maide 51: ey inananlar! yahudi&#775; ve hiri&#775;sti&#775;yanlari dost edi&#775;nmeyi&#775;n. onlar birbirlerinin dostlarıdırlar. sizden kim onları dost edinirse, kuşkusuz o da onlardandır. şüphesiz allah, zali&#775;mler topluluğunu doğruya i&#775;letmez.

saygılarımla

maide 5: bu gün size temiz ve hoş şeyler helal kılındı. kendi&#775;leri&#775;ne ki&#775;tap veri&#775;lenleri&#775;n yi&#775;yecekleri&#775; si&#775;ze helal, si&#775;zi&#775;n yi&#775;yecekleri&#775;ni&#775;z de onlara helaldi&#775;r. mümin kadınlardan iffetli olanlarla, daha önce kendi&#775;leri&#775;ne ki&#775;tap veri&#775;lenlerden olan i&#775;ffetli&#775; kadinlar da, mehi&#775;rleri&#775;ni&#775; vermeni&#775;z kaydiyla; evlenmek, zi&#775;na etmemek ve gi&#775;zli&#775; dost tutmamak üzere si&#775;ze helaldi&#775;r. her kim de inanılması gerekenleri inkar ederse, bütün işlediği boşa gider. ahirette de o, ziyana uğrayanlardandır.

demek ki olay adının sıfatının kitap ehli olması değil. herkes kendi sınavını veriyor. kuranı dört beş kez hatmettim, mealini yani arapça bilmiyorum da... kitaptan anladığım şu ki; Rabbimizin bizden istediği insanlığın gerektirdiği yapmak yani insan olmak, dosdoğru hakkaniyetli insan. bu insanlığı müslüman sıfatıyla icra eden kişilere kendilerine göre bir sınav verilmiş. Allaha iman etmek, ibadet etmek, haramı helali seçmek vs vs vsAmazondaki adamın hayatı boyunca namaz kılmaması yani namaz diye bir teslimiyet göstergesinden haberinin olmaması bu adamın teslim olmadığı anlamına gelmiyor.

sanırım bu ayetten sonra, her şey çok daha net anlaşılmıştır. bizler ne yazık ki ayetlerde geçen bir cümleye, hatta bir kelimeye rivayet inançlarımızın ışığında öyle anlamlar yükleyip inanıyoruz ki, allah ın söylediğinin tam tersini anlıyor ve hayata geçiriyoruz.

bu ayette allah, hiç biriniz biz diğer ehli kitaptan allah huzurunda daha üstünüz, bizler cennete gireceğiz, sizler giremeyeceksiniz demeyin diyor. ben sizin yaptıklarınıza bakarım, kendinizi temize çıkarıp, karşınızdaki kişileri suçlamayın diye açıklama getiriyor. peki, bizler bu ve benzeri ayetlerden ders aldık mı? elbette hayır, bizlerde tıpkı ehli kitabın yaptığı yanlışları yapıyoruz ve diyoruz ki; ?müslüman olmayan cennete gi&#775;remez.? buradan da anlaşılıyor ki, bizlerin rehberi ne yazık ki kur?an değil, ardı sıra gittiğimiz emin olamadığımız sözler, rivayetler olmuş. konumuzla ilgili bir ayet örnek daha vermek istiyorum. çünkü allah bizlerden ismimizin ya da tabi olduğumuz toplumun ismi ile değil, yaptıklarımızın karşılığını huzuru mahşerde vereceğini, çok açık bakın nasıl anlatıyor bu ayette.

?daha önce kendi&#775;leri&#775;ne ki&#775;tap veri&#775;lenlerden olan i&#775;ffetli&#775; kadinlar da, mehi&#775;rleri&#775;ni&#775; vermeni&#775;z kaydiyla evlenmek, zi&#775;na etmemek ve gi&#775;zli&#775; dost tutmamak üzere si&#775;ze helaldi&#775;r.?

sizlere üzerinde dikkatle düşünmenizi istediğim, bir örnek vermek istiyorum. yahudi ve hıristiyanlar inançlarını öyle batıl ve hurafelerle karıştırmışlardı ki, allah göndereceği elçiyi, bunların arasından seçmedi ve hiçbir inanca sahip olmayan ümmi&#775; olan hz. muhammedi seçti. hatta hatırlayınız allah peygamberimizden bahsederken, sen daha önce di&#775;n i&#775;man nedi&#775;r bi&#775;lmezdi&#775;n, seni doğru yola biz ilettik diye özellikle bizlere bildiriyordu. buradan şunu çok açık anlıyoruz, allah katında önemli olan doğruların ve hakkın arayışında olmak ve batıldan hurafeden uzak durmaktır.

