Tevhid bilgisi sağlıklı değilse, zihnin putlardan arınması mümkün olmaz, ahiret bilgisi sağlıklı değilse, dünya-ahiret dengesi kaybedilir... İbadetle tevhid arasında gerekli bağ kurulamamışsa, ibadetin ruhu yok olur, zühd kavranmamışsa, dünya anlamını kaybeder... Hayata ilişkin amaçları kaybolmuş bir kısas ve cihad, kan dökücülüğe dönüşür...

Ve terbiye... İslam aynı zamanda terbiye demek.

İslam'ın kendi insanını inşa problemi var. Öncelikle bunu tesbit ve kabul etmeliyiz.

İnsanımız, inanç ilkeleri çerçevesinde hangi bilgiye, nasıl ulaşmıştır? Ya ibadet, ahlak, muamelat alanında? Kur'an'ı, içindeki bilgileri birbiriyle bağlantılı olarak hazmetmek üzere kaç kişi emek vermiştir? Kaç kişi bu gaye ile bir ilim adamının önüne diz çökmüştür? Ya da, bu eğitimi verecek, zihninde böyle bir Kur'an süzülüşü gerçekleştirmiş ne kadar ilim adamımız vardır? Bir çoğumuzun islami bilgisi, bir yatıra mum dikmek, adak adamak, bez bağlamaktan ibaret değil mi? Pek çoğumuz İslami bilgi olarak, sadece yakınlarımızın arkasından mevlid okutmayı öğrenmiş değil miyiz? Eh işte, bir çoğumuz da İslam dünyasının yaşadığı mazlumiyetten yola çıkarak, İslam adına öfkeyi, yumruk sıkmayı, devrim nutukları atmayı öğrenmişizdir.

Önümüzde iki ana bilgi kaynağı var İslam adına... Kur'an ve Rasulullah. Bu iki kaynağın hece hece öğrenilmesi gerekiyor. Ondan sonraki islami kitaplar ve Müslüman şahsiyetler, hep bu iki ana kaynağın yorumları durumundadır. Bir anlama çabasıdır her biri. Ayetleri anlama çabası, Rasulullah'ın hayatının ruhunu anlama çabası... Bu, öyle bir titizlik gerektiriyor ki, sonunda Hazreti Pegyamber'e en çok benzeyen bir insan inşa etme gayreti olmalı özünde... Nedir O 'nun en bariz vasfı: Alemlere rahmet olması... Yani bir Rahmet Peygamberidir bizim yolumuzun ışığı, önderimiz... Onun cihadı bile rahmete ulaşmak içindir. Çağrısı "hayat verici" bir çağrıdır. O, bize bu dünyada da, ahirette de "hasene-güzellik" i hedeflememizi öğütler... Sürekli güzelliğe yönelik bir dua-çağrı- dileyiş içinde olmamızı öğütler. Tüm bilgilerimiz, böyle bir hedef içinde bütünleşir. Her bilginin mihenk taşı Kur'an'dır, Rasulullah'tan bize gelenlerdir. İnsanın İslam adına edindiği bilgiyi, bu iki ana kaynağa göre sorgulaması için bile bir bilgiye ihtiyaç vardır. Ve tüm bu alanlarda perişanız. Ülke olarak da, dünya olarak da perişanız.

yazıyı ahmet tas getiren yazmış ama her tarafı mustafa islamoğlu kokuyor

Temel bilgileri öğrenmeden tartışmalı konulara dalıyor. Bilmeden fikir sahibi oluyor ya da...

İslam'ın nev'i şahsına münhasır bir insan inşa ettiği bir gerçek. İslam, bunun yaratılış gerçeklerine birebir mutabık insan olduğunu düşünüyor. Bu sebeple de, Allah'la, insanlarla-toplumla, kendi kendisi ile ve eşya ile-evrenle barışık insan; işte İslam insanı bu. Bir barış insanı... Kavgacı bir kişiliği öngörmüyor İslam. Allah'la kavga ederseniz yüreğinizi durultamazsınız, toplumla kavga ederseniz soluduğunuz hava size yetmez, kendi kendinizle kavga ederseniz yaşama azminiz tükenir, evrenle kavga ederseniz, ayağınızın altındaki toprak tükenir... İnsan güveni arar ve güven, tüm bu alanlardaki barışla mümkündür. İslam da, tüm bu alanlarda barışı inşa etme amacındadır.

Bugün tüm bu bilgilenme alanlarında problem var.

Hazreti Ömer, "İslam'ın ticaret hukukunu bilmeyen bizim pazarımıza gelmesin" diyor. O zaman İslam'ın hayata ilişkin bilgilerini öğrenmeyenin hayatiyet alanlarında bulunmasının sorgulanması gerekiyor.

