Sadık Ilgaz / Semerkand Dergisi

Geçenlerde okuduğum, yıllar evvel yaşanmış ve halk arasında da fıkra olarak anlatılan bir olay, o ihtiyarın aslında ne demek istediğini daha iyi anlamama sebep oldu. İhmalin dorukta olduğu, geri kalmış illerimizden Kars?ta gerçekleşen ve halkından bihaber yöneticilerin hallerini çok iyi anlatan o fıkra gibi hadise şöyle:

?Bir ülkede tarih okunup okunmadığını, tarihteki hatalardan ders alınıp alınmadığını yöneticilerine bakarak anlarsın. Bir bak ülkenin yöneticilerine. Halkla araları nasıl? Halkın derdini, sıkıntısını görebilecek basirete sahipler mi? O zaman foyaları meydana çıkar.?

Yıllar evvel bir yolculuk esnasında tanıştığım yaşlı bir büyüğümle koyu bir sohbete dalmıştık. Tarih okuduğumu duyunca buna sevinmiş, tarihe olan ilgisinden bahsetmiş ve konuyu Osmanlı tarihine getirmişti. Sohbetin bir yerinde Osmanlı?nın neden yıkıldığını sormuş, ben de bildiklerimi anlattıktan sonra aynı soruyu kendisine yöneltmiştim. Cevabı benimki kadar uzun değildi. Dedi ki: ?Basiretsiz idareciler sebebiyle!?

İhtiyar köylünün ihmal edilmişliği, vurdumduymazlığı son derece nüktedan bir dille anlattığı ortada. Fakat bu espriyi vali anlamış mıdır, sonra birisi anlayıp onur meselesi yaparak duruma el atmış mıdır? Kars?ın bugünkü haline gidip bakmak lazım.

Onun dertlenmesini, yardım istemesini uman vali beklediğinin tersine cevap alınca üstelemiş. Köylü yine: ?Bir şikayetim yok devletimden vali bey. Sen de, kaymakam da, belediye başkanı da iyisiniz,? demiş. ?Herkesten memnun musun yani. Şikayetçi olduğun kimse yok mu, doğruyu söyle, çekinme,? diye vali bastırınca: ?Canım valim var tabii şikayetim, olmaz mı, demiş köylü ve devam etmiş: Ruslar burayı işgal ettiler. 50 yıla yakın buralarda kaldılar. Ha şu taş binaları onlar yaptı, şu hastane onların, şu yollar onların. Sonra çekip gittiler. Bunca sene geçti, akıllarına gelmedi, yahu bakımsızlıktan harabe olmuştur yaptıklarımız, gidip onaralım demediler!?

Aldığım bu ilginç cevabın altını hangi gerekçelerle dolduracağını merak edip neden böyle düşündüğünü sormuştum. Cevap yine ilginç ve arifane idi: ?İdareciler bilgisiz oldukları, işlerinde ehil olmadıkları kadar halkın dertlerinden de bihaberdirler. Mutsuz, derdi bol bir halka sahip devletler er geç yıkılır giderler. Basiretsiz yöneticiler işte bunu göremez, suçluyu da hep başka yerlerde ararlar!? demişti. Ayrıca sözün bir yerinde şunları anlattı:

Bir zamanların Kars valisi ihtiyar bir köylüye: ?Baba halinden memnun musun, bizden bir şikayetin var mı? diye sormuş. Adamcağız ezile büzüle: ?Bir şikayetim yok bey. Allah devlete millete zeval vermesin? demiş.