220;Meclis&amp;#8221; lerin küçük çapta ilk tipi olarak görülmektedir.7

Atatürk, cevabi konuşmasında Sünusilerden ve Şeyh Ahmet Sünusi?den şu övgü dolu sözlerle söz etmiştir:

1 Niyazi Ahmet Banoğlu, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, İstanbul 1978, s. 15-16.

Prof. Dr. İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu?na göre, ?Atatürk?ün en büyük eseri Türk Milletinin yaşama iradesine inanmasıdır. Türk Milletinin en büyük eseri de Atatürk?ün büyük adam olduğuna inanmasıdır. Eğer Atatürk?te bu inanç olmasaydı, ne Atatürk, Atatürk olabilirdi, ne de Türk Milleti öz varlığına kavuşabilirdi.?10

Yatağından kalktı, giyindi. İş odasına gelerek bir ordu emri hazırlattı. Bu emirde düşmanın 19 Eylül?de hücuma geçeceğini söyleyerek, ordunun alacağı önlemlerin ne olacağını bildiriyordu. Ordusuna verdiği emri, Ordular Gurubunun başındaki Alman komutanına da yollamıştı. Mustafa Kemal Paşa?nın tahminlerine inanmadı ve güldü.

68 A. g. e., s. 12.

age, s.226.

Görüleceği üzere?Türk Devrimi?nin yalnız Atatürk?ün eseri olduğu? konusunda daha önce sözünü ettiğimiz Türkiye uzmanı yazarlarla birleşen Duhamel, bu devrimin diğer devrimlerle karşılaştırılması konusunda onlardan ayrılmaktadır. Duhamel?e göre Atatürk?ün gerçekleştirmiş olduğu devrim, hiçbir şekilde İngiliz, Fransız ve Rus devrimcilerinin eserleriyle karşılaştırılamazdı; çünkü bu ülkelerin hiçbiri dilinde, yazısında değişiklik yapmayı düşünmemişti; ne Cromvvell, ne Robespierre, ne Lenin, ne de onun halefleri ülkelerinde bilimsel felsefeyi, akıl yöntemini, kısacası halklarının alın yazısını değiştirmeye girişmemişlerdi17. Duhamel?in yanı sıra Fransız devlet adamı F. de Gerando Mustafa Kemal?in sadece uluslarının yazgısını etkileyen diğer devlet adamlarıyla değil, küçük bir askeri cuntanın desteğiyle iktidara gelen diktatörlerle de karıştırılmaması gerektiği görüşündeydi. Mustafa Kemal?in her durumda doğruyu gören ve gerektiği anda karar almayı bilen bir dahi olduğunu düşünen F. de Gerando, O?nun diktatör olmadığı yolundaki savını yine O?nun yakın arkadaşlarının kendisine anlattıklarıyla kanıtlamaya çalışıyordu; şöyle ki daha milletvekili genel seçimlerinin yapılmasına ilişkin Meclis kararı alınmadan önce, 24 Şubat 1927?de Çocuk Esirgeme Kurumu?nun Ankara Palas?ta verilen balosunda Mustafa Kemal, yakın çalışma arkadaşlarına ülkenin korkuyla, baskıyla yönetildiği yolunda söylentiler bulunduğunu söyleyerek genel seçimlere İstiklal Mahkemeleri olmaksızın gidilmesini önermiş ve bu öneri doğrultusunda İstiklal Mahkemeleri kaldırılmıştı18. Gerando?nun Mustafa Kemal?in diktatör olmadığı yolundaki savını kanıtlamak üzere anlattıkları hiç de gerçekdışı söylemler değildir. Şöyle ki Mustafa Kemal 1927 Ekiminde, ünlü Söylev?inde, adeta Fransız politikacısını doğrulamak istercesine şu sözleri söylemişti: ?Takriri Sükun Yasasını ve İstiklal Mahkemelerini, zorbalık aracı olarak kullanacağımız düşüncesini ortaya atanlar ve bu düşünceyi aşılamaya çalışanlar oldu. Elbette, zaman ve olaylar, bu tiksinti verici düşünceyi aşılamaya çalışanları utanmış duruma düşürmüştür. Biz, alınan olağanüstü, ama yasaya uygun önlemleri hiçbir zaman ve hiçbir biçimde, yasa dışına çıkmak için araç olarak kullanmadık, tersine ülkede dirlik ve düzenliği kurmak için uyguladık; devletin yaşamasını ve bağımsızlığını sağlamak için kullandık. Biz, o önlemleri ulusun uygarlaşmasına ve toplumsal gelişmesine yararlı kıldık.?19 Eski Fransız başbakanlarından Edouard Heriot da?Orient? adlı kitabında, Mustafa Kemal?in kesinlikle diktatör olmadığını, tam tersine Meclis?ten ve bakanlardan destek alan bir anayasal başkan, bir cumhuriyetçi olduğunu, ayrıca sadece halifeliği değil ömür boyu başkanlığı bile reddettiğini hatırlatıyor, bunun yanı sıra?doğruyu ilk önce kendisi ortaya çıkartıp daha sonra bunu güven yoluyla dışarıya kabul ettirmek? yeteneğiyle O?nun devlet adamlığının en üst derecesine ulaştığını ileri sürüyordu20.

Mesela Türkiye&amp;#8217;yi ele alalım. Türkler de yıllar boyu komünizme karşı savaşmıştır. 1950&amp;#8217;lerde ülke yönetimine bize desteğimizle Adnan Menderes gelmişti. Aslında Menderes bizimle başta gayet güzel bir diyalog kurmuştu. Bizden seçimde aldığı destek karşılığında, Marshall yardımı adı altında devamlı borç alıyor ve ülkesinde yatırımlar yaparak sanayi yapısını geliştiriyordu. Fakat o kadar plansız ve programsız harcama yapıyordu ki ödeme günleri geldiğinde, bizden, borç ödemek için tekrar tekrar borç istemeye başladı. Biz de kendisinden ülkesini yabancı sermayeye açmasını ve bizim şirketlerimize özel imtiyazlar tanımasını, diğer bir deyişle Osmanlı İmparatorluğu&amp;#8217;na dayatılan kapitülasyonlar benzeri şeyler talep ettik Menderes bize bunu hiçbir zaman kabul etmeyeceğini söyledi ve bizden uzaklaşamaya başladı. Ülke insanı ilk defa asfalt yollarla tanışıyor, fabrikalar arka arkaya dikiliyordu. Ülkenin çoğunluğu Müslüman olduğu için ülkenin her yerine camiler yaptırıyordu. Menderes bu şartlarda iktidarda ki yerini uzunca bir süre için, sağlamlaştırdığını sanıyordu. Bir darbe ile bu işe bir son verildi ve sonunun öyle bitmesini istemediğimiz halde, çalışma arkadaşlarıyla beraber idam edildi. Sadece CELAL BAYAR kurtuldu, çünkü bir Masondu ve yakın arkadaşı Papa Roncalli ya da diğer adıyla 23. John, Vatikan&amp;#8217;ın baskısıyla onu idamdan kurtardı.

?Halbuki Mütareke?nin henüz beşinci günüdür. Mütareke metnini eline alalı henüz iki gün olmuştur. O gün karargahına iki İngiliz heyeti gelmiştir. Demek ki devlet artık yenilmiştir. Ama o gene de hem milletten hem ordudan bahseder. Fakat millet nerede? Ordu nerede? Millet çökmüştür, açtır, perişandır. Yaralı da değil ölüm halindedir. Hele harbin, savaşın artık sözünü bile işitmek istemez. Milleti teşkil eden şehirlerde, kasabalarda, köylerde yaşayan Türklerin, adını sanını bile duymadıkları cephelere yıllardan beri yolladıkları çocuklarından geriye zaten ne döndü ki? Geriye ne dönecek ki? Hiç! Ama bir adam var. Bu adam Mustafa Kemal?dir.?

Halkçılık teşkilatı en ufak daireye kadar yayıldığında elde edilecek sonucun daha büyük ve verimli olacağına kuşku yoktur. Ülke ve milletin içinde bulunduğu güçlükleri ve savaş halini de düşünürsek Meclis?in çalışmalarının sonucunu ve oradaki başarılarını takdir etmemek imkansızdır.

Yalçın, Hüseyin Cahit, "Latin Harfleri", Resimli Gazete, 22 Eylül 1923.

30 Mümtaz Turhan, Atatürk İlkeleri ve Kalkınma, İstanbul 1965, s. 18.

(Andrew D. W. Forbes, Doğu Türkistan Harb Beyleri. Çeviren: Enver Can. Bayrak Yayıncılık, Istanbul. 1991, s: 202 - A. Zeki Velidi Togan, 1929-1940 Seneleri Arasında Türkistan Vaziyeti. Istanbul. Türkiye Basımevi. 1940, s:24)

?Seferihisar?ın Hereke Köyü?nde bir cami tahrip edilmiş ve ahır haline getirilmiştir. Müze müdürü, tahkikat yapmıştır. Verdiği malumata göre, kütüphane ve medresesi vardır. Kütüphanesinden eser kalmamıştır. Evren oğullarından Kasım tarafından inşa ettirilmiştir. Üstündeki Arapça yazıya göre, 641 yıllık olduğu anlaşılmıştır. Osmanlı-Türk stilindedir. Tahribata rağmen, geriye kalan kısmı muhafaza edilirse, kıymettir.?

- Mekke'ye gidip beni temsil edeceksin, dedi.

Atatürk, Sovyetler Birliği hükümeti ile ilişkilerde ılımlı bir politika takip etmektedir. Ancak bu arada, bu ülke dahilinde yaşamakta olan soydaşları ve bunların gelecekleri ile de yakından ilgilenmeyi ihmal etmemektedir. Tabii bunu yaparken mümkün mertebe Sovyet hükümetinin tepkisini üzerine çekmemeye çalışmaktadır. Atatürk, Milli Azerbaycan Cumhuriyeti?nin Bolşevikler tarafından sona erdirilmesinden sonra Moskova?ya bağlı olarak kurulan Azerbaycan Sovyet Cumhuriyeti zamanında bu yeni hükümetle ilişki kurmuştur. Doğu cephesi komutanı Kazım Karabekir Paşa?nın tavsiyesiyle, bir Türk Büyükelçisi Bakü?ye gönderilmiştir. Büyükelçi olarak gönderilen Memduh Şevket Esendal?dan, Azerbaycan?da kurulan yeni hükümetin gerçekte hangi şartlar dahilinde görev yaptığını, hükümette görev alan kimselerin hangi siyasi fikirde olduklarını, Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan arasında mevcut sorunların nelerden ibaret olduğunu, hatta Güney Azerbaycan?daki Türklerle Kuzey Azerbaycan Türkleri arasındaki ilişkilerin ne durumda olduğunu tespit edip bildirmesi istenmiştir. Bunun yanı sıra Atatürk, Esendal?a Türkistan?daki Türklerle alakalı alınacak bilgileri de rapora eklemesini istemiştir. Ancak Atatürk tüm bu bilgilerin Sovyet yetkililerin dikkatini ve kuşkusunu çekmeyecek şekilde temin edilmesi yönünde Esendal?ı uyarmıştır. Atatürk, Esendal tarafından kendisine ulaştırılan rapordan çıkan sonuçları beğenmemiş olsa gerek, bu andan itibaren Azeri Türklerinin menfaatlerini ve birliğini var gücüyle korumaya çalışmıştır.

1937 yılında idi. Yaz aylarından biri. Doğrudan doğruya kendi kontrolündeki bir gazetede "Makedonya" adlı bir eserim tefrika ediliyordu. Bir akşam üstü Başyaver Celal Bey beni telefonla aradı. Dolmabahçe Sarayı'na davet edildim. Ve Saraya gidince de, hemen hiç bekletilmeden, üst kata çıkarıldım. Bir kapı açıldı, kendimi Büyük Adamın karşısında buldum. Saygılarımı bildirince, belli bir iki nezaket cümlesi ile beni okşadı. Sonra:

Bütün önemli tarihi olayların sosyal değişikliklerin oluşmasında iradesinin kuvveti, zekası, basireti ve bilgisi bakımından yaşadığı muhite tesir eden üstün kişilerin varlığı ve toplum içindeki rolü bir gerçek olarak belirmektedir.

Geçmişte olduğu gibi şimdi de Osmanlı milletinin namus ve onurunu yükselten büyük hizmetlerinizin hak kazandırdığı yeni rütbeniz dolayısı ile sizi kutlarım.

Atatürk?ün Türk milletine inamı, güveni, büyük davanın başarıya ulaşmasının sırrını teşkil etmiştir.

Atatürk?ün Anadolu?ya gizli geçiş planının izlerine Ali Fuat Cebesoy?un?Milli Mücadele Hatıraları?nın satır aralarında da rastlanmaktadır. Cebesoy anılarında, Atatürk?ün resmi bir görevle Anadolu?ya geçmeyi düşündüğünü ancak bunu başaramazsa?özel bir şekilde? Anadolu?ya geçmeyi planladığını belirtmiştir:

1 Jehuda L. Wallah Anatomi einer Militaerhilfe , Türkçesi: Fahri Çeiiker, ATASE Bşk. Yayınları, Ankara 1985, Gnkur. Basımevi s. 195.

Atatürk akşam yemeklerinde dostları ile birlikte sohbetler yapar, fikirleri tartışırlardı. Tartışma sonucunda, araştırmaya uygun bulunan bir konu varsa, bunlar bilim adamlarına veya işin ehillerine incelenmesi hususunda havale edilirdi?

Atatürk'e, düşmanlarından bir bayan, bir yabancı gazetede diye yazılar yazmak küçüklüğünü göstermişti.

Halil Bengü / Niğde Hasret Gazetesi

-Ey ahali, Mustafa Kemal muzaffer olacak, Peygamber Efendimizin sağ eli onun elindedir. Buna iman edin!.. diye haykırdı ve kürsüden indi.

18 Aynı eser, s. 21, 22.

16. yy. sonuna, 17. yy. başların kadar Osmanlı Devleti'nde parlak bir bilim ve sanat hayatı vardı. Farabi ve İbni Sina'nın başlattığı müsbet ilim akımını geliştiren büyük düşünce adamı Katip Çelebi, bilginin kaynağının akıl ve nazar, başka bir deyimle, gözlem ve deney olduğunu ortaya koymak suretiyle, 16. yy. da büyük bir atılım gerçekleştirdi; elde edilen bilgi uygulamaya aktarıldı. Türk efsanelerinde yer alan, Nişabur'da büyük Türk bilgini İsmail Cevheri tarafından hayata geçirilmek istenen uçmak düşüncesini, Galata Kulesi'nden havalanarak Boğaz'ı geçen, Üsküdar'da Doğancılar Parkı'na inen Hezarfen Ahmet Çelebi gerçekleştirdi. Lagri Hasan Çelebi icat ettiği füzeyle Saray Burnu'ndan havalandı, Boğaz'da dolandı. Sinan Paşa Yalısı önünde denize indi. Ne var ki 16. yy. da Altın Çağını yaşayan Osmanlı Devleti aynı gücü devam ettiremedi.

1 Bu konuşma 11.06.1997 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı Orduevi Konferans Salonunda yapılmıştır. Bu konuşmaya geçmeden önce aşağıda yeralan cümlelerle söze başlanmıştır:

Savaşın Dünya çapındaki en önemli etkisi: Emperyalist ülkeler sömürge halkları ve liderlerinin görüş ve düşüncelerinde oluşmuştur. Herkes şunu fark etmiştir ki &amp;#8220;Emperyalizm artık durdurulamaz, yenilemez değildir&amp;#8221; durdurulabilir ve yenilebilir. Anadolu&amp;#8217;da genç bir general bunu herkese göstermiştir.&amp;#8221; Daha sonraki yıllarda bazı devlet kurucu liderlerin açıkça söylediği gibi: artık &amp;#8220;Kemal Paşa onların kahramanı&amp;#8221; olmuştur.

(Egeli, Münir Hayri; Atatürk'ten Bilinmeyen Hatıralar, İst., 1959, s.15)

Kazanılan zafer Türk milliyetçiliğinin bir zaferidir. Türkiye Cumhuriyeti de bu zaferin bir sonucudur. Atatürk&amp;#8217;ün bu konudaki fikir ve düşüncelerinden bazıları şöyledir: &amp;#8220;Türk milliyetçiliği ilerleme ve gelişme yolunda milletlerarası temas ve ilişkilerde bütün çağdaş milletlere paralel ve onlarla bir ahenkle yürümekle beraber Türk toplumunun özel karakterini ve başlıbaşına bağımsız hüviyetini saklı tutmaktadır&amp;#8221;55

"Lakin şurasını kafaya yerleştirmek şecaatini edinebilmelidir. Arabi harflerinden gayri harflerle Kuran yazmak küfür değildir ve böyle yapan küfür ve itaba layık olamaz, işte meselenin ruhu buradadır."

"Efendim, tarih bir imtihan salonuna benzer. Karşısına gelenlere birtakım hususi meseleler verir. Neticede verdiği problemleri halledişine ve bundaki maharetine göre bir numara verir. Aşağı yukarı tarihin imtihanına çıkanların hepsi ayrı şartlar dahilinde, ayrı meseleler karşısında kalmışlardır. bunları en iyi halledenler de tereddütsüz on numara almışlardır. Zannımca, tarihin adamı olan şahsiyetlerin karşısında kaldıkları hadiseleri birbirleri ile karşılaştırmakla hükümlere varmak mümkün değildir. Fatih, karşısına çıkan problemleri en iyi şekilde hallederek on numara almıştır. Siz de önünüze serilen meseleleri halletmiş ve on numarayı kazanmış bir tarih büyüğüsünüz." Atatürk, bu sözleri büyük bir dikkatle dinledi ve neticede: "Bravo!" dedi.

ATATÜRK'ÜN MAL VARLIĞI KONUSUNDAKİ YALANLARA YANIT

?Mustafa Kemal olmasaydı da Milli Mücadele olurdu. Nitekim yer yer mukavemet hareketleri daha önce başlamıştı. Ancak Mustafa Kemal?siz Milli Mücadelenin sonucu, Anadolu?da Tevaifi Mülük devrinin ihyası, parçalanmış bazı küçük beylerin kurulması olurdu.?

ATATÜRK VE ANADOLU DİRENİŞİ DÜŞÜNCESİ

Anlatımdan sonra da epey heyecanlandım ve sonra aynı konu hakkında ORKUN dergisinde bir yazı yayımladım.(2)

SOMUT KANITLAR

Atatürk, Falhenhayn?ın yazısını ve kendi verdiği cevabı ekleyerek tekrar Enver Paşa?ya başvurdu:

Peki Nedir 1912 Türk Ruhu?

"Bir Tümen Komutanı&amp;#8217;nın üç ayrı yerde tek başına giriştiği hareketlerle bir savaşın, hatta bir ulusun kaderini değiştirecek yücelikte bir zafer kazandığı tarihte pek nadirdir."

Türkiye-Libya ilişkisine yönelik bu?kapitalist? bakış açılarını gördükçe hep aklıma, Atatürk?ün Birinci Meclis?te söylediği, ?Bizi mahvetmeye çalışan emperyalizme ve bizi yutmaya çalışan kapitalizme karşı mücadele ediyoruz? sözleri geliyor. Ve maalesef geldiğimiz noktada bugün, emperyalizmin bizi mahvettiğini ve kapitalizmin de bizi yuttuğunu görüyorum?

Atatürk Nutuk?ta Yahya Kaptan Müfrezesi?nin kuruluş amacını ve Yahya Kaptan?ın kahramanlığını şöyle anlatmıştır:

''Biz ülkücülerin, doğal milli liderimiz olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk hakkında olumsuz propagandalara ve gelişmelere seyirci kalmakla hata yaptığımızı itiraf etmek isterim.''

Bu sözler üzerine Atatürk bana &amp;#8216;Güle güle git. Kazanacaksın. Kazanmasan da memleket seni bağrına basacaktır&amp;#8217; dedi.&amp;#8217;

Hafız Yaşar vardı. Atatürk onu sever ve çok beğenirdi. Bazı zamanlar?Hafızı çağırın? derdi. Hemen emri yerine getirirdik. Ya içki içmeden sofrada veya salonda Hafız Yaşar?ın makamı ele okuduğu Kuran-ı Kerim surelerini huşu ile dinlerken gözlerinden yaş aktığına ve bu gözyaşlarını, beyaz keten mendili ile sildiğine hep şahit olmuşumdur.

Ancak bu söz devamlı olarak eksik söylenmektedir. Özellikle cümlenin başında &amp;#8220;Milli Kültür&amp;#8221; sözleri çıkarılmakta ve &amp;#8220;Türkiye&amp;#8217;yi çağdaş uygarlık düzeyine ulaştıracağız&amp;#8221; tarzında ifade edilmektedir. Oysa kültür kavramını bütün öğeleri ile değerlendirmek gerekir. Bunlar Prof. Mumcu&amp;#8217;nun belirttiği gibi &amp;#8220;&amp;#8230; yaşamaya elverişli maddi bir zemin üzerinde insan etkinlikleri dört ana öğe içinde kültürü oluşturur. 1. Ekonomi öğesi 2. devlet hukuk öğesi 3. ahlak ve diğer manevi kavramlardan oluşan öğe 4. bilim ve sanata yönelme öğesi. Kültürün bütün parçalarını bu dört öğe içerisinde yerleştirmek mümkündür.&amp;#8221;40

zattır. Fakat kendisinden sonra Türkiye yine eski ittihat terakki hükümetinin siyasetini benimseyebilir. Görüyorum ki demiryolu inşaatınız iki koldan Azerbaycan?a doğru yönelmiştir. Gerektir ki Türkiye er geç Azerbaycan?ı alsın.267 İran Şah?ı bir vesileyle Mustafa Kemal?in Azerbaycan?a yönelik düşüncelerinin olduğunu ve bunların neler olduğunu dile getiriyordu. Mustafa Kemal?in bir diğer etki alanı olan Sovyet Rusya da durum çok farklı değildi, tüm gelişmeler yakından takip ediliyor ve bunlara bir şekilde karşı koyuluyordu. Sovyetler Birliğinin, Mustafa Kemal?in Azerbaycan ve Türkistan?a yönelik eylem ve fikirlerine karşı ne kadar hassas

"Vatandaşlar, bu notlarım asıl, hakiki Türk kelimeleri, Türk harfleriyle yazılmıştır. Kardeşiniz bunu derhal okumaya teşebbüs etti; birdenbire okuyamadı. Biraz çalıştıktan sonra şüphesiz okuyabilir. İsterim ki bunu hepiniz beş-on gün içinde öğrenesiniz. Arkadaşlar, bizim ahenkdar, zengin lisanımız, yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulundurarak, anlaşılmayan ve anlayamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak, bunu anlamak mecburiyetindesiniz. Anladığınızın asarına yakın zamanda bütün kainat şahit olacaktır. Buna kat'iyetle eminim. Yeni Türk alfabesiyle yazdığım bu notları bir arkadaşa okutacağım, dinleyiniz."

"Bu teşkilat şehir ve köy bütün yurdu kaplayacak, vatandaşların işlerinin, maişetlerinin en uygun zamanlarında ve yanlarında ya iki aylık veya dört aylık kurslar açılacak, şehirde ve köyde mektepler, belirli toplanma yerlerinde de, gelmeye zamanları olmayan vatandaşlar için seyyar öğretmen teşkilatı yapılacak, devletin en büyüğünden en küçüğüne kadar bütün memurları, Millet Mektepleri teşkilatının ihtiyacına göre çalışacaklardır. Cumhurbaşkanımız Hazretleri, Millet Mektepleri teşkilatının genel başkanlığını ve başöğretmenliğini kabul buyurmuşlardır."

millet!.."

27 Şubat 1923 tarihli TBMM gizli oturumunda; Heyet-i Vekile Reisi, yani Başbakan Rauf Bey, kürsüde boncuk boncuk terler dökmektedir? Özellikle İzmit mebusu Sırrı, Bursa mebusu Operatör Emin, Bitlis mebusu Yusuf Ziya ve Erzurum mebusu Mustafa Durak beyler; Musul?un İngiltere?ye bırakılması ve bir sene içinde İngilizlerle bir hal yolu bulunmazsa Cemiyet-i Akvam?a, bugünkü Birleşmiş Milletler?e havale edilmesini, Misak-ı Milli?ye aykırı bularak şiddetle eleştirmektedirler. Rauf Bey, kendisi taraftar olmasa da bir şekilde İsmet Paşa?nın oldu bittisini meclise karşı savunmak zorunda kalmıştır ve asıl bedbahtlığı da burada yatmaktadır: Fikirlerine aykırı da olsa, TBMM Hükümeti?nin kararlarını savunacaktır. O arada, salondan Yusuf Ziya Bey?in hiddetli sesi duyulur; ?Bir kelimeyle cevap istiyorum: Musul Misak-ı Milli dahilinde mi değil mi? Hamidiye Kahramanı Rauf Bey?in cevabı tek kelimeliktir;?Dahilindedir!? Bu soru işareti, biraz sonra kürsüye çıkacak olan Gazi Mustafa Kemal?in, Misak-ı Milli?de harita ve dolayısıyla sınır olmadığını söylemesiyle tekrar tutuşacaktır.

Enver?

Atatürk?ün askeri şef ve lider olarak Anadolu?da Milli Mücadeleyi başarıya ulaştırmasının bir sebebi de, Anadolu?daki komutanlarla işbirliği yapmasıdır.

anlatsaydın halini. O da seni yüzüstü bırakacak değildi ya?"

HARF İNKILABININ UYGULANMASI

Dördüncüsü, ülke bor madenleri bakımından dünyanın en zengin ülkesidir ve bu maden dünyada yakın bir gelecekte, petrolden bile daha önemli bir hale gelecek.

- "Atam," dedi. "Senin sırtını yedi düvel yere getiremedi. Bir Mehmet mi bu işi başarır?"

Zübeyde Hanım?ın yaşamının son yıllarında verdiği bir röportajda oğlunu Selanik?te?dondurucu kırklar? olarak anılan ve kışın en soğuk kırk gününü ifade eden dönemde doğurduğunu söyledi. Atatürk çıkardığı ilk resmi kimlik kartında doğum tarihi olarak Rumi takvime göre, 1296 yazılıydı. Bu 13 Mart 1880 ile 12 Mart 1881 arasına karşılık geliyordu. Atatürk muhtemelen 1880 ya da 1881 kışında doğdu.

(3) Atatürk: Söylev-2, S.446-447 ( TTK, Ankara-1978, 7. Baskı )

(Y. K. Karaosmanoğlu, Atatürk ve Atatürkçülük, Atatürk Devrimleri 1. Milletlerarası Sempozyumu Bildirileri, 1975, sh.100)

8 Gnkur. Bşk. Iığt ATASE Atatürk Arşivi, Kls. 33, Dos. 13-16/A, F. 19-56

İlkokul birinci sınıf öğrencisiydim. El yazısı okuyamamakla beraber söylenenler üzerinde düşünebilecek kadar bilinçlenmiştim. Gazi Paşa tek bir isim üzerinde beni zorlamıyordu. İki isim ortaya koyuyor, birini seçmeyi bana bırakıyordu. Herhalde &amp;#8220;Teoman&amp;#8221; ismi kulağıma &amp;#8220;Mete&amp;#8221;den daha hoş geldi ki, ben &amp;#8220;Teoman ismini seçiyorum&amp;#8221; dedim Gazi Paşa &amp;#8220;o zaman ileride oğlun olursa ona Mete ismini koyarsın&amp;#8221; dedi. Biraz sonra beni yukarıdaki odama yolladılar, toplantı devam etti.

2. Bu bilgiyi şimdi bütün erlere duyurunuz. Düşmanın sağ kanadımızdaki başarısızlığının örtülmesi için cephenize gösterebileceği her türlü girişimin şimdiye kadar yaptığınız gibi yine durdurulacağına inandığımı belirtiniz.

Zübeyde Hanım, oğlu Ahmed?in mezarının açılıp, cesedinin aç çakal sürüsü tarafından parçalanıp yenildiğini görünce olduğu yere yığılıp kaldı...

Mütercimler, Gelibolu, s.298.

Bu isyanlarda isyan edenler, şimdiki ukalaların söyledikleri gibi üç-beş ağa değildir&amp;#8230; İsyanlar 5000'e yakın silahlı kişiler katılmıştır. Şeyh Sait&amp;#8217;de 5000, Tunceli&amp;#8217;de 3000, Ağrı&amp;#8217;da 1500 silahlı isyancı tesbit edilmiştir. Nihayet 1937 yılında Şeyh Sit&amp;#8217;in başlattığı Tunceli isyanı bardağı taşırmış ve Türk Devleti bu isyanlara son vermek için harekete geçmiştir. İşte Onur Öymen&amp;#8217;in sözünü ettiği isyan budur&amp;#8230; Yeni Kurulan bir devlette bu kadar yoğun isyan nedir Allahaşkına? Bunları kimler ve ne için yapmışlardır?

"-Sevgili Kardeşlerim; Huzurunuzda ne kadar bahtiyar olduğumu izah edemem. Duygularımı tek tek kelimelerle ifade edeceğim: Memnunum, mütehassısım, mesudum. Bu vaziyetin bana ilham ettiği hissiyatı huzurunuzda ufak notlar halinde tespit ettim. Bunları içinizden bir vatandaşa okutacağım." Paşa, elindeki küçük notları orada bulunanlardan bir gence verdikten sonra tekrar sözlerine devam etti:

-?Paşamız bu saatte nereye gidecekler?

2 Gürbüz D. Tüfekçi, Atatürk?ün Düşünce Yapısı, Ankara 1981 s. 78 (Atatürk?ün bütün hayatı boyunca okuduğu kitap sayısı, belgeli olarak 3114 adettir. Bu kitaplar halen Anıtkabir müzesinde saklanmaktadır.)

İnsan Sarrafı Olma

37 Cevat Dursunoğlu. Milli Mücadelede Erzurum, Ankara, 1964, s. 93? 94.

(Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Belgelerle Mustafa Kemal Atatürk, 1916-1922, Ankara, 2003, s.4-5)

- Hocam, demişti, cevabın güzel ama, bakalım inandırabilecek misin?.. İstanbul?dakiler de, gerçekte, içleri rahat etmek için böyle bir cevap isterlerse de, beni de bilirler... Benim kendi işlerim, milletin işlerinden ibarettir. Yoksa, yazdığın gibi, evime çekilir, yan gelir, yatardım. Ne çare ki, yatsam da, milletin geleceğini düşünürken, gözüme uyku girmez... Ama, sen tekrar sorarlarsa, yine böyle de... Hatta, sizlere ömür, vefat etti, de!..?

Ağustos ayında Almanya?ya gidip gelen Falkenhayn, Yıldırım Ordular Grubu?nun sevk ve idaresini fiilen ele aldı ve bu arada İngilizlerin, Filistin?de taarruza geçme hazırlıkları içinde oldukları daha belirgin bir hal aldığından İstanbul?da yapılan bir toplantıda Enver Paşa?yı Bağdat harekatından vazgeçirerek Yıldırım Ordular Grubu?nun 7?nci, 8?nci Ordulardan kurulmasına, ilk önce Filistin Cephesi?ndeki İngiliz kuvvetleri üzerinde kesin sonuç alındıktan sonra Bağdat üzerine yürünmesine razı etti. 7?nci Ordu?nun Filistin Cephesi?ne gönderilmesine karar verildi.

Naim Onat Atatürk ve Ülkü Adı Ülkü Cilt XII, sayı 70 Birincikanun 1938 s. 332-338

Mustafa Kemal Atatürk?ün Kültür Anlayışı ve Tam Bağımsızlık Stratejisi Üzerine

Hain Padişah ve Şeyhülislam da, onlar için çok yardımcı olmuştu.

"Bilmez olur muyum, beyim?"

?Büyük davamız, en uygar ve en rahata kavuşmuş millet olarak varlığımızı yükseltmektir?.17

Milli Eğitim Bakanlığı, önce Türkçe derslerinin yeni harflerle okutulacağını bildirdiği halde, şimdi bir adım daha atmış ve 1. ve 2. sınıflarda bütün derslerin yeni harflerle yapılacağını, öteki sınıflarda ise, haftada 12 saatlik dersin Türkçe'ye ayrılacağını bildirmişti. Devlet Demiryolları ve Limanlar İdaresi'nin yeni harflerle bastırdığı tarife kitabı,

Evet.. Tarihi, gerçek bilgileri aktaran arkadaşlara teşekkürler. Elinize sağlık..

Kabul etmek gerekir ki coğrafi şartlar savaşların başta gelen sebepleri arasında yer alır. Toprak yetersizliği, maddi vasıtaların, toplumu doyurucu ölçüde verim düzeyine ulaşmaması savaşların başta gelen sebepleri olarak tarihe geçmiştir. Özellikle imar ve refah açısından kıtalar arası dengesizlikler, bir kıtanın maddi darlık ve perişanlık içinde bulunmasına karşılık öbür kıtanın göz alıcı bir yaşantı gerçekleştirecek imkanlara varması tarihi kaplayan savaşlara yol açmıştır. Avrupa-Asya; Avrupa Anadolu arasında tarih boyunca süregelen savaşlar bu açıdan canlı bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. Yüzyılları kaplayan mücadeleler gözden geçirildiği zaman temelde yatan önemli sebeplerle karşılaşılmaktadır.

15 Alptekin Müderisoğlu, Kurtuluş Savaşı?nın Mali Kaynakları, Ankara 1990, s. 184-185

11 Bilal N. Şimşir, İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919-1938), Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1973.

Bununla birlikte tartışması niçin süregelmektedir? Tutucu çevreler dışında bazı radikal ilerici çevrelerden de eleştiriler geliyor. Bu grubun eleştirileri daha çok Türkiye tarihine kendi yorumlarıyla yaklaşmak istediklerinde, birincil tarih kaynaklarını kulla, nmakta çektikleri sıkıntıdan ileri gelen bir tepki olarak değerlendirilmelidir. Oysa bu durum harf devriminin yarattığı olumsuz bir sonuç değildir. Her sahhaf dükkanında toplananların tekrarlayageldiği yeni kuşaklann eski mirası harf devriminden dolayı tanıyamadığı yakınması. Osmanlıca bilmeyenlere özgü bir dedikodudur. Türkçe yüzyıllardır hızlı değişim geçiren dillerdendir. Dil ve tarih kaynaklarındaki zamanın getirdiği ımla-sentaks farklılığı nedeniyle, bu kaynakları inceleyip işlemek için yalnız Arap harfleri bilgisi yetmez. Tarihi metinleri okuyup değerlendirmek bütün ülkelerde her aydının değil, ancak karşılaştırmalı filoloji, etimoloji ve tarih bilgisine sahip uzmanların yeteneğine girer. Okullarda az çok öğrenmelerine karşın bütün İngiliz aydınlarının Shakespeare oyunlarının orijinal metninden uzmanlar kadar tad alamadıkları bir gerçektir. Yine Niebelungen Lied veya Igor Destam'mn orijinali, her Alman veya Rus aydınının rahatça izleyeceği metinler değildir. Venedik arşivlerine. Venedikli bir iktisatçı ya da sosyolog hiç zahmet edip girmez. Çünkü uzman bir filolog ya da tarihçinin yardımı olmaksızın, dedelerinin 16. yüzyılda tuttuğu kayıtlardan bir şey anlayamayacak, hatta okuyamayacaktır.

ASKER BABA

Yalçın Küçük?ün bu ve benzeri iddialarına Turgut Özakman, ?Vahdettin, Mustafa Kemal ve Milli Mücadele? adlı dev eserinde belgeli cevaplar vermiştir.

- Paşam, dedi, halkın şu coşkun tezahürlerine bakınız. Bu millet ebediyete kadar uğrunuza ateşe atılmakta tereddüt etmez.

Türk Başkomutanlığı?nın hazırladığı plana göre: Irak Cephesi?ndeki 6?ncı Türk Ordusu, düşmanı Dicle?de tutacak ve yeni kurulacak 7?nci Ordu, Fırat üzerinden düşmanın yan ve gerilerine taarruz ederek sonbaharda Bağdat ve Güney Irak?ın geri alınmasını sağlayacaktı.

Atatürk de ayakta, mendil sallayarak bu sevgi gösterilerine karşılık veriyor. Ben, rahmetli Salih Bozok?la Ata?nın bir adım gerisindeyiz. Rahmetli Salih, halkın bu coşkun gösterilerinden çok heyecanlandı. Gözlerinden yaşlar süzülüyordu. Gazi?ye eğilerek:

"Tarih acaba benim mi, yoksa İkinci Mehmet'in mi yaptığı işleri daha mühim bulacaktır?" Bulunanların hemen hepsi: "Siz" dediler.

Mustafa Kemal annesinin dindarlığına büyük saygı duymuş, ona hediye alacağı zamanlarda, seccade, tespih ya da başörtüsü gibi dinsel işlevi olan şeyleri tercih etmiştir. Örneğin, Şam?da kurmaylık stajını yaparken sevgili annesine hediye olarak Suriye yapımı dört tarafı gümüş sırmalarla işlemeli bir başörtüsü almış ve arkadaşı Ali Fuat?la Selanik?e, annesine göndermiştir.

''O IRKININ TARİHE VERDİĞİ, MEŞHUR VE DEHŞETLİ ÖRNEKLER GİBİ,

-Hangi şartta olursam olayım, yurt selameti için doğru bildiklerimi söylemekten nefsimi alıkoymam!

Efendim bir komutan ihtiyatları ile harbeder. Bir tek nefer ihtiyatım yok. İhtiyatımız senin itibarından ibaret. Onun korunması için Kuran okumaktan başka ne yapabilirim&amp;#8221; (11)

Mustafa Kemal Atatürk?ün yapmayı planladığı çok şey vardı. Henüz milli mücadele cephelerde devam ederken, birçok cephede Mustafa Kemal?e eşlik eden Azerbaycan elçisi İbrahim Ebilov?un temsil ettiği Azerbaycan Türklerini ya da aynı günlerde Anadolu?yu yalnız bırakmayarak bir temsil heyeti gönderen Türkistanlı kardeşlerimizi düşünmemesi, onlar için bir şey yapmaması söz konusu olamazdı.

ANIT KABİR her gün ziyaretçilere mesken oluyor. Yurtiçinden ve dışından gelen Türklere rastlıyoruz. Nur içinde yatsın!

Mahmut Esat&amp;#8217;ın kim olduğunu şimdi çoğumuz hatırlamayız ve ismine sadece adını taşıyan bazı caddelerle okullardan áşinayızdır. Son tartışmalar sırasında Bozkurt hakkında sadece &amp;#8216;modern Türk hukukunun kurucusu&amp;#8217; dendiğini ama dünya hukuk literatürüne geçmiş bir başarısından pek bahsedilmediğini görünce, sizlere unutulan bu hadiseyi hatırlatmak istedim: 1927&amp;#8217;de Türkiye ile Fransa arasında büyük gerginlik yaratan, Lahey&amp;#8217;deki Adalet Divanı&amp;#8217;nda götürülen ve Mahmut Esat&amp;#8217;ın zaferiyle sonuçlanan &amp;#8216;Bozkurt-Lotus&amp;#8217; davasını...

Faliyetleri: Gagauz Türkleri Örneği?, Atatürk 4. Uluslar arası Atatür

?Şimdiden işgal kuvvetlerine karşı koymak ve hazırlıkta bulunmak için bir teşkilat kurun, uygun yerlere siperler kazın, gereken silah ve malzemeyi ben temin edeceğim?

« 30 Mayıs 1915&amp;#8217;te, Çanakkale Ağıldere&amp;#8217;de İngilizlerle şiddetli çarpışmalar yaşanmış, Atatürk&amp;#8217;ün komuta ettiği ordular Ağıldere muharebesini kazanmıştır.

(19.8.1918, Biraz da Ben Konuşayım, s.49)

İzzettin Bey'e,

Türkiye'de, 1927 yılında okur-yazarlık oranı, kadınlarda % 4, erkeklerde % 13 ve genel nüfusa göre % 8.16 idi. Bunun % 5-6'sı eski yazıyı bilen Türklerde, geri kalanı gayrimüslimlerde ve öteki dillerde idi. Kentlerde

Selanik?te bulunduğumu İstanbul haber alarak kovuşturmaya başladı. Oradan yeniden kılık değiştirerek Yafa?ya geldim. O zaman bir Akabe meselesi vardı. Kendimi anında sınıra görevlendirdim. Arandığım zaman sınır üzerinde hazır bulundum.

İngiliz Generali Aspinal Oglander

Atatürk?ün müfettişlik belgesindeki yetkileri nasıl genişlettiğini, Osmanlı Genelkurmayındaki vatansever paşalarla nasıl gizlice görüştüğünü ve İngilizleri nasıl atlatıp Anadolu?ya geçtiğini uzun uzadıya?Atatürk?ün Gizli Kurtuluş Planları? adlı kitabımda anlatmıştım.

Bu cevabı görünce gülen Mustafa Kemal Paşa:

Bu çiftliklerdeki çalışmalar 13 sene sürmüştür.

Mustafa Kemal Paşa 8 Temmuz 1920 günü?Genelkurmay Başkanı İsmet Bey?in umumi vaziyet hakkındaki demeci münasebetiyle? yaptığı konuşmada da Yunan kuvvetlerinin Yurt içine doğru ilerlemeleri karşısında yapılan tenkitlere verdiği cevapta: ?Efendiler; biz bir maksat takip ediyoruz. Bu maksadımız öteden beri muhtelif vesilelerle ifade edilmiştir. Ben şimdi onu tekrar ediyorum: Milletin, devletin istiklalini muhafaza etmek. Bunun içinde namus ve şeref tamamen mündemiç olacaktır. Müstakil olarak milletimizin muayyen hudutlar dahilindeki tamamiyetini muhafaza etmektir. Bunun için muharebe ediyoruz. Efendiler; memleketimizin ellide biri değil, heyeti umumiyesi tahrip edilse, heyeti umumiyesi ateşler içinde bırakılsa, biz bu toprakların üstünde bir tepeye çıkacağız ve oradan müdafaa ile meşgul olacağız. Binaenaleyh iki karış yer işgal edilmiş, üç beş köy tahrip edilmiş diye burada feryada lüzum yoktur. Ben size açık söyleyeyim; Efendiler, bazı yerler işgal edilmiştir ve bunun üç misli daha işgal olunabilir. Fakat bu işgal hiç bir vakitte bizim imanımızı sarsmayacaktır. ?26 demiştir.

Sınıf içinde küçük teşkilatımız vardı. Ben Yönetim Kurulu?nda idim. Gazetenin yazılarını çoğunlukla ben yazıyordum.

Şimdi yeni bir dönem, uygar dünyaya açılım adı altında başlıyor&amp;#8217; demesi üzerine bir Mahmut Esat Bozkurt tartışması başladı. Bu tartışmalarda Bozkurt hakkında sadece &amp;#8216;hukuk sistemimizin kurucusu&amp;#8217; dendiğini ama dünya hukuk literatürüne geçmiş bir başarısından pek bahsedilmediğini görünce, sizlere unutulan bu hadiseyi hatırlatmak istedim: 1927&amp;#8217;de Türkiye ile Fransa arasında büyük gerginlik yaratan, Lahey&amp;#8217;deki Adalet Divanı&amp;#8217;na götürülen ve o sırada henüz 35 yaşında olan Mahmut Esat&amp;#8217;ın zaferiyle sonuçlanan

44 Gentizon, a. g. e., s. 339.

bir köylü parçasını sofrana alıp içirdin, sana duaya bilem dilim dönmez

Birden gökleri yaran, sessizliği paramparça eden topçu barajı ateşi başlıyor. Kocatepe ara ara ışığa boğuluyor. Sonra Mustafa Kemal ayağa kalkıyor. dediklerini kimse işitmiyormuş gibi sesleniyor.

Atatürk, Ramazan aylarında, Dolmabahçe Sarayı?na gelen ve oruç tutan misafirlerine, özel ilgi gösterir; iftar sofrasıyla, bizzat ilgilenir, ibadet etmek isteyenlere, yer gösterirdi? Atatürk?ün kız kardeşi Makbule Hanım, bu konuda şunları söyler: ? Her Ramazanın bir günü ve ekseriyetle Kadir gecesi, bana iftara gelirdi. İftar sofrasını, tam eski tarzda isterdi.?

1923 yılı Mustafa Kemal Paşa'nın en yoğun yılı idi. Zafer kazanılmış ama barış kurulamamıştı. Lozan görüşmeleri kesilmişti. TBMM'de milletvekilleri, zaferle adeta sarhoşlaşmışlar; olmayacak şeyler istemeye başlamışlardı. Lozan'da bir sıkışma olur olmaz:"Gidip Selanik'i alıverelim, akılları başlarına gelsin" gibi mantıksız fikirler ileri sürüyorlardı. TBMM ikiye bölünmüştü. Kendilerine ikinci grup adını verenler, tutucu bir politika izliyorlar; kuşku içinde yaşıyorlar; her öneride kendileri aleyhinde bir muzırlık aradıkları için, işleri uzatıyorlardı. Vb. Vb. Mustafa Kemal Paşa yeni bir toplum yaratmak humması içindeydi. "Büyük Türk Devletleri Birliği" idealini de askıya almamamıştı. Bu idealine ulaşan yolların üzerindeki İran ve Afganistan şahlarına sıcak mesajlar gönderiyor; Türkiye'nin o yokluk günlerinde İran'a:uçak hediye ediyor; Afganistan şahına, yalnız "Selam-ı şahanelerini" göndermekle kalmıyor, en değerli doktor, mühendis ve askerlerini gönderiyor; Afganistan'a bürokrat temel hazırlıyordu. Çünkü bu iki devlet,-yalnızca Türkiye'nin komşuları değil- Türkistan yolu üzerine kurulmuş iki muazaam köprü idiler... Bu iki köprü devlete o kadar önem veriyordu ki, Tahran ve Kabil elçiliklerine; insanlarla dostluk kurmada en yüksek mertebeye erişmiş şair Yahya Kemal Beyatlı'yı Tahran'a; Memduh Şevket Esendal'ı kabile göndermiştir.

9. A. g. e., s. 233

Atatürk, ilk kurtuluş planlarını Adana?da yapmış, ilk direniş hazırlıklarını Adana?da başlatmıştır.

Çünkü O, halkı ne ulus içinde ayrı bir sınıf ve gruplar, ne de egemen bir gücün yönettiği kitle olarak kabul etmiştir. Halk Büyük Önderimizin "Türkiye Cumhuriyetini kuran Türkiye halkına Türk milleti denir" sözü ile belirlediği gibi, milletimizin doğrudan doğruya kendisi sınıfsız ve ayrıcalıksız kaynaşmış bir kitle olarak bütündür. Bu görüşleri biraz daha açabilmek için yine Atatürk'e dönelim ve "bizim inancımıza göre, milletimizin hayatının ve yükselmesinin sağlanması, kendine sindirip benimseyeceği görüşlerdir. Fakat esas olarak incelenirse, bizim görüşlerimiz ki halkçılıktır, kuvvetin ve kudretin, egemenliğin, yönetimin doğrudan doğruya halka verilmesidir, halkın elinde bulunmasıdır. Hiç kuşku yok ki, bu dünyanın en kuvvetli bir esası, bir ilkesidir" sözlerine dikkatleri çekelim. Burada görülmektedir ki; Atatürkçü halkçılığın amacı "Demokratik ve sosyo-ekonomik alanda ve çağdaşlaşma yolunda başarıya ulaşmaktır". Nitekim Ulu Önder "Hükümet şeklimiz tam bir demokrat hükümetidir ve dilimizde bu hükümet halk hükümeti diye anılır" deyişiyle yukarıdaki görüşümüzü güçlendirmektedir.

Mutsafa Kemal Atatürk neyi başarmışsa bu tarifi yapabilmiş ve örnek olabilmiştir. Neyi yarıda bırakmışsa bu tarife vakit bulamamış ve kendisinden sonra gelenler, O?nun çapına göre pek küçük kişiler olduğu için Kemalizm dediğimiz ümit, 10 Kasım 1938 de tabuta girmiştir.

19.05.2011

Sivas kongresinin yapıldığı an, memleket müdafaası için dört tarafta teşekkül etmiş olan Kuvay-ı Milliye?nin birbirleri ile bağları yoktu. Teşkilat Trakya?da va. dır. Doğu da vardır. Batıda muhtelif yerlerde vardır. Fransız hududunda vardır. Ancak birbirinden ayrı teşkilat halindedir. Atatürk, Sivas Kongresinde?Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti? adında bütün bu müdafaa teşkilatlarını, kendi temsilcileri vasıtasıyla beraber karar vermiş olarak bir araya getiriyor. Bunun sonucu her tarafta müdafaa teşkilatı Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti?nin birleşmesi ile bir yerde toplanmış oluyor. Kongre bir de Heyeti Temsiliye seçiyor. Bu Heyeti Temsiliye bütün memleket için seçiliyor ve bu Heyeti Temsiliye Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti?nin idaresine ve memleket her taraftan muharebe halinde mücadele halinde olduğu için memleketin her tarafından Milli Mücadele?nin idaresi Heyeti Temsiliye başında bulunan Atatürk?ün eline, milletin kararı İle, bir konferansın karan ile, her taraftan seçilmiş adamların karan ile verilmiş oluyor.

Ben, Libya tezkeresine?evet? oyu veren bütün milletvekillerine, bugün adı unutulmuş bir Libyalıdan söz etmek istiyorum. 1920?de Atatürk?ün çağrısıyla Ankara?ya gelip Türk Kurtuluş Savaşı?na destek olan gerçek Türkiye dostu bir Libyalı?dan; Şeyh Ahmet Sünusi?den söz etmek istiyorum?

14. İNAN, Afet; M. Kemal Atatürk&amp;#8217;ün Karlsbad Hatıraları, Ankara, 1983, s. 26

?İnsan hareket ve faaliyetin, yani dinamizmin ifadesidir. Bu böyle olunca kültür yukarıda işaret ettiğimiz insanlık niteliğinde insan olabilmek için bir temel öğedir.?

29 Hamza Eroğlu, Türk Devrim Tarihi, s. 38-44.

Türk dili bugün, bu anlayış içinde görülüp değerlendiriliyor mu? Bu sorunun durumunu kısaca gözden geçirelim.

aldatmamış olmakla gurur duyuyorum." Mustafa Kemal ATATÜRK

İşte Atatürk'ün harbe giderken ettiği dua

Düşündüm. Karşılığı o verdi:

İzmir'in işgali 15 Mayıs 1919'dur. Atatürk bu tarihten 4 gün sonra yani 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Kuruluş Savaşını başlatmıştır ve yönetmiştir. Tek ve tartışmasız liderlik,, önderlik etmiştir. Başka bir lider yoktur.

24 Dankwart A. Rustow, Atatürk as Founder of a State.

Mustafa Kemal, İstanbul&amp;#8217;a döndükten sonra ordunun günlük siyaset dışında kalmasını istediği için artık yönetimde olan Enver Paşa tarafından ataşemiliter olarak Sofya&amp;#8217;ya yollandı.(1913-1914) Birinci Dünya Savaşı başlayınca Mustafa Kemal, görev istedi. Çanakkale&amp;#8217;ye atandı. İngiliz, Avustralya, Yeni Zelanda ve Fransız birlikleri ile savaştı, yendi. (1915-1916)

Cevat Abbas, Atatürk?ün Gebze-Kocaeli yolunu kontrol etmek için?müfrezeler? oluşturmak istemesinin nedenini, ?Türk köylerini kasıp kavuran Rum çetelerinin ve İstanbul hükümetlerinin takip ettireceği silahlı kuvvetlerin ilk saldırısına, kıyımına uğramamak? olarak açıklamıştır.

Şimşir, Bilal N., "Amerikan Belgelerinde Türk Yazı Devrimi", Belleten, C. XLIII, Sayı: 169.

Fazileti siyasi, tarihi, sosyo-pisikolojik ve kültürel anlamda değerlendirerek sınıflandırmak da mümkün olabilir. Siyasi anlamda fazilet; devlet ve siyaset adamlarında bulunması gerekli nitelikleri kapsar. Bu konuyu yine Atatürk&amp;#8217;ün sözleri ile açıklayalım: &amp;#8220;Yapmak iktidarında olmadığımız işleri uyuşturucu, oyalayıcı sözlerle yaparız diyerek millete karşı gündelik siyaset takip etmek prensibimiz değildir.&amp;#8221; 31 &amp;#8220;Partimizin sözleri herkesin hoşuna gidecek sözler değil, fakat milleti yükseltecek hakikatler olacaktır&amp;#8221; 32&amp;#8221; &amp;#8220;Elimizdeki programın ruhu, bizi yalnız bir kısım vatandaşla alakalı kılmaktan meneder. Biz Büyük Türk Milletinin hizmetindeyiz&amp;#8221; 33 &amp;#8220;Memleket mütesanit bir vahdete muhtaçtır. Alelade politikacılıkla milleti parçalamak hıyanettir&amp;#8221; 34 &amp;#8220;Asla hatırdan çıkarmamalısınız: bizim en büyük kuvvetimizi, bugün de yarın da dürüst, açık bir siyaset ve sözlerimize bağlılık teşkil edecektir&amp;#8221;35

6 S. D.; C. 2, s. 58-66.

29 Ekim 1926 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi&amp;#8217;nde Siirt Mebusu Mahmut, yayımladığı makalesinde: &amp;#8220;Türkiye Cumhuriyetinin manasını yalnız Anayasanın maddelerinde aramak hatadır&amp;#8221; demektedir. Gerçekten de Cumhuriyetimizin bütün niteliklerini özellikle, soyut olanlarını Anayasaya yansıtmak mümkün değildir. Anayasada somut olarak belirlenen niteliklerin ardında yatan manevi değerleri, bu nitelikleri destekleyici ve bütünleyici özellikleriyle ortaya koymak ve yorumlamak gerekir. Bunun için kaynak yine tarihimizin derinlikleriyle büyük önder Atatürk&amp;#8217;ün sözleridir. Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliklerinden önce bunları inceleyelim.

Atatürk'ün İmzaları ve Mührü

Bu sözler Atatürk'ün beklediği sözlerdir. Çok duygulanır ve Gökçen'e kendi silahını verir:

38 Suat İlhan, Harp Yönetimi ve Atatürk, Atatürk Konferansları, III, Ankara 1970. s. 47.

Cumhuriyet'in ilanından sonra, dini istimrara zemin hazırlaması, şer ve sömürü yuvası olması aynı zamanda gelişme ve kalkınmanın önünde engel teşkil etmesi nedenleri ile tekke ve türbelerin kapatılması hazırlıkları yapılıyordu. Bu dönemde Atatürk, Başbakan İsmet İnönü'ye "Mevlana Dergahı ve türbesinin kapatılmayarak kendi eşyası ile birlikte müze olarak düzenlenmesi ve ziyarete açılması" emrini vermiştir. Bir süre sonra, Bakanlar Kurulu kararı ile dergah, müze haline getirilmiştir.

Milletin bir bireyi olarak Erzurum Kongresi?ne katıldım. Erzurum Kongresi?nde belirlenen esasları tüm ülkeye yaymak amacıyla Sivas?ta da bir kongre yapıldı. Bu kongrelerin oluşturduğu Temsilciler Kurulu adındaki heyetle kongrelerin kararlarını uyguladık.

Tezcan, Semih, "Türkler'de Yazı Kültürünün Başlangıcı ve Gelişimi", Harf

6. Bugün Payas-Kilis hattına kadar olan toprakları isteyen İngilizlerin, yarın Toros?a kadar olan Kilikya mıntıkasını ve daha sonra Konya- İzmir hattının işgali lüzumu teklifinin birbirini kovalayacağı ve sonunda ordumuzun kendileri tarafından sevk ve dairesi ve hatta Osmanlı Bakanlar Kurulu?nun Britanya Hükümeti tarafından seçilmesi lüzumu gibi tekliflerin karşısında da kalmak uzak bir ihtimal değildir.

2005 yılında AKP?li Belediye Başkanı Barbaros Binicioğlu?nun Başbakan Recep Tayyip Erdoğan?la görüşmesinin ardından, Atatürk?ün kendi parasıyla kurup, ölmeden önce hazineye bağışladığı Yalova Çiftliği, turistik tesis yapılması için Araplara verilmiştir. Tesisleri, Dubai İslam Bankası ile Çalık Holding?in birlikte kurmasına karar verilmiştir.

-?Benim için zahmet ediyorsunuz, mahcup oluyorum. Beni görmek demek, behemehal yüzümü görmek değildir. Benim fikirlerimi, duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu yeterlidir.

30 Ağustos 1924'te, Dumlupınar'da yaptığı konuşmalarının sonlarında da aynı kanıyı tekrarlıyordu: "Milletimiz burada elde ettiği zaferlerden daha önemli bir ödev peşindedir. O zaferin kazanılması, milletimizin iktisadi alandaki başarılarıyla mümkün olacaktır".

"Beni uğraştırma, Halil Ağa" dedi. "Erkek adam sözünü yalamaz.

Bu isim askerlerimizin moralini bozmuştu. Gelip soruyorlardı:

Kaynak: ATATüRK, 1931, Lise için yazdığı Medeni Bilgiler kitabı

Yıl 1938, Ata`nın ölümünde Tahran gazetesinde yayınlanan bir şiir`den alıntı : "Allah bir ülkeye yardım etmek isterse onun

Atatürk?ün Dış Türklere Verdiği Önem

Atatürk Orman Çiftliği ve ATATÜRK

1912 Türk Ruhu, gözü dönmüş Batı emperyalizmine "gerilla metotlarıyla" başkaldırmaktır.

Edip Servet Tör, Mekke'ye şapka ile girdi. Müslüman delegelerinin en fazla itibarlısı o idi. Kongrenin sonuna kadar, Mustafa Kemal mucizesine hayranlık duyan heyetler arasında, Kemalist Türkiye'yi efendice temsil etti.

Anadolu?daki kısmı kuvvetlendirmek, sonra da büyük gayelere doğru adımlar atmak istiyordu. Ta istiklal mücadeleleri sırasında şunu söylemişti: ?Anadolu?yu kurtarmak için şimdilik?.. feda etmeye mecburuz.? Bu cümlenin içinde de o büyük adamın vicdanında saklayarak beraber götürdüğü, milletin büyük gayeleri gizlidir.

- Siz benden zengin misiniz?

Üstelik Olimpos dağı Rum eşkıyalarla doluydu ve etrafı haraca kesmişlerdi. Zübeyde Hanım iki çocuğuyla bu ıssız ve kasvetli yere gelmekten hiç hoşnut olmadı. İkinci çocuğu Ömer?i ilaçsızlık ve bakımsızlıktan burada kaybetti. Fatma?dan sonra Ömer?i de kaybeden Zübeyde Hanım?ı bir korku saldı; ?Ya Ahmed?ime de bir şey olursa? Hep Selanik?e dönmek istedi. Ali Rıza Efendi?nin görev yaptığı gümrüğün bütün işleri kereste ihracatı üzerineydi. Ali Rıza Efendi, görevi sırasında kereste tüccarıyla tanışıp arkadaş oldu. Bu arkadaşlık ona yeni bir iş kapısı açtı; memurluktan ayrılıp, kereste tüccarları Cafer Efendi ile ortaklık kurup ticarete atıldı. 3 lira maaş aldığı devlet memurluğundan sonra bu ticaret Ali Rıza Efendi?ye para kazandırmaya başladı. Yoksulluk günleri geri de kalmıştı işte; bu nedenle Selanik?e dönmek isteyen eşinden hep sabır istedi.

Önce?Kültür? kavramı üzerinde duralım: Bilindiği gibi bu kavramın pek çok tanımı vardır. Bu konuda tıptan, biyolojiye, mimariye, sanata, edebiyata, insan bilimlerine kadar pek çok bilim alanını kapsayan tanımlar yapılmıştır. Ayrıca maddi kültür, manevi kültür düşünsel kültür gibi kavramlarda kullanılmaktadır. Bu konunun detayları ile incelenmesi başlı başına kitaplar doldurabilir. Burada sadece Atatürk?ün fikirleri üzerinde durulacaktır.

- Ne yapmağı düşünüyorsunuz?

'Generalim, Fransız dostlarımızın bu konuşmanızı değerlendirebileceklerini sanmıyorum. Fransa bir oyun içine girmiştir. Oyunun sonunda bizim olan toprakları Suriye'ye vermeyi planlamıştır. Fransa'nın oyununa gelerek Hatay topraklarını başkalarına bırakmayacağız. Biz gençler gerekirse bu işi silahlarımızla da halledebiliriz. Hatay bizim canımız feda olsun kanımız.'

