2001 yılının Aralık ayında, İstanbul?daki Ortodoks Kilisesi Patriği Bartholomeos Brüksel?de AB himayesinde yapılan bir toplantıda, ?Ekümenik ?, yani dünyadaki bütün Ortodoks Hıristiyanların bağlı olacağı dini merkezin başı ilan edilmişti. Bu durum Lozan Antlaşmasını bozan bir karar olup, Türkiye Cumhuriyeti?ne karşı yapılmış bir hainlikti.

Bir fesad ve hıyanet ocağı olan ve memleketimize nifak tohumları eken, uyuşmazlıklar yaratan, Hıristiyan hemşehrilerimizin huzur ve refahı için de uğursuzluğa ve felakete sebep olan İstanbul Rum Patrikhanesi?nin artık topraklarımız üzerinde bırakamayız. Bu tehlikeli teşkilatı memleketimizde muhafazaya bizi mecbur etmek için ne gibi vesile ve sebebler gösterilebilir? Türkiye?nin Rum Patrikhanesi için arazi üzerinde bir sığınılacak yer göstermeye ne mecburiyeti var? Bu fesad ocağının hakiki yeri, Yunanistan değil midir? Büyük Millet Meclisi tarafından idare edilmekte olan yeni Türkiye, Babıali?nin taht-ı idaresindeki eski Osmanlı İmparatorluğu değildir. Yeni Türkiye şeref ve haysiyet, kudret ve kuvvetini müdrik ve hukukunu muhafaza için mevcudiyetini tehlikeye atmaya hazır ve amadedir."

Ekümeniklik kabul edilirse Türkiye'nin değil Yunanistan'ın gelecekteki planlarını en iyi temsil eden kişi olur. Türkiye'nin elçisi ise Kıbrıs ve Ege sorunlarında Yunanistan'a karşı neden Türkiye'ye destek olmuyor?

Fener Rum Patrikhanesi?nin?Biz Ekümeniğiz? söylemleri Rus Kilisesi?nden destek görmez. Bazen oluşan ilişkileri, ziyaretleri hatta dinsel toplantıları bu nedenle çok iyi incelemek ve satır aralarını okumak şarttır. Rusya?nın, Fener Rum Patrikhanesi?ne karşı olan tutumu; İstanbul?un Fethi?nden de önceye dayanır. Bizans, Rusya?nın gözünde Ortodoksluğa ihanet etmiştir. Tek başına Dünya Ortodokslarını temsil edemez ve bu bağlamda?Evrensel? değildir.

Dünya?daki en büyük Ortodoks nüfus Rusya?dadır. Bu nokta, Rusya?nın değişimden önceki pozisyonuna, SSCB dönemi göz önüne alınarak bakıldığında, Ortodoksların yarıdan fazlasının bu coğrafyada bulunduğu görülür. Dünya üzerindeki kendine direk bağlı olan Yunan/Rum nüfusun Ortodokslardaki payı yüzde beşten fazla olmayan Fener Rum Patrikhanesi?nin evrensellik iddiaları dini açıdan mümkün değildir. Patrikhane bu konuda siyasi olarak çok büyük destek görmektedir.

Bizans?ın ve kilisenin en tehlikeli dış düşmanı Ortodoks Kilisesi?nin büyük rakibi Roma Kilisesi?ydi. Bizans devletini dev aynasında gören papazların etkisiyle bu devlet kendini biricik Hıristiyan devleti sayar, Avrupa?nın küçük büyük hükümdarlıklarını meşru saymaz, Rum halkı, Frenk dedikleri Katolik Avrupalılardan nefret ederdi. Fakat Bizans?ın daha da tehlikeli başka bir iç düşmanı vardı. Önce Anadolu?da başlayan sonra Balkanlara sıçrayan Heresi hareketleri. (Hermescilik adı ile anılan M. S 2. ve 3. yüzyıllarda ortaya çıkan gizemci mistik bir inanış. Kökü çok daha eskilere dayanmakla birlikte Stoacılık ve Platoculuğun damgasını taşır; bireysel ermişliğe ulaşmayı sağlayan gizli bilimlerin gerekliliğine inanır.) Daha Selçuklu kudreti Anadolu?ya yaklaştığı zaman hemen hemen bütün Anadolu Hıristiyanlığı Bizans Kilisesi?ne karşı ayaklanmış bir haldeydi. Osmanlı ortaya çıktığı zaman Ortodoks Hıristiyanlığı sönmek tehlikesi karşısında bulunuyordu. Birçok yerlerde Heretik hareketler Türkleri, papazların temsil ettiği Bizans?a karşı tercih edecek haldeydi.

Bozkurt gibi, kartal gibi döğüşmek gerek!

"Patrikhane cephane deposu halini almıştır.

