Pek çok İslam alimi, hadis imamı, mezhep imamı ve İslam tarihçisi Hazreti Mehdi hakkında onlarca kitap ve risale kaleme almışlardır. Bu zatlar yayınladıkları bu eserlerle Hz. Mehdi'ye inanmanın İslam itikadının gereklerinden olduğunu delilleriyle ortaya koymuşlardır. Bazı alimler de yazdıkları eserlerde Mehdiyet konusuna özel bölümler ayırmış hatta bunların bazısında Hz. Mehdi konusunda yazılmış olan kitaplardan daha geniş bir şekilde bu konuya yer vermişlerdir. Bunların birçoğu kitap olarak basılmış ve birçoğu da henüz yayınlanmamıştır.

101) Ibn Haldun, a. g. e., II, 787.

oda bazı şeyleri kabul etmiyor ama senin gibi de edeb ve adaba aykırı şeyler yapmıyor.

116) Ahmed Emin, Duha'lislam, III, 245.

hep aynı mantık.

Fakih, muhaddis, hatip ve birçok konuda ilmi ünvan taşıyan bir şahsiyettir. Hindistan'ın Burhanpur şehrinde doğmuş, bir müddet ilim tahsilinden sonra, Mekke ve Medine'ye yerleşerek, orada da ilim tahsiline devam etmiş birçok alimden, hadis, tasavvuf, fıkıh dallarında tahsilini sürdürmüş, tekrar Hindistan'a dönerek İslami irşatta bulunmuş ve Mekke'de vefat etmiştir.

aslında bazen alıntıda yaparllar onlardan. ama işlerine geleni.

Mehdi meselesine inanip baglanmak, bir kisinin kamil Müslüman olmasini, kurtulusa ermesini gerektirmez. Bizce Mehdi'yi kavram olarak düsünmek gerekir. Hayir kavraminin bir sembolü olarak düsünülürse, mü'minler her dönemde hayir ve iyiligin yaninda yer alirlar. Her dönemde de buna ihtiyaç vardir. Zira hayir ve ser kavgasi her zaman olmus, kiyamete kadar da devam edecektir. Dolayisiyla hayir yoluna devam edildigi sürece Mehdi'ye tabi olmaktan elde edilen netice kazanilmis demektir. Bir hayali Mehdi'yi beklemek yerine, nerede hayir varsa oraya kosmak, orada bulunmak daha isabetlidir. Mehdi inancina da daha uygundur. Bu dünya imtihan yeridir. Insan ne kadar hayra kosarsa, imtihani o kadar basarir. Herseyin açik seçik olmasi imtihan prensibine ters olur. Mehdi olsa bile onun Mehdi olduguna dair gökten bir nida yapilmayacaktir. Bazi seyleri zaman gösterir.

,, Hani Allah Peygamberlerden, Ben size kitap ve hikmet verdikten sonra nezdinizdekileri tasdik eden bir peygamber geldiginde ona mutlaka inanip yardim edeceksiniz' diye söz almis, , kabul ettiniz ve bu ahdimi yüklendiniz mi?' dediginde, Kabul ettik' cevabini vermisler. Bunun üzerine Allah:

Meşhur hadis alimi ve hadis hafızlarından olup, Yemen-San' a'lıdır. 17 bin hadis ezberlemiş, Buhari de bundan hadis almıştır.

Bu hususu nazara veren ve siyaset sahasında Mehdi-i Abbasi, diyanet aleminde Gavs-ı Azam, Şah-ı Nakşibend, aktab-ı erbaa ve oniki imam gibi zatları misal gösteren Bediüzzaman der ki, Madem O'nun adeti öyle cereyan ediyor, ahir zamanın en büyük fesadı zamanında, elbette en büyük bir müçtehid, hem en büyük bir müceddid, hem hakim, hem mehdi, hem mürşid, hem kutb-u azam olarak bir zat-ı nuraniyi gönderecek ve o zat da ehl-i beyt-i Nebeviden (Hz. Peygamber in soyundan) olacaktır. Bediüzzaman, Mehdi ile alakalı hadislerin zayıf olduğu iddiasına karşı da, Hangi mesele var ki, bazı kitaplarda ona ilişilmesin? Hatta İbn-i Cevzi gibi büyük bir muhaddisin bazı sahih ehadise mevzu dediğini, alimler taaccüple nakletmişler. Hem her zayıf veya mevzu hadisin manası yanlıştır demek değildir. 2

KİTABU'N-NİHAYE

Tarihçi, fakih ve muhaddisdir. Fas'ta doğup, yine burada vefat etmiştir. Önemli eserlerinden olan bu kitap, Hicri 1328 yılında Fas'ta basılmıştır. Bu kitapta da, İmam Mehdi'yle ilgili hadislerin, mütevatir olduğu belirtilmektedir.

? MEHDİ öncelikle kendisi hidayete ermiş olan kişidir.

Önde gelen büyük muhaddislerden olup, hadis, kelam, fıkıh, tarih gibi birçok konularda ilim tahsil etmiş ve eserler vermiştir. Adı geçen bu kitabın altıncı cildinde, İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili bir bölüm vardır, ikinci kez 1972 yılında Daru'l-maarif yayınevi tarafından Beyrut'ta basılmıştır.

14) Abdullah Haccac, Alamatu'l-Kiyametü'l-Kübra, 5. 73, Kahire, 1986.

86) Ibn Hacer, a. g. e., s. 49.

NAZRETUN Fİ AHADİSİ'L-MEHDİ

HARİDATÜ'L-ACAİB VE FERİDATÜ'L-GARAİB

Ebu Davud'un kaydettigi baska bir rivayete göre,, Dünyanin tek günlük bir ömrü bile kalmis olsa, Allah O günü uzatip benden bir kimseyi O günde gönderecek" diger bir rivayette,,... Ehl-i beytimden birini ki, O zatin ismi benim ismime uyar, babasinin ismi de babamin ismine uyar. Bu zat yeryüzünü, eskiden cevr ve zulümle dolmasinin aksine, adalet ve hakkaniyetle doldurur."51 buyurulmustur.

7) Ebu Davud, Mehdi, 7, nr.4285-86.

Şemseddin Muhammed b. Tulun (880-953 Hicri)

99) Bkz. Abdulkerim elHatip, el-Mehdi el-Muntazar, s. 4362, Kahire, 1401 /1980.

Adı geçen bu kitap, ilk olarak Hicri 1301 senesinde Mısır'da basılmış ve birinci cildinin bir bölümü İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna tahsis edilmiştir.

İbn-i Hallikan onu, ilim denizi olarak tanıtmaktadır. Hicri 1318'de Mısır'da basılmış olan kitabının, bir bölümünü, İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili hadislere ayırmıştır.

Boyunduruk Yere Konduktan Sonra

Ebu Davud, Süleyman b. Eş'as b. İshak el-Ezdi, el-Secistani (202-275 Hicri)

45) Bkz. Ihn Hacer el-Askalani, Fethu'l-Bari, VI, 570, Riyad, 1389/1969; eI-Kesmiri, et-Tasrih, 8.97-8, Haleh, 1385/1965; Abdullah Haccac; Alamatu'l-Kiyameti'l-Kübra, 5, 79, Kahire, 14O7/1986.

EL-MENARU'L-MUNİF Fİ'S-SAHİHİ VE'Z-ZAİF

5 vakit namaz da kurnanda geçmiyor hadi üç kılalım.

MUHTASARU SÜNEN-İ EBU DAVUD

Bu eseri, Hicri 1398'de Beyrut'ta, daha önce de Lahor'da basılmıştır.

49) Müslim, Fiten, 67-9.

? Allah kimi Kendine ulaştırırsa o hidayete erer. Ve kim dalalette ise onun için veli mürşid bulunmaz.

Ne ile gelecek uçakla mı trenle mi? Yoksa paraşütle mi?

Hanbeli mezhebinin büyük alimlerindendir, İbn-i Teymiye'den fıkıh tahsil etmesi ve aynı görüşleri taşıması sebebiyle, Dimeşk kalesinde zindana atılmış, İbn-i Teymiyenin ölümü üzerine serbest bırakılmıştır.

Müellif: Ebu Abdullah Muhammed b. Cafer b. İdris b. Muhammed el-Fasi el-Maliki (1274-1345 Hicri).

Edebiyatçı, tarihçi, müfessir ve muhaddisdir. Kahire'de yetim olarak büyümüş, oranın muhaddis ve alimlerinden ilim tahsil etmiştir; Biyografisi birçok rical ve tarih kitaplarında mevcuttur. İslam aleminde eserlerinin bulunmadığı kütüphane yok denecek kadar azdır.

Mehdi'nin hakimiyeti, Hz. Süleyman ve Zülkarneyn'in hakimiyetine benzetilir. Onun döneminde baris içinde yasanacak, kurt kuzu yan yana otlayacak, çocuklar yilan ve akreplerle oynayacak, kimse kimseye zarar vermeyecek. Ibn Hacer'in verdigi bu bilgiler Isa'nin nüzülü vaktiyle ilgili Eski Ahit'te geçen bilgilere büyük ölçüde paralellik arzediyor.88 Müslim'de geçen hadisi serife isareten Mehdi zamaninda çok büyük bir bolluktan söz edilmektedir. Öyle ki kim Mehdi'den ne isterse ona verilecektir.89

Hz. Mehdi Peygamber Soyundan Olacaktır

Hem soruyorum, şu anda mehdi geldi diyelim kime ne faydası olacak! Ebu Cehil, cehaletin babası olduktan sonra hangi mehdi ona fayda sağlayabilir efendimiz sağlayamamışken...

En meşhur kitabı, iki ciltlik Sünenü'l-Mustafa'dır ki Sünen-i İbn-i Mace olarak tanınmaktadır. Ehl-i Sünnet'in, Kütüb-ü Sitte diye anılan hadis kaynaklarından biridir. Bu kitabının, "el-Fiten" babının bir bölümünde, İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili hadisleri nakletmiştir.

Bu eseri, Hicri 1277 yılında İstanbul Olmandeşer matbaasında basılmış, daha sonra da Mısır'da tab edilmiştir.

Hanbeli mezhebinin tanınmış fakihlerindendir, mutasavvıf ve tarihçidir. Filistin'in, Nablus şehrinin köylerinden birinde doğup, daha sonra Dimeşk'e yerleşip, orada da vefat etmiştir.

Şefaat turizmin sayın yolcuları 8:30 mehdisi kalkıyor... Kaçırmayın bu fırsatı...

29) Bkz. Margoliouth, ,, Mehdi", ERE VIII, 337, New York, 1925; E. Ruhi Figlali, ,, Mesih ve Mehdi Inanci Üzerine" AÜIF dergisi, c. 25, sn. 1981, s.196.

Bu kitabında, on iki İmam'ın tanımını konu almış ve bir bölümünü de İmam Mehdi aleyhi's-selam'a ayırmıştır.

1) Ibn Haldun, el-Mukaddime, , H, 821. Kahire, 1981.

Mehdi gelmeyecektir. Mehdi inancının nereden bize girdiğini hepiniz biliyorsunuz

AKİDETÜ EHLİ'S-SÜNNE Fİ'L MEHDİ

Mehdi'nin ismi meselesi de hadis kaynaklarinda ifade edilmistir. Ebu Davud'da kaydedilen rivayete göre ismi Resülullah'in ismine, babasinin ismi de Resulullah'in babasinin ismine uygunluk arzeder.70 Kimligi ve alametleri konusunda çok seyler söylenmektedir. Ibn Hacer altmisiki alametini zikreder. Burnunun yapisindan, basindaki sarigin sekline kadar en detayli bilgiler verilmektedir. Dogum yeri Medine'dir, rengi esmerdir. Konusmaktan sIkildigi zaman sag elini sol baldirina vurur, seklinde muhtemelen belli bazi sahsiyetlere uydurmak maksadiyla Mehdi'nin sekil ve semaili genisçe anlatilmistir.71 Muasir bazi yazarlara göre Mehdi'nin kendisi de Mehdi oldugunu önceden bilemeyecektir. Allah istedigi salih kullarini, onun Mehdi olduguna muttali kilar.72

123) B. S. Nursi, Sualar, s. 355, Istanbul, 1958.

2) Goldziher, el-Akidem ve's-Seria, , s. 215, Kahire, 1366/1946.

BAKARA 120: Ve len terda ankel yehudu ve len nasara hatta tettebia milletehum kul inne hudallahi huvel huda.

92) Mevdudi, Meseleler ve Çözümleri, s. 48.

Müellif: Ebu'l-Ala Muham-med el-Mübarekfuri (1283-1353 Hicri)

120) B. S. Nursi, Emirdag Lahikasi, 1,25960, Istanbul, 1976.

"Muhyi's Sünne lakabını almıştır".

Ama el-Mukaddes'in Biyografisi bizim için de meçhuldür. Bu kitap, Miladi 1899-1919 yılları arasında, müsteşrik Clamon Hewar'ın çalışmasıyla altı ciltte, şerhli olarak Fransa'da basılmış; daha sonra da, Bağdat'ta ofset olarak basılmıştır. Bir kısmı ise hala basılmamıştır.

Aşağıda Hz. Mehdi konusunu ele alan bazı Ehl-i Sünnet kaynakları hakkında kısa bilgileri içeren listeyi veriyoruz. Eserler telif tarihlerine göre sıralanmıştır. Yalnızca bu liste bile Mehdiyet konusunun İslam dininde ne kadar sağlam ve köklü temellere, muteber ve güvenilir belgelere dayandığını göstermesi açısından yeterlidir:

MEŞARİKU'L-ENVAR

Ve ona, İshak 'ı ve nafileten Yakub 'ı Vehbi olarak verdik. Ve hepsini Salihler kıldık. Ve onları, emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık. Ve onlara, hayırlar işlemeyi, namaz kılmayı ve zekat vermeyi vahy ettik. Ve onlar, Bize kul oldular.

52) Ebu Davud, Mehdi, 1, bkz. Siddik Hasan Ran, el-Izail, s.139.

88) Ibn Hacer, a. g. e., s. 54; krs. Isaya, 45:13; 224.

biraz saygı.

Büyük hadis alimi ve hafızlarındandır. Şam'ın Taber bölgesinde doğmuş, hadis tahsili için Şam, Hicaz, Irak, Mısır, Yemen'e seyahatlerde bulunmuş ve daha sonra İsfahan'da yüz yaşında vefat etmiştir.

İmam Abdulvahhab eş- Şa'rani eş-Şafii (898-973 Hicri)

51) Ebu Davud, Mehdi, 1, Tirmizi Fiten, 52; Ahmed b. Hanhel, Müsned, 1, 99.

3/AL-İ İMRAN-81: Ve iz ehazallahu misakan nebiyyine lema ateytukum min kitabin ve hikmetin summe caekum resulun musaddikun lima meakum le tu'minunne bihi ve le tensurunneh , kale e akrartum ve ehaztum ala zalikum ısri, kalu akrarna, kale feşhedu ve ene meakum mineş şahidin .

