hele nerde bu baytug yaw huseyncan :)))

Müslümanlar'ın modern durum karşısındaki tavırlarını, daha önce, başka bir vesileyle tahlil etmeye çalışmıştım; bkz. "Kur'an ve Müslümanlar'ın Yenilenme Sorunu", Değişim Sürecinde İslam Sempozyumu (20-22 Nisan 1996, Ankara), Ankara 1997, s. 7-14.

YA kardeşim kullandığın kelimeleri biraz daha dikkatli seç.

YAzı kelime kaygısı içinde boğulmuş nerdeyse.

Özsoy, Ömer, "Kur'an ve Müslümanlar'ın Yenilenme Sorunu?, Değişim Sürecinde İslam (20-22 Nisan 1996, Ankara), Ankara 1997, s. 7-14.

Şu kısım özellikle can alıcı yerlerden biri idi.

Vahiy ve Tarih" denilince, ?tarih' kelimesinin çağrışım dünyasının zenginliği nedeniyle pekçok şey akla gelmektedir. Bu tebliğde vahiy-tarih ilişkisiyle, özelde Kur'an vahyinin içeriği ile olgusal durum arasındaki ilişki bağlamında ilgilenilecektir. Bu esnada, gerek bu çerçevedeki sorunlarımızın netleşmesine ve çözümüne yönelik katkıları, gerekse bu toplantının aynı zamanda bir Fazlur Rahman'ı anma toplantısı olarak düşünülmüş olması nedeniyle, sorunu Fazlur Rahman tecrübesi ekseninde tartışmamın isabetli olacağını düşündüm. Dolayısıyla, tebliğimde Fazlur Rahman'ın İslam-Çağdaşlık ikileminin çözümüne yönelik "İslami çağdaşlaşma" projesini, dayandığı?vahiy' ve?tarih' tasavvurları açısından değerlendirmeye çalışacağım.

Betti ve Gadamer tartışmasına atıfla yaptığı açıklamalar için bkz. İslam ve Çağdaşlık, s. 67 vd.

bkz. Tarih Boyunca İslami Metodoloji Sorunu , Ankara 1995, s. 19 vd.

Bu tür eleştirilerin özetini içermesi açısından bkz. Yasin Aktay, "Objektivist ve Relativist İradeler Arasında Kur'an' Anlama", Kur?an Sempozyumu , Ankara 1996, s. 53 vd.

Fazlur Rahman'ın "Yaşayan Sünnet" yorumunun tarihsel gerçeklikle örtüşüp örtüşmediği tartışmasını bir yana bırakarak, böyle bir soyutlamayla onun ne yapmaya çalıştığını anlamayı deneyecek olursak; bu girişimin, ?değişim? olgusu ile vahyin içerik bakımından sınırlı oluşu arasındaki karşıtlıktan kaynaklanan kadim soruna bir çözüm arayışı anlamına geldiğini söyleyebiliriz. Sorun şudur: Hz. Peygamber'in vefatıyla birlikte vahiy kesilmiş, ama tarih sona ermemiştir; dolayısıyla, hayat yeni sorunlar üretmeye devam ettiği halde, bu sorunlar karşısında nasıl tavır takınması gerektiği konusunda İslam cemaati doğru bir ilahi/peygamberi rehberlikten yoksun kalmıştır. Rahman'a göre, Sünnet'in Hadis'e indirgenmek suretivle dinamizminden soyutlanmasından önceki dönemlerde İslam cemaati değişen çevre koşulları karşısında?bocalamaksızın' islami yaşambiçimleri/çözümler üretmede başarılı olagelmişlerdir; metaforik bir söyleyişe, Allah'ın ve Rasul'ün attığı adımların sürdürebilmişlerdir. Sünnet'in dinamik bir süreç olmaktan çıkarılıp metne indirgenmesinden ve Hadis'in Kur'an'la birlikte kaynak metin olarak kullanılmaya başlamasından sonra ise, yeni durumlara karşı İslami tepki vermenin tek yolu olarak?kıyas' -o da çok sınırlı bir düzeyde- işletilmiştir.

cedelleşmek ve IQ yarıştırmak istiyenler için kesinlikle can sıkıcı.

