Ancak kirli eşya, sıkılamayan cinsten olursa, yine bir kap içinde 3 kere yıkanır, her seferinde de kurutulur. Bu eşyaların, damlaları kesilinceye kadar asılmaları, kurumaları yerine geçer. Böyle bir eşya, kap içinde yıkanmaz da akarsu içinde veya üzerine sular dökülmek suretiyle yıkanırsa, kendisinde necasetin eseri kalmayınca temizlenmiş olur. Ayrıca sıkılmasına, kurutulmasına lüzum kalmaz.

Pis çamurdan yapılmış testi, bardak, çanak gibi şeyler, ateşte pişirilip kendisinde pislik eseri kalmayınca temizlenmiş olur.

Sevde:

2. Hükmi dibağat: Deri ve postekilere toprak serpmekle veya onları güneşe, havaya ve rüzgara karşı bırakarak kurutmakla yapılan dibağat.

KOLONYA, PARFÜM VB. NECİS Mİ?

Necasetler Kaç Kısma Ayrılır?

Galiz Necasetten Namazın Sıhhatine Mani Olan Miktar Ne Kadardır?

Bütün yeryüzü bütün canlıların dış bedenleri -hafif veya galiz necaset sayılan pis bir şey'e bulaşmadıkca - temiz sayılırlar.

Hangi Şeyler Galiz Necasetten Sayılır?

İstinca'nın Allah indindeki kıymet ve ehemmiyetini göstermesi bakımından İbn-i Abbas ve Ebu Hüreyre'den gelen şu rivayet dikkat çekicidir:

"Allah Teala: 'Ölen hayvanın derisini tabaklarsanız, size helal olur ve onu kullanabilirsiniz' buyurmaktadır."

Oymalı ve nakışlı olan eşya ise, silmekle temizlenmez, bunlar ancak yıkamakla temizlenmiş olur.

4 - Eti yenen hayvanlardan tavuk, kaz, ördek ve hindi gibi kümes hayvanlarının tersleri...

Dinimizin temiz saymadığı, necis kabul ettiği şeylerin fıkıh kitablarında iki kısma ayrılarak incelendiği görülür:

"Ölmüş bir hayvanın derisini alıp ne yapacağız?" dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz şu açıklamayı yaptılar:

Eğer bu hususda şübhe edilirse, yani, murdar bir madde ile dibağatlandığı kesin olarak bilinemeyip ancak bu hususta vesvese duyulursa, deri temiz hükmündedir. Fakat şüphe ve vesveseden kurtulmak için ihtiyaten yıkanması efdaldir. Esasen şübheye mahal verecek açık bir alamet ve durum yoksa, daha fazla araştırmaya da lüzum yoktur. Deri temiz kabul edilir.

Domuz dışında boğazlanmadan ölen bütün hayvanların etleri murdar olmakla beraber, içine kan girmeyen uzuvları temizdir.

Her iki usulle de deri temizlenmiş olur. Üzerinde namaz kılınabilir.

- Allah sizi neden övüyor?

Necis olan şeyleri temizlemek için, şer'i yönden mahiyetlerine göre muhtelif temizleme yol ve metodlarına başvurulur. Başlıca temizleme yolları şunlardır:

İstinca su ile yapılacağı gibi, su olmadığı takdirde ufak taşlarla da yapılabilir. Ancak, kemik, cam parçası, yazılı kağıtlar, ipek gibi pahalı kumaş parçaları ve zemzem suyu ile istinca yapılması mekruhtur. Temiz boş kağıda da hürmet lazımdır.

"O pis değildir. Ancak o sizin etrafınızda çok dolananlardandır."

Eğer yaş bir madde ise, el ayası dediğimiz avuç içinden daha geniş bir alana yayılmamış olması şarttır. El ayasından fazla bir kısmı ıslatmış olan pislik, namaza manidir. Namaz kılabilmek için bu miktardaki pisliklerden temizlenmek farzdır.

Bıçak, cam, cilalı tahta, düz mermer ve tepsi gibi şeyler, yaş veya kuru bir pislikle pislenirse, yaş bir bezle veya süngerle veya toprak gibi bir şeyle silinerek temizlenebilir. Ancak pisliğin tamamen çıktığı kanaatı hasıl olmalıdır.

Pis, fakat kuru bir yer üzerine serilmiş olan yaş bir çamaşır veya eşya, üzerinde pislik eseri görülmedikçe, pis sayılmaz.

Tadil-i Erkan ile alaklıdır...

