-Hangi hal, hamd ve şükür istiyor, hangi durum sabrı, tevekkül ve rızayı gerektiriyor basiretle keşfedebilmelidir. Günaha düşülünce istiğfara yönelmeli, musibete düçar olunca, dua ve sabra sarılmalı, her bir nimet için de şükür duygularımızı Rabb?e sunabilmelidir.

Öyleyse her ayna aynı kabiliyette değil. Her kalp gibi.

bu mübarek günlerin hatrına gönüllerimizin tertemiz ayna misali parlaması duasıyla...

Kalp bütün zamanlardan önce verdiği söze şahit. Fakat unutkan.

Aynanın mukabil vasfı, kalbin şehadeti. Aynanın kiri, kalbin ihmali.

?O çokluk kuruntusu sizleri oyaladı? (Tekasür Suresi, 1)

Perişan dağınık demek. Perişani, aşkın 1. hali. Evvel, ama yine de aşkın hali. Ama yetmiyor! Gönül ehli perişaninin aşk ile toplanmasından yana. İştiyak. Gayret. Sebat. İmtihan. Sonra ihsan.

Ayna kalp gibi, ne kadar ışık alırsa o kadarını veriyor. Ne görürse onu gösteriyor. Ama kirlenir ve paslanırsa görüntüyü bulandırıyor. Ve tıpkı kalp gibi, kırılırsa parçalanıyor, dağılıyor, üstelik içine düşürdüğü görüntüyü de parçalayıp dağıtıyor.

Gaflet, hakikatten habersiz yaşamaktır. Gafletin devamlılığı akıl, idrak ve basiretin kapanması ve insanın şu alemde körebe oyunu misali bir hayat sürmeye mahkum olmasıdır. Üstat Necip Fazıl?ın ifadesiyle:

Kur?an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:

Mutasavvıf kesretten müşteki, şair dağılmaktan şikayetçi. Bir büyük ayna kırılmış?

-Kamil bir kulluk için meşgalelerden kaçmak gerekmiyor, onları askıya almak da gerekmiyor. Hayatın içinde, ama Mevla?dan kopmadan ve hatta tüm varlık ve hadiseleri O?nunla beraberliğe bir vesile kılarak, Hakk?a kurbiyetin manevi lezzetini tadabilmenin yolunu bulmalıdır. Zira Yar?ı ağyarsız aramak, dikensiz gül aramak gibidir, denilmiştir.

-Nimetler, musibetler, zinetler, ihtiyaçlar hiçbir zaman Hakk?a perde değil, tam aksine O?nunla beraberliğe hem birer vesile, hem de sebep olmalıdır.

Ama aynanın asıl ürperticiliği kalbe dair taşıdığı benzeyişten. Ve sırrı. Ve muhasebesi.

Hayat takvimimizin son yaprağını bilmiyoruz. Gündüzün vazifesini geceye, gecenin sorumluluğunu gündüze ertelemek, bir aldanış ve gaflet işaretidir. Sehl bin Abdullah el-Tüsteri?ye sordular:

Şu kesret aleminde, meşgaleler anaforunda, bir o yana, bir bu yana savrula savrula, ayakta durmaya çalışan bir insan, esasen ne acınacak bir haldedir! Her şeye bir ilmek atarak, örümcek misali kendi etrafında bir ağ ören ve sonra da bu esaretini görmeyip, kendini güvende hisseden bir kimse, ince düşünülürse ne şaşkın bir varlıktır! Hak?tan gayri var zannedilen dayanak ve dostlukların gerçekte bir sığınak ve barınak olamayacağını Yüce Rabbimiz şöyle beyan buyurur:

? dışında başka dostlar, başka dayanaklar edinenlerin durumu; ağdan örülmüş bir yuva edinen örümceğin durumuna benzer. Hiç kuşkusuz en dayanıksız ev, örümcek yuvasıdır. Onlar keşke bunun bilincine erselerdi.? (Ankebut Suresi, 41)

Nazan BEKİROĞLU

geçen bir alimin sohbetinde bu konuyu işliyordu;

