Haramlar cazip de olsa, bol ve kazanılması kolay da olsa asla helaller gibi olmaz. Nitekim Mevla şöyle buyuruyor: ?Haramların çokluğu hoşuna gitse de pis ile temiz bir olmaz.? (Maide,100) Burada belirtilen pis bütün kötülüklere, temiz ise bütün güzelliklere şamildir. Cennet temizdir, sadece temizlerin yurdudur

Hz. Peygamber: ?Ey insanlar! Allah temizdir, temizden başka bir şey kabul etmez? buyurmuş sonra da: kazanç için uzun yolculuk yapan, saçı başı dağınık, toz toprak içinde kalmış ve elini semaya kaldırıp: ?Ey Allah?ım! Ey Rabbim! Diye dua eden bir yolcuyu zikrederek şunları söylemiştir: ?Bu yolcunun yediği haram, içtiği haram, giydiği haramdır. Netice itibarıyla haramla beslenmektedir. Peki, böyle bir kimsenin duası nasıl kabul edilir? (Müslim, Zekat,65) demek oluyor ki duaların kabulü kazançların helalliğine bağlıdır. Hz. Peygambere : ?Ey insanlar! Yeryüzündeki helal ve temiz şeylerden yiyin, şeytanın peşinden gitmeyin? (Bakara, 168) ayeti okunduğunda Sa?d b. Ebi Vakkas ayağa kalkıp: Ey Allah?ın Resulü! Duası kabul edilenlerden olmam için Allah?a dua ediver dedi. Bunun üzerine Allah Resulü: ?Ey Sa?d! Helal ve temiz ye ki duası kabul edilenlerden olasın. Muhammed?in hayatı elinde olan Allah?a yemin ederim ki, bir kul midesine haram bir lokma indirirse onun kırk gün ameli kabul edilmez. Bir kul ki bedeni haramla beslenmiştir, yanmaya daha layıktır.? (Münziri, Terğib, 2/457)

Helal gıdalar temiz amellere, başarılara, huzur ve mutluluklara, dostluk ve muhabbetlere vesile olur. Ülkelerle birlikte gönülleri fetheden İslam orduları geçtikleri bağlara, bahçelere el uzatmadılar, şayet bir salkım üzüm aldılarsa ücretini asmaya bağladılar. Zaferler böyle kazanıldı. Onlar vermeyi almaya tercih ettiler. Bir harama düşme endişesiyle pek çok helali terk ettiler, şüpheli kazançlardan uzak durdular. Haramlara karşı titiz fertlerden oluşan toplumlar temiz toplumlardır. Bir akşamüzeri Hz. Ömer koyun sürüsüyle geçen bir çobana rastladı ve deneme maksadıyla kendine bir koyun satmasını istedi. Çoban koyunlar benim değil efendimin, ben onun kölesiyim, dedi. Hz. Ömer: burada Efendin yok, kimse bizi görmüyor. Bana bir koyun sat, efendine de: koyunu kurt yedi dersin. Hz. Ömer?i tanımayan çoban: Peki Allah nerede ey Arap kardeş! O görmüyor mu? Diye bağırdı. Bu durumdan çok hoşlanan Hz. Ömer sabahleyin efendisine gidip çoban köleyi satın aldı ve azat etti. Ayrıca ona şunları söyledi: ?Allah? sözü seni dünyada kölelikten kurtardı, umarım ki kıyamet günü de cehennemden kurtarır. Devletin milletin malına bu anlayışla sahip çıkan yöneticiler olursa o milletin sırtı yere gelmez. Herkes hakkına razı olur. Hak sahiplerine hakları tam olarak verilirse gönüller huzurla dolar. Herkes gönüllü olarak katkı yarışına girer. İbadetlerden zevk alınır, her şey bereketlenir. Toplumda güven ortamı oluşur. Özel korumalara, alarm sistemlerine kilit üstüne kilitlere gerek kalmaz. Helal kazançlar helal yollara harcanır. Haramların kirlettiği toplum helallerle temizlenir. Hortumlar, vurgunlar sona erer. Kaynaklar verimli alanlarda değerlendirilir, hayırlarda yarışılır. Helal kazançlar yoksullara, çaresizlere çare olur. Zekata, sadakaya, vakfa dönüşür. Haramlar haramları, helaller helalleri celbeder. Haram kazanç ve gıdalar ahlaksızlığa, fuhşa, zinaya kapı açar. Helal kazanç ve gıdalar ise güzel ahlakı, iffeti, edebi ve hayayı besler. Haram kazanç sahipleri varlık içinde darlık yaşarlar Yunus Emre onların bu halini şöyle tasvir ediyor: Kem durur yoksulluktan nicelerin varlığı Bunca varlık var iken gitmez gönül darlığı Batmış dünya malına, bakmaz ölüm haline İrmiş Karun malına, zihi iş düş varlığı Haramların çoğalıp yayılması toplumun çürümüşlüğüne delalet eder. Haramlara karşı tavır alınmazsa gittikçe tabiileşir, neticede yağmalama dönemi başlar. Haram kazançlarla güçlenip semiren kimseler baş tacı olur. Dine, imana, şeref ve haysiyete itibar olunmaz. Durum Ziya Paşa?nın dediği gibi olur: İman ile din akçedir erbab-ı ğınada Namus ve hamiyet sözü kaldı fukarada Milyonla çalan mesned-i izzete ser-efraz Birkaç kuruşu mürtekibin cay-ı kürektir. Gönüller sultanı Yunus da aynı gerçeği şöyle dile getirmektedir: Okunan Kur?an?a kulak tutulmaz Şeytanlar semirdi kuvvetli oldu Haram ile hamir tuttu cihanı Fesat işler eden hürmetli oldu İşidin ey ulular! Ahir zaman olusar Sağ Müslümanlar seyrektir, o da güman olusar Gitti beyler mürveti, binmişler birer atı Yediği yoksul eti, içtiği kan olusar

