Türk milletini Enver Paşa?nın kendi hırsına nasıl feda ettiğini, Alman ittifakına eli kolu bağlı attığını, dövüşmesi katıyyen icab etmeyen cephelerde kırdırdığını, Mısır?ın, Kafkas?ın daha bilmem nerelerin fethi gibi, bugün Türk milletinin asla kudreti ve ihtiyacı olmayan bir macerada tepelediğini, üstelik bizzat kendi, bu cidalde hiç bir askeri kıymet gösteremediğini, en güzide ve muvaffak kumandanlarımızın şereflerini ketmettiği halde akrabasını öne sürdüğünü, bu dakikada vatan vaziyetinin bir facia olduğunu, lakin bununla kalmayıp bu zat yüzünden devletin batacağını, ben bu akşam yazacağım! Yani Enver hakkında arzu ettiğiniz gibi korkmayarak fikrimi söyleyeceğim! Yazacağım bu makaleyi, yarın sabah size teslim edeceğim!

-Ziya Bey! Ya ben korkağım, yahut da siz korkaksınız! Bunu yarın tecrübe edelim. Ben bu akşam odama kapanacağım. Enver hakkında ne düşünüyorsam yazacağım.

Sadece Yahya Kemal hakkında hatıralar, monografiler yazılmamıştır. Bizzat Yahya Kemal de yaşadıklarını kimi zaman kaleme almıştır. Bunlardan bir tanesi de, günün birinde Ziya Gökalp ile yaşadığı, biraz gergin ve biraz da derin manalar içeren bir bir sükunet ile sona eren diyaloğudur.

Yahya Kemal, Siyasi ve Edebi Portreler

Bibliyografya:

-?Bu akşam rahat edelim; yarın ben inmeyeceğim, sizi ararım? Biraz gezmeye çıkarız!? dedi.

Yahya Kemal Beyatlı son dönem yakın tarihimiz açısından oldukça önemli simalardan bir tanesidir. O, daha çok şiirleri ve şiire olan bağlılığı ile tanınır. Nitekim onun en yakın dostları kendisinin vefatından sonra kaleme aldıkları hatıralarda bu meseleye çok kez temas etmişlerdir.

Bu sözlerin de akabinde Yahya Kemal konuşmasını şu şekilde sürdürür: Ziya Bey söylediklerimi derin bir teessürle dinledikten sonra donmuş gibi bana bakıyordu. Aramızda aşılmaz bir uçurum açıldığını, orada üçümüz de hissediyorduk. Cafer Bey kımıldanıp, kalktı, çekildi. İkimize de birden bire ağır bir sükun çökmüştü. Kadehlerimizden birkaç yudum daha içtik, konuşamıyorduk. Az sonra Ziya Bey titrek bir sesle: ?Vakit geç, artık gidelim? dedi. Kalktık, dalgın dalgın bahçe kapısına kadar gittik. Ayrılmamız dakikası gelmişti. Ziya Bey buna nasıl bir şekil vereceğini düşünür gibi müteredditti . Kapı önünde acı bir gülümseme ile elimi sıktı:

Fakat şiire olan yakınlığının yanında onun tarihe olan merakı daha çok ikinci planda kalmıştır. Yine onun yakın dostları, Yahya Kemal?in şahsi kütüphanesinde, sadece İstanbul?un fethiyle alakalı olmak üzere ve yalnızca Fransızca yazılmış onlarca kitaptan bahsederler. Bununla beraber şairin, siyasi anlamda da ön planda olması, aynı zamanda Beyatlı?nın son dönem mühim portreleriyle olan samimi dostluğuna tekaddüm eder. Bunlardan bir tanesi de İttihad ve Terakki?nin?fikir babası? olarak kabul gören Ziya Gökalp?tır?

Yer, ?Yat Kulüb?dür ve sohbet oranın oyun salonu olan?Lobi Evi?nde devam etmektedir. Beyatlı, Gökalp ve Cafer Bey beraberdirler. Bir ara sofranın verdiği heyecandan olsa gerek, Ziya Gökalp, Yahya Kemal?e dönerek:

Ziya Gökalp

-Korkarsın! Mesela Enver Paşa hakkında bir yazı yazmaktan çekinirsin!

-Mesela sen bu harb uğrunda kendini halk nazarında yıpratır endişesi ile bir yazı yazmaktan korkarsın! der.

Yahya Kemal

Çünkü Ziya Gökalp, muhatabının Enver Paşa hakkında pek de olumlu diyemeyeceğimiz görüşlerini bilmektedir ve böyle bir şeyi söyleme cür?etini kendisinde sonuna kadar bulmaktadır. Devam ederek:

Siz bu makaleyi?Tanin?de yahut başka bir gazetede neşretmelisiniz. Eğer neşretmezseniz korkaksınız!

Yahya Kemal, latife sınırını aşan bu sözler karşısında artık dayanamaz ve cevaben şunları söyler: