hem hakiki vatanına ve ebedi makam-ı saadetine girmeye bir vasıtadır;

inna lillahi ve inna ileyhi raciun

Vefat geçici bir firak olsa da, gerçek dostlarla vuslata vesile son yolculuğunda hazır bulunamamak benim için bir teessür sebebidir. Merhuma, Mevla-yı Müteal'den gani gani rahmet niyaz eder, ilahiyat camiasına, refika-i hayatları ve çocukları başta olmak üzere, yakınlarına ve tüm sevenlerine Cenab-ı Erhamürrahimin'den sabr-ı cemil niyaz ederim."

Sızıntı: Vermiş olduğunuz güzel bilgi ve örnekler için teşekkür ederiz

Allah rahmet eylesin... değerli bir insandı.

Peki, eyvallah, ne güzel, ne ala bir uygulama. Sonra, "Allah için namaza, Efendimiz için salavata, merhum için duaya niyet"; sonra o titretici "Nasıl bilirdiniz?" suali. Gümbürdeyen bir haykırış "İyi bilirdik", "Hakkınızı helal eder misiniz?" "Helal olsun" tarrakası, hem de üç kerre.

Sızıntı: Zamanı değerlendirmede eğlenmenin yeri ve önemi nedir? Dini hassasiyete sahip insanlara eğlenme konusunda neler tavsiye edersiniz?

Sızıntı: Kur?an?da geleceği planlamakla ilgili doğrudan bir emir var mıdır?

Sızıntı: Geleceği planlamamız nasıl olmalıdır? Biraz önce kader kelimesine vurgu yaptınız. Kadere inanmak, gelecekle ilgili plansız, programsız olmak manasına gelir mi? Kaderi öne sürerek zaman tanziminden sarf-ı nazar etmek, yarını nasıl olsa bilemiyoruz diyerek proje üretmemek ne kadar doğrudur? Buradan kaderin toplumumuzda genel olarak yanlış anlaşıldığı neticesine ulaşmak mümkün müdür?

Ehl-i iman için ölüm, vazife-i hayat külfetinden bir terhistir;

- Kimse yerini terk etmesin; cenazeyi içeriye mihrabın önüne alacağız; herkes durduğu yerde ayağa kalkarak cenaze namazını kılacak; izdihama yol açmayacağız!

makamı ala olsun

İbrahim CANAN: İslam?da Zaman Tanzimi adlı kitap çalışmasında, İslam?ın zamana ve zamanın verimli kullanılmasına verdiği önemi, zamanın verimli geçirilebilmesi için getirdiği temel prensipleri ortaya koymaya çalıştık. Zamanın değerlendirilmesinde mühim bir esas, elbette onun iyi tanzim edilmesine bağlı. Tanzimden ne kastediyoruz: Yapacağımız işlere göre, zamanı programa bağlayıp bunu vakti vaktine uygulamaktır. Bu açıdan normal bir insanın ömrü, ayet ve hadislerde dört veya beş bölüme ayrılmıştır:

4- İhtiyarlık

İbrahim CANAN: Hiçbir şey zamanın yerini tutamaz. Zaman yaşayan insan için, onu değerlendiren insan için vardır. Ahiretteki hesabımız sanki bir zaman hesabıdır. Çünkü amellerimiz zaman içinde işleniyor. Ahirette ilk hesap, yaşadığımız zamandan verilecektir.

Adam gibi ölmek için adam gibi, Canan gibi yaşamak lazım; öğrendik, karımızdır!

Sızıntı: Zaman, insan zihninin de temel prensiblerinden biri. Zaman anlayışında yapılan bir değişiklik, insanın bütün davranışlarına tesir eder mi?

Sızıntı: Bu arada merak edilen diğer bir husus; İslam büyükleri tarafından yaşanan, zamanın genişlemesini nasıl anlamak lazım?

