İnsan bir de, tüm bu ilahi çağrının, bize hayat dahil her şeyi veren, bize gençliğin kudretini, sağlığı, iyiliği, gücü kuvveti veren, üstelik verdiği gibi alma hakkı ve kudreti bulunan, üstelik verdiğini alırken yaşa vesaireye bakmama hakkı bulunan varlığa ait olduğunu unutmamalı.

Huzur evleri bu ihtiyacı karşılayabilir mi, huzur evinde barınmak yaşlı anne? babada nasıl bir ruh durumuna yol açar, anne? babayı huzur evine yatırmak, evlatta, torunda nasıl bir ruh durumuna yol açar?

Peygamber efendimiz buyurunca, denildi. Cevaben buyurdu ki:

Avrupa ülkelerinden birinde, çilingir ustası olarak iş yapan bir Türk?ten dinlemiştim.

Yaradan terbiye ediyor.

Ailenin çözülmüş olmasının ötesinde, artık basit komşuluk ilişkileri de çökmüş durumdadır.

Çekirdek aile, yaşlı anne? babaların yalnızlaşması sonucunu doğurmuş...

diliyorum acı tecrübeler etmeden, keşke demeden anne babanın kıymeti biline...

Ve, çocuk için anne? babaya, anne? baba için evlada görev yükleyen ilahi irade, bu gelinen noktada bizden ne bekler?

İlahi buyruğun, bazen insanlık için, susuzluktan çatlamış toprağın suya ihtiyacı kadar hayati değer kazandığı zamanlar olur.

Yani anne? babanın gönlüne sevgi daha hilkatten yerleştirilmiştir.

ama anne baba hep bizimle... Rabbim onlara ömür verdikçe, evlatlarının hep yanında...

sevdiceğim dediğin, sevdalandığın, yarı yolsa bırakıyor,

bunları öğrenip de İslam'a hayran olmamak mümkün mü...?

?-Anne? babana neden?öf? dedin, neden onları azarladın, neden onlara şefkat kanatlarını germedin, neden çocukluğunda onların sana gösterdiği itinayı unuttun, neden onlar için dua etmedin? sorularının sorulacağı bir gün olmalı...

İsra Suresi?nin 23-24?üncü ayetleri de, bugünün insanlığı için böylesine hayati değerde ilahi uyarılar ihtiva ediyor. Bunları deyim yerindeyse, ?Yaradan?ın vefa çağrısı? diye nitelemek mümkün.

?Öf? demek gibi, azarlamak gibi menfilikleri asla yapma, güzel söz söyle. Onlarla pozitif ilişki kur. Gönüllerini al. İçlerini ferahlandır. Güzel söz söylemek için kalbin, yüzün güzelliklerle dolu olsun.

-İlahi kelam, bu temel umdenin hemen akabinde, ana? babaya iyiliği hatırlatıyor.

Bir zamanlar büyük aile vardı. Bu ailede, ebeveyn, çocuklar, hatta torunlar bir arada yaşamaktaydılar.

Ama, bu parçalanış, dağılış, savruluş, özellikle yaşlanmış baba ve anneler bakımından büyük bedeller ortaya çıkarıyor.

Bugün, ilahi çağrıya iyi cevap vermekle mümkün...

Dedelerin, ninelerin, evlenmiş evlatlarıyla, oğul, gelin ve torunlarıyla birlikte yaşadığı aile sayısı sınırlı. Bu birliktelikler olsa bile, genellikle misafirlik boyutunu aşmıyor.

Ama, ya çekirdek ailenin ortaya çıkardığı problemlerde ne durumdayız?

O hesabı da dikkate almalı. Anne? Baba hukukuna riayetin veya riayetsizliğin hesabının verileceği bir gün olmalı.

Anne? babanla ilişkide, şefkati ve merhameti kişiliğinin en temel değeri yap. Kaba ve katı olma. Yüreğini şefkat ve merhametle doldur. Bu, tüm davranışlarına nüfuz etsin. Öyle ki, onlar, kendilerine evlatlarının kol? kanat gerdiğini hissetsinler.

anne babadan başka hayatta ki her şeyin sahte ve geçici olduğunu insan yaşarken anlıyor...

kardeşler kendi çatılarının altında bir yola koyuluyor,

Ayet-i kerimelere biraz yakından baktığımızda şunları görüyoruz:

Evlatları merhamet kuşanmaya çağıran bu ilahi ikaz, anne? babaların yalnızlığa mahkum olduğu bu çağ için, hava kadar, su kadar hayati değer taşıyor.

Dolayısıyla, çocukluk, gençlik ve yaşlılık içiçe bulunmaktaydı. Dedeler, torunlar, gelinler, bazen damatlar büyük ailenin birlikteliğini paylaşmaktaydılar.

Bugün artık şehirlerde, evlatlar evlenip, aynı veya başka şehirlerde ayrı evlere gittikleri için, yaşlı anne - babaların yalnız kaldıkları evler var.