-"İşte bu bizim insanımızdır..." "Benim köylüm, benim vefalı Türk anamdır bu!"

Aynı gece Ankara?da Sovyet Büyükelçiliği?nde de ihtilalin yıl dönümü kutlamaları yapılıyor. Cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal, gece yarısına doğru Stalin?in bu densiz demecinden haberdar oluyor ve emrediyor:

Kendi başına bir şey geleceğinden korkmuyordu ama eşi için kaygılanmaya başladı. Eşini güvenlikli bir yerde rahat doğum yapması için Selanik?e götürdü. Artık ellerine iyi para geçiyordu; Ali Rıza Efendi, Ahmed Subaşı Mahallesi?nde üç katlı pembe boyalı bir ev kiraladı. Üftade isimli siyahi bir kadını da yardımcı tuttu. Ve tekrar işinin başına döndü.

1 YÜCEBAŞ, Hilmi, Atatürk?ten Nükteler, Fıkralar ve Hatıraları, 2. Baskı, Kültür Kitabevi, İstanbul 1973, s. 51.

"Mussolini bütün dünyaya meydan okuyordu. Rodos adasına 40 bin asker yığmış. İzmir'i istiyor bizden. İtalyan sefiri Povli Atatürk'ün yanına geldi. Bana 'Sor bakalım niye geldi?' dedi. O da 'Eğer 4 ay içinde İzmir'i bize vermezsen, zorla alacağız' diye cevap verdi. Atatürk, 'Ben yarın cevap vereceğim' dedi. Ben İtalyan sefirine, 'Yarın sabah 9'da gel. Atatürk cevabını o zaman verecek' dedim. İtalyan sefiri ertesi gün sabah 9'u çeyrek geçe geldi. Atatürk işaret parmağını kaldırarak İtalyan sefirine 'söyle o koca herife , o 40 bin askerle İzmir'i alamaz ama ben 4 bin Mehmetçikle Roma'ya girerim.'

"Ürdün Kralı Abdullah ile Sayonora yatındayız. Kahveyi götürmesi için garson aradık bulamadık. Ben Kahveyi götürmek için Atatürk'ten izin aldım. Kahveyi götürürken ayağım takıldı. Kahveyle beraber kralın üstün düştüm. Bana tek kelime bir şey demedi.

185 Necip Hablemitoğlu, (1997):?Kemalin Öğretmenleri?, Kırım Dergisi, yıl 6, sayı 21, Ankara: 4,5,6

- Mahkemeye veriyoruz, dediler, size küfür etmiş. Atatürk sordu:

ALPARSLAN TÜRKEŞ'İN "MHP ve ÜLKÜCÜ KURULUŞLAR DAVASI SAVUNMASINDAN: ''SAVCI BİZİMLE BİRLİKTE ATATÜRK'Ü YARGILIYOR!''

Atatürk Milli Mücadele?nin buhranlı günlerinde, Ankara civarında yaptığı bir gezintiden dönerken, yolda sarıklı bir hocaya rasgelmişti. Konuşurken, üstlerinden geçen uçağı göstererek, sordu:

Atatürk'ü anlamak için sadece yerli yazarları eserleriyle sakın yetinmeyiniz. Dünyaca ünlü akademisyenlerin ve büyük devlet adamlarının, büyük komutanların eserlerini de okuyunuz.

Ankara), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara:862

" Harf İnkılabı bir okuma-yazma kolaylığına bağlanamaz. Okumayazma kolaylığı, Enver Paşa'yı tahrik eden sebeptir. Ama Harf İnkılabı'nın bizde tesiri ve büyük faydası, kültür değişmesini kolaylaştırmasıdır. İster istemez Arap kültüründen koptuk. Arap kültürünün ve Arap dilinin tesiri hakkında yeni nesiller bizim kadar fikir edinemezler. Bir misal olarak söylemek isterim. Benim çocukluğumda kültür sahibi adamlar Türk dilinin kifayetsizliğinden, eksikliğinden meyis olarak bahsederlerdi ve bunun için cemiyet içinde, hem Türk diye bir millet olarak, Arap'tan ayrılığı kaldırmalıydık, hem de sağlam bir dile kavuşmak maksadıyla Arapça'yı kabul etmeliydik derlerdi. Yani vaktiyle devleti kurarken ve Türk dilini yaparken Arap dilini kabul etmek doğru olacaktı, görüşünü hararetle savunurlardı."

Tam bir kesinlikle söyleyememekle beraber, incelemek fırsatını bulduğum uluslararası kataloglarda Atatürk ile ilgili eserlerin en büyük sayısını Anglo-Amerikan kaynaklı olanlar oluşturuyor. Ben, gençlik yıllanma da uzanan bir ilgi çerçevesinde, olanaklarım ölçüsünde bu eserlerin önemli denebilecek bir bölümünü gözden geçirmek, ya da incelemek fırsatını buldum.

- Dilinzi göreyim efendim. Diye seslendi.

Yirminci yüzyılın ürünü olan?Kültür? kavramını Atatürk?ün fikir dünyasının temelinde görmekteyiz. Bu, kültür bilimi açısından çok, pek çok dikkate değer bir özelliktir36.

Sofrada gülüşmeler başlamıştı.

Kızın ABD Konsolosluğu?nda olduğunu öğrenince yabancı görevlilere saldırdılar. Alman konsolosu M. Abot ile Fransız Konsolosu M. Mulin öldürülmesi olayı bir anda uluslararası siyasal krize dönüştürdü. Başkent İstanbul, Avrupa?nın büyük devletleri savaş gemilerinin Selanik limanına gelip gözdağı vermesiyle, olayda adı geçen 53 Müslüman?ı ağır hapse, 6 kişiyi de idama mahkum etti. Olayda elebaşı olduğu iddia edilenlerden biri de kızıl sakallarından dolayı?Kızıl Hafız? diye bilinen Hafız Ahmed?di. Kızıl Hafız Ahmed, yedi yıl boyunca saklanacağı ve orada öleceği Makedonya dağlarına kaçmıştı?

Çık.4: 6 Sonra, "Elini koynuna koy" dedi. Musa elini koynuna koydu. Çıkardığı zaman eli bir deri hastalığına yakalanmış, kar gibi bembeyaz olmuştu.

Hasan Mezarcı ve benzerlerinin bilmediği veya bilmezden geldiği nokta şuydu:

d) Atatürk yetki almada ve yetki kullanmada güçlükleri yenmesini bilmiştir. Yetkisini meşru temellere dayandırmıştır.

Güvenç, Ülkü Adatepe'ye günün anısına çiçek ve plaket takdim etti. Törene katılan öğrenciler ve daire müdürleri Adatepe ile hatıra fotoğrafı çektirdi.

Türk neferi kaçmaz, kaçmak nedir bilmez. Eğer Türk neferinin kaçtığını görmüşseniz, derhal kabul etmelidir ki, onun başında bulunan en büyük komutan kaçmıştır.&amp;#8221; 7

H. C. ARMSTRONG - Bozkurt

1- Para ve hisse senetleri, şimdiki gibi, İş Bankası tarafından faizlendirilecektir.

Atatürk bu konuda: &amp;#8220;&amp;#8230; Millet ancak milli egemenliği eline alarak kurduğu yeni devlet ve yeni durumdaki idare sayesinde kendi hayatı ve memleketin korunması için zorunlu olan şartları ve pek büyük olan başarıları sağlamıştır&amp;#8230; Toplumda en yüksek hürriyetin, en yüksek eşitlik ve adaletin devamlı şekilde sağlanması ve korunması ancak ve ancak ram ve kesin anlamıyla milli egemenliğin kurulmasına bağlıdır. Bundan ötürü hürriyetin de, eşitliğin de, adaletin de dayanak noktası milli egemenliktir. Toplumumuzda, devletimizde hürriyet sonsuzdur. Ancak onun hududu, onu sonsuz yapan esasın korunmasıyle mevcut ve sınırlıdır&amp;#8221;53 demektedir.

Askeri mücadele Trablusgarp'ta başlar, 9 Eylül 1922'de İzmir'de zaferle sona erer.

Önce, düşünceleri üzerinde duracağımız kişinin, nasıl bir ortamda büyüdüğü, neler yaptığı, nasıl bir insan olduğu sorularına bir cevap vermemiz gerekir, diye düşünüyorum. Bu soruların cevabı, bize, M. Kemal Atatürk?ün, çok öz biçimde, ortaya çıktığı, yetiştiği, mücadele ettiği ortamı da. çizmiş olacaktır.

Ancak bu yalan, biraz aklı başında ve biraz da Atatürk?ü ve yakın tarihi bilen birinin söyleyebileceği türeden bir yalan da değil doğrusu! Çok mantık dışı bir yalan! Ben bu yalan makinesinin daha mantıklı yalanlarını da görmüştüm!

261 Mehmet Saray, (1993): Gaspıralı İsmail Bey?den Atatürk?e Türk Dünyasında Dil ve Kültür Birliği, İstanbul:81,82

Suikastçı Ziya Hurşit kaldığı otelde tutuklanmıştı. Yatağının altından silah ve bombalar çıkarıldı. Ayrıca, yanında üç bin lira kadar para vardı. Diğer oteldeki üç kiralık katil, Çopur İsmail, Laz İsmail, Gürcü Yusuf adlı kişiler de yakalandılar. Suikast, Ziya Hurşit?in kaldığı Gaffarzade Otelinin dar sokağında olacaktı. Sonra, suikastçılar motorla Sakız Adası?na geçeceklerdi. Suikastçıların yardımcıları kuva-yı milliye komutanlarından Sarı Edip, Çopur Hilmi ve Şevki adlı kişilerdi. İzmir Milletvekili Şükrü Bey de bu işin içindeydi. Daha sonra, İzmir suikastını Ankara?da planlandığı ortaya çıktı. Konu derinlemesine incelendi. Eskişehir Milletvekili Arif Bey, Terakkiperver Cumhuriyet Partisi kurucuları ve öncüleri yakalandılar.

Bir gün kendisine İstanbul?dan gelen raporları okuyorlardı. Bu raporlarda bir İngiliz esirin söyledikleri dikkatini çekti:

(Yanya'dan Ankara'ya, s.329)

Yalan Makinesi Gibi

TİMİRLENK VE CENGİZ HAN GİBİ KIRIP GEÇİRİCİ BİR KUDRET SAHİBİ OLAN BU GENÇ TÜRK DE ECDADININ VARİSİ OLMAYA LAYIK BULUNDUĞUNU İSPAT

(2) Orgeneral Fahrettin Altay: On Yıl Savaş ve Sonrası (1912-1922), S.290 (İnsel Yayınları, İstanbul-1970)

?Bağımsızlık benim karakterimdir? diyen bir insanın kuracağı strateji, elbette ulusunu ve devletini sonsuza taşıyacak bir yapı ve seciyeye sahip olacaktı. Başka türlüsü düşünülemez. Nitekim, öyle de olmuştur. Bu stratejinin adı?Tam Bağımsızlık? stratejisidir. Bu strateji hedefine ulaşmadan, gerçekleşmeden bir ülke için tam bağımsızlıktan söz edilebilir mi? Bu strateji, bazı adamlar tarafından, zaman zaman eleştirilir. ?Efendim, kendi kendimizi dünyadan tecrit mi edelim? denir. Bu gibi sızlanmalar, eğer bir ahmaklık eseri değil ise; bilmeliyiz ki, bu eleştiriler, devlet hayatımıza yönelik altıncı kol faaliyetinden ibarettir. Bu stratejinin ne böyle bir hedefi, ne de böyle bir amacı vardır. Tam aksine, en müreffeh, en uygar devlet ve en rahata kavuşmuş millet olma amacı vardır.18 Eşitler arasında en eşit olma ülküsü üzerinde yürür. Neden bu?tecrit? anlamı içersin?

5. Gazi&amp;#8217;nin Nutuklarından Alınan Vecizeler; Muhit mecmuası. No: 32, 1931.

Prof. Toynbee de şu dikkate değer görüştedir: ? Mustafa Kemal Paşa, Türk kuvvetlerinin komutasını şahsen üzerine aldı? Muharebe çetin geçti, sert çarpışmalar halinde üç hafta sürdü. Türk Lideri, hep muharebe meydanında kaldı ve bir ara çarpışmalar sırasında ağırca yaralandı? Bu muharebe, üstünlük sağlamak için, bir Batılı devlet ile yeni Türkiye arasındaki mücadele şeklinde geçmekle beraber gerçekte, Doğu ve Batı?nın çarpışması idi. Nihayet Türk direniş ve savunmasını kırmak için yaptıkları umutsuz bir teşebbüsten sonra Yunanlılar, muharebeyi bırakmak zorunda kaldılar; Türk karşı taarruzları sonucu, kırık bir moral ile geri çekildiler.. Bu muharebe, gerçekte Yunan-Türk Savaşının dönüm noktası oldu. Bu nedenle, bu yüzyılın kesin sonuçlu bir muharebesi sayılmaya pekala layıktır? 21 Toynbee, bu görüşünü vurgulamak için bir Amerikalı yazarın eserinden şu pasajı almıştır: ?Sakarya kıyılarındaki Türk Zaferi, Yakın ve Orta Doğu?nun siyasal yüzünü kökünden değiştirdi. Batı, 200 yıldan beri yaşlı Osmanlı İmparatorluğunu hırpalıyordu. Fakat, Sakarya Nehrinde Türk?ün kendisi ile karşılaşmış ve ona çarpınca, tarihin akışı değişmiştir. Tarih bir gün, Sakarya boyundaki bu pek bilinmeyen mücadeleyi çağımızın kesin sonuçlu bir muharebesi olarak değerlendirecektir? 22

Öğüt, Meclis?e düzenlediği basın toplantısında, Damal?daki Atatürk siluetinin dünyaya tanıtılmasıyla ilgili projeler hakkında bilgi verdi.

(Noelle ROGER, Olaylar ve Atatürk, s.41-42)

"Atatürk'ün en çok sevdiği insan Celal Bayar ve Mareşal Fevzi Çakmak'dı. Hiç sevmediği kimse ise İsmet Paşa idi. İsmet Paşa ile aralarının bozuk olmasının sebebi, üç şeye dayanıyor. Birincisi İzmir suikastı, ikincisi serbest Fırka. Üçüncüsü Nuri Conker. İzmir suikastını düzenleyen kimdi?

« 7 Kasım 1915&amp;#8217;te, İngiliz Savaş Kabinesi Çanakkale&amp;#8217;yi boşaltma kararı almıştır.

Yrd. Doç. Dr. Orhan Çekiç, Maltepe Üniversitesi

Manastır?da yine bir gün bir arkadaşıyla okuldan kaçtı. Katılacağı bir kıta arıyordu. Ancak yine yakalandı. Kendisine?Nereye gidiyorsunuz? diye sorulunca:

Bu akşam kendilerini yemeğe bekliyorum. Ayrıca Vali Muhittin Üstündağ ile

32 Special News Bulletin, vol. 34, No. 4381, 15 Nov. 1980, p. 2-3.

H. Bayur, Harf İnkılabı'nın 1928 yılında yapılması ile ilgili düşüncelerini şöyle açıklamaktadır:

Bu konuda Özbek diliyle yazılan ilk kitap olma özelliğine sahip olan bu eser, Özbekistan Cumhurbaşkanı islam Kerimov&amp;#8217;un şu önsözüyle başlıyor: &amp;#8220;Sadece kardeş Türk halkının değil, belki tüm Türk halklarının büyük evladı ve gururu olmuş Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8230; Dünyadaki ünlü politikacılardan biridir. O, 29 Ekim 1923&amp;#8217;te Türk Devleti&amp;#8217;nin yeni yönetim biçimi olan Cumhuriyeti ilan etti. Ülkenin kalkınması için devlet yönetimi tamamen değiştirildi. Politika, ekonomi ve kültürün tüm alanlarında reformlar yaptı.

İşte o mektup!

?Atatürk?ün Türk milletinin istiklali için beslediği düşünceler çok eski idi. Hatta Harp Akademisi?nin sıralarında başlamıştır. Fakat onun Türkiye?yi yeni varlığı ile istiklaline kavuşturması için fiili mücadeleye girişmesi önce Halep?te başlamış, Adana?da İstanbul?da devam etmiş, Samsun?da, Amasya?da tatbikata başlamış, Lozan Konferansı?nda hakikat sahasına ulaşmıştır.?

Sabiha Gökçen

Lozan'da Ermenistan ve Pontus hayalleri yıkılan Ermeniler, Rumlar ve onları destekleyen Batılıların yanısıra Osmanlı Devleti'nden ayrılmış olan Bulgaristan, Yunanistan, Suriye, Irak ve Kafkaslar'daki Ermeniler ve Rumlar, burukluğu ortadan kaldırmak amacıyla faaliyete geçmişlerdir. Belgeleri kronolojik bir sırayla takip edersek tabloların ortaya çıktığını görürüz:

Ankara?da Orman, Yağmurbaba, Balgat, Macun, Güvercinlik, Tahar, Etimesut, Çakırlar çiftliklerinden meydana gelen Orman Çiftliği, Yalova?da Millet ve Baltacı Çiftlikleri, Silifke?de Tekir ve Şövalye Çiftlikleri, Dörtyol?da portakal bahçesi ile Karabasamak Çiftliği, Tarsus?ta Piloğlu Çiftliği.

hiç yenilgiye uğramadan çıkan tek Türk komutanı Mustafa Kemal?di.

Atatürk&amp;#8217;ten övgü

Atatürk?ün Yahya Kaptan?a Verdiği Görev

2. Arap-İslam dünyasında, özellikle de Irak ve Suriye?de Hilafet propagandası yaparak bölgedeki Müslüman Arapları İngiltere ve Fransa?ya karşı harekete geçirmek.

16 A. g. e., s. 259.

- Tam Monarşi

Demek ki, ezan yasaklanmadı a gafil?.. Türkçe okunması daha iyiydi ve iyi olacaktır. Şimdi ezandan anlayan mı var?.. Çok az!.. Ezan Türkçe okunmalıdır.

Katma İstasyonu?nda Atatürk?le karşılaşan Ali Cenani Bey, Antep?in düşman tarafından yağma edildiğini, Türk ordusunun Adana?ya çekilmesiyle halkın büsbütün düşman elinde kalacağını, bu nedenle Antep?teki ailesini daha güvenli bir yere götürmeyi düşündüğünü söylemiştir. Bunun üzerine Atatürk, ?Şehrinizde hiç mi adam kalmadı? diye sormuş ve?Kendinizi savunmanın bir çaresine bakın!? diye de eklemiştir. Ali Cenani Bey hayretle, ?İyi ama, nasıl neyle? diye sorunca, Atatürk, Cenani Bey?in gözlerinin içine bakarak,?Teşkilat yapın, kendinizi savunun, ben istediğiniz silahı veririm!? demiştir.

Galip tarafa yardım ederek mağlupların mal ve canlarını yağma adetinde olan bedeviler hiçbir harekette bulunmadılar. Mustafa Kemal Paşa şoföre geri dönmesini söyledi.

Şimdi bazı resimler sunalım; Genelkurmay arşivindeki Çanakkale&amp;#8217;de 13 yaşındaki asker Türk çocuğu da mı masondu bu pozu verirken.

Atatürk, 31 Ekim 1924&amp;#8217;te daha henüz Cumhuriyetin bir yaşına bastığı tarihlerde Vakit Gazetesi muhabirine verdiği demeçte: &amp;#8220;Türk milletinin tabiat ve şiarına en uygun idare Cumhuriyet idaresidir. Bir senelik hayat bu gerçeği bütün açıklığı ile kanıtlamıştır&amp;#8221;12 ve &amp;#8220;Türkler demokrat hür ve sorumlu vatandaşlardır. Türkiye Cumhuriyeti&amp;#8217;nin kurucuları ve sahipleri bizzat kendileridir&amp;#8221; 13 diyerek, Cumhuriyetin Türkün yaşam tarzına uygunluğunu, temelinin Türk kültürü olduğunu en veciz biçimde ifade etmiştir.

26 Ağustos 1922 sabahı, saat 04.30:

Merkezi Yayınları, Cilt: 2. 1131

Sonuç olarak bizim dinle kandırılmış yobazlarımızın din ve iman sembolü sandığı FES aslında İngiliz emperyalizminin Osmanlı&amp;#8217;yı daha çok sömürmek için Osmanlı&amp;#8217;ya pazarladığı bir ihraç malından başka bir şey değildir. Bugün OSMANLICI olduğunu göstermek için fes giyenler de aslında OSMANLICI değil OSMANLI'YI fesle sömüren İNGİLİZCİ olduklarının bilincinde değillerdir herhalde!.. Ayrıca fes, Osmanlı'nın haşmetli dönemlerini değil, Batı karşısında her bakımdan geri kalıp, emperyalizme sömürüldüğü dönemleri çağrıştıran bir semboldur.

Bu Türk İmparatorluğu?nun tesisinin tarihi, Çin?de İmparatorluk teessüsü tarihi ile başlar. Çin?in Milattan evvel 13. asra ait vesikaları bunu müeyyittır. Ancak bu büyük Türk İmparatorluğu?nun bizce malum olabilen imparatoru Teoman?dır. Teoman Milattan evvel 3. asır başında yaşamış büyük bir kahramandır. Çinliler bu kahramanın, Çin?de imparatorluk tesis etmiş olan büyük kahramanlarının neslinden geldiğini iddia ederler. Teoman?ın oğlu Türk imparatoru Mete meşhurdur. O, şarkta Kadırgan Dağları?ndan garpta Hazer Denizi?ne kadar, şimalde Sibirya?dan cenupta Himalaya eteklerine kadar geniş imparatorluk teşkil etmiş olan yüksek bir Türk hakanıdır. Mete Çin imparatoru ordularını büyük meydan muharebelerinde mağlup etmiş, Çin imparatoru iltica ettiği halde kalede muhasara etmiş, ancak karısının şefaatiyle ve fakat kendisine vergi vererek, tabiatını kabul eylemesi şartıyla, azat eylemiş bir Türk İmparatorudur.

1. Hangi kişi Erzurum Kongresine Başkanlık etti?

Atatürk ve onun Dış Türkler politikası yukarıda bahsettiğimiz kültürel ve siyasi yaklaşımlar ile ele alındığı için, Sovyetler Birliği dağıldığında yetkililer birliğin dağılışına hazırlıksız yakalandık diyebilmişlerdir. Atatürk ve politikaları çarpık bir

Dili üzerinde yoğunlaşmıştır. Kurumlar Osmanlı ile o kadar yoğun ilgilenmiştir ki Osmanlıca bir kısım akademik camiada yabancı dil muamelesi görecek hale gelmiştir. Biz, kurumlar Osmanlı ile ilgilenmesin demiyoruz, fakat Osmanlı için sarfedilen çabanın yüzde yirmisi Orta Asya?da ki soydaşlarımızın tarihi ve dili için harcana bilirdi. Şayet bu soydaşlarımız yok sayılmayıp ilgi gösterilseydi, bugün yaşadığımız ülkesel ve bölgesel sorunlar yaşanmayacaktı. Atatürk?ün genelde Dış Türkler ve özellikle de Azerbaycan politikası konusunda, kurumlar ve kişilerin Atatürk?ü çarpık bir biçimde ele

Evet!

Yine bir Ramazan ayı gecesinde Atatürk, Dolmabahçe Sarayı?nda, aceleyle beni çağırdı. Derhal makamına girdim. O gece sofra şefimiz, İbrahim Bey izinli olduğundan, benim görevim olmadığı halde, düzenimi ve intizamımı beğendiğinden olacak, beni istemişler. Odaya girdiğimde: ?Nuri, oğlum, hafızlar gelecek. Bu gece hafızların seslerini, yansımalı sedasıyla, daha güzel dinlemek için, muayede salonundaki özel daireye, yemek masasını kurun; ama acele ha: kaç dakikada kurabilirsin? Pek, tecrübelisi olduğum bir konu değildi. Derhal, gerekli emirleri, gerekli kişilere, ulaştırdım; herkes işe koyuldu. Hakikaten, tam otuz dakika sonra, her şey tamam gibiydi. Sevdiği çiçekleri de; kendim, tam masaya koyarken; Atatürk, misafirleriyle birlikte gelmez mi? Masanın yanına geldi. Şöyle bir göz ucuyla, masayı, düzeni süzdü ve bana dönerek: ?Aferin Nuri, İbrahim?i aratmamışsın; çiçekler de pek güzel? diye iltifatta bulundu. Zaten, hep güzel şey yaptığımızda, takdir ederdi. Amma bir de yanlış mı, hata mı yaptın, sadece bir bakardı ki, o bile yeterdi, içimize işlerdi... Salona girdiler, sandalyeleri çekip oturdular, yemeğe başladılar. Konu yine Türkçe Kuran-ı Kerim?di. Atatürk, hepsiyle ayrı ayrı ilgilendi. Kuran-ı Kerim?den okuttuğu bölümleri, zevkle dinledi.? Nuri ULUSU?nun dediği gibi, gerçekten de Atatürk, özellikle?Kur?an?ın, anlaşılmasını sağlama çalışmalarını? başlattığı, 1932 yılı Ramazan ayında, sıkça tanınmış hafızlarla, bir araya gelir, onlarla: ?Kur?an?ı konuşur; Kur?an?ın okunuşunu dinler; hatta bizzat kendisi, Kur?an okurdu?

19 David Hotham, a. g. e., p. 23, 61, 198.

Atatürk dudaklarını dişleri arasında ezerek konuştu:

age, s.67.

Atatürk, Ermenilerin Türk halkına yönelik terör hareketlerini bir çok konuşmasında belirtmekle kalmamış, Cumhurbaşkanı olduğu dönemde de fiiliyatıyla söylemlerini pekiştirici faaliyetler yapmıştır. Şöyle ki, işgal döneminde İngilizlerin baskısıyla Osmanlı Hükümeti tarafından kurulan Divan-ı Harbi Örfi&amp;#8217;lerde masum oldukları halde idam edilmiş olanların ve Ermeni teröristlerce şehit edilenlerin geride kalan aile fertlerine Atatürk, Cumhurbaşkanlığı sırasında sahip çıkmış, onlara ev vermiş ve maaş bağlatmıştır.

Cumhuriyet, 12 Eylül 1925. ; Hakimiyet-i Milliye, 15&amp;#8211;16 Eylül 1925.

Bütün bunlara rağmen, dün olduğu gibi bugün de, Türklere yönelik bir takım haksız ithamlarda bulunulmaktadır. Azınlıkların haklarının ellerinden alındığı, din ve vicdan hürriyeti tanınmadığı, seyahat ve teşebbüs imkanlarının verilmediği, göçe, soykırıma tabi tutuldukları, haksız hüküm giydikleri, vatandaşlar arasında ayırımlar yapıldığı, iltica edenlere iyi davranılmadığı iddia edilmektedir.

İMKANLARI YARATAN ADAM

"Sen benim konuşmamdan hoşlaştın, gönül eyliyorsun.

Özetlemek gerekirse bakın ne diyor Atatürk:

?Ekonomik kalkınma Türkiye?nin hür, bağımsız, daima kuvvetli, daima daha müreffeh Türkiye ülküsünün bel kemiğidir?.28

Fransa, kendi vatandaşını Türk mahkemesinin yargılamasına şiddetle karşı çıkmış ve hemen serbest bırakılmasını istemişti. Türkiye, Fransa?nın verdiği notayı reddederek; Türk adliyesinin bu davaya bakmaya hakkı olduğunu ve bağımsız mahkemenin aldığı kararın değiştirilmesinin mümkün olmadığını ileri sürdü. Daha sonra, her iki ülke arasında anlaşarak, konuyu Lahey Uluslar arası Adalet Divanı?na götürmeye karar verdiler.(1927)

Atatürk tüm varlığını ki sadece Atatürk Orman Çiftliği vardı, o da TÜRKİYE CUMHURİYETİ devletine intikal etti.

« 1 Haziran 1915&amp;#8217;te Atatürk albaylığa yükselmiştir. Bu nedenle Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa, Atatürk&amp;#8217;e &amp;#8220;tebrik telgrafı&amp;#8221; çekmiştir: &amp;#8220;Yeni rütbenizi tebrik ederim. Bu terfi, görmekte olduğunuzu büyük ve fedakarane hizmetlerinize karşılık bir mükafat değil, ancak memlekete daha mühim ve ordumuza daha kıymetli hizmetler görebilecek mevkilere erişmek için geçilmesi gereken bir basamaktır&amp;#8221;

OKUYUNUZ!

Seçimi ezici üstünlükle kazanan CHP?li Belediye Başkanı Tunç Soyer, CHP tarafından ibadete açılmasına rağmen, CHP tarafından ahır yaptırıldı denilen Kasım Çelebi Camii?nin medresesini restore ettiriyor. Proje hazırlandı, Anıtlar Kurulu?na sunuldu, kabul edildi, kaynak tahsis edilmesi için İl Özel İdaresi?ne başvuruldu, bugün yarın inşaatına başlanacak.

Halil Ağa İsmet Paşa' nın yüzüne baktı ve gözlerini yere indirdi:

Devriminin 50. Yılı Sempozyumu, Ankara - 1981.

İlk olarak, resmi bir Amerikan raporundan seçtiğim birkaç pasajı aktaracağım. Yıl 1919, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Wilson, Doğu Anadolu durumunu ve Ermeni sorununu incelemek üzere, Tümgeneral James H. Harbord başkanlığında bir heyet görevlendirir. 20 Eylül 1919?da Sivas?ta Mustafa Kemal Paşa ile görüşen General Harbord, Haziran 1920?de yayımlanan raporunda şu hususları belirtiyor : ?... Türk ordusunda yüksek bir ünü bulunan ve Çanakkale?de bir Kolorduya parlak bir şekilde ve büyük bir yiğitlikle komuta etmiş olan... Mustafa Kemal Paşa, ince, dik duruşlu, askerce görünüşlü, kısa kesilmiş kahverengi bıyıklı, donuk gri gözlü, dümdüz arkaya taranmış hafif kahverengi saçlı, yüksek elmacık kemikli... 38?nde genç bir adam. Çok temiz bir şekilde sivil elbiseli idi ve dışarıda olduğu gibi evde de fes giyen olağan Türk?ten farklı olarak, bütün görüşmemiz boyunca başı açık oturdu. Çanakkale?de bir Kolorduya komuta ederken tehlike karşısında kendini sakınmayışının Alman Karargahının şikayetine yol açtığını işittiğimizden, General hakkında özel bir ilgi duyuyorduk. Amir olduğu için, kendisinin umursamazlığına karargahındaki personelin de uyması gerekiyordu ve bu durum Almanlarda endişe yaratıyordu. Görüşmemiz iki buçuk saat sürdü ve konuşan, daha çok Mustafa Kemal oldu... Çok kolaylıkla ve akıcı bir şekilde konuşuyordu... Tercüman vasıtasıyla görüşlerini aktarışı düzgün ve mantıklı idi; fakat, görünüşe göre, dikkate değer bir gerilim içinde idi ve oldukça biçimli eli ile, bir an bile durmaksızın, tespih çekiyordu. Daha sonra, kendisinin son günlerde sıtmadan rahatsızlandığını ve görüşme sırasında ateşi olduğunu öğrendim. Kişiliği, yardımcılarını ve ekibini kolayca etkisi altında tutuyordu... Görüşme son derece ilginçti ve Mustafa Kemal?in ve yakın çalışma arkadaşlarının samimi vatanseverliklerinden etkilendiğimi söylemek zorundayım...?10.

Sadrazam:

age, s.185.

Hasan Rıza, vasiyetin her maddesi kaleme alınırken, Atatürk&amp;#8217;ün bu maddelere ilişkin olarak yaptığı açıklamalararı da kaydetmişti:

Avusturyalı tarihçi Alan Moorehead?in?Gallipoli ? adını taşıyan tanınmış eserinde ise, şu dikkate değer görüş yer alıyor: ? Çanakkale Harekatının başlangıcı, İtilaf Devletleri bakımından, seferin en acı olayıdır. Çünkü ilk çıkarma anında, bölgede, deha sahibi genç bir komutan hazır bulunuyordu. Bu komutan olmasaydı, Avustralyalılar ve Yeni Zelandalılar, pekala Conk Bayırını o sabah ele geçirebilirler ve muharebenin kaderini daha o zaman ve o yerde tayin edebilirlerdi? 17 Atatürk, o çıkarma sabahını hemen izleyen tarihi anda ortaya koyduğu ileri görüş, insiyatif, sorumluluğu üzerine alma gibi önderlik nitelikleri ile hiç kuşkusuz tarihi bir rol oynamıştır. Çünkü özellikle bazı Batılı tarihçilere göre, Antant Devletlerinin Çanakkale Seferi başarıya ulaşsaydı, Türkiye?nin parçalanması ve Boğazlar yolu ile Rusya?ya yeterli bir ikmal ve ulaştırma hattı kurulması sonucu, I. Dünya Savaşı iki yıl kısaltılabilirdi.

Liman Von SANDERS:

''... Cenazeye Fahrettin Paşa kumanda ediyordu, içeride merasim başlarken, kardeşinin arzusu üzerine, büyük ölünün içeride cenaze namazı kılındı. Hafızlar tarafından Türkçe tekbir getirildi. Muayeed salonu bu güzel sesli hafızların tekbirleriyle inliyor, sarayın bütün ıssız odalarını dolduruyordu. Cenaze namazını İslam Tetkikleri Enstitüsü Profesörü Şerafettin Yaltkaya kıldırdı. Bu zaman etraftan toplar atılmaya başlandı. Sokaklar insan almıyordu. Bütün apartman pencereleri başla doluydu. Aynı zamanda bir Türk hava filosu da sarayın üstünden uçuyordu. 8.18'de tabut merdivenlerden ağır ağır iniyordu. On iki general, abanozdan yapılmış olan tabutu 8.21'de top arabasına koydular. Bu top arabasına üç çift siyah kadana koşulmuştu. Fahrettin Altay, atlas bayrağı tabutun üstüne serdi...''

198 Afet İnan, (2007):Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul:293 294

Makinenin çıtırtısı kesildi ve bandın dönmesi durdu. Ankara telgrafhanesi odasına ağır bir sessizlik çöktü. Nihayet, memurlardan biri, boğuk bir sesle:

"Tamam, sen planı hazırla, ben uygulamasını yaparım..."

GERÇEK TARİH..

Yerli kamuoyu buna hazırdı ve bu hususu M. Kemal yabancı kamuoyuna da ilan etmek maksadıyla, Lozan görüşmelerinin devam ettiği sırada, New York Herald Gazetesi muhabiriyle 4 Mayıs 1924 tarihinde yaptığı mülakatta bunu aynen şöyle ifade etmişti:

Müşir Paşa?dan gelen bir tahriratın sureti ile cevabı zirde aynen maruzdur. Miralay von Dumez bir hastalık ziyareti münasebetiyle yanıma geldiğinde bahsolunan muhavere geçmiş idi. Bir ordu kumandanına gidip kendisine vazife bulmak, müşkül olduğunu ifade etmek, istifaya davet demek ise de, Cemal Paşa Hazretlerini beklemek hususundaki iradeyi devletlerine binaen bu noktayı tecahül etmiş idim . Bunun üzerine Müşir Paşa?nın tahriratı iz-zetı nefsimi rencide ederek beni yanlış ve asabı bir adıma sevk edecek mahiyette idi. Buna verdiğim cevapta da fevkalade iltizamı itidal ettiğim lütfen tasdiki samilerine makrun olur. Ancak asla benim hatam olmaksızın beni sıfat ve salahiyeti resmiyem ile istihdam etmeye imkan görmeyen veya niyet etmeyen, içinden hesaplı bir amirin elinden haysiyet ve şerefi kurtarmak mümkün değildir. Sonradan bu kabil teşebbüsa-tı muharrikaneye karşı daima idareli bulunmak kabiliyetini de kendimde göremiyorum. Binaenaleyh çakerleri hakkında karan devletlerinin sürati ısdarını istirham ederim. 3.10.33 (1977)

Yukarıda kısaca özetlediğimiz gibi, Atatürk, Rauf Bey, Refet Bey, Kazım Karabekir Paşa, Ali Fuat Paşa ve İsmet Paşa işgal İstanbul?unda geceleri sabahlara kadar?gizli kurtuluş planları? yapmışlardır. Padişah Vahdettin?in tacını ve tahtını güvenceye almaya çalıştığı sırada bu genç komutanlar vatan ve namus mücadelesine hazırlanmışlardır.

FALKENHAYN 12

İç ve Güney Anadolu?da ilk direniş yuvalarının oluşturulmasında Atatürk?ün yönlendirici çabalarının çok önemli bir yere sahip olduğunun en açık kanıtlarından biri de Atatürk?ün Adana?da Ali Fuat Paşa?ya verdiği kritik görevdir.

Bu sırada Adana?da Yıldırım Orduları Grubu Komutanı olan Mustafa Kemal Paşa mütareke hükümlerine sert tepki gösterdi ve İngilizler?in İskenderun?u işgal isteklerine silahla karşı konulması emrini verdi. Bu emir hükümeti kızdırdı ve Yıldırım Orduları Grubu lav edilerek M. Kemal Paşa Harbiye Nezareti emrine verildi, o da 10 Kasım günü görevini Nihat Paşa?ya devrederek İstanbul?a hareket etti21.

Madde 3: Bu kanunun hükümlerini icraya, İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

Bu fikir akımlarının çatışması, siyasi şuuru olgunlaştırmış, mazinin hatalı davranışlarından da ders alınarak, yeni Türk Devletinin fikri yapısının esaslarım tesbitte yararlı olmuştur.

dehşet bir arşivi oldu, var, ülkücüler hakkında önyargımı yıkan tek kişi...

20 Mart 1923 günü Konya gençleriyle konuşmasında da: ?Dünyanın bize saygı göstermesini istiyorsak, evvela bizim kendi benliğimize ve ulusçuluğumuza bu saygıyı hissen, fikren, fiilen ve bütün faaliyet ve harekatımızla gösterelim; bilelim ki ulusal benliğini bulmayan uluslar başka ulusların avı olurlar. ?41

Ancak, yüzyıldan fazla bir süredir "emperyalizmin" boyunduruğu altında adeta "ulusal sinirleri alınmış" Arap halklarının ve Libyalıların "1912 Türk ruhunu" anımsamaları çok ama çok zordur...

Çok sakindir. Sanki bir dostuna göndereceği notu kaleme alıyor gibidir. Ama dikkatlidir. Zaman zaman yazdıklarını bir kez daha okuyup, bazı sözcükleri çizer, sadeleştirir, yeniden yazar.

Sağolun teşekkür ederim güzel düşünceleriniz için.

10 İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Atatürk, s. 23.

ATATÜRK KURTULUŞ SAVAŞI'NI KASIM 1918'DE BAŞLATMIŞTI

İngilizler, bir kuvvet gösterisi yapmazlarsa İstanbul?da durumlarının kötü olacağını anlarlar. Ve Anadolu?daki son kuvvetlerini de çektiklerinden, bu gösterişi İstanbul?dan başka yerde yapamayacaklardı.

Mesinli Cemal Paşa komutasındaki 4. Ordu, Cevat Paşa komutasındaki 8. Ordu, Mustafa Kemal Paşa komutasındaki 7. Ordu . Bu üç ordu, Yafa?nın 20 km kuzeyi ile Lut Gölü arasındaki 100 km?lik cepheyi savunmaktadır.

- Var ol hoca!.. Ama, şunu da bil ki, ben de senin gibiyim... Ben de, milletin hiçbir arzusunu, hiçbir istediğini, hayatım pahasına da olsa, yapmamazlık edemem!.. diyebilmişti.

(Arif Hikmet PAR? M. Agah ÖNEN: Atatürk?ü Anlamak, s.98-99)

Atatürk bu engin insanlık duygusu ile milletlerin istiklali prensibine olan gönülden saygi ve bağlılığını İzmir?e girdiği sırada da göstermişti? O?na İzmir?de Karşıyaka?da bir ev hazırlanmıştı ki, bu evde işgal esnasında Yunan kralı Konstantin?de kalmıştı? Evin sahibinin oğlu ile hazırlıkta çalışanların bazı yakın akrabası Yunanistan?da esir bulunuyorlardı; işgal esnasında, bütün Türkler gibi çok ızdırap çekmişlerdi; içlerinden yaralıydılar ve yunanlılardan öç almak ateşiyle yanıp tutuşuyorlardı. Bu duyguların etkisi altında evin dış merdiveninin üzerine, muzaffer başkomutanının basıp geçmesi için, ipek bir düşman bayrağı sermişlerdi. Atatürk yere serili bayrağın önünde durmuştu; etrafında bulunan kadın-erkek İzmirliler, kendisini içeriye girmeye davet ediyor, gözleri yaşlarla dolu: ?buyurunuz, geçiniz, bizim öcümüzü yerine getiriniz. Yabancı kral bu evden içeri, bizim bayrağımıza basarak girmişti; siz lütfedin, bu karşılıkla o lekeyi silin. Burasi bizim sehrimizdir, bu ev sizin evinizdir, bu hak sizindir? diye yalvaryorlardı. Hiçbir durumda benliğini ve sağduyusunu kaybetmeyen civanmert insan; kendilerine en tatlı bakış ve sesi ile:

Neticede Kuran Türkçe yazılarak okunmaya, bu çalışmalar sonucu başlatılmıştı. Dini tarihimizi ve bilhassa peygamberimizin savaşlarını tarih kitaplarından okur ve hayranlığını dile getirirdi. Hele Bedir savaşını hep hayranlıkla anlatır, ?En büyük zaferlerden biridir" derdi.

(E. Ulubelen, s. 192)

Hıristiyan Avrupalılar Haçlı Seferi eri'nden hayal ettikleri sonuca varamadılar, ama, elleri boş olarak da dönmediler. Yanlarında getirdikleri eserlerle Avrupa'nın maddi ve manevi perişanlıktan kurtarılmasını sağlayan hareketin başlangıcının temelini hazırladılar.

Laiklik, geniş manası ile de hürriyetlerin en kutsalı olan düşünce hürriyetine devletin tarafsız bir davranış içinde olarak saygı göstermesidir. Batılı manada demokrasinin, devletin objektif bir müessese ve hukuk devleti olmasının temel şartı budur. Dar ve klasik manası ile laiklik ise, devletin her çeşit dini inanç, ayin ve kuruluşlar karşısında tarafsız kalması ve muhtelif dinlere bağlı olanlar arasında bir ayırım yapmaması, böylece din hürriyetinin sağlanması. Buna karşılık dinsel otorite ve ilkelerin inançlarının da hiç bir şekilde devlet ve dünya işlerine karışmamasıdır.

-?Sorunuz, tren var mı? Diye emir veriyor. O sırada tren hemen hareket etmek üzeredir. Hep birlikte otomobilden inip trene biniyorlar. Karar ani verildiği ve uygulandığı için trene biniş hemen hemen kimsenin dikkatini çekmiyor.

Yıl 1911. İtalyanlar Osmanlı ülkesinin bir bölümünü ele geçirmek için Trablusgarp'a saldırır. Atatürk bu savaşa katılmakla Avrupa sömürgeciliğine karşı mücadeleye başlamış oldu. Bundan sonra Atatürk askeri mücadele hayatında, Muş ve Bitlis Muhabereleri dışında Çanakkale'de Kanal Seferi'nde, Suriye'de, Filistin'de, Anadolu'da hep Avrupalılarla savaşmıştır. Denilebilir ki Yeni Çağ tarihinde sömürgecilerle, emperyalistlerle en çok savaşan asker Atatürk'tür. Bu mücadelenin ilk başarısı Çanakkale Zaferi'dir.

Ağustosun sıcak günlerinden biri.

Ansiklopedik eserler arasında belgesel bir değer taşıyan Encyclopaedia Britannica, Atatürk?ü?... seçkin bir Türk askeri, reformcu ve devlet adamı...? ? olarak tanımlar ve hemen şu değerlendirmeyi ekler: ?... Mustafa Kemal?in Türkiye?yi kurtarma mücadelesi, Afrika ve Asya?da doğum halindeki birçok devletin bağımsızlık yolunda çarpışmaları için ilham kaynağı olmuştur...?2. Ansiklopedi, bu değerlendirmesinde yalnız değildir. Bu hususu, Doğu ve Batı literatüründen birer örnekle vurgulamak isterim. Büyük Hint şairi Rabindranath Tagore?e göre: ?... Kemal gelip geçmişinin şanlı hatıralarını yeniden yaşatırcasına, önümüze yeni bir Asya modeli koyuncaya kadar, Türkiye?ye Avrupa?nın Hasta Adamı denirdi. Fakat, Kemal?in gerçekleştirdiği bu yeni Asya modeli, Doğu ülkeleri için yeni bir hayat ümidi olmuştur. Bu bakımdan, Kemal?in getirdiği ruh, en yüksek saygıya ve takdire layıktır...?3.

Ali Cenani Bey, Antep?in düşman tarafından yağma edildiğini, Türk ordusunun Adana?ya çekilmesiyle halkın büsbütün düşman elinde kalacağını, bu nedenle Antep?teki ailesini daha güvenli bir yere götürmeyi düşündüğünü söylemiştir. Bunun üzerine Atatürk, ?Şehrinizde hiç mi adam kalmadı? diye sormuş ve?Kendinizi savunmanın bir çaresine bakın!? diye de eklemiştir. Ali Cenani Bey hayretle, ?İyi ama, nasıl neyle? diye sorunca, Atatürk, Cenani Bey?in gözlerinin içine bakarak,?Teşkilat yapın, kendinizi savunun, ben istediğiniz silahı veririm!? demiştir.

- Onlarca Emperyalist Ülkelerin Ordularına Diz Çöktüren 'Türk'

Köylü iyice güldü.

okullar için daha özet mahiyette kitaplar hazırlattırılmıştır.

1 Kasım 1932?de B. M. M.?nin dördüncü dönem ikinci toplanma yılını açarken de: ?Ulusal kültürümüzün her çığırda açılarak yükselmesini Türkiye Cumhuriyeti?nin temel direği olarak temin edeceğiz.?32

Atatürk?Yolu şaşırmışlardır, Kral Hazretleri, şimdi olayı tetkik eder, Haşmetmeaplarına malumat arz ederim? diyerek teselli etmiş ve Salih Omurtak Paşa?ya: ?Maksat hasıl olmuştur, geri dönün?, talimatı gönderilmiştir.

20 Eylül 1917

Atatürk, Yenibahçeli?ye, ?Nedir Gebze- Kocaeli civarındaki vaziyetimiz Şükrü Bey? diye sorunca Yenibahaçli?den şu yanıtı almıştır:

Burada yanlış var mı? Yanlış, olgunun özelliğini anlamadan, bilmeden ahkam kesmektir. Sır, hedef ve strateji nosyonu olmayanlar ile ülke sorunlarına doğru çözüm bulmak son derece zordur. Çünkü, onlar, ülke sorunlarından ziyade, özel hayalleriyle yaşarlar, ahkam yürütürler.

Kılıçzade Hakkı ve arkadaşlarının çıkardığı Hürriyet-i Fikriye dergisinde, "Latin Harfleri" başlığı altında bütünüyle Latin harflerinin kabulünü destekleyip öneren bir seri makale yayınlanmıştır. Bu makalelerdeki bazı örnekler şöyledir: " madem ki, esaslı bir inkılapn yapılacaktır, gayrimükemmel ve uydurma harflerle Araplıktan çıkmış bir elifba yerine, her cihetçe mükemmel ve hususiyle el yazısında daima sadeliğini ve ittisalini muhafaza edebilen Latin harflerinin kabulü hem kestirme bir yol olur, hem de bunu takip edecek makalelerimde sırası geldikçe söyleyeceğim çeşitli faideleri temin eder "

İstanbul ile ilişkinin kesilmesinden sonra Padişah'ın da milliyetçilere karşı çıkacağını düşünen M. Kemal Paşa 14 Eylül'de Padişah'a bir mektup göndererek, Ferit Paşa Hükümeti'nin izlediği yanlış politikayı anlattı. Ferit Paşa Paris Barış Konferansı'nda ulusal duyguları incitecek bir duruma düşmek, Aydın'ın işgalini önleyememek, milliyetçileri İttihatçı gibi gösterip, Anadolu'ya yabancı işgalini davet etmek, Ulusal Meclis için seçim yaptırmamak, ülkeyi yabancılara teslim etmek gibi çeşitli yönlerden suçlanıyordu. Yine aynı tarihlerde "Genel Kongre Heyeti" adına, yabancı devletlere bir yazı yazılarak, yapılan mücadelenin gerekçesi ve önemi anlatıldı.

b- Halka dayalı Cumhuriyet

velhasıl neredense, bir kanun buluştururlar, Türkçe' ye çevirtirler, sonra

Acizlerine göre bugün uygulanacak kararlar aşağıdaki gibi olmalıdır:

Fransa?nın Suriye Yüksek Komiserliği?nde ve Cezayir Genel Valiliği?nde üst düzey görevler almış olan Fransız devlet adamı Jean Mélia ise?Mustapha-Kemal ou la renovation de la Turquie? adlı kitabında, Mustafa Kemal?in Türk ulusunu yaratırken kullandığı yöntem konusunda ilginç bir yaklaşım sergiliyordu. Jean Mélia?ya göre Ernest Renan yaşasaydı Mustafa Kemal?in eserini hararetle alkışlardı; çünkü O, Ernest Renan?ın teorileri doğrultusunda bir ulus yaratmıştı. Bir ulusu oluşturan insanların ortak noktaları olduğu gibi ortak hatıra mirasına da sahip bulundukları tezini ortaya atan Renan, 11 Mart 1882?de Sorbonne?da verdiği konferansta?insanları dinlerine göre mutlak bir şekilde ayıran? Türk politikasının Doğu?nun çökmesine neden olduğunu ileri sürmüştü. Halbuki insanlar arasında dinlere göre bir ayırım yapmayan Mustafa Kemal, bu görüşünü yasalaştırarak ve İsviçre Medeni Kanunu?nu kabul ederek Türkiye?deki dini toplulukları ulusal bir topluluk haline getirmiştir39. Ernest Renan?ın?modern ulus? tanımlamasından40 hareket eden Jean Mélia, Türkiye?de 1918?den itibaren ortaya çıkan oluşumların, Ankara?da kurtarıcı bir hükümetin kurulması, düşmana karşı verilen mücadele, saltanatın ve halifeliğin kaldırılması ve daha sonra yapılan reformların hep aynı amaca yönelik olduğunu, ?Türkiye?yi bölünmüşlükten kurtarmayı ve ona yeni bir yaşam vermeyi? amaçladığını savunuyordu. İşte bu?tarihsel sonuç?, Türkiye?de?modern bir ulus? yaratmıştır. Mustafa Kemal ise Türk insanında ırkı ve dini ne olursa olsun birlikte yaşama arzusu ve tanrı hukuku yerine tarihsel hukuk çerçevesinde yaşama duygusu uyandırarak, varlığının bilincini kazandırarak Türkiye?ye yüzyıllarca sahip olamadığı bir ruh kazandırmıştır. İşte Emest Renan?ın?ulus? olarak adlandırdığı bu?manevi bilinçlenme?yi yaratarak Mustafa Kemal Türkiye?yi?gerçek bir yurt? haline getirmiştir41. Mustafa Kemal?in yarattığı ulusu Ernest Renan doğrultusunda bir yaklaşımla?modern ulus? olarak tanımlayan Jean Mélia?nın yanı sıra Chantitch-Chandan da, Atatürk Türkiye?sinde 1922?den itibaren siyasal, sosyal, hukuksal ve eğitsel alanlarda gerçekleştirilen değişikliklerle Türk halkının Batılı devletler tarzında örgütlenmiş modern bir ulus olmaya çalıştığını belirtiyordu. Mustafa Kemal?in önderliğinde ve kararlı bir grup yurtseverin yönlendirmesiyle kendine özgü özellikleri koruyarak Batılı devletlerin plan ve yöntemlerini alma arzusu gösteren Türkiye?de yöneticilerin bu konuda gerek içeride gerekse dışarıda çeşitli güçlüklerle karşılaştıklarını vurgulayan Chantitch-Chandan, reformlardan hemen bir sonuç beklenmemesi gerektiğini, çünkü bu konuda sonuç alabilmek için kurumların değiştirilmesinin yeterli olmadığını, ancak reformların etkisiyle Türk halkının dar görüşlülüğünün yerini geniş görüşlülük aldığı zaman sonucun fark edilebileceğini bildiriyordu42. Yazara göre Mustafa Kemal, Osmanlı İmparatorluğu?nun yıkıntıları üzerine yeni Türkiye?nin anıtsal yapısını kurarken ilk önce yenilik düşmanı peşin yargı ve boş inançlarla savaşmak zorunda kalmıştı ve Türkiye?de 1929?a kadar gerçekleştirilen yenilikler, Türk sosyal ve ulusal yaşamını İslam dininin etkisinden kurtarmayı amaçlıyordu43. Gazeteci Gentizon ise, Atatürk Türkiye?sinde yeniliklerle birlikte Doğu-İslam uygarlığı yanlısı Türkiye ile Batı kültürünü isteyen ve laik düşünceyi içine sindirmiş Türkiye arasında bir çatışma başladığını, bunun aslında birbirinin karşıtı iki uygarlığın çekişmesi olduğunu vurguluyordu44. Mustafa Kemal?i XVII. yüzyılın sonlarında hüküm süren ve modern Rusya?nın gerçek kurucusu olarak nitelediği Rus Çarı Pierre le Grand?a benzeten Gentizon45, Mustafa Kemal?in de Pierre le Grand gibi bilgisizliğin ve bağnazlığın kısmen egemen olduğu bir toplumu Batılı düşüncelerden esinlenerek düzeltmeye, yenileştirmeye çalıştığını; dogmayı akıldan, dini politikadan, dünyeviyi ruhaniden, ruhu şekilden ayırdığını; ülkesinin örf ve adetlerine, kurumlarına yeni ve mantıksal bir şekil vermeye çabaladığını düşünüyordu. Bunun yanı sıra Mustafa Kemal?le birlikte yeni Türkiye?nin kendisini durağanlığa iten gözündeki teokrasi perdesinden kurtularak bir?Avrupa devleti? haline geldiğini iddia eden Gentizon, Türkiye?deki dönüşümün şekil ve görünüşte basit değişikliklerden ibaret olmadığı, yıkılanın sadece saltanat ve hilafet değil köhne ve yaşlı Doğu olduğu görüşündeydi46. Kitabında?Mustafa Kemal reformlarını yaparken acaba Türkiye?nin batılılaşmasını mı, yoksa sadece modernleşmesini mi amaçlıyordu? sorusunu soran Fransız devlet adamı Jean Mélia, yurduna can veren Mustafa Kemal?in Türk halkının Batılı halklar veya diğerleri gibi modern bir halk olmasını ve çağa ayak uydurmasını istediğini belirtirken47?modernleşme? kavramını ise şöyle açıklıyordu: ?... Mustafa Kemal, ülkesinin gittikçe zayıfladığını görüyor... pek çok ulus ganimeti ele geçirmek için acele etmektedir. Türkiye?yi yaşama döndürmek, ayağa kaldırmak, gerektiği takdirde baltayı eski, köhnemiş ne varsa ona saplayarak ülkeyi yeniden yaratmak gerekmektedir. Mustafa Kemal dine manevi gücünü bırakırken, dünyevi gücü sadece devlete vermek istemektedir. Türkiye?yi bu şekilde yaşamak istemek -bir ulusun günümüzde yaşaması gerektiği gibi- onu modernleştirmektir, çağa uydurmaktır. Şüphesiz böyle bir modernleşme, Batılı ülkelere özgü bir harekettir.?48 Buna ilaveten Mustafa Kemal?in ülkesinin özgünlüğünü, üstünlüğünü ve tüm özelliklerini korumasını arzu ettiğini vurgulayan Jean Mélia, Türkiye?nin gerçek Türkiye olabilmesi için O?nun asker ve devlet adamı etkinliğinden sonra reformcu kimliğine büründüğünü de belirtmeden geçemiyordu49.

İstanbul Üniversitesi?nde saat 9'u 5 geçenin meşum haberi duyulmuş... Bir alman profesör var, Hukuk Fakültesinde, o da duymuş, şaşırmış. Derse girsin mi, girmesin mi bir türlü karar veremiyor. O sırada aklına rektöre müracaat etmek gelir. Kalkar, yanına gider. Aralarında şu konuşma geçer:

Diğer yandan Sina cephesinde, benim önceden raporlarda açıkladığım kötülükler aynen vaki oldu!

Komisyon, iki rapor hazırlamıştır: Birisi "Gramer Hakkında Rapor", diğeri ise "Elifba Raporu"dur. "Elifba Raporu", Ağustos 1928'de, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'ya sunulmuştur. Bu rapor, Yeni Türk alfabesi konusunda ilk resmi ve bilimsel rapor özelliğini taşımaktadır.

İngiliz Ataşemiliteri Albay Ros?un?Siz hangi asil ailedensiniz? sorusuna Atatürk'ün verdiği cevap:

Benim bu konularda 30 yıllık bir tecrübem var. Bu yüzde İngiltere?nin MI6 gizli servisinin arşivlerine dünyada ilk defa girip bir kitap yazmam teklifinde bulundular. Benim dışımda dünya çapında başka akademisyenlere de bu teklifi götürdüler. Bir dizi mülakatlar yapıldı, incelemelerde bulunuldu. Sonunda ben seçildim.

Cevat Abbas?ın?Bahçıvanlıktan yetişmiş ve eşkıyalıktan vazgeçirdiğim üç, beş kişilik çete? diye ifade ettiği kişilerin Yenibahçeli Şükrü Bey ve adamları olduğu anlaşılmaktadır. Cevat Abbas, planın uygulanması için gereken önlemlerin tamamlanmasını ve ormanların yapraklanmasını beklediklerini belirtmiştir.

Kabul etmek gerekir ki 22 gün süren Sakarya muharebeleri hem saldıran, hem de savunan taraf için çok zor geçmiştir. Yunanlılar Anadolu-İstanbul-Bizans-Ayasofya &amp;#8216;yı ele geçirmenin yanında, &amp;#8220; 500 yıllık Türk hakimiyetinin öcünü almak ister&amp;#8221; gibi bir hırsla saldırı üzerine saldırı tazelerken, Türkler de bir &amp;#8220;var veya yok olma&amp;#8221; mücadelesi veriyorlardı. Bu nedenle her iki taraf da üstün bir savaş tekniği ve sayısız kahramanlıklar göstermişlerdir. Biz burada vatan ve uluslarının menfaatleri için savaşan ve canlarını veren dost ve düşman her iki taraf insanlarına saygılı olma gereği duyuyor ve sadece bazı savaş anılarını okuyucularımızla paylaşmanın savaşın nasıl geliştiğini anlatmak için yeterli olacağına inanıyoruz.

Kaynak: Araştırmacı Yazar Selahattin Tekizoğlu Derlemeleri (Değerli abimiz Sayın Selahattin Tekizoğlu&amp;#8217;na arşivini açarak bizlere verdiği desteklerden ötürü teşekkürü bir borç biliriz.)

Yıl 1921 sonları&amp;#8230;

Mehmet Saray: Atatürk ve Türk Dünyası, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları,1995.

2)Doğum günü olarak?19 Mayıs 1881? tarihinin belirlenmesi nereden çıktı?

Bölgede daha fazla kalamayacağını anlayan Özdemir Paşa da arkası kapatıldığı için İran?a geçerek teslim olacak ve Van?dan yeniden Türkiye?ye girecektir. (Bu harekatın devamına bu defa 1924 Ağustos?unda İstiklal Savaşı komutanlarından Cafer Tayyar Paşa niyetlenecek ancak bu sadece bir niyet olarak kalacaktır.)

Türk'ün &amp;#8220;Başbuğ Atatürk&amp;#8221; vefası - ÖMER SAĞLAM

Görüldüğü gibi Kurtuluş Savaşı?nı, Anadolu direnişini, herkesten önce Atatürk düşünmüş ve bu konuda herkesten önce Atatürk harekete geçmiştir!

Oysa: Atatürk?ün birlikte yola çıkıp sonra ayrıldığı ve Atatürk?e seçkinler yakıştırması yapanların pek sevdiği Rauf Orbaylar, Refet Beleler, Ali Fuatlar, Kazım Karabekirler seçkinciydi. ?Aristokrat? ailelerin çocuklarıydılar.

KURT ATA İNANCI

ALPARSLAN TÜRKEŞ

Teknolojide asırlık fark

Dünya, bu harp ve sulh kahramanı büyük adamın ölümü ile yoksul düşmüştür. Gücü, zorlukları yenme kararı ve yiğitliği ile aman bilmeyen galiplerin uygulamaya kalkıştıkları pranga siyasetine kıran Atatürk'tür.

