Es-Seyf-tiI Meslül: Sübki el yazması 29

Ayni der ki: «Abdullah h. Ömer, Muhammed b. Müsüm-iz-Zünri, ibrahim-un-Nehai derler ki: Mürtedd kadın öldürülür. Buna göre mürtedd erkekle, mürtedd kadın arasında fark yoktur. Her ikisi de, hükümde müsavidirler. İbn-i Ömer'in görüşünü ibn-i Ebi Şeybe Veia,-den, o Ebu Süfyan'dan, o Abdülkerim'den, o da İbn-i Ömer'i dinleyenden nakletmiştir. Telvih'in müellifi der ki: «Mürtedd kadının öldürülmesi doğrudur diyene göre, Buhari'nin kestirip attığına itibar edilir. Zühri'nin kadın hakkındaki görüşü: Abdur-razzak, Mussanefinde, Ma'mer'den, o da Musannefm. de. Zühri'den rivayet etmiştir. Bir kadın İslama girdikten sonra, dönüp kafir olmuştur. Ne dersin? Zühri der ki: Tevbeye davet edilir. Tevbe etmezse öldürürüm. İbrahim Nehai'nin görüşü de aynen bunun benzeridir

Cevap:

? AHahun, ben, ne bu hadiseye şahid oldum ne de, duyduklarımdan hoşlandım; dedi.

El-lzah vet-Tebyin: tbn-i Hubeyre el yazması rakamsız

2)h. karamnaların yaptığı gibi geçersiz ve delilsiz yorumlar yapmak.. peki sormazlarmı sen "Bir kimse dinini değiştirdiği için değil, buna ek olarak müslümanlara savaş açtığı için öldürülür. " derken kendine hangi hadisi delil alıyorsun ve ""Zekat olarak vereceğiniz hayvanların, bağlanacakları ipleri vermediğiniz taktirde bile sizinle savaşacağım" " diyen hz ebu bekirmi dini senden iyi biliyor/yaşıyordu sen mi daha iyi?

El-Hilaf: Tusi 3/172

Daha önce başka vesilelerle belirtmiştim; herhangi bir şeyin Kur ́an ́da geçiyorsa kabul, geçmiyorsa reddedileceği şeklindeki anlayış en başta Kur ́an ́ın reddettiği bir çarpıklığın ifadesidir. Kur ́an ́ın neresinde "Sadece bu kitaptaki 6 bin küsür ayette lafzi olarak geçen hükümler bağlayıcıdır; başkası değil" diye bir ayet var?

EI-FÜrU: Ibn-i Müflih 2/159

EI-Mebsut: Muhammed el yazması 143

Mürtedd yol kesici gibi değildir. Herbirinin kendisine has hükümleri vardır. Mürtedd zina eden evli gibi da değildir. Çünkü, zina eden evli, cezası belli olan bir suç işlemiştir. Bu suçu işledikten sonra, tevbesi mümkün değildir. Bu iki suç arasmda hiçbir bakımdan benzerlik yoktur. ibn-i Kudame şöyle derken haklıdır: «... Mür-teddin İslahı mümkündür. Islahına çalışmadan öldürülmesi caiz değildir...

1)y nuri gibi buna ebu bekirin süneti demek

2- Tekrar Tekrar İslamı Terkedenin Tevbesi :

Böylece onlar, düşmana benzetilmiştir. Düşmanı köle yapmak da meşrudur.

El-ikna: Makdisi 4/303

size göre mürted bana göre hür özgür bir birey olarak söylüyorum. şu yazının başını okudum. bir kere daha isalmın hoşgörüden yoksun, tahammülsüz bir din olduğuna karar verdim.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 226-229.

Mısırda çıkan Kanun Mecmuası sene 1, sayı 1

DEĞERLENDİRME:

Oysa Kur ́an ́ın namaz gibi en temel bir ibadeti sadece icmalen zikretmekle yetinip detayları Sünnet ́e havale ettiği, buna mukabil, namaza bir hazırlık mesabesinde olan abdesti hemen hemen bütün detaylarıyla zikrettiği malumdur. Aynı durum, zekat, hacc, oruç gibi temel ibadetlerin tamamı için geçerlidir.

Benzeri bir durum mürtedin katli meselesinde de karşımıza çıkıyor. Bu hükmü de, münhasıran muharip durumundaki mürtedlerin öldürüleceğini söyleyerek esnetme çabası içinde bulunduklarını görüyoruz. Oysa mürtedin katli meselesine kaynaklık eden hadislerde de, uygulamada da böyle bir kayıt mevcut değildir.

Hanefi fakihleriyle İmamiyye fakihleri mürtedd erkekle mürtedd kadmı hüküm bakımımdan ayırdılar. Derler ki: Mürtedd erkek, tevbe etmezse öldürülür. Mürtedd kadına gelince, öldürülmez, tevbe edinceye kadar hapsedilir. Harplerde, harp bölgesinde bulunup da harbe iştirak etmeyen kadınların öldürülmesini mene-den hadisleri delil olarak gösterdiler. Nakledilen hadisler ve haberler, mürtedd kadının öldürülmesini söyleyenlerin delilleri, onları kadınları da Öldürmeye mecbur etmesine rağmen, onlar bu görüştedirler. Ben İmam Se-rahsi'yi seçtim. O, meseleyi, bütün incelik, derinük ve genişliğiyle inceleyecek tek insandır. Böylsi çok az bulunur.

Dolayısıyla bizim, Kur ́an ́da neyin yer alacağını ve neyin yer almayacağını tayin gibi bir konuma sahip bulunduğumuz anlamına gelebilecek bu tarz akıl yürütmelerden uzak durmak gerekir.

teşekkür ederim kardeşim:)

1. Hz. Ömer ́in, mürtedin öldürülmeyip hapsedileceği ve ölene kadar kendisine tevbe teklif edileceği görüşünde olduğunun, İbn Hazm ́ın Meratibu ́l-İcma ́ında zikredildiğini görmüştük.

? Onlar, Allah'ın beni Öldürmekten men ettiği kimselerdir.

«? Allah'dan bagka ilah olmadığını kabul etmiyor mu?

İmam Şafii der ki: «... Doğurmadıkça hamile kadın öldürülmez. Sonra tevbe etmediği takdirde öldürülür.. Hanbeliler'den Makdisi de aynen böyle der.

«? Ailah'dan başka ilah yoktur deyinceye kadar, insanlarla savaşmaya emrolundum. Kelime-i Tevhidi söyledikleri zaman, benden canlarını ve mallarını emniyet altına almış olurlar. Ancak haksızlıklarının cezalarını görürler. Hesapları da Allah'a kalmıştır. Hadis nıüttefekun aleyh'dir.

Hidayet-ur-Ragıb: Osman 539

Sünen-i Nesai 7/76 Müsned-i Ahmet 1/35

Burada bir noktaya dikkat çekelim: Özellikle?çağdaş telakkiler?i rahatsız eden mürtedin katli gibi meselelerde farklı hüküm verme peşinde olan bir kısım çevreler, bu gibi ahkamı zorlama yorumlarla devre dışı bırakma gayretindeler. Söz gelimi recm uygulamasının bir?hadd? değil?ta?zir? cezası olduğunu söylemektedirler.

okuyalım efendim:)

Et-Tezkirat-üI-Falıire: Muhammed Nahvi el yazması ra-kamsız

2/el-Bakara, 256.

Fukaha bu hususta, ikiye ayrılıyor. İbn-i Kudame bu husustaki görüşleri özetler ve der ki: «... Mürtedd tevbe ettiği zaman tevbesi kabul edilir. Ne çeşit bir inkar olursa olsun, öldürülmez... Bu Şafii ve Hanbeli mezhebinin görüşüdür. Bu, Hz. Ali ve tbn-i Mesud'dan rivayet edilir. imam Ahmet'den gelen iki rivayetin biridir. Ebu Bekir HailaVm kabul ettiği görüştür. Ve Ebu Be-hir, Ebu A'bdııTla'h'm mezhebinde, bunun tercih edildiğini söylemiştir. Diğer rivayet de, zındık'ın ve birkaç defa islamı terkeden kimsenin tevbesinin kabul edilmeyeceğidir. Bu, Malik'in, Leys'in, İshak'm görüşüdür. Ebu Hanife'den de, aynen böyle iki rivayet vardır. Bir kaç defa islamı terkedip, tevbe edene gelince; Allah teala şöyle buyurmuştur:

Kanbeliler'den ibn-i Kudame , zındik'ın tevbesinin kabul edilmeyeceğini açıkça belirtmiştir, -zındık, küfrünü gizlemek ister- Çünkü eski halinden hiçbir şey değişmemiştir. Küfrünü gizleyerek müslüman görünmüştür. Tevbe ettiğini iddia ettiği zaman, bunun üzerine fazla bir şey ilave etmemiştir.

ayrıca kuranda dinden iki defa dönen birinden bahsedilir. bu şahıs öldürüldümü?

TuMet-ül-Fukaha: Semerkandi 3/530 Bedaiu-s-Sanai: Kaşani: 7/134 EI-Hidaye: Merginani 2/122 Lataif-ül-işarat: tbn-i İsrail, el yazması 136 Tefsir-ül-Cami: Kurtubi 3/47

Rivayetin zahirinde- Kadın, İslam ülkesinde bulunduğu müdetçe köle muamelesi görmez. Çünkü mevcut hürriyeti, İslamı terkle yok olmaz. Ve kendisinin köle edilmesine manidir. İslam ülkesi kölelik diyarı değildir. Nevadir'de İmam Ebu Hanife'den bir rivayet var: Kadın cariye edilir. Kadını, mağlup düşman mesabesinde kabul edince, emniyette değil demektir. Dolayisiyle köle edilir.

Bu itiraz ilk bakışta makul gibi görünse de, meseleye biraz yakından bakıldığında son derece tartışmalı olduğu hemen anlaşılacaktır. Zira bu yaklaşım şöyle bir mantık üzerine oturmaktadır: "Kur ́an önemli hususları tasrih eder, Sünnet ́e havale ettikleri ise daha az önemli hususlar olmalıdır."

Sonra, İslam, sadece bir din değildir. Aynı zamanda bir vatandaşlık bağıdır. islamdan çıkmakta, islam milliyetinden ayrılmak da düşünülür. Bu da, bir hıyanetir, vatan severlikten, düşmanlığa geçmektir. Şeyh Ahmed ibrahim bunu aynen böyle açıklar. Mürtedd, haliyle, Islamın iyi olmadığını anlatarak, başkasının imanını zayıflatır. Başkalarının, İslama girmelerine mani olur. Zararı, sadece kendisine değil, hem kendisine, hem de başkasına dokunur. Sonra, küfründe devam edebilir. Bazan, bir sebep veya başka bir şeyden dolayı insanların önünde mazur olabilir. Fakat, mürtedd, islamı tanıyıp, yaratanı anladıktan sonra, ne özrü olabilir? Seyyit Kutub der ki: «İmandan önceki küfür afvedilir. Batıl içinde bocalarken İslamı görmeyen özürlü sayılır. Fakat, inandıktan sonra küfür, işte o büyük günahtır. Ne affedilir, ne de, o hususta mazeret ileri sürülür. Küfür bir perdedir. O perde düştüğü an, insan yaratanına kavuşur, yolunu kaybeden, kafileye ulaşır, kökler su kaynaklarına kavuşur. Bundan sonra İslamı terkedenler, ancak, yaratılışa karşı geliyorlar, kasten zulme dalıyorlar. İsteyerek sapıklığa gidiyorlar.

I- Tevbesi Kabul Edilmeyen

Bu hususta İbn-i Kudame der ki: «Delil veya başka bir şeyle, bir müslümanm islamı terk ettiği tesbit edilirse, mürtedd, Allah'dan başka ilah olmadığına, Muhammed'in Allah'ın Resulü olduğuna şehadet ederse, bunun üzerine başka bir şeyi açıklaması istenmez. Serbest bırakılır. Hz. Peygamber'in şu hadisine dayanarak, tasdik ile mükellef tutulmaz:

Onlarla müslüman oluncaya kadar savaşmak farzdır. Allah Teala:

El-Mebsut: Serahsi 10/108

El-lkna: Makdisi 4/302

Eş-Şamil: Sabbag el yazması 2/171

El-Mug-ni: İbn-i Kudame 8/543

İbnu ́l-Münzir, el-İşraf ala Mezahibi ́l-Ulema, VIII, 53.

Buna mukabil İslam ́da irtidadın bir suç olmadığı, dolayısıyla herhangi bir cezasının bulunmadığı şeklindeki bir görüşün ne Sahabe ́den, ne de daha sonraki nesillerden birinden nakledilmesi mümkündür!

«İnkar edenlere de ki: İnkarlarına nihayet verirlerse, geçmiş günahlarının hepsi affolunur.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 218-221.

Eserlerini gördüğüm müctehidler içinde, mürtedd kadının öldürülmesini, en iyi şekilde delillendiren, Ha-nefiler'den imam Serahsi'dir. Bu sebeple, onun ileri sürdüğü delilleri nakledceğim. İmam Serahsi ikinci defa bu konuya döner, öldürülmemesi hususunda Hanefiler'in ileri sürdüğü delilleri anlatırken, ilk delillerini çürütür.

Tay kabilesi ise kendi topraklarının sınırda beklemekte idiler. Tuleyha'nın mensup bulunduğu Esed oğulları ise Sumeyra'da toplanmıştı. Abs, Sa'lebe ve Mürreliler ise Rebeze dolaylarında, Ebrek'de beklemekteydiler. Onların bir kısmı burada kalmış, diğer bir kısmı da Zül-Kassa'ya giderek Medine'yi tehdit etmişlerdi. Bizzat halifenin başında bulunduğu kuvvetler tarafından, önce Zül-Kassa'da sonra da Abrek'de yenilgiye uğrayan grup Sumeyra'dan ayrılıp, Gatafan ve diğer kabilelerle birleşerek Tay kabilesi arasında bir su kenarı olan Buzaha'da karargah kuran Tuleyha'ya iltihak etti. Bu olay üzerine Tuleyha Tay kabilesinin Cedile ve Gavş boylarına adam göndererek kendisine iltihak etmelerini emretti. Onların bir bölümü acele olarak onun yanına hareket ettiler; arkada kalanlara da gelmelerini söylediler.

