Aynalar yüzümü tanımaz olur.

edebiyat tarihini birden sevmeye başladım

Gün doğmakta, anneler ne zaman doğuracak?

Gelemem, aynalar yolumu kesti.

Islak bir yorgan gibi, sımsıkı bürüneyim;

18 Aralık 1961'de tahliye edildikten sonra önünde iki yol açıldığını gördü; Ya her şeyden büsbütün el etek çekmek, yahut her şeye topyekün el uzatmak... Tercihi, demir hapishane kapılarından daha önce de salıverildiği günlerden farklı değildi.

Dayandıkça çisil çisil yağacak.

Sonbaharda, artık kendini "dolap beygirinden farksız" hissetmeye başladığı Bankadan istifa etti (10.10.1938); ve vakit geçirmeden Haber gazetesine girdi. Kısa bir süre sonra da Son Telgraf gazetesinde, Babıalinin önde gelen muharrirlerinin aksine, İkinci Dünya Savaşının kaçınılmaz olduğu görüşünü savundu ve haklı çıktı. Hadiseleri önceden haber verir mahiyetteki teşhis ve tahlilleri karşısında muhalifleri ancak şöyle diyebildi:

bu sayfadaki resim eklenebilir mi?_dava adamı nymiş, görülsün...

Beni beklemeyin, o bir hevesti;

İçimde homurtular, inanma diye gülen...

Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır.

Bulmuşum rahatımı ben bir tesellide.

Yani, yine ikinci yolu seçti. Kendini bulur gibi olunca Yeni İstiklal, bir müddet sonra da Çetin Emeç'in sahibi bulunduğu Son Posta gazetesinde başmakalelerine ve günlük fıkralarına başladı.

Mavalları bastırdı devrim isimli masal.

Eser ilk defa 1937-38

Buluştururlar bizi, elbet bir gün hesapta;

İçimde damla damla bir korku birikiyor;

O yıllarda bankacılık yeni ve gözde bir meslekti. "Felemenk Bahr-i Sefit Bankası"nda çalışmakta olan Salih Zeki'yi ziyarete gittiği bir gün, arkadaşının teşvik ve tavassutu ile aynı bankada işe başladı. Daha sonra gayet kısa sürelerle Osmanlı Bankasının Ceyhan, İstanbul ve Giresun şubelerinde çalıştı.

Sonraki dönemlerine bir hazırlık kademesi olan derginin bu ilk devresi, 30'uncu sayıda "Allaha itaat etmeyene itaat edilmez!" mealindeki bir Hadis-i Şerif yüzünden, rejime itaatsizliği teşvik suçlamasiyle 1944 Mayısında Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı.

Askerliği bittikten sonra Ankara'ya döndü. Üçüncü şiir kitabı "Ben ve Ötesi'nin çıkışından sonra artık renk renk konfeti yağmuru altında ve şöhretinin zirvesindeydi.

Rahminde cemiyetin, ben doğum sancısıyım!

Gözüne mil çekilmiş bir ama gibi evler.

Kutsi emaneti yedim, bitirdim.

Paris hayatı, kendini arayışının müthiş his helezonları, korkunç girinti ve çıkıntıları arasında, nefs cesareti bakımından hayal yakıcı bir tablo çizdi.

Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum.

... Hayatım, başından beri muazzam birşeyi bulmanın cereyanı içinde akıyordu. Şu veya bu miskin vesilenin hassasiyeti içinde birini arıyordum. Birini..."

Taksim'deki meşhur tarihi bina Taşkışla'nın 5'inci Alayının Zabit kıtasında 6 ay neferlik; Harbiye'de İhtiyat Zabit Mektebinde 6 ay talebelik, peşinden de 6 ay subaylık yaptı. 18 aylık bu askerlik macerası, 1931 senesinin başlarından 1933 senesinin ilk aylarına kadar fasılalarla devam etti.

1946 senesinin sonlarına doğru, 13 Aralık tarihli sayısında; kapak yaptığı mücerret bir kulak resminin altındaki "Başımızda kulak istiyoruz!" yazısı İnönü'nün kulaklarının duymuyor olması hakikatiyle birleşince Örfi İdarece tekrar kapatıldı.

