?İştiyak ve hasret derdinin şerhini söylemek için, ayrılıktan parça parça olmuş bir gönül isterim!?

«?Bulamayacağımı ben de biliyorum. Ama, yine de aramaktan zevk alıyorum! ?

«Sırrım feryadımdan uzak değildir, sırrım feryadımın içindedir! anlayışıyla ve «Dinle! diyerek yazmaya başlamıştır.

Yardan ayrı dostu ney kıldı hem,

Duy şikayet etmede her an bu ney,

Kandı her şey, tek balık kanmaz sudan,

Öyle bekler, öyle vuslat anını.

O halde bizim açımızdan yapılacak şey, onun bu feryadına ve «Dinle! talebine kulak vermektir. O aşk sultanı, ez-cümle özlü bir şekilde şöyle diyor:

Lakin olmaz can gözü her kimsenin.

Kalbim çok dolu ama muhatabın görmez gözü

Kalb de zikir, aşk ve muhabbetten mahrum kalırsa deryadan çıkan balığa döner. Gafilleşir. Nefsinin pençesinde perişan olur. İlahi azamet ve hikmet tecellileri karşısında alık ve abus hale dönüşür.

Paylaşın için sağolasın,

Ayrılığın adı, feryadın tatlı dokunuşudur kulaklara ney

Salih olan bir kalp! İnanın hepsi bu!

Neyle Başlar İnsan Yüzü

Peygamber Efendimiz, Allah?ın kendisine ihsan ettiği esrar ve hikmet denizinden bir damlasını, ilmin kapısı Hazret-i Ali?ye de emanet eder ve:

Adam:

?Kur?an?da ne varsa Fatiha?da, Fatiha?da ne varsa Besmele?de, Besmele?de ne varsa başındaki «b harfindedir.? beyanı vardır.

Söz az olsun, özlü olsun vesselam!..

Adamcağız acı acı baktı:

? Beni neyistandan/sazlıktan kopardıklarından beri, erkek, kadın feryadımdan inlemektedir.?

Hep dert ve cefalardan yakınmamızın sebebi gerçeği bilmeyişimiz ve doğruyu aramayışımızdır. Her canlının inleyişinin sebebidir ayrılık; günah gerçeğe olan uzaklık. Bu inleyişi dindirmemin bir yolu da ney misali varlık sebebimizi, Allah?ı arzulamaktır. Cenab-ı Rabb hepimizi gerçeği bulanlardan ve vuslatı arzulayanlardan

sarkık avurtlarıyla mı,

«?İnsan arıyorum. diye cevap verdi.

?Ben önce bir kamışlıktaydım. Köküm ve gönlüm suda, topraktaydı. Orada nazla salınır, her esen rüzgara uyardım. Fakat gün geldi, beni kamışlıktan kestiler. Vücudumu aşk ateşiyle kuruttular, dağladılar, deldiler. Tenimde türlü yaralar açtılar. Sonra beni bir yüce nefeslinin eline verdiler. Onun sıcak aşk nefesleri, benim içimden geçti. Bu nefes, içimde aşktan gayrı ne varsa sürdü çıkardı. Artık, aşk ile inleyip feryada boğuldum. Feryat ve inleyişim, aslında içimdeki sonsuz ve ilahi sırları söylemektedir. Ulaştığım hakikati ve saadeti terennüm etmektedir. Yani benim sırlarım, adeta ses haline gelmiş ifadelerdir ki, bunlar, sırrımın mecazi bir ifşasıdır. Lakin gözleri sisli olanlarla kulakları paslı olanlarda benim bu sırlarımı görecek nur ve söylediğim hakikatleri anlayacak hal zuhura gelmemiştir.?

Gördüğüm her kul için dostum dedim.

