Peygamberimiz?in hayatında geceyi değerlendirmek farzdır. Teheccüd namazı O?na farzdı. İlk gelen surelerden biri olan Müzemmil Suresi?nin ilk on ayeti gece tanzimi ile ilgilidir. Peygamberimiz?in bu ayetlerde miktar belirtilmediği için, ayakları şişinceye dek gece namazı kıldığı rivayet ediliyor. Çünkü Kur?an?da?Gece namaza kalk!? emri var. Bunu duyan ashab gece namazının kılınması gerektiğine inanarak gece kalkıyorlar. Tahsis ifade eden ayetler gelinceye kadar -ki sekiz ay kadar sürüyor- bu böyle devam ediyor.

Peygamberimiz geceyi üçe ayırırdı. Aile, ibadet ve istirahat arasında paylaştırırdı. Sahabe efendilerimiz de buna aynen uymuştur. En çok hadis rivayet edenlerden Ebu Hureyre gecesini; istirahat, ibadet ve müzakere şeklinde tanzim ederdi. Gündüz Rasulullah?tan duyduklarını gece müzakere ederek pekiştiriyordu. Gece tabiri içine akşam namazı da girer. Güneş batar batmaz gece başlar.

Bir kısım sahabi aralarında Allah?ın rızasını nasıl kazanacaklarını tartışıyorlar. Resulullah?ın bütün günahları bağışlandığı halde, kendilerinden çok ibadet ettiğini düşünerek ibadetlerini artırmaya karar veriyorlar. İçlerinden biri ben bugünden sonra daha çok namaz kılacağım, bir diğeri daha çok oruç tutacağım diyor. Bir diğeri artık hanımıyla birlikte olmayacağını belirtiyor. Bunu duyan Peygamberimiz : ?Ben sizin içinizde Allah?ı en iyi bileninizim ve Allah?tan en çok korkanınızım, Ben hem uyur, hem de namaz kılarım ve oruç tutar, yerim de, hanımlarımla beraber de olurum. Biliniz ki hanımınızın ve nefsinizin kendi üzerinizde hakkı vardır. Kim benim sünnetime uymazsa benden değildir ve benim sünnetim budur.? diyerek onları kararlarına uymaktan men ediyor.

Geceyi değerlendirmek, gece boyunca uyanık kalmak değildir. Geceyi değerlendirme prensibi gerek Rasulullah?ın gerek sahabinin hayatında kesinlikle vardır, hatta bir kısmı için yatsı abdestiyle sabah namazını kılacak kadar.

Peygamberimiz akşam yemeğini aileleriyle birlikte yer Kalan zamanı ise istirahat ve ibadete ayırırdı.

Prof. İbrahim CANAN