Yassıada'da görevli Kazım Çakır'ın topladığı bilgiler:

Nöbetçi Subayı: Olur.

Menderes: Nasıl olacak bu?

Komutan: Yok öyle şey yok...

Dr. Tavat: Efendim bir şey unutmuşuz. Prostat muayenesi yapalım da.

arkadaşım insan gibi soru sorduk iki ayaklılar gibi cevab vermene gerek yoktu...

Boyu uzun olduğu için, ayakları masala basmıştı. Cellat masayı itti. Ona bu kadarcık da iş düşmüş bulunmasaydı, Zorlu sanki asılmış değil, intihar etmiş olacaktı.

Menderes: Bak doktorum...

Menderes: Yani karar geçti.

Menderes: 3 paket sigara bir günde içtim, nasıl şimdi anlatamam size sigaranın iştiyakini, anlatamam doktor. Deli olacağım şimdi, sigara gelirse her şey olacak.

Bir saniye...

Menderes: İmkanı yok, vallahi, şöyle bir bir bir damla durayım ayakta...

Cellat masadan inerken Zorlu ayağı ile sandalyeye vurdu. Devrilen sandalye bacaklarının arasına sıkıştı. Cellat hemen sandalyeyi altından çekerken Zorlu 'Allah'a ısmarladık, Allah ıs...' diyebildi. Altındaki masayı da çekmek suretiyle Zorlu'nun vücudu boşlukta kaldı.

Dr. Bozalioğlu: Hayır, ben söylediğim sözlerden geri dönen insanlardan değilim.

Dr. Tavat: Bir defa müsaade edin de efendim, çünkü sonda ile almışlar idrarınızı. Pantolonunuzu çıkartın... Yatağın üzerine bu şekilde durun, çok rica ederim, çok rica ederim.

Gardiyanlar acele ile ellerini arkadan birleştirerek kelepçeyi taktılar.

Masanın üzerinden ceketini alarak onu da giymiş. Cebinden tarağını çıkararak saçlarını taramış.

Dr. Tavat: Ama bu lazım.

Dr. Kebapçıoğlu: Geçti mi acısı, hı? Adnan Bey, bir parçacık su versek içer misiniz, su?

Menderes: 14'ün, 15'in sabahı, ta akşama kadar yani.

Menderes'in odasında bir mikrafon vardı. Bu mikrafon onun her konuşmasını tesbit için oraya yerleştirilmiştir. 'İntihar teşebbüsünden' sonra da mikrafon ve bağlı olduğu teyp çalışmaktadır. Bilahare teyp deşifre edilmiş ve daktiloya çekilmiştir.

Zorlu: Haydi gidelim. Arkadaşlar kusura bakmayınız. Hatalarım olursa beni affediniz.

Nöbetçi Subayı: Hayır, duracak.

Astsubay: Olmaz efendim.

Nöbetçi Subay: Çekinme ne olacak yahu.

Zorlu: Ah acıdı.

Egesel gardiyanlara: Usuldendir. Mahkumun bütün eşyaları üzerinde olacaktır. Beyaz gömleği çıkarın, pardesüsünü de giydirin. Sonra da beyaz gömleğini giydirirsiniz.

Komutan: Utanmayın, utanmayın.

Menderes: Biliyorum, branşları daima öyle oluyor ya.

Menderes: Yapamıyorum yani...

Menderes: İşte 14, şimdiye kadar 24 saat geçti.

Menderes: Bir elimden sağlam tutun, ikiniz de tutun, yani ben deli değilim yavrum, deli değilim...

Menderes: Sigara vermezlerse hiçbir şey istemiyorum.

Menderes: Bu koluma iğne yaptırdım, bu kolumda bir şey yok, bilmem neden?

Kelepçeleri açmışlar. Rahatlıkla yazmaya başlamış. Epey uzun süren mektubunda gün ışıyacak diye endişelenmiş olacak ki 'Fatin Bey biraz çabuk olun' dediler.

Şimdi, cenabı hakkın huzuruna çıkıyorum. Sakinim, huzur içindeyim. Benim için üzülmeyin. Sizlerin de sakin ve huzur içinde yaşamanız beni daima müsterih edecektir.

Astsubay: Size buradan kımıldama dedi dimi, doktor bey.

Astsubay: Hayır efendim, emir var.

TARIK GÜRYAY'IN KİTABINDAN

Menderes: Ver.

çok üzüldüm, zorlu nun böyle biri olduğunu bilmiyordum...

Menderes: Doktorum, yalvarırım sabahtan beri sigara...