İbrahim CANAN: Peygamberimiz?in hayatında geceyi değerlendirmek farzdır. Teheccüd namazı O?na farzdı. İlk gelen surelerden biri olan Müzemmil Suresi?nin ilk on ayeti gece tanzimi ile ilgilidir. Peygamberimiz?in bu ayetlerde miktar belirtilmediği için, ayakları şişinceye dek gece namazı kıldığı rivayet ediliyor. Çünkü Kur?an?da?Gece namaza kalk!? emri var. Bunu duyan ashab gece namazının kılınması gerektiğine inanarak gece kalkıyorlar. Tahsis ifade eden ayetler gelinceye kadar -ki sekiz ay kadar sürüyor- bu böyle devam ediyor. Peygamberimiz geceyi üçe ayırıyor. Aile, ibadet ve istirahat arasında paylaştırıyor. Sahabe efendilerimiz buna aynen uymuştur. En çok hadis rivayet edenlerden Ebu Hureyre gecesini; istirahat, ibadet ve müzakere şeklinde tanzim ederdi. Gündüz Rasulullah?tan duy-duklarını gece müzakere ederek pekiştiriyordu. Gece tabiri içine akşam namazı da girer. Güneş batar batmaz gece başlar. Peygamberimiz akşam yemeğini aileleriyle birlikte yiyor. Kalan zamanı ise istirahat ve ibadete ayırıyor. Bir kısım sahabi aralarında Allah?ın rızasını nasıl kazanacaklarını tartışıyorlar. Resulullah?ın bütün günahları bağışlandığı halde, kendilerinden çok ibadet ettiğini düşünerek ibadetlerini artırmaya karar veriyorlar. İçlerinden biri ben bugünden sonra daha çok namaz kılacağım, bir diğeri daha çok oruç tutacağım diyor. Bir diğeri artık hanımıyla birlikte olmayacağını belirtiyor. Bunu duyan Peygamberimiz : ?Ben sizin içinizde Allah?ı en iyi bileninizim ve Allah?tan en çok korkanınızım, Ben hem uyur, hem de namaz kılarım ve oruç tutar, yerim de, hanımlarımla beraber de olurum. Biliniz ki hanımınızın ve nefsinizin kendi üzerinizde hakkı vardır. Kim benim sünnetime uymazsa benden değildir ve benim sünnetim budur.? diyerek onları kararlarına uymaktan men ediyor. Geceyi değerlendirmek, gece boyunca uyanık kalmak değildir. Geceyi değerlendirme prensibi gerek Rasulullah?ın gerek sahabinin hayatında kesinlikle var, hatta bir kısmı için yatsı abdestiyle sabah namazını kılacak kadar.

Allah rahmet eylesin...

hem Halık-ı Rahiminin fazlından, kendi hizmetine mukabil ücret almaya bir nöbettir.

"Cevahir kadrini ancak cevher kadirşinas olanlar bilir"

Allah rahmetiyle muamele eylesin

İbrahim CANAN: Spor güzel bir alternatif. Ancak sporun dedikodusu ile meşgul olmayı doğru bulmuyorum. Bedeni faaliyetler yapmak istiyorsanız ben orada varım. Sağlığımız için yürünebilir ve sportif faaliyetlerde bulunabiliriz. Ben de havanın iyi olduğu günlerde evime yürüyorum. Bu yarım saatimi alıyor ve oldukça faydalanıyorum. Bedenen olmayan çene ile iştirak edilen ve spor denen şey, faydadan çok zarar getiriyor ve insanların ciddi işlerle ilgilenmesine engel oluyor.

Sızıntı: Günümüz şartlarında gündüz uykusunu gerçekleştirmek nasıl mümkün olabilir?

vefatını derin üzüntü ile öğrendim. Allah rahmet eylesin. dünyaya güzel miraslar bıraktı hadis profösörüydü bizde ondan istifade ediyorduk mekanı cennet olsun

allah rahmet eylesın mekanı cennet olsun...

İbrahim CANAN: Kader inancımız plan yapmamıza mani değildir. Biz kadere inanırız. Ama Allah ve Resulü?nün emrettiği hususları belirttikleri şekilde yapmaya çalışırız. Allah bizi kaderimizi bilip bilmemekten hesaba çekmeyecektir. Kadere inanıp inanmadığımızdan bir de emirlerini yapıp yapmamaktan hesaba çekecektir. O, ezeli olan ilmiyle ebedi bilir. Bizim amelimiz ise, Allah?ın bu ilmine bağlı olarak gerçekleşmez. Biz kaderimizi bilmiyoruz. Peki biz gelecekteki amelimizin ne olacağını bilmediğimize göre, neye göre amel edeceğiz? Allah bize, ?Kaderine bak ona göre çalış.? demiyor. Burada kader ile ameli karıştırmamak lazım. Allah benden günlük beş vakit namaz kılmamı, hayır işlememi, ilim talep etmemi, rızkımı helal yoldan kazanmamı ve kötülükten kaçınmamı istiyor. Dolayısıyla ben günlük programımı yapmakta hürüm. Peygamberim beni şu saatte kalk, namazını kıl ve yatma diyerek sınırlamış. Uyanık kal ve günlük işlerine başla diyerek uyarmış. Efendimiz demiyor ki: ?Kaderine bak, zamanını ona göre tanzim et.? Allah?ın benim ne yapacağımı sınırsız ilmiyle önceden bildiğine inanırım. Çünkü Allah her şeyi bilir. Allah?ın vasıflarından biri de Alim?dir. O, yerin derinliklerini semanın ötelerini bilir, biz ise yarını bilemeyiz, uzağı göremeyiz. ?u halde kadere inanmakla, geleceği ve zamanı tanzim etmek çelişmemeli. Bu iki konu birbirine karıştırılmamalıdır.