İç çamaşıra veya elbiseye bulaşan bir meni, kurumuş ise, yıkanmadan sadece ovalamakla da giderilebilir. Ovalamadan sonra elbisede kalan iz, ibadete mani teşkil etmez. Elbiseye bulaşan meni yaş ise, elbise ancak yıkamak suretiyle temiz olur.

Bazı alimler, domuzun sadece kılları için, bir zarurete mebni, badana yapmakta ve ayakkabı dikmekte kullanılmasına cevaz vermişlerdir. Yani domuz kılından yapılmış fırça ile sürülen badana ve domuz kılı iplikle dikilen ayakkabı, pis sayılmaz.

Gözle görülür cinsten olan bir pisliğin temizlenmesi, pisliğin eserleri, yani, varlığı, kokusu ve rengi giderilinceye kadar yıkamakla olur. Burada yıkama sayısı mühim değildir.

Tezek ve benzeri pislikler, ateşte yakılıp kül olunca temiz hale gelir.

2 - Suda Kaynatmak Suretiyle Temizlik

"Üzümün şarabından mamul olmayan ispirto, bira vesair müskirat içilemezse de, elbiseye veya bedene sürülmesi de namaza mani olur, diye iddia edilemez. Ebu Hanife Hazretleri bu suretle şaraptan maada müskiratın aynı ve katresi necis olmadığına kail olmuş."

Galiz necaset tabir edilen ağır pislik, kuru bir madde ise, bir dirhem, yani, üç gramdan az olmalıdır. Üç gramdan fazlası, namazın sıhhatine mani olur.

Ekşimiş yemek, acımış yağ, kokup kurtlanmış et veya peynir, temizliğini kaybetmiş sayılmazlar. Ancak, sağlığa zararlı oldukları için, bunların yenmesi sıhhi yönden mahzurludur.

Galiz necasetten sayılan maddeleri şöylece sıralayabiliriz:

Maddi bir pislik, yağmur, dere, deniz suyu gibi mutlak sularla temizlenebileceği gibi; çiçek suları, gül suyu, sebze ve meyve suları gibi bazı mukayyed sularla da temizlenebilir. Hatta abdest veya gusülde kullanılmış su ile bile temizlik yapılabilir.

Necaset dumanı, elbiseye değmekle elbiseyi pislemez.

Böylece temizlenmiş olan bu deriyi, yırtılıncaya kadar su tulumu olarak kullandı...

Su içinde yaşayıp, su içinde ölen balıklar ve diğer hayvanlar temizdirler. Bunların kanı da temizdir. Elbiseye bulaşsa da pis etmez.

Eğer necaset gözle görünmeyen sidik, şarap damlası cinsinden olursa, yıkamak gerekir.

3 - Bütün hayvanların akan kanları...

Hayvan boğazlanarak öldürülmekle beraber, bu boğazlama işlemi dinimizin tarif ettiği şekilde yerine getirilmemişse, bu hayvan da leş hükmündedir, pis sayılır, eti de yenilmez. Hayvanı boğazlarken kasten, bile bile besmeleyi terketmek gibi. Besmeleyi çekmeyi unutmakta ise, hayvanın etini murdar etmez, yani o hayvanın eti yenir.

Cadde ve sokakların sert veya gevşek olan çamurları, gübreli bile olsa temizdir. Buna binaen, bu çamurların elbiseye bulaşmasıyla elbise pislenmez.

Farzlar ile alakalıdır...

1 - Su İle Yıkamak Suretiyle Temizlik

5 - "Meyte" tabir edilen leşler, yani, karada yaşayıp besmele ile boğazlanmaksızın ölen kanlı hayvanlar ve bunların tabaklanmamış derileri...

6 - Alkollü içkilerden Şarap da galiz necasettendir. Bunda, bütün fıkıh alimlerinin ittifakı vardır. Şaraptan başka olan alkollü içkilerin necaset durumlarının ne olduğu hususunda üç görüş vardır: Kimisi bunları galiz, kimisi de hafif necaset sayar. Bazılarına göre de, bu içkiler, maddeleri itibariyle temizdir.

DİNEN TEMİZ SAYILAN ŞEYLER

Şafiiler, domuz gibi köpeğin dışını da pis kabul ederler.

İSTİNCA NE İLE YAPILIR?

Hz. Sevde derhal birini gönderip ölmüş keçinin derisini yüzdürdü ve kendi eliyle onu tabakladı.

