Kapıları Avrupalılara kapalı olan bu uzak diyarlarda olup biten şeylerin teferruatını bilemeyiz. Yalnız muhakkak olan bir şey varsa, o da Türkiye?nin milli cumhuriyet içinde etnik bir ayrılık telakki ettiği aşiretçi Kürtlüğü, hiçbir riya ve yalana tenezzül etmeksizin açık ve samimi bir hoyratlık ile tamamen ortadan kaldırmaya çalışmasıdır. Bu sırada asi şeyhler idam olunmuş, muhalefet gösteren aşiretler başka yerlere naklolunmuş, tren yolları, halk mektepleri inşa olunmuş, velhasıl modern devletin bütün politik tedbirleri ve cebir vasıtaları kullanılmıştır. İşte bu suretle Anadolu?nun, binlerce yıldan beri, Kürtlerden çok daha büyük ve çok daha değerli kavimleri yutan ezeli kanunu yerine gelmiştir.

arkamızdan emindik

Türkiye, eğer Anadolu?nun politik tarihinin, yirmi otuz yıl içinde tabii bir şekilde rahat rahat ve hiçbir harici tesire muhtaç olmadan bütün Kürtleri temsil edeceğine emin olsaydı, bu kanunun tesirine güvenirdi. Fakat böyle bir ümide kapılmak için ortada hiçbir sebep yoktu.

Kürtlerin Türkleştirilmesi politikası, dönemin yöneticileri bakımından?batılılaşma projesi? nin tabii bir parçası kabul edildi. Tıpkı, İslam kültür havzasından şuurlu bir kopuşu ifadede eden harf devrimi, dinin görünür hayattan tasfiyesini amaçlayan laiklik ilkesi, yeni tarih tezi üzerinden milli tarih inşası, binlerce yıllık ortak kültürün tabii sonucu olarak dile yerleşmiş olan Arap ve Fars menşeli kelimelerin tasfiyesine yönelik dil devrimi, Hıristiyan orijinli batı hukuk sisteminin tercih edilmesi gibi, Kürtlerin asimilasyonu da yönetici kadrolar tarafından milli bir devlet kurmak için gerekli kabul edilmişti. Bischoff ve benzeri ecnebilerin, nasyonalist bakış açısından yabancı unsur olarak tanımladıkları Kürtlerin gerekirse?hoyratça? asimile edilerek Türkleştirilmesini tavsiye etmeleri de uygulanan politikalarda teşvik edici bir rol oynamıştı.

Bischoff, milletleşme hadisesinin ilk adımları olarak Ermeni tehciri ve Rum mübadelesini görmektedir. O, ?milletleşme? projesinin bir parçası olarak yaşanan tehcir ve mübadele işlemini mazur ve meşru kabul etmektedir. Kitapta yer alan şu cümleler, bu bakış açısını tam manasıyla yansıtmaktadır. ?Şurası hiç şüphe götürmez ki, 1914 ile 1934 arasındaki muazzam değişmeler göz önünde bulundurulunca, Türk halkı gerek zihniyet gerek bünyesi itibariyle öyle vahdetli bir milli manzara arz etmektedir ki, Türk milli devletinin vücud bulmasına daha şimdiden tamamlanmış nazarıyla bakabiliriz. Bu süratli muvaffakiyet, son devrin en mühim ve en acıklı iki millet tasfiyesi sayılan hadiseler sayesinde kabil olmuştur; büyük savaşta Ermenilerin Anadolu?dan tehciri ve kurtuluş savaşından sonra, Anadolu Rumlarının Trakya Türkleri ile mübadelesi.? (shf 217). ?Ancak, Anadolu?daki Rum ve Ermenileri kökünden yok etmek suretiyledir ki milli bir Türk devleti ve bu devlet içinden tamamen Türk olan bir cemiyet kurmak mümkün olmuştur. Anadolu ve onunla beraber bütün Türkiye, Rum ve Ermenilerin kovulmasından itibaren umumiyet itibariyle milli bir damga taşımağa başlamıştır.? (shf.221). ?Ermeni ve Rumların kovulmasındaki eşsiz ehemmiyet sade bundan ibaret değildir. Bu tedbir, Türkiye?nin ulusal birliği bakımından haiz olduğu etnolojik faydadan gayri, sosyal alanda da tesirlerini göstermiştir.? (shf. 224).