Benmişim kendime en büyük ceza!

Demokrat Parti'yi ilk kurulduğu andan itibaren bir muvazaa partisi, Adnan Menderes'i de Cumhuriyet devrinin seri malı Başbakanları arasında ilk ve yegane ümit mevzuu olarak gördü. Partiyle Menderes'i ayıran bu görüşü kavrayamayanlar, onu, Demokrat Parti'nin propagandasını yapmakla suçlayacaklardı. Halbuki yeni iktidar Büyük Doğu Cemiyeti'ne duyduğu nefreti ve onu takip ve tarassut altında tuttuğunu bizzat Başbakan Yardımcısı Samet Ağaoğlu tarafından Meclis kürsüsünde dile getirmişti.

Artık büyük mücadele yolundaydı. 1947 baharında (18 nisan) Büyük Doğu'yu yeniden ve üçüncü defa çıkardı. Birkaç ay sonra (6 haziran) "Abdülhamid'in Ruhaniyetinden İstimdat" başlıklı Rıza Tevfik'e ait bir şiirin neşri sebebiyle Büyük Doğu mahkeme karariyle tekrar kapatılırken kendisi de tutuklanarak hapse atıldı. "Türklüğe Hakaret"den yargılandı, 1 ay 3 gün tutuklu kaldı ve sonunda beraat etti.

Bakmayın tozduğuma meşhur Babialide!

Kaldırımlar, içimde kıvrılan bir lisandır.

Örtün, üstüme örtün, serin karanlıkları.

Üstün çile, dev gibi geldi çattı birden! Tos!!

Nur topu günlerin kanına girdim.

Yeni çirkine mahkum, eskisi güzellerin;

Yolumun zafer takı, gölgeden taş kemerler.

Allah kuluna hakim, kulları heykellerin!

"Ağaç" Mecmuası, dönemin önde gelen entellektüellerini çatısı altında topladı.

1957'de de 8 ay 4 gün hapis yattı.

Bu yağmur, bu yağmur, bu kıldan ince,

İstersen rüzgara salıver gitsin

Üst kat: Elinde tespih, ağlıyor babaannem,

1941 senesinde, yine köklü bir.. familyadan; "Babanzade"lerden, Ahmed Naim Efendi'yle kardeş çocuğu olan Recai Bey'in kızı, Yahya Nüzhet Paşa'nın torunu.. Fatma Neslihan Hanımefendi ile evlendi. Bu.. evliliğinden Mehmed (1943), Ömer (1944), Ayşe (1948), Osman (1950) ve Zeynep (1954) isimli beş çocuğu oldu.

Başımın tokmağı indi başıma.

Hikayesi "O ve Ben"de yer alan, korkunç bir fikir buhranına , büyük ruh ıstırabına çattığı 34 yılı, bu yüzüyle ise, hayatının en belalı senesi oldu.

AYNALAR

Gözyaşı döksem, Nuh tufanına denk?

Bendedir, duymadığı dertlerle kalabalık.

Dalıp, sokaklar kadar esrarlı bir kuyuya,

Karayel, bir kıvılcım; simsiyah oldu ocak!

1936'da Celal Bayar'ın temin ettiği ilanlar yardımıyla çıkardığı ve 16 sayı sürdürdüğü

Akşamı getiren sesleri dinle

NECİP FAZIL

İşte bütün meselem, her meselenın başı,

Mukaddes emanetin dönmez davacısıyım!

11 Aralık 1952'de, bu hadise üzerine yayınladığı, şimdi "Müdafalarım" adlı eserinde yer alan "Maskenizi Yırtıyorum" isimli ünlü broşürle, 1943'ten beri başına gelenlerin ve bütün bu olup bitenlerin geniş bir muhasebesini yaptı.

Bu günler, "şair - hapishane ilişkisi"yle de başka örneklerden farklı olarak; o keskin ve gözükara fikir mizacının altındaki çok hassas ruhunu acıtan ve demir parmaklıklar arkasındaki 1 gününü 100 güne bedel kılan "dış tesirler" bakımından hayatının en ıstıraplı dönemidir.

