Heyetin?Görev Talimatının? ana kaynağı ve sınırları Güvenlik Konseyi kararını yansıtan Başkanlık açıklamasıdır. Buraya bakıldığında Konsey, gemilerin ve sivil kişilerin derhal serbest bırakılmasını istemiş, bunun yanında, Genel Sekreterin olayın tam bir soruşturmaya tabi tutulmasına dair yaptığı beyan doğrultusunda ve uluslararası standartlara uygun olarak; derhal, tarafsız, inandırıcı ve şeffaf bir soruşturma istendiği görülmektedir. Türk Hükümeti de bunlara ilaveten İsrail?in sivil gemilere açık denizlerde yaptığı öldürücü askeri baskın nedeniyle resmen özür dilemesi, bir milletlerarası tarafsız soruşturma komisyonu kurulması, tazminat ödenmesi ve gemilerin derhal serbest bırakılmasını istemiş, aksi halde ilişkilerin köklü şekilde gözden geçirileceğini ilan etmiştir. Hep beraber gördüğümüz gibi ölü ve yararılar süratle serbest bırakılmış, ancak gemiler yaklaşık iki ay daha götürüldükleri İsrail limanında tutulmuştur. Uluslararası standartlara uygun soruşturma doğrultusundaki adım bugünlere kalmıştır. Türkiye?nin tazminat ve resmen özür dilenmesi talepleri ise beklemededir. Ama bakıyoruz ki, İsrail ilişkilerinin perde arkasında tıkır tıkır devam ettiği anlaşılmaktadır.

Türkiye yeni bir komisyon kurarak, BM?nin sözde uluslararası soruşturma komisyonuna yardımcı olmaya çalışıyor. Ama Türk kamuoyunun merak ettiği, ancak bir türlü açıklanmayan bir diğer soru işareti daha var: Mavi Marmara?nın Gazze limanına gidişine neden?Gitmeyin!? denilmedi? Kimler 9 Türk?ün öleceğini, 24?ünün yaralanacağını bile bilye bu?seferi? durdurmadı? Kimler suçlu ve ne zaman bunlardan hesap sorulacak? Unutulmasın ki ne İran, ne Lübnan, ne de Libya Gazze limanına doğrudan gemi göndermediler. Hatta Kıbrıs Rum Kesimi bile Mavi Marmara ile intikal edecek milletvekillerinin dahi önlerini sahil güvenlik botlarıyla kestiler ve gemiye çıkartmadılar. Tüm bu ülkelerin insanlarının hayatı?önemli? iken, neden Türklerin hayatı bu kadar?önemsiz? Demokratikleşmeden söz eden 21. Yüzyıl Türkiye?si ve onu yönetenler bunu cevabını vermeli ve millete açıklama yapmalıdırlar. Acaba yapılacak mı? Yoksa birileri bu işten kurtarılacak mı? Tüm bunlar unutulup, İsrail de sadece, Ankara Büyükelçileri devlet iftar yemeğine davet edilmeyerek mi?cezalandırılacak?

İsrail, bu yaptığı?devlet terörüne? rağmen uluslararası yaptırımı öngören bir kınamayla dahi karşılanmadı. Türkiye?nin bağırıp çağıran üslubuna sadece İran ve Suriye gibi İsrail?le arası iyi olmayan ülkeler destek verdiler. BM Genel sekreteri Ban Ki-moon da bireysel olarak İsrail?i kınadı. BM Güvenlik Konseyi?nden ise İsrail?e kınama dahil, hiçbir yaptırım getirilmedi. Üstelik olayın soruşturulması için BM nezdinde bir komisyon kurulması dahi başlangıçta kabul edilmedi. İsrail, bu işi kendisi yapacağını ilan etti, ABD de tasdik etti?

31 Mayıs 2010 sabahı, henüz havanın aydınlanmadığı 03.00 sularında İsrail özel birliklerinin düzenlediği?özel harekat? ile Gazze limanını rota tutan Mavi Marmara isimli?İnsani Yardım Gemisi? ele geçirildi. Gemide Türklerin dışında diğer ülkelerden de insanlar vardı ama her nedense sadece 9 Türk öldü, 7?si yoğun bakımda 24 Türk de yaralandı. Türklerin dışındaki hiçbir yabancının burnu dahi kanamadı?

