"Evet" dediği için, getirdiler önüne,

HESAPTAN KURTULUŞ YOKTUR

"Uzun emele dalan bir kul, üzerindeki kul borçlarını unutur ve tövbe etmeyi sonraya bırakır. Siz böyle yapmayınız."

Oğlum, ibadet ile, sabahladı bir gece.

Akrabalarından birisi: "Akrabayız. Bana nasihat verip vasiyet ediniz." dedi. Davud-i Tai hazretleri ağlamaya başladı. Bir müddet sonra kendisinde konuşacak hal buldu ve; "Gece ve gündüz, yolculukta bir konak yeri gibidir. Dünya ile ahiretin arası bu kadardır. Dünyadan, ahirete mutlaka gideceğimize göre oraya hazırlanmak lazım. Çünkü yolculuğun bitmesi yakın, ecelin gelmesi de ondan daha aceledir. Ben bunları sana söylüyorum, fakat bu nasihata, senden çok, benim ihtiyacım vardır." dedi. Nasihat isteyen birisine; "Ölmüş olanlar seni bekliyor." dedi.

"Her an kusur ve günahları çoğalan, kabahatları yenilenen bir kul, nasıl olur da üzülmez."

O ayetin manası, şöyle idi mealen:

Davud-i Tai'ye göre ilim, amel etmek içindi. "Amel edilmeyen ilmin faydası yoktur. Bir ilim talebesi, ömrünü ilim öğrenmeye harcarsa, nerede ve ne zaman amel etmeye vakit bulacak." buyururdu.

Gördüm koymuş başını, kerpiçten yastığına.

İmam'ın emri ile, öğrendi din ilmini,

Bir gün, Halife Harun Reşid, Ebu Yusuf'a; "Beni, Davud'un yanına götür. Onu ziyaret edeceğim. Nasihat isteyip, duasını alacağım." dedi. Bunun için kalkıp, Davud'un evine gittiler. İçeri girmek için izin istediler. Fakat içeri girmeye izin alamadılar. Annesine rica ettiler. Annesi oğluna; "Evladım, müsade et de içeri girsinler." deyince, o; "Anneciğim, dünya ehli ile benim ne işim vardır? Onları görünce, dünyayı hatırlıyor, ahireti unutuyorum. Bunun için beni mazur gör." dedi. Annesi tekrar rica edince, kırmadı; "Ey benim Allah'ım!"Annenin hakkını gözet, zira onun rızası benim rızamdır." buyurduğun için kapıyı açıyorum." dedi. Halife Harun Reşid ile İmam-ı Ebu Yusuf içeri girdiler. Davud-i Tai ile müsafeha yaptılar. Harun Reşid'in elini tutunca, onun ellerinin nazik bir el olduğunu belirtti ve; "Ey Halife! Bunca zaman ömür ve saltanat sürdün. İnsanlara hükmettin. Sakın zulme meyletme. Zira hesaptan kurtuluş yoktur." buyurdu.

Davud-i Tai tasavvufta Habib-i Acemi hazretlerinin sohbetlerine devam edip, ondan feyz aldı. Tasavvuf yolunda ilerleyip evliyalıkta yüksek derecelere ulaştı. Bir taraftan Habib-i Acemi'nin sohbetlerine devam etti. Diğer yandan da İmam-ı A'zam'ın derslerine devam etti. Birara uzlete çekildi. Dünyayı tamamen terk edip, insanlardan uzaklaştı. Uzlete çekildiğinde kalbi nurlarla doldu. Kalbinde marifetullah hasıl olunca, İmam-ı A'zam Ebu Hanife hazretleri Davud-i Tai'nin ziyaretlerine gelmeye başladı. Zaman zaman ziyaret ederek ona iltifatta bulundu. Davud-i Tai'nin feyz aldığı zatın Habib-i Rai olduğunu bildiren kaynaklar da vardır.

Buyurdu ki: "Ömrümde, hiç uymadım kendime,

Böyle şey istemekten, sığınırım Rabbime,

"Bilin ki Davud Tai, Rabbine kavuşmuştur,

Sonra da ağlıyarak, meşgul oldu duayla.

