Muhiddin BAĞÇECİ

yok abi kalmasın yaaa

İtibar eyleme pek endeseye

Okul sayısında tablo çok daha vahimdi:

Osmanlı medreselerinin bu parlak dönemi, Yavuz Sultan Selim?in Mısır fethini takip eden yıllarda sona erdi.

Matüridi akıl hakkında şöyle der:

Türk kitleleri İslamiyet?e ehl-i sünnet kapısından girmişlerdi. Ehl-i sünnet itikadının iki büyük kurucusundan biri de Semerkant?ın Maturid kasabasından bir Türk olan İmam Ebu Mansur Maturidi idi.

Sadrettin Celal Antel, Tanzimat Maarifi, Tanzimat-I?den ayrı basım İstanbul 1940, s: 20,21.

Müslümanlar, Merag?da-Semerkant?ta, Suriye ve Anadolu Selçuklu Devleti topraklarında mükemmel rasathaneler kurdukları halde, Sultan III. Murat?tı gökleri gözetlemenin uğursuzluk gelinliğine inandıran Şeyhülislam Kadızade Ahmet Şemsettin Efendi, Sultan IV. Mehmet?e de bid?at olduğu gerekçesiyle, yani Hazret-i Muhammed zamanında mevcut olmadığı için musikiyi yasaklattıracaktır.

Bu tarihten kısa bir süre sonra İmam Birgivi, Şeyhülislam Ebu Suud Efendi?yi kafir ilan edecek ve Takiyüddin?in kurduğu İstanbul Rasathanesi, yer ile yeksan edilecek Darülfünun?da vakum deneyi yapan Hoca Tahsin Efendi, sihir ve büyü ile uğraştığı iddiasıyla görevinden alınacaktır!

3- Eş'ari; "Allah Teala, bir sebeb ve maksattan dolayı fiillerini işlemez . Yani, Cenab-ı Hak bir şeyi sebeb, maslahat ve gayesiz olarak işler de; bir sebebe müstenid ve bir maslahata mebni işlemez. Çünkü o işlediğinden sorumlu tutulmaz. Ayetlerde geçen Allah'ın hikmetini de ilim ve iradesine irca eder.

illa insanı sinirlendircekler yaaaa...

Eş'ariler ise; "eşyanın aslında ve fiillerin mahiyetinde güzellik ve çirkinlik yoktur. Allah emrettiği için bir şey güzeldir, nehyettiği için de çirkindir", derler. Aklın, fiillerin aslında güzellik ve çirkinliği idrak ettiğini kabul etmezler.

4- Allah?ın fiili sıfatları: Maturidiler Allah?ın Halik ve Razik sıfatlarının ezeli olduğunu, Eşariler ise Allah varlıkları yaratmadan önce bu sıfatların ezeli olmadığını söylemişlerdir.

1898 yılında 485 resmi okulda 34 bin 801 öğrenci eğitim görürken, 667 azınlık okulunda 73 bin 255, 98 yabancı okulda da 10 bin öğrenci Türkiye?ye karşı şartlandırılıyordu.

Nesefi'nin diğer bir kitabının ismi "et-Temhid li-Kavaidi't-Tevhid"tir. Bu kitabın İstanbul Kütüphanelerinde bir kaç nüshası vardır. Mesela Beyazıd Küt. No: 3078,158. Nesefi'nin Bahrul-Kelam fi Akaidi Ehli'l İslam isimli kitabı ise Konya'dan Ali Ramazan Hadimi tarafından 1327-1329/1911 de bastırılmıştır. Bu kitap yine aynı yılda Kahire'de de basılmıştır.

Deyimi bu zihniyeti yansıtmaktadır.

Nafi Atuf, Türkiye Maarif Tarihi, c. 1, İstanbul 1931, s: 2.

Çünkü Şii ekolü zaten teknoloji üretememişti. Nakilci Kahire okulu, yani Eşari okulu ise akla önem vermiyordu. O zamana kadar?hayatta en hakiki mürşit ilimdir? görüşü ile bilgi ve teknoloji üreten Maturidi görüşe sahip bilim adamları azınlıkta kalacak, çalışmaları engellenecekti.

sürekli mesaj atmak mı :))) sen kendini ne zannediyorsun ya, sen kimsin de ben sana sürekli mesaj atayım

İlk döneme ait bilgilerimiz sınırlı olmakla birlikte Fatih Sultan Mehmet devrinde Allame Mehmet Şemseddin Semerkandi?nın hendese ile ilgili Eşkalutte?si Filhendese isimli eseri ile onun açıklaması olan Kadızade-i Rumi?nin kitabının okutulduğunu biliyoruz.

1658?de Polonya ve Ukrayna?da başlayan ve yüzbinlerce Yahudi?nin katledilmesiyle sonuçlanan soykırımın ardından 1665 olayları yaşandı. Bu durum Yahudileri büyük bir yeise sürükledi. 1626?de İzmir?de doğan Sabetay Sevi Yahudi hayal gücüne dayanan mistik bir felsefi inancı savunuyor ve beklenen mehdi olduğunu söylüyordu. Çok geçmeden ona inananlarla Yahudiler arasında ciddi ihtilaflar çıktı. Konu Padişaha intikal etti. Sabetay Sevi, mehdi olduğunu ispatlayamayınca canını kurtarmak için Müslüman oldu. Aziz Mehmed adını aldı, ona inananlar tekrar Yahudiliğe döndüler. Fakat iki yüz kadar aile Sabetay Sevi?nin dinine inanmaya devam etti. Onlardan biri olan İlgaz Zorlu?Sabetaycılık, Müslüman görünmekle beraber gizli olarak Yahudiliğin devam ettirilmesidir,? diyor. 1924 Ahali mübadelesinde 20 bin kişilik Sabetaist, Selanik ve Arnavutluk?tan Türkiye?ye geldiği için onlara?Selanik dönmeleri? de denmektedir. ?Ben Selanikliyim, Sabetaistim, nüfus cüzdanıma İslam deyimini yazdırmayacağım,? diyen Ilgaz Zorlu?nun tahminlerine göre Türkiye?de 100 bin kadar dönme bulunmaktadır.

Ziya Paşa 1868?de Hürriyet?te?Ermeniler ve Rumlar arasında 10 yaşına kadar ana dilinde okumayı ve yazmayı öğrenmeyen bir çocuğun ender bulunduğunu, oysa Türkler arasında 15 yaşında pek az kişinin 2-3 satır Türkçe yazabildiğini? ifade ediyordu.

1898?de Edirne?de 29 resmi okula mukabil 50 azınlık, 2 de yabancı okul bulunuyordu. Ankara?da 20 resmi okul, 21 azınlık okulu vardı. Azınlıkların Selanik?teki 51 okuluna mukabil devlet 18, yabancılar da 7 okula sahiptiler. Konya?da devletin 30, azınlıkların 43 okulu vardı. Yanya?da 12 resmi okula mukabil azınlıkların 79 okulu bulunuyordu.

Cahit Baltacı, 15-16. Asırlarda Osmanlı Medreseleri, İstanbul 1976, s: 68.

İmam Ebu Mansur Matüridi, bir müminin inancını akli delile dayanmadan körü körüne taklid eden kimsenin imanının, kuvvetli bir temele dayanmadığı için, makbul olmadığını söylemiştir. Matüridinin bu konudaki görüşleri, Nesefi'nin Tabsiratül-Edille'sinde şöyle dile getirilir: "Delilsiz olduğu için mukallidin tasdiki faydalı olmaz. Çünkü sevap kulun çektiği meşakkat karşılığında verilir. Mukallidin, imanın aslını kazanmasında sıkıntısı yoktur. Bilakis, imana ulaşmada delil getirme ve şüphe ile kesin delilleri ayırdetmede düşünmenin kaidelerini gözetip nazar ve teemmüle alışarak karşılaşılan kuşkuları gidermek için sıkıntı çekilir... Kişi emek ve gayretini sadece peşin lezzetleri elde etmek için harcar, yalnız kendisini geçici dünya ile faydalanmaya terkeder, sonra hiç bir sıkıntıya göğüs germeksizin külfet ve meşakkate katlanmaksızın iman ederse, sevap elde edemez ve bu imanının faydasını görmez. Nitekim önceden istidlali olmadığından dolayı, azabı görürken inananın bu imanı kendisine fayda vermez" (Tabsıratü'l-Edille, Raşid Ef. Küt. No: 496, vr. 86; Fatih Küt. No: 2907, vr. 96-10). Matüridi'nin bu görüşüne başta Nesefi olmak üzere hiç bir Matüridiyye kelamcısı katılmamıştır. Çünkü iman Allah'ı ve Resulünün Allah tarafından getirdiklerini tasdik etmektir. Kalbte şüphesiz kesin tasdik bulunup bunun zıddı tekzib gelmediği müddetçe iman makbuldur. Gücü yettiği halde Allah'ın varlığına deliller getirmeyi terkeden mümin, günahkar olur.

oldu madem, gidek biz... siz kolay gelsin

Osman Ergin, age, c. I-II, s: 334.

İstanbul?un fethinden beri devletin dış siyaseti Divan-ı Hümayun Tercümanı denilen Rumların elindeydi. Bu maksatla yetiştirilen Rum gençlerine Arapça, Farsça, Osmanlıca ve bir de Batı dili öğretiliyordu. Enderun çöktükten sonra, koca İmparatorlukta yabancı dil bilen Türklerin bulunmayışı daha doğrusu devleti kuran ırkın tamamen ihmal edilmiş olması sebebiyle hariciye hemen hemen tamamen gayrimüslimlerin eline geçti. Hariciye nazırları ecnebilerle görüşmelerini genellikle Rum tercümanlar vasıtasıyla yapmak zorunda kaldılar ki bu durumun devletin başına sayısız belalar açtığı malumdur.

d) Mutezile: Bunlar aklı esas alıp nakil ile bunu desteklemeye çalışırlardı. Bazı araştırıcılar, akla bu kadar önem verdiği için Matüridiyye, Selefiyye'den daha çok Mutezile'ye yakındır demişlerdir. Dikdörtgen şeklinde bir alanın ucunda Selefiyye yani Ehl-i hadis; öteki ucunda Mutezile bulunur. Alanın Mutezileye bitişik 1/4'ünde Matüridiyye; Muhaddislerin yanında Eş'ariyye mevcuttur, demişlerdir.

Eş'ariler ise, tekvin sıfatını, Allah'ın kudret sıfatının yaratacağı şeylere hadis olan bir taalluku olarak kabul ederler.

Maturidiler, bu soruya, insanın Allah tarafından akıl ile donatıldığını, akıllarını kullanarak yine iman edebileceklerini belirterek cevap vermiş, Eşariler ise bunun mümkün olmadığını, Allah?ın kitaplarını göndermemesi ve peygamberleri tarafından tebliğ etmemesi halinde insanların tamamen sapıklığa düşeceğini bildirmişlerdir...

İmam Ebul-Hasen el-Eş'ari ile İmam Ebu Mansur el-Matüridi, Ehli Sünnet akidesini yayma gayesinde ve pek çok izahlarının neticelerinde birleşiyorlarsa da; her ikisinin Kelam metodları birbirlerininkinden az çok farklıdır. Şüphesiz her iki kelamcı da Kur'an'ın ihtiva ettiği akaidi, akıl ve mantığı bürhanlarla isbat etmeye çalışıyorlardı. Çünkü selim akıl ile sahih nakil asla çatışmazdı. Fakat Matüridi, Eş'ari'nin verdiği önemden daha fazla akla değer veriyordu. Ona göre aklın daha çok değeri olduğuna şu örnekler delalet etmektedir:

Evet!

En yaygın eğitim kurumu olan medreselere Türkçe ve Türk tarihi ancak 1908 ihtilalinden sonra girebilmiş ve bu gecikmeye rağmen Arapça eğitimin yerine Türkçe eğitimin başlaması medreselerin gerileme sebepleri arasıda sayılmıştı.

Bu acı tabloya rağmen 1832?de Avrupa?ya gönderilen 150 gençten biri dahi Türk soyunun evladı değildi! Kim bilir belki de Hıristiyanların devletten kopmasını önlemek için onlara rüşvet verilmiş veya düvel-i muazzamaya şirinlik muskası takılmıştı.

görsün herkes de, sana gülsünler :)))

Matüridi iki çeşit haber olduğunu söyler: 1- Mütevatir haber. Bunun doğru olduğunu tesbit etmek için konuyu araştırıp tetkik etmek lazımdır. 2- Peygamberlerin haberleri. Yanlarında doğruluklarını gösteren ayetler bulunduğu için, onların verdikleri haberlerden daha doğru bir haber yoktur. Çünkü doğruluklarının açıklık ve seçikliği bakımından kalbin ısınıp yatışacağı sözler peygamberlerin haberleridir.

Bunu Fransız asıllı Belçikalı Gretry (1742-1813), Fransız Boieldien (1775-1899), İtalyan Rossini (1792-1848), Johan Strauss 11825-1899) Fransız Bizet (1838-1875), İtalyan Verdi (1813-1901) Rus Çaykovski (1840-1893) gibi Batı propagandasının bütün dünyaya kabul ettirdiği kompozitörler takip etti.

Gerek Eş'ari gerekse Matüridi, Mu'tezile ve diğer bid'at mezheblerine galebe çalabilmek için, hasımlarının metodlarının akl-ı selime uygun taraflarını almışlar ve Ehli Sünnet Kelamı'nın kurucusu olmuşlardır. Fakat, Ehl-i Sünnet'in Kelam metodunu daha ziyade doğru ve ilmi bir şekilde başlatan, akla ve nakle de layık oldukları değeri vererek bu iki asla bağlı kalan ve bu şekilde İslam akaidini açıklamaya çalışan, imam Matüridi olmuştur. Çünkü, dinde akla uymayan bir şey yoktur. Allah'ın varlığı, hayat, ilim, kudret, irade gibi sıfatları ve Hz. Muhammed 'in peygamberliği akılla isbat edilir. Yine naklin bildirdiği ahiret ve ahvali gibi gayb haberlerinin imkanı akıl ile gösterilir ve Resulün haber verdiği şekilde bunlara iman edilir. Kelam metodunda iman edilecek esas ve konuların hepsi haber-i sadık tesbit edilir. Bunları isbat etmeye yarayacak delillere gelince... Bunlardan duyulur aleme ait olanlar için duyular ve bunun ötesinde kalanlar için akıl kullanılır. Bu şekilde bilgilerimizin üç temel kaynağı ve bunların değerleri hakkında gerekli açıklamayı yapan, İmam Matüridi olmuştur. O, bilgilerimizin sebepleri ve değeri hakkında söz edilen ilk İslam alim ve mütekellimi olduğu için bu konularda kendisinden sonra gelen kelamcılara çığır açmıştır. Ondan sonra gelen kelamcılar da yazdıkları eserlerin mukaddimelerinde bilgilerimizin kaynağı ve değeri hakkındaki görüşlerini yazmışlardır.

Faik Reşit Unat, Türkiye?de Eğitim Sisteminin Geliştirilmesi Tarihine Bir Bakış, Ankara 1964, s: 5.