Şimdi sizlere sunduğumuz bu ayet-i kerimeler ışığında İslam dininde MEHDİ inancı konusunu bir kere daha değerlendirmenizi diliyoruz. Allah Razı Olsun

6) Müslim, Fiten, 67-9.

çünkü hadis var.

Ebu'l Fida İsmail b. Ömer; İbn-i Kesir diye meşhurdur (701-774 Hicri)

119) a. y.

107) John R. Hirineis, The Facts on File Dictionary of Religion, s. 198, USA, 1984.

Kanaatimizce Mehdi bir sahistan ibaret degildir. Faaliyetleri genis bir zaman dilimine dagilmis bir hareket, bir ekol ve bir cemaat olabilir. Zira hadislerde anlatildigi üzere adaletin tesisini bir sahsin yapmasi mümkün degildir. Bir cemaat, büyük bir heyet, Müslümanlarin büyük bir toplulugu birlikte hareket ederse ancak basarabilir.

Rivayet edildigine göre bir gün Hz. Ali, oglu Hasan'a bakti ve,, Bu oglum, Resulullah'in tesniye buyurdugu üzere seyyiddir. Bunun neslinden Peygamherimizin adini tasiyan bin çikacak. Ahlaki yönüyle Resülullah'a benzeyecek, sekli itibariyle ona benzemeyecektir" dedi ve sonra da yeryüzünü adaletle dolduracagina dair meseleyi anlatti.54 Kütüb-i Sitte'dcn bazi kaynaklarda yer alan bu hadisler ümmetse kabul görmüstür. Senetlerine hadisi mevzu kilacak bir itiraz vaki degildir. Buna karsilik bazi zayif rivayetler de tesbit edilmistir. Bir kisim rivaycilere yalanci ravilerin karistigi hadis tahlilcileri tarafindan ortaya konmustur. Mesela Hz. Hüseyin'den rivayet edilen bir hadiste Peygambcr Efendimiz Hz. Fatima'ya: ,, Sana müjde Mehdi senden olacaktir" hadisinin senedinde bir yalanci ravi bulunmaktadir.55 Hadisin zayif oldugu ortaya konmustur.

Aslen, Afganistan'ın Herat şehrine bağlı, Bag köyündendir. Horasan'ın Rey şehrinde vefat etmiştir.

Bu İşin Liyakatlileri Gelince

Mehdilik kavramı Kuranı kerimde kesinlikle geçmemekte. Ancak hadislerde geçmektedir. Kesinlikle gelmeyecek diyemeyeceğimiz gibi. geleceği de garanti değildir.

2O) D. B. Macdonald, ,, Mehdi", IA, VII, 475.

Muhammed Abdurrauf el-Menavi eş-Şafii (952-1031 Hicri)

Müellif: Şemsuddin Muhammed b. Ebi Bekr; İbn-i Kayyım el-Cevzi diye meşhurdur. (691-751 Hicri)

sizden ücret istemeyen kişilere tabii olun. Ve onlar, hidayete ermiş olanlardır.

126) Bkz. Süleyman Uludag, Islam'da Inanç Konulari, s. 435.

Ve yarattıklarımızdan bir ümmet vardır ki Hakk'a ulaştırırlar ve onunla adaleti .

Mekke'de doğmuş ve orada vefat etmiştir. Muhaddislerin büyüklerinden, Şafii mezhebinin şeyh-lerinden ve Hicaz müftülerindendir. Hadis ve fıkıh hususunda değerli eserleri bulunmaktadır.

Hüseyin b. Mes'ud Şafii (436-510 veya 516 Hicri)

75) Ibn Hacer, a. g. e., s.71.

Farkli yanlarina ragmen hadislerin ortak yönleri söyle ifade edilebilir: a) Mehdi, Peygamber Efendimiz 'in soyundan gelecek, b) ismi Peygamber Efendimiz 'in ismine uygun olacak, c) Dünyayi adaletle dolduracaktir.

102) Ibn Haldun, a. g. e., II, 807; , II, 165, istanbul, 1989.

Beklediğimiz Genç

41) Ihn Kesir, Alamatu'l-Kiyame, , s.33, Kahire, 1980.

A'raf 159: Ve min kavmi musa ummetun yehdune bil hakkı ve bihi ya'dilun .

3. Isim ve Kimligi

9) Sa'd Muhammed Hasan, el-Mehdiyyetu fi'I-Islam Münzü Akdemi'l-Usuri Hattal-Yevm, s. 176-7, Kahire, 1953/1373.

56) Siddik Rasan Han, a. g. e., s.128.

Çünkü Allah-u Teala:

36) er-Ra'd (13), 7.

DUHAN 10-15: Fertekib yevme te'tis semau bi duhanin mubin . Yagşan nas , haza azabun elim . Rabbenekşif annel azabe inna mu'minun . Enna lehumuz zikra ve kad caehum resulun mubin . Summe tevellev anhu ve kalu muallemun mecnun . İnna kaşiful azabi kalilen innekum aidun .

Mehdi, herseyi mucizevari bir sekilde kiliçla düzelten bir sahis degildir. Bediüzzaman, Mehdi'yi normal bir insan, büyük bir islahatçi olarak görmekte ve etrafindaki nurani cemiyetinden bahsetmektedir. Resülullah 'in Sünnetini ihya edecegini, Süfyan'a karsi mücadelesinin de manevi olacagini söylüyor.121 Böylesine esbab dairesinde hareket eden bir zatin muvaffak olmasi kudreti Ilahiyye noktasindan da mümkündür. Bir dakikada yer ve gök arasini bulutlarla doldurup, bosaltan, bir saniyede denizin firtinalarini teskin eden, bahar içinde bir saatte yaz mevsimini, yazda bir saatte kis firtinasini icad eden Allah , Mehdi ile de Islam aleminin karanliklarini dagitabilir.122 Her ne kadar rivayet edilen hadisler ahad ise de Fezaili a'mal ve hadisati Islamiyyede bunlar hüccettirler. Imamlar bunlarin bu hususlardaki delaletlerini kabul etmislerdir.123

! Siz öyle kimselersiniz ki; onlar, sizi sevmedikleri halde siz, onları seversiniz ve siz Kitabın bütününe iman edersiniz. Onlar, sizinle karşılaştıkları zaman: ?İman ettik.? derler. Ama tenhada, kendi başlarına kaldıkları zaman size olan öfkelerinden , parmak uçlarını ısırırlar. De ki: ?Öfkenizden ölün.? Hiç şüphesiz Allah, sinelerde olanı bilir.

İbn-i Hacer el-Asgalani de "ed-Dürerü'l-Kamine" adlı eserinde Zehebi'nin sözlerini teyit eder ve ilaveten, Ehl-i Sünnet alimlerinin birçoğunun ondan hadis rivayeti için izin aldığını nakleder.

57) Ibn Mace, Fiten, 34; el-Hakim, el-Müstedrek, IV, 441-2, Beyrut, ts.

Burada hitap Peygamber Efendimize ve kendisinden sonra apaçık bir resul geleceği ve insanların ondan yüz çevireceği, O'na?öğretilmiş deli? diyeceklerinden bahsediliyor.

EL-MU'CEMU'L-KEBIR

Öyleyse bu noktadan hareket ederek MEHDİ kavramına Kur'an ışığında bakacak olursak:

sen şimdi bu muhaddisleride beğenmezsin. diğilmi.

Ebu İsa, Muhammed b. İsa b. Savre b. Musa b. ez-Zahhak es-Selemi ez-Zerir el-Bugi et-Tirmizi (209-297 Hicri)

109) Ancak Es'ari, Makalat'inda "Hz. Peygamber'in müjdeledigi Mehdi'nin Rafizilerden Harbiyye'dir" demekle, sanki kendisi de Peygamberin müjdeledigi Mehdi fikrini benimsiyor, ancak Rafizilerin dedigi kisinin, Mehdi olmadigini söylüyor. (bk. Makalatu'lislamiyyin, s. 23 (nsr. Richard Mc Carthy, Beyrut, 1953).

Cenab-ı Hak, rahmetinin eseri olarak her bir fesad-ı ümmet zamanında bir muslih, bir müceddid, bir halife-i zişan, bir kutb-u azam, bir mürşid-i ekmel ya da bir nevi mehdi hükmünde mübarek zatları göndermiş, fesadı izale edip milleti ıslah etmiş, din-i Ahmediyi muhafaza buyurmuştur.

AL-İ İMRAN 119: Ha entum ulai tuhıbbunehum ve la yuhıbbunekum ve tu'minune bil kitabi kullih , ve iza lekukum kalu amenna, ve iza halev addu aleykumul enamile minel gayz , kul mutu bi gayzikum, innallahe alimun bi zatis sudur .

81) Tirmizi, Fiten, 79.

Muhaddis, fakih ve büyük şahsiyetlerden biri olup, "el-Fetave'l-hadise" adlı eseriyle, yukarıda adı geçen eserinin bir bölümünü İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili konulara tahsis etmiştir.

83) D. B. Macdonald, "Mehdi", IA, VII, 477.

Kütüb-i Sitede dört muteber hadis kitabında; Hakimin Müstedrekinde, Beyhakide, Tabaranide Mehdinin geleceğine dair hadisi şerifler vardır ki inkar etmeye adeta mecal yoktur. Buhari ve Müslim-i Şerifte sadece ismen gelecek bu zattan bahsedilmemekte, belki meçhul, gelecek yeryüzünü adaletle dolduracak bir şahıstan bahsedilmektedir. Buhari ve Müslimde bahsedilen aynı şahıs diğerlerinde Muhammed isminde veyahut Efendimiz benim ismimde olacak sözü ile anlatmaktadır. Tıpatıp bir uygunluk vardır.6

başarabilirsin.

? MEHDİ başkalarının hidayetine vesile olan kişidir.

Ancak Kuranda geçmediğine göre vardır bir hikmeti alisi..-

1. Varligi

19) Nuaym h. eI-Hammad, Kitabu'l-Fiten, vn 53 a, Süleymaniye Atif Efendi ktp. no: 6O2.

sabikun

Peygamber Efendimiz in hadislerinde, Hz Mehdinin yardımcılarının sayısının 313 olacağı rivayet edilmektedir.

Yukarıda zikrettiğimiz MEHDİ kelimesinin bir anlamı da?Başkalarını da hidayete erdirendi.

Sonra Biz, resullerimizi ardı ardına gönderdik. Her ümmete resulü geldiği zaman, her defasında onu yalanladılar. Biz de onları birbiri arkasından . Ve onları efsane kıldık. Artık mü'min olmayan kavim uzak olsun.

89) Bkz. Müslim, Fiten, 679; Siddik Hasan Han, elizaa, s. 1236.

yav gülümse sana şaşıyorum. yine aynı mantık.

Meşhur tarihçi, İbn-i Esir'in kardeşi olup, Kur'an tefsiri, fıkıh, hadis, nahv ve lügat dalında tahsil görmüş, İbn-i Ömer adasında doğup, Musul şehrine yerleşmiş ve Musul'da da vefat etmiştir. En önemli eseri olan bu eserini, Kutub-u Sitte'den derlemiş ve 13 cilt halinde Beyrut'ta basılmış olan bu eserinin bir bölümünü, İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır.

İnsanımızla beraber hepimizin ümidi çok kavidir . Resulu Ekrem e itimadımız vardır. Ümmetin başında sahabe ikrama işarette bulunan kainatın efendisi ahirinde boyunduruk yere konduktan sonra kaldıracağı müjdesini çoktan vermiştir. Dinin yeniden hayatlanacağının, canlanacağının ve bütün alemde LailaheillAllahMuhammedenResulullah yeniden mevceleneceğini ifade buyurmuşlardır, doğru söylemişlerdir. 3

Yukarıda adı geçen eseri, 12 İmam ın fazilet ve özelliklerini içermektedir. Kitabın son bölümü ise Hz. Mehdi ile ilgilidir.

38) ez-Zuhr'if (43), 61.

5. Çikis yeri ve zamani

Mesih ve Mehdi ile alakalı hadis-i şerifler ve ümmetin kabulü esas alınınca nüzul-ü İsa'ya ve zuhur-u Mehdi'ye inanmak Efendimiz 'e itimadın ve güvenin ifadesidir denilebilir. 1

74) Ibn Hacer, a. g. e., s.71.

Bitin bunların üzerine Ahir zamanda gelecek olan?BEKLENEN MEHDİ? hakkında da Kur'an-ı Kerimde açık deliller bulunmaktadır.

seni bişey belliyorum.

ama sistem aynı burada yazanlarda aynı kişiler.

Bu kitapta Hz. Ali aleyhi's-selam'ın ahir zamanla ilgili sözleri bölümünde ve diğer kısımlarda İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili konulara genişçe yer vermiştir.

Bedirde bütün cihana meydan okuyan insanların sayısı 313 taneydi, melek ismini okur gibi ben mühim yerlerde huzurunuza çıkarken onların adlarını okuyor, şefaat umuyor öyle huzurunuza çıkıyorum, o kadar azizdir benim nazarımda Bedirde bulunan insan. Niçin azizdir? Tepeden tırnağa nar-ı beyzadır da ondan. 313 tane nar-ı beyza gibi adam olsa bugün, yeryüzüne hakim olmak mümkündür, ümid ediyoruz inşaAllah bu bağ, bu bahçe, bu bostan bu 300 adamı, 313 adamı yetiştirecek ümid ediyoruz.5

FERAİDU'S-SİMTAYN

Yeryüzünün belli bir bölgesinde, belli bir tarihte Mehdi olarak bir sahsi beklemek gibi bir inanci yanlis görüyoruz. Zira her devrede, her dönemde bu manayi tasiyan islahatçilar, faziletli sahsiyetler bulunabilir.

62) es-Sefarini, el-Mukaddime.

Mes'ud b. Ömer b. Abdullah Saadettin Taftazani (712-793 Hicri)

66) Ebu Davud, Mehdi, 1.

Muhammed el-Hızr el-Hüseyin el-Mısri (1292-1377 Hicri)

Goldziher günümüzde Mehdilik iddialariyla ortaya çikan sahislardan söz ederken "Onlar çogunlukla, Islam ülkelerinde artmaya baslayan Avrupa devletlerinin nüfuzuna karsi koymak üzere çalisiyorlar" diyor.115 Mehdilik düsüncesini Ehli Sünnet ve Sia ayirimini yapmaksizin hurafe olarak telakki eden Batici fikirleriyle meshur Ahmed Emin, bunun Allah'in kainata koydugu kanunlarla bagdasmayacagini söyler. Insanlarin akil ve bilgi açisindan ilerlemeleriyle, akla ters düsen bu fikrin kalintilari da sona erecektir. Insanlar yeryüzünde adaleti, beklenen Mehdi ile degil, güçleri ve akillariyla gerçeklestirecektir.116 Abdulkerim el-Hatip ve Abdullah es-Semman da Mehdi mes'elesini tamamen reddetmektedirler. Bu konudaki hadislerin uydurma oldugunu söylerler.117

Ey amenu olanlar ! Allah'a karşı takva sahibi olun ve O'na ulaştıracak vesileyi isteyin. Ve O'nun yolunda cihad edin. Umulur ki; siz felaha erersiniz.