Gün geçer yok korkumuz, her şey masal,

Hasılı Allah aşkı ve muhabbeti ile dolanlar, denizdeki balıklar gibi olurlar ki, içinde yüzdükleri aşk deryası dahi onları kandıramaz. Ama bu sevgi ve aşktan mahrum olanlar ise, binbir rızıkla müzeyyen sofranın ortasında, karınlarını doyuracak nimetleri fark etmeyerek, aç kalan gafillere benzerler. Her gün, boş yere geceler misali karanlık ve solgun bir ömür içinde çırpınır dururlar. Böyle ham ruhlar da, elbette ki has ve kamil ruhların halinden, onların yüce nasib ve mazhariyetlerinden habersiz ve mahrum kalırlar. Öyle ki, böylelerine ne öz, ne de söz tesir eder.

önce şunu sor ey yolcu:

mevlam görelim NEY ler NEY lerse güzel eyler.

?Biz, Mevlana Celaleddin?in vecdinin feryatlarını dinledik. Daldığı huzur denizinin derinliklerini görmemize imkan yok. Denizin ta dibinden sıyrılıp, suyun yüzüne ne vurdu ise onu görüyoruz. Biz Hazret-i Mevlana?nın aşkını değil, sadece aşkının dile gelen feryatlarını elde ettik. Peltek dilimizle anlatmaya çalıştığımız, bütün bundan ibaret. Huzur denizine yalnız o daldı. Bize vecdinin fırtınasından çıkan sesler kaldı. Heyhat! Onu Mevlana zannediyoruz."

Cezbesi aşkın karışmıştır mey'e.

Olgunun halinden ah, anlar mı ham?

Müsade etde birazda ben söyleyeyim özü

Nefes sesini, ses avazesini arar,

İnsan hayatını, madde manasını arar,

Çünkü Mesnevi, Kur?an-ı Kerim?in hakikat ve esrarından gönül ehline sunulan şebnemlerdir.

Aşk, çırpınışla başlar. Hayat okyanusunu aşıp vuslata erebilmek, hep bu aşk ve vecd çırpınışlarının feyizli ve bereketli zemininde gerçekleşir. Çırpınmayan tembel ve paslı yürekler, sinede yük oldukları gibi, hayat okyanusunun girdaplarında da bir yük haline gelirler. neticede boğularak helak olurlar.

Gam dolu günler zaman hep aynı hal,

Bu cümlenin izahını, yine Hazret-i Mevlana?nın kamil insan aramakla alakalı olarak anlattığı şu temsili misale bırakalım:

Neyle başlar insan yüzü,

Yardan ayrı dostu ney dost kıldı hem,

Zeynep ÇAKMAK

«?Bu gece karanlığında ne arıyorsun? diye sordum.

Gün uzar, rızkın eğer bulmazsa can.

Bu çırpınış, varlıkların en şereflisi olan kamil insanın aranışıdır. Ve arayışlar, böyle bir çırpınış haline dönüştüğü an, arananın bulunacağı andır. Aksi halde, yani çırpınıştan uzak kalan bilgi ve arayıştan hiçbir semere alınamaz.

«Dinle! diye başlayıp:

Ona dedim ki:

Hiç değil feryadıma sırrım uzak,

Sırrı bu aklın bilinmez akl-ile,

Diğer taraftan Hazret-i Mevlana, ?bişnev!? sözündeki «b harfiyle, eserine «besmele ile başlamış olmaktadır. Çünkü dini kültürümüzde yazı, mektup, risale başlarında «besmele yerine «b harfi de fiili olarak kullanılmıştır. Bunun temelinde de Hazret-i Ali?nin:

Hem verir Mecnunun aşkından misal.

Gücendiren ne insan yüzünü?