sünni ve alevi kürdü kendinden görmemeye başladı, dışladı

satın aldı üç beş türkü

Bischoff kitabında bir yandan yeni Türk Cumhuriyetinin yönetici kadrolarına akıl hocalığı yaparken diğer taraftan 1924?ten itibaren yürütülen politikaların zihni arka planını deşifre etmektedir. Ona göre, Yeni Türk Cumhuriyeti garp cemiyetinin bir parçası olmak için, bir medeniyet ve kültür tercihi olarak İslam kültür havzasını terk etmiş ve milliyetçiliği en temel şiar kabul etmiştir. ?Yeni Türk devleti ateşli laiktir. Türk milletinin yeni fikir hayatını sevk etmek ve yaratmak işinde, nasyonalizmi kesin olarak üstün kuvvet tanımakta ve bunu kabul ettiği müddetçe?din?e dokunmamaktadır.?(shf.257) sözleriyle, hem yürütülen politikaların ana dinamiğini açıklamakta hem de dine tanınan hayat hakkının sınırlarını çizmektedir.

şia fars güçlüydü

Bischoff?a göre?milletleşme?, bu projenin en önemli unsurudur. ?Türk milletinin ilk defa olarak meydana koyduğu bu cemiyet, bünyesi ve yapısı itibariyle, tamamen garptaki cemiyetin aynı olacaktır. Yeni cemiyette Türk?mukim? olacaktır ve kendi yurdunun toprağında kendisi-yalnız kendisi- kök salmış olacaktır. İlk defa olarak Türk, kendisinin olan, maddesiyle hazır ve geografyası ile mevcud olan bir yurd elde etmiştir. Bir yurd ki, kendinindir, kendisine vazifeler yüklenmektedir ve bütün bunların mesuliyetinden yalnız kendisi mesuldür.?(shf.226).

Bischoff?un model olarak sunduğu garp cemiyeti, tarihi tecrübeler ışığında, yaşadığı coğrafyada çoğunluğu teşkil eden etnik unsurun tek hakimi olduğu, diğer unsurları asimile ettiği, asimile edilemeyenlerin ise yok edilmesinin meşru görüldüğü bir cemiyettir.

ne ben affedebilirim

dağlara mekanımız derken

Nobert Von Bischoff, Cumhuriyet Türkiye?sinin kuruluşunu müteakiben yapılan devrimlerin ve uygulanan politikaların dinamiklerini, bir akıl hocası sıfatıyla, kitabında etraflıca anlatmıştır.

ne olduysa lozan dan sonraki ilk gün oldu

ne de o beni

yalnız, etnik milliyetçilik arabın kürde olan duruşunu olumsuz yöne çevirmişti

şaşırdık

süsledi bunları

başardılar

Netice olarak, Cumhuriyet?in ilk yıllarından itibaren batılı normlarda milli bir devlet kurma ve böylece batı dünyasına ait olma çabası ile girişilen Kürtlerin asimilasyonu politikası ters tepmiştir. Uygulanan politikalar Kürtlere olan etnik düşmanlıktan değil, tek etnisite ile temsil edilen bir millet yaratma gayretinden doğmuştur. Yaklaşık seksen yıllık tecrübe, Batılılaşma projesinin Laik-Müslüman, Kürt-Türk v. b. birçok çatışma alanları yarattığını ve bir arada yaşama iradesini zafiyete uğrattığını ortaya koymuştur. 1921 sonrası yazılan anayasaların ruhunu işte bu bakış açısı oluşturmuş, tepeden inmeci bir yöntemle, yeni bir millet inşa edilmeye çalışılmış, bu projeye yönelik itirazlar ve hak talepleri devlet düşmanlığı kabul edilerek cezalandırılmıştır. Artık, üzerimize giydirilen bu deli gömleğini çıkarma ve sivil bir anayasa yapmanın vakti gelmiştir.

