d. Bu hadisi fıkhi planda pek çok soruya esas olarak kabul edenler acaba bu hadisi İmam Azam görseydi mutlaka bununla amel ederdi diyebilecek yürekleri var mıdır? (5) <u> Bazı garip ve ahad hadislerin red edilmesine gösterilen gerekçelerden biri de geniş bir tatbik sahası olan ve ulema -fukaha beyninde bilinmesi gereken hadisin tek bir yoldan gelmesi ve fukahanın, avam nassın bu hadise yabancı olmasıdır. </u>Oysa farz borcu olan nafile yapamaz gibi önemli bir kaideye sahip bir hadisin çok daha fazla yolla gelmesi ve ümmet nezdinde garip değil meşhur olması beklenirdi..

(7) http://www.islah.de/ibadet/ibd00002. pdf

Hanefiler şöyle dursun ehl-i hadisin bile böyle bir iddiası olmamıştır.. . Ehl-i hadis yaklaşımıyla ehl-i rey fıkhını birleştirip yeni bir karışım oluşturulamaz!

(5) Ebubekir Sifil Hocanın?hadis sahihse mezhebim odur? sözü üzerine

Aktarılan bu bilgilerin konumuzla ilgisine gelirsek :

<u> Gariptir ki Vehhabilik ve Selefilikle sert bir şekilde mücadele ettiği görüntüsünü veren bu çevreler bu hadiste ve daha başka örneklerde olduğu gibi Selefi usulüyle hadis tahric etmekte ve bu hadislerden fıkhi neticelere varmaktadırlar. </u>.. Oysa mukallit, nakilci seviyesindekiler için değil böyle senedi olmayan şazz, ahad hadis ile, Buhari ve Müslim'in ittifakla rivayet ettiği sahih hadislerden bile olsa bu hadisi kabulümüz ve onu ameli hayata taşımamız, mezhep imamlarımızın ve fıkıhçılarımızın içtihatlarından ve bu hadis üzerine yaptığı değerlendirmeden sonradır.. Eğer bir hadis Hanefi fıkhına göre delil mahiyetinde değilse böyle bir hadisi herhangi bir kitaptan bulup çıkarmanın, o kitaptaki varlığını göstermenin bir manası yoktur.. Ayrıca herhangi bir hadis Hanefi mezhep imamlarının kabulüne mazhar olmamışsa da bu hadisi delil mahiyetinde nakletmek doğru olmaz. Bu meyanda Buhari'nin sahihi demek Hanefi mezhebi el kitabı demek değildir.. Hadis = fıkıh değildir.. Eğer fıkıhçıları aradan çıkarıp hadise direkt olarak ulaşma ve hadisin medlulü üzerinden ibadetlerimize yön verecek sonuçlar çıkarılmak isteniyorsa bu başka değil ancak Selefice bir tutum olur.. Böylece hem selefileri eleştirmek ve hem de selefilerin yaptığını yapmak tenakuzuna düşülmüş olur..

1. Hadis, Hanefi fıkıh usulüne göre delil olabilecek sıhhatte değildir.. Bu sebepledir ki hadis diye verilen metnin geçtiği hiç bir Hanefi fıkıh kitabı gösteril meden, Şafii mezhebinde olan İmam Gazzali'nin ölüm, kabir hayatı ve ahiret hallerine dair eseri olan Dürret-ül fahire, ve Hanbeli mezhebine mensup olan Hz. Abdülkadir-i Geylani'nin tasavvufi eseri olan Fütuh'ul-gayb kaynak olarak gösterilmiştir.. Görüldüğü gibi burada 2 temel hata yapılmıştır... ilk olarak ; fıkıh kitabı niteliği taşımayan tasavvuf, öğüt, vaaz içerikli kitaplardan alıntı yapıp bunu fıkhi delil olarak sunmak ve 2. si de diğer mezhepteki alimlerin görüşlerini Hanefi mezhebine transfer etmek, bu transferi de bir hadis alimi üzerinden gerçekleştirmek.

Seyyid Abdülkadir-i Geylani hazretleri buyurdu ki:

(3) http://www.mumsema.com/ibadet-fikih-soru-ve-cevaplari/220188-bir-imami-muctehidi-taklid-caiz-mi.html

Kazası olan nafile namaz kılamaz: http://www.bizimsahife.org/bbsnamaz/namaz_kazasi_olan_nafile_kilamaz.htm

Elhasıl Hanefi fıkhı Ehl-i Rey fıkhıdır. Bu fıkha göre hadisin nerede ve nasıl delil alındığı bellidir. Şu da kesin olarak bellidir ki her hadis Hanefilerce muteber değildir.