Tahkikat Heyeti bir defa, Ankara ve Tel Aviv ile tam bir işbirliği içinde olacaktır. Buna göre Heyet kendisi, elini olayın içine sokmak suretiyle bulgular belirleme yerine, çalışmalarını milli planda hazırlanan raporlara dayandıracak, bunları esas alacak ve gerekli görürse bunlar hakkında taraflardan açıklayıcı bilgi isteyecektir.

Komisyonlar Kuruluyor ama İsrail?e Kim nasıl Hesap soracak?

4. Eğer Mavi Marmara gemisi şu anda Komor devletinin yetki ve sorumluluğunda kabul ediliyor ise bu geminin iadesi ve tazminat talebiyle ilgili haklarımızın savunulmasında güçlük çekilmeyecek midir?

Genel Sekreter bu ilk toplantıda, panel üyelerinin, işlerini yaparken milli yetkililer ile tam bir işbirliği arayışı içinde olmaya gayret göstermeleri gerekliliğine dikkat çekmiştir. Yine Heyet yetkilerinin 31 mayıs olayını izleyen şekilde Güvenlik Konseyinin Başkanlık üstünden ilan ettiği açıklamaya uygun olarak görev ifa etmeleri gereğine dikkat çekmiştir. Heyetin kişisel suçlu bulmak üzere kurulmadığını, fakat gemilerin Türkiye?den Gazze?ye doğru yola çıkan gemilere ilişkin gerçekleri, koşulları ve olayı çevreleyen durumu belirleyeceğini belirtmiştir. Bunun bir parçası olarak da Heyetin olaya ilişkin milli soruşturma raporlarını alarak inceleyeceğini, gerek gördüğünde de milli yetkililerden açıklama ve bilgi isteyeceğini belirtmiştir. Genel Sekreter bu soruşturmanın geniş plandaki barış sürecine ve özellikle de Türkiye ile İsrail ilişkilerinin geliştirilmesine olumlu katkı yapması dileğini izhar etmiştir.

?İsrail Genelkurmay Başkanı da İfade Verdi?, 11.08.2010, http://www.cnnturk.com/2010/dunya/08/11/israil. genelkurmay. baskani. da. ifade. verdi/586332.0/index.html

Ancak İsrail, uluslararası alanda baskıların artması üzerine ve bundan kaçamayacağını görünce ve de işin, gerek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu gibi diğer alanlarda dallanıp budaklanması ihtimali ve gerek bu gibi gelişmeleri istemeyen Amerika?nın teşviki ile kendi milli araştırma heyetini kurmuştur. Bu kararın alınmasında yine, İnsan Hakları Konseyi gibi organ ve kuruluşlar tarafından yapılabilecek tahkikatlara ön almak saikinin ağır bastığı bellidir. Ancak bu gelişme ve değerlendirmelerden sonradır ki İsrail tarafından Ban Ki-moon?a?Soruşturma Heyeti? görevlendirilmesi önerisine evet demiş olduğunu anlamak için diplomat olmaya gerek bulunmamaktadır. Gelişmeler bize, o aşamada, Washington-New York ve Tel Aviv hattında gizli pazarlıkların olduğuna işaret etmektedir. İsrail böylece, söz konusu sürecin doğal bir devamı olarak, Tahkikat Heyetinin?milli raporlarla? ve?soruşturmanın onun ötesine geçmeyecek şekilde? işlemesini çok büyük ölçüde sağlamış bulunmaktadır.

E. Büyükelçi Tuncer TOPUR

Bu sorulara tatmin edici bir cevap verilemediği görülmektedir. Ancak, aslında burada durulması gereken esaslardan biri de; İsrail?in?Gemilere el koyacağım!? şeklindeki kesin açıklamasına rağmen, İHH?nın ısrarla?Rotamız Gazze limanı? demesini Dışişleri Bakanlığı?nın neden seyrettiğidir. Yani, çatışma?Geliyorum!? derken, bunu dışişleri bakanlığı meslek memurlarının görmemesi mümkün değildir. Yani bakanlığın Doğu Akdeniz Genel müdürlüğü, bu genel müdürlükten sorumlu müsteşar yardımcısı, Dışişleri Bakanlığı İstihbarat Dairesi, Tel Aviv Büyükelçiliği, bakanlık müsteşarı ve Dışişleri Bakanı bu çatışmanın olabileceğini göremediler mi? Göremedi iseler neden bu makamları işgal etmektedirler? Şayet görmüşler ve gereken uyarıları yapmışlarsa, kim ve hangi makamlar bu uyarıyı duymazlıktan gelmiştir? Acaba bu konuda bakanlık çapında bir soruşturma yapılarak gerekli yaptırımlar uygulandı mı? Ya da?yapılmadı mı? Yapılmadı ise neden?