O günler için bir servet demek olan deste "söz" olmaktan çıkmış, üstündeki "Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası" bandajiyle birlikte önündeki masaya bırakılmıştı.

Bu arada; hiçbir zaman ve mekan şartı aramaksızın sürekli yazıyor, değişik sahalarda zirve eserler vermeye devam ediyordu. Ata olan sevgisi ve biniciliği meşhurdu. 1958'de, Türkiye Jokey Kulübü'nün ısmarlamasiyle, belki de dünyada mevzuunun ilk örneği olarak, atı bütün ruhu, estetiği, tarihi ve felsefesiyle, şairane bir üslupla ele alan ve anlatan bir eser kaleme aldı.

ne devlet ne de basında kimseyi ürkütmemişti. Yalnız bazı münekkitler ve yazarlar hiçbir mana veremedikleri ondaki bu eğilimi hazmedememişler ve çeşitli klişe yakıştırmalarda bulunmuşlardı: "İslam komünisti!" "Hayır! İslam faşisti" "Yok, yok neo-müzülman" "Sırf züppelik olsun diye müslümanlık taslıyor!" "Sabık şair; şiirine yazık etti!" "Ahmak burjuvaları şaşırtmak merakında bir sanatkar mizacı!.."

Muhsin Ertuğrul tarafından temsil edildi ve muazzam

Çıkamam, aynalar, aynalar zindan.

Bazı geriden gelen, yüzbin devir ilerde!

Alsa buz gibi taşlar alnımdan bu ateşi.

Yetiş, yetiş, hey sonsuz varlık muhasebesi!

Biri benim, biri de serseri kaldırımlar.

1925'te ilk şiir kitabı "Örümcek Ağı"nı bastırdı.

Bu günlerde ne kadar da manidar bu sözler...

Yine aynı yıl, Büyük Doğu'nun çıkmadığı kısa bir arada 3 sayılık mizah dergisini; "Borazan"ı çıkardı.

Cinlerin beynimde yaptığı düğün,

BU YAĞMUR

1947 yılı içinde; bütün bunlar olup biterken ve arada bir sürü tutuksuz muhakeme, üzerine saçma taneleri halinde gelirken, "Sabır Taşı" piyesiyle "C. H. P. Sanat Mükafatı"nı kazandı. Ancak jürinin verdiği karar Parti Genel İdare Kurulu tarafından iptal edildi.

Zamanın Maarif Vekili Hasan Ali Yücel tarafından Ankara Devlet Yüksek Konservatuarına Hoca olarak tayin edildi. Bu Profesörlük işinin trenlerde kondöktörlüğe döndüğünü ileri sürerek Hasan Ali'den İstanbul'da bir görev istedi. Güzel Sanatlar Akademisi'nin Yüksek Mimari kısmına atandı. Ayrıca Robert Kolej'in son sınıflarında Edebiyat Hocalığı yaptı.

KALDIRIMLAR (508635 Hit)

İste yakalandık, kelepçelendik!

Üç katlı ahşap evin her katı ayrı alem!

6 Haziran günü geceyarısı evinden alındı. 4.5 ay müddetle Balmumcu garnizonunda "gerekçesiz" tutulduktan ve yüzbaşılara varıncaya dek en ağır hakaretlere maruz bırakıldıktan sonra, Genel Affa rağmen, 5816 sayılı kanun sadece kendisi aleyhinde istisna tutulduğu için, "toplu tahliye" sebebiyle bayram yerine dönmüş Garnizon kapısına yanaşan; kaatilleri, ırz düşmanlarını taşımaya mahsus camsız, kırmızı renkte bir cezaevi arabasıyla Toptaşı Hapishanesine nakledildi. (15.10.1960) Ve 1.5 yıl içerde kaldı.

Olur mu, dünyaya indirsem kepenk:

Yerleştirse başını, iki diz kapağına;

1934'de bir akşam, nihayet bir akşam, çalıştığı bankadan Boğaziçindeki evine dönmek için bindiği "Şirket-i Hayriye" vapurunda karşısına oturan ve gözlerini ondan ayırmayan; o güne kadar hiç görmediği, bir daha da göremiyeceği Hızır tavırlı bir adam, ona, kainat çapında bir vaadin, Abdülhakim Arvasi Hazretleri'nin adresini verdi.

