ASKERİ ALANDAKİ GELİŞMELER

naatim katidir. Bunun için emriniz altında bulunuyorum.

ka bir hükümet şekli arayıp bulmamız lazım geldiği ka-

da bu inan ve imanı muhafaza ediyorlar.

Yeniçeri ocağı kaldırıldı.(Vaka-i Hayriye.1826)

DOĞRUDUR..

Sayın bayyyyy öncelikli olarak yanlış anlaşılmak istemem bi kere Atatürk ün deha sına laf edecek kadar kör veya yaptıklarını görmeyecek kadar nankör değilim ve okudukça saygım daha da artıyor, elimden geldiğince objektif yazarlardan öğrenmeye dikkat ederim anlaşamadığımız tek nokta benim Turgut ÖZAKMAN ı büyük tarihçi olarak falan görmem..

31.3.1934 tarihli mektubunuzu büyük bir saygı ile al dım ve okudum. Erzurum'dan itibaren tuttuğum hatıra defterinden sualinize temas eden kısmı aşağıya aynen yazmakla emrinizi ifa etmiş oluyorum, zannındayım.

Takvim-i Vakayı adında ilk gazete çıkarıldı.

İlk defa genel anlamda nüfus sayımı yapıldı. Sayım askeri amaçlı olduğu için sadece erkekler sayıldı.

20 Temmuz 1335 (1919)

20 Temmuz 1929 günü Erzurum'da!

Mustafa Kemal'e inanıyorum; muvaffak olacağına ina nıyorum, dediğini yapacağına inanıyorum ve.. ben şim diden Cumhuriyet rejiminin başladığını kabul ediyorum. Üst tarafı resmi ve fiili tatbikat ve nihayet zaman mese lesi; Allah o günü bana göstersin. Muhterem Mahmut Esat Beyefendi;

Sayın bayyy arkadaşım bir programda Kazım Karabekir in kızından dinlediğim kadarıyla Karabekir çocukların eğitimiyle bizzat ilgilenip ve görev aldığı yerlerde sahipsiz çocukların eğitimi için vakıflar kuruyor, doğu cephesinde kurduğu vakıflarda çocuklara verdiği ödevlerden biri sayısını hatırlamıyorum, mesela 100 kez cumhuriyet yazın oluyor, ayrıca yine çocuklar için yazdığı şarkılar ve tiyatrolar var, kaldıki kurmay olmuş bir asker için yaa ilk başlarda cumhuriyete karşıydılar ama cumhuriyeti görünce fikir değiştirdiler şeklindeki bir yaklaşımda pek mantıklı gelmiyor açıkçası.. Hepsini geçtik Atatürk ün silah arkadaşları bir yana harf inkılabı, kılık kıyafet inkılabı gibi inkılapların kısmen Enver paşa tarafından da yapıldığını hatta çanakkale savaşı dönemi hilafetin kaldırlıp kaldırılmaması ile ilgili görüş sorduğunu bildikten sonra cumhuriyet i isteyen koca imparatorlukta bir tek Atatürk ün olduğna inanmam biraz zor..

Ben kendi bildiklerim kesinlikle doğru demiyorum böyle bir iddiam yok elbetteki yanlışta biliyor olabilirim.

O yüzden Türkiye cumburiyetinin Kuruluşu 2. Mahmuttan başlamaz, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşu hiç bir osmanlı padişahından başlamaz.

Mazhar Müfit Bey de o tuttuğu günlüğe bakar ve ya nıtını verir:

Avrupa?yı yakından tanımak amacı ile ilk defa Avrupa?ya öğrenci gönderildi.

YİRMİ:

Mahmut Esat Bey de bu yanıt üzerine Mazhar Müfit Bey'e mektup yazarak Atatürk'ün Cumhuriyet sözcüğünü ilk kez nerede ve nasıl kullandığını sorar.

Diye bir kere daha sordum. Ve ilave ettim:

Nasıl uydurma yaa, enver paşanın ordu salnamesi vardır enveri yazı ile yazılan, harfler yine arap alfabesi ancak yazım şekli şuan kullandığımız gibi her sese bir harf gelecek şekilde, yani salnameyi bilmesem bende gerçekten uydurmuşum diyeceğim o kadar kesin konuşuyorsunuz ki. Şapka ise askere siperli şapka getirilmiştir, resimler bal gibide vardır. Birilerine uyduruyorsun demek bu kadar da kolay olmamalı sanırım...

Askeri işleri düzenlemek amacı ile askeri şura oluşturuldu.

Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra devletçilik ile ilgili bazı devrimlerin temei 2. Mahmut zamanında atılmıştır denilebilir fakat Türkiye cumhuriyetinin kuruluşu 2. mahmuttan başlar denilemez.

Polis teşkilatının temelleri atıldı.