Türk musikisine en ağır darbe, kendisi de bir bestekar olan ve ney üfleyip tambur çalan Sultan II. Mahmut?tan geldi. Oysa, çoğu III. Selim çağında yetişen deha sahibi bestekarlarla, onların talebeleri Sultan Mahmut?un huzurunda küme fasılları icra ediyorlardı. Hammamizade İsmail Dede Efendi, Şakir Ağa, Çilingirzade Ahmet Ağa, Suyolcuzade Salih Efendi, Kömürciizade Hafız Mahmut Efendi, Basmacı Abdi Efendi, gibi hanendelerin, Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Sait Efendi gibi neyzenlerin, Rıza Efendi, Ali Ağa, Şakir Ağa?nın kardeşi Mustafa Efendi gibi kemanilerin ve Numan Ağa, Zeki Mehmet Ağa, Arif Ağa, Necip Ağa gibi tanburilerin fasıl icra ettikleri Osmanlı Sarayı?ndan Frenk havaları yükselmeye başladı.

3- Ceza: İmam Eşari, büyük günah işleyenlerin cehennemde sürekli kalıp kalmamalarının Allah?a bağlı olduğunu savunmuş, İmam Maturidi ise, büyük günah işlemenin kişiyi mümin olmaktan çıkarmayacağını, müminlerin cehennemde sürekli kalamayacağını belirtmiştir. Sonradan Eşariler de, Maturidiler?e bu konuda katılmıştır.

safi beyinleri bulandırıp, kötü düşüncelere sebebiyet veriyorsun

sorun benim veya başka birin okuma düşmanı olması değil; senin okuma isteği olanlara merhamet etmeyişindir. Benim yazdığım yazıda; senin şahsına değil; bir cümle ile anlatılacak duygu ve düşünceyi, paragraflarca yazı ile anlatmaya çalışan edebiyat sevdalılarınadır.

İslam akaidinde imam Ebu Mansur Muhammed b. Muhammed b. Mahmud el-Matüridiyye nisbet edilen mezhep. İmam Ebu Mansur el-Maturidinin akaiddeki mezhebine mensub olanların meydana getirdiği topluluğa Matüridiyye denilir.

1- Her iki mezhebe göre; Allah'ın varlığını akli delil getirerek bilmek farzdır. Matüridiyye'ye göre peygamber gönderilmezse bile Allah'ı aklen bilmek gereklidir. Allah'ı bilmenin vücubunu idrak eden akıldır. Akıl tek başına Allah'ın varlığını ve bunun vacib oluşunu bilebilirse de, peygamber gönderilmeden, Allah tarafından yapılması teklif edilen hükümleri tek başına bilemez. Allah'ı akılla bilmenin aklen vacib olduğu görüşü, Matüridilere İmam A'zam Ebu Hanife'den geçmiştir. Beyazi'nin (1098/1687) açıklamasına göre, Ebu Hanife "Akıl yaratıklara bakarak Büyük Yaratıcıyı bilmenin aleti olduğu için Allah'ı bilmemekte kimsenin mazereti olamaz" demiştir (Ebu Hanife'nin bu görüşleri için bk. Kemaleddin el-Beyazi, İşaratü'l-Meram, Mısır 1949/1368, s. 78).

Konu ile ilgilenenler Osmanlı?dan Günümüze Misyoner Faaliyetleri, Okullar, Kiliseler, Yardım Kuruluşları isimli eserimize bakabilirler.

İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Devleti?nin İlmiye Teşkilatı, Ankara 1984, s: 20.

Alemü'l-Huda, İmamü'l-Huda ve el-Mütekellim lakablarıyla da anılan Matüridi takriben 238/852'de Maveraünnehir'de bulunan Semerkand'ın Matürid köyünde doğmuştur. 333/944'te Semerkand'da vefat etmiştir. O, İslama çok değerli hizmetler vermiş öncü İslam alimlerinin başında gelir. Maveraünnehir'de Ehli Sünnet'e nisbet edilen Kelam ekolünün kurucusu ve mümessilidir. Ehli Sünnet kelamının Irak'taki mümessili ise Ebul Hasen el-Eş'ari'dir (v. 324/936). Maturidinin yaşadığı çağda, ilim ve edebiyata hizmet etmiş olan Samanoğulları devleti (844-999) hüküm sürmekteydi. Bize kadar gelen Te'vilatu'l-Kur'an ve Kitabü't-Tevhid gibi eserlerinden anlıyoruz ki, Matüridi, Kelam, Tefsir, Mezhebler Tarihi, Fıkıh ve Fıkıh usulünde derin bilgi sahibiydi. Maturidinin hocaları, ilimleri İmam A'zam Ebu Hanife'ye uzanan Ebu'n-Nasr el-İyazi, Ebu Bekr Ahmed el-Cürcani ve Muhammed b. Mukatil er-Razi'dir. Bunların hocası ise İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed'den okumuş olan Ebu Süleyman b. Musa el-Cürcani'dir. İmameyn lakabıyla tanınan İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed, İmam A'zam'ın en seçkin talebeleriydi. Matüridi, hocalarından İmam A'zam'ın akaide dair el-Fıkhü'l-Ekber, er-Risale, el-Vasiyye, el-Fıkhü'l-Ebsat, el-Alim ve'l-Müteallim isimli risalelerini de okuyup rivayet etmiştir. Matüridi, imam ismini almaya layık Hakim es-Semerkandi (340/951), Ebul-Hasen er-Rustuğfeni (v. 345/956), Ebu'l-Leys el-Buhari, Ebu Muhammed Abdülkerim b. Musa el-Pezdevi (v. 390/999) gibi büyük afimler de yetiştirmiştir. İmamları Matüridiyye büyük bir sevgi ve saygı ile bağlı olan bu alimler, Maveraünnehir'de Matüridiyye mezhebini delilleri ile kuvvetlendirerek açıklıyorlar ve yaymaya çalışıyorlardı.

ben mesela sadece en sonunu okudum anlamadım, ama hoşuma gitti

Divan-ı Hümayun da denilen Bab-ı Ali tercümanları 1453?ten beri Fener Rum Mektebi?nde yetiştiriliyordu. Fakat 1820?de Rum ihtilali patlak verince, Rum tercümanlar Bab-ı Ali?den kovulmuş, ama bu kez yerlerine yabancı dil bilen Yahudi dönmeleri yerleştirilmişti. Sora memurlara yabancı dil genellikle de Fransızca öğretmek için Bab-ı Ali Tercüme Odası açıldı. İlk Müslüman Bab-ı Ali mütercimi Ahmet Vefik Paşa?nın babası Yahya Efendi?dir ki o da bir dönmeydi.

Osman Nuri Ergin, age, c. I-II, s: 581.

Sait Başer, Yahya Kemal?de Türk Müslümanlığı, İstanbul 1998, s: 39.

işte benim anlatmaya, senin anlamamaya çalıştığın nokta burası. Yazı faydalı olabilir, hatta insanı ölümden, daha önemlisi ebedi ateşten kurtaracak bile olsa; fayda verebilmesi için insanların okuması gerekir. Okunması içinse ;okunabilir olması. Birinin bu yazıyı okuması için de dediğin gibi; başına silah dayaman gerekli

Yine Matüridi'ye göre aklı hata ve sürçmelerden korumak için ihtiyatlı davranmak, makulün yanında nakle de dayanmak gerekir. O bu konuda şöyle der: "Kim nakle dayanarak aklı kullanmada dikkatli ve ihtiyatlı bulunmayı inkar eder ve akıldan gizli kalan şeylerin mahiyet ve künhünü anlamak ister ve Hz. Peygamber'den bir işaret olmaksızın nakıs ve sınırlı aklıyla Allah'ın hikmetlerinin tamamını ihata etmeye çalışırsa, aklına zulmeder ve ona kaldıramayacağı şeyleri yüklemiş olur" (M. Ebu Zehra Tarihul-Mezahibil-İslamiyye fi's-Siyaset-i Vel-Akaid, s. 212-213).

DİPNOTLAR:

Türk dilinin Türk okullarına girişi de oldukça geç tarihlere rastlar. 1827?de Sultan II. Mahmut?un açtığı Tıbbiye?de dersler, Türkçe öğretmeni yetiştirilinceye kadar Fransızca okutulacaktır. 1847?de Rüştiyelere öğretmen yetiştirmek maksadıyla açılan Dar?ül Muallim?le ilgili belgelerde de Türkçe?ye rastlayamıyoruz.