bazı kafa karıştıran noktalar var. afrikada halen izole yaşayan kabileler va. bu adamların modern toplumlarla karşılaşması max 50 100yıl falan. islamiyeti tebliğ edip yayan toplumlar, cihad edenler vs bu kişilere hiçbir zaman ulaşamamış. amazonlarda yaşayan daha 10-15 yıl önce varlığı keşfedilmiş kabileler var okyanus ötesindeki bu kişilere islamı bırakın herhangi bir kitap ehli bile ulaşmamış.

bu ayette allah ne demek istediğini, kimlerden bahsettiğini kur?an dan birçok ayetle açıklandığını göstermeden önce, bir örnek vermek istiyorum. tevbe suresi 5. ayetinin başında şöyle bir cümle geçer. ?haram aylar çikinca allah?a ortak koşanlari, artik bulduğunuz yerde öldürün,? eğer bu ayetin öncesini ve sonrasını okumazsanız, allah yahudi ve hıristiyanları gördüğünüz yerde öldürün emrini verdiğini zannedersiniz. halbuki diğer ayetlerde, size özellikle savaş açan, barış sözleşmesi yaptıkları halde, sözlerinden dönerek size saldıranlarla savaşın ve gerekirse öldürün diyor. hatta bu konuda detaylı açıklama yaparken, onları esir alın, ya karşılıklı fidyeyle, ya da karşılıksız savaş bitiminde salı verin, diye de açıklama yapar. gelelim maide suresi 51. ayete. bu ayetten birkaç ayet sonra, bakın allah bu konuya nasıl açıklama getiriyor ve kimlerle dost olmayın diyor.

maide 69: i&#775;man edenlerle yahudiler, hıristiyanlar ve sabiilerden allah'a ve ahi&#775;ret gününe i&#775;nanip i&#775;yi&#775; amel i&#775;şleyenler üzeri&#775;ne asla korku yoktur, onlar üzülecek de deği&#775;llerdi&#775;r.

Sanırım insan kendi işine bakmalı. kendini kurtarmaya odaklanmalı. peygamberler gibi kurtarılmış olan, insan ötesi varlıklar haricinde kim ben kendimi kurtardım diyebilir. biz kendimizi bir kurtaralım hele erenlere karışalım, o zaman konuşuruz kimlerle muhatap olup olmamak gerektiğini.

ayetin sonunda bir cümle var. ?her kim de inanılması gerekenleri inkar ederse, bütün işlediği boşa gider? burada bahsedilen, allah ı bolca anan, onu yücelten ve ona karşı kulluk görevini yerine getirip, allah'a ve ahiret gününe inananlar, doğru olanı emredip, eğri olandan uzak duranlar ve hayırlı işlerde birbirleriyle yarışanlar olarak anlamamız gerektiğini ayetlerden anlıyoruz. bunun tersini yapanın yaptıkları boşa gidecektir.

mümtehine 8?9: allah, sizinle din konusunda savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayanlara i&#775;yi&#775;li&#775;k yapmanizi ve adaletli&#775; davranmanizi yasaklamaz. çünkü allah, adil olanları sever. allah sadece, si&#775;zi&#775;nle di&#775;n konusunda savaşanlari, si&#775;zi&#775; yurdunuzdan çikaranlari ve si&#775;zi&#775;n çikarilmaniza yardimci olanlari dost edi&#775;nmeni&#775;zi&#775; yasaklar. kim onları dost edinirse, işte onlar zalimlerin ta kendileridir.

sanırım bu ayet son noktayı koydu. allah kitap ehli arasında, allah ın şartlarını taşıyan, doğru ve dürüst olanlar ile çok iyi dostluklar kurmamızı özellikle istiyor ki, onlarla yemeli&#775; i&#775;çmeli&#775; dost olmamizi i&#775;sti&#775;yor. yetmiyor, mümin kadınlardan yani iman etmiş müslüman olmuş kadınlardan iffetli olanlar sizler için helaldir dedikten sonra, daha da ileri giderek bakın ne diyor tekrar hatırlayalım.

yazını okudum hakangta eline sağlık

ali i&#775;mran 113?114: ki&#775;tap ehli&#775;ni&#775;n hepsi&#775; ayni deği&#775;ldi&#775;r. onların arasında, gece boyunca allah'ın ayetlerini okuyan ve secdeye kapanan dosdoğru insanlar da vardır. onlar, allah'a ve ahiret gününe inanırlar; doğru olanı emreder, eğri olandan alıkoyarlar ve hayırlı işlerde birbirleriyle yarışırlar. i&#775;şte bunlar erdemli&#775; i&#775;nsanlardandir.