Uzanıverse gövdem, taşlara boydan boya;

Ölse, kaldırımların kara sevdalı eşi..

Sabredin, gelecektir, solmaz, pörsümez Yeni!

Tak, tak, ayak sesimi aç köpekler işitsin;

1952'de, Vatan gazetesinin sahibi ve başyazarı Ahmet Emin Yalman'ın Malatya'da bir suikast teşebbüsü ile yaralanması (22 Kasım) ile başlayan hadiseler, malum basının yaygarasiyle büyütüldü, genişledi ve nihayet onu da azmettirici sıfatıyla, o ünlü savunmalarını yapacağı sanık sandalyesine çekti.

Uzun süredir üzerinde çalıştığı, büyük ruh çilesinin sahne destanı "Bir Adam Yaratmak" piyesini 63 numaralı ocak idaresinin teftişini yapmak için gittiği Zonguldak'ta

Bir kurtlu peynir gibi, ortasından kestiğim;

Demokrat Parti'nin seçimleri kazanmasının arkasından çıkan Af Kanuniyle 15 Temmuz'da serbest kaldı. Aynı yıl, üstüste, Cemiyet'in Tavşanlı, Kütahya, Afyon, Soma, Malatya, Diyarbakır şubelerini açtı. Vaziyeti eski iktidarı ürküttüğü kadar, yeni iktidara da hoş görünmemekteydi.

"O güne kadar muhasebem, her unsuriyle hassasiyetimi gıcıklayan koca bir konak, her ferdinin nereden gelip nereye gittiğini bilmediği uğultulu bir cereyan içinde, her an iniltilerle açılıp örülen mırıltılı kapılar arasında ve bütün bir ses, renk ve şekil cümbüşü ortasında, beş hassemin sınırı tırmalayıcı ve ilerisini araştırıcı derin bir duygusundan ibaret...

Bu ne hazin ağaçtır, bütün ufkumu tutmuş!

Bana düşmez can vermek, yumuşak bir kucakta;

Bakamam, aynada, aynada vicdan;

Koku iffet, dalları taklit, meyvesi fuhuş...

Lafını çok dinledik, şimdi iş inkilapta!

Üstüme camlarını, hep simsiyah, dikiyor;

Sadece beyni zonklayanlardan biri!

Sıcak bir ilkbahar günü, yanına Abidin Dino'yu aldı ve Eyüb sırtlarına çıktı. Belki üç, belki beş saat süren o günkü temastan aldığı kelimeler üstü bir tesirle çarpılıp kaldı ve bir daha bırakmamacasına o Büyük Zat'ın eteklerine yapıştı.

Alt kat: Kızkardeşimin da çığlıkları;

Saçının en titrek teline düştü

Aynalar, bakmayın yüzüme dik dik;

gönlümce en güzel şiiri

Gün geçirilmeden Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Mimari bölümündeki hocalığından kovuldu ve ikinci askerliğine ikinci defa sevkedilerek Eğridir'e sürüldü.

2 Kasım 1945'de Büyük Doğu yeniden çıkmaya başlayınca, onu, birdenbire; "eski İktisat Vekili Fuat Sirmen'e neşir yoluyle hakaret, Dini tezyif, memleket dahilinde teşekkül etmiş İktisadi, hukuki, siyasi, idari rejimleri devirmek yolunda propaganda" gibi birçok adli takibat ve muhakemeyle yüzyüze bıraktı.

1940 yılında Türk Dil Kurumu hesabına "Namık Kemal" isimli bir eser kaleme aldı ve vaktiyle Abdülhakim Arvasi Hazretleri'nin Ulu Hakan Abdülhamid hakkında söylemiş olduğu hakikatleri, bu eser zaviyesinden tetkiklerini derinleştirdikçe bizzat gördü.