"Bir kimsenin ye's halinde veya ahirette azabı görürken iman etmesi geçersiz ve faydasız olur... (Tabsıratül-Edille, Raşid Ef. Küt. No: 496, vr. 86).

Necdet SEVİNÇ, ?Osmanlı?nın Yükselişi ve Çöküşü?, 9. Baskı, Bilgeoğuz Yayınları, Sayfa; 403-410

yok bi buna bi tane de diğerine atmış

Osman Ergin, age, e. I-II, s: 82.

Substrat abuk subuk yorumlar yapıp duruyorsun, özelden mesaj atıyorsun ikide bir. Ne ayaksın sen?

Şerif Mardin, Jöntürklerin Siyasi Fikirleri, İstanbul 1995, s: 250.

Çaldıran Meydan Savaşı?nda Şah İsmail?in ordusunu ağır bir yenilgiye uğratarak, Safeviler?in başkenti Tebriz?e giren Yavuz Sultan Selim, aralarında İsfahanlı, güzel sesli müezzin Hafız Mehmet ile, sonradan padişahın nedimi olan oğlu Hasan Can, Timur?un torunu Bediüzzaman Mirza gibi ünlülerin de bulunduğu bin kadar bilim adamı ve sanatçıyı Tebriz?den İstanbul?a gönderdi. Bu bilim adamlarının Şii ekolüyle yetiştiğini söylemek mümkündür...

Türk irfanının da Türk kültürünün de Türkistan?la ilgisi kesildi! Türkçe hızla Arapça?nın baskısı altına girerken medrese, Ziya Gökalp?in dediği gibi içine aldığı Türk çocuklarını Araplaştıran bir mekanizma haline geldi. Tuhaftır ki Enderun da içine aldığı devşirmeleri Türkleştirmeye çalışıyordu.

Bu rakamlar bile İmparatorluğun çöküşünü ifade ettiği halde 20. asrın başlarında durum tamamen aleyhimize döndü. I. Dünya Savaşı öncesinde ülkemizdeki Amerikan okulları sayısı 587?ye yükseldi. Bu okulların 7?si üniversite, 43?ü yüksek okul, 417?si de orta dereceli okuldur. Ahmet Ağaoğlu, Hak Gazetesi?ndeki yazısında 1912 yılı için Osmanlı topraklarında yabancıların 10?u yüksek, 46?sı idadi, 1450?si de ibtidai olmak üzere toplam 1506 okula sahip olduklarını bildirmektedir. Toplam azınlık okullarının sayısı ise 10 bin kadardır!

ben sana tek mesaj attım, içerikte belli

Böyle bir eğitim karmaşasının, devlet işlerinin gayrı Türkler eliyle yürütülmesi gibi ciddi sonuçlar doğuracağı belliydi.

Matüridi, Kitabü't-Tevhidinde, insanı ilme ulaştıran yolların iz'an , haberler ve akli istidlal olduğunu ve bilgiye ulaşabilmek için bu yolların hiç birisinden müstağni olunamayacağını söylüyor. Ona göre bunlardan her birinin sahasına giren bilgiler grubu vardır. Her bilgi alanına ancak kendisine götüren yolla gidilir. Duyularla elde edilen bilgiyi inkar eden, inatçı ve kendisini beğenmiştir (Kitabü't-Tevhid Beyrut, 1970 s. 7-8).

Maturidilikteki öteki temel görüşler ise şöyledir: İnsan?taklit? değil, ?tahkik?tir. Yani delillere dayanarak ve ikna olarak iman eder. Başlıca bilgi yolları, beş duyu, haber ve akıldır... Varlıkların?hadis? olmaları, yani sonradan yaratılmış olmaları Allah?ın varlığı için bir delildir. İnsanlar, Allah?ın verdiği akıl yeteneği ile, eylemlerin değerlerini, hayır mı şer mi olduklarını kavrayabilir. İnsan, refleksler gibi zorunlu hareketlerle, iradeli davranışlar arasındaki farkın bilincindedir ve bu bilinç insana eylemlerini seçme imkanı verir...

Nitekim akıl ile, Kadim olan Allah'ı bilir ve onu hadis olan mahlukattan ayırdederiz (Kitabü'l-Tevhid, s. 78). Matüridi, Tevilatü'l-Kur'an ve Kitabü't-Tevhid isimli eserlerinde akli tefekkür ve istidlali müdafaa eder; vahyin akli delil getirmesini mutlaka gerekli görür. Akıl şaşar veya doğruyu bulamaz korkusuyla, sadece nakle dayanmayı gerekli gören fukaha ve hadisçilere karşı çıkar ve şöyle der:

tek mesaj yazdım sana... onda da belirttim başlığı bozmamak için yazdım dedm

Muhayyer peşrev, Neva peşrev, Bayati yürük semai, Muhayyer, Hüseyni vs. makamlarında eserleri de bulunan Ali Ufki Bey, yüzlerce saz ve söz eserini toplayarak Türk musikisi eserlerini unutulmaktan kurtarmıştır. Meşhur Mecmua-i Saz-ü Söz adlı kitap ona aittir. Türk musikisi, Batıyı en fazla etkilediği dönemde maalesef Türk kültürü ile pek ilgili olduğunu söyleyemeyeceğimiz Saray?ın hücumuna uğramıştır!

yayınla, atla deve sankii :))))

Matüridiyye mezhebini geliştiren ve zirvesine çıkaran alim Ebul-Mu'in Meymun b. Muhammed en-Nesefi'dir (417-508/1024-1115). Maturidiyye'nin yetiştirdiği en büyük kelamcıdır. Nesefi, İmam Matüridi'nin görüşlerine bağlı kalmıştır. Eş'ari kelamında Ebu Bekir el-Bakıllani (v. 403/1013) ve Gazzali (505/1111)'nin değeri ne ise Matüridi kelamında da, Nesefi'nin değeri aynıdır. Matüridi'nin kitablarının özellikle Kitabü't Tevhidinin iyi anlaşılması için Nesefi'nin Tabsiratül-Edille, isimli kitabı bir anahtar mesanesindedir.

Sen okuma düşmanısın diye herkesi kendinle karıştırıyorsun. Yazı ne kadar uzun olursa olsun araştırmayı seven adam her türlü okur. Okumak istemiyorsan gölge etme geç kenara.

Arslan BULUT, Yeniçağ, 31.01.2006

İşte, Türkler ve Türk bilim adamları tahkiki iman yolunu tercih etmişler ve bu şekilde araştırarak iman etmenin, taklidi imandan üstün olduğunu belirtmişlerdir... Dolayısıyla, bütün dini bilimlerin yanında, medreselerde nakile dayalı bilgiler ile birlikte akla dayalı bilgilere de yer verilmiş, astronomi, cebir, geometri, mühendislik, tıp gibi bilimler ağırlıkla okutulmuştur...

Osman Ergin, age, c. I-II, s: 657.

Oysa Kur?an tilaveti de musikidir, ezan da!

kendini yüceltmeye çalıştın ama, yemezler...

İsmail Hami Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, İstanbul 1971, c: 2, s: 37.

Mehmet Niyazi Özdemir?in araştırmasına göre, Yavuz, Memluk sultanının elinde oyuncak olan Halife Mütevekkil?den halifeliği devralarak, Memluk hanedanına son verir vermez de Kahire?de Eşari itikadıyla yetişen ve sayıları bin kadar olan ikinci bir grup bilim adamını İstanbul?a götürdü...

İşte bu çerçevede yapılan tartışmalardan en önemlisi şudur: Allah, kendi katından kitap göndermese, peygamberleri vasıtasıyla hükümlerini insanlara bildirmese, insanlar yine Allah?a inanacak mıydı, yoksa Allah inancı olmadan mı yaşayacaklardı?

