Hz. Muhammed ?in vefatından kısa bir süre sonra Müslümanlar arasında ihtilaflar başgöstermiştir. Bu ihtilafların büyümesi ile birlikte, Müslümanlar da Ehli Kitabın düştüğü duruma düşerek dinde parçalanıp fırkalara ayrılmışlardır.

O, bu sözlerini, bir başka ifadesiyle şöyle takviye etmektedir: ?Ne beni, ne Malik?i, ne Sevri?yi ve ne de Evzai?yi takdid et; hüküm ve bilgiyi onların aldığı kaynaklardan al.?

Bilinen Sünni mezhepler, Abbasiler döneminin ortalarına doğru fıkıh ekollerinin kurulmasından sonra oluşmuştur. Fıkıh ekolü mensupları arasındaki yazılı ve sözlü tartışmalar fıkıh usullerinin doğmasına neden olmuş, müteakiben fıkıh kitapları yazılmıştır. Zaman içerisinde fıkıh ekolleri arasında başgösteren gruplaşmalar mezheplerin oluşumuna zemin hazırlamışlardır.

- Allah uğrunda, O?na yaraşır biçimde cihad edin. O, sizi seçti ve dinde size bir güçlük yüklemedi; babanız İbrahim?in dinine uyun. Allah Kur?an?dan önceki kitaplarda da, Kur?an?da da size?Müslümanlar? adını verdi ki, Elçi size tanık olsun, siz de insanlara tanık olasınız. Haydi namazı kılın, zekatı verin ve Allah?a sarılın; sahibiniz O?dur. Ne güzel sahip ve ne güzel yardımcıdır ! (22/Hac, 78)

ne oldu zaten bir kişi çıkıp geleneksel bir bilginin zıddına bir haber verince hemen düşman ilan ediliveriyor, zaten sevseniz şaşardım kardeş, neyse seninde dediğin gibi kavga etmeyelim şimdi ben acizene konuya devam edeyim, belki okuyanlar olur...

İmam Şafi?i:

"Hiç bir mezhep alimi mezhep kurmak için yola çıkmamış"

Onlara göre, mezhep hükümleri Kur?an?a ve hadislere uymuyor gibi görünse de yanlış değildir. Mezhep hükümleri, Kur?an ve hadislerle çatıştığında mezhep hükümlerine uyulmasını, Kur?an?ın ve hadislerin mezhep hükümlerini reddetmek için delil olamayacağını beyan etmektedirler.

Size Hayrettin KARAMAN'ı seviyorsunuz demiyorum

Hiç bir mezhep alimi mezhep kurmak için yola çıkmamış ve kendi görüşlerinin hatasız olduğu iddiasında da olmamışlardır. Bilakis, ictihadı teşvik ve taklidi önlemeğe yönelik görüşler beyan etmişlerdir. Daha sonraki dönemlerde mezhep bağlıları tamamen alimlerin bu mesajlarının aksine, taklitçi bir davranış içerisinde olmuşlardır.

Bu devre de, bundan önceki gibi ictihad hürriyetinin hakim olduğu devredir. İlmi kudreti olan her müslümanın önünde ictihadın kapıları ardına kadar açıktır. İlmi kudreti ictihad için kafi gelmeyenler de istediği müctehidden faydalanma, sorma ve ona tabi olma hürriyetine sahiptir. Gerek kadı ve gerekse müftü, muayyen bir kanun ve mezhebe bağlı değildir.

- Fakat işlerini aralarında parçalayıp, çeşitli Kitaplara ayırdılar. Her fırka, kendi yanında bulunanla sevinmektedir. (23/Müminun, 53; 30/Rum, 32)

(H. Karaman, İslam Hukuk Tarihi, İz Yayıncılık, İst., 2001, s. 198-200.)

MÜSAİT BİR ZAMANDA DEVAM ETMEK DİLEĞİYLE ALLAHA EMANET OLUNUZ.

devam edecek...