Bir şarkıcı kadından, duyunca bu sözleri,

Hangi tatlı göz ki, yere akmadı."

İnzivaya çekilir, sever idi uzleti,

Hastalanmış yatıyor, hava da güzel idi.

Geceleri feryad ederek ağlar; "Ey geceler bana bu gam herkesten fazladır. Bu gamla uyumak mümkün değildir. Gecelerde aydınlık yolları bulmak mümkün iken yollarda kalmak reva mıdır? Ya Rabbi! Beni bundan kurtar. Uykuyu gözlerimden gider. İbadetlerimde uyanık ve dikkatli eyle." diye dua ederdi.

Sonra da, öyle kavi, sarıldı ki İslama,

Kufe'de bir cenaze vardı. Davud-i Tai hazretleri de oradaydı. Kabristana mevtayı defnettikten sonra, oradaki insanlar Davud-i Tai'nin etrafına toplandılar. "Bize biraz nasihat eder misiniz?" dediler. O da "Kim ki, Allahü tealanın vad ettiğinden korkarsa arzularına çabuk kavuşur. Kimin arzuları çoksa, ona bütün azaplar yakındır. Ey kardeşlerim, en büyük sermaye, Allahü tealanın razı olduğu bir iş ile meşgul olmaktır. Kabirdekiler, kıyamet kopunca kabir azabı kalkacağı için, kıyametin çabuk gelmesini beklerler. Dünyadakiler ise; kabirdekilerin pişmanlıklarını bilmedikleri için hep günah işlerler. Halbuki onlar da ölünce, dünyada iken neden çok ibadet yapmadık, diyerek pişman olacaklar." dedi.

Hidayete gelerek, yaşla doldu gözleri.

Ahiret derdi ile, dertlendir hepimizi.

Davud-i Tai hazretleri o derece riyazet ve takva üzere idi ki, zaruri ihtiyaçları dışında evinden çıkmamış, ağzına lezzet veren bir nimet koymamıştır. Güzel ve yeni elbiseler giymedi. Halkın getirdiği yemekleri fakirlere bağışlayıp, oruçlu olduğunu kimseye bildirmedi. Annesi bile onun oruçlu olduğunu bilmez, gelen yemekleri yediğini zannederdi. Kimseden bir şey kabul etmez, kar ve kazanç peşinde koşmazdı. Babası vefat ettiğinde kalan mirası bir vekilharç tutarak ona teslim etti. Bu para çoğalarak yirmi miskal altına ulaştı. Davud-i Tai ihtiyaçlarını bu paradan karşıladığı hatta isteyenlere ödünç para verdiği gibi fakirlere sadaka da dağıtmıştı. Parası bittiğinde ömrünün de tamam olması için dua ve niyazda bulunmuştu; "Ey Rabbim! Bu miras malını bize kafi ve vefalı kılıp, başkasının malına muhtac etme. Malımız sona erince, senin huzuruna yüz akıyla gelenlerden olayım." diye ettiği dua, Allahü teala tarafından kabul buyrulmuş, hakikaten malı bittiğinde vefat etmişti.

İlimde yüksek dereceye ulaşmış olan Davud-i Tai, bir gün İmam-ı A'zam Ebu Hanife hazretlerinin huzurunda bulunuyordu. İmam-ı A'zam ona; "Ya Davud! Bir aleti, yani ilmi sağlamlaştırdık. Geriye onunla amel etmek kaldı." buyurdu. Bu söz üzerine kendi nefsiyle mücadele etmeye başlayan Davud-ı Tai nefsine; "Hiç bir meselede konuşmamak şartıyla Ebu Hanife'nin meclislerine devam etmedikçe seni uzlete çekmem" dedi. Kimseyle konuşmamak şartıyla bu meclislere devam etti.

Rebi'i Vasıti, Davud-i Tai'ye seslenerek; "Bana nasihat eyle." dedi. O da; "Dünya hayatında oruçlu gibi ol. Ölüm geldiğinde bayram sevinci içinde, halktan yırtıcı hayvandan kaçar gibi kaçıp kendini mesud kıl. Dilini koru. Lüzumsuz şeylerden kaçın. Dünya ile çok az ilgilen. Ahirete götüreceğin şeyler nisbetinde dünya ile ilgilen." buyurdu.

