Milli Meclis kurulması için, Erzurum ve Sivas Kongrelerini yapmıştı.

İsmail Hami Danişmend?in sözlerinde de görüldüğü üzere, sadece 17. yüzyıl Osmanlısı?nda çeşitli bilimsel sahalarda üretimde bulunan isim sayısı 86.000. Bu isimlerden geriye kalan eserlerin pek çoğunun yangınlarda kül olduğu veya yurtdışına götürüldüğü de acı bir gerçek. Geriye kalan az sayıda eser ise büyük kütüphanelerimizde, özel koleksiyonlarda ve sahaflarda duruyor. Sahaflarda bulunan pek çok Osmanlıca esere de başta ABD?li ve Japon araştırmacıların iltifat ettiğini ve satın alarak ülkelerine götürdüklerini İstanbul?un en büyük sahaflarından birinden üzülerek duymuştum. Bu gerçekler ortadayken, Osmanlı gibi bilim ve sanata yüzyıllarca başkentlik yapmış bir medeniyeti sığlıkla suçlamanın akıl alır yanı yok. Bu gerçekleri saptırmak ise tam anlamıyla bir vicdansızlık.

Osmanlı Devleti aslında tam anlamıyla çağın gerisinde kaldığı için yıkılmıştır.

"Ya istiklal, ya ölüm!.." deniliyordu.

Bu konuda en yeni örneklerden birisi geride bıraktığımız ayda yaşandı. Medyada gündeme gelen çeşitli tartışmalarda, Osmanlı?nın bilim ve sanat alanında üretken bir toplum olmadığı, üretken olduğu alanlarda ise daha çok başka ülke ya da medeniyetlerinden ödünç aldıklarıyla yetindiği, üstüne bir şey koymadığı ileri sürülüyordu. Yani özetle Osmanlı?nın?sığ? bir toplum olduğu, başka milletler geçmişlerindeki bilim ve sanatla övünürken, bizim Osmanlı?nın büyüklüğü ile, kazandığı zaferlerle, fetihçi ruhuyla övünme yoluna gittiğimiz vurgulanıyordu.

Konuya bir de medeniyetler yarışı açısından bakalım. Orta Çağda Avrupa dinsel baskılar nedeniyle büyük bir sosyal buhran içersindeydi. Bu dönemde Osmanlı ise hoşgörü ve adalet anlayışı çerçevesinde altın çağını yaşamaktaydı. Nhayinde Osmanlı'nın çöküşü batının aydınlanma, reform ve rönesans ile dogmatik yapıyı yendiği yıllara tekabül etmektedir.

İsmail Hami Danişmend, Tarihi Hakikatler, Timaş, İstanbul 2007, s. 174.

Acaba bu eserler ne oldu? Tabii ekserisi İstanbul yangınlarında kül oldu! Bununla beraber, Türkiye?de hiçbir nüshası kalmadığı halde Avrupa kütüphanelerine aktarılmış birçok Türk eserleri de vardır. Ne idik, ne olduk!?

ATATÜRK, vatanın kurtarılmasını yoluna Samsun'a çıktığı ilk günden başlayarak "MİLLİ MECLİS" kurulmasını ve HAKİMİYETİN KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLARAK MİLLETE AİT OLDUĞUNU, Havza ve Amasya genelgeleriyle tüm Türkiye'ye ilan etmişti.

DANDANAKAN şimdiki okuma-yazma oranımız %90 ın üzerinde ama cahil oranı değişmiyor, diplomalı cahiller de var. Eskiden sadece Osmanlı da mı düşüktü okuma -yazma oranı?Birçok ülkede sadece soylular eğitim görebiliyordu.

Peki, durum gerçekten böyle mi? Osmanlı bilim ve sanat alanında üretkenliğin olmadığı, ?sığ? bir toplum muydu? Yoksa yanlış yorumlarla, haksız eleştirilerle, tarihsel saptırmalarla mı karşı karşıyayız?

Nedense halen daha, bir ayaklanma olmamasının, eskiyi unutturup ınkılapları daha hızlı yapmak için propaganda amaçlı sözleri halen daha dillendirenler var. Artık kimse Osmanlı kurma peşinde değil. Artık herkes o tarihte kalmış bir sayfamız diyor. Büyük Türkiye tarihle barışmakla olur.

