Tek başına bırakılmış, yalıtılmış, Sünnet?in?beyan ediciliği?nden soyutlanmış Kur?an, aslında?kuşatılmış? Kur?an?dır. Zira o artık Sünnet?in çizdiği çerçeveyi bir kenara bırakmak suretiyle?özgürleşmiş? aklın kabul ettiği?evrensel? değer yargıları ekseninde okunacak ve anlaşılacaktır! Dolayısıyla artık Sünnet tarafından beyan edilen Kur?an değil, ?çağdaş değer yargıları?nı merkeze alan aklın kabul ve redleri tarafından kuşatılmış bir Kur?an söz konusudur.

Soğuk savaş döneminin kapanmasının ve Sosyalizm/Komünizm ideolojisinin tarihin çöplüğündeki yerini almasının ardından dünyada tek geçerli ekonomik/siyasi sistem olarak Liberalizm?in kaldığı söylenmeye başladı. Her alanda serbestliği, hür teşebbüsü ve bireysel özgürlükleri öne çıkartan bu ideoloji, halen varlığını sürdüren en etkin siyasi-itikadi bid?at fırka olarak dikkat çekmektedir.

Söz gelimi Şia?nın ilk ortaya çıkışı böyledir. Daha Hz. Osman r. a. zamanında ortaya çıkmaya başlayan?Ali taraftarlığı? akımı, Hz. Ali r. a. döneminde artarak devam etmiş, bu büyük sahabinin vefatının ardından ise müstakil bir siyasi-itikadi mezhep hüviyetine bürünmüştür. Aynı şekilde Haricilik de ilk ortaya çıkış gerekçesi itibariyle siyasi bir fırkadır.

Günümüzdeki Bid?at Oluşumlar

Ancak mevcut İncil , bizzat hıristiyanların da kabul ve ifade ettiği gibi Hz. İsa a. s. tarafından tebliğ edilmiş değildir. Aksine İncil yazarları, İncil metinlerini Hz. İsa a. s.?dan uzun yıllar sonra kaleme almışlardır. Üstelik bu İncil metinleri bugün elde mevcut değildir. Onlar Aramice kaleme alındığı halde, bugün mevcut İncil nüshaları Yunanca asıllardan çoğaltılmıştır.

?Sahabe döneminde yaşayanlar Kur?an?ın hukuki emir ve yasaklarına uymak zorundadır; ama bugün için bu hükümler tarihseldir, bugünün insanını bağlamaz? demekle, bugünün insanının Sahabe?den üstün olduğunu söylemek arasında hiçbir fark yoktur.

?Bundan ne çıkar? diye soran çıkabilir. Ama biraz düşününce bundan ne çıktığını anlamak zor değildir. İnsanın, benimsediği değerler ve ifade ettiği kıymet bakımından geçmişe oranla bugün daha ileri bir noktada olduğunu söyleyenler, aslında, nefsinin zebunu kılınmış modern insanının Sahabe?den daha üstün olduğunu söylemiş oluyor.

Burada alabildiğine özet bir şekilde dile getirdiğimiz fikir akımları ve ideolojiler, itikadi açıdan bakıldığında birer bid?at oluşumdur, bid?at fırkadır. Bunların ve benzerlerinin farklı isimlerle

Bütün bunları niye anlattık? Kelam Tarihi veya?Milel-Nıhel? kitaplarını karıştıranlar -yukarıda varlığını devam ettirdiğini söylediğimiz biriki fırka dışında- fırkalaşma olgusunun sanki geçmişte olup bittiği ve bugün böyle bir meselemiz olmadığı fikrine kapılabilir. Oysa durum böyle değildir. Nasıl ki tarih içinde vücut bulmuş olan fırkalar birdenbire ve aynı anda ortaya çıkmadıysa, günümüzde de aynı durum söz konusudur.

