Ebu Hureyre 'dan rivayet edildiğine göre; Rasulullah şöyle dua ederdi: ?Allahım, dört şeyden sana sığınırım: Faydası olmayan ilimden, huşu duymaz kalpten, doymak bilmeyen nefisten ve işitilmeyen duadan.?

2. Huşu, saygıya götüren korkudur. Kalbin huşu duyması, Allah'tan korkup saygıyla dolmasıdır. Şarihler, huşu duymayan kalbi; ?Allah'ı zikretmekle sükunet ve itminana ermeyen kalp? olarak açıklarlar.

1. Dinimiz açısından hiçbir ilim "faydasız" değildir. Ancak zemine, zamana ve fertlere göre bazı ilimler faydasız olabilir. İhtiyaç duyulmayan veya öğrenilmesi için şer?i izin verilmeyen ilimler de buraya girer. Amel edilmeyen, dünya hayatı bakımından meşru yarar ve ahiret hayatı bakımından fayda sağlamayan bir ilim, sahibi için hüsrandan başka bir şey değildir. Zaruri bilgiler varken teferruat olan bilgiler, hep bu "faydasız ilim" sınıfına girer.

Hadisten çıkarılanlar:

4. Dinlenmeyen dua, kabul görmeyen, icabete mazhar olmayan duadır. Bilindiği gibi Allah Teala her şeyi işitir. Fakat kabul buyurmadığı bir duayı işitmemiş gibi sayar.

c) Nefise aldanma evi olan dünyadan uzaklaşıp, ebediyet evi ahirete meylettiği ölçüde itibar edilir. Eğer nefis dünyaya düşkün ve maddiyata karşı doymak bilmez bir hırs içinde ise kişinin en büyük düşmanı demektir. Kişinin Allah?a sığınması gereken yegane şey artık nefsidir.

b) Kalp, yaratıcısından korkup O'na karşı saygı duymak için yaratılmıştır. Sadır bu haşyete açılmalı, içerisine haşyet nuru girmelidir. Kalp böyle değilse katılaşmış demektir. Katı kalpten ise Allah'a sığınmak gerekir. Zira ayet-i kerimede: "... Kalpleri Allah'ın zikrinden kaskatı kalmış olanların vay haline! Onlar apaçık bir sapıklık içindedirler" (Zümer suresi, 22) buyrulmaktadır.

d) Duanın icabet görmemesi, dua eden kimsenin ilim ve amelinden istifade etmediğini, kalbinin Allah'a karşı haşyet duymadığını ve dahi doymak bilmez, haris bir nefse sahip olduğunu gösterir.

3. Dünya malına düşkün, kanaatten yoksun, doymak bilmeyen, Allah'ın kendisine verdikleriyle yetinmeyen, mal toplamaktan usanmayan, hırsının esiri olmuş nefis doymak bilmeyen nefistir. Çok yemekle doymayan mevki ve makama doymayan da buraya dahil edilmiştir. Yani nefsin maddi ve dünyevi hevesatının peşinde koşup, dur durak bilmeyen nefisler doymayan nefislerdir.

Yukarıdaki hadis hususunda şarih Tibi şöyle demektedir: "Bu dört şeyin vucudiyeti gayelerine delildir, yani o dört şeyden her biri bir gaye için vardır, varlığı, ona dayanmaktadır.

a) İlimlerin tahsili, onlardan istifade içindir. Eğer bu ilimden istifade edilmezse bu bir ihtiyaç olmaz, bilakis vebal olur ve dolayısıyla ondan Allah?a sığınmak gerekir.

(Sünen-i İbn-i Mace, Dua Bahsi 3837)