Allah'ın kudretini, tefekkürü anında,

"Zaten ölü gibiydin, sen ecelin gelmeden,

Sen onun hürmetine, affeyle ya Rab bizi,

Su içine doğrayıp, yerdi hep yavan ekmek,

"Cehennem'de şiddetli, azap var ebediyyen."

İbn-i Semmak hazretleri, Davud-i Tai'ye gelip; "Bana nasihat et." dedi. O da; "Öyle gayret et ki, Allahü teala seni yasak ettiği yerde görmesin, emrettiği yerden de ayrılmış bulmasın. Allahü tealadan haya et ki, senin O'na yakın olduğunu ve senin üzerindeki kudretini göz önüne getiresin. Dünyaya karşı oruçlu ol ki, iftarın ölüm olsun, insanlardan, aslandan kaçar gibi kaç, fakat cemaatla namazı terk etme ve sünnetten ayrılma." buyurdu.

O gün sabaha kadar, namaz kıldı huşuyla,

Bir gece otururken hanesinin damında,

Gençliğinde ilim tahsiliyle meşgul olan Davud-i Tai'nin kalbinde dünyaya karşı sevgi de vardı. Bir gün ölen bir kimsenin arkasından mersiye, ağıt söyleyen bir şarkıcının söylediği;

Hazret-i İbn-i Semmak, gelip cenazesine,

İşitti cümle alem, şöyle diyordu aynen:

Davud-i Tai'ye; "İnsanların arasına, niçin karışmıyorsun?" dediler. "Kiminle konuşayım? Akıllı kimseler, benimle dini bir mevzuda konuşmuyorlar, emir ve yasaklardan anlatmıyorlar; yaptığım hata ve kusurlarımı yüzüme karşı söylemiyorlar, aksine hatalarımı faziletmiş gibi anlatıyorlar. Böyle insanların bana fayda yerine zararı oluyor, onlarla niçin oturayım." dedi.

Size yağlı bir yemek, getirsek yer misiniz?"

Geldi bir gün Cafer-i Sadık'ın huzuruna,

Hidayete gelmeme, sebep oldu bu şiir,

Anlattı bu halini, çok taaccüp ederek.

Ve mübarek kanından, taşıyorsun bir zerre,

Davud-i Tai dünya malına asla kıymet vermezdi. Vefatından önce ziyaret edenler yastığının kerpiç, yiyeceğinin bir çanak suya batırılmış kuru ekmekten ibaret olduğunu görmüşlerdi. Dünya hakkında şöyle buyurdu: "Eğer selamette olayım dersen, dünyaya, haydi sana selam olsun, diyerek veda et. Eğer keramet istersen ahirete, sen nazarımda ölü gibisin, diyerek cenazesini kılmak üzere tekbir al ve Allahü tealayı dileyen tasavvuf yolcusunun alameti dünyaya rağbet etmemek, dünyadan zaruret mikdarıyla yetinmek, fazlasını arayıp sormamaktır ve yükün, uzun yola çıkacak birinin ağırlığı kadar olsun. Sakın bundan fazla dünyalığı kalbinize yerleştirmeyin ve ey insanlar! Dünyayı isteyenler, nefislerinin isteklerine karşı acelecidir. Dünya hesabıyla bedenlerini yorarlar. Halbuki dünyaya rağbet, dünya ve ahirette yorgunluktan başka bir şey değildir. Zahidlik ise dünyada ve ahirette rahatlıktır. Öyle ise arslandan kaçar gibi dünyayı isteyen insanlardan kaçmalıdır."

O zat sesi duyunca bacaya çıktı birden,

Dışarı çıkarayım, isterseniz bir miktar."

Davud bunu duyunca, başladı ağlamaya,

Kaldırmadı başını, fecir sökene kadar.

Bu fakire, şu anda, nasihatiniz nedir?"

Maruf-i Kerhi hazretleri; "Davud-i Tai kadar dünyaya değer vermeyen ve nazarında dünya hiç olan bir başka kimse görmedim. Onun nazarında dünyanın ve ehl-i dünyanın değeri bir sivrisineğin kanadı kadar bile değildi." buyurdu.