Eg-gamil: Sabbağ el yazması 10/148

Müntehe-1-lradat 2/500

Şerh-u-Huraşi: 8/65 Şerh-u-Mineh-il-Celil Alig 4/465 E§-Şamil: Behram. el yazması 2/17 Tefsir-ül-Kurtubi 3/47

İbnu?l-Münzir?in Kitabu?l-İcma?ında herhangi bir ihtilaf zikredilmezken İbn Hazm, Meratibu?l-İcma? adlı eserinde Hz. Ömer, Süfyan es-Sevri ve İbrahim en-Neha?i?den, mürtedin öldürülmeyeceğini, ölene kadar tevbe etmesinin isteneceğini söylediklerini belirtir. İbn Teymiyye bu eser üzerine yazdığı Nakdu Meratibi?l-İcma?da bu kayda herhangi bir itiraz getirmemiştir. Bu iki eseri birlikte neşreden Zahid el-Kevseri de bu noktada herhangi bir şey söylememiştir.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 238-242.

Miintehe-1-lradat: Ibn-i Neccar 2/499

El-Mugni: İbn-i Kudame 8/557

Peki, acaba amelin "dünyada" boşa gitmesi ne demektir?

İddia, mürtedin katli hükmünün pek çok Kur ́an ayetine aykırılık teşkil ettiği yönünde. Bu iddiaya delil getirilen ayetlerden bazıları şunlar:

ehli sünnetin fıkıh kitaplarına göre ise mürtedin cezası konusunda herhangi bir kuvvetli şüphe bulmak imkansızdır.. hadler konusunda en ufak bir şüpheyle haddi düşürerek her daim mücrimin yanında olan islam fıkhı sek kurancılara göre mürtedin cezası bahsinde kaşıkla verdiğini kepçe ile alan bir hukuk konumundadır..

Bu iddia karşısında söylenmesi gereken birkaç husus var:

El-Kafi: ifcra-i Kudame 3/160

3. Kur ́an ́ın, pek çok meseleyi icmalen zikredip, tafsilini Sünnet ́e havale ettiği ehlinin malumudur. Dolayısıyla irtidat suçunun müeyyidesinin ne olduğu sorusunun cevabının Sünnet ́te yer almasından garipsenecek bir durum yoktur.

Yine Abdurrazzak Ma'mer'den, o Said b. Ebi Urve-den, O Ebi Ma'şer'den, o da, İbrahim Nehai'den. İbrahim'den rivayette mürtedd kadının öldürülmeyeceğini söylersen, derim. Birinci rivayet daha doğrudur... Şihabüddin Ahmed Kastalani derki: «... İbn-i Ebi Şeybe kanalıyla gelen rivayette Abdullah b. Ömer, Abdurrezzak kanalıyla gelen rivayette Muham-med bin Müslim-iz-Zührf ve İbrahim-ün-Nehai tevbe etmediği takdirde mürtedd kadının öldürüleceğini söylerler. Ebu Hanife'nin İbn-i Abbas'dan getirdiği rivayette, İslamı terkettikleri takdirde, kadınların öldürülmeyeceği vardır. Bu görüşü İbn-i Ebi Şeybe ve Dare Kutni rivayet etmişlerdir. Hadis hafızlarından bir cemaat, metnin lafzında, onlara muhalefet etmişlerdir. İbn-i Münkedir kanalıyla, Cabir'den gelen rivayeti Dare Kutni naklet-miştir: Bir kadm, Islamı terketti Peygamber de onun öldürülmesini emretti. Askalani Feth-ül-Bari'de, tbn-i Kila'm Ahkam bahsinde nakletiği rivayeti kabul etmeyerek der ki: O, Peyganıber'in, mürtedd bir kadını öldürdüğünü rivayet etmemiştir.

Asım, Ebu Rezin'den, o da ibn-i Abbas'dan kadınlar hakkmda şöyle bir rivayet zikretmiştir. Kadınlar, islamı terkettikleri zaman esir edilirler, öldürülmezler.

Hanefiler ise mü?minlerle fiilen savaş halindeki topluluk arasında bulunan kafir kadınların öldürülmesini yasaklayan hadis gibi delillere kıyasla mürted kadının öldürülmeyeceğini, tevbe edene kadar hapiste tutulacağını söylemişlerdir.

Yahud, gehadetle beraber, islama muhalif olan bütün dinlerden uzak olmadıkça, müslüman olduğu kabul edilmez. Muhammed 'in Allah'ın Resulü olduğunu kabul eder, son peygamberi olduğunda şüpheye varırsa Kadıyani'l&r gibi-; getirdiği dinin Allah'ın son dini ve kendisinin de son peygamberi olduğunu tasdik etmesi gerekir. Yalnız kelime-i şehadetle yetinirse, kendi inandığını kasdetmesi ihtimali vardır.

Bunlar ve benzeri ayetler, Kur ́an ́ın, din seçimini kişilerin özgür tercihine bıraktığını, dolayısıyla bu alana hiçbir güç tarafından karışılmayacağını anlatmaktadır. Kur ́an ́da irtidat için herhangi bir ceza belirlenmemiştir. İrtidat meselesine değinilen ayetlerde bile somut herhangi bir müeyyideden söz edilmemiştir.

Rahmet-ül-Ümme fi-htiIaf-il-Einıme: Muhammed b. Ab-durrahman Duneşki 269

Hidayet-Ur-Ragıb: Osman 538

Eş-§amil: Sabbağ el yazması 6/100

El-Bahr-uz-Zehhar: Ahmet 5/424 Er-Ravd-un-Nadir: Siyagi 4/325

Dolayısıyla Hz. Ömer ́r. a) ́in mürtedin öldürülmeyip, ömrünün sonuna kadar tevbeye davet edileceği görüşünde olduğunu kesin bir şekilde söylemek hayli zor görünmektedir. Böyle düşünmektense, ?İ ́lau ́s-Sünen müellifinin de belirttiği gibi? Hz. Ömer ́dan gelen mutlak rivayeti mukayyede hamlederek, "Ben olsam onlara İslam ́a girmelerini teklif eder, kabul etmezlerse hapse atardım" sözünü, "belli bir süre hapsederdim" şeklinde anlamak daha makul görünmektedir.

? Halid b. Valide yetiş ve de M: Katiyven işçileri ve çoluk çocuğu öldürmesin.

Hanbeliler'den Merdavi , İbn-i Kudame , ibn-i Neocar , İbn-i Davyan , Hanefiler'den ibn-i İsrail , Allah ve Resulü'ne şovenin tevbesinin kabul edil-miyeceğini nakletmişlerdir.

Şerh-u-Mineh-il Celil: Ali§ 4/466 Şer-ul-Huraşi S/65

Umdet-ul-Kadri Şerh-ul Buhari: Ayni 24/77

«İnandıktan sonra inkar edenler, sonra inkarda ileri gidenler yok mu? Onların tevbesi ebediyyen kabul edilmeyecektir

İmam es-Serahsi, el-Mebsut, X, 108-9; el-Kasani, Bedayi?u?s-Sanayi?, VII, 135.

Konu hakkındaki itirazları iki başlık altında toparlayabiliriz:

El-Kafi: ibn-i Kudame 3/57 Menar-üs-Sebil:. Ibn-i Davyan 2/404

Bu sorunun cevabı ancak şöyle verilebilir: Kişinin, irtidat ettikten sonra?tevbeye davet edilmek ve diğer hususlar yerine getirildikten sonra? öldürülmesi, nikahının düşmesi , müslüman mirasçısına varis olamaması, mü ́minlerle arasındaki dostluk, kardeşlik bağlarının sona ermesi?

II- Mürteddin Tevbeye Davet Edilmesi

3. Prof. Dr. Hayreddin Karaman, bazı durumlarda abdestsiz namaz kılınabileceğine fetva verdi. Bu konudaki görüşünüz nedir?

? Onu öldüremezsin. Eğer onu öldürürsen o, öldürmeden önceki senin durumuna yükselir. Sen de, bu sözü söylemeden önceki onun derekesine düşersin, dedi.

Birkaç defa islami terkedip, tevbe edenin tevbesinin kabul edileceğini, Şafiiler'den Sübki de nakleder. Der ki: «... Böylece, daimi olarak tevbeye davet edilir. Her is-lama dönüş ve terkedişte, Peygamber, İslamı terkeden Key-yan'ı dört veya beş defa tevbeye davet etmiştir. Bu imam Şafii ve invam Ahmed'in görüşüdür. ibn-i Kayyım de bunu söyler. imam ishaft, dördüncü defasında Öldürüleceği görüşündedir...

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 232.

Ancak şunu da belirtelim ki İbnu ́l-Münzir, bahsin devamında Hz. Ömer ́den gelen rivayetlerin ihtilaflı olduğunu, keza İbrahim en-Neha ́i ve Süfyan es-Sevri ́nin de mürtedin öldürülmeyip, sürekli olarak tevbeye çağırılacağı görüşünde olduklarını söyler.

Tehzib-ül-Ahkam: Tusi 10/138 Men la yahduruhtı-1 Fakih: Kummi 3/89

El-Hidaye: Merginani 2/122 EI-MebsUt: Serahsi 10/98

1. Zikredilen ayetler ve benzerleri, iman edip etmeme tercihinin insana bırakıldığını ve "Müslüman olmama"nın resen herhangi bir müeyyidesinin bulunmadığını anlatır. Müslümanken irtidat etmek ise ayrı bir olaydır ve bu ayetlerde bununla ilgili bir hüküm yer almamaktadır.

İmam §afUJmn tevbeye davetin lüzumunda iki görüşü vardır. En çok tutulanı, tevbeye davet edilmesinin gerekliliğidir. Yine imam Şafii'nin, mühlet verilmesi hususunda da iki görüşü vardır. En çok tutulanı, istese de mühlet verilmemesi, bilakis, mürteddlikte ısrar ettiği takdirde, hemen öldürülmesidir. İmam Ahmed'ten de iki rivayet vardır: Birisi İmam MaMk'in görüşü gibidir. İkincisine göre ise, tevbeye davet gerekmez. Mühlet vermeye gelince; üç gün mühlet verilmesi gerektiğinde, mezhebi ihtilaf halindedir. Hasanlı Basri'den , mürteddin tevbeye davet edilmeyeceği, hemen öldürülmesi gerektiği rivayet edilmiştir. Ata der ki: Eğer müslüman olarak doğmuş, sonra İslamı terketmişse, o tevbeye davet edilmez. Eğer kafirken müslüman olmuş, sonra islamı terketmişse, bu, tevbeye davet edilir. Sew 'den de, ebedi olarak tevbeye davet edileceği rivayet edilir. Acaba mürtedd kadın, aynen mürtedd erkek gibi midir, yoksa değil midir?

Abdürrezzak, el-Musannef, X, 166; et-Tahavi, Şerhu Ma ́ani ́l-Asar, III, 210-1; İbn Abdilberr, et-Temhid, V, 306 vd.; el-Beyhaki, es-Sünenu ́l-Kübra, VIII, 207.

Yolda kendisine katılan komutanlarından Mukarrinoğlu Numan, Abdullah ve Suveyd kardeşlerle birlikte Rebezelilerin toplandığı Ebrak denilen yere kadar ilerledi ve burada yapılan savaşta mağlup olan ve komutanlarını kaybeden Abslar ve Benu Bekr'ler dağılarak suratli bir şekilde bölgeden uzaklaştılar. Günlerce Ebrak'da kalan Ebu Bekir , Benu Zübyan'ları mağlup etti ve topraklarını ganimet olarak değerlendirerek bu arazileri Benu Zübyan'lar için yasak bölge ilan etti. Onun bu galibiyeti üzerine mürtedlerin çoğunluğu tekrar İslam'a döndü. Ebu Bekir , itaat altına aldığı bu kimselere karşı Rasulüllah 'in sünnetine uyarak oldukça yumuşak davranmıştır. Öte taraftan, dağılan Abs ve Zübyan kuvvetleri peygamberlik iddiasında bulunan Tuleyha'nın yanına gittiler. Tuleyha, Sumeyra'dan hareket ederek Buzaha'ya yöneldi ve burada karargah kurdu. Medine'ye dönen Ebu Bekir savaş hazırlıklarına girişti ve orduyu on bir kısma ayırarak her birine bir bayrak verip görev sahalarını belirledi. Buna göre, Halid b. Velid, Buzaha'da bulunan yalancı peygamber Tuleyha ile savaşacak, peşinden Butah'da bulunan Malik b. Nuveyre üzerine yürüyecek, İkrime b. Ebi Cehl Müseyleme ile mücadele edecek, Muhacır b. Ebi Ümeyye, Esved el-Ansi'nin bağlılarına karşı harekete geçecek, peşinden de Kays b. Makşuh ve onu destekleyen diğer Yemenliler'e karşı, Ebnalar'a yardım edecek ve sonra Kindelileri te'dip için Hadramut'a yönelecek. Halid b. Said, Suriye taraflarına; Amr b. el-As, Kuza'aya karşı yürüyecek; Huzeyfe b. Mıhsan, Deba halkıyla savaşacak; Arfece b. Herseme, Mehre kabilesiyle; Tureyfe b. Haciz, Beni Süleym'i ve onlarla birlikte hareket eden Havazinliler'i itaat altına alacak; Süveyd b. Mukarrın, Yemen'in Tıhame bölgesine; Ala b. el-Hadrami, Bahreyn'e gidecekti. Halife, Şurahbil b. Hasane'yi de, İkrime b. Ebi Cehl'in arkasından göndererek, İkrime'nin Yemen'den ayrılıp Kuza'alılar üzerine yöneldiği zaman ona iltihak etmekle görevlendirdi (Taberi, III, 248-249).

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 237.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 232-233.

