"Cumartesi ibadeti ancak o gün üzerinde çekişenlere farz kılındı. Rabbin, anlaşmazlığa düştükleri şeylerde kiyamet günü aralarında hüküm verecektir."

Anılmaya, övülmeye ve hatırlanmaya layık olanlar, adı tarihe geççnler, yaşayanların hafızasında ve hayatın defterinde adını yazdıranlar, ancak cesur, atılgan ve gözü pek kişilerdir. Herhalde Kur'anı Kerim, bu örnekle tanınmak, anılmak ve unutulmamak isteyenlere bunun yolunu göstermektedir. O da davet, öğüt, uyan, cihad ve mücadele yoludur.

Yukarıda belirtigimiz Mucahid'in görüşü ile ilgili Taberi'nin yaptığı değerlendirmeyi çok yerinde buluyorum. Şöyle diyor: "Mucahid'in belirttiği görüş, Kur'anın zahirine aykırıdır. Çünkü Yüce Allah kitabında onlardan maymunlar, domuzlar ve tağuta tapanlar meydana getirdiğini bildirmiştir. Bunlardan kim bir şey inkar eder ve aksini söylerse, delilini göstermesi gerekir. İnkar ettiği şeye kabul ettiği şeyle karşılık verilir ve sahih bir hadis yahut meşhur bir habere dayanıp dayanmadığı sorulur.

Müslim, Kitabu'-Cumua, 7, Bu Ümmete cuma gününün gösterilmesi babı,6, hadis no,855

Maide, 96

Cumartesi yasağı, yahudiİer içindir. O gün Yüce Allah hiçbir iş yapmamalarını istemiş ve "Cumartesi yasağını çiğnemeyin" buyurmuştur.

Kur'anı Kerim, kasaba halkından yasağın çiğnenmesine karşı çıkan ıslahatçıların bir ikram olarak kurtarıldığını belirttiği gibi, yasağı çiğneyenlerin de cezalandırıldığını belirtmektedir. Fakat kasaba halkının yçüncü grubu veya üçüncü ümmetine değer vermediğinden akıbetlerinin ne olduğunu belirtmemiştir.

Hac veya umre için ihramlı olan müminlerin, elleri ve mızraklarıyla elde edebileek kadar av yakınlarında da olsa, avlanmaları caiz değildir. Peki, bu teklif ne içindir? Niçin bununla sınama yapılmaktadır? Yüce Allahın, gıyabında kendisinden kimin korktuğunu ve kimin korkmadığını ortaya koymak için! Şüphesiz Allahın bilgisi, meydana gelmeden önce külli ve cüzi her şeyi kapsamaktadır. Emir ve yasaklar bu bilgisini insanlara göstermek ve kendisinden kimin korktuğunu, kimin korkmadığını görmelerini sağlamak içindir, insanların Allahın bilmesine göre değil, kendilerinin yaptıklarına göre yargılanmaları içindir.

"Kendilerine yapılan Öğütleri unutunca, kötülüğü yasaklayanları kurtardırk". Kasabanın halkına azap gelince Yüce Allah, kötülüğü yasaklayanları kurtarmıştır. Bunlar da öğüt veren ıslahatçı ve davetçi gruptur.

' Davetçi salih kişileri Allah kurtarmıştır. Yasağın çiğnenmesine ses çıkarmayanların sonucunun ne olduğunu Kur'an belirtmemiştir. Çünkü Allahın nazarında bunların bir değeri olmamıştır. Kurtulanlarla beraber anılmadıklarına göre, herhalde helak olanlarla beraber helak olmuşlardır. En iyi Allah bilir.

Gerçekten maymuna dönüştürmeyi engelleyecek hiçbir şey yoktur. Çünkü Yüce Allahın bir insanı insan şeklinden maymun şekline dönüştürmesi ve o kişinin gerçekten maymun olması Allah açısından imkansız değildir. Zira Yüce Allah dilediğini yapar ve Onun gücü her şeye yeter. İnsanı bu surette yaratan Allah, onu bu suretten bir hayvan suretine dönüştürmeye de güç yetirir.

"Nasıl maymun olmuşlar? Maymun olduktan sonra durumları ne olmuş? Türünün dışına çıkan ve başka bir varlığa dönüşen her varlık yok olduğu gibi, onlar da yok mu olmuşlardır? Yoksa maymun olarak nesilleri mi çoğaldı? gibi hakkında sayısız söylentiler bulunan bu meselelerin tümü hakkında Kur'an bir şey söylememiştir. Rasulullahtan da bir bilgi gelmemiştir. Onun için bizim de bu konuya dalmamıza gerek yoktur."

ikinci grup, bu hilelere karşı ses çıkarmamıştır. Helak olacak ve azap görecek bir millete öğüt vermenin ve nasihat etmenin bir yarar sağlamayacağını söyleyerek davet eden salih kişileri eleştirmiş ve yadırgamalardır.

14- Ümmetin içinde sadece negatif tavır sergilemekle yetinenler, pasifliği ve uzleti tercih edenler, davet, öğüt ve uyarı meydanından kaçanlar var.

Kendilerine yapılan öğütleri unutunca, biz kötülüğü yasaklayanları kurtardık ve Allaha karşı geldikleri için zalimleri şiddetle cezalandırdık. Kendilerine konan yasakları çiğneyince, onlara: "Aşağılık maymunlar olun" dedik. Rabbin, kıyamet gününe kadar onları kötü azaba uğratacak kimseleri üzerlerine göndereceğini bildirmişti. Şüphesiz Rabbin, cezayı çabuk verir. Şüphesiz O, bağışlar ve merhamet eder.

Ufkumu açtı yazı. Eğer Ayet numaraları da verilmiş olsaydı daha çok istifade edilirdi. Bir de özetlemeyi deneyemezmisiniz bu alıntıyı. Şöyle 4-5 parağrafta. Bekliyorun.

Kimi tefsirciler, israiliyattan alınan ve yahudilerin bu hilelerinin ayrıntılarını anlatan bilgiler vererek şöyle der: "Yahudilerden hile yapanlar deniz kıyısında havuzlar ve çukurlar kazmışlar, deniz kıyılara vurduğunda havuzlan ve çukurları su doldurmuş, böylece balıklar bunlara düşmüş, içe çekildiği zaman da su ve balıklar havuzlarda ve çukurlarda kalmış, pazar günü olunca gelip havuzlara ve çukurlara dolan balıkları toplamışlar, böylece Allahm yasağına uyup cumartesi günü avlanmadıklarını, onları sadece pazar günü avladıklarını söylemişler."

Rabbani hükümleri ümmetin her zaman hatırlaması için ıslahatçı davetçilerin daima uyarması, öğüt vermesi, emir ve yasaklan çiğnemekten sakındırması gerekir. Çünkü ümmetin bu hükümlere bağlı yaşaması ve kurtulması ancak bu şekilde mümkündür.

Rağıb el-Isfahani, el-Mufredat fi Ğaribi'l-Kur'an, Tah. Muhammed Seyyid Kiylani, Mustafa el-Halebi baskısı, Mısır, 1961

Kasaba Halkı Üç Grup Olmuştur:

Birincisi, Rabinize karşı görevimizi yapmak. Sanki onlara şöyle dediler: Rabbimizin yanında çetin hesap ve cezadan kurtulmak için görevimizi yapmak istiyoruz. Böylece Rabbimizin yanında özrümüz oiur. Kötülüğe karşı çıkmakla şunları gerçekleştirmiş oluyoruz:

Müslim, Ebu Hureyre'den Hz. Peygamberin şöyle buyurduğunu rivayet etmektedir: "En son gelen bizler kiyamet günü önde olacağız. Şüphesiz her ümmete bizden önce kitabı verilmiş, bize de onlardan sonra verilmiştir. Bir de bu günü Allah bize yazmıştır. Allah bize onu göstermiştir. İnsanlar gün konusunda bizi izlemektedirler; Yahudiler için yarın, hıristiyanlar için ertesi gün".

"Biz hangi kasabaya bir peygamber gönderdikse, yalvarıp yakarsınlar diye oranın halkını mutlaka darlık ve sıkıntıya uğrattık. Sonra kötülüğün yerine iyiliği verdik. Öyle ki, çoğalıp "Babalarımız da darlığa düşmüş, bolluğa kavuşmuşlardı" dediler. Sonra onları, haberleri olmadan ansızın yakalayıverdik"

Yahudilerin sınavı kaybetmelerinin sebebi, Allahın emirlerine karşı isyanları ve sapıklıklarıdır."Fasık oldukları için onlan bu şekilde deniyoruz".

