Şimdi soru ve mesele budur.

Çünkü İslami alanın kendi içinde farklılaşmasına, bireyselleşmenin cemaatçi baskıya başkaldırmasına işaret ediyorlardı. Çünkü İslam-toplum, İslam-siyaset ilişkilerinin alacağı güzergahın sistemdeki gerilimi azaltacak yönde hareketlendirebileceğine vurgu yapıyorlardı.

AK Parti dönemi sadece istikrar, ekonomide ve dış politikada büyüme ve güven dönemini olarak tanımlanamaz...

Tekrar 14 Mayıs 2000'e dönecek olursak...

İçeriden yenilenmek, içeriden değişmek bunun işaret ettiği sahicilik, kalıcılık ve meşruiyet son derece önemlidir.

İktidar deneyimi üzerinden İslam-siyaset, İslam-toplum kanallarının hem çeşitlenmesi hem dünyevileşmesiyle tanımlanabilecek, değişimle üreyen, değişimi talep eden bir yapı ortaya çıkıyordu.

Nitekim iki yıl sonra AK Parti genel seçimlerden tek başına iktidara gelecek oranda oy alıyordu.

Bu öykü nasıl devam edecek?

Hala önemli bir noktadır.

Olmakla da kalmamış; toplumsal olan beklenenden daha süratli ve etkin biçimde içe kapalı faydacı siyasete galebe çalmış, onun cenderesinden çıkmış ve toplumsal nitelikli bir siyasileşmenin önünü açmıştı.

Sonuçlar ortadadır.

Son sözlere gelelim...

Demokrasi fikrinin içselleştirilmiş olması, her zamankindan daha önem kazanıyor...

Bu kurumlaşmanın gerek yöntem olarak gerek ana eksenler olarak son 10 yılın öğrettiklerine uygun olması gerekiyor...

Pek çok faktör var: Siyasi istikrar, AB'nin etkisi, iç dinamiklerin demokratik seferberliği, vs...

14 Mayıs 2000...

Çatlama esaslı olmuştu.

Gül ve arkadaşlarının işledikleri temalar tek adam ve doğal rehber zihniyetine karşı, faydacılık karşısında ilkeyi savunan, İslam ve siyaset arasına mesafe konmasını talep eden, çağ ile kucaklaşmanın altını çizen, merkeziyetçiliği eleştiren temalardı.

Yazının girişinde değişimin kurumlaşma aşamasına geldiğinden özellikle söz ettik ve bunun öneminin altını çizdik...

Türkiye bir süredir yaşadığı değişimi kurumlaştırma safhasına girmektedir.

2000 yılını bu açıdan da unutmamak gerekir...

Kurumlaştırma, bir bakıma demokrasinin tesisi, daha doğrusu demokrasinin tesisi istikametinde bir rejim değişikliğine işaret etmektedir...

Bu önemli bir noktaydı...

Türkiye şu sıralar sadece seçimlere doğru koşmuyor, aynı zamanda ülkenin ilk topyekün sivil anayasasının hazırlanacağı başlangıcın peşrevlerini de yapıyor.

Anlam derindi.

Aynı zamanda cumhuriyet tarihinin en büyük dönüşüm döneminin, en derin demokratikleşme sürecinin bizzat kendisidir bu dönem...

FP kongresi, bir yol ayrımını değil, yol başlangıcını simgeledi.

Türkiye kendisini içeriden yenilemeye başlamıştı...

Ancak bir faktör var ki, gözden kaçırılmaya gelmez... Bu, Türkiye'deki dindar-muhafazakar grubun yaşadığı iç seyyaliyettir...

Bu yapıya MSP-RP-FP geleneğinin tekçi siyasi geleneği dar geliyordu..

Bu tarihte FP kendi içinde ilk kez bir yarışmaya tanık olmuş, daha sonra AK Parti'yi kuracak olan yenilikçiler Abdullah Gül önderliğinde seçimleri kıl payı kaybetmişlerdi.

Bu noktaya nasıl geldik, nasıl gelebildik?