El-HİIaf: Tusi 3/170 Tehzib-ül- Ahkam: Tusi 10/137 Men ia Yahduruhu-I-Fakih: Kanımi 3/89-90 El-Hadaik-un-Nadira: Bahrani 4/14 Müstedrek-ul-Vesail: Mirza Hüseyin 2/243 -

23 Eylül 2009 01:17 Düzenle Sil

Peygamber 'in ölüm haberi üzerine, Müseyleme ve Tuleyha, peygamberlik iddiasıyla ortaya çıktılar, Tay ve Esed kabileleri Tuleyha'ya tabi olarak dinden döndüler. Gatafan ise, Uyeyne b. Hısn'ın başkanlığı altında isyan etti. Uyeyne: "Esed ve Gatafandan bir peygamber, bize Kureyşten olan bir peygamberden daha sevimlidir. Muhammed öldü. Tuleyha ise hayattadır" diyerek, Tuleyha'ya tabi oldu (İbnül-Esir, II, 342). Havazinliler ise zekatlarını ödemeyeceklerini bildirdiler. Her taraftan irtidat haberleri Medine'ye ulaştığı zaman Ebu Bekir , elçiler göndermek suretiyle İslam'a dönmelerini sağlamaya çalıştı ve Usame'nin ordusunun dönüşünü bekledi. Ancak, Abslar'la, Zubyanlar'ın Medine'ye saldırmaları üzerine bu tehlikeyi yok etmek için faaliyete geçmek zorunda kaldı. Bu arada diğer bir takım kabilelerin elçileri Medine'ye gelerek, namazı kılacaklarını, ancak zekat'ı ödemeyeceklerini bildirdiler. Ve bu durumun kabul edilmesini istediler.

bu görüşün FIKHİ OLARAK yanlışlığını ortaya koyacağız..

El-Bahr-uz-Zehhar: İmam Ahmet 5/426

Menar-üs-Sebil: İbn-i Davyan 2/409

Allah'a şovenin tevbesinin kabul edilmemesi hususunda dikkat gerekir. Allah her türlü incinmekten uzaktır. O, kullarına kargı lütufkardır. Kendisiyle ilgili haklarda müsamahakardır. O'nu ayıplamak, insanlarda olduğu gribi, hiç bir zaman Allah'ı küçültmez. Of çok müsamahakardır. :

Mürted, İslam'dan dönen, İslam'ı bırakıp başka bir dine veya inançsızlığa geçen kimse demektir. Hz. Peygamber zamanında dinden dönenler, müminlerle savaş halinde olan müşriklere katılıyor ve onlarla beraber müminlere karşı savaşıyorlardı; bu sebeple "aynı zamanda muharip, İslama karşı savaşan" demek olan mürteddin öldürüleceği söylendi. Şimdi her mürted savaşçı değildir, savaşçı ise her zaman, her yerde ve her sistemde öldürülür.

Ebu Bekir elçilere; "Zekat olarak vereceğiniz hayvanların, bağlanacakları ipleri vermediğiniz taktirde bile sizinle savaşacağım" şeklinde sert bir cevap verdi (Taberi, III, 244). Hz. Ebu Bekir tarafından istekleri reddedilen bu elçi heyeti dönüşlerinde, Medine'de bulunan müslümanların azlığını kabilelerine bildirerek Medine'ye yürümek için onları heveslendirdiler. Ebu Bekir sayılarının azlığını öğrenen mürtedlerin Medine'ye saldırabileceklerini anladığı için bir takım tedbirler aldı. Yakında olan düşman birliklerinin şehre girişini önlemek için Ali , Talha , Zübeyr ve İbn Mes'ud 'ı şehre giren yollara yerleştirdi ve herkesin mescidde toplanmasını istedi. Nitekim o, düşüncesinde yanılmamış ve üç gün sonra mürtedler gece vakti harekete geçmişlerdi. Ancak yolları bekleyen birlikler onlarla savaşarak şehre girmelerini engellediler ve durumu Hz. Ebu Bekir'e bildirdiler. Ebu Bekir mesciddekilerle birlikte hemen harekete geçerek onları geri püskürttü ve Zahusa'ya kadar onları takip etti. Burada mürted askerlerin uyguladıkları bir yöntemle müslümanların develeri ürkmüş ve geri dönmüşlerdi. Mürtedler, müslümanların korkarak geri döndükleri zannına kapıldılar ve Zül-Kassa'da toplananlara haber göndererek kendilerine katılmalarını bildirdiler. Öte taraftan Ebu Bekir , geceyi savaş hazırlığı ile geçirdi ve sabaha yakın, sağ kanatta Numan b. Mukarrin, sol kanatta Abdullah b. Mukarrin, ortada Suveyd b. Mukarrin şeklinde bir tabya düzeni ile yola çıktı. Merkezinde Ebu Bekir 'ın bulunduğu ordu yaya olarak hızlı bir yürüyüş yaptı ve fecirde düşmanın bulunduğu yere geldi. Onlar hiçbir şeyden habersiz olarak dururken, müslümanların ani saldırısı karşısında çok sayıda ölü bırakarak kaçmak zorunda kaldılar. Hz. Ebu Bekir, kaçanları Zül-Kassa'ya kadar takip etti. Numan b. Mukarrin'i bir miktar askerle orada bırakarak Medine'ye döndü. İrtidat eden Absoğulları ile Zubyanoğulları, aldıkları bu yenilginin acısıyla kabileleri içerisindeki müslümanları öldürmeye ve çevrede bulunan diğer müslümanlara saldırmaya başladılar. Bu haber Ebu Bekir 'a ulaştığı zaman o, müthiş bir şekilde hiddetlendi ve müslümanları çeşitli şekillerde öldüren mürted kafirlerin, öldürdükleri müslümanlara karşılık olarak korkunç bir şekilde öldürüleceklerine dair yemin etti (Taberi, III, 246; İbnül-Esir, II, 345). Bu olaydan sonra, müslümanların moralleri düzeldi ve kabileler içerisinde irtidat eden kimselerin bir bölümü tekrar İslama dönmeye ve yeniden zekat mallarını Medine'ye göndermeye başladılar. İbnül-Esir'in kaydına göre de kırk gün sonra Usame b. Zeyd seferden dönerek Medine'ye geldi. Hz. Ebu Bekir onları sefer yorgunluğunu üzerlerinden atmaları için Medine'de bıraktı ve tertip ettiği kuvvetlerin başına geçerek, Necd yönünde bulunan Zül-Kassa'ya doğru hareket etti. Bu nazik ortamda Hz. Ebu Bekir 'ın bizzat savaşa çıkmasını doğru bulmayan bazı kimseler ona müracaat ederek Medine'de kalmasını istediler. Bu kimseler, eğer Halife Ebu Bekir 'a bir şey olursa, içinde bulunulan kritik durumun müslümanlar için bir felakete dönüşmesinden endişe ediyorlardı. Ebu Bekir ; müslümanları bizzat koruyacağını söyleyerek bu teklifi reddetti (Taberi, III, 247).

Eş-Şamil: Sabbag el yazması 6/100

Feyz-ul-ilah: Ömer Serekat 2/305

«? Kadınları öldürmek de ne oluyor? Onu defnet ve bir daha yapma. demiştir. Peygamber Mekke' nin fethinde, öldürülmüş bir kadın görünce, «bu savaşmıyordu ki, demiştir. Bu hadisede, savaşanın ölümü hak ettiği gözüküyor. Buna göre, kadınlar öldürülmezler. Çünkü onlar savaşmazlar. Ve yine burda, kafirlikle, mürteddlik arasmda fark yoktur. Rivayet edilen hadis zahirine göre yerinde değildir. Değiştirmek -yani kim dinini değiştirirse, onu hemen öldürün, hadisi- İslama giren, kafir hakkında söylenmiştir. Bu hadisin umumi olduğunu biliyoruz. Bir hadiseden dolayı o, hususi kılınmıştır. Zikrettiğimiz delile göre, bu hadis erkeklere aittir deriz. Öldürülen mürtedd kadın -ki bu İmam Şafii'nin delillerine bir red teşkil etmektedir- savaşan kadındır. Ümm-ü Mervan, hem savaşıyor hem de savaşa teşvik ediyordu. Orduda sözü dinlenen bir kadındı. Ümü Mrka'-nın da otuz oğlu vardı, onları müslümanlarla savaşa teşvik ediyordu. Onun öldürülmesiyle oğullarının cesareti kırılır. Her halde Ebu Bekir , bunları müslüman-ların faydası ve ibret-i alem için yapmıştır. Peygamberin ölümüne sevindiklerini anlatmak için def çalan kadınların elinin kesilmesini de bu maksatla emretmiştir. Bu hareketinin manası o kafir bir kadındır. Asıl kafir kadın gibi öldürülmez. Bu öldürme hadisesi, Islamı terkin cezası değildir. Bilakis o ceza, küfürde ısrar neticesinde verilmiştir. Baksanıza, eğer müslüman olsa, dinsizlikte İsrar etmediği için cezası düşer. Hak edilen bir ceza, hadlerde olduğu gibi düşmez. Tevbe sebebi, Ka-di önünde ortaya konduktan sonra ceza tevbe ile düşmez, Yol kesicilerin cezası, tevbe ile düşmez. Onların tev-besi, yakalanmadan Önce malı sahibine iade etmektir. Bundan sonra kadi önünde sebep açıklanmaz. Din değiştirmek ve küfür, en büyük suçtur. Fakat kul ile Allah arasmda olan bir suçtur. Cezası da öbür aleme bırakılmıştır. Canı korumak için verilen kısas cezası, malı korumak için verilen hırsızlık cezası, namusu ve nesli korumak için verilen iftira cezası, aklı korumak için verilen içki cezası gibi, dünyada verilen cezalar meşru bir gaye gütmekte ve islamin bekasını hedef tutmaktadır. Küfürde İsrarla bir kimse, müslümanlarla savaşan biri sayılır. Bu sebeple, savaşı önlemek için öldürülür. Allah teala Kur'an'da bazı yerlerde, şu sözüyle savaşın illetini belirtmiştir: Bazı yerlerde de illet şirktir. Öldürmek için savaş nazar-ı itibare alındığına ve kadının da savaşacak bir bünyesi olmadığına göre, o halde kadın ne kafirken, ne. de mürtedken öldürülür. Fakat kadın hapsedilir. Kafirken kadını hapsetmek meşrudur. Ona cariye muamelesi yapılır. Ona cariye muamelesi yapmak haps etmek demektir. Sonra hapis, hapsi icabettiren diğer suçların cezalarında olduğu gibi, kabul ettiğini inkar eden herkese, meşru olması sebebiyle verilmiştir, küfrü ve savaşması sebebiyle değil. Cinayetin ağırlığı iddiası da kuvvetli değildir. işlenen cinayette, delil ortaya konduktan sonra, kabulden dönüş, inkarda ısrar cinayetle, müsavidir, ısrar bir bakımdan da ağırdır. Çünkü, İslamı terkten sonra inandığı hiçbir şeyde bırakılmaz. Tasdikten önceki bir şey tasdikten sonrakinden daha zayıftır.

Ez-Zerkani Ala Muvatta-i Malik 2/295

RİDDE SAVAŞLARI

Mürtedd Kadının Öldürülmesini İleri Sürenlerin Delili

? Keşke üç gün hapsetseydiniz. Her gün de birer kuru ekmek verseydiniz. Belki tevbe eder, tekrar hakka dönerdi; Sonra Hz. Ömer ellerini kaldırdı:

İrtidat meselesini rivayetler temelinde işleyen kaynakların hemen tamamında, mürtedin katli meselesi hakkında icma bulunduğunun, ihtilafın ise mürtede tevbe teklif edilip edilmeyeceği ve süre verilip verilmeyeceği meselesinde vuku bulduğunun altı çizilmektedir. Bu noktayı dikkate aldığımızda, bu mesele üzerinde icma bulunduğunu belirten ulemanın, onların diğer ulemanın kavliyle örtüşen görüşlerini tercihe şayan bulduğu neticesine ulaşıyoruz.

Mürtedd, tevbe etmez, sonra öldürülür veya mürtedd-ken Ölürse, o müslüman değildir. Şafiileı^den Hısni'nin dediği gibi, şöyle hareket edilir: «... Yıkanmaz, namazı kılınmaz, müslümanlarla beraber gömülmez. Çünkü, o kafirdir. Ona saygı gösterilmez.

El-insaf: Merdavi 10/332

Sizce irtidad'ın cezası ölüm müdür? Bu uygulama, din ve vicdan özgürlüğüne ters değil midir?

Yukarıda geçenlerin hepsine bakarak şöyle diyebiliriz: Tevbeye davet hususunda Hulefa-i Raşidin zamanında, halifelerin görüşleri ayrı ayrıdır. Bu görüş ayrılıkları, fukaha arasmda da cereyan etmiştir. Fakat tevbeye davet, hangi hal olursa olsun, zaruri gözükür. Çünkü, iman eden bir kimsenin, ikinci defa küfre dönmesi uzak bir ihtimaldir. Ancak bir hususta kalbine şüphe girebilir. Mühlet verilip, şüphesi giderildiği takdirde, mürteddin tevbe

Er-Risale: Bedr Reşid el yazması sayfa numarası yok

Nahvi, Zeydiyye'den Siyaği üç defa tevbeye davet edilmesi gerektiğini söylüyorlar.

Fakat Tusi, bir başka yerde, üç gün mühlet verileceğini söylüyor. Diyor ki: «Sehi b. Ziyad.. Mü'min-lerin halifesi der ki: Mürtedden karısı ayrılır. Kestiği yenmez. Üç gün tevbeye davet edilir. Tevbe etmezse dördüncü gün öldürülür; Tusi tevbeye davetle etmemeyi böyle naklediyor.

«Mürted,, dinsizlikte ısrar ederse, kılıçla öldürülür. hadisine göre kılıçla öldürülür. islam devlet başkanından başkası onu öldürenıez. Çünkü, Aiiah hakkından dolayı gereken bir öldürmedir. Bu da, zina edeni öldürme hadisesi gibi, islam devlet başkanına aittir. İzinsiz olarak, devlet başkanından başkası onu öldürürse, kötü bir hareket yapmış. olur. Ona ta'zir cezası verilir. Çünkü devlet başkanının vazifesine tecavüz etmiş olur. Diyet vermez. Çünkü, dokunulmazlığı kalkan birisini öldürmüştür.