Allah?ın yasalarında hiçbir değişiklik yoktur. Allah , Kur?an?dan önceki kitaplarda da, Kur?an?da da?Dini dosdoğru tutun ve onda parçalanıp ayrılığa düşmeyin!? buyruğunu tüm peygamberlerine vahyettiği gibi, Hz. Muhammed ?e vahyetmiştir. Önceki toplumların içine düşmüş olduğu yanlışlıklar ve hatalar çeşitli misallerle anlatmış, sonraki toplumlarda da aynı yanlışlıkların ve hataların tekerrür etmemesi için uyarıda bulunmuştur.

- Ayetlerimizi geçersiz kılmak için yarışırcasına çaba harcayanlar var ya; işte onlar için elem dolu, çok kötü bir azap vardır.(34/Sebe, 5, 38; 22/Hac, 51)

Dolayısıyla mezhep hükümleri hem diğer hadisler ile hem de Kur?an ayetleri ile çelişmektedir. Mezhep hükümlerinden biri reddolunduğunda hepsi reddolunmuş sayılacağından bu hükümlere uymayan Kur?an ayetleri ve hadisler ya tevil edilmekte yada mensuh sayılmaktadır.

- De ki: ?Allah hakkında yalan uyduranlar asla kurtuluşa eremezler.? (10/Yunus, 69) (3/94; 6/21; 10/17)

Zamanla mezhepler arasındaki ihtilafların büyümesiyle meydana gelen kavgalar ve çatışmalar bir çok Müslümanın hayatına mal olmuştur. Sonuçta, Hz. Peygamber?in tebliğ ettiği İslam?ın özüyle uyuşmayan farklı bir din anlayışı ortaya çıkmıştır.

Ubeydullah el-Kerhi? (v. 340/951): ?Mezhebimizin hükümlerine uymayan her ayet ya te?vil edilmiştir yahut da mensuhtur; her hadis de böyledir: ya te?vil edilmiştir yahut da mensuhtur; başka bir hadis ile yürürlükten kaldırılmıştır.?

Mezhepler?Hak? ise, muhakkak Allah katından gelmiş olması gerekmektedir. Yoksa, Allah?ın göklerde ve yerde bilmediği bir şeyi mi Allah?a haber vermektedirler!? Eğer, Allah katından gelmedi ise, ki şüphesiz Allah katından gelmemiştir o halde, sözde veya fiiliyatta ne şekilde olursa olsun, Allah katından olmadığı halde?Bu, Allah katındandır? demekle, Allah hakkında yalan söylemektedirler.

?Evzai?nin re?yi, Malik?in re?yi, Ebu-Hanife?nin re?yi? bunların hepsi re?ydir ve bana göre farksızdır. Hüccet ve delil olma sıfatı yalnız?asar?a aittir.? ifadesinin sahibi olan bu müctehide göre, delilini incelemeden hiçbir müctehidin söz ve re?yine uyulmaz. Eğer delili sahih ve sağlam ise buna müstenid fetva ve hükmü kabul edilir ki buna taklid değil, ?ittiba? denir.

KAYNAK : ( «el-Tenkil fi tenibi Zahidi?l Kevseri Mine?l-Ebatil 1/19-21-446-443, Telif: Allamc Abdurrahman el Muallimi el Yemanı. Tahkik: el-Elbani; Aliyyulkari, Mevzuattı?I-Kübra H.4. s.76. Dpn. l, Beyrut.1971; Acluni, Keşfu?l Hafa:H.53. s.33-34. C11351, Beyrut; Ayrıca Harun Ünal, Uydurma Hadisler, Mirac Yayınları, Hadis no: 20 ve 21)

İnşaAllah, bu konu su-i-istimal edilmez. Çünkü ayrılıktaki rahmetten kasıt, ictihad ayrılığıdır. Fırkalara ayrılmanın, bölüşmenin bizzat Kur'an-ı Kerim'de yasaklandığını biliyoruz.

Hicri dördüncü yüzyıla kadar mezhepler var olmasına rağmen Müslümanlar mezheplere ayrılmamışlardı. Bu döneme kadar her Müslüman istediği bir müctehidden yararlanma özgürlüğüne sahipti, mezhep taassubu yoktu. Bilgiden nasipli olanlar için ictihad kapıları açıktı.