Aslında Mustafa Kemal?i, daha 1 Mayıs 1920?de, yani TBMM?nin açılışının üzerinden henüz bir hafta geçmişken; Meclis kürsüsünden, milli sınırımızın İskenderun?un güneyinden doğuya doğru uzanarak Musul?u, Süleymaniye?yi ve Kerkük?ü içine aldığını söylerken görürüz.

bulunacaktır.

Atatürk başını yukarı doğru kaldırmış, kendinden geçmiş bir halde ezanı dinliyordu. Bir an geldi, yanaklarından yaşlar süzülmeye başladı.

Ali Fuat Paşa ve Kazım Karabekir Paşa Anadolu?ya geçmiş, ilk hazırlıklara başlamışlardır. Peki ama Atatürk Anadolu?ya nasıl geçecektir?

Atatürk, Türk askerinin, vatan sevgisini ve imanını, eşsiz özelliklerini işte bu sözleriyle anlatmıştır. Türk askerlerinin oluşturduğu üstün gücü ise şöyle tarif etmiştir:

Kaçan askerler, 261 rakımlı tepeyi işaret ederler. Gerçekten de, düşman önünde hiçbir engel olmayan tepeye doğru yaklaşmaktadır. Mustafa Kemal&amp;#8217;in yanında ise bir-iki subay ve kaçan erlerden başka kimse yoktur. Kendi alayı hala Kocaçimen&amp;#8217;dedir. Hemen kumandayı ele alarak emir verir:

Zira terakkiyatımızı te'hir ve işgal eyledi ve bu sebeple yalnız Türkiye, Avrupa'da komşusu olan bütün milletler arasında geride kaldı. Hükümeti işlemiyordu. Patrikhanelerin veya hilafetin itiraza-tına ma'ruz olmaksızın hiçbir ıslahat veya terakkiperver fikri usul-i idaremize idhal edilemiyordu. Ma'amafih usullerimizden bazılarının tebdili zamanı geldi... Patrikhanelerin hiddetini tahrik etmeden usul-i tedrisimiz tebdil edilemezdi. Bunlar muavenet maksadıyla daima ecnebi Hükümetlere müracaat ediyorlardı.

Birincisi, daha önce de anlatıldığı gibi Atatürk, Adana?dan İstanbul?a birliklerini bırakarak, kendiliğinden gitmemiştir. Ahmet İzzet Paşa Hükümeti, Yıldırım Orduları Grubu?nu kaldırarak Atatürk?ü İstanbul?a çağırmıştır. Üstelik Atatürk, her türlü riski göze alarak, bu karara itiraz etmiştir, ama İstanbul Hükümeti?ne dinletememiştir. İkincisi, Atatürk İstanbul?a Yalçın Küçük?ün değimiyle?yaşamak için!? gitmemiştir. İleride anlatılacağı gibi, Atatürk İstanbul?da kaldığı altı ay boyunca Anadolu?daki Milli hareketin altyapısını oluşturmuş, ?gizli kurtuluş planları? hazırlamıştır. Son olarak da, Mütareke?ye rağmen silahlarını bırakmayan sadece Medine komutanı Fahrettin Paşa?dır. Yakup Şevki Paşa ve Ali İhsan Sabis Paşa Malta?ya sürülmüştür, ama bu komutanların hiçbiri?birliğini ve silahını bırakmadığı için değil?, Ermeni olaylarına katılmak gibi başka nedenlerle tutuklanıp Malta?ya sürülmüşlerdir.

kendisine bakıyordu. Nasıl desin?

-?Size bir tren cephane gönderdim. Elinize varıncaya kadar direnme imkanını temin ediniz.? Kurtuluş Savaşının çaresiz Anadolu?sunun tarihe geçen en acı belgelerinden biri olan bu telgrafı imzalarken, Fevzi Paşa?nın gözyaşlarını tutamadığına tanık olanlar vardır.

Haçlı savaşlarından bu yana İslam ülkelerinin topraklarına ve mukaddes değerlerine saldıran ve çiğneyen Hristiyan Batı ve Yahudidir. Son yıllarda Hıristiyan Batı ve Yahudinin ekonomik ve ahlaki çöküşü ivme kazanmıştır. Son birkaç asırdır "Batıcılık afyonu" ile uyutulan hatta zombi, mankurt haline getirilen ve idarecileri "truva atı" haline dönüşen İslam Dünyasındaki kısmen de olsa uyanış ise; İslam düşmanlarında paniğe sebeb olmuştur. Hristiyan Batı'nın putu maddedir. Ve Batı'nın bugün ulaştığı refah İslam Dünyasını sömürüsünün neticesidir. İşte size birkaç örneğini aktaracağım İslamiyete saldırıların gerçek sebebi İslam Dünyasındaki uyanışı yok etmektir: Eylül 2010'da Bob Old isimli sapık rahip ve yardımcısı Danny Allen herkesin gözü önünde ve Beyaz Saray'ın yanında Allahü tealanın kitabı Kur'an-ı kerimi yırtıp yaktı. 100 İsraillinin 5 milyon dolar bağışı ile Sevgili ve Şerefli Peygamber Efendimize hakaret eden film ile Müslümanların tahriki ve Kur'an-ı kerimi yakan rahip Terry Jones'in bu filme destek vermesi... Filmi yapan Sam Bacile'nin itirafı: Bu filmi İsrail için yaptım... İslam kanserdir. Müslümanlar da yok edilmesi gereken böceklerdir. Bu film ile İslamın nefret içerikli bir din olduğunu göstereceğim!.."

(5) Bilal N. Şimşir: Sakarya&amp;#8217;dan İzmire, s.134-135 (Ankara-1989)

Arka Kapaktan:

(Cebesoy Ali Fuat, Milli Mücadele Hatıraları, Vatan Neşriyatı, 1953, s: 100)

Türkiye Cumhuriyeti Kurucusu Atatürk'ün öldüğünde adı 'Mustafa Kemal Atatürk' değildi. Çünkü Atatürk nüfus cüzdanında yaptığı son değişiklikle adını değiştirmiş. Peki Atatürk bunu neden yaptı?

Olayda, Terakkiperver milletvekillerinin parmağı olduğu anlaşılmıştı. 14 Haziran akşamı, İsmet Paşa, İzmir?den aldığı telgraflarla suikast olayını öğrenmişti. Gece yarısına doğru, Maraş Milletvekili Nurettin Bey?in evinde kalmış olan İstiklal Mahkemesi savcı ve yargıçları, gece yarısı, İsmet Paşa?nın kendilerini, İçişleri Bakanlığı?nda beklediğini öğrendiler. İsmet Paşa, onlara, suikast ile ilgili İzmir valisinin mektubunu gösterdi. İlk iş olarak kapatılmış olan Terakkiperver Cumhuriyet Partili milletvekillerinin tümünün nerede olurlarsa olsunlar, tutuklanmalarına, evlerinin aranmasında bulunan belgelerin İzmir?e gönderilmesine karar verildi. İstiklal Mahkemesi acele İzmir?e hareket etti.

TÜRKLÜK MÜSLÜMANLIĞIN ÖNCÜSÜDÜR

M. Kemal Atatürk?ün hars/kültür kavramından ne anladığı, neden böyle bir hassasiyet gösterdiğinin nedeni, sözlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, ulusu ile birlikte, içinden geçip geldiği ateş çemberi sonucu edindiği kanaate, tecrübeye dayanmakta olmasıdır. Bu nedenle, hars ve medeniyet tanımlarının ayrıştırılmasını doğru bulmuyordu. Ve sözkonusu harstan/ kültürden ne anladığını, ne anlaşılması gerektiğini şöyle açıklıyordu:

-?Padişahta zerre kadar şeref hissi bulunsaydı, kendisine karşı yapılan bu hareketi en şiddetli surette protesto ederdi. Eğer Mustafa Kemal?e iltihak eden milletvekillerine katılmaya cesareti yoktuysa, hiç olmazsa, İngilizlerin elinde esir bulunduğunu ilan edebilirdi.?2

Atatürk, kendi el yazıları ile bu konuda şunları not etmiştir: &amp;#8220;Bugünkü Türk milleti siyasi ve sosyal toplumu içinde kendilerine Kürtlük fikri, Çerkezlik fikri ve hatta Lazlık fikri veya Bosna klik fikri propaganda edilmek istenmiş, vatandaş ve milletdaşlarımız vardır. Fakat geçmişin istibdat devirleri mahsulü olan bu yanlış adlandırmalar -birkaç düşman aleti mürteci beyinsizden başka- hiç bir millet bireyi üzerinde demlenmeden başka tesir yapmamıştır. Çünkü bu millet bireyleri de bütün Türk toplumu gibi aynı ortak geçmişe, tarihe, ahlaka, hukuka sahip bulunuyorlar&amp;#8221;58

Yani? Camiyi ahır haline getiren, CHP değil, işgal sırasındaki vandallıktı. Türk nüfusun seneler süren yokluğunda, caminin insafsızca ahır haline getirildiğini tespit eden ve bu bilgiyi Cumhuriyet gazetesine veren, bizzat, CHP?nin İzmir Müze Müdürü?ydü.

Sözlerimi, Atatürk?ün, Cumhuriyetin 10. Yıldönümü nedeniyle 29 Ekim 1933 yılında Türk milletine ünlü hitabında söylediği şu sözlerle tamamlıyorum: ? Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti?dir. .. asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük medeni kabiliyeti bundan sonraki inkişafiyle atinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır? Ne mutlu Türküm diyene!?

- Avrupa'ya Aman Dileten Bir 'Türk'

Kurmay Subaylar Grubu sınıflarının sonuna kadar bu işlere devam ettik. Yüzbaşı olarak okuldan çıktıktan sonra İstanbul?da geçireceğimiz süre içinde bu işlerle daha iyi uğraşmak için bir arkadaş adına bir apartman tuttuk. Ara sıra orada toplanıyorduk. Bu hareketlerimizin hepsi izleniyordu ve biliniyordu.

54 A. g. e., s.259.

15 Richard D. Robinson, The First Turkish Republic, Massachusetts 1963, p. 29-30.

Hedef sorununa gelince. Bu hedef, devlet hayatı ve devlet yönetimi için, olması gereken biçimde çizilmiştir. M. Kemal Atatürk, bu hedefi?büyük davamız? diye niteliyor ve şöyle diyor:

Burada yer verdiğimiz bu hatırada üzerinde durulması gereken birçok nokta bulunmaktadır. Bunlardan biri de konumuzla birebir alakalı olan, Atatürk?ün Türkiye dışında yaşayan soydaşlarımıza öğretmen göndermesi ve bunların peşinden ders kitapları göndermesidir. Gagauzlara gönderilen öğretmenler acaba beraberlerinde hangi fikri yapıyı taşımışlardır. Mustafa Kemal?in, kurarken de belirttiği gibi dil, tarih, inanç bir köprüdür dediği ve bunların akabinde kurduğu Türk Tarih Kurumu, Türk Dil Kurumu?nun çalışmalarının sonuçları mı yoksa başka bir fikri mi? Şüphesiz ki bu iki kurumumuzun ulaştığı ortak tarih, ortak dil fikrini taşımışlardır. Ya da beraberlerinde veya sonradan gönderilen ders kitaplarının hazırlanmasında bu kurumlardan ciddi manada istifade edilmediğini düşünebilir miyiz. Bugün biz, yukarda verdiğimiz hatırayı çok rahat okuyup anlıyorsak bu Mustafa Kemal?in ortaya koyduğu idealin hayata geçmesini sağlayacak kurum ve kişilerin görevlerini eş güdümlü olarak ifa edebildiklerinin ispatıdır.

Fotoğraflar:

Kocatepe'de gün doğumu. Sonsuz bir sessizlik ve bekleyiş. Mustafa Kemal bir taşın üzerinde oturuyor. Arkasında, ayakta Kolordu Komutanı Bekir Sami, Fevzi ve İsmet Paşalar. Mustafa Kemal konuşmuyor, düşünüyor.

?Orduları dağıtalım, fakat unvanı koruyalım? Müsaade edin, en ufak bir müfreze halinde dahi olsa, bu unvanla ben onun kumandanlığıyla yetinir ve vatanıma hizmet ederim? Atatürk?ün bu isteğine Sadrazam Ahmet İzzet Paşa?nın yanıtı sert olmuştur: ?Siz mağlup devletimize karşı bütün mağlup devletleri tekrar tahrik ve devletimizin temellerini tahrip mi etmek istiyorsunuz? Zavallı İzzet Paşa, ortada bir devletin kalmadığını görememiştir.

10. A. g. e., s. 2(33-235)

Şimdi niçin Cumhuriyet sorusunu, Atatürk'ün bizzat kendi söylevlerinden aldığımız parçalarla cevaplamaya çalışalım :

&amp;#8220;Eski Türk devletinde insan unsuru hak ve hürriyetlerle donatılmış idi&amp;#8221;9

47 S. D., C. 2, s. 202.

İkisi de Tanrının sonsuz rahmetine kavuştu, ikisi de şimdi yüce yaratıcının yanında. Birinin acısı, diğerinin hatırası ve sevgisi yüreğimizde. Türkiye son kırk elli yılda öylesine fikri girdaplara düşürüldü, öylesine kısır döngülerin içine sokuldu ki, bu toz duman içinde birbirine çok benzeyen bu iki büyük insan hakkında ilmin, ahlakın ve vicdanının süzgecinden geçen ciddi tahlillerden mahrum bırakıldık. İkisinin de etrafı üç beş sloganla çevrildi ve "Kitle psikolojisi", "fikri derinliğinin" önüne geçti. Atatürksüz bir "Atatürkçülük" ve Türkeş'in binlerce defa reddettiği bir "Türkeşçilik" kitlelere dayatıldı. Bu millet için bu iki büyük lider ne yapmışlardı? Ülküleri, kaderleri ve mücadeleleri ile birbirlerine çok benzeyen bu iki büyük insan arasındaki şaşırtıcı benzerlikler ve hayatlarının "trajik" noktalarına temas etmek istiyorum:

Hacıbayram Camisi Vaazında Yaşananlar

İşte birçok Fransız aydınının üzerinde hemfikir olduğu bu gerçek, onları Atatürk?ün diktatör olmadığı konusunda birleşmeye yöneltmiştir. Bunun yanı sıra?Atatürk?ün diktatör olduğu ve Türk Devrimi?nde değişiklikler ve yeniliklerin halk tarafından talep edilmediği, tam tersine yukarıdan aşağıya zorla kabul ettirildiği? yolundaki savlar karşısında?karşı sav? niteliğinde görüşler ileri süren yazarların da bulunduğunu söylemek gerekir. Şöyle ki, bir yandan Atatürk?ün eski hükümdarların başaramadıkları değişiklikleri ülkesinde kabul ettirirken asla şiddete başvurmadığı, tam tersine halkın düşünce ve onayına büyük önem verdiği ve halkı tanımaya, eğitmeye yönelik bir yöntem kullanarak onu bu devrimlere hazırladığı gerçeği açıklanırken, diğer yandan O?nun demokrasiye olan inancına karşın istediği anlamda demokrasiye, ?çoğulcu demokrasi?ye geçemeyiş nedenleri de vurgulanmıştır. Burada özenle üzerinde durulması gereken birinci nokta, Atatürk Devrimi?nin kendine özgü bir yöntemi bulunduğunun anlaşılmış olmasıdır. İşte Atatürk?ün eylemlendirdiği bu yöntem ulusun inanır gördüğü ve uyguladığı şeyleri değil, onun bilincinde yaşayan fakat biçimlenmemiş olan gerçek eğilimlerinin ne olduğunu kavramak ile başlar. Atatürk?e göre daha sonra yapılacak iş, halka inmek değil, halkı liderin biçimlendirdiği bu eğilime, bu ortak fikre yükseltmektir. Bunun için de yapılacak işleri bir takım aşamalara bölmek, her aşamada olaylardan faydalanarak ve halkı psikolojik ve pedagojik bir hazırlıktan geçirerek amaca ulaşmak gerekmektedir72. Dikkati çeken ikinci nokta ise, ülkesini Avrupa tarzı bir demokrasiye kavuşturmak isteyen Atatürk?ün bu arzusunun yanı sıra projesini gerçekleştirirken karşılaştığı direnişin özellikle irdelenmiş olması kanımızca son derece önemlidir. Çünkü Tarık Zafer Tunaya?nın da belirttiği gibi?Atatürk?ün siyasi iktidarını ve kuvvetini diktatörlük olarak değil, geri müesseseleri yıkma ve medeni bir düzeye çıkma vasıtası olarak kabul etmek gerekir. O, medeni değerleri ortadan kaldırma çabasının aleti olmamıştır. Atatürkçülük medeni bir düzeyde, XX. yüzyıl şartları içinde kurulacak demokratik bir sisteme ulaşmayı gaye edinmiş bir akımdır. Ama, O her şeyden önce Ortaçağ kalıntısı kuvvetlerin medeni bir toplumu daima baltalayacaklarına olan inançtan hareket etmiştir...?73

Yıllarca savaştan savaşa girmiş perişan olmuş bir millet. Anadolu dullar ve yetimler diyarına dönmüş. Elde yok avuçta yok. Atatürk dünya komuoyuna göstermelik olarak yurtta sulh cihanda sulh diyor, Turancılığa karşıyız diyor. Ama gizliden bulduğu her fırsatta Türk Dünyası için çalışıyor. Senin gibi bedevi sevicisi çakma milliyetçiler bunları bilmez. Ben senin zırvalarını bu başlıkta çoktan çürüttüm. Bir işe yaramayan beynini çalıştırıp bu başlığı incelersen görürsün. Ama sendeki bu at gözlüğüyle sen hiçbir cacık göremezsin. Başlığımı bir daha gereksiz yere kirletme.

Garbçılık , Osmanlılık, İslamcılık ve Türkçülük, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet dönemlerinin fikir akımları olarak, Osmanlı Devletinin yeniden canlanması ve dirilmesi için başarılı olamamıştır.29

ATEŞ HATTINDA

Bu şekilde hadiselere bakıldığı zaman, sivil bir kılavuz ve önder olarak büyük mücadeleyi ilk andan İtibaren bir devlet başında gibi düşünüp teşkilatlandırmak kuvveti kendiliğinden meydana çıkar.

Şimdi verasete layık bir adam bekleriz biz?

- Senin iyiliğine memnun oldum. Benden ne istiyorsun?

"Din lüzumlu bir müessesedir. Dinsiz milletlerin devamına imkan yoktur. Yalnız şurası vardır ki, din, Allah ile kul arasındaki bağlılıktır. Softa sınıfının din simsarlığına müsaade edilmemelidir. Dinden maddi çıkar temin edenler, iğrenç kimselerdir".

Tarih: 6 Mayıs 1876, Yer: Selanik.

"Şimdi sen de arabayla çIkıp o Halil Ağa' ya gideceksin. Ona benim kim

- Hayır, dedi.

Mustafa Kemal Paşa, bundan sonra, otorite sahibi, elinde kudretleri olan bir devlet başkanı gibi taahhütler alıyor ve taahhütler veriyor. Bunun sonucu Anadolu?da askeri ve sivil idare, doğrudan doğruya Heyeti Temsiliye?ye ve onun başındaki Mustafa Kemal Paşaya bağlanıyor ve emirlerine uyuyor.

Sir Percy Loraine?in görüşü ise gerçekten anlamlıdır: ?Atatürk, diktatör olarak nitelenir. Benim kanaatime göre, O?nun hakkındaki bu görüş yanlıştır ve yanıltıcıdır. itiraf edelim ki elimizde modern çağlarda diktatörle ilgili yetkili bir tanımlama da yoktur. Bununla beraber, bu sıfatın Hitler veya Mussolini için kullanılmasına itiraz edecek, sanırım, kimse bulunamaz. O halde, Atatürk?ün niçin aynı kategoriye ait olmadığı sorulabilir. Bunun birçok nedenleri var. Bunların başhcası, kendisinin yokluğu halinde de işleyecek bir mekanizmayı bilinçli olarak kurmaktı. Bunu, kendisinden sonra da yaşayacak sistemli bir hükümet ve yönetim yaratmaya ve görüşleri ile uyumluluk sağlamaktan çok, düşüncelerini öğretmeye çalışarak gerçekleştirmek istiyordu? ihtilaller çocuk oyuncağı değildir, tik günlerde, yeni Anayasa yapılmadan ve bunun kuruluşları normal işleyişlerine kavuşmadan önce Atatürk, kuşkusuz, birçok konuda kendi insiyatifi ile kesin hareketlerde bulunmak durumunda idi? genellikle sanıldığı gibi, herkese, her şey için emirler vermekten çok, sürekli olarak bütün bakanlıkların kendi sorumluluklarını başarmalarına çalışıyordu? Cumhurbaşkanı olarak bütün davranışı, kendisini Devlet Başkanı saymasına dayanıyordu? Cumhuriyetin başlangıç döneminde, halk hükümeti olarak tanımladığımız yönetim şekli bakımından halkın ve ortamın olgun bir durumda olmadığını Atatürk kavramıştı. Halk, saltanat ve imparatorluk gelenekleri içinde boğulmuştu. İttihat ve Terakki Komitesi dönemi de bu bakımdan büyük bir değişiklik sağlamamıştı. Bu nedenle bakanlar gibi, halk da yeni Anayasa?nın kendilerine yüklediği yeni sorumluluklar yönünden eğitilmeli idi. Bu arada işler sürekli biçimde yürütülmeli ve modern, ilerici bir devlet olarak Türkiye?nin ihtiyaçları incelenmeli, elden geldiğince de kendi kaynakları ile karşılanmalı idi. Her şeyden önce de yaşayan bir ulusal ekonomi yaratılmalıydı.. Hemen hemen sihirli olarak nitelenebilecek derecedeki ileri görüşlülüğü o kadar kesin ve doğru; olayların akışını, halkın duygu ve ihtiyaçlarını, Türkiye?nin dış ilişkilerindeki tahminleri o kadar isabetli idi ki çalışma arkadaşları, kendileri için çözümü çok güç ve karmaşık durumlarda nasıl bir hareket tarzı izleyecekleri hususunda, tam bir alışkanlıkla O?na danışırlardı. O da çalışma arkadaşlarına yardıma her zaman hazırdı, fakat bu yardımı emir şeklinde değil, yol gösterici gibi yapardı? Atatürk?ün dış politikasında diktatörlük kokusu verecek ne vardı? Hiçbir şey. Bu, bir barış, dostluk, uzlaşma ve yeni Cumhuriyet?in bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne komşular saygı göstermeye istekli oldukları sürece, savaşa karşı bir garanti politikası idi? O halde, bu sayılan hususlarda, bir diktatör politikası ile ortak bir nokta var mı idi? Bu sorunun cevabı, şüphesiz kesin bir hayırdır.?32

Aziz arkadaşlarım Abilof Hazretleri; bugün Azerbaycan?ın istiklalini temsil eden bayrağı çekerken ellerim bir takım hissiyat ve teessürat ile müteharrik olduğunu duyuyorum. Filhakika bayrağı çeken benim ellerimdi. Fakat ellerimi tahrik eden bugünkü bayramda manen müşterek olan bütün Türkiye halkının hakiki ve samimi kardeşlik hissiyatı idi.

Kocatürk, age, s. 58.

G Albayrak gazetesi :"Anafartalar'da milli şerefi, tarihin bugünkü nesilden beklemekte olduğu kutsalgörevi yükselten ve yücelten bu saygıdeğer komutanı, bugün de Milli Mücadele'ninbaşında görmek, mutlu bir görüntüdür." (14 Temmuz 1919, C. Dursunğlu, MilliMücadele'de Erzurum, s.94)

Atatürk, olayı sadece sözde bırakmamış, Cumhurbaşkanı olduğu dönemde de fiiliyatıyla söylemlerini pekiştirici faaliyetler yapmıştır. Şöyle ki, işgal döneminde İngilizlerin baskısıyla Osmanlı Hükümeti tarafından kurulan Divan-ı Harbi Örfilerde masum oldukları halde idam edilmiş olanların ve Ermeni teröristlerce şehit edilenlerin geride kalan aile fertlerine Atatürk, Cumhurbaşkanlığı sırasında sahip çıkmış, onlara ev vermiş ve maaş bağlatmıştır.

Toplantıya katılanların umutsuz olmamaları ve düşmanla mücadele etmeye kakarlı görünmeleri Atatürk?ü çok sevindirmiştir. Ancak, o gün o toplantıdaki kakarlılık ve cesaret sonraki günlerde pek fazla etkisini göstermemiştir. Bu durumu Abdülgani Girici şöyle açıklamaktadır:

Konuya, Ermeniler tarafından itham altında tutulan Mustafa Kemal Atatürk, kendi imzasıyla yayınladığı Büyük Nutku'nda şöyle cevap vermiştir.

Halk idaresi demek olan demokrasinin uzun bir geçmişi vardır. Türk ulusu ve toplumlarının da bunda rol oynadıkları tarihi bir gerçektir. Toplumların gelişmesine uygun, yaygın, etkili bir sosyal felsefe ve sistem olarak demokrasi, halkın siyasi ve fikri terbiyesini aynı zamanda hak ve görevlerini her şeyin üstünde sayar.

- Gemileri Karadan Yürütüp Çağ Kapatıp Çağ Açan 'Türk'

- Seni gördüm, kendimi tutamadım, ayaklarına kapanmak istedim.

Atatürk'ün Fransa'ya Uyarı Notası

Nitekim, Doğu?daki aşiretlerle ilişkilerini iyi tutmaya ve İngilizlerin oyunlarını boşa çıkarmaya çalışmak, bu politikasının bir uzantısıydı. 1 Şubat 1922?ye gelindiğinde, Milli Savunma Bakanlığı?na;?Misak-ı Milli sınırları içinde bulunan Musul vilayetinin kurtarılması için Ravenduz bölgesine bir kısım kuvvet gönderilmesi? talimatını verecek, Bakanlık da Binbaşı Özdemir Paşa?yı görevlendirecekti. Özdemir Paşa operasyonunun İngilizleri şaşkınlığa düşürdüğünü biliyoruz. Bir Türk-Kürt ortak operasyonu olan bu harekat, Musul?a varmış hatta Irak içlerine sarkmaya bile başlamıştır? Aynı günlerde, Anadolu?da Yunan kuvvetlerinin İzmir?den?denize dökülmesi? ayrı bir moral kaynağı olmuştur, Özdemir Paşa ve ekibi için? 7 Eylül 1922?de, Mareşal Fevzi Çakmak?Musul?un silahla alınacağı? yolunda bir telgraf çekiyordu, Doğu ve El-Cezire komutanlıklarına? Ancak şartlar kuvvet ve silahlarımızın Batı Cephesine kaydırılmasını gerektirmiş ve Musul?u alma operasyonu gerçekleşememiş belki de altın bir fırsat kaçırılmıştır.

(9) Association Nationale Ottomane pour la Societe des Nations, Constantinople, 44 sayfa.

« Atatürk Çanakkale&amp;#8217;de 20 Eylül 1915&amp;#8217;te rahatsızlanmıştır.

(E. Ulubelen, s.205)

1920'lere yanm yüzyıl sonra, 1980'ler Türkiye'sinden baktığımızda, göze çarpan iki olgunun hukuk ve harf devrimi olduğu görülür. Bunlar tarihte değişiklik yapan büyük bireylerin gerçekleştirdikleri işlere iki örnektir. Her iki olayın getirdiği çözümler, Türkiye ile benzer tarihsel-toplumsal koşullara sahip ülkeler arasında bir karşılaştırma yapılırsa daha iyi anlaşılır.

-?Merhaba Karakan? der ve aynı sert ifadeyle devam eder:

-?Tevfik Rüştü Bey nerede?

Bir müddet sonra, her şeyden habersiz olan kondüktör Atatürk?ün bulunduğu kompartımana geliyor. Kafileyi görünce çekilmek istiyor. Atatürk hemen sesleniyor:

"- Hepimiz uyuşmuş gibiydik. Kimse yerinden kımıldayamıyordu. İngiliz Müdür aynı cümleyi üç defa tekrarladı fakat Atatürk'ün resmini indirmek için yerinden kıpırdayan bir Türk evladı olmadı. 'İndirin şu resmi' cümlesini son defa tekrarlayınca Türkeş kalktı ve İngiliz'e bağırdı:

Görüldüğü gibi Mustafa Kemal Nahçıvanı sınırların dışında alelade bir toprak parçası değil de, fikrinde gelecek zamana yönelik bina ettiği Türk Dünyasının da kapısı olarak nitelendirmektedir. Mustafa Kemal?in aklındaki Türk Kapısı olarak Nahçıvan?ı belirttiğine göre, şüphesiz ki Anadolu?dan bir basamakla açılan bu kapı, Kafkaslar ve Orta Asya?da mevcut bulunan büyük Türk Dünyası?nın kapısıydı.

- Hatay işi, benim kişisel davamdır. Beni üzüyorsunuz. Korkarım ki, beni meseleyi başka türlü halletmek zorunda bırakacaksınız.

Atatürk, çaresiz önden yürüdü.?2

43 Kinross, p. 3, 14.

talimatımı verdim. Verdiğim talimatta, gizli olan şu nokta vardı: ?Bu akşam Halep ilerisindeki kuvvetleri geri çekeceğim, yarın Halep?in kuzey batısında İngiliz ve Araplar?la muharebe

26 KİLİ, S., GOZÜBÜYÜK, A. Ş., a. g. e.. s. 172

Düşünce adamı kalıbı içinde dolaşan ne kadar insansı yaratık varsa, &amp;#8220;fikir özgürlüğü maskesi&amp;#8221; altında, Atatürk&amp;#8217;ün karşısındadır. &amp;#8220;O özgürlüğü ona kim ve nasıl vermiş?&amp;#8221; işin o tarafına bakmaksızın.

(Özalp, Kazım (1992). Atatürk&amp;#8217;ten Anılar. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yay. s.64&amp;#8211;65)

Geriye dönüp baktığımda, Atatürk üzerinden siyaset yapan kişi ve grupların, bir iki slogan peşine takılıp, olayları nasıl saptırdıklarını görüyorum. Bir yanda, netleşmemiş?irtica? kavramının peşine takılarak, dinle ilgili her söylem ve davranışa itiraz eden güya?Atatürkçü? bir yaklaşım, diğer yanda Batı değerlerine kul-köle olurcasına saptırılan güya?Atatürkçü? bir hedef; aslında Atatürk?e yapılan en büyük ihanet bu tür saptırmalarda aranmalıdır. Çünkü, Atatürk, TBMM?nin gizli tutanaklarında da gördüğümüz gibi, ?Bugün büyük çoğunluğu emperyalist ülkelerin boyunduruğu altında olan İslam dünyasının bir gün uyanarak, istiklallerine kavuşacaklarını ümit etmekle? bahtiyar olduğunu açıkça beyan edecek kadar İslam dünyasına duyarlı, Kuran?ın herkes tarafından kolayca anlaşılması için büyük bir çaba gösterecek kadar samimi bir Müslüman?dır.

Mustafa Kemal Paşa bu haydut sürüsünün en önde olanlarına kırbaçla vurarak haykırdı:

-?Ben eğilmem! Böyle atlarsanız atlayın? diyordu. Bir türlü razı edemedik.?1

"Hoş geldin Halil Ağa" diye karşıladıktan sonra kendisini sofradaki

''Atatürk, Turancı değil miydi? Japon elçisine 'Bir gün Çin seddinde buluşacağız' dememiş miydi? Onun başkanlığı zamanında liselerde okutulan tarih kitapları Turancılık görüşünden başka hangi düşünceyle yazılmış olabilir?'' (Hüseyin Nihal ATSIZ, Ötüken, Haziran 1968, Sayı:6)

Yazıma "Atatürk'ü ve Abdülhamit Han'ı Anlamamak" yerine "anlamak" başlığını koysaydım belki yazdıklarım açıklamalardan ibaret olacaktı. Oysa "anlamamak", tarihi ve siyasi anlamda bir değerlendirme yapma imkanı veriyor. Belki de bugün yaşadığımız iç ve dış meselelerden birçoğu veya hepsi, bu anlamama dinamiğinden kaynaklanan tıkanıklıklardır.

"Tamam öyleyse, hemen her hafta İstanbul'a geliyor. Florya Köşkü' ne

7 Ağustos 1915

Atatürk, haberleşmeye büyük önem veriyordu. D. A. Rustow?un da belirttiği gibi, Sivas Kongresini ziyaret eden bir Amerikan gazeteci, ?ömrümde daha etkili bir haberleşme şebekesi görmedim. Yarım saat zarfında Erzurum, Erzincan, Musul, Diyarbakır, Trabzon, Ankara, Malatya, Harput, Konya, Bursa haberleşme halinde idi?.

1 Niyazi Ahmet Banoğlu, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, Garanti Matbaası, İstanbul 1967, s. 101

Güzel bir çalışma, derleme.. Faydalanmamızı sağlayan bu güzergahtan dolayı Bozkurtlar'ı kutlarım. Teşekkürler..

Sosyal açıdan: Vatandaş kaderci bir teslimiyetin kalıplaşmış davranış biçiminin dışında yaşama sevinci duyan bireydir. Bunun için dünyayı daha iyi yaşanabilir yapmayı planlar, kendini gelecek kuşaklara karşı sorumlu tutar.

Araştırma yöntemi olarak öncelikle Atatürk'e yönelik iddialar tespit edilmiştir. Bu aşamadan sonra tespit edilen iddialara karşı tez olabilecek veya bahsi geçen iddiaları destekleyecek materyallerin araştırma safhasına geçilmiştir.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Mart 1922 günü Meclis?in üçüncü toplanma yılını açarken yaptığı konuşmada: ?Efendiler, milletimizin dehasının gelişmesi ve bu sayede layık olduğu uygarlık derecesine ulaşması doğal olarak yüksek meslekler erbabını yetiştirmekle ve ulusal kültürümüzü yükseltmekle kabildir. ?28

Türkiye Büyük Millet Meclisi Ordularının, yiğitliği şiddet ve sürati, Allah&amp;#8217;ın yardım etmesine sebep oldu. Acımasız ve gururlu düşman ordusunun esas öğeleri, akıllara dehşet verecek katiyetle yok edildi. Teşkilat ve donanım gibi gelecek ve zaferleri ve ismi, yalnız milletimizin aklından, ezeli ve ebedi imanından meydana gelen Ordularımızı, fedakarlıklara layık olarak size takdim ediyorum.

Atatürk bu kesin ihtar karşısında durarak:

- Başarılar diliyorum.

Artık barış andlaşmasının istediğimiz koşullarda yapılması sırası gelmişti. Lozan?da uzun süren müzakerelerden sonra bu da gerçekleşti ve 24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Barış Andlaşması imzalandı. Bu andlaşma ile Mustafa Kemal Paşa?nın Kurtuluş Savaşı döneminde ortaya koyduğu Milli Hedefi gerçekleşmiş oldu. Ancak buraya kadar açıkladıklarımızdan, bu Milli hedefin ne kadar zor koşullar altında ve ne büyük kararlılıkla, azimle elde edildiğini tekrar gözler önüne sermek için Mustafa Kemal Paşa?nın şu sözlerine tekrar dikkat çekmek gerekir. Bu sözler o günleri yaşayamayanların belleklerinde yer etmelidir. Bu suretle yaşayamadıkları günleri tahayyül etmeleri, canlandırmaları, Milli Mücadele ortamını daha iyi özümsemeleri mümkün olacaktır.

Atatürk geniş kültür hazinesinin gücü ile devrimle yeni devleti kurarken, Milli Mücadele hareketini gerçekleştirirken, biraz önce de belirttiğimiz gibi, siyaset bilimi verilerinden de faydalanarak, Türk milletinin bağımsız yaşama kudretine inanarak, milliyetçiliği, milli egemenliği ve milli bağımsızlığı, temel ilke ve hedef olarak seçmiştir. Atatürk?ten bir başkası, bu ilkeleri kavramakta güçlük çekecek, Türk milletinin karakterine uygunluğu konusunda seziş gücünü göstermeyecekti.

57 A. g. e., s. 9.

Öğüt, derneğin bundan sonraki adının, ?Atatürk?ün Siluetini Tanıtma ve Yaşatma Derneği? olacağını belirterek, ?İçişleri Bakanlığı da üniversitelerden ve ilgili kurumlardan götürdüğümüz belgeler ışığında?evet uygundur, burada Atatürk çıkıyor? diye resmi olarak tescil etti. Atatürk?ün siluetini yasallaştırdık? diye konuştu.

Güney cephesinin oluşmasında Atatürk?ün Adana?daki çalışmalarının çok önemli bir yeri vardır. Kurtuluş Savaşı?nın Samsun?dan önce Adana?da başladığını ileri sürmek abartılı bir değerlendirme olmasa gerekir.

?Evet, evet? Bu topraklarda düşman çizmesi gezemeyecek ve bu millet esir olmayacak!?

İçtihad, Haziran, Temmuz, Ağustos 1923.

Atatürk?ün 1923?de söylediği bu sözlerden de anlaşılacağı gibi O, Türk insanını yeterince tanımayan, hatta yanlış tanıyan Avrupa ile, her şeye karşın, Türk ulusunun ilerlemesi ve çıkarları açısından ilişki kurulmasından yanaydı; çünkü O?nun bir amacı vardı: Türk ulusunun uygarlık ailesi içinde kendisine yaraşan yeri alması ve onu koruyup yüksek bir düzeye çıkması70. ?Uygar olmak isteyip de Batı?ya yönelmemiş bir ulus var mıdır?71 sorusunu soran, halkını ileri, uygar bir ulus olarak uygarlık alanının içinde yaşatmayı amaç edinmiş olan bu büyük insan hakkında Batı?nın önde gelen üyelerinden Fransızlar tarafından yapılan değerlendirmelere baktığımızda O?nun bu ülküsünün gayet iyi anlaşıldığı görülmektedir Atatürk?ün de vurguladığı bir noktadan, ?Batılıların Türk ulusunu yeterince tanımadıkları ve hakkında yanlış görüşlere sahip oldukları? gerçeğinden yola çıkarak Batı uygarlığını benimseyen ilk İslam ülkesi olan Türkiye?yi, bu ülkede gerçekleştirilen olağanüstü devrimi ve onun yaratıcısını Avrupalılara tanıtmayı amaçlayan Fransız aydınlarının bir diğer ortak görüşü ise şu idi: Türk Devrimi?yalnız? Atatürk?ün eseridir. O, tarihte eşi, benzeri olmayan bir devrimi kafasında tasarlamış ve gerçekleştirmiştir; başarısının sırrı ise ölüme terkedilmişken yeniden can verdiği Türk ulusunun O?na olan güveni, saygısı ve hayranlığıdır.

Sakarya boyunda biz bütün memleket, bütün varlığımız ve istiklalimiz pahasına denecek kadar ehemmiyetli büyük bir muharebeye giriştik. 21 gün, 21 gece bir milletin istila ve yağma fikri birbiriyle boğuştu.

İşte böyle..

Bize yeni bir haç yolu,

Atatürk Halil Ağa' yı durdurdu.

Bu hedefe esas teşkil eden Misakı Milli?nin halen yürürlükte olan, Anayasa?mızın yirmi üç maddesine yansımış olması olağanüstü önemdedir27. Anayasamız kaç kez değişirse değişsin, içeriğinde Misakı Milliyi yansıtan esaslar asla değiştirilemeyecektir.

"O sadece koyu ve imanlı bir milliyetçi idi."

Ordunun terhisini engellemek için subay ve erler jandarma yapılmıştır.

İnönü?nün bu konuşmasından sonra 13 milletvekili, Atatürk?ün çiftliklerini milletine bağışlamasıyla ilgili konuşmalar yapmış, yüzlercesi de Atatürk?e teşekkür telgrafları çekmiştir. Meclis Başkanlık Divanı, ?Büyük İyiliği? için Atatürk?e bir teşekkür telgrafı çekmiştir. Bunun üzerine Atatürk de önce Başbakan?a sonra da Meclis?e birer mektup göndermiştir.

İşte bu tarihi karar safhalara ayrılarak uygulamaya geçildi. Önce vatanın dış ve iç düşmanlardan temizlenmesi gerekiyordu. Bunun için Atatürk bütün milletin birlik ve dayanışmasını sağlama girişimlerini sürdürdü. Ordu birlikleriyle temas ve bağlantı sağlandı, milli teşkilat kurma düşüncesi yayılmaya başlandı. Anadolu&amp;#8217;ya yayımlanan Amasya Genelgesi&amp;#8217;ndeki &amp;#8220;Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır&amp;#8221; maddesiyle -daha sonra Anayasalara temel olacak- milli egemenlik ve milli bağımsızlık ilkeleri ortaya kondu.

Kasım Çelebi Camii...

Hareket halinde olan orduların durumunu göstermek için?Hürriyet Ordusunun operasyon güçleri? denildi. Ben?Operasyon? sözcüğünün Türkçe?ye çevirisini düşünerek?Hareket Ordusu? deyimini kullandım.

Öte yandan, Atatürk ile ilgili incelemeleri ile tanınmış Amerikalı Prof. Dankwart Rustow, Atatürk?ün başarısını şöyle değerlendiriyor: ?... Kemal?in büyüklüğü ülkesinin savunucusu, Cumhuriyetin kurucusu ve köklü reformcu olarak, üçlü başarısında yatar...?4.

Güzel paylaşımlar var. Atatürk'ü bilen ve okuyan herkes fikirlerini bize açıklamış oluyor.

Bir taviz diğerini doğuracağından, Türkiye'deki azınlıklarla yurtdışındaki Türk azınlıklar için Atatürk devrindeki hassasiyeti göstermek ve ayrıcalıklarla, eşitsizliklere müsaade etmemek, kanaatimizce en doğru yol olacaktır.

BULGARİSTAN?DAKİ TÜRKLER (1879-1989)

Mütercimler, age, s.299-301

?Gavur Anadolu?yu sardı: Hepimizi bir düşünce aldı. Din ve diyanet ırz ve namus, Türklük tehlikeye düştü. İşittik ki Erzurum taraflarında can kurtaran bir Paşa çıkmış. Meclis kuracakmış. Onu hep gözledik. Öğrendim ki bu Paşa?nın adı Mustafa Kemal imiş. Onun büyük yüzünü görmeğe can attım. Fakat o zaman olmadı. Sonra Sivas?a oradan da Ankara?ya gelmiş. Bu zaman bizden iki mebus istedi. Herkes korktu, ihtiyar halimle vatanı kurtaranların yanına koşmayı, hatta başımı bile vermeyi göze aldım. Bana?gitme ölürsün? dediler. ?Zaten herkes mahvoluyor, varam, gidem, onlara ulaşam, hep beraber ölek? dedim. Benimle mebus seçilen Ayasuşağı aşiretinden Zeynozade Mustafa Ağa korktu, gelmedi. Ben yanımda bir uşağım, atlara atladık, Elaziz?e geldim. Elaziz?de bana harcırah verdiler. Oradan bir yaylı araba tuttum. Malatya, Sivas, Kayseri yolu ile on sekiz günde Ankara?ya vardım.?

omuzuna elini koyarak,

Sinan MEYDAN - 26.03.2011

4 Ekim 1911. İtalya ilk sömürgesini oluşturmak amacı ile Libya&amp;#8217;nın işgaline başlıyor. Osmanlı Devletinin İtalya ile açık ve kapsamlı bir savaşa gücü yok. Ancak isteyen subayların gönüllü olarak Libya&amp;#8217;ya gitmelerine izin verildi. Binlerce subay arasından bir avuç subay gönüllü olarak Libya&amp;#8217;ya gitti. Mustafa Kemal, 22 Aralık 1911&amp;#8217;de Derne&amp;#8217;dedir. Herhalde, Libya&amp;#8217;da İtalyan emperyalizmine karşı gönüllü savaşmaya gidenlerin 1913-1938 arasında Türkiye&amp;#8217;yi yönetmeleri tesadüf değildir. Arap kabilelerini bir gerilla savaşı için örgütlediler ve İstanbul, Libya&amp;#8217;dan vazgeçen anlaşmayı imzalayana kadar İtalyanlar ile savaştılar. (1911-1912)

''Anadolunun ruhu, bütün direnme gürlüğünü tarihindeki büyüklerden almıştır. Bize bu kutsal gürlüğü yayan ata ruhları arasında saygıdeğer babanızın pek büyük yeri vardır. Yaralı vatanın kurtuluş ve bağımsızlığı için ölmek yolunda bugünkü kuşağa özveriyi öğreten büyük Kemal hakkında saygıların tekrarına vesile olan telgrafınıza özel teşekkürlerimi sunarım efendim.'' 1921

Sadece başlıkları okuyor, birkaç cümle ile o bahsi tamamlıyordum. Öğrenmek istediklerimi de öğrenmiştim. Yakın gelecekleri okurcasına:

Alparslan Türkeş&amp;#8217;in Anıtkabir özel defterine yazdığı yazı;

- Türk köylüsü "Efendi" yerine getirilmedikçe memleket ve millet yükselmez!...

Bir sabah, Ata'nın elini öpmek üzere yanına girdim. İşleri ile meşguldü. Bir süre ayakta bekledim birden, derin bir iç geçirdi ve "Allah!" dedi.

Aydemir, age, s.306,307.

Mustafa Kemal Paşa hatıralarında, Şakir Paşanın bu tayin içinde kendisine yardımcı olduğunu, ilk teklifin Harbiye Nazırı tarafından yapıldığını açıklamaktadır.25

iniyor. Köşk de şuracıkta. Bir gün kapıda bekleseydin de derdini

Atatürk'ün mezarını her sene 10-12 Milyon insan ziyaret ediyor. Bu ne muhteşem sevgi, saygıdır?

Atatürk Nuri Conker' e işaret etti.

"Annesi Zübeyde Hanım da ablası Makbule Hanım da çok dindar insanlardı. Namaz kılarlardı. Tam dindar bir aile ortamında yetişti. Atatürk de dindar bir insandı. Çok beğendiği Hafız Yaşar vardı. O Kuran okurken gözlerinden yaşlar akardı. Hatta bütün hocaları toplayıp ayetleri okuyup izah ederek incelemeler yapardı. Bana "Allah&amp;#8217;ın sana verdiği lütfu unutma ve bununla şımarma, mütevazi ol, daima Allah&amp;#8217;a şükret" derdi. Kendisine "Paşam şunu yaptın, bunu yaptın" diyenlere "Bana Allah yardım etti, ben talihli bir insanım&amp;#8221; derdi.

Kemal?in niyeti bu idi. Mustafa Kemal?in adı geçen kurumlar için belirlediği idealler ve hedefler, kendisinin de ifadesinde çok net bir şekilde ortadadır. Fakat kurum ideallerinden ve politikalarından o kadar uzağa düşürmüştür ki, bazı aydınlar çıkıp da kurumun asli görevlerini hatırlattığı zaman bu kişiler hayalperest olarak görülüyor, çalışmalarının da bilim kurgu niteliğinde olduğu ifade ediliyor. Yapılan yanlış o kadar özümsenmiştir ki yanlış doğru olmuştur.

1937 Ocak ayında İstanbul?a gelen Atatürk, beni Park Otel?e çağırttı. Gittiğimde kendisini sıkıntılı bir halde buldum. Bir şeyler söylemesini bekliyordum ki, dudaklarından şu cümleler döküldü:

Halil Ağa yine kaçamak yanıt verdi:

Büyük sanayinin sağladığı iktisadi ve siyasi hakimiyet, Avrupa'nın üstünlük havasına girmesine yol açmıştı; Avrupa medeniyet dünyası, üstün ırkın, üstün insanların yaşadığı ülke sayılıyordu. Buna karşılık Asyalılar, geri, iptidai toplumlar olarak aşağılanıyordu. Avrupalı güçlü, Asyalı, doğulu, güçsüz ve zavallı gibi deyimlerle niteleniyordu; onun alınyazısı sömürge olmaktı. Bu düşünce öylesine kabul ettirilmişti ki Asyalı, kaynaklarıyla, insanlarıyla Avrupalı'nın baskısı altına girdiği halde karşı bir harekette bulunamadı. Çanakkale Zaferi bu yanılgıyı kökünden yıktı.

Mustafa Kemal Paşa 26-28 Ekim 1918?de Katma?da bulunduğu sırada, ailesini görmek üzere, Antep?e gidecek olan Ali Cenani Beye:

D. A. Rustow?a göre, ?bu ilk yıllarda Mustafa Kemal?in liderliği haber almak ve dağıtmak, bütün yurt çapında bir şebeke kurmuş olan ortakları ile konuşmak, çeşitli bölge, sosyal grup ve kişilerin hareketlerini ahenkleştirip, koordine etmek şeklinde tezahür etti. Mustafa Kemal bir bütünleşme yaratmak, bitiştirmek, haberleşmek suretiyle bu zaman kesiminde üstün bir liderlik başarmıştır?40.

İç Anadolu'nun yanık yürekli çocuğu içini çekti:

Dr. Şenol KANTARCI - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü, Ankara ve Atatürk Üniversitesi, Erzurum

Mehmet Emin YURDAKUL :

Biraz durdu. Elindeki bir renkli kalemi, önünde açık duran kalın ciltli bir Fransızca kitaba dikine vurarak düşünür gibi oldu. Ben susuyordum. Bu hal bir iki dakika devam etti. Sonra birdenbire şu sözler çıktı ağzından:

Atatürk, İzmir zaferinden sonra ilk kez Adana?ya gelmişti. Ayağının tozuna yüz sürmeyi adak edenleri zorla topraktan ayırabiliyorduk. O genç, alçak gönüllü kurtarıcı, bu coşkun, kendinden geçmiş halkı selamlaya selamlaya hükümet konağına geldi. Biraz sonra evine dönecekti. Merdivenlerin yarısını indiği sırada bir kucak sarı çiçekle bir köylü kadınının nefes nefese, sıçrarcasına merdivenleri çıktığını gördük. Gazi Mustafa Kemal durdu, köylü kadını yanına kadar çıktı. Anlatılamaz bir hayranlıkla O?nun gözlerine tutuldu ve bir süre bu dalgınlık içinde yerinden kımıldanamadı, sonra bir ana sesindeki sevecenlik ve özlemle:

Atatürk, Mersin?e yaptığı seyahatlerden birinde, şehirde gördüğü büyük binalari işaret ederek sormuş:

-?Paşam! Din lüzumlu bir şey midir? Hilafetin kaldırılması iyi mi olmuştur?

Atatürk?ü?büyük bir idealist ve reformcu? olarak niteleyen Amerikalı yazar Wortham?ın görüşüne göre ise, ? Mustafa Kemal, demokratik kurumlardan hoşlanması bakımından, tam anlamı ile Batılıdır; halktan gelen saygı gösterileri hariç, insanı küçültücü dalkavukluklardan hoşlanmaması bakımından da Batılıdır. Mustafa Kemal ile kıyaslanınca Büyük Petro, ürkek bir reformcu kalır? Kendisini yolundan saptıracak hiçbir emperyalist arzu ve hayale izin vermeyen Mustafa Kemal, hiç kuşkusuz, tarihte görülen en büyük radikaldir?41

Atatürk'ün Fatih'ten çok büyük olduğunu ispat için akla gelecek ve

?Düvel-i Muazzama? dediğimiz bu devletlerin bir de iç yüzleri var. Siz sanıyor musunuz ki harbi kazanmakla müttefikler aralarındaki bütün ihtilafları halletmişlerdir. Asıl ihtilaf, asıl menfaat rekabeti ve ölüm mirasını paylaşma kavgası bundan sonra başlayacaktır. Her geçen gün Müttefiklerin kuvveti azalmaktadır. Terhisler dolayısıyla orduları günden güne küçülüyor. Asırlarca birbiriyle boğuşan İngilizlerle Fransızları müşterek düşman tehlikesi birleştirdi. Şimdi o eski rekabet bıraktıkları noktadan yeniden başlayacaktır. Başlamıştır bile? İtalya?nın da başı dertte. Onlarda iç kargaşalık arifesinde. Bu yüzden ilhak etmek istediği topraklardan bile çekilecektir. Netice şu ki, Anadolu?da baş gösterecek bir milli direnişe hiçbiri müdahale edecek durumda değildir. Böyle bir mücadelenin tam sırasıdır.?

Atatürkün manevi kızı Sabiha Gökçen Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ü anlatıyor:

Mehmet Tanrıkut Mete, tanıştıkları 1925 yılından, 10 Kasım 1938'e kadar O'nunla birlikteydi. Genç Cumhuriyet'in ilk yıllarının sancılarına bire bir tanıklık eden Mehmet Tanrıkut Mete, Atatürk'ün sırlarını yıllarca eşinden, çocuklarından bile sakladı. 1967 yılında aramızdan ayrılmasından kısa bir süre önce, 'doğru kişilere' aktarmaları şartıyla kızları &amp;#8230;&amp;#8230;'e anlattı bu çok özel hatıraları. Tek bir şartı vardı: Atatürk'ün sırlarını doğru kişilere aktarın, Atanın hatırası insanlara hakkıyla anlatılsın!

?Türkiyenin Al Bayrak sizinki de Gök Bayrak olsun? Buna istinaden, Kaşgar başkentli kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti?nin Bayrağı kabul edilmiştir.

Türk Dil Kurumu?nun nizamnamesinde de, Türk Tarih Kurumu?nun nizamnamesinde olan, ?Türk Dili Tetkik Cemiyeti mesaisinin semerelerini her türlü yollarda neşre çalışmak? maddesi aynen bulunmaktadır. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu?nun kurulması ve çalıştırılması aşamalarında aktif rol alan Afet İnan,

artık? dedi ve onları Anadolu?ya getirmeye başladı. Nüfus ne kadar azdı. Vekilleri ona: ?şarktan İran?dan Türkistan?dan Anadolu?ya Türk kabileleri getirelim? dediler. ?Hayır dedi onları yerlerinde bırakın? ve bir gün Japon büyükelçisine o, veda ederken

Anlatanların ömrü uzun, Atatürk'e el ve dil uzatan çam yarması o İngiliz'i tekmeleyip sandalyeden düşürdükten sonra arkadaşlarıyla birlikte et çuvalı gibi pencereden atan Türkeş'in de mekanı cennet olsun..

(Ali Sarıkoyuncu, (2000): ?Atatürk Döneminde Dış Türklere Yönelik Eğitim-Öğretim Faliyetleri: Gagauz Türkleri Örneği?, Atatürk 4. Uluslar arası Atatürk Kongresi (25-29 Ekim 1999, Türkistan-Kazakistan), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları Ankara:1317,1318)

Bu sırada Fethi Bey adına eski arkadaşlardan subay iken askerlikten uzaklaştırılmış bir kişi karşımıza çıktı. Kendisinin yoksulluğundan, yardıma ihtiyacı olduğundan, yatacak yeri bulunmadığından söz ederek bize sığındı. Biz de bu kişiyi sahip olduğumuz apartmanda yatırmaya ve kendisine yardım etmeye karar verdik.

II. İnönü Zaferi üzerine Namık Kemal'in oğlu Ali Ekrem'in tebrik telgrafına 10.4.1921'de Atatürk'ün verdiği cevap:

Belli ki sadrazamın içi kaygılı idi. Mustafa Kemal:

Burada asıl üzerinde durulması gereken nokta, Said-i Nursi gibi?büyük din alimlerinin!? Kurtuluş Savaşı günlerinde Çamlıca?daki konaklarında ikamet ettikleri günlerde, elin Libyalısı, Şeyh Ahmet Sünusi?nin Anadolu?da Kurtuluş Savaşı?nın başarısı için canla başla mücadele ettiği gerçeğidir. Ancak ne gariptir ki, Kurtuluş Savaşı?na katılmayan (Ankara?ya 1922?de gelmiştir) Said-i Nursi, kimi Cumhuriyet tarihi yalancılarınca?Kurtuluş Savaşı kahramanı? ilan edilirken, Kurtuluş Savaşı?na katılarak başarıyla mücadele eden Şeyh Ahmet Sünusi nerdeyse unutulmuştur?

İngiltere Ulusal Ordu Müzesi'nin internet üzerinden düzenlediği "En büyük düşman" oylamasında Atatürk ilk sırayı aldı. İkinci sırayıysa İrlandalı Michael Collins aldı.

Dünya, bu savaş ve barış kahramanı büyük adamın ölümü ile fakir düşmüştür.

"KÜRT DEVLETİ PROJESİNİ" HAYATA GEÇİRMEK İÇİN ÖNCE ÖRGÜT YARATTIK

Dünya tarihinde çoğunluk-azınlık münasebetlerine, dini-ırki telakkilere, birinci-ikinci sınıf vatandaşlık ayrımlarına, göç, sürgün, mübadele, iltica olaylarına, kolonizasyon-dekolazisyon hareketlerine, az gelişmişlik-çok gelişmişlik, medeni-gayr-i medeni telakkilerine bakıldığında, coğrafi, kronolojik veya ırki bazı farklılıklar hatta uçurumlarla karşılaşılmaktadır. Kimi coğrafya veya topluluklarda başka ırktan, başka din ve mezhepten olanlar savaşlarda ön saflarda bırakılırken, kimilerinde en ağır işlerde çalıştırılmışlardır. Kimileri söz, düşünce, din ve vicdan hürriyetinden mahrum bırakılmıştır. Kimileri resmi din ve mezhebi kabule zorlanırken, kimileri engizisyon mahkemelerinde ölüme mahkum edilmiştir. Kimileri yerlerini, yurtlarını terk etmek zorunda kalırken, kimileri kitle imha silahlarıyla katledilmişlerdir. Kimilerinin kendi memleketlerinde dilleri, dinleri, kültürleri erozyona uğratılırken, kimilerinin tabiat varlıkları sömürülmüştür. Kimileri derisi kara, rengi sarı olduğu için modern çağda bile köleleştirilmek istenirken, kimilerinin adları, dilleri bile değiştirilmeye kalkışılmış, parlamentoya girmeleri, idari kadrolarda yer almaları şu veya bu şekilde engellenmiştir. Kimileri açlığa terkedilir, göçe zorlanırken, kimileri de kendileri adına adalet-eşitlik isteyenler tarafından kabul edilmemiş, kapı dışarı bırakılmıştır.

Not: Biliyorum, bu yazımdan sonra yine, Atatürk?ün dinle, Kuran?la, camiyle uzaktan yakından hiçbir ilgisi olmadığına inanmak isteyen bazı Tanrıtanımazlarca ve bazı Yobazlarca ağır hakaretlere maruz kalacağım, ezberi bozulanlarca çirkin saldırılara uğrayacağım: Ama GERÇEK ATATÜRK?ÜN ortaya çıkarılması adına bütün bu hakaretlere ve saldırılara göğüs germeye devam edeceğim?

Nihayet, çağımızın önde gelen tarihçileri arasında önemli bir yeri olan Prof. Arnold Toynbee?in şu dikkate değer görüşü: ? Mustafa Kemal, parlak bir asker, atak ve başına buyruk bir kişi idi? Çanakkale Seferinde Anafartalar?da İngiliz kuvvetlerini durdurunca hem Almanya?da hem de Türkiye?de askeri bir kahraman oldu. Bundan sonra da Alman Yüksek Komutanlığı ile Türk Başkomutanı Enver Paşa tarafından sevilmemesine rağmen, askeri ünü pekleşti? 18

Atatürk sağ iken, büyük İslam kongrelerinden birine bizde çağrılmıştık. Kongre Mekke'de toplanacaktı. Atatürk'ün bir delege göndermeye razı olup olmayacağını merak ediyorduk. Hiç tereddütsüz karar verdi. Türklüğünden kibir denecek kadar gurur duyan büyük adam, milleti ile aynı dinden olanları da gerilik ve kölelikten kurtulmuş görmek için elinden geleni yapmak istemiştir. Müslümanlık yeniden şereflendikçe nasıl Türkler?in bundan manevi bir hissesi olacaksa, on milyonlarca Müslüman ya geri, ya köle kaldıkça bundan Türklere de bir utanç payı düşmemek ihtimali var mıydı? Biliyordu ki Mekke'ye şapka ile gidilemez. Fakat daha iyi biliyordu ki başlık ve kıyafet değiştirmekle din değiştireceğini zanneden bir cemiyette ne gerilik, ne de kölelikten sıyrılabilir. Milletvekillerinden Edip Servet Tör'ü çağırdı:

Saadettin KAYNAK anlatıyor: ?Dolmabahçe Sarayı?nda, Atatürk bir imtihan ve tecrübe yapmaya hazırlanmış görünüyordu. Elinde, Cemil Said?in Türkçe Kur?an-ı Kerim?i vardı. Önce, Hafız Kemal?e verdi okuttu; fakat beğenmedi. ?Ver bana, ben okuyacağım? dedi? Hakikaten okudu, ama hala, gözümün önündedir; askeri kumanda eder, emir verir gibi, bir uyum ve tavırla okudu.?

olmuştur. Eğer yabancıların yaptığı ve TRT?nin gösterdiği İpek Yolu270 belgeseli olmasaydı çoğumuzun Volga kıyılarında, Tanrı ve Dağları eteklerinde, Fergana Vadisinde Semerkant, Buhara, Taşkent, Kazan gibi şehirlerde Türklerin yaşadığından haberi bile olmayacaktı. Bugün Orta Asya ile ilişkilerimizi geliştirmekte güçlük çekiyorsak, aynı ırk ve kültüre sahip olmamıza rağmen aramızda bir soğukluk varsa bunu sebeplerini biraz da geçmişte aramak gerekli.271 Atatürk?ün kurduğu TTK ve TDK v. b. kurumlar kuruldukları amaçlar ve gösterildiği hedefler doğrultusunda çalıştırılabilseydi bugün bu

Yüksek Planlama Kurulu kararıyla gerçekleştirilen operasyon sonucunda arazide kurulacak turistik tesisiler için 2005 yılında Dubai İslam Bankası ile ön protokol imzalanmıştır. İslam Bankası ile Çalık Holding?in kuracakları tesisler için atılan bu ilk imzada AKP?li Devlet Bakanı Ali Babacan da bulunmuştur. (?Çiftliği Araplarda? Hürriyet Gazetesi, 13 Temmuz 2005, s.22.)