Muhaddis, fakih, tarihçi, edebiyatçıdır, tıp ve rüya tabiri ilimlerine de vakıf idi. Dimeşk'ta yaşayıp, burada da vefat etmiştir. Önemli eselerinden biri olan bu kitapta on iki İmam'ın hayatı konu edilmekte, bir bölümünde de İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili mevzulara yer verilmektedir.

Hayreddin Numan el-Alusi el-Hanefi (1252-1217 Hicri)

MİRKATU'L-MEFATİH, ŞERH-U MUŞKATU'L-MESABİH

Ehl-i Sünnette Mehdilik bir inanç esasi olarak kabul edilmis degildir. Ilk akaid kitaplarinda Mehdi meselesinden bahsedilmemektedir. Zira bir akaid konusu olarak düsünülmemistir. Imami A'zam'in el-Fikhu'l Ekber'inde, Maturidi ve Es'ari'nin,109 eserlerinde bu hususa temas edilmemektedir. Kelam alimleri Mehdiligi imametle ilgili bir mesele kabul etmislerdir. Imamet konusu da daha sonraki dönemlerde kelam kitaplarinda yer almistir.110 Meshur kelam alimi Teftazani, Mehdi meselesini, imamet bahsinin bir ek konusu olarak göstermektedir. Hatta Isa'nin nüzülünü de bu konuya dahil etmistir.111

FURKAN 27-30: Ve yevme yeadduz zalimu ala yedeyhi yekulu ya leytenittehaztu mear resuli sebila . Ya veyleta leyteni lem ettehız fulanen halila . Lekad edalleni aniz zikri ba'de iz caeni, ve kaneş şeytanu lil insani hazula . Ve kaler resulu ya rabbi inne kavmittehazu hazel kur'ane mehcura .

FEVZU'L-KADİR, ŞERH-İ CAMİU'S-SAĞİR

demek ki;

76) Ibn Hacer, a. y.; es-Sefarini Levami', II, 85.

Maliki mezhebinin büyük müfessirlerindendir. ez-Zerek, bu zatla ilgili olarak şöyle der: O, salihlerden olup, Kurtub'da doğarak, oradan doğuya göç etmiş, Mısır'ın Esyuut şehrinin kuzeyinde olan İbn-i Hasip bölgesine yerleşmiş ve burada vefat etmiştir.

Ahmed b. Yusuf b. Ahmed ed-Dimeşki (939-1019 Hicri)

113) Ibn Haldun, a. g. e., II, 817.

13) Ahmed h. Hanbel, Müsned, 1.84.

Mehdi ile alakalı hadis-i şeriflere de iki örnek vermek yerinde olsa gerektir: "Mehdi bizden, Ehl-i beyttendir. Allah onu bir gecede zafere erdirecektir. Mehdi, Fatıma evladındandır" (İbn Mace, Fiten, 34; Darimi, Mehdi, 1). "Dünya hayatının sona ermesine bir gün bile kalsa, Allah zulümle dolu olan dünyayı adaletle dolduracak Ehl-i beytten birini gönderecektir" (Ahmed b. Hanbel, II, 117-118).

İbn-i Hallikan da şöyle diyor: "Zamanında, Sufyan b. Uyeyne, Ahmed İbn-i Hanbel-ve birçok İslam alimi ondan hadis nakletmişlerdir."

Muhibiddin Ahmet b. Abdullah b. Muhammed et-Taberi el-Mekki eş-Şafii (615-694 Hicri)

Ve sizin dininize tabii olandan başka kimseye inanmayın. de ki: ?Hiç şüphesiz HİDAYET, Allah'ın ulaştırmasıdır.

EL-MUSANNEF

ES-SAVAİKU'L-MUHRİKA

Hindistan'ın Mübarekfur şehrinde doğup, Arapça, mantık, felsefe, astronomi, fıkıh ve usulü fıkıh sahalarında ihtisas sahibi olmuş büyük alimlerdendir.

YARD. DOÇ. Dr. ZEKİ SARITOPRAK

AHBARU'D-DUVEL VE AS-ARU'L-UVEL

?Başkalarını hidayete erdirme yetkisi evvel emirde Peygamberlere verilmiştir:

Ve Musa 'ın kavminden bir ümmet vardır. Hakk'a hidayet ederler . Ve onunla adaletle hükmederler.

AL-İ İMRAN 73: Ve la tu'minu illa li men tebia dinekum, kul innel huda hudallahi

12) Ihn Manzur, a. g. e., h-d-y.

Ve Allah, kimi HİDAYETE erdirirse artık o HİDAYETE ermiştir. Ve kimi dalalette bırakırsa , o taktirde onlar için, O'ndan başka dostlar bulamazsın.

Akaid konusuyla ilgili bu iki ciltlik eserinin, ikinci cildinin bir bölümünü İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna tahsis etmiştir.

Hz. Mehdinin Ortaya Çıkışı ve Hz. Mesihin Gelişi

MEVEDDETÜ'L-KURBA

SONUÇ

Muhaddislerin büyüklerinden kabul edilen bu şahsiyet, bu kitabını Ebu Davud'un Sünen'ine şerh olarak kaleme almış olup, on birinci cildinin bir bölümünü de İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır.

67) el-Heytemi, el-Kavlu'l-Muhtasar, s.22.

Mehdi hakkindaki hadislere gelince; Kütüb-i Sitte'den Ebu Davud, Tirmizi ve Ibn Mace gibi hadis mecmualarinda Mehdi sarihan zikredilmektedir. Yemenli meshur alim el-Sevkani, Mehdi hakkindaki hadislerin sayisinin elliyi buldugunu söylcr. Bunlari sahih, hasen ve zayif seklinde üç kisma ayirir. Ona göre bunlarin toplami mütevatir derecesindedir. Siddik Hasan Han ise bu konuda zayif hadisler de dahil olmak tizere 33 hadis zikreder.43

VEFAYETU'L-A'YAN

Muhyiddin b. Arabi ve Şeyh-i Ekber olarak tanınan Muhammed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed b. Abdullah et-Tai el-Hatemi (560-638 Hicri)

Eserlerinden biri olan bu kitabının 50. bölümünde, İmam Mehdi aleyhi's-selam konusunu işlemektedir.

Hicri 1350 tarihinde, Mısır'da basılan ve Ehl-i Beyt aleyhi's-selam' ın faziletlerini içeren bu kitabın bir bölümünü de, İmam Mehdi aleyhi 's-selam oluşturmaktadır.

23) Sa'd Muhammed Hasan, a. g. e., s.183-4.

Bu kitap, alimlerin ve araştırmacıların nazarında, düzenli, güvenilir ve en meşhur biyografi kitaplarından biri olarak kabul edilir. Bu kitabının 4. cildinde, İmam Mehdi aleyhi's-selam'a ayrılmış kısa bir bölüm bulunmaktadır.

Zehebi, bu eserle ilgili olarak şöyle diyor: "Birçok hadis alimi güvenilirliğini kabul etmiş, sahih hadis kitaplarında kendisinden hadis nakledilmiş, bilinen ilim kaynaklarından biridir."

MİŞKATU'L-MESABİH

103) IbnHaldun, a. g. e., lll,1109.

Aslen Afrika'nın Sefagas bölgesindendir Mekke'de doğup, orada da vefat etmiştir. Maliki mezhebinin fakih ve muhaddislerinden olup, Ehl-i Sünnet alimlerinden, Halebi, Semhudi, Hamzavi ve Şeblenci gibi birçok alimler ondan hadis nakli iz-ni almışlar.

Öncelikle dinin en önemli kaynağının Kur'an-ı Kerim olduğu ve her türlü dini konunun Kur'an süzgecinden geçirildikten sonra, doğruluğu hakkında hüküm verilmesi gerektiği konusundaki fikrinize aynen katıldığımızı belirtmek isterim.

Bizce, bazi yazarlarin iddia ettigi gibi, Islam'daki Mehdi fikrini tamamen Hiristiyan kültürüne baglamayi kabul etmek ilmi açidan mümkün degildir.

Hadisleri Degerlendirme

yazıklar olsun sana kabahat bendeki seninle yazışıyorum.

CAMİU'L USUL MİN E-HADİS' SİR RESUL

İbn-i Hallikan-ı Şa-fii (608-681 Hicri)

çünkü peygamber yaşayan kur andır.

Nureddin Ali b. Muhammed (784-855 Hicri)

Yukarida da isaret ettigimiz gibi biz bu çalismamizda Sia'daki Mehdi inanci üzerinde durmayacagiz. Zira Siilerin bekledigi Mehdi müstakil bir çalismayi gerektirecek kadar genis muhtevalidir. Bu yazida meseleyi, Ehl-i Sünnetin temel iki kaynagi olan Kur'an ve hadis asisindan incelemeye çalisacagiz.

Buhari ve Müslim'de sarih olarak geçmemekle birlikte,, Imam" ,, Halife" ve,, Kahtani" tabirleriyle ahirzamandaki bir,, kurtarici"dan söz edilmektedir. Bu kurtarici Buhari'de,, Imam" tabiriyle ifade edi1mistir. ,, Imanimiz sizden oldugu halde Ibn Meryem nazil oldugu zaman haliniz nasil olur?"44 mealindeki hadisi serheden Ibn Hacer el-Askalani, son dönem alimlerinden e1-Kesmiri ve Abdullah Haccac gibi zatlar bu hadisten zikredilen,, Imam"dan maksadin Mehdi oldugunu ifade etmislerdir.45 Hatta Ibn Hacer, Hz. Isa'nin ahirzamanda bu ümmetten bir adamin arkasinda namaz kilmasinin, Mehdinin zuhurundan bahseden sahih görüslere delil teskil ettigini söylemektedir. Yorumun devaminda Imam-i Safii'dcn, Mehdi'nin bu ümmetten oldugu, Hz. Isa'nin onun arkasinda namaz kilacagi hakkindaki haberlerin mütevatir oldugu hususunda bir nakil yapmaktadir.46 Metur kelamci Sa'duddin et-Teftazani de,, Imam" tabirinden Mehdi'yi anliyor.47 Yine Buhari ve Müslim'de Kahtani denilen bir zattan bahsedilmektedir. Rivayetcilere göre,, Insannlari asasiyla toplayan Kahtani çikmadiksa kiyamet kopmayacaktir."48 Müslim'de geçen hadiste ise ahirzamandaki bir bolluk ve refah dönemine isaret edilmekte ve saymaksizin mal dagitan,, halife"'den bahsedilmektedir.49 Bazilari, Hz. Ömer b. Abdülaziz dönemindeki bolluga bakarak bu hadisi ona tevil etmislerdir. Ancak,, üm-metimin ahirinde" tabiri bu bollugun ümmetin sonunda da olacagini göstermektedir. Bu üç hadisin adi ne olursa olsun ahirzamandaki islahatçilardan bahsettiginde süphe yoktur. Bunun disinda Mehdi ile ilgili hadisler ise Ebu Davud, Tirmizi, Ibn Mace ve Ahmed b. Hanbel'in Müsned'i gibi hadis kaynaklarinda geçmektedir. Mehdi meselesine çok ehemmiyet verdigi anlasilan Ebu Davud, Sünen'inde bu konuya ayri bir kitap tahsis etmistir.(Bk. 4/86, 30 no'lu kitap D. el-Fikr, Thk: Sidki Cemil el-Attar).

53) Ibn Hanhel, Müsned, 1, 84. Meshur hadisçi el-EIbani, Mehdi hakkindaki hadislerin sahih oldugunu söylemektedir. (hkz. Silsiletu'l-Ehadisi's-Sahiha, 336, III, 38-43, 2371 nolu hadis, Kuveyt, 1400/1979.)

EL-FUSUSU'L-MÜHİMME

İS'AFU'R-RAĞİBİN

Bir kiyamet alameti olmasi hasebiyle Mehdi'nin çikacagi yer ve zaman konusunda kesin bir sey söylemek mümkün degildir. Her dönemde islahatçi sahsiyetler bulunabilir ve bunlar bir çesit Mehdi vazifesini görürler. Ibn Hacer'in kaydettigine göre Mehdi'nin çikisindan önce öyle fitneler olacak ki insanlar harami helal sayacaklardir.78 Nesei'de kaydedilen bir hadise göre Mehdi'nin çikis vakti ümmetin orta dönemidir: "Baslangicinda ben, sonunda Isa, ortasinda Mehdi bulunan bir ümmet nasil helak olur."79 Buradaki "orta" tabiri, "sondan az önce, yani Isa'nin nüzulünden önce" seklinde yorumlanmaktadir. Zira Isa onun zamaninda nüzul edecektir.80 Mehdi'nin çikacagi yer konusunda kesin bir sey söylenmemektedir. Yalniz dogudan siyah bayraklilarin çikacagi zaman, Mehdi onlarin arasinda olacagindan dolayi katilmayi emreden hadiste dogudan çikacagi bildirilir.81 Kurtubi, onun Kuzey Afrika'dan çikacagini söylemektedir. Bu konuda naklettigi rivayetin ise, asli ve esasi yoktur.82 Kurtubi (v.671/1272), Gimata Nusayrilerinin ilk yillarinda, bu devletin Ispanya'nin Müslümanlara kalmis yegane parçasi oldugu zamanda ölmüstür. Macdonald'a göre Kurtubi'nin, Mehdi'nin Kuzey Afrika'dan çikacagini söylemesi, o dönemde bir islahatçi ve Mehdi ihtiyacindan kaynaklanmistir.83

çünkü peygamber reddetmemiş.

Fakih, tarihçi, hafız, edebiyatçı ve hadis ilminin ileri gelen alimlerindendir. Eserleri arasında önemli bir yeri olan bu kitabın 6. cildinde İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili konulara yer vermiştir.

Seyyid Mü'min b. Hasan Şeblenci (ölm. 1290 Hicri)

Hz. Ali'dcn gelen bir rivayete göre Allah Mehdi'ye kisa bir süre içinde, hatta bir gecede bilgi ve anlayis nasib edecek, onu irsad edecektir. Rivayete göre Resülullah söyle buyurmustur: ,, Mehdi bizdendir, Allah onu bir gecede irsad eder " 53

55) S. H. Ran, el-Izaa, s.130.

Onlardan imamlar kıldık, emrimizle insanları hidayete erdirsinler diye, sabırlarından dolayı ve ayetlerimize yakin hasıl ettikleri için.

Günümüz ilmi şahsiyetlerinden olup, çeşitli konularda eser ve makaleleri bulunmaktadır. Adı geçen bu makalesini, Şam'da yayınlanan "Temeddün-i İslam" dergisinde İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili sorulara cevap olarak kaleme almıştır.

108) D. B. Macdonald, Mehdi", IA, VII, 476.

A'raf 181: Ve mimmen halakna ummetun yehdune bil hakkı ve bihi ya'dilun .

