Seviye, bir kimsenin, başkalarına göre olan değeri, yücelik derecesi demektir.

Sual: Eleştirilerin bir ölçüsü var mı?

CEVAP

Geçen sene ramazanda, kefareti tarif ederken, demiştik. Bir genç, telefon edip, ?Ben meşru mazeretsiz, Ramazanda bir gün oruç tutmazsam, cezası ne? dedi. Ben de, ?Ramazanda mazeretsiz oruç tutmamak haramdır. Ama bir gün oruç tutmazsan o bir günü kaza etmen gerekir? dedim. Genç, ?Ben kasten tutmadım, niye 60 gün kefaret değil de, bir gün kaza tutmam gerekiyor? diye sordu. Ben de, fıkıh kitapları öyle yazıyor dedim. Genç, ben ilahiyatçıyım, kitaba ne gerek var, akıl var, mantık var, kasten oruç tutmuyorsun ve kaza gerekir diyorsun, olmaz böyle şey? dedi. Tekrar, senin dediğin hangi kitapta yazıyor dedim, o da, ?Kitaba gerek yok demiştim ya, akıl mantık yok mu? dedi. ?Evet akıl mantık var, akıl mantık yeni çıkmadı o eskiden beri var. Ama eskiden beri akla mantığa değil, kitaba bakılır, kitap ne yazarsa ona göre hareket edilir? dedim. Ama o genç ikna olmadı. Din akla mantığa zıt değil ama, akıl ve mantıkla dini hükümler bulunmaz.

Halbuki dinimizde delil dört tanedir. Her şey Kur?an-ı kerimde açıkça bulunmaz. Onlar temel başvuru kitabı deseler de, namazın nasıl kılınacağı, namazı bozanlar, namazın farz, vacib, sünnet ve mekruhlarını Kur?an-ı kerimde bulamayız. Orucun farzları sünnetleri de öyledir. Birçok hükmü Kur?anda bulamayız. Bir çok cahil kimse, ?Şuna haram diyorsunuz, ama hangi ayette haram olduğu yazılı? diyor. Biraz daha dinden haberi olan, ayet yoksa haram olduğuna dair hadis var mı diyor. Maalesef hangi fıkıh kitabında yazıyor diyen çıkmıyor.

1- sözü, yanlıştır. Çünkü Allahü teala, mekandan münezzehtir. demek küfür olur. Her şeye gücü yeten, bir şeyi kün emri ile yaratan Rabbimizi parti kurmak gibi bir işe misal vermek de uygun değildir.

2- sözünde, Türkiye?nin zararına da olma ihtimali mevcuttur. Yani, manası çıkabilir. Türkiye?nin zararına da olsa, Cebrail aleyhisselamı desteklemek gerekmez mi? Allah'ın emri mi mühim, Türkiye?nin menfaati mi?

Evet biz de öyle biliyoruz. Ama senin övdüğün ikinci zat, Hazret-i Osman için diyor dedim. Genç, dedi. Sonra, dedi. dedi. Dedim ki: İyi ama onlar Hazret-i Osman?ı tenkit ediyor, Hazret-i Osman alim değil mi idi? Üstünlüğü, kıymeti ayet ve hadisle de sabit dedin, ayet ve hadise yani Allah ve Resulünün sözüne niye inanmıyorsun? Kimin karşısında kimi savunduğunu hiç düşünmüyor musun?

Sual: Bir dergi yazarı, sözünü özetle şöyle tenkit ediyor:

Tenkidin tenkidi

(Önce her Müslüman, hiçbir meleğin ve hele Hazret-i Cebrail?in, Allah'ın buyruklarına karşı gelmeyeceğini ve sadece emredilenleri yerine getireceğini ve kendi irade ve arzularına göre iş göremeyeceğini çok iyi bilir. Zaten bu "Meleklere İmanın" bir gereğidir. O halde Hazret-i Cebrail?in kuracağı partiye destek vermemek bizzat Allah'ın emrine karşı gelmek demektir. sözü, sözüyle eş değerdedir. Üstelik Türkiye?nin maslahat ve menfaatini biz -haşa- Allah'tan daha mı iyi bileceğiz? Hazret-i Cebrail?in kuracağı partinin Türkiye?nin zararına olacağını nereden bilebiliriz? Biz Hazret-i Cebrail?i bile küçümseyen bir seviye ve statüye nasıl erişebiliriz?)

