Peygamberler Allah'ın elçileridir, ortakları değil. Bunun zorunlu sonucu, peygamberlerin söz ve davranışlarının dinde bir or-

altında işlenen en korkunç günah, hadislerin Kur'an ayetlerini hükümden düşürebileceğini göstermeye kalkmak, buna kılıf hazırlamaktır. Bu günahın ortaya çıkardığı anlayışa göre, ayetlerle hadisler çekişme durumunda kalırlarsa, Peygamber'in kabulleri Allah'ın kabullerini saf dışı edebilecektir.

ehli sünnet vel cemaat, gerisi cemadat...

bir tespitini buraya almak istiyoruz. İbnül-Cevzi (ölm. 597/1200), ünlü eseri Telbisü İblis'te, İblis'in muhaddisleri nasıl alda-

o da Allah'ın hükmüdür. Resul, mülzim ve hakim değil, sadece Allah'tan haber getiren aracıdır..." (Gazali;

2. Hz. Peygamber'in, yaşadığı toplumun ve zamanın geleneklerini diğer insanlar gibi yaşamasından doğan sünnet.

ifade etmez olmuştur. Çünkü 'hak mezhepler' ve 'hak tarikatlar' vardır. Bunların dışında hak arayanlar 'sünnete ve

insanlar on defa düşünüp bi defa yapsa bu duruma düşmese ne güzel olur...

işte ben de bunu anlatmaya çalışıyorum kardeş, şu an herkes ve tüm mezhebi görüşler bana aynı uzaklıkta, çünkü mezhepleri daha yeni anlamaya çalışıyorum, bugün itibariyle bakarsak baan en yakın en kesin yol Kurana uymak, sonra ne olur bilemem. saygılar

dece zan ifade eder. Bir tanesinin bile kesinlik netliği yoktur. Hadis alanının otoritelerinden biri sayılan Ahmed Naim

Cenabı Peygamber'in, Medine'ye gelişinden ölümüne kadarki zamanda okuduğu 552 hutbenin hiçbirinin metni yoktur. Çün-

an. Resul'ün sözü ne hükümdür, ne de mülzim ; hüküm Allah'ındır. Ancak Allah'ın hükmünü ortaya çıkaran bir

bir sonucudur. Biz, rivayetlerin bir kısmını alır, bir kısmını atarız. Çünkü biz, rivayetleri, diğer değerlendirme yollarını kul-

kitabı dışındaki tüm din kitaplarıdır.' (Hadis ve ilgili açılamalar için bk. Elbani; el-Ahadis es-Sahiha, 6/774-777, 803)

"Hadis ulemasına bulaşan İblis kirletmelerinden biri de şudur: Bunların bazıları uydurma bir hadisi, uydurma oldu-

nin dereceleri olduğu gibi ona dayanılarak elde edilmiş sahih hadislerin de çeşitli dereceleri olması gerekir."

Az önce adını andığımız Abdullah'ın Hz. Resul'den tüm rivayeti 20'yi geçmiyor. Cennetle müjdelendiği bildirilen Said b. Zeyd (ölm. 51/671) adlı sahabinin tüm rivayeti 10 sözdür. (İbn Kuteybe; Te'vilu Muhtelifi'l-Hadis,39; Ahmet Naim; Buhari Tercü-

neti dediğimizde de iki ayrı anlam vücut bulmaktadır:

maya karşı çıkanları "Sakal-ı şerife hürmetsizlik ediyor" diye sindirmesi gibi. Uydurmalar içinde 'Peygamberimizin sidiğini içmenin cennet kazandırdığını', Peygamberimizin dışkısının 'gaita-i şerife ve parfüm olduğunu' söyleyenler bile vardır. Uy-

Hadis diye rivayet edilen sözün Kur'an'dan onay alması.

Şimdi, Allah'a ait olanla Peygamber'e ait olanı birbirine karıştıran ve hadis adıyla sahnelenen şu Kur'an dışı sözlere bakal-

ALLAH RESULÜ AS. öyle buyuruyor...

at, 3/324 vd.)

lerin arka planı işte budur.

etçisidir. Hz. Peygamber bu ışık-kaynağı "Allah'ın gökten yere uzanan ve yapışanları şaşkınlık ve sapıklığa asla düşürme-

Evet, Hakim ve mülzim Allah'tır. Allah'ın verdiği hükmü haber ve-

tur. Hatta fıkıh kitaplarında açık ve tevilsiz şirk ifadesi olan şu başlıklar atılabilmiştir: 'Sünnetin Kur'an'ı Neshi' Bu başlık

in" diyor.

bir şeyin 'din' olmasını istemiyordu. Allah'ın kitabı dışındakilerin tümüne 'mişna' diyen ve miş-

tavrın, Kur'an'ın anlayışıyla barıştırılması asla mümkün olmaz.

Cafer ben boşlukda değilim sen beni değil kendini sorgula elhamdülillah Kuran İslamından memnunum Alevilik ceferilik gibi konular ailemin kökenidir benim tercihim ise Kuranİslamıdır Ben inan daha fazla seni boşlukda görüyorum ehli sünneti tarif edişin bunuda kanıtlıyan bir sebeb...