Yavuz, Mısır?ı fethettikten sonra birçok alim ve sanatkarı İstanbul?a şevketti.

İşte bütün bu sebeplerden dolayı matbaa, Avrupa?da kullanılışından 250 sene sonra Türkiye?ye girebilmiş ve bu anlayış Türk aydınlarının da Türk çocuklarının da azınlıkların çok gerisinde kalmalarına sebep olmuştur.

Okurlar birşey zannetsin diye konuşmuyorum. Benim bu üyeliğime ve öteki üyeliğime olmak üzere bana 2 kere mesaj attın. Forumda da gevşek gevşek konuşuyorsun. Biraz ağır ol, herşeye zıplama!

ya nekadar komiksin...

2- Matüridi, yine, hüsün ve kubuh meselesinde der ki: "Allah bir işi haddi zatında ve aslında güzel olduğu için veya faydası zararından daha çok olduğu için emreder. Allah'ın bir işi emretmesi, o işin aslında güzelliğine delalet eder. Bir şey mahiyeti itibarıyla çirkin olduğu için Allah o şeyden nehyeder. Allah'ın bir şeyi nehyetmesi, o şeyin aslında çirkinliğine veya zararının faydasından daha çok olduğuna delalet eder." Matüridi'ye göre hüsün ve kubuh açısından eşya ve işler üç kısımdır: a) İnsan aklının tek başına güzelliğini anladığı şeyler, b) Tek başına aklın çirkinliğini idrak ettiği şeyler, c) Tek başına insan aklının ne güzelliğini ne de çirkinliğini anlayamadığı şeyler, ki, bunların da güzelliği ve çirkinliği ancak Allah'ın emretmesiyle anlaşılır. Şu kadar var ki; aklın güzelliğini bildiği şeyleri bile Allah emreder, çirkinliğini bildiği şeylerden de Allah nehy eder. Aklın tek başına mükellef kılma ve sorumlu tutma hakkı yoktur. Dini sorumluluklarda sorumlu tutma hakkı yalnız Allah'ındır. Yegane hüküm veren ve insanları mükellef tutan O'dur.

A. Adnan Adıvar, age, s: 55.

Bu akademi zikrettiğimiz sözlükten sonra Çamiç Ohannes Efendi?nin 3 ciltlik Tarih-i Milli?sini yayınlamış, bilahare de İnciciyan, Ermeni Coğrafyası?nı yazmıştır. Bizde Türk milletinin babası olarak kabul edilen Oğuz Han hakkında herhangi bir makale bile yayınlanmadan, onlar Ermeni milletinin babası olarak kabul edilen Hayg hakkında araştırmalar yapmışlardır. Ve bizim çocuklarımız Arap dilinin gramerini öğrenmeye mecbur edilirken, onlar Ermeni Dilinin Grameri?ni yazmışlardır! Ali Haydar Bey?in Muallimler Mecmuası?nın Şubat 1924 sayısındaki yazısından anlıyoruz ki Kaymakam Kayserili Rüştü Bey?e ait olan ilk Türkçe alfabe 1857?de yayınlamıştır.

ne yayınlıyorsan yayınlaa...

b) Eş'ariyye: Nassları esas olarak alıp akli delillerle bunları desteklerler.

Eş'ariyye Kelam mektebinin doğup geliştiği yer olan Irak, pek çok bid'at mezhebinin çıktığı bir bölgeydi. İmam Eş'ari, Revafız, Karamita ve özellikle Mu'tezile ile çok şiddetli ve gürültülü cedel ve münakaşalarda bulunmuştu. Matüridi'nin yetiştiği Maveraünnehir ise Irak'tan uzak olduğu için az da olsa bid'at akımlarından uzak kalmıştı. Fakat sonunda bu akımlardan bir kısmı Maveraünnehir'e sızmış, Mu'tezile'nin sesi buralara kadar aksetmişti. Nisbi de olsa, bid'at mezheblerinin mensubları buralarda da bulunuyordu. İmam Matüridi, Maveraünnehir'e kadar gelen Mu'tezile'den başka, Dehriye, Seneviyye ve Karamita'ya karşı mantıklı ve istikrarlı mücadeleler vermişti. Onun Kitabü't Tevhid'i bunlar gibi sapık fikir ve bid'at cereyanlarını içine alan ve bunları gereği gibi çürütmeye çalışan en değerli ve en eski vesika mahiyetini taşımaktadır.

Osman Ergin, age, c. I-II, s: 155.

Matüridi'nin elinde hocalarından okuyup rivayet ettiği İmam A'zam'ın risaleleri, Akaid'den, İlm-i kelama dönüştü. Bu risaleler inanılması lazım gelen Ehli Sünnet akidesini açıklayan bilgiler idiler. Matüridi bunlarda beyan edilen akaidi başka nakli delillerle takviye etti ve aklı kesin delillerle destekledi. Akaid'in teferruatını bürhanlarla kesinleştirip kuvvetlendirdi. O Maveraünnehir ülkesi ve diğer İslam bölgelerinde Ebu Hanife ekolünün kelamcısı Ehl-i Sünnet Vel-Cemaatın reisi oldu. Bu sebeple akaidte Hanefi mezhebi, Matüridi'ye nisbet edildi. Böylece, az bir kısmı hariç, Hanefi mezhebinde bulunan kelamcılara Matüridiyye denildi. Ebu Hanife'nin ismi ancak Hanefi fıkıhçılarına nisbet edilmekle yetinildi. Bir çok kelamcı ve araştırıcılar, Matüridiyye diye anılan bu Ehli Sünnet mezhebinin asıl kurucusunun İmam Matüridi değil, İmam A'zam Ebu Hanife olduğunu, Matüridi'nin ise onun yazdığı akaid esaslarını akli ve nakli delillerle destekleyerek açıkladığını ifade ederler. Bazılarının iddia ettiği gibi Matüridi, İmam Eş'ari'ye bağlı bir kimse değil, İmam A'zam ve arkadaşlarının esaslarını tedvin ettiği Ehli Sünnet mezhebini açıklayan ve destekleyerek devam ettirenlerdendir.

bilge oğuz yayınları, iyidir iyi =)

adama da belirttim akışı bozmamak için burdan yazdım dedim

Ehli sünnet olarak kabul edilen mezhep mensuplarının itikatta dayandığı iki temel düşünce vardır; biri Maturidilik, diğeri ise Eşarilik...

Sultan II. Bayezit devrinde meşhur matematikçilerden Sadrettin Şirazi ve Celal Devvani?nin öğrencilerinden Muzafferettin Şirazi ise İran?dan Türkiye?ye iltica ettikten sonra medreselerde görevlendirildiler.

Kim ki okur Farisi

Metodu:

Avrupa?dan virtiozler ve opera topluluklarını getirtip dinleyen Sultan II. Mahmut, artık gittiği yere müezzinlerle beraber bandocuları da götürüyordu!

Özelden yazılanlar özel kalır!

1- İman: Eşari, ?amel, imandan cüzdür? der, İmam Maturidi ise, ?iman, kalp ile tasdikten ibaret sayılmıştır.? Buna göre ameli olmayanlar da, gönülden inanmaları şartıyla mümin sayılır.

Nafi Atuf, age, c. I, s: 29.

Faik Reşit Unat, age, s: 3.

Tarihçilerin iki bin civarında olduğunu haber verdikleri Mısır seçkinleri, Kahire?de Osmanlı Devleti?ne karşı bir muhalefetin oluşmasını önlemek için mi İstanbul?a getirmişti, yoksa Osmanlı Devleti halifeliği de kontrolü altına aldıktan sonra bir türlü alt edemediği İran-Türk şahlarına üstünlük sağlamak için Arap itikadını resmi bir tez haline mi getiriyordu bilmiyoruz. Bilinen odur ki, çoğu Ezber Üniversitesi mezunu olan bu Mısır seçkinleri kısa zamanda Osmanlı itikadında, dolayısıyla eğitiminde halen devam edegelen ciddi tesirler yaptılar.