hadis-i şerifi gösteriyor ki, farz borcu varken nafile ile meşgul olmak ahmaklıktır. Kaza borcu olanın nafile kılması, borçlunun alacaklıya hediye götürmesine benzer ki, elbette kabul olmaz. Mümin, bir tüccara benzer, farzlar sermayesi, nafileler ise kazancıdır. Sermaye kurtarılmadan kar olmaz. ( Fütuh-ul-gayb m.48)(2)

Abdülkadir-i Geylani hazretleri Hanbeli mezhebini savunma adına İmam Azam'ın fikirlerine de ters düştüğü olmuştur. Bu durumda biz İmam Azamımı esas alacağız yoksa Abdülkadir-i Geylaniyi mi?. Dahası böyle bir tercih mecburiyeti yokken bu soruları soruyor olmamız bile garabetin ta kendisidir. Farklı mezhep alimleri arasında içtihat, yorum farkı olması anlaşılır bir durumdur.. Anlaşılır olmayan husus, Hanbeli Mezhebi alimi ve o mezhebe uygun kitaptan veya Şafii mezhebi alimi veya o mezhebe uygun kitaptan alıntı yapıp bunu da Hanefi fıkhı etiketiyle piyasaya sürmektir. . Diğer bir mesele bahsi geçen eserler çok kıymetli olsalar da tasavvufi üslup ve öğüt, vaaz yönlerinin öne çıkmasıyla fetva değil takva kitabı niteliğine bürünebilmeleridir.. Takva ve azimet sevap niyetiyle uygulanabilir ama geneli ilzam edici ve mücbir edici hüküm taşımaz ; geneli bağlayıcı olan fetva ve ruhsattır..

Mezhebe göre refu'l-yedeynin sünnet olması şöyle dursun, yapılması mekruhtur. </u>.. Eğer kaynaklardan hadis toplayıp onunla fıkıh, hadis bilmeyen kişileri ilzam etme veya yönlendirme yolu muteber bir usul ise buyrun size İmam-ı Buhari'nin Refu'l-yedeyn fi's-Salati risalesi.. Büyük İmam konu hakkında hadis rivayetiyle yetinmemiş bir de o hadislerden risale telif etmiş.. En kuvvetli ilzam onunla olur. Bununla en başta İmam-ı Azam ve 2 talebesini sonra da İmam Malik'i ilzam edin. . Bunu almayıp ta ötekini almanın mantıklı izahı nasıl olabilir? . Ayvayı sağlam bulmayıp onu istifade dışında tutan, buna rağmen ayvanın üzerindeki tüye teveccüh eden böylece tüm fıkıh ve mezhep ilkelerini ihlal ederek sağlamını red, zayıfını kabul eden bir yaklaşımın -hem de aksine ihtimal vermeyecek şekilde mülahaza kapılarını kapatan- bu dayatmacı tavrı gerçekten anlaşılması zor bir ironidir.

3. Hadisin sahih olması için gerek hadisin metninde gerekse senedi olarak adlandırılan rivayet zincirindeki raviler için aranan bir kısım şartlar vardır.. Hadisin senediyle verildiği herhangi bir hadis kaynağını göstermeden tasavvufi içerikli kitaplarda hadis diye vasıflanması onun sıhhat derecesi ve mezhebin hadis kabulü kriterlerine uygunluğu taşıdığını belgelemez.. Metni verilen bu hadisin senedi yoktur.. Belki de böyle bir senet hiç bir zaman var olmamıştır.. Hanefi fıkhına göre böyle zayıf hadisler içtihada uygun değildir. Hadis diye verilen metin üzerinde Abdülhak-ı Dehlevi adlı hadis aliminin tasavvufi içerikli yorumu ise ; öncelikle bu yorum Hanefi fıkhını değil sadece kendini bağlar.. Kendisi bu konuda içtihat etmiştir.. O içtihadının gereğince amel etmelidir biz ise mezhep imamlarımıza ve bu imamların kavillerini rivayet eden Hanefi fıkhının esas kaynaklarına göre amel ederiz.. İkinci bir husus, Abdülhak-ı Dehlevi'den gelen bu yorum bile hadisin sıhhatini göstermez.. Eğer hadisin zayıf ta olsa bir aslı varsa bunun anlamı budur demek olabilir.. Yoksa <u>Abdülhak-ı Dehlevi gibi muteber bir hadis aliminin</u> de böylesi senetsiz-sepetsiz, şazz ve sahih hadislere muhalefet içeren ahad hadislere sahih hadis değerlendirmesi yapmayacağı bu ilimden -velev ki talebelik yönüyle ve amatör seviyesinde bile olsa- zerre kadar nasibi olanlar için bilinmesi ve takdir edilmesi kolay bir meseledir.

a. Hadis sahih mi? Senedi olamayan hadisin sahih olmayacağı hadisçilerin ve fıkıhçıların ortak mezhebidir.. Bu durumda <i> "hadis sahihse mezhebim odur" </i>sözüne göre bu hadisten mezhep fıkhı çıkarmak mümkün değildir.