Yükümlülükler olmazsa, kimin mücahit, kimin gafil olduğu, kimin yararlı kimin hayırsız olduğu, kimin güçlü ve kimin zayıf, kimin ciddi ve kimin ciddiyetsiz, kimin başarılı ve kimin zararda olduğu anlaşılmaz. Yüce allah buyuruyor:

Ama muhalefet etme ve yasaklan çiğneme alışkanlığına sahip olan yahudiİer Allaha isyan etmiş ve emrine karşı gelmişler, cumartesi yasağını çiğniyerek yasaklanan işleri yapmışlardır. Böylece Allahın lanetine müstehak olmuşlardır. "Veya cumartesi adamlarını lanetlediğimiz gibi onları lanetlemeden".

R Zilali'l-Kur'an.3/1385

-kur an ve hadis numaraları bunlar rüştü bey. özete gelince aslında uzun gibi duran bu yazı özetlemiş zaten kuran da analtılanları. ayetleri de özetlemenin yanlış anlaşılmalara da yol açacağını hesaba katmak lazım. bence, yazıyı okuduğunuza göre özete ihtiyacınız yok.

6- Islahatçi iyi insanların kötülüklere karşı çıkması, başkaların özel işlerine müdahale etmek veya hürriyet ve tercihlerine saldırmak değil, Allahın emrettiği bir görevi yerine getirmektir.

Nisa, 154

Şeytan, kasaba halkından bazılarının kulağına birşeyler fısıldamış ve balıkları avlamayı onlara sevimli göstermiştir. Fakat Allanın emrine karşı nasıl hile yapacaklardı? Şeytan onlara sinsi olduğu kadar çirkin bir hile yolunu Öğretmiş ve cumartesi günü avlanacakları bir yolu göstermiştir. Yasaklan çiğneyen gruba karşı kasaba halkı ikiye bölünmüştür.

Yüce Allah buyuruyor: "Kendilerine yapılan yasağı çiğeyince, onlara "aşağılık maymunlar olun" dedik.

Allahın hükümlerini çiğneyen, ona başkaldıran fasık ve zalim bir insan gördüğümüz zaman, bilelim ki o, insanlık seviyesinden hayvanlık seviyesine düşmüştür. Bu insan nefis, bilinç ve ahlak bakımından, anlayış, düşünce ve inancın ürünü olan ameller bakımından hayvanlaşmışür. Müslim'in Ebu Hureyre'den rivayetinde Hz. Peygamber bu durumu şöyle ortaya koymaktadır:" Şüphesiz Allah şeklinize ve malınıza bakmaz, kalplerinize ve amellerinize bakar"

Dinimiz söze dayalıdır. Hz. Peygambere inen ilk söz de "Yaratan rabbinin adıyla oku" sözüdür.

Yasağı çiğnemeyi teşvik edecek sebepler iki taraf için de mevcuttur. Yahudiler için "Cumartesi günleri balıkların sürülerle gelmesi, ama diğer günler gelmemesi" bir teşvik iken, müminler için de "Ellerinizin ve mızraklarınızın ulaştığı avdan bir şey" olması bir teşviktir. Fakat yahudiler sınavı kaybetmiş, müslümanlar ise başarılı olmuşlardır.

Yine Müslim, Huzeyfe Ibn Yeman ve Ebu Hureyre'den Rasulullahın şöyle buyurduğunu rivayet etmektedir: "Yüce Allah bizden Öncekileri cuma gününden uzaklaştırdı. Yahudiler için cumartesi ve hıristiyanlar için pazar günü gösterildi. Allah bizi getirdi ve cuma gönünü gösterdi. Böylece cuma, cumartesi ve pazar günleri belirlendi. Kiyamet gününde de onlar bu şekilde bizden sonra olacaklardır. Dünya halkı içinde bizler sonra geldik, kiyamet günü önde olacağız. Herkesten önce bizim hesap görülecektir"

"Hanginiz daha güzel amel edeceğini sınamak için hayatı ve ölümü yaratan odur"

Hud,116-117

Enam,42-45

19- ltaatsizlikler musibetleri doğurur. Yasakları ve haramları işlemek azabın habercisi, helak ve yok olmanın müjdecisidir.

Kur'anı Kerim, can kulağıyla dinlemenin ve sürekli uyanıklığın hükümlere bağlı kalmanın yolu olduğunu kararlaştırmaktadır. Şeytanın saptırma fısıltılarını yenme yolunun da bu olduğunu belirtmektedir. "Şeytan seni dürtecek olursa, Allaha sığın. Şüphesiz o işitir ve bilir. Allaha karşı gelmekten sakınanlar, şeytan tarafından bir fısıltıya maruz kalınca, Allahı anarlar ve hemen gerçeği görürler. "

Allaha bağlı, ona imanla dolu, onu yücelten ve nimetlerini arzulayan hiçbir kalp onun yasaklarına karşı hile yapmaz. Mümin kalp, Allanın dosdoğru yolunda durur, onun emirlerini tutar ve gece gündüz bu durumda devam eder.

Seyyid Kutup "Sizden cumartesi yasağını çiğneyenleri elbette biliyorsunuz. Onlara aşağılık maymunlar olunuz, dedik" ayetinin tefsirinde şöyle demekedir: "Vucutlarıyla maymuna dönüşmeleri zorunlu değildir. Ruhları ve düşünceleriyle maymun olmuşlardır. Düşünce ve bilinç yansımaları, yüzde derin izler bırakan ve görüntüyü etkileyen etkiler bırakır. "

Deniz kıyısında bulunan ve içinde öykünün olaylarının geçtiği kasaba hakkında Kur'an bilgi vermemektedir. Kasabanın adını ve yerini belirtmediği gibi, bu olayın ne zaman geçtiğini ve ayrıntılarını da belirtmemektedir.

Allanın hükümlerini hatırlamak, onlara bağlı yaşamanın ve azaptan kurtulmanın yoludur. Allanın hükümlerini unutmak da, onları çiğnemenin ve dolayısıyla azaba uğramanın yoludur.

Büyük balıkların sürülerle gelip kışkırtması karşısında kasaba halkından bir grup yahudi dayanamamış, Allahın yasağına karşı hile yapmış ve avlanmaları yasaklanan günde balıkları avlamışlardır.

15- Negatif tavır sergileyerek pasif kalanlar kötülüğe karşı ses çıkarmamakla kalmayıp onun yanında başka bir suç daha işliyorlar. Kötülük yapanları uyarmak, engel olmak ve tepki göstermek yerine, onları uyaran ve engel olmaya çalışan ıslahatçıları da bu görevlerini yaptıklarından dolayı kınayıp kötülerler.

Müminler sınavda başarılı oldular ve Allahın emrini derhal uygulayarak yerine getirdiler.

Alak,1

16- Toplumda kötülükler yayıldığı taktirde, insanların şeriatın gerçeklerini unutmaması ve helal ile haramın karışmaması için ıslahatçıların uyarma ve Öğüt verme görevlerini gevşemeden sürdürmeleri gerekir.

Cumartesi günü yahudilerle özdeşleşmiş gibidir. Adı ve anlamı açısından onlara da uygun düşmektedir.

Bundan anlaşılıyor ki bu ayetler Medine'de inmiş ve Araf suresine yerleştirilmiştir. Bilindiği gibi ayetlerin yeri ve sıraya konulması, ashabın içtihadıyla değil, Allanın bildirmesiyle olmuştur. Onun için alimler Araf suresinin 163-170. ayetlerinin Medine'de indiğini söylemişlerdir. Çünkü cumartesi halkından sözetmekte, Hz. Peygamberin bunlarla yahudilere karşı koymasını, bunu onlara sormasını istemektedir. Yahudiler Medine'de bulunuyorlardı. Hicretten önce Mekke'de yahudilerle Hz. Peygamber karşı karşıya gelmemişlerdir.

Bu kasabanın Eyle, Eylat, Akabe veya Taberiya olabileceği gibi, başka bir yer de olabilir. Bu olay Hz. Musa, Hz. Davud, Hz. Süleyman veya Israiloğulları peygamber lerinden başka bir peygamber zamanında meydana gelmiş olabilir.

b- Kafirler ümmeti. Bunlar da Islamı kabul etmeyen ve müslümanlardan farklı olan kimselerdir.