Eti yenen hayvanların idrar ve tersleri hafif necaset sayılmakla birlikte, salyaları temizdir.

yıkamakla temizlenir. Henüz kaynar suyu içine çekmeden çıkarıldığı takdirde de hüküm aynıdır. Yani murdar olmuş olmaz. Sadece yıkamakla pak olur.

"Ya Resulallah! Bizim keçi öldü" diyerek durumu Allah Resulüne bildirdi. Allah Resulü de ona:

Donmuş haldeki bir yağa bir pislik düşse, sadece pisliğin düştüğü kısmı oyup almakla, kazımakla yağ temizlenmiş olur.

Yoksa pislik, ister galiz olsun, ister hafif, eşyayı kirletmekte birbirine eşittir. Mesela, bunlar az miktarlardaki bir suyun içine düşseler, o suyu derhal necis ederler. Artık o sudan abdest almak caiz olmaz.

Vücuda yapışan meni, kurumuş bile olsa, ovalamakla vücut temizlenmez, ancak yıkamakla temizlenmiş olur.

Onlar da bu suale:

Bu pisliğin, kuru veya yaş bir madde olup olmamasına göre, namazın sıhhatine mani olan miktar değişir. Şöyle ki:

2 - Eti yenmeyen hayvanların idrarları, ağız salyaları ve tersleri... Ancak eti yenmeyen hayvanlardan çaylak, kartal, atmaca gibi kuş cinsinden olanların pislikleri, hafif necasetten sayılmaktadır.

Binaenaleyh bunların boynuzları, tırnak ve kemikleri, kırpılmış kıl ve tüyleri de dibağatlanmış derileri temiz sayılır.

Domuzdan başka bütün hayvanların derileri, sadece boğazlanma yoluyla temiz olacağı gibi, deriyi tabaklama yoluyla da temiz olurlar. Şu halde boğazlanmaksızın kendi kendine ölmüş bir hayvanın derisi, dibağat yoluyla temiz hale getirilip kullanılabilir.

Su bulunmadığı takdirde, kıymetsiz bez ve pamuk, yazıda kullanılmayan suyu emici kağıtlar ile de istinca yapılabilir.

İbadet ile alakalı kavramlar hakkındadır...

Bit, pire, tahtakurusunun kanları da temizdir.

Bu hükümden sadece domuz istisnadır. Onun, eti gibi dış bedeni de, yani, kıl ve derisi de pistir. Elbise veya el sürülürse, sürülen kısım pislenmiş olur. Yıkanıp temizlenmesi gerekir.

Pis olan bir toprak, necasetin eseri gidinceye kadar üzerine su akıtmakla veya necasetin kokusu alınamıyacak derecede üzerine temiz toprak sermekle de temizlenir.

Şarap dışındaki alkollü içkileri, madde itibariyle temiz kabul edenlere göre, kolonya, ispirto, tentürdiyot gibi alkollü maddeler de temizdir. Bunları kullanmak, yani, vücuduna veya elbiseye sürmek, dökmek veya şişe içinde üzerinde taşımak caizdir. Namaza mani teşkil etmez.

Boğazlanan hayvanların derileri; ciğer, yürek, dalak kanları temizdir. Damarlarda ve etlerde kalıp akmayan diğer kanları da temiz sayılır.

Hafif necisler neler?

1. Hakiki dibağat: Şap, tuz gibi kimyevi maddeler ve ilaçlarla yapılan dibağat.

3 - Ateşe Tutmak Suretiyle Temizlik

1 - İnsan vücudundan çıkan ve abdest veya gusül almayı gerektiren her şey: İdrar, kazurat, meni, mezi, vedi, kan, irin, sarı su, ağız dolusu kusmuk, hayız-nifas ve istihaze kanları gibi...

Bir kimse pis olan bir yatak veya yer üzerinde yatıp uyumakla üzeri pislenmiş olmaz.

Ancak, ibadete mani olmayacak miktarda da olsa, galiz ve hafif her türlü necasetten temizlenmek takvaya uygun bir davranış olur.

İSTİNCA NEDİR?

PİSLİKLERİ TEMİZLEME YOLLARI

Ancak bu serpintilerin az miktardaki bir suyun içine damlaması halinde, o su pis olmuş olur.

Domuzdan başka, eti yenen ve yenmeyen bütün hayvanların derileri, hayvan şer'i usule göre kesilmişse, deri üzerine kan v. s. gibi bir pislik bulaşmadıkça temiz sayılırlar. Böyle bir deri üzerinde namaz kılınabilir.

