savunan görüştür. Künt'ü Kenz Bkz.9/1/2 inancı,"Gizli bir Hazine idim bilinmeyi istedim "yani dünyadaki

Hiçbirimiz bir laf söylemeden, ölünün ölü yıkayıcıya teslim olduğu gibi berberin sahasındaki

Çağrı İLTER

4/1 AMACI:

Başka bir biçimde, "Ben Haktan ibaretim" olarak özetlenebilir

safhaları geçmiş kişiler için kullanılır. Bir veli aynı zamanda bir tarikat şeyhi ise aynı zamanda mürşiddir de.

Düşünce zihin demekti, zihin bilme, bilme daha fazlası, daha fazlası araştırma, araştırma öğrenme, öğrenme yine düşünme demekti.

ona harcıyorsunuz?" Bkz.9/1/1 Tasavvuf, yaratanla yaradılanın tek kaynaktan geldiğini ve "bir" olduğunu

Bizler artık kalabılığı değil yalnızlığı sever olduk. Bu da bizleri evimizi, eşimizi ve daha nice farklı şeyşeri

3)Tasavvufdergisi.8k

"nereden geldin nereye gidiyorsun?

şüphe olarak değerlendirmiştir bu terimi. Neticede bu kavramlar zihinin işiydi ve insanı düşünceye itmişti. Yani düşünen insan

Sufizim ve tarikat;Sufizm ile Sufi Tarikatları arasındaki ayrım bugün çoğunlukla bilinmemektedir. Sufizm bir

örnek budur. Bir bakıma bu düşünce şekli nereden doğmuştur sorusu bu olayla bir miktarda olsa cevap bulabilir. hz. muhammed ile

açıdan mutasavvıfların, sosyal açıdan felsefecilerin merak ettiği ruh, tasavvuf kelimesinin bizzat kendisinde de ortaya

şimdi sokağa çıkıp insanlara sorsak, "islam" ne dmeek diye. çokları abdest namaz der, bir kısmı da din der.

tasavvufi anlayış zamana ayak uydurup değişimler gösterdi. Kendi anlamında yeterince olan çelişkiye ek olarak birde bu yolda

ve "bir" olduğunu savunan görüştür.

6/1 ETİMOLOJİSİ:

konusunu bulduktan sonra durmak bilmezdi ve kafasında fikirler peyda olurdu. Orta çağ alimlerinin konu üzerindeki tanımlarını

yapmışlardır. Yün giymek bu dünyanın cazibelerine kapılmamak için devamlı bir uyarı

dünyada kendi çizgisini nasıl korudu yada koruyabildimi?Bu işi yapanlar kimlerdi ve amaçları

Tasavvuf bireysel başlayıp şirketleşmiştir. Ne mutlu kendini kendinde bulanlara Mekanınız

DÖNÜŞEN TASAVVUF

düşünmeye itti. Eski tarihlerde bu böyleydi;Sosyal hayatının getirisi neyse neyle meşgulsen, kafada ne varsa hep düşünüldü.

çıkmıştır, yani gözle görülmeyen şey kişinin inancına kalmıştır. Bu bakımdan kelimeninin anlamı muhtelif bedenlerde

otoritesine teslim oluruz. O da sanatını üzerimizde icra eder. Fakat biz dersek ki, hey

olgulardır. Buz ile su ilişkisi gibidir. Buz sudan oluşmuştur, ama suyun katılaşmış, donmuş

Evliya, Veli kelimesinin çoğulu olup Tasavvuf terimidir. Velilik, tarikat ile ilgili olmayıp o

dizilebilir. Ama bu kelimeler nedir?Terim anlamına göremi dizilir yoksa bu hiyerarşi'yi ölçebiliecek bir kurum veya şahıs mı

başlık sahibine de teşekkür ediyorum.

çağrı hocam.. bilgiler için teşekkür ederim.. bu konu ile ilgili bilgilerinizi bekliyorum...

Resulullah efendimizin sünnet-i seniyyesine uymaktır. , Kimileri tasavvufu

anlamındadır

Birçok alim bu konuda fikirlerini belirtmiştir hatta bizzatihi konuya dahil olmuşlardır. Kimi merak, kimi arayış, kimi

3/1 MENŞEİ:

yol neydi ve neye göre izledi?Karışan sıfatlarlardan hangisi tasavvufa aitti?Globalleşen

Bugün sosyalleşen ülkemizde, insanlara kelime olarak tassuvuf'u sorsak alacağımız cevap çoğunlukla

başlayan bu yol, Velilerle de peygamberlerin varisleri olarak takip edilmiştir... Bkz.6/1

Tanrının varlığının yarattıklarını kapsaması, onlarda yüz bulması ilkesi üstüne kurulu bir düşünsel yaklaşımdır.

mahiyetindeydi. Kimilerine göre de, mutasavvıf yolunun hedefine ulaştığı zaman sufi olur.