Yunan milliyetçiliğinin bütün Hıristiyan kiliselerinin, bütün Avrupa devletlerinin, hemen bütün Batılı düşünür ve yazarlarının, eğilimleri, inançları, çıkarları ne olursa olsun, hepsinden destek görmek gibi eşsiz bir talihi vardı. Fransa?da olduğu kadar, İngiltere?de ve Amerika?da da şiddetli bir Helen romantizmi vardı. Bunun temsilcileri olan aydınlar Bizans İmparatorluğu?na veya Ortodoks Kilisesi?ne değil, eski Grek uygarlığına aşıktıkar. Fakat Ortodoks Kilisesi ve Yunanlılık bu Grek sevgisinden daima faydalanmıştır. Türk? Yunan ilişkilerinin her gerginleştiği zamanda Grek romantizminin altında yatan şeyin ya Hıristiyan olmayan Türklere karşı din farkı duygusu olduğu veya salt maddi çıkarlar ve en önemlisi ise Din adamlarının başlattığı Türk düşmanlığı olduğu çok kereler kendini göstermiştir.

Yunan Milliyetçiliği ve Ortodoks Kilisesi:

1924 yılında Adamantios Polyzodies adındaki bir Rum yazarın Amerika?da çıkmış olan bir kitabın içindeki Türkiye hakkındaki yorumları gerçekten ibret vericidir.. ?İstanbul?un zaptından sonra, Rumlar hayli din özgürlüğüne kavuştular. Bu özgürlüğü, hem eğitsel, hem milliyetçi amaçlar için kullanma açıkgözlülüğünü gösterdiler. Her Rum Kilisesi gizli bir okul, her papaz gizli bir öğretmen oldu... Herkesin bildiği olay şudur ki, Rum kilisesi olmasaydı bir Yunan İhtilali ve Yunan İstiklali olmazdı. Bu olay bize Rum milletinin neden kiliselerine bu kadar bağlı olduğunun nedenini gösterir. Bu kilise salt bir dini kurum olmaktan fazla bir şeydir; çünkü o, her zaman Yunan ırkının gelenekleriyle, hayalleriyle ve özleyişleriyle görülmüştür?

Atilla'nın ateşi var içimizde!

Durumu bu şekilde verdikten sonra Osmanlılar, sonraları altından çok işler çıkacak olan bir işi daha yaptılar. Osmanlı hükmü altındaki Ortodoks Hıristiyanlarını, hangi kavimden olduklarına bakılmaksızın, Rum Milleti adı altında tek bir kategori sayıp hepsini ekümenik patrikliğin ruhani idaresi altına soktular. Bir adım daha atarak, yer yer Ortodoks cemaatlerinin psikoposlarına Milletbaşı vasfını verdiler. Zamanla bunlar birer teokrasi idaresi haline gelmeye başladı ve Yunan milliyetçiliği bu teokrasilerin rahminden dünyaya geldi. Bugün bile Kıbrıs?taki Makarios teokrasisi bu usulün bir mirasıdır.

Rusya dışındaki Ortodoks ülkelerin yöneticilerinin İstanbul ziyaretlerinde Patrikhane ziyaretleri ve Patriğin hürmet gösterileri basınımızda çok yer alır. Bu aslında sadece Ortodokslarla sınırlı kalmaz. Katolik ve Protestan çok sayıda devlet adamının da bu?Hürmet? sunma yarışında olduğu da basından gözlemlenir.

Aynı Bartholomeos, Bir Türk?ü Evlat Edinen Papaz?ı Aforoz Etti!

Ermeni Patriği Zaven Edendi de Mavri Mira kurulu tarafından satın alınmıştır.

- Patrik seçimini yapan metropolitlerin Türk vatandaşı olma zorunluluğu da ortadan kalktı.

Bir yandan Protestanların Hıristiyanlık dinine düşman Türklerle birlik oldukları suçlamasından, öbür yanda Tek-Tanrıcılık meselesinde Lutherci ve Kalvinci Reformasyonculardan ayrılan Tek-Tanrıcıların Türk taraftarlığından korkan Luther, Katolik polemikçilerini susturmak için onlardan daha baskın çıktı ve şiddetli bir Türk aleyhtarı yayına girişti. Hıristiyanlığın asıl düşmanı olan Papalığın kötülükleri yüzünden Tanrının barbar Türkleri müminlerin başına bir ceza olarak gönderdiği teorisini iyice yaydı. Katoliklikle Protestanlık arasındaki din savaşında her iki taraf da birbiriyle yarış edercesine kocaman bir Türk düşmanlığı edebiyatı yarattılar. Avrupa, Komünizm düşmanlığı, Türk düşmanlığını biraz unuttursa da Avrupa?nın Türk?e karşı duyduğu nefret ve düşmanlık halen devam etmektedir. Bu düşmanlığın yaratılmasında ise bu mübarek din adamlarının etkisi ise çok fazladır. Osmanlı döneminde yaşanılan mezhepler arası din savaşlarının sonucunda oluşan bu Türk düşmanlığı aradan yüzyıllar geçmesine rağmen hala Batılı kafalarında dağılmış değildir ve gizliden yürütüldüğü gibi zaman zamanda yüzeye çıkmaktadır. Bunların bizim hayatımızda oynadığı olumsuz rol ise sandığımızdan çok daha fazladır...

Babacan da 'Uzun vadede bunları tabu olarak görmemeliyiz' dedi?

Irkınızı hiçe saydı Hazreti Fatih.