Genel Sekreterin ifadelerinden de görüleceği üzere Tahkikat Heyetine, bu kabil çalışmalarda hayati önem taşıyan bir?Görev Talimatının? hazır olmadığı anlaşılmaktadır. Heyetin oturup görevlerini nasıl yapacaklarını kendilerinin belirlenmesi beklenmektedir. Bununla beraber Heyet bunu yaparken, söylem yerinde ise?sıfırdan? da başlamayacaktır. Çünkü Genel Sekreter heyetin görevini hangi çerçevede yapacağının sınırlarını yaklaşık olarak çizmiştir. Bu görevi hangi amaçla yapacağını, dilek şeklinde de olsa belirlemiştir.

İsrail, basına da yansıdığı gibi, olaydan sonra uzun süre uluslararası bir araştırma heyeti kurulmasına karşı mukavemet etmiştir. Bu direncinde, Washington onu yalnız bırakmamıştır. Nitekim, Beyaz Saraydan 14 Haziran?da yapılan açıklamada, İsrail askeri yargı sisteminin uluslar arası standartlara uygun olduğu, ciddi ve güvenilir soruşturma yapma yeteneğine sahip bulunduğu ve bu haliyle de uluslararası standartlara uygun olarak?derhal, tarafsız, inandırıcı ve şeffaf bir soruşturma? yapabileceğine tanıklık edilmiştir. Oysa bildiğimiz gibi Obama İdaresi, olaydan hemen sonra aktedilen Güvenlik Konseyinden, yani söz konusu tanıklıktan sadece iki hafta önce, Güvenlik Konseyinden çıkan kararda yer alan tahkikat ihtiyacına olur vermiştir.

?Mavi Marmara?dan İsrail ve Türkiye?de Kimler, Ne Kadar Sorumludur?

Gazze Şeridi?nde HAMAS?ın tam egemenlik tesis ettiği Haziran 2007?den itibaren, bu bölgeye İsrail?in ambargo uyguladığı, 2008 yılı başından itibaren ambargonun şiddetini arttırdığı, 2008 yılı başlarında Gazze Şeridi?nin Mısır tarafına açılan Refah kapısı yakınlarında duvarların yıkıldığı, Gazze Şeridi?ndeki insanların yaşama tutunabilmek adına sınır duvarlarının altından?görünmez? tüneller açtıkları görüldü. 2008 yılı ilk aylarında HAMAS-İsrail çatışması birkaç kez aynı yerde devam etti. Haziran 2008?den itibaren HAMAS?tek yanlı? ateşkes ilan etmiş, ancak Aralık 2008 sonlarında İsrail ambargoyu kaldırma, hatta hafifletme yönünde hiçbir işaret vermeyince, bu ateşkesi kaldıracağını ilan etmişti. Bunun üzerine de İsrail, 27 Aralık?ta başlattığı Gazze Şeridi?ne yönelik askeri harekatı 22 gün sürdürmüş, yaradan fazlası çocuk ve kadın 1.400 civarında masum sivil de hayatını kaybetmişti.

Mavi Marmara baskınıyla ilgili İsrail üzerinde kurulmaya çalışılan?uluslararası? baskının ne yazık ki sonuçlanacağı beklenmemektedir. Sonunda BM Güvenlik Konseyi?ne dayandığında ABD?nin vetosuyla herhangi bir yaptırım uygulanmayacağı açıktır. Zaten BM Genel Sekreterliği?nin ağustos 2010 başında kurduğu uluslararası komisyonda İsrail askerlerinin konuşturulmayacağı İsrail tarafından tüm dünyaya ilan edildi bile. Bu arada İsrail7in kendi komisyonunda da bu?Terör baskını? gibi olay aklandı. Hatta olayın komutanı olarak tüm sorumluluğu üslenen İsrail Genelkurmay başkanı Eşkenazi?Askerlerimle gurur duyuyorum!? diyerek, bu terörist hareketi onurlandırdı bile?