Her Sünnet Sözünün Arkasında Peygamberimizin Olduğunu Sanmak:

nasıl kabul ederiz? O halde, bu senet meselesinde üç noktayı sorgulamamız gerekiyor: Birincisi, senetteki kişiler kimdir ve

Hz. Muhammed tüm bunların böyle olacağını, nübüvvetinin bir gereği olarak elbette ki sezmiş, görmüş ve gereken uyarıları yapmıştır. Her türlü yozlaşma belasının giriş kapısı olarak peygamberlerin şirk aracı yapılmasını Kur'an ona göstermişti. Öncelikle bu giriş kapısını kapatmak için tedbiler aldı. Tüm hayatı, kendisinin Allah'ın elçiliğinden çıkarılıp Allah'ın ortağı konumuna getirilmemesi için verilmiş mücadelelerle doludur. Bu titizliğinin amacına varması için, Allah'ın kitabı dışında, tar-

söz ve anekdot için bk. Aynı kaynak, 3/329 ve 4/74, 80) Özellikle fıkıhta sünnet bu son anlamdadır.

bir rivayet hamalına döner.

"Ben aranızda olduğum sürece bana itaat edin. Size Allah'ın kitabına sarılmanızı öneriyorum. Onun helalini helal, haramını haram bilin."

Bu tutum sadece Peygamberimize değil, Kur'an'a da saygısızlıkla doludur.

Bu 'kasten' sözü niçin ekleniyor? Uydurmaları felaket ve facialar yaratanları, "Niyetleri kötü değildi, kasten yapmadılar" şeklinde şeytani bir gerekçe ile aklamak için. Bu mantığa göre, "Benim niyetim iyi" diyen herkes din adına, Peygamber a-

cafer kardeş, sevgi ve saygılarımı sunarım size ilk önce

nin bu mişnalara karşı çıkmaması." Sahabiler sordular: 'Mişnalar nelerdir?' Resul buyurdu: 'Mişnalardan maksat, Allah'ın

karşı çıkan, yazılan sözlerini imha ettiren bir Peygamber tebliğ ettiği kitabı ikinci sıraya itiyor.

sı halinde terkleri gerekir. Sahabi de böyle yapmıştır. Büyük bilgin Şatıbi bize şunu bildiriyor: Sahabenin bazıları, teravih

Hadis uydurmacılığı, minareyi çalmadan önce bol miktarda kılıf hazırlamıştır. Kılıflardan biri işte bu, "Özendirmek maksad-

Hadis konusunda daha ayrıntılı bilgi edinmek isterseniz, verdiğimiz linke tıklayınız: Hadislerin Durumu

Dönüştürmek:

Bu son iki hadis, sünnet bahsinde bir saptırmanın altını daha çizmemizi gerekli kılmaktadır:

değildir. Sahabilerin hiçbirinin yalan söylemediğini varsayalım; sahabenin adını oraya koyanın yalan söylemediğini nereden

50 tane daha sayarım en çok istismar edilen sünnetlerden bir örnek daha:misvak

Sünneti Bir Mezhebin Adı Olarak Kullanmak (Ehlisünnet Diye Bir Mezhep Kabul Edip Bunun Dışındakileri

dinde kural koymadığı için Kur'an'la çelişmesi söz konusu olmayanlar ise hadisçilerin senedi bakımından çürüğe çıkıyor.

Beyhaki'nin bu sözlerini geçerli saymak, Kur'an'ı inkarla eş anlamlıdır.

ıyla uydurulabilir" hezeyanıdır. İkinci kılıf ise uydurmalara karşı Kur'an'ı öne çıkaracak olanları susturmaya yönelik şu uy-

Geriye, güvenilir bir şey kalmıyor.

disi birkaç yoldan rivayet eder. Hiçbirinde bu 'kasten: müteammiden' sözcüğü yoktur.

Şunu asla gözden uzak tutamayız: Birkaç kişinin yerden taş topladığını ispat etmek, toplanan taşların değerli taşlar olduğunun ispatı değildir. Taşların değerli olup olmadıklarının başka bir ölçütle değerlendirilmesi gerekir. Hadis uleması, işte bu sonuncuyu hemen hemen hiç yapmamıştır. Çünkü bunu yaptıkları takdirde denetim makamına Kur'an'ı koymaları gerekir. Böyle bir şey ise onların hadislerinin neredeyse ortadan kalkması demektir. Çünkü Kur'an, bu hadis malzemesinin yüzde doksanına onay vermez. Ne ilginçtir ki, Kur'an'dan onay alabilecek olan ama dinde kural koymayan hikmetli söz türü riva-

o zaman asi olmayan halin olan editör nesile güven derim k. m yanlıuş anlamasın ama. kendisi bir boşlukta da. k. m ye bir sorsana. acaba şiamı caferiyim diyor baqzende aleviyim diyor arasıra hanifim diyor yeri gelir k. m yim diyor ama tek demediği bişey var oda ehli sünnetim ehli sünnet diyorum.