Kur?an?ı?tarihsellik? tezleri doğrultusunda anlamaya çalışanların, Darvinizm?in sosyal versiyonunu temel bir gerçek olarak kabul ettikleri -kendileri tarafından söylenmese bile- açıkça görülüyor. Zira Kur?an?ın bazı hükümlerinin bugün için?miadını doldurmuş?, dolayısıyla?uygulanamaz? olduğu tezlerinin temelinde Sosyal Darvinizm olgusunun kabulü yatar. Aksi takdirde şu sorunun cevabını vermeleri mümkün değildir: Niçin Kur?an?ın bazı hükümleri geçmişte uygulanabilir olduğu halde bugün bu özellikte değildir?

Modernizm

Buna el-Buhari?nin rivayet ettiği şu hadis de delalet etmektedir: ?Ümmetim hiçbir yıla girmeyecek ki, bir sonraki yıl ondan daha beter olmasın.? (Mirkatu?l-Mefatih, 1/507)

1900?lü yılların başından itibaren kendini göstererek yaklaşık 1 asır etkin olmuş bulunan Sosyalizm/Komünizm ideolojisinin aslında İslam?da da izleri bulunduğunu söyleyenler, ?İslam Sosyalizmi? diye bir teori ortaya atmışlardı. Libya?da gerçekleştirilen?Yeşil Devrim? böyle bir temele dayanmaktaydı.

İslam?da öngörülen sosyal adalet ilkesi, zekat, sadaka gibi infak ve yardımlaşma kurumları, Hz. Ömer r. a.?ın adaleti, Hz. Ebu Zerr r. a.?ın mal biriktirmeye karşı tavrı ve benzeri birçok unsur, İslam?ın aslında Sosyalizm?in savunduğu ilkeleri benimsediğini gösterir onlara göre.

Mezkur kaynaklar, kendisini müslüman olarak tanımlayan herhangi bir kimse veya kesimin, itikadi/siyasi sahayla ilgili görüşlerini?İslam?ın hükmü? olarak lanse ettiği için itikadi fırkalar içinde ele alınması gerektiği tavrını benimsemiştir. Bu durumun günümüzde de devam ettiği gerçeğinden hareketle, itikadi/siyasi fırkalaşma olgusunun bugün de varlığını devam ettirdiğini söylemek gerekir. Dolayısıyla Kelam Tarihi?nin günümüzü de içine alacak şekilde yeniden değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Modern zamanlarda Batı?dan dünyaya yayılan ve?evrensel? olduğu söylenen hakim değer yargıları, İslam dünyasında bir kısım ilahiyatçıları ve yarım aydınları ilgi çekici biçimde bir?din sorgulaması?na itti.

Geçmişte birçok ünlü sima tarafından savunulan bu görüş, günümüzde de?el-Yesaru?l-İslami? adıyla Mısırlı araştırmacı Hasan Hanefi tarafından savunulmaktadır. Seyyid Kutub, Mustafa Sıbai gibi bazı isimler de hayatlarının bir döneminde bu fikri benimsemiş, ancak daha sonra yanlışlığını görerek bundan vaz geçmişlerdir.

Bu unsurlardan ilki, yapılan işe?İslami? bir rengin verildiğini ifade etmesi bakımından önemli. Ama sadece bu kadar. Zira bulunduğumuz noktada Kur?an?belirleyen? değil, ?belirlenen? konumundadır. Onun ne söylediği değil, ?aydın ilahiyatçımız?ın onun ne söylemesini istediğidir önemli olan. Elbette o, söylediği şeyleri Kur?an?a dayandırıyor; görüşlerini desteklemek için ayetler zikrediyor. Ama aslında onun bütün yaptığı, önceden verilmiş kararları, tesbit edilmiş hükümleri Kur?an?a tasdik ettirme gayretinden ibarettir.