Cellat boynuna ilmeği tam geçirememiş olacak ki

Menderes: İyiyim, iyileştim.

Menderes: Yapmayın

yiğitlik cesaretle eş değerdir. bu ikiside üçünde var.

Dr. Bozalioğlu: Yemek getirteceğim, yemek yiyin, kaldıracağım sizi.

Menderes: Yapmayın...

rahmetliye yapılanlar içler acısı bir durum. bunu yapanlara cevaben. cennet ucuz değil. cehennemde lüzümsuz değil.

İçeriye bir başka doktor girdi. Saat 16.20. Tarih: 16.9.1961

Saat 16.20.. Bu esnada içeriye Tbb. Yb. Galip Bozalioğlu girdi.

Menderes: Verin Allahaşkına saatimi de bakayım. 15 dakika bağlatırmış. Bağlat, bağlat, bir de o varmış kaderde. Bir ayağa kalkabiliyor muyum, kalkamıyor muyum, onu göreyim yahu. Yavrucuğum, şimdi iki elimden tutacak olursanız ben ayağa kalkacak olup derhal yatacak olursam emrin yerine getirilmemesi bahis mevzuu olur mu?

Allah, memleketi korusun.'

Fakat gardiyanlar beyaz gömleği çıkardılar, pardesüyü giydirdiler.

Menderes: E... Getirin, getirin, şey getirin. Pek ayıp şey, pek ayıp şey... Allah, Allah, Allah'ım, Allah'ım... Donuma işiyorum vallahi... Yavrum ne yapayım ben şimdi böyle, uzatayım. Siz sıkışınca ne yapıyorsunuz?

Dr. Bozalioğlu: Bugün ayın 16'sı Adnan Bey, 15'i değil. Bugün ayın 16'sı, 16 Eylül.

Menderes: Aman doktor... Aman doktor

Tarık Güryay 'Bir İktidar Yargılanıyor' adlı kitabında Zorlu'nun idamını şöyle anlatıyor:

Zorlu: Gömleğimi burada mı giyeceğim?

Menderes: Peki Akşam nasıl yemek yiyeyim, ben bilmiyorum. Yemek yiyemem akşama... Vallahi delirdim, delirdim vallahi, delirdim ben, hiç bunun ötesi yok, vallahi yok.

Zorlu: Lütfedin de ben yazayım.

Zorlu, ölüme gerçekten zorlu bir metanetle gitti. O kadar ki, hatta mahut gömleğin üzerine giydirilişinden sonra, kendisine dini telkinde bulunan hocanın, Arapça kelimeleri telaffuzda düştüğü hataları düzeltti.

İşte ibretle okunacak satırlar:

FATİN RÜŞTÜ ZORLU'NUN SON ANLARI

Zorlu: Bugün kelepçeler çok rahatsız etti. Ne olur arkadan takmayın. Kolumu çok eziyor. Önden takın.

Astsubay: Lazım olan şeyi getirelim eğer istiyorsanız.

Menderes: Kaçta sigara içsem?

Zorlu: İlmeği iyi takamadın.

Tarih 16.9.1961. Saat 08.00 Alt Kat, 1 numaralı oda.

Zorlu elini pardesünün cebinden bir kitapla bir kağıdı çıkararak masanın üzerine koydu. Tekrar beyaz gömleği de giydirdiler.

Menderes: Ah canım doktor, şeker doktorum, yumuşak bir anlayış...

Egesel: Yüksek Adalet Divanı'nın vermiş olduğu idam kararlarını Milli Birlik Komitesi de tasdik ettiğinden bunu tefhim ve infaz etmek üzere sizi buraya getirdik.

Menderes: Sizden sigara ısrarla istemem saat sabahın 5'inden...

Menderes: O kadar alıştım ki son zamanlarda... 3 paket sigara bir günde...

Menderes: En son yediğim yemek dün akşam yediğim yemek. Dün akşam yediğim yemeği toplayamıyorum.

Komutan Güryay: İyisin değil mi?

Birisi 'Mektubunuzu ben yazayım' dedi.

İdam hükmü olan Menderes'in bütün yalvarmalarına rağmen 'sağlığı düzelsin ' diye sigara vermiyorlar ve prostas muayenesi yapılıyor.

Zulmün böylesi görülmedi. Adnan Menderes'in bütün yalvarmalarına rağmen, sigara bile vermediler, ayağa kaldırmadılar, prostat muayenesi yaptılar...

Menderes: Ağızlık, lütfedin, şimdi sigara içmeden yemek yemek imkanı yok benim için.

