gözlemlerime göre geleneksel İslam?ı yaşayan birçok kişi arkadaşlarının, cemaatinin, ailesinin, kendisini dışlamasından?Bizim oğlan sapıttı, kafayı yedi? , ?Bizim kız mezhepsiz olmuş, üstelik erkeklerle el sıkışmaya başlamış?, ?Ahmet hadis düşmanı olmuş.?, ?Leyla müçtehitlik yapıyormuşvah vah!..? gibi izahlar yapmalarından, iğneli kınamalardan çekinmektedirler.

Salih Peygamber?e karşı şöyle denir:

Bu mantıkla Hinduların arasında doğan biri etrafta saydığı kellelerin çoğunluğu Hindu olduğu için o da ineklerin içinde binlerce tanrı olduğuna inanır.

Bu, ayetlerini iyiden iyiye düşünsünler ve temiz akıl sahipleri öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır. (Sad Suresi 29)

Kurana göre bilinmeyen bir şeyin ardına düşülmemelidir.

Bu ayetlerden Allah hakkında mücadele edenlerin Allah?ın indirdiği kitaba dayanmadıkları taktirde ancak gelenekçiliği, ecdatperestliği, atalarının yolunu benimsedikleri sonucunu çıkartabiliriz.

Kuran?ın birçok ayetinden sapıtanların geleneğe uymak uğruna sapıttığını bunu mazeret olarak gördüklerini ve geleneğe karşı gelen düşüncelere şiddetle karşı çıktıklarını görüyoruz. Yukarıdaki ayete dikkat edersek geleneğe karşı getirilen ilk izah aklın kullanılmasının gerekliliği ve ataların aklı kullanmadığıdır. Kuran bu ayetiyle akılsal kriterler üzerine oturmayan hiçbir geleneğin ne kadar köklü olursa olsun hiçbir önemi olmayacağını ortaya koymaktadır.

çoğunluğun ve geleneğin Hz. İsa?yı oğul tanrı ineği ise tanrıların sığınağı kabul edenleri nasıl saptırdığını gelenekçiler çok iyi anlar ve anlatırlar. Fakat Kuran?ın İslam?ına karşı çoğunluk ve geleneği kendi delili yapmaya çalışanlar yine aynı şahıslardır!..

Onların çoğu Allah?a ortak koşmadan iman etmez. (Yusuf Suresi 106)

Sen bize yalnızca Allah?a kulluk etmemiz ve atalarımızın kulluk etmekte olduklarını bırakmamız için mi geldin? (Araf Suresi 70)

Bilmediğin bir şeyin ardına düşme. çünkü; kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur. (İsra Suresi 36)

Şuayb Peygamber?e karşı şöyle denir:

Akılcı düşünce körü körüne taklidi reddeder delil ister. Bu yüzden taklide dayalı gelenek aklın işletilmesine hoş bakmaz.

Gelenekçi İslamcıların bir Hindu?ya veya bir Hıristiyan?a yanlışını gösterirken yukarıdakine benzer izahlar yaptığını bu ve benzeri ayetleri kullandığına şahitlik edebiliriz.

Kuranın Allah?ın kitabı olduğunu anlayacak olan akıl sahipleridir.

Veya?Bu yolda akılla yürünmez, şanlı atalarımız bunları halletmiş, sen de onlara tabi ol, kurtuluşa er.? şeklinde uyarılarla karşılaşabiliriz.

Nuh Peygamber?e karşı şöyle denir:

21. ayette Allah hakkında mücadele eden bu kişilerin, Allah?ın indirdiği kitaba davette nasıl yan çizip atalarının yolunu, gelenekleri benimsediğini anlarız.

Böylece ataların izinde olmanın ve kendisine benzer bolca kelle saymanın doğru yolda olmasına yeterli olduğunu düşünür.

Kuran akıllara yolu kapayıp geleneği din yapan zihniyeti reddeder.

Hindu veya Hıristiyan?a akıl vermekte doğru ölçüleri kabul eden gelenekçiler Kuran?ın İslam?ına davet edildiklerinde hemen çoğunluk olduklarının arkasına saklanmaya tarihsel kökenlerine sığınmaya kalkarlar.