Her halükarda altını çizmemiz gereken gerçek şudur: Her itikadi fırkanın bir siyasi çizgisi, siyasi sahayla ilgili olarak benimsediği görüşleri, tesbitleri, teorileri vardır. Geçmişte bu görüşler ve teoriler münhasıran?hilafet? meselesi etrafında yoğunlaşmıştır. Yönetim şekli hilafet olduğu için siyasi görüş ve teorilerin de halifede bulunması gereken özellikler, meşru hilafetin hususiyetleri, halifeye itaat

Bu sorunun cevabı tekdir: Çünkü bugün hırsızlık yaptı diye kimsenin elini kesemezsiniz. Hırsıza daha?çağdaş? bir ceza vermelisiniz.

güzel bir makaleydi...

Netice

İslam?ı Batılı gayrimüslim İslam araştırmacılarının ortaya attığı fikirler doğrultusunda yeniden tarif etmek niyetinde olan bu kesimin en temel vasfı, Batı dünyasına ait olan değer yargısı ve fikirleri esas kabul etmeleridir. ?Batı?da din nasıl anlaşılıyorsa ve nereye oturtuluyorsa, biz de İslam?ı öyle anlamalı ve oraya yerleştirmeliyiz.? diyen bu bid?at fırka mensupları, Ehl-i Sünnet çizgiyi

doğru söylüyorsun Ebu ubeyde kardeşim ama toplumuzda malasef uzaklaştı dininden

Ebubekir SİFİL

Sünnet?ten soyutlanmış Kur?an?a istediğinizi söyletebilir, istediğiniz fikri ona tasdik ettirebilirsiniz. ?Çağdaş yorum? dersiniz, ?hermenötik? dersiniz, ?tarihsellik? dersiniz... Böylece sadece onu istediğiniz zaman istediğiniz şekilde konuşturma imkanına değil, aynı zamanda istediğiniz zaman susturma imkanına da kavuşmuş olursunuz! Sonuçta Hz. Peygamber s. a. v.?in ve Sahabe?nin anladığı ve uyguladığı İslam?dan farklı bir şey ortaya çıkmış olsa da, bu o kadar önemli değildir!

Sünnet hakkında oryantalistler marifetiyle üretilen soru işaretleri, ?aydın ilahiyatçımız?ın zihnini öyle kolay istila etti ve onlar tarafından öyle kolayca benimsendi ki, kapıldığı aşağılık kompleksi içinde onları şaşırtıcı biçimde benimsedi, özümsedi, kendisi üretiyormuş gibi düşündü, ifade etti ve yaydı.

Allah sizlerden de Razı olsun değerli kardeşlerim..

Bu defa da bu aşırı görüş, bir başka aşırılığa zemin hazırladı: Kulun hiçbir şekilde kudret sahibi olmadığını, bütün fiilleri Allah Teala?nın işlediğini, insanın ise rüzgarın önündeki kuru yaprak mesabesinde olduğunu savunan bu kitleye de?Cebriye? dendi.

Hıristiyanların dini geleneği, kutsal saydıkları kitabın, bir?peygamber tebliği?ne dayanmıyor olmasıyla temayüz eder. İslam?ın Kitabı?nı Hz. Peygamber s. a. v. tebliğ etmiştir; Kur?an, Efendimiz s. a. v.?in tebliğ ve beyanıyla Ümmet?in hayatına yansımış, fonksiyon ifa etmiştir.

Bu doğrultuda mesela faizi yasaklayan, kadın-erkek eşitliğine aykırı gibi görünen, özgürlükleri kısıtlayıcı bulunan islami emir ve uygulamaların gözden geçirilmesi, yani uygun tarzlarda yorumlanarak devre dışı bırakılması, bu akımın en sık dile getirdiği hususlardandır.

Günümüzde varlığını devam ettiren fırkaların da tıpkı geçmişte olduğu gibi itikadi ve siyasi sahada görüşler ileri sürdüğünü görmek şaşırtıcı değildir.