Kurtuluş Savaşı sırasında; Hilafetçi ve Saltanatçılar, vatan haini olan bizim cahiller, Hilafet Ordusu, eşkıya, yerli Rum ve Ermeniler ile gavurların papaz ve piskoposları Yunanlılar ve diğer Haçlılar için canla başla yardımcı oldular.

D Kont Sforza.-"M. Kemal'in ünü halk arasında yaygındı." (1919, Jeschke, İngiliz Belgelen, s.101)

g. Ciddi tarihçiler, gazeteci Ward Price?nın?iddiasını? doğrulamazken ve dikkate almazken ülkemizdeki?Vahdettinperest

Bir gün Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Rıza Soyak, Atatürk?e bir evrak getirdi. Belge, İngiltere?nin Ankara Büyükelçiliği?nden geliyordu. Bir ansiklopedide yer alacak biyografisi için Cumhurbaşkanı Atatürk?ün tam doğum tarihinin bildirilmesi rica ediliyordu. Atatürk düşündü fakat doğum gününü tam olarak bilmiyordu. Aklında mayıs ayı kalmıştı. Özel Kalem Müdürü Soyak?a döndü, ?bu bir 19 Mayıs günü neden olmasın? dedi. Yani ulusal kurtuluş savaşının miladı olan tarih?

O günlerde Atatürk?ün çok hasta olduğu, yataktan çıkamayacak bir durumda bulunduğu söylentisi vardı. O gün Atatürk yalının balkonuna çıktı. Kendisini görmek için caddelerini dolduran halkı selamladı, sonra şöyle dedi:

Halifenin ve Patriklerin bu imtiyazatı kavanimizin esasına teşkil etmişti. Bu nizamat vaktinde müdebbirane bile olsaydı, yine bir tehdit teşkil eylerdi.

59 Herriot, Orient, a. g. e., s. 10.

Aslına bakılacak olursa II. Mahmut&amp;#8217;un fes reformunun tek nedeni modernleşmek değildir. Bu durumun pek bilinmeyen çok ilginç bir nedeni daha vardır.

58 Prof. İNAN, Afet; Medeni Bilgiler ve M. Kemal Atatürk&amp;#8217;ün El Yazıları, Ankara, 1969, s. 376

?Çünkü biliyorum, çünkü kimsecikler sana benzemez Paşam?

- Allah esirgesin Paşam, öyle söz olur mu? İnşallah çok yaşarsın!...

-?Paşam biz milletvekiliyiz. Tren bileti almayız, parasız seyahat ederiz.? Atatürk hayretle:

?Vardığımız müşterek kanaat şu idi: İngilizler ve onu takiben diğer itilaf devletleri mütareke filan dinlemeyecekler, emrivakilerle memleketimizi işgal edecekler. Türk ordusunun hudut boylarındaki kısımlarını esir almaya kalkışacaklar veyahut bunları memleket içine sokulmak zorunda bırakılarak terhisini sağlayacaklardı. Vatanımızı her türlü müdafaa ve mukavemet vasıta ve imkanlarından mahrum bıraktıktan sonra arzularını zorla ve baskı ile kabul ettireceklerdi. Musul?un işgali ve İskenderun hadisesi ve nihayet İngiliz mütareke heyetinin yersiz talepleri bunun açık birer delili idi. Padişah kendi tahtını düşünecekti.

- "Karşıdaki Türk Birliği'nin komutanı kim? O mu?"

« Atatürk, 27 Eylül 1915&amp;#8217;te Liman von Sanders&amp;#8217;e,, Anafartalar Grubu Komutanlığı&amp;#8217;ndan istifa edeceğini bildirmiştir. İstifa gerekçesi olarak, Enver Paşa&amp;#8217;nın son gelişinde kendisini ziyaret etmemesini göstermiştir. Ancak istifası kabul edilmemiştir.

Kültürel açıdan: Vatandaş aklım özgürce kullanmayı temel bir hak olarak benimseyen bireydir. Aklın ön plana çıkışı, bilimin önem kazanmasıdır. Aydınlanmanın gerçekleşmesidir. Aklın ve dolayısıyla bilimin ön plana çıkışı, insanlığın ortak değeri olan uygarlığın ulaştığı son noktada bulunmayı sağlayacaktır.

32 Bk. Prof. Yavuz Abadan, Mustafa Kemal ve Çetecilik, Varlık Yayınları, İstanbul 1964, s. 10 no. 13 de.

"Zorlatacak bizi bu Halil Ağa, laf anlamıyor." dedi. "Mustafa Kemal Paşa

General Ian HAMILTON (10 Ağustos akşamı hatıra defterine 1920'de yayılanacak olan Gelibolu Hatıraları adlı eserinin 89. sayfasında yer alan şu cümleyi yazar):

2 David Hotham, The Turks, London 1972, p. 21-23.

b. Askeri siyasetimiz bir savunma siyaseti ve elimizde bulunan kuvvetleri ve bir tek neferi son ana kadar saklamak siyaseti olmalıdır. Bu siyaset memleketimiz dışında bir tek Osmanlı eri kalmasına tahammül edemez.

Kazakistan) Bildiriler, Atatürk Arastirma Merkezi Yayini, Ankara, 2000, s. 1317-1335.

5 To the Memory of Mustafa Kemal Atatürk. A Towering Figure of the 20 th Century, by USIS May ig, 1981.

Bunun üzerine Atatürk:

adam milletin karşısında 'adam olmak,' bize düşüyor!.."

(Sadi BORAK, Bilinmeyen Yönleriyle Atatürk, s.85)

(Mustafa Kemal Atatürk/ Selahattin Adil Paşa/ Miralay Şefik Aker/ İhtiyat Zabiti Sokrat İncesu, Arma Yayınları, Çanakkale Hatıraları 1. Cilt)

-Denizin tehlikeli yerlerini bilir misin? Kaptan harita üzerinde bir yer göstererek:

Şeyh Ahmet Sünusi, Ankara, Konya, Sivas, Elazığ üzerinden, Urfa ve Diyarbakır?a, sonra Mardin?e, oradan da Musul?a kadar gitmiştir.

ATATÜRK DÖNEMİNDE ASKERİ OKULLARA GİRME ŞARTI

-?Karahan, elçiliğin telsizinden derhal Stalin?i bulduracaksın. Bu beyanatından vazgeçip geçmediğini sorduracaksın. Başbakanın tükürdüğünü yalayacak, yalamazsa ben yapacağımı bilirim. Bu cevap bu gece gelecek çünkü benim senin başbakanından daha önemli kararım var. İstediğim cevabı almadan elçiliğinizden dışarı adım atmam. Eğer cevap istemediğim şekilde gelirse bil ki buradan çıkıp doğru Rus sınırına gideceğim...?

Bana dönerek,

Ben Eğilmem

-?Biz de oraya gitsek olmaz mı? Dedi. Arkadaşları boşuna Atatürk?ü buna protokolün izin vermediğine inandırmaya çalışıyorlardı. Fakat onun kesin karar verdiği bir konudan kimse geriye çeviremezdi. Otomobiller, Ankara Palas?a vardığı zaman Atatürk?ün otelin merdivenlerini sallana sallana ve yanındakilerin yardımı ile çıktığını görenler hayret ettiler. Çünkü Çankaya?da Atatürk?ün bir yudum bile içmediğini herkes biliyordu.

Şimdi bazı şom ağızlılar çıkacak ve beni ırkçılık, milliyetçilik ve elbette Atatürkçülük adına hayal kurmakla ve senaryo yazmakla suçlayacaklardır. Hayır, asla. Oruç ağzımla, abdestli halimle ve Allah adına yemin ederek söylüyorum ki; bunların hiçbirisi hayal ve kurgulanmış bir senaryo değildir. Tamamı rüyada gördüklerimden ibarettir. Ben sadece gördüklerimi anlattım. Siz nasıl yorumlarsanız yorumlayın artık. Üstelik benim, AKP&amp;#8217;nin tulum çıkardığı bir köyü, başka partilere yönlendirmek gibi bir kaygım ve çabam da yok. Bu sebeple böyle bir denemenin içine bile girmem.

Bu ülkede sürekli birileri İsmet İnönü?nün cami kapattırdığını söylerken nedense hiç kimse Atatürk?ün cami yaptırdığını, cami yapımına katkıda bulunduğunu söylemez .

age, s.278.

13 Ağustos 1923 günü B. M. M.?nin ikinci dönemini açarken de: ?Efendiler, bu güne kadar elde ettiğimiz başarı, bize ancak ilerlemeye ve uygarlığa doğru yol açmıştır. Yoksa gelişme ve uygarlığa henüz ulaşmış değiliz. Bize ve çocuklarımıza düşen vazife bu yol üzerinde tereddütsüz ilerlemektir.?30

Atatürk?ün bu yazısına Enver Paşa?nın cevabı şu oldu:

M. Kemal Atatürk?ün yaptığı ulusal kültür/medeniyet tanımı ve bu tanımlar ile ilgili düşünceleri gözden geçirildiğinde, Türk ulusunun?devlet-ebed-müddet? sahibi olarak yaşaması için, olmazsa olmazları önümüze koymuş olduğu görülür.

Bir gün beni aradı ve &amp;#8220;&amp;#8230; hocam&amp;#8221; dedi, &amp;#8220;bu haftaki programda Atatürk&amp;#8217;ün mal varlığını açıklar mısınız? Hasan Mezarcı, Antalya&amp;#8217;da yaptığı bir konuşmada &amp;#8216; Atatürk bu kadar mal varlığını nasıl elde edebilmiş? Her ilde bir köşk; bahçeler, çiftlikler, tarlalar&amp;#8230;Bu değirmenin suyu nereden gelmiş? O günkü Meclis ipotek altındaymış, kimse kalkıp da bu hesabı soramamış, işte şimdi ben soruyorum. Biri bana bunu açıklasın&amp;#8217; demiş. Siz bu açıklamayı bizim programdan yapar mısınız?&amp;#8221;

(Riyaset-i Cumhur İncesaz Heyeti Şefi Binbaşı Hafız Yaşar Okur'un Anıları, sah:124)

Anadolu?ya geçerek. Milli Mücadele?yi gerçekleştirmek Mustafa Kemal Paşanın esas hedefi idi. Daha önce durum tesbiti yapan ve karar veren, büyük insanın çizdiği plana ve tasarladığı hedefe uygun bir vazife, Samsun?a çıkışımı hazırlamıştı.

Mustafa Kemal?in dedesi Sofuzade Feyzullah Efendi?nin ağabeyi, Mevlana Dergahı?nın dervişlerinden biridir. Mustafa Kemal?e göre, annesinin dindarlığı Sofuzade Feyzullah Efendi?nin mirasıdır. ?Atatürk annesinin ilahilerle, mahalle mektebine başlaması yolundaki ısrarının sebebini bu mirasa bağlıyordu.?

- Kuran okuyor, efendim dediler

Atatürk, özellikle 1919 Ocak ayının ortalarından itibaren Anadolu?ya geçmeyi düşünmekte ama bunun ne şekilde, nasıl ve hangi yolla yapılacağını bilmemektedir. Aklına gelen ilk yol, gözünü budaktan esirgemeyen bazı eski İttihatçılarla temas kurup, onların korumaları altında gizli bir şekilde İstanbul?dan Anadolu?ya geçmektir. Atatürk, İstanbul?da aylarca bu gizli geçiş planı üzerinde çalışmıştır.

Bundan sonra Gelibolu,

İşgalcilere karşı ilk kurşunun sıkılması, ilk direnişlerin başlaması, hatta direniş amacıyla yurdun değişik yerlerinde Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin kurulması başka şeydir; bu pasif direnişin örgütlenerek, sistematikleştirilerek ve merkezileştirilerek Kurtuluş Savaşı haline getirilmesi başka şeydir. Ve bu işi, 19 Mayıs 1919?da Samsun?a çıkan Atatürk yapmıştır. Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi, TBMM?nin açılması, düzenli ordunun kurulması ve bu sırada?akıllara durgunluk veren? bir telgraf trafiği ve yazışma ağıyla bütün asker sivil yetkililerin organize edilmesi, görevlendirilmesi ve yönetilmesi işini üzerine alan Atatürk, ?dağınık halk direnişinden? sistemli bir yapı meydana getirerek, emperyalizme karşı dünyadaki ilk Kurtuluş Savaşı?nı vermiştir.

1944 yılında kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyeti?nin Bayrağı ise; bugünkü bildiğimiz Bayrak olmuştur.

c. Türk dilini tetkike yarayacak vesaik ve malzemeyi elde etmek, eski kitaplardan ve memleketin her mıntıkasındaki halk dilinden derlemeler yapmak ve yaptırmak,

-?Stalin sürçü lisan eylemiştir. Boğazlar ile Ardahan?ı almak gibi bir arzusu kesinlikle yoktur...?

8. A. g. e., s. 221

Atatürk?ün Oruç araştırmaları

Bu ve buna benzer örnekleri çoğaltabiliriz. Ancak burada bir noktayı özellikle belirtmekte yarar vardır. Bugünkü anlamda Demokratik Cumhuriyetlerde halkın kendi kendisini yönetmesi esastır. Bu yönetim şeklinin, derece derece ve çeşitli şekillerde uygulanması, öteden beri denenmek istenmiştir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi İslamlıktan önceki Türk devletlerinde kısıtlı da olsa, kurultaylar vasıtasıyla halkın oyuna baş vurulmak suretiyle bu iş yapılabilmiştir. İslamlığın kabulünden sonra ise Türk devletleri devlet yönetiminde de İslami esaslara uymuşlar. Din ve devlet işleri iç içe girmiştir. Osmanlı imparatorluğu&amp;#8217;nda da bu böyle devam etmiştir. Bu dönemde ıslahatlarla bu zihniyetin yıkılmasına çalışılmışsa da basan sağlanamamıştır.

ATATÜRK bu devleti kurduktan sonra YOKLUKLAR içinde bu kadar uzun demiryolu yaptırırken, 62 sene boyunca sadece 2021 Km demiryolu yaptık.

(N. A. BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.76-71)

?Türk milleti Kurtuluş savaşından beri, hatta savaşa atılırken bile mehkum milletlerin hürriyet ve bağımsızlık davalarıyla ilgilenmeyi, o davalara yardım etmeyi benimsemiştir. Böyle olunca kendi soydaşlarının hürriyet ve bağımsızlıklarına kayıtsız davranması elbette uygun görülemez. Fakat milliyet davası, bilinçsiz ve ölçüsüz bir dava şeklinde mütalaa ve müdafaa edilmemelidir. Milliyet davası, siyasi bir dava konusu olmadan önce, bilinçli bir ülkü meselesidir. Bilinçli ülkü demek müspet ilme, ilmi usullere dayandırılmış bir hedef ve gaye demektir. O halde propagandalarda müspet ilimlere müracat etmek şarttır. Hareketlerin imkan ve sınırları mutlaka hesaba katılmalıdır. Türkiye dışında kalmış olan Türkler, ilkin kültür meseleleriyle ilgilenilmelidir. Nitekim, biz Türklük davasını böyle bir müspet ölçüde ele almış bulunuyoruz. Büyük Türk tarihinde, Türk dilinin kaynaklarına, zengin lehçelerine, eski Türk eserlerine önem veriyoruz. Baykal ötesindeki Yakut Türklerinin dil ve kültürlerini bile ihmal etmiyoruz.?

Cephesi, s.720 - Kinross Lord, Atatürk, Bir Milletin Yeniden Doğuşu, s.156)

16 C. F. Aspinall Oglander, History of the Great War-Military Operations Gallipoli, vol. II, London 1932, p. 485-486.

İşte siperlerde evlat, torun gömmüş Türk Ninesi buna derler.

- Buralarda emniyeti korumak borcumuzdur. Eğer biz bu vazifeyi yapmazsak işgal kuvvetleri yapacaklar, dedi. Durumu görmek üzere oraya birinin gitmesi lazım. Ben sadrazam paşa ile konuştum. Sizi düşündük. Oraya gidip meselenin iç yüzünü anlayınız. Mustafa Kemal hemen Genelkurmaydaki yakın tanıdıkları ile bir tertip kurdu. Ona Ordu Müfettişliği vereceklerdi. O da bu yetki ile askeri kuvvetlere emir verebilecek, hem de geniş bir bölgenin valilerini emrine alacaktı. Böyle bir şey hazırlayıp Nazıra götürdüler. Nazır mührünü bastı:

Altıncı örnek, yine David Hotham?ın?Türkler? adlı eserinden. Eserde, yazarın şu değerlendirmesi göze çarpıyor: ?... Bütün milletlerin büyük adamları vardır. Fakat, Atatürk?ün kutsal imajına benzer bir şeyin başka yerde bulunduğundan şüphe ederim. O, Edebi Önder?dir... Mustafa Kemal, I. Dünya Savaşı sonundaki karmaşık ortama tam zamanında müdahale eden devdi ve Türkiye?nin alın yazısını tam anlamıyla değiştirdi. Morali bozulmuş ve parçalanmış ülkesine bağımsızlık ve gururunu yeniden kazandıracak şekilde, askeri yenilgiyi zafere dönüştürdü. Temelde, başarılı bir komutandı. Sonralar giriştiği bütün işler başarıya ulaştı. Çünkü ordu, bir bütün olarak arkasında idi... Atatürk, diktatörlere yaraşır şekilde, çekici bir diktatördü. çağdaşları olan manyak Hitler?e, çok kibirli Mussolini?ye, hinoğluhin ve kaba Stalin?e kıyasla, hoş bir zıtlık oluşturuyordu... Atatürk?ü daha az çekicilikteki otokratlardan ayıran birçok husus vardır. Örneğin, toprak işgal etmek veya diğer ülkelere saldırmak gibi hiçbir girişimde bulunmadı. İstanbul?u ve Boğazlar?ı da kapsayacak şekilde, Türkiye?nin yeni sınırlarını tespit ettikten sonra, bununla yetindi. Bu bakımdan, erişilmez bir gerçekçi idi... Atatürk, Türkler için iki ihtiyaç belirtti: ulusal bağımsızlık ihtiyacı, modernleşme ihtiyacı. Bunların birincisi, Batı?ya karşı boğuşmayı gerektiriyordu. Atatürk, Asya?da, Avrupa egemenliğine karşı baş kaldıran Asyalı büyük kurtarıcıların hala ilki olarak değerlendirilir... Ama, Türk ihtilalinin ayırt edici simgesi, Türklerin uygarlaşmaya yönelik atılımları idi. Bu, ?Kemalizm? idi. Atatürk, acımasız bir diktatör değildi ve eserleri, keyfi fermanlar olmadı. Bunların çok büyük bir kısmı, üzerinde çok düşünülmüş ve uzun tartışmalar sonucu karara varılmış şeylerdi... Atatürk, Yunanlıları yenilgiye uğrattıktan sonra, 1938?de ölümüne kadar, Türkiye?yi 15 yıl yönetti. Çekingen bir halka, bir dizi şaşırtıcı reformları zorla benimsetti. Buna rağmen, Atatürk?ün demokrasi için gerçek bir tutkusu vardı. Eğer onu uygulamadı ise, hiç değilse temelini koydu. O zamanki Türkiye?de devrimci bir anlam taşıyan?egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur? ilkesini kesinlikle dile getirdi. Mutlakıyet idaresinin sembolü saltanatı lağvetti ve teorik de olsa, devlet yönetiminde parlamentoyu en üstün makam yaptı...?19.

- Mekke'ye gidip beni temsil edeceksin, dedi. Türksün ve Müslümansın Türklük, Müslümanlığın öncüsü ve kılavuzudur. Müslüman milletleri medenileşmekten alıkoyan batıl itikatları yıkmak için Mekke'ye şapka ile gireceksin. Kara taassup seni parçalamağa bile kalksa, başını vereceksin, fakat eğilmeyeceksin

-?Emredin Sayın Başkan?

İstanbul?a çağrıldığım zaman İtalyanlar Trablusgarp?a saldırdılar. Ben de isim ve kılık değiştirerek bazı arkadaşlarla birlikte Mısır?a, oradan Bingazi dolaylarına gittim. Bir yıl kadar süren savaş sırasında Bingazi kuvvetleri komutanlığında bulundum.

?Vahdettinperestler?, aynı Price?ın Vahdettin?in?İngiliz severliğini? olanca açıklığıyla ortaya koyduğunu biliyorlar

Yine Atatürk?ün deyimi ile, ?İstiklal Savaşı ve Türk inkılabı, her hamlesinde milletimizin yüksek siyasi ve medeni karakteri ile memleket ideolojilerindeki şuurlu birliğine dayanarak muvaffak olmuştur.?8

1980&amp;#8217;lerin başından bu yana, ülkenin birliğine ve bütünlüğüne kasteden teröre karşı, en çetin mücadeleleri veren, bir gerilla savaşında verilebilecek en az kayıpla basiretli ve etkili bir mücadele yürüten güç de yine Türk Silahlı Kuvvetleri&amp;#8217;dir. Terör örgütünün, dış ülkelerden aldığı desteğe rağmen, amacına ulaşamamış olması, aksine bir çözülme ve dağılma süreci yaşaması, kuşkusuz yaklaşık 15 yıldır azimle sürdürülen bu mücadelenin sonucudur.

Atatürk?ün İstanbul?a hareketinden 20 gün sonra 31 Ekim 1917?de İngilizler 110.000 kişilik bir kuvvetle taarruza geçerek Kudüs?ü ve bütün Filistin?i aldılar. Bu sırada bizim Filistin Cephesi?ndeki kuvvetimiz 36.000 kişiden ibaretti. Ayrıca araç ve gereç bakımından da İngilizler çok üstündü. Kudüs yenilgisinden dört ay kadar sonra 25 Şubat 1918?de Falkenhayn?ın görevine son verilerek Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı?na Liman von Sanders atandı. Böylece Atatürk?ün endişelerinde ve önerilerinde ne kadar haklı olduğu ortaya çıkmış oldu.

Bu konuyu Batılı otoritelerin nasıl değerlendirdiklerine gelince; daha önce adı geçen Amerikalı araştırmacı Elaine D. Smith, ? Güçlü hükümet, mutlaka diktatörlük anlamına gelmez. Çünkü gerçek istikrarın dayanağı, halkın desteği ve katkısıdır? 29 diyor ve şu genel gözlemini belirtiyor: ? Hemen hemen bütün otoriteler, Atatürk?ün başarıları üzerinde birleşmektedir. Buna karşılık, gözlemler ve görüşler değişiktir. 18. yüzyıl tipi liberalizme ve doğal haklar felsefesine inananlar, Atatürk?ün kişisel otoriteye dayanan yönetimini büyük ölçüde eleştirirler. Öte yandan anayasal yönetimlerin yeni kurulduğu ülkelerde güçlü liderliğin varlığının zorunlu olduğunu düşünenler ise, çok kez, davranışlarını makul karşılamaktadırlar? 30

Modern devlet adamları arasında, yeni Türkiye'nin şefi yüksek bir yer tutmaktadır. Görevi Türk tarihinde en nazik olanlardan biri idi ve bunu şayanı hayret bir şekilde başarmaya muvaffak oldu. Bu hayret verici başarı, mücadelerle çelikleşmiş olan karekter ve sarsılmaz iradesi sayesinde mümkün olmuştur. Ölümü, Türkiye'nin sarsılması demek olmıyacak, zira bütün genç nesil, şefi tarafından çizilen yolu iman ve şevkle takibetmektedir.

Atatürk?ten KERKÜK?e Son Mesaj!

''Türk ordusu ricat etmeyi bilmezdi. İlk defa ricat etmeyi İstiklal Savaşı?nda öğrenmiştir. Gazi Mustafa Kemal Paşa?nın harp tarihimizdeki büyük katkısı düzenli geri çekilmeyi öğretmesidir.''

Mecmua-i Fünun, 1868.

Atatürk Balkan ve Birinci Dünya Savaşlarının hazırlanmasında, bilfiil başkumandan olmadığı için başarıyı sağlayan hedeflerin hangileri olduğunu selahiyetlilere isabetli bir suretle göstermeye ve teklif etmeye muvaffak olmuş ama bir türlü dinletememişti.

Şimdi, sıra ile bu unsurlara bakalım: Ulusal sır nedir? Uzak gelecekte olacakları, olması gerekenleri hesaplayarak buna göre ulusun ve devletin hazırlanmasıdır. Bu sır, devlet hayatı içinde, sadece bilmesi gerekenlerce muhafaza edilmesi gereken sırdır. Türk devlet hayatında bu sır, Türklüğün geleceği üzerine kurulu bir sır olmuştur. M. Kemal Atatürk, bu gün çöken Sovyet İmparatorluğunun sonunu, 1936?larda görüp, yönetimlerin Türklük dünyası için, bu olgu için hazırlık yapmasını istemiştir. Ne var ki, 1990?ları yaşayan Türkiye, yönetimler açısından, bu sözü pek hatırlayamamış olacak ki, tarihin önümüze çıkardığı bu gerçek karşısında, hazırlıksız yakalanmıştır. Bu durum, bize, yeni nesillerin unutkanlığını mı; yoksa, başkalarının sunduğu bilgilerle vaziyeti idare etme tembelliğini mi gösterir, bilmiyorum; ama, en azından bunun, bir hafıza zaafımız, veya yönetenlerin konformizmi sonucu ortaya çıktığını söyleyebilirim. Devlet hayatında böylesi bir konformizme, veya hafıza zaafiyetine yer olamayacağı gerçeği de, bir kere daha, tarih tarafından bize, Sovyet gerçeği ile kanıtlanmış oldu. Biz, bu deneyimi göz önünde tutarak, açılmış mesafeyi, yine de, hızla kapatmak zorundayız ve bu kaçınılmazdır.

1 Manastırlı Hamdi Efendi, (1883-1945), İstanbul?un İngilizler tarafından işgal edildiğini Mustafa Kemal?e bildirmiştir. Ankara?da da aynı görevi sürdürmüştür.

İşte yakın zamanda çıkarılan BİLGE KAĞAN HEYKELLERİ. Hepsinin sağ elleri kalbindedir. Lütfen dikkat buyurun. Deruni Devlet- Kutsal Halı Kitabının yeni serisinde, gizlenen Türk metinlerindeki bu kaideleri yazdım. Belki yayınlarım. Bu ilgili bölümü önceden veriyor olmamın sebebi, sıkça bu pozun Atatürk&amp;#8217;ün masonluk duruşu zırvası olduğundandır.

- Ben Mareşal ve Türk Orduları Başkomutanıyım! Şaşkınlıktan ağzı açık kalan Yunanlı kekeledi:

?Vatanın bağrına düşman dayasın hançerini,

halimi dinler."

-?Her millet, layık olduğu yaşayışa erer...? Dedi ve yürüyüp gitti.1

da bizim yaptığımız kanun yanlış yorumlanarak Halil Ağa' nın öküzünü

Atatürk Türkiye?sinde özellikle yönetimde ve sosyal yaşamda yapılan devrimlerle İslam?ın ayaklar altına alındığını iddia eden Jose le Boucher?nin tam tersine Mustafa Kemal?in Batı uygarlığını seçiş nedenlerini anlayabilen ve bu konuda tarafsız değerlendirmeler yapabilen Fransız devlet adamları ve yazarlar da bulunmaktadır. Eski Fransız başbakanlarından Edouard Herriot ve Büyükelçi Albert Sarraut?nun yanı sıra Maurice Pernot, Rene Marchand, F. de Gerando bu konuda verilebilecek en iyi örneklerdendir. Türk Devrimi ile Rus Devrimi?nin karşılaştırmasını yapan Edouard Herriot, Rusya?da Ortodoksluğun tamamen yıkılmasına, kiliselerin boşaltılmasına karşın yıllardır İslamiyet?in bekçiliğini yapan Türkiye?nin artık Pers ve Arap krallarına hizmet etmekten yorulduğunu ve İslamiyet?in Avrupa?ya karşı verdiği savaşın temsilciliğini yapmaktan bıktığını vurgularken59, diğer yandan Atatürk?ün Türkiye?yi laikleştirerek ülkesinde ulusal birliği sağlamayı ve ülkesinin insanlarını diğer İslam ülkeleri için daha önemli olan bir dava uğruna ölmekten kurtarmayı amaçladığını belirtiyordu60. Mustafa Kemal?in Türkiye?yi moderni eştirirken?uygar bir ulus? yaratmayı planladığını gayet iyi kavrayan Herriot61, O?nun Avrupa?nın tümüyle işbirliği yapmayı arzulamasına karşın asla büyük devletlerin küçükleri yönetmelerine izin vermeyeceğini de anlamış bulunuyordu62.

?Adana bölgesinde ilk iş olarak ordunun subay ve erat kadrosu jandarmaya kaydırıldı. Bunların, silah, araç ve gereçleri de tamamlandı. Bunun önemli nedeni şudur: Ateşkes Antlaşması?na göre jandarma örgütü bulunduğu bölgede kalabilirdi. Fakat ordu kısımları görevlerinden alınıp terhis ediliyor ve evlerine, köylerine gönderiliyordu. Bir işgal emri karşısında Adana bölgesinin önemli yerlerinde direniş yuvaları hazırlandı.?

2 Ahmet Hidayet Reel, Atatürk?e ait Hatıralar, İstanbul 1949, s. 146.

Atatürk'ün mal varlığının tamamını hazineye bağışlayabilmesi için Atatürk'ün isteği ile Meclis tarafından çıkarılan 2307 nolu kanunun maddeleri şunlardır:

Başka bir muallim de şöyle bir soru sormuştu:

"Atatürk bir işe girişirken gerek iç, gerek dış durumu inceler ve ona göre davranırdı... Atatürk esaslı ve uzun zaman alacak bir devrime, bir harekete giriştiği vakit, etrafı gayet iyi kollar, yani o yapacağı hareketi durdurmak mecburiyetini yaratacak bir hadise ihtimali var mı? bunu kollar ve gayet de iyi takdir eder... Şimdi iç durumu ele alalım. Atatürk'ü en çok sıkan ittihatçı tarizleriydi. İttihatçı tarizleri suikasttan (1926) sonrav tamamiyle ezilmiştir. Binaenaleyh orada bir sinmişlik vardır, oradan artık korkulmaz. İkincisi dışarıda, Yunanistan'la dostluk başlamıştır. Yunanistan'la dostluk demek Avrupa ile olan gücenikliğimizin, kırgınlığımızın izalesi demektir. Çünkü o vakte kadar Batı Avrupa bize fena gözle bakıyordu ve bizi almıyordu arasına. Ama Yunan vasıtasıyla o tarafa yaklaşmış olduk." Avrupa'daki askeri ve siyasi durumların da Atatürk'e zaman kazandırdığını ifade eden Bayur, sözlerini şöyle tamamlamıştır:

- Allah bu memlekete böyle hayırlı müesseselerin kurulmasını nasip etsin. Çünkü memleket harap olmuştur. Bizler de yardım yapmazsak memleketin hali fena olur. Eğer vaziyetim müsait olsa idi daha fazla yardımda bulunurdum.

OLAY SONRASI BÜYÜKELÇİYE SÖYLEDİĞİ O CÜMLE

(Avni Altıner, Her Yönüyle Atatürk, s. 153-155)

Atatürk?ün, yaptığı bağışlara temel olan yasayı Meclis?ten rica ederek çıkarttırdığı tarih; 12 Haziran 1933?tür... Yani, Cumhuriyet henüz 10 yaşındadır. Hastalık belirtileri de daha ortaya çıkmamıştır. Çiftliklerinin zarar etmesi diye bir durum da söz konusu değildir, çünkü daha çiftlikler yeni kuruluş aşamasındadır. Atatürk, bilerek, isteyerek, daha işin başında malını mülkünü milletine bırakmaya karar verniştir.

Gazi Paşa, Türk milletinin kökenlerini ve tarihini belirten bir konuşma yaptı. Hun İmparatorlarından birinin adını, bana ad olarak vermek istiyordu. Bugün bir hazine gibi sakladığım aşağıdaki notları yazdırdı ve imzaladı.

43 S. D., C. 2 s. 19.

''4 BİN MEHMETÇİKLE ROMA'YA GİRERİM''

&amp;#8220;Küçük ve sonsuza kadar uzanıyormuş gibi görünen toprak yolun nihayetindeki Mudanya kasabasına, barış antlaşmasını, Türk delegesi İsmet Paşa&amp;#8217;ya dikte ettirmeye gelen müttefik kuvvetlerinin temsilcileri, İsmet Paşa tarafından kendilerine dikte ettirilen anlaşmayı imzaladıktan sonra, rıhtımda kendilerini bekleyen gemilerine, Türk Ordusunun çaldığı hareketli bir marş eşliğinde biniyorlardı.&amp;#8221; 18

Yenibahçeli Şükrü, Gebze-Kocaeli yolunu tutmuştur, ama Atatürk?ün neden böyle bir şey istediğini anlayamamıştır: ?Bu Mustafa Kemal Paşa da, şu yolu neden tutunuz demiştir acaba, ne yapacak ki bu yol lazımdır. Bir iş vardır da biz mi akıl edemeyiz? diye düşünürken Atatürk?ten bir haber almıştır. Atatürk, Yenibahçeli?nin, kimseye görünmeden gizlice Fansaların evine gelmesini istemiştir. Yenibahçeli haberi alır almaz Atatürk?le görüşmek için Fansaların evine gitmiştir.

Bu konuşmanın ilk bölümünde Dumlupınar Zaferi?nin kazanılmasındaki kararlılığı, muharebe safhalarını, cereyanını uzun uzun anlattıktan sonra yine sözü Hakimiyeti Milliye?ye getirmiş ve?... Efendiler, bu muazzam zaferin muhtelif amilleri fevkinde en mühimi ve alisi Türk Milleti?nin bilakaydüşart hakimiyetini eline almış olmasıdır. Bu hadisenin tarihimizde ve bütün cihanda ne büyük, ne feyizli bir inkılap olduğunu izaha lüzum görmem? diyerek bu konuyu derinliğine açıklamıştır. Milli hedef ile ilgili sözleri ise şöyledir: ?... Efendiler, milletimiz hakimiyetini eline aldığı gün, bilmeyen kalmamıştır. En karanlık felaketlerin, en derin uçurumun kenarında bulunuyordu. Kuvvei maddiyesi yıpratılmış, vesaiti müdafaası gaspolunmuş, maneviyatı mukaddesatı duçarı tecavüz olmuş elim bir vaziyette bulunuyordu. Bütün bunlara rağmen mevcudiyetini ve istiklalini kurtarmaya karar verdi. Bu kararında muvaffak olabilmek için bütün milletin kendine bir hedef ve hareket tespit etmesi lazım geliyordu. Bütün milletin o hedef üzerinde behemahal muvaffak olmayı gayei emel telakki etmesi icabediyordu. M ilet bütün mevcudiyetiyle, bütün fedakarlığı ile bütün imanı ile o hedefe beraber yürümesi ve behemahal muvaffak olması lazımdı. Efendiler, o hedef burası idi. Gayei emel olan muvaffakiyet burada ihraz olunan zafer idi.?

Mustafa Kemal Paşa bin güçlük içinde, nehirden geçerek, çöllerden aşarak ordusunu Şam?a kadar getirdi. Hemen sezdi ki şehir, Türkleri arkadan vurmak üzeredir.

''Bir Mayıs sonu ya da Haziran başı idi. Bağımsız fakat bütün kalbi ile İttifak devlerinin zaferini kutlayan bir Avrupa şehrinde, başım eğik, gözlerim yaşlı dolaşıyordum. Yüreğimde derin bir uçurum, kafam bir cehennemdir. Gün geçmiyor ki bir mağazada, bir lokantada Türk olduğum anlaşılınca acı bir alay edilme veya ağır bir hareketle karşılaşmayayım. Lakabımız ''makak'tı Gönül verdiğimi genç kızlar Türklüğümüzü sezince bizden iğrenip kaçıyordu. İşte o şehrin bu cehhennem atmosferi içinde, birgün, yılgın çekingen dolaşırken, gözlerim ansızın, bir gazete satıcısının sergisinde, bir sürü gazete adı ve başlıkları arasında, iri harflerle dizilmiş şu satırlara ilişiverdi; ''Bir Türk generali itilaf kuvvetlerine karşı yeniden harbe hazırlanıyor.'' Titreyerek gazeteyi aldım. Yürürken, okuyorum; ''Mustafa Kemal Paşa isminde bir Türk generali.''

1937'de Fransa'nın, Hatay'ı Suriye'ye devretmeye hazırlandığı yolundaki haberler, Ankara'da sert tepkiyle karşılandı. Atatürk, hemen Gökçen'i de bir parçası yapacağı gözdağı planını uygulamaya koydu. Atatürk, bir akşam Gökçen'e, 'Üniformanı giy. Tabancanı beline tak ve buraya gel. Bu akşam çok önemli bir görev daha vereceğim. Tarihi ilginç bir görev' dedi. Ata, bunu söylerken, Gökçen'e, 'Hatay konusundaki fikrin nedir?' diye de sordu. Gökçen de, 'Eskiden Girit için söylenirdi. Annemden dinlemiştim. 'Girit bizim canımız, feda olsun kanımız!' Aynı şeyi Hatay için düşünüyorum' dedi.

Savarona yatında Ürdün Kralı Abdullah'ın üstüne kahve döken benim. Kral, "Yazık, etrafınızda terbiyeli kimse kalmamış" deyince, Ata'nın cevabı şu oldu: Ben bu milleti her şeye alıştırdım ama uşaklığa alıştıramadım.''

Geçerli olan ve toplumda üstün kıymet ifade eden Mustafa Kemal Paşanın dünya görüşü, Türk toplumunu tek hedefte birleştirdiği gibi insan topluluğuna da yararlı, huzur ve güven verici yeni fikirleri de kazandırmıştır.

Atatürk Türk Tarihi?ni çok iyi bilirdi? Bozkurt?un ve Ergenekon?un önemini de; yaptırdığı tablolarla, bastırdığı pul ve paralarla yaşatmaya çalışmıştır.

Yine Kasım ayının sonunda Sivas&amp;#8217;ta halkı hükümete karşı ayaklanmaya teşvik ederek, şehrin duvarlarına hükümete hakarete varan sözler içeren beyannameler asan mamzade Mehmet Necati&amp;#8217;nin yargılanmasına başlanmıştır. Ceza Kanunun 55. maddesi uyarınca imamzade&amp;#8217;nin idamına, olayda isyanı tahrik edici hareketleri görülen diğer kişilerin de kürek cezasına çarptırılmasına karar verilmiştir.

"Bırak şimdi övgüleri" dedi. "Ben lafın gerisini getireyim: Tamam öyleyse,

"Her millet, layık olduğu yaşayışa erer..."

bırakmakta hiçbir sakınca görmüyorum...?

Reşat Bey, Mustafa Kemal Paşa tarafından 11. Kafkas Tümeni (sonradan 21. Tümen) Komutanlığı'na getirilmiştir. Yarbay rütbesi ile İnönü ve Sakarya muharebelerine de iştirak eden ve olağanüstü başarı gösteren Reşat Bey, son olarak 57. Tümen Komutanlığı görevine atanmıştır. Bizzat Başkomutan Mustafa Kemal Paşa tarafından, Büyük Taarruz'un ikinci gününde, muharebenin ve de ülkenin ulusun kaderini etkileyecek en kritik mevkilerden olan Sincanlı Ovası'ndan Dumlupınar'a kadar tüm yolların önündeki en stratejik engel olan Çiğiltepe'yi düşmandan temizlemesi emredilmiştir. Ne var ki, bu tepenin önemini çok iyi bilen Yunan Başkomutanı Trikopis ise, en zinde kuvvetlerini, üstün ateş gücüyle bu tepeye yığmış; tahkimatı tamamlamıştır. Bundan sonrası kayıtlara aşağıdaki gibi geçmiştir;

Akşama doğru Mustafa Kemal Bey Kurmay Başkanı ile birlikte Karargahımıza geldi ve Mareşal Liman Von Sanders Paşa'ya kendi kumandası altında kendi işaretiyle yapılan piyade süngü hücumu hakkında ayakta Fransızca olarak açıklıyor, hepimiz büyük merak ve heyecan içinde dinliyoruz. Mustafa Kemal Bey, 'Bütün cephe üzerinde piyademiz, Conkbayırı'na tırmanmaya çalışan düşmana benim işaretimle süngü hücumuna geçti ve düşmanı denize kadar sürdü. Bu sırada benim göğsüme bir mermi parçası isabet etti. Saatim kırıldı. Bu saat benim canımı kurtardı. İzin verirseniz bugünkü başarımın anısı olarak bu saati size sunayım' dedi ve kırık saati çıkardı, Liman Von Sanders Paşa'ya verdi.

18 Bernard Lewis, Modern Türkiye?nin Doğuşu, Ankara, 1988, s. 254-255, 289-291.

1918 Ekimi?nin sonlarında Halep?in kuzeyinde İskenderun önlerinde bir savunma hattı oluşturduktan sonra, Adana?da Yıldırım Orduları Komutanı olduğu kısa sürede (1-10 Kasım 1918), bir taraftan elindeki kuvvetleri organize etmiş, diğer taraftan da yetkilileri uyarmaya ve uyandırmaya çalışmıştır. Atatürk, Adana?da kaldığı yaklaşık 10 gün içinde Kurtuluş Savaşı?nın ön hazırlıklarına başlamıştır.

113 Hacıyev, İ. (2003): Mustafa Kemal Atatürk ve Nahçıvan, Beşinci Uluslar arası

Bu bölümdeki kaynakların büyük çoğunluğu Çanakkale Muharebeleri (1915) ile ilgili eserlerden oluşuyor. Bu nedenle, daha çok, bu muharebeleri yansıtan alıntıları sunmak durumundayım. Bunu yaparken, Atatürk?ün kişiliğini tarihi yönleri ile dile getiren yorum ve değerlendirmeleri örneklemeye çalıştım. Bu bölümde sunmayı tercih ettiğim metinlerin sayısı sekizdir.

Sultanlık, korkuya ve tehdide dayandığı için korkak, alçak, sefil ve rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark bunlardan ibarettir."

Latife Hanım, siyah bir manto giymiş, siyah peçe örtmüş, cenaze alayına katılmak istemişti; fakat ailesinin ve din adamlarının, ?İslam?da kadın cenazeye katılmaz? diye engel olmaları üzerine bir faytona binerek cenazeyi arkadan takip etmiştir.

5. Ordu Kumandanı Mareşal Liman Von Sanders bizim Karargahımızdan Conkbayırı harekatını izliyor... Mustafa Kemal Beyin saldırısının başarıyla sonuçlandığı haberleri karargahımızı sevindiriyor.

« 25/26 Nisan 1915&amp;#8217;te düşman Arıburnu ve Conkbayırı&amp;#8217;ndan yeni çıkarmalar yapmış ve her seferinde karşısında Atatürk&amp;#8217;ün komutasındaki Mehmetçiği bulmuştur. Örneğin, 26 Nisan tarihinde Conkbayır&amp;#8217;na yapılan taarruzu Atatürk, daha sonra Kemalyeri diye adlandırılacak yerden yönetmiş, Kanlısırt-Kırmızısırt hattında düşmana ağır kayıplar verdirerek, düşmanı kıyıya çekilmeye zorlamıştır. Atatürk anılarında, &amp;#8220;Diyebilirim ki benim için en kritik durum 26 Nisan günü idi&amp;#8221; demiştir. Şüphesiz bunun bir anlamı vardır. Tümen cephesinin asıl yükünü çeken 57. ve 27. Alaylar, kendilerinden sayıca ve silahça çok üstün durumdaki düşmanla savaşmaktan yorgun, aç ve uykusuz düşmüşlerdi. Birkaç gece üst üste hücum üstüne hücum etmişlerdi. Atatürk, &amp;#8220;En kritik dönem 26 Nisandı&amp;#8221; derken birliklerinin çok hırpalanmış ve güçsüz duruma düşmüş olduklarını ifade etmek istemiştir. Müttefik güçlerin 26 Nisan sabahı yaptıkları saldırıda 57. Alay&amp;#8217;ın geri kalan askerleri de ya &amp;#8220;şehit&amp;#8221; ya da &amp;#8220;sağır&amp;#8221; olmuşlardı. 19. Tümen Komutanı Atatürk, 26 Nisan akşamı verdiği emirde, &amp;#8220;Bütün birliklerin bulundukları kıtaları tahkim etmelerini, muharebe hazırlıklarını tamamlamalarını, Kocadere köyünden tümen cephane dağıtım yerinden gerekli ikmalin erkenden yapılmasını, erlerin sıcak ve kuvvetli yemekle doyurulmasını&amp;#8230;&amp;#8221; istemiştir.

Mart 1926'da, Baku'de toplanan I. Türkoloji Kongresi'nde yapılan görüşmeler ve tartışmalar sonunda, Latin alfabesine geçiş prensibi benimsenmiş ve sonuç olarak her Türk kolu için Latin kökenli ayrı ayrı alfabeler oluşturulmuş, Kongre'yi izleyen yıllarda da uygulanmıştır. Aynı yıl Türkiye'de harfler sorunu yeniden canlanmış, Akşam gazetesinin 28 Mart 1926 tarihli "Latin Harflerini Kabul Etmeli mi, Etmemeli mi?" başlıklı anketi ülkede geniş yankılar uyandırmıştır. Dönemin ünlü yazar ve bilimbadamlarından Halit Ziya, Necip Asım, Veled Çelebi, Ali Canip, İbrahim Alaaddin, Prof. Zeki Velidi Togan, Avni Başman, Yusuf Semih, Ali Şeydi, Prof. Köpriilüzade Mehmet Fuat gibi kişiler Arap harflerini savunurken, Refet Avni, Abdullah Cevdet, Mustafa Hamit gibi aydınlar da Latin harflerini savunmuşlardır. Savunanların gerekçeleri şunlardır:

Lozan'da Hahamhane ve Patrikhaneler kaldırılamamış, ama hiç olmazsa Türkiye'deki azınlıklara tanınmış olan imtiyazlar kaldırıla-bilmiştir. Yine ırk ve din esasına göre yapılan düzenlemede, Müslümanlar gibi Müslüman olmayanlara, azınlıklara, kamu hizmetlerinde, kanun önünde tam eşitlik sağlanmıştır. Kamu huzur ve düzenini bozmamak şartıyla, her türlü faaliyetlerinde serbestlik, din, vicdan ve ibadet hürriyeti, basın, eğitim dahü, her safhada kendi dillerini kullanma imkanı, kendilerine ait her türlü vakıf, eğitim müesseseleri, hastane ve ibadethane kurma, işletme, geliştirme, eğitim ve din hizmetlerinde devletten yardım görme hakkı, aile işlerini an'anelerine göre yürütme, düzenleme hakkı vs. tanınmıştır. Ayrıca Türkiye'de bu esaslara aykırı olabilecek hiçbir mevzuatın yapılamayacağı ve uygulanamayacağı belirtilmiştir. Bütün bunların yanısıra tarihin hemen her devrinde, belki de biraz cömertçe, gördüğümüz "Af Beyannamesi'ni veya "Aff-ı Umumiyi' TBMM kabul etmiştir. Buna göre, savaş sırasında, isyan, ihanet eden, düşmanla işbirliği yapan, Türklere karşı savaşan azınlıklardan Ermeniler ve Rumlar da dahil bütün azınlıklar affedilmiştir (11).

Bu konuda öncelikle şunu belirtmek gerekir ki bu fikirler Mustafa Kemal?in daha okul çağlarında iken, gençlik yıllarından beri kafasında mevcuttu ve bunları geliştirmeye, olgunlaştırmaya çalışıyordu. Bu bakımdan Kurtuluş Savaşı içinde bile, daha henüz bağımsız yeni bir Türk Devleti kurulma aşamasında iken de bu fikirlerini ortaya koyuyor ve hatta bunun için Maarif Kongresi gibi toplantılar düzenliyor. Halkı muharebe ortamı içerisinde dahi aydınlatmaya çalışıyordu. Bu durum, Atatürk?ün fikirlerindeki kararlılığı da göstermesi bakımından da üzerinde önemle durulması gerekir.

Belge gösterdi.

Alkışlar arasında iniyor uçaktan. Herkes kıskanç ama şaşkın. Bir yetkili bir gönüllü istiyor. Pilotun arkasında ona eşlik edebilecek cesareti olan. Bizim delikanlı atılıyor. Ben ben... Tamam, deniyor ve delikanlıya gözlük ve mont veriliyor. Delikanlı montu giyiyor gözlüğü takıyor.. Kalabalıktan sıyrılmak üzere iken Ali Rıza Paşa kolundan tutuyor. Boşver sen binme bırak başkası binsin diyor. Neden diye soruyor delikanlı bir şey mi hissettiniz. Yok, sen yine de binme evlat diyor. Derken başkası biniyor uçağa. Uçak havalanıyor delikanlı öfkeli Paşa?ya. Parandeler, manevralar derken uçak alev topuna dönüyor ve piste çakılıyor. 2 ölü...

etkin araçlarından biri olduğundan, yazının değişmesi, bir toplumun bütün kültür değerlerinin yok olması anlamına gelir ki; yaklaşık bin yıldır kullanılan ve kök salan Arap yazısının atılması, bu bakımdan hiç de kolay olmamıştır. Arap alfabesine dayalı olan yazı, eski toplumun ve eski kültürün bir simgesidir. Dolayısıyla eski siyasal iktidarın da ayrılmaz bir parçasıdır.

- Belki daha kati tedbirler düşünülebilir.

Nihayet konunun artık olgunlaştığını gören Mustafa Kemal Paşa, harekete geçerek 9 Ağustos 1928 günü akşamı, CHP'nin Sarayburnu Parkı'nda düzenlediği eğlencede, büyük inkılapla ilgili ilk müjdeyi halka vermiş ve İnkılabı şu sözlerle başlatmıştır:

Edip Servet Tor, Mekke'ye şapka ile girdi. Müslüman delegelerinin en itibarlısı o idi. Kongrenin sonuna kadar, Mustafa Kemal mucizesine hayranlık duyan heyetler arasında, Kemalist Türkiye'yi o temsil etti.

(7) Attan Deliorman, Türklere Karşı Ermeni Komitecileri. İstanbul. 1973, s. 262-263.

Ben de sizin gibi bunun sebebini düşündüm. Bu ismi İran-Afgan sınırında bulunduğum sırada Atatürk verdi. Gazi Hazretleri sevdiği insanlara espri yapmaktan hoşlanır. Ben Türk generalleri arasında en uzun boylu olduğum için yakın bulunduğum Altay dağına beni benzetmek istedi ile bu ismi verdiğine kani oldum. Fahrettin Paşa Ankara?ya döndüğünde Atatürk?e seyahati hakkında rapor verdikten sonra Voroşilov?un Altay soyadından nasıl kuşkulandığını da nakleder. Atatürk: ?Vay canına, demek ki buluttan nem kapıyorlar? öyle değil ama iyi söylemişsin?268 Yukarıda yer verdiğimiz iki örnekle İran ve Rusya?nın Atatürk?ün Azerbaycan ve Orta Asya konusundaki eylem ve fikirlerine ne kadar hakim olduklarını, hatta ne kadar hassas olduklarını gördük. Mustafa Kemal?in Anadolu dışındaki Türkler için bir siyasi birliktelik değil en dar manasıyla kültür birliği arzuladığını ve buna yönelik kurduğu T. T. K. ve T. D. K. ile v. b. kurumlar ile bu kültür birliğinin zeminini hazırladığını biliyoruz.

Verdiğiniz bilgilere ve yüksek düşüncelerinize özellikle teşekkürümü arz ederim. Mösyö Brunot ve arkadaşlarının bir gözdağı vermek için söyledikleri sözleri tamamiyle blöf olarak saydım. Sivas Kongresi'nin toplanması yeni bir mesele değildir; aylarca öncesinden dünyaca bilinen bir teşebbüstür. Gariptir ki, İstanbul da bulunan yetkili Fransız siyaset adamlarının da bana gönderdikleri haberler, Anadolu'da millet tarafından girişilmekte olan teşebbüslerin pek haklı ve meşru olduğu, milletimizin istekleri kendilerine ve açıkça bildirildiği takdirde, bunları memnunlukla kabul ile gereğini yerine getireceklerine dair şimdiden yazılı güvence vermeye hazır oldukları şeklindedir. Mösyö Brunot'nun ikinci görüşmede ağız değiştirmesi ve yumuşaması, beni kazanma maksadına dayanabilir. Binbaşı Brunot'nun dediği gibi Sivas'ın Fransız'lar tarafından beş gün içinde işgali o kadar kolay bir şey değildir. Zatıdevletinizin hatırında olsa gerekir ki, İngilizler bu konudaki tehditlerinde daha ileri giderek Batum'daki askerlerinin Samsun'a çıkarılmasına karar verdiler. Hatta sözde beni yıldırmak için, bir tabur bile çıkardılar. Fakat, bu teşebbüse karşı, milletin sarsılmaz bir azim, iman ve ateşle karşı koyacağı gerçeği kendilerince anlaşıldıktan sonra, hem kararlarından vazgeçmeye hem de Samsun'a çıkarmış oldukları askerleriyle birlikte orada bulunan taburu da alıp götürmeye mecbur olmuşlardır. Sivas Kongresi'nde ele alınacak hususlar da Erzurum Kongresi bildirisi'ndeki maddelerden kolaylıkla anlaşılacağına göre, İtilaf devletleri aleyhine kışkırtmalarda bulunmak gibi maksatlar asla söz konusu değildir. Burada şunu da arz edeyim ki, bendeniz ne Fransızların ve ne de herhangi bir yabancı devletin yardımına tenezzül eden şahsiyetlerden değilim, Benim için en büyük korunma yeri ve yardım kaynağı milletimin bağrıdır. Kongrenin gereği, zaman ve toplanma yeri hakkında söz sahibi olmak, bendenizin şahsi hükmünün pek üstünde bir söz sahibi olan millet kararına bağlı bir durumdur. Yalnız, tahmin buyurulduğu gibi, Fransızların, kongre üyelerinin Sivas'ta toplanmasına taraftar görünerek, sonradan onları ele geçirme imkanını bulabilmesi bizce pek uzak kuruntulardandır. Bütün bu arz ettiklerimi Mösyö Brunot'ya aynen söylemenizde hiçbir sakınca görmüyorum. Bu münasebetle Mösyö Brunot ve arkadaşlarına, milletimizi savunmak için, Erzurum Kongresi Bildirisi ile, bütün dünyaya olduğu gibi kendilerinin İstanbul'daki siyasi temsilcilerine de duyurmuş olduğu temel kararları uygulamakta hiçbir şekilde kararsızlığa düşmesine imkan bulunmadığı bildirilmiş olur. Mösyö Brunot bilmelidir ki, Fransızların Sivas'ı işgale karar vermeleri, kendilerine pek pahalıya mal olabilecek yeni kuvvetlerle ve çok paralarla yeni bir harbe karar vermelerine bağlıdır. Böyle bir kararın, Jandarma Binbaşısı Mösyö Brunot ve arkadaşları arasında söz konusu edilse bile, Fransız milletince kabul edilebileceğine ihtimal verilemez.

Atatürk asker olarak hayata atıldığı zaman Osmanlı Devleti gerileme sürecini yaşıyordu. Sömürge, dolayısıyla, sanayii beslemek için kaynak peşinde koşan Avrupalılar Osmanlı Devleti'ni parçalama, aralarında bölüşme yarışı içindeydiler. Böylece hem Osmanlı ülkesindeki kaynakları ele geçirmiş olacaklar hem de tarihi İpek Yolu'ndan Asya kaynaklarına ulaşmak imkanını bulacaklardı. Onun içindir ki kendini Türk dünyasını kurtarmak ülküsüne adayan Atatürk Avrupalılarla mücadele ederek büyük eserini kurmaya başladı,

ATATÜRK, yeni Türk Tarihini ve mucizesini yaratan kahramandır.

Anlayacağınız, Türk ulusu, eli kanlı emperyalizmi 4 yıl içinde tam iki kere tokatlamıştır.

sonra R. Oğuz Türkkan?ın çabaları ile dizi TRT?de ilk kez oynatılır ve pek çok kişi uzaktaki soydaşlarını

Rus ihtilalinin 1935 teki yıldönümünden az önce Moskova?daki Türk elçiliği Atatürk?e, Stalin?in Rus Komünist partisi üyeleri önünde verdiği bir nutkun özeti gönderilir. Bu nututukta Stalin, Türkiye, İran ve Yakın Ortadoğu?nun bütün memleketlerini Rus Bölgesi olarak gösteriyordu. Sovyet elçiliğinde verilen bir kokteyle büyük bir kalabalık ile gelir. Elçi Karahan ile konuşurken birdenbire sorar:

BİNLERCE TÜRK GENCİ UYDURMA İDEOJİLER UĞRUNA CAN VERDİ

Arapça-Farsça kelimelerin terkiplerinin çokluğunun, okuma-yazmayı büsbütün zorlaştırdığını, büyük harf olmadığı için özel isimlerin diğerlerinden ayırdedilmediğini, Avrupalıların ise yazılarında böyle zorluklar olmadığı için, 6-7 yaşından başlayarak her insanın okuyup yazabildiğini, bizde ise yazımızı öğrenmenin zorluğu yüzünden halkın fikren terbiyesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, Arap harflerinin kitap basımı için de uygun olmadığını, diğer milletlerin 30-40 harfle istedikleri kitabı basabildiklerini, bizde düzyazı ile kitap basabilmek için bile, yüzlerce işarete ihtiyaç bulunduğunu savunmuş, aynı konferansta, Latin harflerinin kolayca okunup yazılmasındaki yararları belirtmekle birlikte, bu konuya fazla değinmeyip, yazı sistemindeki zorlukları gidermek için şu önerilerde bulunmuştur: Alfabenin kolay okunabilmesi için harflere işaretler konulmalı, yeni sesli harfler bulunmalı, harfler ayrık yazılmalı. Bu şekilde birkaç basit

"Kendisine nasıl davranacağınızı çok merak ediyorum."

Atatürk'ün hayatında büyük bir önem taşıdığını ifade eden Adatepe, Büyük Önder'in yaşamına dair bir çok anıyı salondakilerle paylaştı. Atatürk'ün Dolmabahçe Sarayı'nda zaman zaman yakın dostlarıyla bir araya geldiğini ve kendisinin de bu ziyaretlere katıldığını anlatan Adatepe, ''Atatürk bazen efkarlanır, eski hikayelerini anlatırdı. Mesela harbe giderken daima dua ettiğini, iki elini açıp 'Allah'ım sen Türk milletini hiçbir zaman esir etme' diye dua ettiğini söylerdi'' dedi.

Nihayet Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'ni emanet ettiği gençliği yetiştirdi. O gençlik hem Türkiye Cumhuriyeti'ni hem de Türk dünyasını korumak ve kurtarmak sevdasıyla donandı. Dokuzuncusu, Türkiye Türkçü Atatürk'ü bu derece iyi anlayan Türkeş'i sağlığında yeteri kadar anlayamadı. Atatürk adına yapılan ihtilallerin mağduru Türkeş ve onun gençliği oldu. Şimdi ikisi de Ankara'nın iki mutena tepesinde birbirlerine gülümsüyorlar. Biri Anıttepe'deki Anıtkabir'de, diğeri Beştepe'de ki Anıt- Mezarda Türk milletinin geleceğini hazırlayan iki lider olarak ebedi istirahatgaha çekildiler. Onlar yarattıkları parlak tarihe mal oldular. Alp Er Tunga gibi... Bilge Kağan gibi... Alparslan gibi... Fatih gibi... Yüce yaratıcının rahmeti üzerine olsun...