Kurana göre her iman sahibi akletmelidir Allahın kitabını rehber kabul etmek akletmenin bir neticesi olacaktır.

Kuran?da Peygamberler?in bu konuda nasıl örnek teşkil ettiklerini ve canları pahasına toplumlarının yanlış kabullerine nasıl karşı koyduklarını görebiliriz.

20. ayeti iyice okursak kitapsız bir şekilde Allah hakkında konuşan, mücadele eden kişilerin yanlışına dikkat çekildiğini görürüz.

Onlara?Allah?ın indirdiğine uyun? denildiğinde?Hayır biz atalarımızı üzerinde bulduğumuza uyarız.? derler. Ya atalarının aklı bir şeye yetmez, doğru yolu bulamamış idiyseler (Bakara Suresi 170)

çünkü işleyen akıl, gelenekteki yanlışlıkları sorgulayacak ve reddedecektir. Böylece taklit ortadan kalkacaktır.

Kuran atalarımızın kabulleri yüzünden kabulleri oluşan sürüler olmamamızı istemektedir.

Bugün bir çok kişiye Kuran?ın İslam?ını anlatığınızda bir çok konunun Kuran?da olmadığını söylediğinizi düşünün, ?Bunca yıldır atalarımızdan gördüğümüz budur, sen bunca evliyaların içinde olduğu geçmiş nesillerden iyi mi biliyorsun? cevabına benzer bir cevapla karşılaşabilirsiniz.

Siz şahıslara Kuran?a göre konuları anlatırken şahıslar size mezheplerle cevap vermekte ve mezheplerin doğruluğu için atalarımızın mezheplere inandığını ve mezheplere inanan kişi adedinin çokluğunu delil olarak gösterirler. Bunlar Allah?ın yegane kılavuzuna karşın atalarının kabullerini ve bu kabullerini içeren kitapları delil diye gösterirler.

Ey Şuayb, atalarımızın kulluk ettiklerini bırakmamızı ya da mallarımız konusunda dilediğimiz gibi davranmaktan vazgeçmemizi senin namazın mı emrediyor? (Hud Suresi 87)

Oysa Kurana göre gerçeğe o gerçeğe uyanların kelle sayısını sayıp ulaşamazsınız.

Dinler tarihini incelersek tarihin akıl ve gelenek çarpışması olarak geçtiğini görürüz.

Yeryüzünde olanların çoğunluğuna uyarsan seni Allah?ın yolundan saptırırlar. Onlar ancak zanna uyarlar ve onlar ancak zan ve tahmin ile yalan söylerler. (Enam Suresi 116)

Fakat Kuran aklın kullanılmasını sadece Allah?ın varlığının delilleriyle sınırlamaz.

Bu yüzden atalardan miras kalan gelenek ve bunu devam ettiren taklit gerçek dine götüren akılcı düşünceyle hiçbir zaman bağdaşmaz.

Peygamberimiz?in döneminde elleri ile kendi putlarını yapanların nasıl olup da bu putlara taptığına hayret ederiz. üstelik Peygamberimiz?in putlara tapmanın saçmalığını ve tek Allah?a ibadet edilmesi gibi mantıklı bir savı ortaya koymasına rağmen nasıl olup da reddedildiğini üstelik el yapımı putlar uğruna öldürülmek istendiğini hatırlayınca hayretimiz artar. Peki Peygamberler?i putların uğruna öldürmeyi bile isteyebilen yığınları harekete geçiren mekanizma neydi. Kuran bize bu mekanizmanın gelenek olduğunu göstermektedir. Kendilerine gelen her mesajı Biz atalarımızın yolundan geleneklerimizden vazgeçmeyiz diye reddeden kitlelerin doğru yolda olmak için gelenekleri taklidi yeterli görmeleri bu kitlelerin sapıklığının sebebidir.

Kuran?a göre kişiler inandıkları gerçekler uğruna toplumun gelenekleriyle zıt düşmekten toplumdan dışlanmaktan çekinmemelidirler.