Efendimiz s. a. v., ?Kuşakların en hayırlısı benim dönemimde yaşayanlardır. Sonra onları izleyenler, sonra onları izleyenler gelir...? buyurduğu ve Sahabe döneminden itibaren her kuşak, ilmin ve ilim adamlarının gittikçe azalmakta olduğunu, dolayısıyla insani değerlerde bir düşüş olduğunu vurguladığı halde, birileri bize bunun tam aksini telkin edip duruyor: İnsanlık gittikçe gelişiyor diyorlar; bilgi çağında yaşadığımızı söylüyorlar.

Her Etkiye Bir Tepki

Dolayısıyla Hıristiyanlığın gerek itikadi veçhesini, gerekse dini geleneğini hemen tamamıyla Kilise, yani hıristiyan din adamları oluşturmuştur. Bu sebeple bir hıristiyanın, Peygamber tarafından tebliğ ve beyan edilmiş, pratikte yaşayarak da örnekliği ortaya konmuş bir Kutsal Kitap ve bağlayıcı Peygamber Sünneti anlayışına kesinlikle sahip olmadığına dikkat edilmelidir.

Bu?yeni din? tasavvurunda iki temel unsur tesbit ediyoruz:

Bütün bu fırkalar ve onların alt gruplarının çoğunluğu bugün yok. Günümüze kadar varlığını sürdürebilen bir-iki fırka dışında büyük çoğunluğun fikirlerini artık sadece konuyla ilgili kaynaklar vasıtasıyla öğrenebiliyoruz.

Sosyal Darvinizm

Hz. Ali r. a. ile Hz. Muaviye r. a. arasında cereyan eden Sıffin savaşını sona erdirmek üzere ortaya atılan Hakem görüşüne, Hz. Ali r. a.?ın saflarında bulunan bir grup itiraz etti. ?Allah?tan başka hüküm verme yetkisini haiz kimse yoktur.? diyerek ayrı bir grup oluşturan bu kitleye?Hariciler? dendi. Yine aynı dönemde Hz. Ali r. a. taraftarlığında aşırı giden bir kitle ortaya çıktı ve?Şia?yı oluşturdu.

Her itikadi fırkanın bir siyasi çizgisi, siyasi sahayla ilgili olarak benimsediği görüşleri, tesbitleri, teorileri vardır.

Mevcut durumun mutlaklaştırılması sonucunda girilen bu yol, yolcularını, kaçınılmaz olarak?Din?e karşı din? noktasına getirdi.

Bu telkin görünüşte Sünnet hakkında herhangi bir şey söylememekte ise de, aslında Sünnet?in?bir şekilde? yok sayıldığı bir zemin üzerinde yapıldığı için?tabiatı gereği? konumuzla yakından ilişkilidir. Bu noktayı biraz açalım:

Bu aşağılık kompleksi içinde?Madem Batı bize üstünlük sağladı, öyleyse biz de onlara benzemeliyiz.? tavrını benimsediler ve müslüman halka da bu düşünceyi empoze etmeye başladılar. Tabii ki Batı?da dine

1. Kur?an

Modern Kur?an anlayışı

2. Akıl

İşte bu bağlamda yukarıda bir kısmı zikredilen?karşı konulmaz? kavramlara gönderme yapılarak kadının mirastaki payı, erkeğin birden fazla kadınla evlenebilmesi, hadd cezaları gibi pek çok hüküm ve kavram tartışma gündemine sokuldu. Bunların bizzat Kur?an?da yer alıyor oluşu inkar edilmelerini imkansız kılıyordu. Bu durumda?aydın ilahiyatçı?nın imdadına?tarihsellik? tezi yetişti. Evet, bu ve benzeri hükümler Kur?an?da mevcuttu ve bir dönem uygulanmıştı. Ancak onların uygulandığı toplum ile bugünkü toplum arasında?gelişmişlik? bakımından kıyas kabul etmez bir farklılık, hatta uçurum vardı. Dolayısıyla o?ilkel? hükümler bugünün gelişmiş toplumuna değil, o günün?ilkel? insanına hitap etmektedir. Bugün onların herhangi bir geçerliliği yoktur!