?İsrail?den Kuruldan?Çekiliriz? Tehdidi?, Milliyet, 11.08.2010.

?1. Bu gibi yasal boşluklardan yararlanarak, esasında denize elverişli standartlara sahip olmayan bir geminin açık denizde seyretmek üzere hareket etmesine nasıl izin verilmiştir? Bu iznin verilmesiyle yolcuların hayatı tehlikeye atılmamış mıdır?

Türkiye?yi yönetenler İsrail?e katlanılan bu?ayrıcalığı? ve hukuksuzluğu gördükçe, daha da ateşli ve biraz da içeriye dönük mesaj niteliğindeki haykırışlarını sürdürdüler. Ancak bunlar İsrail?e yapılacak baskı açısından hiçbir anlam ifade etmemekteydi. Hatta Türkiye?nin bu İsrail karşıtı çığırtkanlığı, son yıllarda ilişkilerin en üst düzeyde olduğu Suriye?den bile kısmi bir eleştiriye sebebiyet verdi. Suriye Devlet Başkanı Beşşar el-Esad, Temmuz 2010 ayı başlarında Türkiye-İsrail ilişkilerinin düzelmemesi halinde, Türkiye?nin bölgesel anlaşmalarda rol alamayacağını, dolayısıyla da bu gelişmenin bölgedeki barış umutlarını azaltarak çatışma riskini yükselteceğini söyledi.

İsrail soruşturma komisyonuna ifade veren İsrail Genelkurmay Başkanı Eşkenazi de, Mavi Marmara baskını konusunda; ?Askerlerimiz, gerekli olan kişiye ateş açıp, gerekli olmayan kişiye ateş açmayarak, haklı biçimde ateş açmıştır. Operasyon ölçülü ve haklıdır. Askerler soğukkanlılık ve cesaret örneği göstermiştir. Komando timi üyelerinin hayatı tehlikedeydi ve istisnai biçimde hareket ettiler!? dedi. Eşkenazi baskınla ilgili askeri harekatın ve askerlerin eylemlerinin sorumluluğunu komutan olarak üslendiğini ifadeyle, İsrail komandolarının, ?saldırıya uğradıktan sonra gerçek mermi kullandıklarını? tekrarladı. İsralli komutan, ısrarla Mavi Marmara?da silah olduğunu vurguladı.

Mavi Marmara?İsrail ve Türkiye

Sonuç

13 Ağustos 2010 İsrail

Türkiye?nin son derecede haklı ve güçlü olduğu bir noktada yenik çıkması ve hatta Yahudi ile? pata-pat? kalması dahi, başka bir bakımdan tüm bölgede ve hatta iç bünyemizde?ikinci bir Süleymaniye? etkisi yaratacaktır. Etrafa böyle bir mesaj verecektir. Bölgeye açılım siyasetlerimizin rasyonelini ortadan kaldıracak ve bu atılımların sadece günü kurtarmaya, içeriye selama yönelik ideolojik amaçlı manevradan, kısacası aldatmacadan ibaret olduğunu ortaya koyacaktır. Ve Türkiye bundan milli bekasının tehlikeye girmesine varan zararlar görecektir.

Neden Gazze Şeridi?ne İnsani Yardım?

Doç. Dr. Celalettin Yavuz

S. Rice?ı ayrıca, kurulan Heyetin çalışma esasları/görev tanımı konusunda da yönlendirici olmaya çalışırken görmekteyiz. Bu kapsamda, ?Tahkikat Heyeti tarafından yapılacak çalışmaların milli plandaki çalışmaların yerine geçmeyeceğini, ancak onların tamamlayıcısı olabileceğini? söylemiştir. Hatta hızını alamayarak, Heyet tarafından yapılacak çalışmaların amacını saptıracak şekilde, ona görev biçerek Tahkikat Heyetini?Türkiye ile İsrail?i son gerginliklerin ötesine taşıyacak bir vasıta?olarak tanımlamıştır.