Kur'an vahyinin belli bir tarih diliminde gerçekleştiği ve buna bağlı olarak, sözkonusu tarih dilimiyle ve hitabın yönetildiği kültürel çevre ile sıkı sıkıya ilişkili olduğu muhakkaktır. Hz. Muhammed aracılığıyla tebliğ edilen son vahyi içeren Kur'an metni incelendiğinde, verili duruma oldukça sınırlı ölçüde, ama son derecede köklü müdahalelerde bulunulduğu gözlemlenmektedir. Yine, sözkonusu ilahi müdahalelere, Hz. Muhammed'in önderliğindeki İslami hareketin gerçekleştirdiği büyük değişim/dönüşüm karşılaştırıldığında, bu başarının ortaya çıkarılmasında vahyin yanısıra, beşeri katkıların da ihmal edilemez ölçüde etkinlik arzettiği farkedilmektedir. Vahyin bildirdiği ilahi talepler ve gösterdiği hedefler doğrultusunda, Hz. Muhammed'in önderliğinde ortaya konan bu pratiğe Fazlur Rahman?Sünnet' olarak isimlendirir. Onun yalnızca Hz. Peygamber'in somut rehberliğiyle sınırlamadığı, ama mutlaka ilahi gözetim ve denetim altındaki bu peygamberi rehberliğe istinad ettirdiği Sünnet yorumuna, ?Nebevi Sünnet'in yanısıra "Yaşayan Sünnet" boyutunu da katmış olması, belli ki, onun Sünnet'i, özünde dinamik bir sürec olarak algılamak istemesinden kaynaklanmaktadır. Sünnet'e ilişkin bu yorumun, değişken ve ne yöne seyredeceği önceden belirlenmemiş, deyim yerindeyse, ucu açık bir tarih tasavvuru üzerine oturduğu açıktır. Fazlur Rahman'a göre değişim kaçınılmazdır. Buna bağlı olarak, o Sünnet'i, Hz. Peygamber tarafından belirlenmiş standart bir davranış kalıbı olarak değil, Hz. Peygamber'in, -onun eğitimini almış seçkin arkadaşlarının ve onların yetiştirdiği Müslüman nesillerin, özetle İslam cemaatının değişen çevre koşullarına ve hayatın meydan okumalarına?cevap verirken" dayandıkları ve aynı zamanda bu cevapların geliştirdiği bir gelenek olarak açıklama eğilimindedir. Bu Sünnet yorumunun, Rahman?ın Kur'an'ın mahiyetine ilişkin tasavvurunun organik bir uzantısı olduğunu farketmek güç olmasa gerektir. Zira ona göre Kur'an'ın kendisi de, 7. yy. Arap Yarımadası'ndaki duruma verilmiş ilahi bir?cevap'tır. Fazlur Rahman'ın algı dünyasında Sünnet ve vahiy arasındaki bu işlevsel paralellik yönünde bulundurulduğunda, onun şu vurgusu netleşmektedir: Sünnet yalnızca vahyin buyruklarının ilk pratiği olmayıp, aynı zamanda vahyin misyonunun İslam cemaatı tarafından sürdürülmesinin de adıdır.

yolcusun da hangi yolun yolcusu? herkes yolcu. ama yollar epeyce enflasyonlu...

Kur'an'ı eskiye hasredenler ve dahi hapsedenlerin, benim cümledki 'eski'yi fark edecek mantuklarının olduğunu zanndeyorsan seni kurmay'a havale ediyorum:)))

Bu formülle ilgili tartışmalar için bkz. el-Amidi, el-Ihkam, Mısır 1387/1967, II. 218-222.

ooo huseyn zulf-u yare dokundun... gene mı bu cı cu yı duydum.. ben ne yanılıkcıyım ne gelenekcı... sadce bır yolcuyum... gectıgım yolları unutmadım her zaman hatırlarım eskıyı atmam bu sebeble.. yolun devamında ne oldugunu bılemem, ustelık devam edebılecek kadar omur garantımız yok. bu yuzden gelecegın onumdekılerın esırı de olamam.. :))

şimdi bir akl-ı evvel çıkıp da Kur'an da eski dese :))

