Aşiret örgütlenmesini dağıtamayan, tüm Kürt toplumunu bağrında toplayan bir örgütlenmeye gidemeyen, bunun zeminini yaratamayan Kürtler, Osmanlı?nın her saldırısında kendi aşiret yapısını ve onun hakim olduğu toprakları korumaya çalışmayı yeğlemiştir. Mücadele bunlarla sınırlı olduğundan dar kalmış, tüm Kürdistan?ı kaplayamamıştır.

Anadolu Ulusal Kurtuluş Mücadelesi?nin sürdüğü koşullarda 1921 yılında Koçgiri Ayaklanması patlak verir!.. Bu ayaklanma ulusal taleplere sahip olması yanıyla haklı bir temele oturmasına karşılık, içinde bulunulan süreç, koşullar ve bu koşulların biçimlendirdiği ilişkiler bütünü açısından gerici bir konuma düşmüştür!

İngilizlerin doldurduğu çifte gibi olan Ali Batı,24. Alay komutanını ve kaymakamın telkinlerine kulak asmayarak hapisanedeki azılı mahkumları serbest bırakıp, bölgede yaşayan halktan zorla para ve silah temin etmeye, çete kurmaya çalışmıştır.

Ve dördüncü husus, bölücü yazar yazısının başından sonuna "feodalizm, kapitalizm, emperyalizm"e karşı çıkıyor... muş gibi görünüyor!.. Bundan kendisinin "sosyalist" hatta "komünist" olduğu sonucunun çıkması lazım. Ancak aynı yönde yazıp çizen bütün Kürt bölücüler, istisnasız tümü, zalim, insafsız, kapitalist ve emperyalist Hıristiyan Batı ile ve yine zalim, kapitalist, emperyalist, siyonist İsrail ile çok sıkı işbirliği içindedirler. Hıristiyan misyoner papazları bağırlarına basar, Yahudi Mossad ajanlarından eğitim alırlar!

Savur Tenkil Harekatı 20 Mayıs-9 Haziran 1930 Savur

Baban beyliğine dışarıdan bir vali atanması üzerine isyan eden beyliğin varisi Abdurrahman Paşa?nın başlattığı ayaklanma, dış güçlere bel bağlamanın çarpıcı bir örneğidir. Ayaklanma sırasında Abdurrahman Paşa her sıkıştığında İran?a çekilir ve burada Şah?tan destek alır. Ancak bir süre sonra bu sorunu kökten çözümlemek isteyen Osmanlı, Abdurrahman Paşa?nın üzerine yürümeden önce İran?la anlaşır. İran Abdurrahman Paşa?ya verdiği desteği keser. Çaresiz kalan Abdurrahman Paşa zorunlu olarak yeniden Osmanlı egemenliğine boyun eğer!..

Kemalistler Anadolu topraklarındaki emperyalist işgale resmi olarak son veren Lozan Anlaşması?yla, "Misak-ı Milli" sınırları içerisinde toprak bütünlüklerini sağlayıp, iktidarlarını pekiştirdikten sonra ise içe yönelirler. (15) Başlangıçta Kürt-Türk ittifakına ihtiyaç duyan Kemalistler, savaş sonrası buna ihtiyaç duymuyorlardı. Mecliste temsil edilen, meclis kürsüsünden konuşma hakkına sahip iki ulustan biri olduğu söylenen Kürtler, bir anda Kemalistlerin ağzında "Dağ Türkleri" olup çıkmışlardı. Kürtlere verilen "Özerklik-Otonomi" vaatlerinin üzerine sünger çekerek, ulusal sorunu, tam da küçük burjuva diktatörlüklerin karakterine yakışır bir tarzda, asimilasyon ve soykırımla çözmeye yöneldiler.

Aşağıda bir kürtçü-bölücü siteden alınmış ve FERDİ KARAASLAN tarafından yapılmış olan kürtçülük-bölücülük faaliyetlerinin bir değerlendirmesi var... Meseleye nasıl baktıklarının anlaşılması amacıyla sitemize aldık. Dikkatle okunmasını tavsiye ederiz.

iyi yapmışlar:)çerkez ethem de isyan etti. yozgatta isyan çıkmışdı kurtuluş savaşında onlardamı kürttü.

En son PKK, ilk çıkışında, uzak ve yakın tarihimizdeki Kürt hareketlerinin reformist ve icazetçi özelliklerini mahkum etmesiyle farklılık ifade ediyordu. Ancak PKK de, esas olarak Sovyetler Birliği?ne ve Türkiye?yle çelişkisi olan bölge devletlerine dayanarak mücadelesini sürdürmeyi düşünmüş, bunu teorileştirmiş ve diğer sosyalist ülkelerle birlikte Sovyetler Birliği?nde de geri dönüşlerin yaşanmasıyla birlikte, emperyalist ülkelere bel bağlamıştır!..

Dersim ayaklanmasına da Sünni aşiretler seyirci kalmışlar, hatta bazıları ordu güçleri ile birlikte ayaklanmanın bastırılmasına katılmışlardır!.. (16)

Kürt Ulusal Kurtuluş mücadelelerinin başarıya ulaşamamasında çeşitli etkenlerle birlikte bu özellikleri belirleyici olmuştur denilebilir. Kürt hareketleri bu özellikleriyle çeşitli güçlerin kendi çıkarları doğrultusunda, kendi politikaları için kullanmasından kurtulamamıştır.

İsyan ve ihanet kelimelerini iyi irdelemek gerekir...

1919 yılı yaz aylarında Malatya?da patlak veren Kürt ayaklanması, İngilizlerin ulusal kurtuluş mücadelesinin önünü kesme amaçlı destekledikleri ve fiili olarak da ayaklanmanın organizasyonu içerisinde yer aldıkları bir harekettir!..

İsyan güçlükle bastırılmıştır ve artçıları da sarsıcı olmuştur...

1919 yılında Kemalistler, anti-emperyalist bir temelde Anadolu?nun işgal edilmesine karşı tavır alır. Emperyalizme karşı Anadolu halklarının birliğini sağlamaya özel bir önem verirler. Bu çerçevede Kürtlerle ittifak kurma çabalarını yoğunlaştırırlar. Bu çabalarla birlikte Kürtlere yönelik birçok vaat de dile getirilir. Bunların başında da, emperyalizme karşı bağımsızlık kazanıldıktan sonra, özerk bir yapılanma oluşturulacağı sözü gelmektedir. Mustafa Kemal daha ulusal kurtuluş savaşının başında bunu; "Kürtlerin serbest gelişimlerini temin için ırki ve içtimai hukuklar aynen kabul edildi. Böylece, yabancıların Kürtlerin üzerinde yapacağı propagandaların bu şekilde önünün alınacağı, Kürtlere malum olması hususu belirtildi," şeklindeki sözleriyle ifade etmektedir.

Sevr anlaşmasının önemli bir özelliği, Kürtlere "özerklik" hakkı tanınmasıdır. Bu nedenle de Sevr, özellikle geçmişte Kürt Milliyetçileri tarafından savunulur olmuştur!.. (13)

İngilizlerin desteği ve teşvikiyle Midyad, Savur, Ömerkan civarında Ali Batı tarafından çıkarılan isyan Türk Devleti için oldukça tehlike arzetmiş.

Garzan İsyanı 1839 Diyarbakır

Şeyh Mahmut Berzenci İsyanı 21 Mayıs 1919 Mahmut Berzenci 22p Süleymaniye

İkinci Ağrı Harekatı 13-20 Eylül 1927

Kürt halkının tarihinde "ilk cahş" olarak anılan İdris-i Bitlisi, Osmanlı?nın, Kürdistan?daki sağ kolu durumundadır. Yoğun çabaları sonucunda birçok aşiret Osmanlı egemenliğini tanır. Çaldıran savaşı sonrasında İdris-i Bitlisi?nin girişimleri ile Yavuz Sultan Selim ile 23 Kürt beyliği arasında bir anlaşma imzalanır. Bu anlaşmaya göre;

Rus tarihçi Lazarf, 1908?den sonra kurulan Kürt örgütler için "... Aslında küçük derneklerdi ve programları belirsizlik gösteriyordu. ... Baskıcı iktidarlara karşı Kürdistan?da yığınların kitlesel protesto eylemlerini ve ilişkilerini kuramadılar..." (Kürdistan ve Kürt Sorunu 19. yy. sonlarından 1917?ye kadar) demektedir.

