etse tövbe haşa seni sınav yapmaya sınamaya cezalandırmaya hakkı olmazdı

İlim olması için, ilme konu olan olayın olması gerekir. İlim maluma tabidir.

engellemez

Ezelde Yüce Allah, her şeyi bilmiş ve levhi mahfuza yazmıştır. Fakat bu yazının insanın özgür hareket etmesini engellediği kesinlikle söylenemez. Çünkü yazının ve bilginin engelleyici ya da yaptırıcı bir özelliği yoktur. Olsa olsa bilginin doğruluğu ya da yanlışlığı olur. Sözünü ettiğimiz bilgi Allah&amp;#8217;a ait bir bilgi olduğu için de kesinlikle doğru bir bilgidir ve her ne yazılmışsa aynen çıkar. Ve kulun ne yapacağı ezelden bilinmiş olur.

Allah&amp;#8217;ın bütün olayları ezelde yazması, zaman üstü bir makamdan kimin nereye gittiğini, nasıl hareket ettiğini görmesinden ve bunu kayıt altına almasından ibarettir.

Ezel mazi halkasının, geçmişin bir ucu değildir. Ezel geçmiş zaman, şimdiki zaman ve gelecek zamanın tamamını kaplayan zaman üstü bir anlamdır. Zaman yokken ezel vardı.

<i>Ezelde bilmek kavramı yanlış anlaşılıyor. </i>

Ankara Konya arası 300 km &amp;#8217;dir ifadesi bir bilgidir. Ankara ve Konya arasındaki mesafe ölçülerek bu bilgi elde edilmiştir. Biz Ankara Konya arası 300km&amp;#8217;dir dediğimiz için öyle olmamıştır. Öyle olduğu için biz bu bilgiyi elde etmişizdir. Söz gelimi aralarındaki mesafe 400km&amp;#8217;dir deseydik, mesafe bizim söylediğimize göre değişmeyecekti. Gene 300km kalacaktı. Çünkü ilim, bilinen şeye tabidir. Bilinen şey ilme tabi olamaz.

&amp;#8220; 12 Ağustosta Güneş tutulması olacak&amp;#8221; ifadesi bir bilgidir. Öyle olacağı önceden tespit edildiği için bu bilgiye varılmıştır. Bilgi bilinen şeye tabi olmuştur. Eğer tersi olsaydı, yani bilinen şeyler bilgiye tabi olsaydı; &amp;#8220;12 Ağustosta güneş tutulmayacak&amp;#8221; yazdığımızda güneşin tutulmaması gerekirdi. Oysa güneş gene tutulur. Sadece bizim bilgimizin yanlışlığı açığa çıkmış olur.

Allahın ilmi ve bilgisi de, kulun yapıp ettiği şeyleri, zaman üstü olan ezel makamından gördüğü ve bildiği içindir. Bu bilgi kulun hareketlerini asla değiştirmez. Bilakis yüce bir kudret tarafından hareketlerinin kayıt altında olduğunu ve bilindiğini gösterir.

Bir örnek verelim. Sen Ankara&amp;#8217;dan İstanbul&amp;#8217; gitmek üzere yola çıktın. Şu an Bolu&amp;#8217;dasın. Ankara&amp;#8217;dan çıktığın an mazidir. Şu an bulunduğun Bolu şimdiki zamandır. İstanbul&amp;#8217;a varacağın an ise gelecek zamandır. Ezel Ankara&amp;#8217;dan çıktığın zaman ya da şu an bulunduğun zaman değildir. Ankara&amp;#8217;dan çıkışını, Bolu&amp;#8217;da bulunuşunu ve İstanbul&amp;#8217;a varışını aynı anda tepeden gören bir makamdır.