Ahmed b. Ali Ebu'n Necah el-Hanefi (1089-1173 Hicri)

61) el-Azimabadi, Avnu'l-Ma'bud, IX, 362, Medine, 1389/1969.

Tarih ve edebiyat ve daha birçok ilim dalında tanınmış bir isimdir. Medayin'de doğmuş, Bağdat'ta yaşamış ve Abbasi halifelerinin divan katipliğini yapmıştır.

Muhammed Şems ülhak el-Hindi (1273-1329 Hicri)

Peygamberlerin olmadığı devirlerde ise Peygamber olmayan, ancak?SABRIN SAHİBİ VE AYETLERE YAKİN OLMALARI? sebebiyle imamlık makamına getirilen kişiler hidayete erdirme yetkisinin sahibidirler:

Aslen Erbil'li olup, Mısıra gitmiş, oradan da Şam'a yerleşerek bir süre kadılık yapmıştır. Kendisi, büyük tarihçi ve edebiyatçılardandır.

Sevgili Mehmet Bey kardeşim Allah-u Teala Kur'an-ı Kerim'i hidayet rehberi olarak göndermiştir. ?HİDAYET?İN ne olduğunu ise yine aynı kitapta şu şekilde açıklamıştır:

80) el-Kesmiri, a. g. e., s. 181; Ibn Hacer, el-Kavlu'l Muhtasar, s. 24.

Bu Resul de Peygamber Efendimiz SAV olması mümkün olmayan bir resul. Çünkü O'nun sahabesi Kur'an-ı terk etmediği gibi tümünü hayatına tatbik etti.

EN'AM-38: ?ma farratna fil kitabi min şey'in?

59) Ibn Hacer, eI-Kavlu'l-Muhtasar fi'l-Mehdi'l-Muntazar, , 5. 23, Kahire, 1407/ 1986.

En meşhur eseri olan Nehcü'l-Belağa Şerhi, Allame Hoi'nin 22 ciltlik Nehcü'l Belağa Şerhinden sonra, bu konuda en geniş şerhlerden sayılır. Mısır, Beyrut ve İran'da defalarca tab edilmiştir.

YARD. DOÇ. Dr. ZEKİ SARITOPRAK.

TACU'L-CAMİU'L-USUL

Bu süreç yaklaşık olarak 30 yıl ünce başlamış ve HİDAYET ÇAĞININ giriş safhası tamamlanmıştır.

imranali b. ins. b. hüsyn. b. kurmay.

104) Ibn Kesir, Alamatu Yevmi'lKiyame, , s. 24,

Müfessir, muhaddis, ilmi usulcü, edebiyatçı ve lügatçıdır. İlim tahsili için, Bağdat, İstanbul, Dimeşk ve Mısır'a seferler yapmış daha sonra Medine'ye yerleşerek ders vermiş ve burada vefat etmiştir. Bu kitabı, Hicri 1370 senesinde, Mısır'da üç yüz sayfa olarak basılmıştır. Eserin konu-su isminden de anlaşıldığı üzere, Ahir zaman alametleri ile İmam Mehdi aleyhi's-selam'ın zuhuru ve kıyamını ele almaktadır.

EL-FÜTUHAT UL- MEKKIYYE

A. Kur'an-i Kerim'de Mehdi meselesi

Hz. Ali'den anlatildigina göre adamin biri kendisine Mehdi'yi sordu. Hz. Ali ise,, O ahirzamanda çikacaktir. Kisinin,, Allah" dedigi isin ölüme mahkam edilecegi bir zamanda gelecektir" diye cevap vermistir. Devaminda,, Allah, onun etrafinda hiçbir seyden korkmayan ve hiçbir menfaat için sevinmeyen bir topluluk meydana getirecektir"56 sözü, hadis degil, Hz. Ali'nin sözü olarak geçmektedir. Hadis alimleri arasinda tartisilan hususlardan biri de,, Isa'dan baska Mehdi yoktur" seklinde Ibn Mace'de rivayet edilen hadistir.57 lbn Kesir bu hadisin dogru olabilecegini söylemektedir. Ona göre hakiki Mehdi'nin yaninda Isa b. Meryem'in de Mehdi olmasi mümkündür. Bu husus Isa'dan baska Mehdilerin de bulunmasini engellemez.58 Ibn Hacer el-Heytemi ise hadisin zayif olduguna hükmetmektedir.59 Et-Teftazani ise hadiste geçen,, Mehdi" kelimesini sözlük manasi itibariyle ele alarak, ,, Deccal'i öldürmeye irsad olunacak Isa'dan baska yoktur" sekilnde bir yorumun uzak olmadigini belirtmektedir.60 Avnu'l-Ma'bud müellifi hadisin zafiyetine isaret eder.61 Bazi yorumcular Isa'dan baska kamil manada bir Mehdi yoktur, seklinde yorumlamislardir. Zira Isa bir peygamber oldugundan Mehdi'den daha mükemmeldir.62 Ibn Haldun da hadisi zayif ve muztarib görmektedir.63

58) Ibn Kesir, Alamatu'l Kiyame, s.33.

Ibn Haldun ise sosyolojik bir tesbitte bulunmaktadir. "Bir sahis bir güce, bir millete dayanmayip, sadece ehli beyte nisbetiyle ortaya çikarsa muvaffak olamayacagi sosyolojik bir gerçektir. Muvaffak olabilmesi için bir millet gücü gerekir ki ona destek olup, basa geçirinceye kadar onu müdafaa etsin."113 Tek basina bir sahsin böylesi büyük islahati gerçeklestiremeyecegine isaret etmektedir.

Aziz müslüman, bunları değişik misalleriyle sana intikal ettirmeye ve senin için en mukaddes vazife olan bu vazifeden durulmama için, söylenmesi gereken şeylere dikkatini çektim ve ama imkan arz etmeye çalıştım tekrar itirafıma gerek yoktur. Bu işin ehli değilim, ehli gelinceye kadar benim gibiler, emsalimle beraber bu işi devam ettireceğiz, öyle anlaşılıyor. Ehli gelince onlara terki silah edeceğiz, işi onlara bırakacağız ehli değiliz bu işin liyakatlileri , doğrunun ve gerçeğin hakiki tercümanı olacak ve ölü gönüllerimizi ihya edecekler. Bunu kemali samimiyetle intizar ediyorum , Rabbimden bekliyorum, ama o güne kadar biz anlatacağız.7

AHZAB 7: Ve iz ehazna minen nebiyyine misakahum ve minke ve min nuhın ve ibrahime ve musa ve isebni meryeme ve ehazna minhum misakan galiza .

Adı geçen bu risalesi, "el-Havili'l-fetava" adlı iki ciltlik eserinde bulunup, bu eserde İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili hadisleri ele almıştır.

İBRAZU'L-VEHM MEKNUN MİN KELAM-I İBN-İ HALDUN

39) Mehdi'ye isaret eden diger ayetler için bkz. Ethem Rubi Figlali, ,, Mesih ve Mehdi Inanci Üzerine" AÜIF, c. 25, sn. 1981, s.2O1, Avni Ilhan, Mehdilik, s.62, Ist. 1993.

82) Ibn Hacer elHeytemi, el-Kavl, s. 24.

9/TEVBE-32: Yuridune en yutfiu nurallahi bi efvahihim ve ye'ballahu illa en yutimme nurehu ve lev kerihel kafirun . Huvellezi ersele resulehu bil huda ve dinil hakkı li yuzhirehu aled dini kullihi ve lev kerihel muşrikun .

İSRA 15: Menihteda fe innema yehtedi li nefsih , ve men dalle fe innema yadıllu aleyha, ve la teziru vaziretun vizre uhra, ve ma kunna muazzibine hatta neb'ase resula .

Bedir savaşındaki askerler gibi 313 kişinin kumandasını elinde tutarak etrafa meydan okuyacak, çünkü bu 313 kişi gece abid , gündüz kahraman niteliğini taşımaktadırlar. (Kıyamet Alametleri, s. 169)

KEHF 17: ?men yehdillahu fe huvel muhted , ve men yudlil fe len tecide lehu veliyyen murşida .

Muhyiddini Arabi, Mehdi'nin dönemini anlatirken, yeryüzünde zulüm yayginlastigi zaman Allah bir halifesini gönderir. O yeryüzünü adaletle doldurur. Hata etmeksizin Resulullah'in izinde gider. Onun hatalarini düzelten ve görünmeyen bir melegi vardir. O zayifi kuvvetlendirir, misafire ikram eder, söyledigini yapar, bildigini söyler, gördügünü bilir. Allah onu bir gecede irsad eder. Zulüm ve ehlini ortadan kaldirir, dini ikame eder, Islam'a ruh üfürür Zelil iken aziz kilar, ölü iken diriltir. Onun zamaninda adam aksam cahil, cimri ve korkak iken sabah en alim, en cömert ve en cesur hale gelir.90 Mehdi'nin çikis vakti gelip gelmedigi hususunda konuyla ilgili eser yazan Suriyeli alim Resid er-Rasid, "Kalbimde yakin var ki bugün onun zuhur vaktidir. Hatta birçok salih insan her sene Mehdi ile karsilasmak üzere hacca giderler. Zira rükün ve makam arasinda ona bey'at edilecektir"91 der.

İmran Ali

3) S. Uludag, Islam'da Inanç Konulari ve Itikadi Mezhepler, s. 434, Istanbul, 1992.

Suriye'nin Trablus şehrinin köylerinden birinde doğmuştur. Büyük alimlerden olup, şair, edip ve muhaddisdir. Önemli eserlerinden biri olan bu kitabının bir bölümünü de İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır.

bazı arkadaşları anlamak zor, neci bunlar kavrayamadım ben... onun hakkındaki düşüncelerim son günlerde değişti, belkide burda çok vakit geçiriyor ve bazılarının oyunlarına geliyor :P bilemiyorum...

4- Mehdi Resul geldiği zaman Allah'ın nuru tekrar tamamlanacak ve Allah'ın ezeli ve ebedi tek dini bütün dünler üzerine izhar edilecektir.

Görüldügü gibi Mehdi hadisleri konusunda en titiz davranan ibn Haldun dahi kökten reddetmemis, "Pek azi müstesna" diyerek ihtiyatli bir tabir kullanmistir. Bu tabirinden, Mehdi konusunda az da olsa sahih hadislerin var oldugu anlasilir. Dolayisiyla hadisleri ceffe'l kalem inkar etmenin yanlis olacagi, aralarinda zayiflarin bulunmasi ise hepsinin inkarini gerektirmeyecegi kanaatindeyim. Bir sepette bulunan elmalardan birkaç tanesi çürükse hepsinin çürüklügüne hükmetmenin dogru olmadigi asikardir. .

106) Ebu Davud, Melahim, I.

Muhammed b. Ali es-Sebban el-Mısri eş-Şafii

FETHULLAH GÜLEN HOCAEFENDİ'NİN HZ. MEHDİ İLE İLGİLİ SÖZLERİ

26) Ahined Emin, eI-Mehdi, s.42, Kahire, 1951.

MAİDE-35: Ya eyyuhellezine amenuttekullahe vebtegu ileyhil vesilete ve cahidu fi sebilihi leallekum tuflihun .

ama bir tire değilsin.

EL-YEVAGITU VE'L-CEVAHİR

3- Mehdi Resul zamanında kendi kavminin Kur'an-ı terk edeceği bildiriliyor:

Şeyh Mansur Ali Nasif (ölm. 1371 Hicri yıllarından sonra)

Mehdilikle ilgili haberlerin kaynaginda ihtida etmis bazi sahsiyetlerin bulunmasi, hadisleri temelden reddetmeyi gerektirmez. Bazi zatlarin, bin seneden beri ümmetçe kabul edilmis bir mefhumu, reddetmelerinin ciddi delilleri bizce yoktur. En azindan delilleri, isbat edenlerinkinden daha kuvvetli degildir. Ibn Haldun dahi, Mehdi hadislerini tenkit etmis, ancak kökten reddetmemistir. Az da olsa bir kisminin sihhatini kabul etmistir. Ayrica her zayif veya mevzu hadisin "manasi yanlistir", demek degildir. Hadis oldugu kesin degilse de, manasi dogru olabilir.

91) Resid er-Rasid, a. g. e., s. 26.

70) Ebu Davud, Mehdi; 4; Tirmiz{ Fiten, 52; Ihn Ranhel, 1, 376, 377, 430, 448.

Şemseddin Muhammed b. Ahmed en-Nablusi (1114-1188 Hicri)

?MEHDİ? kavramı içerisinde Kuran-ı Kerim'de gecen örneklerdir.

sıkışınca sen. böyle saptırırmısın her konuyu.

Mısır'ın büyük ilmi şahsiyetlerinden olup, lügat, nahv, aruz, belagat, mantık, siyer, hadis, astronomi ve daha birçok sahalarda yüksek ilmi mertebeye erişmiştir.

73) Tirmizi, Fiten, 52; Ibn Mace, Fiten, 34.

Mehdi hakkindaki rivayetler bir degil, birçok sahsi gösterir mahiyettedir. Yukarida da ifade ettigimiz gibi Ömer b. Abdülaziz gibi zatlara, bir kisim hadislerin isaretinden hareketle, Mehdi denilmistir. Hadislerde Mehdinin sayica çoklugundan bahsedilmez, ancak her asirda bir müceddidin gelmesinden söz edilir. Mehdi ile ilgili tabirler mücerred mefhumlar oldugundan, o mefhumlara layik her asirda pek çok manevi sahsiyet1er yikabilir.40 Bu manada Isa b. Meryem'in de bir çesit Mehdi olabilecegi ifade edilmistir.41 Çok Mehdiler olsa da onlar gerçek Mehdi'den ayridirlar. Beklenen Mehdi, bütün Mehdilerin imami ve sonuncusu kabul edilir.42

Fıkıh, tefsir, tarih ve hadis ilimlerine katkısı olmuş, hadis hafızı olup, meşhur hatiplerdendir. Bağdat'ta doğup, Dimeşk'te vefat etmiştir. Eserlerinden biri olan el-Fıkhu Ale'l-Meza-hibi'l-Erbaa kitabı Türkçe'ye tercüme edilmiş ve bir kaç defa basılmıştır.

Muhammed b. Abdur-resul eş-Şafii (1040-1103 Hicri)

Zalimlerin her biri iki elini ısırdığı o günde şöyle diyecekler: ?Ne olurdu, O resul ile beraber, sebili tutsaydım.? Yazıklar olsun bana, ne olurdu filanı dost edinmeseydim. And olsun ki; bana Kur'an gelmişken o, beni zikirden saptırdı. Şeytan, insanı yalnız bırakır. Resul dedi ki: ?Yarab, kavmim Kur'an'ı terk ettiler.?

95) Ahmed Emin, Duha'l Islam, III, 2378.

Bu son ayetler de gösteriyor ki Mehdi A. S. Zamanında İslam dininin bütün özellikleri ortaya çıkarılacak ve Allah'ın yardımıyla dinler arası uzlaşma ve tek çatı altında birleşme söz konusu olacaktır.

