Bedenim ayaklarıma zül geldi

evimize habersiz çat kapı gelen komşularımızı, ebeveynler kısır yaparken çocuklarının dışarda kavga edişlerini:))birbirlerinden dantel, oya örnekleri alıp sonuca dair yapılan kritikleri, birlikte gidilmesi düşünülen ev gezi planlarını, çay servisi yapan evin ergen kızını, servisteki hataları eleştiren çok bilmiş teyzeleri:))

Derken, çocuklar çocuksuluklarını yitirdi. Sokak, artık oyunlarıyla çocukları da eğlendiremedi. Baktı, bütün evlerin penceresi kapalı, zamana akıl erdiremedikçe uykuları fesleğen kokan ve cam kenarında şarkılar mırıldanan insanları özledi.

? Sokağın ötesinde?

bazen güzel gittiğini sandığınız herşey istikamet değiştirebilir...

Viraneye dönmüş!

1980?de ise?bahar, çimen, çiçek, buğday? gibi sokak isimleri, ?resmi ideolojiye tepki? olarak yorumlanmış ve bu yazıda geçemeyecek kadar vasıfsız olanlarıyla

Bir cam önü fesleğeninden duyup duyacağın bütün söz bundan ibaret. Fazlasını bekleme. Bunları söylerken de sana bakmaz üstelik. Sokağın dışından geliyorsun ya, seni yabancı bilir. Ama biraz bekle, hafif bir rüzgar essin, rüzgar senin de yüzüne değsin, gör bak nasıl da duyuracak kokusunu. Biz de bu arada eski ve küçük bir hikayenin içine girip, işe yarayacak şeyler var mı, bakalım?

Kalıtsal ve öğretilmiş davranış biçimleri vardır sokağın, sonra alışkanlıkları. Dört mevsim, gece ile gündüz, mutluluk ile hüzün, acı ile sevinç, ortak ve usulünce yaşanır sokakta. O, yaşanıp gidenlerin, söylenip bitenlerin, gelip geçenlerin kırılmışlığını bile, tarihi dokusuna zarar vermeden onarır.?

güzelmiş

Mesela, ?oğlan nerede? diye soran kocasına, ?dışarıda oynuyor? diye cevap vereceğine kadın, ?bu saate kadar ne işi var dışarıda? demesi kaçınılmaz olan adamı sinirlendireceğine, ?sokakta oynuyor? dese; çocukla sokak arasındaki?doğru, bu yüzden de engellenemez? bağın, bir akşam tatsızlığına dönüşmesine mani olacaktır.

Çıkan ayaklarım değildi

Bizim mahallemiz, bizim sokağımız tertemiz ve sımsıcaktır. Bizim zevklerimiz, bediiyat telakkimiz, ruh ve düşünce dünyamızın derinliği, her daim sokağımızı da eğitmiştir. Sokak, koca dünyada, dışarısı ve ev arasında bir tenezzüh yeri, dinlenme mahfili, ya ilk ya da ikinci hayat mektebi, o mektebin en renkli sahnesidir. Bizim sokağımız, eviyle, insanıyla, diliyle, oturup kalkmasıyla iyi bir terbiye görmüştür. Bunun içindir ki, çocuk sokağa emanet edilebilir.

Ayaklarım uçuruyordu bedenimi

Düşmüş yere, başı yok bir arı

Artık Sokağın Adı Yok

Yeni sahipler, sokağı emniyetsiz ilan etti. Arabalarını emniyet alarmına, evlerini sigorta şirketine emanet etti. Sokak oyunlarını ve mahalle çocuklarını güvenli bulmadı, gitti bir televizyon, bir bilgisayar, bir playstation alıp geldi.

Sonra, içindeki insanlar yoksullaşmasın diye pencereleri ses geçiren evleri? Tabiatın ve sokağın bütün seslerini, kadınların çocuklara seslenişlerini, yağmurun şemsiyesiz yağışını, fırtınanın zıvanadan çıkışını, sütçünün gelişini, simitçinin geçişini haber veren pencereleri? Sokağın değişmez oyunları. Topaç, ip atlama, saklambaç, yakartop, körebe, uzuneşek diye başlayan ve büyüyünceye kadar devam eden eğlenceleri.

değiştirilmiş.