Nobert Von Bischoff?a göre, ?milletleşme? projesi sadece gayr-i Müslim unsurların kovulması ile sağlanamaz. Müslüman olmakla birlikte, Anadolu?da yaşayan gayr-i Türk yabancı unsurların da Türkleştirilmesi icab eder. Türkleştirme hususunda gerekirse şiddetin kullanılması gereken halk, Kürtlerdir. Bu konudaki Bischoff?un görüşleri aşağıdaki gibidir.

türkün de kürdün de kanına girdi bu üç beş satlık ajan türk

zira bilirdik ki o var arkamızda

horasan a geldi 1923 e kadar dostça kardeşçe ittifak yapacağımız olan türk

yine dağlara çekilmiştik

kırdırdı birbirine

saldı ortama

taa baştan beri olayın farkındaydık

Sinan Tavukçu

ne de o

arabın da farsın da dışladığı bir yığına dönmüştük

hep bir arada idik

Bischoff İslam kültüründen çıkıp Garp kültürüne girme meselesini, Türk milletinin inşası davası olarak görmektedir. ?Davanın gerek manevi gerekse teknik şartlarını yerine getirmek, işte Gazi ile onun neslini bekleyen vazife budur. Türk milletinin inşası davası.?(shf.215), sözleriyle, Garplılaşma/Modernleşme projesinin olmazsa olmaz şartı olarak İslam kültüründen çıkmayı ve kayıtsız şartsız Garp kültürüne girmeyi Cumhuriyetin yönetici kadrolarının önüne temel şart olarak koymuştur.

?Anadolu toprağı üzerinde bulunan muhtelif Müslüman camialarının Türkleştirilmesi işi, münakale yollarının en kuytu yerlere kadar sokulmasının tesiri ve milli iradenin yardımı ile çarçabuk tahakkuk etmeğe başladı.

Yalnız bu yabancı uzuvlardan bir tanesi miktar itibariyle o kadar büyüktür ki, bunun temsili şimdiye kadar bir hayli güçlüklerle karşılaştığı gibi herhalde bundan sonra da müşkül olacaktır. Kürt meselesi hala hallolunmamıştır. Kürtlerin hepsini birden Türk hakimiyeti altına almak için yapılan ilk tecrübe, büyük bir isyana sebebiyet vermiş ve bu isyanın 1921 den 1926 ya kadar yatıştırılması pek çok kan, para ve zamana mal olmuştu. Ancak bu isyana milli bir mahiyet vermek doğru olmaz; bilakis bunun tamamen sosyolojik bir manası vardır. Kürt aşiret reislerinin, halk üzerindeki patriarkal nüfuzları modern demokratik?merkeziyetçi idare şekillerine boyun eğmeye mecbur kalınca, menfaatlerini tehlikede görerek isyana yol açmıştır. Muhammed?in dininden başka dedelerden kalma dünya nizamlarına da tecavüz etmek isteyen bir Ankara hükümeti, bunların nazarında, din düşmanı bir hükümet idi. İşte bu gibi şiarlarla Ankara aleyhine tahrik edilen halk, nihayet silaha sarılmıştır. Ve bu sahalar daha bugün dahi layıkıyla emniyete kavuşmamıştır.

Eğer hariçten gelen cebri müdahaleler hadisatın gidişini durdurmazsa, Anadolu Kürtlerinin Türkleşmesi için iki nesillik zaman kafidir. Ancak bugün Türkiye?nin yegane toplu azlığını teşkil eden Kürtlerin mevcudiyeti, sosyal ve ekonomik geriliğinden dolayı, Türk cumhuriyetinin ve Türk cemiyetinin, Ermeni ve Rumların kovulmasıyla elde edilen milli birliğini tehlikeye düşüremez.?(shf.221-224).

aynı bütünün farklı parçaları olan kürd ve farsın arasına mezhep ayrılığı düşmüştü

Bütün diğer çareler, hatta nazari surette mümkün bile olsa, Asya?daki siyasal hadiselerin mekanizmasına uydurulamazdı. Zira, Avrupa?da, hukuku düvel bakımından sağlam bir temel üstüne kurulduğu halde, tatbikat sahasında ekseriyetle tesirsiz kalan azılıklar sisteminin, şüpheli mevcudiyetini medyun bulunduğu politik, psikolojik ve kültürel amiller Türkler ile Kürtler arasında mevcut değildir.