İşte bütün bu faktörleri hesaba kattığımızda, 20?nci yüzyılın başında savaştan henüz çıkmış olan Türkiye ile 21?inci yüzyılın başındaki Türkiye?yi kıyaslamak çok adil gözükmüyor.

hitabıyla seslendiği zaman, buna varlığı ve içtenliği ile inanmıştı.

Fransada çok meşhur bir sözlük vardır, Larousse. Burda bir kelime var, "décapiter". Bu kelime 1931 yılındaki sözlükte boynunu vurmak diye ifade ediliyor. Kelimenin bir başka anlamı daha var. Kazığa oturtmak, yani sivri bir kazık hazırlamak ve kazığın bir ucu

(Winstone H. V. F., Orta Doğu Serüveni, 1898-1926 Yılları Arasında Orta Doğu?daki Siyasi ve Askeri İstihbaratın Öyküsü, s.437 - Atay Falih Rıfkı, Çankaya, Atatürk?ün Doğumundan Ölümüne Kadar, s.122)

"Sen dindar mısın?" diye sordu.

Sakarya&amp;#8217;da Yunan Ordusu&amp;#8217;nun ölümcül yürüyüşünü durdurmaya çalışan Mustafa Kemal ve küçük ordusu (General Harington&amp;#8217;un raporuna göre) iki ateş arasında idi. Bu ikinci ateş Enver Paşanın Bolşevik kuvvetleriydi(4) . Birinci tehlike batıdan yürürken, ikincisi doğuda bekliyordu. Bu arada kendileri ve Sultan İstanbul&amp;#8217;da pusuya yatmışlar, fırsat kolluyorlardı. Enver Paşanın hangi kuvvetlerin başında Ankara&amp;#8217;yı kurtarmaya geleceği belli değildi. Bu kuvvetler sırf Ruslardan kurulu olmayıp Azeriler, Dağıstanlılar, Çerkezler gibi &amp;#8220;kardeş askerlerden&amp;#8221; oluşabilirdi. Böylece Enver Paşa &amp;#8220;İkinci Harekat Ordusu&amp;#8221; başında yine bir kurtarıcı olarak ortaya çıkmış olacaktı.(5) İstanbul&amp;#8217;daki Müttefik Orduları Başkumandanlığından İngiltere Harbiye Bakanlığına 5.8.1921 tarihinde gönderilen şu şifre mesaj ilginç bilgiler vermektedir:

&amp;#8220;Türk kültüründe Töre anlayışı da şöyle idi. Töre : &amp;#8220;Böyle kurulan bir devlette tabi&amp;#8217;atıyla halk, hak ve hürriyetini isteyecek ve bunu başında bulunanlardan bekleyecekti. Türk devletinde halkın bu talepleri, amme hukukunu hükümdarın vazifelerini belirleyen ve cezai hükümleri ile dikkati çeken Töre&amp;#8217;nin tatbiki ile yerine getiriliyordu&amp;#8230; Devletin teorilerle değil, fakat sosyal gerçeklere uygun şekilde idare edilebileceğini çoktan anlamış olan Türk hükümdarları, yerin ve zamanın icaplarına göre ve &amp;#8220;Meclislerin&amp;#8221; tasvibi alınmak üzere Töre&amp;#8217;ye yeni hükümler getirebiliyorlardı. Bununla beraber Töre&amp;#8217;nin anayasa hükmünde değişmez prensipleri vardı ki Kutadgu-Bilig&amp;#8217;teki kayıtlardan tesbit edilebildiği kadarı ile şunlardı. Könilik , Uz&amp;#8217;luk , Tüz&amp;#8217;lük ve Kişilik 10. Yine &amp;#8220;Kutadgu-Bilig&amp;#8217;de halkın hükümdarlardan istedikleri a- İktisadi istikrar, b- Adil kanun, c- Asayiş olarak sıralandıktan sonra şöyle denir: Ey hükümdar sen önce bunları yerine getir, sonra kendi hakkını isteyebilirsin&amp;#8230; Bey iyi kanun yap. Kanuna kendin riayet et ki, halk da sana itaat etsin&amp;#8230; Bey kudretli ol, halkı kudretli kıl, bunun için onun karnını doyurmak lazımdır&amp;#8221;11.

Ancak, Mustafa Kemal?in hareket tarzı, yönetimi ve Price?ın çelişkili ifadeleri dikkate alınacak olursa, onun İngilizlere böyle bir teklif yapmasının olanaksız olduğu görülmektedir.

Kendisine haber göndererek, masalarına davet ederler. Ama Mustafa Kemal?in cevabı hem nazik, hem kesindir:

Son olarak Lord Kinross?tan iki örnek vereceğim. Bu tanınmış yazarın ülkemizde yaygın bir ünü olan?Atatürk-Bir Milletin Yeniden Doğuşu? adlı eseri, konuşmamda adı geçen David Walder tarafından?Atatürk hakkındaki en anlayışlı biyografi? olarak nitelenir. Önce, Lord Kinross?un 1968 yılında İstanbul?da vermiş olduğu çok kapsamlı bir konferans metnindeki değerlendirmelerin en önemli saydıklarımı aktarmak isterim: ?... Kemal Atatürk?ün çağımızın yetiştirdiği en büyük adamlardan biri olduğu hakkında en ufak bir kuşkum yoktur. Benim ülkemin en büyük adamlarından biri olan Winston Churchill, ?Atatürk?ü I. Dünya Savaşı ve Sonrasnın en büyük dört beş simasından biri olarak? anlatır. Churchill, ondan?Türk Milletinin Önderi büyük bir asker olarak Savaşçı Prens? diye söz etmişti. Gerçek de budur. Atatürk, her şeyden önce, büyük bir askerdi; fakat, zamanla, büyük bir devlet adamı oldu. Tarihin bize anlattığı pek çok büyük askerler ve büyük adamların yanında, bu iki özelliği kendinde toplayan pek az kişi vardır ve Atatürk, bu seyrek görülür kişilerdendir. O, büyük bir asker-devlet adamıdır. Atatürk, bir taraftan, savaş adamı; öte yandan , barış adamıdır. İçindeki büyük askeri deha, ulusunu çökmekten kurtarmış ve yine içindeki devlet adamı özelliği, hayatına ışık saçtığı ulusunun yeniden doğuşunu sağlamıştır. Bu büyük başarı, insanlarda az rastlanan yetenek birleşimlerinin eseridir. Atatürk, milletine derin bir sevgi ile bağlı bir vatanseverdi. Yapıcı idi, enerji dolu idi. Olaylar karşısında kendini çabucak toparlayabilirdi. Yılmak bilmez bir irade ve direnme gücüne sahipti. Sezgiyi ve mantığı az rastlanır bir yetenekle zihninde bütünleştirebilen bin insandı. Ülkesinin bünyesine ve halkının yaşayış şekline reform getirmek isteyen bir idealistti. Bütün bu yapıcı ve hayat verici özellikleri arasında bir tanesi, Churchill?de ve o çağda yetişen pek az kişide bulunur. Bu, ?gerçekçilik?tir. Atatürk?ün pratik alandaki başarılarını onun gerçekçiliğine bağlamak gerekir. Atatürk dünyayı, insanları, milletleri, olayları siyasal ve askeri güçlerin yarattığı baskıları ile gördü; onu, kendi özlediği şekli ile değil, olduğu gibi gördü... Gerçeklikten çok uzak bir çağda yetişmiş olan gerçekçi Mustafa Kemal, olmayacak şeylerin peşinde koşan düşmanı, mantık ve sağduyunun emrettiği gerçeklerle yenerek vatanını kurtardı ve güvenlik içine aldı. Artık, birinci görevi, yeni bir ülke yaratmaktı. Mustafa Kemal?in bu devrimci başarısı, kişisel niteliklerinin çok az rastlanan bir kaynaşımıdır. Mustafa Kemal, vatanseverlik ve cesaretini devrimci arkadaşları ile paylaşmayı bilmiş; amaca ulaşmanın verdiği coşkunluk dolu canlılığı ve ileriyi görme özelliğinin kazandırdığı çabuk ve sağlam karar verme yeteneği ile arkadaşlarından daha üstün bir duruma geçmiştir. Mustafa Kemal?i Mustafa Kemal yapan diğer özellikleri arasında, bükülmeyen bir kişisel disiplin ile kontrol altında tuttuğu yaradılışının dış aleme büyük bir sabır şeklinde yansımasını, planlama alanında olduğu kadar anında kararlar alabilmede gösterdiği az rastlanır kapasitesini, olayların özünü kavrayabilmesini ve düşman olsun dost olsun halkın ruhuna inebilmesini, sorumluluk altına girebilmesini ve bu sorumluluğu tam bir kararlılık içinde yerine getirmesini sayabiliriz. Atatürk, soğuk ve sert bir yaradılışa sahip idi; fakat, bunun yanında, çelik gibi bir yayın her an yuvasından fırlayabilecek esnekliği de vardı. Mücadelesinin başından beri geniş kapsamlı bir görüş esnekliğine sahipti. Amacını açık seçik bir şekilde görüyor ve amaca götürecek araçları gözünden kaçırmıyordu... Her şeyden önce, ulusunun güvenini kazanması gerekiyordu ve bunu başardı. Bu güvenci sadece kahramanlıkları ve basanları ile de elde etmedi. O, hiçbir padişahın veya çağının kendisinden önce yetiştirdiği önderlerin yapamadığı bir şeyi yaptı: Ulusu ile yakın ve sürekli ilişkiler kurdu. Köylünün ruhunu, onunla anlayacağı bir dil ile konuşarak, kazandı... Ülkesinin her düzeyinde temas ettiği halkın ruh halini yakından izledi ve anladı. İşte bu yüzden, sonraki birkaç yıl içinde ulusu için yapmaya kararlı olduğu her şeyi başarabildi. Düşman yenildiğine göre, yapacak tek şey kalıyordu: Ortaçağ gericiliğini bir yana iterek, Batı uygarlığı anlamında bir Türk toplumu meydana getirmek... Lozan Antlaşmasından sonra, Ankara?da, ?savaş bitti, yaşasın savaş? diye haykırıldı. Bu ikinci savaşa hiç vakit kaybetmeden başlamak gerekiyordu. Bu savaş, topla tüfekle yapılacak bir savaş değildi. Bu, bir?reform savaşı? idi ve bu savaşın komutanı da, devlet adamı Atatürk idi. Bu savaşta aranacak dinamizm ve taktik, savaş alanlarındakilerden farklı olmayacaktı. İnisiyatif onun elinde olduğuna göre, başarılı sonuca daha büyük bir hızla varılacaktı. Planlamada çok ileriyi gören, fakat uygulamada pragmatik yolu seçen Mustafa Kemal, reform mücadelesinin başında gelişme için gerekli olan büyük ulusal kapasitenin ulusun vicdan ve geleceğinde hazır bulunduğunu; fakat, bunun yine de bütün ulusa uygulanacağı güne kadar kendi vicdanında saklanmasına karar verdi... Bugün basan ile hayatını sürdürmekte olan Türkiye Devleti, Avrupa ölçülerine göre, gerçek anlamda laik bir devlettir ve bu devleti kurabilmek için Mustafa Kemal, Cumhuriyet?in ilanından sonra tam beş yil bu yolda hazırlıklarını yavaş yavaş yapmıştır. Bundan sonraki beş yıl içinde, Atatürk?ü bütün varlığı ile ulusunun sosyal ve kültürel bünyesindeki reformlara adamış görüyoruz... Gerçekten Türkiye, Atatürk?ün son 10 yılda başarmış oldukları ile, Batı?nın bazı uluslarını etkiledi. Ancak, bu ulusların liderleri, Atatürk?ten çok farklı olarak, demokrasinin değerlerini tehdit edici bir güçle kuvvetlendiler. Bu liderler, Atatürk?ten çok değişik bir şekilde, onun yaptığının aksine, demokrasinin değerlerinden yararlanmayı bilememişler; bu demokratik nimetleri çiğneme tehdidini savurmuşlardır. Almanya?da Hitler, ulusunu esarete götürmüş; Atatürk ise, esaret altındaki ulusunu özgürlüğe kavuşturmuştur. İtalya?da Mussolini, sivil olduğu halde başkomutanlık hevesine düşmüş; buna karşılık, Atatürk, askerlik görevinin bittiğine inandığı anda, sivil hayata dönmüştür. Gerek Hitler ve gerek Mussolini, toprak kazanma hırsı ile komşularının haklarına tecavüz etmişler ve birer imparatorluk kurma hevesine kapılmışlardır. Oysa, Atatürk, bunun tam tersini yapmış; bir imparatorluktan bir ulus çıkarmıştır... Atatürk, XX. Yüzyılın güçlü liderlerinin üstünde bir yere sahiptir... Türkiye?de, kendi fanı hayatından sonra da, sonsuza kadar kalacak siyasal ve sosyal bir yapı kurdu ve bunu büyük bir başarı ile gerçekleştirdi. Türkiye?ye sadece sağlam temeller üzerine yerleşmiş kurumlar kazandırmakla yetinmedi; ona, kökünü vatanseverlikten alan, kendisine inanç ve gelecekte yeni güçlerin ürünlerini vereceğini bildirdiği bir ulusal idaeal sundu...?21. Bu konferansı, Lord Kinross?un?Atatürk-Bir Milletin Yeniden Doğuşu? adlı eserinin?Sonsöz? bölümündeki bazı önemli görüşleri aktararak bitireceğim: ?Kemal Atatürk, yeni bir Türkiye yaratmıştı. Onu tecrübeli bir şefin, verimli bir yönetimin ve sırası gelince daha liberal bir şekilde gelişebilecek esnek bir parlamenter sistemin ellerine bıraktı. Memleketini ortaçağdan çağımızın eşiğine, hatta bundan bir adım ileriye getirmişti. Gerideki boşlukları doldurup memleketi yeni alanlarda daha ileriye götürmek, ondan sonra yerine geçeceklere düşen bir görevdi. İlerleme hızlı olmuştu; belki de bazıları için fazla hızlı... Atatürk kurtardığı Türkiye?ye sağlam temeller ve ilerdeki gelişmesi için belirli bir amaç bırakmıştı. Ona yalnız sağlam kuruluşlar vermekle kalmadı; kökünü yurtseverlikten alan, kendi kendisine karşı güven duygusuyla beslenen ve yeni enerjiler için verimli ödüller vaat eden bir milli ülkü de sağladı. Sözleri ve davranışları ile kahramanlara tapmaya alışmış bir milletin hayalini besleyecek özel bir efsane yarattı. Onlara Batı demokrasisinin değerlerine inanmayı öğretti; bu demokrasiye varmak için tutulan yol değişik bile olsa, ona karşı içten saygı duymalarını sağladı. Atatürk?ün bütün verdikleri bugünün Türk?ünde canlı bir kuvvet olarak hala yaşamaktadır. Bunun mantıki sonucu, Türkiye Cumhuriyeti?nin Batı?nın güvenilir bir müttefiki olarak ortaya çıkması oldu. Asker Atatürk, zamanında başka hiç kimsenin başaramayacağı şekilde, Avrupa devletlerinin kendisine karşı planlarını alt üst edip, tarihin yüzünü değiştirerek, memleketini kurtarmıştı. Devlet adamı Atatürk, memleketinin bu devletlerce eşit şartlarla kabul edilmesini ve Yakındoğu gibi sık sık değişikliğe uğrayan bir bölgede bir istikrar unsuru olarak kalmasını sağladı. İşte, ?Türklerin Atası? Mustafa Kemal?in gerçekleştirdiği büyük eser?22.

Mustafa Kemal?1

Fesin Ecnebi Kökeni ve Bir İngiliz Oyunu

Bu milletten çıkar mıydı bir büyük Gazi?

İstanbul Osmanlı Meclis-i Mebusan?ı iki ay on üç gün toplanabilmişti.

Milli Mücadele'deki çete giysili bir kadın, Atatürk'ün yolunu keserek ayağına kapandı. Gözyaşlarıyla şöyle haykırıyordu:

Ankara:3,8

kişiye döner ve aynen şöyle der: "Şu anda hiçbirinizi değil, büyük

1BANOĞLU, Niyazi Ahmet, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, Garanti Matbaası, İstanbul 1967, s. 96?97.

Çok ağladı. Fakat, Sakarya Savaşı kazanıldı haberi gelince ağlaması durdu, gülmeye başladı.

Albay Mustafa Kemal: Düşmanı yeneceğinize inanıyorum.

Ve isteği oldu; tıpkı kendisi gibi sarışın mavi gözlü bir oğlu oldu? Ancak korkuları ve kapıldığı vehimler sonucu oğlunu emziremedi; sütü kesilmişti. Yeni doğan bebeğin yüz hatları tıpkı babasıydı. Ali Rıza Efendi oğlunun kulağına eğilip adını fısıldadı; Mustafa. Mustafa; Ali Rıza Efendi?nin daha minik bir bebek iken kaza sonucu beşikten düşüp ölen kardeşinin adıydı?

Filoloji ve linguistik araştırmaları bir yandan Batı uluslarının tarih bilincini ve milliyetçiliğini beslediği gibi bir yandan da daha standart ve doğru bir imlanın yerleştirilmesi için çaba gösterilmesine neden oluyordu. Kısacası dilbilim araştırmaları, örgüt ve ilişkiler sistemi anonimleşen, yazılı kültür ürünlerinin yaşamın önemli parçası haline geldiği Avrupa endüstri toplumunun ihtiyacına hizmet ettiği gibi, toplumlarm milliyetçi bilincini de yönlendiriyordu. Aydınlar standart imla ve basit kurallı yazıyı bir ulus için övünç saymaktaydılar. Böyle bir ortamda Romenler Latin kökenli dil konuşan bir ulus olarak, Slav asıllı Kiril alfabesini attılar ve lS60'da Latin alfabesini kabul ettiler. 19. yüzyıl sonunda Osmanlı imparatorluğunda Amavutlar Latin harflerinin kabulü sorununu tartışmağa başladılar. 30 Eylül lS79'da kurulan "Cemiyet-i llmiye- i Amavudiye", Latin harflerinin kabulü sorununa ciddiyetle eğildi. Bu cemiyet bir Ortodoks, bir Katolik ve bir Müslüman Arnavut'tan kurulu bir kurula Abefare denen bir alfabe hazırlattı. Böylece Arnavut okullarının kullanması için Latin ve Grek harflerinden meydana gelen bir alfabe hazırlanmış ve Arnavutlar bu alfabeyle eğitim ve kültürel hayatlarını sürdürmeğe başlamışlardır. işte Osmanlı imparatorluğu 19. yüzyılı böyle bir ortamda yaşıyor ve modernleşme sürecine giriyordu. Bürokratik merkeziyetçilik, yaygın eğitim çabaları, çapraşık ve karmaşık imlayı bir sorun haline getirmiş ve yazı üzerinde tartışmalar başlamıştı. Osmanlı bürokrasisindeki modernleşme süreci, hükümet merkezindeki bürolarda ve vilayetlerde memur ihtiyacını arttırdı. Üstelik bürokrasinin yeni adaylarının hukuk, maliye, yabancı dil bilmeleri klasik devir Osmanlı memurları gibi hattat olmalarına, edibane üslupla fermanlar ve beratlar kaleme almalarına yeğ tutuldu. Bunun sonucu, Tanzimat bürokrasisinin kayıtlarında kullanılan titulatürde yazışma uslübunda bir sadeleşme başladığı gibi kaligrafide de standart bir düzene geçildi.

Nihayet 23 Temmuz 1925?de, Türkiye Cemiyet-i Akvam?a başvurarak Musul?da Arapların aleyhimizdeki faaliyetlerine engel olunmasını istemişse de, komisyon bu konuda yetkisiz olduğunu ileri sürmüştür.

Ulu Önder 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki konuşmasında: "Sosyal bilim bakımından bizim hükümetimizi anlatmak gerekirse Halk Hükümeti deriz. Sosyal meslek bakımından da düşündüğümüz zaman, biz hayatını bağımsızlığını kurtarmak için çalışan insanlarız. Zavallı bir halkız, durumumuzu bilelim, kurtulmak, yaşamak için çalışan ve çalışmak zorunda bulunan bir halkız.

Ve Gazi Mustafa Kemal o gece Atatürk'tü. Ertesi gün kanun bu olayı onayladı. O'nun kanuna bu kadar nazı geçerdi.

14 Special News Bulletin, 14 November 1980.

Bana göndermek lütfunda bulunduğunuz kitapları ve hediyeleri aldım. Bunun beni ne kadar sevindirdiğini tahmin edemezsiniz.. Şükranlarımı anlatacak kelime bulamıyorum. Özellikle son mektubunuz beni son derece memnun etti.

Atatürk?ün cevabı:

19. Tümen Kumandanı Albay Mustafa KEMAL:

Noelle Roger gibi bir gezgin olan Jose le Boucher, 1928 yılında Ankara?ya yaptığı gezi sonunda yazdığı kitapta benzer görüşler ileri sürüyordu. Şöyle ki Batı geleneğine?geri dönüş? niteliğindeki İtalyan ve İspanyol Devrimleri?nin tersine aynı dönemlerde gerçekleşen Atatürk Devrimi geçmişi inkar etmiş ve Doğu geleneğinden uzaklaşmak için her türlü çabayı göstermişti. José le Boucher?ye göre, gözünü Batı uygarlığına çevirmiş Türkiye?de saltanatın ve halifeliğin kaldırılması, kılık-kıyafetin değiştirilmesi İslamın ayaklar altına alınması anlamına geliyordu ve bu hareketi gerçekleştiren Mustafa Kemal geçmişi hatırlatan her şeyi ortadan kaldırdıktan ve ruhları allak bullak ettikten sonra Türk insanına Batılı gibi giyinmesini, Batılı gibi yaşamasını, Batılı gibi çalışmasını ve örgütlenmesini emretmişti; dolayısıyla Türk Devrimi, İslam tarihinde daha önce eşine rastlanmayan bir örnek oluşturmaktadır55. Türkiye?de özellikle sosyal yaşamda gerçekleştirdiği kökten değişikliklerden ötürü Mustafa Kemal?i?eski Türkiye?nin gizemli ve romantik görünümünü değiştirmekle? suçlayan56 Boucher?nin?Gazi?nin ülkesinde O?na örnek oluşturan Batı?dan daha materyalist bir Batı uygarlığıyla, gökdelenlere sahip olmayı amaç edinmiş bir uygarlıkla karşı karşıya bulunuyoruz?57 yolundaki sözleri ise, modern Türkiye?de hayallerini süsleyen Doğu?yu bulamayan bir gezginin hayal kırıklığını dile getiren bir anlatım gibi gözükmekle birlikte aslında Atatürk Devrimi?yle birlikte Fransız çıkarlarının zedelenmesinden kaynaklanan bir rahatsızlığın göstergesi olarak değerlendirilebilir. Şöyle ki, Atatürk devrimi?ne yönelik bu olumsuz bakış açısının temel nedeni olarak karşımıza, yazarın da kitabında özellikle vurguladığı gibi, Türkiye?nin laikleşmesiyle birlikte birçok Fransız okulunun kapatılması, Fransız kültürünün etkisinin azalması, ayrıca Fransızların İngiliz, Alman ve Amerikalılarla aynı kefeye koyulması, sonuç olarak Türkiye?deki Fransız çıkarlarının zedelenmesi çıkmaktadır58.

-Ama biz bilmeriz nasıl selamınıza cevap verelim,

&amp;#8220;Yüksel Türk! Senin için yükselmenin hududu yoktur.&amp;#8221; diyecek kadar kendisine ve Türklüğüne güvenen Atatürkçe düşünen bir Türk&amp;#8217;üm...

Mütercimler, Fikrimizin Rehberi, s. 286,287.

Atatürk, Samsun ve havalisindeki Türklerin Rumlara tecavüzünü önlemek maksadı ile görevle Samsun?a gönderilmişti. Mustafa Kemal Paşa, kendisine verilen bu vazifeyi millet yararına en iyi şekilde kullanmış, milli kurtuluşu organize etmişti. Bu tarihi olay, Mustafa Kemal Paşaya Milli Mücadele?nin yolunu açmış. O?nu bu mücadelenin şefi, lideri yapmıştı. Daha önce belirtildiği üzere açıklıkla dile getirmek gerekir ki, Mustafa Kemal Paşa kendisine böyle bir vazife verilse de, verilmese de Anadolu?ya geçerek tarihi görevini yerine getirecekti. Esas hedef bu idi. Mustafa Kemal Paşa, bu tarihi görevini, hedefine uygun olarak yerine getirmekle, milli Türk Devletini, bağımsız devleti kurmuştu.

Ben Gerektiğinde Milletime Canımı Vereceğim

Şimdi şiire devam edelim: Türk sadece bir milletin adı değil, bütün adamların birliğidir. Dünya o zaman görecek, hakikat nerede nerede?

Bu reyonu başından sonuna kadar iyice okumalıyız.

c. Price, Mustafa Kemal?le yaptığı görüşme sırasında Refet Paşa?nın da orada olduğunu ileri sürmüştür, ancak 14 Kasım?da henüz Mustafa Kemal, Refet Paşa ile görüşmemiştir.

Mustafa Kemal'in Selanik'te mahalle ve okul arkadaşı, Kütahya Milletvekillerinden Mehmet Somer'in dilinden (1882-1950)

1927&amp;#8217;nin Türkiye&amp;#8217;sinin gündemini en fazla meşgul eden olay, Lahey&amp;#8217;deki Adalet Divanı&amp;#8217;nda görülen Bozkurt-Lotus Davası idi.

'' En büyük Türk ATATÜRK '' diye boşuna dememişler!

Atatürk?ün yapmış olduğu ulusal kültür/medeniyet tanımı neleri içeriyor, şimdi onlara bakalım: 1- devlet hayatı; 2- fikir hayatı; 3- iktisadi hayat. Ama bu yetmez. Bunları ihata edecek, yönetecek bir siyasete, ulusun seciyesine dayalı bir siyasete ihtiyaç vardır. Bu siyaset, milli siyaset, Türkçülük siyaseti olacaktır. Başka türlü olması düşünülemez. M. Kemal Atatürk, bu çizgiden hayatı boyunca asla bir milim bile inhiraf etmemiştir. Bu nedenle, devlet yönetimini ele alacaklara, devlet hayatını yürüteceklere ısrarla şöyle söylemiştir:

Prof. Dr. Saadettin Gömeç, Türk destanları arasında en muhteşeminin Oğuz Kaan destanı olduğunu belirterek, onu Ergenekon Türeyiş Destanı, Alper Tonga Destanı ve Dede Korkut hikayelerinin izlediğini kaydetti. Türk destanlarının özelliklerini de anlatan Gömeç şu bilgileri verdi: &amp;#8220;Destanlarımızda en beliren özelliklerden birisi ışıktır. Türk destanlarında bileği bükülmeyen kahramanlar çoğu zaman ilahi bir ışıkla ortaya çıkar. Ayrıca ağaç sevgisi de destanlarda geniş yer tutar. Sıkça görülen özelliklerden biri de değişik madenlerdir. Ayrıca destanlarımızdaki önemli motiflerden biri de kurttur. At ve su da destanlarda sıkça yer alan diğer unsurlardır.&amp;#8221;

''Fransa, Hatay konusunda mızmızlanmaya başlamıştı. Ata Şükrü Nail Paşa ve Şakir Paşa'yı çağırdı. Hatay ve İskenderun'un alınacağını, 4 bin atlı süvarinin hazırlatılmasını söyledi. Gece yarısı hiç kimse farketmeden, sadece atlı süvari birlikleriyle Hatay'a girilecekti. Ses çıkmasın diye 4 bin atın ayağına çuval bağlatmıştı. Hayretimi anlatamam. Birkaç saat sonra Kebik Boğazı'nı sessiz sedasız geçen birliğin komutanlarından haber geldi. Hatay bizimdi!''

?Merhaba senin adın ne?

?Bakınız bu yollar bizim için mühim bir vaziyet alacaktır. Buradan yapılacak işler ehemmiyetlidir. Bu yollardan istenilmeyenler hiçbir suretle geçemeyecektir. Geçsin dediklerimiz geçemez, geçmesin dediklerimiz geçerse bozuşuruz! Fakat zaten siz bu işleri iyi bilirsiniz?

Atay, age, s.98,99; Sadi Borak, Atatürk&amp;#8217;ün İstanbul&amp;#8217;daki Çalışmaları, (1899-16 Mayıs 1919), 2. bs, İstanbul, 1998, s.71,72.

Atatürk, Büyük Millet Meclisi?ne de?Yapılan bir görevdir? şeklinde kısa fakat çok anlamlı bir mektup göndermiştir. (TBMM Zabıt Ceridesi, 14 Haziran 1937.)

- Türk öldü?.. diyordu.

Atatürk önderliğinde KURTULUŞ SAVAŞI verip, aydınlıklar için devrimlere yelken açmasaydık, şimdiki Arap veya Afgan alemi gibi geri ve ilkel kalacaktık.. Büyük öndere en derin saygılarla..

(Muvaffak İhsan Garan, Milletlerin sevgilisi ATATÜRK. s.51)

''Efendiler, Avrupa'nın bütün ilerlemesine, yükselmesine ve medenileşmesine karşılık Türkiye tam tersine gerilemiş ve düşüş vadisine yuvarlana durmuştur. Artık vaziyeti düzeltmek için mutlaka Avrupa'dan nasihat almak, bütün işleri Avrupa'nın emellerine göre yapmak, bütün dersleri Avrupa dan almak gibi bir takım zihniyetler belirdi. Halbuki, hangi istiklal vardır ki, ecnebilerin nasihatleriyle, ecnebilerin planlarıyla yükselebilsin? Tarih böyle bir hadiseyi kaydetmemiştir.''

PAŞA EMİR VERDİ

Atatürk, Adana?daki direniş çalışmalarının yarım kalmasına çok üzülmüş, özellikle İskenderun?un ve Hatay?ın işgal edilmesini hayatı boyunca hiç unutamamıştır. Çünkü gerçekten de 1918 de Adana ve İskenderun civarındaki savunma hattıyla ve direniş planlarıyla düşmanı durdurabileceğine inanmıştı. Ancak hükümet buna izin vermemişti. İşte o günden beri Adana, İskenderun ve Hatay Atatürk?ün içinde bir uhde olarak kalmıştır. Özellikle Hatay?ın bir türlü düşman işgalinden kurtarılmaması Atatürk?ü derinden yaralamıştır. Nitekim 1937 yılında Hatay meselesinin gündemde olduğu günlerde Hasan Rıza Soyak?a, 1918?de yarım kalan işini tamamlamaktan, bölgeye giderek Hatay için mücadele etmekten söz etmiştir:

Bu şerefli kurum, milli varlığımızı korumak için yüzbinlerce şehit vermiş, tarihi şanlı zaferlerle dolu bir ordunun mirasçısıdır. Yüksek karakterini ve üstün seciyesini, Türk&amp;#8217;ün ayak bastığı her karış toprakta ispatlamıştır.

İntikallerin tamamlanması ise 12 Haziran 1937&amp;#8217;de bitmişti.

5 Hakimiyet-i Milliye , 20 Haziran 1926, sayı. 1780. Aybars, Ergün; İstiklal Mahkemeleri, Ankara, 1982. sh. 333.

Atatürk yine dinimizle ilgili şu mükemmel açıklamayı yapıyor:

yanındaki sandalyeye geçti. Atatürk, sofradakilere, o gün köşkten Conker'

"Demek varlıklısın?.. Ağa dediklerine göre."

Atatürk hizmet edenlere işaret etti, kadehleri doldurttu. Kendi kadehini

Ben bu konuyu ilk defa Marmara Üniversitesi&amp;#8217;nin 2005 yılında düzenlediği &amp;#8216;Kültür Tarihimizde Gizli Diller ve Şifreler&amp;#8217; ana konulu sempozyumda &amp;#8216;Atatürk Döneminde Kurt Sembolü&amp;#8217;(1) başlıklı bildirimi sunduktan sonra tartışma bölümünde söz alan MÜ Türkiyat Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Emine Gürsoy Naskali&amp;#8217;nin bir hatırasını nakletmesi üzerine duydum.

?Ordu Komutanı, buna cevap vermeye gerek görmemiştir? cevabını vererek,

Bu, o kadar böyledir ki, en çok eleştirdiğimiz devrimlerden biri olan harf devriminin Abdülhamit Han'ın da aklını kurcalayan problemlerden biri olduğu bu kitapta yazılmıştır.

Cumhuriyet terimi Arapça&amp;#8217;da halkın sosyal hayatta söz ve karar sahibi seçkin bir grubunun vasfı olan cumhur kavramından alınarak, devlet başkanının seçimle belirtildiği bir siyasal rejim ve devlet şekli anlamıyla dilimizde yerleşmiştir. Siyasal ve tarihi gelişim, çok geçmeden bu kavramı demokratik bir rejimde kamu ve halk hizmetinin görüldüğü bir devlet yönetimi anlamına kavuşturmuştur. Bugün gelişen ve değişen dünya siyasi konjonktüründe bu anlam her geçen gün biraz daha değer kazanmaktadır. Tarihi gelişim içerisinde egemenliğin kullanılışına göre devlet biçimleri şu şekilde sınıflandırılmaktadır:

ki kodular, koskoca İsmet Paşa' mızı göstertmezler ya. Tut ki gösterdiler

36 Sabahattin Selek, Milli Mücadele. I-, Anadolu İhtilali, s. 117.

"Durumu nasıl görüyorsunuz ve nasıl tedbir almayı düşünüyorsunuz?"

48 MELZlG, herbert; Atatürk&amp;#8217;ün Başlıca Nutukları, s. 85

« 6 Ağustos 1915&amp;#8217;te Yeni Zelandalıların Sazlıdere ile Ağıldere arasından Conkbayırı&amp;#8217;na doğru ilerlemeye başladıkları anlaşılmıştır. Bu bölgeden gelen silah sesleri üzerine 19. Tümen Komutanı Atatürk, emrindeki 18.27.57. ve 72. Alay komutanlıklarına gece saat 01:10 itibariyle şu uyarı emrini yayınlamıştır: &amp;#8220;Genel durum pek önemlidir. Komutanlar ve subaylardan her zamankinden çok olağanüstü uyanık fedakarca çalışma isterim&amp;#8221; Atatürk, Enver Paşa, Liman Paşa ve Esat Paşa ile görüş ayrılığı içindedir. Atatürk&amp;#8217;ün Esat Paşa ile olan görüş ayrılığının nedenlerini, Hamilton&amp;#8217;un, Suvla limanına yaptığı çıkarmanın hemen öncesinde Atatürk ile Esat Paşa arasındaki konuşmalardan anlamak mümkündür. Atatürk bunu &amp;#8220;Anafartalar Hatıraları&amp;#8221;nda anlatmıştır. Atatürk, düşman kuvvetlerinin Arıburnu&amp;#8217;nun kuzeyinden çıkacaklarını üst makamlara üç kez söylemiştir: Kendi komuta yerine ziyarete geldiğinde 1 Haziran&amp;#8217;da Ordu Kurmay Başkanı Yarbay Kazım&amp;#8217;a söylemiş; 3 Haziran&amp;#8217;da Kuzey Grubu Komutanlığı&amp;#8217;na yazmış; 9 Haziran&amp;#8217;da da telefonla Grubun Kurmay Başkanı&amp;#8217;nı (Kazım Bey&amp;#8217;i) arayarak konuyu komutanına (Liman Paşa&amp;#8217;ya) anlatmasını istemiştir. Ancak Atatürk&amp;#8217;ün bu istekleri, bu bölgeye bir tabur verilmesiyle sonuçlanmıştır. Oysa ki Atatürk işi çok daha geniş çapta düşünmektedir: Arıburnu cephesinin bir komuta altında, bunun kuzeyinin başka bir komuta altında, Kabatepe bölgesinin de başka bir komuta altında bulundurulmasını istemiştir. Bunu 1 Haziran&amp;#8217;da Ordu Kurmay Başkanı&amp;#8217;na anlattıktan sona, sorun, 9-12 Haziran arasında yazışmalara konu olmuş ve sonunda Kuzey Grubu Komutanı ile Kurmay Başkanı, Yarbay Fahrettin, Atatürk&amp;#8217;ün Düztepe&amp;#8217;deki komuta yerine gelerek arazi üzerinde tartışmışlar ve kendilerine göre Atatürk&amp;#8217;ü içine düştüğü saplantıdan çıkarmak istemişlerdir! Atatürk&amp;#8217;ün yazışmalarında ısrarla önemini vurguladığı Sazlıdere&amp;#8217;nin yatağı tam ayaklarının dibinden başlamaktadır. Hemen sağ taraflarında ise Sarıbayır silsilesinin üç önemli tepesi yükselmektedir. Bir süre Düztepe&amp;#8217;den altlarındaki manzarayı seyreden Kolordu Kurmay Başkanı düşüncelerini şöyle açıklamıştır: &amp;#8220;Bu arazide ancak çeteler yürüyebilir&amp;#8221; Esat Paşa Atatürk&amp;#8217;e dönerek, &amp;#8220;Düşman nereden gelecek?&amp;#8221; diye sormuştur. Atatürk, eliyle Arıburnu bölgesini göstererek &amp;#8220;Buradan!&amp;#8221; yanıtını vermiştir ve eliyle Arıburnun&amp;#8217;dan başlayarak Kocaçimen tepeye kadar olan alanı göstererek &amp;#8220;Düşman buradan hareket edecek&amp;#8221; demiştir. Kolordu komutanı gülüp omzunu okşayarak, &amp;#8220;Merak etme beyefendi, gelemez!&amp;#8221; diyerek karşılık vermiştir. Artık daha fazla konuyu uzatmanın bir işe yaramayacağını anlayan Atatürk, &amp;#8220;İnşallah sizin dediğiniz gibi olur&amp;#8221; demekle yetinmiştir. Atatürk, Hamilton&amp;#8217;un hareket planını doğru tahmin etmiştir. Çanakkale Savaşlarında onun sezgi gücü birkaç kez ortaya çıkmıştır ama buradaki durum farklıdır. Çünkü, sezginin dışında askeri bilgi ve yorum gücü devreye girmiştir. Fakat, sezgileriyle yoğrulmuş askeri bilgilerinden çıkan sonuçların uygulanması için &amp;#8220;daha yüksek bir rütbe&amp;#8221; gerekiyordu; ama rütbesi buna yeterli değildi. Anzaklar, Suvla&amp;#8217;ya bir çıkarma yapıp Sazlıdere yatağından Sarıbayır tepelerine tırmandığında defterine şunları yazmıştır: &amp;#8220;6 Ağustos&amp;#8217;tan itibaren düşman taarruzları, iki ay önce sorumluluk sahiplerine boşu boşuna açıklamaya çalıştığım şekilde gelişmeye başladığı zaman onların neler hissettiğini bilmeyi çok isterdim. Olaylar, onların kendilerini bekleyen şeylere karşı zihnen hazırlıksız olmak suretiyle, milleti çok büyük tehlikelerle karşı karşıya bıraktığını göstermişti&amp;#8221;. Atatürk&amp;#8217;ün uyarıları Esat Paşa tarafından dikkate alınmamış bunun sonucunda hem Sazlıdere&amp;#8217;den kuzeydoğuya uzanan engebeli arazi savunmasız kalmıştı, hem de Kemikli burnuna doğru uzayan ova, eksik kadrolu üç taburun savunmasına bırakılmıştı. Esat Paşa, Atatürk&amp;#8217;ün, Sazlıdere&amp;#8217;nin önemi nedeniyle ayrı bir kuvvet tarafından korunması konusundaki ısrarlarına verdiği yanıtta, Arıburnu cephesinin kuzeyinden Tuzla&amp;#8217;ya kadar uzanan bölgeyi, yeni oluşturacağı bağımsız bir müfrezenin sorumluluğuna vereceğini bildirmiştir. Ancak bu taburları Alman Bibaşı Willmer komuta edecekti. Atatürk, buna da itiraz etmiştir. Ona göre, Sazlıdere&amp;#8217;nin önemi dikkate alınarak buraya kuvvetli birlikler ayrılmalıdır. Atatürk&amp;#8217;ün, Tümgeneral Esat Paşa ile yaptığı tartışmada söyledikleri bir bir gerçekleşmiştir: Atatürk, Anzakların geleceği yönü bilmiş, bu hattı tutamayan Türk ordusu onun öngördüğü gibi gerileyip Şahinsırt&amp;#8217;a kadar çekilmiş ve Anzak kuvvetleri Türk hatlarının gerilerine sarkmıştır.

''Komünizmin memleketimiz için, milletimiz için, din gerekleri için uygulama olanağı olmadığını anlatmak, kamuoyunu aydınlatmak en yararlı çare görülmüştür. İşte hükümet, böyle bir çözüm yoluna başvurmakla beraber, şüphe yok ki, gelen akımları zamanından önce, zararlı hale gelmeden, bir taraftan da gerekli önlemleri almıştır. Hükümet, aydınlatma yoluyla bu akımın önüne geçmeyi düşündüğü sırada aynı biçimde düşünen birtakım kıymetli ahlaklı ve her bakımdan güvenilir arkadaşlar bana başvurdular. Bunlar, bu açıdan bu memleket ve milletin yararına en çok ne yolla hizmet edebileceklerini düşünüyorlardı, işte bu düşüncenin ürünü olarak Ankara'da Komünist Fırkası adı altında bir fırka oluştu.''

Atatürk düşmanları, Atatürk?ü Müslüman-Türk milletinin gözünden düşürmek için, Atatürk?e?dinsiz? diye iftira attılar; genç nesilleri, bu çirkin iftirayla, zehirlemeye çalıştılar? Allah?tan korkmayan, kuldan utanmayan, bu Atatürk düşmanlarının, Atatürk?e yönelik, bu asılsız ve çirkin iftiralarına cevap vermek için, 15 yılımı vererek, tam 1153 sayfalık: ?Atatürk ile Allah arasında? adlı bir kitap yazdım. Bu kitapta, Atatürk?ün din anlayışını, doğumundan ölümüne kadar, çok ayrıntılı bir şekilde, belgelere dayalı olarak inceledim. Neredeyse bütün arşivlere girdim; yerli yabancı bütün kaynakları taradım. Ve 15 yıllık çalışmalarım sonunda, Atatürk?ün bu ülkeye gelmiş geçmiş: ?En bilinçli ve en sade inananlardan? biri olduğunu gördüm. Araştırmalarım sonunda; Atatürk?ün inancını, kendi içinde yaşayan, toplumun her şeyden önce dinini: ?Anlamasını? isteyen, bunun için: ?Dinde, Kur?an?a dönüş hazırlığını? geliştiren; din istismarıyla ve hurafecilikle savaşan, başka inançlara saygı duyan, samimi bir dindar olduğunu, gözler önüne serdim? Burada, Atatürk ve din konusundaki, 1153 sayfalık: ?Atatürk ile Allah arasında? adlı kitabımı özetleyecek değilim; bu yazımda: ?Ramazan Ayı? nedeniyle: ?Ramazan Aylarındaki Atatürk?ten? kısaca söz etmek istiyorum?

"-Mustafa''ya söyle, korkmasın, sonunda zafer onların olacak."

PTT Genel Müdürlüğü, postacılar tarafından yıllardır efsane olarak anlatılan tarihi bir hattın peşine düştü. Sonunda Atatürk`e İngiliz`in işgali altındaki İstanbul`dan Kurtuluş Savaşı`nın kaderini değiştiren mesajların gönderildiği gizli telgraf hattını buldu. İhsan Pere ve arkadaşları tarafından çekilen hat, Türk İslam Eserleri Arkeologları tarafından tescil edildi.

Şimdi, herkes çevresine bir baksın bakalım. Acaba dünyadaki hangi lider, ülkesine, Atatürk&amp;#8217;ün kendi ülkesine yaptığı kadar yararlı olabilmiş, katkı sağlamış, tüm varlığını ulusuna bu denli adamıştır. Böyle birini tanıyor musunuz? Hayır!.

İLK DİRENİŞ YUVALARI

İzmir Seferihisar?daki o tarihi caminin tarihi medresesini yeniden açmak da CHP?ye nasip oluyor!

Bir keresinde yeni kazılmış bir siperin dışında duruyordu. Avcılarımızın yoğun ateşi altındaydı. Bir İngiliz Bataryası da o sipere ateş açtı. Toplar menzili ve hedefi buldukça şarapneller gitgide daha yakınlarına düşmeye başladı. Vurulması matematiksel olarak kesindi. Kurmayları sipere girmesi için yalvarmaya başladılar.

Tarih bağı kurmamız lazım... Folklor bağı kurmamız lazım... Dil bağı kurmamız lazım...

Falih Rıfkı ATAY

Sinan MEYDAN

(Güler, Ali; Hemşehrimiz Atatürk, Karaman Valiliği Yayını, Karaman 2000, s.133)

Huruf Cemiyeti gibi özel dernekler de kurulmuştur. Zamanla alfabe konusu, ülkedeki bütün aydınları ilgilendiren bir sorun haline gelmiştir. Bu alandaki görüşler; Arap harflerinin iyileştirilmesi ya da Arap harfleri bırakılarak Latin harflerinin kabul edilmesi olarak iki gruba ayrılmaktadır. Huruf-ı Munfasıla denilen harflerin ayrıklığı sistemini, Dr. Milaslı Hakkı Bey, Cihangirli M. Şinasi, İsmail Hakkı, Edebiyatçı Ali Nusret, Ahmet Hikmet ve Celal Esad yazdıkları kitap ve makalelerle desteklemişlerdir. Enver Paşa, 1913 yılında Harbiye Bakanı olunca, özellikle Ordu'da uyguladığı yazı reformu, Paşa'nın tehditlerine rağmen yürütülememiştir. Ayrık harflerle yazılan bu yazıya "Ordu Elifbası", "Hatt-ı Cedit", "Enver Paşa Yazısı" gibi adlar da verilmiştir. Harbiye Bakanlığı tarafından, bazı resmi genelgeler bu yazı ile yazılıp orduya gönderilmiş ve askerliğe ait birtakım küçük kitaplar basılıp yayınlanmıştır. Ordu'da bir süre uygulanan bu yazı sisteminden, savaş yıllarında eski alışkanlığı bozduğu ve bu yüzden işleri geciktirdiği şikayetleri üzerine vazgeçilmiştir. Huruf-ı Munfasıla girişimlerinin başarısız olmasının nedenleri; bu konudaki önerilerin mantıklı bir temele dayanmaması, farklı bir nitelik taşımaması ve öğrenimde kolaylığı sağlayamamasıdır.

Soyak, Gazi?nin halkla arasına güvenlik güçlerinin girmesine asla izin vermemesi yüzünden tüm görevi boyunca ciddi sorunlarla karşılaşacaktı. O denli ki, Florya?da bulundukları bir sırada Gazi?ye suikast yapmayı planlayan bir gurubun yurt dışından ülkeye sızacağı istihbaratını alındığında hiç olmazsa 48 saat dışarı çıkmamasını kendisinden istendiğinde söz vermesine karşın ancak 24 saat bu sözünü tutabilecek, üstelik plajda hiçbir önlem alınmasına razı olmayacaktı. Halkla birlikte, onlarla yan yana denize girmesine hiçbir şey engel olamazdı... Yapılacak tek şey, ondan gizli olarak, bazı polisleri halktan kişilermiş gibi plajda mayolu olarak dolaştırmak ama birer bornoz verilerek silahlarını saklamalarını sağlamaktı.?1

Mustafa Kemal Atatürk?ü camiyi ahır yaptıran kişi olarak göstermek...

Atatürk, vatanın her yerinde destanlar yazan, şanını tüm uluslara duyuran büyük Türk Ordusuna, şu sözlerle hitap etmiştir.

Gazi?nin en büyük inkılabı hiç şüphesiz cumhuriyetti. O, O?nun Türk halkı tarafından korunacağına inanıyor ve güveniyordu. 19 Haziranda, Anadolu Ajansı?na verdiği demeçte bunu şöylece belirtmişi: ?Alçak teşebbüsün benim şahsımdan çok kutsal cumhuriyetimize ve onun dayandığı yüksek ilkelere dönük bulunduğuna şüphem yoktur. Bu nedenle, genel olarak gösterilen duygularla, cumhuriyetimize ve ilkelerimize olan aşırı bağlılığın ne kadar kopmaz güçte olduğu kanısına bir kez daha vardım. Temeli, büyük Türk milleti ve onun kahraman evlatları olan büyük ordumuzun vicdanında, akıl ve şuurunda kurulmuş bulunan cumhuriyetimizin ve milletin ruhundan ilham alan ilkelerimizin bir vücudun ortadan kaldırılması ile bozulabileceğini sananlar çok zayıf dimağlı bahtsızlardır. Bu gibi bahtsızların, cumhuriyetin adalet ve kudret pençesinde hak ettikleri işleme uğramaktan başka elde edecekleri bir şey olamaz. Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat, Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar olacaktır . Ve Türk milleti, güvenliğini ve mutluluğunu sağlayan ve koruyan ilkelerle uygarlık yolunda durmaksızın yürüyecektir5.

Sivas, I. Dünya Savaşı sonunda çoğunlukla bütün Anadolu şehirlerinde olduğu gibi, sefalet, sıkıntı, yokluk içindeydi. Ekmek bulmak güçtü. Doğu Anadolu'dan ve Doğu Karadeniz'den gelen göçler dolayısıyla şehir çok kalabalıklaşmıştı. Sivas çevresinde asayiş bozuktu. Şehrin dışına çıkmak, soygun tehlikesini göze almakla mümkündü. Can ve mal güvenliğini sağlamak için yeterli güvenlik kuvveti yoktu. Sivas aydınları, Türkiye'nin galiplerce paylaşıldığını biliyor ve çare arıyorlardı. Bu sebeple M. Kemal Paşa Erzurum'a giderken 27 Haziran'da Sivas'tan geçtiği gün Sivaslıların sevgi gösterileriyle karşılaşmıştı.

İstanbul Hükümeti ile her türlü ilişkinin kesilmesi ile ortaya çıkan otorite boşluğunu, M. Kemal Paşa çok akıllı bir yöntemle doldurmaya, Anadolu'da sivil ve askeri yönetimi ele geçirmek için bütün bu makamları Heyet-i Temsiliye'ye bağlamaya başladı. Heyet-i Temsiliye'yi Anadolu'daki tek merci kabul eden M. Kemal Paşa, Anadolu'da fiilen yönetimi ele geçirmek için Eylül ayı içinde yoğun bir mücadeleye girişti. Elaziz Valisi Ali Galip, Dersim ve Malatya mutasarrıfları zaten kaçmışlardı. Ankara Valisi Muhittin Paşa, Çorum Ankara yolunda tutuklanarak Sivas'a getirildi. Koyu İstanbul taraftarı olan Muhittin Paşa ulusal hareketi sürekli olarak baltalamış olduğu için İstanbul'a gönderildi. Ankara halkı Defterdar Yahya Galip Bey'i Vali seçti. İstanbul yanlısı memurlar ayıklandı. Çorum Mutasarrıfı, Ankara Valisi Muhittin Paşa ile işbirliği içindeydi. Sivas'ı ziyaret eden Mutasarrıf Semih Fethi Bey, İstanbul ile ilgisini kesti ve Çorum da kazanıldı. Kastamonu'da yönetim İstanbul yanlısı memurların elinde idi. Ali Fuat Paşa Albay Osman Bey'i Kastamonu ya gönderdi. İstanbul yanlısı memurlar Albay Osman Bey'i hapsettilerse de, milliyetçi genç subaylar bir baskınla Osman Bey'i kurtardı, diğerleri tutuklandılar. Defterdar Ferit Bey Vali Vekili oldu ve Kastamonu ulusal otoriteye katıldı. Niğde'deki İstanbul yanlıları da M. Kemal'in emriyle buradaki Tümen Komutanı tarafından tutuklandılar. Trabzon Valisi Galip Bey İstanbul yanlısı olduğu için M. Kemal Paşa'nın emriyle Albay Halit Bey tarafından tutuklanarak Erzurum'a gönderildi. Konya Valisi Cemal Bey, İstanbul yanlısı olan en tehlikeli Vali idi. Konya'da milliyetçilere karşı amansız bir baskı yapıyordu. Konyalı milliyetçiler örgütlendiler. Refet Bey Sivas'tan Heyet-i Temsiliye adına Konya'ya gönderildi. Onun geldiği duyulunca Konyalı milliyetçiler harekete geçtiler ve Vali İstanbul'a kaçtı. Böylece M. Kemal Paşa Anadolu'da ulusal iradeyi fiilen egemen kılacak büyük bir başarı elde etti.

Conkbayırı askerlerimizin eline geçtikten sonra düşman, karadan ve denizden yönelttiği seri ve yoğun topçu ateşiyle Conkbayırı'nı cehenneme çevirmişti.

Bazı kaynaklara göre, örneğin 7. Ordu Harekat Şubesi?nde görev yapan subaylara göre İngiliz ve Fransız donanma ve çıkarma birlikleri körfeze girdiklerinde 41. Tümen uyarı ateşi yapmıştır. Bazı kaynaklara göre, örneğin, bir gün sonra, 7 Kasım 1918?de Atatürk tarafından Ahmet İzzet Paşa?ya cevabi telgrafta İngilizler bir çıkarmaya yeltenmediklerinden ateş edilmesine gerek kalmamıştır.

Kral Boris:?Askerleriniz Filibe önlerinde ve Sofya yönünde ilerliyorlar!? diye cevap vermiş.

"Mustafa Kemal Paşa, ?Atatürk? adını soyadı olarak almıştır. Şunu da unutmamalı ki o Sakarya ve Dumlupınar meydan savaşlarını kazanmış bir kumandan, mahvoldu sanılan bir milleti kalkındıran devlet adamıydı. Tehlike anlarında ülkesini bırakıp gitmiş ve bu unvanı durup dururken almış değildi." (Hüseyin Nihal ATSIZ, Ötüken, Ocak, 1970)

Rauf Denktaş

Malum! Bütün bu iddiaları da daha öncekiler gibi KOCAMAN BİR YALAN! En hafifiyle ÇARPITMA!

Prof. Gotthard Jaschke, Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşanın bu yetkileri almak için gösterdiği çabayı üstün bir başarı olarak değerlendirmektedir. ?Vahdettin, nasıl olur da Mustafa Kemal?in gerçek tasavvurları ve düşünceleri hakkında büsbütün aldanarak ona geniş selahiyetle orduyu ve milleti silahsızlandırmak ve İngilizlerin Damat Ferit?e şikayetleri üzerine Samsun civarında, güya Hıristiyanlara zulüm ve tecavüzde bulunan Türkleri cezalandırmak gibi vazifelerle Anadolu?ya gönderebilir?.

Kurtuluş Savaşının başından sonuna kadar her adımda, Mustafa Kemal ATATÜRK vardı.. Tüm ulusun önderi ve lideri idi.. SAKARYA ve DUMLUPINAR MEYDAN SAVAŞLARINI yönetti.. Tüm Anadolu ve Trakya, Haçlılardan ve vatana ihanet eden Padişahtan temizlendi!.. Helal!

"Sağ elimi Ankara''da Mustafa Kemal''e uzattım."

Mustafa Kemal Paşa Hazretleri?ne

Atatürk'ün emriyle, Yalova Köşkü'nün altına tren rayları döşetilerek kaydırılması çalışmalarından görüntüleri

Dunderdale, tıpkı James Bond gibi son derece şık ve iyi giyinen biri. Çok cesur bir karaktere sahip fakat belki de en önemlisi ve bu iddiamı doğrulayan unsurlar şunlar: Dunderdale güzel kadınlara ve hızlı arabalara son derece ilgisi olan biri.

(Ali Fuat Cebesoy, Sınıf Arkadaşım Atatürk, İstanbul, 1967, s. 122)

- Mustafa Kemal generale şu cevabı verir: ?Teşekkür ederim, dedi, tarihimizi okumuş, bizi öğrenmişsiniz. Fakat, şunu bilmenizi isterdim ki biz emperyalist pençesine düşen bir kuş gibi yavaş yavaş aşağılık bir ölüme mahkum olmaktansa babalarımızın oğulları olarak vuruşa vuruşa ölmeyi tercih ediyoruz.?

Bir süre sonra içeri başyaver girdi ve Atatürk' ün kulağynabir şeyler söyledi.

"Şimdi bak beni dinle, Halil Ağa... Seni şu kadar üzmemin sebebi, şunu

Enver Paşa?nın bu yazısı üzerine Atatürk, kendi deyimiyle?biraz da isyankar? bir şekilde kendi kendini ordu komutanlığından af ve yerine Kolordu Komutanı Ali Rıza Paşa?yı vekil tayin ederek u Ekim 1917?de İstanbul?a hareket etti.

?Milli his ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olması milli hissin inkişafında başlıca müessirdir. Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin. Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.?

Bernard Lewis ise, Sovyetlerin ülkelerindeki Türkler için Latin yazısını kabul etme nedenlerinin, Türkiye ile teması kesmek olduğunu, ama bunun Türkiye'de ters bir etki yaratıp Latin harflerinin kabulünü desteklediğini, Türkiye'deki Azerbaycanlı sürgünlerin Latin harfleri propagandası yaptığını, bunun da, Gazi'nin politikasına uyduğunu, ancak Gazi'nin asıl amacının, yeni yazı ile birlikte eski düzen ve fikirlerin geçmişe gömülüp, yalnız Latin harfli Türkçe'de ifade edilen fikirlere açık yeni bir kuşak yetiştirmek olduğunu ifade etmektedir.

Ülkütaşır, M. Şakir, Atatürk ve Harf Devrimi, Ankara - 1981.

26 Ağustos'ta İstanbul'da bulunan milletvekillerine Mustafa Kemal Paşa'nın da bulunduğu toplantıda, yeni Türk harfleri konusunda İbrahim Necmi tarafından açıklamalar yapılmış, Devlet Basımevi'nde 50 bin tane basılan alfabeden dağıtılmıştır. Milli Eğitim Bakanı'nın, Türkiye Muallimler Birliği Kongresi'nde yaptığı konuşmanın konusu Yeni Türk Harfleri idi. Ağustos ayı sona ermeden İstanbul Belediyesi memurları yeni Türk harflerini kendiliklerinden öğrenmişler, açılması kararlaştırılan kursa gerek kalmamıştı. İstanbul Ticaret Odası, 17 Ağustos'ta çıkan ilanında; ticaret imzalarının yeni harflerle kaydına başlandığını, tüccar ve sanayicilerin yazışmalarını yeni harflerle yapmalarını bildiriyordu. 28 Ağustos'ta, Dolmabahçe Sarayı'nda profesörler, milletvekilleri, gazeteciler, yazarlar toplanarak yeni harfler üzerinde konuşmuşlardı. Bu konuşmada, İsmet Paşa, "Kabul edilen harfler Fransız harfleri değildir. Türk harfleri, Türk alfabesidir. Yeni alfabe bilimseldir ve Türk milletinin alfabesidir. Türklerin ihtiyaçlarına yeter" demiş ve İbrahim Necmi'ye şu kararı yazdırmıştı: "Milleti bilgisizlikten kurtarmak için, kendi diline uymayan Arap harflerini bırakıp, Latin esasından Türk harflerini kabul etmekten başka çare yoktur." Daha sonra bu karar oybirliği ile kabul edilmişti.

Eski Başbakanlardan Şemsettin Günaltay gazeteci A. Hazım Sezgin'e anlatıyor:

Atatürkçülükte Ulusal Hedefler - Emekli Tümgeneral Sıtkı Aydınel

edildiler, şehirde duruma tamamen hakim olduk ve sükunet sağlandı. Akşam yaklaşmıştı. Sokak muharebesini idare ettiğim noktanın yakınında şoförüm bekliyordu. İşaret ettim, bulunduğum noktaya yanaştı, otomobile binmeden önce Halep Komutanı?na emirlerimi ve

(4) Paul du Veou, Le Desastre d'Alexandrette, 1934-1938, Paris, 121-122...

Atatürk?ün isteğiyle ve yönlendirmesiyle harekete geçen yurtseverler, özellikle Güney Anadolu?da çok önemli hazırlıklar yapmış ve Fransızlar bölgeyi işgal ettiklerinde hemen direnişe geçmişlerdir.