Bkz. Fahruddin er-Razi, et-Tefsiru ́l-Kebir, VI, 33.

El-Muhalla: ibn-i Hazm 11/230

2. İslam?da neden mürted erkek öldürülüyor da, mürted kadın öldürülmüyor?

yerden göğe haklısın hakantaöz

Burada, kadını öldürmeden; hapsetmek, İslama zorlamak suretiyle de maksat hasıl olabilir. Kölelik, kafirken onları öldürmeye mani değildir. Köleler de, hürler gibi öldürülür. Ancak köle muamelesi yapmak onlara emniyet sağlamak demektir. Zimmilik anlaşmasıyla, ken dilerinden cizye alınması caiz olan kimselerle savaşılmaz Kendilerinden cizye alınması caiz olmayan kimselerle savaşılır. Aynen Arap müşrikleri gibidir. Mürtedd-lerden de cizye alınmaz. Bu sebeple zimmilik anlaşmasıyla, onlarla yapılan savaşa nihayet verilmez. İhtiyar, ileri gelen söz sahibi birisi ise kafirken öldürülür. islamı da ancak düşünebilen birisi terkedebilir. Zaten, Islam-dan sonra ruhbanlık iddiası kabul edilmez. Çünkü, hak dine yardım için çalışmak her müslümana farzdır. Peygamberimiz: buyurmuştur. Ruhbanlık olmayınca, hükmü de olmaz.

İbn Hazm, Meratibu?l-İcma?, 210.

İslamı terkedip, tevbe etmeyenin kanı helal olur. Öldürülmesi de, İslam devlet başkanına veya vekiline aitti) tir. Şafifler'den Ömer Berekat , Zeydiler'den İmam Ahmed , Haııbeliler'den İbn i Neccar ve İbn-i Ku-dame bu görüştedirler. Ibn-i Kudame der ki:

? Evet, fakat hakiki namaz değil.

Rasulüllah 'in vefatından sonra dinden dönüp İslam devletine savaş açanların isyanlarının bastırılması için yapılan askeri harekatlar.

Bazı büyük hadis kitaplarında zikredilmiştir. Müslümanlardan biri, Peygamber zamanında islaım ter-ketmiştir. Sonra pişman olmuş ve tevbe etmiştir. Peygamber, bunun tevbesini kabul etmiştir. Bu, her islamı terkedenin, tevbe edince, tevbesinin kabul edileceğini ifade eder mi?

Nisa: 47

Bu durumda onlardan da?tıpkı Hz. Ömer ́dan olduğu gibi? bu konuda farklı rivayetler geldiğini söyleme zarureti ortaya çıkıyor.

Esrem, Zabyan b. İmare'ye isnad ederek rivayet eder: Beni Sa'd dan bir zat, Beni Hanife Mescidine uğradı. Bir de ne görsün, Müseyleme'nin safsatalarını okumuyorlar mı? Hemen İbn4 Mesudy& gitti, vaziyeti ona anlattı. ibn-i Mesud, onlara adam gönderdi ve getirtti. Hemen onları tevbeye davet etti. Onlar da tevbe ettiler,. İbn-i Nevaha denilen biri müstesna, diğerlerini bıraktı. Dedi ki:

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 233.

Tevbeye Davet Edilmemesine Hükmedenlerin Delili :

El-Hidaye: Kelvezani el yazması 203

Nasıl tevbe edilir?

El-Ümm: Şafii 6/149

EI-Muğni: İbn-i Kudame 8/557

El-İnsaf: Merdavi 1/335

hakantaoz

1- Mürtedd Kadının Öldürüleceği Görüşünde Olanlar :

? Onu öldüremezsin. Eğer onu öldürürsen, o, öldürmeden önce senin durumuna yükselir. Sen de, onun kelimeyi söylemeden önceki durumuna düşersin; dedi.

«Bir müslüman hıristiyan oldu. Onu çağırdı ve İslama dönmesini söyledi. O da, Islama dönmedi. Hz. Ali, onu öldürdü. Bekletmedi. Bu hareketinin manası, tevbeye davet müddetinde bir tahdid olmamasıdır. Peygain-ber'den şöyle rivayet edilir: Buyurur ki:

yan bu mürtedliğin cezasının hanefi mezhebi dısında ölümle fetvalandırılmıs bir cezası yok sanırım

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 234-237.

Bu rivayetler yanında Sahabe döneminden beri sürdürülegelen "uygulama" da mesele hakkında ilk dönemlerden beri herhangi bir görüş ayrılığı bulunmadığını açık bir şekilde ortaya koymaktadır.

Şafiiler , Hanbeffler , Zeydiler , Malikiier tevbe etmediği takdirde, mürtedd kadının öldürüleceği görüşündedirler. Malikiier öldürülmesi iğin kadının hayzdan temizlenmesini ileri sürerler. Eğer emzikte ise, çocuğun emeceği başka bir kadın bulununcaya kadar öldürülmez. Hanefiler'den İmam Serahsi de eğer kadın, ileri gelen söz sahibi idareci birisi ise öldürüleceği görüşündedir.

Cinayetin ağırlığını kabul etsek bile, ancak, küfür diyarında, cinayeti büyük görülen kimse ile mukayese edilir. O kimse de, müşrik arap kadındır. O öldürülmediği gibi bu kadın da öldürülmez. Eğer mürted kadın, savaşçı; melike veya sihirbaz olursa, zararlarını önlemek için öldürülür.

"Mürtet'in hayat hakkı yoktur" deniyor. Mürtet kime denir? Bu hüküm bugün için geçerli midir?

Müntehe-1-lradat: ibn-i Neccar 2/500

«Savaşırsınız yahud müslüman olurlar. buyurmuştur. Kudretli iken farzı yerine getirmeyi geciktirmek caiz değildir.

? Evet. Fakat inanmayarak söylüyor.

Yukarıda, mürtedd kadının öldürülmesine hükmedenlerin delilleri geçti. Bu delilleri Hanefiler'den İmam Serahsi ileri sürmüştü. Burada da bu hususta geçen bütün münakaşalarla beraber, öldürülmeyeceğinin delillerini ileri sürüyor. Der ki: «... Bizim bu husustaki delilimiz, Peygamberin kadınları öldürmekten men etmesidir. Bu hususta iki hadis var. Onlardan birisi, Eebah b. Rebia'nın rivayet ettiği hadistir. Peygamber bir savaşta, bir şey etrafında toplanan bir gurup görmüş, niçin toplamldığmı sormuştur. Öldürülmüş bir kadma baktıklarını söylemişlerdir. Peygamber birisine:

A? Mürtedd Erkeğin Öldürülmesi:

«Allah kendisine şirk koşulmasını afvetmez. O-nun dışındaki şeyleri dilediği kimse için afveder.

Şunlar İd iman ettiler, sonra tuttular küfre gittiler, sonra yine iman ettiler, sonra yine küfre gittiler. Sonra da küfürde ileri gittiler. Allah onları mağfiret edecek de değil, doğru bir yola çıkaracak da değildir.

Menar-Us-Sebil: İbn-i Davyan 2/409

1. İslam devleti sınırları içinde yaşayan Müslüman bir erkeğin İslam dinini terk ederek başka bir dine geçmesi veya dinsizliği tercih etmesi durumunda hüküm bellidir. Akıl-baliğ erkek bir Müslüman, aklı başındayken , herhangi bir zorlama söz konusu değilken dinden dönen bir Müslümanın dinden dönmesine yol açan etkenler araştırılır ve ortadan kaldırılır. Kendisi ile konuşulur ve fikri/ilmi şüpheleri ehil kimselerle müzakere etmesi sağlanarak ortadan kaldırılır ve düşünüp tevbe etmesi için süre verilir. Bütün bunlardan sonra irtidadında ısrar ederse öldürülür.

Eğer İslamı terkeden bir kişi değil de, bir cemaai olursa ve mühlet isterlerse, maksatları da müslümanlan oyalamak ve vakit kazanmak olmazsa, mühlet verilmesinde higbir mahzur yoktur. Belki harp etmeden, tevbe edebilirler. Eğer, mühlet istemekten kasıtları müslü-manian oyalamak, kendilerini derleyip toparlamak, müs-lümanlarla savağa hazırlık ise, onlara mühlet vermemek en iyisidir. Bunların hepsi devlet bagkanma bırakıhnıstır. Çünkü bu iğde bütün nıüslümanlarm menfaati vardır. Devlet başkanı da bu menfaatlerin koruyucusudur. Bu hususta Hanefiler'den İmam Serahsi der ki: «Eğer, düşünmek için mühlet isterlerse, bunda müsiümanların menfaati varsa, müsiümanların onlarla karşılaşacak güçleri de yoksa, mühlet vermekte hiç mahzur yoktur. Çünkü, kalplerine şüphe girdiği için islamı terketnıişlerdir. Düşündükleri vakit, şüpheleri gidebilir. Mürtedde, mühlet istediği vakit mühlet verileceğini açıkladık. Ancak, müsiümanların, onların, başlarını ezebilmeleri için üç günden fazla mühlet verilmez.

El-timm: Şafii 6/148-149 Eş-Şamil: Sabbag- el yazması 6/100 EI-Mühezzeb: Fİrazabadi 2/223

Soru:

Burada şöyle bir itiraz ile karşılaşabiliriz: Kur ́an, ölüm cezasından daha hafif cezaları zikrettiği halde, ölüm cezasından hiç bahsetmemesi dikkat çekicidir. Bu durum, bu cezaların Kur ́an ́ın onaylamadığı cezalar olduğunu gösterir.

o nedenle bu bahste gelen hadislerin hiç bir kıymeti yoktur.. genelde süreç/proses/plan bu şekil işler.. ama burda başka bir sorun daha ortaya çıkıyor. her zaman işleyen a planı işlemiyor çünki:meselenin bir de tarihsel uygulama sürecivar.

İbn-i Hazm, hadiselerin özetini sunmuştur. Bir kıs mında Üç günde, üç defa tevbeye davet, var. Bir kıs mmda bir defa tevbeye davet vardır. Bir diğerinde de, Halife Hz. Ali, bir nıürteddi, bir ay tevbeye davet etmiştir. Mürtedd inadında ısrar etmiş, Hz.- Ali de onu öldürmüştür.

rabbimiz bu güzel başlığı hayırlara vesile eylesin.

Nisa: 144

NEVADİR : İmam Muhammedin yazmış olduğu Keysa-niyyat, Haruniyyat, Cürcaniyyat, Rakkıyyat adlı kitaplarda münderic olan mesailden ibarettir. Bunlar da imam -A'zam ile traam Ebu Yusuf'un ve imam Muham-med'in akval-i fiklnyyesini muhtevidir.

Enfal: 40

109/el-Kafirun, 1-6.

Bir şahsın Islamı terkettiği tesbit edilir, mürtedd, Kelime-i Şehadet getirirse, Cumhur-u fukaha, tevbesinin sahih olduğunu söyler. Kelime-i Şehadetle kafirin müslüman olması sahih olur. O halde' onunla mürteddin tev-besi de sahih olur. Hanefiler'den, İmam Muhammed , iffiam Serahsi , Şafiiler'den İbn-i Hacer , Sab-bağ , Hanbeliler'den Merdavi , Makdisi , İbn-i jSfeccar , Kelvezani , Osman İbn4 Davyan , İfm-i Kudame ve imamiyye'den HıUi aynı gö-rüştedirler.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 215-218.

ibn-i Teymiye , mürteddin tevbeye davet edilme-mesindeki delil hususunda şöyle der: «Çünkü, Peygamber' dinini değiştireni, dinini terkederd, cemaatten ayrılanı öldürmeyi emretmiştir. Mürteddin tevbeye davet edilmesini emretmemigtir. Allah Teala da, tevbeye davet etmeksizin müşriklerle savaşmayı emretmiştir. Ancak, tevbe ederlerse, biz onlara dokunmayız. Bu da, mürteddin, kafirden, küfürde daha katmerli olduğunu te'yid eder. Tevbeye davet edilmeden düşman esirimin öldürülmesi caiz olursa mürtedin öldürülmesi evleviyyetle caiz olur. Bizim, kafiri, tevbeye davet etmeden öldürmeyi caiz görmemiz Hz. Muharomed'in, islama davetinin, kendisine ulaşmama ihtimalinden dolayıdır. Islamdan haberi olmayan bir kimsenin öldürülmesi caiz değildir. Mürtedde ise, İslama davet ulaşmıştır. Kendisine davet ulaşan kimsenin kafir gibi, öldürülmesi caizdir. işte bu, tevbeye daveti müstehab sayanların delilidir. islama davet kendilerine ulaşmış olsa da, harp sırasında, kafirleri Islama davet etmemiz müstehabdır. Mürtedd de, böyledir. Hem kafirin, hem de mürteddin tevbeye davet edilmesi gerekli değildir. Evet, mürtedin, tekrar islama dönüşün caiz olduğunu bilmediği farz olunsa, bu durumda tevbeye davet zaruridir. Peygamber'in, Mekke'nin fethinde Abdullah b. 8ad b. Ebi Serh'in, Makis b. Sababe'nm Abdullah b. Ha tal'm öldürülmesini emretmesi buna delalet eder. Bunlar mürteddiler. Bunları tevbeye davet etmedi. Bilakis ikisini öldürdü, İbn-i Ebi Serh'le de, beyat etmekten çekindi. Belki, müslümanlardan biri onu öldürebilirdi. Bundan, müslüman olmadıkça öldürülmesinin caiz olduğu, tevbe-ler. Bu sebeple, aslen kafir, zina eden, yol kesen v. s. yapıp, ölümü icabettiren bir şeyle İslama terkeden Ura-niler'i cezalandırdı. Onları tevbeye davet etmedi. Çünkü onlar, kanlarını mubah kılan sebeplerden birini işlediler. Bu sebeple, aslen kafir, zina eden, yol kesen ve v. s. gibi, mürtedd tevbeye davet edilmeden önce öldürülür. Mürteddin, aslen kafir olan gibi düşünülmesi, kabul edilemez. Çünkü, her birinin ayrı hükümleri vardır. Kanları, malları ve tasarrufları bakımından birbirinden farklıdırlar. Kafirden cizye alınır, emniyet içinde yaşar. Mürtedd ise, ya islam olur veya Öldürülür. Bu ikisinden başkası kabul edilmez. Cizye ve fidyeleri kabul edilmez. Mürteddin mallarında ise, ihtilaf vardır. İslama döndüğü takdirde malları kendisine ait olur. Öldürülür veya mürteddken Ölürse, varislerine veya müslümanlara kalır. Kafirin malı böyle değildir.