Yezdan İzzettin Şer ayaklanması, bu konuda tarihten öğrenmesini bilenler için oldukça önemli bir isyandır. Bedirhan Bey ayaklanmasında, amcası Bedirhan Beye ihanet ederek, ayaklanmanın bastırılmasında önemli bir payı olan Yezdan İzzettin Şer, ayaklanma sonrası Hakkari paşalığıyla ödüllendirilmişti.

10- ÇOK DOĞRU!.. Yahudi kökenli Barzani ailesi hep yabancılara, şimdi de Amerika ve İsrail'e uşaklık ederek ayakta kalmaya çalışmış, her seferinde Kürtler'in daha çok ezilmesine sebep olmuştur!

Bu durum, Kürt halkının içinde bulunduğu feodal yapının kaçınılmaz bir sonucuydu. Kimin yanında, hangi istemlerle yer alacaklarını belirleyen bölgedeki güçler dengesidir. Feodal aşiret yapısı bu ikili tavır alışı, yani ilericiliği ve gericiliği aynı toplumsal yapı içerisinde var etmiştir.

Musul?daki İngiliz konsolosluğu aracılığıyla Yezdan?la görüşmeler yapılır. Umudunu Rus birliklerinin ilerlemesine bağlayan, bu olmayınca Van?ın güneyindeki dağlık bölgeye çekilen Yezdan, bu kez umut olarak İngilizlere sarılır!.. İngilizlerin, Osmanlı hükümetiyle arasında arabuluculuk yapma teklifini kabul eder. Görüşmeleri başlatmak için İngilizlerin davetlisi olarak konsolosluğa giden Yezdan, burada yakalanarak Osmanlı subaylarına teslim edilir!..

Şeyhlere, aşiret reislerine otonomi yetmektedir. Bunun yolu olarak da, güçlü bir devletin "emir ve görüşleri" doğrultusunda hareket edilmekten kaçınılmamaktadır!..

1924 Nasturi İsyanı 1924

Aralık ayında bölgeyi gezen İngiliz emperyalizmi temsilcisine 40 kadar aşiret reisinin imzasını taşıyan bir belge verilir. Bu belgede; "... majestelerinin hükümeti, Doğu halklarının Türk mezaliminden kurtarılıp, onlara bağımsızlıklarının gerçekleşmesi için yardım etme niyetini açıklamış olduğundan, Kürdistan halkının temsilcileri olan şefler, hükümetten İngiliz himayesine alınmalarını ve birliğin yararlarından yoksun kalmamak için Irak?a bağlanmalarını rica ederler!.. Eğer hükümet Kürtlere yardım eder ve onları korursa, onlar da onun emir ve görüşlerini kabullenmeyi taahhüt ederler!!.." denilmekteydi.

Öte yandan 1938'den 1968'e kadar, İsmet İnönü ve Menderes döneminde hiç bir Kürt isyanı çıkmaması, hemen hiç bir Kürtçülük faaliyeti olmaması üzerinde durulması gerekir. Hele "kemalist" sayılan İsmet Paşa'nın, 2. Cihan Harbi kargaşasında dahi, isyanlardan azade yaşaması, nasıl yorumlanabilir?..

Şeyh Mahmut önderliğindeki Hamavend şeyhleri ve Süleymaniye ileri gelenleri İngilizleri bölgeye davet ederler!.. Böylelikle İngilizler bölgeye yerleşirler!..

Öte yandan "Kürt soykırımı", "Dersim'de vahşet" iddiası elbette ki külliyen YANLIŞ!.. Soykırım zaten olmaz da, vahşet falan yok; yeni devleti yıkmak isteyen emperyalistlerin desteklediği peşpeşe isyanlar ve bu isyanların bastırılması var!..

Tarihte çokça Kürt ayaklanması olmasına rağmen sonuçta hemen tümü başarısızlıkla sonuçlanmıştır!.. (1)

kürt konusunda yazılmış kitaplar ; https://goo.gl/B62SAE

İkinci husus, bütün isyanlarda bir ihanet ve bir "yabancı işbirliği" var!.. Yani Kürt bölücüler sadece cani değil, aynı zamanda hain, nankör ve kalleştir!.. Bunu biz demiyoruz, bölücünün biri itiraf ediyor!

Çünkü emperyalist dönemde Leninizm?in ulusal soruna yaklaşımı "emperyalizmi zayıflatan ulusal hareketlerin ilerici olabileceği"dir.

Şeyh Said İsyanı 13 Şubat-30 Mayıs 1925 Şeyh Said

I. Paylaşım Savaşı sırasında, Osmanlı bölgeden daha fazla asker ve vergi ister. Bu istek Barzaniler tarafından geri çevrilir. Osmanlı isteğinin geri çevrilmesini ayaklanma olarak kabul eder ve Barzaniler?in üzerine yürür. Bir hainin oyunu sonucu yakalanan Abdülselam Barzani diğer aşiretlere örnek teşkil etmesi için asılır!..

Bu dönemde Kürtler aşiretler halinde yaşayarak feodal yapılarını devam ettirmekteydiler. Ulusal bir hareket yaratacak olan, ulusal bilincin hala uzağındadırlar. Bununla birlikte emperyalistlerin 1. Paylaşım Savaşı sonucunda bölgeyi işgal etmeleri ve buna karşı gelişen Anadolu Ulusal Kurtuluş Savaşı karşısında Kürtler ikili bir tavır sergilerler!.. Kimi Kürt aşiretleri anti-emperyalist bir temelde, gelişen Kurtuluş Savaşı içerisinde yer alırken, kimi aşiretler de emperyalizmin yedeğine düşerler!..

Bu dönemde nitelikleri itibariyle öne çıkan üç önemli ayaklanma vardır. Bunlardan Şeyh Sait Ayaklanması (1925) dini motifler taşımasına karşılık harekette belirleyici olan yan hareketin ulusal özüdür.

Berezenci olayı dikkatle ve ibretle incelenmelidir. Savaş sırasında Kürtler İngilizler'i davet ederek Osmanlı'ya ihanet etmişler, sözde Kürt krallığı kurmuşlar, Musul'un Mondros Mütarekesi'ne aykırı olarak işgaline yol açmışlar, buna rağmen daha sonra İngilizler tarafından bombalanmışlardır. İngiliz'le mücadele eden Anadolu kurtulurken, İngiliz'den medet uman Kürtler ve Araplar sömürge durumuna düşmüş, perişan olmuşlardır. Hala da kurtulamadılar!

8 - Yazar burada çok önemli bir itirafta bulunuyor; "bu ayaklanmaların talepleri hiçbir zaman ulusal bir içeriğe dönüşmemiştir," diyor! SON DERECE DOĞRU!.. Dönüşmesi de mümkün değildi, çünkü Kürtler bir millet değildir, birbirinden çok farklı bir "aşiret topluluğu"dur. Batı'nın bütün desteğine rağmen hala da bir araya gelemediler.

İsyan onurludur ihanet onursuz...

İhanet kelimesi yerine isyanı demek daha doğru olur...

Bu anlaşma Sultan Selim ile ona boyun eğen Kürt emirlikleri arasında yapılmıştır. (M. Emin Zeki, Kürdistan Tarihi Sayfa:83)

İdris-i Bitlisi işbirlikçiliğin karşılığını alır. Çaldıran seferine çıkarken 40.000 Aleviyi katletmesi nedeniyle -bunların arasında çok sayıda Kürt Alevisi de vardır - "Yavuz" namını alan Sultan Süleyman?ın sevgi ve güvenini kazanır. İdris-i Bitlisi tarafından Kürdistan?da oluşturulan idari yapılanmayla Kürt beylikleri Osmanlı?nın elindeki güçlü bir silaha dönüşürler. Osmanlı?nın bir nevi özerklik bahşettikleri beylikler, Kürdistan ve Anadolu?daki katliamlarda başrollerden birisini oynarlar. (4)

Buban Aşireti İsyanı 1934

Ancak Osmanlı?nın Kerkük?ü almasıyla çekilen İngiliz birlikleri, Kasım ayı sonunda yapılan bir anlaşma ile yeniden bölgeye yerleşir. Şeyh Mahmut Berzenci de?Kürdistan Kralı? ilan edilir!..