Recm.

evet kardeş...

iz o bir kelimelik eklemeye dayanılarak uydurmacılık şu şekilde ilkeleştirilmiştir: Özendirmek veya sakındırmak

Anlaşılması istenen kaynak ve dayanak tektir ve o da Kur'an'dır.

inde, yemin olsun, 'kasten' diye bir kelime duymadım."

dına istediğini kaleme alıp Müslüman kitlelerin önüne çıkabilir. Nitekim tarih boyunca böyle olmuştur. Az önce değindiğim-

'da bir nehrin kenarında yapılmış gösterenlerden, torunuyla yaptığı konuşmayı, aradan iki kişi atlayarak dedesiyle yapıl-

"Bana yalan isnat eden, cehennemdeki yerine hazırlansın' hadisinin tehdidinden korkuyorum." Ve Zübeyr şunu ekledi:

lır. Bu bozuk gidiş uzun bir süre devam ederse dinle adet birbirine girer ve gerçek dinin ne olduğunu anlamak için müceddit ruhlara ihtiyaç kaçınılmaz olur. Sıradan bilgin veya fıkıhçı böyle bir devrede din anlatma şansını yitirir, örflerin nakledicisi

Şunu unutmayacağız: Hadis diye rivayet edilen sözün bize bağlanan ucunda "Falanca bana rivayet etti ki, dedi ki..." türün-

lamıyor:

tıp karmaşa ve yalana ittiğini anlatırken özetle şöyle diyor: "Bu hadis uleması içinde Kur'an'ı ezberlememiş olanlar, hatta namazın şartlarını bilmeyenler vardır... Bir kısmı da dinledikleri hadis sayısını çoğaltır da çoğaltır; amacı, hadisin sağlam-

tısı görmesi sebepsiz değildir.

nanın tanımını veren de kendisidir. Birlikte görelim:

berdir.

Kur'an'dan onay almayan ama yaftası 'sünnet' olan tespitlere uymayı değil, uymamayı dine ve Resul'e sadakat sayarız. Sağlamlığı tartışılan tespitler şöyle dursun, Resul'e aidiyetinde kuşku olmayan tespitlerin bile 'farz' mertebesine çıkarılma-

ve renk meselesidir, isteyen benimser, istemeyen benimsemez.

Peygamber'in söz ve kabullerinin Allah'ın sözüne arzı gerekmez mi? Kur'an ve akıl bunu gerektirmez mi? Ne yazık ki, gele-

Hiç kimsenin kuşkusu yoktur ki Kur'an, Hz. Peygamber'e itaati emreder. Ama bu emri veren ayetlerin hangisinde 'Peygam-

dum, Hz. Peygamber'den bir tek söz naklettiğini görmedim." (Süyuti; Tahziru'l-Havas, 153-154)

çünkü çok başıboş ve çalkantılı bir hayattan İslama döndüm, onun için sabırla, acele etmeden dinimi öğrenmeye çalışıyorum, tekrar saygılar...

toplayan kişilerin topladıkları taşların elmas olduğunu varsaymaktır.

ber'in sünneti veya Peygamber'e isnat edilen sözler ve davranışlar' kaydı vardır. İtaat emreden ayetler, "Resul'e itaat ed-

ta yön veren ise 'ortaklık dini' olur.

(ölm. 1934) bu noktada şunları söylüyor: "Haber-i vahit nihayet galebe-i zannı müfid olup kuvvet ve sıhhati de, hasıl olan

ıyla andığımız rivayetlerin bir kısmı da bu şekilde çürüğe çıkar. Yani senedinde sahabe adı gördüğümüz her söz, güvenilir

tak irade haline getirilmemesi gerektiğidir. Tarih bize göstermektedir ki bu kapı aralanıp tanrısal irade herhangi bir ortakla paylaştırıldı mı iş, peygamberlerle bitmiyor, art arda diğer ortaklar sökün edip geliyor. İslam içinde konuşursak bunun en belirgin örneği ünlü 'edille-i şer'iye: dinsel deliller' kabulüdür. Bilindiği gibi, Sünni İslam'ın temel kabullerinden biri de 'edille-i şer'iyenin dört olduğu' yolundaki anlayıştır. Bu 'deliller', Kur'an, sünnet, icma ve kıyas olarak sıralanıyor. Bazı ekoller bunlara bazı ilaveler yaparak dinsel delilleri 7'ye, 9'a, hatta 10'a 15'e çıkarmaktadır. Oysaki bunlar dinin kaynakları değil,

Bu, 'senet' denen kişiler zincirinin güvenlirliğinin kanıtı nedir? Kendisi kanıta muhtaç bir şeyin kanıt olarak kullanılmasını

biliyoruz! Peygamber'e yalan isnat edenler, onun sahabesine neden isnat etmesin! Bizim sonuçta bir tek dayanağımız kalır:

zannın kuvvetine tabidir. İlm-i zanninin derecatı olduğu gibi, sahihin de derecat-ı mütefavitesi olmak lazım gelir." (Ahmet

landıktan sonra, en nihayet Kur'an'a arz ederiz; onun onay verdiklerini alır kullanırız; onay vermediklerini ise, güvene layık görmeyiz. Bundan rahatsızlık duymak, Kur'an'dan rahatsızlık duymak değil de nedir?

el-Müstasfa, 1/285-287)

1. Hz. Peygamber'in, Allah Elçisi sıfatıyla, aldığı vahiylerin uygulamasından doğan davranışlar ve sözler bütünü anlamında sünnet,

dinin kaynağını ve dayanağını anlamada beşeri yollar, yöntemlerdir.

sık sık geçer. Sünnet sözcüğü ayrıca, sahabe ve onu izleyen kuşaklarının söz ve kabullerini ifade için de kullanılır. Tıpkı,

Dil ve tarih açısından baktığımızda, yol, tarz-tavır, gelenek, yöntem, yaşayış biçimi gibi anlamları olan sünnet kelimesi İslam literatüründe bu anlamların tümünde kullanılmıştır. Devirlerin sünnetleri, kentlerin sünnetleri, kişilerin sünnetleri deyimleri

ler işe yaramaz hepsini atın. Madem işe yarar, hepsini alın."