Cennet nimetleri, şimdi onun olmuştur.

SECDEDE VEFAT ETTİ

Fudayl bin Iyad hazretleri, Davud-i Tai ile ömründe iki defa görüşmüş karşılıklı sohbette bulunmuştu. Bu görüşmeleriyle övünürdü. Bir defasında evin tavanındaki çatlağı gördü ve Davud-i Tai'ye; "Buradan kalk, zira tavan çatlamış, üstüne yıkılacak." dedi. Davud-i Tai; "Ben çok zamandır buradayım. Bırak çatlağı, tavanın bile farkında değilim." diye cevap verdi.

NE İÇİN ŞEREFLİYDİ?

Hem ızdırap çekiyor, hem Kur'an okuyordu,

Lakin biraz düşünüp, yemedi ondan yine.

Örnek oldu hayatı, bilcümle müslümana.

"Hayatımda, gece ibadet edenlerden başka hiç kimseye imrenmedim."

Başladı ağlamağa, Rabbini düşünerek

ASLANDAN KAÇAR GİBİ

Bir gün Davud-i Tai pazara çıktı. Taze hurmaları gördü. Almak istedi, fakat parası yoktu. Hurma satıcısına; "Bana, parasını yarın vermek üzere bir dirhemlik hurma ver." dedi. Hurmacı da "Veresiye hurma satmıyorum." cevabını verdi. Biraz sonra satıcı, bu kimsenin, Davud-i Tai hazretleri olduğunu öğrendi. Çok üzüldü. Hemen Davud-i Tai'nin bulunduğu yeri öğrenip, yanına geldi. İçinde yüz dirhem olan bir kese uzatarak; "Kusurumu bağışlayınız. Biraz önce ben sizi tanıyamadım. Bir dirhemlik hurma istediniz, vermemiştim. Şimdi ise size, yüz dirhem hediye ediyorum, ihtiyacınıza harcarsınız, lütfen kabul buyurunuz." deyince, Davud-i Tai hazretleri; "Benim bunlara ihtiyacım yoktur. Nefsimin istekleri yerine gelecek mi diye tecrübe için yapmıştım. Elhamdülillah, nefsimin isteği yerine gelmedi ve bu dünyada bir dirhemlik bile itibarının olmadığını gördü." buyurdu. Davud-i Tai hazretleri bir kabrin yanından geçiyordu. Bir ses işitti: "Ben zekat vermedim mi? Namaz kılmadım mı? Oruç tutmadım mı? Falan falan hayırlı işleri yapmadım mı?" diyordu. Bir ses ona cevap verip; "Evet yaptın ey Allahü tealanın düşmanı! Fakat yalnız kalınca, Allahü tealaya karşı geldin. Allahü tealanın seni gördüğünü düşünüp O'ndan korkmadın." diyordu.

Salat bin Hakim diyor ki: "Davud-i Tai'nin vefat edeceği gece, nur ve çok melekler gördüm."Cennet-i ala, Davud'un gelişi için süslenip, hazırlandı. Davud muradına erdi." diyorlardı. Birisi, o gece rüyasında Davud-i Tai'yi gördü; "Artık zindandan kurtuldum." diyordu. Sabah olunca rüyayı anlatmak için evine geldiğinde onu vefat etmiş buldu. Vefat haberi Bağdat'ta çabuk duyuldu. Cenazesini taşımakla şereflenmek için binlerce insan toplandı. Kabrin başında İbn-i Semmak, "Ey Davud! Kendini, kabir zindanına konmadan önce dünyada hapsettin. Hesap günü gelmeden önce, sen kendini hesaba çektin. Sen geceleri insanlar uyurken uyumazdın. İnsanlar kaybederken, zarar yaparken, sen kazanırdın. İnsanlar batarken sen selamette idin. Bugün Allahü tealanın rahmetine ve Rıdvanına kavuşursun." dedi. O sözünü bitirince, Ebu Bekr-i Nahşebi kalkıp, Allahü tealaya hamd ve Resulullah'a selamdan sonra; "Ya Rabbi! İnsanlar sadece bildiklerini söylediler. Allah'ım sen onu rahmetinle bağışla, onu kendi ameline bırakma." diye dua etti.