?Yeni ilim dallarının bazıları, ilk planda devrin Batı eğitiminin temelleri olan klasik Yunan ve Latin edebiyatına tatbik edildi. Ancak çok önceleri bu yeni disiplinler İncil metnine ve İncil tarihine de tatbik edildi. Bu yeni ilimlerle uğraşanlar, çok kere dini tenkit eden; hatta bir bakıma ona düşman olduklarından, onlar, vardıkları neticelerin birçoğunu hıristiyanların birçoğuna imanlarının inkarı gibi anlaşılabilecek usullerle ifade etme temayülünde olmuşlardır.

Tanzimat fermanıyla başlatabileceğimiz Batı?yı taklit süreci, aradan geçen yüzyıllar içinde Batı?nın teknolojik, ekonomik ve askeri sahalarda üstünlüğünü tescil ettirdi. Daha doğrusu yenilmişlik psikolojisi içindeki birtakım müslüman aydın ve düşünürler, artık Batı?nın mağlup edilemez bir güç olduğunu ve İslam alemine karşı kesin bir üstünlük kurduğunu söylemeye başladılar.

ifade ediliyor olması bu gerçeği değiştirmez.

Bu?ithal? modern akıl ona, içinde bulunduğumuz?bilgi çağı?nda 1400 yıl öncesinin dar kalıplarına sıkışıp kalmanın Müslümanlık olmadığını fısıldıyor. Ziraat toplumundan bilgi toplumuna geçmiş, her alanda baş döndürücü bir?gelişme? göstermiş bulunan insanlık, elbette yeni anlama ve yorumlama teknikleri ile hareket edecek ve?geleneksel? anlayışı bu çerçevede bir güzel sigaya çekecektir!

Dinde Çağdaş Sapmalar

Modern akıl

ve isyanla ilgili görüşler, halifenin azli vb. hususlar etrafında cereyan etmiş olması tabiidir.

Tek kutuplu hale geldiği ve?küreselleştiği? söylenen dünyada, Batı hakimiyetine boyun eğmekten başka bir yol bulunmadığını söyleyen bu fırka mensupları, İslam Dini?nin de Küresel

Geçmişte yaşanan siyasi farklılıklar, kendi itikadi görüşlerini de oluşturarak?bid?at fırkaları? ortaya çıkarmışlardır. Günümüzde de aynı sorun devam ediyor. Geçmişte de günümüzde de tek çare, dinini siyasi

değerler doğrultusunda yeni bir kalıba sokulması gerektiğini ileri sürmektedir.

Elbette yukarıda kısaca ifade edilen hususlar çalakalem, alelusul yapılıyor değil. Ehl-i Kitab?ın çağdaş versiyonunun yolunu izleyen?aydın ilahiyatçı?, onların kendi kitaplarına yaptığı muameleyi Kur?an?a reva görürken belli bir sistem içinde hareket ediyor.

"aydın ilahiyatçılar" her kimse, ve her ne yapmaya çalışıyorlarsa onaylamıyorum.)sonuna kadarda karşısındayım,.

Hayata ve olaylara İslam?ın kendi öz kavramlarıyla bakmak, günümüz müslümanı için ekmek kadar, su kadar, hatta onlardan daha hayati bir meseledir. Zira islami kavramları terk ettiğimizde itikadımızı tehlikeye atmış oluyoruz. Biz fark etmesek de ucu tehlikeli noktalara varabilen bid?at oluşumlar bu sayede kalbimizde ve beynimizde kendisine yer bulabiliyor.

de?İslam?ı tahrif etmekle ve yozlaştırmakla? suçlamayı da ihmal etmemektedir.