Bakara.143

"İçinizden cumartesi yasağını çiğneyenleri eıb tte biliyorsunuz. Onlara "Aşağılık birer maymun olunuz" dedik. Bunu çağdaşlarına ve sonradan gelenlere bir ceza örneği ve Allaha karşı gelmekten sakınanlara Öğüt olması için yaptık. "

Deniz Kıyısındaki Kasaba:

Kasabada deniz kıyısında Lakil ve Lokman adında iki put varmış, Allah balıklara cumartesi günü bu iki puta gidip hac yapmasını söylemiş, yahudilerden de cumartesi günü hacca gelen balıkları avlamamalarını istemiş, balıklar cumartesi günleri suyun üstünde kuyruklar oluşturarak sürüler halinde geliyormuş, ama diğer günlerde sahilden uzaklaşıyormuş.

Nahl, 124

Birinci grup, davetçi salih kişilerden oluşmuştur. Bunlar davet görevlerini yapmış, Allahın emirlerine karşı hile yapanların haksızlıklarını, hileye başvurmalarını ve cumartasi günleri balık avlamalarını eleştirmişlerdir.

11- Davetçi, öğüt vermek ve davet etmekle yükümlüdür. Bunu yapmayacak olursa, sorumlu olur ve cezayı hak eder. Ancak başkalarını hidayete erdirme, kabul ve itaat etmelerini sağlamakla mükellef değildir. Çünkü bu, Allanın elindedir.

Fi Zi1ain-Kur'an,3/1385

Hud, 50

Yükümlülük, sınamak ve imtihan etmektir. Görev yükleme ve sınamakta yüce Allahın sonsuz hikmetleri vardır. Rabbani tekliflerle yükümlü tutulmayan insan, mücahede yolundan gitmez, kendisini eğitme ve denetlemede başarıya ulaşmaz. Allah, insanın kendi kötülüklerine karşı mücahede etmesini ister. Kendini eğitip denetlemesini, taşkınlığını kortrol etmesini, aldatıcı ve saptırıcı şehvetlerini dizginlemesini, şehvetlerine esir olmamasını, zaaflarına galip gelmesini, kendini her türlü iyiliğe alıştırmasını, böylece Allahın ikramına ve cennetine girmeye layık olmasını ister.

Tevbe, 6

Yahudilerin sınavında onlardan bir grubun nasıl hile yaptığını ve yasaklan nasıl çiğnediğini, diğer grubun da bunlara Öğüt vermediğini ve yaptıklarını eleştirmediğini gördük. Islamdan önce yahudilerin çoğu sınavı kazanamamış ve denemelerde başarılı olamamıştır. Müslümanlar ise, Allahın emirlerini tutmuş ve sınavda başarılı olmuştur.

"Andolsun ki sizden kimlerin cihada çıktığını, kimlerin sabrettiğini bilmek için ve haberlerinizi denemek için sizi sınayacağız"

Yahudilerin hile yapması ve müminlerin yasağa uyması! İki tavır arasındaki fark ne büyüktür!

Başka bir rivayette Müslim, Ebu Hureyre'den Rasulullahın şöyle buyurduğunu rivayet etmektedir: "Biz sonra geldik, kiyamet günü önoe olacağız. Cennete gireceğiz. Gerçi onlara kitap bizden önce, bize ise sonra verildi. Ama onlar ihtilaf ettiler. Allah ihtilaf ettikleri şeyin doğrusunu bize gösterdi. İşte bugün konusunda ihtilaf ettiler. Allah cuma gününü bize gösterdi. Bugün bizimdir. Yarın yahudilerin, ertesi gün hıristiyanlarındır."

Bu ayrıntılar sahih bir hadiste geçmemektedir. Onun için ne onlara, ne başkasına itibar ediyoruz. Böyle yapmış olmaları muhtemel olduğu gibi, başka şeyler yapmış olmaları da muhtemeldir. Nasıl hile yaparak avlandıklarını bilmiyoruz. Bilmemiz de önemli olmadığı gibi, bilmemenin bir zararı da olmaz. Çünkü bunu bilmek bize ne bir bilgi, ne de bir yarar sağlar.

Görüldüğü gibi ayet, hükümleri unutmanın azabın sebebi olduğunu belirtmektedir. "Kendilerine yapılan öğütleri unutunca, kötülüğü yasaklayanları kurtardık ve zalimleri Allaha karşı gelmelerinden ötürü çetin bir azaba uğrattık"

a- Mümin müslümanlar ümmeti. Bunlar Islamın birleştirdiği, kalplerini birleştirip bütünleştirdiği kimselerdir.

Biri, görevi yaparak Allaha karşı sorumluluktan kurtulmakk, diğeri de, belki Allaha karşı gelmekten sakınırlar, diye başkalarını uyarmak ve nasihat etmek,

Maymun yapma konusunda bazıları bunların nasıl maymun yapıldığını sorabilir ve aklın kavrama gücüne sahip olmadığı bu ğaybi konuya aklıyla dalmaya çalışabilir. Kimileri de öykünün ayrıntılarını öğrenmek için israiliyyat haberlere başvurur.

Bu sakıncalardan ve yanlışlardan kurtulmak için ve sabit olmayan birtakım ayrıntıları öğrenmenin yararı olmadığına inandığımız için, biz üzerinde durmuyoruz ve Seyyid Kutub'un şu sözlerine katılıyoruz:

Ama büyük olarak yaşayan ve büyük olarak ölen insanlar var. Herkes onları görür ve duyar, insanlar arasında yaşarken onların hayatlarını ve dünyalarını doldururlar. Öldükten sonra da akıllarından, hafızalarından, kalplerinden ve tarihlerinden çıkmazlar. Bunlar direnç gösteren, cihad eden ve tarihe adlarını yazan müminlerdir. Çünkü tarih ancak çalışanları ve cihad edenleri tanır. Tarihe adını yazdırmanın ve unutulmamanın yolu budur. Var mı bu yolda yürüyecek olanlar?

Kimi tefsircüer maymuna dönüştürmenin şekil olarak değil, ruhları, akılları ve kalpleriyle maymunlaştıklarını söylemişlerdir.

Ama yasağı çiğneyenlere karşı çıkan ve uyaran grup, artık bir qqcq bile sizinle kasabada kalamayız, demişler ve kababadan çıkarak banliyoda gecelemişler. Sabahleyin yasağı çiğneyen ve onlara karşı ses çıkarmayanlara bakmışlar, ama onlardan kimsenin çıkmadığını ve evini açmadığını görerek hayret etmişler, durumu öğrenmek için içlerinden bir adamı göndermişler, adam bir kişinin evine bakmış, ne görsün ev halkı maymunlara dönüşmüş, başka bir eve bakmış ve onların da maymunlara dönüştüğünü görmüş, sonunda kasabada kalanların tümünün maymuna dönüştüğünü görmüştür.

Rasulullahın kasaba halkını yahudilerden sorması onları kınama, suçlarını gösterme ve aşağılama içindir. Atalarından bir topluluğun maymun ve domuzlara dönüştüğünü öğrendikleri zaman utanacak, rezil olacak, alçaklık ve zillet içine düşeceklerdir.

Kasaba halkının üç ümmete bölünmesi hakkında da Kutup şöyle demektedir:

c- Diğer günlerde balıkların gelmemesi ve avlanmak için gittiklerinde balıkların gizlenmesi.

"Gıyabında ondan korkan" demek, Allahı gözeten, kalbi ona imanla dolu olan, onun cezasından sakınan ve mükafatını uman, insanların arasında olsun, onlardan ayrı tek başına olsun, Allahın emir ve tekliflerini tutan, Allahın bilgisinin her şeyi kuşattığı ve ona hiçbir şeyin gizli kalmadığını bilen kimse demektir.

Bunların sonucu hakkında tefsirciler değişik şeyler söylemişlerdir. Bazıları ceza görenlerle beraber ceza gördüklerini ve kötülüğe karşı ses çıkarmadıkları için aşağıhk maymun yapılanlarla beraber maymun olduklarını söylemektedir. Bazıları ise, kurtulanlarla beraber kurtulduklarını söylemektedir.

Yüce Allah onları aşağılık ve zelil birer maymun yaparken elbette adaletle muamele etmiştir. Çünkü onlar maymun iştahı ile hareket ederek maddi çıkarları için Allahın hükümlerini çiğnediler, emirlerine başkaldırdılar. iyilik yapanı iyilikle ödüllendirmesi, kötülük yapanı da kötü bir ceza ile cezalandırması ve haksızlık yapana ceza vermesi rabbani adalettir. Şüphesiz Allah onları bilerek ve yerinde bir hükümle maymun yapmıştır.