Tarih boyunca ataları taklidin, Allah?ın indirdiği dinlere karşı teşkil ettiği engel Kuran?dan şu ayetlerle örneklenebilir:

Bunu yaparken kendi toplumlarının gelenek ve göreneklerinden Allah?ın mesajı ile çelişenlerin hepsini bir kenara atarlar.

Birçok zaman diliminde azınlıklar haklı olmuşlardır. Allah, kelle sayıp gerçek bulmamıza olanak vermemiş ve aklımızı işletmeye bizi mecbur etmiştir.

Mesajı reddedenler için akıl başvurulması gereken bir kriter değildir. Mesajı reddetmek için mesajın gelenekle çelişmesi yeterlidir.

? Hem biz bunu geçmiş atalarımızdan da işitmiş değiliz. (Müminun Suresi 24)

Hud Peygamber?e karşı şöyle denir:

amacım kitlelere bu iki şık arasında sıkışmadıklarını din diye anlatılan mezheplerin din olmadığını sadece dinin yorumu olduğunu, gerçek dini yalnız ve yalnız Kuranın temsil edebileceğini ve bu dinin akılla çelişmediğini göstermektir.

Toplumun geleneklerini tabularını koruması da işte bu dışlama mekanizmasıyla mümkün olmaktadır. Allah?ın rızasından uzaklaşmaktan korktuğundan daha çok toplumdan dışlanmaktan korkanlar elbette ki geleneklerin zihinlere vurduğu zincirlerden kurtulamazlar.

Tüm bu kitleler?Tarihsel süreçten gelmeyi? diğer bir tabirle?atalardan mirası? başka bir anlatımla?geleneği? Allah?ın vahyi Kuran?dan da akıldan da üstün tutmaktadırlar.

Bu ayetler genel bir şekilde herkese hitap eder. Sadece putperestlere hitap etmez.

Musa Peygamber?e karşı şöyle denir:

Kuran?ın İslam?ına karşı çıkan bu kitlelerle Peygamber?e karşı çıkanlar arasındaki ortak zihinsel yapıyı hemen fark edersiniz.

Bu ayetlerden de anlaşılacağı gibi çoğunluğa uymak çoğu zaman kişilerin sapıtmasına sebep olabilir.

21 Onlara; ?Allah?ın indirdiğine uyun.? dendiğinde şu cevabı verirler: ?Hayır biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz şeye uyarız.? (Lokman Suresi 20-21)

Ya da daha evvel örneğini verdiğim bir Hıristiyanı düşünün. Atalarından gelen gelenekte Katoliklik, Ortodoksluk gibi köklü mezheplerde, Hz. İsa?nın oğul tanrı kabul edildiğini gören ve etrafında saydığı kelle adetlerinde Hz. İsa?yı oğul tanrı kabul edenleri daha fazla bulan bu şahıs, Hz. İsa?yı oğul tanrı kabul ettiğinde haklı olacaktı. Geleneksel İslamcı bu örneklere haklı olarak karşı çıkar ve aşağıdaki ayetleri örnek gösterebilir.

Elbette ki akıl reddedilerek Kitleler öyle bir hale gelmiştir ki ya akıl reddedilip din kabul edilecek ya da kişiler aklına sahip çıkıp dini reddedeceklerdir.

Yada hristiyanlar kendi sayılarının çok olduğunu ileri sürüp haklı olduklarını ileri sürer.

? Biz geçmiş atalarımızdan bunu işitmedik. (Kassas Suresi 36)

Atalarımızın bize ilettiği bir yapıyı sırf atalarımız iletti diye kabul ve müdafaa etmek bu ayetle çelişir.

Ayrıca akılcı bir izaha gerek yoktur. Geleneği sürdüren unsur taklittir. Taklitte akılcı kriter aranmaz.

Allah aklın işletilmesini doğru yola varma yolunda ibadet olan bir faaliyet olarak takdim eder.