İşte Mevlana?nın Mesnevi?si, kulaklardaki bu hoş nağmelerin ve taşıdığı esrarın yazıya dökülmüş şeklidir. Bu yüzden Mesnevi?yi okuyanlar, manalar içinde derinleştikçe pek çok esrar ve hikmet ihtiva ettiğini ifade etmek mecburiyetinde kalmışlardır.4 Engin bir deryayı sadece bir damlada seyredebilen Hazret-i Mevlana, her biri bir damla mahiyetindeki bu beyitlerde bizlere vüs?atımıza göre adeta birer derya, hatta okyanus sergilemektedir. Bu kadar derin manalar ve hikmetler ihtiva ettiği halde Mevlana sırrını arzu ettiği ihatada ortaya dökememenin feryadı içindedir. Bu istikamette Mesnevi?nin ilk muhatabını düşünerek bir keresinde:

Kalp, deryalara benzer. Balığın hayatiyeti deryada yaşamasına ve deryanın nimetleriyle gıdalanmasına bağlıdır. Balık deryadan çıkarsa biter ve ölür.

diye nihayete eren on sekiz beyit, umumi mana ve bir bütün halinde çok büyük sırlar ihtiva etmektedir. Sadece bir damlada, engin bir deryayı seyredebilen Hazret-i Mevlana, her biri bir damla mahiyetindeki bu beyitlerinde de bizlere adeta birer derya, hatta okyanus sergilemektedir.

İşte kamışı ney yapan ve yakan!

Aşk ateş olmuş dökülmüştür ney'e,

Kim ki aslından ayırmış canını,

Tek kulaktır müşteri, ancak dile.

Ney'i bir tasavvuf erbabı neyzen'den birde müzik aleti gibi üfleyen neyzen'den dinleyin! Farkkı işte sadece kalp! Yanan bir kalp! Ve bu tecrubeyle sabitdir! Saygılar dost olan kalplere

Kamış ustasını, ney neyzenini arar,

Mevlana?nın eserlerinde geçen ney, aslında?insan-ı kamil?i temsil etmektedir. Sazlıktaki bir kamışın ney haline gelene kadar geçirdiği devreler, insanın olgunlaşmasını, yani?nefsi tezkiye ve kalbi tasfiye? basamaklarını ifade eder.

Nitekim Hazret-i Mevlana, gönlündeki esrarı herkesin idrak edemeyeceğini, onu ancak kendisi gibi vuslat ateşiyle kavrulan aşıkların anlayabileceğini ifade sadedinde der ki:

Ayrıca insan, bu dünyada bir ten kafesindedir. Ten, yani nefsi ve bedeni arzular ise, ilahi vuslata engel teşkil eder. Dolayısıyla, kamil ve aşık gönüller için ten kafesi, daima derin bir hicran ve hasret ateşine vesile olmuştur.

Yani ney demek istiyor ki:

İnsanlarla ortak kaderi paylaşan ney?in ortaya çıkışı ve onlar tarafından keşfedilişi hakkında, Mevlevi kaynaklarda şu temsili hikaye nakledilir:

kıvrılmaya hazır dudaklarıyla mı,

Hal-i hastan anlamaz bir türlü ham,

Nitekim:

Mevlana aşığı bir mütefekkir, ondaki deruni hallerin idrakinde insanların ekserisinin acziyet içinde olduğunu ifade sadedinde şöyle der:

İnsan da kemal yolunda hep bu safhalardan geçer. İnsan-ı kamiller, diğer insanlar arasından belli kıstaslarla seçilirler. Nitekim peygamberlerin en büyük özelliklerinden birisi onların «seçilmiş olmalarıdır. Daha sonra, çeşitli terbiye usulleriyle onun içi fani dünyevi bağ ve endişelerden boşaltılır. Seyr ü süluk yolunun sabrı gerektiren meşakkat, ibtila ve imtihanlarıyla karşılaşır ve?vahy?in izini takip etme neticesinde olgunlaşır. Sonunda Allah?ın sanat, hikmet ve kudretinin tecelli ettiği bir vasıta haline gelir. İnsanlar ondan sadır olan deruni hikmetlere ram olur ve vuslat yolunda mesafe almaya başlarlar.

Ney başlangıçta kamış olarak bulunduğu sazlıktan ayrılmış ve bu ayrılık, onun nasıl acı acı feryadına sebep olmuşsa; ruhlar aleminden gelip balçıktan yaratılmış bedene, yani ten kafesine giren?kamil insan?da da o ruhani aleme hasret başlamıştır. Bu hasreti; riyazat, murakabe, tefekkür, ilahi aşk ve çilelerle yoğrulan insan olgunlaşır, seviye bulur; nihayet?kamil? hale gelir.