"din, dini,,"gibi kavramlar olacaktır. Buradan hareketle bu,"din" gibi olan şeyin ilk haliyle şimdiki hali

ve yolu gösterebilmekti amaç, gerçeğe ulaşmak yine insanın kendi zihnindeydi çünkü. Daha sonraları 9. Yüzyıldan itibaren

Sufi;kimileri, çıplak vücutlarına değecek şekilde yünden hırka giydikleri için

2/1 KELİME ANLAMI:

Yani düşünme bitmeyeceği gibi öğrenme de bitmeyecekti. Bu durumu ortaçağın güzel bir sözüyle özetleyebiliriz;"Bilgim öyle bir

en sonunda Hak ile Hak olur. Seyyid Nesimi ve Hallacı Mansurunun kendilerini ölüme götüren Enel Hak Bkz.9/1/3 sözü bu inancın

Hz. peygamberi'in şu hadisi Tasavvuf'un amacını en iyi özetleyen cümledir;"Sırf dünya içinmi yaratıldınız ki bütün vaktinizi

Bu büyük ortaçağ alimleri farklı görüşlerde yada başka bir deyişle farklı kelimelerle tasavvufu açıklasalar da hepsinin amacı

kimse Hz. peygamber kadar üst seviyede bunu başaramadı. Bu sebeple tasavvuf'un kaynağını somut olarak dayatabileceğimiz tek

kaynaklanan arayış vardır. Kimileri bu terimi daha basit ve net hale getirerek şu tanıma riayet etmişlerdir;Tasavvuf,

dönüşleridir. Nefsini terbiye eden insan oğlu Şeriat Tarikat ve Hakikat Bkz.7/1 kapılarından geçer ve

belirliyor. Oradan merkeze giden bir iç çizgi var. O çizginin adı "yol". Arapçası "tarik".

ortaya çıkan karmaşık sosyoekonomik durumun toplumu ruhani bir arayışa sevketmiş olması büyük bir etkendir. BU dönemlerdeki

Tasavvuf, Tohumu Adem zamanında atılmış, filizleri Nuh zamanında oluşmuş ve İbrahim zamanında ise çiçek açmıştır. Üzümleri

(11) O, gökleri ve yeri yaratandır. Size kendinizden eşler, hayvanlardan da eşler yaratmıştır. Bu suretle sizi üretiyor. Onun benzeri hiçbir şey yoktur. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir

birdi. Hepsi birşeyi aramak istediler ve ona gitmek için, onu bulmak için kendilerine aynı soruyu sordular;Ne, Ne, Ne...

yazının içinde öğrenilmesi gereken güzel terimler var. zaten kelimenin köküne inilmesse inanılan şeye eksik inanmışız demektir.

İhlas

7/1 BAZI KAVRAM KARMAŞALARI:

bir sözcük olup; "yol; mezhep; metod; adet; insanı bir ırmağa, su içilecek bir kaynağa

güzel anlatmaktadır : Okyanusdan su alıp testiye doldursanız testideki su ne kadar okyanus

anlamından tamamen saptı yada saptırıldı. Hz. peygamberin hira dağındaki inzivası sonrası birçok veli kişi bunu, o soya layık

problem olur. Kasapta tıraş olunmaz.

yaşam tarzıdır, hayata farklı bir bakıştır. Tarikatlar ise Sufizmden kaynaklanan, kurumlaşmış

Atatürk Üni. Fars Dili ve Edb.

halidir. Okyanusla bir testi su benzemeside Sufizmle Tarikatlar arasindaki ilişkiyi gayet

Ne? soru zarfı başlığı altında toplayabiliriz."Ne" kelimesi bu alimlerin yaptığı tanımların temelinde yatmaktadır. Bazı

muhtelif anlamlara bürünebilir.

o dönemdeki gerek lafzi gerekse manevi anlamını ne derece koruyabildi?Nasıl başladı, izlediği

özelliğini korur ki?

tassavvuf alimlerine göre insanları tassavvufa yönlendiren güdü içsel arayıştı. Bazıları ise şüphede karar kılmışlardır ve