Rahman'ın nassın sınırllılığına karşın olayların sınırsızlığı sorununa çözüm olmak üzere geliştirilen ve kıyasın işletilmesini de mümkün kılan "sebebin hususiliği hükmün umumiliğine engel teşkil etmez" ilkesine alternatif olarak, kendi algılama biçimiyle ilk nesillerin uygulamalarına dikkat çekmek istediği söylenebilir. Usulcülerin geliştirdikleri bu formül, nass'daki hükümlerle kıyaslanamayacak -dolaysıyla Kur'an'ın indiği dönemdeki verili duruma bir şekilde indirgenemeyecek- yeni durumların zuhur edebileceğini yadsıyan bir tarih tasavvuru temelinde yükselmektedir. Rahman'ın tasavvuruna göre ise, Hz. Peygamber sonrası dönemde Kur'an'da ve Hz. Peygamber'in uygulamalarında bir makisun?aleyh bulunamayacak yeni durumlar pekala zuhur edebilirdi ve nitekim etmişti de... Hz. Peygamber'in vefatıyla birlikte vahyin doğrudan yol göstericiliğinden de mahrum kalmış bulunan İslam cemaati, yeni gelişmeler karşısında tavır belirlerken, doğal olarak, Kur'an metnini değil, vahyin rehberliği altında yaşadıkları tecrübeyi esas almışlardır. Pek çok örneğin yanısıra, özellikle Hz. Ömer'in, Kur'an'ın lafzi talimatına ters düşse bile, Kur'ani hedefin gerçekleşmesi için gerekli gördüğü adımları atma konusunda cesaretsizlik göstermemiş olması oldukça öğreticidir. Bu noktada, Fazlur Rahman'ın doğrudan doğruya Fıkıh Usulü'ne katkı önerisi olarak kabul edilebileceğini düşündüğüm şu vurgusu netleşmektedir: Kur'an'ın gösterdiği idealleri gerçekleştirmek, onun lafzi talimatını tatbik etmekle her hal ve karda aynı şeyde değildir. Bu yüzdendir ki, nüfuz etmeye çalıştığımız bu algı dünyasına göre, Kur'ani mesajın, nüzul döneminden sonra veniden tarihe müdahil kılınabilmesinin tek yolu, İslam'ı yeniden canlı, dinamik bir geleneğe dönüştürmek, yani Yaşayan Sünnet'i ihya etmektir. Bu ise, teorik olarak, vahyin denetimi altındaki tecrübeden, yani nüzul döneminden sonra doğal olarak beliren?Kur'ani söylem' - ?Kur'ani mesaj' ayrışmasının farkına varabilmeyi gerekli kılmaktadır.

o son dedıgın akl-ı evvellerı de allah ıslah etsın.. bak gorussun asıl sana saldıracaklar:

Bu noktada onun öznelci yorumsamacılarla girdiği yüzeysel tartışmaya temas etmeye sanırım zamanımız elvermez. Fazlur Rahman'ı bu tartışmada Gadamer'e karşı Betti'nin argümanlarını benimsemeye iten, Kur'an'ın ilk Müslüman nesil için ifade ettiği anlamın, tarihin her döneminde anlaşılması zaruretine olan inancıdır; bu zaruretin yerine getirilmesi ise, anlama sürecinde nesnelliğin imkanına bağlıdır. Sanırım, Fazlur Rahman'ı bu tartışmada saf tutmaya iten, İslam'ı bugüne taşımanm ilk adımı olduğunu düşündüğü "Kur'an hitabınıi kendi tarihselliği içinde anlama"ya imkan aralama iradesinden başkası değildir. Bu nedenle, onun projesi/önerisi üzerine fikir beyan ederken, bu konumunu gözardı etmenin haksızlık olacagı kanısındayım. Nesnelciliğe yönelik eleştirileri bütünüyle haksız bulmamakla beraber, "tarihin yeniden kurgulanmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla bu suretle özgün anlamın tesbit edilmesinin boş bir hayal olduğu" düşüncesi temelinde yükselen Fazlur Rahman eleştirilerinin tamanın, aynı zamanda İslam geleneğinin asli bünyesine yönelik eleştiriler olarak değerlendiriyorum. Zira ictihad'ın kendisi, Şari'in maksadının/Kur'an ifadelerinin özgün an lamlarının/nesnel anlamını ?orada' durduğu ve?kesf' edilebileceği iddiası üzerinde varlık kazanan bir girişimdir.

sagol huseyn.. ama bu eskı bı makaleydı.. :)))

bkz. İslam ve Çağdaşlık, s. 85.

Kısaca,

biri tavuğuna kış mı dedi ne :)))

bkz. "İslami Çağdaşlaşma; Alanı, Metodu ve Alternatifleri", s. 318.