'LOZAN TÜRKİYE'NİN TEMELİDİR'

Edirne'de Şükrü Paşa bekliyor nöbet!

Patrikhanenin ve başındaki Patriğin statüsü Lozan?da ve Laik Cumhuriyet?in Anayasa başta olmak üzere ilgili yasalarıyla belirlenmişti. Genç Cumhuriyetin Patrikhane ile ilgili en önemli düzenlemesi Osmanlı dönemindeki başına buyruk özerkliğine ve evrensel bir dini merkez olma durumuna son vermek olmuştu. Hatta Mustafa Kemal Atatürk Patrikhanenin Vatikanlaşmasını engellemek için 1936 yılında bir beyanname yayınlayarak; Patrikhane başta olmak üzere azınlık cemaat vakıflarının ellerinde bulunan bütün malları tespit edip, kamulaştırmayı amaçlamıştı. Cemaat vakıflarının, beyannamelerinde yer alan mallar dışında başka mal sahibi olmalarını da yasaklamıştı. Ve dahası Osmanlı döneminde görevde bulunan 40 metropolit vardı. Atatürk bu kadar metropolitin gereksiz olduğunu söyleyerek bu sayısı 7?e indirmişti. Ama ne yazık ki Atatürk?ün patrikhane ile ilgili olan projelerini tam olarak uygulayamadan özellikle de cemaat vakıflarının ellerindeki mal varlıklarını kamulaştırmadan hayata veda etti. Kendin sonra gelen yöneticilerde bu duruma duyarsız kaldılar. Atatürk?ün yapmaya çalıştığı bu düzenleme kuşkusuz laikliğin bir gereği olduğu kadar, Osmanlı döneminde yaşanan acı deneylerinde bir sonucu idi...

İstanbul Rum Patrikhanesi

Devlet adamlarının şaşkınlığı, bir kısmının ahlaklaşmasına karşılık, Rum kilisesi ve halk kendi ruhani ve maddi çıkarlarına en uygun yolu buldular; Osmanlı, Fransız, Rus ve İngiliz ilişkilerinin karma karışık bir hale gelen işlerinin arasında öyle ustalıkla ticaret ve diplomasi yolları buldular ki, on sekizinci yüzyılda bundan iki sonuç çıktı: Biri Yunan denizciliğinin canlanması ve zengin bir merkantil sınıfının doğması . İkincisi ise; Patrikhane diplomasisinin doğması. On dokuzuncu yüzyılın başında bu ikisinin el ele vermesinden ortaya Yunan milliyetçiliği ve bağımsızlığı çıktı. On sekizinci yüzyıla doğru bir yandan Rusya?nın kuvvetlenmeye başlaması, diğer yandan Protestan devletlerin Osmanlı İmparatorluğuna doğru yönelmeleri Hıristiyanlık aleminde Rumlara, hem politik, hem ekonomik destek sağladı. Şehirli Rum müteşebbisleri Odesa?dan Marsilya?ya, İzmir?den Londra?ya kadar uzanan görünmez bir deniz ticareti imparatorluğu kurdular. Ortodoks mezhebinin diğer iki rakip Hıristiyan mezhebi önünde hiçbir zayiat vermeden gelişmesi de sağlandı. Rum Ortodoksluğu yalnız bir kere Protestanlık içinde erime tehlikesi geçirdi. On yedinci yüzyılda Patrikliğe gelen Lukaris, Ortodoks Kilisesi?ne Kalvinist doktrini sokmaya kalktı. Buna karşı Rum cemaatinin isyanı, hem bunların, hem Katoliklerin tahrikleri, hem de patriğin muhtemelen Rusya ile de bir dalgası olması yüzünden, Osmanlı Devleti bu teşebbüsü önledi, bu macera da patriğin hayatına mal oldu. Bu olay, Patrikhane diplomasinin başlangıcını teşkil eder. Ondan sonra bu diplomasinin şaşmaz siyaseti Katolik ve Protestan rekabetine ve Rumlar arasına sızma gayretine karşı tedbirler alınmasını sağlamak, bu üçüne karşıt olarak kilisenin Bizans geleneğini yürütmek olmuştur. Bu siyasetin güttüğü amaç , daha sonraları Yunan Milliyetçiliğin tohumu olarak on sekizinci yüzyılda beyinlere ekilmiştir.

Avrupa?da Türk Düşmanlığı:

Olma böyle sinsi çakal, yahut engerek!

Şehitlerden elli milyon bekçisi olan

Görevi, Osmanlı illeri içinde çeteler oluşturmak ve yönetmek, açık hava toplantıları ve propaganda yapmaktır. Yunan Kızılhacı da bu Mavri Mira kuruluna bağlıdır. Görevi görünüşte gçömenlere bakmak gibi insani bir perde altında çete örgütlemek, ihtilal düzenini hazırlamaktır. Bu yolla tıbbi ilaçlar ve sağlık gereçleri adı altında silah, cephane ve teçhizatı Osmanlı ülkesine sokmaktadır. Hatta resmi göçmenler komisyonu da Mavri Mira kuruluna bağlıdır.