Bu konuda uydurulmuş olan hadislerden ve görüşlerden birkaç örnek verebilirim:

Herneyse, kavga çıksın istemiyorum. Bana müsaade :)

?Dördüncü hicri asırdan önce halk malum dört mezhebe ayrılmadığı gibi fıkıh mezhepleri de dörtten ibaret değildi.

bu adam uzaydan gelmedi kardeş, Ehli Sünnet'in içinden yetişmiş bir ilm adamı, bir çok kişide ona saygı ve sevgi gösterir,

Bir kimse, yapacağı şeyi, Kur?an-ı kerimde ve hadis-i şeriflerde arayamaz. Mezhep alimlerinin kitaplarından okuyup öğrenmesi lazım olur. Müslüman?a yapılacak en büyük kötülük,

- Farklı dinlere mensup olan insanların büyük topluluklar halinde İslam?a girmeleri ile birlikte eski kültür ve inançlarından birçok unsuru İslam?a taşımaları,

?Bu benim reyimdir ve elde edebildiğim reylerin en iyisidir. Bundan daha iyisini bulan olursa onu kabul ederiz.?

Ortaya çıkan bu dinin kendisine özgü değişmez ve tartışılmaz hükümleri vardır. Din adamlarına ait olan görüşlerin kaynağını teşkil hadisler, kendi içerisinde çelişkili olduğu gibi Kur?an ayetleri ile de çelişkilidir. Aynı konu ile ilgili birbirinden farklı birden fazla hadis mevcuttur. Her mezhep, bu hadislerden birini delil alarak kendi hükümlerinin temellerini oluşturmuştur.

Müslümanların ihtilafa düşme nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

?Kütüb-i Sitte?yi al hadisleri oku ve buradan dinini öğren veya Kur?an meali oku, dinini asıl kaynaktan öğren? DEMEKTİR.

Dört mezhebin Allah katından geldiği Hz. Muhammed ?e vahyedilmediğine göre, dört mezhebin hak olduğunu beyan etmekle de Allah?tan vahiy aldıklarını da iddia etmiş olmaktadırlar.

Bunların yaşadığı o devirde de alimler kendilerini, muayyen bir mezhebe bağlamaya mecbur telakki etmiyorlar, bağlananlar da başkalarından istifade edebiliyorlardı.

Çıkan bu kavgalar sonucunda on binlerce Müslüman hayatını kaybetmiş, malları ve mülkleri talan edilmiş ve bir çoğu da yaşadığı toprakları terk etmek zorunda kalmışlardır.

- İslam karşıtları tarafından kurulan gizli cemiyetlerin yıkıcı ve bölücü faaliyetleri,

?ÜMMETİM ARASINDA MUHAMMED İDRİS DİYE ANILAN BİR ADAM YAKINDA GELECEK Kİ, O, ÜMMETİM ARASINDA İBLİSTEN DAHA ÇOK ZARARLI OLACAKTIR.?

Hak yalnız Allah katından gelendir (2/147, 3/60, 18/29).

- Kabilecilik taassubunun canlanması,

?Sahih hadis bulununca benim mezhebim odur.?

Kerhi?nin demek istediği şudur: Nas ile mezhep çatıştığı zaman biz mezhep hükmünü alır, onu uygularız.

Daha sonra, Hz. Osman?ın öldürülmesi ile birlikte İslam?da fitne dönemi başlamıştır. M. 656?da Hz. Ali ile Hz. Aişe taraftarları arasında ve M. 657?de Hz. Ali ile Muaviye taraftarları arasında şiddetli çatışmalar yaşanmıştır.

?Ben bir beşerim; hata da ederim isabet de. Re?y ve ictihadımı inceleyin; kitab ve sünnete uyan her sözümü alın, onlara uymayan bütün sözlerimi de terk edin.?

Allah?ın yerine mezhep imamları, Kur?an?ın yerine de mezhep hükümleri konulmuş ve mezhepler olması gereken boyuttan çıkarılarak dinleştirilmiştir.

Dava ve sualleri ictihadlarına göre çözmekte idiler. Abbasiler devrine kadar her merkezde birçok alim ve müctehid vardı; soruları cevaplandırıyor, davaları hallediyorlardı. Fakat bunlara izafe edilen mezhepler yoktu.?

?ÜMMETİM ARASINDA YAKINDA, EBU HANİFE EN-NUMAN ADI VERİLEN BİR ADAM GELECEK Kİ, O ÜMMETİMİN KANDİLİDİR.?

