1961 Anayasası, Türk yargı sistemini çatallaştırdı; askeri yargıya anayasal kurum imtiyazını verdi; artık askeri mahkemeler, "asker kişilerin askeri suçları ile, bunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara" bakacaklardı. Üstelik bu anayasa, askeri mahkeme üyelerinden bazısının hakimlik mesleğinden gelmesini bile şart koşmuyordu.

aslında ortada bir ikilem söz konusu değil var olan tek bişey var o da askeri makanların bariz üstünlüğü

Tafsilatı uzun: Bu mahkemelere hakim ve savcı atanmasına Adalet Bakanlığı karışamıyor; bu görevliler "kanun gereği", yine askeri merciler tarafından tayin ediliyor. Askeri Yargıtay ve Danıştay? üyeleri de öyle. Askeri yargının HSYK'sı filan yok; genel hatlarıyla emir-komuta zinciri içinde çalışıyor mahkemeler.

Dünyanın hiçbir yerinde bizde olduğu gibi sivil ve askeri yargı ayrımı yok.

Atatürk'ün en büyük siyasi hatırası niteliğini taşıyan 1924 Anayasası, "Askeri yargı" diye bir kavramı telaffuz etmiyor. 27 Mayıs'ın komitacıları tarafından "geri" kabul edilerek çöpe atılan bu anayasa, asker kişilerin problemlerini genel yargı içinde çözmesi gerektiğine hükmetmişti.

Hukuk sistemimiz çift başlı. Anayasa koyucu "alim" profesörlerimiz, özene bezene "kuruma mahsus" bir yargı icad etmişler. Bunun nasıl bir şey olduğunu fark etmek için mesela Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün, Emniyet'in, Milli Eğitim'in kendine mahsus bir yargı teşkilatına sahip olduğunu varsayınız!..

not:şerefi ile vatanı savunan görevini layıkıyla yapan askerlerimizi kastetmiyorum ergenekon zihniyetini ifade etmek istedim

konu sadece ergenekonla ilişkilendirilmemeli. sorun çift yargı sisteminin yanlışlığı. bu ergenekonla daha fazla netlik kazandı. askeri yargı gereksiz.

Bir ülkede çift başlı yargı olur mu. Bu hukuksuzluğun en büyük göstergesidir. Sivil yargıyı takmayan bir askeri yargı ne kadar demokratiktir.

Zaten kurban olduğum memleketim gariplikler manzumesi.

Bu mahkemelerin genel manada "askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak" işlenen suçlara ait davalara baktıkları teorik bir varsayım; zira bu mahkemeler, asker kişilerin darbe yapması veya teşebbüsleri konusunda sessiz kalmasıyla tanınıyor. Mahkeme, bazı komutanların siyasi işlere fazlaca meraklı olmasını görev alanı dışında sayıyor. Öyle olması eşyanın tabiatına uygun görünüyor, çünkü askeri mahkemeler, yapıları gereği "bağımsız yargı"nın tabii bir parçası haline gelemiyor; askeri mahkeme kararlarının hukuka uygunluğunu yine yüksek askeri mahkemeler denetliyor.

Emir komuta zincirini halkası durumunda olan askeri savcılar karalarında ne kadar özgürler.

gidenlere inat...

Ordu, 1961'den sonra askeri yargıyı, genel yargı içinden çekip çıkararak kendine sistem içi dokunulmazlık alanı inşa etti. İç hizmet kanunundaki o meşhur 35. madde ile görev alanını muğlaklık ve keyfilik sınırlarına kadar genişletip askeri vesayet hegemonyasını kurdu. O yüzdendir ki muhtelif tarihlerde muhtelif subayların devleti kurtarmak adına tertiplediği suç niteliğindeki eylemler doğru-dürüst soruşturulamıyor, darbelere "darbe" denilemiyor; o yüzdendir ki, mesela 61 Anayasası'nı önce çiğneyip sonra çöpe atarak anayasa nizamını çatır çatır yıkan 12 Eylül darbecileri hakkında askeri yargı kılını bile kıpırdatmaya lüzum hissetmedi. Bu esnada genel yargının da elini taşın altına soktuğunu söyleyemeyiz; isteyenler 12 Eylül darbesi esnasında yüksek yargı kuruluşlarının pozisyonunu inceleyebilirler; hukuk tarihimizin loş ve boş sayfalarıdır bunlar.

Aklın ve evrensel hukukun gereği çok açık: Askeri yargının, Atatürk Türkiye'sindeki yerine iadesi gerekiyor; anayasa içinde askeri yargıya özel bir tarif ve imtiyaz tanıyacak durumda değiliz artık. Askeri yargının teşkil ettiği çift başlılık, Türkiye'nin gerçek bir "demokratik hukuk devleti" olmasına engel teşkil ediyor. Çift başlı yargı istemiyoruz. Bu kadar açık!

bu hamur çok su götürür ama sonucta ortaya çıkacak pastaları da ulu efendilerimiz askerler yer

Ne ilginç bir tecellidir ki, Atatürk'ün Anayasası'na burun kıvırıp çöpe atan darbeci subaylar, 1961'de büyük bir feraset eseriyle yaptırdıkları anayasayı da beğenmeyerek 1982'de bir yenisini sipariş edince, askeri yargının anayasa içindeki yerini aynen korudular, ilgili anayasa hükmünü aynen muhafaza ettiler ve bununla yetinmeyerek mevcut Yargıtay'a ilaveten bir Askeri Yargıtay, bir de Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kurdular. (Denetle 1961'de var mıydı Danıştay?)

A. Turan ALKAN.

Askeri yargı, Atatürk Anayasası'ndaki yerine: Marş!

Sırf bu gariplikler ülkesindeki hukuk sisteminden kaçabilmek için vatanını yurdunu terkedebilecek hukukçu arkadaşlarım var.

kaçmak en kolay çözüm. ancak geride kalanlar ne yapsın? eğer bu ülkeye hizmet etmek istiyorlarsa kalmalı ve hukuk sisteminin düzelmesi için uğraşmalılar.