Bizim ardımızdan da böyle söylenir mi acep; haydi ölmeden önce ölelim de ince hesaplara dürülelim!

Belli ki İbrahim Canan hoca ikincilerdendi. Ben onun ömrüne değil, cenazesine şahit oldum. Bizim mahallenin küçücük çarşısında birkaç kere karşılaştığımız, İslami Araştırmalar Merkezi'nde selamlaştığımız oldu elbette. Kendisini gıyabında Toynbee'den tercüme ettiği "Tarihçi Açısından Din" adlı tercümesinin dört başı mamur diliyle hatırlıyorum. Cenazesi, Bağlarbaşı'nda Marmara İlahiyat'ın Camii'nden kaldırılacak diye duydum. İSAM'a iki adımlık yer. Camiin dış avlusuna girmek neyse fakat revaklı şadırvanlı iç avluda bir seccadelik boş yer bulabilmek mümkün değil.

Tırnaklarını hayata geçirenler ve ölümü hiç unutmayanlar!

İbrahim CANAN: Eğlenmek, mutlaka meşru çerçevede olmalı. Musiki İslam?da yasaklanmış değildir. Telli çalgılarla eğlenmek yasaklanmıştır. Burada asıl olan kalbin durumudur. Bediüzzaman musiki dinlemeyi, çalgı aletine göre değil, insan ruhuna vereceği tesire göre değerlendiriyor. Ona göre ulvi hüzünleri, Rabbani aşkları iras eden sesler helaldir; yetimane hüzünleri, nefsani şehevatı tahrik eden sesler haramdır. Bu ikisi dışında kalan seslerin haram veya helal oluşu insanın ruh ve vicdanında hasıl edeceği tesire bağlıdır. ?u halde hiç ayrım yapmadan müzik haramdır, demek dine ve tarihe aykırı olur. Müzik hayatın daima bir parçası olagelmiştir. Ulvi hisler uyaran Klasik Türk Sanat Musikisi ve ilahilere ne denebilir? Bir kısım mahalli türkülerimiz kahramanlık türkülerimiz ne kadar güzel. Bunları dinleyerek kültür ve irfan dünyamızın zenginliğinin idrakine eriyoruz. Bir diğer meşru meşguliyet tanzimi arkadaş ziyaretleridir. Böylelikle hem vakti değerlendirmiş, samimiyeti artırmış ve hem de dinlenmiş oluruz. Ayrıca yorgunluk veren ağır bir işin ardına hafif ve rahatlatıcı bir iş konulabilir. Hanımlara ev işlerinde yardımcı olmak, çocukları eğlendirmek, gezdirmek, alışverişe çıkmak gibi. Bu davranış hanımları da memnun eder, aradaki muhabbeti artırır. Peygamberimiz?in hayatında buna misaller vardır. O temizlik yapar, hamur yapar, ayakkabısını tamir eder, çocuklarla meşgul olurdu. Bunlar bugün toplumda yanlış anlaşılabiliyor. Hayat bir bütündür ve dinimiz açısından kadın işi erkek işi diye bir ayrım yoktur. Bugün erkeklerimiz İslami bir şuurla ev işlerinde yardımcı olsalar, karı-koca münasebetleri daha güzel olur ve aile huzuru artar.

Muhterem bir büyüğümüz "Garib insanların, ölümleride garibtir" diyor..

İbrahim CANAN: Terakki hamlesi bir zamanı kavrama meselesidir. Zamanı en iyi kullanan İngiltere olduğu için ilmin başını da İngiliz kültürüne sahip olanlar çekiyor. Güney Amerika?da dakiklik bir randevulaşma mevzu bahis olduğunda, ?İngiliz saati?diye üzerinde anlaşıyorlar. Zamanı değerlendirme açısından milletimizin alışkanlıklarına baktığımızda ye?se düşmek mümkün. Zaman konusunda kendimizi dakikliğe adapte etmemiz, standardımızı yükseltmemiz lazım. Bizler geriliğimizin sebeplerini birtakım temel prensiplerde aramalıyız. Zamanı iyi kullanma bunlardan biridir. Zamana ne kadar riayet ediyoruz ve nasıl kullanıyoruz? Yoldaki insanlara en büyük problemleri sorulduğunda, kaç tanesi zamanı kullanamamak cevabını verir.