Ana-babasına iyilik edenin ömrü uzun, rızkı bereketli olur.

İlahi kelamın bu kısmı, evlatların anne babanın ihtiyarlık durumlarında, ihtiyarlıktan kaynaklanan zorluklar sebebiyle?öf? diyebileceği, hatta bazen anne? babayı azarlayabileceği ihtimalini ifade ediyor. Bu, çok önemli bir psikolojik tesbit. Böyle bir durum olur mu? ?Bir tıkanma noktası olabilir insanın veya bir gaflet hali, veya bir vurdumduymazlık hali, veya bir sorumsuzluk hali olabilir?e işaret ediyor ilahi kelam. Ve insanı, Rabbani bir terbiye iklimine davet ediyor. Yani, ?Allah Teala, sana hayatı veriyor, dünyayı veriyor, var olan her şeyini veriyor, ama seni rahmetle de kuşatıyor, bunların hiçbirine karşılık seni minnet altında bırakmıyor, Anne? babana hizmet ettiğinde sen de Yaradan?ın Rububiyetine bak.? denmiş oluyor.

Hatırla ve sen de?Ya Rabbi? diyerek, Rabbin kapısına dayan: ?Ya Rabbi Sen de onlara merhamet buyur? diye seslen bütün yüreğini koyarak. ?Merhamet buyur? yani Rahim ve Rahman sıfatlarınla muamele et onlara, bizi onlara, Senin Rahman ve Rahim sıfatlarının mazharı hüviyetinde gönder, ?Öf? bile dedirtme bize, onları asla azarlatma bize, onların yaşlılıktan gelen, bedeni? zihni zaaflardan doğan zorluklarını kolaylığa çevir, onlara acı çektirme, onların bizden memnun kalmalarını lutfet...

Bunun ortaya çıkardığı problemlerin, çocukların eğitimi ve nesiller arasındaki değer aktarımı meselesindeki boyutunu çok önemsemiyor olabiliriz. Genç oğullar? gelinler, ailedeki dede? nine eksikliğinin bazen farkına varamamış olabiliyor, bazen, bu eksikliği bir şekilde kapattığını düşünebiliyor, bazen de, ?Ne yapalım, bu zamanın şartları böyle? duygusuna sığınabiliyor.

Artık İslam toplumlarında da, diyelim bizde de, büyük aile istisna haline gelmiş durumda.

-Sonra onlara dua et.

Ama evladın yukarıya doğru sevgisi, hususi bir gayret, bir irade yoğunlaşması ve terbiye ister. Evlat, kendi hayat meşgalesi ya da evladü ıyal kaygısı içinde, anne? babanın yaşlılıktan gelen zayıflık günlerinin farkında olmayabilir. Çocukluk günlerinde anne? babanın kendisine yaptığı fedakarlığı unutmuş olabilir.

Belli ki, ilahi ikazda böyle bir talep varsa, bunun hesabı da vardır.

Yine buyurdu ki:

-Bu yaşlı anne? babalar, hastalık veya düşkünlük sebebiyle hizmete ihtiyaç duyduklarında onlara kim hizmet edecek?

?Rabbin, kendisinden başkasına kulluk etmemenizi ve ana babaya iyilik etmenizi emretmiştir. Eğer, onlardan biri veya her ikisi de senin yanında ihtiyarlayacak olurlarsa, onlara?öf? bile deme! Onları azarlama. Onlara güzel söz söyle.?

-Şefkatle, merhametle onlara kol? kanat ger.

Şefkatle, tevazu ile onlara kol kanat ger ve şöyle dua et: ?Ya Rabbi, onlar küçüklüğümde nasıl beni ihtimamla yetiştirdilerse, ona mükafat olarak Sen de onlara merhamet buyur!? (İsra, 23-24)

Tüm bu süreçlerin ortaya çıkardığı bir hayat tarzı var.

-Sık sık polisler çağırır beni, demişti, içinden kokular gelen bir kilitli kapıyı açmak için... Gidip açtığımızda bir çoğunda, yalnız yaşayan birisinin ölmüş ve kokuşmuş cesedi ile karşılaşırız. Hatta bir keresinde içeriye girdik, televizyon açıktı, bir yaşlı adam, televizyon karşısında koltuğa oturmuş halde ölmüş ve öylece kalmıştı. Komşular, ancak ceset çürümeye ve kokuşmaya başladığında polisi haberdar etmişlerdi.

-Üstelik onlara güzel söz söyle.

Yaradan?Vefa? çağrısında bulunuyor.

Yaşlılık, aynı zamanda güçten düşme, bedeni zafiyet, uzuvların fonksiyon kaybı anlamına geliyor. Bunun diğer ifadesi, ister bedeni olsun, ister ruhi? zihni olsun hastalıkların çoğalması demek. Bu kendi kendine yetememe problemini ortaya çıkarıyor. Bu da, ilgiye, yardıma, desteğe, hizmete muhtaç olmak demek.

dostların telaşeleri bizi onlara unutturuyor,

Şu bir gerçek:

-Onları azarlamamamızı istiyor.