Daha keskin eliyle, başını ensesinden,

1949 senesini; zevcesi, üç çocuğu ve kayınvalidesiyle beraber küçük bir otel odasında karşıladı. Ağır Ceza Mahkemesi hakkında verdiği beraat kararında ısrar ederken, Büyük Doğu da kapana-çıka; fakat her defasında kaldığı yerden yoluna devam ediyordu.

Zamanı kokutanlar mürteci diyor bana;

1963 İlkbaharında bir davet üzerine açılan "konferans çığırı" üzerinde evvela Salihli, İzmir; bir müddet sonra Erzurum, Van; daha sonra İzmit, Bursa ve 1964 yılının ilkbaharında da Konya, Adana, Maraş ve Tarsus'ta konferanslar verdi.

Ümidim yılların seline düştü

Yaşadığı buhranlı günlerden sonra Efendisinin manevi tesiriyle açılan kitaplık çapta eser verme devrinin ilk eseri "Tohum"u yazdı. (1935)

Çok var ki, bu hınç bende fikirdir, fikirse hınç!

Zaman, korkunç daire; ilk ve son nokta nerde?

AYRILIK VAKTİ (215616 Hit)

1942 kışında tekrar 45 günlüğüne Erzurum'a askere gönderildi. Askerken yazdığı siyasi.. bir.. yazı.. sebebiyle mahkum oldu ve ilk hapis cezasını.. Sultanahmet cazaevinde tattı.

kışında, İstanbul

Bu yağmur, yerde taş ve bende kemik,

12 Aralık 1952'de, yani Malatya hadisesinden hemen sonra, daha önceki bir mahkumiyetin infazı bahanesiyle atıldığı hapisten "taammüden katle teşvik ve azmettirmek, katle teşebbüs fiilini medih ve istihsal eylemek" isnadlariyle yargılandıktan sonra, 16 Aralık 1953'te Malatya Davasındaki suçsuzluğu anlaşılmış olarak çıktı.

Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında;

Bu yılın Ramazan ayında (28 Haziran) Büyük Doğu Cemiyeti'ni kurdu.

Ey dipsiz berraklık, ulvi mahkeme!

Küçüle, küçüle kaybol ırakta

1929 yazının sonlarına doğru gittiği Ankara'da, içinde 9 yıl müddetle çalışacağı ve müfettişliğe kadar yükseleceği İş Bankasına Umum Muhasebe Şefi olarak girdi. (5 Ağustos 1929)

Ve sonra kelimeler; kutlu, mutlu, ulusal.

Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum.

Ayırıp o genç adam, uzansa yatağına;

Yaşlı gözlerime dalıver gitsin

1916'da, "Ne oldumsa bu mektepte oldum" dediği ve şahsiyetinin ana dokusunu örgüleştirdiği "Mekteb-i Fünun-u Bahriye-i Şahane"ye imtihanla ve en titiz muayeneler neticesinde alındı. Hayatının en nazik dönemini geçirdiği Bahriye Mektebi, içindeki bütün ışık cümbüşleriyle ona, kendisini gösteren bir ayna, parlak bir zemin oldu. İlk metafizik arayıcılıkları ve zabitlerin bile benimsedikleri "Şair" lakabı ile ilk aruz talimleri orada başladı.

Kuru yaprak gibi eline düştü

Evet, kafam çatlıyor, güya ulvi hastalık;

Mahkumiyet kararlarının hızla kesinleşmeye başladığı ve Başbakan'ın emriyle Niğde Cezaevinde kendisine tek kişilik konforlu bir hücre hazırlandığı sırada 27 Mayıs 1960 İhtilali oldu. İhtilalin ilk radyo duyurularından birinde, zaten çıkmayan Büyük Doğu'nun kapatıldığı ilan edildi.