Zorlu: Elim kelepçeli mektup yazmama imkan yok, açın da rahat yazayım.

Menderes: Bugün ayın 15'i, Niçin, evet, niçin, niye düşüneyim doktor, bugün ayın 15'i mi 14'ü mü, niye düşüneyim? 15 Eylül... Vallahi billahi 15 Eylül.

Egesel: Hayır usuldendir. Arkadan takılacak.

Anne, siz sevdiklerimi muhafaza edin ve Allah'ın inayetiyle onların huzurunu temin edin. Hepinizi Allah'a emanet eder, tekrar üzülmemenizi ve hayatta berdevam olarak beni huzur içinde bırakmanızı rica ederim.

Menderes: 15'inin, 15'inin. Ne olacak 1 sigaradan, 2 sigaradan, 3 sigaradan doktor? Şimdi biraz tesir yapıyor. Emin olun... Yapıyor bol yemek yiyorum akşama.

Nöbetçi Subayı: konuşmak yok.

Menderes: Efendim?

Dr. Bozalioğlu: Yapmayın canım.

Bu anda gardiyanlar üzüldüler. Sessizlik çöktü.

Komutan: Gelsinler de bir fotoğraf çeksinler...

Dr. Tavat: Şey ile, eldivenle. Prostatta bir şişlik filan var mı?

Menderes: Asabiye mütehassısının biraz daha ruh aşinası olması lazım.

Menderes: Ben nasıl dayanayım yavrucuğum?

Dr. Bozalioğlu: En son yediğiniz yemekleri bana sayar mısınız?

Nöbetçi Subayı: Orda saatiniz.

Dr. Kebapçıoğlu: Yiyeceksiniz çorba falan değil mi bir şeyler?

Tarih 17.9.1961 Saat 08.55

Menderes: İstirham ediyorum, utanıyorum.

Doktorlar dışarı çıktıktan sonra tekrar geri geldiler.

Menderes: Deli değilim, yatamayacağım, çıldıracağım. Dışarı çıkacağım yavrum.

17 Eylül 2003 Çarşamba 12:06

Dr. Tavat: Prostat muayenesi yapılacak.

Komutan: Hap yuttun değil mi? Yani ne zaman şey yaptın böyle zehirlerle?

Menderes: Yok bir şey.

Menderes: Getirin bakalım, ayıp olacak çok ayıp olacak. Ahh, ahh, ahhh. Beyler merhamet edin, merhamet edin beyler. Allah'ım... Allah... Dışarı çıkmak istiyorum beyler...

Dr. Bozalioğlu: Bugün ayın kaçı?

Menderes: Yok, doktorun dediğini yapamazsınız?

Dr. Bozalioğlu: Size söylüyorum. Size 15 dakika mühlet veriyorum. 15 dakika sonra emir verir, bağlattırırım. Bakın açık konuşuyorum yatın.

Astsubay: Kaçta olduğu belli olmaz, veririz.

Sonra adeta kendisini uçsuz bucaksız bir boşluğa atar gibi: 'Allah memleketi korusun, haydi Allahısmarladık!' dedikten sonra, ayaklarının altındaki sandalyeyi itmek işini de kimseye bırakmadı.

Ayakkabıları boyalı, koyu renkli elbiseleri ütülü, kravatlı, tertemiz

Beraberce sehpaya doğru yürüdük. Ne masaya, ne de masa üzerindeki sandalyeye çıkarken yardım istedi. Hatta heyecandan eli titreyen cellada: 'Oğulum ne titreyip duruyorsun? İlmik senin değil, benim boynuma geçecek' dedi.

Astsubay: Hayır, getirelim bir şey.

Astsubay: Büyüğü de burda edin efendim, burda edin.

Egesel: Evet

Menderes: Çok afedersiniz, büyük apdestim de var temizlenecek de...

Sehpaya yanaşıldı. Cellatlar hazırdı.

Menderes: Su doktor, hı, hı, hı...

Astsubay: Edin, buna edin efendim.

Menderes: Doktorum bakın, bir ayağa kalkayım.

Dr. Kebapçıoğlu: Yalnız siz değil ki, kimse çıkmayacak. Bugün mahkeme yok.

Kollarını arkadan bağlarken, başsavcıya son bir ricada bulundu. Ellerinin önden bağlanmasını istedi. Fakat bunun kanunen imkansızlığı kendisine anlatıldı.

Dr. Bozalioğlu: 15'inin akşamı olur mu?