Tarih: 29 Ekim 1930, yani Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanının 7. yıldönümü kutlaması.

Düstur, Tertip III, C. VII, s. 108.

"Cumhuriyet idaresini, Cumhuriyetten söz etmeksizin milli hakimiyet esasları içinde her an Cunıhuriyet'e doğru yürüyen şekilde toplamağa çalışıyorduk."

Sesinde pırıl pırıl gözlerinde sonsuz inanç sonsuz güven..

6. Atatürk&amp;#8217;ün Söylev ve Demeçleri; Ankara, 1989, c. II, s. 318.

Planın Detayları

Planın Düşündürdükleri

Tarih, veya zaman, dinamik bir akış halindedir. Bilgi değişir, anlam değişir, teknoloji değişir, kısaca, her çağda, dünyanın bilgi düzeyi değişir. Ama bu gerçeği anlamada idrak zaafı gösteren ne islamı, ne Kur?an?ı, yani ne Allah?ın sözünü, ne de, Atatürk?ün?Hayatta hakiki mürşit ilimdir? sözünü gerçek anlamda kavrayabilir.

Ertesi gün Salih Bozok, Halil Ağa?yı bulmuş Atatürk?ün yanına getirmiştir. Atatürk ayağa kalkarak; ?Buyur Halil Ağa? deyip bir sandalye göstermiştir. Zamanın başbakanı İsmet İnönü de salonda bulunuyordu ve olanlardan habersizdi. Atatürk Halil Ağa?ya dönerek: ?Halil Ağa, anlat şu vergi işini bir daha? demişti.

Atatürk 29 Ekim 1933&amp;#8217;te söylediği 10. Yıl Nutku&amp;#8217;nda &amp;#8220;Yurttaşlarım az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyetidir&amp;#8221;6 diyerek, yapılan en büyük işin Cumhuriyet&amp;#8217;e geçiş olduğunu büyük bir heyecanla dile getirmiştir. Bu işler nelerdir? Doğaldır ki bunlar her sahada yapılan inkılaplardır. O günün koşullarında ve ortamında büyük çoğunluğun akıl edemediği, sözünü bile etmekten çekindiği radikal değişimlerdir. Bunların hepsi de Türk milletini uygar ve çağdaş bir düzeye getirme gayesini güdüyordu. Bu sözün çok iyi irdelenmesi gerekir. Cumhuriyetin temelinde Türk kahramanlığının olduğu açıktır. Çünkü, bağımsızlık elde edilmeseydi, Türkiye diye bir devlet olmayacaktı. Bağımsızlığın elde edilmesi için dış ve iç düşmanlara karşı büyük savaşlar verildi. Bu savaşlar çok büyük güçlükler, yokluklar içinde kazanıldı. Bu, ancak Türk&amp;#8217;ün kahramanlığı ile gerçekleştirilebilirdi ve öyle de oldu.

Atatürk, Hacıbayram camisinde vaaz dinlemektedir. Vaiz, din adına bir takım hurafelerden bahseder. Atatürk, yanında bulunan Kılıç Ali Paşanın kulağına eğilerek, &amp;#8220;Ali Bey, işimiz gerçekten de zor. Bunlara bir süre daha tahammül etmek lazım&amp;#8221; der.

13 Sabahattin Selek, Milli Mücadele, I, Anadolu İhtilali, İstanbul 1963, s. 117.

''Manastırlı Hamdi Efendi. Bu vatansever ve cesur, Manastırlı Hamdi Efendi olmasaydı, İstanbul felaketinden haber almak için, kimbilir, ne kadar çok beklemek zorunda kalacaktık. İstanbul`da bulunan nazır, milletvekili, komutan ve teşkilatımızdan bir kimsenin çıkıp da bize vaktinde haber vermeyi düşünememiş olduğu anlaşılıyor. Demek ki, hepsini heyecan ve korku bürümüştü. Bir ucu Ankara`da bulunan telin İstanbul`da bulunan ucuna yanaşamayacak kadar şaşkın bir duruma gelmiş olduklarına hükmetmek, bilmem ki doğru olur mu? Telgraf memuru Hamdi Efendi, daha sonra Ankara`ya gelerek karargahımız telgraf memurluğunu yapmıştır. Kendisine borçlu olduğum teşekkürü burada açıkça ifade etmeyi milli ve vatani görevlerimden sayarım.''

Ahmet Sünusi, Mardin?de bir camide yaptığı konuşmada Sultan Vahdettin?le Atatürk?ün tam bir ittifak içinde olduklarını belirterek,?Atatürk?ün, Halife-Sultanın sözünü dinlemediğini? şeklindeki?zararlı propagandayı? etkisiz hale getirmeye çalışmıştır.

General Cemil CONK:

(Eminin bazılarının Atatürk&amp;#8217;ün şiir yazdığından, bu şiirlerinden bile haberleri yoktur. İşte Ata&amp;#8217;yı biz bu kadar tanıyoruz.)

Cumhuriyet devri Anayasalarının hepsinde Misak-ı Milli nin izleri görülür. Milli And Genelgesi, her şeyden önce milli ve bölünmez bir Türk ülkesinin sınırlarını çizmiştir. Bununla Türkler tam bağımsızlık bilincine erişmişlerdir.

&amp;#8220;İstiklal&amp;#8221; fikri de kültürümüzde kollektiftir. Devlette gerçek istiklal bunun yalnız idareci zümre tarafından istenmesi değil halkın da aynı şuur içinde bulunması, yani istiklal düşüncesinin bütün toplulukta ortak bir arzu halinde var olması şeklinde belirir.8

48 Sıtkı Aydınel, ?Gazi Mustafa Kemal?in Samsun Öğretmenleriyle Konuşması?, Atatürk Yolu Dergisi, Cilt 3, sayı 9, s. 1-9?a bak.

186 İ. Ceyhan Koç, (1985):Türk Tarih Kurumu?nun Kuruluşu, amacı, faaliyetleri ve kurum politikasında

Sakarya Zaferi&amp;#8217;nden sonra Atatürk, Türk Ordusuna şu şekilde seslenmiştir:

(Atatürkçülük. Cilt:1, s.455)

?Sevinç ve heyecanla dinlediğimiz armağan olayı, üzerinde büyük bir önemle durulması gereken yüksek bir değerdedir. Hazineye geçen bu çiftlikler, değerleri milyonlara varan bir zenginliğe sahiptirler. Atatürk bu çiftlikleri yıllardan beri kişisel biriktirmeleri ve özellikle kişisel emeği ile meydana getirmiştir. Ve bunları herkesin Anadolu ortasında nasıl bir bayındır oturma yerinin yapılabileceğini düşünüp karamsarlığa düşerken, bilim ve çalışma ile bunun mümkün olabileceğine örnek vermek için yapmıştır. Atatürk, her türlü kişisel çıkarların, kişiliğine yönelik her türlü yararların daima üstünde kalmış ve daima kalacak olan bir ulusal varlıktır. Bu eserleri hazineye armağan etmesinin de temelli, büyük ve politik bir ideali vardır. Çünkü o, Milli Mücadele?nin ilk gününden beri bu memleketin kudretini ve zenginliğini köylülerimizin kalkınmasında, zenginliğe ve rahat geçime sahip olmasında gördü. İlk günden beri bu doğrultuda yürüdü. Biz de aynı doğrultu da yürüyoruz. Bugün de Atatürk, memleketin güçlenip zenginliğinin artması için köylünün durumunun ve ekonomik varlığının yükselmesi gerektiği kanısındadır. Atatürk, bu anlayışın ve siyasetin memleket için çok yararlı olacağı kanısı ile bu konudaki mücadelenin başındadır. Biz de onu izlemekte çok dikkatliyiz.

(Ahmet Bican Ercilasun, (1981):?Atatürk ve Dil?, Türk Kültürü, Yıl20, Sayı223-224, Ankara:6)

Şimdiiii... Gelelim belgeye.

Atatürk, her türlü çabasına rağmen Osmanlı yöneticilerini bir türlü gaflet uykusundan uyandıramamıştır.

Başbuğ:)

Price, 17 Kasım 1918?de de Ayan Meclisi Başkanı Ali Rıza Bey?le görüşmüş, Ali Rıza Bey de kendisine, ?İngiltere ile samimi bir ittifakı arzu ederiz? demiştir.398 Price, 24 Kasım 1918?de Padi-

-Böylece gemi mümkün olduğu kadar kıyıdan gidiyordu. Mustafa Kemal?in artık bütün maksadı Anadolu?nun bir kıyısına ayak basmaktan ibaretti.

İddia edilen İstanbul'daki bu mahkeme şahitliğini çürüten en önemli bir diğer nokta ise, Mustafa Kemal Atatürk'ün. 27 Ocak 1920'de Ankara'da olmasıdır. Yani teknik açıdan dahi Mustafa Kemal'in İstanbul'da bu mahkemede ifade vermesi imkansızdır. Mustafa Kemal'e atfedilen bu iddiayı çürüten bir diğer husus ise Mustafa Kemal'in şahitlik yaptığı iddia edilen 27 Ocak 1920'de adı geçen Divan-ı Harb'in kurulmamış olmasıdır. Mustafa Kemal 27 Ocak 1920'de yukarıda da ifade edildiği üzere bir çok kişi ile birlikte Ankara'dadır.

Sakarya Meydan Savaşı diye anılan savaşın henüz bitmediği, ancak düşmana büyük kayıplar verdirilerek geri çekilmeye mecbur bırakıldığı günlerde bir akşam Atatürk silah arkadaşları ile sohbet ederken konu yeni devletin kuruluşuna gelir.

(İLBER ORTAYLI, GELENEKTEN GELECEĞE, SAYFA: 97-105)

İşte o zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir!

Ernest JACKH :

Bir geometri kitabı yazdığını. Üçgen, açı, dikdörtgen gibi ve 48 tane geometri teriminin isim babasını bu yazdığı kitapla

e. Price?nin bu iddiasını çürüten en somut olaylardan biri Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919?da Samsun?a çıktığında yaşanmıştır. 21 Mayıs?ta Mustafa Kemal, Samsun?da güvenlik durumunu görüşmek üzere İngiliz Güvenlik Yüzbaşısı L. H. Hurst ve iki meslektaşıyla buluşmuştur. İngiliz subaylar Mustafa Kemal?e açıkça, Osmanlı hükümetinin ülkeyi yönetemediğini bu nedenle en azından birkaç yıl için yabancıların

Bakınız Orgeneral Asım Gündüz bu konuda neler söylüyor:

13 NUTUK, A. g. e. C. I., s. 7.

Yıllar sonra, bir gün Ankara?da beni de şahit göstererek anlattığı bu gerçek olay karşısında görüşü şu idi:

-?Hayır? diyor. Ben burada bir fert olarak konuşuyorum. Türkiye?de savaş ilanı ancak Büyük Millet Meclisi kararıyla olur. Fakat unutmayınız ki, gerektiği zaman Büyük Meclis Türk Milletinin duygularına tercüman olmakta gecikmez.? Konuşmasının bu hal çerçevesinde olması üzerine, İsmet Paşa?ya telefon edilir ve Ankara Palas?a çağrılır. Atatürk de bunu haber alınca etrafındakilere:

- Onun gözlerini görmek için çıkmasını bekliyorum.

1. ATATÜRK zamanında yapılan demiryolları 3764 Km.

Anlatıyorum Atatürk&amp;#8217;ü.

üzerinden çıkan evraklardan da bu birliğin 15. Süvari Tümeni olduğu

Bu sırada halk coşmuştu ve hep bir ağızdan:

5 Temmuz 1917?de 7?nci Ordu Komutanlığı?na atanan Mustafa Kemal Paşa, Falkenhayn?ın tutumunu hiç beğenmiyor, çok sinirleniyordu. Yurdun kötü bir geleceğe sürüklendiğini görüyor, üzülüyordu. Bununla beraber ordusunun bazı noksanlarını tamamlayarak, aksaklıklarını gidererek, verilecek görevi yapmaya hazır hale getirdi. Ama başlıca iki noktada Falkenhayn?dan tamamen farklı düşünüyordu. Atatürk?ün görüşüne göre:

?... Türkiye, Avrupa?yı körü körüne taklit etmek yerine bu kıtadan ilerlemesine yardımcı olacak araçları, hatta ona karşı savunmasını sağlayacak silahları almak istemektedir. 1925?in sonunda Mustafa Kemal ülkesinin insanlarına Avrupai giyim-kuşamı kabul ettirdi; kadınlardan çarşafa ve hareme veda etmelerini istedi. 1926 başında ise Türkiye?de Gregoryen takvimi ve 24 saat uygulamasını başlattı. Metre sistemi ve Latin alfabesine geçileceği yolunda sinyaller verildi. Gazi Türkiye?deki sosyal ve ekonomik yaşam koşullarının Batı?nınkilere eşit olmasını istemekte ve Türkiye?nin uygar uluslar birliğine kabul edilmesini hızlandırmak ve kolaylaştırmak için bu eşitliğe güvenmektedir...63

Tarihteki ilk Türk Cumhuriyeti olan Azerbaycan Cumhuriyeti?nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mehmet Emin RESULZADE ATATÜRK için diyor ki:

TBMM Reisi Kazım Özalp?in oğlunun ismini Atatürk vermiştir.

"Atatürk için dinsiz ve mason olduğunu söyleyenler vardır. Bu söylentilerin ileriki tarihlerde bayağı çoğalacağı kanaatindeyim. Atatürk, Türk milletiyle, Türkiye Cumhuriyeti ile özdeşleşmişti. Onları birbirinden ayırmaya imkán yoktu, buna kimsenin gücü de yetmezdi ama T. C. Devleti?ne nifak sokmak isteyenler, vatanı, milleti bölmek isteyen şer güçlerinin ilk hedefi, maalesef hep Atatürk olmaktadır.

14 A. g. e., s. 331.

"Atatürk koca yaz şuracıkta oturup duruyordu. Gitseydin, çıksaydın önüne,

?Düşmanın Anadolu topraklarına sokulmasını önlemek için çeteler kurmak gerekecekti. Mustafa Kemal geleceği göz önünde tutarak İç Anadolu?da direniş merkezleri olabilecek Antep ve Maraş gibi yerlere silah dağıttı. Bunlar gereğinde kullanılmak üzere gizlice depo edilecekti.?

33 A. g. e., s. 337-338.

üzerinde durduğumuz maddenin izahına yarayabileceğini düşündüğümüz, Türk Dil Kurumu için Atatürk?ün belirlediği hedefleri şöyle tespit etmiştir. Atatürk?ün Türk Dil Kurumu için hedefi iki cepheli olmuştu. 1. Türk Dilinin sadeleştirilmesi, halkın konuşma diliyle yazı dili arasında bir birlik ve ahenk kurulması. Konuşma, edebiyat ve ilim dilimizin kesin kurallarla saptayarak tarihi metinlerden ve yaşayan halk lehçelerinden taramalar, derlemeler yaparak bir kelime ve terim hazinesi vücuda getirilmesi. Bunların başarılması zamana

(Hadi BESLEYİCİ, Atamız Atatürk, s.103-104)

Mustafa Kemal Atatürk içerde bu tespitleri ve çalışmaları yaparken, Azerbaycan ve Orta Asya ile kurabileceği en ufak bile olsa, hiçbir kültür faaliyetinin dışında kalmamaya özen göstermiştir. Bu çalışmalardan biri de Sovyetlerce düzenlenen Bakü Türkoloji Kongresi?dir. 26 Şubat-5 Mart 1926 tarihleri arasında Azerbaycan?ın başkenti Bakü?de yapılan I. Türkoloji Kongresine de Atatürk temsilciler göndererek savunmalar yaptırmıştır. Türkiye?yi temsilen katılan Köprülüzade Mehmet Fuat?Türk Kavimlerinin Edebi Dillerinin İnkişafı? adlı tebliğini sunmuş, Hüseyinzade Ali Bey ise?Garbın İki Destanında Türk? adlı bir tebliğ sunmuştur ki aynı yıl tebliğ Bakü?de basılmıştır.260 Bu çalışma ve girişimlerden ayrı olarak ve göze çarpan en önemli olay Sovyetler Birliği eli ile Türkistan?da alfabe değişikliğine gidilmesidir. Sovyetler Birliği, Arap alfabesini Latin alfabesi ile değiştirme operasyonuna öncelikle Azerbaycan?dan başladı. Bunun en büyük sebebi, batı medeniyetini kabul etmek için batının kullandığı Latin alfabesini kullanma zaruretine inanan Türk aydınlarının önemli bir kısmı Azerbaycan Türklerindendi. İdil-Ural?da ve Türkistan Cumhuriyetlerinde aydınların çoğu ıslah edilmiş Arap alfabesinin kullanılmasını istiyorlardı. Azerbaycan Türk aydınlarının, değişik maksatla da olsa, Latin alfabesini benimsediklerini gören Sovyet Hükümeti, aldığı bir kararla 1924 sonlarında Azerbaycan?ın Latin alfabesini kullanmasını resmen istedi. 1 Mayıs 1925?de Azerbaycan Sovyet Hükümeti?nin kararı ile Latin alfabesi gazeteler ve remi haberleşme için mecburi ilan edildi. 7 Ağustos 1925?de alınan bir başka kararla da Arap alfabesi ile basılmış olan bilumum neşriyatın Sovyetler Birliğine girmesi yasaklanmıştır. Sovyetler Birliğinin o günlerdeki aceleciliğini Mehmet Saray, Mehmet Emin Resulzade?den şu şekilde aktarmaktadır:

&amp;#8216;Paşam, Lahey Adalet Divanı&amp;#8217;na gidelim. Kimin haklı olduğu orada meydana çıksın. Ben, hakkımızdan eminim. Müsaade ederseniz, davamızı ben müdafaa edeyim. Kaybedersem, memlekete bir daha dönmem; fakat kazanacağız. Hem, Adalet Divanı önüne gitmeden Fransızlar&amp;#8217;ın dediğini yapacak olursak, Fransız devletinin tehditleri karşısında boyun eğmiş olacağız. Bu da, onlara diğer meselelerde aynı tehditleri öne sürmek cesaretini verecektir. Halbuki, Lahey Divanı&amp;#8217;na gidersek davayı kaybetsek dahi şeref ve haysiyetimiz zedelenmez. zira milletlerarası bir mahkemenin hükmüne uymak şerefsizlik değil, bilákis büyük şereftir.&amp;#8217;

Atatürk?ün Anadolu?ya gizli geçiş planını anılarında İsmet Paşa da doğrulamıştır. Şimdi de İsmet Paşa?ya kulak verelim:

Müktazi kanun muamelesinin yapılmasını dilerim. 11.06.1937- Mustafa Kemal Atatürk?

Atatürk metni dikkatle inceler, &amp;#8220;Derhal yazalım, kapıyı kapa, içeri kimse girmesin!&amp;#8221; der. Şimdi yatağın ortasında oturmaktadır. Önüne ayaklı yemek tablasını çekmiş, bunu yazı masası gibi kullanmaktadır. Yazmaya başlar. Hasan Rıza, yatağın sağ yanında, ayakta durmaktadır.

(Gündüz, Asım (1973). Hatıralarım. Der. İhsan Ilgar. İstanbul: Kervan Yay. s.230&amp;#8211;231)

Ülkü?nün annesi Selanikli Vasfiye Hanım, Atatürk?ün annesi Zübeyde Hanım tarafından evlatlık olarak alınıp, büyütülmüş, Zübeyde Hanım?la Selanik?e sonra İstanbul?a, oradan da Ankara?ya birlikte gelmişler. Zübeyde Hanım ölünce, Vasfiye Hanım Atatürk?ün Kız kardeşi Makbule Hanım?la birlikte 1932 yılında ölmüştür.

Atatürk?ün seçkin imajım yansıtan bu sözler, 1930?lu yılların büyük bir bölümünde, Ankara?da İngiltere Büyükelçisi olarak bulunan tanınmış diplomat Sir Percy Loraine?e aittir. Hemen belirtmeliyim bu diplomat, Atatürk?ü?olağanüstü bir insan? olarak nitelemede yalnız değildir. Nitekim?Türkler? adlı eserin yazarı David Hotham da aynı kanaati paylaşır ve daha kesin konuşarak şöyle der: ?Atatürk, gerçekten, olağanüstü bir insandı? 2

Atatürk'e Dil Uzatan İngiliz Müdürün Türkeş Tarafından Camdan Aşağı Atılması

Aradan biraz vakit geçti, sordular:

?Olaylar, Türk milletine iki önemli kuralı yeniden hatırlatıyor: 1- Yurdumuzu ve haklarımızı savunacak güçte olmak; 2- Barışı koruyacak uluslararası çalışma birliğine önem vermek?15.

Yıl 1975'tir.

sorduklarımı baştan soracağım Halil Ağa da orada bana söylediklerini

18 Atatürk, sanki bu tür eleştirilerin yapılabilirliğini görmüş ve ön almıştır: ?Gözlerimizi kapayıp yalnız yaşadığımızı farzedemeyiz. Memleketimizi bir çember içine alıp cihan ile ilgisiz yaşayamayız? Bilakis ileri, uygar bir millet olarak uygarlık sahasının üzerinde yaşayacağız; bu hayat, ancak ilim ve fen ile olur? (U. Kocatürk, a. g. c, s. 140). Bu açıklamaya nasıl bir?tecrit? anlayışı ya-kıştırılabilir?

16 Haziranda İzmir?e gelmiş olan, Gazi, Ziya Hurşit?i otele getirtip, kendisiyle görüştü. Hükümet, bu arada suikast olayını ve tertipçilerinin yakalandığını halka duyurdu. Suikast girişimi nedeni ile kurulan İstiklal Mahkemesi ise daha önce belirttiğimiz üzere İzmir?e gelmiş ve çalışmalarına başlamıştı.

Dünya devi ülkelerin, büyük önder Atatürk zamanında yaşayan devlet adamlarından bazıları: Hitler, Mussolini, Franko, Lenin, Stalin.. Hepsi de lanetle anılıyorlar. Onca da kral vardı.. Ya ATATÜRK?.. Her yıl mezarını 10-12 Milyon kişi ziayret ediyor. Atatürk, böyle mümtaz bir kişiliğe sahip işte! Nur içinde yatsın!

-Demek devamlı tehlike içindeyiz, diyen Mustafa Kemal harita üzerinde kaptana şu emirleri verdi:

Parçalanan saatimi, daha sonra bugünün anısına Liman Paşa'ya verdim. Aynı gün gece yani 10 Ağustos günü, beni mutlak ölümden kurtaran ve parçalanan saatimi Ordu Komutanı Liman Von Sanders Paşa'ya hatıra olarak verdim. Çok şaşırmış, heyecanlanmıştı. O da ailesinin soyluluk armasını içeren kendi saatini bana verdi. Bu hücumlarda İngilizler binlerce ölü bırakarak tamamen geri çekildi ve Çanakkale'nin geçilmeyeceğini iyice anlamış oldular.

Her ikisinin de yazdıklarını kendi kağıtlarından okuyan Ali Metin, her iki kağıtta da şu rüyanın yazılmış olduğunu görüyor:

ATATÜRK İÇİN DİYORLAR Kİ!

Ali Fuat Cebesoy, Sınıf Arkadaşım Atatürk, İstanbul, ty, s.135-136.

-?Üçüncü beş yıllık planın son şekli Atatürk? dedim. Eliyle işaret etti.

Şu sözleri, "Bizim takip ettiğimiz devletçilik, ferdi mesai ve faaliyeti esas tutmakla beraber, mümkün olduğu kadar az zaman içinde, milleti refaha ve memleketi mamuriyete eriştirmek için, milletin umumi ve yüksek menfaatlerinin icap ettirdiği işlere -bilhassa iktisadi sahada- devleti fiilen alakadar etmektir", ile de Atatürk'ün az zamanda milleti refaha, ülkeyi bayındırlığa götürecek seçmeler yaptığı ve sosyal adalete yer verdiği anlaşılmalıdır.

(8) Mustafa Kemal, Nutuk . Ankara, 1981. s. 88, Türk Tarih Kurumu Yayını.

Ceketini çıkarıp Mehmet'e ense tuttu:

ŞAİR EMNİYET MÜDÜRÜ ÇELİK Mahkeme kararıyla şiirini tescil ettirdi

ya ona halimi nasıl yanacağım hele; o sağırın sağırı! Heç işitmez beni..."

Bütün bu bilimsel analizler kültürde devrim olmaz fikrini çürütmektedir. Keza kültürün değişimi ve gelişiminde hem kendi geçmişini, hem de başka kültürleri körü körüne taklitten kaçınılması, Atatürk?ün Ulusal Hedefe ulaşmak için koyduğu ilkelere tamamen uymaktadır. Keza bilim adamlarımız da yabancı sosyologlar gibi, tüm kültür öğelerinin eşit seviyede gelişmediği taktirde o toplumda bir takım çatışma ve huzursuzlukların olacağını açıklıkla belirtmektedirler. O halde kültür teker teker ele alınarak herbirindeki gelişmenin birbirine paralel bir şekilde, aynı düzeyde olması için büyük çaba gösterilmesi ön koşuldur. Bu da ancak öğretim ve eğitimimizi buna göre düzenlemekle olur. Bundan dolayıdır ki Atatürk?ün yaptığı devrim, hiç şüpheye yer vermeyecek şekilde?Kültür Devrimidir?. insan bilinçli bir varlıktır. Dolayısıyla maddi kültür değişimine biraz daha kolay uyum gösterebilir. Ancak din, inançlar, gelenekler gibi manevi kültür öğelerinde değişime çok zor uyum gösterir. Eğitim öğretim sistemimizde bu gerçek daima göz önünde bulundurulmalıdır. Ne yazık ki buna uyulmamış tam aksine populist politikalar ile kolaycılığa kaçılmış ve siyasi partilerimiz manevi kültür öğelerini istismar ederek oy toplama yarışına girmişlerdir. Bu durum toplumun çağdaşlıktan, uygarlıktan uzaklaşmasına neden olmuştur.

46 S. D., C. 2, s. 47.

"Abime sorayım" dedim. Kabul ettiler, derhal çağırtarak onunla konuştu, anlaştılar. Böylece Çankaya'ya geldim.

İzmir'de hazırlanan o alçakça suikastın sonuçsuz kalmasından sonra bir gün Atatürk bize şu olayı anlatmıştı:

Atatürk, İstanbul?da aylarca, ?Gebze-Kocaeli yolundan Anadolu?ya gizli geçiş? planı üzerinde çalışmıştır. ?Her hareketini bir plan ve program doğrultusunda yapan Atatürk?ün elbette ki Anadolu?ya geçmek için yedek bir planı vardı. Ve bu plan son anda iptal edilen ve Cevat Abbas Bey?in açıklamış olduğu?Kocaeli üzerinden? gizli geçiş planıydı.?

Albert Sarraut?yu Türk rönesansına tanıklık etmesi için 1925 yılında Türkiye?ye gönderen dönemin başbakanı Edouard Herriot, 1934?de yayınlanan?Orient? başlıklı kitabında, yeni Türkiye?nin tarihine bir tek ismin egemen olduğunu, o kişinin?ulusal bağımsızlığın elde edilmesi amacıyla Anadolu halkını bir araya getiren, tarihte eşi olmayan bir eseri kafasında tasarlayan ve gerçekleştiren bir devlet kurucusu olan Atatürk? olduğunu ve bu ismin büyük kurucular arasında tarihe geçeceğini yazıyordu9. Mustafa Kemal?i Cromwell ile karşılaştıran, ayrıca Bonaparte?a da benzeyen yanları bulunduğunu düşünen Herriot, özellikle O?nun?yurtseverliği?ni ve eserine kusursuz bir mantık ve bütünlük kazandıran?duygularına hakim olma? özelliğini takdir ediyordu10. Çağdaş Fransız Türkoloğu Louis Bazin?in de vurguladığı gibi Türkiye?de 1922?de gördüklerinden yola çıkarak yazdığı ve Fransız entelektüel çevrelerinde büyük yankılar uyandıran eserinde?tarihin ülkesini kurtaran, daha doğru bir deyişle ona yeniden can veren, dirilten insanları?büyük adam? olarak nitelendirdiğini? belirten Claude Farrere?e göre, büyük Türk kahramanı Mustafa Kemal?herşeyin kaybedildiği gibi göründüğü bir anda? işe el koymuştu; öyle ki Sevres?le öldüğünü zannettiği Türkiye Mustafa Kemal?in başa geçtiği andan itibaren, üstelik güçlü bir şekilde yaşıyordu?. 1922-1928 arasında Türkiye?de?LeTemps? gazetesi muhabiri olarak görev yapmış olan Paul Gentizon ise 1929?da yayınlanan önemli kitabında bu görüşleri şöyle paylaşıyordu: ?... Mirasının paylaşılması konusunda Avrupalıların birbirleriyle kavga ettikleri Türk ulusu, yüzyıllarca süren uyuşukluk ve ihmal döneminden sonra birdenbire yaratıcı gücünü gösterdi... Avrupa?nın değişiklik yapmak konusunda yeteneksiz kabul ettiği, felç olmuş bir ulus birdenbire yürümeye başladı... Türkiye?de, 1923-1929 arasında, Osmanlı İmparatorluğu?nun beş yüzyılda yapamadığından daha çok reform gerçekleştirildi...?12 Yeni Türkiye?nin bu dönemde yönetimde, hukukta, eğitimde, sosyal yaşamda, sanatta, ekonomide yaptığı önemli atılımlarda genel eğilimin?değiştirmek, iyileştirmek ve teknikleştirmek? olduğunu ve Mustafa Kemal?in yönetimindeki Türk Devrimi?nin sadece?genişlik? değil?derinlik? açısından da göz kamaştırdığını, dolayısıyla bu devrimin aynı zamanda siyasal, sosyal, ekonomik ve manevi bir devrim olduğunu vurgulayan Gentizon13, Atatürk?ün gerçekleştirdiği devrimi şu sözlerle tanımlıyordu: ?... Mustafa Kemal?in önderliğindeki devrim, nargilelerin afyonu ve bin yıllık kanunların tozuyla yavaş yavaş havasızlıktan boğulan, mezarlıkların ve harabe haline gelmiş medreselerin ortasında ölüme terkedilmiş bir ulusa, Avrupa tarzı bir düzenlemeyle, yeni bir anlam, yaşamdan zevk alma duygusu kazandırdı.?14 Kitabında bu büyük devrimin sadece Ata?nın eseri olduğunu özellikle belirten Gentizon bu düşüncesini ise şöyle dile getiriyordu: ?... Padişahın ve Bab-ı Ali?nin ihaneti karşısında vicdanı isyan eden Mustafa Kemal?in Mayıs 1919?da Osmanlı İmparatorluğu?nun yerine yeni bir ulusal Türk devleti kurmak üzere Samsun?a çıkışından itibaren gerçekleştirilen askeri başarıların yanı sıra siyasal devrimin, sosyal reformların hepsi tamamen O?nun eseridir. Her alanda ve en tehlikeli durumlarda izlenecek yolu çizen, uygulanacak yönteme karar veren ve uygulamayı yöneten, her seferinde O olmuştur...? 15 Yine Gentizon gibi Türkiye?yi yakından tanıyan, 1920?li ve 1950?li yıllarda Türkiye?yi ziyaret etmiş olan?Academie Française? üyesi ünlü yazar Georges Duhamel ise, ?La Turquie nouvelle: Puissance d?Occident? adlı yapıtında devrimlerin genelde tek bir kişinin eseri olmadığını, gözüpek bir grup tarafından halkın önemli bir bölümünün de onayıyla hazırlandığını, ancak Türkiye?de gerçekleştirilen devrimin müthiş bir adamın eseri olduğunu özenle vurguluyordu. Yakın çalışma arkadaşlarının yardım ve desteğini almış olan Atatürk?ün başarısının esas sırrının, Türk halkının O?na duyduğu güven ve hayranlık olduğunu belirten ünlü Fransız edebiyatçısı, bu olağandışı devrimin programını yine O?nun tek başına hazırladığını ve bu devrimin sadece siyasal ve sosyal değil, aynı zamanda, manevi, entelektüel, dini ve felsefi nitelikte olduğunu işaret ediyordu16.

197 Ercilasun, A. B. (1981): ?Atatürk ve Dil?, Ankara, Türk Kültürü, Yıl20, Sayı223-224. 7

Kuzey Grubu Kumandanlığı'na

"Öyle mi efendim, siz laik bir ülke olduğunuz için demek ki kiliselere karışamıyorsunuz. Öyleyse ben de yarından itibaren İstanbul'daki kiliselerin kapılarına koca birer kilit astırıyorum" diyor.

"Ekselans, protesto ederiz " diyor.

Atatürk birden başını sesin geldiği yöne doğru çevirdi. Kaşları kalkmış, ürkünç bir çehre almıştı. Salon birden derin bir sessizliğe gömüldü. Herkes Atatürk?ün gence sinirlendiğini sanıyordu. Oysa tam bu sırada gözlerini gence diken Atatürk, onun bu sözüne karşılık olarak:

İngilizlerin has dostu ve esasen esiri olan Padişah-Halife Vahidettin,

?İsmet İnönü camileri kapattırdı, han, hamam, otel tuvalet yaptırdı? yalanına verdiğim belgelere dayalı cevabı, Eylül 2011 de çıkacak?Cumhuriyet Tarihi Yalanları, 2. Kitap? adlı eserimde bulabilirsiniz. Atatürk, Türkiye?de yıkık durumdaki Eskişehir Mihalıççık Camii?ni yeniden yaptırmıştır. Atatürk Mihalıççık Camii?nin yapımı için cebinden 5000 TL vermiştir.

182 Sarıkoyuncu, A. (2000): ?Atatürk Döneminde Dış Türklere Yönelik EğitimÖğretim

- Bir şeymi yapacaksın Kemal?

(Atay Falih Rıfkı, Atatürk?ün Anıları, 1917-1919, Ankara, Olgaç

Meydan, age, s.462-541.

Hilmi YÜCEBAŞ

age, s. 66.

" Şeyhülislam yahut Fetva Emini hazretlerinden şu sualime bir cevap almayı pek arzu ederdim. Fransızlar, İslamiyet'in esaslarını pek makul bularak milletçe ihtida etmek istiyorlar. Acaba onları Müslüman edebilmek için o pek zarif dillerinin Arap harfleriyle yazılması şart-ı esasi mi ittihaz edilecek? "Evet" cevabını beklemediğim halde alırsam kemal-i cesaretle,

29 KİLİ, S., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş., a. g. e., s. 256

Bizim zabitimize:? Paranın miktarını bu zabitten iyi tahkik et, huzurunda alındığına dair bir senet yaz, ver; imza edeyim dedim.

&amp;#8220;Bu arada bir hakikati daha açıklayalım. Mustafa Kemal birçoklarının zannının aksine olarak Allah&amp;#8217;ın varlığına ve namütenahi kudretine, layazel varlığına gönülden inanmış maneviyata değer veren insandı. O, sadece kör taassubun aleyhindeydi.

Ne mutlu ki, gözümüzü Türkiye Cumhuriyeti'nde açtık. Ya Araplar gibi olsaydık?

Laikliği, yukarıdan beri yorumunu ve değerlendirilmesini dinleyenlere bırakarak, açıklamaya çalıştığımız, ilkeleri arasına Özenle oturtmuş olan Atatürk, bu güne dek gizli kalmış not defterinde "Tanrı birdir ve büyüktür", "Hafıza Kur'an okutun" gibi yazıların altlarını çizerek yazmıştır. Bunlar, O'nun vicdanının ve inancının temiz ve maddi çıkarlardan uzak ifadelerinden başka bir şey değildir. Bu nedenledir ki, "Bizi yola sevk eden soysuzlar bilirsiniz ki, çok kere din perdesine bürünmüşler, saf ve temiz halkımızı hep din kuralları sözleri ile aidata gelmişlerdir. Tarihimizi okuyunuz, dinleyiniz... Görürsünüz ki, milleti mahveden, esir eden, harab eden fenalıklar hep din örtüsü altındaki küfür ve kötülüklerden gelmiştir. Baylar ve hey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır, medeniyet yoludur" diyordu.

Mustafa KEMAL (10 Ağustos 1915):

?... Ertesi gün, yine rahatsız olarak Karargahımda uzanmış yatıyordum. Bir aralık Halep şehrinin içinde bir ateş koptu. Balkona çıkıp sokağa baktım, herkes heyecan içinde ve bir kalabalık otele hücum halindedir. Herkes bana doğru geliyor? Durumu kavradım, kırbacımla önce kalabalığı otel dışına çıkardım. Alt kattaki taraçaya indiğim vakit Halep Komutanı, heyecandan okuyamadığı bir raporu bana verdi. Sükunetle okudum, rapordan anlaşılıyordu ki, Halep hücuma uğramıştır. Bulunduğum otelin kapısından sağa saparak yüründüğü zaman bir dört yol ağzına rastlanır, o noktaya kadar geldim, bütün yolları tutturmuştum. Düşman uçaklarından atılan bombalara, bazı damlardan atılan bombalar da ilave oluyordu. Bu beni güldürdü, çünkü ben, Halep?i korumayı düşünüyordum. Akşam vaktiydi, bulunduğum yerden ileride birçok adamların yere serildiğini görüyordum. Bunlar beni yalnız sanarak hücum eden zavallılardı. Ben Halep şehrinde tabiri caizse sokak muharebesini idare ettim. Hücum edenler, tümüyle mağlup ve perişan olarak geri atılıp takip

Atatürk, bir gün yaveri Cevat Abbas Bey?i çağırarak, Kocaeli-Taşköprü üzerinden veya İzmit Körfezi?nden Anadolu?ya, 20. Kolordu sınırlarına kadar ulaşacak bir yol belirlemesini ve bu yolu güvenceye almasını istemiştir.

Kurtuluş Savaşı başladığı sırada Bursa?da bulunan Ahmet Sünusi, Bekir Sami Bey aracılığıyla Atatürk?e haber göndererek Milli harekete katılmak istediğini bildirmiştir. Bunun üzerine Atatürk, Ahmet Sünusi?ye bir mektup yazarak onu Ankara?ya davet etmiştir:

Rektörün bu sözlerine Alman profesörün cevabı şu oldu;

Bu temel ilke de hem 1961 hem de 1982 Anayasasında açıklıkla belirtilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti dünya milletler ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesidir. Lozan Barış Konferansından sonra Türkiye Cumhuriyeti bu olanağı elde etmiştir. Yapılan milletlerarası konferanslarda eşit hak sahibi olmuştur. 1928 yılında yapılan Silahsızlanma Konferansına katılışdan başlayarak 18 Temmuz 1932&amp;#8217;de Milletler Cemiyeti&amp;#8217;nin, 1945&amp;#8217;dc Birleşmiş Milletlerin bir üyesi olmuştur. 1948&amp;#8217;de İnsan Hakları Evrensel Bildirisi&amp;#8217;ne katılmış ve bu bildiride belirtilmiş olan insan hakları ve temel özgürlükleri kabul etmiştir. Bu tarihten sonra 1975 Helsinki Nihai Senedi&amp;#8217;ne imza atarak, AGİK&amp;#8217;e ve devamı olan Paris şartına katılarak dünyadaki pek çok milletlerarası kuruluşlara ortak olmaya devam edilmektedir. Bugün her yönden globalleşme dediğimiz olgunun dışında kalmak mümkün olmayacağına göre insan haklarına bağlılık ona saygı, Atatürk&amp;#8217;ün ve inkılaplarının ve O&amp;#8217;nun uyguladığı politikanın bir gereğidir.

olduğu gibi, bu sorunun ardında da altmış yılı aşkın önemli bir geçmiş ve birikim vardır. Buna rağmen, Cumhuriyet'in ilk yıllarında harf inkılabını gerçekleştirmek mümkün olamamıştır. Çünkü yazı, kültürün en belirgin ve

Mazlum milletimizi tarihin en tehlikeli bir zamanında yeniden ışığa ve necata kavuşturan bu muharebede sizin başkumandanınız olmaktan dolayı bir insan kalbi için mukadder olabilecek en derin saadet ve iftiharı duydum. Dünyanın hiçbir tarafında ve ordusunda yüreği seninkinden daha temiz ve daha sağlam bir askere rasgelinmemiştir. Her zaferin mayası sendedir. Her zaferin en büyük payı senindir. Hayatınla, imanınla, itaatinle, hiçbir korkunun yıldırmadığı demir gibi pak kalbinle düşmanı nihayet alt eden büyük gayretin için minnet ve şükranımı söylemeyi nefsime en aziz bir borç bilirim.&amp;#8221; 16

-&amp;#8220;Arz ederim&amp;#8221; dedim oturduk.

Price?ın, ?Mustafa Kemal İngiliz valisi olmak istiyordu!? iddiasını?doğru? kabul edecek olursak şöyle yorumlayabiliriz: İşgal İstanbul?unda direniş planları yapan Mustafa Kemal, bütün vatanseverlerin İngilizler tarafından tutuklanıp Malta?ya sürgün edildiği bir ortamda İngilizlerin hedefi olmaktan kurtulmak için, ?strateji gereği? İngiliz taraftarıymış gibi görünmek amacıyla Price?e böyle bir öneri sunmuş olabilir. Ya da daha güçlü bir olasılıkla, ulusal direnişi örgütlemek için bir şekilde İstanbul?dan Anadolu?ya geçmeye çalışan Mustafa Kemal, ?İngiliz valisi? olarak kolayca Anadolu?ya geçmeyi düşünmüş olabilir. İstanbul?dan Anadolu?ya geçmek için?İngiliz vizesine? ihtiyaç duyulan bir ortamda zeki ve taktikçi Mustafa Kemal?in böyle bir plan yapmış olması muhtemeldir. Sadi Borak?ın dediği gibi, ?Bir görevle Anadolu?ya geçerek orada ulusal direnişi körüklemek kararında ve azminde olan taktisyen Mustafa Kemal?in bu yola da başvurmasını doğal karşılamak gerekir.? Prof. Andrew Mango da aynı kanıdadır: ?Mustafa Kemal? Belki de İngilizlerin desteğiyle askeri bir yönetici olarak Anadolu?ya dönüp Ermenilere ve Yunanlılara toprak verilmesini

Yıl 2005, Amerika'nın en ünlü ekonomistlerinden birisi olan Mr. Johns`un önerisi "Türkiye ekonomiyle savaşta bir tek Atatürk'ü

Ya bir kadeh votka?

Benim tüm düzenleme ve uygulamalarda davranış kuralı olarak esas saydığım bir şey vardır: O da oluşturulan kurum ve kuruluşların kişiyle değil, gerçekle sürdürülebildiğidir. Bundan dolayı herhangi bir program filanın programı olarak değil, fakat milletin ve ülkenin ihtiyacına cevap verecek düşünceleri ve önlemleri içermesiyle değerli ve saygın olabilir.

Atatürk, önceleri gizli yollarla Anadolu?ya geçmeyi düşünmüştür: Bu amaçla Yenibahçeli Şükrü Bey ve Yahya Kaptan?la iletişim kurarak onlardan Gebze-Kocaeli yolunu kontrol etmelerini istemiştir. Atatürk, eğer resmi bir görevle Anadolu?ya gönderilmeseydi, gizlice Gebze-Kocaeli yolu üzerinden Anadolu?ya geçecekti.

Mücadele ve savaş... İnsanlar mücadele eder, milletler savaşır. Hayatın ve tarihin gerçeklerinden biri. Bütün çabalara rağmen insanlar arasında sürekli uyum, milletler arasında sürekli barış kurulamamış, yer yüzünde kavgasız, çatışmasız bir dönem yaşanmamıştır. Çünkü mücadeleyi, savaşı doğuran sebepler ortadan kaldırılamamıştır.

Hakimiyet-i Milliye, 1 Aralık 1925.

HALKA SİLAH DAĞITILMASI

?... Conk Bayırı?nın doruk hattı, Çanakkale Boğazı?nın; Boğaz ise, İstanbul?un kilit noktası idi. Eğer Çanakkale Boğazı ve İstanbul düşse idi, Türkiye?nin Almanya ile olan bağlantısı kesilecek ve barış yapmaya zorlanacaktı. Yunanistan, Romanya ve Bulgaristan, belki de İngilizlere katılacaktı. Durumun moral etkisi ise, dünya çapında olacaktı. Rusya?ya bağlantı sağlayan yol açılmış olacak ve bu ülke, gerekli silahlara ve yiyecek maddelerine kavuşacaktı. İşte, taarruz eden Avustralyalılar ile bu son derece büyük olanaklar arasında, yorgun Türkleri Conk Bayırı?nın dar doruğunda, yalnız kendi hakim kişiliği ile tutan uçuk benizli ve kararlı , Mustafa Kemal vardı...?

Çocuğun sesinde tüm yüzünde büyük bir içtenlik, sonsuz hayranlık Mustafa Kemal?in gözlerini nemlendiren bu sonsuz içtenliktir.

İngiliz müdür öfkeden kıpkırmızı olmuştu. O çam yarması vücuduyla yay gibi fırlayarak bir sandalyeye çıktı ve ipi kopardı ki, daha inmesine fırsat kalmadan Türkeş yerinden fırladı sandalyeyi hızla iterek İngiliz'i yere düşürdü. Sonra bize döndü, 'Çabuk olun, tutun ayaklarından' diye bağırdı. Biz de söyleneni yaptık, müdürü karga tulumba Türkeş'le tutarak pencereden aşağı savuruverdik.."

Falkenhayn, Yıldırım Ordular Grubu Karargahı?nı hemen tamamen Alman subaylarından teşkil etmişti. Grubun bir de Almanca ismi vardı: ?Heeresgruppenkomandos F.?6 Bütün emirler Almanca yazılıyor; sonra Türkçeye çevirilerek yayımlanıyordu. Falkenhayn, sade Türk subaylarına değil, kendisinden önce Türkiye?ye gelmiş Alman subaylarına da güvenmiyordu; onları?Türkleşmiş? olarak niteliyordu. Türkiye?de Mareşal rütbesine yükseltilmiş olan Falkenhayn, Osmanlı üniforması giyiyorsa da karargahındaki Alman subaylarının Alman üniformasıyla görev yapmalarında bir sakınca görmüyordu. Geniş yetkilerle donatılmış ve Türkiye?nin hesabına borç yazılan beş milyon İngiliz altınıyla desteklenen bu General adeta bir sömürgeci komutan gibi hareket ediyordu.

Bu sevgili arkadaşımın düşüncelerini daha Karaferiye?deyken dinledim.

(Avni Altıner. Her Yönüyle Atatürk, s.85)

Osmanlı Hanedan Üyelerinin Atatürk Hakkindaki Olumlu Düşünceleri

Yayınları, Ankara. s.272)

Sorgu sırasında, Atatürk'ün kız kardeşleri Makbule Hanım ile Semiha İnanç da silahlarını havaya boşalttıkları için adliyeye gelmişlerdi. Yasa gereğince, üç kadın 24 saat hapis cezasına çarptırıldı. Mesaj yerine ulaşmış ve Fransa, Türkiye'nin kararlılığını görmüştü.

Selanik?ten çocukluk arkadaşı Asaf İlbay1 Atatürk?ün çocukluk günlerini şöyle anlatır:

Ah Atatürk düşmanı yobaz kafa ah!...

Kitabınızda bir yerde bir rapor var. İngiliz ajanları Mustafa Kemal?in zamanında büyük bir İslami federasyon devleti kurma amacı taşıdığını söylüyor. Bu tamamen palavra. İngiliz ajanlar yanılmış ya da Mustafa Kemal tarafından yanıltılmış olamaz mı?

Fransa?da aydınların Osmanlı Devleti ile yakından ilgilenmeleri XVI. yüzyıla dayanmakta olup, bu yüzyılda Osmanlı-Fransız dostluk ilişkilerine paralel olarak Türkoloji çalışmaları da başlamıştı. Ne var ki bu çalışmaların başlangıcında?Türk?, ?Osmanlı? ve?Müslüman? kavramları birbirine karıştırılırken, XIX. yüzyılda bunlar ayrı ayrı incelenmeye başlanmış, I. Dünya Savaşı öncesinde ise bu ülkedeki?Türk araştırmaları? bilimsel özerkliğini elde etmişti. I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savası sırasında Çanakkale ve Kilikya cephelerinde görev alan genç Fransız Doğu-bilimcileri ise, modern dünyada yerini almaya hazır bir Türk ulusunun varolduğunu görmüşlerdi. 1920-1923 yılları arasında Fransız politik, ekonomik, diplomatik ve gazeteci çevrelerinde Türk ulusal direniş hareketi ve onun önderine karşı izlenecek politikalar konusunda yoğun tartışmalar başlamış, öyle ki Fransa?nın?Doğu Hristiyanlarının koruyucusu? görünümüne sadık tutucu ve dini çevrelerin yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu?nda çıkarları olan mali ve ekonomik baskı grupları açıkça Anadolu hareketine karşı tavır almışlardı. Buna karşı Fransa?daki ilerici ve liberal cumhuriyetçi çevreler ve sömürgecilik aleyhtarı sosyalist çevreler gittikçe demokratik, cumhuriyetçi ve laik bir görünüm kazanan Mustafa Kemal hareketine büyük bir sempatiyle bakıyorlardı. Sonuçta, olayları tarafsız bir şekilde gözlemleyen Fransız Türkologlarından ve Fransa?nın Türkiye?deki sivil ve askeri sorumlularından oluşan Türkiye uzmanlarının büyük bir kısmı, geleceği Mustafa Kemal?de görerek bağımsızlık isteğiyle yanıp tutuşan bir ulusun ne korumacılık ve manda rejimiyle ne de monarşiyle yönetilemeyeceğini anlamış bulunuyorlardı. İşte bu uzmanlar Fransa?nın Türkiye?ye ilişkin?uzlaşmacı? ve?barışçı? politikasının saptanmasında belirleyici olmuşlar ve bu politikanın bir sonucu olarak Fransız Hükümeti, 1920 Mayıs?ında, Kilikya cephesinde Kemalistlerle barış yapmak üzere ilk somut adımını atmıştı. Her ne kadar 30 Mayıs 1920?de yapılan ateşkes sadece 20 gün sürmüşse de Fransa, Kemalist Hükümet ile bir?ateşkes anlaşması? imzalayarak onu İtilaf Devletleri kanadında tanıyan ilk ülke olmuştu. 1920 sonbaharından itibaren Sevres Antlaşması?nın Türkiye lehine tekrar gözden geçirilmesi yönünde girişimlerini başlatan Fransa?nın bu uzlaşmacı politikası sonunda ise, Franklin Bouillon?un da önemli çabalarıyla 20 Ekim 1921?de Türk-Fransız Anlaşması imzalanacaktı. Türk-Fransız Savaşı?nın bu anlaşma sayesinde sona ermesiyle birlikte Fransa?da, Türkiye?deki yeni rejimi ve onun kurucusu Mustafa Kemal?i açıkça destekleyen makale, kitap, anı-gezi türünde yayınlar da boy göstermeye başlayacaktır. 1922?de Claude Farrere?in yazdığı?Turquie Ressuscitee? adlı eser Fransız aydın çevrelerinde büyük yankılar uyandırırken, 29 Ekim 1923?de Cumhuriyet?in ilanı Fransız cumhuriyetçileri, 3 Mart 1924?de halifeliğin kaldırılması ise Fransız laiklik yandaşları tarafından iyi karşılanmıştı. Fransa?da bir yandan yeni Türkiye ve onun etkili önderine karşı duyulan sempati gittikçe artarken, diğer yandan Mustafa Kemal?in ve O?nun cumhuriyetçi ve laik politikasının hayranı güçlü Radikal Parti?nin liderlerinden sözü geçen bir politikacı olan Albert Sarraut?nun 1925?de Ankara?ya?Büyükelçi? olarak atanması resmi Türk-Fransız ilişkileri açısından olumlu bir gelişme olmuştu2.

Torijori Yamada'nın yazdığı kitaplar şunlardır:

Yukarıda da açıklandığı gibi başlangıçta Yıldırım Ordular Grubu?nun kuruluş? amacı, Irak?taki İngiliz ordusunun yan ve gerilerine taarruz ederek Bağdat?ı geri almak, Güney Irak?ı İngiliz işgalinden kurtarmaktı.

Atatürk?ün, Ramazan ayında, kız kardeşi Makbule Hanım?a; ?Ramazan geliyor, annemize hatim okutmayı ihmal etme? diye hatırlatmada bulunup, hatim okuyacak hafıza, hediye edilmek üzere, bir zarf içinde para verdiği bilinmektedir? Atatürk?ün özel hafızı, Hafız Yaşar OKUR, Atatürk?ün, Ramazan aylarındaki davranışlarını, şöyle gözlemlemiştir: ? Ramazanların, Atam için çok büyük bir önemi vardı. Beni huzurlarına çağırır, Kuran?ı Kerim?den bölümler, okuturdu. Ben okurken, gözleri bir noktaya takılır, derin bir zevk içinde, dinlerdi. Ruhunun çok mütelezziz olduğu, her halinden anlaşılırdı? Ramazanlarda, bir ay müddetle, Hacı Bayram-ı Veli ve Zincirlikyu camilerinde, şehitlerin ruhuna, Hatim-i Şerif okumamı emrederlerdi. O günlerde, civar kasaba ve köylerden gelenlerle, cami hıncahınç dolardı?

MEĞER YILLAR ÖNCE İLK KEZ BİR ÇOBAN FARK ETMİŞ

Bu kararlılık karşısında İngiliz elçisi, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras&amp;#8217;ı ziyaret etmek zorunda kalır. Atatürk&amp;#8217;ün Bakanı, Atatürk&amp;#8217;ten aldığı talimat üzerine Elçi&amp;#8217;yi hiç konuşturmadan, &amp;#8220;İngiliz askerlerinin bağımsız bir devletin topraklarında ne işi vardır?&amp;#8221; gibi seri sorularla bunaltır... Tehdit için gelen Elçi, sonunda özür diler ve sorun böylece kapanır.

Ahmed?in ölümü sonrası yaşananlar Zübeyde Hanım?ın ruhsal dünyasında derin yaralar açtı. Günler geçti; Zübeyde Hanım?ın gözünün önünden o korkunç manzara gitmedi bir türlü. Geceleri kabus gördü sürekli. Üstelik hamileydi? Ahmed?in ölümünden sonra Ali Rıza Efendi yine işinin başına döndü. Eve pek az uğruyor; günlerini işi nedeniyle ormanda geçiriyordu. Bir an önce para biriktirip bu kasvetli yerden kendini ve karısını kurtarmak istiyordu. Bu nedenle haraç isteyen Rum eşkıyaların tehditlerine bile aldırmıyordu.

''Cenazeye Fahrettin Paşa kumanda ediyordu, içeride merasim başlarken, kardeşinin arzusu üzerine, büyük ölünün içeride cenaze namazı kılındı. Hafızlar tarafından Türkçe tekbir getirildi. Muayeed salonu bu güzel sesli hafızların tekbirleriyle inliyor, sarayın bütün ıssız odalarını dolduruyordu. Cenaze namazını İslam Tetkikleri Enstitüsü Profesörü Şerafettin Yaltkaya kıldırdı. Bu zaman etraftan toplar atılmaya başlandı. Sokaklar insan almıyordu. Bütün apartman pencereleri başla doluydu. Aynı zamanda bir Türk hava filosu da sarayın üstünden uçuyordu. 8.18'de tabut merdivenlerden ağır ağır iniyordu. On iki general, abanozdan yapılmış olan tabutu 8.21'de top arabasına koydular. Bu top arabasına üç çift siyah kadana koşulmuştu. Fahrettin Altay, atlas bayrağı tabutun üstüne serdi...''

"Peki İstanbul şuracıkta, gideydin valiye, anlataydın derdini, onun işi bu

konuştu:

Conk bayırındaki durumun henüz önemli ve nazik olduğu anlaşılıyor. Bu konuda Ordu Komutanının ciddi bir biçimde dikkatini çekmeye aracı olmanızı, ülkenin geleceği adına dilerim.

İhsan Pere ve Manastırlı Hamdi`nin kurduğu gizli posta teşkilatının bu hat sayesinde Ankara`da kurtuluş mücadelesi veren Mustafa Kemal Atatürk`e çektikleri ilk mesaj, `İstanbul işgal edildi paşam` oldu. Daha sonra yaşanan tüm gelişmeler ve kurtuluş savaşı için hayati önem taşıyan çok gizli telgraf mesajları bu hat sayesinde Ankara`ya ulaştırıldı. İngilizlerin posta temsilcisi olan Leon, bu kadar sıkı denetime rağmen Ankara`ya mesaj geçilmesini bir türlü önleyemedi. Tüm aramalara rağmen bu gizli hattı bir türlü bulamadılar. Ancak bir muhbir, hattı İngilizlere ispiyon etti. İspiyon edildiklerini anlayan İhsan Pere, İngilizlerden önce telgraf cihazını sökerek Fatih`te bulunan evinin çatısına kurdu. Bodrum kata inen İngiliz askerleri ucu kesilmiş boş hattı buldu. Mustafa Kemal Atatürk de savaş sırasında muhaberenin ne denli olduğu önemini anlatmak için, `Biz Kurtuluş Savaşını telgraf direkleriyle kazandık` demişti. İhsan Pere ve arkadaşlarının hayatları pahasına çektiği telfraf hattı savaşın kaderini değiştirecek çok önemli mesajlar Ankara`ya ulaştırdı. Atatürk Ankara ile İstanbul arasında haberleşmeyi hiç kesmeden sürdüren İhsan Pere ve Manastırlı Hamdi`nin de bulunduğu 220 posta memurunu İstiklal Madalyasıyla ödüllendirdi.

- Biz Yemen?de, Tuna boylarında, Balkanlarda, Arnavutluk dağlarında, Kafkaslar?da, Çanakkale?de, Sakarya?da savaşıyorduk paşam?

"Türkiye'nin uyguladığı devletçilik sistemi XIX. yüzyıldan beri sosyalizm nazariyecilerinin ileri sürdükleri fikirlerden alınarak tercüme edilmiş bir sistem değildir. Bu, Türkiye'nin ihtiyaçlarından doğmuş, Türkiye'ye has bir sistemdir.

TÜRKİYAT ENSTİTÜSÜ

?Türk milleti Kurtuluş savaşından beri, hatta savaşa atılırken bile mehkum milletlerin hürriyet ve bağımsızlık davalarıyla ilgilenmeyi, o davalara yardım etmeyi benimsemiştir. Böyle olunca kendi soydaşlarının hürriyet ve bağımsızlıklarına kayıtsız davranması elbette uygun görülemez. Fakat milliyet davası, bilinçsiz ve ölçüsüz bir dava şeklinde mütalaa ve müdafaa edilmemelidir. Milliyet davası, siyasi bir dava konusu olmadan önce, bilinçli bir ülkü meselesidir. Bilinçli ülkü demek müspet ilme, ilmi usullere dayandırılmış bir hedef ve gaye demektir. O halde propagandalarda müspet ilimlere müracat etmek şarttır. Hareketlerin imkan ve sınırları mutlaka hesaba katılmalıdır. Türkiye dışında kalmış olan Türkler, ilkin kültür meseleleriyle ilgilenilmelidir. Nitekim, biz Türklük davasını böyle bir müspet ölçüde ele almış bulunuyoruz. Büyük Türk tarihinde, Türk dilinin kaynaklarına, zengin lehçelerine, eski Türk eserlerine önem veriyoruz. Baykal ötesindeki Yakut Türklerinin dil ve kültürlerini bile ihmal etmiyoruz.?179

Atatürk?ün Yapımına katkıda bulunduğu Tokyo Camii (1938)

Atatürk Ezan dinlemeyi o kadar çok severdi ki, büyük bir huşu içerisinde ezan dinler, her savaşa ellerini Allah'a açıp dua ederek gidermiş." dedi. Atatürk, Ağustos&amp;#8217;ta Kocatepeye çıktığı zaman orada şöyle dua ediyor: "Allah&amp;#8217;ım senin bana verdiğin fikir ve zeka ile ben bütün planlarımı gerçekleştirdim. Bundan sonrası artık Senin mukadderatın ." O, Allah&amp;#8217;ına inanan bir insandı. Paşa, Ramazanda Dolmabahçe&amp;#8217;de veya Çankaya&amp;#8217;da olduğunda anneme "Vasfiye oruç tutuyor musun?" diye sorarmış, annem "tutuyorum" dediğinde çok memnun kalırmış. Bana hastalandığımda dua ettirirdi, kendi de ederdi. Çok iyi hatırlıyorum, tifo geçiriyordum. Çok üzülmüş, beni kurtarması için Allah&amp;#8217;a dua etmiş. Annesi Zübeyde Hanım da çok dindarmış. Anneme daha 7 yaşındayken Kuran dersi aldırmaya başlamış. Kız kardeşi Makbule hanımın da devamlı namaz kıldığını biliyorum."

mustafa kemal atatürk değil

(Anafartalar Kumandanı ^Jvl. Kemal ile Mülakat, s.48, 91, Hamit Matbaası, istanbul, 1930; bu mülakat ilk olarak 1918 yılında Yeni Mecmua'nın Çanakkale özel sayısında yayımlanmıştır.)