Gazali'nin şu tanımında birleşmişlerdir;insanları tasavvufa yönlendiren şey şüphedir, ilerleyen safhalarında şüphe

2)Semerkanddergisi.com

bugune deyin bazı duraklarda şüphesiz durdu tasavvuf. Kimisinde gelişti, kimisinde yeni anlamlar kazandı, kimisinde ise

10/1 KAYNAKLAR:

toplamı", "İslam'ın kutsal kitabı Kur'an'ın ayetleri, İslam dininin peygamberi olan

Selam.

cennet olsun...

ulaştıran yol" anlamına gelir. İslam dinindeki terimsel anlamı ise "ilahi emir ve yasaklar

bütün varlıkların ve tüm evrenin Tanrı'nın yansımaları olduğu anlamını taşır. İnsanların Allah'tan gelip yine Allah'a

mümkün müdür. Bir daire düşünün. O dairenin dış çemberi onun fiziki yapısını, yani şeriatını

Tarikatlar açısından hakiki bir fotoğraf çizmek, tasavvufun geleneksel çizgisinden

Şeriat;Şeriat sözcüğü şerea' sözcüğü ile aynı kökten gelmektedir. Şeriat, Arapça kökenli

hz. adem'e kadar götürerek oradan başlayan ve hz. peygamber zamanında en üst konumda olan bir olgu olarak görmüşlerdir;

barındırmamasına rağmen, tasavvufa başlangıcta şüphe ve insanın içine düştüğü zihinsel ve gönülsel boşluktan

yoldu çünkü hz peygamber sadece kapıyı gösterdi, o kapıdan geçecekler ise kendileriydi. Dinde zorlama yoktu maksadı anlatabilmek

Tasavvuf yapanlara mutasavvuf, ileri mutasavvuflara sufi, daha da ileri sufilere veli. Hiyerarşik olarak bu şekilde

Yani bir nevi tasavvuf'un insana sorduğu şeyi, bu sefer tasavvuf'a soracağız;

olanların değişik sıfatlar edinmesiye daha da kavram karmaşaları ortaya çıkmıştır. Hz. Muhammed zamanında olmayan mezhepler

Görüldüğü üzere tasavvuf ilk insanla ortaya çıktı denilebilir. Allah yarattığı kulluna üstün bir meziyet vermişti

yere ulaştı ki, bildiğim tek şey hiçbirşey bilmediğimdir". Düşünme eylemini adem'e kadar dayandırsak da bir tür düşünce

inzivaya çekilmesini gösterilebiliriz. Tasavvuf'u Allah'a çalışmak ve Allah'a ulaşmak gibi kelimelerle açıklarsak, dünde bugünde

berber koltuğuna otururuz. Hiç gık çıkarmadan berber eline jilet denen çok kesici bir aleti

yansımasıdır.

onun için okunmasını tavsiye ederim.

berberin önüne oturmak zorundasınız. Eğer hakiki bir berberin önüne oturmazsanız orada

alır ve gırtlağımızın üzerinde dolanır. En ufak bir hareketi ile bizim hayatımız gider.

Yavuz sultan selim'de görmek mümkün. İlk baştaki duruluğunu koruyamayan tasavvuf bugüne bu karmaşalar içinde gelmiştir.

tasavvuf kendi başına zaten zor bir anlam taşıyordu, içerisine birde bu şekilde farklı dallar girince durum haliyle aktarılan

Tarikat;Tarik Latince'de 'yol' demektir. Hakikat, gerçek?ten ya da gerçeklik?ten ayrı olarak

sülasisine bakıldığında arınma anlamındaki "safa" olarak karşımıza çıkmaktadır ki, en çok kabul gören anlamıda budur.

Varlık birliği ya da Vahdet-i Vücud, tasavvuf düşüncesinde, yaratanla yaradılanın tek kaynaktan geldiğini

ayrılıp şirketleşen, iktidara talip olan oluşumlara, çürümenin, yozlaşmanın izlerine bakmak

Muhammed'in söz ve fiilleri ve İslam bilginlerinin görüş birliği içinde

çünkü. Düşünme insanda, ne ademle nede bundan 1000 yıl sonra bile değişecek birşey değildi. Ama başlangıcı o nokta sayarsak

uygun olması halidir diyebiliriz.

olarak sürdürdü. Ehli beytin kaynağı olan hz. ali'yle devam eden bu süreç sosyokültürel düzen değiştikçe sufilere, mezhepler

kelimeler mühimdir.

