Yahya Kemal 1922?de?Anladım ki bu devletin iki temeli var, birisi Ayasofya?da okunan Ezan, diğeri ise dört yüz yıldır Topkapı Sarayı?nın Harem dairesinde hiç fasılasız okunan Kur?an? diyordu. O tarihte İstiklal Savaşı yeni kazanılmış, Cumhuriyet ise henüz kurulmamıştı.

Camii olarak.

Artık yaşlarını sil Ayasofya.

Sana uzatılan dil Ayasofya.

Gönüllerde yine aynıdır yerin,

İsteriz mü'minler sende cem olsun.

Yahya Kemal (1921)

Ayasofya, Bakanlar Kurulunun kararıyla 24 Kasım 1934te müzeye dönüştürüldü, 1 Şubat 1935te de ziyarete açıldı.

Kutsal bir emanet Ayasofya

Karıncayı sandı fil Ayasofya...

Fetih salı günüdür. Cum?aya kadar mimarlar hummalı bir çalışma ile Ayasofya?yı, namaz kılınabilir hale getirmişlerdir. Surlar üzerinde okunan fetih ezanından sonra Ayasofya?da da Ezan-ı Muhammedi ve cum?a hutbesi okunacaktır...

Ey hazreti fatihin mirası

Daha önceleri minarelerinde ezan okunmasının bile yasaklandığı İstanbulun fetih sembolü olan Ayasofya, tekrar ezanların okunmasına müsaade edilmesinden sonra, şimdi de Müslümanların namaz kılabilecekleri

Hak ettiğini alacak Ayasofya...

Müslamanların inanışlarına göre Hızır, Ayasofya'da top kandilin altında namaz kılardı. 40 sabah aynı yende namaz kılanların Hızır'a rastlamaları mümkündü.

Tacirlerin, kaptanların o kapının önünde namaz kılıp ellerini kapının tahtasına sürmeleri ve Nuh peygamber ruhuna bir fatiha okuyup sefere çıkmaları uğurlu sayılırdı.

haklısınız.

Fatih'in vakfını tutarız müze,

O gün Hz. Fatih büyük bir kalabalıkla Ayasofyaya gelip, burada ilk cuma namazını kılmış ve Ayasofya resmen cami olmuştu. Ayasofyada kılınan bu ilk cuma namazında hutbeyi Hz. Fatih okumuş, namazı da hocası Akşemseddin hazretleri kıldırmıştı. Ayasofyayı baştan ayağa tamir ettiren ve bahçesine bir de medrese yaptıran Fatih Sultan Mehmed Han hazretleri, buranın kıyamete kadar cami olarak kalmasını yazılı bir vasiyetle vakfetmişti. Hatta bu vakfiyesinde, vakıfın şartlarına uymayarak Ayasofyayı cami olmaktan çıkartacaklara lanet ediyordu.

Elbet seninde yüzün gülecek

Aylar yıllar geçti hala ağlarsın

Bizanslıların ve Türklerin en büyük mabedi olmuş Ayasofya hakkında inşa yıllarından başlayarak birçok efsaneler söylenmiştir. Evliya Çelebi bu tılsımlardan bahsediyor.

Bütün bu yapılanlarda Cumhuriyet ve Devrimler?de hiçbir zarar görmedi.

Zincirler kırılsın Ayasofya açılsın!

Bitecek esaret Ayasofya

O mahsun halinle yürek dağlarsın

AYASOFYA?DA İLK CUMA...

müslümanların gururla göstereceği yapıt yok değil çok..

Bir şaheser tarihin mirası

Olmasın yaşların sil Ayasofya.

Gezintilerimde bir hakikat keşfettim. Bu devletin iki manevi temeli vardır: Fatih?in Ayasofya minaresinden okuttuğu Ezan ki hala okunuyor! Selim?in Hırka-i Saadet önünde okuttuğu Kur?an ki hala okunuyor!

Ayasofyanın camiye tahvil edilişinin ve içinde ilk cuma namazı eda edilmesinin üzerinden tam 550 yıldan fazla geçti. Sevgili Peygamberimiz Efendimizin müjdesine mazhar olmak için İstanbulu fetheden Güzel Komutan, Fatih Sultan Mehmed Hanın camiye çevirdiği ve Müslümanların yıllarca içinde ibadetlerini eda ettikleri Ayasofya Camiinin, müzeye çevrilişinin üzerinden ise, 70 yıldan fazla geçti. 74 yıldır mahzun bir halde, hemen yanıbaşında bulunan Sultanahmet Camiine adeta imrenerek bakan Ayasofyada ilk cuma namazının kılındığı tarih, 1 Haziran 1453tür.