Dipnotlar

Adı geçen 14 ciltlik ansiklopedik eseri, hadis kaynaklarından biri olarak bilinmektedir. Eserinin 14. cildinin bir bölümünü "Ahir Zamanda Zuhur Edecek Mehdi" başlığı adı altında ele almıştır. Bundan başka diğer bir eseri olan "Telhisu'l-beyan ve'l-Burhan Fi alamati'l-Mehdi" adlı eserlerini de müstakil olarak İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna tahsis etmiştir.

İsra 97: Ve men yehdillahu fe huvel muhted , ve men yudlil fe len tecide lehum evliyae min dunih ,

4 ten 2 yi çıkar sadece 2 kişiler.

8) el-Rakim, el-Müstedrek, IV, 520.

çünkü ayet vardır resulullah size ne getirdiyse alın.

30 Ocak 2009 15:08 Düzenle Sil

GAYETÜ'L-MEVAİZ

Muhaddislerin büyüklerindendir; usul-ü fıkıh, edebiyat konularında ün yapmıştır. Aslen Nusaybinli olup daha sonra, Dimeşk ve Haleb'e yerleşerek burada vefat etmiştir. Bu kitabı ilk defa, İbn-i Cevzi'nin, "Tezkiretü Havassi'l Umme" adlı kitabıyla beraber, Hicri 1287 senesinde 91 sayfa olarak taş baskıyla yayınlanmış, daha sonra da Necef'te tab edilmiştir.

Ebu Zeyd Ahmed b. Sah el-Belhi

Eserlerinden olan "el-Camiu Li Ahkam'il-Kur'an" 20 cilt olarak basılmış ve Kurtubi Tefsiri olarak tanınmıştır. Yukarıda işaret edilen eseri, Tezkiretun Bi Ahvali'l Mevta ve Ahvali'l Ahire adıyla Mısır'da iki cilt olarak basılmıştır. Kitabın ikinci cildinde, bir bölümü İmam Mehdi aleyhi's-selam'a ayırmıştır. Mehdi inancı konusunda, Şia'yla aynı görüşe sahiptir.

Faydalı olabildiysek ne mutlu bize, böyle faydalı ümmetin canlanmasının ve tevhidi oluşturmasının temelini teşkil eden bir konuya zemin hazırladığınız için esas biz size Allah'ın huzurunda teşekkürü bir borç biliriz. Allah Razı Olsun

En önemli eserlerinden olan bu kitap, Irak Vakıflar Bakanlığı tarafından on cilt halinde yayınlanmıştır. Mucem-i Evsat ve Sağir'i de, Delhi'de ve iki cilt halinde Mısır'da basılmıştır. Onuncu cildinde, İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili hadisleri ele almıştır. Diğer ciltlerde de Hz. Mehdi ile ilgili hadisler mevcuttur.

35) el-A'raf(7) 178; el-Isra, (17), 97; el-Kehf(18), 17.

100) Ibn Haldun, el-Mukaddime, II, 822.

Bunlarla beraber, Rical ilmi, tarih ve hadis sahalarında da eserleri vardır. Eş-Şemail, el-İlel, et-Tarih ve el-Camiu's-Sahih adlı kitapları bunlardandır. Özellikle onun bu son kitabı, Ehl-i Sünnet'te büyük değere ve şöhrete sahiptir. Aynı zamanda Kütüb-ü Sitte'den de biridir. Bu kitabıyla ilgili birçok şerhler yazılmıştır. Sünen'in dördüncü cildinde, İmam Mehdi aleyhi's-selam hakkında bir takım hadisler nakletmiştir.

25) Avni Ilhan, Mehdilik, s.127-9, Istanbul, 1993.

34) Bu kelimeler için bkz. M. F. Abdulbaki, eI-Mu'cemu'l-Müfehres, s.731-6.

NAZMU'L-MÜTENASİR MİN HADİSİ'L-MUTEVATİR

78) Ibn Hacer, a. g. e., s. 47.

HUVE'L-MEHDİ

TEZKİRETU'L-KURTUBİ

27) Ahmed Emin, Duha'l-Islam, III, 241.

MESABİHU'S SÜNNE

Muttaki Hindi (885-975 Hicri)

64) el-Heytemi, el-Kavlu'l-Muhtasar, s.21; Kahire, 1987; S. H. Han, el-Izan, s.137.

Hz. Mehdi İle İlgili Hadisleri İnkara Mecal Yoktur

Birçok biyografi yazarları da ondan bahsetmişlerdir.

) Harran Üni. Ilahiyat Fak. Ögretim Üyesi

42) es-Sefirini, Levami, II, 85; s. S. H. Ran, el-Izait, s. 143; Mehdi'nin yardimcilarindan da bahsedilir. Mesela Ibn Mes'ud'a nisbet edilen hir sözde, Mehdi'ye hazirlik yapan yedi kisiden bahsedilir. Fitneler zamaninda Allah yedi kisiyi ortaya çikarir. Bu alimler muhtelif bölgelerden gelip Mekke'de toplanirlar. Bunlar Mehdi için hazirlik yaparlar. Allah bunlar sayesinde Mehdi'nin muhahbetini insanlarina kalplerine atar. Gündüz aslanlar gibi, gece ruhban gibi hir kavimle yola çikar. (Resid er-Rasid, Tenviru r-Rical, s.21, Haleb, 1389).

LEVAİHU'L-ENVARİ'L-İLAHİYYE

mehdi düşüncesi insanların dini mana da daha ilerlemesi. mehdi olma ihtimaline binaen din adına daha çok çaba sarfetmesi için öne çıkartılmış bir mit gibi geliyor bana. en iyisini Allah bilir elbet.. Ancak Kuranda geçmediğine göre vardır bir hikmeti alisi..

21) Tirmizi, Ilim, 16; Ibn Mace, Mukaddime, 6; Ebu Davud, Sünnet, 5.

17) Ahmed Emin, Duba'l-IsIam, III, 241, Beyrut, ts.

ŞERHU'L-MEKASİD

?Her şeyden önce dini doğru anlayıp, doğru kavramak gerekir. Dini doğru anlamak ve kavramak başlı başına bir ilkedir ve hayati öneme sahiptir. Bir kavram, bir akide ve bir ilke veya konu, ya dinidir, ya da değildir. Bunun ikisinin ortasının olabileceğini zannetmiyorum. Mehdilik ya İslami?dir, ya da değildir. İslami ise, bize bunun delillerini sunmaları gerekir. Ki biz de ona inanalım, İslami olan bir inanç unsurunu reddettiğimiz için insanlardan özür, Allah'dan da af dileyelim. Yok, eğer İslami değilse, bunu İslam kültüründen ayıklamalıyız ki, Kur'an bilgimiz perdelenmemeli.?

Hani o zaman ki; Allah, peygamberlerin MİSAK? İNİ almıştı: ?And olsun ki; size Kitap ve hikmet verdim, sizlerden sonra sizinle beraber bulunanı tasdik eden Resul gelince, O'na mutlaka iman edecek ve O'na mutlaka yardım edeceksiniz. Bunu ikrar ettiniz mi ve bu ağır ahdimi üzerinize aldınız mı? ?İkrar ettik.? dediler. ?Öyle ise şahit olun. Ben de sizinle beraber şahitlerdenim.? buyurdu.

37) Ihrahim Canan, Kütüb-i Sitte Tercemesi ve Serhi, XIV, 278, Ankara, 1992.

Celaluddin, Abdurrahman b. Kemaluddin Muhammed-i Suyuti eş-Şafii (849-911 Hicri)

2- Allahu Teala gelecek olan MEHDİ RESUL'e ULUL AZM olan beş peygamberin yardım edeceğini bahsediyor.

Meşhur tarihçilerdendir, "Keşf-ü'z-zünun" adlı eserin müellifi bu kitap hakkında "İslam aleminde, devletler hususunda böyle bir kitap görmedim" diye bahsetmektedir.

Fatihten bahsederken; ne güzeldir o emir, buna mazhar olmak için 21-22 yaşındaki genç serdar . Maddi manevi fizat hislerinden fedekarlıkta bulunuyordu. 20. asırda Kurana sahip çıkmasını beklediğimiz GENÇ DELİKANLIMIZın yaşındaydı büyük hünkar. 4

Göklerin açık bir dumanla kaplanacağı günü gözetle. bütün insanları saracak elim bir azaptır. Onlar "Rabbimiz" diyecekler. "Bu azabı bizden kaldır, çünkü biz müminleriz." Muhakkak ki onlar öğüt almazlar. Onlara, and olsun ki apaçık bir resul geldi. Sonra ondan yüz çevirdiler ve ona?öğretilmiş deli? dediler. Biz, bu azabı üzerinizden biraz kaldıracağız, siz yine küfre düşeceksiniz.

54) Ebu Davud, Mehdi, 1.

EL-İZAE LİMA KANE VE MA YEKUNU

117) Abdulkerim elHatip, el-Mehdi'lMuhtazar ve Men Yenteziruneh, s. 1482,112; Abdullah es-Semman, elIslamu'l Mustafa, 901, Kahire ts.

Horasan alimlerindendir. Keşmir'e yerleşmiş ve gayretli çalışmaları sonucu, bölge insanlarının çoğunu İslam'a kazandırmıştır. Arapça ve Farsça olarak birçok eseri bulunmaktadır. En meşhur eseri de bu kitaptır. Kunduzi'nin, Yenabiu'l-Mevedde adlı eseriyle beraber ilk defa İstanbul'da Ahtar Yayınevi tarafından Hicri 1301'de basılmış ve bu kitabında İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili bölümü "İmamların Sayısı ve Onlardan Biri Olan Mehdi" olarak ele almıştır.

105) Goldziher, a. g. e., s. 344.

4. Fazileti

110) Avni ilhan, "Mehdilik', Ehli Sünnet Tetkikleri, s. 330; Mehdilik, s. 141.

A'raf 178: Men yehdillahu fehuvel muhtedi ve men yudlil fe ulaike humul hasirun .

Seyyid Ali b. Şahab b. Muhammed el-Hüseyni (714-786 Hicri)

Müellif bu kitabında, Mehdi ile ilgili babının "Kitabu'l-Mehdi" bölümünde; Mehdi'nin özellikleri, zuhurunun alametleri, zuhurundan sonra neler yapacağı konularıyla ilgili olarak, on üç hadis nakletmiştir.

30) Bu konuda genis bilgi için bkz. Sa'd Muhammed Hasan, ei-Mehdiyyetu fi'l-Islam s.81-273; Ahmed Emin, el-Mehdi, s.63, 72 78-9, 80, 82, 84.

hemde kafadan atmıyor. hadisleride delil gösrerek.

48) Müslim, Fiten, 67-9.

Mehdi gelmeyecektir. Mehdi inancının nereden bize girdiğini hepiniz biliyorsunuz.

Muhaddis, edebiyatçı ve tarihçidir. Önemli eserlerinden olan bu kitabı Peygamber-i Ekrem salla'llau aleyhi ve alih ve Ehl-i Beyt'inin menkıbelerini konu edip, İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili bölümü "Muhammed b. Hasan aleyhi's-selam'ın Menkıbeleri" başlığını taşımaktadır. Kahire'de taş baskı olarak basılmıştır.

ENBİYA 72-73: Ve vehebna lehu ishak , ve ya'kube nafileh , ve kullen cealna salihin . Ve cealnahum eimmeten yehdune bi emrina ve evhayna ileyhim fi'lel hayrati ve ikames salati ve itaez zekah , ve kanu lena abidin .

Ali b. Sultan Muhammed-i Hirevi (Vefat-1014 Hicri)

114) Mevdudi, Meseleler ve Çözümleri, s. 47,50,51.

SÜNEN-İ TİRMİZİ

TEZKİRET-Ü HAVASSİ'L ÜMME

Evet dinden çıkmam. İmanın şartı değildir. Hem de ahad haberle itikad sabit olmaz. Aynı zamanda kelam ekolleri bu konuyu işlememiştir. Bu gibi tali konularla ne diye uğraşıyorsunuz.

AVNU'L-MA'BUD

96) Muhsin Abdulhamid, Islam'a Yönelen Yikici Hareketler , s. 53, Ankara, 1984.

4) Buhari, Enbiya, 49.

"Ümmetimden kiyamete kadar hak üzere devam eden bir taife bulunacaktir."124 Buna dayanarak Mehdi'nin bir sahis olamayacagini söyleyen Muhsin Abdulhamid, Resülullah'in haber verdigi bu grubun dini mevzulari tazeleyecegini, din yolunda mücadele edecegini, adaleti yayacagini, dosdogru ölçülere sarilacagini, zulümle mücadele edecegini ve yeryüzüne Islam'i yerlestirecegini belirtmektedir. Onlar dünyada yasarlar, gayb alemindeki seylerle ugrasmazlar. Bu, Allah'in kainattaki Sünnetine, Islam'in ruhuna ve ameli talimatlarina mutabiktir. Cenabi Allah her devirde hakiki Mehdileri, yüzlerce islahatçiyi yaratabilir, vaktiyle de böyle yapmistir. Bundan sonra da elbette böyle olacaktir. Insanlarin vazifelerini birakip, Kur'ani Kerim'in hakikatlarindan kaçip hayali bir Mehdi beklemeleri yanlistir.125 Mehdiligi sosyal bir hareket olarak degerlendiren, kötü durumda bulunan cemiyetler için bir ümit isigi, müsbet bir unsur seklinde anlayan alimler de vardir.126

SECDE 24: Ve cealna minhum eimmeten yehdune bi emrina lemma saberu, ve kanu bi ayatina yukınun .

Kelam ilmi, mantık, beyan ve Arap edebiyatı sahalarında en büyük şahsiyetlerden biri olup, kelam ilminde kaynak olarak tanınan iki ciltlik eserinin son bölümünün İmametle ilgili kısmında, İmam Mehdi aleyhi's-selam'ın kıyamı hususuna yer vermiştir.

hem evet var hem hayır. net değilsin.

katkınız için teşekkürler.

EL-İŞARETÜ Fİ EŞRATÜ'S-SAE

Ancak hadis uzmanlari zayif rivayetlerin varhgini kabul ederlerse de, hadis literatüründe Mehdi meselesinin gerek isim ve gerekse mefhum olarak varligini inkar etmenin mümkün olmadigi kanaatindedirler. Zira ashabin en taninmis kisileri rivayet eder. Hz. Ali, Ibn Abbas, Ibn Ömer, Talha, Ibn Mes'ud, Ebu Hureyre, Enes b. Malik, Ümmü Seleme, Ebu Said el-Hudri, Ümmü Habibe, Sevban, Kurre b. lyas, Abdullah b. el-Haris b. el-Cez' ve Ali el-Hilali gibi raviler bulunmaktadir. Ebu Davud, Tirmizi, ibn Mace, Bezzar, Hakim, Taberani gibi meshur hadis imamlari tarafindan tahriç edilmistir. Hadislerde bir ibham görülüyorsa da bu hadislerin zayifligindan degil, nübüvvet dilinin vecizligindendir.97 Böylesine söhret kazanmis ve ümmet tarafindan kabul görmüs olmasindandir ki Kettani gibi zatlar bunlarin mütevatiru'l ma'na oldugunu söylemislerdir.98

Hülasa Resülullah Efendimiz ahirzaman hadiselerinin, belki de kiyametten önceki iki yüz senelik dönemin portresini çizmistir. Bu dönemde cereyan edecek bazi hadiselere isaret etmistir. Yalniz isaretle iktifa etmistir. Tasrih etmesi de düsünülemezdi. Sadece isaretle iktifa etmesi de yorumlara açik kapi birakmistir. Bununla herkesi inanmaya mecbur tutmadigini göstermistir. Sayet mecbur tutmak isteseydi, bunlari tasrih ederdi. Bu bakimdan bizce Mehdi'ye inanmayan bir insani tekfir etmek dogru degildir. Ayni sekilde hadisi seriflerin isiginda, Mehdiye inanan bir Müslümani cahillikle itham etmenin dogru olmadigi kanaatindeyiz...