Kemalist iktidarın, Kürt halkına yönelik inkarı ve asimilasyonu temel alan politikaları, ulusal ve ulusal yanı ağır basan Kürt ayaklanmalarının birbiri ardı sıra gelişmesini sağladı. Kürdistan?ın sosyo-ekonomik yapısında değişim yapacak gücü olmayan Kemalist yönetim ise, ayaklanan Kürt halkını denetimi altında tutmak için feodal yapılarla çatışmaktan da kaçınmıştır. Zaten Kürdistan?da feodalizmi çözecek bir sermaye birikimi, gelişmiş bir burjuvazi de olmadığından ister istemez Kürt feodalleriyle işbirliğine gitmiş, devlet otoritesini tanıyan işbirlikçi Kürt egemenlerini güçlendirmiştir.

3 - YANLIŞ!.. Yazar, Kürt aşiretlerini iki ordu arasında ezilmekten kurtaran, ve onlara imtiyazlar sağlayan, böylece 1800'lere kadar Kürtler'in kendi hallerinde kalmalarını imkan hazırlayan İdris Bitlisi'yi hain ve casus olarak görüyor!.. İkinci yanlış "Kürt emirlikleri, beylikleri" diyor!.. Halbuki, daha önce de anlattığımız gibi, tanınan imtiyaz, bölgeye "dışardan bir TÜRK sipahi atanıp idari işlerin onun tarafından yürütülmesi" yerine, aşiret reislerinin "sipahi" gibi devlet görevlisi haline getirilmesinden ibarettir!.. Bunlar ne emirdir, ne de otonom beydir, ne de beylik kurulmuştur!.. Bolu Beyi, Sivas Beyi ne kadar devlete bağlıysa, Kürt "bey"i de o kadar bağlıdır!.. Zaten yazar da "Osmanlı egemenliği perçinlenir," diyerek bu gerçeği ifade etmiş!

BİR KÜRT AYARIMCININ DİLİNDEN KÜRT İSYANLARI VE İHANETLERİ

Maalesef Ermeniler'den, Rumlar'dan sonra Kürtler de emperyalistlere alet olmaktan kurtulamıyor!

Nehri İsyanı 10 Haziran 1925

Kürtler her devirde ve dönemde, asi olmuşlardır.

12 - YALAN değil, KUYRUKLU YALAN!.. Kürtler hiç bir zaman ne resmen göç ettirildi, ne de tehcir!.. Rus ordusu ve Ermeni çetelerinin gelip zulmetmesi üzerine ta İstanbul'a kadar kaçanlar oldu!.. Bir kısmı Ruslar ve Ermeniler çekilince geri döndü. Tabii savaş sırasında ve bu göç sırasında ölenler olmuştur! İngiliz belgelerine dayanan Robert Olson, ve kapsamlı bir araştırma yazmış olan David Mc Dowall hiç bir şekilde böyle resmi bir göç ettirme veya sürgünden söz etmezler!.. Ancak Dersim isyanından sonra bazı Kürt aşiret reisleri aileleri ile birlikte batıya sürülmüşlerdir.

İkinci Sason İsyanı Ocak 1937

ihanet mi isyan mı

Bu tür ayaklanmaların ilklerinden sayabileceğimiz Şerefhan ayaklanması buna tipik bir örnektir. Bitlis Emiri Şerefhan görevden alınır, ancak yerine oğlu atanması gerekirken Osmanlı?nın merkezden bir vali ataması üzerine ayaklanma patlak verir. Ayaklanma 1600?lerden beri süren Osmanlı-İran savaşlarıyla da bütünleşince uzun süre devam eder. Ayaklanma Osmanlı?nın Bitlis Emirliğine Şerefhan?ın oğlunu atamayı kabul etmesiyle sona ermiştir. Belirleyici olan aşiretin çıkarı olmuştur.

Ulusal Kurtuluş Savaşı?nın resmileştirilmesi olan Lozan Anlaşması?nda, azınlıklar konusunda yaşanan sorunla ilgili, meclisteki Kürt milletvekilleri konferansa telgraflar çekerek, Türkiye adına görüşmelere katılan komisyonun Kürtleri de temsil ettiğini belirtiyorlardı!

İngilizler, Kürtlerin bu isteğini ilk başlarda çıkarlarına uygun bulur ve desteklerler. Ancak bir süre sonra Ortadoğu?daki gelişmeler, Irak?ta Arapların iktidarı almasını daha olanaklı ve gerçekçi hale getirir. Bunun üzerine Şeyh Mahmut Berzenci?ye sırtını çeviren İngilizler Kürtlere karşı tavır alırlar!..

Çünkü, emperyalizm çağında ulusal bir hareketi ele alıp değerlendirirken emperyalizme karşı tavrına bakarak nitelemek gerekir!

Türkiye Kürdistanı?nda, Dersim ayaklanması kanla bastırılarak Kürt hareketi ağır bir darbe alırken Kürdistan?ın diğer parçalarında gözle görülür bir hareketlilik söz konusudur.

7 - Kürtler, isyanlara karşı "katliam"a alet olmuş!.. İsyan bastırma hiç bir yerde katliam sayılmaz! Devlet ne yapsaydı yani? İsyancıyı başıboş mu bıraksaydı?.. Hoş, bunu da Ermeni isyanlarında yaptı, 1885-1915 arasında tam 30 sene doğru-dürüst bir tedbir almadı, sonra da "tehcir yaptı" diye suçlandı!

Kürtlere "özerklik" söylemi ise, halkları emperyalizm karşısında bölen-parçalayan bu nedenle de emperyalizmi güçlendiren bir aldatmacadan öte bir şey değildir!..

Bu ayaklanmalar uluslaşma sürecine hizmet etmişse de çok başlı feodal zemin ulusal bütünlüğün sağlanmasını engellemiştir.

Babanzade Ahmet Paşa İsyanı 1812 Babanzade Ahmet Paşa Baban

Bedirhan Osman Paşa İsyanı 1877-1878 Bedirhan Osman Paşa Cizre ve Midyat

Ulusal bir bütünlük sağlayamamış olan Kürtlerin bir bölümü Osmanlı?yla birlikte hareket ederler. Bunun nedeni; bir yandan Osmanlı?nın baskı ve vaatleriyken, diğer yandan da Rusya?dan aktif destek gören Ermeni Ulusal Hareketi?dir.

DÜNDEN BUGÜNE BELLİ BAŞLI KÜRT HAREKETLERİ

Mensub olmadığın bir yönetime ihanet söz konusu olamaz... burada dile getirilmesi gereken isyandır... İsyan edecekse bir unsur önce kafa kağıdını değiştirmelidir..

Ali Batı İsyanı 11 Mayıs 1919 Ali Batı

Pülümür Harekatı 8 Ekim-14 Kasım 1930 Pülümür

15 - YANLIŞ!.. Kemalistler artniyetli davranmadılar. Lozan'dan hemen sonra Kürtler'e saldırmadılar. Lozan 1924'de, Şeyh Said isyanı 1925'tedir. Bu isyan, Mustafa Kemal'de Kürtler'in her zaman dış etkilere açık ve alet olacağı kanaatini uyandırmış, bu yüzden Türk-Kürt söylemini değiştirmesine yol açmıştır. Mustafa Kemal, bölgenin tek kurtuluşunun, tamamen TÜRK milliyetçiliği üzerine bir devlet kurulması olduğu sonucuna varmış, böylece bütünlüğün sağlanmasına karar vermiştir. Yani, ülke zaten TÜRKİYE'dir, yüzlerce yıldır Avrupa tarafından da öyle bilinir. "TÜRK devletini kuran herkese TÜRK denir," şiarı ile her türlü ayırımcı yaklaşımı önlemek istemiştir. Kürtlük artık kişinin evinde, köyünde olan bir özelliktir ve öyle kalmalıdır. Sürüden ayrılanı, Emperyalizm kurdu kapar!

Kürtler'in "göçebe" ve "dağlı" aşiretlerden oluşan bir topluluk olduğunu artık bilmeyen kalmadı. Onların geri ve farklı yönlerini "Dağ Türkü" tabiri içinde eritmek istemenin, onları bu milletin has fertleri olarak görmenin neresi yanlış ki?.. Hep söyledik, "Dağ Türkü" ifadesi, Kürtler hakkında yazılan eserlerde kullanılan TEK OLUMLU tabirdir!