AYASOFYA?NIN GELECEĞİ

Nedir öylesi hazin duruşun

Hazret-i Fatih, bir hatib uslub ve edası üzre hutbeyi okuyup bitirdikten sonra minberden inerek Akşemseddin Hazretleri?ni imamete geçirip, cuma namazını ol vaktin icabatına göre İslam mücahidleri safları önünde ifa eyledi."

Bu sarayın içinde dört yüz seneden beri olmuş ihtilaller, hal?ler; kıtaller bu Kur?an sesini bir an susturamamış. Bu hadiseyi idrak ettikten sonra İstanbul?dan niçin çıkarılamıyoruz? Bu şüpheyi halleder gibi oldum.

Biliriz yaranı derindir derin,

Hızır genelllikle bir derviş kılığında görünürdü. Eğer o anda tanınır ve eline sarılırsa dilenilen şey olurdu. Ayasofya'nın kubbesindeki 4 melek tasviri de birer tılsım sayılırdı.

?Fethin diğer mühim hadisesi, Ayasofya?da ilk cuma namazıdır. Mimarlar ve işçiler geceyi gündüze katıp çalışarak salı günü fetholunan şehrin en büyük kilisesinde cumaya kadar lüzumlu değişikliği yaptıktan sonra, padişah, emirleri, mücahidleri, gazileri büyük bir alay ve erkanla gelip içeri adımını atar atmaz, mabedin içinde ilahi bir gulgule yükseldi, hafızlar okumaya, müezzinler salalara, ezanlara başlamışlardı. Cemaat bir ağızdan tekbir alıyor ve kubbe aksisadalarla uğulduyordu. Nice dem bu ilahi sesler sürüp gittikten sonra, müezzinler. ?İnn-Allahe ve melaiketehu? ayetini yanık seslerle okumaya başlayınca, Akşemseddin Hazretleri, Sultan Mehmed Han-ı Sani Hazretleri?nin koltuğuna girip hürmetle kendisini minbere çıkardı. Etrafa hidayet nuru saçan seyf-i Muhammedi, elinde parıl parıl parlıyordu. Hazret-i Fatih minberde yüksek ve heybetli bir sesle?Elhamdülillah, elhamdülillah? diye hutbe okumaya başlayıp, nimet ve ihsanların hakiki sahibi Cenab-ı Hakk?a yönelerek şükür ve hamdeylediği zamanda idi ki, camide mevcut bütün gaziler, İslam mücahidleri bir acaib ferahlık, neş?e ve zevk ile kendinden geçme derecelerine gelip feryad ve şadümani ile gözlerinden sel gibi yaşlar dökmeğe başladılar.

ayasofyayı siz mi yaptınız da bu derece sahipleniyorsunuz yahu..

Ayasofya müze olmaya devam edebilir mi? Türkiye?nin iç şartlarına bakacak olursak devam edeceğinden hiçbir şüphemiz olmayacaktır. Dış şartlara gelince; dış şartlar Cumhuriyet?in başlangıcından Soğuk Savaş dönemine ve Soğuk Savaş döneminin sona ermesine kadar olduğu gibi devam etseydi dış şartlar açısından da Ayasofya?nın müze olarak devam edeceğinin kesin olduğunu söyleyebilirdik. Ama dış şartlar değişiyor. Gerek Hristiyan aleminde gerekse AB çevrelerinde, Ayasofya Kilise olsun gibi istekler duyulmaya başladı. Bu arada yeni seçilen Papa İstanbul?a gelecek ve Ayasofya?yı ziyaret edecek. Bu ziyareti Tempo Dergisi?nin 2. Ağustos.2005 tarihli sayısında Aytunç Altındal çok ilginç bir şekilde yorumluyor. Daha doğrusu bütün Türkiye?yi uyarıyor.

Ayasofya'nın güney tarafındaki delhizlerde bulunan oyuk bir taş Hz. İsa'nın beşiği olarak gösterilmekte idi. Kadınlar yeni doğmuş rahatsız çocuklarını bu beşiğe koysalar sıhhat bulacaklarına inanılmıştı.

Lahid içinde bulunan zırhı ve arması Fatih tarafından ressam Bellini'ye hediye olunmuştur.

Fethin sembolüsün bil Ayasofya.