Yüce Aİlah, cumartesi günü avlanmalarını yasaklayarak yahudileri sınamış, fakat yahudiler emre karşı hile yoluna gitmiş ve yasağı çiğnemişlerdir. Hac veya umre için ihramlı olan müminleri de avlanma yasağı ile sınamış, "İhramlı olduğunuz sürece karada avlanmak size haramdır" demiş, müminler yasağa uymuşlar ve itaat etmişlerdir.

Kötülüğe karşı sessiz kalanların akıbeti hakkında Kur'anın susması, kötülüğe karşı ses çıkarmayan, haksızlığa karşı tepki göstermeyen, öğüt vermek ve uyarmaktan korkan, zulme ve baskıya karşı çıkmaktan ürken kişilerin horlanmaya, unutulmaya ve terkedilmeye layık olduklarını gösterir.

Isfahanı, Müfredat kitabında cumartesi demek olan Sebt' in kesmek anlamında olduğunu belirtir. Yürümeyi kesmek, saçı kesmek gibi.

İslam anlayışında ümmetin anlamı için Seyyid Kutup da şöyle demektedir: "Aynı inanca, aynı anlayışa sahip ve bir yönetim tarafından yönetilen insan topluluğudur. Eski veya yeni cahiliyye anlayışındaki gibi, bir bölgede oturan ve bir devletin yönettiği insan topluluğu değildir."

Israiliyyata dalıp vakitlerimizi yarar getirmeyen şeylerle kaybetmek yerine, yaptıklarını görüp "Zalimler niçin Allahm yasağına karşı hile yaptılar? " diye sormamız gerekir.

Enbiya,35

Kur'an'da, Cumartesi Adamları Öyküsü:

Öykü, deniz sahilinde yaşayan bir kasabanın yahudi halkından sözetmektedir. Onlara cumartesi balık avlamaları yasaklanmış, diğer günlerde avlanmaları serbest bırakıl mıştır.

"Üçüncü grup veya üçüncü ümmet hakkında, cezalandırıldıkları belirtilmemiş olmakla beraber Kur'an, belki de anmaya değer görmediğinden, bir şey söylememiştir. Anmağa değer görmemiştir, diyoruz. Çünkü bu grup kötülüğe karşı tepki göstermemiş, aksine tepki gösterenlere karşı olumsuz bir tavır içine girmiştir. Bunun için cezayı hak etmemişse bile, anılmaya değmemeyi hak etmiştir. "

Sayısız insanlar! Her biri hayatın bir köşesinde sessiz sedasız, terkedilmiş ve adı bile anılmadan yaşadığı gibi, kimse de onları farketmeden sessiz sedasız ve başkalarından habersiz bir köşede ölür gider. Yaşarken insanlar onun farkında olmadığı gibi, öldükten sonra da kimse farkında olmaz ve unutulur gider. Tarih, hayatın bir köşesinde ömür tüketip ölenlerin adını hiç anmaz. Çünkü tarih, basit ve boş insanların oluşturduğu bir şey değildir.

"Senin yöneldiğin yönü, peygambere uyanları uymayacaklardan ayırdetmek için kıble yaptık. Şüphesiz Allahın yola koyduğu kimselerden başkasına bu ağır bir şeydir. Allah, ibadetlerinizi boşa çıkaracak değildir"

Yüce Allah buyuruyor: "Cumartesi günleri balıkları sürülerle geliyor, ama diğer günler gelmiyor". Bu ayette üç tane sınav bulunmaktadır:

1- Yüce Allanın pek çok ayette ve Hz. Peygamberin çok sayıda hadiste bize yüklediği iyiliği emretme ve kötülüğü yasaklama görevini yerine getirmek. Çünkü görevi yapmazsak ceza görürüz.

Muhammed, 31

Öykünün Özeti:

Bazı yahudiler, cumartesi günü avlanmamız yasaklanmış, balıkların içine düşmeleri için kıyıda havuzlar yapalım ve çukurlar açalım, onları toplayıp sonra yiyelim, demiş, zalimler de bu suçu işlemiş ve yasağı çiğnemişler.

1- Allahın emirleri karşısında takınılacak tavır bakımından bu kasaba, her kasaba ve şehir için bir örnektir. Allahın emirleri karşısında insanlar gruplara bölünürler. Bir grup o yasakları çiğner, bir grup emirleri çiğneyenlere karşı çıkar, bir grup da emirlerin çiğnenmesine ses çıkarmaz.

Mucahid şöyle demektedir: "Kendileri maymun olmamış, sadece kalpleri maymunlaşmıştır. Bu, Yüce Allahın kitap ciltleri taşıyan eşek örneklemesini yaptığı gibi, bir örneklemeden başka birşey değildir."

"Söz vermelerine ' arşılık üzerlerine Tur dağını kaldırdık ve onlara "Kapıdan secde ederek girin, cumartesi

Allah bu teklifle onları sınamıştır. Çünkü avlanmanın serbest olduğu günlerde balıklar onlardan uzaklaşıyor, cumartesi günlerinde ise, sürülerle geliyordu.

-bu hile hiç bitmeyecek anlaşılan...

Araf. 200-201

a- Cumartesi günü avlanmalarının yasaklanması.

Ama ne yazık ki ümmetin içinde Allahın hükümlerini unutmaya ve başkalarına da unutturmaya çok hevesli ve gayretli insanlar bulunmaktadır. Pratikten, uygulamadan ve yaşamdan uzaklaştırdıktan sonra bu hükümleri belleklerden de uzaklaştırmak ve akıllardan çıkarmak için insanları sürekli gaflete düşürürler. Onun için ümmetin belleğinde bu hükümlerin yaşaması ve etkisini sürdürmesi için ıslahatçı davetçilerin ümmeti sürekli uyarmaları, öğüt vermeleri ve hatırlatmaya devam etmeleri gerekir. Ümmetin bilincinde helal ve haramı, yasak ve serbest olanı düşünmenin diri kalması için uyarma ve öğüt vermenin devam etmesi lazımdır. Rabbani öğretileri unutmanın tehlikesini ümmetin kavraması gerekir. Çünkü Alfanın hükümlerini unutmak, emir ve yasaklarını hayattan uzaklaştırmak azaba uğramanın ve yok olmanın sebebidir.

ayette geçen "Ümmet" kelimesi üzerinde biraz durmak istiyoruz. Belirttiğimiz gibi kasaba halkı üç ümmete ayrılmıştır.

işte tipik yahudi kültürü ve peygambere uyanların sınanması olayı...

Mülk, 2

Hac, av ve ihram konusunda da durum aynıdır. Yüce Allah ihramlı iken müminlerin Harem bölgesinde avlanmalarını yasaklamış ve bu yasağın hikmetini onlara şöyle açıklamıştır :

Yüce Allanın yeri ve gökleri pazar günü yaratmaya başlaması ve altı günde yaratıp cumartesi günü yaratmayı kesmesi nedeniyle bugüne sebt adının verildiği de söylenir. Uykuya da Subet denir. Çünkü uyuyan kişinin her türlü işleri kesilir.

Bütün bunları, emir ve yasaklan çiğneyen ve kendilerine yapılan öğütleri unutan kişilerin başına azabın gelmesinden anlıyoruz. "Kendilerine yapılan Öğütleri unutunca, kötülüğü yasaklayanları kurtardık ve zalimleri, Allaha karşı gelmekten ötürü çetin bir azaba uğrattık"

Allanın şeriatını tanımamak, emir ve yasaklarını Çiğnemek ise, insanın sahip olduğu üstün değerleri köreltmek ve yok etmektir. Burada insan kendisine yakışmayan aşağılık bir duruma düşer ve Yüce Allahın yükselmesini istediği üstün makamdan kendisine yakışmayan aşağı hayvanlık makamına iner.

1- Cumartesi günü yasağa rağmen balıkları avlayan haksız ve azgın grup.

Israiliyyat haberleri rivayet ederek yayanlar, Kur'anın anlattıklarına başka şeyler eklemişlerdir. Kimileri kasabanın adını da vererek Akabe körfezi kıyısında Eyle veya Eylat yahut Akabe diye adlandırmışlardır. Başkaları ise, Taberiya gölü kıyısında bulunan Taberiya kasabası olduğunu söylemişlerdir.