Mayıs 2010 içerisinde İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı adlı Türkiye kökenli bir STÖ?nün önayak olduğu, yeni bir insani yardım konvoyunun Gazze Şeridi?ne gönderilmesi planlandı. Ancak, bu kez Mısır ya da İsrail üzerinden değil, doğrudan Gazze limanı hedeflenmişti.

Demek ki, Tahkikat Heyetinin?Görev Talimatı? henüz havadadır. Oluşacağı ortam da, şimdiye kadar yapılan beyanlarla ve takınılan tutumlarla oldukça kısıtlayıcı koşullara girmiştir. Kaldı ki Heyetin karar alma usulü de ayrıca bir meseledir. Bu koşullar altında ve?Tahkikat Heyeti görev talimatı? üzerinde uzlaşmaya varıp da çalışmaya başlanabilirse, anlaşılan bu mesele de, bizim terörle mücadeledeki içine düştüğümüz kısır döngü gibi bir duruma girecektir. Kim bilir böylece de, Türkiye?nin sorunu?içeride? çözmemiz gerektiğine dair pişkinlikle karşılaşılmasına da hiç şaşırmamak lazımdır.

Bkz: ?Netanyahu Suçu Türkiye?ye Attı?

İsrail, kendi araştırma komisyonun kurdu. Bu komisyonda Savunma Bakanı Ehud Barak, Başbakan Binyamin Netanyahu ve Genelkurmay Başkanı Gabi Eşkenazi bile dinlendi. Netanyahu, 9 Ağustos 2010?da konuyla ilgili soruşturmada önce İsrail?in bölgedeki durumu ve HAMAS?ın getirdiği tehdit hakkında ayrıntıları hatırlattı, ardından da komisyonun sorularına cevap verdi. Bu sorulardan?Mavi Marmara?ya karşı hangi seçenekleri tartıştınız? gibi soruları sadece kapalı oturumlarda cevaplayabileceğini ifade ederek reddeden Netanyahu, Mavi Marmara olayının öncesinde İsrail?in?diplomatik? girişimlerini sürdürdüğünü, ancak Türkiye?nin?kavga isteyen taraf? gibi göründüğünü belirterek şöyle konuştu: ?14 Mayıs?ta Türk hükümetinin en üst seviyesiyle iletişime geçtik. Şiddet dolu bir karşılaşma yaşanmaması konusunda görüştük. 27 Mayıs?ta ben bizzat Mısırlı üst düzey bir yetkiliden Türkiye ile arabuluculuk yapmasını rica ettim.

5. Bütün bu koşullar dikkate alınarak geminin Türk limanlarından ayrılmasına engel olunması ve insanların hayatını tehlikeye sokacak bu seferin engellenmesi Türk Hükümetince gerekli girişimlerde bulunulmuştur? Bulunulmuş ise niçin sonuç alınamamıştır?

?Mavi Marmara? İle İlgili Soru İşaretleri-İçerdeki Sorumlular Kimler?

2. Mavi Marmara gemisi Türk limanlarından hareket ettiğinde Türk gemi sicilinden çıkartılmış mıydı? Çıkartılmamışsa Türk makamları Türkiye?ye tescili devam eden bir geminin gerekli standartlara sahip olmadan açık denizde sefer yapmasına nasıl izin vermişlerdir?

Mavi Marmara baskını öncesi ve sonrası yaşananlar için bkz: Celalettin Yavuz?un TÜRKSAM web sayfasındaki; (1) ?Gazze Şeridi?ne İkinci Yardım Konvoyu?Özgürlük Filosu? ve İsrail Engeli?, 28.05.2010, (2) ?Gazze Rotasında Beklenen?Müdahale?, 31.05.2010, (3) ?İsrail?in Gazze Konvoyu Saldırısı: Dünyayı Takmayan Bir Hukuk Anlayışı?, 01.06.2010, (4) ?İsrail?in Gazze Konvoyu Saldırısı Sonuçları: Kazananlar ve Kaybedenler!?, 03.06.2010?

TÜRKSAM Başkan Yardımcısı

?Netanyahu Suçu Türkiye?ye Attı?, Milliyet, 10.08.2010.