Kemal?in en yakın arkadaşları bile sezinleyememiş, bu yüzden Gazi?nin yaptığı bazı davranışları, kendi aralarında eleştirmişlerdir. Yusuf Kemal Tengirşek, bu konuda

3 S. A. H. Haqqi, Turkey, Atatürk and India, Ankara, 1985, p.8.

Türkiye Cumhuriyeti Başvekalet Kalem-i Mahsus Müdüriyeti Aded 4710, Kararname:

Tahsin UZER

Bu belagat karşısında gözyaşımı tutamadım. Tarihin, zaferleri kendine maleden, yenilgileri ise maiyetine yükleyen sahte kahramanlarını hatırladım.

ATATÜRK' e ait platformlar birleştirilse iyi olurdu.

Türklere karşı kin ve nefretin hiç sönmediği Yunanistan?da Ulu Önder Atatürk?e hakaret edildi, Türk düşmanlığı bir kez daha sergilendi. Elefterotipia gazetesi önceki gün yayınladığı Pazar ekinde Atatürk?ün fotomontajla yırtılmış, uzun sakal eklenmiş bir fotoğraf kullanarak, ?Ulusun asırlardır düşmanı, İstanbul?un fetihçisi, Helenizmin belası, doğudan gelen daimi tehdit, farklı dinli barbar halk. Bazen Kemal?in donuk bakışı, bugün de İslam bayrağı ile kapımızın eşiğinde. Bu bir kabus mu? diye yazdı.

Atatürk, bir kere daha haklı çıkmıştır: Mondros?un mürekkebi daha kurumdan ilk işgaller başlamıştır, ama artık çok geçtir?

gitmeye hazırlanıyordu. Konuşacak bir şey de kalmamıştı. Atatürk köylünün

Nahçıvan?a yönelik Ermeni saldırıları ve neticesinde ortaya çıkan katliamlar, hiç kuşkusuz bu dönemde Türkiye?de Mustafa Kemal Paşa reisliğinde oluşturulan Heyet-i Temsiliye?nin de gündemine giriyordu. İngiliz makamlarının da tespit ettiği gibi, Nahçıvan meselelerini yakından takip eden Mustafa Kemal Paşa vuku bulan Ermeni zulmünü anında batılı devletler nezdinde protesto ediyordu.110 Mustafa Kemal?in ve Kazım Karabekir?in, Nahçıvan?a duydukları hassasiyeti sadece protestolar ile ortaya koymamışlardır. Zamanı geldikçe ve imkanlar doğrultusunda farklı mücadelelerini ortaya koymaktan geri kalmamışlardır. Kazım Karabekir?in talimatı ile Yüzbaşı Halil Bey, Topçu Başı Hüsnü Bey, Avcı Subay Osman Nuri Beyin katılımıyla asker ve subaylardan oluşmuş111bir gurup Nahçıvandaki savunma kuvvetlerini yaratmak üzere uğurlandı. Fakat bu öyle yapıldı ki olay?güya Halil Bey ve arkadaşları askeri kaçakçılık yapmış kendileri ordudan kovulmuşlar? gibi gösterildi. Bu usulle Nahçıvan Türklerine silah, mühimmat, cephe araçları, yetenekli subaylar gönderildi böylece bu subayların bölgenin savunmasında büyük önemleri oldu. Kazım Karabekir Paşa 1919 yılında Erzurum Kongresi?nin sonunda Doğu Anadolu?da ki Tümen Komutanına şöyle bir talimat vermişti: Her taraftan mahzur bir haldeyiz, yalnız Azerbaycan?a açık Nahçıvan penceresi var. Onun kapanmasını istemiyorum.112 Kazım Karabekir Paşa Azerbaycan ve bilhassa Orta Asya Türk Dünyasına açılan yegane koridor sayılan ve ahalisinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Nahçıvan bölgesinin önemini önceden fark etmiş ve yerli ahaliden gönüllüler alayı oluşturmuştu. Mustafa Kemal Paşa Nahçıvan?da ki gelişmeler hakkında bilgi alıyor ve olanları tahlil ediyordu.113

28. Alayın bir kısmı Şahinsırt'ın Boyun noktasında yerleştirilmiş olan düşman mitralyözlerinin etkili ateşinden daha ileri gidememişti.

H. Eren'e göre; "Atatürk belki Rusya'daki çalışmalarını düşünmeden de, eskiden beri bu konularda fikir beyan etmiştir. Fakat bu fikirlerin birdenbire 1928'de gerçekleştirilmesi, hiç olmazsa Baku'deki çalışmalarla ilgilidir sanırım. Baku Kongresi, bu reformun bir an önce ele alınmasını çabuklaştırmıştır."

Prof. Dr. Bozkurt Güvenç?de eserinde: ?Kültür değişir, değişme uyum yolu ile gerçekleşir... Kültürel değişmenin, yeni durum ve ihtiyaçlara bir uyum süreci olarak kavramlaştırılması, kültürü sadece bir tarihi varlık olarak anlayanlara ters gelmektedir. Oysa, uyumcu bir görüşle, tarihi görüş arasında bir çatışma ve ayrılık yoktur. Kültürel değişme, sistemin bütünlüğünde hemen gerçekleşivermez.

&amp;#8220;&amp;#8230;Mısır&amp;#8217;da onbir yıl kaldım. Fakat onbir saat daha kalsaydım artık çıldırırdım. Sana halisane bir fikrimi söyleyeyim mi:

Atatürk' ten önce ülkemizde cehalet vardı... Hem de, zifiri karanlık bir cehalet hüküm sürüyordu.

Asya Türk Hun İmparatorluğu'nun kuruluş tarihi Çin'de imparatorluk kuruluş tarihi ile başlar. Çin'in, M. E 13. yüzyıla ait belgeleri bunu böyle kaydeder. Ancak, bu Mete Türk imparatorluğunun bizce malum olabilen imparatoru Teoman'dır. Teoman, M. E. 13. yüzyıl başında yaşamış büyük bir kahramandır. Çinliler, bu kahramanın Çin'de imparatorluk kurmuş olan büyük Türk komutanlarının neslinden geldiğini iddia ederler. Teoman'ın oğlu Türk İmparatoru Mete de meşhurdur. O, doğuda Kadırgan dağlarından batıda Hazer denizine kadar, kuzeyde Sibirya'dan güneyde Himalaya eteklerine kadar geniş sınırlar içinde büyük Türk İmparatorluğu'nu kurmuş yüksek bir Türk hakanıdır. Mete, Çin İmparatoru ordularını büyük meydan savaşlarında mağlup etmiş, Çin İmparatoru'nu sığındığı kalede kuşatmış, ancak karısının bağışlanması için aracı olmasıyla fakat kendisine vergi vererek, bağlılığını da kabul edip serbest bırakmış bir Türk imparatorudur. Bence Mete çok büyüktür. Bütün Türk tarihinde Oğuz efsanesinin dayandırılacağı adam odur. Fakat düşünülürse Teoman, elbetteki ondan da büyüktür. Çünkü her şeyi hazırlayan odur. İskender, "Büyük" sıfatı ile anılırdı. Fakat gerçekte ondan büyük olan Filip'tir. Çünkü İskender'in başarısı için gereken siyasi ve askeri vasıtaları hazırlayan odur. Eyüpoğullarından Selahattin, Haçlılardan Kudüs'ü kurtarmış olmakla tanınmış büyük bir Türk'tür. Fakat ondan daha büyük olan bizzat Selahattin'i ve onun başarılı ordularını ve vasıtalarını hazırladıktan sonra ölen büyük Türk Nurettin'dir. İnsanlık tarihinde silinmez satırlarla varlığını yazdırmış olan odur.

Sonuç olarak belirtmek isterim ki Türk insanını üç aşamalı bir görev beklemektedir. Anadolu'nun zengin kaynaklarını kendi gücüyle işleyerek ülkenin imarını, halkın refahını sağlamak, milli kültürü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkarmak suretiyle Batılı sömürgecilerin, emperyalistlerin Anadolu'ya bir daha saldırmalarını imkansız kılmak, zengin tarihinden alacağı hızla bütün insanlığa hizmet verecek yeni bir medeniyet yaratmak suretiyle yeryüzünü Avrupalı sömürgecilerin, Batılı emperyalistlerin bencil ve maddeci medeniyetinden kurtarmak, Türk Milletinin bu amaca varılmasını sağlayacak güce sahip olduğuna inanmalıyız. Atatürk'ün şu sözünü hatırlamamız yeterlidir. "Türk Öğün, Çalış, Güven".

23 A. g. e., s. 308.

Zübeyde Hanım vasiyetnamesinde Dürüş-şafaka?ya da bir miktar para bırakmıştır

Doğum tarihi, gün-ay ve yıl olarak tam bilinmemektedir. Osmanlı bürokratik yapısında bebeklerin doğum tarihleri sistematik olarak resmi kayıtlara geçirilmiyordu. Bu nedenle Mustafa Kemal?in doğumuyla ilgili olarak hiçbir resmi belge yoktu. Müslüman aileler doğumları Kur?an-ı Kerim ya da bir başka değerli kitapların arkasına not ediyorlardı. Atatürk?ün de doğumu evdeki iki Kur?an-ı Kerim?den birinin arkasına yazılmış ancak bu kutsal kitap başkasına verildiği için kaybolmuştu.

Kaynaklar - Dipnotlar

Konu ile ilgili birçok kaynakta, bu arada Sayın Bilal N. Şimşir?in dilimize kazandırdığı?İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919-1938)? adlı çevirisinde, belirtildiği gibi, İngiltere, I. Dünya Savaşı?na (1914-1918) kadar, daha çok diplomatik yoldan, bazen de (1855-1856 Kırım Savaşı?nda olduğu gibi) askeri kuvvetlerle Türkleri desteklemiştir. Bu arada, XIX. Yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu?nun paylaşılması için yapılan hareketlere katılmakla beraber, onun tüm olarak ortadan kalkmaması için (1878 Berlin Antlaşması?nda olduğu gibi) gayret de sarf etmiştir. Ama, İngiltere?nin bu geleneksel siyasetinin I. Dünya Savaşı ile değiştiğini görüyoruz. Çünkü, Osmanlı İmparatorluğunun yıkılışını başlıca amaç olarak benimsemiş olan Çarlık Rusya?sı ile birlikte, Türkler de karşı artık aynı safta yer almıştır. Hele, I. Dünya Savaşı?nda, Çarlık Rusya?sının çökmesi ve Osmanlı İmparatorluğunun yenilmesi üzerine, İngiltere, Türklere karşı hareketin adeta bayraktarı olmuştur. Tanınmış İngiliz yazarı Lord Kinross?un sözleri ile, ?... Türklere karşı olan bütün bu , özellikle, çağın Başbakanı Lloyd George?un başının altından çıkıyordu. Çok mükemmel bir önder olmasına rağmen, Lloyd George, coğrafya ve tarihsel olaylar hakkında pek az bilgisi olan bir insandı. Kendisi, Türkiye?yi geçmişi ve geleceği olan, diğer bir deyişle, yaşayan bir organizma olarak göz önüne almıyor; onu, sadece harita üzerinde bir toprak parçası olarak görüyordu. Öyle bir toprak parçası ki; başka ülkelerin vazgeçecekleri topraklar karşılığında, Türk toprakları o ülkelere verilebilirdi...?1. Görülüyor ki; İngiltere, müttefikleri ile birlikte, 1919 Paris Konferansı?nda, Osmanlı İmparatorluğu?nu sadece yönetimindeki ülkelerden ayırmakla yetinmiyor; Anadolu topraklarını da bölmeye kalkışarak, Türklere kendi yurtlarında bile bağımsız yaşamayı çok görüyordu. Bu nedenledir ki Türk Ulusu, Atatürk?ün liderliğinde, I. Dünya Savaşı?ndan hemen sonra, bu defa kendi kaderi için bir savaşa, Türk Kurtuluş Savaşı (1919-1922), girişmiştir. Böylece Türk Ulusu, eşsiz bir önderin, Atatürk?ün yönetiminde, aşılması imkansız gibi görünen birçok engeli birbiri ardınca yıkarak, çoktan hakkettiği özgürlük ve bağımsızlığına kavuşacak ve çağdaş Türk Devleti olarak, insanlık dünyasındaki seçkin yerini alacaktır.

"Atatürk din işlerini dünya işlerinden ayırdı. Fakat dinin, cemiyetin en derinköklerine kadar işleyen bir gerçek olduğunu bildiğinden, Diyanet İşleri Reisliğini devlet kadrosunda tuttu. Diyanet İşleri Başkanı rahmetli Rıfat Hoca en sevdiği adamlardan biri idi. Atatürk, İslamiyete yok yere, haksızyere 'mani-yi terakki' iftirasını yapıştıran taassubun düşmanı idi. Arkadaşları arasında beş vakit namaz kılan, oruç tutanlar vardı. Ramazan ayında bir oruçlu hükümet adamı ile işi olduğu vakit, saati düşünür, 'Kendisini rahatsız etmeyelim.' derdi. Cumhuriyet devrinde din meselesi diye vicdanlar üzerinde bir baskı yoktu."

Görülüyorki milli hedeflerin içinde gerçekleştirilmesi gereken milli menfaatlar önce milletin bağımsızlığını, bütünlüğünü, özgürlüğünü temin, idame, sonra da her yönden yüceltmeyi, dünyanın değişen ve gelişen koşullarına uymayı hedefleyen ideallerdir.

Altlarında, Nuri Conker' in bir arkadaşının arabası vardı. Eylül sonu

Bu kötülükleri bir yana atmak için ilk düşündüğüm önlem, ordunun siyasetten çekilmesi teorisiydi. Bunu öteki arkadaşlar uygun görmüyorlardı. Sonunda 31 Mart Olayı oldu. Bu olay üzerine Makedonya?dan giden bölüğün ve ilk dönemde Edirne?den bunlara katılan güçlerin Kurmay Başkanı olarak İstanbul?a gittim. Başlangıçta komutan Hüsnü Paşa idi. ?Hareket Ordusu? ismini ben buldum. O zaman bunun anlamını kimse anlamamıştı. Mesele şundan ibaretti:

Sonradan iptal edilen Gebze-Kocaeli üzerinden Anadolu?ya gizli geçiş planı uygulansaydı Kurtuluş Savaşı?nın ilk adımı Samsun?da değil Kocaeli?de atılmış olacaktı.

Mustafa Kemal Atatürk?ün Yaşamına Dair Anılar - Ocak 1922

Birkaç gün sonra Kurmay Subaylar Grubu Dairesi?ne tüm kurmay subay arkadaşları çağırdılar. Eşit olarak Edirne ve Selanik?te yani o zamanki İkinci ve Üçüncü Ordulara gönderilmemiz kararlaştırılmıştı. Kur?a çekileceğini, ancak aramızda anlaşırsak kur?aya gerek kalmayacağını söylediler. Ben arkadaşlara işaret ettim. Biraz konuştuk. Gerçekten ufak bir anlaşma sonunda İkinci ve Üçüncü Ordulara gidecekleri ayırdık. Bu davranış biçimini aramızda teşkilatlar bulunduğuna delil diye telakki ettiler. Beni Suriye?ye sürdüler. Şam?da bir atlı asker kıtasına staj yapmaya görevlendirilmiştim. O sıralarda Dürzülerle bazı meseleler vardı. Dürzüler üzerine askeri birlikler gönderiliyordu. Ben de bu arada gittim. Dört ay orada kaldım.

Halil Ağa Atatürk' ün ayağını öpmek için davranınca, Atatürk onu sıkıca

Bu konuyu inceleyebilmek için sadece yürürlükteki Anayasa&amp;#8217;da mevcut nitelikleri ortaya koymak yeterli değildir. Cumhuriyetimizin tarihsel oluşumunu, Türk kültüründeki yerini, temel felsefesini, TBMM&amp;#8217;nin açılışından bugüne kadar kabul edilen Anayasaları detayı ile ele almak ve özellikle Atatürk&amp;#8217;ün bu konudaki fikirlerini irdelemek gerekir.

- Yüzbaşı efendi susunuz! Diye bağırdım, birden şaşırdı, sözlerinin bizden onay görmesini beklediği anlaşılıyordu.

Cumhuriyet?in 12. yıldönümü için dövizler hazırlanmış:

Atatürkün diğer manevi kızı Ülkü Adatepe anlatıyor:

3 Tarık Zafer Tunaya. Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük, Genişletilmiş 2. baskı. Turhan Kitabevi, İstanbul. 1981, s. 2.

Bu sırada Atatürk, ayağa kalkıp yaverinden bir harita istemiş, getirilen haritayı ortadaki masanın üzerine açarak elini haritanın üzerinde gezdirmeye başlamıştır. Bir taraftan eliyle, Gebze-Kocaeli taraflarından Anadolu üzerine doğru bir yay çizerken, diğer taraftan Yenibahçeli?nin gözlerinin içine bakarak şunları söylemiştir:

NOT: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cumhuriyetimizin 75. Yılı Özel Sayısı?ndan alınmıştır.

d- 12 Eylül 1980 harekatı sonucunda da tekrar Anayasanın değiştirilmesi gündeme getirilmiştir. Kurucu Meclis tarafından hazırlanan Anayasa 7 Kasım 1982 günü halk oylamasına sunulmuştur. Böylece 7 Kasım 1982 gün ve 2709 sayılı kanunla halen yürürlükte bulunan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası kabul edilmiştir. 28

Karahan, Sovyet Rusya?da işleri kimin idare ettiğini bana söyler misiniz?

Sina ve Hicaz cephelerinde düşman askeri hedeflerini henüz elde etmemiştir. Anlaşıldığına göre bunun için aşırı bir çabayla hazırlanmaktadır, ingiltere?ye hizmet eden bir İslam alemi oluşturulması ve İngiliz etkisi altında bir Filistin Hıristiyan Hükümetinin kurulması ve bu suretle Mısır, Süveyş ve Kızıldeniz?in sonsuza kadar emniyete alınması ve Türkiye?yi son dini kuvvetlerinden ve en güzel, en bayındır topraklarından uzaklaştırmak ve ayırmak hevesleri, İngiltere için adeta bu harbin hedeflerinden olacak kadar önemli, bizim için telafisi mümkün olmayan hayati darbelerdendir. Özet olarak: Batı?da düşünülen muhtemel ciddi taarruzları beklemek ve Suriye hududunda apaçık ve hazırlanmış olan düşman asıl harekatının başarısına meydan vermemek genel askeri durumumuzun şimdiki vazgeçilmez istekleridir.

Kesin zafer, muzaffer olmayı isteyenlerin tarafına geçeceğine bütün varlığımla inanıyorum. Türkler durmaksızın saldırıyorlardı ve tanrının adına sığınarak pek mükemmel savaşıyorlardı.

Benzer hatalar, bir yıl farkla yani 27 Şubat 1919 veya 28 Ocak 1920 tarihli olarak daha bir çok Ermeni yazar tarafından tekrarlanmıştır.

16. 4. 1931

Toplananların arkalarından bir köylünün sesi duyulur:

Özetle, İngiliz Kraliçesi 16. yüzyılda Osmanlı&amp;#8217;daki elçisine &amp;#8220;kenarsız kırmızı İskoç başlığı&amp;#8221; diye tanımladığı, Cezayir&amp;#8217;de ve Tunus&amp;#8217;a pazarlanan fesin, bütün Osmanlı topraklarına yayılmasını istemiştir.

2. Atatürk, Türk devriminin hazırlayıcısı ve yapıcısıdır.

Çankaya Köşkü Kütüphanecisi Nuri Ulusu?nun oğlu Mustafa Kemal Ulusu?nun, babasının anılarını derleyip kitap halinde yayınladığını geçen hafta yazmıştım. Bakınız "Atatürk?ün Yanı Başında" adlı o kitapta, büyük Ata?nın dini düşünceleri nasıl anlatılıyor?

Çiftlikler meselesi

Ahmed dedesinin adını taşıyordu?

Büyükelçi Karahan, Atatürk?ün Stalin?i doğrudan aramasını isteyerek, bu işe karışmak istemediğini söylüyor. Atatürk de bunun üzerine: ?Niçin ben ilk adımı atayım? dedikten sonra, tarihi cümleler geliyor:

Bir aralık konu İstiklal Savaşı'na geldi. Dikkat ettim, Binbaşılar dahil her komutanın hangi birliğe komuta ettiğini, nerede bulunduğunu, -bir gün önce olmuş gibi- hatırlıyordu. O savaş ki araç, gereç, personel kıtlığı bugün güç tasavvur edilirdi. Tümenlere binbaşılar, Kolordulara yarbaylar komuta ediyordu! Fakat, bu kadro canını dişine takmış bir ekipti. Var olmak ya da olmamak bu savaşın sonucuna bağlıydı. 30 Ağustos bu ruh haletinin eseriydi. Böyle bir dramı, hem yazarı, hem baş aktörünün ağzından dinlemek müstesna bir mutluluktu. O anılar Ata'yı coşturdukça coşturuyordu. Anlatmalarında abartma yoktu. Ama bu anlatış öylesine canlı, öylesine plastikti ki, hepimiz heyecandan heyecana sürükleniyorduk. Anlatışlarını şöyle bağladı:

Mustafa Kemal camiyi ahır yaptı yalanı

Ekonomik gelişmenin ülke düzeyinde yayılmasını sağlamak amacı ile özellikle az gelişmiş bölgelere ulaşması amaçlanmıştır. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte politik merkez Batı'dan Orta Anadolu'ya kayarken, ulaşılabilirlik de Batı'dan Orta Anadolu'ya, Doğu ve Güney Doğu Anadolu'ya yaygınlaştırılmıştır. Bu politikaya göre; 1927'de Kayseri, 1930'da Sivas, 1931'de Malatya, 1933'de Niğde, 1934 Elazığ, 1935 Diyarbakır, 1939'da Erzurum demiryolu ağına bağlanmıştır.

Bu toplantıda Ahmet Remzi Bey, ?Paşa! Biz bu topraklarda doğduk. Bu topraklarda ölmesini de biliriz. Nihat Paşa?ya emir ver, bize silah bıraksın? demiş, Mücavirzade Mustafa Efendi ise, ?Paşam, öldürmeden ölmeyeceğiz? demiştir.

Gelibolu yarımadasının İngiliz başkomutanı Hamilton:

Maltepe Atış Okulu Müdürü olan Yenibahçeli Şükrü Bey, aynı zamanda Karakol Cemiyeti?nin?Menzil Teşkilatı?nın komutanıdır. Piyade Yüzbaşı Dayı Mesut ve Doktor Fahri de yardımcılarıdır.

Prof. Dr. Neşet Ömer Bey bir aralık Atatürk'e:

2 Haluk Selvi, Milli Mücadele Erzurum (1918-1923), Atatürk Araştırma Merkezi Yayını, Ankara, 2000. s. 164-203-213.

?Sana güle güle Halil Ağa, sen bizim gözümüzü açtın? diye Halil Ağa?yı ayakta uğurlamıştı. Atatürk Türk Köylüsünün borcu konusunda çok titiz davranmıştır

Bu sonuca nereden varıyorsun derseniz... 1936?da CHP tarafından ahır haline getirildiği iddia edilen o köydeki camiyi, 1936?da, bizzat CHP cami yaptı da, oradan varıyorum!

Madde 2: Bu kanun neşri tarihinden itibaren muteberdir.

Bu sözlerde din düşmanlığı, veya din adamı düşmanlığı var mı? Ama, cehalet düşmanlığı var. Dinimiz cehalete karşı değil mi? Bu cehaleti ortadan kaldırmak isteyen, aydın din adamları yetiştirmek için ilahiyat fakültesi, dini terbiyeyi takviye edecek mektepler açan bir adam, din düşmanı, din adamı düşmanı olabilir mi? Sadece cehaletten yararlanıp, din adına çıkar sağlayan çevreler, M. Kemal Atatürk?e düşman olabilir. Bugün iyice palazlanan bu çevreler, artık işlerinde profesyonelleşmiştir. Din ticareti ile siyaset yapmaktadırlar. Halkımızın dini inançlarını sömürüp, servet üstüne servet katmaktadırlar.26 Benzer hempaları ile, yani karşıt ikizleriyle iş bölümü yapıp, Türk halkını laik/antilaik, dini ve etnik kamplara bölüp çatıştırma, milli devleti yıkma hesapları yapmaktadırlar. Her türlü bölücü akım, o çevreler arasında kendine yer ve destek bulabilmektedir. Aslında bunlar, İslama da, Allah?a da karşıdırlar. Cehalet gözlerini ve vicdanlarını kör etmediyse, ulusa ve devlete karşı ihanet ihtirasları onları, gerçeği göremez hale getirmiş, demektir.

Buna göre, 20 kişilik listenin birinci sırasında 3 bin 90 oyla Mustafa Kemal Atatürk yer aldı. Atatürk'ün ardından ise 2 bin 787 oyla 1919-1921 arasındaki İrlanda Bağımsızlık Savaşı'nın kahramanlarından Michael Collins, 470 oyla İkinci Dünya Savaşı'nda Kuzey Afrika'daki İngiliz birliklerine karşı verdiği savaşta kazandığı başarılar nedeniyle 'Çöl Tilkisi' olarak anılan Erwin Rommel, 304 oyla Fransa İmparatoru Napolyon Bonaparte ve 139 oyla da ABD'nin ilk Devlet Başkanı George Washington geldi. Kesin sonuçların 14 Nisan'da düzenlenecek konferansa katılanların vereceği oylarla en büyük düşman seçilecek. Yetkililer, oylamanın amacının İngiltere'nin kazandığı askeri zaferlere dikkat çekmek ve az bilinenbazı askeri olaylara atıfta bulunmak olduğunu kaydetti.

İçerdeki meselelerimizden bir çoğunun kaynağı sayılabilecek bir şey var. Bu, Cumhuriyet döneminde yapılan inkilapların hala sorgulanmakta oluşudur. Fikri planda sorgulanmakla kalınsa bu iyi bir şey olur, fikir hayatımıza canlılık ve dinamizm getirir ama zaman zaman çok acı neticeler veren kırgınlıklara, aydınların birbirlerinden kopukluğuna da sebebiyet vermektedir. Aydınların etki gücü de yerinde saymadığına göre halk olarak bundan zarar görmüş olduğumuzu da saklamanın bir faydası yok. Oysa bazı farklılıklarla bu yenilikler Abdülhamid Han zamanında "proje" halinde hayat bulmuşlardı. Çoğu, "Siyasi Hatıratım" adlı kitapta tesbit edilen bu gerçekler, yeni Türkiye'nin projesi idi. Bu kitap 1917 yılında Fransa'da, sonra da Türkiye'de basıldı ama okuyan pek yok galiba. Okunsaydı gerçekten de bazılarının küçümseyerek bahsettiği "Türkiye Cumhuriyeti"nin mimarının Abdülhamit Han olduğunu" anlarlardı. Kurucusu da Atatürk!

&amp;#8220;Atatürk&amp;#8217;ün düşman karşısında kumandanlığı, bilfiil, Trablusgarp Savaşı ile başlar ve Milli Mücadele&amp;#8217;nin zaferi ile en yüksek noktasını bulur. 1911-1923. Bu hesaba göre birkaç kısa ara verme dışında 12 yıl cepheden cepheye koşmuştur. Atatürk bütün savaşlarında ya tecavüze uğrayan bir vatan parçasını ya da bütününü müdafaa etmek ve sonunda bütün düşman istilasından kurtarmak için onu zayıf tarafından yakalayarak kahir bir darbe ile imha etmek gibi durumlarla karşı karşıya kalmıştı. Bu çok güç şartlar altında Atatürk düşman taarruzlarını durdurmuş veyahut onu büsbütün imha etmiştir.

Zaten 24 Nisan 1920 tarihli Mustafa Kemal Paşa'nın konuşmaları çok sıkı bir şekilde tetkik edildiğinde de iddia edilen konuşmayı yapmadığı, aksine konuyla ilgili dikkat çekici açıklamalar yaptığı tespit edilmiştir.

- Kendilerine faydalı olduğunuz, onlara müspet yolda hizmet ettiğiniz müddetçe milletin sevgisini kazanabilirsiniz. Vaatlerinizi yerine getirmez, milletin refahına hizmet etmezseniz bu gün bizi alkışlayan bu topluluk yarın yuhalar.

Atatürk daha 1923 yılında, ?benim kuvvet ve kudretim halkın bana gösterdiği emniyet ve itimattan ibarettir? sözü ile kuvvetinin kaynağını açıklamıştır. ?O, Türk ulusuna inandığı gibi, Türk Ulusu da ona inanmış ve bu karşılıklı inandan Kurtuluş zaferi ve devrimler doğmuştur?.9

İçinde yaşadığımız çağda gerek dünyada, gerekse yurt içinde çeşitli alanlarda mücadeleler süregelmektedir. Bunların bazıları soyut bazıları da somut ?tur. Bu mücadelede uluslararası olanlar bireyler arasındakine oranla daha karmaşık ve çok yönlüdür. Ama hepsinde de menfaat saklıdır. Gaye ise varlığın daha iyi koşullarda devam ettirilmesidir. Her gün gelişen teknoloji insanların ihtiyaçlarını da daha çok çeşitlendirmiştir. Kişilerde -kişisel menfaatlerin-, milletlerde ise -milli menfaatlerin- doyurulması bu mücadelenin esasını teşkil etmiştir. Bütün tarih boyunca menfaatlerin gerçekleştirilmesi ve korunması çoğu zaman kuvvete baş vurularak, bazen de çeşitli politik oyunlarla sağlanmıştır. O halde mücadelede başarılı olmak için önce -her yönden- kuvvetli olmak gerekir. Çağımızda teknolojideki büyük gelişmeler -kuvvetli olma- kavramını da değiştirmiştir. Sadece bilek kuvveti, sağlıklı yapı, sayıca üstünlük kuvvetli olmak için yeterli değildir. Ekonomik güce dayanan, gelişen teknolojiye sahip olmak ve onu iyi kullanabilmek kuvvetli olmak için başlıca faktör olmuştur. Bu gelişmede ön alış nasıl olacaktır? Dikkat edilirse soruyu?bu gelişmeye ayak uyduruş nasıl olacaktır? diye sormuyoruz. Zira ikinci soruş tarzında geri kalmışlığı baştan kabulleniş vardır. Gelişmiş, ileri durumda olan toplumlar ilk sorumuza cevap aramışlar, teknolojik gelişmede ön almaya yönelmişlerdir. Bu ön alma, her koşulda -müsbet ilmi- yol gösterici olarak kabullenmeleri ile sağlanmıştır. Bu milletler müsbet ilmin ışığında, milli bilinçle, ileriye arayışla, ileriyi tefekkür edişle refah düzeylerini yükseltmişler, kişisel ve milli menfaatlerini en üst düzeyde koruyabilmişlerdir. Bunları gerçekleştirirken hedeflerini iyi saptamışlar, bu hedefe ulaştıran politika ve stratejilerini çok iyi uygulamışlardır.

Kaynak:Son Posta Gazetesi - 10.11.1953

Uluslararası alanda, ansiklopedik eserler arasında belgesel bir değer taşıyan Encyclopaedia Britannica tarafından? seçkin bir Türk askeri, reformcu ve devlet adamı? 5 olarak tanımlanan Ulu Önderimizin bu özel niteliklerini, diğer genel nitelemeler ile birlikte, konuma temel aldım. Dolayısıyla, bu niteliklerle ilgili değerlendirmeleri sunacağım ve sadece zorunlu hallerde, bazı kişisel açıklama ve yorumlarda bulunacağım. Bu arada, hemen önemli bir noktayı belirtmeliyim: Bu sunuşumla böyle çok kapsamlı bir konuyu, bütün derinlik ve genişliği ile aktarabileceğimi söylemek, karakterime çok uzak bir davranış olur. Bununla beraber, hiç değilse genel bir izlenim yaratabileceğimi umuyorum.

4. 24?ncü Fırka, Ordu Grubu ihtiyatı olacaktır.

Atatürk&amp;#8217;ün hatıra defterine yazdığı inkılapları hayata geçirme mücadelesi 19 Mayıs 1919 tarihinde on sekiz arkadaşı ile birlikte Samsun&amp;#8217;a çıkışıyla başlar. Düşünülen çeşitli kurtuluş çarelerine karşı daha İstanbul&amp;#8217;dan çıkmadan evvel şu karan vermişti: &amp;#8220;Efendiler, bu durum karşısında bir tek karar vardı. O da milli hakimiyete dayanan, kayıtsız şartsız bağımsız yeni bir Türk Devleti kurmak&amp;#8221;15

19 Gazi Mustafa Kemal , Nutuk-Söylev (1920-1927), C.1I. Ankara, TTK, 1984, s. 1191.

İleride Kurtuluş Savaşı için bir araya gelecek olan bu dört paşadan üçü, Suriye-Filistin cephesinde 7. Ordu içinde bir araya gelmiştir.

Türk harf devrimini Batıya karşı biçimci bir özenti ve bir üst yapı devrimi olarak değerlendirmek yanlıştır. Yazı, bürokratik örgütlerde temel bir aygıttır. Bir kayıt aracı olarak mal ve hizmet akımlarının kontrolüne yarar. Şu halde üretimde kontrololayım sağlayan bir araç olarak bir teknik altyapısal unsurdur. Bu teknik aygıtın bürokratik işlerliğini sağlayacak şekilde mükemmelleşmesi, toplumsal-teknolojik modernleşme için büyük öneme sahiptir. Bu yargımızla bir toplumun temel üretim birim ve araçlarının arasında yazıyı ön plana koymuyoruz. Ama üretimde bir fazla ğu an, yazı, depolama görevlerinin yerine getirilmesini sağlamıştır.

- Etme, eyleme; evine dön; bugün yarın şehir basılacak; Mustafa Kemal ve arkadaşları yakalanacak. Onlar her şeyi göze almışlar; sen aileni düşün, diyordu.

Hakimiyet-i Milliye, 26&amp;#8211;27&amp;#8211;30 Kasım 1925.

Murat BARDAKÇI (<a rel="nofollow" target="_blank" href="/cdn-cgi/l/email-protection#9af7f8fbe8fefbf1f9f3daf2eefdfbe0ffeeffb4f9f5f7b4eee8"><span class=" cf_email " data-cfemail="83eee1e2f1e7e2e8e0eac3ebf7e4e2f9e6f7e6ade0eceeadf7f1"> </span> )

İsmet İnönü&amp;#8217;nün 1 Kasım 1945&amp;#8217;te TBMM&amp;#8217;ni açış nutkunda &amp;#8220;&amp;#8230; Bizim tek eksiğimiz, hükümet partisinin karşısında bir parti bulunmamasıdır&amp;#8221;23diyerek çok partili hayata geçmeye yeşil ışık yakmıştır. Ve ilk defa 18 Temmuz 1945&amp;#8217;te Milli Kalkınma Partisi, 7 Ocak 1946 tarihinde de Demokrat Parti kurularak bu gerçekleşmiştir. 14 Mayıs 1950 günü yapılan seçimlerle de büyük bir çoğunlukla Demokrat Parti iktidara geçmiştir. Böylece 27 yıllık CHP iktidarı son bulmuştur. Demokrat Parti 24 Aralık 1952 tarihinde 1924 Anayasası&amp;#8217;nda CHP tarafından 1945&amp;#8217;te yapılan dil değişikliğini kabul etmeyerek, Anayasa&amp;#8217;nın dilini yeniden değiştirmiştir.

Söz konusu kupürün sadece?bu ne insafsızlık? tarafı doğrudur.

En sonunda bu ikilem yine bildiğimiz yollarla, Ordo Ab Chaos ile çözüldü. Yani önce kaos, sonra düzen. Provokatörlerimiz aracılığıyla sağ ve sol ideoloji kavgaları başlatıldı. Aslında başında onay vermiş gibi göründüğümüz Kıbrıs Savaşı&amp;#8217;ndan sonra ülkeye uygulanan ambargo sayesinde halk canından bezmiş, ülkede yağ ve tuz bile bulunamaz olmuştu. Karaborsacılar zenginleşirken halk iyice sefalete düşmüştü. Ülkeye gönderilen provokatörlerimiz için bu halkı kışkırtmak hiç zor olmadı. Ülke halkı sağcı ve solcu olarak iyiye bölündü ve çatışmaya başladılar. Olaylar öyle bir dereceye geldi ki, hergün elli-altmış kişi sokak çatışmalarında ölmeye başlamıştı. Bütün ülke terör korkusu altında eziliyordu. İnsanlar akşamları sokağa çıkamaz olmuştu. Her an bir serseri kurşuna hedef olmak vardı. Binlerce Türk genci uydurma ideolojiler uğruna can vermişti. Hükümetler birbiri arkasına iktidara geliyor fakat olayları önleyemiyorlardı. Sonra darbe geldi ve bütün olaylar bıçak gibi kesiliverdi. Zavallı ülke halkı bu sözde başarıyı darbenin bir neticesi olarak gördüler. Çünkü nihayet terörizm sona ermiş, ülkeye huzur gelmişti. Aslında provokatörlerin görevi bitmiş, sahneden çekilmişlerdi. Burada oynanan oyun, halkı umutsuz ve çaresiz bir duruma düşürmek ve onlara bir &amp;#8220;kurtarıcı&amp;#8221; sunmaktır; ondan sonra bu kurtarıcı ne yaparsan yapsın hemen kabullenecektir.

(Cevat Yaltıraklı, Vatan Şairi Namık Kemal, Milli Şair Mehmet Emin, 1960, s. II)

28 A. g. e., s. 158-160.

-Evet görüyorum Paşa Hazretleri

41 H. E. Gortham, Mustapha Kemal of Turkey, Boston 1931.

Atatürk 13 Kasım 1918?de Adana?dan İstanbul?a gelmiştir. Aynı gün İstanbul İtilaf devletlerince fiilen işgal edilmiştir.

Geceleri ışıkları sönmeyen Şişli?deki o evde 20 Aralık 1918 gecesi Atatürk ve Ali Fuat Paşa?nın aldığı?milli direniş kararları? daha sonraki süreçte neredeyse olduğu gibi uygulanmıştır.

İlk örneği?The Dardanelles Campaign? adlı eserden aldım. Eserin yazarı Frank Knight, ?Yavuz? ve?Midilli? isimli savaş gemilerinin Çanakkale Boğazı?na gelişine değindikten, Boğaz?ın sadece Müttefik donanması tarafından açılması çabasını anlattıktan, 25 Nisan 1915?teki çıkarma hareketinde Müttefiklerin ve Türklerin yaptıkları hatalar üzerinde durduktan sonra, şu değerlendirmeyi yapıyor: ?... Böylece, her iki tarafta da hatalar yapıldı. Fakat, hata etmeyen bir adam vardı: Albay Mustafa Kemal...?2.

Görüldüğü gibi, kitapları aynı yılda (1929?da) yayınlanmış bulunan Chantitch-Chandan, Paul Gentizon ve Jean Mélia, Atatürk devrimlerini değerlendirirken ortak bir noktada birleşmişlerdir: Türk halkı Mustafa Kemal?in önderliğinde modern bir ulus olmaya çalışmaktadır.

7 S. D.;C. 2, s. 179-188.

&amp;#8220;Maruzatım bitince, sağ elini bana doğru uzattı; doktorlar kati lüzum olmadıkça kuvvet sarf etmesini menettikleri için hareketlerine yardım ediyorduk; elini tuttum, doğruldu, yatağın içine bağdaş kurarak oturdu&amp;#8230;Birkaç dakika yine denize ve karşı kıyılara baktı; belliydi ki heyecanını yenmeye çalışıyordu. Gözlerini bana çevirdiği zaman, uzun kirpiklerinin ıslandığını fark ettim. Bütün hastalığı boyunca benim yanımda gösterdiği yegane zaaf, -eğer bu ulvi sükunete zaaf demek caiz ise- bu idi; sonra başını önüne eğdi ve ağır ağır konuşmaya başladı:

Allah iftira atanların cezasını versin!..

Bu kavramda üzerinde durulması gereken bir özellik de milli hedeflerin çok uzun vadeli oluşudur. Türkiye Cumhuriyeti var oldukça bunların gerçekleşmesi için daima çalışmak gerekecektir.

Yine elim değmişken, Atatürk&amp;#8217;ün bıyığı Wilhelm bıyığı falan da değildir. Güya Atatürk&amp;#8217;ün bıyığı Kayser İkinci Wilhelm&amp;#8217;den esinlenme imiş. Bu da ayrı safsatadır. O da yine Balbal Türk mezar taşlarında çıkan tüm heykellerde kaytan, dönen, öz be öz Türk atalarının bıyığıdır. Aşağı doğru bıyık mongol etkisidir. Balbal heykellerinde de sağ el kalpte, bir kase içinde içtenlik sunulur, bunları şimdi açmıyorum, mesele çok uzar.

Moğol? sorunu ve soydaşlarımızın yaşadığı Romanya?ya büyükelçi olarak gönderilen Tanrıöver?in ilk olarak ele alıp hallettiği konunun?Türk-Tatar? ayrımının olması tabii ki tesadüf değildir. Bugün Sovyetler Birliği?nin dağılmasının üzerinden yaklaşık yirmi yıl geçmiştir. Bu dağılmadan bir çok Türk Cumhuriyeti yanında özerk ve muhtar Türk bölgeleri ortaya çıkmıştır. Tüm bu teşekküllerde yani Türk dünyasının en büyük sorunlarından birisi de ortak milli kimlik sorunudur. Herkesin aklında hayali bir Türklük kavramı dolaşıyor olsa da, akıllardaki sorulardan dolayı net olarak ortaya konamamaktadır. İnsanlar doğal olarak?Türk isek neden Azeriyiz, Kazağız, Kırgızız, Gagauzuz, Yakutuz diye soruyor?. Mustafa Kemal burada da ileri görüşlülüğünü ortaya koyarak ilk yazdırdığı kitapta?Türk-Moğol? sorununu, gönderdiği büyükelçi ile de öncelikle?Türk-Tatar? ayrımını hallettirerek, bugün bizlerin sıkıntı yaşadığımız bu bölünmüşlüğü ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Bugün ciddi manada bir bölünmüşlük ve ayrılık sorunu yaşanıyor tüm bu girişimlere rağmen, bunda da en temel sebep, Mustafa Kemal?in vefatı ile birlikte ortaya koyduğu yüksek ideal de rafa kaldırılmıştır. Yaşanan sıkıntıların temeli de kurumlar politikasında görülen değişmelerdir.

Sonra Arapça, 'Yazık! Atatürk'ün etrafında terbiyeli kimse kalmadı' demiş. Bunun üzerine Atatürk, 'Ben Türk milletine her şeyi alıştırdım ama uşaklığa alıştıramadım' dedi."

Gazeteci Philippe de Zara ise, her ne kadar kitabına?Mustafa Kemal: Dictateur? adını vermiş olsa da, Kurtuluş Savaşı sırasında tüm siyasal, sivil ve askeri yetkilere sahip olmasına karşın Mustafa Kemal?in Meclis?e büyük saygı duyduğunu, hiçbir zaman bu kurumdan vazgeçemeyeceği gibi asla etkisini azaltmayı da düşünmediğini belirtmeden geçemiyordu21. Mustafa Kemal?in çoğunluğun desteğini alarak ülkeyi idare ettiğini de itiraf eden P. de Zara, seçmenlerin başkanları yönlendirdiği diğer parlamenter ülkelerin tersine Türkiye?de çoğunluğun O?nu izlediğini, bunu da telkinle, tartışmayla, iknayla başardığını, ayrıca muhalefeti güce başvurmadan önce akıl, mantık ve uzlaşma yoluyla azaltmaya çalıştığını özellikle vurguluyordu. Bunun yanı sıra İstiklal Mahkemeleri konusuna da kısaca değinen yazar, bu olağanüstü mahkemelerin asla Fransız Devrim Komiteleri gibi kırıp geçirmediğini de itiraf ederken o dönemde dünyada Mustafa Kemal kadar güçlü ve sözünün itirazsız dinlendiği bir başka devlet başkanının bulunmadığına dikkat çekiyordu22. Mustafa Kemal?i oldukça ayrıntılı inceleyen Philippe de Zara, ?Türkiye?nin beyni?23, karanlık işgal günlerinde koruyucu ve savunucu, aydınlığa giden yolda rehber?24 gibi sıfatlar kullandığı ve şahsını Türk Devrimi?yle özdeşleştirdiği Atatürk tarafından Türkiye?de gerçekleştirilen devrimler hakkında ise şöyle bir değerlendirme yapıyordu:?... Doğu tarzında gerçekleştirilen Türk Devrimi?nde değişiklikler ve yenilikler Batılı devrimlerin çoğunda olduğu gibi halk tarafından talep edilmemiş, tam tersine yukardan aşağıya empoze edilmişti .?25 Ancak, Philippe de Zara, bu değerlendirmeyi yaparken Mustafa Kemal Atatürk?ün Şapka Devrimi öncesi İnebolu?da yaptığı şu konuşmayı bilseydi kanımızca çok daha dikkatli davranırdı: ?Ben şimdiye kadar millet ve memleket hayrına ne gibi hamleler, inkılaplar yapmış isem hep böyle halkımızla temas ederek, onların ilgi ve sevgilerinden, gösterdikleri samimiyetten kuvvet ve ilham alarak yaptım. Hedefimiz, gayemiz hep millet ve memleketimizin selameti, mutluğu ve ilerlemesidir...?26 İşte Mustafa Kemal?in devrimler öncesi çıktığı yurt içi gezileri, O?nun halkın ayağına giderek yapacağı devrimleri anlatması, halkın onayını alması anlamına gelmektedir ki, bu da Philippe de Zara?nın?değişiklik ve yeniliklerin Türk halkına zorla kabul ettirildiği? yolundaki savını çürütücü bir gerçektir. Bunun yanı sıra da Zara?nın Atatürk devrimlerine ilişkin yorumunun geçerliliği veya geçersizliği konusunda yazar Chantitch-Chandan ve gazeteci Gentizon?un kitaplarına göz atmakta yarar olduğu inancındayız.

Damal'da çıkan Atatürk silueti tescillendi

Yeni kumandan çok yorgun ve zayıf düşen orduyu toparlamak için Halep?e kadar çekti. Orada bulunduğu sırada bir aralık düşmanın doğrudan şehre girdiği hakkında bir haber yayıldı. Mustafa Kemal Paşa bunun doğru olup olmadığını anlamak için yanında Binbaşı Tahsin ve Yaver Cevat Abbas bulunduğu halde otomobille o tarafa gitti. Şehirden dışarı çıkınca tepeden tırnağa kadar silahlı ve azgın yüzlerce bedevi Arapla karşılaştı. Otomobil hemen sarıldı ve her taraftan yüklendiler. Mustafa Kemal Paşa?nın esir olduğuna şüphe yoktu. Fakat bunu asla kabul edecek adam değildi.

- Ya Resulallah niçin sağ elinizi vermediniz? Diye sual edince şu cevabı almış:

Atatürk, 22.9.1924 tarihinde Samsun İstiklal Ticaret Mektebi&amp;#8217;nde öğretmenler tarafından verilen çay ziyafetinde, yaptığı konuşmada: &amp;#8220;Dünyada her şey için maddiyat ve maneviyat için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir. Yalnız; ilmin ve fennin yaşadığımız her dakikadaki safhalarının tekamülünü idrak etmek ve terakkiyatını zamanında takib eylemek şarttır. Bin, ikibin, binlerce sene evvelki ilim, fen ve lisanın çizdiği düsturları, şu kadar bin sene sonra bugün aynen tatbike çalışmak, elbette ilim ve fennin içinde bulunmak değildir. Çok mesud bir hisle anlıyorum ki, muhatablarım bu hakikatlara nüfuz ermişlerdir. Mesudiyetim yükseliyor. Şununlaki, muhatablarım taht-ı talim ve terbiyelerinde bulunan yeni nesli de bu hakikatin nurlarıyle tuluuna müessir ve amil olacak surette yetiştireceklerini vaacl eylemişlerdir. Bu, cümlemiz için iftihara şayan bir noktadır. &amp;#8220;49

Bunlar öğretiliyor mu, yapılabiliyor mu? Bunlar yapılabilseydi, acaba gençlerimiz boşu boşuna birbirini kırıp döker miydi? Acaba yaşadığımız bu kara tablolar karşımıza çıkar, ülkeyi meşgul edebilir miydi? Bu ülkede üç paralık çıkarları için kimi insanlar, ulusun geleceği olan çocuklarımızı tüketme, geleceğimizi karartma hakkına sahip olmamalıdır.

?Ne yapacağını bana ne vakit söyleyeceksin?Zamanında!?

"Büyük bir inkılap yaratan Hazreti Muhammed'e karşı beslenilen sevgi, ancak onun ortaya koyduğu fikirleri, esasları korumakla tecelli edebilir." (Şemsettin Günaltay, Ülkü Dergisi, sayı 100, s. 4)

Ölmeye hazırım. Tanrı tüm günahlarımı bağışlasın.

Büyük ATATÜRK, 2 Eylül 1922 tarihinde Yunan Orduları Başkomutanı olan General Trikopis ile Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümen Komutanlarını, 1 nci ve 2 nci Kolordu Komutanlarını ESİR almıştır.

16 A. g. e., s. 307..

ATATÜRK'ü anlatmaya cilt, cilt kitaplar, ansiklopediler yetmez! BİLİNE!

15 Armstrong, a. g. e., p. xv-xx.

48 A. g. e., s. 84-85.

Atatürk&amp;#8217;ün bu konuda söylediği pek çok söz daha vardır. Bu kadarını yazmakla yetiniyoruz. Bu sözlerin her biri üzerinde derin derin düşünmek gerekir, siyasi ve politik anlamda faziletin en güzel şekilde ifadesini bu sözlerde bulmak mümkündür.

17 KİI. İ, s., GÖZÜBÜYÜK, A. Ş; a. g. e., s. 89

ayağının altı olsun!.. Gayri bana izin, koca Paşam!.."

Önce Sinop?a uğradılar. Oradan Samsun?a karadan gitmek istedi ise de yol olmadığını söylediler. Tekrar Bandırma vapuruna bindi.

Tanınmış Fransız düşünürü Duhamel?in şu görüşünü de gerçekten anlamlı bulurum: ?Atatürk, yani Türklerin Ata?sı, girişim ve umutlarının gürültüsü ile ortalığı ayağa kaldırmadan çalıştı? insana şaşkınlık veren eserleri İngiliz, Fransız ya da Rus inkılapçılarının eserlerine hiçbir bakımdan benzemez. Bu ülkelerden hiçbiri, dile, yazıya dokunabilmeyi akıllarının ucundan bile geçirmemiştir. Ne Cromwell, ne Robespiere, ne Lenin ve ne de onu izleyenler, liderlik ettikleri ulusu bilim felsefesi, düşünce yöntemi, kısacası ahnyazısını değiştirme yoluna götürmeye kalkışabilmişlerdir. Mustafa Kemal, bunu yapan ve büyük bir başarı ile sonuca vardıran eşsiz adamdır.? 42

-?Paşa Hazretleri nasıl olur? Protokolsüz mü? Siz devlet başkanısınız, protokolsüz nasıl gidersiniz?

40 Toynbee, p. 79.

?Cepheye, Yunanlılarla çarpışmaya!...? cevabın verdi.

Kaynak: Atatürk?ten Hatıralar, Hasan Rıza Soyak, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 1973, sayfa: 368)

Bu konuda Prof. Jaeschke?nin görüşü daha kesindir: ? Atatürk?ün bir diktatör olduğu, Türkiye dışında çok yaygın, yanlış bir düşüncedir. Gerçekte, Kurtuluş Savaşının başlangıcından beri, halk ile en yakın işbirliği yapmaya en büyük değeri verirdi.? 31

Cumhuriyet her kurumunu yeniden yaratırken, geleneksel tutumların yanında inkılapçı tutum da eksik olmamıştır. Bunu Türk Tarih Tetkik Cemiyetinin kuruluşunda görmek mümkündür.186 Atatürk; devlet ve millet işleri arasında zamanının önemli bir bölümünü tarih araştırmalarına ayırıyordu. Kitaplar getiriliyor, çeviriler yapılıyor ve onun çok defa bir kürsü niteliğinde olan akşam sofralarında tarih konuları ve sorunları tartışılıyordu. 23 Nisan 1930?da, Ankara?da Türk Ocakları?nın yeni binasında toplanan altıncı?Türk Ocakları Kurultayı?, Türk Tarih Kurumu?nun kuruluşuna ilk temel taşını koyması bakımından önem taşır. 1931 Nisan?ının başlarında Türk Ocakları?nın kapanması üzerine?Türk Ocağı Türk Tarihi Tetkik Heyeti?nin türesel niteliği kalmamış olmasından, aynı kurul, o zamanki dernekler kanununa göre İçişleri Bakanlığına başvurarak, 15 Nisan 1931?de?Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti?ni kurdular. Dil devrimlerinden sonra cemiyetin adı Atatürk tarafından 1935 yılında?Türk Tarih Kurumu?na çevrildi.187 Türk Tarih Kurumu kurulduğundan 1940 yılına kadar aşağıda verdiğimiz kurum tüzüğü dahilinde çalışmıştır. 1. Türkiye Cumhuriyeti Reisi Gazi Mustafa Kemal Hazretlerinin yüksek hakimiyetleri altında ve Ankara şehrinde Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti adlı bir ilmi cemiyet kurulmuştur. 2. Türkiye Cumhuriyeti Maarif vekili bu cemiyetin fahri reisidir. 3. Cemiyetin maksadı, Türk tarihini tetkik ve elde edilen neticeleri neşir ve tamim etmektir. 4. Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti maksadına ermek için aşağıdaki vasıtaları kullanır.

Hasan Rıza bunun üzerine bir hukuk bilgini olan Saruhan milletvekili Mustafa Fevzi Efendi&amp;#8217;ye danışmış, konuyu inceleyen M. Fevzi Efendi şu öneriyle gelmişti:

Edirne&amp;#8217;de memurların tamamı ve halkın büyük bir kısmı şapkalarını giymiş, şehrin en ünlü simalarından, -her gün başka başka kılıkta görüldüğünden halk tarafından kendisine takılan isimle- &amp;#8220;Şeyh Türlü&amp;#8221; bile muazzam sarığını bırakarak melon şapkayla dolaşmaya başlamıştı. Edirne&amp;#8217;ye şapka getiren bir iki tüccarın mağazası Birinci Dünya Savaşı&amp;#8217;nda görülen ekmek kuyruğu izdihamlarını hatırlatmaktaydı

Ne zaman?

M. Kemal Atatürk niye din düşmanı olsun? Neden İslamın düşmanı olsun? Bunu aklı başında, vicdanı ve izanı olan bir Türk, bir Müslüman Türk söyleyebilir mi? Ezan nerede, namaz hangi şartlar altında kılınır? Türk halkına, ulusumuza bu imkanı kim sağladı diye düşünür insan. Bir insanda vicdan karalığı bu denli ağır olabilir mi? Ama, olabiliyormuş.

- Komutanım tepeye düşman bir tümen yığmış direniyorlar. Ama alacağız komutanım, mutlaka alacağız.

Yüzüme baktı:

Fevzi Paşa geldiğinde şunları söyledi:

Gazi Hazretleri, radyo heyetine teşekkür ediyorlar ve kendi intihap edecekleri bir iki gazel ve şarkı okutulacak olursa, memnun olacaklarını ilave buyurmuşlardır.?

Bu ilke de çağdaş devlet yapısı için fevkalade önemlidir. Devlet organları kendilerine verilen yetki ve sorumlulukları aştıkları takdirde kaos doğar, demokratik düzen bozulur.

SİYASİ ALANDA TÜRKÇÜLÜK VE BAŞARI

(10) Çankaya S.299

-?Bir ismin dillerde kalması için şehrin temellerine sığınmasına gerek yoktur. Bakın bu şehrin ismi İstanbul ama Fatih Sultan Mehmet?i hemen hatırlıyoruz. Eğer ben bir şey yapabildiysem bunu binaların tepelerine, şehrin temellerine ismimi yazarak değil milletimin kalbine yazarak anılmak isterim? diyecek, hiçbir yere adının verilmesini kabul etmeyecektir.1

İşte TARİH budur.. Belgesiyle, bilgisiyle.. UYDURUK TARİH bilenlere ders olsun ama onların ders alabileceklerini hiç sanmam!..

Yalan makinesi tarihçimiz anlaşılan Atatürk?ü bugünkü cukkacı siyasilerle karıştırmış! Siyasi hayatları süresince mal, mülk, servet peşinde koşan, hem kendi ceplerini hem de eş, dost ve yandaşlarının ceplerini dolduran, İsviçre bankalarında gizli hesaplar açtıran, oğula gemicik alan, eşe kuyumcu dükkanı açan bugünkü siyasilerle Atatürk?ü kıyaslamak, Atatürk?ün de onlar gibi?mal, mülk, para düşkünü? olduğunu kanıtlama gayreti işçinde çırpınmak, bana soracak olursanız komik olmuş!

Ancak Türkiye?nin modern bir devlet olabilmesi için çağı yakalaması gerekmektedir. İşte kollarını Avrupa?ya uzatmış, Gazi Mustafa Kemal?le uyanmış bir ülkedeki bu ani değişimi yakından görmek amacıyla Türkiye?ye gelen Noelle Roger, ?En Asie Mineure-La Turquie du Ghazi-? başlıklı kitabında Türkiye?nin Batı uygarlığını yakalamak için gösterdiği çabayı şöyle değerlendiriyordu: ?Yok olmak istemeyen bir ülkede kaybedilen zamanı telafi etmek isteyen yöneticiler, daha önce topraklarını kurtarırken gösterdikleri çeviklik ve sebatla kendilerini Batı uygarlığının kollarına atmaktadırlar...?50 Türkiye?nin Batı uygarlığını Türk tarzı bir hızla, ani ve şaşırtıcı bir şekilde kabul ettiğini belirten Roger, daha önce Doğu uygarlığının üyesi olan bir ülkenin yepyeni bir uygarlığa geçerken kullandığı yöntemi de eleştirerek Türkiye?de yöneticilerin ortaya çıkabilecek tepkileri baştan önlemek için halkın geçmişle olan bağlantılarını bir an önce koparmaya yöneldiklerini ve bunun sonunda ortaya bir dengesizlik çıktığını iddia ediyordu51. Ancak bir yandan ilerleme yolunda atılan hızlı adımlar karşısında şaşıran, diğer yandan kutsal saydığı inançların sarsılması nedeniyle yolunu kaybeden Türk halkının bir güvencesi vardır: Gazi Mustafa Kemal. Türk halkı, O?nu geçmişe karşı vermekte olduğu mücadelede de destekleyecek ve daha önce Kurtuluş Savaşı?nda olduğu gibi O?nun izinden gidecektir52. Yukarıdaki gözlemlerin sahibi Noelle Roger, her ne kadar Türk halkının Gazisi?ne olan güven ve inancım göz ardı etmese bile, yine de geçmişiyle olan bağlarının kesilmesiyle birlikte onun yalnızlığa itileceği ve?görünmeyen? dayanaklarından yoksun kalacağı görüşündeydi53 ve de Türkiye?nin Avrupa?nın değil kendi yöntemlerini kullanarak ilerlemesi gerektiğini ve ancak bu şekilde Batı uygarlığının karşılaştığı olumsuzluklardan kurtulabileceğini düşünüyordu54.

Tanınmış Alman tarihçi Prof. Gotthard jaeschke, Atatürk?ü?doğuştan asker? olarak niteler. Profesörün bu görüşünü kanıtlarcasına Atatürk, ?seçkin bir stratej, usta bir taktikçi, insan gücü ve lojistik alanlarında büyük bir teşkilatçı? olduğunun ilk belirgin örneklerini daha I, Dünya Savaşında (1914-1918), henüz 34 yaşında iken vermiş, istiklal Savaşımızda (1919-1922) ise bu üstün nitelikleri doruk noktasına ulaşmıştır. Bu nedenle Atatürk, Batılı birçok otoriteye göre, ?askeri deha sahibi? dir. Bu gerçeği kanıtlamak üzere, özellikle Çanakkale Muharebeleri (1915) ile ilgili olarak Batı yayın dünyasından aktarılabilecek örneklerin sayısı, bir makalenin sınırlı sayfalarına sığdırılamayacak kadar çoktur. Bu bakımdan, beni daima etkilemiş olan örneklerden sadece birkaçını belirtmekle yetineceğim.