Ney o işten inleyişiyle aşkı anlatır, mecnunu anlatır, dikenlerle tuzaklarla dolu yollarda çektiği ızdırabı anlatır dostlarına.

Ayrılıktan parçalanmış bir yürek

Ney sen her zaman söylersin sözü

Ney dinlerken çok rahatlıyor insan

Oysa insanın en mühim irfan ve olgunluğu, toprak ve onun altındaki mezar bilmecesini çözmekle başlar. Zihinler ve yürekler, toprak altında pervaneleşmedikçe, bu kabristan ülkesinin sırlı iklimine girilemez. Ölümün sırrını çözücü ezeliyet ve ebediyet haritasını çizecek ilim ise, ancak Rabbimizdedir? Bu hususta en tatminkar ses, kat?i ve feyizli irşad da, peygamberler ve onların varislerindedir. Onun için, peygamberlerden sonra onların vazifelerini deruhte eden Hak dostu arif gönüller, gafilleri uyandırmak üzere ilahi bir vecd ve vazifelendirilişin heyecanı içinde yaşarlar. Binbir türlü üslub ve tarz içerisinde kah mecazi, kah hakiki hikmet ve ibretler sergileyerek, ilahi sırların kulaktan gönle inmesine yardımcı olurlar. Bu bakımdan Hazret-i Mevlana?nın, Mesnevisine başlangıç olarak yazdığı on sekiz beyitlik bölüm, pek derin hikemi mana ve sırlar ihtiva eder. Öyle ki, sırf bu kısımda anlatılan engin sırlardan aldığı intibalar ile İslam?ı seçmiş nice gayr-i müslim vardır.

İnsanlar, bu geçitte, gözlerine inen gaflet perdeleri yüzünden birçok hakikati, daha mühimi, ötelerin ötesini göremez hale gelirler. Bu fani mekanda mevkiini, vazifesini ve mes?uliyetini tayin edemeden ve toprak altı karanlığına ne gibi bir hikmet ve zaruretle katılacağını öğrenemeden yaşayanlar, yani:

Kemal Özer

Nerde bir göz, nerde bir candan kulak?

gerçekten ney çok farklı... o yanımdayken sanki bir nesne değil de, bir canlı varmış gibi hissediyorum. ister istemez bir teyakkuz halinde oluyorsun bu düşündeysen...

Ney ezel bezminde Hakk?ı gören ve sonra Hakk?tan ayrılıp belalarla dolu, gerçeği aynada yansıtamadığımız şu dünyaya gelen Hakk aşığını simgelemiştir yıllar boyu. Çünkü ney kamışlıktan; özünden ayrılmıştı, biz de tıpkı ney gibi nurundan özümüze nur katan Mutlak Varlık?tan ayrıyız şu dünya hanında

Ağladım her yerde hep ah eyledim,

Ney inler, O?nun inleyişi yüreğimizin derinliklerine işler. O anlatır derdini, biz dinleriz onun inleyişini. O ayrıdır kamışlıktan biz de ayrı düştük Hakk?tan. Ayrı düştük Hakk tan çünkü, bize bizden daha yakın olan Yaratıcımızı unutur, yüzde yüz ihtimali yüzde sıfır olan ihtimale değişir olduk. Yani bir gün bu dünyadan ayrılıp sonsuz bir yaşamı olan ahirete göçeceğimizi bildiğimiz halde biz ebedi olmayanı ebedi olana tercih ettik. Ve emanete hıyanet etmeyi bile göze aldık varoluş sebebimizi unutup. Ney derdini anlatır iken bize, ayrılığının hoş güzelliğini aksettirirken içimize hiç düşünmedik biz kimden ayrılıp geldik şu dünya hanına. "Kim ki aslından ayırmış canını, öyle bekler, öyle vuslat anını." derken bize ney biz vuslatın aslını unutup, başka şeyleri arzular başkalarına tapar olduk. Bundan dolayı belki de ney "Herkesin zannında dost oldum ama, kimse talip olmadı esrarıma." demiş ve demeye devam etmektedir.

amin amin... vuslat iştiyakıyla yananlardan olmaya...