Bkz. Abdürrezzak, X, 166.

irşad-us-Sari: Kastalani 10/77

Nisa: 137

El-Mebsut: Serahsi 10/108 Mısırda çıkan Kanun Mecmuası sene: 1 Sayı: 1 Şeyh Ahmed ibrahimin makalesi

günümüz dünyasında bu denli barbar anlayışın kutsal kabul edilmesi insanlık adına üzücüdür. neden islam coğrafyasında kan gövdeyi götürüyor anlamak zor olmasa gerek.

1. Günümüzde İslam devleti adı altında kurulmuş bulunan devletlerde mürtedlerin öldürülmesi hükmünün uygulanması mümkün müdür?

2. Kur ́an, irtidat meselesine değinmiş, ancak ona herhangi bir müeyyide getirmemiştir. Bu doğrudur. Ancak bir başka doğru daha söz konusu: Özellikle son sırada zikredilen ayette (2/el-Bakara, 217) dikkat edilmesi gereken bir incelik var: İrtidat eden kimsenin amellerinin "dünyada ve ahirette" boşa gideceği beyan buyurulmuş. Amelin ahirette boşa gitmesi anlaşılabilir bir şey. Bu dünyada iman üzereyken yapılan amellere mukabil olarak?bilahare vuku bulan irtidat sebebiyle? ahirette sevap ve güzel karşılık verilmemesi durumudur bu.

Fi Zilal-iI-Kur'an: Seyyit Kutub 5İ83

El-Mebsut: Mulıammed el yazması 144

bu kabil içtihadlar ya dışarıya kendini sevdirme/şirin görünme gayretiyle, veya ölçüsüz merhametle yapılıyor olabilir.. meselenin merhamet /acıma boyutu var onada geleceğim..

Rasulüllah 'in vefat haberini duyan Yemen ve Necid bölgelerindeki bazı kabileler özellikle zekat ödemeyi reddederek isyan ettiler. Ayrıca Rasulüllah 'in vefatı ile ortaya çıkan karışık ortamdan istifade etmek isteyen bazı kimseler de peygamberliklerini itan etmişler ve kendilerine inandırdıkları kalabalıkları peşlerine takarak İslam hükümranlığını tehdit etmeye başlamışlardı. Rasulüllah 'in sağlığında onun hakimiyetine boyun eğmek zorunda kalarak müslüman olan, ancak imanın kalplerine nüfuz edip yerleşmediği bu bedevi topluluklar, onun vefatıyla cesaretlenmiş ve kalplerinde gizlediklerini açığa çıkarmışlardı. Aslında onların bu durumu bilinmiyor değildi. Zira Allah Teala onlar için bir ayet-i kerimede şöyle buyurmaktadır: "Ey Muhammed! Bedeviler "İman ettik" derler. Sen onlara şöyle de: "Hayır! İman etmediniz. Siz ancak, müslüman olduk deyin. Çünkü iman henüz kalbinize girmemiştir" (el-Hucurat, 49/ 14).

onun konuşmalarının bize nakli bir yalan rüzgarından ibarettir... yani;

Ancak, Şafiiler'den Sabbağ , zındik'ın tevbesinin kabul edileceğini nakletmiştir. Der ki: «Açık veya gizli sızdıklıktan ne çeşit inkarla islamı terkederse etsin, sonra tevbe ederse, öldürülmez. Hülasa: Bir kimse, İslamı terkeder sonra tekrar, İslama dönerse, müslüman sayılır... Küfrü ister açık, ister zındıklık gibi gizli olsun far-ketmez...

Dipnotlar:

? Eğer sizin yerinizde ben olsaydım, onu üç gün tevbeye davet ederdim. Tevbe etmediği takdirde öldürürdüm; demiştir. Bu hadis, mühlet vermenin müstehab olduğunun delilidir...

? Ey Allah'ın Resulü, kafirlerden biriyle karşılaştım. Bana hücum etti. Kılıcıyla elimin birisine vurdu ve kesti. Sonra bana kargı bir ağacı siper edindi ve «Müslüman oldum dedi. Bu sözü söyledikten son^a, onu öldürebilir miyim, ne dersiniğ Ya Resulüllah?

- "De ki: "Ey kafirler! Ben sizin kulluk etmekte olduğunuza kulluk etmem. Siz de benim kulluk ettiğime kulluk etmezsiniz. Ben elbette sizin taptıklarınıza tapacak değilim. Ve sizler de benim taptığıma tapacak değilsiniz. Sizin dininiz size, benimki bana."

Hanbeliler, bir kaç defa İslamı terkedip tevbe edenin, tevbesinin kabul edileceğini kabul etmezler. ibn-i Kudame ibn-i Neccar , Osman ve ibn-i Davyan bunu rivayet ederler.

genelde- ahad yollarla gelmiştir.. öyleyse rasyonellik-akılcılık v. s nin hürmetine tüm hadisler ne kadar da sahih olursa olsun feda edilebilir..

Mürteddin tevbeye davet edileceği görüşünde olan fukaha, üç kere tevbeye davet edileceğini, üç gün mühlet verileceğini söylerler. Bu hususta HanefiIerMen İmam Serahsi der ki: «... Ancak, mürtedd, mühlet isterse, üç gün mühlet verilir. Anlaşılan, kalbine şüphe girdiği için Islamı terketmiştir. Bu sebeple, kalbindeki şüphesini gidermemiz gerekir. Veya, hakkı anlayabilmek için düşünmeye muhtaç olabilir. Bu da ancak, kendisine mühlet vermek suretiyle olur. Eğer mühlet isterse, hakimin mühlet vermesi gerekir. İslam hukukunda, muhayyerlik müddetinde olduğu gibi, düşünme müddeti de üç gündür. Bu sebeple, mürtedde üç gün mühlet verilir. Bundan fazla verilmez... Bu hususta bir de rivayet vardır. Bir zat, Ömer b. Hattab'ın huzuruna çıkmış ve Hz. Ömer ona

2- Mürtedd Kadının Hapsedilmesi :

? Ona ne yaptınız?

Es-Seyf-ül-Meşhur: ibn-i israil el yazması 1

Araştırabildiğim kadarıyla Hz. Ömer ́den gelen ve "mürtedin öldürülmeyeceği" görüşüne delil teşkil eder gibi görünen tek nakil budur. Ancak dipnotta zikrettiğim kaynakların tamamında Hz. Ömer ́in, benzer bir vakada irtitad edip de hemen öldürülen bir kişinin haberini aldığında olayı tasvip etmediği, hapsedilip üç gün süreyle kendisine tevbe teklif edilmesini daha uygun gördüğü de nakledilmektedir.

«iman edenler, sonra küfredenler, sonra iman edenler...

? Ya Besula'llah biz çölde yaşamağa alışmış koyun, deve sahipleri idik. Çayırı, çimeni, bağı, bahçesi bol yerlere alışık değiliz. Medine'de ikamet hoşumuza gitmiyor. Develerinizin bulunduğu yere çıkmamıza izin verseniz dediler. Resulüllah bunların ihtiyacını gidermek için çobaniyle beraber bir deve sürüsü tahsis edilmesini emrettiler, Develer, sadaka develeri, Beytü'1-male aid idi. Bu adamlara da:

nasuh tövbesi ile tövbe ederse bir şeyciği kalmaz inşaallah :)

1. Mürtedin katli hükmünün Kur ́an ́da geçmemesi, sadece hadislerle sabit olması.

Menar-us-Sebil: Ibn-davyan 2/407

Herhangi bir İslami hükmün fiilen uygulanabilir olması için gerekli şartlar ve ortamın bulunup bulunmaması ayrı bir şeydir, fiilen uygulanmıyor diyerek hükmün tamamen iskat edilmesi daha ayrıdır. Müslümanlar birinci yok diye ikinciyi kabul etmek zorunda değildir. En azından gönüllerinde, bilinçlerinde İslam?ı bir bütün olarak yaşamanın ve yaşatmanın gayreti içinde olmak gerekir.

Delilleri ibn-i Davya'mn anlattığı gibidir. O da, şu ayet:

Tevbeye Davetin Müddeti Ve Adedi :

EI-Mebsut: Serahsi 10/108-109

El-lnsaf: Merdavl 10/328 Hidayet-ur-Ragıb: Osman 538 El-Hidaye: Kelvezani el yazması 202 Müntehe-1-İradat: İbn-i Davyan 2/405

Iv? Mürtedd Erkek Ve Kadının Öldürülmesi :

Netice olarak Kur ́an, irtidat meselesine değindiği halde bu suçun herhangi bir müeyyidesinden söz etmemişken ve dahi kimin neye inanacağı meselesine hiçbir şekilde müdahalede bulunmamışken, irtidat fiilinin bir "suç" olduğunu ve dünyevi bir cezasının?hem de cezaların en ağırı? bulunduğunu söylemek Kur ́an ́a aykırılık arz eder.

merak ediyorum mürted oldugu için öldürülen biri varmı?

Bir mürtedd müslüman olduğunu iddia eder, kelime-i gehadeti söylemezse, müslüman sayılmaz. Çünkü o, müslüman olduğunu iddia edip, kelime-i gehadeti söylememekle, canını korumak istiyor. Hanbeliler'den Makdisi de bu görüştedir.

Al-i imran: 90

Ebu Bekir , orduyu Zül-Kassa'da taksim etti ve görevlendirdiği komutanlar birliklerini alarak görev bölgelerine doğru harekete geçtiler. Hz. Ebu Bekir irtidat eden kabilelere elçilerle, orduların önünden mektuplar göndererek onları İslam'a dönmeye davet ediyor ve tavırlarının doğuracağı sonuçlar hakkında onları uyarıyordu (Bu belgenin tam metni için bk. Taberi, Tarih, III, 249-251). Öte tarafta, mürtedlere karşı gönderdiği komutanlara da, düşmanla karşılaşıldığı zaman nasıl hareket etmeleri gerektiği konusunda talimatlar verdi. Bu talimatlar; Allah'dan korkmaları, Allah'ın emri dışına çıkanlarla savaşmada gayretli olmaları; savaştan önce düşmanın İslam'a davet edilmesi; karşı tarafa fayda ve zararlarına olan herşeyin açıkça izah edilmesi; emirlere uyanların açıkladıkları sözlerinin kabul edilerek iyi muamelede bulunulması; ganimetin şer'i kurallara göre taksimi ve müslümanlara her hal ve durumda iyi davranılması gibi maddeleri içeriyordu.

III- Mürteddin Tevbesi :

Ebu Bekir , Halid b. Velid'e ilk önce Eknaf'da bulunan Taylıların üzerine yürümesi, peşinden Buzaha'da toplananlarla savaşması, sonra da Butah'a yönelmesi talimatını verdi. Halid'den önce, Adıy b. Hatem et-Tai Medine'den kabilesinin yanına giderek onları üzerlerine gelen orduyla korkuttu ve Halife'ye itaate çağırdı. Onlar, bu çağrıya uyarak, Adiy'den kendileri için Halid'den eman almasını ve kendilerine mühlet vermesini istediler. Onlar, Buzaha'da bulunan kabilenin diğer mensuplarını, Tuleyha'nın öldürmesinden korkuyorlardı. Adiy, durumu Halid'e bildirdi. O da onlara zaman tanıdı. Taylılar, Tuleyha'nın yanında bulunan akrabalarına haber gönderdiler. Onlar da oradan ayrılarak Halid'le birleştiler. Daha sonra Adiy'in teşebbüsü ile Cedileliler de İslam'a dönüp Halid'e iltihak ettiler. Tay ve Cedilelilerden bin beşyüz kişinin iltihakıyla daha da güşlenen Halid, Buzaha'ya Tuleyha'nın üzerine yürüdü. Benu Amirliler etraftan, hangi tarafın galip geleceğini gözetlemekte idiler. Halid b. Velid Tuleyha ile savaşa tutuştu. Tuleyha'nın yanında Uyeyne b. Hısn komutasında yedi yüz kişilik Fezareli asker bulunmaktaydı. Savaşın şiddetlendiği bir sırada Uyeyne bir kaç defa Tuleyha'nın yanına gidip kendisine Cebrail'in savaşın sonucu hakkında haber verip vermediğini sordu. Tuleyha sonunda ona; "Evet geldi ve bana; "bir gün düşmanlarınla karşılaşacaksın. Başlangıçta aleyhinde de olsa sonunda savaşı kazanacaksın. Değirmen gibi insan öğüten kanlı bir savaş... Ve işte unutamayacağın bir söz" diye haber getirdi" dedi. Uyeyne ona; "unutamayacağın bir sözmüş..." dedi ve askerlerine; "Ey Fezareliler! Bu adam bir yalancıdır. Savaşı bırakıp geri dönün" emrini verdiğinde adamları ona uydu. Savaşı kaybeden Tuleyha, atına binerek Suriye'ye kaçtı. Sonra da Kelb kabilesinin yanına gitti. Esed oğulları ve Gatafanlıların tekrar İslam'a döndüğünü duyduğu zaman o da iman etti. Hz. Ebu Bekir vefat edinceye kadar, Kelblilerin arasında yaşamaya devam eden Tuleyha ancak onun vefatından sonra Medine'ye gitmiş ve Ömer 'a bey'at etmişti. Tuleyha Hz. Ömer döneminde vukubulan Kadisiye ve daha sonraki savaşlarda akıl almaz kahramanlıklar göstermiş ve bu sefer gerçekten iman ettiği İslam için hayatını sürekli tehlikelere atarak hizmet etmekten geri kalmamıştır.