duğu söylenmekte ama yaşanan hayatta asırlardır bunun tam tersi işletilmektedir. Günümüz toplumlarının günlük hayatlar-

yecek olan ipi" diye tanıtmış ve insanlığa onu emanet ettiğini söylemiştir. Hz. Peygamber, Allah'ın kitabı dışında herhangi

Saffat, 4) diyor ve emrediyor: "Üçtür demeyin!" (Nisa 171)

Bunun açıklamasını yukarıda yaptık.

ber'le İslam'ın ilk gününden itibaren beraber olmuş en büyük sahabenin rivayet ettikleri hadislerin sayısı parmak sayısına

ve kuşluk vakti namazlarını, Şevval ayı orucunu, kurban kesmeyi terk edebilmişlerdir. Bunun gerekçesini şöyle açıklıyor-

Bir konu hakkında hüküm verirken neye dikkat ederin? hz Muz Allahın kitabına efendim dedi. ya kitabında yok ise? Peygamberin sünnetine efendim. ya sünnetinde yok ise? o zaman görüşüme göre...

radan bu emanetin yanına Şii çevreler 'Ehlibeyt' diye, 'Sünniler' de sünnet diye yedek iki kaynak eklediler. Böylece Allah Elçisi'nin, Allah'tan alarak insanlığa emanet etmek borcunda olduğu zaman üstü kaynak üçüncü sıraya düşürüldü.

acaktır ve bunu yapmak tevhidin gereğidir. Bu yapılacağına göre, Allah'a ait olanla peygambere ait olanın da ayrılması şart-

Tartışılmaz ve eleştirilmez tek kişi olan Hz. Peygamber'in yanına da yüzlerce tartışılmaz kişi eklenmiştir. Bunlar, yerine gö-

ümmete muhalefetle' suçlanmıştır.

miş, bunun sonucunda din, adet durumuna düşürülmüştür. Kur'an'ın, ataların kabullerini din yapmayı putperestliğin bir uzan-

İslam din bilginleri bunların birincisine 'sünnet-i ibadet' veya 'sünnet-i hüda', ikincisine 'sünnet-i adet' veya 'sünnet-i zevaid' demişlerdir. Bu ayrımın amacı, Hz. Peygamber'in bir nebi sıfatıyla bizi bağlayan sünnetleriyle, bir beşer sıfatıyla uyguladığı

Üzerinde olduğumuz 'senet' yani hadisi rivayet eden kişiler zinciri konusunda, büyük eleştirici İbnül-Cevzi'nin ufuk açacak

ki bu gerçek olmamıştır. Yönlendiren ve şekillendiren kabuller başkadır. Bu kabuller dine bir değil, birkaç kaynak bulmuş-

692), babasına: "Sen neden başkaları gibi hadis rivayet etmiyorsun?" diye sorduğunda baba Zübeyr şöyle cevap verdi:

mış veya öğrencisiyle yaptığı konuşmayı hocasıyla yapılmış gösterenler vardır... Tümünün amacı, öne geçmek, ünlenmek,

gösterici lazımdır ki işte bu, Peygamber'in sözüdür. Gösteren söz de yalnız bu sözdür. Mülzim sebep ise tektir ve

Sünnet Dışı İlan Etmek):

Eklenenlerin ilah olmadığını, böyle bir niyetle ekleme yapılmadığını söylemek çözüm getirmiyor. Bu noktada belirleyici olan, eklenenlere hangi değerlerin yüklendiği, hangi işlevlerin verildiğidir. Eğer siz din adına Kur'an'a verdiğiniz yetkiyi sünnete veya Ehlibeyt'e veriyorsanız, onları Allah'ın yetkileriyle donatıyorsunuz demektir ki, bunun tevil edilmez anlamı onların il-

veya bölgenin örflerini, bazen de Müslümanların ortak örflerini ifade için kullanılır. (Şatıbi; Muvafakaat, 4/3 vd.) Bir örnek

Biz, bu iki beşeri kaynağı Kur'an mertebesine çıkaran görüşleri Kur'an dışı bularak reddederiz. Şaşmaz ve değişmez kay-

durmacılık irini Kur'an'ın şualarıyla kurutulmaz ve ayağını sağlam basmasına fırsat verilirse kuşku olmasın ki, sidik ve dış-

Ne yazık ki bu cinayetlerin faturasını o rivayetçiler değil, onların ardına düşürülen masum kitleler ödemişlerdir. Asırlar ve asırlar boyu. Şunun altını da çizmek zorundayız: "Sahabe ve tabiun neslinden gelen söz, fiil ve kabullere ilişkin rivayetlere hadis dendiği de çok olmuştur." (Ahmet Naim; Buhari Tercüme ve Şerhi, 1/7)

derek, Ehlibeyt'in haklarını savunanlar dışındaki toplulukları ifade için bir tür özel ad oldu.

tur. Biz, tarih ve miras düşmanı değiliz. Bizim derdimiz, Kur'an dininin beşeri eklemelerle yozlaştırılmasını durdurmaktır. Bu

ya "haber-i vahit" olan ve Hz. Peygamber'den bir kişi tarafından rivayet edilen sözlerdir. Haber-i vahidin en sahihi bile sa-

bu sözün Peygamber'e nispeti ne derece doğrudur? Bu sorulara olumlu cevaplar bulduğumuzda da yapılan iş, yerden taş

Yolunuz size bizim yolumuzda bize hayırlı olsun en doğru söyleneceği budur...

dikkate alınmamasından doğmaktadır. Kim, nerede bir sünnet kelimesi görse şu iki hatayı birden işlemekten hemen kurtu-

alet eden hiçbir şey yoktur." (Beyhaki; Delail, 1/27)

bir fırka kurtuluşa erecek o da fırka-i naciyedir gerisi çalı çırpı, odun, kütük...

lerin fark edilmesini önlemek için o insanların adlarını gizlemek, künyelerini, nisbelerini değiştirmek yoluna giderler. Bu yaptıkları da dine karşı işlenmiş bir cinayettir..." (İbnül-Cevzi; Telbis, 133-137)

kuran merkezsiz sünnetlere örnek verirmisiniz?