Senin nasihatine, muhtaçtır herkes bu gün."

Davud-i Tai, daima hüzünlü halde bulunurdu. Geceleri Allahü tealaya yalvarır, dua eder; "Ya Rabbi! Sana olan korku ve muhabbetim bende en büyük dert oldu, öbür dertleri düşünecek zaman bırakmadı. Senin derdin uykumla arama girdi." der, sabahlara kadar Kur'an-ı kerim okur, namaz kılar, istiğfar edip günahlarına pişmanlığını dile getirir, göz yaşı dökerdi.

Sekizinci yüzyılda Horasan ve Irak taraflarında yetişen evliyanın büyüklerinden. İsmi Davud olup, babasının ismi Nasir'dir. Künyesi Ebu Süleyman, lakabı Siracüddin'dir. Tayy kabilesine mensub olduğu için Tai ve Kufe'de doğduğu için Kufi nisbeleriyle meşhurdur. Aslen Horasanlıdır. Doğum tarihi bilinmemektedir. 781 (H.165) senesinde Bağdat'ta vefat etti. Kabri oradadır.

"Dünyayı sevenler, dünyalıkları için ahiretlerini terkediyorlar. Sen, Allahü tealanın emirlerini yapabilmek için dünyayı terket."

"Senin ayıplarını araştıran, kötü insanlarla arkadaş olma."

Muhterem validesi, anlatır ki şöylece;

Buyurdu ki: "Ey Davud, zahidisin zamanın,

Cennetler hazırlanıp, süslendiler hep ona,

Bayılmışım ve sonra, burda buldum kendimi."

Dedi ki: "Ey efendim, bir söz duydum birazdan,

Benim nasihatime, var mı ki ihtiyacın?"

Çocukluğundan itibaren ilim öğrenmeye başlayan Davud-i Tai, zamanının alimlerinden çeşitli ilimleri tahsil etti. Tabiinden; Numan bin Sabit, Abdülmelik bin Umeyr, Habib bin Ebi Amre, Hamid et-Tavil, İsmail bin Ebi Halid, Süleyman el-A'meş, Muhammed bin Abdurrahman bin Ebu Leyla gibi büyüklerden hadis-i şerif dinledi.

Şuurum alt üst oldu, soğudum bu dünyadan.

Vefat ettiği gece, bir ses geldi gaibden,

Görmesin kimse beni, vasiyettir bu sana."

Nefsi azmasın diye, yemezdi yağlı yemek.

Ve İmam-ı A'zam'ın, hanesine giderek,

Harun Reşid ve İmam-ı Ebu Yusuf keseyi alıp gittiler. Davud-i Tai'nin vekilharcına giderek parasının mikdarını sordular. Vekilharcın bildirdiği mikdarı hesab ettiler. Bu ölçüye göre parası hesap edildiğinde şeyhin vefat edeceği günü buldular. Nakledilir ki hesab edilen gün geldiğinde İmam-ı Ebu Yusuf; "Gidin bakın bugün Davud-i Tai vefat etmiştir." buyurdu. Gidip baktıkları zaman vefat ettiğini öğrendiler. İmam-ı Ebu Yusuf onun hakkında; "Duası makbuldür. Allahü tealanın indinde yeri seçilmişlerin yanıdır." buyurdu. Biraz sonra haberci, Davud-i Tai'nin ölüm haberini getirdi.

"Her nefs, dünyadan susuz olarak gidecektir. Ancak Allahü tealayı zikreden kullar bundan müstesnadır."

Bir defasında hacamat yaptırarak kan aldırmıştı. Hacamat yapana bir altın verdi. Ona dediler ki: "Bir altın vermeniz çok değil mi? İsraf etmiş olmuyor musunuz?" O da: "Hacamatçıya yardım olsun diye verdim. Mürüvveti olmayanın ibadeti ve dini olmaz." dedi.

Davud-i Tai halktan tamamiyle ümidini, alakasını kesti. Kendisinin küçük bir arazisi vardı. Hazret-i Ömer, İranlılarla yapılan savaşlarda alınan arazilerden bir kısmını da onun dedesine vermişti. Bu arazinin üçte ikisini dört yüz dirheme satarak, ömrünün sonuna kadar bu parayla yaşadı. Hatta kefenini de bu para ile aldı. Araziyi sattığı sıralarda; "Bizim yolumuz parayı saklama yolu değildir, ihtiyaç sahiplerine dağıtma yoludur" diyen arkadaşlarına; "Ben bu parayı, dünyalık kazanma sıkıntılarına karşı, başkalarına yük olmadan, ölünceye kadar ahiret için hazırlık yapayım diye saklıyorum." dedi. Evinde hiç durmadan, biraz sonra ölecekmiş gibi ibadet ederdi. Boş şeylerle meşgul olmazdı. Lüzumsuz bir tek kelime konuşmaz, ibretsiz bir yere bakmazdı.

Onun cenazesini, taşımak gayesiyle,

Buyurdu: "Korkum şu ki, mahşer günü, Peygamber,

Hangi tatlı göz ki yere akmadı.

Dedi: "Filan kimsenin, nasıldır yetimleri?

Yirmi sene müddetle İmam-ı A'zam Ebu Hanife hazretlerinin derslerine devam edip başta fıkıh olmak üzere bütün akli ve nakli ilimleri tahsil eden Davud-i Tai, yüksek bir alim oldu. Fıkıhta ictihad derecesine ulaştı. Ondan İsmail bin Aliyye, İshak es-Seluli, Ebu Nuaym el-Fazl bin Dükeyn, Mis'ar bin Kedam ve pekçok kimse ilim öğrenip hadis-i şerif rivayet etti.

Dediler ki: "Kalbinde, sırf Allah vardır onun,

Sen, evladım olarak, böyle mi olacaktın?

Davud-i Tai, evinden sadece namaz vakitlerinde çıkar, camide namazını kılar kılmaz hemen kalkar, aceleyle evine dönerdi. Bir gün, onu cemaata hızla giderken görüp; "Niçin acele ediyorsun?" diye sordular. O da; "Askerler beni bekliyorlar." dedi. "Hani askerler?" diye sordular. O da "Mezarlıkda bulunan ölüler." dedi. Camiden çıkınca, eve birinden kaçıyormuş gibi aceleyle gelirdi. "İnsanlar dünyaya çok bağlanıyor, onlarla görüşünce kalbime dünya sevgisi geliyor." der. İnsanlarla bir araya gelmemeye çalışırdı.

Davud-i Tai'nin vefatından sonra halifeleri, Ahmed el-Antaki, Sa'dun-ı Mecnun ve yerine vekil bıraktığı Maruf-i Kerhi onun tasavvuftaki yolunu devam ettirdiler. İnsanlara İslamiyetin emir ve yasaklarını anlatarak, onların dünya ve ahirette saadete, kurtuluşa ermelerine vesile oldular.

Uğraştı sırf kalbini, Allah'a bağlamaya.

"Davud, uzlette iken, bu şöhreti nereden?"

Buyurdu ki: "Tefekkür, ediyordum Rabbimi,

Davud-i Tai hazretleri dünyaya önem vermediği gibi elinde olanları da yetim veya fakirlere tasadduk ederdi. Kendisi muhtaç hale gelinceye kadar verirdi. Kırk sene müddetle bayram günleri hariç oruç tuttu. Yakınlarından hiç kimsenin haberi bile olmadı.

Merak ettim doğrusu, onun bu durumunu,

Ziyaret maksadıyle, gittiğimde yanına,

Dedi ki: "Bir nasihat, eyleyin lütfen bana."

DAVUD-İ TAİ

Görmüştün hesabını, hesaba çekilmeden."

Dedi ki: "Sen Resul'ün, torunusun bir kere,

En son vardı secdeye, bekledi uzun mikdar,

Alıp ona götürün, bu nefis yemekleri."

Birisi kendisinden nasihat isteyince; "Dünya için, dünyada ne kadar kalacaksan, o kadar; ahiret için, ahirette ne kadar kalacaksan o kadar çalış." dedi.