3- Mürtedd kelime-i şehadet getirmez, yahud müslüman olduğunu iddia etmez. Fakat namaz kılarsa, buna, «nıüslüm andır denilebilir mi? Merdavi Hanbeli mezhebine göre; «müslümandır diye hüküm verileceğini, nakleder. Der ki: «Kafir, namaz kılarsa, İsJama girdiğine hüküm verilir. Bu mezheb, mutlak olarak bunu kabul etmiştir. Fakihlerimiz de bu görüştedir. Onlardan çoğu bunu kesinlikle belirtmişlerdir. Bu hüküm, mezhebin kabul ettiği bir meseledir. Teym kabilesinden Ebu Muhammedi «İrşad Şerhi nde, tek basma değil de, cemaatle namaz kıldığı takdirde, kafirin müslüman olduğuna hüküm verilir. Demiştir. Faik'ta. der ki: Namaz kıldığı için mi, yoksa namazın kelime-i şehadeti ifade etmesi dolayısıyla mı, müslüman olduğuna hüküm verilir? Bu hususta iki görüş vardır...

? Namaz kılmıyor mu?

El-Vesaik-us-Siyasiyye: Muhammed HamiduIIah 279

«Şunlar ki iman ettiler, sonra tuttular kafre gittiler, sonra yine iman ettiler, sonra yine küfre gittiler, sonra da küfürde ileri gittiler. Allah onları mağfiret edecek de değil, doğru bir yola çıkaracak da değildir

El-Mebsut: Muhammed el yazması 142-144 Letaif-ul-işarat: ibn-i israil 136 Bedaiu-s-Sanai: Kasanl 7/135 EI-Hidaye: Merginanı 2/122 El-Mesut: Serahsi 10/108 Tuhfet-ül-Fukaha: Semerkandİ 4/530

ölümdür

El-Muğ^ai: Ibn-i Kudame 8/557

Es-Sarim-ül-Meslül: ibn-i Teymiye 317

1... Mürtedin cezası bahsi -her zamanki gibi-sedece kuranı tanırız diyenlerle şeri hükümlerde sahih hadisleri de delil olarak kullanırız diyenler arasındaki malum görüş ayrılığıdır.. mürtedin cezası kuranda belirtilmediğinden hareketel "sek kurancı"lara göre böyle bir ceza dine yapılmış bir eklenti böyle bir uygulamanın geçerliliğide resule isnad edilmiş bir iftiradır..

El-Balır-uz-Zehhar: İmam Ahmed b. Yahya 5/426

18/el-Kehf, 29.

Ftahmet-üI-Ümme Fihtüaf-lI-Eimme: Muhammed b. Ab-durrahman Dimeşki 267

El-Kafi: İbn-i Kudame 3/159

Allah Teala şöyle buyurur:

Keza bir diğer rivayette Kufe ́de görevli bulunan Abdullah b. Mes ́ud , birtakım kimselerin irtidat etmesi üzerine durumu Medine ́ye Hz. Ömer ́e iletmiş, o da verdiği cevapta, söz konusu kişileri tevbeye ve Hak Din ́e davet etmesini, kabul etmezlerse öldürmesini bildirmiştir.

Tevbe edip etmemesi hallerinde mürtedd erkekten bahsedildi. Sıra mürtedd kadına geldi. Eğer Islamı terke-der ve tevbe ederse, hiçbir şey lazım gelmez. Fakat, tevbe etmez, dinsizlikte ısrar ederse, erkek gibi öldürülür mü? Yoksa, sadece hapis mi edilir?

etmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu da, yeteri kadar, ona mühlet verilmesini gerektirir. En iyisi, müddet için sınır koymamak ve işi hakime bırakmaktır. Duruma ve mür-teddin şüphesine göre, müddeti hakim tayin etmendir. Nakli delillere göre müddet üç günden aşağı olamaz.

Bu anlayışın temsilcilerine, "Sadece Kur ́an ́da geçen hükümlerin uygulama konusu olabileceği şeklindeki anlayışınızda samimi iseniz, haydi hırsızlık, zina, zina iftirası? vb. konulardaki Kur ́ani hükümlerin arkasında olduğunuzu açık ve net bir şekilde deklare edin!" deseniz, buna yanaşmayacak ve bin dereden su getirerek bu hükümleri tevil etme yoluna gideceklerdir. Onların meselesinin, Din ́in çağa "uygulanması" değil, "uydurulması" olduğunu buradan açıkça anlamak mümkündür.

Mürtedd Öldürülünce Ne Yapılır?

El-Kaii: ibn-i Kudame 3/159

kuran ayetleri bize tevatüren gelmiştir.. ama hadisler -

Safiiler'den imam Şafii ve Sabbağ Hanefi-Zer'den imam Muhamed bunu nakleder.

El-Ümin: Şafii 6/32 El-Mühezzeb: Pİruzabadi 2/223

Tevbeye davet konusunda, tevbeye daveti kabul etmeyenle eden fukaha arasında büyük ihtilaf vardır. Bunlarm hepsini DımeşJci özetlemiştir. Dipnotta, onun sözlerini te'yit eden, mezheplerin kitaplarına işaret edeceğim. «İmamlar, islamı terkedenin öldürüleceğinde müttefiktirler. Sonra, acaba hemen öldürülecek midir? Yoksa, öldürülmesi tevbeye davete mi bağlıdır? Tevbeye davet farz mıdır? Yoksa müstehab mıdır? Tevbe etmezse, mühlet verilir mi, verilmez mi? Bu hususlarda ihtilafa düştüler. İmam Ebu Hanife der ki: Tevbeye davet edilmesi gerekmez. O anda Öldürülür. Ancak, mühlet isterse, üç gün mühlet verilir; Ebu Hanife'nm. esbabından: mühlet verilir, diyenlere göre; mühlet istemese de, vermek daha iyi olur. imam Malik der ki: Tevbeye davet edilmesi gerekir. O. anda tevbe ederse, tevbesi kabul edilir. Tevbe etmezse, tevbe edebilir ümidiyle üç gün mühlet verilir. Yine de tevbe etmezse öldürülür.

Hz. Ömer ́in bu görüşte olduğunun söylenmesinin sebebi muhtemelen şu olaydır: Enes b. Malik Tüster ́in fethinden sonra Medine ́ye Hz. Ömer ́ın yanına gelir. Hz. Ömer , fetih öncesi irtidat ederek müşriklere katılan Bekr b. Vail kabilesine mensup 6 kişinin akıbetini sorar. Enes lafı değiştirmek isterse de Hz. Ömer ́ın ısrarlı soruları karşısında, "savaşta öldürüldüler" cevabını verir. Hz. Ömer ́in "İnna lillahi ve inna ileyhi raci ́un" demesi üzerine, "Zaten öldürülmeyecekler miydi? Başka yolu var mıydı" diye sorar. Hz. Ömer şu cevabı verir: "Evet. Ben olsam onlara İslam ́a girmelerini teklif eder, kabul etmezlerse hapse atardım."

Mürtedd tevbe etmek isterse mutlak olarak tevbesi kabul edilir mi? Tevbesi kabul edilmeyen de var mıdır?

Eş-Şarail: Sabbağ; el yazması 6/100 Kurtubi, tefsirinde, mürteddin yüz defa tevbeye davet edileceğini Hasandan rivayet etmiştir. (Kurtubi 3/47)

Kelime-İ Tevhid'le, aslen kafir olan müslüman oluyor. Mürtedd de olur. Müslüman olması için Islamı terk sebebini açıklamaya lüzum yoktur. Mıkdat rivayet ediyor. Diyor ki:

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 224-226.

4/en-Nisa, 137.

Mürtedd Kadının Öldürülmemesine Hükmedenlerin Delilleri

Meseleyi "fikir ve inanç özgürlüğü" zemininde ele alanların, mürtedin katli hükmünün Kur ́an ́a aykırı olduğunu dile getirmeyi de ihmal etmediğini görüyoruz. Meselenin bu yönünü ve delil olarak zikredilen ayetlerin konuya delalet edip etmediğini de ele alalım.

Abdürrezzak, X, 168-9.

? Develerin bulunduğu yere gidip sütlerini ve bevillerini içerek tedavi ediniz. buyurdular. Bunlar oraya gittiler ve tedavi edip kesb-i sıhhat ettiler. Vücutları sağlamlaşınca irtidad ederek Ne-biyy-i Mükerrem Efendimizin çobanı Yesar 'ı katledip develeri önlerine katıp götürdüler. Bu Yesar, Resulüllah 'in azatüsi idi. Hain. herifler onu katlettikleri zaman müsle yaptılar, yani elini, ayağını kestiler ve gözlerine diken ba-tırdılar. Diğer bazı Siyer kitaplarına göre dilinin altına ve gözlerine diken batırıp ölünceye kadar o hal üzere bıraktılar. Vak'a hakkında Medine'ye haber gelince Resulüllah onları ta-kib etmeğe yirmi atlı me'mur ederek üzerlerine Gürz b. Cabir el Fehri'yi emir nasbeyledi. Gürz b. Cabir onları yakalayıp Resulüllah 'in huzurunda getirdi. Resulüllah 'de irtidad, küfran-i ni'nıet, kat'i tarik ve katl-ü işkence gibi fiillerine kısas olmak üzere ellerinin, ayaklarının kat' olunmasını ve gözlerinin çıkarılmasını emrettiler. Tecrid-i Sarih. Cilt. 1. Sht: 184

İkinci hadis, İbn-i Abbas'ın hadisidir. Peygamber ölmüş bir kadın görmüş.

Bu iddia hakkında şimdilik şu kadarını söylemekle yetinelim: Mürtedin katli hükmünü getiren hadisler Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, İbn Abbas, Ebu Musa el-Eş ́ari, Abdullah b. Mes ́ud, Cerir b. Abdillah, Ebu Hureyre, Abdurrahman b. Sevban, Enes b. Malik gibi sahabiler yanında, Harice b. Mudarrib, Zeyd b. Eslem gibi tabiilerden de nakledilmiştir. Muhammed Taki el-Osmani, bu isimlerden gelen 17 rivayeti Fethu ́l-Müslim ́e yazdığı kıymetli tekmilede bir araya toplamıştır.

Tam tersine Kur ́an pek çok ayetinde bizi Sünnet ́e yönlendirmekle, aslında murad-ı ilahiye ulaşmanın yolunu da göstermiş olmaktadır. Bu bağlamda gündeme getirilen "hadislerin güvenilmezliği" anlayışının sebep ve sonuçları üzerinde daha önce durmuştuk.

Mağribeden haber var mı? demiştir.

Mürtedin Öldürülmesi Meselesi Ebubekir Sifil

İbnu?l-Münzir, Kitabu?l-İcma?, 119 vd.

Med'ne'ye geldikleri vakit hasta, benizleri sararmış, karınları §i§-mig bir halde idiler. Ve:

1. Hz. Ömer, Süfyan es-Sevri ve İbrahim en-Neha ́i ́den, mürtedin öldürülmeyeceğini, ölene kadar tevbe etmesinin isteneceğini söyledikleri şeklindeki nakil.

? Ey Allah in Resulü! Kafirlerden birisiyle karşılaştım. Benimle doğuştu. Kılıcı ile elimin birisine vurdu ve kesti. Sonra bir ağacı bana karşı siper aldı. Ve: «Müslüman oldum. dedi. Bu sözü söyledikten sonra ben onu öldürebilir miyim? Ne dersiniz?

Evet, İnandıktan sonra inkar eden bir adam.

Mürtedin katli meselesi hakkında modern zamanlarda ileri sürülen kimi itiraz ve tenkitler bulunduğunu biliyoruz. Başta "fikir ve inanç özgürlüğü" olmak üzere birçok kavram, mürtedin katli hükmüne esas teşkil eden nass ve uygulamaların önüne geçirilmek suretiyle aslında yaşadığımız "zihniyet dönüşümü" ortaya konulmuş oluyor.

3. Bu hükmün Kur ́an ́a aykırı olduğu iddiası.

irşad-us-Sari: Kastalani 1/74

Müslümanların onlarla savaşacak güçleri olmayabilir. Bu durumda, müslümanlarm kuvvetlerini muhafaza etmeleri, onlara mukavemet edememeleri sebebiyle, nıür-teddlerin istediği mühleti vermekte mahzur yok. Eğer müsiümanların, onlarla savaşacak güçleri varsa ve harp, müslümanlar için daha hayırlı ise, onlarla harp ederler.

El-insaf: Merdavi 1/394

Şu halde Kur ́an ́ın, irtidat meselesine değindiği halde "işareten" dahi olsa bu suçun müeyyidesine yer vermediğini ileri sürmek doğru değildir.

Yerimiz elverdiğince bu üç noktayı sırasıyla ele alalım:

? Bunu kim öldürdü demiştir. Bir zat :

herkese hayırlı bayramlar:)

Sünen-i Nesai: Şerh-u Süyuti 7/103

Ancak ilginçtir, İbn Hazm ́ın orada zikrettiği iki rivayetten birinde?ki diğer kaynaklar tarafından da zikredilmiştir? Hz. Ömer ́in, mürtedin üç gün hapsedilmesini, sonra İslam ́a dönme teklifi yapılmasını söylediği nakledilmektedir. Bu rivayet, Hz. Ömer ́in mürtedin üç gün süre verildikten ve tevbe teklif edildikten sonra öldürüleceği görüşünde olduğunu anlatmaktadır. Aksi takdirde, buradaki "üç gün" kaydının hiçbir anlamı olmayacaktır!

Peygamber'in «öldürme emri çıkardığı islamı terkeden dört kişi, aynı zamanda, Peygamber'e ve İslam'a sövmüşler ve onlara dil uzatmışlardır. Bununla beraber hepsini Öldürmemiş, bazılarının tevbesini kabul etmiştir. Ureynelilel'e gelince, onlar, müslüman olan bedevilerdendi. Allah'ın Resulü, sütlerini içmeleri için, onları zekat develerinin yanma bıraktı. Fakat onlar, İslamı ter-kettiler, çobanları öldürdüler, develeri götürmeye kalktılar. Peygamber, peşlerinden adam gönderdi. Onları öldürttü. Onlar sadece, mürtedd değildiler. Hem çobanlan Öldürmüşler, hem de, soygun yapmışlardı. Yol kesiciler durumuna düşmüşlerdi. Bu sebeple, Peygamber, onları tevbeye davet etmeksizin öldürttü.