Şimdi bu tesbitler üzerinde düşünelim:

Bütün bu bilgiler, bir terbiye düzeni içinde insana yansırsa anlam taşır. Raflardaki kitaplar, kapakları açılmadığı zaman, orada bin yıl da dursalar insana bir şey söylemezler. Önderler de, tarihi kişilik olarak, tarih sayfalarında unutulmaya mahkum olur.

İslam bir hayat bilgisi demek ve biz o bilgiden yoksun olduğumuz halde Müslümanca bir hayata talibiz. Bu, mümkün müdür?

Bunun da sebebi, insana terbiye ortamı sağlayacak tüm yapılanmalarda "İslam öncelikli" bir terbiye vasatı oluşturulamamış. Aile, sokak, okul, cami, iş hayatı ve iletişim araçları... Tüm bu kurumları, diyelim, Rasulullah'ın terbiye müessesesi olan Dar'ül-Erkam ya da Mescid-i Nebi ile kıyaslarsak, hiçbiri, aynı misyonu taşımıyor.

Neden?

Ben düşünüyorum ki, islami bilgilenme inanç-akaid bilgisi ile başlar. Bu, İslam dünya görüşünün ana çerçevesidir.

Yani, diyelim Türkiye şartlarında bir insandan bir İslam ülkesinde bulunuyor olmaları ve kendilerini Müslüman olarak tanımlamaları sebebiyle islami davranışlar ortaya koymaları bekleniyorsa, bu, düzenli bir biçimde, refleks olarak ya da şuurlu bir seçim sonucu olarak mümkün değildir. Bir gelenek olarak belki, ara sıra belki, zorlanarak, etraftan çekinerek belki, ama düzenli, iradi, şuurlu ve bir refleks akışkanlığı içinde değil.

İslam bilgisi, inanç, ibadet, ahlak ve hayatı düzenlemeye yönelik toplumsal ilkelerden oluşuyor. İslami bilgilenme demek, tüm bu alanlarda birbirini bütünleyen bir zihni-kalbi donanıma ulaşmak demektir. Zihni donanım, yani değer yargılarının İslam potasında erimesi, kalbi donanım, yani elde edilen tüm bilgilerin kalbi bir katılıma kavuşması...

Sıralama yanlışlığı, bilgisizlik, eksik bilgi, yanlış bilgi... İnsanımızın zihni ve kalbi birikiminde çok farklı adacıklar oluşmuş durumda...

İslam, kendi insanına ulaşmak için bilginin terbiyeye dönüşmesini istiyor ve günümüzde bu alanda problem var.

Bu ortam yoksa Müslüman kişiliğine ulaşmak için hangi terbiyeden söz etmek mümkün olacaktır?

İbadet, ahlak, muamelat bilgileri ise bu çerçeve içine oturuyor.

İnsan kişiliğini biçimlendirecek tüm alanlarda problem var.

Çünkü kişilikler, bir terbiye imbiğinden süzülmüş ve davranışlar onun tabii boyutu haline gelmiş değil.

Şunu söyleyebilsek: Bugün Rasulullah'ın göz terbiyesini öğreneyim. Gözlerim için... Yarın Kur'an'ın dil terbiyesini öğreneyim, dilim için.. Öbür gün Rasulullah'ın aile hukukunu öğreneyim eşim ve çocuklarımla ilişkilerim için... Rasulullah'ın kalb iklimini öğreneyim, kalbime yol göstermek için... İslam bilgisi bu demek, bundan yoksunuz ve bu bizim sahih Müslüman olmamızı engelliyor.

Öğrenilen her şeyin İslam sanıldığı, İslam'ın öğrenilenden ibaret sanıldığı, hiçbir şey bilmeden her şeyin bilindiğinin zannedildiği bir karmaşa ortamı... Görmeyenlerin fili tarifi gibi bir şey.

Rasulullah Efendimiz Mekke'de, ilk Müslümanlara, ilk önce her türlü özgürlüğün kaynağı olan "tevhid eğitimi" yapmıştı. Ardından ahiret bilgisi gelmişti. Tabii ki, Peygamberlik, vahiy-Kur'an bilgisi... Bunlar, insan düşüncesinin köşe taşlarını oluşturuyor.

O zaman İslam insanı nasıl terbiye edecek? İslam insanına nasıl ulaşılacak? İslam toplumundan nasıl söz edilecek?