Matüridi'ye göre, Allah kendisine hakim diyor. O halde O'nun hikmet sıfatı da vardır. Allah boş ve abes işlerden münezzehtir. Her işinde hikmet vardır. Yüce Allah, gerek teklifi hükümlerinde, gerekse yarattığı işlerinde bir zorlayan ve vacip kılan olmaksızın bu hikmeti murat etmiş ve kasdetmiştir. Çünkü O muhtar, serbestçe dileyen ve dilediğini işleyendir. Mutezile'nin dediği gibi, kullarının mesalihine riayet etmesi O'na vacip olmaz. Çünkü, vücub ve gerekli olma, iradeye aykırı olur ve başkasının O'nda hakkının olduğunu hatırlatır ve O'nun yaptığı şeylerden sorumlu olmasını gerektirir. Allah yaptığından sorumlu değildir.

b) Saraydan açılan Ateş:

Matüridiler de; Allah'ı bilmenin vücubunu emreden Allah ise de, akıl, Allah'ın koyup emrettiği bu vücubu bilebilir, diyorlar. Fakat, "akıllı bir kimsenin mazeretsiz olarak Allah'ın varlığına ve birliğine dair akli delil getirmeyi terketmesi haramdır. Akli delili bir özrü olmadan terkeden günahkar olur. Akıl tek başına Allah'ı bilebilir. Fakat teklifi hükümleri bilemez" düşüncesinde her iki mezheb de birleşiyorlar.

Matüridiyye Mezhebini Geliştirenler:

Eş'ariler ise; akıl, Allah'ın varlığını ve birliğini bilmede alet olduğu halde, ona bu bilmenin vücubunu emreden akıl değil, Allah'tır. Allah'ın emri de vahiy ve şeriatla bilinir, diyorlar.

nasıl bi adam olduğun bellii

Matüridi, nassların yardımıyla akli istidlalin gerekli oluşu prensibini tefsirinde de uygulamıştır. O "Tevilatü'l-Kur'an"isimli eserinde müteşabihleri muhkem ayetlere hamletmektedir. Yol bulabildiği vakitte Kur'an'ı Kur'an ile tefsir etmektedir. Çünkü Kur'an'ın bir kısmı diğer bir kısmıyla çelişmez. Eğer o Allah'tan başkası tarafından olsaydı, elbette içinde birbirini tutmayan bir çok şeyler bulurlardı" (en-Nisa, 4/82). Matüridi, müteşabih ayeti, dayanacağı bir muhkem ayet veya kat'i bir delil bulamazsa te'vil etmekten kaçar. Müteşabih ayetleri te'vil hususunda takib edilen bu metodu Eş'ari de kullanmıştır. Ancak Eş'ariyye ve Matüridiyye kelamcılarının müteahhirini, halk yanlış yorumlayarak teşbihe düşmesinler diye müteşabih ayetleri te'vil etmişlerdir. Bu te'villerinde bu ayetlerin kesin anlamı olmadığını, ihtimal dairesi içinde olduğunu belirtmişlerdir.

İki itikad arasında temel farklılıklar 4 ana başlıkta toplanır:

adam doğru söylemiş, mahcup oldum bak simdi..

Mutezileye göre ise; aklın güzelliğini idrak ettiği şeyler, yine aklın mükellef kılmasıyla vacib olur. Çirkinliği anlaşılan işten de kaçınmak aklın teklifiyle vacib olur.

Farsça?'nın Osmanlı eğitim müesseselerine yeniden girişi Sultan III. Ahmet devrinde Nevşehirli Damat İbrahim Paşa?nın yaptırdığı medresenin hizmete açılmasıyla mümkün olabilmiştir.

Eşarilik?teki?Allah, kullarını güçlerinin yetmeyeceği bir işte de dener? görüşüne de karşı çıkan Maturidilik, bu görüşün Allah?ın hikmet ve adaletiyle bağdaşmayacağını ortaya koymuştur.

öyle yazıyorsun ki, okuyan da birsey zannetcek

Yılmaz Öztuna, Türk Musikisi, Teknik ve Tarih, İstanbul 1987, s: 53.

Süheyl Ünver, İstanbul Rasathanesi, İstanbul 1969, s: 52.

sen beşiktaşlı olsan nolur yaaaaaa

Bu bilimler sayesinde Selçuklular ve Osmanlılar çağın en büyük ilim ve teknolojisini üretmişler, bu ilim ve teknoloji sayesinde süper güç olmuşlardır.

KÜLTÜREL ÇÖKÜŞ

Mutezile ve Maturidilik İslam dünyasının Altın çağına zemin yaratmış mezheplerdir. Aklı ön plana çıkartarak yarattıkları özgür düşünce ikliminde bugün gururla övündüğümüz Müslüman bilim adamları yetişmiş ancak kendilerine batıl diyen yobazlığın İslam dünyasına egemen olmasıyla önemsizleşmiş ve silinmişlerdir. İslam dünyasının içinde bulunduğu rezil durumdan çıkışın yolu böyle mezheplerin yeniden parlamalarıyla mümkündür.

Bir süre sonra müspet ilimler de medreselerden uzaklaştırılır. Aydın bir adam olması gereken Şair Vehbi bile yobaz takımına uyak uyduracak, sanki geometri ile ilgilenmek dine aykırı imiş gibi şöyle yazacaktır:

Tanzimat?tan sora, Osmanlılık idealini benimsetmek için açılan okullara Türklerle beraber gayri Müslimler de alınınca, zaten Türkler aleyhine olan tablo büsbütün azınlıklar lehine döndü. Bir örnek vermek gerekirse 1879?da eğitime açılan Eczacılık Okulu?nun 1899?da 206 öğrencisi vardı. Bu öğrencilerin 124?ü Hıristiyan, 52?si Müslüman, 30?u Musevi idi.

4- Matüridiler, Allah'ın tekvin sıfatını, kudret sıfatından başka ezeli ve hakiki sıfat kabul ederler. Çünkü Allah, Kur'an'da kendisini halık olarak vasıflandırmıştır. Allah eşyayı kudret sıfatıyla değil, tekvin sıfatıyla yaratır, derler.

Ulemanın cahilliğinden yakınan Katip Çelebi?den öğreniyoruz ki (1609-1657) ?Tütün ve kahve haram mıdır, değil midir, Muhammed Milleti mi demeli İbrahim Milleti mi? gibi meseleler medreselerde dehşetli münakaşalara sebep olmuş, sonraki yıllarda da karatahta üzerine ak yazı yazmak küfür sanılmıştır! Aynı şekilde sıra, harita, öğretmen kürsüsü ve küre de küfür alameti olarak nitelendirilmiştir.

iyi niyetli yazdığım yazıyı, buraya kötü yanlış bi şekilde yansıtcak kadar adamsın!!!

Maarif-i Umumiye Nezareti tarafından 3 Mart 1861?de yayınlanan talimatnamede 2 ve 3 dereceli okullarda yani rüştiyelerle Harbiye, Bahriye ve Tıbbiye?de eğitimin Türkçe yapılması isteniyordu. Ama eğitimin devlet hizmeti olarak benimsenmesi ancak 1869?da Saffet Paşa?nın himmetiyle Maarif-i Umumiye Nizamnamesi?nin çıkarılmasıyla mümkün olacaktı! Diyebiliriz ki devlet işte bu nizamnameden sonra Türkçe eğitiminin önemini anlamış, kurulması planlanan darülfünunda derslerin Türkçe yapılması kararlaştırılmıştır. Oysa Batıda Fransız ihtilalini takip eden yıllarda eğitim devletin genel hizmetleri arasına alınmıştı, artık Avrupa?da ana dil ile eğitim yapılıyordu.