Fetavl-1 İbn-i Hacer el yazması 1

El-Kafi: Ibn-i Kudame 3/159

El-Hilaf: Tusi 3/172 Es-Sarim-ül-Meslül: İbn-i Hacer 317 Es-Seyf-ül-Meslül: Sübki el yazması 29

El-Mebsut: Serahsi 10/117

Bundan sonra ne af, ne de hidayet var. Onlar, kendilerini zorla ölüme sürüklediler. Özellikle, imandan sonra küfür, tekrarlanırsa. «Şunlar ki iman ettiler, sonra tuttular küfre gittiler, sonra yine iman ettiler, sonra yine küfre gittiler, sonra da küfürde ileri gittiler. Allah onları mağfiret edecek de değil, doğru bir yola çıkaracak da değildir. Onların küfürde ileri gitmeleri, bu gerilemenin, hidayetten sonra delaletin, tabii bir neticesidir. Bu kesin ve adil neticeye son hazırlayıcıdır.

mürtedin cezası 4 mehheptede ölümdür sadece hanefilerde değil.. meselenin kaynaklarını yukarda verdik.. en azınan oraya bakılabilir.. mürted olduğu için öldürülen varmı?var..

Evet, iddia kısaca bu.

El-Kafi: Ibn-i Kudame 3/161

Kastalani , İbn-s Abbas'm, kadının öldürülme-mesi hususundaki rivayetine cevap vermiştir. Der ki: «... ibn-i Abbas, burada hadisin ravisi olması hasebiyle cevap verildi. Mürtedd kadının öldürüleceğini söylemiştir. Ebu Bekir, Hilafeti sırasında, telamı terkeden bir kadını öldürmüştür. O vakit bunu gören ve duyan Sahabe de çoktu. Fakat, hiçbiri ona bu hususta itirazda bulunmadı. Muaz b. Cebel'in hadisinde. Peygamber kendisini Yemen'e vali gönderirken demiştir ki: «Islamı terkeden hangi erkek olursa oisun, onu tekrar Islama davet et. Dönmezse, boynunu vur. İslamı terkeden hangi kadın olursa olsun, onu tekrar islama davet et. Dönmezse boynunu vur. Feth-ül-Bari de İmam İbn-i Hacer der ki: Senedi hasendir. Bu, ihtilaf konusunda bir delildir. Bunu kabul etmek gerekir.

El-Muhalla: Ibn-i Hazm 11/231

Tevbesi kabul edilmeyenlerden birisi de sihir yapan ve büyücüdür. Ancak uzun bir müddet sihiri terkerierse. tevbesi kabul edilir. Hane filer'den Bedr-ur-Reşid , Şafiiler'den LHmeşki bu hususu kesin olarak belirtmişlerdir.

Yine şöyle buyurulur: "Sizden her kim dininden döner ve kafir olarak ölürse, artık onların bütün amelleri dünyada da ahirette de boşa gitmiştir. Bunlar cehennemliktir. Orada devamlı kalıcıdırlar."

Bu noktayı müstakil bir yazıda ele almak üzere paranteze aldıktan sonra devam edecek olursak, günümüzde bu hükmün uygulanması noktasında pratik birtakım güçlükler bulunduğu, uluslar arası sistemin ve bağlantıların bu ve benzeri hükümlerin uygulanmasını zorlaştırdığı tezi malumdur. Bu noktada ümmete düşen, İslam ahkamının muhafaza ve müdafaasından geri adım atmak değil, uygulanmalarının önündeki engellerin aşılmasına çalışmaktır.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 211-215.

2- Mürtedd Kelime-i gehadet getirdiği takdirde durum ne olur?

Ebubekir Sifil

Münteha-1-iradat: ibn-i Neccar 2/501

MESELENİN TARİHSEL UYGULAMASI

? Elçiye zeval olsaydı, seni öldürürdüm; Onu, Peygamberin bu sözüne dayanarak öldürmemiştir. Bu sebeb-ten öldürmediği rivayet edilmiştir...

h. karaman

ihtilaf mürtedin tevbeye davet edilip edilmemesi noktasındadır.. tevbeyide kabul etmese yapacak birşey yok.

Bu hafta da meselenin Kur ́an ́a uygunluk-aykırılık boyutunu görelim.

Tuleyha, Beni Esed b. Huzeyme'ye mensup olup, Rasulüllah 'in son zamanlarında peygamberlik iddiasında bulunmuştu. O, bağlı bulunduğu Esedoğullarına kendisine Cebrail'in geldiğini söyleyerek bazı tuhaf şeyler uyduruyor ve onlardan kendisine tabi olmalarını istiyordu. Kendisine tabi olanlara namaz kılarken secde etmeyi yasaklıyor ve Allah'ın buna ihtiyacı olmadığını ve, O'nu ayakta zikretmelerini emrediyordu. İbnül-Esir; "Kabilecilik taassubundan dolayı çok sayıda Arap ona tabi oldu" demektedir (İbnül-Esir, a. g. e., II, 344). Bu yüzden ona bağlı olanların çoğu Esed, Gatafan ve Tay kabilelerine mensuptular. Fezare ve Gatafanlılar Taybe'nin güneyinde toplanmış,

Mürtedd kadının öldürülmesi veya hapsi meselesi, mürtedd erkekle kadının öldürülmesinden bahsederken, tafsilatıyla zikredilecektir,

yani başta hz ebu bekir ve hz ömer olarak bu meselenin uygulama ayrıntıları, uygulanışı, sonuçları islam tarihine geçmiş dolayısıyla hükmün tüm sahabelerce bilinmesi / uygulanışı noktasında şüphe kalmamıştır..

? Onu yakaladık. Boynunu vurduk.

? Ben, ey Allah'ın Resulü. Onu terkime bindirdim. Beni öldürmek için, kılıcıma sarıldı. Ben onu Öldürdüm.

Umdet-ül-Karı 24/78 Amir-i Şa'toi Ali'den mürteddin üç defa tevbeye davet edileceğini söylediğini nakleder, sonra şu ayeti okur:

Ve şu ayettir.

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 221-224.

2... hadislerde gelen cezayı beğenmeyen sek kurancıların genelde yapıştığı yol hadis ne kadar da sahih olsada herhangi bir hadisin resule izafesinin az veya çok bir şüphe içerdiğinden dolayı bu şüpheyi esas alarak inkar etmektir.. yani şüphe her vakit olmadığına delil olur.. kısacası resul resullük ömrü hayatında hiç konuşmamıştır. hiçbir hüküm vermemiştir..

- "De ki: "Hak Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkar?"

İbn Hazm, el-Muhalla, XI, 191.

Ancak, mürtedd kafirlerin elçisi olursa öldürülmez. Çünkü Peygamber Müseyleme'nin elçilerini öldürmemiştir .

Bir müslüman islamı terkedince, islamı terki sabit olduktan sonra öldürülür mü, yoksa, tevbeyc mi davet edilir? islamı terkte ısrar ederse, öldürülür mü, yoksa mühlet mi verilir?

Alimlerimiz, Arap müşriklerinden Özür sahipleri hakkında ihtilaf ettiler. Bir kısmı, küfürleri sebebiyle öldürülürler, der. Çünkü, özürlü olmak zimmilik anlaşması gibidir. Özür sebebiyle savaş ortadan kalkar. Kafirken, zimmilik anlaşmasıyla, öldürülmesinden vazgeçilmeyen bir kimse nasılsa, özürlü de aynen böyledir. Bu görüsna göre, özürlü mürteddler öldürülürler. Özürlülük kadınlık mesabesindedir, deniliyor. Çünkü, özürlünün savaşacak sağlam bünyesi yoktur. Bu görüşe göre de, İslamı terkten sonra mürteddler öldürülmezler. Küfürleri sebebiyle öldürülmedikleri gibidir. Mürtedd kadının öldürülmeyeceği katileşince. deriz ki, düşman ülkesine iltica ettiği takdirde cariye muamelesi görür. Bu hususta sahabenin ittifakı vardır. Beni Hanife kabilesi islamı terk ettiği vakit, Ebu Bekir kadınlarını köle yapmıştı. Bu esirlerden bir cariyeyi de Hz. Ali aldı. Bu cariyeden Hz. Alinin Muhammed b. Hanefiyye isimli bir oğlu doğdu.

Er-Ravd-un-Nadir: Siyagi 3/224, 244

1- Mürtedd belli bir şeyi inkar ettiği zaman, tev-besinin sahih olması için, inkar ettiği şeyi kabul etmesi gerekir. Şehadet getirmesi kafi gelmez. Bu hususta, Han-beiiler'den ibn-i Kudame der ki: «Kim şehadetin dışında bir şeyi inkar ederse, ancak inkar ettiğini tekrar kadi önünde tasdik ettiği takdirde İslama girmiş olur. Bir kimse Muhammedi 'in Peygamberliğini tas-dik eder bütün dünyaya gönderildiğini inkar ederse, Mu-hammed'in bütün mahlukata peygamber olduğunu tas-tik etmedikçe, müslüman olamazlar.

2. Mürtedin katli meselesinin "fikir ve inanç özgürlüğü" zemininde ele alınması.

M-Muğni: Ibn-i Kudame 8/540

2/el-Bakara, 217.

Bir defa islamı terkedip,. sonra tevbe edenin tevbesi kabul edilir. Bu gayet makuldür. Belki şüpheye düşmüş, şüphesi, onu, İslamı terke sürüklemiş olabilir. Fakat, birden fazla İslamı terkedip, tevbe etmişse, tevbesi kabul edilir mi, edilmez mi?

El-Mebsut: Serahsi 10/112

Önce İslamı terk sebebini ve hangi sebeple İslamı terk ettiğini tayin etmek lazımdır. Çünkü mürteddin tevbesi, ancak, inkar ettiğinden vaz geçmesi, onu kabul etmesiyle makbul olur. Üçüncü kısımda da geçtiği gibi, İslamı terk gerçekten bir takım fullerle meydana gelir.

? «Kim dinini değiştirirse ona öldürünüz. Bu hadisin açık manası da, mürteddin tevbeye davet edilmeden öldürülmesidir. Ancak tevbeye davetini gerektiren bir delilin bulunması müstesna bir haldir.

Sadece müslüman olduğunu ilan etmek dokunulmazlık sağlarsa, İslamı Kabul etmeme de dokunulmazlığı kaldırır. Verebilen, alır da.

her tarafın dayandığı akli delililer ilave ediliyor. Bu meselede her görüşü savunanı, delüleriyle beraber anlatacağız.

imam Serahsi der ki: «Şafii, Peygamberin: hadisini delil olarak ileri sürdü. Bu hadis, erkekleri de kadınları da içine alır. Aynen ayeti gibidir. Ölümü gerek tiren şeyin dini değiştirmek olduğu açıkça gözüküyor. il-leti açıklamak için, Kur'an'daki ayeti misal getirdi. Din değiştirmenin hükmü tahakakkuk etmiştir. Bir hadiste, Peygamberimizin, Üramü Mervan denilen bir kadını Öldürdüğü sabittir. Ebu Bekir'in de, Ümmü Firlsa denilen bir kadını öldürdüğü rivayet edilir. Çünkü, bu kadın, batıl olduğunu bile bile, batıl bir dine inanmıştır. Mürtedd erkek gibi öldürülür. Öldürme, dinsizliğin cezasıdır. Hakkı tasdikten sonra inkar, en büyük günahtır. Bu sebeble, mürteddi öldürmek sadece Allah hakkıdır. Sadece Allah hakkının ihlali de, cezasız bırakılmaz. Zina, hırsızlık, içkinin cezalarında olduğu gibi, diğer suçların cezasında da erkeklerle kadınlar müsavidirler. Böylece, islamı terk halinde işlenen cinayet, kafirken işlenen cinayetten daha ağırdır. Çünkü hakkı tasdikten sonra inkar, başlangıçta küfürde ısrardan daha kötüdür. Aynen diğer haklarda olduğu gibidir. Mürtedd kadının suçu ağır olmadıkça öldürülmez. Bu, tamamen suçu ağır olunca öl dürülür manasına da gelmez. Kafirliğinde yaptığı hareketler gibi. Mürtedd kadın, savaşçı, sihirbaz veya orduyu savaşa teşvik ve sevk eden hükümdar olursa, öldürülür. İslamı terk ettikten sonra da aynı muamele yapılır. Buna da delil, islamı terkten sonra hapsedilmesi, cezalandırılması ve İslama zorlanmasıdır. Bunlar kafir bir kadına yapılmaz. İhtiyarlar, inzivaya çekilenler, rahibler de böyledir. İslamı terk ettikten sonra öldürülürler. Kafirken Öldürülmezler. Körler gibi özür sahipleri kötü-rümler de böyledir. Kafir elinde köle olmak da öldürmeye manidir. Esirin köle edilmesiyle böyle bir hadise meydana gelir. isiamı terk durumunda hiç birisi öldürmeye mani değildir. Sonra asli küfürde kendi başına bırakılmaz. Müslümanların yararına köle yapılır, islamı terkten sonra da, kendi başına bırakılmaz. Öyleyse öldürülür.

Umdet-ul-Kari: Sahih-i Buhan Şerhi 24/77 irşad-us-Sari: Kastalani 10/75 Sunen-i Ebu Davut 2/441 Sünen-i şerh-is-Süyuti: 7/107

- "Din ́de zorlama yoktur. İman ile küfür apaçık ortaya çıkmıştır?"