- Biz def'-i hacetten sonra su ile temizlenir, istinca yaparız, cevabını verdiler."

Bismillahirrahmanirrahim...

1 - Ağır Necaset ,

Eğer pislik, mesela idrar gibi, göze gözükmeyen, kurumakla geride hiçbir iz bırakmayan cinsten ise, bunun temizliği, idrarın bulaştığı kısmın bir kapta 3 defa ayrı su ile yıkanması ve her defasında da suyun insanın vargücüyle sıkılması ile olur.

Dibağat iki türlü yapılır:

Bu bakımdan ister necasetin galiz kısmından, isterse de hafif cinsinden olsun, kirlenen yerleri imkanımızın müsaadesi nisbetinde temizlemeye çalışır, her ne kadar namaza mani olmayacak miktarda olsa da, yine tertemiz bir beden ve elbise ile ibadet etmeyi isteriz. Kaldı ki, namaza mani olmayacak miktardaki pisliği temizlemenin vacib olduğu da bazı kitablarımızda kayıtlıdır.

Sıcak su içinde bekleyerek pis hale gelen hayvanı temizleme yolu, hayvanın içini temizledikten sonra üç defa temiz su ile kaynatmak ve her seferinde de kaynatılan suyu dökmektir. Böylece hayvanın etindeki necaset, kaynatılan su ile dışarı çıkmış ve temiz hale gelmiş olur.

Ecnebi ülkelerde murdar bir madde ile tabaklandığı kesin olarak bilinen deriler, üç kere yıkanarak temiz hale getirilebilir.

İbn-i Abbas'tan rivayet edildiğine göre: Resulüllah Efendimiz'in muhterem zevceleri Sevde bint-i Zem'a'nın bir keçisi eceliyle ölmüştü.

Toprak ve toprak üzerinde sabit olan ağaç, ot v. s. gibi bir eşya, pislenince, kurumakla temizlenir. Bu kuruma, güneşle, ateşle, rüzgarla da olabilir. Böyle bir yer üzerinde namaz kılınabilir, fakat teyemmüm yapılamaz. Zira bu yer, her ne kadar temiz ise de, temizleyici değildir.

Abdest veya gusülde kullanılmış su -ki bu sulara fıkıhta ma-i müsta'mel denir- temizdir. Bu su ile pislik temizlenir. Ancak tekrar abdest alınmaz ve gusül yapılamaz.

Hafif necasetlerde ölçü, pisliğin, bulaştığı elbisenin veya uzvun dörtte birisini kaplamasıdır. Miktar dörtte birden az olursa namaza mani olmaz. Çok olursa, namazın sıhhatine manidir. Yıkamak farz olur.

Ev kedilerinin idrarı, bulaştığı kap ve içindeki suyu pisler. Ancak bu idrar, giyilecek şeylere bulaşması halinde, elbise pis sayılmaz; temiz kabul edilir. Kedinin salya ve artığının ise, temiz olduğunu daha önce belirtmiştik.

Mest İle Alakalıdır...

Şarap dışındaki alkollü içkilerin de maddesi itibariyle şarap gibi necis olduğunu kabul edenlere göre ise, ispirto ve kolonya da necistir. Bu sebeble, ispirto veya kolonyanın ıslattığı yerler, pis olmuş olur. Eğer avuç içi genişliğinde bir yeri ıslatmışsa, bu kısımlar yıkanmadan namaz kılınmaz. Kolonyanın, ıslattığı yerden, rüzgar dokunması veya sıcaklık sebebiyle uçup gitmesi, temizlik için kafi değildir. Mutlaka o yerin yıkanması şarttır. Aynen idrarın ıslattığı yer gibi... İdrarın ıslattığı yer kurusa bile, o kısım yıkanmadan temizlik yerine gelmiş olmaz.

4 - Silmek Suretiyle Temizlik

5 - Kazımak Veya Ovalamak Suretiyle Temizlik

2 - Etleri yenmeyen hayvanlardan atmaca, çaylak, kartal gibi havada tersleyen vahşi kuşların tersleri... Güvercin ve serçe gibi eti yenen kuşların tersinin ise, temiz olduğunu belirtmiştik.

Eti yenmeyen hayvanlardan, sadece kedinin salyası ve artığı temiz kabul edilmiştir. Kedi, insanlarla çok düşüp kalktığından, ev eşyasına her zaman dokunduğundan ve insanın elini, v. s. yaladığından, insanlara güçlük olmaması için, Allah Teala onun salyasını ve ağzını pis saymamıştır. Böylece biz kullarına büyük bir kolaylık kapısı açmıştır. Nitekim Resulüllah Efendimiz, bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuştur:

Hafif Necasetin Namaza Mani Sayılan Miktarı Ne Kadardır?