O gün iyi hesap vermek...

Bugünün insanlığı deyince insanlığın hangi durumuna işaret etmiş olmaktayız, bunu ifade etmeye çalışalım:

Sağlık hizmetleri geliştikçe, insanların ömür süresi uzuyor. Ömür süresi uzadıkça, insanın yaşlılık süresi de, buna bağlı olarak kendi kendine yetememe, bir başkasının hizmetine ihtiyaç duyduğu süre de uzuyor.

Batı?da sosyal güvenlik kurumları, bu çerçevede huzur yurtları vs. var, bunlar insanlara olabildiğince sağlık hizmeti veriyor, kısmi bir sosyal çevre sağlıyor, ama bir ailenin vereceği ruhi tatmini veremiyor. Ancak başka çare de üretemiyor Batı dünyası...

en büyük iyiliklerden biri de ayette de geçtiği gibi onlar için dua etmektir. günde 1 defa da olsa bu güzellikten mahrum kalmayalım inşallah...

Bu ayetler aynı zamanda, Kelam-ı ilahinin insan psikolojisine ilişkin çok hassas ayrıntıları bizlere sunması açısından da müstesna bir güzellik taşımaktadır.

Bugün, bu yapının derinleşmesi ölçüsünde, Batı toplumlarında, özellikle yaşlılık dönemlerinde?yalnız insanlar? dramı ortaya çıkıyor.

Problem şu soruda odaklaşıyor:

inşallah...

Denir ki, sevgi yukardan aşağı gelir.

Benzeri bir durum, henüz sınırlı ölçüde de olsa, İslam toplumlarında, bu arada ülkemizde de problem olarak ortaya çıkıyor.

Bugün artık, ülkemizde, çocuklar çalışmak için büyük şehirlere veya başka ülkelere gittiği için hemen hiçbir gencin kalmadığı, sadece yaşlı anne? babaların yaşadığı köyler var.

Bu, ne yazık ki Batı toplumları için istisnai bir durum değildir.

komşular bize yabancı, kapı duvar bulunuyor,

Yaradan ikaz ediyor.

Deniyor ki, şimdi artık üçüncü dalga geliyor ya da geldi, bu dönemde, çekirdek aile de çözülüyor ve neredeyse ailenin kalmadığı bir sosyal yapı ortaya çıkıyor. Özellikle Batı toplumları için, sosyologlar, bu nitelikte bir çözülüşün alarmını veriyorlar.

akrabalar bir gün var ama bir gün olamıyor,

''Yaradan ikaz ediyor.

Sonra, denilir ki, sanayi inkılabı ile birlikte, çekirdek aile dönemi geldi. Bu ailede, baba, anne ve evleninceye kadar çocukların birlikteliği söz konusu idi.

Çağımızın en büyük sorunlarından birisi bu.

İşte başta söylediğimiz, ilahi buyruğun, insanlık hayatı için, susuzluktan çatlamış toprağın suya ihtiyacı kadar hayatiyet kazandığı durum bu durumdur ve çağımız, böyle bir susuzlukla, İsra Suresi?nin şu ayetlerini okuma zaruretini önümüze koymaktadır:

-Allah Teala, öncelikle rububiyetini, yani besleyip büyütme, terbiye etme kudretini hatırlatarak, sadece O?na kulluk etmemizi istiyor. Bu İslam akidesinin en temel umdesidir.

Çekirdek aile sonrası, üçüncü dalga, yani ailenin bütünüyle çözülüş hali ise, her birey için yalnızlık kültürü denen hadiseyi gündeme getiriyor.

Allah?a şükür İslam toplumları henüz bu savrulmuşluk noktasına gelmiş değil.

-Sonra, onlardan biri veya her ikisi yanımızda ihtiyarlayacak olursa, onlara?öf? bile demememizi istiyor.

Onun için anne? babaya, çocuklara yönelik ayrı bir sevgi telkininde bulunmaya gerek yoktur.

çok önemli bir konu. Rabbimiz bizi onlardan, onları bizden razı kılsın, kendi rızasına vesile eylesin...

Dua ederken, küçüklüğünü hatırla, onların sana nasıl ihtimam gösterdiklerini hatırla, annenin seni nasıl karnında 9 ay 10 gün zorlukla taşıdığını, sonra seni nasıl kendi özünden süzülen sütle emzirdiğini, nasıl geceleri uyanıp senin uyuman için çırpındığını, nasıl herhangi bir iğrenme duygusu yaşamadan seni temizlediğini hatırla. Babanın, senin sağlıkla büyümen için nasıl gecesini gündüzüne katarak çalıştığını hatırla. Senin için nasıl yürekten Allah?a dua ettiklerini hatırla.

Ahmet Taşgetiren

Nasıl telafi edilecek bu ihtiyaç?

Yaradan terbiye ediyor.''Allah razı olsun