El-Mebsut: Serahsi 10/98-99

2. Mürtedin katli hükmünün "birkaç hadiste" yer alması yeterli değildir. Zira bu hadisler kesin değildir.

Bir müslüman bir farzı inkar etmek suretiyle İslami terkederse, inkar ettiği farzı tasdik etmedikçe, kelime-i şehadet'i tekrarlamadıkça, müslüman olamaz. Çünkü, inandığı şey sebebiyle Allah ve Resulü'nü yalanlamı§tır. Bir peygamberi, Allah'ın Kitabından bir ayeti, kitaplarından bir kitabı, Allah'ın melekleri olduğu kat'i bilinen meleklerden birisini inkar ederse, yahud bir haramı helal sayarsa; müslüman kabul edilebilmesi için, inkar ettiğini tasdik etmesi gerekir...

El-Muhalla: ibn-i Hazm U/230

Nitekim İbn Hazm, el-Muhalla ́da mürtede uygulanacak hüküm hakkındaki ihtilafları zikrederken, "mürtedin öldürülmeyeceği, ömrünün sonuna kadar tevbeye davet edileceği görüşünde olanlar" diye zikrettiği gruba örnek olarak Hz. Ömer ́i zikretmiş ve yukarıda mana olarak aktardığım hadiseyi nakletmiştir.

TJreyne Kıssası: Uki ve Ureyne kabilelerinden yedi, sekiz kişi Resulül-iah 'İn yanına gelerek islam üzere biat ve kelime-i Tev-hid'i telaffuz ve müslüman olduklarını izhar ettiler. Bu adamlar,

Halid b. Velid'in Tuleyha meselesini Çözümlemesi

? «Ya Kesula'llah, biz fakiriz. Bizi barındır, yedir, içir. diye istirhamda bulundular. Hz. Resul-ü Ekrem onları Ashab-ı Suffe arasına dahil ettiler. Biraz ikametten sonra Medine'nin havası ve suyu mizaçlarına tevafuk etmediği için Hz. Peygamber Efendimize:

Bekara: 186

Şu halde modern çağın anlayış ve değer yargılarının etkisinde kalarak Din ́i ve dini hükümleri bu zeminde ele alma hastalığına yakalanmış olanlar dışında bu meseleye itiraz getirilmesi söz konusu değildir.

İrtidat hareketlerinin başlamasıyla başkent Medine her taraftan düşmanlarla kuşatılmış bir duruma geldi. Öte taraftan Yahudi ve Hristiyanlar, ortaya çıkacak fırsatları değerlendirmek için müslümanların durumunu izlemeye başladılar. Tarihçiler müslümanların o zaman içinde bulundukları dehşet verici durumu; "Müslümanlar, peygamberlerini kaybetmeleri ve azlıkları ve düşmanlarının çokluğu yüzünden sanki şiddetli soğuk, yağmurlu karanlık bir gecede sahrada kaybolmuş koyun sürüsüsün durumunu andırıyordu" (Taberi, Tarih, Beyrut ty, III, 225; İbnül-Esir, Tarih, Beyrut 1979, II, 333) şeklinde ifade etmektedirler. Medine'nin bu şekilde ciddi olarak tehdit altında bulunmasını ileri süren bazı kimseler, Rasulüllah 'in vefatından az önce yola çıkan Usame'nin ordusunu bu seferden alıkoyması için Ebu Bekir 'a müracaat ettiler. İslam devletinin başına henüz geçmiş olan Hz. Ebu Bekir son derece net ve kararlı bir ifade ile bu tavsiyeyi yapanlara; Bilsem ki kurtlar burada beni parçalayacak; Usame'nin ordusu için Rasulullah 'nin emretmiş olduğu şeyi uygulayacağım" (Taberi, a. g. e., III, 225, 228; İbnül-Esir, a. g. e., aynı ver) dedi ve bu orduya yoluna devam etmesi için emir verdi.

Bu hadis, başka bir tarikla da rivayet edilmiştir. Hz. Ömer:

El-Muhalla: Ibn-i Hazm 11/229

Kifayet-üI-Ahyar: Hısni 2/204

Çünkü, tekrar tekrar islamı terk, inançlarının bozuk-luluğunu, İslam ile ilgilerinin azlığını gösterir.

2. İrtidad eden erkek öldürülürken aynı durumdaki kadının öldürülmemesi meselesine gelince, bu, Hanefi mezhebinin ictihadıdır. Diğer mezheplerde iirtidad eden kadın da tıpkı erkek gibi?tevbe teklif edilip şüpheleri giderildikten ve düşünmesi için süre verildikten sonra? öldürülür.

artık o hadisi kuran arz ettim ve geçersiz kıldım takdiği bu konudaki kesinleşmiş tarihi uygulamalarla suya düşüyor öyleyse gidilecek 2 yol var:

Zmdik: Seneviye taifesinden olan şahsa denir. Bir kavle göre, nur ve zulmete kail olan, bir görüşe göre, iman ve rububiyete iman ve itikadı olmayan dinsize denir. Bazılarına göre küfrünü gizleyip sureta müslüman. görünen. münafığa denir. Zmdik kelimesi Zend'in farscadan Arapçaya geçmig şekildir.

Bu hususta fukaha muhtelif görüşlere sahip. İhtilaflarının sebebi, bu konudaki mevcut rivayetlerdir. Bir kısmı, mürtedd kadının Peygamber zamanında öldürüldüğünü bildiriyor. Bir kısmı da, harpte, kadınların öldürülmesinin men edildiğini bildiriyor. Bunlara bir de, nasslan anlayışlar, iıasslann etrafında söylenilenler,

Menar-üs-Sebil: ibn-i Davyan 2/4090

Söz gelimi Kur ́an ́da şöyle buyurulur: "Hakikat şu ki, iman edip de sonra küfre sapanlar, sonra yine iman ederek küfre dönenler ve sonra da küfürlerinde ileri gidenler var ya; Allah onları bağışlamayacak ve doğru yola eriştirmeyecektir."

«Münafıklar cehennemin en alt derekesindedirler. Onlara asla hiçbir yardımcı bulamazsın. Tevbe edenler müstesna İbn-i Mesud'un hadisi, onların küfürlerini gizlemelerine rağmen, tevbelerinin kabulü hususunda delildir. İbn-i Nevaha'yı Öldürmesine gelince; her halde tevbe-sinde yalan olduğu belli olmuştur. Çünkü, o açıkça tevbe etmiş, küfründe de ısrar ettiği açığa çıkmıştır. Herhalde, İbn-i Mesud, Müseyleme'nin elçisi-geldiğinde, Peygamber'in söylediği şu sözünden dolayı öldürmemiştir:

Oysa bir Müslüman için esas olan muhkem nasslar ve onların uygulamasıdır. Yaşadığımız ortamda ve yasal zeminde herhangi bir hükmün uygulanmıyor oluşu onun "İslamiliğini" tartışma konusu yapmayı meşru kılmaz. Elbette her bakış açısının bir gerekçesi vardır; önemli olan bu gerekçenin meşruiyetidir.

Bakara : 191

Yukarıda, mürtedin katli hakkında icma bulunduğu tesbitini tartışmalı kılabileceği düşünülen meseleyi ele almıştık. Ve görmüştük ki, bu meselede cumhurun üzerinde birleştiği hükme aykırı kanaatte olduğu nakledilen Hz. Ömer , İbrahim en-Neha ́i ve Süfyan es-Sevri ́den, cumhurdan farklı düşünmedikleri de nakledilmiştir. Dolayısıyla bu meselede icma bulunmadığını söylemek o kadar kolay görünmemektedir.

Sahih-u-Müslim: 144

İlk dinden dönme hareketi Peygamber 'in sağlığında Yemen'de ortaya çıkmıştı. Kendisinin peygamber olduğunu iddia eden Esved el-Ansi, topladığı kuvvetlerle önce Necran bölgesini, peşinden de San'ayı, Vali Şehr ile yirmi beş gün savaşarak ele geçirdi. Hz. Peygamber'in Amil ve muallimi olarak bölgeye gönderdiği Mu'az b. Cebel, Ma'rib'de bulunan Ebu Musa el-Eşari'ye iltihak etmiş daha sonra ikisi birlikte Hadramevt'e gitmişlerdi (Taberi, III, 229-230). İbnül-Esir'in ifadesiyle, "Esved'in çıkarmış olduğu fitne bir alev gibi, Hadramevt'ten Taif, Bahreyn ve Ahsa'dan Aden'e kadar her yeri kaplamıştı" (İbnül-Esir, II, 338). Hadramevt'te toplanan müslümanlar endişeli bir şekilde beklerken, durumu haber alan Rasulüllah 'in, Yemen bölgesinde bulunan müslümanların tamamına yönelik, Esved'e karşı savaşılması emri bölgeye ulaştı. Veber b. Yuhannis vasıtasıyla gönderilen mektubta; dinin korunması, mürtedlere karşı savaşılması, Esved el-Ansi'nin açıkça savaşılarak veya gizli bir tertiple ortadan kaldırılması ve bu emrin İslam'da sebat eden bölgedeki bütün müslümanlara ulaştırılması gibi talimatlar yer almaktaydı (Taberi, III, 231; İbnül-Esir, II, 338).

Bazılarına göre, mürteddi Öldürme meselesi, ağır gözüküyor. Fakat, harp meydanında da olsa, insanın, Kelime-i Tevhidi söyleyerek canını korumasının mümkün olduğunu görünce, büyük sayılmaz. Bir insanın, İslama girdiği gibi çıkması da tabiidir. Bu hususta tesbit etiği-miz en iyi şekil, Mikdad ile Peygamber arasında geçen şu konuşmadır, ibn-i Kudame bunu, şöyle nakleder. «Mikdad dan. Mikdad der ki :

İmam Malike İmam Şafii ve İmam Ahmed, erkekle kadının, islamı terkle doğan neticelerde müsavi olduğunu, İmam Ebu Hanife ise, kadının öldürülmeyip, hapsedileceğim söylerler.

Ancak burada da problem yok değil. İcma konusundaki eseri kadar ulemanın ihtilafları konusundaki eseri de şayan-ı itibar olan İbnu ́l-Münzir ́in, mezkur iki imamın adını, "mürted tevbeye davet edilir; ederse ne ala, etmezse öldürülür" diyenler arasında zikrettiğini görüyoruz. Yine İbnu ́l-Münzir ́in, dipnotta belirttiğim yerde Hz. Ömer ́ı da bu görüşü benimseyenler arsında zikrettiğini kaydedelim.

Rasulüllah 'in emri San'a'daki müslümanlara ulaştığı zaman, planlanan bir suikast ile Esved el-Ansi, Firuz adındaki biri tarafından öldürülmüş ve Kenan bölgesi tekrar İslam'ın hakimiyetine girmişti. Onun öldürüldüğü haberi Medine'ye Rasulüllah 'in vefat ettiği günün sabahında ulaşmıştı (geniş bilgi için bk. Taberi, III, 227 vd.).

Şeraiu-1-islam: Hüli 260

Dr. Numan A. Es. Samerrai, Mürted?e Ait Hükümler, Sönmez Yayınevi: 229-232.

Eğer dininden dönen, din değiştiren kimse bu yüzden öldürülseydi; yani din değiştirmenin cezası idam olsaydı o zaman dinde zorlama olurdu. Halbuki ilgili ayet, "dinde zorlamanın olmadığını" açıkça ifade ediyor (Bakara: 2/256). Esasen iman, aklın hükmü, gönlün rızası ve vicdanın kanaat getirmesi ile olur. Bir kimseye baskı uygulanır ve bu yoldan "inandım" demesi sağlanırsa, o kimse inanmış olmaz, takiye yapmış, münafıklık etmiş olur. İslam böyle bir iki yüzlülüğe meydan vermez. Uluslar veya guruplar arası sistemde yalnızca, birbirine düşman, aralarında savaş ilişkisi bulunan iki gurup olursa, farklı din ve inanç sahiplerinin bir ülke içinde veya farklı ülkelerde sulh içinde yaşamaları mümkün olmuyorsa bu durumda din değiştirmek demek, "karşı tarafa geçmek ve müslümanlara savaş açmak" demektir. Bir kimse dinini değiştirdiği için değil, buna ek olarak müslümanlara savaş açtığı için öldürülür.

Bir zatın, Peygamber'e, biri hakkında bir şeyler fısıldadığı rivayet edilir. Peygamber de onu açıkça söyler. Meğer, müslümanlardan birini öldürme hususunda izin istermiş. Peygamber buyurur ki:

İmanüyye'den Tusi , mürtedd erkeğin iki defa tevbeye davet edileceğini ileri sürmüştür. Önce tevbeye davetin lüzumunu söyler, sonra bu fikrinden cayar. Ve sadece mürtedd kadmm tevbeye davet edileceğini söyler. Tevbeye davetin müddetinden bahseder, müddetle tahdid olunmamasını söyler. Bu hususta der ki: «Beşinci mesele: Tevbeye davet gereklidir. Altıncı mesele: Tevbeye davet edilen mürtedd hakkındadır. Mezhebimizin fakihleri, tevbeye davet süresini tahdit etmemişlerdir... Bize göre, tahdidle sınırlamak delile muhtaçtır. Aynı zamanda IV. Halife Hz. Ali'den şöyle bir rivayet vardır.

Bu ince ve dikkat isteyen bir meseledir. Zmdik zayıf, bencil bir şahıstır. Onun tevbe edip etmediğini ner-den biliriz? Hayatının gizli ve açık olmak üzere iki yönü vardır. Bu halde yaşar. Bu hali yüzünden, fukaha arasında, tevbesi hususunda ihtilaf devam ederken, çok kere en ihtiyatlı olanı, bu hususu, mahkemeye ve kadının kanaatine terketmektir.

b- Müktedd Kadının Öldürülmesi :

Zeydiyye'den imam Ahmed, bir görüşünde, zın-dıkın tevbesinin kabulünün caiz olduğunu nakletmiştir.

Mürtedin öldürülmeyeceği görüşünün İbn Hazm tarafından İbrahim en-Neha ́i ve Süfyan es-Sevri ́den de nakledildiğini yukarıda görmüştük. Abdürrezzak da bu görüşü onlara nisbet etmektedir.

? Seni bir defa daha getirtmiştim, Tevbe ettiğini iddia etmiştin. Görüyorum ki, gene geldin; İbn-i Mesud onu öldürdü. İlk rivayetin dayanağı şu ayettir:

El-Ümm: Şafii: 6/147-148