«?Yazık! Boşuna yoruluyorsun? Ben yurdumu terk ettim de yine onu bulamadım. Git evine? Yat, rahatına bak. Nafile arıyorsun, onu hiçbir yerde bulamayacaksın!

Duysa her kim, gözlerinden kan gelir.

Tavsiyedir bizden sizden size;

Sazlık içindeki kamışlar arasından çıkarılan ney, usta bir el tarafından usulüne uygun şekilde kesilir. İçi boşaltılıp, kurutulur. Daha sonra, ateşle delinerek baş ve son kısmına demir boğumlar yerleştirilir. Bir müddet bu halde bekletildikten sonra ney; neyzenin nefesinden üflenen nefha ile dinleyenlerin kalbi seviyelerine göre2 güzel sesler, hayret ve hikmetler yaymaya başlar.3

Aynadır ten can için, can ten için,

Çok nezih bir anlatım sosyalci kardeşim teşekkürler

Ney kamışlıktan ayrılmıştır bir zamanlar. Özlem ve hasret çekmiştir her dem. Ömrünün her saniyesinde belalar ve çileler sebebiyle inleyip durmuş, derdini dökebilecek bir dost aramıştır hep. Kendi gibi çile çeken, derdini anlayabilecek bir dost. İşte yıllar boyu derdiyle derdi unutmuş dostları, dinlemişlerdir onu, onun yüreği yakıp kavuran, inleyen sesini.

?Bir gece vaktiydi. Evimden dışarı çıktım. Kırlarda geziyordum. Bir adamcağızın elinde fenerle dolaştığını gördüm:

İsterim ben, derdimi dökmem gerek.

Hazret-i Mevlana, burada ney?i, nefsani arzulardan kurtulmuş, benliğini yok etmiş, hiçleşmiş, ilahi sevgi ile dolmuş kamil insanın sembolü olarak ele alır. Ney?in inleyiş ve feryadı, kamışlıktan, yani asli vatanından ayrı düştüğü içindir. İnsan da, bu dünyaya ezel aleminden, yani Hakk?a yakınlık dergahından imtihan olarak sürgün edilmiştir. Dolayısıyla Hak?tan ayrı düştüğü için ruhu muzdariptir. İnsan, kamil olduğu ölçüde şu gurbet diyarında, acılar, hastalıklar, belalar içinde çırpındıkça, ruhlar alemindeki mutluluk ve huzurunun hasretiyle yanıp tutuşacaktır. Böylece bedenen olmasa da, ruhen yabancı olduğu ve sürgün gibi yaşadığı bu fani ikametgaha aldanmadan, vuslat alemine doğru kanat çırpmanın gayret ve iştiyakıyla bir ömür sesli-sessiz feryad içinde olacaktır. Tıpkı ney?in feryadı gibi?

Ruhlar aleminden sonsuzluğa doğru yola koyulan insanoğlu, bu yolda nice sevinç ve ürperiş ile dolu iki zıtlığın macerası içinde çalkalanır durur. Yolculuğunun en çetin ve tehlikeli safhası da dünya geçididir ki, bu geçitte yaşanan hayat macerası, beşik ile tabut arasında dar bir koridor ve sıkıntılı bir yolculuktur. Bunun neticesi de, ya sonsuz bir saadet ve kazanç, ya da sonsuz bir hüsran ve kaybedişin hüznüdür.

Hem yok olsun, kimde yoksa bu ateş!