İsrailoğulları?nın yaşadığı garip ve garip olduğu kadar da ibretamiz serüven, ?Karış karış, arşın arşın sizden öncekilerin yoluna gireceksiniz? hadisini doğrularcasına modern zamanların?aydın ilahiyatçıları? tarafından tekrarlanıyor. Nasıl İsrailoğulları, kendilerine ait kıldıkları dinlerini, Hz. Musa a. s.?a dayandırdıkları Yahudiliği müdafaa adına nice peygambere karşı çıktılar; din adına nice peygamber katlettiler; modern zamanların?aydın ilahiyatçıları? da benzer bir tavır içinde kendi din anlayışlarını Hz. Peygamber s. a. v.?e rağmen azm-u cezm-u kasd-u musammem ile müdafaa ediyorlar.

İtikadi mezheplerin tarihiyle ilgili kaynaklara aşinalığı olanlar bilirler ki, tarihin bir döneminde, kısa bir zaman aralığında birçok itikadi fırka ortaya çıkmış ve adından söz ettirmiştir.

Dinde çağdaş sapmalar truva atı gibidir.. Dışı farklı içi farklı... Dıştan yapıcı ve pozitif gibi görünen bu sapmalar esasında yıkıcı ve fesada uğratıcı faaliyetlerdir..

Günümüzdeki saptırıcılar, belli bir menfur ilmi özellikle de süslü cümleler eşliğinde ve yanıltıcı muhakeme tuzağında kullanmayı becerebiliyorsa da,

İslam Liberalistleri

(M. Ebu Zehra, İslam?da Siyasi ve İtikadi Mezhepler tarihi, 39 vd.)

Ali el-Kari, kendi dönemi için (vefat tarihi 1605?tir) şöyle bir tesbitte bulunuyor: ? İlim her geçen zaman gittikçe azalmakta, cehalet ise artmaktadır. Zamanımız alimlerinin ilimde terakki etmesi, günümüzde ilmin seviyesinin düşmüş olmasındandır. Yoksa öncekiler ile sonrakiler arasında ne ilim bakımından, ne de amel, hilm, fazilet, tahkik ve tetkik bakımından bir benzerlik vardır. Zira Efendimiz s. a. v.?in zamanından gittikçe uzaklaşıyor olmak, ilmin azalmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Tıpkı ışık kaynağından uzaklaşmanın, karanlığı artırıp aydınlığı azaltması gibi...

İşte her kim ki bu?çağdaşlık-çağdışılık? anlayışını kabul etmiştir, işte o, günümüzde insanlığın geçmişe oranla daha?gelişmiş? olduğunu kabul etmekle?Sosyal Darvinist? olduğunu ilan etmiş demektir!

Onların bu farklı din anlayışı, büyük ölçüde oryantalistlerin çalışmaları ve telkinleri sonucunda zihni çağdaş Batılı değerler etrafında şekillenmiş?aydın ilahiyatçılarımız?a intikal ettiğinde, ?müslümanların tartışması gereken? birtakım problemlerden söz edilmeye başlandı. İlahiyat fakültesi öğrencileri, İslami kitap ve dergi okuyucuları, bugüne kadar?geleneksel toplum yapısı?, ?erkek-egemen kültür?, ?Emevi/Arap merkezli din anlayışı? vb. unsurlar sebebiyle gündeme gelmemiş olan birtakım?problemler? bulunduğunu duymaya, okumaya ve giderek dillendirmeye başladı.

Sahih İslam çizgisini Sahabe-i Güzin?den devralarak devam ettirdiği ve sonradan ortaya çıkan bir fırka olmadığı için Ehl-i Sünnet?i burada konu dışı tutuyoruz.

çıkarlarına feda etmeyen Ehl-i Sünnet yolundan ayrılmamak.

Siyasi Görüşler ve Bid?at Fırkalar

İslami kavramları terk ettiğimizde itikadımızı tehlikeye atmış oluyoruz.

Nitekim 1985 yılında İzmir?de düzenlenen Uluslararası Birinci İslam Araştırmaları Sempozyumu?na konuşmacı olarak katılan Prof. Dr. Montgomery Watt, hıristiyan bilim adamlarının İncil hakkında yaptıklarını müslüman ilim adamlarının da Kur?an hakkında yapmasını telkin etmekte ve şöyle demektedir:

Bid?at Mezhepler Tarihte Kalmadı

Allah razı olsun kardeşim hoş bir makale...