Statü, bir toplum içinde bir kimsenin durumu veya kazandığı itibar demektir. Daha çok itibar manasında kullanılır.

Geçen gün de bir genç daha aradı. ?Halebi imiş, Redd-ül-muhtar imiş, Hindiye imiş, bunlar senet olmaz, bana Kur?andan delil göster. Çünkü bir müslüman için dini konularda temel başvuru kitabı şüphesiz Kur?andır? dedi. Bunu kim söylüyor dedim. ?İnanmazsan, falan profesörün falan kitabına bakabilirsin? dedi. ?Sen Halebi?ye, İbni Abidin?e inanmıyorsun da o kitaba nasıl inanıyorsun? dedim. ?Ama o Kur?ana göre yazıyor? dedi. ?Peki Halebi?nin, İbni Abidin?in Kur?ana göre yazmadığını nereden biliyorsun? dedim. Öteki kitap, şu ayette diye delil gösteriyor, ama Halebi?de, İbni Abidin?de ayetlerden bahsetmiyor? dedi.

Meleklere hakaret etmek ve Allah'a mekan tayin etmek gibi derekelere düşmekten Cenab-ı Hak muhafaza buyursun!

Yine bir genç aradı, isim vererek dedi. İsim verdiği için o iki zatın yanlışlarını biliyorduk. Birer tanesini söyleyecektik. Ona dedim ki, Mirac hak mıdır? Elbette haktır dedi. Peygamber efendimiz mübarek bedeniyle mi gitti yoksa rüya gibi bir şey mi? Elbette bedeniyle gitti dedi. Bunun hakkında ayet de, hadis de var dedi. İyi ama senin övdüğün o zat, Mirac ruh ile olmuştur diye inanmıyor, bedeniyle gitmedi diyor dedim. Sonra dedim ki, Hazret-i Osman?ı nasıl bilirsin? Dedi ki:

Bu tenkit, dinimize uygun mudur?

Tenkit ilmi olmalıdır. Mesela denmeli ki:

demeli veya (Evet bildirdiğiniz kitaplarda öyle yazıyor ama, başka kitaplarda ise, mesela Hidaye?de, Dürer Gurer?de müftabih olanı, ayakları birleştirmemektir diyor? demelidir. Ancak böyle bir tenkidin bir değeri olur. Saygı ile karşılarız. Bakarız biz yanılmışsak, hemen hakkı kabul ederiz. Hakkı kim söylerse söylesin kabul etmeyene itibar edilmez. Hiçbir kimse çıkıp da, ?Size şu muteber eserlerden kaynak gösterdik, fakat kabul etmediniz? diyemez. İnsanlık hali, nakilde bir yanlışımız olsa, hemen kabul eder, bunu muteber eserlerden gösterene minnettar kalırız.

Bu tenkidin dinimize aykırı yerleri vardır. Birkaçı şöyledir:

3- ifadesindeki, seviye ve statü kelimeleri çok yanlış seçilmiştir.

Cebrail aleyhisselam gelip, Türkiye?nin altını üstüne getirse, yanlış mı yaptı diyeceğiz? Allah?ın emrine itiraz kimin haddine düşmüştür? Nitekim tarihte birçok kavmi yerle bir etmiştir. Bu olaylar o kavmin zararına olmuştur diye tenkit edilir mi hiç?

Tenkitler ilmi olmalı, yani muteber bir esere dayanarak yazılmalı. Hakaret maksadı ile olmamalıdır. Çeyrek asırdan fazla yazıyorum, şimdiye kadar ciddi, ilmi bir tenkide rastlamadım. Kimi hakaret ediyor, kimi de hiçbir mesnede dayanmadan?Yanlış yazıyorsunuz? diyor. Din kitaplarını değil de, aklını ölçü alıyor.

Cebrail aleyhisselamı küçümsemek seviye midir, seviyesizlik midir? Onu kötülemek, seviyeye erişmek mi olur yoksa seviyesizliğe düşmek mi olur? Seviyeye erişmek, yükselmek yerine, derekeye inmek ifadesi kullanılsa daha az hata edilirdi.