Sonuç olarak Patrikhane Atatürk?ün de dediği gibi bir fesad ve hıyanet yuvasıdır. Ve her şeyden önemlisi Laik Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre de aykırıdır... Megola ideacıların "Bizans" hayali belki de dünya tarihi var oldukça hiçbir zaman bitmeyecek, her yunan/rum çocuğu bu masal ile büyüyecektir. Lakin buna karşılık 1453 yılında İstanbul semalarında dalgalanan Türk?ün bayrağı da dünya döndükçe dalgalanacak ve asıldığı burçtan asla inmeyecektir. Hem ne demiştir ATSIZ ATA bir şiirinde:

2) Atatürk?ün Hakimiyet-i Milliye?ye Verdiği Röportaj:

İşte bu bağlamda; Putin?in birkaç yıl evvel Türkiye?ye yaptığı ziyaret programında Rum Patrikhanesi?ni ziyaret etmemesi ve nedenleri çok önemli bir husustur. Rusya; Fener Rum Patrikhanesi ile ilişkiye girmez. Temmuz 2009?da yeni Rus Patriği Kiril?in, İstanbul?da yapılan Ortodoks Birliği Toplantısı?na katılması üzerine Rus Patriği?nin Fener?in Ekümenikliğini tanıdığı şeklinde spekülasyonlar yapıldı. Bu tabi ki kesinlikle doğru bir tespit değildi. Tüm Ortodoksların yöneticilerinin bulunduğu bir toplantı sebebiyle ve yeni seçildiğinden bu yana henüz görmediği başka patriklerin olduğu bir ortamda, Dünya Ortodoks nüfusunun yarısının dini liderinin bulunmasına başka bir anlam yüklemek yanlıştı. Aynı bağlamda ise Rus Patriği?nin bu toplantıda bulunmaması da büyük yanlış olurdu.

Ülkemizde konuyla en alakasız olanlar da Ekümeniklik, Heybeliada Ruhban Okulu ve son birkaç yılda gündeme gelen Büyükada Yetimhanesi ile ilgili birkaç şey bilirler. Bunlardan Yetimhane bana göre en son sırada yer alır ve bir hukuk sürecidir. Yetimhane kadar masum olmasa da Heybeliada Ruhban Okulu için de hukuksal ama daha çok idari bir konu olduğunu, Türkiye?nin bu okulun açılmasına engel olmadığını, ancak bir hukuk devleti olan ülkemizdeki, başta Anayasa ve birçok kanun ve tabi ki yönetmeliklerle bağdaşmayan Patrikhane isteklerinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirtmek gerekir. Ekümenizm ise Türkiye için felaketle sonuçlanabilecek sorunlar yaratabilir ve bu hususta çok dikkatli olunmalıdır. Bu üç başlıktan başka, bir de sessiz sedasız yürüyen bir başka nokta ise yabancı uyruklu din adamlarına verilmek istenen Türk Vatandaşlığı konusudur. Rum Patrikhanesi; sadece bu birkaç konu başlığı ile sınırlı olmayıp, Türkiye Cumhuriyeti?nin önünde baş ağrıtan ve ağrıtmaya devam edecek bir sorunlar yumağıdır.

Eğer bugün dünyada kendini evrensel Roma papalığına ayar gören bir ekümenik Ortodoks patrikliği diye bir şey varsa, onun mensupları bunu Osmanlı rejimine borçludurlar. Yoksa, Katoliklik, daha sonraki Protestanlık ve çeşitli Heretik hareketler karşısında Ortodoksluk ya tarihe karışmış veya bir kenara sığınmış sıradan bir Heretik sekt haline haline gelmiş olacaktı. Kısacası bugün medeniyet çığlıkları atan Avrupa karanlık bir çağ yaşarken ve din? mezhep savaşları yaşanırken, kıtalara hükmeden Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde din konusunda hiçbir baskı yapmayıp İslamiyetin hoşgörüsü ile bütün dinlere kucak açması, dinde özgürlük yaratması, Fatih?in İstanbul?u aldıktan sonra Bizans oyunlarına bir son vermek ve dünyada ki bütün Ortodoksları kendi eli altında tutmak istediği için Patrikhaneye tanımış olduğu özerklikler Ortodoks Bizans Kilisesi?nin tarihe gömülmesine engel olmuştur...

Böylece Rumlar ve Yunanlılar Greklikten, Hıristiyanlıktan, bağımsız yeni bir millet olmaktan gelen birden fazla destek kazanma şansından hiç mahrum kalmamışlardır. Bu hal onlara özgü bir atılganlık, bir nevi siyasi şımarıklık kazandırmıştır. Gerici devletlerin, ihtilalci devletlerin, emperyalistlerin, milliyetçilerin, liberallerin, sosyalistlerin, Ortodoks papazların hiç sevmediği Protestanların ve hatta bazen Katolik Kilisesi?nin, her biri kendi açısından, bu Grek-Bizans-Yunanlı Papaz karması farkına varmadan aynı zamanda destekleri olmuştur. Bugün de durum buna yakın bir manzara gösterir. Bu karmanın büyüsü altına girmemiş az devlet ve az Batılı aydını vardır. Bu işte Türk?ün payına düşen de bunların ortalaşa nefretine hedef olmaktır...