Hakkında - Arşivi

İsrail, o dönemde 6-7 gemi olarak düşünülen ve içinde Avrupa ağırlıklı pek çok STÖ?nün desteklediği ve yer aldığı bu insani yardım konvoyunun Gazze limanına doğrudan girmesine izin vermeyeceğini, gemileri daha önce kendi limanına çekerek arayacağını, daha sonra da istediği malzeme ve insanları Gazze Şeridi?ne götürerek, malzemelerin HAMAS yerine ihtiyaç sahibi halka dağıtılacağını duyurmuştu. Buna karşılık başını İHH?nın çektiği grup, rotalarının doğrudan Gazze limanı olacağını, İsrail?i dinlemeyeceklerini duyurdu. Yani çatışma bağıra bağıra?Geliyorum!? diyordu. Geldi de? Sonuçta Mavi Marmara?ya zorla el konuldu ve İsrail limanına çekildi. Ölenlerin naaşları ve yaralılar bile gecikmeyle teslim alınabildi.

Bu arada Türkiye?de de Mavi Marmara konusunda komisyonlar kuruldu. Olayı araştırmak için daha önce Dışişleri ve Adalet Bakanlarının başkanlık ettiği bir komite kurulmuştu. Ağustos 2010?un başlarında ise özellikle BM?nin uluslararası soruşturma komisyonu kurmasıyla, Türkiye?de de Başbakanlık koordinatörlüğünde, ?Ulusal Araştırma ve İnceleme Komisyonu? başlığı altında yeni bir komisyon kuruldu. Bu komisyon, baskın sırasında yaşananları araştırarak BM?nin ilgili komisyonuna vermek üzere rapor hazırlayacak. Bu yeni komisyonda Dışişleri, Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanlıkları ile Denizcilik Müsteşarlığı?ndan katılım sağlanacak.

18 Ocak 2009 tarihli ateşkesin ardından BM ve diğer ülkeler gene kenara çekildiler. Gazze Şeridi?ne gene en şiddetli ambargo çeşitleri uygulanmaya devam etti. Bu arada HAMAS da?Kassam? füzelerini İsrail yerleşim bölgelerine atmayı sürdürdü.

Bu ihmal ya da beceriksizliğin ucu kime ve kimlere dayanmaktadır? Bunu Türk kamuoyunun bilmesi gerekmektedir. Çünkü sonuçta sadece Türkiye?nin prestiji yerle bir olmadı, sadece Türkiye ile terörist ülke İsrail?in arası açılmadı. Hatta bu olaydan dolayı ABD?deki Yahudi lobisiyle de tüm ipler atılmadı. İlaveten Türkiye ve KKTC?nin İsrailli turistler sebebiyle ekonomisi olumsuz etkilenmedi. Tüm bunların ötesinde 9 Türk öldü, 24 Türk yaralandı. Tüm bunların hesabı İsrail?den soruluyor. Cevap alınabilirse tabii.. Ama içerdeki sorumlulara kim hesap soruyor? Yoksa yaptıkları yanlarına mı kalacak? Eğer?Demokratikleşme? ya da?Demokratik Açılım?dan söz edilen bir ülke isek, Mavi Marmara baskınında?İç sorumluları? da bulup ortaya çıkarmamız gereklidir. ?Veremeyeceği hesabı olmayanlar?, bunun hesabını da vermelidirler. Bu bir vebaldir?

Bu temenni genel planda doğrudur. Mavi Marmara olayının da kökünde bizatihi Gazze diye bir olayın bulunduğu gibi, Filistin sorunu ve onun da sonucunda doğan Arap İsrail sorunu bulunmaktadır. Bunu söyleyen kendi Başkanı olunca, Büyükelçisi de sözün arkasını getirmiş ve işi, ?Türk-İsrail ilişkilerinin son gerginliklerin ötesine taşıyacak, tarihi güçlü hale dönüştürecek onarım için vasıta? saymıştır. Görüş Obama tarafından tefhim edildiğine göre Ban Ki-moon da Tahkikat Heyetine, yukarıca değindiğimiz gibi, bölge barışına ve Türk-İsrail dostluğuna dair ümide yer vermiştir.