Şüphesiz bu sözler geçerli olamaz. Bu tür itirazlar makbul olmadığı gibi birtakım yanlışlar ve demagojiler de içermektedir. Böyle sözleri söyleyenler ya ıslahatçı davetçilere kin besleyen bir düşmandır, veya çağrı olayından habersiz, sözün etki ve meyvesi konusunda bilgisizdirler.

Maide, 94

Herhalde Mucahid'in bu tavrı ve Taberi'nin ona verdiği cevap, Kur'an anlatımının lafzına bağlı kalmamızı ve bu sınırı aşmadan bize söylediklerini anlamamızı gerektirmektedir.

Bir kasabanın halkı üç ümmete bölünmüştür. Biri, isyankar ve hileci olan ümmet. Diğeri isyana ve hileye öğüt ve yönlendirme ile karşı çıkıp aktif olarak önlemeye çalışan ümmet. Üçüncüsü ise, haksızlığa ve haksızlara karşı çıkmayıp bizzat Önlemeye çalışmayan ümmet. Değişik anlayış ve bakış açıları. Bu anlayışlar sonucu üç ayrı ümmet ortaya çıkmaktadır."

Kuran anlayışında ümmeti ise, Rağıb Isfahani şöyle açıklamaktadır:"Bir din, bir zaman veya bir yerin zorlayarak veya kendi istekleriyle bir araya getirdiği insan topluluğuna ümmet denir."

Beşeri sistem ve rejimlerin çıkmazlara girmesinin sebebi de budur. Çünkü kalplere nasıl davranması gerektiğini gözardı etmekte ve onları Allaha bağlamayı aklına getirmemektedir. O zaman ortada kanun maddeleri, yargıçlar, polis ve bekçilerden başka birşey olmaz. İnsanın bunların elinden kurtulması, hile ve sapmalara, aldatma ve kanundan kaçmaya çalışmasının ardı arkası kesilmez.

2- Yüce Allah yükümlülüklerle insanları sınamaktadır. Kimileri emre isyan etme ve yasağı çiğneme heveslerine karşı mücadele ederek kazanır. Kimileri de itaatsizlik ve kötülük heveslerine uyarak sınavda başarısız olur.

21- Mayrnun olanlar olayında olduğu gibi, zorunlu olmadıkça Kur'an anlatımının lafzına bağlı kalmak, onun dışına çıkmamak veya değiştirmemek gerekir.

20- Kasaba halkından yasağı çiğneyenler maymun olmuşlar ve maymuna dönüşmeleri de gerçekten olmuştur. Maymun olduktan sonra yaşamamış ve nesilleri tükenmiştir. Bu da isyan edenlerin öğüt almaları için verdiği bir derstir.

Bu ölçüler içinde öğüt verme ve uyarma gerçekleşirse, söz canlı ve diri, etkili ve meyveli olur. Dinleyicilerin kalplerine girer, onları etkiler, düzelip doğru yola gelmelerini, Allanın dinine sarılıp müslümanca yaşamalarını sağlar. "Belki Allaha karşı gelmekten sakınırlar"

Kasaba halkından bir grup, yasağı çiğneyenleri uyarmış ve kötülüğü Önlemeye çalışmış, ses çıkarmayanlar grubu ise, uyaranları kınamış.

Mümkün olanlardan birini belirlemek veya muhtemel Şeylerden birini tercih etmek için elimizde kesin bilgiler ve deliller yoktur. Zaten bu belirleme ve tercih etmenin bir yararı da olmaz. Bunlar Kur'anm müphem bıraktığı şeylerdendir. Belirsiz olan bu şeyler ancak Kur'an veya sahih sünnetten bilgilerle kesin olarak belirlenebilir. Bu iki kaynak belirtmemişse, belirsiz olarak olduğu gibi kalması gerekir. Kur'anda öncekilerin öyküleri konusundaki prensibimiz budur.

kendi fikrim olarak : cumartesi yasağı aslında sembolik ama müslümanların da yasakları sorgularken çok titiz olmaları gerektiği ve harfiyyen uymaları gerekmekte, zira azab acıklı olabilir. ama güzel bir çalışma, cidden bana da faydası oldu. ayrıca okuduğun içinde teşekkürler rüştü bey.

2- Yasağa uymayanlara öğüt veren salih ve iyi kimseler grubu.

Yasağın Çiğnenmesine Ses Çıkarmayanlar Ne Oldu?

3- AUahın emirlerini tutmayan yahudilerin ruh yapısıyla şehvetlerini yenen ve heveslerine karşı mücadele eden Rasulullahın ashabı arasındaki fark ortadadır.

ikinci sebep de, Allaha karşı gelmekten sakınmaları ihtimalidir. Belki öğüt verme, uyarma ve eleştirme onlarda Allaha itaat etme, emirlerine uyma ve karşı gelmekten sakınmaya yolaçabilir. Islahatçı davetçilerin öğüt verme, anlatma, iyiliği emretme ve kötülüğü yasaklama görevini yapmaları insanların Allahtan korkmasını, ona kulluk etmesini, inanıp dinine bağlı yaşamasını sağlayabilir.

b- Suyun üstünde kuyruklar oluşturup onları teşvik ve tahrik edecek şekilde balıkların cumartesi günü yahudilere sürülerle gelmesi.

Yasağı çiğneyenleri Allah cezalandırıp aşağılık maymunlar yapmıştır. Bu dönüştürme gerçekten olmuş ve maymun olanların soyu devam etmemiştir. Ondan sonra da ancak kısa bir zaman yaşamışlardır.

Öğüt vererek düzeltmek isteyenler, yasağın çiğnenmesine karşı susan ve öğüt verenleri kınayan kişilere "Rabbinize karşı görevimizi yapmak için öğüt veriyoruz, belki Aüaha karşı gelmekten de sakınırlar" diyerek cevap verdiler. Öğüt vermek ve yasağı çiğneyenleri yola getirmek için çalışmanın iki sebebe dayandığını belirtmiş oldular.

Bu durum, Kur'an ve islam anlayışında ümmet kavramının cahiliyye anlayışında taşıdığı anlamdan farklı bir anlamı olduğunu bize göstermektedir.

Herhalde balıkların onları teşvik ve tahrik etmesinin, baştan çıkarmak için önlerine sürülerle gelmesinin hikmeti budur. Ama onlardan şehveiperest olanlar bu tahriklere karşı dayanamamış, bu teşviklere karşı sabredememiş, sebat ederek zafer kazanamamış, aksine hile yaparak kaybetmişerdir.

İlginç alıntınızı okudum, uzun olmasına rağmen, nasıl olduysa bu sefer. Uzunları okuyamama hastalığım vardır, ne hikmetse.

Yüce Allah buyuruyor: "Kendilerine yapılan öğütleri unutunca, kötülüğü yasaklayanları kurtardık".

Dinin emir ve yasaklarını ancak mümin, takva sahibi bir kalp korur ve gözetir. Başka türlü kalpler ise, Allahm emirlerine karşı yahudilerin yaptığı gibi, her zaman hile ve kaçamak yollavına başvurur.

5- Kasaba halkı üç ümmete bölünmüştür. Yasağı çiğneyerek haksızlık yapanlar, yasağın çiğnenmesine karşı çıkarak yola getirmeye çalışanlar ve ses çıkarmayanlar.

Bu sıralamadan, ümmet fertlerinin ernir ve yasaklan unutmasının ne kadar tehlikeli olduğu gerçeğini de öğreniyoruz. Çünkü bunların unutulması ve gözardı edilmesi, onların küçümsenmesine ve kulakardı edilmesine yolaçar. Bu da hükümleri çiğnemeye ve onlara muhalefet etmeye götürür.

Kur'anın açık ifadesine göre cumartesi yasağını çiğneyenleri Allah gerçekten maymun yapmıştır, "Kendilerine yapılan yasağı çiğneyince, onlara aşağılık birer maymun olunuz, dedik".

10- Davet edilenler, öğüt ve ders alabilir, Allaha karşı gelmekten sakınabilirler. Bu da davet eden ıslahatçıların davet ve nasihatlarında Kur'anın yolunu izledikleri zaman gerçekleşir.