Bu yüzden var elbette, bizlere üstünlüğün,

Davud-i Tai hazretleri hem İmam-ı A'zam Ebu Hanife hazretlerinin derslerine devam etti, hem de zamanındaki tasavvuf ehli veli zatların sohbetlerinde bulundu. Ayrıca, "Silsile-i aliyye" adı verilen ve insanlara İslam dininin emir ve yasaklarını anlatıp onların dünya ve ahirette saadete, kurtuluşa ermelerine vesile olan büyük veliler zincirinin dördüncüsü olan Cafer-i Sadık hazretlerinin sohbetinde de bulundu. Bir gün Cafer-i Sadık hazretlerine; "Ey Peygamber efendimizin torunu! Kalbim çok karardı. Bana nasihat eder misiniz?" dedi. Hazret-i Cafer-i Sadık; "Ey Davud! Sen, zamanımızın zahidisin, benim nasihatıma ne ihtiyacın var?" dedi. Davud-i Tai; "Ey Resulullah'ın torunu! Peygamber efendimizin mübarek kanını taşıman hasebiyle, senin bütün insanlardan üstünlüğün vardır. Onun için hepimize nasihat etmen lazım değil midir?" deyince, Cafer-i Sadık hazretleri de; "Ey Davud! Kıyamet günü dedem Resulullah'ın yakama yapışıp, din-i İslama niçin layıkıyla hizmet etmedin? İslama hizmet, iyi, asil bir soya ve nesebe sahib olmakla olmaz. Bu iş, Allahü tealanın emirlerini yapmak, yasaklarından kaçmakla olur." buyurmasından korkuyorum." dedi. Davud-i Tai, bu sözleri işitince ağladı ve; "Ya Rabbi! Peygamberimizin mübarek kanını taşımak şerefine kavuşan bir zat, böyle hayret içinde olursa, Davud da kim oluyor ki, ibadetlerini ve yaptığı işleri beğensin" dedi. Davud-i Tai hazretleri, İbrahim Edhem hazretleriyle de görüşüp sohbetinde bulundu.

Binlerce kişi gelip ağladı gözyaşıyle.

Yemek yerken vakitten tasarruf olsun diye ekmeği suyun içine doğrar, çorba gibi yapıp öyle yerdi. "Çiğnemek, zamanı uzatıyor, bir lokmayı çiğnemek, elli ayet-i kerimeyi, okumama engel oluyor, niçin zamanı zayi edeyim." derdi.

Bir ayeti durmadan, hep tekrar ediyordu.

Ebu Halid der ki: "Bizim evlerimiz karşı karşıya idi. Ben gecenin hangi saatinde uyansam, Davud-i Tai'nin ışıkları yanardı. İçerden dua ve ağlama sesleri gelirdi. O, geceleri hiç yatmazdı."

Vefat ettiğinde semadan bir ses; "Ey insanlar! Davud, Allahü tealanın rahmetine kavuşmuştur. Allahü teala ondan razı olmuştur." diyordu.

Vefatından bir gün önce kendisini ziyaret eden zat şöyle anlatmıştır: "Hazret-i Davud'un hastalandığını duydum ve ziyaretine gittim. Hava çok sıcaktı. Evine geldim, yastık yaptığı bir kerpicin üzerine başını koymuş, hem çok ızdırap çekiyor, hem de Kur'an-ı kerimden, Cehennem ateşi geçen bir ayet-i kerimeyi okuyor, onu durmadan tekrar ediyordu. "Açık havaya çıkarayım ister misin?" dedim. Cevaben; "Hayatımda nefsim, bana hiç bir isteğini kabul ettirememiştir. Nefs için, böyle bir şey istemekten Allahü tealaya sığınırım. Ben ölünce, şu duvarın arkasına gömünüz ki beni kimse görmesin. Sağlığımda uzlet ve yalnızlıkta idim, ölünce de öyle, kimsenin görmediği bir yerde yatayım." dedi. Benimle helallaştı."