?Mavi Marmara Araştırma Komisyonu Genişletildi?, 12.08.2010, http://www.cnnturk.com/2010/turkiye/08/12/mavi. marmara. arastirma. komisyonu. genisletildi/586427.0/index.html

Genel Sekreterin bu münasebetle yaptığı açıklama; ?Soruşturma Heyetinin? çalışmaları ve akıbeti, konuya dahil olanların muradı ve olaydan hemen sonra Cenevre?de İnsan Hakları Konseyi tarafından yapılan belirlemeler ile bundan sonra konu hakkında yapacağı çalışmalar üzerine olan fikir jimnastikleri hakkında ip uçları taşımaktadır.

Tüm diplomatik çabalarımıza rağmen Türk hükümeti Mavi Marmara?nın deniz ablukasını yıkmasını engellemedi. Belli ki Türkiye, aktivistlerle İsrail askerleri arasında yaşanacak çatışmanın kendi çıkarlarına aykırı olacağı kanaatinde değildi. Türkiye gemide kavga peşindeydi.?

?Türk İsrail İlişkileri Düzelmeli?, Milliyet, 06.07.2010.

Gazze?ye insani yardım götüren sivil evsaftaki deniz filosuna 30/31 mayıs gecesi uluslararası sularda İsrail askeri birimleri tarafından yapılan kanlı müdahale üzerine Birleşmiş Milletler çerçevesinde kurulan?Soruşturma Heyeti/inquiry panel? Genel Sekreter BaN Ki-moon tarafından ilan edilmiştir. Heyet ilk toplantısını New York?da 10 Ağustos günü Genel Sekreterle yapmıştır. Heyette, basında yer aldığı gibi, bir Başkan ve Başkan yardımcısı ile İsrail?i ve Türkiye?yi temsilen birer temsilci de bulunmaktadır.

Türkiye'nin, Mavi Marmara baskınını soruşturmak için kurduğu komisyon genişletildi. Başbakanlık koordinatörlüğünde, "Ulusal Araştırma ve İnceleme Komisyonu" kuruldu.

Mavi Marmara gemisinin?açık denizde sefer yapmaya elverişlilik belgesine sahip olmadığı?, hatta bu yüzden Türk limanlarından hareket ettirilmediği, bu sebeple bandırasının son saatlerde Komor Adaları olarak değiştirildiği, özellikle de baskın meydana çıktıktan sonra mercek altına alındı. Bu konuda CHP İstanbul milletvekili ve Emekli Büyükelçi Dr. Onur Öymen TBMM?de bir de soru önergesi verdi. Gerekli standartlara sahip olmayan geminin Türk Lloyd sigorta sisteminden çıkarılarak bir Yunan sigorta sistemine sokulduğunu ileri süren Öymen?in konuyla ilgili soru önergesi şöyledir:

Büyükelçinin bu beyanları karşısında Dışişleri Bakanlığımız Ankara?daki Amerikan Büyükelçiliği işgüderini davet etmiştir. Basınımıza bakarsak ve her münasebetle ifade edildiği gibi kendisine?çok sert? reaksiyon gösterilmiş, hatta bir söyleme göre de?azarlanmıştır?. Ama kuşkusuz, bu beyanlarıyla ve tutumuyla S. Rice sadece görevini yapmaktadır. Vaşington?a nazaran yeni bir tutum ortaya koymamaktadır, söylememektedir. Yukarıda da kaydettiğimiz gibi, Beyaz Saray da nitkim milletlerarası bir tahkikat heyeti kurulmasına karşı çıkmış, işin İsrail?e emanet edilmesini istemiştir. Kaldı ki Başkan Obama da olaydan sonra sıcağı sıcağına CNN-TV?de Larry King?e, 3 Haziran?da verdiği mülakatta, vaki şiddet olayını kınamış, ancak adeta durumun uzatılmaması gereğine işaretle, bunun ötesine geçilmesini istemiştir; ?buradan hareketle olayın halen çıkmaza saplanmış olan Orta Doğu barış sürecinde ilerleme sağlanması yolunda fırsata dönüştürülmesi ümidini? izhar etmiştir.

Gazze Şeridi?ndeki ambargonun etkilerinin hafifletilmesi için Müslüman ülkeler yanında, tüm dünyada?insan hakları? merkezli pek çok sivil toplum örgütü ?nün yer aldığı yardım kampanyaları da başlatıldı. Bunlardan ilki Ocak 2010 başlarında Mısır?ın el-Ariş limanı üzerinden binbir zahmetle ve özellikle de Türk heyetine güçlükler çıkartılarak yapılabileni idi.

