Ne müthiş bir hafıza! El-Mebsut gibi eserlerden birkaç sayfayı aklımda tutmakta zorlanıyorum, Hazret kitabı hafızasından yazdırıyor, ve islam dünyasında en muteber eserlerden biri oluyor bu eser.

"Kitabü?l-mebsut" adlı Meşhur Kitabı yazan Ebu Sehl Ahmed es-Serahsi İslam fakihlerinden ve Hanefi hukukçuların en meşhurlarındandır. Şemsü?l-eimme olarak tanınan Serahsi, usulcülüğü yanında Kelam ve Münazara sahalarında da yetkin bir alimdir. Serahsi Hanefi mezhebinden usul-i fıkıh alimi, kelamcı ve müctehiddir.

Ülkemizde, bilhassa son zamanlarda, farklı rüzgarların etkisinde kalmış, ?hoca? diye tabir edilen ancak az önce yukarıda bahsi geçen kıymetli ilim adamı Serahsi gibi hocalara ayıp olur diye hoca demekten imtina ettiğim birtakım zevat; ehl-i sünnet itikadına ve Hanefi mezhebine mensup halkımızın aklını bulandırmakta ve isabetli olmayan fetvalar vermektedir. Bunun önüne geçmek ve halkın elinde asıl kaynağın bulunmasını sağlamak amacıyla Prof. Dr. Cevat Akşit?in editörlüğünde, yirmiyi aşkın uzmanın yaklaşık 10 yıl süren çalışmaları sonucunda el-Mebsut dilimize çevrildi.

Fakat öğrencileri onu bırakmadılar. Hapsedildiği kuyunun başında toplandılar. Böylece dersler devam etti. Haliyle yanında ne kitap ne defter ne de kalem bulunan Serahsi, hiçbir kaynağa başvurmadan, tamamen o güne kadar öğrenip hafızasında tuttuğu bilgilerini, kuyunun başında duran öğrencilerine söylüyor; öğrencileri de onun söylediklerini yazıya geçiriyorlardı. Bu şekilde yazılan 30 ciltlik eserin tamamlanması ise on dört yıl sürdü böylece Meşhur Eser

Genellikle Ebu Hanife?nin görüşlerinin mantığını ve delillerini ortaya koysa da, bazı meselelerde kendi görüşlerini de söyler. Açıklamalarını kuvvetlendirmek maksadıyla ayetlerden, hadislerden ve tarihi olaylardan yararlanır. Bir konuyu işlerken farklı meselelerle bağlantı kurarak konuya ilişkin prensiplerden bahseder. Her konunun sonunda o konuyla ilgili problemlerin çözümünde kullanılan genel kuralları ve bunları kullanarak ulaşılan sonuçları gösterir.

Serahsi?nin imla yoluyla yazdırdığı tek eser değildir.

Mebsut, Hanefi fıkhını delilleriyle birlikte ele alan mevcut en hacimli eserdir. Aynı zamanda İslam Hukuku?nda, yer verdiği bütün görüşler hakkında tarafsız ve sistemli bir analiz yapan ilk kitaptır. Serahsi, müçtehitlerin görüşlerini, dayandıkları delillerin senetlerini ve bunlardan hüküm çıkarırken kullandıkları mantığı, karşı görüş sahiplerinin fikirlerini de zikrederek bir arada gösterir.

Serahsi, felsefe ve mantıkta zamanının en dahi şahsiyeti durumuna gelmiş, kaleme aldığı eşsiz eserler ve yaptığı ilmi münazaralarla namı bütün İslam alemine yayılmıştır.

İnsanı hayrete düşürecek derecede kuvvetli bir hafızaya ve üstün bir yeteneğe sahip olan Serahsi bu nedenle büyük bir üne kavuştu. Etrafına toplanan öğrenci ve hayranlarının çokluğu, bazılarını kıskandıracak dereceye vardı. O, aynı zamanda tok sözlü idi. Sonunda zamanın yöneticisi tarafından, Uzcend kalesinde bulunan hapishanenin köşesinde bir odadaki kuyuya hapsedildi.

Sözün özü, hakikati kaynağından öğrenmek ve yanlış fetvalara kurban gitmemek gibi bir kaygıyı yüreğinde taşıyan her Müslüman, kütüphanesinde bu kıymetli esere mutlaka yer açmalıdır. Esere ulaşmak için:

El-Mebsut yazıldı.

Bundan başka altı kitap daha böylece yazılmış ve günümüze kadar ulaşmıştır. Hapsedilmesi sebebiyle belki kendisi çok zorluk çekti ama ondaki ve talebelerindeki bu ilim aşkıyla, mahpusluk, onların ilimle meşgul olmalarını engelleyemedi. Çünkü onlar sözde değil özde ilim talibi idiler; hocasıyla, öğrencisiyle?

Gümüşev Yayıncılık?tan çıkan eserin ilk baskısı 2008?de yapıldı. Bu sahayla yakından ilgili oldukları için ilahiyat fakülteleri ve imam-hatip liselerinin kütüphanelerine ücretsiz olarak gönderildi. Özellikle ilahiyatçılar ve hukukçular için çok faydalı ve gerekli olan bu kitap sadece bu alandaki kişiler için yapılmadı tabii ki. Asıl hedef kitlesinin halk olması itibariyle cümleler, kısa, günümüz Türkçesiyle, sade ve anlaşılır bir üslupla tercüme edildi. Her kesimden insanın anlayıp anlamayacağını test etmek için de, eser henüz seri baskıya geçmeden, meslek dışı deneyimli ilim adamlarına, memur ve esnaftan bazı kişilere okutuldu ve müspet cevap alındı.

Mebsut niçin gerekli?

Hanefi mezhebinin büyük alimlerinden İmamı Serahsi bir gece Kur?an okumakla meşguldü. Fakat bir karın ağrısından dolayı sık sık tuvalete çıkmak mecburiyetinde kalmıştı. Elindeki kitabı abdestsiz olarak da okumak istemiyordu. Bunun için bir gecede 17 kere abdest alma durumunda kaldı.