Ünal, İsmail Hakkı, "Fazlur Rahman'ın Sünnet Anlayışı ve Yaşayan Sünnet Kavramı Üzerine", İslami Araştırmalar IV (1990), s. 285-294.

Açıkgenç, Alparslan, "İslami Uyanış ve Yenilikçilik Düşünürü Fazlur Rahman'ın Hayatı ve Eserleri", İslami Araştırmalar IV (1990), s. 232-252.

Fazlur Rahman ise, her iki durumu da kendi tarihsellikleri içerisinde algılama ve eleştirme eğilimindedir. Onun projesi, Müslüman kalarak çağdaşlaş-manın imkaınını varsayan yenilik yanlısı çizgiye bir katkı niteliği taşıdığı için, onun önerdiği modelin özgünlüğü, çağdaşlaşma yanlısı Müslümanlar'a getirdiği eleştirilerde gizlidir. Herşeyden önce belirtmek gerekir ki, onun en özgün yanı ve kaçınılmaz addettiği tutum, ahlaki bir öge olarak fikri dürüstlük ve ödünsüzlüktür; bu anlamda o gerçek bir radikaldir. Nitekim kendisi, pek çok selefini ve çağdaşını "ilkesiz yenilikçilik" adı altında toplaya bileceğimiz suskunluk, ikiyüzlülük, geleneği istismar ve eklektisizm gibi nitelemelerle ele almış ve eleştirmiştir. Fazlur Rahman'ın -yerine göre acımasız- eleştirilerine maruz kalan ilkesiz yenilik yanlısı Reformistler, sonuç itibarryla çağdaşlaşmayı mümkün ve meşru kılacak her türlü aygıta ve malzemeye başvurmuşlardır. Ne çağa, ne de geleneğe yönelik derin bir kavrayış ve eleştiriye sahip olduklari için, yeri geldiğinde bazı Kur'an pasajlarının bile tarihselliğini kabul ederken, ihtiyaç duyduk-larında hiç çekinmeden ve sorgulamadan, amaçlarına denk düşen tarihsel bir uygulamayı geleneğin içinden çekip çıkarabilmekte ve önerdikleri modelin bir yerine monte edebilmektedirler.

Fazlur Rahman, "Allah'ın Elçisi ve Mesajı", Allah'ın Elçisi ve Mesajı: Makaleler I , Ankara 1997, s. 27-57.

, Tarih Boyunca İslami Metodoloji Sorunu , Ankara 1995.

buna ornek olarak, cevremdekı bazı arkadaslarında benden sıkayetcı oldugu, ıslami deger olan ve/veya aslında olmayıpta ıslami deger dıye adlandırdıgımız konularda kı rahat ve kasmadan fıkır beyan edebılme konusaabılme ozellıgını sayabılırız...

'yenilikçi 'derken birilerindeki imajın öyle ama...

Fazlur Rahman, Kur'an'ın lafzi talimati ile bu talimatların gözettiği ilkeler arasındaki ayrışmanın farkedilemeyişinin nedenlerini de tahlil etmektedir. Kuşkusuz, Ortaçağ boyunca hayatın modern zamanlarda olduğu kadar hızlı değişimler içermeyişinin, bu ayrışmanın algılanamayışında rolü olmuştur. Zira, nüzul dönemini izleyen dönemlerde İslam coğrafyasının siyasi, ictimai, askeri, iktisadi vb. alanlarda çok köklü değişimlere sahne olmayışı nedeniyle, nassın mantukundan çıkarılan veya kıyasla elde edilen hükümler büyük ölçüde İslam cemaatinin ihtiyaçlarına cevap veregelmiştir. Rahman, Kur'an'ın lafzi talimatını yerine getirmekle, aynı zamanda Kur'an'ın hedeflediği idealin yerine getirilmiş olacağı sanısının, bunun dışında bir sebebine, Kur'ani söylemin doğasından kaynaklanan nedenine dikkat çekmektedir: Ku?ani genel ilkeler vermek yerine, somut çözümler getirmiş olması. Böyle olunca, Kur'an'ın tikel dummlar için öngördüğü bu tikel hükümlerin bizzat kendileri, arkalarında yatan genel/evrensel hükümler/ilkelerle özdeş olarak algılanabilmiştir. Belki de, Kur'an'ın hitabı ile, bu hitapta içkin olan mesajın birbirinden ayırdedilmesine ilk fırsat veren, İslam cemaaının modernite tecrübesi olmuştur. Zira, "modernitenin değerleri ve kurumlarıyla Müslümanlar'ın yaşadıkları coğrafyayı da etki alanına alacak şekilde egemen olmasıyla birlikte, Kur'an hitabının, içinde yaşadığımız çağla hemen hiçbir konuda örtüşmediği farkedildi. O ne çağdaş kavramlarla konuşmakta, ne de çağdaş sorunları ele almaktaydı; dolayısıyla, dış dünyada onun hitabının birebir karşılıkları yoktu. Bu durum Müslümanlar'ı şöyle bir ikilemin kucağına itti: Kur'an'ın hitabı bu çağa yönelik olmadığına göre, Müslümanlar va Kur'an'a rağmen çağdaşlaşmayı ya da çağdas duruma rağmen Kur'an'a sadakati tercih etmek durumundadırlar. Kuşkusuz, Müslümanlar'ın bu soruna yönelik çözüm önerileri, yani modernite karşısındaki tepkileri, çok değişik açılardan ele alınarak, çok farklı tasnifler altında açıklanabilir nüanslar taşımaktadır. Bununla birlikte, şu anda üzerinde durduğumuz konu açısından gerçek ayrışmanın, ?vahiy' ve?tarih' anlayışları düzleminde belirginlestiği kamsındayım. Zira, Kur'an'ı 7. yy.'a hapsetmek suretiyle onun mesajını tarihin içinde eritmekten başka birşeyi ürün vermeyen İslam-Çağdaşlık karşıtlığı tezini belirleyen, vahiy ve tarih hakkında sahip olunan tasavvurlar olmuştur" .

bkz. "İslam, Sorunlar ve Fırstlar", Allah'ın Elçisi ve Mesajı: Makaleler I, s. 97.

bkz. agm., s. 318 vd.

"Allah'ın Mesajı ve Elçisi", Allah'ın Mesajı ve Elçisi: Makaleler 1 , Ankara 1997, s.53.

, "İslam, Sorunlar ve Fırsatlar", Allah'ın Elçisi ve Mesajı: Makaleler I, s. 79-103.

omer ozsoy kalıtelı bır hatıptır vısnu hocam.. konusma dılınde uslubu akıcıdır ancak yazı dılınde bıraz yogun kıvamlıdır.. :) ankara ekolu olması hasebıyle.. hatıpoglu nun kırbasoglu nun talebelerı nede olsa... fıkrı acılımmları etkıleyıcı ve entelektuel ama cok fazla cafcaflı soylemler ıcermesı bazı kesımlerde antıpatı yartıyor.

agm, s. 315 vd.

bkz. age., s. 181 vd.; ayrıca bkz. Alparslan Açıkgenç, "İslami Uyanış ve Yenilikçilik Düşünürü Fazlur Rahman'ın Hayatı ve Eserleri", İslami Araştırmalar IV (1990), s. 240-241.

el-Amidi, el-İhkam, Mısır 1387/1967.

okunmaya değer bir yazı...

Kaynakça

ben sadec makleyı yayınlamada gec kalmısın ı kastettım..

Fazlur Rahman'ın Sünnet anlayışı için bkz. Tarih Boyunca İslami Metodoloji Sorunu, 1 ve 2. Bölümler, s. 11 vd.

"şimdi bir akl-ı evvel çıkıp da Kur'an da eski dese :))" cumlesı ıcınde Kur'an eskı demıssın.. bak bunu bıle anlmayan sana saldıranlar olabılır..:))

krş. İslam ve Çağdaşlık , Ankara 1996, s. 81.

Bu konuda bkz. İsmail Hakkı Ünal, "Fazlur Rahman'ın Sünnet Anlayışı ve Yaşayan Sünnet Kavramı Üzerine", İslami Araştırmalar IV (1990), s. 285-294.