Ben yinede söyleyeyim sanırım internette enveri kalpağı veya enveri yazısı diye aratırsanız bir takım bilgilere ulaşabilirsiniz. Bunun dışında ilk sayfada yazdığım ve bayy arkadaşımın alakasız dediği alıntıyı okursanız sanırım karabekir paşanın cumhuriyet hakkındaki görüşleri hakkında fikir verecektir diye düşünüyorum. Kaynak meselesine gelince bence karabekir paşa kaynak göstermiyor demek Atatürk nutukta hangi kaynakları kullandı diye sormak kadar saçma...

Sekban-ı Cedid ocağı kuruldu.

Torunbey mesela ben Kazım Karabekir in tam bir Cumhuriyet sevdalısı olduğunu bizzat kendi yazdıklarından biliyorum, İsmet İnönü ve Ali Fuat paşaları söylemeye gerek dahi yok, Fevzi Çakmak ile ilgili herhangi birşey okumadım o yüzden birşey söylemem doğru olmaz ama ben Cumhuriyet istemeyen silah arkadaşlarını merak ettim doğrusu

kil ve arzettiğim veçhile hükümetin Cumhuriyet olacağını

Hatıra defterimin o mevzua ait olarak kaydettiği sa- tırlar şunlardır:

İlk yönetim değiştirildi.

? Muhakkak ki. mevcut şekli hükümet bu memleke

ve himmetinizin devamını kalpden diler, hatıratımdan na

İlk kez karantina teşkilatı kuruldu.

herkesi türk-islam çatısı altında toplama çalışmış, dindarları sekülerleştirme yoluna gitmiştir.

Hatıratım arasından sualinize temas eden noktayı iş te böylece size nakletmiş bulunuyorum.

büyük hizmetlerde bulunduğunuza eminim. Muvaffakiyet

Eğer İkinci Mahmut, un yukarıdaki değişmleri olmasaydı ondan sonra gelen kuşaklar önce bu reformları yapmka zorunda kalırdı vede cumhuriyet süreci daha geç başlardı...

Benim sorum bu değildi, bu şekilde de anlaşamıyoruz zaten. Sorumu tekrarlayayım hiç Kazım KARABEKİR in yazdıklarını okudunuz mu ki okuduysanız Cumhuriyet hakkında kendi yazdıklarına inanmadınız mı, yoksa Cumhuriyet karşıtı olduğunu okumadan mı söylüyorsunuz

Sayın bayyyy siz bu üslupla istediğinize gülün o beni ilgilendirmez, ben karabekir cumhuriyeti ilan etti demedim sadece cumhuriyet fikrine karşı değildi dedim bu kendi yazdıklarında defalarca belirtilmiştir, kend, anıları 1930 dan sonradır dediniz tamam o zaman dedim ikinci yazım benim olmadığından türkçe konusunda kusuruma bakmayın lakin olay Mazhar Müfit bey tarafından da doğrulanıyor, bi zahmet okusaydınız sizde anlardınız diye düşünüyorum. Gerçi enver paşa hakkında yazdıklarımdan çıkarttığınız anlama bakınca bu konuda da şüpheliyim ya neyse.. Keşke Enver paşa nın salnamesi olsa elimde ama maalesef yok yalnız akıl hocalarınıza bir danışın araştırırlarsa eminim ki en azından biraz bilgi bulabilirler.. Neredeyse koca imparatorlukta cumhuriyet isteyen tek Atatürk tü sözüünüze gülmediklerine göre banada gülmezler merak etme sen.. Neyse bu üslupla konuşana bişey anlatılmaz sen bildiğin gibi devam et...

Devlet memuru yetiştirmek için eğitim okulları açıldı.

meye azim ve yemin etmiş bulunuyorum. Arkadaşlarım

mu bildirerek gözlerinizden. öperim

Divan teşkilat kaldırıldı, nazırlık kuruldu.

Başlık yanlış olmuş

sanrım zekidir.

20 Temmuz 1335 günü Erzurum'da öğrenmiş bulunduğu

Bu şekilde daldan dala çok dağılıyoruz Enver i yazı şive Enver paşa tarafından orduya getirilen siperli şapka konusunda anlaşamadığımız birşey varmı acaba, söylediğiniz gibi ben mi yanlış biliyorum, araştırabildiniz mi?

Medreselerin yanı sıra pek çok Avrupa tarzı okul açıldı.

Tımar sistemi kaldırıldı, devlet memurları maaşa bağlandı.

naatındayım.

? Bunu Mazhar Müfit Bey'den öğreniniz. O, günü gününe bütün hadiseleri not etmiştir.

bütün aksaklıklar tarihten geliyo.

Müsadere üsulu kaldırıldı.

2. mahmutla cumhuriyeti bağdaştırmak olumsuz.

Ve dahası...

CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ DEVRİMLER YUKARIDA YAPTIĞI YENİLİKLER, İN DEVAMIDIR ASLINDA...

ayrıca sayın bayerdem biraz delidir sabit fikirlidir çok iyi biri ama öyle siz onunla tartışmayın zaten üyeliğini iptal ettiler gelir yakında. bildiğinizi yazarsanız istifade ederiz atatürkün ölümünü anlatacaktınız hala bekliyorum saygılar

Posta teşkilatı kuruldu.

Avrupa tarzında müzik serbest bırakıldı.

Atatürk, Mahmut Esat Bey'e şu yanıtı verir:

Enderun kaldırıldı, yerine devlet memurları yetiştirilen okullar kuruldu.

Paşa, devamlı bir şekilde benim bu nokta üzerinde dolaşmamdan usanmış olacak ki gülerek ve fakat kati ifadesini vererek:

Dedi. Çok sevinçliyim. Nihayet, bütün katiyeti ve cid diyeti ile Paşa'ya bunu söyletmiş bulunuyordum. Bu sa tırlarımı yazarken gözlerimden adeta sevinç yaşları bo şanıyor.

1825?te Eşkinci ocağı kuruldu.

Derslerinizde aziz gençliğe ve büyük milletime çok

2. Mahmut'un yaptığı değişiklikler saltanatın kaldırılıp cumhuriyete geçilmesi yönündeki değişiklikler değildir. Yazdığınız değişikliler devlet idaresindeki değişikliklerdir.

KÜLTÜREL ALANDAKİ YENİLİKLER

Bugün M. Kemal Paşa ile öğle yemeğinden sonra ba zı meseleler hakkında müzakerelerde bulunduk. Kongre nin Temmuzun 23. günü açılmasını muhakkak sayıyoruz. Müzakerenin sona ermesinden sonra yine kafamdaki her vakitki sabit fikri harekete geçmiş olmalı ki. yine bir fır satını getirerek:

Reyaül-ü Kütlap kaldırıldı. Dış işleri nezareti kuruldu.

Aziz Kardeşim Mahmut Esat Beyefendi; İzmir Mebusu,

Aslında bu işi sistemli bir şekilide başlatan 3. Selimdir. ilk elçilikler onun zamanmında açılmış, eğitim sistemi onun zamanında değişmiş ve yeni bir ordu kurulmuştur. bu yeni ordunun kıymeti napolyon savaşında da anlaşılmıştır. fakat ne yazıkki yeni ordu karşıtı kabakçı mustafa isyanı ile tahttan inmiştir. aslında bir tabur sekbanla isyanı bastırabilirdi, ama yapmadı, bitiremediği işleri neticelendirmek yeğeni 2. Mahmuda nasip oldu...

İlk öğretim mecbur hale getirildi.

Mazhar Müfit Eski Adalet Bakanlarından Mahmut Esat Bey bir gün Atatürk'e başvurur:

Bu mahkeme bugünkü danıştayın ilk örgütlenmesidir.

? Paşam, muvaffak olacağınıza inanıyorum. Bu ka

II. MAHMUT'un Padişah ve Halifeliği atıp Cumhuriyeti kurduğunu bilmiyor idim. Aydınlandım.

dilaver abi enveri yazı ve enveriye inkar edilemez gerçektir hatta onu sevmeyenler enveri yazı üzerinden onu çok eleştirmişlerdir enveri yazı okum yazma bilmeyenler için kolaylaştırıcı bir adımdı fakat ulema sınıfı için olacak şey değildi harp zamanı olduğu için sürdürülemedi karışıklık çıktı harpten de yenik çıkınca öylece kaldı

? Paşam, Üniversite'de İnkılap derslerinde okutmak Özere tarafınızdan sözlerini ilk önce nerede, ne şekilde ve kimler arasında telaffuz buyurduğunuzu öğ renmek istiyorum.

Refakatinizde sonuna kadar çalışmaya ve gereğinde öl

Yurt dışına çıkışta pasaport uygulaması başlatıldı.

Bayerdem arkadaşım hiç karabekir okudun mu acaba yani merak ettiğim şey okuyupta inanmadın mı yoksa hiç okumadan mı söylüyorsun bunları?

Kılık kıyafette ilk değişikliğe gidildi. II. Mahmut devlet dairelerine resmini astırdı.

Dar-üş Şura?yı Bab-ı Ali kuruldu.

tin refah, saadet ve terakkisine kafi gelmeyecektir. Baş

? Açıkça söyleyim: Şekli hükümet zamanı gelince cumhuriyet olacaktır.

osmanlıda her zaman yenilik yapıldı.

Çok doğru...

II. Mahmut değerli bir padişah. Cumhuriyetin kurulma aşamasında çok büyük faydaları dokunmuştur .

Aramızda herşeyi görüştük. Görüşmeye de devam edi yoruz. Fakat, muvaffakiyet takdirinde. ki bundan şüphem yok, hükümet şekli ne olacak?

Büyük ATATÜRK'ün en yakın silah ve kader arkadaşları bile CUMHURİYET taraflısı değildi.