Mustafa Kemal

"Patrikhane bir fesad ve hıyanet ocağıdır!

Lozan?a ve Anayasa?ya aykırı bir şekilde patrik olan ve gizli casusluk işlerine adı karışan Athenagoras?ın bıraktığı casusluk ve hainlik görevini bugün Patrik Bartholomeos üstlenmiştir. Çünkü o gün Lozan?ı ve Anayasa?yı delenler, o günden sonra Patrikhaneye?İstersek Lozan?ı deleriz? anlayışını benimsettiler. Ve o günden bugüne Patrikhane hem Lozan?a hem de Anayasa?ya aykırı olarak peş peşe davranışlar sergiledi. Öyle ki Fener Rum Patriği devlet başkanlarına, uluslar arası toplantılara küstahça?Konsantinapolis Tahtı?nın Varisi? unvanı ve imzasıyla yazı gönderiyor. İsmail Cem gibi Selanik dönmesi bir devşirmenin Dışişleri Bakanlığı yaptığı ülkemizde de hiçbir yetkili bu küstaha haddini bildiremiyor. Bugün Ekümeniklik yani Evrensellik sıfatı alan Bartholomeos Avrupa Birliği adı altındaki haçlı zihniyetinin Türkiye üzerindeki bir uzantısı olup hem Lozan?a hem de Türkiye Cumhuriyeti?nin Anayasasına aykırıdır... 200 milyon insanın oluşturduğu Rus Ortodoks Kilisesi veya patrikleri yargılayabilecek tek merci olan Kudüs Rum Patrikhanesi ve patrikleri dururken sayıca çok az bir kesime hitap eden Fener Rum Patrikhanesinin patriğini ekümenik olduğunu iddia etmek nasıl bir tezattır? Zaten Avrupa Birliği dışındaki hiçbir Ortodoks ülke ve Ortodoks kiliseleri bu ekümenliği tanımamaktadır. Ekümeniklik unvanını Ortodoksların bütününün kabul etmediğini bile bile Brüksel?de patriğe bu unvanı verenlerin amacının ruhani yönden çok siyasi yön olduğu açıkça bellidir. Hedefin Türkiye ve İstanbul olduğu ve Bizans hayalinin gerçekleşeceğini umdukları da bir gerçektir. İşin en acı tarafı ise Laik Türkiye Cumhuriyeti?nin bir organı olan Dıyanet İşlerinin Ortodoks dünyasının bile kabul etmediği Ekümeniklik iddiasını kabul etmesidir. Brüksel?deki toplantıya katılan Diyanet işlerini ve Türkiye?yi temsil eden Prof. Niyazi Öktem?in o toplantıda bulunması bir ihanetten başka hiçbir şey değildir.

Süngülerle çarpışmadır savaşta yasa.

- Patriğin, siyasetçileri tebrik, ziyaret etme girişimlerine tavır konmadı. Gül'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilişinde Patrik Bartholomeos'un tebriki ve görüşme girişiminde başarılı olması, bu oldu, bittilerin yerleşik hale geldiğini kanıtlıyor.

Barholomeos Rusya?da; Rus Kilisesi?nin ve Dünya?daki en büyük Ortodoks topluluğunun gücünü, arkasında?Devlet? olan büyük bir kilise yapılanmasını ve şurada bin kişi kalmış cemaatiyle ve Patrikhane içindeki o mütevazı kilisesi Aya Yorgi ile ne kadar?Evrensel? ve?Ekümenik? olabileceğini çok iyi bir şekilde gördü.

İki proje birbiriyle uyuşamaz zıt çıkarlara ve amaçlara dayanıyordu. Birinin amacı Rusya?nın peyki olacak bir Bizans İmparatorluğu kurmak, diğerinin amacı Fransa?nın peyki olacak bir Helen İmparatorluğu kurmaktı. Napolyon?un projesine göre, bu imparatorluk kurulunca Müslümanlar da halifelerini Bağdat?a taşıyacaklardı.

görüş belirtin... yazı eklemesi yapacagım ya da adres verip incelemenizi bekleyecegim..

Erzurum / 22 Ağustos 1919

Patrik Bartholomeos?un Moskova Ziyareti

Patrikhane diplomasisinin Büyük Amaç 'a doğru yeni bir safhası, on sekizinci yüzyılın ikinci yarısında başladı. Bu devirde Osmanlı İmparatorluğu?nun yok olacağı fikri her tarafta yaygındı. Hem Batı?da, hem Rusya?da bu imparatorluğun en tabii varisinin Rumlar olacağı fikri üzerinde birleşiyordu. Bundan ortaya, biri Bizans İmparatorluğu, diğeri Helen İmparatorluğu kurma şeklinde iki fikir çıktı. Birinci projenin temsilcisi Rum çariçesi Katerina, ikincisinin destekleyicisi ihtilal öncesi ve sonrası Fransız diplomasisi ve sonraları Napolyon Bonapart?tı.