İğne ucu veya iğnenin pislik geçirilecek deliği kadar ufak olan sidik serpintileri de, beden veya elbisede pislik meydana getirmezler. Bu şekilde idrar bulaşmış elbise ile namaz kılınabilir.

İçine temiz olmayan bir şey karışan süt, pekmez, bal, reçel gibi sıvı şeyler üç defa ayrı ayrı temiz su ile kaynatılmakla temiz olur.

"Öyleyse neden derisini almadınız?" diye sordu.

7- Boğazlama ve Tabaklama Yoluyla Temizlik

İşkembe yıkanmadan kaynar suya atılırsa bir daha temiz olmaz. Fakat daha kaynar hale gelmemiş bir suya atılırsa, sonradan yalnızca

"temizlik imandandır" buyururken, temizliğe dikkat edenlerin kuvvetli bir imana sahip olduklarına işaret etmiştir.

Merhum Elmalılı Hamdi Yazır, tefsirinin 1. cild, 762. sayfasında şöyle demektedir:

AĞIR NECİS NAMAZA ENGEL Mİ?

Hafif necis namaza engel mi?

1 - Atların ve etleri yenen koyun, geyik gibi ehli veya vahşi hayvanların idrar ve tersleri... Katır ve merkep tersleri ihtilaflıdır. Galiz necaset sayan olduğu gibi, hafif necaset sayanlar da vardır.

Peygamber Efendimiz,

Aslında su ile istinca yapıp bez gibi suyu emici bir nesne ile kurulanmak temizliğe daha uygundur.

Netice olarak diyebiliriz ki: Kolonya v. s. gibi temiz olup olmadığı ihtilaflı şeylerden kaçınmak, elbette en güzelidir ve takvaya uygun olanıdır. Ancak kaçınmanın zor olduğu hallerde, harama girildiği şeklinde düşünmemek, ispirto ve kolonya dökünmesinin mübah olduğunu söyleyenlerin de var olduğunu hatırlamak ve ona göre davranmak daha isabetli olur.

Bu ayırım, pisliğin az veya çok oluşuna göre değil, namazın sıhhatına mani olup olmayan miktarına göre yapılmaktadır.

2 - Hafif Necaset ...

"Orada temizlenmeyi seven adamlar var" (et-Tevbe, 108) mealindeki ayet-i kerime nazil olunca Resul-i Ekrem onlara sordular:

Eti yenen hayvanlardan serçe, güvercin gibi havada pisleyen kuşların tersleri, temiz kabul edilmektedir.

"Kubalılar hakkında:

İstinca, lügatte, pisliklerden temizlenmeyi istemek demektir. Dini ıstılahta ise, büyük ve küçük hacetini yaptıktan sonra avret yerlerini temizlemek manasına gelmektedir. Buna dilimizde, taharetlenmek denilir. Bu temizlik, müekked sünnettir.

Ayakkabı, mest gibi giyim eşyasına gözle görünür bir pislik bulaşır da kurursa, bu necaseti kazımak suretiyle temizlemek mümkündür. Necaset yaş olursa, ancak yıkamakla temizlenir. Fakat iz kalmayacak şekilde temiz bezle bilinmesi de caizdir.

Bu miktarlardan aşağı olan pislikler, namazın sıhhatine engel teşkil etmez. Ancak yine de bu miktar pisliğin - eğer mümkünse - yokedilmesi sünnettir.

Bu başlıkta İlmihal ile alakalı bilgiler ve görseller paylaşılacaktır. Hayırlı ve faydalı olmak temennisiyle...

Şer'i usule göre boğazlanmış, fakat bağırsakları çıkarılmadan tüylerini yolmak için kaynar suya atılmış olan tavuk ve emsali hayvanlar içteki pislikler ete sirayet ederse temiz olmaktan çıkar. Binaenaleyh böyle bir hayvanı kestikten sonra, üzerinde bulunan akar kanını ve içini çıkarıp yıkamalı, ondan sonra sıcak suya atmalıdır. Ancak hayvan içteki pislik ete nüfuz etmiyecek şekilde sıcak suya sokulup çıkarılırsa, pislenmiş sayılmaz.

6 - Kurumak ve Pislik İzi Kaybolmak Yoluyla Temizl