İbrahim CANAN: Dinimizde erken kalkmak esastır. Günün beş vakte ayrılması zamanı programlamak için bir fırsattır. Onların arasını doldurmak ise bize kalmıştır. Herkes kendi mesleğine ve şartlarına göre bu boşluğu doldurur. Zamanı değerlendirmede temel prensip dakikliktir. İşlerimizi belirli bir zamana göre yapmak ve bunu yaparken hududu asla aşmamak gerekmektedir. Peygamberimiz?in uygulamalarına baktığımızda ziyaretlerinin belli bir sınırının olduğunu görürüz. Peygamberimiz zaman konusunda oldukça dakiktir. Peygamberimiz bizi dakik olmaya alıştırmak için namazları ilk vakitlerinde kılmayı teşvik ediyor. Kendisine; ?En hayırlı amel hangisidir? şeklinde gelen birçok soru vardır. O ?İlk vaktinde kılınan namaz? şeklinde cevap veriyor. Namazları ilk vakitlerinde kılmaya alışırsak dakikliği kazanmışız demektir. Bu durumda ne yapalım ki, dakik olalım? Diyorum ki, öncelikle namazı ilk vaktinde kılmaya alışalım. Hakikaten namazın zamanı değerlendirmede büyük önemi var. Ben bunu hayatımda görüyorum. Zaten erken kalkmak diğer insanlarla zamanı değerlendirmede aranızı bir hayli açıyor ve size zaman kazandırıyor. 1993 yılında gazetelerden birinde Kore Başkonsolosu ile yapılan bir mülakatı okudum. Başkonsolos; siz Türkler çok ağır çalışıyor ve çok uyuyorsunuz, diyor. Ve kendi milletinin daha az uyuduğunu belirtiyor. Bizdeki tembellik onun da dikkatini çekmiş. Kur?an beş vakit namazı bizlere ölçü olarak vermiştir. Peygamberimiz bu vakitleri nasıl değerlendireceğimiz konusunda yol göstermiştir. Kurban kesimi konusunda da, zamanı iyi kullanmaya bir atıf vardır. Peygamberimiz Mina?da bayram namazı kıldırıyor. Namazdan sonra kurbanlarınızı kesin buyuruyor. Cemaatten birisi namazdan önce kestiğini söylediğinde Peygamberimiz : ?O kasap etidir.? diyerek doğru bir iş yapmadığını, kurbanın vaktinin namazdan sonra olduğunu belirtiyor. Dinimizde ibadetlerin zamanı çok önemlidir. Zamanı geçtiğinde ibadet yapılmamış olur. Sabah namazını güneş doğduktan sonra kılarsanız, o eda değil, kazadır. Her ikisinin değeri Allah katında başkadır. Eğer namazdan önce kurbanı keserseniz, bu kurban olmaz. Beş vakit namaz ilk vaktinde kılmaya alışılırsa zamanı dakik ve verimli kullanma konusunda ciddi bir meleke kazanılmış olur.

mevlana da bu durumu seb-i arus der... ustada allah rahmet diliyorum... elde kalanlar kiymetli insanlarinda degerini sag iken bilmek gerekir diye dusunuyorum...

ailesinin ve sevenlerinin başı sağolsun.

Canan'ın cenazesinde...

Sızıntı:Ömrün artmasından bunu anlamak gerekiyor herhalde. 24 saatlik bir zamanı 25 saate çıkaramayacağımıza göre, bazı durumları iyi kullanarak, az zamanda çok iş yapmak ve ömrü bereketlendirmek mümkün değil mi?

Sızıntı: Peygamberimiz günü bir bütün olarak sabah ve akşam nasıl değerlendirirdi. O?nun geceyi değerlendirmesi nasıldı?

Sızıntı: Zaten zamanı ömrün yegane sermayesi olarak görmek lazım. Bizleri maksadımıza ulaştıracak unsurlardan en önemlisi belki. Dolayısıyla harcamada oldukça hassas olmak gerekmiyor mu?

Prof. İbrahim Canan ile İslamda Zaman Tanzimi Üzerine

İbrahim CANAN: Peygamberimiz , ailesiyle sohbete mutlaka zaman ayırırdı. Hanımlarımızın ilgimize ihtiyacı vardır. Bu sebepten Rasulullah?ın uygulamaları bizim için bir modeldir. Onun her gün hanımlarıyla en az iki defa beraberliği söz konusudur. İkindi namazından sonra mutlaka bir şekilde görüşürdü. Bu beraberlik kısa süreli bir görüşme hal hatır sorma idi. Her hanımını teker teker odalarında ziyaret ederdi. Bugünün şartlarında herkes ikindi namazından sonra görüşsün diyemeyiz; ama imkanı olan yapmalı. En azından akşam eve gittiğinde hal hatır sormalı ve gönüllerini almalıdır.

İbrahim CANAN: Ankarada verdiğim konferansta aklıma gelmişti. Arapçada?mim? harfi ile başlayan mastarlar, aynı zamanda zaman ve mekan isimlerini ifade eder. Mastar, fiil demek olduğuna göre verimlilik, üç şeye bağlıdır. Fiil, zaman ve mekan üçlü bir sacayağıdır. Zamanı değerlendirmek sadece nazariyatla olmaz. Mekana da ihtiyaç var. Bilgi, zaman ve mekan. İşi mekan içinde fiiliyata dökeceksiniz. Ortamınız müsait olmalı. Yani bunda sosyal çevre; aile iş ve arkadaş çevresi de önemlidir. Bütün bunlar, zamanı değerlendirmede göz önüne alınması gereken hususlardır. Beslenmeyi de bu grup içine katabiliriz. Bir yemeği 15 dakikada yemek var, bunun için saatler harcama var. İmam Malik Hazretleri, üç günde bir tuvalete çıkacak şekilde yermiş ve tuvalette ne kadar çok zaman geçiriyoruz diye Allah?a karşı bir utanç hissedermiş. Bunlar İslam medeniyetinin ustalarıdır. Bu medeniyetimizin tekrar inşasında kendimizi o ustalar gibi disipline etmemiz gerekir. Zaman kullanımı, bu konuda başlanması gereken noktalardan birisi ve en önemlisidir. Mesleğimize uygun olarak çalışmak için, evin tanzim edilmesi gerekir. Komşu ve cemiyet buna uymalı. Projeleri fiile dökmek içinde irade lazım. Eğer irade terbiyesi yoksa, fiile dökemezsiniz. Fiilin ortaya çıkması için irade önemlidir. Benim kullandığım irade enerjisi diye bir tabir var. İşleri, kuvveden fiile çıkarmak manasına geliyor. İnanıyorsanız sabah namazından sonra yatmamalısınız; ama yapmıyorsunuz. Bunu bilmek, bir işe yaramıyor, aksine daha çok vebal oluyor. İradenizi kullanıp sabah namazından sonrayı değerlendirebilirseniz, çok kazanırsınız. İslam alimleri, zamanlarını iyi kullandıkları için verimli olmuşlardır.

Arkamdan birileri, "Aman Ya Rabbi; böyle uğurlanmak için insanın hemen ölesi geliyor" dedi; aman Ya Rabbi, böyle temenniye kim inşaallah demez ki?

Prof. Dr. İbrahim Canan, trafik kazasında vefat etti

Bu, karşılaştığım farklılıkların ilkiydi.

Rabbim mekanı cennet eylesin inşallah...

hem öteki aleme gitmiş yüzde doksan dokuz ahbap ve akrabasına kavuşmak için bir vesiledir;

Sızıntı: Muhterem hocam, öncelikle vakit ayırıp?zaman tanzimi? konulu bu mülakatı kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. Bu konuda bir kitabınız olduğunu biliyoruz. Eserinizde öncelikle Kur?an?da?zaman? belirten kavramlara temas ediyorsunuz. Kur?an?da en çok geçen zaman kavramının?gün? olduğunu söylüyorsunuz. Buradan hareketle, Kur?an?a göre günün değerlendirilmesinin öncelikli olarak önem arz ettiği neticesine varmak mümkün müdür? Bir Müslüman bir gününü nasıl değerlendirmelidir?

Madem ölümün mahiyeti hakikat noktasında budur; ona dehşetli bakmak değil, bilakis rahmet ve saadetin bir mukaddemesi nazarıyla bakmak gerektir.

mekanı cennet olsun..

Hem ehlullahın bir kısmının ölümden korkmaları, ölümün dehşetinden değildir. Belki daha fazla hayır kazanacağım diye, vazife-i hayatın idamesinden kazanacakları hayrat içindir. Evet ehl-i iman için ölüm, rahmet kapısıdır. Ehl-i dalalet için, zulümat-ı ebediye kuyusudur.