bazı art niyetli kişiler, bakara 107. ayetinde, allah dan başka dostunuz yoktur diye geçiyor, maide 55. ayetinde de, sizin dostunuz allah tır, elçisidir ve allah a boyun eğenlerdir diye geçiyor. bu iki ayette tezatlık yok mu diye, kur?an da çelişki aramaya çalışanları görürüz. halbuki ayete daha dikkatle baktığımızda ve diğer ayetlerle karşılaştırdığımızda, bakara 107. ayette, özellikle dikkat çeken, allah dan başka bi&#775;zlere yardimci olmadiğini anlatiyor. yani din ve imanımız adına bizlere yardım edecek, ardı sıra gideceğimiz, şefaat dileyeceğimiz yalnız allah olduğu anlatılıyor. maide 55. ayette ise, yaşadığımız normal hayatımızda gerçek dostlarımız sayılıyor ve özellikle allah a boyun eğen, onun emirlerini yerine getirenler diye de açıklık getiriyor. bu makalemde bu şartları taşıyan, azınlık olsa da ehli kitabın içinde, böyle insanları da dost edinin diye ayetlerde geçtiğini açıkça gördük. ayetlere kur?an bütünlüğünde bakmadığımız takdirde, allah ın ne anlattığını da doğru anlamamız mümkün olmayacaktır.

doğrusu bu kadar açık ayetten sonra, sanırım söyleyecek hiçbir şey yok. konunun daha iyi anlaşılması ve allah ın biz müslümanların, allah ın doğru yolunda giden ve rabbimizin istediği şartları taşıyan ehli kitapla, nasıl dostluklar kurmamızı istediği ayet üzerinde şimdide düşünelim.

ne olacak bu insanlar hepsi cehennemlik mi. bu akla mantığa sığıyor mu.

bakara 111 ve 112. ayetlerinde, yahudi&#775; ve hiri&#775;sti&#775;yan hari&#775;ç hi&#775;ç ki&#775;mse cennete gi&#775;remeyecek, dedikleri bilgisini veriyor. allah da özellikle bu örneği kur?an a iman eden müslümanlara veriyor ve bakın nasıl bir cevap veriyor allah, ehli kitabın sözlerine.

ayete dikkat ettiyseniz, iman edenlerle diye başlıyor, kitap ehli olanları yani bunların içindende allah ın doğru yolundan giden, allah a ve ahiret gününe inanıp, iyi amel işleyenleri allah ayırıyor ve onların korkmalarına gerek olmadığını, onların hesap günü üzülmeyeceğini bizlere bildiriyor. yani allah bu özellikleri taşıyan ehli kitapla asla dost olmayın demiyor, tam tersine onlarla dost olmamızı istiyor. kur?an dan şimdi vereceğim örnek ayet, aslında ehli kitap arasında hangileri ile dost olabileceğimize çok daha açık örnek veriyor. şimdide ona bakalım.

lütfen biz müslüman?ız, onun için biz cennete gideceğiz yahudi ve hıristiyanlar gitmeyecek diye, kendimizi kandırmayalım, pişman oluruz. unutmayalım, allah mahşer günü elçisinin şahitliğinde söyleyeceği o acı gerçeği şimdiden bizlere bildiriyor ve diyecek ki peygamberimiz; beni&#775;m ümmeti&#775;m kur?an i terk etti&#775;. ne dersiniz hala hiç korkmadan, kendimizden emin bir şekilde, biz müslüman olduk, allah ın en doğru yolunda gidiyoruz, onun için biz cennetliğiz, yahudi ve hıristiyanların hepsi cehennemlik, deme cesaretini hala gösterebiliyor muyuz? karar sizin, imtihan sizin imtihanınız.

ali i&#775;mran 75: kitap ehlinden öylesi vardır ki, ona yüklerle emanet biraksan onu sana öder. onlardan öylesi de vardır ki ona bi&#775;r di&#775;nar versen, devamli olarak başina di&#775;ki&#775;lmedi&#775;kçe onu sana ödemez. onlar, ?cahillere karşı bize bir sorumluluk yoktur? dedikleri için böyle yapıyorlar ve allah'a karşı bile bile yalan söylüyorlar.

maide 51 ve 57. ayette geçen kelime orijinal ayette aynı, evli&#775;ya yani dost anlamında. demek ki tüm ehli kitaptan bahsetmiyor. bunların içinde bulunan, zalim olanları, dinimizi inancımızı alaya alıp bizlerle dalga geçenleri dost edinmemizi allah istemediğini bildiriyor. kur?an a bakmaya devam edelim.