124) Müslim, iman, 247.

Yukarıda adı geçen kitabını, Hz. Zehra , Hz. Ali aleyhi's-selam ve evlatlarının faziletleri konusuna tahsis etmiş, bir bölümünü de, İmam Mehdi aleyhi's-selam'ın zuhuru ve kıyamı ile ilgili hususlara ayırmıştır.

ağızları ile Allah'ın nurunu söndürmeyi istiyorlar. Ve Allah, kafirler kerih görseler bile nurunu tamamlamaktan başka bir şey istemez. Müşrikler kerih görseler bile; resulünü, din üzerine, dinin bütününü izhar etmesi için hidayetle, hak din ile gönderen, O'dur.

? kendisi hidayete ermiş

Biz kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık. Buyuruyor.

Muhammed b. Ahmed b. Ebubekr b. Farah el-Ensari Ebu Abdullah Kurtubi (Ölm. 671 Hicri)

? başkalarını da hidayete erdiren kişiler

Hadis hafızı ve Ehl-i Sünnet alimlerindendir. Zehebi, "Tezkire" adlı eserinin 4. cildinde ondan şöyle bahsediyor: "O, muhaddislerin imamı, İslam'ın iftiharlarından ve evliyanın önde gelenlerindendir. Gazan Padişahı onun vesilesiyle Müslüman olmuştur."

87) Ibn Hacer, a. g. e., s. 53.

Muhaddis, tarihçi, müfessir ve fakihtir. Şam'ın, Basra bölgesinde doğmuş, Hicri 706 tarihinde, Di-meşk'e yerleşmiş ve burada ilim tahsil etmiştir. Bu kitabı, Mısır ve Beyrut'ta basılmıştır. Bu kitabın 1. cildinde İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili hadisleri "Ahir Zamanda Zuhur Edecek Mehdi" konu başlığıyla ele alınmıştır.

Büyük muhaddislerdendir. Bu kita-bının 3. cildinin bir bölümünü, İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır.

1O) Sa'd Muhammed Hasan, el-Mehdiyyetu fi'l-Islam, s.177-9.

senin yok dediğine başkaları var diyor .

Mehdi'nin faziletine dair söyle bir rivayet nakledilir: ,, Abdulmuttalib'in evlatlari olan bizler, Cennet ehlinin efendileriyiz. Ben, Hamza, Ali, Cafer, Hasan, Hüseyin ve Mehdi."73 Bu hadis fazilet meselesinin esas kaynagini teskil etmistir. Buna benzer rivayetlerde onun meziyetlerini gören Tavus-u Yemeni: ,, Keske onun zamanina yetiseydim" demistir.74 Ibn Hacer bu hususdaki bir tahlilinde, onun faziletli kilinmasinin sebebi olarak, zamanindaki agir fitneleri göstermektedir. ,, Zamanindaki fitnelerin zorlugu sebebiyle onun meziyetleri çoktur" der.75 Bazilari onu, fazilet bakimindan Dört Halife'den daha önde görmüslerse de, Ibn Hacer, el-Heytemi ve es-Sefarini gibi zatlar, onun Dört Halife ve Sahabeden sonra geldigi hususunda icma oldugunu söylemislerdir.76 Hz. Isa'nin onun arkasinda namaz kilacagina dair rivayetlere dayanarak bazilari onun bir Peygambere imamlik yapacak kadar faziletli olusuna dikkat çekmislerdir.77

Abdulazim el-Munziri eş-Şafii (581-656 Hicri)

Künyesi: Ebu Abdullah

, O halde sahit olun, Ben de sizinle birlikte sahitlik edenlerdenim' demisti. Artik bundan sonra her kim dönerse, iste onlar yoldan çikmislarin ta kendileridir." Muasif bazi alimlere göre ayet Mehdi'ye isaret etmektedir.37 Sia ise,, O kiyamete bir alömettir"38 ayetinin Isa'ya degil, Mehdi'ye isaret ettigini söylemislerdir.39

cımbız mı.

gülümse:)))

Hindistan'ın Kenuç şehrinde doğup Delhi'de tahsil görmüş, İslami ilimler sahasında Hintçe, Farsça ve Arapça birçok eser vermiş; Arapça kitapları Kahire ve Beyrut'ta basılmıştır. Adı geçen bu kitabı "Kıyametten önce fitneler ve kıyamet alametleri" konusunu içerip, bir bölümünü de İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili konuya ayırmıştır.

118) B. S. Nursi, Mektubat, s.4112.

Kelamcı, muhaddis, Maliki mezhebi fakihlerinden, el-Ezher'de ilim tahsil edip, üstatlıkta yapmış ve Kahire'de vefat etmiştir. Adı geçen kıymetli eserin bir bölümünü İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır. Kitap, Hicri 1307 yılında Osmanlı Matbaası tarafından basılmıştır.

Birçok ilim dalında ihtisas sahibi büyük alimlerdendir. Afganistan'ın Herat şehrinde doğup, daha sonra Mekke'ye yerleşerek orada vefat etmiştir. Bu beş ciltlik eserinin, 5. cildinde İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili hadisleri ele almaktadır. Diğer bir eseri olan, "el-Meşrebu'l-verdi" kitabını ise, yalnızca İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır.

Aslen, Horasan'ın Nesa'ya bağlı Taftazan köyünde doğup, oradan Seraks'a yerleşmiş, daha sonra Timurlenk tarafından Semerkant'a sürgün edilmiş ve orada vefat etmiş, cenazesi getirilerek Seraks'ta defnedilmiştir.

kardeş. bunlar hadis inkarcısı. onlarki hadisleri ince eleyip sık dokumuşlar. ama beyefendiler bu hadis imamlarını beğenmez.

Ebu Saadet Mübarek b. Muhammed, İbn-i Esir el-Ceziri diye tanınır (544-606 Hicri)

43) Siddik Hasan Han, eI-Izaa Lima Kane ve ma Yekunu Beyne Ye-deyi's-Saa, s. 114, Kahire, ts.

Ahirzamanda beklenen bir sahsiyetin ünvani olarak,, Mehdi" meselesi Kur'an'da geçmemektedir. Ancak birçok islahatidan bahsedilmektedir. Baska bir ifadeyle, sembolize ettigi düsünce itibariyle Kur'an'da geçmedigini söylemek mümkün degildir. Insanlari fitnelerden kurtaran, karanlik dönemlerde nur götüren sahislar ve gruplar mevzubahis edilmistir.33 H-D-Y kökünden birçok kelime geçtigi halde, ayni kökten olan,, Mehdi" kelimesi degil de34 anlam itibariyle ayni olan,, Muhtedi" kelimesi Kur'an-i Kerim'de üç yerde geçmektedir: ,, Allah'in kendisine hidayet ettigi kimse mühtedi dir."35

Bu kitap İstanbul'da Damat İbrahim Paşa'nın kütüphanesinde olan nüshada ve İbnü'l Verdi'nin, "Haridat-ül Acaib" kitabında da, adı geçen müellife ait olduğu belirtilmiştir. Hacı Halife de, Keşfü'z-Zünun'un 1. cildinin, 227. sayfasında bu eserin müellifinin Ebu Zeyd olduğunu belirtmiştir. Ebu Zeyd, rical ve biyografi kitaplarında da tarihçilerin ileri gelenlerinden sayılmış; din, şeriat, felsefe, edebiyat ve diğer ilimlerde de tanınmış bir isim olarak kabul edilmiştir. Ama Fransız müsteşrik Cloman Hewar, araştırmaları neticesinde, bu kitabın müellifinin tarihçi Mutahhar b. TAhir el-Mukaddes olduğunu bildirmektedir. Çünkü, Ebu Zeyd bazı biyografi kaynaklarına göre; Hicri 322 veya Hicri 340 yılında vefat etmiştir. Oysa kitabın telif tarihinin Hicri 355 olduğu kaydedilmiştir. Hacı Halife de "Keşf üz-Zünun" adlı eserinde Ebu Zeyd'in ölüm tarihini böyle kaydetmiştir.

Islam toplumunda daima dogru yolda olan bir grubun bulunacagi hadisi serifte anlatilmaktadir:

47) et-Teftazani, serbu'l-Makasid, , V,314, Beyrut, 1989.

şimdi bu zatların hepsi hatalı ama sen doğrucusun.

SÜNEN-İ İBN-İ MACE

ŞERHU NEHCİ'L BELAĞA

Kesinlikle gelmeyecek diyemeyeceğimiz gibi. geleceği de garanti değildir.

84) Redis er-Rasid Tenviru'rRical fi Zuhuri'lMehdi ve'dDeccal, s. 22.

Ümmü Seleme'nin rivayetine göre Hz. Peygamber,, Mehdi benim zürriyetimden, kizim Fatima'nin evlatlarindandir" buyurmustur.50

68) el-Reytemi, a. g. e., s.27-8.

Mehdinin mefhum olarak Kur'an'da zikredildigini savunan bir kisim muasir yazarlar,, Her milletin bir hadisi vardir"36 mealindeki ayeti delil getirmektedirler. Diger bir delil ise misak ayetidir:

Ebu Süleyman Hamd b. Muhammed el-Hattabi el-Besti (319-388 Hicri)

44) Buhari, Enhiya, 49; Müslim, Iman, 244-246.

Mısır'ın Kahire şehrinde doğup, yine orada vefat etmiştir. Adı geçen bu eserde Peygamber-i Ekrem salla'llau aleyhi ve alih'in siretini ve Ehl-i Beyt'in faziletlerini manzum olarak kaleme almış, bir bölümünü de İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır. Bu kitabı, "Nuru'l-ebsar" adlı eseriyle birlikte, Mısır'da taş baskı olarak yayınlanmıştır.

FETHU'L-MENAN, ŞERHU'L-FEVZİ VE'L-EMAN

işte anlıyamadığın bu. kur anda yok diye reddedemeyiz.

Adı geçen bu değerli eseri, iki cilt olarak Hicri 1324 senesinde Mısır'da basılmış olup, ikinci cildinin bir bölümünde İmam Mehdi aleyhi's-selam konusundan söz etmektedir.

Bunlarin yaninda Bakillani, Cüveyni, Elici, Nesefi, Mehdi isminde gelecek bir zattan bahsetmemislerdir. Gazzali'nin de Mehdi'den bahsettigine rastlamiyoruz. Macdonald'in Serhü'l Akaid'inde bahsetmedigini söyledigi Teftazani, Mehdi meselesinden detayli sayilabilecek kadar bahsetmistir. Sa'deddin et-Teftazani, Resülullah 'in soyundan gelen Mehdi ile ilgili sahih hadislerin varid oldugunu söyler.112

Ibn Haldun'un bu tesbitinden sonra muasir alimlerden Mevdudi'nin bir yorumuna yer vermek istiyorum. Ona göre Mehdi adi ile dinde özel bir makam gibi Mehdiye de iman etmenin sart oldugunu düsünmek tamamen yanlistir. Mehdi hakkindaki fikrini ise söyle ifade ediyor: "Mehdi ne zaman gelirse gelsin, o, zamanin bilgisini, kültürünü, ahvalini, zorunlu seylerini çok iyi bilecek ve zamanina uygun tedbirleri alacak, dönemindeki fenni ve ilmi buluslardan, aletlerden faydalanacak, onlari en iyi sekilde kullanacaktir." Hemen ifade edeyim ki bu fikrinden dolayi Mevdudi tenkide ugramis, hadislere ters düsmekle itham edilmistir.114

72) Resid er-Rasid, Tenvir, s.27.

115) Goldziher, elAkide ve'sSeria, s. 195.

TUHFETU'L-AHVEZİ

22) Ahmed Emin, Duha'l-Islam, III, 237; Uludag, Islam'da Inanç Konulari, s.435.

İbrahim b. Saadettin-i Horasani (644-732 Hicri)

BAKARA 87: Ve lekad ateyna musal kitabe ve kaffeyna min ba'dihi bir rusuli ve ateyna isabne meryemel beyyinati ve eyyednahu bi ruhil kudus , e fe kullema caekum resulun bima la tehva enfusukumustekbertum, fe ferikan kezzebtum ve ferikan taktulun .

11) Ihn Manzur, Lisanu'l-Arab, h-d-y; Mevdudi, Meseleler ve Çözümleri , 5, 46-7, Istanbul, 1990.

Ahmed b. Muhammed b. es-Sadık eş-Şafii el-Magribi (ölm. 1380 Hicri)

EL-ORFU'L-VERDİ Fİ AHBARİ'L-MEHDİ

24) Bk. Süleyman Uludag, Islam'da Inanç Konulari, s.435.

65) Ibn Haldun, a. g. e., II, 789.

Kim hidayete erdiyse sadece kendi nefsi için hidayete erer. Öyleyse kim dalalette ise sorumluluğu sadece kendi üzerinde olarak dalalette kalır. Yük taşıyan bir kimse, bir başkasının yükünü yüklenmez. Ve Biz, bir resul göndermedikçe?azap edici? olmadık.

111) Teftazani, Sertiu'lMakasid, V. 312.

Sibt b. Cevzi Hane-fi Yusuf b. Kızoğlu b. Abdullah el-Bağ-dadi ed-Dimeşki (581-654 Hicri)

28) Bkz. Ahmed Emin a. g. e., III, 236, 242; Muhsin Abdulhamid, Islam'a Yönelen Yikici Hareketler, s.49.

Diger taraftan Mehdi'nin zuhurunun yaklastigini gösteren bazi kozmik alametlerede isaret edilir. Bunlara göre Mehdi'nin çikacagi senenin Ramazan ayinin ilk gecesinde ay tutulmasi, onbesinde ise günes tutulmasi olacaktir. Ihtilaflar ve zelzelelerin çok olmasi da onun çikis alametlerinden sayilmistir.84 Ibn Hacer'in kaydettigi bir diger alamet ise "Insan cigerini yiyen kadinin çocugu olan Süfyani'nin Sam minberine oturnasidir."85 Süfyanive Mehdi arasindaki siddetli bir mücadeleden bahsetmekte, sonunda Süfyani'nin maglup olacagini bildirmektedir.86 Ibn Hacer el-Heytemi'nin kaydettigine göre Mehdi'nin mücadelesi kansiz olacaktir. Aynen su ifadeyi kullanmaktadir: "Ona bey'at edenler, rükün ve makam arasinda bey'at ederler. Uyuyani uyandirmaz, asla kan dökmezler."87

Medine İslam Üniversitesi üstadlarındandır. Adı geçen bu makalede "Ehl-i Sünnet İnancında İmam Mehdi aleyhi's-selam" konusunu ele almış ve Hicri 1388 senesinde "Camiatü'l-islami" adlı dergide, Suudi Müftüsü Bin Baz'ın teyidiyle birlikte neşredilmiştir. Burada Ehl-i Sünnet'in İmam Mehdi aleyhi's-selam hakkındaki inancını ortaya koymuştur. Bir başka makalesinde de İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili hadisleri reddedenlere karşı cevap vermektedir. Bu makalesi de Hicri 1400 senesinde aynı dergide yayınlanmıştır.

46) el-Askalani, a. y.

122) a. y.

MEALİMU'S SÜNEN FI ŞERH-İ KİTAB-İ SÜNEN-İ EBİ DAVUD

METALIBU'S SEUL FI MENAKIB-I AL-IR RESUL

EHL-I SÜNNETTE MEHDI INANCI

"Allah her yüz sene basinda dini tecdid edecek bir müceddid gönderir"106 mealindeki hadisi serife atifta bulunan bazi yazarlara göre "periyodik olarak gelen iman müceddidleri"ne de Mehdi denilmistir.107 Ehli Sünnet mensuplari için Mehdi Hz. Peygamberin son halifesidir.108

60) et-Taftazani, a. g. e., V, 314.

Hemen hemen bütün dinler ve kültürlerin sahip oldugu bir "kurtarici" fikri Islam'da da vardir. Ehli Sünnet inancinda muhtelif isimlerin bulunmasina ragmen, "Mehdi" ismi söhret kazanmistir. Yukarida isaret ettigimiz gibi her yüzyilda bir gelen müceddidlerden bahsedilir. Bu islahat hareketi sosyal bir hadisedir. Sosyal sartlarin bir neticesidir. Nerede fitne ve tahribat varsa, orada ona karsi bir hayir ve islahat sözkonusudur. Demek islahat hareketleri Islam ümmetinin fitri bir ihtiyacidir. Ahirzamanda içtimai ve ahlaki bozukluklarin artmasi, küfür ve inkarin yayginlasmasi karsisinda insanlarin manevi liderlere muhtaç oldugu sosyal bir realitedir. Nitekim sosyolojik olarak tarihe baktigimizda hep böyle cereyan etmistir.

Allah kimi hidayete erdirirse , artık o hidayete ermiştir. Ve kim dalalette bırakılırsa, işte onlar, onlar artık hüsrana uğrayanlardır .

70) Ebu Davud, Mehdi; 4; Tirmiz&#123; Fiten, 52; Ihn Ranhel, 1, 376, 377, 430, 448.

125) Muhsin Abdulhamid, Islam'a Yönelen Yikici Hareketler, s. 52.

121) B. S. Nursi, Mektubat, s. 4112, Istanbul, 1976.

71) Ibn Hacer, eI-Kavlu'I-Muhtasar, 5. 29-52; el-Berzenci, eI-Isaa,119-12O, Kahire, ts.; es-Sefarini, Levami, II, 72-83.

elindeki cımbızı bırak ta ne demek istediğime odaklan lütfen..

Mehdi'nin soyu konusunda en saglam delil kabul edilen Ebu Davud'ta kaydedilen rivayettir. Buna göre Mehdi,, Fatima'nin evlatlarindandir" ve,, Hasan'in soyundandir."66 Her ne kadar bazilari Mehdi'nin Hz. Abbas'in soyundan gelecegini söylemislerse de, bunun hadislere ters düsecegi ifade edilmistir. ,, Zira Hz. Pey-gamberin soyundan gelmesi hususundaki hadisler daha çok ve daha sahihtir. Hatta bazi hadis hafizlar: Meh-di'nin Peygamberimizin neslinden olmasi hususunun tevatür derecesine vardigini söylemislerdir."67 Ibn Hacer el-Heytemi, hadislere dayanarak onun Hz. Hasan'in soyundan olacagini, isminin Muhammed, babasinin isminin Abdullah olacagini, alni açik, burnu ince, dis1eri seyrek olup yedi sene hükümdarlik yapacagini anlatir.68 Siddik Hasan Han da Mehdi'nin Peygamber Efendimiz 'in soyundan geldigini ifade eden hadislerin daha saglam, tercihe daha layik oldugunu söyler.69 Bu ifadelerden anlasildigina göre Mehdi Ehl-i Beytten olacaktir. Hz. Peygamber'in sünnetine uyan ve yolunda gidenler de bu tabire dahil edilebilir. Zira birçok hadiste,, leyse minaa" , derken, nesebini degil, sünnetini kastettigi bilinmektedir.

79) bkz. es-Suyuti, Kitabu'li'lam bi Hükmi Isa aleyhisselam, , II, 156, Beyrut, 1983/1403; el-Münavi, Fayzu'l Kadir, V, 301, Beyrut, 1392/1972; el-Kesmiri, et-Tashh, s. 181.

Muhammed b. Hanefi 'dan rivayet edildi ki: Sayıları Bedir Ashabı (313) kadardır. Evvelkiler onları geçmediği gibi, sonrakiler de onlara yetişemezler. Onların sayıları TALUD ile nehri geçenler kadardır. (Kitab-ul Burhan Fi Alamet-i Mehdiyy-il Ahir Zaman, s. 57)

Sen onların dinine tabii olmadıkça ne Yahudiler ve ne de Hıristiyanlar senden razı olmazlar. De ki: ?Muhakkak ki; Allah'a ulaşmak işte o, hidayettir.?

sahabe imamlar müçtehitler alimler reddetmeniş.

ben bunlara mert olun net olun desem. hemen eleştirilirim.

KİTAB-UL BED'U VE'T-TARİH

Bu kitabın 12. babının başlığı; "On ikinci İmam Muhammed ibn-i Hasan el-Askeri el-Mehdi"dir.

98) el-Ket-Tani, Nazmu'lMütenasir, s. 1446, Halep, ts; Süleyman Uludag, Islam'da Inanç Konulari, s. 438.

Şeyh Hasan el-Advi el-Mısri (1221-1303 Hicri)

94) Mevdudi, a. g. e., s. 51.

Bu kati rasyonel fikre mukabil muasir alimlerden olan Bediüzzaman'in görüslerine yer vermek istiyorum. Tesbit edebildigim kadariyla Bediüzzaman'in Mehdi düsüncesi Ibn Haldun'un sosyolojik tahliline uygunluk arzetmektedir. Abdulkerim el-Hatip ve Abdullah es-Semman gibileri bu yorumu görmüs olsalardi, Mehdi meselesini kökten reddetmezlerdi, kanaatindeyim. Bediüzzaman, Mehdi konusunda olaganüstü bir sahis beklentisi içinde degildir. Herseyin kevni kanunlar çerçevesinde cereyan edecegine inanir. Bu bakimdan nasslarin zahirine, akla uygun olsun olmasin, yapisip kalan kati tutumlu ilim adamlarindan degildir. Mesela "muslih", "mürsidi ekmel", "müceddid", "halife-i zisan" gibi tabirleri de Mehdi kategorisi içinde mütalaa etmektedir. Fitne zamanlarinda bir "Islahatçi"nin bulunmasini "Allah'in kainata koydugu kanun" açisindan zaruri görmektedir. Bediüzzaman'a göre ahirzamanin en büyük fesadina karsi, Cenabi Allah en büyük bir müceddid ve mürsid olan bir Zati Nuraniyi gönderecek ve o zat da Ehl-i Beyti Nebeviden olacaktir.118 Bir sahis ne kadar kuvvetli olursa olsun büyük bir islahati tek basina yapamaz. Ibn Haldun'un sosyolojik bir tesbit olarak söyledigi "bir kuvvete dayanmasi" meselesini vuzuha kavusturmaktadir. Ona göre Mehdi'nin beseri güç kaynagi, Ali Beyti Nebevi, yani Resülullah'in soyundan gelen insanlardir. Bu neslin oldukça güçlü olduklarina isaretle söyle devam ediyor: "Eski zamandan beri bütün ehli hakikatin basinda onlar vardi. Ehli kemalin namdar reisleri yine onlardi. Simdi de kemiyyeten milyonlan geçen bir nesli mübarektir." Meydana gelen büyük hadiseler, o büyük cemaatin içindeki kudsi kuvveti harekete geçirecektir. "Elbette, o kuvveti azimedeki bir hamiyeti aliyye feveran edecek ve Hz. Mehdi basina geçip, tariki hak ve hakikata sevkedecektir. Böyle olmak ve böyle olmasini beklemek, bu kistan sonra baharin gelmesi gibi, adetullahtan ve rahmeti ilahiyyeden bekleriz ve beklemekte hakliyiz."119 Mehdi'nin üç mühim vazifeyi gerçeklestirecegini söylemektedir: a) Maddecilik fikrini tam susturmak, b) Islam seairini ihya, c) Bütün iman ehlinin yardimiyla ve ittihadi Islam'in destegiyle bütün alimler ve velilerin, bilhassa, her asirda Hz. Peygamber 'in soyundan gelen oldukça çok ve güçlü bulunan seyyidlerin iltihakiyla büyük vazifesini yapmaya çalisir.120

Ahirzamanda beklenen bir sahsiyetin ünvani olarak,, Mehdi" meselesi Kur'an'da geçmemektedir. Ancak birçok islahatidan bahsedilmektedir. Baska bir ifadeyle, sembolize ettigi düsünce itibariyle Kur'an'da geçmedigini söylemek mümkün degildir

Suriye'nin Numan bölgesinde doğmuş, fıkıh, edebiyat, şiir, lügat, nahv ve tarih konularında eserler vermiş ve kadılık da yapmıştır.

MU'MİNUN 44: Summe erselna rusulena tetra, kullema cae ummeten resuluha kezzebuhu fe etba'na ba'dahum ba'dan ve cealnahum ehadis , fe bu'den li kavmin la yu'minun .

Yasin 21: İttebiu men la yes'elukum ecren ve hum muhtedun .

Diger bir rivayette Mehdi'nin soyuna, sekline ve icraatina söyle isaret edilmektedir: ,, Mehdi bizdendir. Alni açik, burnu incedir. Zulümle dolmus yeryüzünü adaletle dolduracaktir."52

Her şeyden önce dini doğru anlayıp, doğru kavramak gerekir. Dini doğru anlamak ve kavramak başlı başına bir ilkedir ve hayati öneme sahiptir. Bir kavram, bir akide ve bir ilke veya konu, ya dinidir, ya da değildir. Bunun ikisinin ortasının olabileceğini zannetmiyorum. Mehdilik ya İslami?dir, ya da değildir. İslami ise, bize bunun delillerini sunmaları gerekir. Ki biz de ona inanalım, İslami olan bir inanç unsurunu reddettiğimiz için insanlardan özür, Allah'dan da af dileyelim. Yok, eğer İslami değilse, bunu İslam kültüründen ayıklamalıyız ki, Kur'an bilgimiz perdelenmemeli.?

Bu eserin müellifi kim olursa olsun, kitabın büyük bir kısmını, İmam Mehdi aleyhi's-selam konusuna ayırmıştır.

93) Mevdudi, a. g. e., s. 45; Mehdi konusundaki hadislerin senet açisindan tahlilleri için bkz. Avni ilhan, Mehdilik, s. 111139.

O zaman ki; Biz, nebilerden onların misaklerini almıştık. Ve senden ve Hz. Nuh'tan ve Hz. İbrahim'den ve Hz. Musa'dan ve Meryem oğlu Hz. İsa'dan ve onlardan ağır bir misak aldık.

Seyyid Muhammed Sıd-dık Han b. Hasan (1248-1307 Hicri)

Ariflerin en meşhurudur. Felsefe, kelam, tefsir, edebiyat, şiir gibi birçok dalda dört yüze yakın risale ve kitabı olduğu söylenir. Endülüs'un Murs şehrinde doğmuş, Dimeşk'te ikamet etmiş ve burada da vefat etmiştir.

5) Ebu Davud, Melahim, 1.

Üstad, Şeyh Nasreddin el-Albani

SÜNEN-İ EBU DAVUD

Hatip, kelamcı ve kadı olup, Hanefi mezhebi fakihlerindendir. Güvenilir biyograflar, yazar hakkında: "Aklı ilminden büyük, ilmi nesrinden daha belagatlı, nesri şiirinden daha sağlam gibi" sözlerle onu methetmişlerdir.

Ebu Bekr Abdur-razzak b. Hemmam b. Nafi el-Himyeri es-San'ani el-Yemeni (126-211 Hicri)

Adı geçen bu kitabı, Sünen-i Tirmizi'nin şerhi olarak kaleme almış; Hindistan, Kahire ve Arabistan'da yayınlanmıştır. Bu eserinin altıncı cildinin bir bölümünü, İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili konulara ayırmıştır.

Meşhur hadis alimleri ve İmamlarından olup, hadis hıfzında şöhrete ulaşmıştır. Aslen, Ceyhan Nehri'nin doğusunda bulunan "Tirmiz" şehrinin Bug köyünde doğmuş, hadis tahsili için, Horasan, Irak, Hicaz gibi yerlere seyahatlerde bulunarak, Muhammed b. İsmail el-Buhari'den ders almış ve aynı zamanda beraberce bazı hadis alimlerinden ilim tahsil etmişlerdir, Ahmed b. Hanbel, ed-Daremi ve üçüncü asır hadis alimlerinden yararlanmıştır.

Siracuddin Ömer b. Muzaffer eş-Şafii İbn-i Verdi (ölm. 749 Hicri)

Kitabı, 1958 yılında Beyrut Daru's-sadr Yayinevi tarafından basılmıştır.

ZEHAİRU'L UKBA

Hem efendimizden sonra o denli donanımlı bir adam ne diye gelsin!

Şeyh Abdulmuhsin b. Hamd

Aslen Cezayirli olup, Tunus'ta doğmuştur. Tahsilini, Tunus Zeytuniye İlim Külliyesinde sürdürmüş, daha sonra Mısır el-Ezher'de hocalık yapmış ve orada da vefat etmiştir. Birçok eseri ve makaleleri bulunup, İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili adı geçen bu makalesi, "Temeddün-i İslami" dergisinde Hicri 1370 senesinde Suriye'de yayınlanmıştır.