Bu rutubetli sütun önünden asırlarca, binlerce insan geçmiş ve türlü dertlere şifa ümidiyle uzattıkları parmaklarıyla sütunda derin bir çukur bırakmışlardır.

Haktan hakikatten hergün dem olsun,

Yürek oynamasına ve nefes darlığına uğrayanların Ayasofya içindeki kuyunun suyundan sabah erkenden aç karnına üç kere içerlerse iyileşeceklerine inanılırdı.

Azmin bambaşka ruhun mirası

Er yada Geç...

Temel taşlarını küffar aşırdı.

Alıntıdır...

Böyle mi kalacak sonsuza dek

Fatih Sultan Mehmed Han, ayasofyanın kıyamete kadar Cammii olarak kalmasını vasiyetinde belirtmiş ve aksi durum için lanet okumuştur!

Aylar yıllar geçti hala ağlarsın,

üzgünüm hem de çok, ne ayasofyayı bize verirler, ne de Anadlonun en az 1000 yıldır islam ve Türklük ile bezenmesine bakarak bizlei bu toprakta yaşatmaya devam ederler..

Amerika?nın ve AB?nin ekümenlik için istekleri henüz tam bir baskıya dönüşmedi. Her an dönüşebilir. Patrikhane ekümenlik olsun, Ayasofya Kilise?ye dönüşsün, İstanbul uluslararası bir şehir olsun. Bir zamanlar batının bunları istediğini veya isteyeceğini söylemek ciddiye alınmayabilirdi. Ogünün şartlarında bu doğru idi. Bugün ise şartlar değişti. Bütün bunlar açıkça konuşulur ve istenilir oldu. Bundan sonra bunları ciddiye almamak veya İhanetle arasında bir sınır kalmamış olan gaflet olur.

gülün dikenide var.

Caminin 361 kapısı vardır. Ama yüzü büyük kapıdır ve cümlesi tılsımlıdır. Defalarca saysak bir kapı daha meydana çıkar, ona dahi nişan koysak görmediğimiz bir kapı zahir olur ' tuhaf hikmettir.

Bunlardan biri de Cebrail sureti kanat takıp sayha vurursa doğu semti ganimet olur derlerdi. İsrafil sureti sayha vursa batıda kıtlığa dalalet eylerdi.

Bütün bunlar olurken Ayasofya?nın durumu ise değişmedi. O, müze olmaya devam etti. Sadece zaman zaman Ayasofya ibadete açılsın sesleri sokaklarda ve meydanlarda yükseldi. Bu istekler dış dünyaya ve Hristiyan alemine karşı olmaktan çok içe dönüktü. Türkiye?deki mevcut düzene karşıydı. Ciddi bir içerikten ve idrakten mahrumdu. Bir manada düzene muhalefet etmenin yoluydu. Bunu isteriz diyenlerin ise müslüman kimliklerini ön plana çıkarmalarına yarıyordu. Siyasal İslamın başlangıç ve devamıydı. Biz de Siyasal İslam layıkıyla kavranmış ve anlaşılmış bir İslam?ın üzerine oturmadı. Duygusal tepkilerden oluşan bir temel üzerine oturdu. Ne uzak ne de yakın tarihi etraflıca öğrenmek gibi bir kaygısı olmadı. Yetişen bir kaç şair dışında da estetikle de bir ilgi kurmadı. Bunun içindir ki Siyasal İslam?ın isteklerinin ve kavramlarının içi çabuk boşalabildi. Ayasofya ibadete açılsın talebinin ise içi hiç dolmamıştı. Duygular da aşındı. Yakın zamana kadar İstanbul?un fethini en büyük bir bayram olarak kutlayanlar 28. Şubat?tan sonra bundan da vazgeçtiler.

bizim olanı tekrar almaya çalışmak ne üzücü bir durum

Ayasofya'nın geride cümle kapılarının batı tarafı nihayetindeki dreklerden biri Terler Direk ismiyle anılmaktadır.

Bu ruha inşirah veren hadiseyi Ahmet Muhtar Paşa?nın kaleminden okuyalım:

Artık Ayasofya?nın geleceği İstanbul?un, İstanbul?un geleceği Türkiye?nin geleceği olmuştur.

görmek bizede nasip oldu. turist gibi ziyaret edilmesi çok acı.

Gün gelir bu hesap sorulur bize

Artık Ayasofya, Türkiye?nin kendi içi ile ilgili bir konu değildir. Türkiye için Ayasofya halkın belli bir kesimiyle, Türkiye?nin mevcut düzeni arasında bir mesele olmaktan çıkmıştır. Bugün iktidarda olanlar dün, Ayasofya?nın camii olmasından bahsedenlerdir. Önümüzdeki Kasım?da Papa?nın Ayasofya?ya ziyaretine karşı çıkmamaları kuvvetle muhtemeldir. Türkiye ile dış dünya arasında bir mesele haline gelmektedir.