Bu yoksa, o zaman kişilikleri yaralanmış insanlar gündeme geliyor. İnsanların İslam yüzdesi düşüyor. Hatta belki, islami özelliklerin bile başka etkilerle gölgelendiği bir yapı ortaya çıkıyor. İnsanların farklı kültürlerden edindiği kişilik özellikleri, islami hüviyetin uzantısı gibi görünmeye başlıyor. İslam öncelikli gibi görünen bir çok insanın, İslam'la bağdaşmayan tavırlar içinde görünmesi ve "Bu senin müslümanlığına yakışıyor mu?" diye sorgulanması bu yüzden... Haccı, namazı İslam'dan, ticareti, iş ilişkisi kapitalist değer yargılarından oluşan bir insan mesela... Ya da söylemi İslam'dan, ruhi doyumu İslam akidesinden, zevkleri hedonist eğilimlerle belirlenmiş bir şahsiyet... Aidiyetini İslam'dan, misyonunu kavmi önceliklerden almış, davranış tarzını bölgesel hırçınlıklarla oluşturmuş... Bütün bunlar bir terbiye karmaşasını gösteriyor.

Doğru bilgilenme kanalları ne yazık ki tıkanmış durumda... İnsanlar hazmetmeyi öğrenmeden öfkeyi, elin duracağı noktayı bellemeden cihadı, zekatı öğrenmeden para kazanmayı, infakın edebini öğrenmeden vermeyi, Allah'a verilecek hesabı öğrenmeden hükmetmeyi, inanç duyarlılığını öğrenmeden yönetime katılmayı, şefkati, emaneti, rahmeti, aile sorumluluğunu öğrenmeden teaddüd-i zevcatı, çocuk eğitimini öğrenmeden, Peygamberimizin ümmetinin çokluğu ile öğüneceği bilgisini, tebliğde nezaketi öğrenmeden emr bil ma'rufu, duracağı sınırı bilmeden nehy an'il münkeri öğreniyor.

Bu problemin temelinde ise, bir, bilgilenme, iki, terbiye problemi yatıyor.

Ailede bilgiden davranışa geçmek için anne-baba insicamı, aile-okul ilişkisinde İslam belirleyiciliği, caminin bir ibadet mekanı olmaktan öteye bir toplumsal merkez haline dönüşmesi, sokak kültürünün olumlu terbiye verebilmesi ve medyanın olumlu bir taşıyıcılık misyonuna sahip olması... Böyle bir insicam söz konusu mu Türkiye için?

Sonuç olarak söylemek gerekirse: İslam Türkiye'nin olmazsa olmaz bir gerçekliğidir. Türkiye insanının kişilik dokusunda İslam, olmazsa olmaz bir üstün değerdir. Hem bilgilenmek, hem de o çerçevede bir kişilik inşası için terbiye vasatı oluşturmak, bu ülkenin toplumsal duruluğu için vazgeçilmez bir süreçtir. Bu alana getirilecek her türlü engel, sonuçta Türkiye'nin geleceği için zararlıdır. Yukardan beri anlatageldiğimiz problemler, yoğunlukla, yönetim mantığının sınırlamalarından kaynaklanmaktadır. Ve Türkiye, onun ürettiği yanlış sonuçlarla boğuşuyor.

Ahmet Taşgetiren

Oysa bilgiler sırasıyla ve tam öğrenilecek, sonra bir harman oluşturacak, bir denge içinde buluşacak, bir bütüne uyum sağlayacak.

Mü'min, bir yandan bir dünya görüşünün bağlısı anlamına "iman eden" demek olurken, diğer yandan " emniyet-güven veren" anlamına geliyor. Müslim , bir yandan "Allah'a teslim olan" anlamını ihtiva ederken, diğer yandan "güven veren, bulunduğu ortama barış iklimi getiren kişi" anlamı taşıyor. Mü'min ve Müslümanların toplumu, bir güven ve barış toplumudur. Diğer bir ifade ile, güven ve barışı yaralayan her eylem, İslam kişiliğindeki bir noksanlık veya yaralanma ile ilgilidir.

bu yazının neresinde yanlışlık var hele bir yazda analiz edelim

Doğru İslam, doğru bilgilenmeden ve doğru-sağlıklı terbiyeden geçer. Bugün bu ortamı sağlamak Türkiye için en acil görevdir.

İnsanların bir arayış içinde olduğu doğru. Bilgiden davranışa geçebilmek amacıyla İslam hassasiyetine sahip insanların hem kendi kişilikleri hem de sorumlu bulundukları insanlar için bir terbiye vasatı oluşturma yolunda çaba gösterdiği bir vakıa. Ama bütün bu gayretlerin semere vermesi çok girift engelleri aşmakla mümkün.

İnsanlar, Dar'ül Erkam'ın izdüşümü mahiyetinde daha özgün bir terbiye vasatı aradığında, daha açık ifadesiyle, tasavvufi oluşumlara yöneldiğinde ise, karşısına, başka tuzaklar çıkıyor. Bu işin sırrı bilgi ve terbiyede kemal ehli yol göstericileri bulmak iken, belki de ruhi açlığın sevkıyle, hiç de sıhhatli olmayan yollara ulaşılıyor. Terbiye ikliminden çok uzak ruhi sancılara sürükleniliyor. Bunlar da Türkiye'nin gerçeği.