bizler karşımızdaki insanların, allah katında imanlarını asla ölçemeyiz, değerlendirme yapamayız. allah necm 32. ayetinde bakın ne diyor.? öyleyse kendi&#775;ni&#775;zi&#775; temi&#775;ze çikarmayiniz. o, allah'a saygi duyani en i&#775;yi&#775; bi&#775;lendi&#775;r.? yine maide 105. ayetinde şöyle uyarıyor bizleri.? ey i&#775;man edenler! si&#775;z, kendi&#775;ni&#775;zi&#775; düzeltmeye bakin? yine i&#775;sra 84. ayetinde: ?yolca daha doğru gi&#775;deni&#775;n ki&#775;m olduğunu, rabbi&#775;ni&#775;z daha i&#775;yi&#775; bi&#775;li&#775;r.

bu makalemde sizleri düşünmeye davet etmek istediğim, çok önemli bir ayet var. maide suresi 51. ayet. bu ayette geçen bir cümleden yola çıkarak, kur?an dan araştırmadan, ayetler üzerinde düşünmeden, gerekli detayları almadan söyle deriz. allah yahudi ve hıristiyanları dost edinmeyin diyor. önce ayeti yazalım, daha sonrada kur?an dan yardım alarak, allah bu ayette aslında ne anlatmak istiyor, onu anlayalım.

?sen de onlara de ki, ?eğer gerçekten doğru söylüyorsaniz, deli&#775;li&#775;ni&#775;zi&#775; geti&#775;ri&#775;ni&#775;z.? bi&#775;laki&#775;s, ki&#775;m i&#775;yi&#775;li&#775;k yaparak bütün benli&#775;ği&#775;ni&#775; allah'a tesli&#775;m ederse, onun ödülü rabbi&#775;ni&#775;n katindadir. öyleleri için ne bir korku vardır ne de üzüntü çekerler.?

ayete ilk baktığımızda, sanki allah tüm yahudi ve hıristiyanları dost edinmeyin diyor gibi anlaşılıyor. ayette dost diye çevrilen kelime evli&#775;ya. kur?an da bu kelime, genelde dost ya da veli&#775; diye çevrildiği için, bu ayette de dost diye çevrilmiş. aslinda bu ayette geçen bu keli&#775;meni&#775;n ki&#775;mlerden bahsedi&#775;ldi&#775;ği&#775;ni&#775;, bi&#775;raz sonra daha i&#775;yi&#775; anlayacağiz.

bu durumda, kendini kurtarma mücadelesinde kişiyi batağa çeken kim varsa, müslüman yahudi ateist farketmez, bunlardan uzak durması, hatta bu kişileri net olarak tespit edebilmişse, bunları kendinden uzak tutması da hakkıdır.

bizler kur?an ayetlerini, eğer rivayet edilen hadislerin ışığında anlamaya çalışırsak, doğru anlamamız asla mümkün olamaz. çünkü allah kur?an ı biz açıkladık ve her şeyden nice örnekleri verdik ki anlayasınız diye bizleri uyarır. peki, bizler bu uyarıları dinliyor muyuz? elbette hayır. tam tersine kur?an her konuda detay vermez açıklamaz, özet bilgi verir diyerek, kur?an ayetlerini açıkladığını iddia ettikleri, rivayet hadislere toplumu yönlendirirler, araştırmadan kur?an ın onayını almadan. bu fikre inandığınızda zaten kur?an ın onayı gerekmiyor, çünkü kur?an da her bilgi yoktur deniyor. böyle olunca da bizler, allah in ne dedi&#775;ği&#775;ni&#775; deği&#775;l, araya gi&#775;ren bazi ki&#775;şi&#775;leri&#775;n ri&#775;vayetleri&#775; i&#775;le ayetlerden ne anladiklarini anliyoruz.

sanırım bu ayetten sonra, allah ın ehli kitap arasında kimlerden bahsettiği, daha doğrusu, dost edinmeyin derken, hepsi&#775;ni&#775; kast etmedi&#775;ği&#775; çok daha net anlaşiliyor. dikkat derseniz bu ayet, hem allah ın elçisine, hem de iman eden müslümanlara hitaben söylüyor ve ehli kitapla, nasıl bir diyalog içinde olmamız gerektiğinin izahını yapıyor. aynı konuda kur?an dan bir başka örneğe bakalım.

maide 57: ey iman edenler! si&#775;zden önce kendi&#775;leri&#775;ne ki&#775;tap veri&#775;lenlerden di&#775;ni&#775;ni&#775;zi&#775; alaya alip oyuncak edi&#775;nenleri&#775; ve öteki&#775; kafi&#775;rleri&#775; dost edi&#775;nmeyi&#775;n. eğer müminler iseniz allah?a karşı gelmekten sakının.