17 yaşında, o günkü adiyle " İstanbul Darülfünunu Edebiyat Medresesi Felsefe Şubesi "ne girdi. (1921)

Bu yağmur, kanımı boğan bir iplik,

Namzet sınıfından ayrı üç harp sınıfını bitirdikten ve mezuniyet durumuna geçtikten sonra diplomasını beklerken, ilave edilen dördüncü sınıfı bitirmemeye karar verdi ve mektepten ayrıldı. Bir müddet sonra da, o tarihte namzet ve sadece üç harp sınıfından ibaret Bahriye Mektebini ikmal ettiğine dair diplomasını aldı. (1920)

Bana çocukluğumdan kalan ve ilerdeki basamaklarda gittikçe kıvamlanan bu hassasiyet, sonunda, Büyük Veli'nin eşiğine yüz süreceğim ana kadar -otuzuna yaklaşıncaya denk- mücerret, müphem, formülleşmemiş ve sisteme girmemiş, hayat üstü bir hayat, ideal hayat hasretinin, kulaklarıma devamlı fısıltısını akıttı.

İşte 1943, Sanatkarın fildişi kulesinden agoraya indiği; tam olarak belirdiği tarihtir: İçini öyle bir sosyal mücadele ruhu; sanatının muhtaç olduğu cemiyeti yoğurma heyecanı kapladı ki, artık çalışamaz oldu ve mücadelesini bir ömür; hükümetiyle, partisiyle, basıniyle, hocasiyle, gençliğiyle kendi açtığı bütün cephelerde tek başına sürdüreceği Büyük Doğu Mecmuası'nın ilk sayısını çıkardı. (17 Eylül 1943)

Karanlık, kovulmaz düşüncelerden.

Fikirde, daima ruhçu, tecritçi, sezişçi, keyfiyetçi, sır idrakine bağlı ve İlahi vahdeti tasdikçiydi. Yani, çocukluk günlerindeki ilk ürpertilerinden 1934 yılına kadar, dur-durak bilmez taşkın ve başıboş ruhu, muazzam çalkalanmalarına ve anaforlarına rağmen ana istikametini hiç kaybetmedi.

Güneşle köye in, beni bırak da

Ne sabahı göreyim, ne sabah görüneyim;

Nefesten yumuşak, yağan bu yağmur.

"- Bu adam ne derse çıkıyor!.."

Orta kat: oynayan annem ve aşıkları,

Birkaç gün sonra Başbakan Recep Peker tarafından Ankara'ya çağırıldı. Recep Peker'in sadece "biraz ölçülü" davranması ve fazla aleyhte yazmaması karşılığı 100.000 lira teklifi, kabul etmediği takdirde ise açık açık zindana atılma tehtidiyle karşılaştı.

Aman, sabah olmasın, bu karanlık sokakta;

"Öz yurda garipsin öz yurdunda parya..."

1964'te Büyük Doğu'nun 11'inci devresini açtı. Adnan Menderesin aziz hatırası için kaleme aldığı ve derginin 1'inci sayısında neşrettiği "Zeybeğin Ölümü" şiirinden dolayı takibata uğradı.

Buyrun ve maktaından seyredin, işte evim!

Tırnağı en yırtıcı hayvanın pencesinden,

Merhamet, sucumdan aşkın merhamet!

Kara gökler kül rengi bulutlarla kapanık;

Ulus Gazatesi yeni bir Milli

Bir vicdanın, bilemem, kaçtır hava parası?

Oniki yaşımdan yirmi küsur, hatta otuz yaşıma kadar süren, güya kendime gelme, billurlaşma ve şahsiyetlenme çığırımda, şu veya bu bahanenin çarkına tutulmuş, döner, döner ve kendimi hep günübirlik bahanelerin hasis kadrosunda belirtmeye çabalarken, bu fısıltıya; seslerin, renklerin, şekillerin ve mesafelerin ötesindeki hakikatten çakıntılar bırakıp geçen bu fısıltıyı hiç kaybetmedim. Madde içi hayatta parende üstüne parende atarken, madde ötesi hayatın, ruhumda daima ihtarcısına, gözü uyku tutmaz nöbetçisine rastlıyor; ve arada bir bu nöbetçinin selamını alıp yine beni sürükleyen çarklara takılıyor, ona:

Çıktınız umulmaz anda karsıma,

Bu yağmur, bu yağmur, bir gün dinince,

Cumhuriyetin ilanından bir yıl sonra, 20 yaşında, Maarif Vekaletinin Avrupaya tahsile gönderilecek ilk talebe grubu için açtığı imtihandaki başarısiyle üniversitedeki

Bir saman kağıdından, bütün iş kopya almak;

İn cin uykuda, yalnız iki yoldaş uyanık.