Biz inanıyoruz ki sonraki zamanlarda, sahabenin adları kullanılarak da hadisler uydurulmuştur. Bizim, ahad haber vs. adlar-

me ve Şerhi, 1/53-55) Ama, Hz. Peygamber'le en fazla bir yıl beraberliği bulunan Ebu Hureyre'nin rivayet ettiği söz binlerle

Şa'bi (ölm. 103/721) şöyle konuşuyor: "Şu, 'Resul buyurdu' sözüne şaşıyorum. Ben İbn Ömer'le iki yıl boyunca beraber ol-

Resul, Allah'ın iradesini ve dinini temsil ediyor. O konuştuğu anda kanıt odur, onu dinleriz. Çünkü o tanrısal iradenin canlı temsilcisidir. Ama şu anda Resul aramızda yoktur. Bu durumda Allah'ın iradesini temsil eden tek kaynak kalıyor: Kur'an. Resul'e isnat edilen mirasın tartışmasızlık, kuşkusuzluk niteliği yok. Resul'ün bu dünyayı terk etmesinden sonra, 'la raybe

ait olan ama sünnet-i ibadet bünyesinde yer almayan sünnetler bizi din adına bağlamaz. Bu tür sünnetlere uymak bir zevk

mama niyetinin en belirgin göstergelerinden biri de bu davranışıdır.

biz "İşte bu hadis sahihtir" diyoruz. Ve bunu diyebildiğimiz anda da dinimizi, dünyamızı o söze teslim ediyoruz. Böyle bir

Yaşadığımız günlerde, uydurmacılığın siyasal çıkara bağlı odakları, bu konuda soru sormaya kalkanları, "Peygamber Efen-

tışılmaz ve şaşmaz din kaynağı yaratılmamasına özen gösterdi. Hadislerinin yazılıp toplanmaması yolunda verdiği talimat

ama dikkat et o bitmez tükenmez itirazların vede şems gibi gördüğün ilmin seni diskalife etmesin... ginede maçın sonunda kazananlardan olmanı umarım

dir: "Kim bana 'kasten' bir yalan isnat ederse cehennemdeki yerine hazırlansın!" İmam Şafii, ünlü eseri el-Ümm'de bu ha-

hüsran yaratmıştır. Hadisin tartışmasız mutevatır metni şudur: "Kim bana yalandan bir söz isnat ederse cehennemdeki ye-

manızı öneriyorum. Onun helalini helal, haramını haram bilin!" (Elbani; el-Ahadis es-Sahiha, 3/358-360)

yetler de senetleri bakımından tutarsızdır. Yani, dinde kural koyan türden olanların büyük kısmı Kur'an'dan onay alamıyor,

İşin teorik aşamasında söylenmesi gerekeni en güzel ifade edenlerden biri de sufi-fakih Gazali'dir. Gazali (ölm. 505/1111),

Bütün hasımlarını, o arada Hz. Hasan'ı da zehirleyip öldürerek bertaraf eden Muaviye, başarısının doruğa çıktığı yılı, 'amu'l-cemaa: Müslümanların birlik-beraberlik yılı' ilan ettirdi ve halifeliğine karşı çıkmayarak uslu uslu oturanları ödüllendirmek için onlara 'Ehlisünnet: Sünnete uyanlar' unvanı verdirdi. İşte bu deyim, o günden beri kullanıla kullanıla yaygınlaştı ve gi-

Kuran Dininden Alıntıdır...

ve din olarak bir bağlayıcılığı olmayan sünnetlerinin farkını göstermektir. Birinci anlamıyla sünnet dinin uygulanışı, ikinci anlamıyla ise bir toplumun gelenek ve törelerinin yaşanmasıdır. Sünnet konusunun en yıkıcı ayak kayması işte bu ayrımın

Tam bu noktada, sünnet ve hadisler konusundaki titizliği eleştirenlerin şu iddialarını ele almak istiyoruz. Diyorlar ki, "Siz

Resul, insanlığa din olarak Kur'an'ı emanet etti. Başka türlüsünü yapmak, zaten nübüvvetine aykırı olurdu. Ne var ki son-

durmadır: "Sizden birinize benden bir hadis okunduğunda, koltuğuna kurulmuş olarak şöyle diyebilecektir: 'Ben Kur'an'ı okurum; böyle güzel sözlere gelince onlar gibisini ben de söylerim." (Elbani; ez-Zaifa, 3/204. Elbani'nin uydurmalığını belge-

beraber oldum; gidip dönünceye kadar bir tek hadis rivayet etmedi."

bu yolun dışındakiler cehenneme kütük...

bunun en tipik göstergesidir. Kendisinden habersiz yazılan hadislerinin de imhasını emretmiştir.

hem hadislere güvenilmez diyorsunuz hem de işinize gelen hadisleri alıp kullanıyorsunuz. Bu nasıl oluyor? Madem rivayet-

tır. "Ayrılmaz" der ve ikisine aynı yetkileri ve dokunulmazlıkları isnat edersek Allah'ın allahlığı kağıt üzerinde kalır, haya-