Sızıntı:Peygamberimiz ailesine nasıl zaman ayırırdı?

İbrahim CANAN: Evet! Zamanı bereketlendirmek yapılan işten çok, bu işin kalitesi ile alakalıdır. Eski alimlerimiz; ?Zamanı nasıl daha iyi değerlendirelim, mesela vaktimizi Kur?an okuyarak mı, evrat okuyarak mı geçirmek daha iyidir? diye tartışmışlar. İmam-ı Gazali bu soruya, ?Kişinin niyetine bağlı.? diyerek cevap veriyor. Kişi cennetin talibi ise, Kur?an okumalı. Maksadı Allah rızası ise, evrad okumalı diyor. Herkes Allah?ın rızasını talep etme gibi ulvi bir düşünce içinde olmayabilir. Ancak her iki tavır arasında fark var. Allah?ın rızasını talep etme bir mertebe işidir. Gazali rıza talep eden Kur?an okursa cennet tasvirleri nazarını dünyaya çeker diyor. Peygamberimiz ilme teşvik ederken faydasız ilimden Allah?a sığınmamızı istiyor. Okumak faydalı diye her önüne geleni okuyan aldanır. Magazin kültürünü takip etmek insana ne kazandırır, ölçüp tartmak lazım.

İbrahim CANAN: Uyku zamanın verimli kullanılmasında önemli bir unsurdur. Kur?an-ı Kerim bu duruma işaret etmiş ve gecenin istirahat için yaratıldığını belirtmiştir. Hadislerde kalb yorulur dinlenmesi lazım, deniyor. Bu çerçevede hadislerde dinlenmek için bazı esaslar konulmuştur. Uyku bu unsurlardan birisidir. Kur?ani bir tabir olan mesken, ?sükunet bulunulan yer? demektir. Öyleyse meskenlerimiz en iyi dinlenme yeridir. Uykunun da bazı sınırları olmalıdır. Yaşa göre uyku müddeti değişebilir. Normalde beş saat yeter deniyor. Hadislerde gündüz uykusu diyebileceğimiz bir de kaylule var.

Allah rahmet eylesin Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi adlı eserinde buharinin İmam-ı azama neden önyargılı davrandığının sebebini okumuştum nur içinde yatsın.

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Hadis Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Canan, İstanbul Sancaktepe'de geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti.

İbrahim CANAN: Onların zaman konusundaki müşterek telakkilerini; ?Geçmiş zaman elden çıkmıştır, gelecek ise henüz gaybtadır, öyle ise mevcut olan, senin içinde bulunduğun andır.? şeklinde özetlemek mümkün. Onlardan vakit kaybına sebep olduğu için yemek zamanlarını mümkün olduğu kadar azaltanlar, yolda giderken dahi faydalı bir ilimle meşgul olanlar vardır. Tabiinin imamlarından Amr İbn Abd-i Kays kendisiyle konuşmak isteyen birisine?Güneşi tut!? diyerek zamanın geçip gittiğini ve mutlaka iyi bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini anlatmak istemiştir. Onlar için emeklilik diye bir kavram söz konusu olmamış; hayatlarının her anında ilimle ve faydalı işlerle meşgul olmuşlardır. Ortaya koydukları eserlerin hacimlerinden bu konuda ne kadar becerikli olduklarını anlamak mümkündür.

İstanbul'daki cenazelerde merhumun ardından küçük konuşmalar yapmak adeti var. Bir mesai arkadaşının sözü, herkesin içine kazınması gereken cinsten bir şeydi: "Canan Hoca'yı biz hiç dedikodu ederken görmedik, duymadık!"

Efendimiz, bir sahabesine demişti ki, "Sen bu dünyada bir garip gibi yaşa veya bir yolcu gibi ol ve kendini ölmeden kabir ehlinden say". Yolun ikiye ayrıldığı, o müthiş dramatik çatallanmanın başladığı yer. Hayatı hiç ölmemek üzerine kurmak veya varlığımıza bir garip imişiz gibi mana vermek; bu noktada insanlar kabaca ikiye ayrılıyor işte:

Sızıntı:Uykunun zaman tanziminde önemi nedir?

Niçin şahane anlatayım: Bazı cenazelerde görmeyi kanıksadığımız iğreti matem teessürlerinden eser yok; ilk defa gören, içeride helva, börek dağıtılıyor da ahali onun için tehacüm ediyor zanneder. Adeta mesrur, şad ü handan bir iklim. Hacı uğurlama törenlerinde bazen böyle olur; hem üzülür ama daha çok sevinirsiniz, tam öyle bir halet. "O gitti, hem de adam gibi gitti; böyle gidiş darısı hepimizin başına" der gibi cami cemaati.

