Tasavvufta narın nura, yahut Hz. İbrahim?in bahse konu kıssasında olduğu gibi ateşin gül bahçesine dönüşmesinden murat, kalbin tasfiye edilerek ilahi tecellilere mazhar hale gelmesidir. Tasavvuf lisanında gülşen , fethedilmiş, yani açılmış, Allah?ın esma ve sıfatlarının tecellisine uygun hale gelmiş kalp demektir. Kalplerin bu manada fethi aşk ateşine yanmakla gerçekleşmektedir. Çünkü ancak ilahi aşkla alev alev yananların gözü yardan başkasını görmeyecek, ağyara kaymayacak; kalplerinde dünya yangınından kurtarma endişesine mahal verebilecek hiçbir şey kalmayacaktır.

Düş İbrahim gibi nare

Bu gülşende yanar olmaz!?

Ümmi Sinan hazretlerinden hilafet alarak İstanbul?da 16. asrın ikinci yarısında irşada başlayan Halveti meşayihından Seyyid Nizamoğlu da ibret almamız için bize aynı hadiseyi hatırlatıyor. Daha doğrusu Hak aşığı olduğunu iddia edenlere bir teklifte bulunuyor. Diyor ki, eğer gerçekten Hakk?a aşık iseniz, Hz. İbrahim a. s. gibi ateşe atılmaktan korkup tereddüt etmeyin. Çünkü Cenab-ı Hak, dostlarını, sevdiği kullarını esirgeyip koruyacak; onları korkudan azade kılıp mahzun etmeyecektir. O, kamil bir imanla?hasbünallah? diyebilenlerin en güzel vekili, sahibi ve yardımcısıdır. Kudreti sonsuz olan Allah Teala, kendisine tam bir teslimiyet ve tevekkülle sığınanları, şerleri hayra tebdil eyleyerek her türlü tehlikeye karşı koruyacaktır.

Eğer aşık isen yare

Semerkand Dergisinden Alınmıştır.

Kesrete takılıp kainattaki vahdeti göremeyenler, dünyaya aldananlar, lafzen kulluklarını ikrar etseler, Cenab-ı Mevla?nın esirgeyiciliğinden dem vursalar bile, Allah?a itimat ve teslimiyetleri adına can gibi, mal gibi dünyalıklarından bedel ödemeye pek yanaşmazlar. Ancak hakiki aşıklardır ki ağır bedeller ödemekle karşı karşıya kaldıklarında ne korkarak geri çekilirler, ne tevile yeltenip durumu kurtarmaya çalışırlar, ne de?nasılsa Allah sonunda kurtarıyor? emniyetiyle ucuz kahramanlığa soyunurlar. Onlar, ?İbrahim gibi nare düşen?lerdir. Yani hak uğruna tereddütsüz, hesapsız, ivazsız, her türlü bedeli göze alarak gözünü kırpmadan ateşlere yürüyenlerdir. Yürüyüşlerindeki kararlılık ve pervasızlık dahi yine aşk ateşine İbrahim gibi düşmelerindendir.

Putperest bir idarenin, tevhit mücadelesinden dolayı cezalandırmak için Hz. İbrahim a. s.?ı ateşe atmasına Kur?an-ı Kerim?de biri Enbiya suresi, diğeri Ankebut suresi olmak üzere iki yerde işaret edilir. Bunlardan Ankebut suresinin 24. ayetinde, Allah?ın Hz. İbrahim?i ateşten koruyup kurtardığı beyan buyurulduktan sonra, bu hadisede iman edenler için ibretler bulunduğu haber verilir. Müminler o ibretlerden hissedar olsun diye, teslimiyet ve cömertliğiyle?Halilullah? mertebesine çıkan Hz. İbrahim?in diğer kıssaları gibi ateşe atılması da, bilhassa tasavvuf ehli arasında öteden beri anlatılagelir.

Sakın aldanma ağyare.

Kişi maruz kalacağı dünyevi bir tehlike yahut sıkıntı sebebiyle hakkı ve hayrı savunmaktan vazgeçiyor, kulluğunun icaplarını aksatıyorsa, Allah Teala?yı şanına yaraşır tarzda tanıyamamış, O?nun celal ve cemal sıfatlarından layıkıyla haberdar olamamış demektir ki, aşk ve takva eksikliğine işarettir. Bu eksikliğin temelindeki marifetsizlik?ağyar?a aldanmanın eseridir. Arapça?gayr? kelimesinin çoğulu olan ve?başkaları? manasına gelen ağyar ile kastedilen, dost yahut yar olmayanlardır. Esasen yegane sevgili ve yar Allah Teala?dır ve bizi O?na götürmeyen her şey veya herkes ağyardır. Bu sebeple masiva ağyardır, hiç kimseye yar olmayan dünya ağyardır.

Yanmaktan maksat, bir ateşe yahut eziyete maruz kalmak değil, o ateşi hissetmek, o eziyetin can yakmasından muzdarip olmaktır. Kalplerini beytullah kılan hak aşıklarının yanmaması da sıkıntılara düçar olmamaları değil; düştükleri o sıkıntıları dert etmemeleri, maruz kaldıkları ateşlere bigane kalabilmeleridir. Bu sebeple Allah dostları, içinde bulundukları şartlar ne kadar ağır olursa olsun, hep telaşsız, rahat, huzurlu ve mütebessimdirler. Zira insanı burada da ötede de yakacak asıl ateş dünyalık kaybetme korkusudur. İçinde bulunulan rahat ve konfora rağmen daha fazla biriktirmek yahut bunları muhafaza etmek adına telaşla, endişeyle, gönül darlığıyla çaresizce oradan oraya koşuşturmaktır asıl yangın. Bu koşuşturmadır ki dünyayı yangın yerine çevirir. Ancak gönüllerini gülşen kılanlar yanmadan geçip giderler bu yangın yerinden.

T. Ziya ERGUNEL

"Çünkü ancak ilahi aşkla alev alev yananların gözü yardan başkasını görmeyecek, ağyara kaymayacak; kalplerinde dünya yangınından kurtarma endişesine mahal verebilecek hiçbir şey kalmayacaktır."

Bugün artık Nemrut?lar yaşamıyor, kimseyi ateşe de atmıyorlar diye düşünüp bu hadisenin zahirinde kalmamak lazım. Ateş, bizim dünya hayatımıza, maddi varlığımıza zarar vereceğini düşündüğümüz, nefsimizin hoşlanmadığı her türlü sıkıntı ve zorluğun sembolüdür. Fakirlik korkusu veya rızık endişesi böyledir mesela. İsimleri Nemrut olmasa da bugün de insanları istikamet üzere yürüme kararlılığından dolayı tehdit eden, Allah?a kulluktan ve tevhit akidesinden alıkoymaya zorlayan saikler vardır. Bunlar dünya imtihanımızın gereğidir. Kulluğumuzdaki samimiyet böylece ölçülecektir.

Seyyid Nizamoğlu da?Bu gülşende yanar olmaz? demekle, kalplerini tasfiye ederek ilahi tecellilere açanları artık hiçbir ateşin yakamayacağını anlatmaktadır. Öyle de olmuş, tarih boyunca Allah dostlarını dünyadaki hiçbir ateş korkutup yakamamıştır.

Seyyid Nizamoğlu?nun galiba asıl anlatmak istediği de budur. Bizi dünyadaki hiçbir ateşten korkup müteessir olmamak için aşk ateşiyle yanmaya çağırmaktadır.

Eyvallah Hocam.

Eyvallah kardeşim...