Açıkça görüldüğü gibi, burada da amaç ne bağımsız bir Kürdistandır ne de uluslaşma çabasıdır!..

Bu aşiretin isyanlarında dile getirdiği "Kürdistan?da toplanan vergilerin Kürdistan?daki yol, okul vb. giderler için kullanılması" şeklindeki talebi son derece saçmadır. Doğu ve Güneydoğu'ya yol, baraj, fabrika, okul, hastane olarak yapılan yatırımlarda hep Türkiye'nin batısından toplanan vergiler kullanılmaktadır. Çünkü doğu bölgesinin vergisi, devede kulak mesabesindedir. Yetmez!.. Türkler'in Kürtler'i sömürdüğü iddiası da aynı derecede geçersizdir. Sömürülecek bir şey yok ki!.. Tam tersine Türkler, Kürtler'i beslemektedir!.. Bu besleme ve desteklemenin yeterli olmaması, bölgenin dağlık ve ulaşılmaz olmasından dolayıdır. Orada yaşayan Türkler de Kürtler kadar sıkıntı içindedirler.

Ermenilerin Kürdistan?ı da kapsayan bağımsız bir Ermenistan kuracakları düşüncesi ve Osmanlı?nın da bu yöndeki demagoji ve kışkırtmaları, Kuzey Kürdistan?daki aşiretlerin büyük bir bölümünün Osmanlı safında savaşmasını sağlamıştır!.. (11) Ancak bu tavır Kürtler üzerindeki Osmanlı baskısının azalmasını getirmemiştir.

Zeylan İsyanı 20 Haziran-Eylül 1930 Zeylan

Tarihe bakıldığında her dönemde çeşitli unsurlar isyan çıkarmış. En çok da Türkler Türklere karşı isyan etmiştir... En basiti Karamanoğulları ve Osmanlı...

Mir Muhammed İsyanı 1833-1837 Mir Muhammed

Dersim Ayaklanmasını (1938) önemli kılansa ayaklanmanın ulusal yanının çok belirgin olması ile birlikte, büyük bir vahşetle bastırılmış olmasıdır. Kemalistlerin Kürt halkına yönelik saldırılarında sıranın Dersim'e geldiğini gören aşiretler Seyit Rıza önderliğinde örgütlenmeye çalışırlar. Ancak aşiretler arası çelişkiler, önyargılar ve Kemalizm?in vahşetinin yarattığı çekince geniş bir birliğin önünde engel olur. Ulusal baskıların karşısında bir kez daha topyekün direnilememesi, hareketin görülmemiş bir vahşetle bastırılmasına yol açar.

ama bu forumun sayfalarının buna yetmeyeceği ortada olduğundan eklememişsindir,, değil mi.

Kürtlerde, uluslaşma yönündeki iç dinamikler cılız yada güçlü herhangi bir şekilde gelişmemiş, uç vermemiş olduğundan ulusal temelde bir hareket yaratamamışlardır. Bunun temel nedeni; dışa kapalı, kendine yeten aşiret ekonomisinin öncü güç rolünü üstlenecek, ulusal bütünlüğü sağlayacak burjuvazinin oluşumunun önünde engel teşkil etmesidir.

İşin aslı, Yavuz'un Aleviler'i tesbit edip deftere kaydetmesidir. Bugünkü tabirle onları muhtemel bir isyanı önlemek için "fişlemiş"tir. Hiç bir tarihi kaynakta halkı katlettiği yazmaz!.. Öte yandan yazar "Sultan Süleyman" diyerek Selim'le Süleyman'ı Selim'le karıştırmış bulunuyor.

Bu dönemde yaşanan ayaklanmalar esas itibariyle feodal çıkarlara dayanmakla birlikte, Avrupa?daki gelişen ulusal uyanışlardan da etkilenme hiç yok değildir. Bu etkilenme daha sonra yaşanacak ayaklanmalarda daha belirgin olur ve giderek ulusal yanı ağır basan ayaklanmalar yaşanmaya başlanır. Bir anlamda feodal içerikli bu ayaklanmalar, ulusal direnişlere evrilen sürecin birer halkası durumundadır diyebiliriz.

Geçmişten Bugüne Milliyetçi Kürt Hareketlerinin Kaderi

2- Kürt emirliklerinde de yönetim babadan oğula geçerek sürecek, eskiden beri yürümekte olan yönetim yürürlükte kalacak ve bu konuda ferman padişahtan çıkacak,

20. yüzyılın hemen başında, İstanbul merkez olmakla beraber, Kürt aydınları arasında ulus düşüncesinin gelişmeye başladığı görülür. Hatta Hamidiye Alaylarıyla birlikte kurulan ve Osmanlı?ya, Kürdistan?da körü körüne bağlı işbirlikçi bir tabaka yaratmayı hedefleyen Aşiret Mektepleri öğrencilerinin milliyetçi duygulardan etkilenmesi üzerine 1906 yılında kapatılır. II. Abdülhamit?in istibdat yönetimine karşı Kürt aydınları, Jön Türkler?le birlikte hareket eder. 1908 Jön Türk hareketiyle birlikte doğan, görece özgürlük ortamından peş peşe dernekler açılır, dergi-gazete gibi yayınlar çıkarılır.

Elbetteki bu umutlar her seferinde kaçınılmaz olarak hüsranla sonuçlanır!.. Çünkü her devlet kendi çıkarları doğrultusunda ayaklanmalarla ilgilenmektedir. Onları ilgilendiren Kürt halkının içinde bulunduğu koşullar ya da Kürt halkının geleceği değil, bölgedeki çıkarlarıdır!..

Bunlar şuana kadar yapılan isyanların ve ihanetlerin listesidir, Kürtlerin Türkleri her zaman arkadan vurma gibi bir özelliği bulunuyor gördüğünüz gibi... Yani arkadaşlar ne bu ilk oldu ne de son olacak, bizi her zaman arkamızdan vurmaya kalkışacaklar...

"... Kemalistlerin?devrimciliğinden? korkan emperyalist devletlerin Kemalistlere karşı, Kürt hareketi de dahil, onlardan memnun olmayan bütün güçleri kullanma uğrunda gayret göstermeleri sonucunda daha da gerginleşti. 1919 yılının yaz mevsiminde Malatya?da patlak veren isyan, ele alınan dönemde Kürt hareketinin ilk ciddi etkinliği olarak kabul edilir. Bu ayaklanmanın hazırlanmasına Kürdistan Teali Cemiyeti?nin kimi üyeleriyle birlikte İngiliz Binbaşı Noel de katıldı!" (Yeni ve Yakın Çağda Kürt Siyaset Tarihi, Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi syf 113).

Yine başka bir örnek; Osmanlı İran seferi için Canpolat aşiretinden asker ister. Çeşitli çıkar hesapları içinde olan aşiret reisleri asker vermez. Osmanlı sefer dönüşü aşiret resini öldürür. Bunun üzerine yeni aşiret reisi Osmanlıya isyan eder. Bu ayaklanma o dönemde Anadolu?yu saran Celali ayaklanmaları nedeniyle uzun süre ayakta kalır. Ancak Doğuda giderek kendine sorun olmaya başlayan bu ayaklanma Osmanlı tarafından, Kürt aşiretlerinden oluşturulan 40.000 kişilik bir güç ile bastırılır.

1. Han Mahmud İsyanı 1838 Han Mahmud

Sevr anlaşmasında geçen, emperyalistlerce bahşedilen özerkliğin ne menem bir şey olduğu aynı dönemde Irak?taki özerklik talepli Şeyh Mahmut Berzenci hareketinin İngiltere tarafından kanla bastırılması ile pratikte de kanıtlanmıştır!..

Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı 1806-1808 Babanzade Abdurrahman Paşa Baban

Ben itilmişlik duygusuyla yaşayan bir azınlık olsaydım kesin asi, isyancı bir eşkiya olurdum... İhaneti de ihanet olarak değil özgürlük savaşı olarak nitelendirirdim... Çünkü kendimi o devlete ait hissetmez, o devletin de vatandaşlığını reddederdim... Onurlu olan budur çünkü... hem o devletin vatandaşı olup, o devletin ekmeğini yiyip hem de o devlete kafa tutmak onursuzluktur... İsyan çıkarmanın da bir yolu yordamı var yani...

Tüm bu devletçikler Kürtlerin dışında başarıya da ulaşır!.. Yani emperyalizm istediği türden bir paylaşımı hayata geçirir!..