Allah'ın kitabı, dinin koyucusu ve sahibi olan Allah'ın iradesinin tüm zamanlara ve mekanlara uzanan ışığı, dayanağı ve den-

kü o hutbelerde öğüt olarak okuduğu sözler, Kur'an ayetleri idi. Kur'an dışında tartışılmaz din kaynağı istememe ve bırak-

ifade ediliyor. Bunların doğruluğunu kabul, aklen ve naklen mümkün mü? Mümkün demek, akla da nakle de isyan etmek-

Sünnet konusundaki yozlaştırmalara her değindiğimizde hemen şu sözü duymaktayız:"Peygambersiz din olur mu? Kur'an'la Peygamber'i birbirinden ayırmayın!" Bu sözün birinci kısmı elbette doğrudur ama ikinci kısmı, bu doğruyu alet ederek tev-

konuda güvenebileceğimiz son kaynak ise Kur'an'dır. Son sözü Kur'an'a söyletmek kayıt ve şartıyla rivayetlere elbette yer verir, onlardan elbette yararlanırız. Mirası yok saymayı neden savunalım. Ama içine yalanın ve uydurmanın karıştığında

Senin yazdığını günümüzde yapanları bile ehli sünnet dairesi içine almıyorlar daha güzel doneler bul kendine gerçi o onların sorunu...

SELAM.

rine hazırlansın!" Hadisi işe yaramaz hale getiren ekleme söz ise 'kasden' sözüdür. Bu ekleme hadisi şu şekle getirmekte-

kaynak dinin ta kendisi kılınmıştır.

Bu tevhidi bakış açısıyla biz, şu iki sözün Peygamberimize ait olacağından kuşku duymuyoruz. Çünkü bu sözler, tarih kritiği yanında Kur'an tarafından da onaylanıyor:

kının kutsanması aşamasına geçecektir.

Naim; Buhari Tercüme ve Şerhi, 1/210) Bu cümlelerin günümüz Türkçesiyle söylenişi şöyle: "Haber-i vahit, en fazla sanıda

hut da peygamberi ilah mertebesine çıkarmaktır ki bunların ikisi de şirktir. Allah ile peygamber elbette ki birbirinden ayrıl-

bi tane mi?

"Şu olgular, kıyametin yaklaştığını gösteren işaretlerdendir: Kötülük üreten kişilerin itibarlı tutulması, iyilik ve güzellik ür-

kuşku olmayan mirasın, Allah'ın kitabıyla çelişen tespitlerini devre dışı bırakmak bizim iman ve insanlık borcumuzdur.

ul'ün din meselesinde şikayetçi oldukları anlayışlar dinleştirilmiştir.

peygamber efendimiz bu sözünden çok memnun kalmıştı...

yolumuz sadece ehli sünnet yoludur. bu yol fırka-i naciyedir.

ım: "Ümmetimin fesada uğradığı bir zamanda benim sünnetime sarılana yüz şehit sevabı verilir." (bk. Elbani; el-Ahadis ez-

gisi yoktur. Bu tabir, Emevi yönetimini Müslümanlar için en hayırlı yönetim şekli olarak gören ve toplumda kavga çıkar-

lardı: Halk bu sünnetleri farz mertebesine çıkardı, bunu kırmalıyız, bunun için biz bunları terk ediyoruz. (Şatıbi; Muvafaka-

Bu ayrımın yapılmaması ve sünnetin her geçtiği yerde Peygamber'i ve sünnet-i ibadeti görme tutkusu, Müslümanlara çok pahalıya mal olmuştur. Çünkü örf anlamındaki sünnetler -ki bunların çoğu Arap örfüdür- din ilan edile edile adetler dinleş-

yakındır. Sahabe neslinden Said b. Yezid diyor ki: "Sa'd b. Ebı Vakkas ile Medine'den Mekke'ye değin

hiçbir kuşku bulunmayan bir hadise bile musallat olmuş, ona bile ekleme yapmışlardır. Eklenen o tek kelime bile asırlarca

nağı ilavelerle üçe çıkarmak, Kur'an'ın yıktığı teslis inancını yapay yollarla tevhit dinine sokmaktan başka bir şey

bul ederken Kur'an'ın tanrısal filtresine başvuruyoruz. Bizim, tüm rivayetleri toptan kaldırıp atmak gibi bir saplantımız yok-

bu işi öyle yapsaydım o yaptığım sünnet haline gelirdi." (Şatıbi, aynı eser, 3/327. Halife Osman'a izafe edilen benzeri bir

lerini birlikte ifade eden bir çerçeve kavramdır. Ancak burada şu noktayı unutmamak borcundayız: Hz. Peygamber'in sün-

"Aranızda olduğum sürece beni dinleyin ve bana itaat edin. Ben aranızdan alındıktan sonra ise size Allah'ın kitabına sarıl-

olarak Halife Ömer'in şu sözünü verelim. Bir mesele ile ilgili davranışını izah ederken diyor ki: "Allah'a yemin olsun, eğer

Şu bir gerçek ki bir toplum veya ümmet bünyesinde dinleştirilen her adet, karşılığında, adetleşen bir din buyruğunu rehin a-

Peygamberimizin Sünneti Olduğunu Belirlediğimiz Bir Kayıt Veya Rivayetin, Sünnet-i İbadet Olduğunu