ABD?nin ve AB ülkelerinin desteği elbette ki tek bir sebepten değildir. Bu çok yönlü bir denklemdir. Bu denklemin çok somut, çok belirgin olan bir yönü vardır. Bu; başta ABD olma üzere diğer ülkelerin Rusya?ya karşı olan tavrıdır. Her ne kadar ABD, şu anda Dünya?daki en büyük güç olarak görünse dahi Rusya?nın gücü de tartışılamaz. Bu güçlü ülke komünist dönemde dahi kilisenin gücünü muhafaza etmesini sağlamıştır. Hatta bunun fevkalade farkındadır demek de mümkündür. Dünya?daki en büyük güçlerden biri olan Rusya?nın topraklarında, en yaygın din ya da mezhep Ortodoksluktur ve Dünya Ortodokslarının yarısı bu ülkenin vatandaşıdır. O halde kısaca şunu demek mümkündür: ?Rusya güçlüdür ve Rusya?da kilise de çok güçlüdür.?

Pek sağlam kaynaklardan elde edilen bilgilere göre İstanbul Rum Patrikhanesinde Mavri Mira adında bir kurul oluşmuştur. Bunun başkanı Patrik vekili Droteos, üyeleri, Atinegora, İnoz Metropolidi, Yunan Kaymakamı Giritli Kathakis, Katelopolos, Dipasimas, Ayinpa, Polimitis, Siyasi adındaki kişilerdir.

Geçtiğimiz günlerin en büyük olayı şüphesiz Filistin?e giden gemilerdi. Daha sonra İran?la ilgili olarak yapılan nükleer oylama gündemdeki bir başka önemli konuydu. İçinde bulunduğumuz jeopolitik durum söz konusu olduğunda elbette ki en sıcak gelişmelerin gündem başı olması da olağandır. Tabi bu arada yurt içinde sürekli derinden sarsıldığımız terör kurbanlarımız için ağlıyoruz.

AB Komisyonu tarafından düzenlenen ve çeşitli dinlerin temsilcilerini bir araya getiren bir toplantıya katılmak üzere İstanbul Ermenileri Patriği 2. Mesrob ile geldiği Brüksel?de Türk Diyanet Vakfı?nı ziyaret eden Bartholomeos, burada yaptığı açıklamada, 11 Eylül sonrası gelişmeleri değerlendirdi. Patrik Bartholomeos, 11 Eylül sonrası ortaya çıkan diyalog fırsatlarının değerlendirilmesi gereği üzerinde durdu ve dinlerin ayırıcı değil, birleştirici unsurlar olduğunu anlattı. Bartholomeos, 11 Eylül sonrası İslam dünyasına ve Müslümanlara yönelik çok haksız saldırılar olduğunu, her dinde aşırı uçtan insanlar bulunduğunu belirterek, haksızlıkların giderilmesi gerektiğini söyledi.

Elçin Macar

Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in ziyaretinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın 'Ortodoks dünyasının iç işi' ve Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın 'Tabu görmemek lazım' sözleriyle gündeme gelen Fener Rum Patrikhanesi'nin 'ekümeniklik' statüsünün tanınması talebi konusunda tarihçi Prof. Halil İnalcık uyarılarda bulundu. İnalcık 'Onlar aralarında halledip gelse dahi biz Lozan'ı önlerine koymalıyız. Hükümetlerin görevi Lozan'daki statüyü deldirmemektir' dedi.

Dumlupınar denen şeyi bilirsin elbet!

3 Şubat 2008 Pazar, 13:16

Megola İdea?nın Doğuşu:

Patrik Bartholomeos'un 'patrikhanenin Bizans döneminden beri kesintisiz devam ettiği ve Bizans döneminden gelen Ortodoks hakları üzerindeki evrensellik iddiasını hala sürdürdüğü' iddiası tarihi verilere tamamıyla aykırıdır.

Elçin Macar?ın bu çalışması, sadece?netameli? sayılmış bir konu olarak İstanbul Rum Patrikhanesi?nin Cumhuriyet tarihi içindeki serüvenini dile getirmekle kalmıyor; konunun hiçbir derinliği olmadan, günlük iç ve dış siyasi çekişmelerle sınırlı olarak ele alınış tarzını terk etmeyi öneren bir derinliği de taşıyor. Macar, bu kitabıyla iki milliyetçilik arasında sıkışmış, ötekileşmiş, ideolojik açıdan suistimal edilmiş bir kurum olan İstanbul Rum Patrikhanesi?ne, hem teorik hem de metodolojik açıdan bugüne kadar egemen olan anlayıştan farklı bir yaklaşım getirmeyi amaçlıyor ve yitirilmiş dinsel çeşitliliğin yakın tarihteki izlerini sürüyor.

Bojidar Cipof

Tüm Dünya Ortodokslarının liderliğine soyunan, kendini?Evrensel Patrik? saydırmaya çalışan, ancak sayıları bin kişiden biraz fazla kalmış bir?Cemaat Başpapazı? olmaktan öte olmayan patrik; bu konudaki en önemli desteğini şüphesiz Amerika?dan almaktadır. Bu destek; salt ABD ile sınırlı olmayıp tüm AB ülkeleri de patriğe destek olmaktadırlar. Başta ABD olmak üzere Katolik ve Protestan ülkelerin, Ortodoks Rum Patriği?ne neden destek verdikleri önemle sorgulanmalıdır.