Emperyalistlerin hedefi; Osmanlı devleti sınırları içinde bulunan Arap şeyhliklerinin, Kuzey Afrika uluslarının ve Anadolu?da Ermenilerle Kürtlerin, her birini bir devletçik şeklinde örgütleyerek denetimi altına almaktır!..

2. Han Mahmud İsyanı 1842-1847

Öte yandan Kemalistler'in Musul-Kerkük bölgesinde İngilizler'e karşı direnişi desteklemesini, "bölgede etkin bir rol üstlenme istekleri" olarak görmektedir. BUNDAN DAHA TABİİ BİR ŞEY OLAMAZ!.. Çünkü MUSUL-KERKÜK, mütarekeye MİSAK-I rağmen işgal edilmiş, MİLLİ'YE DAHİL TÜRK TOPRAĞIDIR!

Çaldıran Savaşı (1514) Kürdistan tarihinin önemli dönüm noktalarından birisidir. Bu savaşta Kürdistan toprakları Osmanlı ve Safevi ordularının kozlarını paylaştıkları bir alan haline gelir. Birbirlerine üstünlük sağlamak isteyen her iki devlet de, aşiretler halinde yaşayan Kürtler'e yönelirler. Safeviler Şii olmasından kaynaklı, sünni Kürt aşiretlere karşı zor kullanıp, alevi Kürt aşiretlerle ilişkilerini güçlendirip, geliştirirler. Buna karşılık Osmanlılar mezhep birliğini de kullanarak diyalog yolunu seçerler. Osmanlıların bu dönemdeki politikalarını hayata geçirmede Bitlis emiri İdris-i Bitlisi?nin önemli bir rolü olmuştur.

pkk, kürt, ermeni, rum, yunan işbirligiylen ayakta duruyor bu ihanetleri şimdide pkk-dtp baglantısıylan devam edor

Ancak soruna milliyetçi gözle bakmak bu ilkeyi unutarak, Sevr?e övgüler dizerek ilerici bir misyon yüklemeyi getirmektedir!..

Üçüncü Ağrı Harekatı 7-14 Eylül 1930 Ağrı Dağı

Efendiler, 1919 yılı içinde, milli teşebbüslerimize karşı başlayan iç isyanlar, sür'atle memleketin her tarafına yayıldı.

3- Kürtler, Türkler'e bütün savaşlarda yardım edecekler,

Barzaniler?in tarihi uzun bir direniş tarihi olmasının yanında hep yarım kalan, hep bölge egemen sınıflarına güvenen, hep dış güçlere bel bağlayan, bu nedenle de ihanetlere uğrayan bir tarihtir. (10)

Ancak bu sınıf bakış açısından uzak, pragmatist bir yaklaşımın ifadesidir. Oysa Sevr, her şeyden önce emperyalist niteliğinden ötürü savunulamaz!..

Kör Mehmet Paşa İsyanı 1830-1833 Kör Mehmet Paşa Erbil, Musul, Şirvan

5- Burada sözü edilen "saldırılar" Sultan 2. Mahmud'un reform faaliyetiyle ilgilidir. Daha sonra da Tanzimat'la birlikte imtiyazlar ortadan kaldırılmak istenir. Aşiretler buna direnince, Devlet zor kullanır. Yoksa durup dururken bir saldırı yoktur!

Buna alimler güzel bir tamlama kullanırlar..."Azınlık psikolojisi"...

20. yy?a girildiğinde gittikçe küçülen Osmanlı?nın elinde sadece Kürdistan, Arap Yarımadası ve Afrika?nın kuzeyi kalmıştır. Bu şartlar altında Alman emperyalizminin müttefiki olarak girilen I. Paylaşım Savaşında, Osmanlı İmparatorluğu gibi Kürdistan da emperyalistlerce işgal edilir ve paylaşılır.

Kürtler ise bu dönem boyunca uluslaşma yolunda etkili adımlar atamamışlardır. Etkili adımlar atmanın da ötesinde, birçok aşiret gelişen Kürt isyanlarına karşı merkezi feodal yapının yanında yer alarak Osmanlı?nın katliamlarına ortak olmuştur! (7)

Bu dönem Avrupa?da gelişen Kapitalizm, hızla sömürge ağı ile dünyaya açılmaya başladı. Bu dönemde Önasya'nın, Avrupa?nın büyük toprak parçalarını elinde tutan, dolayısıyla da bir halklar hapishanesi durumunda olan Osmanlı, o güçlü görünümüne rağmen üzerine bir karabasan gibi çöken Kapitalizm karşısında tutunamayarak sömürgeleşti. (6)

Ancak bir süre sonra görevinden alınarak yerine bir Osmanlı paşası vali olarak atanır. Osmanlı-Rus savaşı sırasında Osmanlı ordularının Kürdistan?dan çekilmesini fırsat bilen Yezdan İzzettin Şer 1853 de ayaklandı. Kendi gücünden çok, Rus birliklerine güvenen Yezdan İzzettin Şer Rusya?yla ilişki geliştirmek istese de, kışın bastırmasıyla Rus birliklerinin bölgeden çekilmesi sonucunda bu istek sonuçsuz kalır!..

Yezidi İsyanı 1830-1833 Revanduz, Hakkari

Resul İsyanı 22 Mayıs-3 Ağustos 1929

Kapitalizmin doğası gereği, halkların çıkarları, kapitalistlerin çıkarlarına her zaman feda edilebilir. Ayaklanmalara bakışları ve aldıkları tavır da bu anlayışa göre şekillenir.

Atatürk?ün Ağzından İç İsyanlar:

Bunun da en açık kanıtı; Rus ve Ermeni saldırılarından korumak adına yurtlarından sürgün edilen yaklaşık 700 bin Kürdün önemli bir bölümü, yollarda açlık, susuzluk ve diğer nedenlerden ölmesidir. (12)

Dersim İsyanı 21 Mart 1937

Ulusal baskının olduğu yerde bu baskılara karşı ulusal başkaldırıların, ayaklanmaların olmayacağı düşünülemez. Ancak bu ayaklanmalar Kürt halkının feodal yapısından ötürü başarısızlıkla sonuçlanmaktan kurtulamadı!..

Bedirhan İsyanı 1843-1847 Bedirhan Bey

Ayaklanmaların feodal özüne karşın, ayaklanmalar hiçbir dönem durmamış, gerek Osmanlı?ya karşı, gerekse de Osmanlı sonrası ayaklanmalar yaşanmıştır. (9)

Osmanlı'nın "sömürgeleştiği" iddiası da YANLIŞ'tır!.. Her ne kadar Hıristiyan Batılılar Osmanlı üzerindeki baskılarını arttırmışlar, kendileri ve gayrımüslim azınlıklar için imtiyazlar sağlamışlar, hatta ülkenin bölünmesini sağlamış iseler de; Osmanlı bilimsel anlamıyla sömürgeleşmemiş, yabancılar gelip ülkeyi koloni haline getirmemişlerdir! Hatta diyebiliriz ki, Osmanlı'nın en kötü hali, 1983'de Özal'la başlayan süreç içinde AKP'nin 2007 yılında TÜRKİYE'yi içine soktuğu durumdan daha bağımsızdı!

9- Bu noktadan sonra dile getirilen isyanlar üç hususu ortaya koymakta!.. Birincisi, Kürtler'in tümü bu ayaklanmalara katılmıyor. Katılmamak bir yana, Devlet'ten yana çıkıp, isyancı Kürtler'le çarpışıyor!.. Bu durum şimdi de böyledir, ve bölücüler için umutsuzluk kaynağıdır.

Girişilen bu isyan, Kuvva-ı Milliye güçlerinin ayaklanma hazırlıklarını öğrenerek bölgeye kuvvet sevk etmesi sonucunda başarısızlığa uğrar!.. Bölgedeki aşiretlerin etkin desteğini de sağlayamayan ayaklanmacılar dağılırlar!

Ayaklanmalarda öne çıkan bir yan da; kendi halkına, öz gücüne dayanmak yerine dış güçlere umut bağlanılmasıdır!..

6 - Osmanlı için kullanılan "halklar hapishanesi" tabiri son derece büyük haksızlıktır! Bütün halklar bu sözde hapishaneden "kurtulunca", emperyalizmin zindanına düşmüş, en az iki harp daha görmüş, ezilmiş, perişan olmuştur! Araplar'ın hali ortada!.. Balkan halkları ise erkekleri köle, kızları "nataşa" halinde Avrupa'nın esiri oldu!