Kanadı kırık bir kelebek

fesleğenler balkonumuzdaki tek çiçeğimiz..

özlüyorum..

Mesela diye başlayıp, o tabelalardan bazılarını burada göstermeyeceğim. Sırf, belki gözünüz o sokakları arar, sokağın adı gözünüze çarpar diye umut ederek örnek bile vermeyeceğim.

oyunlarımızda, sokak satıcılarının peşinden koşuşumuzda, yan komşunun nazlı kızının yemeğini elinden alışımızda ve dahi dövüşümüzde ve hatta tozun toprağın içine belenip akşam yediğimiz fırçada dahi kıskanılacak ne güzellikler vardı...

Sokak, ev ile dış dünyayı birbirine bağlayan, din, medeniyet ve insan eli değerlerinden çıkmış sağlam bir köprüdür. Evin sıcaklığı, evin kokusu, evin parantezleri kapının arkasında kalınca, sokak başlar. Sokağın sonunda ise asık suratlı bir dünya?

?Sokak, kapısından girdiğin andan itibaren dışarısı değildir bana göre. Dışarısı, sokağın bittiği yerde başlayandır ancak.

Sokak, ev ile dış dünyayı birbirine bağlayan, din, medeniyet ve insan eli değerlerinden çıkmış sağlam bir köprüdür. Evin sıcaklığı, evin kokusu, evin parantezleri kapının arkasında kalınca sokak başlar. Sokağın sonunda ise asık suratlı bir dünya?

? Dünya.

Ceplerinde ve duvar diplerinde medeniyet taşlarını saklayan sokağın, adını çağırdığınızda?buradayım? diye bağıran kıymetlileri vardır. Mesela, bir konuşma dili, bir edebiyatı. Ele güne karşı faş edilmeyen mahremleri. Yaramaz, uslu, haylaz, akıllı ama hepsi birbirini tanıyan çocukları. İyi güne-kötü güne şahitlik eden birliktelikleri. İçi tıka basa dolu dayanışma, yardımlaşma gibi melekeleri. Camcı, bakkal, fırıncı ve kahveci amcaları. Bir ablası, bir delisi, bir hastası ve gurbettekileri. Bir çitlembik yahut kim bilir erik ağacı, bir camisi. Sonraki sene için ayrılmış olan ve evden eve dolaşan çiçek soğanları, fideleri.

Bu virane, bizim sokağımız mı?

Çıktığım aynı yokuş?

Biz böylesine alışık mıyız?

modernizme sokak kavramınıda diyetini almadan kurban verdik..

sokakta kimseler kalmamış!

fazlası olup eksiği olmayan güzellikler...

Yeni Sahiplerin Yeni Sokakları

Dışlanmış, kovulmuş, ziyan edilmiş olanı anlatırken?sokağa atmak?, değerini kaybeden ve kötüleşmiş olanı gösterirken, ?sokağa düşmek? deyimleri keşfedildi.

Ev ile Dünya Arasında

çok ama çok etkileyici bir yazı..

Beynim tırmanıyordu yokuşu

Lambası yanmış bir radyo

Mizacı durgundur sokağın. Öyle çok da uzun uzun anlatmaz, ulu orta şaşırtmaz. Fakat o sokakta yaşayan herkesin sandığında gizlediği, her bahar aralığı naftalinlediği, ufak tefek hikayesi vardır. Sokak, naftalin kokan hikayeleri bile bilen ve saklayandır.