Topluluğuna dönmüş ve durumu kendilerine anlatmış, onlar da. gelmişler, kapıları açmışlar ve bütün kasaba halkının maymun olduğunu görmüşler, içlerinden kişiler maymuna "Sen falan kişi misin?" anlamında işaret edince, maymun ağlayarak "Evet" anlamında başıyla işaret etmiş, onlar da kendilerine "Biz sizi uyardık" demişler. Kapıları açmışlar, maymunlar çıkmış ve çöle giderek ölmüşler.

"Onlara, deniz kıyısındaki kasabayı sor". Yüce Allah, Hz. Peygamberin, deniz kıyısında bulunan bir kasabada oturan yahudi atalarından bir topluluğun başından geçen bu olayla yahudilere karşılık vermesini emretmektedir.

Şüphesiz söz söyleme ve öğüt verme, ancak davetçinin söylediğine ciddi olarak inanması, söylediği şeyleri kendisinin yaşaması ve uygulaması, insanlara şevkle, cesaretle, güzel üslupla ve içten gelerek seslenmesi durumunda etkili olabilir, etkisini gösterip meyve vereilir. Dinleyici bu sözlerin kalpten çıktığına, söyleyenin kalbinde yaşayıp onun kanıyla beslendiğine, aklını, hayatını ve tüm Varlığını kuşattığına inanmalı ve kanaat getirmelidir. Çünkü rol yaparak ağlayan ile çocuğunu yitirip ağlayan aynı değildir.

fi Zilaii'l-Kur'an.3/1385 Fi Zilali'l-Kur'an,3/1385

"Onlara, deniz kıyısındaki kasabanın durumunu sor, cumartesi yasaklarını çiğniyorlardı. Cumartesi günleri balıklar sürü sürü geliyor, başka günler gelmiyordu. Yoldan çıktıkları için Biz onları böyle deniyorduk.

Davetçilerin Kurtulması:

Öyküden Çıkarılacak Dersler:

ha bu arada kaynak :

Bu da gösteriyor ki islam, ümmeti iki kısma ve iki ümmete ayırmaktadır. Bu ayırma cahiliyyenin ayırma ve bölme temeline göre değil, islarnın anlayışına göre olmaktadır.

Allahın sosyal yasası onlar için geçekleşmiş ve azabına uğramışlardır. Allahın bu zalimlere azabı çok çetin, acıklı ve alçaltıcı olmuştur." Zalimleri Allaha karşı gelmelerinden dolayı çetin bir azaba uğrattık"

"Ey müminler! Şüphesiz gıyabında kendisinden kimin korktuğunu ortaya çıkarmak için ihramlı iken elinizin ve mızraklarınızın ulaştığı avdan bir şeyle Allah sizi denemektedir. Bundan sonra kim haddi aşarsa, ona acıklı bir azap vardır"

Ahzab.72

Taberi Tefsiri, 2/173

3- Kötülük sahiplerine karşı delil göstermiş oluruz. Çünkü onların bizim üzerimizde uyarma ve öğüt verme hakkı vardır. Bu hak Kur'an ve sünnetle sabittir, iyi olanlar, kötülük yapanlara öğüt vermek, uyarmak ve kötülükten alıkoymaya çalışmak zorundadır.

Bakara, 65

Rabbinize Karşı Görevimizi Yapmak İçin, Dediler:

İçinde mümin ve kafirlerin bulunduğu her toplum iki ümmetten oluşur:

18- Azabın gelip çatması halinde ancak Allaha çağrı görevini yapanlar kurtulurlar. Çünkü azaptan kurtaracak tek gemi, Allaha çağrıdır. Bu da Yüce Allanın iyilik yapanlan iyilikle ödüllendirme yasasıdır.

17- Şeriatın hükümlerini unutmak, onlara muhalefet etmekten de büyük sayılabilecek bir isyandır. Bu unutma azabın habercisidir.

Fertler hükümleri unutur ve gaflete dalarsa, dinin gerçeklerini, rabbani sosyal yasaları ve şeriatın hükümlerini unuturlar. Böylece hatırlama, öğüt alma, sarılma ve uygulama çerçevesinin dışına çıkardıktan sonra, onları akıl, düşünce ve anlayışlarının dışına da çıkarırlar. Ümmetin fertleri gaflet ve unutmanın bu derecesine vardığı zaman Allahla ve dinle olan bütün bağlarını da yitirirler, O zaman Allanın cezasına uğrarlar.

Yüce Allanın sonuçlardan bizi sorumlu tutmaması, sadece çaba göstermek ve çalışmakla yükümlü tutması, sonuçtan da hesaba çekmemesi onun bir rahmetidir. Öğüt verdiğimiz, nasihat ettiğimiz, uyarıp kötülüğe karşı çıktığımız zaman, insanlar söylediklerimizi kabul edip yapmasa bile, biz görevimizi yapmış oluyoruz. Nitekim Yüce Allah Hz. Peygambere şöyle buyurmaktadır:

7- Kamu yararıyla çatıştığı taktirde kişisel hürriyet ve bireysel hevesler itibara alınmaz. Kamu yararının başladığı yerde kişisel hürriyet biter. Onun için hiçbir birey, topluma zarar verecek ve ceza görmesine sebep olacak bir şey yapma hakkına sahip değüdir. Toplum ile bireyin özgürlüğü açısından durum bu şekilde olduğu gibi, toplum ile Allah açısından da böyledir. Toplum, Allahın öğretilerini çiğneme ve cezasına davetiye çıkarma hak ve özgürlüğüne sahip değildir.

8- Yasakları işlemek ve kötülüğü yapmak kötülüğün habercisidir, Allahı kızdırmanın yoludur, azap ve cezasının biran önce gelmesi için davetiyedir.

En doğru anlatım olan Kur'an anlatımında bu tasnif, ümmetin bir din, bir nizam ve bir bağlılığın birleştirdiği insan topluluğu olduğunu göstermektedir.

Yüce Allahın yahudileri sınaması, şehvetlerini yenmeleri ve zaaflarının üstüne çıkmalarını sağlamak içindir. Şehvetlere ve zaaflara galip gelmek, düşmana galip gelmenin yoludur. Fakat ne gezer! Yahudiler sınav mı kazanır!

Yüce Allahın Kasabanın Yahudi Halkını Sınaması:

fi Zilali'l-Kur'an.1/77

Yasağı çiğneyen ve Allahın emirlerine karşı başkaldıran kasaba halkı Önce ruhsal ve bilinç yönünden maymunlaşmıştır Nefis, anlayış ve ahlak bakımından maymunlaşmıştır. İnsanlık özelliklerinden sadece dışarıda görünen vücut, duyular ve sesler kalmıştır. Hakikat ile suret arasında uyum sağlamak üzere de Allah onları maymun yapmıştır. Şüphesiz en iyi bilen Allahtır!

"Denemek için sizi iyilik ve kötülükle sınıyoruz. Bize döndürüleceksiniz"

Yüce Allah, kasabanın yahudi halkını sınamış ve cumartesi günü balık avlamalarını yasaklamıştır. Bu konuda ' Yasaklan çiğnedikleri için onları bu şekilde sınıyoruz" demektedir.

ümmetin fertlerine sürekli hatırlatma ve uyarı görevini yerine getirme zorunluluğudur. Çünkü bu hatırlatma kişilerin belirlenen sınırlar içinde kalmasını, emir ve yasaklara bağlı yaşamasını, emir ve yasaklan çiğnemekten kaçınmasını sağlayacaktır.

Beşeri cahiliyye anlayışında ümmet, aynı bölgede yaşıyan, dili ve tarihi ortak olan insan topluluğudur.

4- Kasaba halkını teşvik ve tahrik etmek için gelen balıklar Ailahın erleriydi. Allah, cumartesi günü onlara yakın olmasını, diğer günler ise uzak durmasını emretmiş, balıklar da Allahın emrini tutmuş ve yerine getirmiştir. Rabbinin erlerini ondan başkası bilmez.

Hud, 117

Yahudilerin, Allahın Yasağına Karşı Hile Yapması:

12- Sözün gücü, değeri ve etkisi vardır. Sözü esirgememiz veya terketmemiz caiz değildir. Şüphesiz davetler ancak sözlerle gerçekleşmiş ve başarıya ulaşmıştır. Önemli olan, sözün kalbe ulaşması için kalpten çıkmasıdır.