Kurtuluş Savaşı sürdüğü dönemde Kemalistler, Kürtlere karşı mümkün olduğunca "kardeşçe" yaklaşmışlardır. TBMM açıldığında ilk mecliste 72 Kürt Milletvekili bulunuyordu. Kürsüden yapılan konuşmada ise, "Bu kürsüde konuşma hakkı iki millete aittir; Kürtler ve Türkler'e" denmekteydi.

11- Yazar bu noktadan sonra iyice zırvalamaktadır... "Ermenilerin Kürdistan?ı da kapsayan bağımsız bir Ermenistan kuracakları düşüncesi ve Osmanlı?nın da bu yöndeki demagojisi" ifadesi, bölücü yazarın kendi halkını kandırma teşebbüsüdür!.. Kaldı ki, kendi de bir paragraf üstte "Kürtlerin bir bölümü Osmanlı?yla birlikte hareket ederler," demekte, ve sebep olarak ta "Rusya?dan aktif destek gören Ermeni Ulusal Hareketi"ni göstermektedir!..

1 - DOĞRUDUR!.. Bundan sonraki isyanlar, ayaklanmalar da aynı başarısızlıkla sonuçlanacaktır!

Şeyh Mahmut Berzenci, 1918 yılında "otonom Kürdistan" istemiyle Osmanlı?ya karşı savaşa tutuşur. Ancak bu hareket de kendi halkının gücüne dayanmaktan çok, bölgedeki petrol kaynaklarını denetimi altında tutmak isteyen İngilizlere dayanmaktaydı!..

Beytüşşebab İsyanı 4 Eylül 1924 Ali Rıza, İhsan Nuri Beytüşşebab

Zaza Aşiretleri İsyanı 1818-1820 Dersim

Savaş sonrası imzalanan Mondros ve Sevr Anlaşmalarıyla, Osmanlı toprakları galip emperyalist devletler arasında resmi olarak da paylaşılır.

Yezdanşir İsyanı 1855 Yezdanşir Bitlis

I. Paylaşım Savaşı sırasında, daha sonra Kürt tarihinde önemli bir yer tutacak olan Barzaniler?in ilk isyanı baş gösterir.

Meşrutiyetin ilanıyla bu aydınlar "Bağımsız Kürdistan" söylemlerinden de büyük oranda uzaklaştılar. Kürdistan sorununu bir yerde kültürel gelişim çerçevesine indirgediler. Çıkardıkları dergi gazete vb. yayın organları da bu doğrultuda, siyasi yönden dar kalırken, daha çok "Kürtlerin medenileştirilmesi", "Cahilliklerinin giderilmesi" vb. konular öne çıkarılır. Bağımsız Kürdistan propagandası doğrultusunda, örgüt-parti vb. yapılar oluşturma çabasına ise girişilmez. Dönemin temel amacı olarak, Musul bölgesindeki Baban aşiretinden Babanzade İsmail Hakkı?nın deyimiyle, "Osmanlı ailesi içinde kıymetli bir üye haline gelmiş olmak..." benimsenir.

Bu psikolojiyle kendi kendilerinin ruhlarında yarattıkları böcüklerle savaşmalıdırlar önce...

Şeyh Mahmut Berzenci İsyanı Eylül 1930 Mahmut Berzenci

Öte yandan Robert Olson, David Mc Dowall gibi pek çok yazar, daha doğrusu aklı başında her tarihçi bilir ve dile getirir ki, Ermeniler ile Kürtler aynı bölgelerde hak iddia etmektedirler. Bu yüzden 1. Dünya Savaşı'nda Ermeniler doğuda, Erzurum'da, Van'da TÜRKLER'in yanısıra Kürtler'i de kıtır kıtır kesmişlerdir!.. Yazar aslında Kürtler'in can düşmanı olan Ermeniler'i "dost" gösterme çabası içindedir!.. Kürt isyancıları "başkalarıyla işbirliği içinde" gösterirken, kendisi de Ermeni saldırganlarla aynı safı tutmaktadır!

Böylece kendi özgücüne, halkına değil de dış güçlere bel bağlayan Yezdan İzzettin Şer bunun bedelini yaşamıyla öder!.. Öndersiz kalan ayaklanmacılar ise bir süre dağlarda kalsa da dağılırlar!..

Kürtler bu dönemde birbirinden bağımsız yüzlerce aşiret halinde yaşayan, şu veya bu çıkarları doğrultusunda arasıra bir araya gelip kendi aşiretlerinin ortak çıkarlarını savunmaya çalışan, o çıkarlar elde edildiğinde veya kaybedildiğinde yine kendi içlerine kapanan ve genellikle göçer olarak yaşayan, ticaretle ve dış dünyayla pek ilişkisi olmayan kapalı bir ekonomiye sahip köylü toplumudur.

Çaldıran savaşı sonrasında Kürtler, yüzyıllardır yaşadıkları aşiret yapılanması üzerine feodal üretim ilişkilerini oturtmuşlardır. Kürtlerdeki bu aşiret yapılanması Osmanlı?nın 19. Yüzyıldaki saldırılarıyla beyliklerin askeri zorla dağıtılmasına karşın varlığını korur. (5)

4 - YANLIŞ!.. Yazar Kürt "bey"lerin devlete bağlı olduğunu belirtiyor, ama bunu "katliam yaptıkları" şeklinde dile getiriyor!.. İkinci yanlış "Yavuz Sultan Selim'in 40.000 aleviyi katlettiği", ve "bu yüzden YAVUZ lakabını aldığı" iddiası!.. Yavuz, Alevilerin arasından, Bektaşi yeniçerilerle Bektaşi-Alevi Şah İsmail'le savaşmaya gidiyor. Hiç böyle bir katliam yaptıktan sonra başarı şansı olur muydu?..

Örneğin Sünni Kürt aşiretlerin başlattığı Şeyh Sait ayaklanmasına Alevi Dersim aşiretleri seyirci kalır!..

1- Osmanlı yönetimine bağlı olarak Kürt emirliklerinin özerklikleri korunacak,

Not: Yakın dönemdeki bu Türk isyanlarına Osmanlıdaki özellikle celali isyannlarını da eklerseniz isyan konusunda Türklerin Kürtlerden geri kalmadığını görürsünüz.

Şeyh Ahmed Barzani İsyanı Kasım 1931 Şeyh Ahmed Barzani

Bedirhani Halil ve Ali Remo İsyanı 1912 Mardin

Raçkotan ve Raman Tedip Harekatı 9-12 Ağustos 1925

KENDİ ÖZ GÜCÜNE GÜVENSİZLİK VE DIŞ GÜÇLERE BEL BAĞLAMA

Koçuşağı İsyanı 7 Ekim-30 Kasım 1926

Berzenci hareketi ilk döneminde, İngilizlerle işbirliği içinde Osmanlı?ya karşı gelişirken, daha sonra İngiliz desteğini yitirip İngiltere?yi karşısına alınca bu sefer İngiltere?ye ve güdümündeki Arap iktidarına karşı gelişmiştir. İşte bu dönemde (1923-24) Anadolu Ulusal Kurtuluş Hareketi?nin önderliğini üstlenmiş olan Kemalistler tarafından etkin olarak desteklenmiştir. Elbette ki, bu destek Kemalistlerin bölgede etkin bir rol üstlenme isteklerinin dışında düşünülemez.

Bandırma, Gönen, Susurluk, Kirmastı, Karacabey, Biga ve dolaylarında; İzmit, Adapazarı, Düzce, Hendek, Bolu, Gerede, Nallıhan, Beypazarı dolaylarında; Bozkır'da; Konya, Ilgın, Kadınhan, Karaman, Çivril, Seydişehir, Beyşehir, Koçhisar dolaylarında; Yozgat, Yenihan, Boğazlıyan, Zile, Erbaa, Çorum dolaylarında; İmranlı, Refahiye, Zara, Hafik ve Viranşehir dolaylarında alevlenen karışıklık ateşleri, bütün memleketi yakıyor, hainlik, cehalet, kin ve bağnazlık dumanları bütün vatan göklerini yoğun karanlıklar içinde bırakıyordu. İsyan dalgaları, Ankara'da karargahımızın duvarlarına kadar çarptı.