Şu tarihi sözleri, söyledi kendisine:

beytini işitince, dünyaya karşı sevgisi azaldı. Gençliğinde yaptığı bazı hareketlere pişman oldu. Kalbine bir ateş düştü. Şaşkına döndü. Derdine çare bulmak için de dolaştı. Bağdat'ta bulunan zamanının en büyük alimi İmam-ı A'zam Ebu Hanife hazretlerinin huzuruna geldi. İmam-ı A'zam bunun yüzünün renginin değiştiğini görünce sebebini sordu. Davud-i Tai; "Dünyadan soğudum. Bende meydana gelen bu hali, anlatamayacak haldeyim. Bu halin ne olduğunu okuduğum kitaplarda bulamıyorum. Ne yapmamı tavsiye edersiniz?" dedi. İmam-ı A'zam hazretleri ona, ilme ve az konuşmaya devam etmesini tavsiye etti. Davud-i Tai, İmam'ın gösterdiği yolda, dünyaya düşkünlüğü tamamen terk edip, dinin emir ve yasaklarına uymada, haram ve şüphelilerden kaçmada örnek olacak şekilde ilerledi. Evine çekildi. İnsanların arasına karışmadı. İbadetlerini hep evinde yaptı. Aradan bir müddet geçtikten sonra, İmam-ı A'zam hazretleri evine gelip; "Evde oturup, insanlar arasına karışmamak uygun değildir. Talebe arkadaşlarının arasına gir. Onları iyi dinle, fakat hiç konuşma, meseleleri çok iyi öğren." buyurdu. Davud-i Tai; "Peki efendim." diyerek İmam-ı Muhammed, İmam-ı Ebu Yusuf, İmam-ı Züfer gibi arkadaşlarının arasında bir sene daha derslerine devam etti.

Vefat ettiği gece sabaha kadar Kur'an-ı kerim okumuş, dua ve zikirde bulunmuş, uzun uzun ağlamıştı. Namaz kılarken uzun rüku ve secdeler yapmıştı. Secdeden uzun müddet başını kaldırmadığını gören annesi merak edip yanına vardığında, ruhunu Hakk'a secdede teslim etmiş olduğunu gördü.

Bir kimse anlatıyor, duydum ki Davud Tai,

Düştü komşu damına, kendisinden geçerek.

Ne mutlu Davud'a ki, tam vardı muradına."

Bir gün bazı dostları dediler: "Zaifsiniz,

Sordular sebebini, devrin alimlerinden:

Ve ilmine göre de, düzeltti her halini.

Davud-i Tai'nin bu tesirli sohbetini dinleyen halife kendinden geçip, göz yaşları döktü. Duasını istedi. Duadan sonra bir kese altın verdi ve; "Kendi öz malımdandır ve helaldir, alınız." dedi. Halifenin hediyesini ve ricasını kabul etmeyen Davud-i Tai; "Size mübarek olsun. Bizim böyle şeylere ihtiyacımız yoktur. Babamdan kalan mal ve mülk satıldığında elime geçen altınlar bize yeter. Rabbim o paralar bittiğinde işimizi bitirip bizi başkalarına muhtaç kılmasın. O kendisine yapılan duaları reddetmez. İzzeti hakkı için kabul eder." buyurdu.

Hangi güzel yüz ki toprak olmadı,

Davud-i Tai hazretleri çok az görüştüğü insanlardan zaman zaman kendisinden nasihat isteyen kimselere şöyle buyurmuştur:

Onu görüp dedi ki: "Sen mi düştün deminden?"

Bir de baktım secdede, teslim etmiş ruhunu.

Yani Allah'tan başka, kimsesi yok Davud'un.

Öyle şeref bulur ki, akıl ermez haline."

Ölürsem gömün beni, şu duvar arkasına,

Mahluktan yüz çevirip, kul, dönerse Rabbine,

"Dünyaya düşkün kimsenin, insanlardan ayrı yaşamasının ve uzlete çekilmesinin bir faydası olmaz. Dostu, Allahü teala, nasihatçısı Kur'an-ı kerim olmayan kimse, şüphesiz yolu şaşırmıştır. Onun uzleti uygun değildir."

Bana şöyle bir bakıp, buyurursa "Ey Cafer!

Ve benim sünnetime, böyle mi uyacaktın?"

Buna rağmen cihana, yayılmıştı şöhreti.

Dedim ki: "Dışarıda, çok güzel bir hava var,

"Hangi güzel yüz ki, toprak olmadı?