313 Kişi

Konuyla ilgili hadislerin, Malik, Buhari ve Müslim'de yer almayisini bir za'fiyet isareti olarak degerlendiren92 muasir yazarlardan Mevdudi, Mehdi ile ilgili hadislerin ravilerinin pek çogunun siiler oldugunu belirtmekle birlikte, hadislerin bir kismini dogru kabul etmektedir. Mehdi'nin alamet ve isaretlerini genis bir sekilde anlatan hadislerin uydurma oldugu görüsündedir. Ona göre Resülullah prensip olarak çok detaylara girmemistir.93 Abbasiler döneminde hilafetlerini desteklemek amaciyla hadis uydurulmus olabilecegine dikkati çekmektedir. Özellikle Abbasilerin bir alameti olan "siyah bayraklilar"in desteklenmesi hakkindaki hadisleri uydurma görmektedir.94 Ahmed Emin ise bu hususu Mehdi hadislerinin tamamini reddetmeye gerekçe sayar. Ona göre hadisler Emevi ve Abbasiler dönemindeki taht kavgasindan dolayi uydurulmus rivayetlerdir.95 Irakli alim Muhsin Abdulhamid'in tenkit ettigi husus ise Siilerin bekledigi Mehdi ile ilgili hadislerdir.96

16) es-Sefarini, Levamiu'l-Envar, II, 72, Kahire, 1323; Siddik Hasan Han, el-Izaa, s.147, 1407/1986.

Her iki ayette de bu imamların Allah'ın emriyle hidayete erdirdiklerinden bahsedilmektedir. Hidayete erdirme görev ve yetkileri bulunan Peygamber ve peygamber olmayan imamların dışında, Allah-u Teala her kavme ve kesintisiz olarak resullerini göndermektedir.

Bu eserin üçüncü cildinin, İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili bölümünde, akli ve nakli delillerle bu hususu belgelemiştir.

Tabi akla bu resul Peygamber Efendimizdir demek hemen akla gelebilir. Ancak kendilerinden misak alınan bu nebilerin arasında Peygamber Efendimizin de olduğunu Ahzap Suresinin 7. ayeti açıklamaktadır.

B. Hadislerde Mehdi Meselesi.

imran b. hüseyn b ins. b. kurmay efendi.

32) Sa'd Muhammed Hasan, a. g. e., s.195.

Zikrettigimiz hadislerden hareketle Ehli Sünnette bir Mehdi inanci bulundugunu söyleyebiliriz. Hadislerden istihraç ederek Ehli Sünnet ulemasi da bazi yorum ve tasvirlerde bulunmuslardir. Kiyamet alametleri ve ahiret ahvaliyle ilgili eserleriyle de taninan tarihçi ve muhaddis Ibn Kesir (774/1372), Ehli Sünnet ile Siilerin bekledigi Mehdi'nin farkliligina isaret ederek söyle demektedir: "Mehdi, ahirzamanda ortaya çikacak Rasid Halifelerden ve kamil manada hidayete ulasmis imamlardan biridir. O Rafizilerin Sammera'dan çikacagini bekledigi Mehdi degildir. Onlarin Mehdilerinin bir hakikati yoktur. Iddialarina göre o, Muhammed b. Hasan el-Askeri'dir. Bes yasinda ikcn bir evin bodrumuna girip gizlenmistir. Bizim anlattigimiz Mehdi ve Resülullah'tan varid olan hadislerde zikredilmistir. Ahirzamanda gelecektir. Hz. Isa'nin nüzülünden önce zuhur edecegini tahmin ediyorum. Nitekim hadisler de buna delalet eder."104 Mekkeli alim Ibn Hacer el-Heytemi (v. 973/1564) Mehdi meselesiyle ilgili eserini Sürini Mehdi akidesini ortaya koymak için te'lif etmistir. Yalanci Mehdilerden söz etmistir. Onun bu eseri ayni zamanda bir fetvadir. Eserini yazmaya sevkeden hadise kendi döneminde bir taifenin kirk sene evvel ölen liderlerinin Mehdi oldugunu ve tekrar dirilip Mehdi olarak gelecegine inanmalari olmustur. Siilerin buna benzer Mehdi inançlarini çürütmek amaciyla te'lif etmistir.105

3-MEHDİ başkalarını hidayete erdiren kişidir.

Afganistan'ın Kabil'e bağlı Best bölgesinde doğup yine burada vefat etmiştir. Hadis, fıkıh, edebiyat, lügat sahalarında ilim tahsil etmiştir, Zehebi, onu güvenilir ilmi şahsiyetlerden biri olarak tanıtmaktadır. Bu da kitabının bir bölümünde, İmam Mehdi aleyhi's-selam ile ilgili, hadisleri nakletmektedir.

33) Bkz. el-Kehf (18)

NURU'L-EBSAR

18) Ahmed Emin Duha'I-IsIlim III, 236, eI-Mehdi ve'l-Mehdeviyye, s. 39, Kahire, 1953; Goldziher, el-Akide ve's Seria, 5. 342; Ibdu'l-Esir, Üsdü'l-Gabe, IV, 3, Kahire, ts..

bu hadisler seni yalanlıyor.

112) Bkz. Teftazani, a. g. e., V, 3123; krs. Macdonald, "Mehdi", IA, VII, 476.

90) Resid er-Rasid, Tenviru'rRical, s. 23 (Futuhat el-Mekkiye'nin 366. babindan naklen).

Hadislerde beyan edildigi üzere bir Müslümanin Mehdi'ye inanmasi normaldir. Kötü olan tenbellige düsüp herseyi Mehdi'nin düzeltecegini beklemektir. Gaybi bir insanin gelip bizi kurtarmasini bekleyerek uyusmaktir. Gerçekten Müslüman kendisini tenbellik dösegine atip ümit deryasinda bogulmamalidir. Araplarin bir atasözü vardir; "Gökten altin yagmaz", toplumlarin huzur ve refahi da kendiliginden meydana gelmez. Büyük çabalar gerektirir. Bugün Müslümanlarin bütün kuvvetleriyle, Allah'in koydugu kevni kanunlara riayet edip, maddi ve manevi olarak ilerlemeye çahsmalari gerekir. Mehdi gelecektir diye vazifeyi birakmak mükellefiyetten kaçmaktir. Mehdilik fikri gerçekten toplumu tembellige atiyorsa, felakettir. Ama Amerikalilarin, ülkelerini, Hz. Isa'ya yer hazirlamak düsüncesiyle yesillendirmeleri gibi, Müslümanlarin da Mehdi'ye zemin hazirlamak maksadiyla gayrete gelmeleri, netice itibariyle kötü olmasa gerektir.

Bazi sahte Mehdilerin çiktigi ve halki kandirdigi dogrudur. Ancak sahte Mehdiler çikiyor diye, bir fikri kökünden reddetmek dogru degildir. Müseylemetü'l Kezzab gibi sahte peygamberler de çikti; peygamberligi reddetmek gerekmedi. Sahte doktorlarin çikmasi doktorluk mesleginin reddini gerektirmez.

Mısır'da dünyaya gelmiş ve Kahire'de vefat etmiştir. Fakih, muhaddis, mutasavvıf ve diğer ilimlerde de ün yapmış büyük şahsiyetlerdendir.

sadece yazdıklarının birbiriyle orantılı olmadığını söylüyorum.

Ahmed b. Hacer Hey-temi el-Mekki eş-Şafii (909-974 Hicri)

77) Ibn Hacer, a. y.; bu konudaki hadis için hkz. Buhari Enbiya, 49.

Marekeş'in önde gelen muhaddis, hafız ve alimlerindendir. Adı geçen bu kitabı, İbn-i Haldun'un, İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili şüphesini çürütmek için kaleme almıştır. Kitap Hicri 1347 senesinde Şam'da, et-Terakki yayınevi tarafından basılmıştır.

ama yorumlamabiçimin sonderece alaycı. bunu daha öncede yapmıştın.

Öyleyse HİDAYET Allah'a ulaşmaktır.

Suriye'nin Halep şehrinde vefat etmiştir. Eserlerinden biri de, kıyamet alametlerini konu alan ve İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili bir bölümü de içeren yukarıda ismi geçen kitaptır.

İbn-i Ebi'l Hadid el-Mutezi-li (586-655 Hicri)

Ebu'l Kasım Süleyman b. Ahmed b. Eyyub b. Mutayyir el-Lahmi et-Taberani (260-360 Hicri)

15) bkz. D. B. Macdonald, ,, Mehdi", IA. VII, 474, Istanbul, 1993; Goldziher'in,, Mehdi" sözünün zamanimizda, smühtedi", yada, baska bir dinden Islam'a girmis sahislar hakkinda kullandigini bildirmesi ve buna delil olarak da aslinda Kipti iken, sonradan Islam'i kabul eden ve isimleri Mehdi olan biri 1812-1815, digeri de 1870-1890 senelen arasinda Ezher seyhligi yapmis iki zat göstermesi bir yakistirmadin Zira Misir'da Mehdi ismini tasiyan ve aslinda müslüman olan ve Ezber'in muhtelif bölümlerinde yer alan birçok kiymetli zevat bulunmaktadir. Ezher seyhleri ve isimleri hakkinda bk. el-Faber Tarihuhu ve Tatavvuruh, s. 161-5, Kahire, 1403-1983.

El-Ezher'in büyük alimlerinden ve müderrislerindendi. Adı geçen bu kitabının beşinci cildinin bir bölümünü İmam Mehdi aleyhi's-selam mevzusuna tahsis etmiştir.

69) Siddik Hasan Han, el-Izan, s.135.

40) Bkz. Ihrahim Canan, Kütüb-i Sitte Muhtasar Tercüme ve serhi, XIV, 266.

97) ibrahim Canan, Kütübi Sitte Muhtasari XIV, 227,269.

KENZU'L-UMMAL

III. YAPILAN YORUMLAR

Karamani diye tanınır.

1- Peygamber Efendimize kendisinden sonra gelecek olan MEHDİ RESUL ile ilgili Duhan Suresi 10-15. ayetlerde bilgi verilmektedir:

Veliyuddin Muhammed b. Abdullah el-Hatib-i Tebrizi (ölm. 741 Hicri)

Sünni Müslümanlarda Mehdilik, Siilerde oldugu gibi, temel bir inanç degildir. Zira imani meselelerin dereceleri vardir. Bazilari kat'i delil ister, bazilarinda zarini galib kafidir. O halde imanin temel esaslarindan olmayan ahirzaman hadisleriyle ilgili teferruat sayilabilecek meseleler için, kat'i delil aranmaz. "Belki yalniz reddetmemek ve teslimiyetle ilismemek" yeterdir. Mehdi meselesi daha çok imamet konusuyla irtibatli olmus, bu bakimdan Ehli Sünnet'te fer'i bir mesele olarak kabul edilmistir. Hadis kaynaklarimizdan Buhari ve Müslim'de ismen geçmedigi dogrudur. Ancak "Mehdi" rolünü üstlenen "hak üzerine devam eden taife" ve buna benzer tabirlerle mefhum olarak geçtigini söylemek mümkündür. Hz. Isa'nin nüzulüyle ilgili varid olan hadiste geçen "mü'minlerin imami" meselesi ve Ibn Hacer el-Askalani gibi bir allamenin, hadisin yorumunda Mehdiye atifta bulunmasi dikkate degerdir.

85) Ibn Hacer, el-Kaviu'lMuhtasar, s. 60.

Muhammed b. Yezid b. Macei er-Rebi-i el-Gazvini (209-273 Hicri)

Mehdi hadislerine ciddi tenkidin Müslüman tarihçi ve sosyolog ibn Haldun'dan (733/1332) geldigi birçok müellif tarafindan dile getirilmektedir. Hatta Ibn Haldun'un konuyla ilgili hadisleri zayif gördügünden, Mehdi meselesini inkar ettigini söylemislerdir." Gerçekten Mehdi meselesiyle detayli bir sekilde ilgilenen alimlerden birinin ibn Haldun oldugunu görüyoruz. Gelecekte vuku, bulacak olaylarinin gaybi meseleler oldugunu, Allah'in vahiy veya rüya yoluyla bildirmedikçe beserin gaybi meseleleri bilemeyecegini söyler.ioo Mehdi meselesinin, asirlar boyunca Müslümanlar arasinda meshur oldugunu, dini te'yid ve adaleti tesis edecek birisinin gelmesinin gerekli olduguna inanildigini objektif bir ifadeyle dile getiriyor.101 Bu konudaki hadisleri tahlil eder, sened ve ricali açisindan degerlendirir ve sonuç olarak su hükmü ortaya koyar: "Görülüyor ki, pek azi müstesna, bu hadislerin hepsi de tenkid edilmekten hali kalmamistir."102 Bu ifadelerden hareketle Ibn Haldun'un Mehdi meselesini inkar ettigi hükmünü çikarmak mümkün degildir. Ibn Haldun, mutasavvifenin oldukça detayli anlatilan Mehdi anlayislarini tenkit etmektedir. Ona göre tasavvufçularin Mehdi hakkindaki görüsleri Siilikten alinmistir.103

And olsun ki; Biz, Musa'ya kitap verdik ve ondan sonra da, birbiri ardından resuller gönderdik. Ve Meryem'in oğlu İsa'ya beyyineler verdik ve onu RUH'UL KUDÜS ile destekledik. Her ne zaman size bir resul, nefslerinizin hoşlanmadığı bir şeyle geldiyse, hemen kibirlendiniz. Bir kısmını yalanladınız ve bir kısmını da öldürdünüz.

Hz. Mehdi nasıl gelmicek :), gülüyorum artık size!

31) Ahmed Emin, el-Mehdi, s.29-37.

,, Mehdi'yi inkar eden kafir olur" seklinde hadis olarak rivayet edilen bu sözün salih olmadigi ve rivayet silsilesinde müttehem ve zayif raviler bulundugundan hadis alimleri tarafmdan kabul görmemisir.64 Ibn Haldun da bu hadisi,, isnad yönünden en garib hadis" olarak degerlendirmekte ve Enes'e nisbetini süpheli görmektedir.65

Muhammed b. Talha, eş-Şafii (582-652 Hicri)

net olmayan bir konuda ben neden net olacakmışım hayret birşeysin... net bir delilin yok.. illaki inanmam gerekmiyor yada tümden reddetmem de gerekmiyor. gözü kapalı dalacak değilim herşeye..

Bu eser, İslam öncesi ve sonrası devlet tarihlerini, yapılarını konu etmektedir. Kitabın geniş bir bölümünü de on iki İmam ve İmam Mehdi aleyhi's-selam'la ilgili konular oluşturmaktadır. Bu kitap Hicri 1282 yılında büyük boy 500 sayfa taş baskı olarak Bağdat'ta yayınlanmıştır.

Eserleri arasında meşhuru da Kütüb-ü Sitte'den olan, "Sünen-i Ebu Davud" adıyla bilinen, Sünen'idir.

? başkalarının hidayetine vesile olan

50) Ebit Davud, Mehdi, 1.

EL-EİMMETU'L-İSNA AŞER

sana gelince imran. mehdi as. ın gelmeyeceğine inanmayabilirsin. bu imanın şartıda değil. reddedersen küfrede girmezsin.

kanaatini açık söylede bilelim.

Bu kitabı, Hicri 1293'de Hindistan'da, ikinci baskısı da Hicri 1379'da Mısır'da, es-Suudi Matbaasında basılmıştır.