en son sokak adını espri niyetine dosta yazdığım karalamanın üzerine yazmıştım:))

bahsedilen sokak bir yönüyle şehirleşmenin erken devrelerini yaşayan yerlerde veya henüz kırsaldan yeni göçmüş ve göçtüğü yerede kırsalın havasını taşımış, şehirlilik kalıplarında kendini ifade etmeyen sakinler ve büyük apartman veya sitelerin gölgelerinde henüz ezilmemiş birkaç katlı şirin binalarla bezenmiş sokaklar için olsa gerek... komşuluk ilişkilerine ait çok daha fazla değerlerin yaşatıldığı ve komşunun komşu külüne muhtaç olduğu zamanlardı... acıların ortaklaşa paylaşıldığı ve hafifletildiği çocukların formalarla değil ne bulursa giyidirildikleri, kısa donlarıyla ayaklarında lastik sandaletleriyle bilye oynadıkları, gazoz kapağı biriktirmenin keyiften sayıldığı günlerdi... muhabbet sınırsızdı... ve gelgele tv ile tanıştık.. çoğu evde yoktu... sokağın muhabbetine büyük bir rakipti bu karakutu.. sokak bundan habersiz evin çatılarını uzun antenlerle süslemedeydi... önceleri herşey güzeldi... çok az evde bulunan tv ler tüm ilgiyi üzerine çekmeyi kısa zamanda başarmıştı.. artık komşu komşunun külüne değil tvsine muhtaç olduğu bir dönem başlamıştı.. tvnin reytingi arttıkça muhabbetlerin reytingi düşüyordu oysaki... ilk zamanların haftada bir merakla beklenen o gizemli dizilerin sempatikliğine sığınan ve dikkat çekmeden ailemizin içine sızmaya başaran tv gösterişsiz olarak girdiği evde artık tek hakimiyet ve söz sahibiydi... ve derken tek kanaldan yayından çok kanallı yayına geçildi.. artık mecburi bir istikamet değil seçime dayalıydı herşey.. seçim de rekabeti doğuracaktı elbet... üniversitede hocamdan sayıları birkaçı bulan tv kanallarını değerlendirken prof olmanın verdiği özgüven ve öngörününde saikiyle türkiye bukadar kanalı kaldıracak bir reklam pastasına sahip dediğini hatırlıyorum.. o birkaç şimdi 20-30 u da geçti.. ve sokakların toprağıyla hemdem büyümüş bizler... evlerin kilit olmayan demir kapılı girişlerinde saklandığımız geceyarısı körebeyle şenlendirdiğimiz-seslendirdiğimiz, zevkine tarif olmaz sokaklar... artık onlar çocukalarından yetim kalmıştı... artık sokak en güzel oyun bahçesi değildi.. strese boğulmuş ve çocuk sesinden rahatsız apartman sakinleri için de buna çok fazla izin olamazdı.. bilgisayar çağı çok şeyler getirdi... birkaç şeyidse götürdü lakin.. bunlardan biride pencere önlerindeki saksılar olsa gerek. hatırlıyorum çok evin penceresinin önünde renk renk çiçekler vardı.. ya şimdi?

bir kültürümüz daha yollarken uzaklara, ardından "sokak" diye küçümseyici yaklaşımıda giydirmeye üşenmedik...

Bu yokuş, o yokuş mu?

çocuğumun yerine bilgisayar ekranında koşan çizgi adamlar..

Hala yaşayan sokaklar olduğuna inanan biri, gidip bütün sokak çocuklarını toplamayı ve?sokağa? getirmeyi düşündü. Cesaret edemedi. Biri çıkar da, bırak bu büyüdüğün sokağı, yaşadığın sokağı anlat der diye, pencereyi açtı. Baktı, baktı?

koşarken komşunun kapısının önündeki saksını kıracak kovalamaca oynayan çocuklar yok..

Kimsesiz, köprü altlarında yaşayan ve topluma zararlı olan çocuklara, ?sokak çocuğu? denildi.

Yokuşun başında siz vardınız.

VE YAZININ EN CAN ALICI BÖLÜMÜ...