Yeter senden çektiğim, ey tersi dönmüş ahmak!

Genç adam, al silahı; iman tılsımlı kılınç!

Yolumun karanlığa saplanan noktasında,

Evlerin bacasını kolluyor yıldırımlar.

Sen cüce sanatkarlık, sana büsbütün paydos!

Sulardan, seslerden ve gecelerden

Acı, hapsettiğin sefil gölgeme!

"O ve Ben" adlı otobiyografik eserinde, hayatının en "kritik" kesitlerinden biri olan "Bahriye Mektebi Yılları" itibariyle, birkaç cümleyle özetlediği, 30 yaşına, yani 1934 yılına kadarki muhasebesi şöyledir:

1928 - 29 senelerinde "Babıali" adlı otobiyografik eserinde tafsilatlı şekilde anlattığı, Babıali palamarına bağlı "Bohem Hayatı"nı son kertesine çıkardı.

Sanıyorum, her sokak başını kesmiş devler...

Dişlerinde, köpek nefsin, irade.

1938 senesinin başlarında

Doğmaz güneşlere bağlandı vade;

Dışımda bir dünya var, zıpzıp gibi küçülen,

Tenimde acısız yatan bir bıçak.

Köşede bir lahza kalıver gitsin

Çok geçmeden; kapatılan dergide tefrika edilmeye başlamış olan "Sır" isimli piyesinden dolayı "Milleti kanlı ihtilale teşvik" suçlamasiyle mahkemeye çıkarıldı.

1949 yılının açtığı, gittikçe köpüren iftira ve lekeleme kampanyasının ve bu takip ve tarassutun bir neticesi halinde çok geçmeden basına "Kumarhane Baskını" diye akseden siyasi komplo tertiplendi (24.3.1951). Bu komplo üzerine Büyük Doğu'nun derhal toplatılan meşhur 54. SAYI'sını çıkardı. Bu sayıdaki bir yazısından dolayı tutuklanarak cezaevine atıldı. Çıkışında Büyük Doğu Cemiyeti'ni tasfiye etti.

Ve cemiyet, cemiyet, yok edilen güruhiyle...

Marş.. için.. müsabaka.. açtı. Ayrıca kendisine özel olarak yapılan teklifi; öne sürdüğü işi umumileştirmekten.. yani "müsabaka"dan vazgeçilmesi şartının hemen kabulü üzerine benimsedi ve sonunda "Büyük Doğu Marşı" olarak kalan şiiri yazdı.

lerini resmen tamamlamış sayıldı ve Paris'e gönderildi. Sorbon Üniversitesi Felsefe bölümüne girdi. (1924)

İki yanımdan aksın, bir sel gibi fenerler.

Bu yağmur, delilik vehminden üstün,

1939'da, ileride baş köşeye oturtacağı en sevdiği şiirini, bu tarihten 5 yıl önce yaşadığı anlatılmaz ve anlaşılmaz büyük ruh ıstırabının şiirini verdi.

Yükseldik sanıyorlar, alçaldıkça tabana.

Diyemiyordum.

Soruverse: Ben neyim ve bu hal neyin nesi?

MUHASEBE..

Günah, gunah, hasad yerinde demet;

bitirdi. (8 Temmuz 1937).

Aslında politikaya ve sosyal sahaya meyli 1936'da başlamış, o yıldan 1943'e kadar geçen 7 yıl içinde, İslami temayülü "Şahsi bir zevk ve saklı bir telkin" planında kaldığı için,

"Bir mısraı bir millete şeref vermeye yeter!.. Bu söz benim iman tarafım belli değilken, o hengamede, bugünkü düşman cephesinin en kodaman kalemlerinden biri tarafından hakkımda kondurulmuş teşhistir. Yarabbi; nezdinde, kendimi, en aşağı müminlik mertebesinin ancak ayak tozlarını silmeye memur bir dereceye bile layık görmeyerek böyle bir iddiadan kemiklerim ürpererek kaydediyorum: Sadece senin dininden, hak olan yolundan, tek olan kapından nefret ettikleri için, nefret edilmek bana ne muazzam payedir! Bu payeyi bana sen, hayatım ve bütün insanların hayatı gibi, meccanen, yoktan, tek liyakat ve istihkakım olmadan verdin; ve benim ağzımla değil, düşmanlarımın lisaniyle izhar ettin. Artık ben nasıl susabilirim?"