Peygambersiz Kitap

Ne var ki, zamanla bazı inançlı ilim adamları kendilerini bu yeni disiplinlerde yetiştirdiler ve vardıkları neticeleri temel Hıristiyan inançlarına uygun olarak formüle ettiler. Onlar, görünürde dine karşı olan orijinal neticelerin birçoğunu kabul ettiler; fakat bunların hiçbir temel dini doktrine aykırı olmadığını, sadece kutsal metinlerin mahiyetiyle bunların, inananların mevcut imanlarıyla olan münasebeti hakkında bazı basit fikirler ve faraziyelere aykırı olduğunu gösterdiler. Hıristiyan ilim adamlarının büyük çoğunluğu şimdi artık, tarihi ve edebi tenkidin imanı zayıflatmadığı; bilakis onun birçok yönlerinin daha derinliğine anlaşılmasına sevkettiği görüşünü kabul etmektedirler.? (Uluslararası Birinci İslam Araştırmaları Sempozyumu tebliğleri, s. 32.)

Bir süre sonra?Mürcie? denen akım zuhur etti. Mümine hiçbir günahın zarar vermeyeceğini savunan bu kitlenin tam karşısında ise İslam?da ilk?akılcı? akım diye bilinen ve ayet ve hadisleri akla uydurmaya çalışmakla tanınan?Mutezile? taifesi boy gösterdi. Büyük günah işleyen kimsenin imandan çıkacağını, ama küfre de girmeyeceğini savundu Mutezile. Bir de kulun hiçbir fiilinde ilahi iradenin yerinin olmadığını, insanın kendi fiillerini kendisi yaratacak kadar mutlak bir irade ve kudrete sahip olduğunu ileri sürdü.

Aydın İlahiyatçının Kur'an Anlayışı

Ebubekir SİFİL?

Kaynakların verdiği bilgiye göre bu fırkalardan bir kısmı itikadi/fikri bir zeminde geliştiği halde, bir kısmının başlangıcı siyasi mülahazalara dayanır. Bir başka deyişle, ?bid?at fırka? kategorisine giren oluşumlardan bir kısmı, öncelikle siyasi görüşleriyle temayüz etmiş, itikadi ve diğer sahalardaki görüşleri bilahare gelişerek bütünlük oluşturmuştur.

Yapılacak iş basittir: Kur?an?da açık-seçik yer almayan ve fakat Sünnet?le sabit olan hüküm ve uygulamalar baştan reddedilerek, Kur?an?da yer almış olanlar ise türlü şekillerde tevil edilerek hayatın dışına atılacaktır! Geriye kimsenin itiraz etmeyeceği akılcı, eşitlikçi, özgürlükçü, barışçı, hoşgörülü, demokrat bir Kur?an kalacaktır ve bütün bunları yapacak olan da?rasyonalite? ve?sekülerizm? merkezinde icra-i faaliyet eden modern akıldır.

karşı gelişen maddeci/ akılcı anlayış, İslam dünyasında da muazzez dinimize karşı geliştirilmeye başladı. Tıpkı Hıristiyanlığın Protestanlık vasıtasıyla reforma tabi tutulması gibi, İslam?ın da reforme edilmesi gerektiği fikrini benimseyen bu kesime?Modernistler? diyoruz.

İslam Sosyalistleri

onlara inananların ve o ağa yakalanan balıkların ekserisi ilimsiz, cahil ve güdülmeye açık kişiler.

Müslümanlar Darvin?in biyolojik zeminde ifade ettiği?doğal seleksiyon? tezini refleks bir tepkiyle reddetmiştir. Ancak her ne hikmetse biyolojik Darvinizm?in bir versiyonu olan?Sosyal Darvinizm?i büyük ölçüde ve sessiz sedasız kabul etmiş durumda olduğumuz kimsenin dikkatini çekmiyor.