Tendürek Harekatı 14-27 Eylül 1929, Tendürek

Bu hareket diğer aşiretlerde de isyancı bir havanın doğmasına neden olur. Bu gelişmeler üzerine Osmanlı bölgeye asker sevk eder. Buna karşın telgrafın çekilmesini isteyen aşiret reisleri bir tavır göstermez, hatta bir kısmı Osmanlı ordusuyla işbirliği yapar"!.. Barzaniler ise, iki ay süren bir savaşa tutuşurlar ve sonunda Şeyh Abdülselam tutuklanır. İki yıl sonra ise padişah tarafından affedilerek serbest bırakılır.

Kemalizm?in asimilasyon politikaları karşısındaki bu ayaklanmalar feodal bir toplumsal zeminde, ulusal direnme ve birleşme süreci niteliğindedir.

Karargahımızla şehir arasındaki telefon ve telgraf hatlarını kesmeye kadar varan kudurmuşçasına kasıtlar karşısında kaldık.

Bu hareketin öncülüğünü yapan HOYBUN Cemiyeti asker, tüccar, aydın ve feodal yöneticilerden oluşan bir çeşitlilik gösteriyordu. Ayaklanmanın ulusal talepleri Şeyh Sait isyanına göre çok daha belirgindi.

Oramar İsyanı 16 Temmuz-10 Ekim 1930 Oramar

Şeyh Ubeydullah ayaklanmasındaki (1880) "Otonom Kürdistan" şiarı bunun bir ifadesidir. Ancak bu otonomi istemini, eskinin tekrar ikamesi olarak değerlendirmek gerekir. Ancak yine de Kürt ulusal bilincinin gelişimindeki önemli kilometre taşlarından birisidir.

kaynak:

Şeyh Faysal Irak kralı ilan edilir. Berzenci, İngilizlerin kuklası olan Faysal?ı tanımayarak yeniden kendini Kürdistan Kralı ilan eder. Bu gelişme karşısında bölgedeki denetimini kaybetmek istemeyen İngilizler, Kürtlere karşı saldırılarını başlatırlar!.. İngiliz hava kuvvetlerinin 3 Mart 1923?te başlattığı saldırılarda Kürt köyleri bombalanır, çocuk, kadın demeden Kürt halkı katledilir!.. Yaşanan bu vahşet sonucunda Berzenci hareketi 1924 yılında fiili olarak yenilir.

Heyet-i Temsiliye tarihi

Kemalistler, Kürtlerin de desteğini almalarıyla Kurtuluş Savaşı?nı başarıya ulaştırdılar. Bunun yanında Kurtuluş Savaşı sırasında emperyalizmin de kışkırtmalarıyla ayaklanmalar ve feodal isyanlar da görülür!.. (14)

Kürtçülerin en önemli tezi Kurtuluş Savaşı'nı Türklerle Kürtlerin birlikte verdikleridir. Öyle bir tarih uydurulmuştur ki, Kurtuluş Savaşı'nı Atatürk sanki Kürt ağalarla birlikte vermiştir. Kürtlerin Kurtuluş Savaşı'mıza katıldıkları ise en büyük uydurmaların başında gelir. Kurtuluş Savaşı'mızın başlangıcında, Milli Güçleri idare etmek üzere Erzurum'da bir Heyet-i Temsiliye oluşturulur. 24 Ağustos 1919'da oluşturulan Heyet-i Temsiliye Mustafa Kemal Paşa başkanlığında 9 kişiden oluşur. Diğer temsilciler, eski Bahriye Nazırı Rauf Bey, eski Trabzon milletvekili İzzet Bey, eski Erzurum milletvekili Raif Efendi, eski Trabzon milletvekili Servet Bey, Erzincan'da Nakşi Şeyhi Fevzi Efendi, eski Beyrut valisi Bekir Sami Bey, eski Bitlis milletvekili Sadullah Efendi ve Mutki aşireti lideri Hacı Musa Bey'dir. Kurtuluş Savaşımızın bu ilk kadrosundan sadece Rauf Bey ve Bekir Sami Beyler savaşın sonuna kadar yola devam etmişlerdir. Yani denildiği gibi Kurtuluş Savaşı ağaların ve şeyhlerin desteği ile verilmemiştir. Ama burada çok daha önemli bir gerçeği de ortaya koymamız gerekmektedir. Mutki Aşireti reisi Hacı Musa Bey sözde Kurtuluş Savaşımızın ilk önderlerindendir. Belgeleri inceleyenler bunun böyle olduğunu kabul etmek zorunda kalırlar. Ancak gerçek bambaşkadır. Hacı Musa Bey, 1923 yılı Mayıs ayında Erzurum'da kurulan Kürt Azadi Cemiyeti'nin de lideridir. Azadi Cemiyeti'nin üyelerinden biri de Şeyh Sait'dir. Azadi Cemiyeti İngilizlerlei Fransızlarla ve Sovyetler Birliği ile temas kurarak Bağımsız Kürdistan için destek aramıştır. Daha sonra bu örgüt İngiliz desteği ile başlayan Nasturi Ayaklanması'na katılır. Nasturi Ayaklanması'nın bastırılmasından sonra ise İran'a kaçarlar. Ağaları bunları yaparken milletvekilleri de boş durmaz. Bitlisli Kürt milletvekili Yusuf Ziya Bey de Azadi örgütünün içindedir. Yusuf ziya Bey aynı zamanda İngiliz ajanıdır. Mustafa Kemal Paşa Yusuf Ziya Bey'den şüphelenmektedir ve onu takip ettirmektedir. Gerçekten de Mustafa Kemal'in kuşkuları gerçek olur ve Ziya Bey Nasturi İsyanı'na katılır. Askeriye içerisinde adamları Fırka komutanı İhsan Nuri, Vanlı Rasim, Tevfik Cemal ve Teğmen Ali Rıza da Kürt örgütünün üyesidir ve isyanda 270 askerle karşı tarafa geçmişlerdir. Kürtler savaş ve sonrası da boş durmamış ve ihanete devam etmişlerdir.

Bu anlaşma ile Kürdistan?daki Osmanlı egemenliği perçinlenir. Osmanlılar anlaşma sonrasında bölgede yeni bir düzenlemeye giderler. Çeşitli kategorilerde küçük beylikler oluşturulur ve böylelikle Kürt beylikleri birbirinden yalıtılır. Bu yeni yapılanmanın mimarı Yavuz?un Kürdistan?daki sağ kolu, Osmanlı?nın sadık kulu İdris-i Bitlisi?den başkası değildir. (3)

Erzurum, Atatürk Üniversitesi,

Mutki İsyanı 26 Mayıs-25 Ağustos 1927 Mutki

İstanbul?da başlayan dernekleşme faaliyeti kısa sürede Kürdistan?a da yayılır. Ancak Kürt halkı, içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşullar gereği henüz ulusal bilinçlenme adımlarının çok gerisindedir. Bu nedenle de ulus bilinci tüm dernekleşme, yayın vb. faaliyetlere karşın az sayıdaki aydın tarafından geniş halk yığınlarına taşınamaz. Dernekler dar ve güdük kalır!..

Azınlık duygusuyla yaşamak berbat bir duygu olmalıdır ki bu duyguyla insalar annelerine bile ihanet edip, dağlarda eşkiya olarak yaşamayı tercih ediyorlar. Empati yapmakta fayda var...

Bazı unsurlar millet olabilmek için bulundukları coğrafyaya dahi ihanet ederler ya da isyan çıkarırlar. Bunun adına da özgürlük, demokrasi, hak gibi tepki görmesi ihtimali olmayan adlar koyarlar. Oysa ki bulundukları coğrafyada diğer unsurlardan aşağıda yahut yukarıda değillerdir.

1907 baharında artan vergi yükü karşısında, Barzani aşiret reisi Şeyh Abdülselam Barzani ve bazı aşiret reisleri padişaha "isyan anlamına gelen" bir telgraf çekerler. Telgrafta; Kürt dilinin Kürt bölgelerinde resmi dil olması, Kürtçe öğrenim, Kürdistan?daki memurların Kürt olması, Kürdistan?da toplanan vergilerin Kürdistan?daki yol, okul vb. giderler için kullanılması ve İslam hukukunun uygulanması istenir.