Nobert Von Bischoff, Türkiye?ye 1930 yılının Eylül ayında tayin olmuş, ilk iki sene Avusturya Cumhuriyeti?nin Türkiye?deki ilk Büyükelçisi August Ritter von Kral?ın Elçilik Müşavirliği?ni yapmış, son senesi 1933?te ise Büyükelçilik görevini üstlenmiştir. Nobert Von Bischoff, Cumhuriyet Türkiye?sinin kuruluşunu müteakiben yapılan devrimlerin ve uygulanan politikaların dinamiklerini, bir akıl hocası sıfatıyla, ?Ankara, Eine Deutung des neuen Werdens in der Türkei? isimli kitabında etraflıca anlatmıştır. Söz konusu kitap, ?Ankara, Türkiye?deki Yeni Oluşun Bir İzahı? ismiyle, 1936 yılında Burhan Belge tarafından tercüme edilerek yayımlanmıştır.

arap sünniydi

kardeşliğimiz horasan da başladı

aramıza kan girdi

türk kürde karşı bu kadar zalim olamazdı

Bischoff kitabında, Birinci Dünya Harbine?Osmanlı? olarak giren askerin harpten?Türk? olarak çıktığını ve Türk kimliğine dayalı yeni milli bir devlet kurma ihtiyacının doğduğundan söz eder. Ona göre bu devlet, batı normlarına uygun modern bir devlet olmak zorundadır. Bischoff?a göre, modernleşmek isteyen Türkiye?nin önünde iki mesele bulunmaktadır. Bunlar?millet fikri? ile?modern teknik? dir. Ona göre, ?Bu iki meseleden hiç birisi, Türk milletinin eski hayat telakkisi ile halledilemezdi. Millet fikri ile modern teknik garp dünyasının çocuklarıdır ve İslam dünyasına tamamen yabancıdır. Bunlar garp medeniyeti çerçevesinden ayrı ayrı koparılarak şark cemiyetinin içine iki yabancı unsur olarak nakledilemez (shf.214). Çünkü garp kültürü, yirminci asırda garp kültürü olmaktan çıkmış, artık dünya kültürü, kısaca ve hiçbir geografik hudud tanımaksızın sadece?kültür? olmuştur Türk milleti, bu ikisini almak isterse bu kültüre girecek ve son yıllarda her ehemmiyetli hayat bahsinde tamamiyle aksi bir istikamet almış olan İslam kültüründen çıkacaktır.?(shf.215).

Statejik Düşünce Dergisi - Kasım 2011 sayısında yayımlanmıştır.

Ona göre, ?Türkler İslami şark kültürü sahasından çıkarak garp kültürü sahasına girmek kararını vermişlerdir (shf.233). Türk milli ruhu, herkes için umumi olduğunu anladığı ve bildiği bu kültürü, bütün tamlığı ve bütün katiliği ile almak kararındadır. Böyle bir kararı tradisyonda menfaat görmeyen şark memleketleri verebilirler. Bunun içindir ki, Türk milleti bugünün üniversal kültürünü bütün şartları ve bütün sarahatiyle almayı tercih ederek, bu kültürün şekillerini sözde milli bir damga vurmak hevesiyle bozmağa ve itibardan düşürmeğe tenezzül etmemektedir.?(shf.234).

bize bunları yapanlar türkler olamazdı

ne ben onu sattım

elin ecnebisi girdi türkün kanına

Kürtler, Türkiye, İran ve Irak arasında taksim olmak üzere, Asya dünya siyasasının en mühim kuvvet hatlarının birleştiği bir noktaya yerleşmişlerdir. Musul havzasında İngilizlerin tesiriyle kuvvetli bir surette inkişaf eden milli Kürt hareketi, Türk toprağındaki Kürtlerin otomatik surette Türkleşmesine mani oluyor ve hudutların sıkı sıkıya kapalı olmasına rağmen gene girmeğe muvaffak olan milli tesirler, Kürt dini ve sosyal komponentlerine tehditkar bir şekilde katılıyor. Bu sebeple ancak bir milyonu bulan Kürt azınlığının mevcudiyeti, sade Türk devletinin anayasası ile tearuz eden bir nokta olmayıp Anadolu?nun bugünkü durumu itibariyle, Türkiye?yi böyle bir yükü taşımaya muktedir olmadığı bir anda kanlı karışıklıklar ve mücadeleler girdabına sürükleyebilecek bir tehlikeler membaı teşkil eder. Bundan dolayı Türkiye hükümeti, bu tehlikeli meseleyi bir an evvel halletmek, yani hoyratlığa başvurmak zorundadır.