Diğer taraftan patrikhanelerin ekümenliğe dönüştürülmesi yolundaki istekler, bir yerde Ayasofya?nın da Kilise olmasını istemek anlamına geliyor.

uyu milletim uyu... bir gün açar gözlerini, görürsün belki...

birgün istanbulu aldığımız gibi ayasofyayıda tekrar geri alırız...

Kim ne derse desin batıyla ilişkilerimiz iyiye gelişmiyor. AB üyelik müzakerelerini Lozan?ı ters-düz etme sürecine çevirmek istiyor. ABD ekümenlik konusundaki ısrarını arttırıyor. Kuzay Irak?ta barınan ve her türlü lojistik desteğini oradan alan PKK Türkiye?deki terör eylemlerini çoğaltmasına rağmen, ABD O?na bir müdahalede bulunmuyor. Kuzey Irak ve Irak?ın geleceği ile ilgili belirsizlik bütün ürkütücülüğüyle devam ediyor. Kuzey Kıbrıs elimizden gitmek üzeredir.

Batı dünyası bizden?Ya bize uyun ya da karşı çıkın.?demeye devam ederek her türlü uzlaşma kapısını kapatırsa olacağı da budur.

Bir sam yeli esti, yolu şaşırdı,

Ezan?ın Türkçe okunması mecburi kılındı. 1934?de Ayasofya müzeye dönüştürüldü ve ibadete kapatıldı. Topkapı Sarayı Harem dairesinde Kur?an okunmasına son verildi. Yeni Başkent Ankara?ydı ve Cumhuriyet bütünüyle İstanbul?a sırtını dönmüştü.

Yine ezan sesi yükselecek

Bakarsın bizlere mahsun ve serin,

Kuduz köpeklere varsın yem olsun,

Nedir bu sükunet Ayasofya

COŞKUN ARSLAN

Orta cümle kapısı üzerinde sarı piniç tabuta benzer bir uzun sanduka vardır. İçinde Kraliçe Sofya'nın naaşı mumya olarak defnolunmuştur.

En kısa zamanda Ayasofya üzerindeki oyunların bozulup, hakettiği değerine kavuşması ve kıyamete kadar da, cami olarak kalması, gelecek adına istenilecek büyük bir dua ve beklentimizdir. Keşke birey olarak yapacak birşeylerimiz olabilse.

Fatih Sultan Mehmed'in duası:

Değişmez ölçüyü millet taşırdı,

Taşın üstünde 1205 Haziran'ın 1'inde ölen Ehlisalib reisi Hanri Dandalo ismi yazılıdır. Dandalo buraya gömülmüştü.

Mikail seslense kuzey tarafında bir asi ortaya çıkardı. Azrail seslense cemi alemde taun başgösterirdi diye itikad edilmişti.

Torunuyuz deyip çıkarız düze.

bir vaziyete getirilmesini bekliyor.

AYASOFYA

Ondan bu rehavet Ayasofya

Kim ki bundan sonra, burasını camiden başka bir amaçla kullanırsa, ALLAH'ın, peygamberin, meleklerin ve bütün insanların laneti üzerine olsun"

Ayrıca, İstanbul'u fethederek çağ açıp çağ kapayan ecdadımızın, orasını cami olarak kalmasını istemesinden dolayı, sahipleniyoruz. Buna hakkımız var herhalde. Fetihler öyle kolayına olmuyor. Kıymetini bilmek lazım.

bu açgözlülük bu doymazlık bu sahiplenme iştahını kontrol etmek lazım. bir lokma bir hırka mantığını arada hatırlamak lazım. ayasoyfa hristiyanların inşaa ettiği ve onlara mal olmuş bir yapıttır. bırakın ait olduğu yerde kalsın. taş yerinde ağırdır.

Evliya Çelebi unutkanlık hastalığına tutunanların Ayasofya kubbesi ortasındaki altın top altında yedi kere sabah namazı kılıp dua etmeleri ve her vakitte yedişer siyah üzüm yemeleriyle dertlerinin iyileşeceğini yazmaktadır.

Ayasofya mevcut 11 kuyudan biri bileziğinden ötürü Hz. İsa'ya izale edilmektedir. Yukarı mahfilin doğu tarafında mermere döşeme üzerinde yazılı bir taş vardır.