ğunu açıklamadan rivayet eder. İşte bu, bu insanların dine karşı işledikleri bir cinayettir. Bu cinayeti, hadislerini geçerli kılmak, 'çok hadis toplamış adam' unvanı kazanmak için yaparlar. Bunlar çoğu kez, "Filancadan falancadan dinledim" şek-

editör nesil. bu asi nesil senin asi yönünmü ne bire bir zıdsınızda:) asi nesil tam bir k. m hayranı baksana:)

lığı filan değildir; hadis tahsili için ne kadar beldeyi gezdiğini, neler çektiğini, ne kadar insanla görüştüğünü abartılı bir biçimde anlatılıp dikkat çekmektir... Bunların içinde Bağdat'taki nehrin kenarında yaptığı konuşmayı bir kelime oyunuyla Şam

ahlaştırıldığıdır. Nitekim, bu ilahlaştırmanın halk arasındaki belirişleriyle yıllardan beri karşılaşmaktayız.

sünnetin bir parçası olan hadis sözcüğünün kullanıldığı gibi.

Hz. Peygamber'e İtaati Onun Şahsına İtaat Olmaktan Çıkarıp Kendisine İsnat Edilen Sözlere İtaate

pan bir siyasettir.

mayan grupları ifade etmek için yaratılmış bir siyasal tabirdir. Hiçbir dinsel ve bilimsel dayanağı yoktur.

ında, diğer delillerle Kur'an arasında hiçbir fark kalmamıştır, hatta Kur'an o delillerin çok gerisine atılarak diğer üç beşeri

itibar toplamaktır..."

bize kanıt olan tek şey vardır: Hadisin kendilerinden alındığı söylenen ve Peygamberimizle bizim aramızda uzayıp giden ki-

an değil de eğrisi doğrusuna karışmış 'sünnet' kurumu öne çıkarılıyor. Kur'an'ın tebliğcisi olan ve sözlerinin yazılmasına

Müslümanları iki ana kampa bölerek hesabına uyanlara sünnet ehli , uymayanlara Şii, Harici, Rafızi, ehli dela-

lediği kılıflardan bazıları için bk. aynı eser, 2/225, 247, 249; 3/316)

Zaifa, 1/497) Bu söz esas alınırsa şunu demek zorunda kalırız: Fesadı Kur'an önleyemiyor. Fesat söz konusu olduğunda Kur'

Sünneti Dinin Yarısı Gibi Görerek Kur'an'a Ortak Konumuna Getirmek:

"Bakıyorum, son zamanlarda bu hadise bir 'kasten' sözü eklendi. Ben bu hadisi Peygamberimizden dinlediğim hiçbir sefer-

İslam literatüründeki özel ve terminolojik anlamıyla sünnet, İslam Peygamberi'nin davranış biçimlerini, sözlerini ve kabul-

arz edilip onaylatılması yolundaki hadis batıldır. Böyle bir şey asla doğru olamaz. Kur'an'da, hadislerin Kur'an'a arzına del-

değildir. Kur'an, bir değil, bir çok yerde: "Allah tek bir ilahtır. İlahınız tek bir ilahtır" (örnek olarak bk. Nahl, 22; Hac, 34;

Muaviye'den önce kullanılmayan bu tabirin Peygamberimizin sünnetine sarılmak veya onu öne alarak yaşamakla hiçbir il-

onlarla gerçekten görüşülmüş müdür; ikincisi, bu kişilerin rivayet ettikleri söz, bizim önümüze konan söz müdür? Üçüncüsü,

linde konuşurlar ama aslında o dediklerinden bir şey dinlemiş değillerdir. Bazen de hadis aldıkları güvenilmez, yalancı kişi-

Hadis konusunda oynanan oyunlardan birine daha dikkat çekelim: Mütevatır olduğunda

re mehdidir, mezhep imamıdır, tarikat şeyhidir, efendidir, üstaddır, ulemadır, müfta bih kavil sahibidir vs. Ve öyle bir yere gelinmiştir ki din dendiğinde teorik kaynak olarak bu 'dokunulmazlar'ın kitapları, canlı kaynak dendiğinde de kendileri akla gelir olmuştur. Peygamber'in din içindeki payı bol bol salat ve selam ile 'sakal-ı şerifi'nin öpülmesine, Kur'an'ın yeri ve

hit dışı bir sapıklığın sergilenişidir. Allah ile peygamberi birbirinden ayırmamak, ya Allah'ı beşer düzeyine indirmektir, ya-

"Bil ki, bakışımızı iyice derinleştirdiğimizde görürüz ki dinsel hükümlerin esas kaynağı bir tanedir: Allah'ın sözü, yani Kur'-

O halde, 'rivayetlerin bir kısmını alıp bir kısmını atmak', keyfi bir uygulama değildir. Kur'an'ı denetim mevkiine koymanın

kuranmüslümanı gine sahalardasın hadi bakalım hayırlısı olsun:)

den bir ifade var. Ondan öncesi bizim için koca bir karanlıktır. Biz, "Filanca bana dedi ki..." beyanına dayanarak dünya ve ahiretimizi şekillendiremeyiz. Hadis ulemasının 'sahih' unvanı verdiği hadislerin tümü, ana başlığı 'ahad haber' ve-

Kur'an'da sünnet kelimesi tekil ve çoğul olarak 16 yerde geçer. Bunların 10 tanesi 'Allah'ın sünneti' yani tavrı-tarzı anlamındadır ki tabiat kanunlarını ifade eder. Kullanımların hiçbirinde 'peygamberin sünneti' ifadesi yoktur.