İstanbul?u dünyanın ebedi bilim merkezi haline getirmek gibi yüksek bir düşünceden kaynaklanan bu bilim adamı sevkiyatı, maalesef İstanbul?da akıl ile nakil arasında kurulan sağlıklı dengeyi tamamen bozacak, araştırma-geliştirmeye dayalı ilim ve teknoloji üretimi tamamen duracak, nakil bilimleri, bir nevi ruhban sınıfı meydana getirecek ve Osmanlı gerilemeye böyle başlayacaktı...

Tevbe-i ye'sin makbul olmayacağı hakkında Kötülükleri işleyip dururken ölüm bunlardan birine geldiği zaman şimdi tevbe ettim, diyenlerin tevbesi yoktur... " (en-Nisa, 4/18) Azabımızı gördükleri vakit iman etmeleri kendilerine fayda verecek değildir" (el-Mü'min, 40/85) gibi ayetler vardır. Matüridiler ayetlerin zahirine aykırı düşecek görüşlerde bulunmazlar.

adam aklınca beni kötü lanse etcek

Görülüyor ki Matüridi'ler nakle bağlı kalmışlar ve bu başlılıktan taviz vermeksizin, nassların özüne uygun akli açıklamalarda bulunmuşlardır. İzmirli İsmail Hakkı'nın "Yeni ilm-i Kelam" isimli eserinde Eş'ariyye ile Matüridiyye arasındaki farkları belirtirken; "Eş'ariyye indinde, tevbe-i ye's makbul değildir; Matüridiyye'ye göre ise makbuldür" (Yeni İlm-i Kelam, I, 115) demesi tamamen yanlıştır. Çünkü Matüridilere göre de tevbe-i ye's asla makbul değildir.

2- Kader: İmam Eşari, ?hayır da, şer de Allah?tandır? der. İmam Maturidi ise, ?her şey Allah?tandır? görüşünü benimsemekle birlikte?kötülük, Allah?ın kaza ve kaderidir? biçimindeki görüşü Allah?a karşı saygısızlık olarak kabul etmiştir. Yani, kötülüğü tercih eden insandır...

"İnsana aklını kullanmaktan vazgeçmeyi telkin eden, şeytani vesveseden başka bir şey değildir. Çünkü şeytan, kişiyi aklının semeresinden alıkoyar, iyi fırsatlara nail olmak ve istediğini elde etmek için güvencelerini sarsar. Aklı kullanarak eşyayı düşünmek, onun prensip ve sonuçlarından gizli olanları bilmek içindir. Sonra bunlarda, eşyanın hadis olduğuna ve bunları yaratanın varlığına, nefislerini şehvetlerine uymaktan alıkoyanlar için deliller vardır. Bilinsin ki, aklı kullanmaya engel olan, şeytanın vesvesesi ve işidir" (Kitabu't-Tevhid s. 136).

gel de sinirlenmeee...

adamlığın ortada işte...

adamın hevesi kaçtı zaten, infilak etcek başlığını birazdan...

bende bunu anlatmaaya çalıştım...

Bülent Aksoy, Tanzimat?tan Cumhuriyete Musiki ve Batılılaşma, TCTA, c: 5, İstanbul 1985, s: 1217.

Kendisi de deha sahibi bir bestekar olan Sultan III. Selim, Suzidilara makamını da bulmuştur. Suzidilara III. Selim?in sevgili kızının adıdır.

Halk çocuklarının eğitildiği ve hemen hemen bütün mahallelerde bulunan mahalle mekteplerinde de Türk çocuklarına ana dilleri öğretilmiyordu!

Kendilerinden başka hiçbir milletin ulaşamadığı kıtalara asırlarca hükmeden Türkler, Uluğ Türkistan?ın Taşkent, Semerkant, Buhara, Kaşgar gibi medeniyet merkezlerinin dışında, Hindistan, İran, Mısır, Irak, Anadolu, Kafkasya, Kırım ve Osmanlı Avrupası?nda büyük musiki ekolleri kurmuşlardı. İstanbul en önemli medeniyet merkezi olduğu gibi, en önemli musiki ekolü de İstanbul?da oluşmuştu. Öylesine ki, İstanbul?da peş peşe yetişen dünya çapındaki musiki dehaları, Batı?nın önünde saygıyla eğildiği Mozart, Beethoven, Verdi, Çaykovski gibi bestekarları dahi tesiri altına almıştı.

Aklın istidlaline gelince; bunun ilmin sebebi olduğunu kabul etmek gerekir. Çünkü duyular vasıtası ile elde edilen bilgileri düşünüp tertipleyerek hüküm veren odur. Duyulardan uzak olan ve bunların dışında kalan şeyleri anlayan, haberlerle bilinen şeyler de yanlışlık olup olmadığı ihtimali üzerinde duran, sonra peygamberlerin mucizeleri ile sihirbazların aldatmacalarını ayırdeden ve başka şeylerin doğruluğunu veya yanlışlığını anlayan akıldır. Aklın tefekkürü ile mahlukattaki hikmeti ve yaratıcı olan Allah'ın varlığına delalet eden delilleri anlarız.

bu tür önemli bilgileri kopyala-yapıştır yapmak yerine; okuyup, insanlarında okuması için sadeleştirseniz, daha fazla insana ulaşırsınız. Bu yazıyı üstteki yazıyı okumadan yazdım. Forum sitesinde yorum okununur ve yapılır. Ansiklopedik bilgiyi zaten kaynağından alabiliriz.

Semerkant?ta, dünya çapındaki Türk gökbilimcisi olan Uluğ Bey?in yanında yetişen Ali Kuşçu da astronomi bilginiydi. Osmanlı Türkleri?nin en önde gelen astronomi ve matematik bilginlerinden olan Mirim Çelebi ve Alaaddin Ali Tusi de İstanbul medreselerinde görev yaptı.

ha ha ha, nolduuu tutturamayınca, benim diğer nickime de attı yalanı mı çıktı ortayaa

a) Ehl-i Sünneti hassa denilen Selefiyye: Bunlar nassların zahirine bağlılığı ve teslimiyeti prensip edinmişlerdir. Kur'an'da bildirilen iman esaslarını akılla fazla irdeleyip kurcalamadan iman ederler.

Matüridiyye kelamına hizmet eden başka Nesefiler de yetişmiştir. Nesefi Semerkant ile Ceyhun nehri arasında bulunan bir şehirdir. Ortaçağda bu şehirde İslami ilimlerin her dalında eser telif etmiş pek çok alim yetişmiştir. Ebu Hafs Necmeddin Ömer en-Nesefi (v. 537/1142) Burhanuddin en-Nesefi (687/1289) Ebul-Berekat en-Nesefi, Matüridiyye mezhebine hizmet eden büyük alimlerdendir. Bu sonuncusunun "Medariku't-Tenzil ve Hakaiku't Te'vil" isimli tefsiri. pek meşhurdur. Tefsirin muhtelif yerlerinde Matüridi kelamına ait görüşler yer alır.

istediğim yere istediğim şekilde yazarım, espiri de yaparım ciddi de yazarım sana mı sorcam

Fatih Sultan Mehmet, Uzun Hasan Bey?in elçisi olarak kendisine gelen ünlü bilgin Ali Kuşçu?yu o zaman için çok büyük bir rakam olan günde 200 akçe maaşla Ayasofya Medresesi?ne tayin etti.

Osmanlı medreseleri, Yavuz Sultan Selim?e kadar bilim adamına duydukları ihtiyaca Türkistan medreselerinden karşılamışlardı.

Osman Ergin, Türkiye Maarif Tarihi, c. 1 -2, İstanbul, s: 148.

1749?da öldüğü bilinen Sivaslı Mihitar?ın kurduğu Sen Lazar Akademisi?nin Ermeni dilinin bütün kelimelerini ihtiva eden meşhur Sen Lazar Sözlüğü?nü bastığı yıllarda Türkçe Osmanlı aydınlarının gündemine bile henüz girmemiştir!