1- ölümü düşünmek,

?Hak ile beraberlik için ağyardan/masivadan kurtulacağın anı gözetlemek, beyhude bir bekleyiştir. Bu hal, hakikatte seni yar ile beraberlikten alıkoyan gizli bir tuzaktır. Sen sen ol da, O seni nerede ve hangi halde bulunduruyorsa, orada O?nunla olmanın hazzına var ve haline bürün!? İbn Ataullah el-İskenderi?kuddise sirruh-

Gafleti doğuran ve çoğaltan unsur, genel anlamda? dışındaki her şey? diye ifade edilen?masiva? ise de, özel anlamda meşgalelerimizdir.

hoşgeldin kardeşim.

kalbi cilalayan iki şey vardır;

? Onlardan iki şey öğrendim: Birincisi, vakit bir kılıçtır. Eğer sen onu kesmezsen, o seni keser. İkincisi, şayet sen nefsini hayırla meşgul etmezsen, o seni şer ile meşgul eder.

2- zikrullah.

? Sufilerle oturmaktan kazancın ne oldu, diye soruldu. Dedi ki:

Virdin olsun her nefes

Öyleyse bir de kırık aynalar var hesapta. Kalple ayna arasındaki benzetmenin en şaşırtıcı gerçekleşme dizini. Ayna kırılmasının uğursuzluğuna vehmeden batıl, benzetme düzlemindeki isabetinin farkında mı acaba? Öyleyse sezgi kuvvetli. Aynaydı, sonra kırıldı. Kalpti, şimdi kırık.

Tam otuz yıl saatim işlemiş ben durmuşum,

Kirli ve paslı aynalar makbul meta değil mana pazarında. Çünkü verdiği görüntü perişan.

Rabbimiz kulunun kendinden kopmaması gerektiğini her fırsatta vurgular. Nimetler, musibetler, zinetler, ihtiyaçlar hiçbir zaman Hakk?a perde değil, tam aksine O?nunla beraberliğe hem birer vesile, hem de sebep olmalıdır. Şu ayetler tam da bu konulara dikkat çekmektedir:

İmam Şafii rh. a. hazretleri sufilerle oturup kalkmayı pek severdi. Bir defasında kendisine:

Gökyüzünden habersiz uçurtma uçurmuşum

özellikle şu cümleler insanı idrake vardırıyor;

Ayna mukabil vasfında, fakat kire müsait.

Allahtan başkasına sığınmak, örümcek ağına sığınmaya benzetilmiştir.

Mü?minin etrafında döndüğü odak nokta, mal-mülk değildir, evlad-ü ıyal değildir, zevk u safa değildir; fakat mü?min bu meşgalelerden kopuk da değildir. Esas olan şudur: Mü?min insan, ?a bağlılığı ana merkez kabul etmiş ve her şeyi de O?na göre konumlandırmış kişidir. ?tan kopunca savrulacağının farkındadır. Zihin dünyasının karmaşıklığı, duyguların anaforu, ilgi ve ilişkilerin rastgeleliği, gönül dünyamızda?a bağlılığın merkez ilgi odağımız haline getirilemeyişindendir.

?Mü?minin durumu gıbta ve hayranlığa değer. Çünkü her hali kendisi için bir hayır sebebidir.

iki kefeyi aynı ölçüde tutmak...

?Öyle erler vardır ki; ne ticaret, ne alış-veriş onları?ı zikretmekten, namaz kılmaktan ve zekat vermekten alıkoymaz. Onlar gönüllerin ve gözlerin döneceği günden korkarlar.? (Nur Suresi, 37)

hoşbuldum inşallah kardeşim:)

Görüntü şimdi şaşırtıcı ve dağınık. Hem aynanın, hem kalbin içindeki. Kırılan bir aynaya düşen suret sonsuz sayıda çoğalarak iade olunur geldiği yere. Kırılan bir kalbe düşen görüntü de öyle. Oysa aynanın görevi bütünü yansıtmak değil miydi? Vahdet değil miydi ezeli aşkın emeli? Ezelde, yegane olana söz verilmemiş miydi?

Gördüğünü gösteren ayna, mukabil vasfında. Gördüğünü gösteren kalp ise şahit makamında.

Allah bes, baki heves.

