Toplum olarak hiç bir zaman tam anlamadığımız bu kavramların kimisi hissi hayatımızı sömürdü, ümitlerimizle oynadı. Kimisi de düşünce dünyamızı bulandırarak itikadi hayatımızı tehlikeye attı. Doğru düşünebilme, sağlıklı muhakemeler yapabilme kabiliyetimizi yitirdik.

Osmanlı?nın çöküş yıllarından bu yana, bu ülkede kitleler kavramlarla avutuldu, kavramlarla yönlendirildi. Kimi makyajlı, kimi maskeli, kimi büyülü kavramlarla?

Sorumsuzca ve biraz da haince uydurulan kavramlar, helak edici bir kaosun, bir karmaşanın kanı canı olmuştur. Sağcı-solcu, aydın yobaz, çağdaş-çağdışı, komünist faşist, ırkçı-sosyalist gibi kelimelerle biribirine sataşan ve bazen savaşan bir milletin evlatları, nice güzelim, nice kıymetli yılları tüketiverdi. Zaman, avuçlardan sızıp kaybolan su gibi süzülüp gitti. Zaman, yani fırsatlar?

kelimelerimiz "lafta" kalmasın artık inşallah...

Birisi eskiyince hemen bir yenisi imal edildi bu kavramların. Ve biz, fikri, siyasi, itikadi, ictimai ve hissi hayatımızda bu kavramların sahte güzelliklerine bir şıpsevdi saflığıyla tutuluverdik. Adeta büyülendik ve hatta uğurlarına kurbanlar verdik.

Mürşitsiz bir nesli, kılavuzlarını kaybetmiş bir nesli, kavramlarla, ideolojilerle avutup yönlendirmek artık kolay olacaktı. Kavramlar kelimeler art arda geldi. Kimi zaman hayal ve ümitlerimizi sömürdüler. Kimi zaman asıl kimliğimizi peçelediler. Kimi zaman düşünce selametimizi tehdit ettiler. Kimi zaman bizleri avuttular. Kimi zaman pasifize ettiler. Kimi zaman da inanç temellerimizi sarsmaya yeltendiler.

Cemil Meriç ne kadar haklı! Gerçekten de savaş artık insanla kader arasında değil, insanla kelime arasında.

Ne yapabilirdik ki?.. Kelime ve kavramlarla yapılan bu galibi olmayan savaşa mahkumduk. Çünkü hüviyetimizi kaybetmiştik. Yani imanımızı? Tam bin yıldan beri bu milletin hüviyeti imanıydı. Necip Fazıl, ?bir şey koptu benden, şey, her şeyi tutan bir şey? diyordu. O?şey? bizi bir zamanlar cihan hakimi yapan şanlı kimliğimizdi. Rabbimizin, ?. O, size müslümanlar adını verdi? (Hac/78) fermanındaki ismimizden kopmuştuk. Görünürde adımız değişmemişti ama, artık adımız kimliğimiz değildi. Sağ, sol, çağdaş, ilerici gibi bizim için çoğu sahte tali tanımlar asıl kimliğimizi lafta bırakmıştı, hayatımızdan kovmuştu.

İki şey ruhumu karartır; konuşacakken susmak, susacakken konuşmak? SADİ

Faruk Gürbüz

Kimimiz için bir övünç madalyasıydı bazı kavramlar: İlerici, çağdaş, aydın gibi? Kimimiz için de utanç yaftası kavramlar vardı: Gerici, yobaz, çağdışı gibi? Kavramlarla sürüp gidecek bir savaş başlatmıştık. İmtiyazlı kavramların bağlıları, hor görülen kavramlarla suçladı, aşağıladı ve mahkum etti birçoklarını. İlerici-gerici, sağcı-solcu, yobaz-aydın çatışması başladı. Çağlar boyunca tek millet olarak yaşayan insanımız, kavramların marifetiyle çok hızlı bir şekilde bölünüvermişti.

Kırım?dan Viyana?ya, Cezayir?den Yemen?e uzanan uçsuz bucaksız bir coğrafya üzerinde Allah?ın adını, Allah?ın adaletini egemen kılmayı varlığının gayesi yapmış bir milletin evlatları, kendilerini cihanın efendisi yapan değerlere sadık kalmak istedikleri için?gerici-yobaz? gibi kavramlarla itham edildiler. Gaza meydanlarında değil, entrika ve desiselerle mağlup edilmiş ve artık haşmetini kaybetmiş zavallı Türk insanının gönlünde artık bu itham ve iftiraların acı tohumları yeşerecekti. Böylece, Adriyatik?ten Çin Denizine uzanan topraklarda binbir renk cümbüşüyle ama kardeşçe yaşayan bir millet, şuursuz kinler ve serazat husumetlerle bölünmüş, derin ve yüksek uçurumlarla ayrılmıştı.

Rabbimizin, ?Ey iman edenler Allah?tan korkun ve sadıklarla beraber olun? (Tevbe/119) emrini hatırlama imkanı bulamadık. Gerçek mürşitlerimizi kaybetmiştik. Ufuklarımızda kahredici bir karmaşa? Kutup Yıldızı nerede?..

Derken, sağ-sol, ilerici-gerici, alafranga-alaturka, aydın-yobaz gibi; ?izm?ler?ist?ler gibi kavramların arkasından ideolojiler gelip geçti fikir hayatımızdan. Daha doğrusu kavramlar ideolojiye dönüştü. Doktrinler yazıldı: Kurtuluş reçetelerimiz? Çok geçmeden ideolojiler bayraklaştı. Arkalarından yığınları sürüklediler. Her ideoloji insanımıza saadetler vaadetti, dünyayı cennete çevireceklerini iddia ettiler. Kısaca ideolojiler de ümit oldu, hayallerimizi süsledi. Kavramlar gibi? Beşerin hasta ve noksan idrakinden çıkan bu kavram ve ideolojilerle avunurken, Kur?an?ı unutuverdik. O, münzevi dervişlerin zaviyelerinde kaldı. İdeologlara bir mürit saflığıyla teslim olduk. Onlar mürşitlerimiz oluverdiler.

Bu kökten kopuş, bizi ışık kaynağımızdan ayırmıştı. Halikarnas Balıkçısı?nın kuşuna dönmüştük. Avcı tarafından gözlerinden vurulan kuşuna? Ortada gündüzü kaybeden bir millet vardı artık. Aydınlarımız?biraz ışık? diye inliyordu. Tevfik Fikret, ?bu memlekette bir gün sabah olursa Haluk? diyordu. Bu özlemle yavrusunu güneşin battığı diyarlara biraz ışık için göndermişti. O?na?yüklen getir biraz, ne varsa meskenetfiken? diye adeta yalvarıyordu. Ne var ki, miskinliğimizi yok edecek ışığı getirmek bir yana, Haluk da ışığını kaybetmişti. Hülasa, Tanzimat aydınları bizden kopup giden şeyle nelerin kopup gittiğini bir türlü anlayamamışlardı.