Herhalde maymun yapmasının hikmetlerinden biri şudur: Allah onların birer insan olmalarını, gerçekten birer insan olarak yaşamalarını ve insanlıklarını en güzel şekilde göstermelerini istedi. Fakat onlar Allahın hükümlerine karşı başkaldırıp Allahın verdiği bu değeri red edince, insanlıklarından ve değerlerinden vazgeçtiler ve manevi hayvanlık suretine hüründüler. Böylece Allah onları aşağılık birer maymun yaptı ve gerçekten hayvan şekline çevirdi. Bu da maddi ile manevi şekil arasında bir bakıma uyum ve ahenk sağlamaktır.

2- Allaha karşı kendimiz için mazeret hazırlamak ve kendimizi mazur göstermek. Elimizden gelen çabayı götermiş ve istenen görevi yapmış oluruz.

Örneğin, Allah namazda Mescidi Aksa'dan Mesidi Haram'a dönmekle onları sınamış ve Kabe'yi yeni kıble yapmıştır. Kur'an bu kıble değişiminin hikmetini şöyle açıklamaktadır:

Öykü Hakkında İsrailiyat Haberler:

Müminlerin sınavı kazanmalarının sebebi ise, gıyabında Allahtan korkmalarıdır. "Gıyabında kendisinden kimin korktuğunu ortaya koymak için".

13- Davetçilerin kötülüğe karşı çıkmaları kalplerindeki imanın büyüklüğü ve Allanın hükümleri üzerinde titremelerinin delilidir. Başkalarının iyiliği için çalışmanın ve onlar için titremenin ifadesidir. Bu niteliklere sahip oldukları ölçüde davet, nasihat, uyarma ve yol gösterme çabaları da artar.

23- Hakkı söylemeyenler, hem Allanın yanında hem insanların nazarında değersiz oldukları için unutulma, ihmale ve terkidelmeye layık olurlar.

Bazıları ıslahatçı davetçilere itiraz edip öğüt verme ve uyarma çabalarının boşuna olduğunu ve hiçbir meyve vermeyeceğini söyleyebilir. Davetçi ıslahatçılar soyut olarak konuşuyorlar, konuşma ise yarar sağlamaz ve meyve vermez, insanlar konuşmaları tutmazlar, laflara karınları toktur, ıslahatçı davetçilerin çabalayarak yorulmasına, anlatacağız diye gırtlaklarını yırtmasına gerek yoktur, diyerek kimileri itiraz edebilirler.

Yahudiler ve Cumartesi Günü:

22- Insanın insanlığı ancak Allaha itaat etmekle gerçekleşir. Allanın yanında insanın değerli olmasının ve ikram görmesinin sebebi budur, isyan edip azgınlık ve bozgunculuk yapacak olursa, insanlık makamından düşer' ve aşağılık bir hayvanlık seviyesine iner.

konunun sonunda anlıyoruz ki; cumartesi yasağı öyle sıradan bir yasak değil.. Yahudiler bir kez daha düşünmeli bazı işleri yaparken. tam rahata vardıkları sıra allahın azabını enselerinde görebilirler bir gün, bunu iyi bilmeleri lazım.. ve çok önemli işaretler veren bir yasak, cumartesi yasağı. inşaallah layıkıyle allahın emirlerini tutan yaşayan ve tavsiye edebilen kullardan oluruz.

Bakanız, Suyuti, ed-Durru'l-Mensur, 3/587-592

Islamın koyduğu hükümlerde ve eğitimde başarılı olmasının sebebi budur. Çünkü müminlerin kalplerine hayat vermiş, onları Allaha bağlamıştır. Böylece kalpler yasalara ve ilkelere bağlı kalmıştır.

Taberi Tefsiri, 2/172, Tah. Mahmud Şakir.

Davetçi salih kişiler ise, yasağın çiğnenmesine ses çıkarmayan kişilere cevap vererek, Allahın emrini yerine getirerek karşısına çıkacak yüzlerinin olması ve kendilerini mazur görmesi için ödevlerini yaptıklarını söylediler ve yasağı çiğneyenlerin Allaha karşı gelmekten sakına-bileceklerini de belirttiler.

Yahudilerin cuma gününü bırakıp cumartesi gününü seçmeleri, Allahm emirlerini algılamada çirkin huylarını göstermektedir. Yahudilerin bu emirlere karşı tavrı ile, kabul etmek ve uygulamak üzere emirleri algılayan ashabın tavrı birbirinden ne kadar farklıdır!

Yasağı Çiğneyenler Niçin Maymuna Dönüştüler?

Yüce Allah, insanların değerli birer insan olmalarını, insanca yaşamalarını, hayvanlardan farklı ve onların üstünde birer varlık olmalarını istemektedir. Onun için beşeri yükümlülükler yüklemiş ve bu yükümlülük emanetini gözetmelerini istemiştir." Biz emaneti göklere, yere ve dağlara teklif ettik. Hepsi onu taşımayı red ettiler ve ondan korktular. Ama insan onu taşıdı. Şüphesiz o çok zalirn, çok cahildir"

3- Yasağı çiğneyenleri eleştireceği yerde, onları uyararak öğüt verenleri kınayan ve haksızlık karşısında susan, "Onlardan bir ümmet "Allanın yok edeceği veya cezalandıracağı bir topluluğa ne diye öğüt veriyorsunuz?" diyenler grubu.

"Şüphesiz senden önceki ümmetlere peygamberler gönderdik. Onları yalvarsınlar diye, darlık ve sıkıntıya soktuk. Hiç değilse, onlara sıkıntı verdiğimiz zaman yalvarıp yakarmaları gerekmez miydi? Ama kalpleri katılaştı, şeytan da yaptıklarını kendilerine güzel gösterdi. Kendilerine hatırlatılanı unuttuklarında, onlara herşeyin kapısını açtık, kendilerine verilenlere sevinince, ansızın onları yakaladık da umutsuz kahverdiler. Alemlerin rabbi Allaha hamdolsun ki zulmeden milletin kökü böylece kesildi."

Düşünceler, prensipler ve çağrılar alanında sözün gözle görülen ve yaşanan etkisi olur. Çünkü bütün çağrılar ve prensipler sözle gerçekleşmiş ve ayakta durmuştur.

Milletlerini dine çağırırken peygamberlerin silahı söz, uyarma, hatırlatma ve öğüt verme olmuştur. Hepsi de milletlerinden belirli ve temel bir istekte bulunmuştur " Allaha ibadet ediniz. Ondan başka hiçbir tanrınız olamaz"

Biz onları yer yüzünde iyiler ve aşağılıklar olarak bölük bölük ayırdık, iyiliğe dönerler diye onları iyilikler ve kötülüklerle sınadık. "

Sebt kelimesi ve türevleri Kur'anda yedi defa geçmektedir. Yedisi de yahudilerden söz eden yerlerde geçmektedir.

Araf,94-95

Elbette Yahudilere zalim atalarının başından geçenleri sormaktan maksat, Rasulullahın öyküyü onlardan öğrenmesi veya yahudilerden birtakım tarihi bilgiler alması değildir. Zaten Hz. Peygamberin onlardan alması, onlardan bilgiler öğrenmesi veya sorması yasaklanmıştır. Çünkü yahudiler olayları değiştirmişler, tarihi bozmuşlardır. Onun için verecekleri bilgilere güven olmaz.

Av günlerinde balıkların gizlenmesi ve saklanması doğal ve mantıklı bir şeydir. Çünkü balıklar kendilerini avcılara nasıl teslim eder ve onlara nasıl yem olur?

Isfahani, Mufredat,23

Kur'an, müminlerin kafirlere Kur'anı duyurmalarım ve Allahm kelamını onlara bildirmelerini emretmektedir: "Müşriklerden biri senden güvence isteyecek olursa, Allanın sözünü duyması için, ona güvence ver, sonra onu güvenlik içinde olacağı yere ulaştır" Bu da sözün gücünü kavrama ve davet edilen dinleyicinin üzerinde etki yaptığına inanmayı gösterir.

Cumartesi yasağını çiğneyenler karşısında kasaba halkı üç gruba veya Kur'anın deyimiyle üç ümmete ayrılmıştır:

Ama cumartesi günleri kuyruklar halinde sürülerle gelmesi asıl İmtihanın kendisidir. Başka günlerde balıkları

Aralarından bir topluluk: "Allanın yok edeceği veya şiddetlicezalandıracağı bir millete ne diye öğüt veriyorsunuz?" dediler. Öğüt verenler: "Rabbiniz karşısında bir özür belirtmemiz içindir, belki Allaha karşı gelmekten de sakınırlar" dediler.