?-İçinde bulunduğu zamandan başka, herhangi bir vakit ve an tasavvur etmediği zaman.?

Böylesi bir özellik sadece mü?minde vardır: Sevinecek olsa, şükreder; bu onun için hayır olur. Başına bir bela gelecek olsa, sabreder; bu da onun için hayır olur. ? (Müslim, Zühd 64)

Baki heves, ma-sivadır, Allahtan gayrı şeylerdir. Allahtan gayrı şeylerle uğraşmak ise faydasız işle vakit geçirmektir. Hadis-i şerifte, buyuruldu.

Masivadan el çekip, mahlukattan ümit kes

?Ey iman edenler, ne mallarınız, ne de evlatlarınız sizleri?ı anmaktan alıkoymasın! Her kim öyle yaparsa, İşte onlar, hüsrana düşenlerdir.? (Münafikun Suresi, 9)

Hülasa, ağyarla meşguliyetimiz bizi Yar?dan koparmamalıdır.

Darlıkta ve bollukta, sıhhatta ve hastalıkta, hulasa her halde Mevla?ya yönelebilmek ve kazançlı çıkmak mümkündür. Hangi hal, hamd ve şükür istiyor, hangi durum sabrı, tevekkül ve rızayı gerektiriyor basiretle keşfedebilmelidir. Günaha düşülünce istiğfara yönelmeli, musibete düçar olunca, dua ve sabra sarılmalı, her bir nimet için de şükür duygularımızı Rabb?e sunabilmelidir. Nitekim Ebu Yahya Suheyb İbni Sinan radıyAllahu anh?den rivayet edildiğine göre Resulullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdular:

Kalp ihmalkar olmasaydı araya giren zamanla ezelde verdiği sözü unutur muydu? Unuturdu. Çünkü kalp masivaya bulaşır. İçine düşen ışığı, üzerine düşen görüntüyü, derununda sakladığı anıyı yeteri kadar net yansıtamaz. Aşkın estetiğinde kalp aynasının mukabil vasfınca seyredebilmesi için araya giren arazın temizlenmesi gerekir. Öyle parlak olmalı ki tecelli makamı olan kalbin aynası, üzerine düşen ezeli nuru yansıtsın. Ruh kendi sırrına aşina çıksın. O zaman kalp yaradılış anının safiyetinde ve sevinçli aydınlığında verdiği bütün sözleri hatırlar: En başta da Beli sözünü, evet evet!.. Ve oluşun başlangıcını: Kaf u nun.

Allahtan başka güvenilecek, dost edinilecek hiç kimse, hiçbir şey yoktur.

Kur?an-ı kerimde de aynı şey bildiriliyor:

Kamil bir kulluk için meşgalelerden kaçmak gerekmiyor, onları askıya almak da gerekmiyor. Hayatın içinde, ama Mevla?dan kopmadan ve hatta tüm varlık ve hadiseleri O?nunla beraberliğe bir vesile kılarak, Hakk?a kurbiyetin manevi lezzetini tadabilmenin yolunu bulmalıdır. Zira Yar?ı ağyarsız aramak, dikensiz gül aramak gibidir, denilmiştir.

O halde Allah bes demek ve bu sözde İbrahim aleyhisselam gibi durmak gerekir.

?-Hak yoluna giren salik, ne zaman rahat ve huzur yüzü görür? Buyurdular ki:

Evlad ü ıyal kaygısı, mal-mülk sevdası, maişet derdi, oyun-eğlence tutkusu, dost ve arkadaş ilgisi gibi daha nice meşguliyetler vardır ki, insanı çoğu zaman Hak?tan gafil kılar. İbn Ataullah işte tam bu hususa dikkat çekerek, bu meşgalelerden bir gün kurtulup da Hakk?a döneceğini düşünen insanın, gerçekte kendini aldattığına işaretle: ?Bu bekleyiş beyhude bir bekleyiştir. Sen sen ol da, içinde bulunduğun her hal ve durumda Yar-i hakiki olan Mevla ile olmanın yolunu bul? tavsiyesinde bulunur. Zira hayat devam ettikçe meşgale bitmeyecektir. Yarın diyen de kaybedecektir.