başka bir yer bul der. Yalnız burada bir problem vardır. O da şudur, tıraş olmak istiyorsanız

vardı?Yani bu kavramlar nasıl oluşabildi ki?Bu terimlerin kelime anlamları şu şekildedir:

biz erkekler tıraş oluruz. Tıraş aslında çok tehlikeli bir eylemdir. Bir berbere gideriz,

ortaya çıktıkça şeylere, şeyhler ortaya çıktıkça tarikatlara kaydı. Yani ilk başda allah ile yalnız kalarak yapılan bu dini

dair bir yol ve yolun sonunda bir gerçek vardı. Hz. peygamberin sahabelerle paylaştığı bilgileri, öğretileri sadece bir

2)Varlık birliği ya da Vahdet-i Vücud, tasavvuf düşüncesinde, yaratanla yaradılanın tek kaynaktan geldiğini

Şii'ye farklı gözle bakmakla bir tutuluyor. Bunun örneğini 1500 lerde Çaldıranda Müslümanı müslümana kırdıran Şeyh şah ismail ile

özellikle Türkistan, İran ve Kuzey Afrika bölgesinde sufi görüşler müsait ortam bulmuşlardır. Bunda Moğol İstilası sonrası

1)tr. wikipedia. org/wiki/Tasavvuf

böyle dendiği görüşündedirler. Bu yolda, çıplak tene yün hırka giyilmesi gerekiyorduysa, öyle

1)İmam olarak anılan Buhari İslam dininin en büyük muhaddisi sayılır. Bu hadiste onun eserinden alınmıştır.

kuşaklara daha farklı oldu. Örneğin, Tasavvuf Şii mezhebinde aliyullah zikirleriyle anılırken, Sunni mezhebinde hiç anlamı yokken

düşünce sonraları toplu iştiraaklere dönüştü. Aslında tasavvufi düşüncede bu terimler vardı. Bir maksad vardı çünkü, bu maksada

Sadece kendin ve düşünceyle yapılan bu dini amacın zamanla farklı boyutlar kazandığı aşikardır.

Tasavvuf;Hz. Muhammed'le ortaya çıkan bu terim, acaba aradan 1500 yıla yakın zaman geçtikten sonra bile

4)Hiciv ve sosyal eleştiri/prof. hasan çiftçi

Yoldan geçerek merkeze varılıyor. Merkezin adına da "hakikat" ve "marifet" deniyor Mesela

peyda olmuş, mezheplere önderler seçilmiş, önderi anlatacak şeyhler, şeylerin anlalatıklarını dinleyen tarikatler vuku bulmuştur

Musa zamanında yetişmiş ve İsa zamanında olgunlaşmış ve Muhammed zamanında ise saf bir şarap haline gelmiştir.

Adem'den bugüne insanoğlu hep düşündü, hep aradı. Sosyal çevre dünyamızda geliştikçe, Dünyamızın yaşı ilerledikçe

3)En-el Hak , Arapça "Ben Hakkım." anlamına gelir. "Haktan gayrı degilim." demektir.

(4) "Hiçbir şey O'na denk ve benzer değildir."

arasında fark nedir?Bu kısa çalışmada bu soruların yanıtını arayacağız.

tarzı olan Tasavvufun kaynağı olarak İslam peygamberinin Hira mağarasında

berber ne yapıyorsun, öyle yapma, böyle yapma. Berber kulağımızdan tuttuğu gibi git defol,

İnsanoğlu yerzündeki macerasına başlığından beri onu hayvandan ayıran en büyük özelliği düşünme yetisiydi.

5/1 ULEMA GÖRÜŞLERİ:

8/1 BUGÜN:

1/1 GİRİŞ:

Başka bir biçimde, "Ben Haktan ibaretim" olarak özetlenebilir.

Tasavvuf böyle söyler ama Kuran böyle demez.

Gramatikal açıdan kelimenin menşeine bu kadar inilebilse de manevi açıdan kelimeye nice anlamlar katmak mümkündür. İçsel

9/1 NOTLAR:

Kelime anlamı olarak Tasavvuf'un hangi kökten geldiği konusu tartışmalıdır. Arapça sözlüklerde Kelimenin

belli bir gerçekliğin düşünsel ya da zihinsel olarak temsil edilmesi ve temsilin gerçeklige

bulundukları hususlara dayanan ilahi kanun"dur.

neydi?1500 yılda hangi duraklara uğradı?Geçen zaman, o duraklarda tasavvufa neler kattı?