Ben bu kaldırımların emzirdiği çocuğum!

-Haydi, beni nereye götüreceksen götür, kime teslim edeceksen et!

Büyük Doğu'ların muazzam hücum devresi 1959'da, aleyhine o kadar dava açılmıştı ki, bu davaların yarısı mahkumiyetle neticelense 101 sene hapis yatması gerekecekti.

Cemiyet, ah cemiyet, yok edilen ruhiyle;

bir alaka doğurdu.

Bekleyin, görecektir, duranlar yürüyeni!

Sebep ne, mezardansa bu hayatı tercihe?

ben teşekkür ederim editör hanım

Şu yolu dönerken arkana bak da

NECİP FAZIL KISAKÜREK

Otuz yaşıma kadar da muhasebem budur.

Şehir Tiyatrosu'nda

O günlerin (1928 Harf inkılabına kadar) edebiyat alemini, Ziya Gökalp'in kurup Yakup Kadri ve arkadaşlarının çıkardığı Yeni Mecmua, Dergah, Anadolu Mecmuası, Milli Mecmua ve Hayat Mecmuası teşkil etmekteydi. Bu alem içinde ilk şiirlerini Yeni Mecmua'da yayınladı.

Suratımda her suç bir ayrı imza,

Ben gideyim, yol gitsin, ben gideyim, yol gitsin;

1948'de, Temyiz Mahkemesi, hakkındaki ilk ve meşhur beraat kararını, dünya adalet tarihinde görülmemiş tertiplerle bozdu. Bütün bir yıl geçimini, evinde ne varsa son iskemleye kadar satarak temin etti.

Saçlarımdan tutup kor gözlerinle

Gündüzler size kalsın, verin karanlıkları!

Dinle de gönlümü alıver gitsin

İnanmıyorum, bana öğretilen tarihe!

Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi;

Ben bir genç arıyorum, gençlikle köprübaşı!

Milyonlarca ayağın altında kaldı kellem.

Henüz 24 yaşındayken, "Kaldırımlar" isimli ikinci şiir kitabının yayınlandığı ve ortalığı takdirle karışık hayret seslerinin bürüdüğü 1928 yılı, onun şiir diyapozonunun herkesce beğenilmek noktasından en dik irtifaları kaydettiği basamak oldu. Bütün eser mevcudu 64 yaprak ve 128 sahifeyi geçmezken, hakkında yazılıp çizilenler bunu kat kat geçmişti.

Büyük meydana düştüm, uçtu fildişi kulem;

Fikrin ne fahişesi oldum, ne zamparası!

Kaldırımlar, duyulur, ses kesilince sesi;

1951, 1952 ve 1956'da Büyük Doğu'yu günlük gazete olarak çıkardı. Büyük Doğu'nun tesiri o kadar büyük oluyordu ki, 1954 seçimlerinden önce, bir parti lideri yaptığı seçim konuşmalarında eline dergilerden çeşitli nüshalar alarak; "İşte Menderes, bu yobazlık abidesine yardım eden adamdır. Onu ve partisini seçmeyin!.." diye propaganda yaptı.

Ben artık ne şairim, ne fıkra muharriri!

Bu karanlık sokakta bitmesin yolculuğum!

Bu ilk devresinden sonra, 2 Kasım 1945'ten başlayarak 5 Haziran 1978'e kadar günlük, haftalık ve aylık olarak çeşitli tarih ve periyotlarda tam 16 devre yayın hayatını sürdüren Büyük Doğu'yu cilt cilt eser faaliyetinin yanı sıra, 36 sene müddetle tek başına omuzladı; büyük bir fikir ve aksiyon zemini kurdu.