b. Bu hadisin İmam Azam'a ulaşmadığının delili nedir? Bunun benzeri sözler onun meclisine hadis diye gelip o mecliste bu sözlerin fıkhi değerinin olmadığı yönünde karar alınmadığının delili nedir? Bu hadisin İmam Azam'a ulaşmadığını kesin biliyor muyuz? el-cevap: Hayır.. Fıkıh meclisine gelip reddedilen hadislerden olmadığına sağlam kanıt nedir? Talebelerinin kitaplarında neden bu hadisten iz yok?

c. Bu hadis, İmam Azam'ın fıkıhtaki metoduna göre içtihada elverişli olduğunun delili nedir? Bu hadis İmam Ebu Hanife'nin kriterlerine göre sahih midir? el cevap: Hayır.

Refu'l-yedeyn hadislerinin sıhhati yanında metni verilip kaynağı bile gösterilemeyen hadisin sağlamlık mukayesesi ayva ile üzerindeki tüyün mukayesesi gibidir. . İmam-ı Azam ise Refu'l-yedeyn hususunda sahih hadis yoktur görüşündedir. Usul-i Serahsi'de kaydedildiğine göre: Evzai ile Ebu Hanife Mekke'de bu konu üzerinde mübahasede bulunurlar. Ebu Hanife: Evzai'ye ellerin kaldırılacağına dair rivayet bilmediğini söyleyince Evzai: "Zühri'den işittim, o da Salim'den, Salim de babası Abdullah İbnu Ömer'den işitmiş..." diyerek namazda rükuya giderken ve doğrulurken ellerin kaldırılacağına dair bir rivayet okur. İmam Azam da: Bana Hammad anlattı, o da İbrahim Nehai'den almış. Nehai ise Alkame ve Esved'den bu ikisi ise Abdullah İbnu Mes'ud'dan dinlemiş diye ravileri belirttikten sonra Hz. Peygamber'in namazda sadece iftitah tekbiri sırasında elini kaldırdığını anlatan bir rivayet nakleder.

(4) Ebu Yusuf, er-Redd, 31

(8) http://www.sorularlaislamiyet.com/m/index. php?oku=181899

4. Senedi olmayan, herhangi bir hadis kitabında geçmeyen dolayısıyla senet ve sıhhat değerlendirmesi de yapılamayan ve hadis ilmine göre hadis denemeyecek bu metin lehinde varılabilecek en üst seviye ahad hadis olmasıdır.. Ahad hadislerin Hanefi fıkhına göre kabulü için bazı şartlar öne sürülmüştür. O şartları görmezden gelerek hadisin Şafii ve Hanbeli mezhebine göre yazılan iki kitabı şahit gösterip mezhebin hükmüne delil tutulması doğrusu şu ana kadar hiç bir Hanefi fıkıhçısının veya mukallidinin şahit olmadığı bir yöntemdir. Hanefi fıkhına göre herkesin bildiği ve kabul ettiği hadis alınır şazz olandan sakınılır.(4)

Farz namaz borcu olanın, nafile namazı kabul olmaz.? hadis diye rivayet edilen metnin değerlendirmesi:

(2) http://www.mehmetalidemirbas.com/detay. asp?Aid=4577

(1) http://www.dinimizislam.com/detay. asp?Aid=2909 ; ayrıca hadisin diğer kullanımları için bkz: http://www.dinimizislam.com/detay. asp?Aid=13911

5. Bu hadisle İmam Azam'ın ve İmameyn'in ameli bilinmediğine göre Hadisin Hanefi mezhebi usulüne göre delil olabilmesi için tek yol İmam Azam'ın "hadis sahihse mezhebim odur" sözüyle ameldir. Madem ki bu hadisle amel ettiğine dair İmam'ın herhangi bir kavli nakledilmemiş ya böyle bir hadis hiç bir zaman var olmamıştır veya İmam'a ulaşmamıştır.. Bu noktada 4 sual ve müşkül ortaya çıkmaktadır:

Değerlendirme:

(6) http://selefiye.files. wordpress.com/2009/08/iki-secde-arasinda-el-kaldirma-hadisleri. pdf