İkindi çayına ya da akşam oturmasına gidişler rastgeledir sokakta. Telefon edip, ?müsaitseniz, size geleceğiz? deme zahmetinde bulunmaz hiç kimse. Ya da günün her saati, içi kim bilir neyle dolu tabaklar taşınır, bir evden bir eve. Kokusu gelmiştir diye.

fesleğen kokan sokaklarda yaşadıklarınız, sandığınız gibi geleceğe taşınası da kalmayabilir...

hafifçe okşasan hatır sorsan, yada kazara dokunsan ve yahut hafif bir rüzgar esse hımmmmmmmmmmmmmm :) derin bir nefes ciğerlerine gönderilen ve bırakılmak istenmeyen...

Sokağın yeni sahipleri, çocukları için en az kendileri kadar yeni ve yabancı olan ceza-ödül modelleri geliştirdi: ?İyi bir karne getirirsen sana bilgisayar alacağım. Ama zayıf olursa karışmam, cezana katlanıp saklambaçla idare edersin! Anneni üzmezsen gelirken sana cd getireceğim, ama bir şikayet duyarsam topaçla yetineceksin! Bu deneme sınavında dereceye girersen en kralından cep telefonu. Olmadı, gözünün yaşına bakmam, çıkar arkadaşlarınla mahalle maçı yaparsın!?

bir sokak üzerine ancak bu kadar güzel betimlemeler yapılabilirdi...

1927?de İstanbul?da tam 6 bin 215 sokak ismi değiştirilmiş.

Bir mektup zarfının arkasına en son hangi sokağın adını yazdığınızı hatırlıyor musunuz? Ya da ezberinizde olan, unutamadığınız kaç sokak adı var? Mesela hiç, bir ev kiralayacağınız zaman, evin bulunduğu sokağın ismini ve manasını beğenmeyip, ?bu sokağın ismi benim kişiliğime uygun değil? diyerek evi tutmaktan vazgeçtiğiniz oldu mu? Peki ya, ?yetkili? işgüzarların neden durmadan sokaklarımızın adını değiştirdiğine akıl erdirebileniniz var mı?

Sokak, çocuğun eğitim ve gelişim mesuliyetini anne ile paylaşır. Çocuk, uyması gereken kuralları, toplumsal davranışları, ?birey? olarak cemiyetin içine dahil olduğu ilk yer olan sokakta öğrenir. Adap, erdemli davranış, muaşeret, dil ve üslup, büyük-küçük saygı dengesi, uygulama üzerinde ikaz ve nasihat yoluyla öğretilir. Çocuk, ölçülü ve doğru birey olmanın tek başına tecrübesini ilk olarak sokakta yaşar. Tepki vermeyi, dost edinmeyi, kavga etmeyi ve?doğru dürüst insan? modeline tanım getirmeyi ilk orada öğrenir.

biz demi yokuz :))

sonumuz nereye diyesim geldi benimde?

uzun belki ama zaman ayırmanızı isterim..

Sokaklar Boştu

Seçkinlerin, zenginlerin konuştuğu dilden daha aşağı olan kaba lisan, ?sokak dili?ne benzetildi.

Pazarı bile öksüz, kimsesiz

Ama sokağa yapılan haksızlık ve saygısızlık sadece ismini değiştirmek suretiyle olmadı. Sözcüğün eğreti metaforu, zoraki deyimleşmeler, temelsiz kavramlar, popülist kabalık, sokağın canını iyice acıttı. Sokak yıllarca değersiz ve dertsizler tarafından ihmal, israf ve istismar edildi.

Sokak, pedagojik bilgi yığılmasıyla, çocuğunu oyuncaklar arası bir dünyaya sığdıran, anneliği?kariyer? addetmiş, post-modern kültürün yetiştirdiği, çocuğunu sokağa salmayan?iyi anne? modelini tanımaz. Diğer bütün çocuklara en az kendi çocuğu kadar ihtimam göstermeyen, ?sakın sokakta çocuklarla oynama? tembihini modernize etmiş?pedagojik donanımlı iyi anne?ler de o sokakta yaşamaz, o sokağın adını anlamaz.