İsmail Hami Danişmend, Tarihi Hakikatler, Timaş, İstanbul 2007, s. 24.

Batı buhar makinesini ve elektriği icat ederken Osmanlı doğa bilimlerinde bir varlık gösterememiştir.

Dandakan emmi, o kadar rumuz değiştiriyorsun, biraz da tarz değiştir de kim olduğun hemen belli olmasın. Sürekli aynı kelşmeleri tekrar ettiğinden kim olduğun hemen anlaşılıyor.

Sadık ILGAZ

Cumhuriyet kurulunca eski rejimi eleştirmek gerekiyordu. Eleştirildi, olmayan bazı durumlar anlatıldı. Osmanlının kuruluşunun 700. yılında artık tarihimizle barışmalıyız dendi. Ondan hızla Osmanlının güzel yönleri tarih kitap ve dergilerinde yer edinmeye başladı.

Osmanlı Kaç Yıl Yaşadı?

Bu durumlar, Cumhuriyete kadar süregeldi.

?Eski askeri teşkilatımızı Avrupa?ya tanıtan?L?etat Militaire de l?empire Ottoman? ismindeki ilk büyük eserin müellifi olan Comte de Marsigli, Türkiye?yi yıllarca tetkik ettikten sonra yazdığı bu kıymetli eserinin 1732 La Haye baskısının 39. sayfasında o zamanki Türk ilminden bahsederken, onyedinci asır Türk müelliflerinin toplamını seksenaltı bin gösterir: Tıp, felsefe, tarih, hendese, heyet, coğrafya, nebatat, ahlak vesaire sahalarında bu müelliflerin yazdıkları eserlere ait bir katalog bile tertip ettiğinden bahseden Marsigli, o zamanki Papa XI. Clement?in kendisine bir papaz göndererek bu kataloğu çoğaltıp Vatikan kütüphanesine koydurduğundan da ehemmiyetle bahsetmektedir.

Diğer yandan Osmanlı, bilimsel alanda da?sığ? olarak sunuluşunun aksine hayli üretkendi. Bu konuda meşhur tarihçi İsmail Hami Danişmend?in şu sözlerine kulak vermek dahi yeterli olacaktır:

Elbette Osmanlı, bu medeniyeti kendi kısıtlı bilgilerinden ibaret görenlerin sunduğu gibi değil. Fakat bizlerin toplum olarak Osmanlı?yı yeteri kadar bilmediğimiz de aşikar. Osmanlı?yı daha derinlemesine ve doğru anlayabilmemiz ise en başta bu toplumun yazı dili olan Osmanlıca?nın yaygınlaşmasından geçiyor. Osmanlıca kurslarının çoğalması ve Milli Eğitim Bakanlığı?nın ilköğretim düzeyinden itibaren Osmanlıca?yı seçmeli ders statüsünde yeni nesillerin istifadesine sunması bu açıdan büyük bir önem arz ediyor.

?Osmanlı saltanatının hesabı muhtelif tarih başlarına göre değişebilir. Osman Gazi?nin Miladi 1284 yılına tesadüf eden ilk muhaberesi olan?Ermeni Beli? çarpışması esas sayıldığı takdirde o tarihten 1922 yılı 1 Kasım Çarşamba günü saltanatın kaldırılmasına kadar 638; klasik anlayışta 1299 tarihine rastlayan itibari istiklal tarihine göre 623 ve Anadolu?daki Mongol hakimiyetinin 1335 tarihinde dağılması üzerine Türk beyliklerinin yabancı hakimiyetten kurtuluşuna tesadüf eden hakiki istiklal tarihine göre de 537 yıl sürmüş demektir. Bunların en doğrusu Osman Gazi?yi tarih sahnesinde gösteren ilk muhaberesinden itibaren geçen 638 yıl hesabıdır.?

Sadık Ilgaz'a kimse katılmak zorunda değil, ama yine de el insaf dedirten bir eleştiri çok ağır kalıyor.

23 Nisan 1920 tarihinde de TBMM'ni açmıştı. O meclisin de başkanıydı.

Semerkand Dergisinden Alınmıştır.