Yanlış anlaşılma olmasın. Bir uyarı yapayım. H. Karaman'la olan kavgam yeni değildir. Yıllardır kendisini zararlı bilir, cephe alırım. Forumdaki diğer bazı başlıkları takip eden arkadaşlar bilir.

- İktidar çekişmeleri,

H. Karaman'ı savunan veya seven kim ki? :)

(Bkz:H. Karaman, İslam Hukuk Tarihi, İz Yayıncılık, s. 159, 160, İst., 2001)

Onun yetiştirdiği müctehidlerden Müzeni (v. 264/877), ?Muhtasar?ına şu satırlarla başlamaktadır: ?Bu kitabı Şafii?nin ilminden özetledim. Maksadım öğrenmek isteyenlere kolaylık temin etmektir. Ancak şunu haber vereyim ki Şafii, herkesin kendi din hayatının bizzat şuuruna varması ve tehlikeden korunması için, gerek kendini ve gerekse diğer müctehidleri taklid etmeyi yasaklamıştır.?

Kur?an?ı görmezlikten gelerek ondan uzaklaşmaları neticesinde dost edinmiş oldukları şeytanların vahiylerine uyarlarken, kendilerini hala hidayet üzere olduklarını sanmaktadırlar.

Süfyan es-Sevri, Ebu Hanife?nin vefat haberini alınca, derin bir memnuniyet duymuş ve: ? Allah?a şükürler olsun. Birçok insanın belaya düşmesine sebep olan kişiden bizi afiyette kıldı.?

- Siyasi çıkar ve hesaplar,

Başlangıçta Müslümanlar arasında baş gösteren ihtilaflar siyasi nedenlerden dolayıdır.

İmam-ı Rabbani hazretleri buyurdu ki: ?Hadis-i şeriflerle amel etmek, bize caiz olmaz. Mezhebimizin hükmüne aykırı gibi görülen hadis-i şerifler, alimlerin sözlerini reddetmek için delil ve senet olamaz.?

İmam Malik:

Ahmed bin Hanbel:

[www.dinimizislam.com - Mezhep ve Mezhebsizlik)

?Dininin hükümlerini bizim gibi cahillere derin alimler ve olgun salihler bildirdi. Bunlar, Muhaddisler ve Müctehidlerdir. Hadis alimleri, hadis-i şerifleri inceleyip, sahih olanlarını ayırmışlardır. Müctehidler de, ayet-i kerimelerden ve hadis-i şeriflerden ahkam çıkarmışlardır. Biz, ibadetlerimizi ve bütün işlerimizi bu ahkama uygun olarak yapıyoruz.?

İmam Ahmed?in:

Bu konu ile ilgili mezhep görüşlerinden örnekler:

Allah , Kur?an?da da Kur?an?dan önceki kitaplarda da inanan kullarını; Ferisiler, Sadukiler, Esseniler, Arianlar, Katolikler, Anglikanlar, Protestanlar, Ortodokslar, Hanefiler, Hanbeliler, Malikiler, Şafiler, Caferiler, Zeydiler ve İbaziler vs. gibi mensubu oldukları fırkaların adları ile değil, yalnız?Müslümanlar? olarak adlandırmıştır.

İnanç hayatında bu hükümlerin ölçü alınmasıyla birlikte Müslümanlar tevhid inancından uzaklaşmışlardır.

- İslam dışı inançların ve uydurmaların gerçek İslami ilkeler olarak benimsenerek zamanla dini hayata yerleşmesi.

İnançta ki bu sapmalar, geçmiş toplumlarda olduğu gibi hem Kur?an?la hem de kendi içlerinde ihtilafa düşmelerine ve dinde bölünerek parçalanmalarına yol açmıştır.

İslamiyetle en çok uğraşan ateistlerde bizzat islamiyetin içinden çıkan kişilerdir.

Hayrettin KARAMAN yapıyor, size göre demekki o cahilce bir söz söylemiş, saygı duymaktan başka bir şey yapamayacağım.

Bu nedenlerin etkisiyle yaşanan sosyal değişimler sonucunda, Müslümanların siyasi ve itikadi konulardaki anlayışlarında farklılaşmalar oluşmuştur.