Bakara,65

Büyük Balıklar Yahudileri Baştan Çıkarıyor:

Ğaşiye, 21-24

"Uyar. Sen ancak bir uyarıcısın. Onlara egemen değilsin. Ancak küfreden ve yüz çevirenlere Allah en büyük azabı verecektir."

Maymuna Dönüşme Gerçekten Olmuştur;

Bu hileyi ancak Allahtan uzak kalmış kalpler yapar. Şüphesiz kalp Ailahın yolundan ve nizamından saparsa, onun yasaklama karşı hile, savsaklama ve kaçma yollarına başvururur.

Sonuçlarının ne olduğu ve başlarına ne geldiği konusundaki ihtilaflar bizi ilgilendirmez. Ceza görenlerle beraber ceza mı gördüler, yoksa kurtulanlarla beraber kurtuldular mı? bilmiyoruz. Bilmediğimiz bir şeye dalmamak akla saygının gereği olduğu gibi, bilmediğimiz birşey hakkında ileri geri konuşmamak da ilme saygıdır. Bilmediğiz şeylerle Allanın kelamını tefsir etmemek de Kur'ana saygıdır. Bilmediğimiz şeyler hakkında konuşmak yerine, birtakım ipuçları çıkarmak için Kur'anın bu insanlar hakkında birşey söylememesinin sebepleri üzerinde durmak daha yararlı olur. Seyyid Kutup şöyle demektedir:

Müslim, Birr, sıla ve Adab babı.45, Müslümanm zulmetmesinin haramlığı bolümü, no,10, hadis no,2564

Ümmette kötülükler ve Allanın emir ve yasaklarını çiğnemeler çoğaldığı zaman davetçilerin, azaptan kurtulabilmeleri için öğüt verme ve hatırlatma, iyiliği emretme, kötülüğü ve bozgunculuğu önleme görevlerini yapmaları gerekir. Çünkü kurtulmanın ve Allanın mükafatını kazanmanın tek yolu budur.

Kaldı ki Mucahid'in bu görüşü, yalan veya yanlış üzerinde ittifak etmesi imkansız olan büyük çoğunluğun icmaına da aykırıdır. Büyük çoğunluğun bir görüşe yanlış demesi, onun yanlış olduğunu göstermesi için yeterli delildir."

Bu sıralamada Önemli bir ölçüyü yakalıyoruz. O da Allahm emir ve yasaklarını hatırlatmayı, ümmetin fertlerini bu konuda uyarmayı, emir ve yasakları kimsenin hiçbir zaman aklından çıkarmaması gerektiğidir. Bunları

Fakat bu teşvik ve tahrik karşısında şehvetperestler dayanabilecekler mi? iradeleri bu şidetli arzulara karşı direnebilecek midir? Allahın emrini tutmak, sabır ve sebat göstermeye güçleri yetecek midir? içlerinde doğan hile yapma, muhalefet etme ve yasağı çiğneme arzularını dizginleyebilecekler mi?

Bunlar aynı soydan, aynı cinsten oldukları, aynı kasabada oturdukları, aralarında milli, sosyal, etnik ve hayati bağlar olduğu halde nasıl üç ümmete bölünmüşler?

arıyorlar, fakat bulamıyorlar. Ama avlanmalarını tahrik etmek ve ele geçirmelerini teşvik etmek için cumartesi günleri sürülerle geliyor. Cumartesi günleri onlara gliyor ve avlamalarını teşvik ediyor, önlerine geliyor, neredeyse kucaklarına atılıyor, arzularını kışkırtarak baştan çıkarmaya çalışıyor.

Bu da Allaha davet etmenin, ümmeti uyarıp öğüt vermenin gerekliliğini göstermektedir. Allahın emir ve yasaklarına isyan edenlerin başına azap indiği zaman davetçileri kurtaracak tek yol uyarma ve Öğüt vermeleridir. Yüce Afahın şu buyruğu söylenenleri doğrulamaktadır.

Bu gerçeği belirten ve rabbani sosyal yasalara işaret eden başka ayetler de vardır. Mesela;

Allahın onlara verdiği ceza, benzeri olmayan bambaşka bir ceza olmuştur. Onları aşağılık birer maymun yapmış, insan suretinden gerçekten hayvan suretine dönüştürmüştür. Aşağılık birer maymun olmuşladır.

Bu öyküde sebt ve türevleri üç defa geçmektedir. "Onlara deniz kıyısında olan kasabayı sor. Cumartesi yasağını çiğniyorlardı. Cumartesi günleri balıklar sürülerle geliyor, başka günler gelmiyordu."

Araf, 163-168

Yahudilerin Sınavı İle Müslümanların Sınavı:

Ne varki Seyyid Kutup, Araf suresinde Cumartesi adamları öyküsünü açıklarken bu görüşünü değiştirmiş ve bu insanların maymuna dönüşmesi konusunda şöyle demiştir:" O alçaltıcı azap, insan suretinden maymun suretine dönüşme şeklinde olmuştur. "Onlara aşağılık maymunlar olunuz, dedik". Onlar da Yüce Allahın emriyle aşağılık maymunlar olmuşlardır. Bu emri veren Yüce Allah, hiçbir şeyden aciz değildir

Hz. Peygamber, Yüce Allanın yahudilere cuma gününü tayin ettiğini, ama onu bırakıp cumartesiye yöneldiklerini, bizlere de cuma gününü verdiğini belirtmiştir.

Görevimizi yapmış olmak ve Allaha karşı mazeret hazırlamak, kötülük yapanlara Allanın cezası gelip çattığı zaman bizi dünya azabından kurtarır. Yüce Allah buyuruyor : "Halkı ıslah edici olduğu halde Rabbin haksız yere kasabaları helak etmez"

yasağını çiğnemeyin" dedik. Onlardan sağlam bir söz aldık."

Hükümleri çiğneyenler kendilerine haksızlık ettiler, yasağı çiğnediler, Allanın dinine karşı başkaldırdılar, hükümlerine bağlı kalmayı red ettiler, bozgunculuk yaptılar, azgınlaştılar ve hükümleri çiğnemeye devam ettiler. Böylece Allanın azabını hak ettiler, cezasına davetiye çıkardılar ve gazabına uğradılar.

Yüce Allahın şeriatı, onun insanoğluna ikram etme, değer verme ve İnsanlığını yüceltme şekillerinden biridir, Bu şeriata sarılmak da insanın insanlığını ve sahip olduğu üstün değerleri gerçekleştirme şekillerinden biridir.

Allah, maymun ve domuzlara dönüştürerek onlan cezalandırmıştır. "Cumartesi yasağını çiğniyenleri elbette biliyorsunuz. Onlara aşağılık maymunlar olunuz, dedik".

Uyan yarar sağlayabilir. Öğüt vermek yarar sağlayabilir. Kötülüğü eleştirmek ve karşı çıkmak yarar sağlayabilir ve kötülük yapanlar böylece kötülüklerinden vazgeçebilirler. Onlara Öğüt verme, uyarma ve eleştirme yarar vermeyecek ve kendileri düzelip yola gelmeyecek olsalar bile, kendilerine karşı delil göstermiş, onların " kimse bizi uyarmadı" diye itiraz etmelerine imkan bırakmamış ve kendilerini kendilerinin aleyhine şahit yapmış oluruz.

Hükümlerin Unutulması Azabın Sebebidir:

9- Davetçiler, öğüt ve nasihat edenler iki gerekçe ile hareket ederler:

"Sizden önce kalan nesiller yer yüzünde bozgunculuğu yasaklamalıydılar. Ama onların içinden bunu yapan ancak çok az kişidir. Zalimler kendilerine verilen bolluğa daldılar ve suçlu oldular. Rabbin, kasabaların halkını, ıslah edici oldukları halde, helak edecek değildir"

Musüm, Aynı bap ve aynı bölüm, hadis no,856

Belki Allaha Karşı Gelmekten Sakınırlar:

"Ey kita. verilenler! Bazı yüzleri bozmadan ve arkalarına döndürmeden ya da cumartesi adamlarını lanetlediğimiz gibi lanetlemeden önce yamnızdakini doğrulayıcı olarak indirdiğimiz bu Kitaba inanın. "

Nisa, 47.

-belki de Darwin, bu konuyu iyi bildiği için, yahudilerin atalarından bir kısmının maymun olduğunu söylemeye de çalışmış olabilir).. ama birileri bu maymunlaşmış yahudileri gözden kaçırmaya çabalamış..