Son yıllarda toplum olarak, Osmanlı tarihi başta olmak üzere tarihe karşı ilgimizin arttığı bir gerçek. Akademik düzeyde yapılan araştırmaların yanı sıra tarihsel romanlar, televizyonlarda yayınlanan tarih içerikli tartışma programları, belgeseller ve dizilerin sayısı hayli fazlalaştı. Tarihe olan bu ilgiden basılı medyanın da nasibini aldığını görüyoruz. Hemen hemen her gazetede sadece tarihi konuların yer aldığı sayfalar hazırlanmakta birlikte, birçok köşe yazarı da çeşitli tarih meselelerine değiniyor, yorumlar yapıyor.

Savaşlarda ve ekonomide teknoloji ön plana çıkarken atalarımız halen gelekneksel yöntem ve araçları kullanıyorlardı.

Egemenlik kayıtsız ve şartsız milletin olacaktı.. Padişahların değil!

Tartışmalara baktığımızda, Osmanlı?da resim, tiyatro, roman, heykel, çoksesli müzik gibi sanat ve edebiyat dallarının olmaması ya da geç intikali, Osmanlı?nın bir sığlığı gibi sunuluyor. Oysa bu son derece yanlış ve Batı merkezli bir bakış açısını yansıtıyor. Anlaşılan o ki, bunu iddia edenler hat, minyatür, ebru, tezhip başta olmak üzere pek çok Osmanlı sanatını, gölge oyunu gibi sahne sanatlarını sanattan saymıyorlar. Osmanlı döneminde en güzide örnekleri verilmiş klasik Türk müziği, tasavvuf müziği gibi pek çok müzik dalını da müzikten saymıyorlar. Ve bu alanlarda mükemmel örnekler vermiş dahiyane isimler de gözlerine görünmüyor.

Matematik de yoktu, koskoca fen de! Cahilliğe kul ve tabi olmuştuk.

Osmanlının duraklama ve gerileme devirlerinde toplu iğne veya bildiğimiz dikiş iğnesini bile yapamayan bir ulus olmuştuk. Çağın pek gerisinde cahiliyye dönemi yaşıyorduk. Nasıl batmayalım ki? Bilim ve teknik denilince, o işlere gavur icadı diye burun kıvırıyoruk.

Osmanlı Devleti?nin 1299 yılında kurulduğu ve 623 yıl hüküm sürdüğü genel bir kabuldür. Bu bilgiye rağmen bazı tarihçiler Osmanlı?nın tarih sahnesine daha önce çıktığını ve ömrünün daha uzun sürdüğünü belirtirler. O isimlerden biri de İsmail Hami Danişmend?dir. Tarihi Hakikatler isimli eserinde bu konuya da yer veren Danişmend, bakın Osmanlı?nın ömrü hakkında nasıl bir hesap ortaya koyuyor:

Dede Ali'ye bu paylaşım için teşekkürlerimi sunarım.

Zevk-ü sefa peşindeki yeteneksiz padişahlarımızın cariyeleriyle keyf ve sefa sürmek için yaptırdıkları saraylarla has camiilerimiz de olmasa, özellikle duraklama ve gerileme dönemlerinde temelli yayan ve yavan kalırdık ki, koca ülkede ne bilim vardı, ne de teknik, ne de teknoloji? Kağnı ve karasaban devrinde pek cahil de kalınca batmadık mı? Batmıştık.

ATATÜRK, vatan kurtarıldıktan sonra bu bayramı çocuklara armağan etti.

Hiç şüphesiz, bu olumlu bir gelişme. Çünkü basit anlamda tarih toplumların hafızasıdır. Ve hafızayı diri tutmak, tekerrürlerden ibaret tarihten nasiplenmek, aynı hatalara tekrar düşmemek ve özellikle kökü geçmişte olan çeşitli sorunların çözülmesi açısından önemli. Fakat azami derecede istifade edebilmek için öncelikle tarihi doğru bir şekilde öğrenmek ve çarpıtmadan, objektif bir şekilde yorumlamak gerekiyor. Bunun ise tam olarak gerçekleştiğini söyleyemeyiz.

Son 300 sene boyunca matematik ve fen ile bilim ve tekniği, eğitimi, yenilik ve gelişmeleri, sanayi ve sanatı terkeylemiştik. Cumhuriyet kurulduğunda okuma yazma oranımız da, sadece % 3 idi ki, tam cehalet!