Hiç korkmadan Allah ve Elçisi hakkında yalan uydurmaktan bile çekinmemişlerdir. Kendi mezheplerini ön plana çıkartabilmek için, kendi mezhep alimlerini öven, diğer mezhep alimlerini yeren hadisler uydurmuşlar ve görüşler beyan etmişlerdir.

İlk ihtilaf, Hz. Peygamber?in vefatını müteakiben kimin halife seçileceği konusunda ortaya çıkmıştır.

?Allah bu zatı hadis için yaratmıştır.? diyerek hadis ilmindeki ehliyetini takdir ettiği meşhur muhaddislerden Ahmet b. Mehdi:

Daha bir çoğu arasında el-Hasenü?l-Basri, Ebu-Hanife, el-Evza?i, Süfyan es-Sevri, el-Leys b. Sa?d, Malik, Süfyan b. Uyeyne, Şafi?i ve daha sonra İshak b. Raheveyh, Ebu-Sevr, Ahmed b. Hanbel, Davud ez-Zahiri, İbn Cerir et-Taberi?nin mezhepleri meşhurdur.

Yaşanan bu çatışmaların ardından Müslümanlar, Ali Şiası, Muaviye Şiası ve Hariciler olmak üzere üç ayrı siyasi fırkaya ayrılmışlardır. İslam tarihi kaynaklarına göre, Cemel vakasında 10 bin, Sıffin savaşında da 90 bin Müslüman hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybedenler arasında Talha ve Zübeyr gibi sahabelerde bulunmaktaydı.

DEVAM EDECEĞİM BİRAZDAN...

Günümüze kadar yaşayan sünni mezheplerden dördünün?hak mezhep? olduğunu söyleyerek Allah katından geldiği iddia edilmiştir. ?Hak, yalnız Allah katından geldiğine göre, mezhepler nasıl hak olabilir? Sorusuna, ?Bunlar haşa sözde değil, fiiliyatta haktır? diye cevap vererek, insanları ikna etmeye çalışmaktadırlar.

- Allah?a karşı yalan uydurandan, ya da kendisine bir şey vahyedilmemiş iken?Bana vahyolundu? diyenden ve?Ben de Allah?ın indirdiği gibi indireceğim!? diyenden daha zalim kim olabilir? ? (6/En?am, 93)

Beşeri görüş ve düşüncelerin bir ürünü olan mezhep hükümleri Kur?an?a göre şekillendirilmesi gerekirken, Kur?an, tevil ve tefsir edilerek mezhep hükümlerine göre şekillendirilmiştir. Bunun yanı sıra hadisler uydurularak, mezhepler Hz. Peygambere de onaylattırılmıştır. Farklı görüş ve düşüncelere sahip olmalarına rağmen Kur?an?ı kendi görüşleri için delil olarak kullanmışlardır.

- Kim Rahman?ın Zikri?ni görmezlikten gelip ondan uzaklaşırsa biz ona bir şeytanı musallat ederiz de o ona can yoldaşı olur. (43/Zuhruf, 36)

?Ebu Hanife, ilim nedir bilmezdi. Dalalete düşürdüğü insanların vebali yarın kıyamet günü sırtına sarılacaktır. Hak bile olsa Müslümanların tutundukları dini bağları, teker teker söküp atan Ebu Hanife?nin re?yini ve görüşlerini kabul etmeyiniz." DEMİŞTİR...

- İslam?ın yayılma sürecinde fetihlerle büyüyen coğrafyada karşılaşılan mistik ve felsefi düşüncelerin etkisi,

Mezhep hükümlerinin kutsal ve dokunulmaz kılınmasıyla birlikte ictihad kapıları kapatılmıştır. İctihad kapılarının kapatılması yeni düşüncelerin ve fikirlerin üretilmesini engellemiş, akletmekten ve sorgulamaktan uzak bir anlayışın ürünü olan kör taklidin benimsenmesine yol açmıştır. Bunun sonucunda, ilkeleri bütün zamanlara ve mekanlara hitap eden İslam dini, akıllarda, geçmiş dönemlere ait dondurulmuş beşeri hükümlere göre şekillenen bir din haline gelmiştir.