Allah razı olsun

Bu itibarla, Rahman'ın, tam da çok eleştirilen nesnelciliği ve tarihselciliği nedeniyle, gelenek içerisinde hareket ettiğini ve sonuçta getirdiği önerilerin ictihad kurumunu güncelleştirmeye ve bu çabanın işlerlik alanını genişletmeyi hedeflediğini düşünüyorum. Bilindigi gibi, ictihad, tarih boyunca/gelenekte -işaret edilmiş bulunan istisnalar dışında- nassın suskun kaldığı alanlarda işletilmiştir. Rahman ise, bu kurumu, nassın konuştuğu alanda da işler kılmayı önermektedir. Zira ona göre, Kur'an ve Sünnet?in ilgilenmediği yeni durumlar ve sorunların başgöstermesi imkanı şöyle dursun; esasen, Kur'an ve Sünnet her konuda son adımı atmış da degildir. Bu yüzden, Kur'an'ın ve Sünnet'in attığı adımları, Müslümanlar'ın atacağı yeni adımların izlemesi -Rahman'ın ifadesiyle Yaşayan Sünnet'in ihya edilerek yeniden işler kılınması- kaçınılmazdır. Müslümanlar'ın, onu hem islami geleneğin içinde kılan, hem de geleneğin egemen çizgisinden ayıran bu cür'etkar önerisini henüz bireysel bir tecrübenin ürünü olarak okuma eğiliminde olduklarını düşünüyorum. Kanaatimce, Fazlur Rahman tecrübesi, sonuçta müslüman bir bireyin çagdaş dünyada Allah'ın istediği/isteyebileceği?oluş' ve?duruş'un açık bir arayışını resmetmektedir; bu arayış birilerince paylaşıldığı sürece de, onun bu çabası, aynı zamanda bireysel bir tecrübeden fazla bir anlam ifade edecektir.

Bahsettiği konu çok önemli.

ama anlama ve paylaşma endişesi olanlar için zevkli olabilecek bir yazı..

Bilindiği gibi, Fazlur Rahman çagdaş Müslümanlar'ın bu sorun karşısındaki çözüm önerilerini belli dönemler halinde değerlendirmeye tabi tutmaktadır. Bu esnada İslam-Çağdaşlık ikilemi karşısında sergilenen iki uç tutumla lalaik çağdaşçı ve katı muhafazakar tutumlarla da polemiğe girmektedir. Onun muhafazakar müslümanlara ve laik çağdaşlara yönelik eleştirisi, her iki kesimin düşünüş biçiminin de, Kur'an'ın bugün tarihe müdahil kılınamayacağını sonuç vermesidir. Bu değerlendirmeye bütünüyle katılıyor ve bunun sebebini, her iki kesimin de, olgusal olanı değer mevkiine yükseltmelerinde görüyorum: "Hiçbir otantik Müslümanın Kur'an'a sadakatten vazgeçmeyeceğini düşündüğümüzde, muhafazakar Müslümanların tutumları bize daha müslümanca görünse de, sonuçta her iki tutum da?olgusal'cı - muhafazakarlar?Asr-i Saadet' olarak isimlendirdikleri tarihsel bir durumu çağdaşlar da?modern' olarak niteledikleri tarihsel bir durumu- değer haline getirmek gibi bir hatada birleşmektedirler. Bu iki aykırı mutlakçı ucun ittifak ettikleri nihai hüküm ise şudur: Kur'an bugün tarihe müdahil kılınamaz. Sonuçta, sekülerist çagdaşçı yaklaşım Kur'an'dan bağıimsız bir yenilenme modeli önerdiği, hatta Kur'an'ı değişimin önünde bir engel olarak gördügü; katı muhafzakar yaklaşım da, yenilenmenin Kur'an'dan kopmak olacağı gerekçesiyle her türlü yenilenmeye karşı çıktığı için, her iki tutum da "Müslüman kalarak yenilenme" formülü geliştirememişler, dahası, "Müslüman kalarak yenilenme"nin imkanına inanmamışlardır".

Sonuçta, muhafazakarlar sadece Kur'an'ın mesajını tarihin dışına itmekle laikler de bu mesajı tarihin içinde eritmekle yetinirken; reformistler, işi Kur'an metninin özgün anlamına tasallut noktasına kadar vardırmışlardır. Böyle bir yaklaşımla Kur'an'a herşeyi söyletmek mümkündür ve herşseyi söyleyebilen bir metin olarak algılandığı andan itibaren Kur'an'ın rehberliğinden sözetme imkanı da ortadan kalkar. Bu noktada, Fazlur Rahman'ın namusu gibi sarıldığı bir diğer hassasiyet alanına girmiş oluyoruz: Kur'an metninin özgün anlamı.

bkz. İslam ve Çağdaşlık, s. 85 vd.