Ama bu durum sadece bir göz boyama olup, gerçekleri saklayamamaktadır. Amerika?nın gönderdiği Patrik Athenagoras ruhani liderliğin yanında asıl görevi Amerika?ya gizli bilgiler ulaştırmaktı. Çünkü o dönemde SSCB?de komünizm vardı. SSCB?deki Moskova Ortodoks Kilisesi ile Fener Rum Patrikhanesi arasında özel bir hat kurulmuştu. İki kilise arasında yapılan bütün görüşmeleri Amerika?ya iletiyordu. Yani devletler arası casusluk yapıyordu. Bu olay kanıtlanmış olup beyinlerde bazı soruların oluşmasına neden olmuştur. Amerika adına Türkiye?de casusluk yaban ruhani bir lider neden megolo idea için Yunanista?a casusluk yapmasın? Eminiz ki, ruhani bir lider olmaktan çok siyasi yönü ağır basan Athenagoras aynı casusluğu Yunan Devletine ulaştırmak için Türkiye hakkında da yapmıştır. Athenagoras?ın hainlikleri saymakla bitmiyor. Bir diğer hainliği ise kendi dönemine kadar lise seviyesinde olan Heybeliada Ruhban Okulu?nu bir teoloji fakültesine dönüştürmesidir. Athenagoras döneminde bu okula özellikle Yunanistan, Adalar ve Habeş gibi Ortodoks ülkelerden olmak üzere çok sayıda yabancı uyruklu öğrenci gelmiştir. Ve yine çoğu Yunan olan bir çok öğretmen okulda göreve başlamıştır. Heybeliada Ruhban Okulu bu görüntüsü ile tamamen bağımsız uluslar arası bir okula dönüşmüştür. O dönemin hükümeti de bu duruma göz yummuştur ve bu olay Laik Türkiye Cumhuriyeti yasalarına ters düşmekle birlikte megola ideacıların hainlik yuvası olmuştur. Çünkü Cumhuriyet kanunlarına göre okullar laik sistemle yönetilmeli ve hangi din olursa olsun ruhani liderler ve ruhani cemaatler okullara bulaşmamaları gerekmektedir. Daha sonraki yıllarda kapatılan bu okulu açmak megola ideacıların en büyük hedeflerinden biri olmuştur. Yine aynı dönemde sayıları 40 iken Atatürk tarafından 7?e indirilen metropolit sayısı bu dönemde 12?e çıkmıştır. 12 metropolit Cumhuriyet yasalarına aykırı olup, gizli ve hain planların başlarında bulunan kişilerdir. Bugünde bu sayı 12 dir. Megolo İdeacıların içinden çıkan bu 12 metropolitin isimlerinin Derkos, Kostantinos, İrinapolis, İlyapolis gibi eski Bizans ve İstanbul isimleri olması da bunların hala Bizans uhdesini içlerinde taşımalarından ve Bizans hayalinden başka bir şey değildir.

Ekümeniklik iddialarını tarihsel olarak değerlendirir misiniz?

Kin Kapısı, 1829 Mora isyanının çıkmasına dayanır. Mora isyanına neden olan o günkü Patrik Grigoryus?tur. Sadrazam II. Mahmut çıkan bir ayaklanma üzerine bu ayaklanmaların sebebini ve önderini araştırmıştır. Patrik Grigoryus?un bu işlerin içinde olduğunu görünce Grigoryus?u ibret-i alem için Fener Rum Patrikhanesinin giriş kapısına astırmıştır. Bu olaydan sonra o kapı asla açılmamıştır. Günümüzde de kullanılmamaktadır. Ettikleri intikam yeminine göre patrik ile aynı seviyede bir din adamı yahut devlet adamını aynı yerde asacakları güne kadar da o kapı asla açılmayacaktır. Bugün Fener Rum Patrikhanesine giriş çıkışlar hizmetkarların kullandığı kapıdan yapılmaktadır. Ana kapı kullanılmamaktadır. O kapı KİN KAPISI?dır. Bir devlet adamının ya da din adamının kellesini almadan da açılmayacaktır...

Birincisi Osmanlı devrinde Patrikhane'nin sınırlar ötesindeki Ortodokslar üzerinde otoritesi yoktu. Balkanlar'da Sırp Patriği, Ohri'da başka patrik, Rusya'da bağımsız patrik vardı. İkincisi, Patrikhane Ortodoks dünyasını temsil eden makam değildi. Padişahın bir beratıyla tayin edilmiş bir din adamıydı ve devlet içinde memur durumundaydı. Sadece dini meselelerde, rahip atamala rı gibi gibi hususlarda otoritesi vardı. Rum halkı üzerinde idari, siyasi her türlü otorite Sultan'a aitti.

- Patriklerin Türk vatandaşı olma şartının, ABD vatandaşı Athenagoras'ın seçiminde aranmamasına DP hükümetince göz yumuldu.