Birçok aşiret ayaklanmalarda ya tarafsız kalmış ya da Kemalistlerle işbirliğine girmiştir!..

2 - DOĞRUDUR!.. PKK önce Sovyetler'in güdümüne girmeye çalışıp "sosyalist" görünmüş, sonra da Amerika ve Batı Avrupa'nın uşaklığına soyunup emperyalizmin kölesi, maşası haline gelmiştir. Diğer bütün bölücü, ayırımcı, yıkıcı THKP-C, TİKKO gibi Kürt-Ermeni örgütleri, ÖDP, SHP, TKP gibi Kürtçü-Ermenici partiler de hem "sosyalist" görünür, hem de emperyalist Batı'nın kuyruğunda dolanır, onlardan medet umar!

Bu sırada Rusya?nın Osmanlı karşısında başarı kazanmasını uzak doğudaki çıkarlarına karşı tehlike olarak gören İngiltere, ayaklanmaya müdahale eder!..

Açıktır ki, ayaklanmanın yaşandığı dönemde Ulusal Kurtuluş Savaşı, emperyalizme karşı mücadelenin bayraktarlığını yapmaktadır. Ve emperyalizme darbeler vuran bir konumdadır!..

Öte yandan hiç bir devlet "isyan bastırdı" diye suçlanamaz! Hamidiye Alayları Sultan Abdülhamid'in dehasından çıkmış çok önemli bir düzenlemedir. Bölgeyi hem Ermeni mezaliminden kurtarmış, hem de Kürtlerin başıboşluğunu ortadan kaldırmıştır. Ancak burada önemli olan husus, bölücü yazarın "Ermeni mücadelesi" diye onların yaptığı katliamı desteklemesi, Devlet'in isyan bastırmasını "katliam" olarak nitelendirmesidir. Kürt bölücüler, her türlü zulmün yanındadırlar!. Yeter ki, ekmeğini yedikleri devlete ve millete karşı olsun!

13- Yazarın tek takdirle karşıladığımız görüşü, SEVR ANLAŞMASI'na karşı çıkmasıdır!.. Dürüst bir şekilde Sevr'i desteklemenin emperyalizme alet olmak anlamına geleceğini, ve bunun bir Kürt bölücüsüne bile yakışmayan bir davranış olduğunu belirtmiş!.. Ve ümidini emperyalist İngiltere ve Fransa'ya bağlayıp Osmanlı'ya isyan edenlerin sonradan hüsrana uğradıklarını da dile getirmiş! Ama kendini bu davranıştan kurtaramamış, tercihleriyle yine emperyalistlerin safına düşmüş!

Hazro İsyanı 21 Ocak 1926

Koçgiri İsyanı 6 Mart 1921 Alişan, Alişir, Nuri Dersimi

Bir de "Kürtler'in Kürdistan ve Anadolu'daki katliamlarda baş rolü oynadığını" söylüyor!.. Hangi katliamlar yapılmış, söyleyemiyor!.. Ancak DOĞRU olan bir yön var ki, o da derebeyine dönüşen bazı Kürt beylerinin bölgede EŞKİYALIK yapması ve halka zulüm etmesidir. Ancak bu Devlet eliyle değil, Devlet kontrolünde olmayan Kürt beylerin eliyle yapılmış zulümdür.

Egemen olan bilinç ulus değil aşiret bilincidir. Tüm bunlara karşın Kürt beylikleri çeşitli defalar, çeşitli nedenlerle Osmanlıya karşı ayaklanmışlardır.

Birinci Ağrı Harekatı 16 Mayıs-17 Haziran 1926

Geçmişten bugüne tüm Kürt milliyetçi hareketlerinin ortak özelliklerinden birisi, kendi özgüçlerine güvensizlik olmuştur.

bir de türklerin, kürt milletine ihanetlerini yazmak gerekirdi,

Molla Selim ve Şeyh Şehabettin İsyanı 1913-1914 Bitlis

Koçgiri ayaklanması da, yaşanan süreç itibariyle haklı taleplere sahip olmasına karşın genelin çıkarlarıyla çelişen bir konumdadır! Bu özelliği itibariyle de tarih önünde gerici bir konuma düşmekten kurtulamamıştır!..

16- Şeyh Sait isyanını Dersimliler'in, Dersim isyanını da Kürt aşiretlerinin desteklememesi son derece tabiidir, Çünkü Dersimliler Kürt değil, Zaza'dır.

Yazı içindeki rakamlar bizim açıklamalarımızla ilgili NOTLAR içindir. DOĞRULAR'ı ve YANLIŞLAR'ı birbirinden ayırmak için!.. Sayfanın altında açıklamalarımızı okuyabilirsiniz.

NOTLAR:

Bicar Tenkil Harekatı 7 Ekim-Kasım 17 1927 Bicar

Genel anlamda bu ayaklanmaların talepleri hiçbir zaman ulusal bir içeriğe dönüşmemiş, aşiret çıkarlarını aşamamıştır. Kaldı ki, bu feodal direnme temelinde gelişen isyanlar Osmanlı tarafından, diğer Kürt aşiretlerinin kışkırtılıp, örgütlendirilmesi ile zalim ve kanlı bir şekilde bastırılmıştır. Buna verilebilecek en somut örnek Hamidiye Alayları?dır. Bu alaylar hem Kürt isyanlarına hem de Ermeni halkının mücadelesine karşı etkili olarak kullanılmış, bir çok katliam gerçekleştirmişlerdir. (8)

Şeyh Ubeydullah Nehri İsyanı 1878-1881 Şeyh Ubeydullah Nehri Botan, Erdelan

Biz bunu, İsmet Paşa'nın 2. Cihan Harbi'nde Batılılar'ın safında yer alması için rahat bırakıldığı, 1947'den sonra ise, tam bağımsızlıkçı milli Kemalist siyasetten tamamen uzaklaşıp Hıristiyan Emperyalist Batı'ya yönelmesine bağlı olduğu şeklinde yorumluyoruz. Menderes için de yorumumuz aynıdır. 1960 sonrası ise, karışıktır. Değişen dünya dengelerine uygun olarak hem Sovyetler, hem de ABD ve Batı Avrupa Kürtçülüğü kışkırtarak Türkiye'yi kendi istedikleri yöne çekmeye çalışmışlardır.

5- Kürtler devlete verilmesi gereken her türlü vergiyi ödeyecekler,

Üçüncü husus, Kürtler kime güvendilerse, hep sonradan ihanete uğramış, terkedilmişlerdir. İhanetin sonucu ihanet olmuştur. Şimdi Amerika'ya ve İsrail'e güveniyorlar, sonucu siz tahmin edin!..

Şeyh Sait ayaklanması sonrasında çok geçmeden Kürt ayaklanmalarının en örgütlü ayaklanması olan Ağrı İsyanı başlar. Bu hareket, 1930 yılında gelişiminin en yüksek seyrine ulaştıysa da, Türkiye-İran işbirliğiyle bastırıldı.

Ali Batı İsyanı(11 Mayıs-18 Haziran 1919):

Simko İsyanı 1919-22 Simko

Tüm bu nedenlerle Sevr?i savunmak gerici bir konuma düşmek demektir!..

Emin Ali Bedirhan İsyanı 1889 Emin Ali Bedirhan Erzincan

Birinci Sason İsyanı Kasım 1925

4- Türkler de, Kürtler(i bütün dış saldırılardan koruyacaklar,

Batı Avrupa?dan yayılan ulusal bilinç Osmanlı?da ezilen ulusların genç burjuvalarını ve aydınlarını hareketlendirdi. Bunların, "vatan" sloganı ile ezen ulusun feodallerine karşı açtığı savaşlarla, Avrupa kapitalizminin de yardım ve destekleri ile peş peşe Osmanlı?ya karşı zafer elde ederek ulusal devletlerini kurmuş, ulusal bütünlüklerini sağlamışlardır.

14- DOĞRUDUR!.. Yazar, yine takdir edilecek bir dürüstlükle, aslında sadece TÜRKLER'in değil, Kürtler'in de kurtuluş savaşı olan mücadelede, "emperyalistlerin kışkırtmasıyla" ülke içinde isyanlar çıktığını belirtiyor.

Kürt Hareketleri tarihindeki temel özellik yine değişmemiş, PKK de emperyalizmin politikalarına yedeklenme ve tasfiye sürecini yaşamaktan kurtulamamıştır. (2)