Hazret-i Ali, kendisine tevdi edilen bu emanete tahammül edemez, altında iki büklüm olur. Sahralara düşer. Derununda sakladığı esrarı bir kör kuyuya döker. Vaktolur kuyu suyla dolup taşar. Kuyudan taşan bu sular, çevresini zamanla bir sazlık haline çevirir ve burada kamışlar biter. Bu sazlığın rüzgarda hoş nağmeler çıkardığını farkeden bir çoban, bunlardan bir tanesini keser ve ondan?ney? yapar. Fakat ney?den çıkan bu ses, o kadar içli ve yanıktır ki, herkes bu sesin derin, duygulu ve yakıcı nağmelerine meftun olur. Onunla ağlar, onunla gülmeye başlar. Çobanın ünü kısa zamanda yayılır ve Arap kabileleri bu çobanı dinlemek için etrafında toplanmaya başlarlar. (Ahmed Eflaki, Ariflerin Menkıbeleri, II, 440)

Mesnevi?nin ilk onsekiz beyti, Mevlana?daki fikri incelik, maharet ve mana enginliğini gösteren sırlar deryasıdır. Onun için Mesnevi?nin bu giriş bölümü, beyit-beyit, kelime-kelime, hatta harf-harf açıklanmış ve nice zengin şerhler yapılmıştır. Diğer bir ifadeyle bu onsekiz beyit, yirmialtı bin küsur beyitlik Mesnevi?nin, adeta bir «Fatiha sı olarak telakki edilmiştir. Bu beyitleri, Hazret-i Mevlana bizzat kendisi kağıda dökmüş ve bundan sonraki asıl kısmı ise o söylemiş, samimi müridi Hüsameddin Çelebi de yazmıştır.

?Ben kimim? Nereden ve niçin geldim? Bu toprak saltanatı nedir? Ömür ırmaklarının kavuştuğu karanlık akıbet denizinde, bu vücud teknesi hangi rıhtıma yanaşacak?!.? şeklindeki sual ve tefekkürlerin gerisinde olanlar, ölümü nefislerine uzak sanıp, adeta ölümsüzmüş gibi bir hisse kapılırlar. Faniliğe isyan halinde yaşarlar. Ebediyyete olan iştiyakları zayıflar ve ahıret tedarikinde zaafa uğrarlar. Dünyevi yaldızların aldatıcı pırıltılarına mahkum olurlar.

?Ney?i dinle; nasıl hikaye ediyor, ayrılıklardan şikayet ediyor:?

bir de üfleyip, sesleri birleştirebilirsem neler anlatacak bana kimbilir... o günleri iple çekiyorum. temsili de olsa, bir insan-ı kamili dinlemek hoş olur...

Bende lisedeyken edebiyat öğr. tarafından ney'in hikayesini dinlemiştim. Çok etkilenmiştim. Bağrı kızgın dağlarla dağlanmış olan kamışdan ancak içi yanık bu nağmelr duyulur. Bizde kuru kamış gibi ah edip ağlayıp, siğneleri dağlayıp inş. kulluk yokuşunu aşarız. İnş. bu nisbette bakıldığında Allah hatrlatan ümet-i Muhammed 'den oluruz. Rabbin Taklidi imanımızı, tahkiki imana çevirsin.

Ney; neydi ney oldu?

Kalbimizin direksiyonun elimize alarak onu bir ney gibi kullansak daha güzel olmazmı?

Cenab-ı Hak, cümlemizi kamil insanların sır ve hikmet dolu ilahi sadasına kulak veren ve Hak yolunda bir ney misali, aşk ve vecd içinde vuslat iştiyakıyla yanarak vasıl-ı ilallah olan bahtiyarlardan eylesin!

Der ki feryadım kamışlıktan gelir,

Ayrılık çekenin vuslatı arzulayanın sembolüydü ney. Bülbül misali yanıyor ve yakıyordu aşk ateşiyle. Çünkü aşk ateş olmuş dökülmüştü ney?e Mevlana?nın diliyle.

Yinede sen söyle muhataba kalbimdeki özü

?Ben, Mesnevi?yi hülasa olarak yazdırdım. Eğer esrar ve hikmetleri biraz daha şerh edecek olsaydım, onu kırk merkep zor taşırdı.? buyurarak Allah?ın ilim ve hikmet denizinin nihayetsizliğine işaret etmişlerdir.