1918?de Atatürk?ün savunduğu o hat, ileride Misak-ı Milli?nin güney sınırı olacaktır. Bu gerçeği anılarında Atatürk şöyle ifade etmiştir:

Kabul sınavı zamanı ona sezdirmeden kendi kendime askeri ortaokula giderek sınav verdim. Böylece anneme karşı oldu bitti olmuş oldu.

Bu belgeye göre izinli olarak İzmir?e gidebilecektim, işin içinde bir yanlışlık olduğunun ortaya çıkacağını anlıyordum. Ancak o sırada Selanik?te Topçu Müfettişi bulunan Şükrü Paşanın oldukça yurtsever bir kişi olduğunu anlatıyorlardı. Kendisine bir mektup yazdım. Kendimi ve amacımı az çok açıkça anlattım. Bu amaçların seri biçimde yapılması Makedonya?ya gitmeme bağlıydı. Kendi nitelikleri hakkında duyduğum şeyler doğru ise yol göstermesini istedim. Doğrudan doğruya cevap vermedi. Ancak ne şekilde olursa olsun kendiliğinden Selanik?e gidersem işi sağlamlaştıracağını dolaylı olarak bildirdi. Belgeyi cebimize koyduk. Makedonya?ya gitmek üzere hareket ettim. Ancak hareketin ardından Meselenin ortaya çıkması ihtimaline karşı izimizi kaybettirmek için öncelikle Mısır?a, sonra Yunanistan?a gittim. Ola ki bir bilgi olursa oralardan geçerken Yafa?dan bildireceklerdi. Hiçbir şey yazmadılar. Kılık değiştirerek Selanik?e girdim. Bir gece, Şükrü Paşayı gördüm. Benimle temas kurmaktan korkuyordu. Ben önemli bir dayanak noktası bulmaksızın dört ay kadar Selanik?te kaldım. Bu sırada okul müdürü Tahir Bey, Hoca İsmail Efendi, Ömer Naci, Hüsrev Sami, Hakkı Baha gibi arkadaşlara amaçlarımı anlattım. Hürriyet Cemiyeti?nin bir şubesini kurdum.

Zübeyde Hanım?ın ölümü sırasında İzmir?de bulunan Asım Gündüz, Zübeyde Hanım?ın cenaze töreni hakkında şu bilgileri vermektedir:

&amp;#8220;Tarihte bütün bir vatanı, çok üstün düşman kuvvetleri karşısında son toprak parçasına kadar karış karış kahramanca ve namuskarane müdafaa etmiş ve yine varlığını koruyabilmiş ordular görülmüştür. Türk Ordusu, o cevherde böyle bir ordudur. Yeter ki onu kumanda edenler, kumanda edebilmek evsafına haiz bulunsun.&amp;#8221; 5

?... İngiliz askeri yazarlarından Armstrong?un Boz Kurt adlı kitabının Atatürk?ü ne kadar öfkelendirdiğini ve etrafındaki gazetecileri bu kitap aleyhine nasıl seferber ettiğini pek iyi hatırlarım. Boz Kurt?u okuyanlar bilirler ki; hususi hayatına dair bazı temelsiz dedikodular bir yana bırakılacak olursa, Armstrong, bu eserinde, Mustafa Kemal?i eski ve yeni tarih devirlerinin en yüksek simaları arasında saymakta ve?eğer bu adam, büyük bir milletin içinden çıkmış veya büyük bir milletin başına geçmiş bulunsa idi, Sezar?ları, Cengizleri, Napolyonları gölgede bırakan cihangirlerden biri olurdu? demektedir. O zamanlar Atatürk?ü en çok çileden çıkartan, işte asıl bu görüştü. Yumruğunu masaya vurup: Büyük millet mi? Türk?ten daha büyük millet var mıdır? Ben ne yapabildi isem, ancak onunla yapabilirdim. Hem bu İngiliz subayı, bana bir cihangir gözü ile bakıyor. Ben cihangir değilim. Biz, Türk ordusu ile, cihangirlere karşı koymuşuzdur...?

Emekli Korgeneral Cemal Enginsoy

9 Ağustos 1928 akşamı Mustafa Kemal Atatürk, Sarayburnun?daki etrafını saran halka hitaben, ilk defa harf inkılãbını açıklayarak yeni harflerin kabul edilmesi lazım geldiğini belirttikten sonra:

İttihat ve Terakki Katib-i Umumisi olan Mithat Şükrü Bleda, İstiklal Mahkemeleri?nde süren davaları iki kısımda mütalaa etmektedir. Birincisi, İzmir suikastı ile ilgili olaylar ve kişiler, cumhuriyetin ilanından sonra olagelen siyasi olaylar ve bunlarla ilişkisi olan kişiler. Mithat Şükrü?nün ifadesine göre, O?nun davası ikinci grupta görülmekteydi. Daha önceleri, hilafetin kaldırılmaması yolunda yayın yapan, gazetecilerle ilgili olarak 9 Aralık 1922?de İstanbul İstiklal Mahkemesi?nde başlayan gazeteciler davası, 2 Ocak 1924?te sonuçlanmıştı. Bundan daha önce etraflıca bahsetmiştik. Cumhuriyet ve Mustafa Kemal?e suikast anlamı taşıyan bu dava sonunda gazeteciler niyetlerinin kötü olmadığını ispat etmiş ve beraat etmişlerdi. İstiklal Mahkemesi?nin çalışması sürerken, İlyas Sami , komünist Hemşinli Mehmet Azapkaptı, Sandalcılar Kahyası Hasan, Dayı Mesut, Kör İbrahim, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal?e ve Cumhuriyete suikast iddiasıyla tutuklanmışlardı, İlyas Sami Bey, 30 Aralık 1923?de mahkemeye baş vurarak suçsuz olduğunu iddia etti. Ancak, sonuç çıkmadı.

Mustafa Kemal bu görüşmede Price?e, ?Bu böyle olmaz vatanı baştan başa değiştirmek lazım, yenileştirmek lazım? demiştir.

Mustafa Kemal Paşa gerçekçi olduğu için ihtilal başarıldı, yeni Türk Devleti kuruldu?13

Tabi ki mümkündür...

-"Görüyorsun ya Gökçen", dedi

Fransızların 'Larousse' ansiklopedisi dünya çapında büyük bir eserdir. Bu ansiklopedide 'empaler' maddesi açıklanırken "Türkler hala idam mahkumlarını kazığa oturturlar..." gibi bir cümle vardı. Bu yanlış, 150 yıldan fazla bir zaman sürüp gitti. Yenilenen baskılarda nice düzeltmeler yapıldığı halde bu madde düzeltilmiyordu. Fakat, tarihçi Raşit Erer(1)'in uyarısı ile gazeteci Abidin Daver, Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde konuyu ele aldı. Bu affedilmez iftirayı, utanç verici hatayı açıkladı. Bu yazıyı okuyan ATATÜRK, dakika kaybetmeden Fransız büyükelçisini huzuruna çağırdı ve ona, ültimatom nitelikli şu sözlü notayı verdi: "Bu büyük hatayı düzeltmez, buna benzer iftiralarınıza son vermezseniz, ülkemize bir tek Fransız yayını girmeyecektir. Fransız hocalar da gelmeyecektir!" Bunun üzerine Fransız hükümeti Larousse'u yayınlayan yayınevine gerekli direktifi verdi ve ATATÜRK'ün istediği düzeltme yapıldı. Cümle alem bilir ki Türkler, ıslamiyetten önce de sonra da kazığa oturtma cezası vermemişlerdir. İdam cezalarında bu usulü uygulayanlar Osmanlı imparatorluğu'nun egemenliği altında bulunan bazı tabi devletler, mesela voyvodalıklar idi. Osmanlı devleti de bu cezayı uygulayan voyvodaları, voyvodalık rütbelerini alarak cezalandırıyordu.

ellerine, emeğine sağlık,

d. Mustafa Kemal, Price ile İstanbul?da görüşmesinden daha bir hafta kadar önce (3-8 Kasım 1918) Adana?dan Sadrazam ve Harbiye Bakanı Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği telgraflarda açıkça İngiliz karşıtlığını ortaya koymuş, emrindeki orduya?İngilizlere ateşle karşılık vermeyi emrettiğini? belirtmiştir: ?İngilizlerin her dediğine boyun eğilecek olursa onların ihtiraslarının önüne geçmeye imkan kalmayacaktır.?

- Bir onbeş yıllık uzun, bir de beş yıllık kısa mühletli iki teklif var...

15 A. g. e., s. 338.

Şanlı Türk Ordusu, çökmüş bir imparatorluğun milli topraklarını korumak için yüzbinlerce şehit vermiş bir ordunun mirasçısıdır. Önce Balkan Savaşları&amp;#8217;nda büyük bir Slav ittifakıyla; sonra I. Dünya Savaşı yıllarında, Çanakkale&amp;#8217;de, Kut-ül Amare&amp;#8217;de, Süveyş&amp;#8217;te, Kafkasya&amp;#8217;da dünyanın en güçlü ordularıyla; ardından Kurtuluş Savaşı&amp;#8217;nda İngiliz desteği ile Anadolu&amp;#8217;yu işgal eden Yunan ordusuyla savaşmış, tüm bu toprakları o asil kanıyla sulamış bir ordunun mirasçısıdır.

26 Eylül 1965 tarihli Milliyet gazetesinde yayınlanan söyleşinin bir bölümünde şunlar anlatılıyor:

(N. A. BANOĞLU, Nükte ve Fıkralarla Atatürk, s.89-90)

- Hz. Muhammed'in bir avuç imanlı Müslümanla mahşer gibi kalabalık ve alabildiğine zengin Kureyş ordusuna karşı Bedir meydan muharebesinde kazandığı zafer, fani insanların karı değildir, O'nun Peygamberliğinin en kuvvetli delili işte bu savaştır. (Atatürk ve Din Eğitimi, Ahmet Gürbaş, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, s.28)

Kitabın ilk bölümü &amp;#8220;Mustafa Kemal Atatürk&amp;#8217;ün yaşamı, ilkeleri ve reformları&amp;#8221; olarak adlandırılıyor. Bu bölümde Mustafa Kemal&amp;#8217;in yaşamı ve yaptıkları açıkça anlatılıyor, ikinci bölümde Atatürk&amp;#8217;ün &amp;#8220;Nutuk&amp;#8221; adlı eserinden 1919-1924 yılları arasındaki olayların anlatıldığı bölümler veriliyor. Kitabın üçüncü bölümünde Atatürk&amp;#8217;ün demokrasi, devlet, inkılap, dış politika, din, eğitim, ekonomi, kadın, basın konularındaki görüşlerine yer veriliyor. Kitabın dördüncü bölümünde dünya politikacılarının Atatürk ile ilgili görüşleri yer alıyor. ABD&amp;#8217;li politikacılar Rooswelt, Truman, Dawight Eisenhover, Kennedy, Fransa Cumhurbaşkanı De Gaulle, Endonezya Cumhurbaşkanı Sukarno, Irak Cumhurbaşkanı Arif, Pakistan Cumhurbaşkanı Eyüp Han, İngiltere Kraliçesi ikinci Elisabeth, Iran Şahı Pehlevi ve diğer bir çok ülke lideri bunlar arasında bulunuyor. Bu görüşlerle Atatürk&amp;#8217;ün 20. yüzyılın en büyük devlet adamlarından biri olduğu kabul ediliyor.

Cephelerimizin istekleri ve ihtiyaçları şudur:

Atatürk Nazım Hikmet'i hiç sevmemişti. Bugün artık Rus sübvansiyonuyla olduğunu ifşa edebileceğimiz Nazım Hikmet'in Hazer ve Salkımsöğüt plağını Musiki Muallim Mektebi'nde dinlemişti.

47 Mélia, a. g. e., s. 81-82

Ağustos ayı böylece, yeni Türk harfleri için pek çok yol alınmış olarak sona ermişti. Eylül ayında ülkenin her tarafında kurslar devam etmiş, İstanbul'da çıkan gazeteler başlıklarını, işyerleri levhalarını değiştirmişler,

Rıza Tevfik: "Aşiyan'da Tevfik Fikret'e yapılan ilk anma töreni için... geldiği zaman kendisini kapıda karşılamış ve ihtifale başlamadan evvel, orada bulunanlara ve T. Fikret'in eşine, 'Anafartalar kahramanı meşhur Miralay M. Kemal Beyefendi' diyetakdim etmiştim."

- Evet, çok fena hakaret ettiniz, buna hakkınız yok, bu erlerin bağlı bulunduğu Arap kavmi bir çok bakımdan yüce olabilir, fakat senin de benim de, Müfit?in de ve çavuşun da mensup olduğumuz ırkın da büyük ve asil bir millet olduğu, asla inkar edilemez bir gerçektir. Yüzbaşı başını önüne eğdi, utanmıştı.

Kazım Özalp: Teoman Özalp, Atatürk?ten Anılar, Ankara, s. 83-86

Gazi Mustafa Kemal Paşa, bizzat komutanlık ettiği tüm savaşlardan GALİP çıktı.. Tüm rakiplerini dümdüz etti. Sildi süpürdü, duman etti.

36 A. g. e., s. 19-20.

Atatürk?ün doğumunun 100. yıldönümü (1881-1981) vesilesi ile Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kitaplığı, 1984 yılı ortalarında?Kemal Atatürk: 100. Yıldönümü Bibliyografyası?3 adı ile yeni bir eser yayımlamıştır. Bu bibliyografya, ?Kemal Atatürk, Bağımsızlık Savaşı, Lozan Antlaşması, Boğazlar Sorunu, Modern Türkiye, Siyaset ve Hükümet, Batılılaşma, Dış İlişkiler, Dil Reformu, Türk Kadını, Ekonomik ve Sosyal Koşullar? başlıklı bölümleri kapsıyor. Sadece Kemal Atatürk bölümünde, çeşitli Batı dillerinde yazılmış 100?ü aşkın kitap, 300?den fazla makale, konferans ve filmden oluşan doküman adı göze çarpıyor. Bibliyografyanın bütün bölümlerindeki toplam kitap, makale vb. eser sayısı ise 2.000?i aşkındır.

sonra Riyak?ta teşkil ettiğim kuvvetleri kuzeye doğru hareketlendirerek Şam?da kalan kuvvetlerin dahi İsmet Beyin kumandası altında olarak kuzeye hareketini emretmek için vasıta buldum. Şimdi üç günden beridir orduyu yeniden Halep?in güneyinde toplamakla meşgulüm. Düşman?n bilinen üstünlüğü karşısında ve bizim ordu adı alt?nda beş-altışar bin neferimizin geri çekilmesi tabiydi. Fakat bu geri çekilme daima bir şekil muhafaza edilerek

Artık Atatürk'le Nazım'ın arası bir daha hiç kapanmamak üzere açılmıştı. Atatürk ondan bahsedildiği yerde: "Büyük mikrop" diyordu.

Bütün bu gerçekleri tarih ayan beyan kaydetmiş olmasına karşın, öteden beri Atatürk?e saldıranlar, ?Kurtuluş Savaşı?nı Atatürk başlatmamıştır! Atatürk Kurtuluş Savaşı?na sonradan katılmıştır!? ve hatta?Atatürk İngilizlerin ajanıdır!? demek için, Atatürk?ün 1-8 Kasım 1918?de Adana?dan Osmanlı Sadrazamı ve Harbiye Nazırı Ahmet İzzet Paşa?ya gönderdiği bu raporları görmezden gelmişlerdir.

(Güler, s. 43,44)

Malum olduğu üzere ziraat ve iktisat sahasında fenni ve ameli tecrübeler yapmak maksadı ile muhtelif zamanlarda memleketin muhtelif mıntıkalarında müteaddit çiftlikler tesisi etmiştim.

Hasan Demir - Yeniçağ

Diğer ana esas; 5. maddenin sonundaki cümle olup &amp;#8220;TBMM üyesinin her biri kendini seçen vilayetin ayrıca vekili olmayıp umum milletin vekilidir&amp;#8221; 19 denmektedir.

42 Chantitch-Chandan, a. g. e., s. 182-183.

Yedincisi, ikisi de Türk tarihinin en eski kaynaklarına yönelmişti. İkisi de Türkistan steplerinin, Göktürk Kitabelerinin, Alp Er Tunga Sagusu'nun izinden giderek köklere ulaşmayı hedefliyordu. Atatürk, yıkılan bir imparatorluğun enkazından kurtularak, Türkistan steplerindeki membaa ulaşmak isterken, Türkeş, o enkazın üzerinde yürünür hale gelen Türkiye'nin yeni şartlarını da değerlendirerek, kopuk bir halkayı "üç hilal" ile genç cumhuriyete bağladı. Sekizinci, ikisi de gençliğe büyük değer verdi İkisi de gençliği, istikbalin teminatı olarak gördü. Atatürk'ün "Gençliğe Hitabesi" "Göktürk Kitabesi" kadar anlamlı ve tarihidir. Türkeş bütün hayatını gençlere adadı. Her ihtilalin biçtiği gençlik fidanını yeniden dikti, yeniden büyüttü...

Anadolu?yu Savunma Düşüncesi

Halil Ağa, vergi borcunu, icrayı, satılan öküzünü tekrar anlattı. Atatürk kaşlarını çatarak, İsmet Paşa ve Şükrü Kaya?ya dönerek; ?Arkadaşlar, biz İstiklal Savaşı?nı Halil Ağa?nın öküzünü icra yoluyla satalım diye yapmadık. Bu memlekette adaleti, vatandaşı böyle mi koruyacağız, gerekirse vergi borcu ertelenebilir. Köylünün çift sürdüğü öküzü elinden alınmaz.?

Babası şehit olmuş. Şimdi evlat koşuyor. Babasının yerini doldurmaya. Kaydı bitti. Kendisine taburunun hangisi olduğu bildiriliyor:

?İstanbul telsiz telefon şirketine;

Atatürk, Alman yazarı Hans Kohn?un görüşüne göre, ?enerji dolu, amaçlarından emin, tereddüt tanımayan ve doğuştan liderdir? sabır, zamanlama, tek amaç, insanları doğru olarak değerlendirme ?11 Bu konuda Amerikalı Profesör Dankwart Rustow?un görüşü ise şöyledir: ? huy ve eğitim bakımından Kemal, soyut bir düşünür değil; bir aksiyon adamı idi. Fakat hareketleri üzerinde önceden düşünürdü ve kendisinin yüksek bir görüş açıklığı vardı? 12 Aksiyon adamı nitelemesi ile gerçeği yansıtan bu görüşe tam olarak katılamıyacağını söylemeliyim. Çünkü Prof. Dr. Suat Sinanoğlu?nun belirttiği gibi, ? Atatürk?ün icraatı, davranışları, yazıları ve sözleri çok sağlam, çok derin bir düşünceye dayanır. Atatürk?ün kendine özgü bir hayat görüşü, bir hayat felsefesi vardır? 13 Bu görüşü paylaşıyorum; bununla beraber, daha birleştirici bir tanımlama yapmak gereğini de duyuyorum. Bana göre Atatürk, hem güçlü bir?inanç adamı? dır hem de plan ve programa dayanan, bir?hareket adamı?; daha kısa bir deyişle, dinamizm dolu bir inanç ve hareket adamıdır.

Bir Batılı düşünür W. R. Alger?e göre, ?Gerçek devlet adamlığı, bir milleti, olduğu biçimden olması gereken biçime dönüştürme sanatıdır.? 34 Bu tanımlama, adeta Atatürk?ü, O?nun inkılap ve reform anlayış ve uygulamalarını niteler. Gerçekten Atatürk?e göre de inkılap, Türk Milletini son yüzyıllarda geri bırakmış olan kurumları yıkarak yerlerine, milletin en yüksek medeniyet icaplarına uygun olarak ilerlemesini sağlayacak yeni kurumları koymuş olmaktır? 35

Üstelik.

Ayrıca 5. Murat masondur. Atatürk dönemindeki şeyhülislam Musa Kazım Efendi masondur ve niceleri&amp;#8230; Bu ayrı.

&amp;#8220;Türkiye için Hatay bir milli haysiyet ve gurur sorunu idi. Cumhuriyetin sınırlarını, Birinci Dünya Savaşı sonunda, Türklüğün en karanlık günlerinde, Milli Misak&amp;#8217;la belirten Atatürk, yabancı unsurlarla meskun İmparatorluk topraklarını ulusal topraklar dışında bırakmış; fakat Türklerin yaşadığı toprak parçalarını milli sınırlar içinde tutmayı, gerekirse almayı, şaşmaz bir ideal olarak benimsemişti.&amp;#8221;

Rektör, Alman profesöre, şu cevabı verdi;

büyük bir bilmecedir ve bu bilmeceyi çözmeye çalışan bazı milletler endişe etmeye başladılar. O, bu bilmecedeki sırların açılmasını bizlere ve ileriki nesillere bıraktı. Daha birçok misaller sayabilirim: O Türk milleti büyük devlerin karşısında, kendine yakışan şereflerle ayakta durabilmesi için, 15-20 milyonları azımsıyordu. Türk milleti yalnız Türk?lerden ibaret olarak yetmiş milyon olmalıydı. Bunun içine evvela Anadolu?yu kurtarmak,

(26.5.331-8 Ağustos 1915-Saat 1.10 sonra)

Sirkeci Postanesi`nin bodrumunda Atatürk`ün Kurtuluş Savaşı`nda İngilizler`in işgali altındaki İstanbul`dan `çok önemli mesajları` aldığı gizli telgraf hattı bulundu. Türk İslam Eserleri Arkeoloğları, savaşın kaderini belirleyen bu gizli hattın tarihi hat olduğunu tescil etti.

?Mustafa Kemal Paşa mücadeleye atılmasaydı bu memleket kurtulamazdı, Anadolu?nun tehlikeye düşen yerlerinde, Batıda, Doğuda ve Güneyde başlayan ve bir yurtsever düşüncenin mahsulü olan zayıf milli mukavemet hareketleri Mustafa Kemal Paşa tarafından birleştirilmeseydi her biri ayrı ayrı kolayca bastırılabilirdi?.33

Nazım?ın oldukça basit piyesleri, yoldaşı Ertuğrul Muhsin?in sayesinde Şehir Tiyatrolarında gösterime girince bu durum Nazım?a hem para hem de şöhret kazandırmıştı. Üstelik Nazım?ın şöhreti Atatürk?e kadar ulaşmıştı. Atatürk?te Nazım adına yapılan bu geniş reklam ve propagandaya pek iltifat etmediği için: "şunun şiirlerini bir de kendi ağzından plağa alın, getirin bakayım" talimatını verdi. Nazım?ın Hazer ve Salkımsöğüt adlı şiirleri kendi sesinden plağa kaydedilip ATATÜRK?e getirilmiş, ATATÜRK bu şiirleri dinledikten sonra aynen: "BU ŞİİRLERDE TÜRK MİLLETİNİN HAYATINA KASTEDEN BİR BOMBA VAR" demişti. Atatürk ona ilk notu vermiş, şiirlerinin muhteviyatındaki korkunç maksadı anlamış olmasına rağmen, Atatürk?e yakın olmaya çalışanlar, Atatürkçülüğü kimseye bırakmayanlar, ATATÜRK? ün bu beyanından sonra bile Nazım balonunu şişirmeye devam etmişlerdir.

Sakarya Meydan Muharebesi 13 Eylül günü Yunan artçı birliklerinin Eskişehir-Afyon istikametinde uzaklaşması ve Türk öncü birliklerinin onları takibe başlaması ile sonuçlandı. Artık Yunan Ordusunun taarruz gücü kırılmış, sıra elde ettiği toprakları savunma gücünü kırmaya gelmişti. Bu zafer, Türk tarihindeki diğer zaferlere benzemiyordu. İsimlerini sık sık anmaktan gurur duyduğumuz büyük zaferler çoğunlukla Türk ulusunun kazançlarını azaltacak veya çoğaltacak karakterdeki zaferlerdi. Oysa Sakarya yukarıda detaylı olarak belirtmeye çalıştığımız gibi, Anadolu-Trakya&amp;#8217;nın Türk ve Müslüman karakterini yok etmeyi amaçlayan bir muharebe, dönemin dev bir &amp;#8220;Haçlı Seferi&amp;#8221; idi. Bunun için savaşın Anadolu ve Dünya tarihi açısından etkisi büyük olmuştur. Bu zafer iç politikada bilinen İstanbul-Ankara anlaşmazlığını sona erdirdiği gibi, pek bilinmeyen Mustafa Kemal &amp;#8211;Enver Paşa veya Mustafa Kemal-Lenin arasındaki ilişkileri de bir düzene koymuştur. Enver Paşa Mustafa Kemal&amp;#8217;in elde ettiği inanılmaz başarı ile duygulanmış, Anadolu&amp;#8217;ya gelmekten vazgeçmiş, yönünü Türk toplulukları istikametine çevirmiş; Lenin ve Kızılordu liderleri Anadolu&amp;#8217;yu yardım bahanesi ile işgal etme fikrinden vazgeçip Ankara ile dostluk kurmayı tercih etmişlerdir. Bu amaçla 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Anlaşması, 13 Kasım Kars Anlaşması ile ve bütün Kafkas devletlerinin katılımı ile yenilenmiş, Fransa da diğer müttefiklerinden ayrılarak 20 Ekimde imzalanan Ankara Anlaşması ile Hatay hariç işgal ettiği bütün toprakları terk etmiştir.

ATATÜRK VE BAYRAK

A. Gani Girici, Derlediğimiz Hatıraları, (20 Ağustos 1986), Adana, 1986,; Abidin Arslan, Atatürk ve Adana, 1984, s.2, (16.5.1984 tarihinde Adana Müze Müdürlüğü?ne sunulmak üzere hazırlanmış rapor). Adana?da Eski İstasyon semtindeki bu bina şimdi İstiklal İlköğretim Okulu olarak görev yapmaktadır. Bu bina bira ara Adana İşgal Komutanı General Dufiex tarafından askeri karargah olarak da kullanılmıştır. Hatipoğlu, age, s.33, dipnot, 176.

Şu halde ne yapıp edip bu düşman ordusunu yalnız mağlup değil, imha etmek lazımdı. İşte Atatürk bu önemli davamızı bu çerçeve içersine aldıktan sonra bütün bilgisini toplayarak düşmanı nasıl imha edebileceğini düşündü ve bunu kurmayı ve yakın kumandanları ile birlikte hazırladıktan sonra onlara tamamiyle mal etti. Bu suretle bütün millet ordunun arkasındaydı. Taarruz hareketine kendisinden üstün olan düşmanı ayrı ayrı mevzilerde ansızın yakalamakla başladı. Bundan sonra hakiki bir imha meydan muharebesini ordularının başında, onları adım adım takip ederek yaptırdı ve muvaffak oldu. Bu suretle eşsiz bir başkumandan olduğunu bütün dünyaya ispat etti.

- Yarım saat zarfında bu tepeyi almak için söz verdiğim halde sözümü yapamamış olduğumdan dolayı yaşayamam komutanım.

-?Yoldaki hal nedir? Gazi kızgın, çünkü kalacağı eve gelinceye kadar yol boyunca neredeyse iki adımda bir süngülü askerler güvenlik önlemi olarak dizilmiş bulunuyor.

başımızdan eksik olma inşallah! Sana her kim düşman ise, onun yeri senin

Prof. Dr. Hüseyin Nail Kubalı?ya göre Atatürk bir Milli Mücadele gerçeğidir.

13 Kasım 1918?de İstanbul İtilaf devletlerince fiilen işgal edilmiştir. Aynı gün öğlen saatlerinde Atatürk de İstanbul?a gelmiştir.

Oysa ki Atatürk düşmanı yobaz kafa fena halde yanılmaktadır.

"Bugün Sovyetler Birliği dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluğa ihtiyacımız vardır. Fakat yarın ne olacağını bugünden kimse kestiremez. Tıpkı Osmanlı gibi, tıpkı Avusturya-Macaristan gibi parçalanabilir, ufalanabilir. Bugün elinde sımsıkı tuttuğu milletler avuçlarından kaçabilirler. Dünya yeni bir dengeye ulaşabilir. işte o zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir... Bizim bu dostumuzun idaresinde dili bir, inancı bir, özü bir kardeşlerimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak yalnız o günü susup beklemek değildir. Hazırlanmak lazımdır. Milletler buna nasıl hazırlanır? Manevi köprülerini sağlam tutarak. Dil bir köprüdür. İnanç bir köprüdür. Tarih bir köprüdür. Köklerimize inmeli ve olayların böldüğü tarihimizin içinde bütünleşmeliyiz. Onların bize yakınlaşmasını bekleyemeyiz. Bizim onlara yaklaşmamız gerekli."

Gerçekler; yaşanmış, canlı ve diri, gözlenmiş olan belgesellerdir.

Amerikalı Prof. Rustow?a göre ise, ? imparatorluğun Cumhuriyete dönüşümünün gerçekleştirilmesinde Mustafa Kemal?in kişisel rolü kesindi. Kendisini izleyenlerin, O?nun olağanüstü, insanüstü yeteneğe sahip bulunduğu inancını taşımaları bakımından Mustafa Kemal çok kez, karizmatik bir lider olarak tanımlanır. Bununla beraber teşkilata ve kanun üstünlüğüne çok titiz bir dikkat göstermiştir? Vatandaşlarını ulusal savunma ve kurtuluş yolunda zafer sağlayıcı çabalara yönelten müstesna bir belagat yeteneği kazanmıştır. Bütün ömrü boyunca aksiyon adamı olması nedeni ile devlet adamlığının temel ilkelerini Rousseau ve Clausewitz?e yaraşır bir açıklık ve kesinlikle söylev ve demeçlerinde ifade etmeyi başarmıştır. Hangi yönden bakılırsa bakılsın, eserleri uzlaştırma, birlik ve haberleşme yolu ile başarılan yaratıcı bir önderlik becerisidir? 24

?Sakın benzetmiş olmayasın Cemil?

Bunu duyan sefir birden ayağa kalkıyor ve:

8 Kasım 1938. Mustafa Kemal, uyanır. Saate bakar göremez. Hasan Rıza Soyak?a sorar. ?Saat kaç?, ?7.00 efendim? Aynı soruyu birkaç kez daha sorar. Soyak, cevabı tekrar ederek, saatin 19.00 olduğunu söyler. Soyak, ?biraz rahat ettiniz mi efendim? diye sorar. Gazi?Evet? der. Doktor Neşet Ömer İrelp, dilini çıkarmasını ister. Mustafa Kemal dener. Ancak sonra dilini geri çeker. İrelp?e dikkatle bakar ve son olarak?Aleykümselam? der. 30 saat süren komadan hiç çıkmaz ve 10 Kasım saat 09.05?de kalbi durur.

Batı Yayın Dünyasında Atatürk

Mustafa Kemal Paşa, 1919 yılında Sivas?ta Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti?nin Hey?eti Temsiliye Reisi iken, Aydın ve çevresi Kuva-yı Milliye komutanlarının birinden kapalı bir telgraf aldı. Bu telgrafta, İzmir?de bulunan düşman komutanlarının karargahı ile düşman siyasi temsilcisinin bulunduğu binanın, içindekilerle beraber yok edilmesinin düşünüldüğü ve harekete geçilmesinin uygun olup olmayacağı soruluyordu.

Beyni yıkandığı için temiz hayallerle işe başlayan Özal, sonunda bu sistemin gerçeklerini görerek kendisini de kapitalizmin çarklarına kaptırdı. Ailesini ve yakın çevresini zengin etmeye başladı. Öyle bir duruma geldiler ki Özal&amp;#8217;ın çevresinde prens ve prensesler ortaya çıkmaya başlamış, biz ülke monarşizme dönüyor diyerek kaygılanmaya başlamıştık. Aslında tam bir komedi oynanıyormuş. Her neyse, ülke insanının tepkisini ölçmek için kendisinden Kürt devleti fikirlerinden bahsetmesini istedik. Fakat bu düşünceler kendisine pahalıya maloldu. Biz de Kürt devleti projemizi hayata geçirmek için denilen bir örgüt yaratıldı. Bu örgütle uğraşmak ülke ekonomisine çok büyük zarar verdi ve şu anda koskoca Osmanlı İmparatorluğu'ndan geriye kalan bir avuç toprakta varlığını sürdüren Türkiye, bizim hiçbir istediğimiz geri çevirecek durumda değil. Sanırım yakın gelecekte topraklarından biraz daha, bir süre sonra da bizim için hala geçerli olan Sevr Antlaşması uyarınca hemen hemen tamamından fedakarlık etmek zorunda kalacak.

&amp;#8220;Türk milleti Kurtuluş savaşından beri, hatta savaşa atılırken bile mehkum milletlerin hürriyet ve bağımsızlık davalarıyla ilgilenmeyi, o davalara yardım etmeyi benimsemiştir. Böyle olunca kendi soydaşlarının hürriyet ve bağımsızlıklarına kayıtsız davranması elbette uygun görülemez. Fakat milliyet davası, bilinçsiz ve ölçüsüz bir dava şeklinde mütalaa ve müdafaa edilmemelidir. Milliyet davası, siyasi bir dava konusu olmadan önce, bilinçli bir ülkü meselesidir. Bilinçli ülkü demek müspet ilme, ilmi usullere dayandırılmış bir hedef ve gaye demektir. O halde propagandalarda müspet ilimlere müracat etmek şarttır. Hareketlerin imkan ve sınırları mutlaka hesaba katılmalıdır. Türkiye dışında kalmış olan Türkler, ilkin kültür meseleleriyle ilgilenilmelidir. Nitekim, biz Türklük davasını böyle bir müspet ölçüde ele almış bulunuyoruz. Büyük Türk tarihinde, Türk dilinin kaynaklarına, zengin lehçelerine, eski Türk eserlerine önem veriyoruz. Baykal ötesindeki Yakut Türklerinin dil ve kültürlerini bile ihmal etmiyoruz.&amp;#8221;

Güzel paylaşımlar var!

Atatürk, Mustafa Kemal, Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, C. I-IV, Ankara - 1961.

Adana vilayetini Fransızlara, Antalya vilayetini İtalyanlara veren devletlerin İzmir bölgesini de Yunanlılara vereceği dedikoduları dolaşıyordu. Bir gün kendisini bir dostu vasıtası ile İtalya?nın İstanbul Komiseri davet etti. İtalyanlar İzmir?in Yunanlılara verilmesini istemiyorlardı. Orası da kendilerinin olmalı idi. Bu maksatlarına hizmet edecek bazı Türkler bulmuşlardı. Fakat acaba kim gidip de Anadolu?da teşkilat yapabilecek, İtalyanlardan alacakları silahlarla onlar hesabına Türkleri Yunanlılarla döğüştürecekti? İtalyan Komiserinin elde ettiği kimseler böyle bir adamın Mustafa Kemal olabileceğini söylemişlerdi.

Price, bu görüşme sırasında Albay Refet Bele?nin de orada olduğunu belirtmiştir. Price, ayrıca Mustafa Kemal?in böyle bir göreve istekli olduğunu, kendisinin bu öneriyi İngiliz askeri istihbaratından Albay Hoywood?a bildirdiğini, ancak İngilizlerin bu öneriye o sırada fazla önem vermediğini ileri sürmüştür.

23 EROĞLU- Hamza: Türk Devrim Tarihi, Ankara. 1974. s. 212

5. 15?nci Kolordu Kumandanlığı 4.10.33 (1917)?den itibaren harekete hazır

Erol Mütercimler, Fikrimizin Rehberi, İstanbul, 2008, s.272-275; İsmet Görgülü, On Yıllık Harbin Kadrosu, (1912-1922), Ankara, 1993, s.83.

13 Donald E. Webster, The Turkey of Atatürk-Social Process in the Turkish Reformation, New York, 1939, p.123, 146, 150-151, 196.

16 İsmet İnönü, Devlet Kurucusu Atatürk, Ulus, 9,11.1968.

Halil Ağa ürktü, toparlandı. Başını yine yere gömüp konuştu:

Bozkurt-Lotus Davasının uluslar arası bir nitelik kazanması sonucunda, Türkiye&amp;#8217;yi dönemin Adliye Vekili ve Hukuk Devrimi&amp;#8217;nin Mimarı Mahmut Esat1 savunmak istedi. Lahey&amp;#8217;de Türkiye&amp;#8217;yi başarılı bir şekilde savunan ve Adalet Divanı&amp;#8217;na Türk tezini kabul ettiren Mahmut Esat&amp;#8217;ın bu davayı kazanmasıyla birlikte, devletler arası hukuk alanında Türkiye&amp;#8217;nin Batı devletleri ile eşit düzeyde olduğu eylemsel olarak ispatlanmış oldu. Mahmut Esat&amp;#8217;ın bu başarısı nedeniyle Atatürk, Ona &amp;#8220;Bozkurt&amp;#8221; soyadını verdi.2

Kadın şöyle bir duralayıp,

- Burada esir gibi yaşamaktansa, Karadeniz?de batmayı tercih ederim, cevabını verdi. Sonra yanındakilere Dolmabahçe önünde demirli düşman gemilerini göstererek:

Buraya kadar yapılan açıklamalardan şu sonucu çıkarmak mümkündür: Milli hedefi iki bölüm halinde değerlendirmek gerekir. Kurtuluş Savaşı dönemindeki milli hedef ve zafer elde edildikten sonraki dönemdeki milli hedef. Atatürk, Büyük Nutuk?ta yukarıda belirttiğimiz milli hedefi genel durumu, düşünülen kurtuluş çarelerini açıkladıktan sonra?Benim kararım? başlığı altında aynen ifade etmiştir8.

iken, bütçe yüzde kırk açık vermekteyken iki yüz bin lira gibi bir parayı Türkiyat Enstitüsü kurmak için Köprülünün savurganlığına vermesini hala çözebilmiş değilim. Şunu söyleyeyim çözebilene de rastlamadım. Eminim Köprülü de bilmiyordu!269? Mustafa Kemal?in düşünce ve eylemlerini etki alanındaki, belki de en son bilmesi gereken kurum ve kişiler anlarken, bu fikirleri herkesten önce anlaması ve bilmesi gereken Mustafa Kemal?in yakınındakiler anlamakta zorlanmıştırlar. Bu, anlamada çekilen zorluk, ilerleyen zaman içerisinde, amaçların yok sayılması noktasına getirmiştir. Bunun devamında ise Sovyetler Birliği?nin dağılmasıyla birlikte, Türkiye siyasetinin kurmayları Türk milletinin gözünün içine baka baka ve de bütün dünyaya?Sovyetler Birliğinin dağılışına hazırlıksız yakalandık? diyorlardı. Sovyetler Birliği?nin dağılışına hazırlıksız yakalandık! İfadesini ciddi manada ele alacak olursak, burada Atatürk tarafından ortaya konmuş büyük bir politikanın yok

15 Ekim 1937 tarihinde Dahiliye Vekili Şükrü Kaya imzasıyla ve "çok acele" kaydıyla Riyaset-i Cumhur Umumi Katipliği'ne gönderilen yazıda Irak'ın Zaho kazasından Türkiye'ye külliyetli miktarda silah ve cephane geçirildiği ve bunların Kürt Hoybun cemiyeti adına Ermeni Taşnak cemiyeti tarafından Kamışlı'daki Ermeni ve Kürtlerin yardımlarıyla tedarik edildiği ifade edilmiştir (Ekler: 9).

?Hatırlarsınız, Türk köylüsünün Türk?ün efendisi olduğunu söylediğim zamanı. Ben o efendinin isteği ve iradesi altında yıllardan beri çalışmış olan bir hizmetçiyim. Şimdi beni çok duygulandıran olay, değersiz olsa da Türk köylüsüne ufak bir görev yapmış olduğumdur. Milletin Yüksek Temsilciler Kurulu bunu iyi görmüş ve kabul etmişler ise, benim için en unutulmaz bir mutluluk anısını bana vermişlerdir. Bundan ötürü çok yüksek bir zevkle millet, memleket ve Cumhuriyet hükümetine yapmak zorunda olduğum görevlerden en basiti karşısında gösterilmiş olan iyi duygulardan ne kadar heyecanlandığımı anlatacak güçte değilim. Söz konusu olan armağan Yüksek Türk Milletine benim asıl vermeyi düşündüğüm armağan karşısında hiçbir değere sahip değildir. Ben gerektiği zaman en büyük armağanım olmak üzere Türk milletine canımı vereceğim.? (Mahmut Goloğlu, Tek Partili Cumhuriyet, s. 264.)

O günlerde Atatürk hastalanmış, Yıldırım Ordular Grubu Kurmay Başkanı Alman Albayı von Dumez ziyaretine gelmişti. 7?nci Ordu?nun kullanılması hakkında bazı şeyler konuşulmuştu. Dumez, konuşulanları komutanına nakletmiş, Falkenhayn da Atatürk?e şöyle bir yazı göndermişti:

kaldıracak da bizim öküzün arkasından mı seğirtecek' demiştin." Halil Ağa'

"Bir gün köyüne de gelir, bir ayranını içerim. Açık yürekli bir

14 Arnold J. Toynbee, a. g. e., s. 155-156.

Enver Paşa, 29 Eylül 1917?de şu karşılığı verdi:

Atatürk bu suale gayet soğukkanlılıkla ve gülerek şu cevabı verdi;

Suriye Geri Çekilişi Ve Türk Süngülerinin Çizdiği Sınır:

Hatta bazıları: "Sizin yanınızda Fatih kim olurmuş!" diyecek kadar ileri bile vardılar. Söz orada bulunanların en gencine geldi:

5 Eylül 1938, Pazartesi:

Stalin yoldaş, Sovyet Rusya Komünist Partisi genel sekreteridir der. Elçilik tercümanı oradadır ve olanları Moskova?ya iletecektir. Karahan telaşla:

dünyayı izlemektir ve siyasi iradeyi bilgilendirmektir. Dolayısıyla, siyasi iradenin mümessillerinin de bu süreçten haberdar olmamaları, malumat sahibi olmamaları mümkün değildir. Bizce, Türkiye siyasetinin orkestra şefleri, dağılmaya giden süreci görmemeyi tercih etmişlerdir. Bu tercihte Türkiye dışı unsurların telkin ve tavsiyeleri belirleyici olmuştur.273

Büyük Millet Meclisi açıldıktan sonra ilk üç ay içinde gelir sağlayıcı hiç bir kanun çıkarılmamıştır. Bu sürede İstanbul Hükümeti ve Milli Mücadeleye karşı olanlar Meclis?in halka ağır vergiler yükleyecekleri propagandasını yapıyorlardı. Bu durumda halktan vergi alma yoluna gidilemezdi. Meclis açıldıktan sonra yaklaşık bir yıl içinde 109 adet kanun çıkarılmıştır. Bunların 56 adedi mali kanunlardır. 10 kanun da ekonomiyi düzenleyici, tüketimi azaltmayı ve üretimi teşvik edici tedbirlerle ilgilidir17. Mustafa Kemal Paşa, Başkomutan atanmasını öngören ve kanun kuvvetinde emirler verme yetkisini tanıyan Başkomutanlık Kanunu?nun yürürlüğe girmesinden iki gün sonra, 7-8 Ağustos 1921 günlerinde Tekalifi Milliye emirlerini çıkarmıştı18. Bunlar on emirden ibaret olup sosyo-ekonomik durumu belirtmesi bakımından dikkatle değerlendirilmelidir. Örneğin: iki numaralı emirde; ?Şehirler, kasabalar ve köylerdeki her ev birer kat çamaşır , birer çift çorap ve birer çift çarık hazırlayarak belirli süre içinde komisyona teslim edecekti? denmesi ordunun ne durumda olduğunu, nelere kadar ihtiyaç duyduğunu gözler önüne sermektedir.

?Nutkun ilk cümlesini bilir misiniz? Bir denizdir, bir devrimdir? Bazıları?Nutuk Atatürk?ün günlüğünden ibarettir? der. Utan be bunu diyen? Nasıl bir heyetler halinde çalışma ile yazmış uzmanlar ile? Yazmış, vermiş? Sonra 500 sayfalık metin çıkmış. Okuyor. İlk cümle: ?19 Mayıs 1919 günü Samsun?a çıktım!? Böyle bir giriş olur mu? Nutuk?ta da 19 rakamı bir imzadır. Tarih diyalektiği Atatürk?e 19 rakamını imza olarak vermiştir. Bunu görmezden gelenler Atatürk?ü dinin dışına çıkartmak istediler?

Türk Hukuk Devrimi&amp;#8217;nin en önemli yeniliklerinin başında gelen Medeni Kanun ve Ceza Kanunu ile beraber daha birçok değişiklik, Mahmut Esat&amp;#8217;ın Adalet Bakanı olduğu sırada uygulamaya kondu. Gerekçeleri, bizzat hazırlıyordu.

As. Prof. Dr. Orhan Çekiç

Macar Pester Lioyd Gazetesi

"Halil Ağa' nın öküzünü satıp, üretimini aksatan kanunu ya biz yaptık ya

Atatürk, tüm başarılarını 57 sene içine sığdırdı ve 57 yaşında vefat etti. Nur içinde yatsın!

Atatürk?ün hizmetini basit fakat temiz ruhlu, fedakar bir Türk genci yapıyordu. Bu delikanlının babası gizli ve sık sık geliyor; oğluna:

Bu konunun ayrıntıları için bkz. Meydan, Atatürk?ün Gizli Kurtuluş Planları, s.21-23.

Ancak belgeler dikkatle incelendiğinde 6 Kasım 1918?de İskenderun Körfezi?ne girmeye çalışan İngiliz-Fransız çıkarma birliklerine Türk topçusu tarafından ateşle karşılık verildiği anlaşılmaktadır.

(31 Ağustos 1921, KS Günlüğü, 4. C., s.21)

-?Atatürk geliyor.?

Bugün Sovyetler Rusya dostumuzdur komşumuzdur müttefikimizdir... Devlet olarak bu dostluğa ihtiyacımız var! Fakat yarın ne olacağını kimse kestiremez. Tıpkı Osmanlı İmparatorluğu gibi tıpkı Avusturya-Macaristan İmparatorluğu gibi parçalanabilir! Bugün elinde sımsıkı tuttuğu Milletler avuçlarından sıyrılabilirler.. Dünya yeni bir dengeye ulaşabilir!

MUSTAFA KEMAL PAŞA KENDİ OTURMA ODASINDA (3 MART 1921)

Prof. Tarık Zafer Tunaya, "Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük" adlı kitabında, ?Müdafaa-i Hukuku yaratanlar, Atatürk ve Atatürkçüler değildi. Atatürk Samsun?a çıktığında hareket dernekler kurmuş, kongreler yapmaktaydı? demiştir.

2 Erik Jan Zürcher; Milli Mücadelede İttihatçılık , Ankara, 1987, sh. 255-256, İnönü, İsmet; Hatıralar, İstanbul, 1987, c. II, sh. 210-211.

Sözün kısası, gerek mülki hükümet, gerek ahali içinde yapılacak işlerin alelade bir memleket meselesi değil, en birinci memleket savunma sorunu olduğu bu devirde memleketin hiçbir köşesinin herhangi bir yabana nüfuz ve idaresi altına verilmesi, saltanatın yaşamasını kesinlikle ihlal ve iptal eder. İşte benim düşüncelerim bundan ibarettir. Bulunduğunuz mevki sebebiyle bunları açıklamakla vicdanım üzerinden büyük bir yükü kaldırmış olduğum kanısındayım.

Aynı yıllarda CHP?nin Meclis?teki sözcüsü olan Mazhar Müfit, neden toprak reformu yapamadıklarını şu şekilde açıklamaktadır:

- Komutanım Reşat Bey size bir mesaj bırakarak intihar etti. Okuyorum, komutanım.

1933 yılı 29 Ekim gecesi herkes Cumhuriyet'in 10. yılını kutluyor. Atatürk o sırada Türk Ocağı'nda yabancı diplomatlara yemek veriyor davetliler gecenin ilerleyen saatlerinde birer ikişer dağılırlar Atatürk yakın arkadaşları Salih Bozok Kılıç Ali Nuri Conker'i kastederek "Bizimkiler nerede?" diye sorar Tevfik Rüştü Aras Ziraat Bankası salonundaki baloda olduklarını söyler.

Yani bugün?Gazi Mustafa Kemal?, ?Mustafa Kemal Atatürk? veya?Kemal Atatürk? diyenler bu özel kanuna ve nüfus cüzdanındaki sarih bilgiye karşı gelmiş oluyorlar. Bilelim ki, öldüğünde adı Kamal, soyadı Atatürk'tü. Yine bilelim ki, ?Mustafa Kemal?i kendisi hayattayken öldürmüştü!"

Atatürk, Boğaz?da işgal donanmasını görünce yaveri Cevat Abbas Bey?in de duyabileceği şekilde, ?Geldikleri gibi giderler!? demiştir.

GEREKİRSE CANIMIZI VERİRİZ

Adatepe: Korkmazdı ama uçağa bindirmezlerdi

-?Pek basit bir şey. Oraya gitmek istediler ve partiyi kaybettiler.?

Enver Paşa?nın, Atatürk?ün 30 Eylül tarihli yazısına 2 Ekim?de verdiği cevap, özet olarak şöyledir:

- Ya şu koca bina?

Şimdi, bu din bezirganlarına soruyorum. İşte size mukaddes kitabımız Kur?an?dan bir Allah sözü, bir ayet: ?Her çağın bir kitabı vardır?(Sure 13/Ayet 38).21 Ammenna, inanıyoruz ki Kur?an, Tanrı?nın bize gönderdiği son kitap, son buyruk. Peki, bu sözün anlamı ne acaba? Bu sözü?her çağda bir kitap gelecek?, diye mi anlayacağız. Bu mümkün değil. Öyleyse burada, bize söylenmek istenen farklı bir gerçek bulunmaktadır. O da şudur: ?Ey insanlar, beni her çağda, her yüz yılda o yüzyılın eriştiği bilgi düzeyi ile yeniden okuyup anlamaya çalışın?. Bu ayette, dinimizin, kitabımızın akla, bilime, mantığa uygunluğunu bize gösteren Allah. Bu gerçeği, yıllar önceden yakalayıp herşeyin önüne bilimi, tekniği, aklı yerleştirmeye ve bizi, yürüyeceğimiz yolda aydınlatmaya çaba gösteren O?nun kulu bir insanı anlamak ve takdir etmek yerine, Atatürk?ü haksız yere karalamaya kalkışanları, O?nu din düşmanı gibi göstermeye çalışanları, cehalet bezirganlığına kaçıp ticaret ve siyaset yapanları ne Allah, ne de Türk ulusu affeder. Hele dini siyaset malzemesi, bir yerlere gelme aracı gibi kullananlar, toplum içinde bu yolda fitne çıkarıp, karışıklıklar yaratıp bundan medet umanlar, emin olunuz, önce Allah?ın sonra da Türk ulusunun sillesini yiyeceklerdir.

İlk işi elindeki kuvvetleri bir araya toplamak olmalıydı. Karlsbad?da tam tedavi görmediği için de hastaydı. On beş gün yatakta kaldı.

&amp;#8220;Büyük Türk Milleti, ordularımızın kabiliyet ve kudreti, düşmanlarımıza dehşet, dostlarımıza güven verecek bir mükemmelliyetteydi. Millet orduları ondört gün içinde büyük bir düşman ordusunu yok etti. Dört yüz kilometre aralıksız bir takip yaptı. Anadolu&amp;#8217;daki işgal edilmiş bütün topraklarımızı geri aldı.&amp;#8221; 4

5. İngilizlerin aldatıcı muamele, teklif ve hareketlerini İngilizlerden fazla haklı ve nazik gösterecek ve buna karşılık gönül alıcı emirleri uygulamaya yaradılışım elverişli değildir.

? Türk Ordusu Filistin?de taarruz edecek güce sahip değildir; savunmada kalmalıdır.

Zübeyde Hanım?ı tanıyanlar, Zübeyde Hanım?ın evinde iki adet Kur?an?ı Kerim bulunduğunu, bu Kur?an?lardan birinin duvarda özel koruması içinde asılı, diğerinin ise evin başköşesinde bir rahle içinde açık durduğunu belirtmektedirler. Zübeyde Hanım?ın son nefesini verinceye kadar her fırsatta sıkça Kur?an okuduğu bilinmektedir.

Tarih boyunca savaşlar türlü sebeplerden meydana gelmiştir; coğrafyadan, toplum ve devlet yapısından kaynaklanan savaşlar gibi:

Bu dilekçeyi destekleyemem. Çünkü Mustafa Kemal Bey, vatanın bu büyük savaşta hizmetlerine mutlak biçimde muhtaç olduğu çok özel yetenekli, yetkili ve cesur bir subay olarak tanımayı ve takdir etmeyi öğrendim.

- Hayır...

44 Toynbee, p. 131.

Atatürk Türkiye dışındaki Türkleri milliyet davasının bir parçası olarak nitelemiş ve milliyet davasının aşama aşama ilerlenecek, altyapısı hazırlandıktan sonra ulaşılacak bir ülkü olarak görmüştür. Atatürk 1933-1938 yılları arasında Türkistan?dan bir çok genci Türkiye?ye getirterek eğitimlerini sağlamıştır. O günlerde Hindistan-Irak-Suriye üstünde Türkiye?ye getirilen emekli General Rıza Bekin, bu öğrencilerden Türkiye?de kalan tek kişidir halen hayatta olan Uygur Türk?ü Rıza Paşa?Atatürk, Orta Asya?daki Türk kavimleriyle tarihi, kültürel ilişkiler kurulması talimatını İstiklal Savaşı?ndan önce vermişti.? diyor. Kendisi Türkiye?ye Atatürk tarafından getirilmiş ve TSK?da Tuğ General rütbesine kadar yükselmiş bir paşamızdır. Aynı şekilde, Türkiye Cumhuriyetinin kurulduğu ilk yıllardan itibaren Gagavuz Türkleri ile yakından ilgilenen Mustafa Kemal Paşanın emirleri doğrultusunda Romanya?ya büyükelçi olarak tayin edilen Hamdullah Suphi Tanrıöver o dönemler Romanya sınırları içindeki Gagavuzlar?ın kültürel kimliklerini korumaları için yoğun çaba harcamıştır. Hamdullah Suphi Bey'in Gagavuzları Trakya bölgesine yerleştirilmesi için çeşitli teşebbüslerde bulunmasına karşılık ATATÜRK'ün "Türkiye dışındaki Türklerin kendi topraklarında kalması" yönündeki siyaseti nedeni ile buna izin verilmemiştir. 1930?lu yılların sonuna doğru, Atatürk?ün emriyle o dönemde Gagavuzlara 80 ilkokul öğretmeni gönderilmiştir. İkinci Dünya Savaşının başlangıcına kadar bu bölgede görev yapan bu kahraman öğretmenlerin çoğunluğu savaş başlayınca Türkiye?ye dönmüşlerdir. Dönmeyip orada kalan öğretmenler ise Ruslar tarafından Türk casusu suçlaması ile tutuklanarak 25 yıl ağır hapis cezası ile Rusya?ya gönderilmişlerdir. Stalinin ölümü ile bu öğretmenler için af çıkarıldığında serbest kalan öğretmenlerden birisi olan Ali Niyazi KANTARELLİ Türkiye?ye değil Gagauz bölgesine dönerek emekli olduğu 1977 yılına kadar öğretmenliğe devam etmiştir. 1980 li yıllarda vefat eden Kantarelli Ukrayna sınırları içinde bir köye defnedilmiştir.

ATATÜRK'ün zamanı dahil, Türkiye Cumhuriyeti döneminde ezanlar okunmuş olup, hiç bir zaman yasaklanmıştır. Allah iftiralardan ve AZİZ' in iftirasından saklasın?.. Zimnen kafir olanların bile böyle bir iddiası yokken, bu hafız nasıl bir insan?.. Bu damdan korkulur. Müslümanlığa hiç sığmaz!

Siyasal açıdan: Vatandaş devletin ve toplumun geleceğinden kendini sorumlu tutma bilincine erişmiş bireydir. Bu bilinç &amp;#8220;Ulusal Egemenlik&amp;#8221; ilkesinin güvencesidir.

?Dünyanın bize hürmet etmesini istiyorsak, evvela biz, kendi benliğimize hürmet edelim. Benliğimize ve milliyetimize bu hürmeti hissen, fikren, fiilen, bütün efal ve harekatımızla gösterelim. Bilelim ki, milli benliğini bulmayan milletler, başka milletlerin şikarıdır.?5

Dış Türklere Yönelik Faaliyetler - Kültürel Faaliyetler

Deyince, Mustafa Kemal Paşa?nın cevabı şu olmuştu:

I. GİRİŞ

Atatürk, daha 1907 yılında öncelikle Anadolu?yu korumaktan ve Anadolu merkezli bir Türk devleti kurmaktan söz etmiştir. Atatürk, bu düşüncesini o günlerde, yakın arkadaşlarından Ali Fuat ?la paylaşmıştır. Şimdi Ali Fuat Cebesoy?a kulak verelim:

?Bunu kısaca açıklayalım. Kültür tabiatın yüksek verimliliği ile mutlu olmaktır. Bu ifade içinde çok şey saklıdır. Temizlik, saflık, yücelik, insanlık v. s. Bunlar hepsi insanlık niteliklerindendir. İşte kültür kelimesini mastak şekline soktuğumuz zaman, tabiatın insanlara verdiği yüksek nitelikleri, kendi çocuklarıma, torunlarıma ve geleceğine vermesi demektir.?34

Atatürk güldü ve "Telefonu verin bana" dedi... Donanmaya emir verdi... Ertesi sabah Yavuz zırhlısı İzmit'den Varna'ya gitti... Yüzbir pare top attı... Evlerin camları kırıldı... Herkes yataklarından heyacanla fırladı... Bulgar hükümeti telaşlandı... Amiral Türkiye Başvekili İsmet Paşa'yı almaya geldiğini söyledi... Bulgar Hükümeti İsmet Paşa'yı Sofya'dan Varna'ya zırhlı trenle, ihtimam ve muhafaza altında getirdi... Bando ile merasim yaparak Yavuz'a uğurladı... Amiral, kırılan camları ödeyip, Başvekili Türkiye'ye getirdi...

Yapılan inceleme sonucunda sadece 21. IV. 1337 tarihli 23. İçtima'ın 4. Celsesinde Mustafa Kemal Paşa'nın 5/2685 numaralı 3. XI. 1336 tarihli "Vilayatı müstahlasa ahalisine verilmiş olan tohumluk zehairin affı" hakkında kanun lahiyası gıyabında okunmuş ve yine 28. 4. 1337 tarihli 26. İçtima'ın 2. celsesinde Mustafa Kemal Paşa'nın 27. IV. 1337 tarihli "Azayi Kiramdan bazılarına mezuniyet itasına dair Divanı Riyaset Kararı'nın okunduğu tespit edilmiş, Ermeni-Ermenistan konularında herhangi bir beyanatın olmadığı görülmüştür.

Görülüyor ki Atatürk soydaşları tarafından sahiplenilmektedir. Bu ve bu gibi kitapların yayınlanması ulu önderin tanınmasına daha da katkıda bulunacağı kuşkusuzdur. Böylece Atatürk sağlığında sürekli olarak ilgilendiği soydaşlarınca tam olarak tanınacak, onun Türkiye Cumhuriyeti için yakmış olduğu meşale soydaş Türkleri de aydınlatacak ve onlara önlerindeki zorlu günlerde rehber olacaktır. Bu kitap ve benzerleri, Atatürk&amp;#8217;ün sadece Türkiye&amp;#8217;nin değil, tüm Türk dünyasının ve mazlum milletlerin örnek alması gereken bir lider, bir ilham kaynağı olduğunu bir kere daha ispat etmektedir.

Bittabi iş böyle cereyan takip etti.3

Atatürk, Kilis?te halka?direniş? düşüncesini aşılamaya çalışmış ve direniş için gerekecek silahları kendisinin ayarlayacağını belirtmiştir. Örneğin, Katma İstasyonunda karşılaştığı Ali Cenani Bey?e, ?Siz direnişe geçin silahları ben ayarlayacağım!? demiştir.

Köylü iyice keyiflenmiş, gülüyordu.

Ne mutlu, bu hedefi gerçekleştirecek yönetimlere, gelecek kuşaklara!

Türk evladı ibret al..

OSMANLI'YI YIKMAK ZOR OLMADI

(behiç anıl ekim - ilk kurşun gazetesi

11 Clair Price, The Rebirth of Turkey, New York, 1923, p.2-4, 6-8.