Abdullah Bin Mubarek Hz.' den

"Kalbinde Allah korkusu çok az olan, dünya sevgisi bulunan, haramlardan sakınmayan, alim olduğunu söylerse şaşılır."

Din gayreti çoktu. Allahü tealadan başkasına ibadet edilmesine hiç tahammülü yoktu. Kendisi şöyle anlatır: "Bir ateşperest ile çalışıyorduk. Namaz vakti gelince ondan, namaz kılarken, bana zarar vermeyeceğine dair söz aldım. Bunun üzerine namaz vaktinde rahatça bir namaz kıldım. Sonra ateşperest şahsın ibadet zamanı geldi. Şimdi sıra bende, ben ibadet ederken, sen de zarar vermeyeceğine dair söz ver deyince, rahatça ibadet edebileceğini bildirdim.

ABDULLAH BİN MUBAREK 'İN HAYATINDAN İNCİLER

Buyururdu ki:

"Biz çok ilimden ziyade az da olsa edebe muhtacız."

Firaset sahibiydi. Söylenen sözlerin inceliğine hemen vakıf olurdu. Sehl bin Ali bin Abdullah Mervezi, Abdullah bin Mübarek'in derslerine devam ederdi. Bir gün; "Artık senin dersine gelmeyeceğim. Çünkü, bugün gelirken, senin kızların dama çıkmış, beni çağırıyorlardı. Benim Sehl'im, benim Sehl'im diyorlardı.

Bunların terbiyesini vermiyor musun?" dedi. Abdullah bin Mübarek, o gece talebesini toplayıp; "Sehl'in cenaze namazına gidelim." dedi. Gidip, vefat etmiş buldular. "Vefatını nereden anladın?" dediklerinde; "Benim hiç cariyem yok. O gördükleri Cennet hurileri idi. Onu Cennet'e çağırıyorlardı." dedi

Bunun üzerine o melek; "Şam'da ayakkabı tamir eden Ali bin Muvaffak adında biri vardır. O, hacca gitmeye niyet etmişti, fakat gidemedi. Lakin haccı kabul edildi. Altı yüz bin hacıyı ona bağışladılar da hepsinin haccı kabul edildi." dedi.

Fakat ateşperest ateşe tapmak üzere secdeye varınca, sözümde duramadım ve üzerine atıldım. O anda; "Söz verdiğin zaman ahdini yerine getir!" diye bir ses duydum ve hemen geri çekildim. Ateşperest ibadetini bitirince; "Evvela hücum ettin. Sonra niye vazgeçtin?" diye sordu.

"Alimleri hafife alanların ahireti, ümerayı hafife alanların dünyası, dostlarını hafife alanların mürüvveti yıkılır."

Bunu işitince uykudan uyandım ve; "Gidip o zatı ziyaret etmeliyim!" dedim. Arkadaşlarımdan ayrılıp, Şam kafilesine katıldım. Şam'a gidince, o zatın evini araştırıp buldum. Kapıyı çaldım. Bir kimse kapıya çıktı. Adını sordum. "Ali bin Muvaffak." dedi. İsmimi sordu. "Abdullah bin Mübarek." deyince, feryad edip kendinden geçti. Ayılınca, gördüğüm rüyayı kendisine anlattım. Haccının kabul edildiğini ve kendi haccı ile beraber altı yüz bin kişinin ibadetinin kabul edildiğini de haber vererek; "Bana nasıl hayırlı bir amel işlediğini anlat." dedim. O da anlattı:

Abdullah bin Mübarek şöyle anlatıyor:

Başkasında gördüğü bir kusuru münasib bir lisanla anlatmaya çalışırdı. Huzurunda birisi aksırdı ve "Elhamdülillah" demeyi unuttu. O kimseye, sual sorar bir eda ile; "Aksıranın ne demesi icab eder efendim?" dedi. O cevaben; "Elhamdülillah." deyince, Abdullah bin Mübarek de; "Yerhamükellah." buyurdu. Bu rivayeti bildiren Muhammed bin Cemil; "Bu edebli hareket bizi şaşırttı. Bu edebe hayran olduk." demektedir.

İlimde cimrilik yapan kişiye Allahü teala üç bela verir: Ya ölür, ilmi gider. Yahud unutur veya kendine ilmi unutturacak kimse ile dostluk kurar, öylece ilmi gider."

Ben ayakkabı tamircisiyim. Otuz seneden beri hacca gitmeyi arzu ederdim. Bu işimden, otuz senede üç yüz dirhem gümüş biriktirdim. Bu sene hacca gidecektim. Hanımım hamileydi. Komşu evden burnuna yemek kokusu gelince; komşudan yemek istememi söyledi. Gidip, onun arzusunu bildirdim. Komşum ağlayarak şöyle dedi: "Ey Ali bin Muvaffak, bizim bu yemeğimiz size helal değildir. Çünkü üç gündür, çocuklarım bir şey yememişlerdir. Bütün Şam şehrinde hiç bir iş bulamadım. Kimse bana iş vermedi. Ölü bir hayvan gördüm. Zaruret mikdarınca ondan bir parça kesip getirdim. Çocuklara yemek pişiriyorum. Size helal olmaz."