Üflenilen bir kamış, yanan bir kalp!

kendısını ve sesını begendıgım bır alet ama elımıze almak ve üflemek nasıp olmadı ıste yürekten ıstemeyı bılmek gerektı ya da o yola bas koymak mı bılemedım ama sesını bıle dınlemek benı nerelere götürmedı kı..

Bir de şunu sor:

?Bu sırları sakın ifşa etme!? diye sıkı sıkı tenbihler.

gücenik bakışıyla mı yoksa?

Herkesin zannında dost oldum ama,

Böyle bir dost, böyle bir özlemli yar?

?Kur?an-ı Kerim?in «ikra?! ; Mesnevi?nin ise «bişnev! diye başlamasını izah ederken, «bişnev! sözünün, «ikra?! nın tefsiri olduğunu? söyleyerek;

Söz uzar, kesmek gerektir vesselam.

Ney sesi tekmil hava oldu ateş,

Özet olarak;

Ey temizlik örneği sen gitme, kal!

Hazret-i Mevlana, Mesnevi?sinde?ney? dinleyenlerin, onun sadası ile ulvi duygulara ulaşmasını arzu eder.

Perdesinden perdemiz yırtıldı hem.

Ney zehir, hem panzehir, ah nerde var,

Bu ateşin yakıcılığıyla gönlün feryadı artar ve semalara yükselir. Bu da, neyin içli nağmeleri gibidir ki, hem vuslatın, hem de Hak?tan ayrılığın sırlarını anlatır. Dolayısıyla neyin bu feryadını dinleyenler, yani ayrılık ve kavuşma sırlarına kulak veren erkek-kadın herkes, aynı şekilde inler, feryad ü figan eyler.

saçıyla mı bir çocuğun,

Meraklıysan insan yüzünün tarihine

?Kelam-ı ilahiyi dinle! Esrarı dinle! Kendindeki gizli hakikati dinle!? şeklinde anlaşılmasını da isterler.

Ney?in aid olduğu yer olan Neyistan, yani sazlık, bir semboldür. Bununla da insanın ezel alemindeki Hak ile olan beraberliği hatırlatılır. Ayrıca Cenab-ı Hakk?ın insan hakkında mealen, «Kudretimden ona üfledim buyurması ile ruhi alemimizin Allah?tan bir sır taşıdığı ve bunun farkına varan kamil ve ariflerin, bir ömür Rablerine vuslat ateşi ile yanıp tutuştukları beyan edilir.

Kanlı yoldan ney sunar hep arz-ı hal,

Kimse talip olmadı esrarıma.

Gün tamam oldu, yalan, yanlış, hayal.

?Ben, bu Mesnevi?yi Hüsameddin?e göre yazdım!? demişler; bir keresinde de:

Kamışlıktan kopup gelen sesin çıkışıdır ney.

dün neyimle ilk defa ses çıkarabilmeyi başardım, çok şükür:)

Mesnevi şarihleri:

Hazret-i Mevlana, Hak yolunda aşk ateşiyle yanan, susuzluğu devamlı şiddetlenen, kanmayan, her an vuslat iştiyakı ile çırpınan ve coşan, mest ve meclub bir gönüldür. Ancak devrinde, onun muhabbet iklimindeki sır ve hikmetlerle dolu halini anlayamayanlar, hakkında türlü dedikodular yapmışlardı. Onun bitmek tükenmek bilmeyen bir aşk heyecan ve vecdi içinde olmasına, ızdırap ve çırpınışına akıl erdiremeyerek onu incitmişlerdi.

Bu anlayışsızlıktan hayli muzdarip olan Hazret-i Mevlana, kamil insanın gönül sadasını; bir bakıma da kendi halini, ney?in feryad dilinden anlatmak zaruretinde kalmıştır.

uçları güneş alevinde savrulan

Neyzen canını üfleyeceği bir nefes arar...

Anlatır hep ayrılıklardan bu ney.