" Sonuçta, muhafazakarlar sadece Kur'an'ın mesajını tarihin dışına itmekle laikler de bu mesajı tarihin içinde eritmekle yetinirken; reformistler, işi Kur'an metninin özgün anlamına tasallut noktasına kadar vardırmışlardır. Böyle bir yaklaşımla Kur'an'a herşeyi söyletmek mümkündür ve herşseyi söyleyebilen bir metin olarak algılandığı andan itibaren Kur'an'ın rehberliğinden sözetme imkanı da ortadan kalkar. Bu noktada, Fazlur Rahman'ın namusu gibi sarıldığı bir diğer hassasiyet alanına girmiş oluyoruz: Kur'an metninin özgün anlamı.

Selam ile...

bkz. agm, s. 319 vd.; Tarih Boyunca İslami Metodoloji Sorunu, s. 181.

Selam,

Ömer ÖZSOY

, İslam , İstanbul 1981.

krş. Tarih Boyunca İslami Metodoloji Sorunu, s. 22 vd.

yenilikçi olunca, eskide kalan hiç bir şey okunmaa mı baytug:))

, "İslami Çağdaşlaşma; Alanı, Metodu ve Alternatifleri" , İslami Araştırmalar IV (1990), s. 311-320.

o da küstü herhald

Aktay, Yasin, "Objektivist ve Relativisit İradeler Arasında Kur'an'ı Anlama", Kur'an Sempozyumu , Ankara 1996, s. 51-62.

, İslam ve Çağdaşlaşlık , Ankara 1996.

Fazlur Rahman'ın başvrduğu uygulama örnekleri için bkz. Tarih Boyunca İslami Meledoloji Sorunu, 5. Bölüm, s. 181 vd.

?İslami çağdaşlaşma; Alanı, Metodu ve Alternatifleri" , İslami Araştırmalar IV (1990), s. 311-320; İslam , İstanbul 1981, s. 243 vd.

eskilere karşı antipatin mi var,

Fazlur Rahman, Yaşayan Sünnet'i yeniden güncelleştirmek suretiyle yeryüzünde Kur'an'ın gösterdiği hedefler doğrultusunda bir toplum oluşturmaya yönelik kendi önerdigi "İslami çağdaşlaşma" modelinin, yukarıda değinilen ve burada işaret etme imkanımız olmayan diğer sakıncalardan uzak tek çağdaş-laşma modeli olduğu kanaatindedir. Bu modelin temelinde, Kur'an'ı anlama ve yorumlama süreçlerinin birbirini izleyen iki ayrı süreç olduklarının kabulü yer almaktadır. Bu ayırım sayesinde Fazlur Rahman, bir yandan Kur'an hitabının keyfi anlam belirlemelerinin tasallutundan korunmasını, ama aynı zamanda bu lafzi delaletin ötesinde, başka durumlara taşınabilir olan?mesaj'ın kavranabilmesini mümkün kılmanın peşindedir. Kısaca ifade etmek gerekirse, onun "ikili hareket" olarak nitelenen önerisi; bugünden Kur'an'ın indiği döneme giderek, herbir Kur'an pasajını kendi tarihselliği içerisinde anlamayı ve elde edilen anlam ile, ilgili tarihsel durum arasındaki ilişkiden hareketle, Kur'an'ın gösterdigi ideali tespit edip, kendi verili durumumuza karşı bu ideal doğrultusunda bir cevap vermeyi içermektedir. Fazlur Rahman, bu ikinci sürecin, yani Kur'an'dan elde edilen ideallerin bugün nasıl pratize edileceği konusuna ilişkin yorumların öznellik riskine açık olduğunu bütün açık yürekliliğiyle teslim etmekle birlikte, anlama sürecinde nesnelliğin imkanı konusunda ısrarlıdır. Ona göre, herbir Kur'an pasajı, indiği dönemde muhataplarına belli bir şey söylemiştir ve herhangi bir Kur'an yorumu meşruiyyet iddiasında bulunabilmek için, Kur'an'ın "söylemişs olduğu"ndan hareket etmek zorundadır.

Ömer le karşı karşıya olsam derdim ki,

evet çok uzun..

Yazı Fazlur Rahman ın bir fikri portresini yaparken ÖMER ÖZSOYUN da entellektüel hitabına araçlık etmekte.