"Alimler edeb hakkında çok şeyler söylediler. Bize göre edeb, insanın kendini tanımasıdır."

Abdullah bin Mübarek misafirperverdi. Canının istediği bir şeyi misafirsiz yemezdi. Sebebini sorduklarında; "Kıyamet günü misafir ile yenenden sual olunmayacağını duydum da ondan." diye cevap verirdi. Onun çok ikramda bulunduğunu gören birisi; "Malınız azalıyor, misafire ikram işini biraz azaltsanız?" dediğinde; "Mal azalıyorsa, ömür de bitiyor." buyurdu.

"... Bir sene hacdan sonra rüyasında gökten inen iki melekten birinin diğerine; "Bu sene kaç kişi hacca geldi?" dediğini duydu. Öbür melek; "Altı yüz bin kişi." dedi. "Peki kaç kişinin haccı kabul edildi?" O da; "Bunlardan hiç birinin haccı kabul edilmedi." diye cevap verdi.

Abdullah bin Mübarek hazretleri duası makbul olanlardandı. Muhtac olanlar, ondan dua isterlerdi. Bir gün bir ama gelip; "Bana dua buyurun da, Allahü teala gözlerime görme kuvveti versin!" dedi. Bunun üzerine Allahü tealaya yalvarıp dua eyleyince derhal gözleri görmeye başladı.

Horasan alimlerinden Abdullah bin Ömer Serahbi şöyle buyurdu: "Bir keresinde bid'at ehliyle oturup yemek yedim. Abdullah bin Mübarek bundan haberdar olunca, bana; "Seninle otuz gün konuşmayacağım." dedi ve öyle yaptı.

"Eğer gıybet etseydim, anamı, babamı gıybet ederdim. Çünkü sevablarımın onlara verilmesi daha hayırlı olur."

Her işi ilmine uygundu. Peygamberimizin sallallahü aleyhi ve sellem ilmine tam varisti. Sünnete uyar, bid'atten ve bid'at ehlinden nefret ederdi. Böyle kimselerle oturmadığı gibi, oturanları da men ederdi. Zararını anlatır ve münafıklık alametlerinden olduğunu söylerdi

Bir sene hacca giderken bir çöplüğün yanından geçiyorlardı. Orada yerden ölü kuşu alan bir kızcağız gördü. Ona halini sordu. O da; "Benden başka bir de kardeşim var. Yoksuluz, bir şeyimiz yok. Üç gündür açız. Biz zengindik. Babamızın malı vardı. Zulm ve haksızlıkla malını alıp öldürdüler. Gördüğünüz gibi muhtaç hale düştük." dedi.

"Bunca insan, bunca zahmet ve meşakkate katlanıp dünyanın her tarafından hacca geldiler. Çöller aşarak zor şartlarda büyük sıkıntılara katlandılar. Bütün bu emekler boşa mı gidecek?"

Bunu işitince üzerime büyük bir sıkıntı çöktü. Dedim ki:

Gördüklerinden ibret alırdı. Soğuk bir kış günü Nişabur pazarında giderken, sırtında yalnız bir gömleği olduğu için üşüyüp titreyen bir köleye rastladı. Ona; "Efendine söylesen de sana bir palto alsa olmaz mı?" dedi. Köle; "Efendime ne söyleyebilirim ki, o halimi görüyor ve biliyor." deyince, Abdullah bin Mübarek hazretleri feryad edip yere düştü. Kendine geldiğinde; "Sabrı ve kanaatı bu köleden öğreniniz." buyurdu

Bunu duyunca içime bir acı düştü. Hac için biriktirdiğim gümüşleri getirip verdim ve; "Bunu çocuklarına nafaka yap, haccımız bu olsun!" dedim. Abdullah bin Mübarek bunun üzerine; "Allahü teala, doğru rüya gösterdi." buyurdu.

Gözleri yaşaran Abdullah bin Mübarek hazretleri yanındaki bin altından 40'ını memlekete dönmek için ayırdı, kalanının o kızcağızın ailesine verilmesini emrederek; "Geri dönüyoruz bu seneki haccımız bu olsun." buyurup, geri döndü.

Abdullah bin Mübarek buyurdu ki:

"Ben Allah'tan başkasına secde ettiğin zaman, dayanamadım, üzerine atıldım. Seni öldürmek istiyordum. Fakat tam o anda; "Söz verdiğin zaman, ahdini yerine getir!" diyen bir ses, beni bu işten alıkoydu." dedim. Bunun üzerine ateşperest; "Rab, senin rabbindir! Kendi düşmanı için, dostunu bile azarlıyor! İşte huzurunda müslüman oluyorum." diyerek Kelime-i şehadet getirdi.

"Salih kimselerden olmadığım halde, salihleri severim. Kötü kimselerden daha aşağı olduğum halde, kötüleri sevmem."