Gül'ün derdi Bülbül ile,

Ben lalenin kültürel ve tasavvufi alanıyla alakalı paylaşımlarda bulunmaya devam edeyim.

Her kelime, her satır, her cümle o kadar güzeldiki duygulanmamak elde değil. Emeğinize yüreğinize sağlık pek güzel olmuş.

Anavatanı Orta Asya olarak bilinen lale, ''Tien-Şan Dağları''nın öz evladı kabul edilir.. Doğal ve de üretilmiş olarak binlerce çeşidi bulunan lalenin dikim ve çiçeklenme zamanları da yılda iki defa olmaktadır. Güz ve Bahar lalesi diye bildiğimiz bu nadide güzelliklerin bakımı pek zor olmasada sabır gerektiren bir iş olduğu kanaatimce ve tecrübeyle sabit bir gerçektir :) Ama o güzelliğin tadına varmak için de her türlü emek sarf edilir.. ''Zahmet olmadan, Rahmet olmuyormuş'' ne de olsa..

Bülbül ise, Gül'den bihaber...

Anadolu'da XII. yy'dan itibaren lale motifi kullanılmaya başlanmıştır. Ancak, Osmanlı Devleti'nde özellikle XVI. yy'dan itibaren değer bulan lale bir ''Kültür Ögesi'' haline gelmiştir. Sadece sanatta ve edebi çevrelerde kendinden söz edilmemiş, saray ve saraylılarca da itibar görmüştür. Lale üzerine yazılmış risalelere, şiirlere, kasidelere rastlamak pek mümkündür. ''Defter-i Lalezar-ı Istanbul'', ''Ferahengiz'' ve daha bir çokları.. Saray içerisinde büyük ilgi gören lale için ''Ser-Şukufeci '' olarak bir kişi vazifelendirilmiş, hatta ''Çiçek Encümen-i Danişi'' kurulmuştur. O devirlerde bir lale soğanı için keselerce altınını ya da servetini gözden çıkaranlara bile şahit olunmuştur.

aşk olmadan yüreğim asla yanmaz...

Kültür Tarihi derslerimizde araştırma konusu yaptığımız ve geçmişte belki de tarihin seyrini değiştiren çiçek ''Lale''nin izlerini burada sürmek gayet keyifli.. Laleye dair söylenecek epey söz vardır elbette, hasıl-ı kelam babında bizimde bir çift sözümüz olsun inşallah..

İslam Tasavvufunda lale, Allah'ı remz etmiştir. O'nun bir oluşunun ve güzelliğinin ifadesidir adete. ''ALLAH '' lafzı ile ''Lale'' kelimesinin ebced hesabında sayı değerlerinin (66) ya denk düşmesi ve lale kelimesinin tersten okunuşununda ''Hilal'' sözcüğüne karşılık gelmesi bu güzel çiçeğe ayrı bir mana, bir maneviyat ve dahi bir kutsiyetin yüklenmesine vesile olmuştur.

Lalenin kültürümüze giriş zamanının Anadolu'ya gelişimizle örtüştüğü biliniyor. Anadolu'ya yanımzda getirişimizin ispatının ise Roma ve Bizans sanatında laleye dair hiçbir figürün yer almayışı gösteriliyor. Bu bağlamda; laledeki zarefeti ve maneviyatı müslüman Türkler keşfetmiştir diyebiliriz.

Mevlevi olmasaydı giymezdi külahı başına

gül bahçeleri bahçıvansız olmaz,

Klasik Türk Edebiyatında, çinicilik ve mimaride, geleneksel motif ve desenlerde ve tabiki süsleme ve süs bitkisi olarak geniş bir alanda kendine yer bulan lale, Türk Tarihinde bir devre adını verecek kadar da önem arz eden bir kavram olmuştur.

''Mazhar-ı ism-i Celal olmasa hakka lale

güzel bir benzetme olmuş.

Lalenin içi kömür gibidir. Ancak dıştan görünmez. Dışı ise içinin tam tersine pasparlak, canlı ve ruha sekinet verici bir görünüme sahiptir. Onun bu hali tıpkı bağrı yanık bir dervişin mütebessim nur haleli yüzüne benzer. alıntı

Lale hüznün adıdır tasavvufta. Boynu büküktür ulvi olsa da. "Allah" lafzıyla O'nun gibi yanan başka bir çiçek yoktur, olmayacak da.

Durmadan döner hep felek-asa lale

Geçmişten bugüne kadar inceliğin öncüsü, zerafetin timsali, ihtişamın simgesi, güzellik ve sadeliğin bir diğer adı sayılmıştır lale..

Din ile sanatın birbirinden ne kadar haberdar olduğunun en güzel ispatı hiç kuşkusuz İslamdır. İslamiyetin sanata verdiği kıymeti idrak eden ecdadımız, lalede saklı zerafeti birçok sanat dalında ustalıkla ortaya çıkarmayı bilmişlerdir.

Lale ayrıca Payitahtın İstanbul'un simgesi olmuştur. Lale denildiği vakit nasıl ki dimağlarda İstanbul'un hayali canlanıyorsa, İstanbul'a da en çok lale yakışıyor diye düşünenlerdenim..

Zirai açıdan lale hakkında uzun uzun bilgi veremeyeceğim. Çünkü uzmanlık alanım değil. Umarım aramızda bu konuda yetişmiş arkadaşlar vardır ve bizlere bol bol bilgi aktarırlar.

Bulamazdı bu kadar rütbe-i vala lale''