Hz. Peygamber her konuda ümmetine örnek olduğu gibi haramlardan uzak durma hususunda da örnek olmuştur. Enes?in bildirdiğine göre Resulullah bir gün yolda bir hurma buldu ve şöyle buyurdu: ?Bunun sadaka hurması olmasından endişe etmeseydim mutlaka yerdim.? Bilindiği gibi Hz. Peygamber hediye kabul eder fakat zekat ve sadaka kabul etmezdi. Onun kutlu oylunu takip eden ashap da helal haram ayrımı konusunda aynı titizliği göstermişlerdir. Hz. Ebubekir?in bir kölesi vardı, ona kazanç sağlardı, Ebu Bekir de onun kazancından yerdi. Bir gün yine bir yiyecek getirdi, o da yedi. Köle dedi ki: bu getirdiğim yiyeceğin ne olduğunu biliyor musun? Ebu Bekir: Peki nedir? Deyince köle: Bu cahiliye döneminde birisi için kehanette bulundum, aynı kahinliği de bilmiyordum adamı aldattım. Bununla beraber adam bana ücret verdi. Yediğin gıdayı bu ücretle aldım deyince, Hz. Ebubekir derhal parmağını ağzına soktu ve yediği her şeyi kustu. (Terğib,2/559)

?Helal ve temiz şeylerden yiyin ve salih amel işleyin.? (Mü?minun, 51) Bu ayet-i kerimeden de anlaşılacağı üzere temiz gıda ile temiz amel arasında sıkı bir ilişki vardır. Bu bir nevi sebep sonuç ilişkisidir. Helal ve temiz gıdalar yararlı amellere, pis ve haram gıdalar da zararlı amellere sebep olmaktadır.

Günümüz dünyasının en büyük problemlerinin başında haksız servet yarışı gelmektedir. Haram helal ölçüsü tanımayan insafsız rekabet, hayatı barış ve dostluk sahasından savaş ve düşmanlık alanına çevirmiştir. Bundan dolayı da?temiz kazanç temiz amaç, helal gıda, ruhi şifa? parolalarıyla bu vahşi rekabete ve kirli kazançlara karşı yeni bir seferberlik gerekmektedir.

Haramlarla beslenen vücut, çalıntı malzeme ile yapılmış bina gibidir. Bu vücut, sahibinin öz malı değildir. Harama alışanlar haramda çalışırlar. Bu adeta bir karakter haline gelir. Gıdalar insan karakterini oluşturan maya gibidir. Maya bozuk olursa tabiatıyla mayalanan da bozuk olur Anadolu?da özellikle iyi bir gelin ve damat aranırken?Allah helal süt emmiş birisiyle karşılaştırsın? diye dua edilir. Kötü insanlar için?sütü bozuk? zina mahsulü kimseler için?haramzade? denir. İnsanın fiziki varlığı gıdalarla oluşmaktadır. Faydalı gıdalar sağlıklı bedenler, zararlı gıdalar ise sağlıksız bedenler oluşturmaktadır. Özellikle zamanımızda gıdalara yapılan genetik müdahalelerinin, çeşitli katkı maddelerinin kanser gibi tehlikeli hastalıklara yol açtığı malumdur. Gıdaların bedendeki etkileri yanında insan ruhuna da müspet veya menfi etki yaptıkları bir gerçektir. Manevi hastalıklar haramların meyveleridir. Faiz, kumar, rüşvet, hırsızlık, hile gibi haram kazanç yollarının fert ve toplumların maddi yapıların yanında manevi kimyalarını nasıl bozulduğu meydandadır. Haramlar manevi kanserlere yol açmaktadır. Bu hastalıklardan kurtulmanın yegane yolu ise helallere dönmektir. Helal kazançlara titizlikle riayet edildiği dönemlerde bizim sosyal bünyemiz çok sağlamdı. Toplumda sevgi, kardeşlik, danışma ve yardımlaşma ruhu haklimdi. Can ve mal emniyeti vardı. Adli vakalar nadir görülür. Çünkü herkes hakkına riayet eder, kimsenin malına ve ırzına göz dikilmezdi. İnsanlar başkasının tarlasından kendi tarlasına geçerken başkasının toprağı kendi toprağına karışmasın diye ayakkabısını silkerek geçermiş, başkasının ekinine giren hayvanın o günkü sütünü kendisi ve çocukları içmezmiş. Temiz suya düşen pislik nasıl suyu kirletirse, temiz kazanca karışmış olan haramlar da temiz kazançları kirletir. Kazancı kirli olan kimsenin her şeyi kirli olur. Mümin balarısı gibidir temiz yer, temiz yedirir. Haram kazanç erbabı ise pislik böceği gibidir, yedikleri de yedirdikleri de pistir. O pislikle beslenenler temiz gönle sahip olamazlar. Arınmak, saflaşmak demek olan tasavvufun esası da takva ve vera sahibi olmaktır. Haramlar şöyle dursun şüpheli şeylerden bile uzak durmaktır.

hayata geçirenlerden olmak umuduyla...

Ali Rıza Temel

Haramlar cazip de olsa, bol ve kazanılması kolay da olsa asla helaller gibi olmaz. Nitekim Mevla şöyle buyuruyor: ?Haramların çokluğu hoşuna gitse de pis ile temiz bir olmaz.? (Maide,100) Burada belirtilen pis bütün kötülüklere, temiz ise bütün güzelliklere şamildir. Cennet temizdir, sadece temizlerin yurdudur.

BU MAKALEYİ OKUYAN PİŞMAN OLMAZ