6. Ayva ve ayvanın üzerindeki tüy : İmam Buhari , Refu'l-yedeyn ile ilgili hadisleri mütevatir olacak şekilde pek çok tarikten nakletmiş ve bu konu hakkında müstakil risale yazmıştır. Selefiye göre de bu şüphe duyulmayacak bir tevatürle bize kadar ulaşmış bir meseledir :"Şüphesiz Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in namaza başlangıçta, rükuya eğilirken ve rükudan doğrulurken tekbirle birlikte ellerini kaldırdığı pek çok sahabeden mütevatir rivayetlerle sabit olmuştur" ve de "bil ki! Namazda rükuya giderken ve rükudan doğrulurken elleri kaldırmak, kayıtsız ve şartsız kendisine tabi olmamız emredilen tek insan Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemden mütevatir olarak rivayet olunan bir sünnettir. Zira bu sünnet, İmam Buhari rahimehullaha göre 17, İmam Ayni rahimehullaha göre 19, İmam Beyhaki rahimehullaha göre 30, İmam Suyuti rahimehullaha 50 kadar sahabeden rivayet olunmuştur. Bu sebeple ref sünneti, kendisine ulaşanların asla muhalefet edemeyeceği,"işittik ve itaat"ettik ilkesince derhal tabi olacağı bir sünnettir."(7)

değerlendirmesi için bkz:

2. " Hem Selefileri eleştirmek hem de Selefinin yaptığını yapmak tenakuzu " Selefi mantığına göre taklit yerilmiştir : Şeriatta asıl olan taklidin yerilmesidir. Çünkü taklit delilsiz, hüccetsiz olarak başkasına uymak ve tabi olmak demektir. Ayrıca taklit, mukallitler yani taklitte bulunanların teşkil ettiği zümreler arasında mezmum bir taassuba yol açar.(3) Bu görüşte olan Selefi mezhep imamlarının fıkhi metotlarından bağımsız olarak nasslara bakar ve onlardan kendi içtihadıyla fıkhi hükümler istinbat eder... Selefiye göre mezhep imamlarına müracaat etmeye lüzum olmadan her mümin gücü nispetinde dinin ve şeriatın iki aslından yani Kur'an ve Sünnetten Allah'ın emir ve yasaklarını çıkarmakla yükümlüdür: <i>"Şu halde istisnasız her mükellefe farz olan Allah ve Peygamberine itaattir. Bu farz, celal ve izzet sahibi Yüce Allahın Kuranda yahut Muhterem Peygamberimizin diliyle teşri buyurduğu şeylerin mutlaka bilinmesini icap ettirmektedir. Allahın teşri buyurduğu şeylerin öğrenilmesi, bilinmesi sadece Kuran ve sünnet naslarına müracaat ve onlar ile neyin kastedildiği anlayıp kavradıktan sonra onlardan hükümlerin çıkarılmasıyla olur. Mükellef bu nasslarda sarih olarak hükmü bulamazsa, şeriatin umumi esasları ışığında, şeraitin maksat, gaye ve mefhumları istikametinde içtihatta bulunur. Hükümlerin anlaşılıp öğretilmesinde sağlam yol budur. Şüphesiz bu yolu takip edip bu yolda yürümek muayyen bir ölçüde malumatı ve idrakı icap ettirir. Bu da şahsın ilmi ve beşeri haline göre az veya çok olabilir. Nihayet şahıs, kendisini yüce içtihat makamına ehil kılacak seviyeye ulaşır. Eğer mükellef, bu yol ile hükümleri anlamaktan aciz kalırsa, hükmünü bilmek ve anlamak istediği meseleyi, kendisine Allahın da emrettiği üzere ilim ehlinden ve alimlerden sorar ve aldığı cevaba göre amel eder."</i> Herhangi bir mezhebi takip etmenin gereksizliği de şöyle ifade edilir: "Mükellefin suali sormak için muayyen alimle kayıtlı olması lazım değildir. Çünkü Allah mükellefi bununla ilzam eylememiştir." (3) Böylece Selefi, Ayet ve Hadislerden kendi ilmiyle, iktidarıyla hükümleri çıkarır. . Onun için İmam Azam'ın veya diğer mezhep imalarının mezhep usulü veya hadisi kabul şartı önemli değildir..

Evzai, kendi senedindeki ulviyeti hatırlatır. İmam Azam cevaben: "Hammad, Zuhri'den daha fakih'dir. İbrahim de Salim'den fakihtir. Alkame'ye gelince: O fıkıh yönüyle İbnu Ömer'den geri değildir. Eğer İbnu Ömer'in Hz. Peygamber 'la sohbeti varsa, öbürünün de sohbet faziletinden nasibi var. Esved ise o da büyük bir fazilet sahibidir. Abdullah İbnu Mes'ud'a gelince, o herkesçe malum, fazla söze ne hacet" der. Ebu Hanife'nin bu açıklaması karşısında Evza'i sükut eder.(8)

Bu metnin hadis diye verilmesine örnekler: ... Farzı kılma imkanı varken tehir ederek nafile ile meşgul olunca, farzı tehir günahı büyük olur. Bu günahtan azıcık nafile sevabı çıkarılınca yine ortada büyük günah kalmaktadır. Onun için Peygamber efendimiz, nafilesi kabul olmaz buyurmuştur. (1)