Mavi Marmara baskınının soruşturulması için BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon tarafından Ağustos 2010 başlarında uluslararası bir komisyon kuruldu. Başlangıçta itiraz etmeyecek intibaını veren İsrail?den kısa sürede bir olumsuz cevap duyuldu. İsrail yönetimi, askerlerinin sorgulanmaması için BM ile gizli bir anlaşma yaptıklarını ve bu anlaşmaya uyulmaması halinde çekileceklerini belirtti. Oysa günlerdir tartışılmakta olan, ?İsrail?in BM ile bu konuda gizli bir anlaşma yapıp yapmadığı? konusunda BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon kesinlikle böyle bir anlaşma yapılmadığını açıklamıştı.

İsrail?in?güvendiği dağ? Amerika?dır. Yoksa Türkiye karşısında eli mahkum, Arap denizi ortasında ufak bir varlıktan ibarettir. Bu su götürmez bir gerçektir. Diğer yandan Türkiye?nin bölgeye açılım siyasetlerinin koşulu ise, ?Türkiye?nin ABD ile olan ilişkilerinin, belirli bir konuya bağlanamayacak kadar geniş ve kapsamlı olduğunu? ve, ?hiçbir şeyin Türk-Amerikan ilişkilerini gölgelemeyeceğini? söylemekten vazgeçmek, bu dünya devletini, Körfez harplerinden beridir giderek azıtan ve dengesini kaybetmiş olan ilişkilerin olması gereken yerine oturtmak üzere masaya çekmekten geçmektedir. Bu da su götürmez başka bir gerçektir. Fakat Amerika halen buna hazır değildir. Onu ikna etmenin, masaya çekmenin yolu ise gerçek, kararlı, kişilikli, dürüst ve bunlar kadar önemlisi de tutarlı bir bölgeye açılma siyasetinden geçmektedir.

Ağustos 2010 başlarında nihayet uluslararası bir komisyonun Mavi Marmara olayını soruşturması girişimi başladı. Bu arada Türkiye de Ağustos 2010?da konuyla ilgili yeni komisyonlar kuracağını açıkladı. Acaba bu komisyonlar ve olayın ardından İsrail?in kendi komisyonunun sonuçları bir araya geldiğinde, kimler suçlu ilan edilecek? Bu dışarıdaki ve?içerdeki? suçlulara ne gibi yaptırımlar uygulanabilecek? Bu yazıda bu sorulara cevap bulunmaya çalışılmıştır.

İsrail?i rahatsız eden ve?Soruşturma Heyeti? kurulmasına razı olmaya iten diğer bir önemli unsurun Cenevre İnsan Hakları Konseyinin olaydan sonra aldığı güçlü karar ve ona dayanarak başlattığı tahkikat olduğu da görülmektedir. İsrail?in, bu çalışmayı boşa çıkarmak üzere?Tahkikat Heyeti? kurulmasına rıza gösterdiği ve Tahkikat Heyeti kurulmasının kararlaştırılması ile beraber de artık İnsan hakları Konseyin de bu alanda çalışmasına gerek olmadığını geçerli saydırma faaliyetine giriştiği gözlenmektedir. Bu çabaya Amerikan idaresinin de çok önemli şekilde destek verdiği görülmektedir. Nitekim Amerika?nın Birleşmiş Milletler nezdindeki Daimi temsilcisi S. Rice, Tahkikat Heyetinin kurulmasını vesile yaparak verdiği beyanatta gayet net konuşmuştur; ?Tahkikat Heyetinin teşekkülü ile artık bu konuda başkaca uluslar arası çalışmalara gerek bulunmadığını, çakışan çalışmaların artık gereksiz kaldığını söylemiştir. Belli ki hedefte HRC ve onun açtığı tahkikat bulunmaktadır.

3. Bu organizasyonu düzenleyen şahısların Gazze?deki ambargoyu kırmak üzere yola çıktıklarını ilan etmelerine rağmen Beyrut?a gitmek için izin talebinde bulunmalarına nasıl göz yumulmuştur?

Terör Enstitüsü