Beşincisi, Kur?anda?erzelü?l-ömür? diye geçen, dilimizde?pir-i fanilik? ve?bunama? dediğimiz ileri yaştır. Kur?an bu safhadaki insanın bilirken bilmez olacağını belirtir. Ömrün bu safhalarının her birinde öncelik verilecek işler vardır. Sözgelimi çocukluk hazırlık dönemidir. Çocuğu bu istikamette hazırlarsak, arkası bereketli gelir. Bu yaşta verilmesi gereken eğitimde eksiklik olursa, kişi hayat boyunca sıkıntı çeker. Keza gençlik üretim çağıdır. Bu dönemde genç, aklını, fikrini, beden gücünü iyi çalıştırmalı, verimli olmalıdır. Çocukluk başıboş, haylazlıkla; gençlik aylaklık ve hovardalıkla geçerse, o insanın ne kendine ve devlete, ne de millete ve insanlığa hayrı olur. Kur?an bize takvim verir, yıl, ay hatta günlerden bahseder. Bunlardan en çok, gün üzerinde durur. Hz. Peygamber de bize günlük plan verir. Aleyhissalatü ve?s-selam?ın günlük hayatı öylesine teferruatlı bir şekilde programlanmıştır ki, hayran kalmamak mümkün değildir. Efendimiz , programını uygulamakta çok dakiktir. İşleri zuhurata bırakmak yoktur. Zuhurat nev?inden hasıl olan yeni hadiseleri de derhal belli esaslara bağlayarak kendisi programa tabi kılıyor. Kitapta buna dair örnekler verdik. Ona yapılan ziyaretler var, kendisinin ashaba ziyaretleri var. Aile fertleriyle bile karşılaşmaları programlı. Hiç kimseyi kabul etmediği hususi saatleri bile var. Saat dışı bir ziyaret veya müddeti azıcık uzayan bir ziyaret, şaşkınlığa yol açmakla kalmıyor, vahyin müdahale edeceği gelişmeleri tetikleyebiliyor.

Şahane bir izdiham!

Sızıntı: Bu konuda İslam alimlerinin uygulamalarına örnekler verebilir miyiz?

bilali habesi olum aninda esi basiucunda aglarken.. neden aglirsin diye sorar esi sana der.. bilal-i habesi bugun benim bayram gunum der gun sevgiliye kavusma gunu der...

Sızıntı: Zamanı değerlendirmede önemli bir nokta olan günü tanzimde, beş vakit namazın önemi nedir? Buradan, ?İnanan bir insan günü beş vakte ayırmalıdır.? neticesi çıkar mı?

kötü bir ölüm şekli oldu. Allah rahmet etsin.

Çocukların yetişmesinde devlet ve aile, onları hayata hazırlama gayesiyle sıkı bir program uygulamalıdır. Çocukluğu takiben gelen büluğ çağı ile birlikte ilk gençlik döneminde çocuklukta kazandırılan?programlı ve programda dakik olma? düsturları çerçevesinde, hayatın düzenlenmesi gerekir. Zira, bu dönemde kazanılan şuuraltı müktesebatın, onun kaderinde veya geleceğinde rol oynayabileceği hesaba katılmalıdır.

İbrahim CANAN: Kitapta da belirtildiği üzere Asr Suresi?ni iyi anlamak lazım. Bu surede alimlerimiz her yeni günde, zamanı daha verimli kılma yarışının emredildiğini görmüşlerdir. Kur?an; ?Hayır dileyin, hayırda yarışın.? diyerek bizi gayrete davet ediyor. Bunun uygulaması şartlara göre değişebilir. Kur?an?ın her emrinin alemşumul olduğu ve herkese hitap eden genel hükümler olduğunu unutmamalıyız. Mesela, kutuplarda yaşayan, Ekvator?da yaşayan, medeni ve ibtidai insanlar var. Onun için Kur?an yeryüzü şartlarına, insan mahiyetine ve idrakine uygun temel düsturları veriyor.

Hak Teala'dan Rahmet, Yakınlarına da Rabbim Sabr-ı Cemil nasip etsin. Vefaya ihtiyaç duyulan bu son gününde cenaze merasimine katılanların sayısını ziyadece olmasını nasip etsin.

bu haberi okuyunca içim sızladı.

Sızıntı: Gelişmiş toplumların zamanı kullanmasına baktığımızda nasıl bir netice ortaya çıkmaktadır?

hayırla yad edilecek ilim adamıydı ve öyle de yad ediliyor elhamdulillah... ALLAH rahmetiyle muamele etsin... mekanını cennet eylesin inşallah...