Dr. Tavat: Şöyle bir umumi muayene edelim.

s. a arkadaşlar vekil imamların sözleşmeliye geçirilmesi sınav duyurusu kasımın 8ile12 sine ertelendi. şimdi kadrolu alım sınav duyurusu 3 kasımda ilan edilcek. şimdi kadrolu sınavımı önce yapılır sözleşmeli sınavımı önce yapılır. bu konuda arkadaşlar sağlam kaynaklara ulaşabilirsek çok memnun oluruz. selam ve dua ile...

Astsubay: Yatın efendim, yatın.

Komutan: Geçmiş olsun, geçmiş olsun.

Menderes: Bir dakika ayağa kalkayım...

Egesel: Çok kısa olmak şartıyla

Astsubay: Siz yatın efendim, yatın, örtün üzerinizi.

Dr. Bozalioğlu: Yalvarırım demekle olmaz, benim hekimlik vicdanımdan gelen hekimliği yapıyorum.

Dr. Kebapçıoğlu: Çok mu acıdı Adnan Bey?

Nöbetçi Subay: Doktorun emrini dinlerim.

yaw kardeşim kafanız basmıyomu. önce kadrolu tama yapılck ondan sonra sözleşmeli. bunakaynaksorcak bişey yok. sözleşmei alım bayramdan sonraya kalır.

Menderes: Ne yapayım, ben susuz yapamam, biraz su getirin. Ahh... Allah... Aman Yarabbi.

Dr. Kebapçıoğlu: Ne oldu Adnan Bey? Çok mu acıyor? Burdan alalım da bu kolunuza takalım bunu artık.

Zorlu: Her şey mukadderat. Sizleri çok üzdüm ama ben inandığım davada haklıyım. Komutan bey konuştuklarımızı evime iletiniz.

Komutan: Ya gel bakim şöyle

Dr. Zeki: Eğilin efendim, eğilin, eğilin ellerinizi yatağa koyun...

Bir ve beraber olun. Allah takdiratı böyle imiş. Hizmet ettim ve şerefimi daima muhafaza ettim.

Komutan: Doktorlar bilir, yemek yemeden olur mu?

Menderes: E, söyleyiverin lütfen, hakikaten dayanamayacak haldeyim. Allahaşkına söyleyin, dayanamıyor deyin.

Dr. Bozalioğlu: Peki 14 günü saat kaçta uyandınız. 14'den itibaren ne kadar zaman geçti, yani onu soruyorum size.

Cellat masanın üzerine çıkarak ilmeği düzeltti.

Astsubay: Asabiye mütehassıslarının daima öyle olması lazım.

Menderes: Ne olur doktorum, bir dakika ayağa kalksam olmaz mı?

Menderes: Acıyor

Dr. Kebapçıoğlu: Gece ani olarak rahatsızlanmışsınız.

Menderes: Saatimi isteyeyim mi?

Zorlu: Mektup yazmama ve apdest almama müsaade eder misiniz?

Menderes: Hayır dün akşamdan beri...

İbrik gelmiş. Tabureyi yana yatırmışlar, ceketimi ve kravatını çıkarmış. Gömleğinin kollarını ve pantolonunun paçaları sıvamış. Ayaklarını, çoraplarını çıkarmış. Gardiyan ibrikle su dökerek yardım ediyormuş. Hoca Efendi de ne söyleyeceğini hatırlatıyormuş. Bu sırada Albay Tarık Güryay daima elinde bulundurduğu sopası ile biraz uzaktan seyretmeye başlamış. Apdesti bitirmiş, çorap ve ayakkabıları giymiş, gömleğinin kollarını düzeltmiş, takmak için kravatını isteyince, 'Hayır takamazsınız' demişler.

Menderes: Bugün ayın ondördü, kız saçını kim ördü.

16.9.1961 Saat 11.40 Yassıada Garnizon komutanı Alb. Tarık Güryay, Menderes'in odasına giriyor.

Dr. Bozalioğlu: Hayır olmaz. Şimdi sizi yatağa bağlattırmak istiyorsanız bağlayayım.

Güryay: Tabii tabii söylerim.

Menderes: Zehirlenme yok doktor, bende bronşit var.

Menderes: Ah, ah, ah, ah, ah...

'Anneciğim, Emelciğim, Sevinçciğim ve ağabeyciğim.

17.9.1961 Saat 10.05

Menderes: Çekinme olur mu?

Dr. Bozalioğlu: Hangi sabahın?

Dr. Bozalioğlu: Peki kaç saat oldu sigara içmeyeli ki benden ısrarla sigara istiyorsun?

Zorlu: Ben kendi kendime çıkarım, sandalyeme kendim vururum.