Kuran?a göre Allah?ın kitabı üzerinde olmadan akılcı bir yol seçmeden doğru yola erişilemez.

Peygamberimiz?e karşı ise şöyle denir:

Bu kimseler Kuran?a saygı gösteriyor gibi gözükürler ama Kuran?ın yanına dini kaynak diye yüzlerce cilt eseri koyarak ve atalarının hayata bakışını ve geleneklerini bu kitaplarıyla dinselleştirerek Kuran?ı yüzlerce dini kaynaktan herhangi bir kaynağa indirerek dine en büyük kötülüğü yaparlar. Bu şahıslar Kuran?ın aklın kullanılmasını emreden birçok ayetini de görmezden gelirler.

Kuranın yanına yüzlerce kitap koyup Kuranı etkisiz kılan ve akla savaş açan gelenekçi İslamcılar tarihsel geçmişe sahip olmalarından ve kalabalık olmalarından delil çıkartmaya çalışmaktadırlar.

Aslında buna şaşırmamak lazımdır.

Allah kuluna yetmez mi? Seni ondan başkasıyla korkutuyorlar. (Zümer Suresi 36)

Oysa bugün din adına ortaya çıkanların çoğu akıllara tüm kapıları kapatıp gelenek haline dönüştürdükleri mezhepleri din diye halka yutturmaya çalışmaktadırlar.

İbrahim Peygamber?e karşı şöyle denir:

Peygamberler Allah?tan aldıkları mesajı insanlara iletirler ve iman sahipleri akılları aracılığıyla Allah?ın delillerini görerek Allah?ın mesajlarına ve onları getiren elçiye uyarlar.

malesef böyledir olay ama gelin görünki bu açıklamaları yapanlar hep din düşmanı, dinden çıkmış kişiler olarak görülür, bakalım öylmi olacak

Toplumun kabullerine karşı çıkamayanlar hele hele bu kabullerin en yoğun ve en koyu yaşandığı tarikatların yakınlarında iseler bu gruplardan gelecek baskı ve arkadaş ortamını kaybedip yalnız kalma korkusu bu kişilerin gerçekleri görememesinin sebeplerinden biri olabilmektedir.

? Atalarımızın kulluk ettiklerine kulluktan sen bizi engelleyecek misin? (Hud Suresi 62)

Yoksa akılla bağdaşmayan yüzlerce izah din diye nasıl ortaya konacaktır.

Kuran Allah?ın varlığının delillerinin aklın işletilmesi ile bulunabileceğini söyler.

Gelenekleri ve kalabalıkların kelle sayısını putlaştıranların durumu çok gariptir. Bu kitleler taklidi akla üstün tutup geleneği ve kelle çoğunluğunu taklit ederler. Sonra taklide kurban ettikleri akıllarıyla gelir size akıl hocalığı yaparlar. Bunlar hem güdülen koyun olmanın erdemini savunurlar hem de sizi gütmeye kalkarlar!..

20?İnsanlardan öyleleri vardır ki; hiçbir ilme dayanmadan, bir yol gösterici ve aydınlatıcı bir kitaba dayanmaksızın Allah hakkında mücadele edip durur.

Allah?ın varlığının aklın işletilmesi sonucu anlaşılması aklın işletilmesinin önemini ve Allah?ın aklın düzgün çalıştırılması sonucunda doğruyu nasıl delillendirdiğini gösterir.

? Bu sizi atalarınızın kulluk etmekte olduklarından alıkoymak isteyen bir adamdan başka bir şey değildir. (Sebe Suresi 43)

Mesajı reddedenler ise geleneği yıktıkları için onları bozgunculukla atalara ihanetle suçlarlar ve atalar gelenek namına aklın yolunu reddederler.

Biz atalarımızı böyle yaparken bulduk. (Şuara Suresi 74)

Buna karşın mezhepçi dini yapıyı savunanlar birçok zaman aklın gereksizliği aklın imanla çeliştiği yönünde Kurana ters fikirler ileri sürmektedirler.

Her Peygamber kendi döneminin radikalidir yani kökten olayları değiştirmeye kalkan kişisidir.