payı da cenazelerde, mezarlıklarda okunmaya indirgenmiştir. Bir gün gelmiştir ki Hak ve hidayet kavramlarını artık Kur'an

ne olur beni yanlış anlamayın, ben dvamlı araştırma halindeyim, okuyorum ve bir karara varmaya kafamdaki çelişkileri yok etmeye çalışıyorum, benim için hangi bilgiye ulaşırsam, doğrusunu alıp yanlışını ayıklamak önemli.

ren ve gösteren ise Hz. Peygamber'dir. Yani dini kuran ve gönderen, Allah; tebliğ edip gösteren, peygam-

resullah Hz Muaz'ı yemen öğretmen atanırken sordu ona :

'Sahih' unvanlı hadislerin durumu bu. Bir de 'zayıf' diye nitelenenlerin durumunu düşünmek gerekir. Bütün bu serüvende

Gerçek sahabiler bunun anlamını ve espirisini iyi bildikleri içindir ki hadis rivayet etmekten çekinmişlerdir. Hz. Peygam-

eten kişilerin aşağılanması, sözün öne çıkması, eylemin arkaya itilmesi, toplumun mişnaları okur hale gelmesi ve hiçkimse-

Biz, rivayetleri değerlendirmede 'son ve tartışılmaz ölçüt' olarak Kur'an'ı denetçi yapıyoruz. Filan rivayeti atıp falancayı ka-

fih: tartışma, kuşku ve çelişmeden uzak' tek kaynak Kur'an'dır.

baskınlık ifade eder. O halde, onun kuvvet ve güvenilirliği bizde doğurduğu sanının kuvvetine bağlıdır. Sanıya dayalı bilgi-

maz ilan edilmiştir. Hatta Kur'an tercüme ve tefsir edildiği halde, dokunulmaz ilan edilen bu zübür ve mişnalar yoruma bile

fıkıh metodolojisi alanında önemli eserlerden biri olan el-Müstasfa'sında dinsel delilleri değerlendirirken şu tespiti yapıyor:

Geleneksel din tarihinde, tartışmasız kitap sadece Kur'an olmamış, düzinelerle zübür, binlerce mişna dokunulmaz ve tartışıl-

Ne yazık ki konuyu bu soruyla gündeme getirdiğinizde teorik olarak bir itiraz gelmemekte, esas kaynağın ve delilin tek ol-

let vs. gibi dindışılık çağrıştıran adlar vermek İslam tarihinin en zararlı tavrıdır.

maksadıyla hadis uydurulabilir.

BİD'ATLAR, HURAFELER

neksel anlayışı temsil edenlerden birçoğu bunun aksini söyleyebilmiştir. İşte ilklerinden biri olan Beyhaki (ölm. 458/1065), Delailü'n-Nübüvve adlı eserinde bakın ne diyor: "Hadislerin Kur'an'a

Peşinen Kabul Etmek:

dimizin sünnet-i seniyyesine karşı çıkıyor" şeytani ithamıyla sindirmeyi ne yazık ki büyük ölçüde başarmıştır. Tıpkı kıla tap-

şiler zinciri. Bu zincirin bir yerde yazılı olduğunu gördüğümüz anda hadisle ilgili 'kanıt' problemimizi çözülmüş sayıyor, "Bu

Kısacası, haber-i vahidin esası, sadece sanı ve tahmindir. Bu sanı ve tahmin bizde kuvvetli bir ihtimal duygusu yaratmışsa

teşekkürler kuranmüslümanı, gerçekten benim için faydalı bir paylaşım oldu, çok yararlandım. Allah razı olsun...

Sünnet kelimesi bazen sahabe ve tabiunun görüş ve davranışlarını, bazen bir çevrenin gelenek ve kabullerini, bazen bir kent

Emevi valisi Haccac-ı Zalim tarafından Mekke'nin mancınıklanması sırasında katledilen sahabi Abdullah b. Zübeyr (ölm.73/

Sünnet Kelimesinin Hiç Tartışmasız, Peygamberimizin Sünnetini İfade Ettiğini Sanmak:

Gerçek, Gazali'nin de ifade ettiği gibi, işte budur ama İslam tarihinde hayat ve toplumları şekillendirip yönlendiren ne yazık

hadis sağlam hadistir" hükmünü veriyoruz."Hadis uleması bu hadisin sahih olduğunda oy birliği etmiştir" vs. türünden söz-

Sünnet kelimesinin geçtiği yerde önce bunun Peygamber sünnetini ifade edip etmediğini, ikinci olarak da Peygamberimizin hangi tip sünneti bünyesinde yer aldığını iyi belirlememiz gerekiyor. Çünkü Peygamberimize ait olmayan sünnetlerle, ona

açılmamıştır. Bunları yazanlar, örtülü bir biçimde, Allah'tan daha fazla otorite haline getirilmişlerdir. Yani Kur'an'ın ve Res-

sayın nesil editim beni yanlış anlamıyordur diye düşünüyorum çünkü az çok kendisiyle tanıştık:))))

banamı dedin mukan?

Biz, Müslümanız. Emevi siyasetini lanetleriz. Bugün, 'Siyasal İslam' adı altında devam ettirilen ve Haçlı güçlerle işbirliği halinde çalışan bu lanetli siyaset, tahrif ve tahrip ettiği dini, evladını katlettiği Peygamber'i siyasal çıkarları için paravan ya-