Hayat Orada Başlar

Çünkü nur, insandan önce sokaktan çekildi. Sokağın sakinleri, çiçek soğanları yerine televizyonda gördükleri kötülüğü yayarken, sokağın yeni sahiplerinin gelişini fark edemedi. Yeni sahipler, kaşla göz arasında ve?dışarıdan? geldi, geleneksel dokuyu eskicilere verip, fesleğen güzeli beyaz evi yıkıp, enkazı da sokak çocuklarına parayla temizletip, açılan arsaya arabasını park etti.

birden baslıga yorum yazasım geldi yaw

kaç kişi burda anlatılan gibi sokakta büyüdü bilmem ama bir apartman çocuğunun kıskanacağı çok hikayeler gizliydi..

1960?da mizahi ögelerin ağır bastığı sokak isimleri?ciddi-ağır? olanlarla değiştirilmiş. 60?ların pek komik bulduğu sokak isimlerinden birkaçını görüp, biz de gülmeye çalışalım: Merkepanırtan Sokak, Çiftevav Sokak, Pürtelaş Sokak, Kasatura Sokak, Mahkeme Külhanı Sokak, Çöreotu Sokak?

Aklımdan hiç çıkmıyordunuz

ilgi ile okuduğum bir denemeydi...

? Sokak.

Ne anlatayım, dedi, sokak işte? Buz gibi ve adını bile bilmediğim bir sokak?

öncelikle mükemmel ötesi bir yazı.. paylaşım için sağol eskad bey.

sobanın etrafında toplanılan kışlarda yok, balkonundan yankomşuyla uzun muhabbetlere girdiğin yazlarda... eskici ve satıcılar giremez diyen sokaklar yeni nesil sokaklar.. bırakın sokakta yaşayanı ne ilginçtir birinin evinde değil en alt bodrum katta yakıt paralarının görüşüldüğü toplantılarda ilk kez tanışılan kişlerin oluşturduğu bir sokak var.

? Bu camın ötesinde ne var?

RUHAN UMUT...

Buhurumeryem Sokak, A/3. Şu beyaz ev. Hani önünde fesleğenler olan. Onlar, o daracık yerden başka dünya bilmezler, bilseler de sevmezler. Sokağı seyretmekten gözleri yorulur ama bakışlarını eğmezler.

Hani nerede böcekleri, çiçekleri!

zaten oynayacakları sokaklarda yok.. apartman önlerinde küçük boşluklar araba park edilmiş kaldırımlar..

sokağın ruhu kayboldu adı olsa ne olur ki..

o yüzden;

sabahları sokağı temizleme gayretindeki hanımları, ve kirletmek için sabırsızlaşan afacanları...

böyle bir sokağın "sokak çocuğu" olabilenlere ne mutlu.

Sokağımız boş, sokağımız ıssız

Sizden zerre umut yoktu

Üstüne basılmış bir çiçek

artık ılık meltemler fesleğen kokularını dağıtmıyor, karşı komşu ile kardeş payı yapmıyor..

Anlaşıldı. Galiba taşınma vakti

İşte tam o arada, köprünün üzerinde yani; komşu çocukları, isim isim teyzeler, mutfaklardan gelen kızartma kokuları, boş yağ tenekelerinden yapılmış kapı önü çöp kutuları, mevsimine göre değişen pencere önü çiçekleri ve birikmiş hikayeler durur.

fesleğe kokmayan sokaklar,, bomboş bakan insanlar, sevgisiz bir dünya, boş hedefler...

hemşo sokağın başından gelen düğün alayı sesi senin düğündense çabuk olun yaw:)kalmadı kafa beyin:)

Ne bu sokağın hali?

Ses, soluk yok, avazsız, günaydınsız

Neyse ki bu hastalıklı dönem ve zihniyetin gözüne çarpmamış, eline değmemiş şahane sokak isimleri özellikle İstanbul?da hala yaşıyor ve tabelasını görünce insanın alıp sokağına götüresi, ?resmi ideolojiye tepki? veresi geliyor.

Sıradan, rastgele biri?sokaktaki adam?, kötü ve zevksiz müzik?sokak müziği?, argo?sokak edebiyatı? diye ezberletildi.