Sonra yine ömrümde ilk defa gördüğüm o tablo: Zaten kıpırdanmak ihtimalimiz yok. Hafiften başlayan tekbirler refakatinde camiin kapısından tabut avluya doğru kaymaya başladı. Kimse hareket etmediği halde yüzlerce elin binlerce parmağından aldığı küçük dokunuşlarla tabut eller üzerinde uçar gibi, kayar gibi, yüzer gibi, yürür gibi hareket ediyor.

allah taksiratını affetsin

hem dünya meydanındaki imtihanda, talim ve talimat olan ubudiyetten bir paydostur;

1- Çocukluk

ahmet turan alkan

Uzun yıllar süren bir gayretle tahsil ettiği ilmi, Kur'an ve Sünnet nurları ile tahkim eden bu müstesna insan aynı zamanda tükenmek bilmez hizmet şevki ile hayatını irşat yolunda bezletmeye bakmıştır. Vaazlar, sohbetler, paneller, sempozyumlar, televizyon ve radyo programları gibi meşru her vesileyi değerlendirmiş ve yine bir konferans dönüşü ahirete yürümüştür.

Yalova'da arkadaşlarıyla birlikte bir konferansa katılan Prof. Dr. İbrahim Canan, gece 01.00 sularında İstanbul'a geldi. Metro Turizm Samandıra tesislerinde otobüsten inen Canan, cep telefonunu oturduğu koltukta unuttuğunu fark ederek hareket eden otobüsün ardından koşmaya başladı. Ancak yağmur sebebiyle ıslanan zeminde ayağı kayan İbrahim Canan, yere düştü. Canan, bu sırada arkadan gelen aynı firmaya ait 34 FB 1475 plakalı servis otobüsünün altında kaldı. Olay yerine çağrılan sağlık ekipleri, Prof. Dr. İbrahim Canan'ın hayatını kaybettiğini tespit etti. Ancak arkadaşlarının ısrarı üzerine hoca, ambulansla Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı. Olayla ilgili soruşturma başlatan polis, otobüs şoförü Erol Çelik'i gözaltına aldı.

hem zindan-ı dünyadan cennet bahçesine bir davettir;

İbrahim CANAN: Bediüzzaman Hazretleri yarım saatlik bir kaylulenin iki saatlik gece uykusuna bedel olduğunu belirtiyor ve bu sayede günlük ömre bir buçuk saat kazandırılabileceğini söylüyor. Günümüz şartlarında belki herkesin yapması zor; ama imkanı olanlar deneyebilir ve böylece gününü bereketlendirebilir.

Ezan okundu; içerisi, dışarısı hıncahınç dolu; bir secdelik yer tutya olmuş. Önümdeki genç adam, gıcır takım elbisesinin ceketini çıkarıp taşın üstüne yatırdı; niceleri de öyle yaptılar. Al sana seccade; öyle seccade ki böyle bineklere binmesini bilenleri uçurur ötelere. Namaz bittikten sonra içeriden anons,

Sızıntı: Vakti verimli değerlendirmede sportif faaliyetlere nasıl yaklaşmalı?

"inna lillahi ve inna ileyhi raciun..."

İbrahim CANAN: Ben bunu, insanın yaşadığı boyuttan sıyrılıp, başka bir frekansa geçmesi olarak değerlendiriyorum. Demek ki, insanlığın önünde böyle bir imkan var; fakat bu herkese açık değil. Bu noktada anlatılan vakalar var. İnkar edilmemeli diye düşünüyorum. Ve herkes bunu kullanabilir. Peygamberimiz Mi?raç?tan döndüğünde yatağını sıcak bulmuştur. Bu bize Mi?raç hadisesinin çok kısa sürdüğünü gösteriyor. Bir ömre sığmayacak eser veren insanların başarısı?bast-ı zaman sırrına ermeleri? ile izah ediliyor.

"Daussıla ile meşbu kalbim, hayatını Kur'an ve iman hizmetine adamış, Hadis ilminde rasih, ilmiyle amil kıymetli dostum Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Canan beyefendinin elim bir trafik kazası neticesinde Hakk'a yürüdüğünü öğrenmiş olmaktan doğan gurbet içinde gurbet hisleriyle çarpıyor.

Muhterem Hocaefendi'den, İbrahim Canan Hocamız için taziye mesajı:

değerli bir insan daha beka alemine göç eylemiş..

2- Gençlik

3- Olgunluk