Hıristiyan aleminin gözü hala Ayasofyada iken, geleceğinden endişe etmemek namümkün...

481 sene boyunca cami olarak Müslümanlara hizmet veren Ayasofya, bugün Müslümanlardan manevi imarını bekliyor... Abdeste, namaza, tesbihe, tahmide, tekbire, tehlile, zikre hasret! Gerçi ziyaretçileri çok; ama ibadet için gelen yok! Müze olarak ziyaret ediliyor, açılan resim sergileri geziliyor; fakat manevi tezyin ve tamirine izin yok! Hatta maddi imarı bakımından da bütçe mağduru diyebiliriz Ayasofyaya. O bakımdan her yönüyle ihyasını bekliyor Ayasofya...

Görecek göz neden mil Ayasofya.

Fethin sembolüsün bi Ayasofya!

O mahsun halinle yürek dağlarsın,

AYASOFYA VE EFSANELERİ

Akşemseddin'in ilk tefsir dersini verdiği pencere, soğuk pencere ismiyle anılmaktadır. Bu pencereden esen serin rüzgarın ilahiyet tahsil edecek talebeye zihin açıklığı verdiği inancı beslenirdi.

Yahya Kemal Ayasofya?dan okunan Ezan?ı devletin iki temelinden birisi sayıyordu. Devlet politikası, O?nu 1934?de müzeye çevirdi. Gelecekte ise, yine devlet politikasının Ayasofya?yı tekrar camiiye çevirmek istemesi mümkün ve muhtemeldir.

Kıble kapısının kanatları Nuh Peyamber'in gemisinin tahtasından yapılmıştır diye efsane vardır.

Zaman ilerledi, şartlar değişti. Ezan?ın istenildiği dilde okunması serbest bırakıldı. Ogün bugündür Ezan Türkiye?nin her yerinde Allah-u Ekber diye okunuyor. İstanbul?daki eski camiilerin çoğu çok ciddi bir restorasyondan geçti. Çoğunun etrafı temizlendi, eli yüzü açıldı. İstanbul, Osmanlı, Fatih, Fetih, Mehter yeniden ön plana çıktı. Türbeler açıldı. Fatih?in Türbesi de ziyaret edilebilir oldu. Bir süre sonra Topkapı Sarayı hareminde Kur?an okutulmaya da başlandı. Umarım hala devam etmektedir.

Ekümenlik ve Ayasofya?nın kiliseye çevrilmesi yönündeki istekleri arttıkça bunların?Ayasofya müze olarak kalacak.? diye karşılanması mümkün olmayacaktır. Türkiye, bunlara karşı Ayasofya?yı düşünmeye başlayacak hatta bunu gerçekleştirecektir.

Yeni kurulan Cumhuriyet, Yahya Kemal?in Ayasofya ve Topkapı Sarayı ile ilgili görüşlerini paylaşmadı. Ayasofya?daki Ezan?ı da Topkapı Sarayı?nda okunan Kuran?ı da, kendi temelleri saymıyordu.

Nice kimseler bu sandukaya dokunmaya cür'et ettiklerinde caminin içinde büyük bir deprem ve velvele peyda olduğundan vazgeçmeye mecbur kalmışlardır.

Artık yaşlarını sil Ayasofya

Sanki bağrında koca bir kurşun

Yahya Kemal (1922)

Bunun üstünde "amud-u sagirmlerin takı üzere bir mermer kitabe içinde Kud-sü Şerif'in eski kıblesi tavsvir olunmuştur. İçi türlü cevherlerle süslenmiştir. Bu dahi tılsımdır. Kimse dokunmaya cesaret edemez.

:(( malesef helede girişte verdiğin ücret kadar üzücü birşey yok

Aytunç Altındal 1967?deki Papa?nın da İstanbul?a geldiğini, Ayasofya?da dua etmek istediğini, o zaman ki hükümetin izin vermediğini söylüyor. Bugün için AB ve dış dünyanın gösterebileceği tepkiler açısından bunun tekralanamayacağı anlaşılıyor. Altındal?a göre ise; ?Papa?nın bir yerde dua etmesi, o yeri kutsallaştırır. Hristiyanlar nezdinde bir kilise haline getirir. Bundan dolayı Ayasofya birden kiliseye dönüşmese bile O?nu ziyeret eden Hristiyanlar için bir dua yeri haline gelebilir. Bu da O?nun müze olmaktan çıkmaya başlaması demektir.?