Bir hadis, bir ayete zıt gibi görünürse, hadis-i şerife uyulur. Bir hadis, mezhebin hükmüne zıt gibi görünürse, mezhebin hükmüne uyulur.

Mezhep hükümlerini Allah?ın hükümlerinden üstün görmekte ve Allah?ın hükümlerini geçersiz kılmak için çaba sarf etmektedirler. Allah?ın kitabına sarılmaları gerekirken, yanlarında bulunmasından dolayı sevindikleri kitaplara sarılmaktadırlar. Dolayısıyla bu beşeri hükümleri, İlahi hükümlere tercih etmektedirler.

Fırkalar arasındaki görüş ayrılıkları nedeni ile çıkan tartışmalar kanlı kavgalara dönüşmüştür.

- Onlardan bir zümre vardır, aslında Kitap?tan olmadığı halde siz Kitap?tan sanasınız diye, dillerini Kitap?la eğip bükerler. O, Allah katında olmadığı halde, ?Bu, Allah katındandır.? derler. Bilip durdukları halde, Allah hakkında yalan söylerler.(3/Ali İmran, 78)

bu yorumları ben yapmıyorum kardeş

(Süleyman Uludağ, İslam Düşüncesinin Özellikleri, s. 99, Dergah Yay., İst./1979.)

Hadis ve Hicaz fıkıh hareketinin başında bulunan İmam Malik şöyle demiştir: ?Ebu Hanife fitnesi, iblis fitnesinden daha zararlıdır.?

(Süleyman Uludağ, İslam Düşüncesinin Özellikleri, s. 57, Dergah Yay., İst./1979.)

Yok böyle birşey. Eğer bu kasıtlı değilse, çok cahilce bir yorum olmuş.

Allah dini kemale erdirmiş ve nimetini tamamlamıştır. Hz. Muhammed , Allah katından vahiy alan peygamberlerin sonuncusudur. Hz. Muhammed ?in vefatından sonra vahiy kapısı kapanmış olduğu için hiç kimse Allah katından özel bir bilgiye sahip olamaz.

Mezheplerin oluşumuyla birlikte mezhepler arasında çekişmeler baş göstermiş ve her mezhebin mensupları kendi mezheplerinin hak ve doğru yol üzerinde olduğunu ispat edebilmek için çeşitli arayışlar içine girmişlerdir.

İmam Ebu Hanife:

Teşbihte hata olmaz:

Mezhepler din değil, dinin farklı yorumlanması sonucunda ortaya çıkan beşeri oluşumlardır. Beşeri oluşumların bütün zamanlara ve mekanlara hitap etmesi söz konusu değildir. Bu oluşumlar, görüş sahiplerinin içinde yetişmiş oldukları kültürün ve yaşadığı dönemin şartlarına göre şekillenmiş bir düşüncenin ürünüdür. Mezhep alimlerinin ve görüşlerinin hatasızlığı söz konusu olamaz. Onlar çarşıda pazarda dolaşan, yemek yiyen beşeri varlıklardır. Her insan gibi onlarında hata yapmaları doğal bir olgudur.

?Nereden söylediğimizi tetkik edip bilmeden bizim reyimizle fetva vermek hiçbir kimse için helal değildir.?

?Dinini hiçbir müctehide ısmarlama, Hz. Peygamber ve ashabından geleni al, sonra tabiun gelir ki kişi bunlarda muhayyerdir.?

ortaya sunulan din, Hz. Peygamber?in tebliğ ettiği din olmayıp hükümleri beşeri görüş ve düşüncelere göre oluşturulmuş bir dindir. Bu dinin kaynağını Allah?ın kitabı değil, bağlıları tarafından rableştirilmiş olan din adamlarının kitapları teşkil etmektedir.

Muhammed Hadimi hazretleri de buyuruyor ki: Dindeki dört delil, müctehidler içindir. Bizim için delil, mezhebimizin bildirdiği hükümdür. Çünkü bizler, ayet ve hadisten hüküm çıkaramayız. Mezhebin bir hükmü, ayete, hadise uymuyor gibi görünse de yanlış değildir.

- Şüphesiz bu şeytanlar onları doğru yoldan saptırırlar. Onlarsa kendilerinin hala hidayet üzere olduklarını sanırlar. (43/Zuhruf, 37)