Bu yıllarda İstanbul'da bulunan 252 eczahanenin ise yalnız 7?si Müslümanlara aitti. Hıristiyanların 230, Musevilerin de 15 eczahaneleri vardı.

bu yazıyı okumak, çok şey ister... göz sağlığı, sabır, bilgisyar şarjı vs gibi

Düşme ol daire-i vesveseye!

İslam tarihinde akaidi açıklayan itikadi mezhebler başlıca dörttür. Bunlar, Resulullah'ın ve Ashab-ı kiramın akaidine ve üzerinde bulundukları yola yakınlıkları itibarıyla şöyle sıralanırlar:

Birçok Hıristiyan Osmanlı tebasını, hala sevilerek okunan eserler besteleyecek kadar tesiri altına alan Türk musikisi, siyasi sebeplerle Türkiye?ye sığınanları da büyülemiştir. Sonradan Müslüman olup Ali Ufki adını alan Leh mültecisi Alberto Bobevio, Bobowsky (1610-1675) bu konuda bir örnek olarak verilebilir.

Matüridi'nin akaid ve kelam metodu bizzat bu ekole bağlı olan müelliflerin eserlerinden öğrenilmektedir. Matüridi pek çok eser telif etmiştir. Ancak bunlardan pek çoğu kaybolmuş, günümüze kadar ancak iki tanesi gelebilmiştir:

Ya substrat mısın nesin benim adamlığımı ağzına almak senin haddin değil. haddinin hududunu bil. Bana 2 kere mesaj attın. O mesajları burada yayınlar seni mort ederim. Benimle ukala ukala konuşma!

sen kimsinde ben sana mesaj yazayım, birsey dicem de, senin için ceza almaya değmez :))))

Yılmaz Öztuna, Türkiye Tarihi, c: 5, İstanbul 1964, s: 40.

Önce davulu ve kösleriyle Avrupa?yı asırlar boyunca büyüleyen Mehter?in bir kısım vurma sazları Batı?nın bandoları tarafından iktibas edildi. Sonra Beethoven (1770-1827) ve Mozart (1756-1791) Türk ruhunda kopan fırtınalardan, Türk?ün aşkından, öfkesinden, duygularından bihaber oldukları halde Türk musikisini taklide yeltendiler.

Ali Kuşçu?nun torunu olan Mirim Çelebi de Türkistanlıydı. Kadızade-i Rumi?nin Türkistan?da yetiştirdiği diğer birçok öğrenci ve bu arada Fethullah Şirvani Türkiye?ye gelip, matematik ve astronomi dersleri verdiler.

ne zannediyorsa kendini, böyle kuru gürültülere, yaygaraya meydan vercek kız mıyım ben...

Sait Başer, age, s: 39.

Bu dönem, Arapça?nın da Osmanlı kurumlarına hızla sızdığı dönemdir. Yavuz?un Mısır?ı fethinden itibaren Arap dili Osmanlı medreselerinde öyle bir hakimiyet kurmuştur ki Farsça okumak bile dine zarar sayılmıştır.

Tahkiki iman-Taklidi iman

en sonunu okudum bilgeoğuz yayınlarıysa doğrudur =)

A. Adnan Adıvar, Osmanlı Türklerinde İlim, İstanbul 1970, s: 16.

Yavuz?un Mısır?dan getirdiği Ezher uleması, müspet ilimleri de ilahi ilim olarak kabul eden Maturidi?yi medrese müfredatından çıkarıp, yerine Eş?ari?yi koydu. Böylece Osmanlı medreselerinde müthiş bir anlayış kayması yaşandı.

ne de olsa beşiktaşlı =)

a) Eğitimde Çöküş

ben sana bir tane mesaj attım, onda da, başlığını bozmamak için burdan yazdım diye belirttim

c) Matüridiyye: Bunlar da Eş'ariyye gibi kelam metodunu kabul ederler. Kur'an ve sahih sünnette bildirilen akaidi daha fazla akli ve kuvvetli delillerle desteklerler.

safi beyinleri bulandıracaktın da, potansiyelin yetmedi...

diğer nickin ne senin onu bile bilmiyorum, çoklu nicklerle giren sen, bana laf sölicem adam değilsin

Moderatörlerden rica edelim polemik içerikli iletileri silsinler de bu güzelim konu havada kaynamasın! Okuyan insanların iştahını kaçırır.

Sadrettin Celal Antel, age, s: 8.

Türk makam ve nağmeleri yukarıda zikrettiklerimizden başka daha birçok bestekarın eserlerine girdi. Beethoven?in Türk Marşı, Mozart?ın Saraydan Kız Kaçırma, Boieldieu?nun Bağdat Halifesi adındaki operaları ile Johan Strauss?un Binbir Gece ve Nil Dalgaları adındaki valsleri böyle meydana geldi. Aynı tesiri, Fretry?nin Kahire Kervanı, Bendi?nin Leyla, Henri Rabaud?in Eskici Maruf, Haendel?in Timur operaları ile Arensky?nin Mısır Gecesi Balesi?nde de görmek mümkündür. Samson Dalila Operası?nın III. Perdesinin bir bölümünün Nev Eser makamında olduğunu hatırlarsak Türk musikisin Batı?nın devlerini ne denli etkilediği konusunda bir fikir vermiş olabiliriz.

Matüridi, Te'vilatında; Ebul-Mu'in en-Nesefi, et-Tabsira' adlı eserin de tevbe-i ye'sin makbul olmayışının sebeplerini açıklarlar: "Çünkü bu iman korku ve azabı gidermek için inanmadır; çalışma ile erişilen iman değildir ki onun inanması ictihad (emek ve gayret ile husule gelen iman olsun..." (Te'vilat li-Ebi Mansur el-Matüridi, Kayseri Raşid Ef. Kütüphanesi No: 47 vr. 1829).

tek mesaj attım diyince, yayınla diyince, çevir kazı yanmasın dimi

Ya kardeşim ben kendimce faydalı bir yazı olduğunu düşündüm ve ekedim. Bu konulara meraklıysan, araştırıyorsan, öğrenmek istiyorsan zahmet edip okursun. Sizin kafanıza silah dayayıp bu yazıyı zorla okutturan yok. İstemiyorsanız okumazsınız olur biter. Bu kadar basit.

Gider dinin yarısı

okuyan da birsey zannetcek

İlk Osmanlı medreseleri de, dini bilimlerle birlikte, mantık, felsefe, fizik, geometri, matematik, tıp astronomi, hayvanat, nebat, insaniyet, cevvi hava ahvali gibi dersler okutulurdu.

Bunlardan birisi "Tevilatü'l-Kuran "diğeri adı "Te'vilatü Ehli's-Sünne"dir. Dünya kütüphanelerinde elli tane kadar nüshası olduğu sanılmaktadır. Hemen hemen İstanbul'un her kütüphanesinde bir nüshası mevcuttur. Dirayet usulünü takip eden çok kıymetli bir Kur'an tefsiridir. Müellif münasebet düştükçe akaid konularına çok yer ayırır ve bid'at mezheblerinin görüşlerini reddeder. Bu bakımdan Matüridiyye akaidine ait kıymetli bir kaynak sayılır. Bu eser, Ebu Bekir Muhammed b. Ahmed es-Semerkandi (v. 533/1158) tarafından şerh edilmiştir. Bir nüshası şehid Ali Paşa kütüphanesinde No: 283 mevcuttur. Matüridi'nin diğer eseri Kitabü't-Tevhid olup, dünyadaki tek nüshası Cambridge Üniversitesi kütüphanesinde 3651 numarada kayıtlıdır. Dr. Fetullah Huleyf tarafından tahkik edilerek 1970 de Beyrut'ta bastırılmıştır.