Ama ne var ki Mustafa Kemal Atatürk?ün hayata veda etmesinden sonra başa geçenler asla O?nun çizgisinden gitmediler. Atatürk?ün bir?fesad ve hıyanet ocağıdır? dediği yere imtiyazlar sağlandı, özellikle 1948 yılında Amerika?nın ünlü Marshall Yardımıyla birlikte göndermiş olduğu Patrik Athenagoras?ı Laik Türkiye Cumhuriyeti?ne kabul etmek ve Patrikhane?nin başına oturtmak hem laik devlet teorisine hem de ruhani liderlerin Lozan?da sınırlanan görev yetkilerine aykırıydı. Çünkü Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan biri asla dini bir lider olarak Patrik seçilemezdi. Athenagoras?la birlikte Lozan?ı delen ilk hareket oldu... Athenagoras ABD vatandaşıydı ve Türkiye Cumhuriyeti?ne bağlı bir kurum olan Fener Rum Patrikhanesinde Patrik olarak görev yaptı. Tabii ki dönemin hain bakanları bu durumun bir pundunu buldular ve Athenagoras Türkiye?ye ayak bastığı gece bakanlar kurulu hızlı bir şekilde Athenagoras?ı Türk vatandaşlığına geçirdiler.

Bizans hayali yani megola idea bütün Rumların ve Yunanlıların ortak hayalidir. Bu hayali yaratan ve ayakta tutan ise Türklere karşı besledikleri kindir. Bu kin yüzyıllarca süren bir kin olup dünya döndükçe devam edecektir. Bu kin bazen gizli bazen alenen yürütülmektedir. Fener Rum Patrikhanesinin giriş kapısına verilen?Kin Kapısı? bu asırlık kinin sadece bir örneğidir.

Türk hükümetleri Lozan'ın delinmesini amaçlayan her hareket karşısında olmalıdır. Patrik'in Yunan destekli iddialarını kabullenirsek Lozan delinmiş olur.

Ünlü tarihçi Halil İnalcık, Milliyet'e verdiği röportaj'da Patrikhane'nin oldu bittiler yaparak fiilen ekümenik konuma geldiğine dikkat çekti.

PATRİK BİR MEMURDU

Hürriyet, 20 Aralık 2001

Yunanistan neden sahipleniyor bu meseleyi?

Hoş geldiniz diyecekti bize Fransa!

11 Haziran 2010 Din/Devlet İlişkileri-Laiklik

Dolayısıyla patrik bugün evrensel statüyü fiilen gerçekleştirme yolunda görünmekte.

Fakat bu karmanın altında bir şey daha vardır ki, dikkatle bakılırsa gözden kaçmasına imkan yoktur. O da Ortodoks Kilisesi?nin bütün bunların merkezinde olduğu... her şeye rağmen kilise, Yunan milliyetçiliğin asıl temsilcisi olarak kalmıştır. Bu durum geçmişte de böyleydi bugünde böyledir... Yunan milliyetçiliğine gıda veren kaynak ne Eflatun ve Aristo?nun Hellas?ı, ne de Batı Avrupa?nın liberal ve sosyalist fikirleridir. Yunan milliyetçiliği en başarılı şekilde papaz teokrasisin ürünüdür. Bizim ülkemizde yobazlar ümmetçilik nidalarıyla milliyetçi duygulara her zaman yabancı hatta, düşman bakmışlardır. Yunanlılarda ise milliyetçiliğin rehber ve bekçileri yüzyıllar boyunca papazlar olmuştur. Ortodoks Kilisesi?nin karşısında liberalizm, demokrasi, sosyalizm ve laiklik, halk kitleleri için hemen hemen hiçbir anlam taşımaz. Kilise halka karşı milliyetçilik bayrağını taşıyan bir merkezdir.

İşte şimdi bu güçlü kilise ve arkasındaki güçlü devlet tüm Ortodoksları kapsayan büyük bir organizasyonla Moskova?da gövde gösterisi yaptı. Heyetlerin daha alana inmelerinden başlayarak çok büyük bir karşılama oldu. Fener Rum Patriği ve beraberindeki heyet ise daha da görkemli karşılandılar. Bunu birileri Fener Rum Patriği?ne yapılan çok büyük?hürmet? olarak algıladılar. Hürmet elbette ki vardı ama esas olan orada büyük bir?Güç Gösterisi? yapıldığı idi. Bartholomeos, bu güç gösterisi altında gerçekten ezildi. Ülkemizde çıkan haberlerde bu güç ya da gövde gösterisi hiç dikkate alınmadı.

Ülkemiz için son derece önemli bir konu, bu yoğun gündem arasında çok az yer aldı. Rum Patriği Bartholomeos ve beraberindeki bir grup din adamı ve kişiler Moskova?ya gittiler. Haber niteliği dışında hiç yorumlanmayan bu ziyaret aslında bizim için de fevkalade önemliydi. Ziyaretin, Türkiye?nin önüne sıkça getirilen, Fener Rum Patrikhanesi?nin?Ekümeniklik? talebi ile ilgili olarak göz önüne alınması ve bu doğrultuda irdelenmesi gereklidir.

Rum okullarının önceden bizim yapıp da şimdi sırası iken ne yazık ki terkettiğimiz izci örgütleri bütünüyle Mavri Mira kurulu tarafından yönetilmektedir. İstanbul, Bursa, Bandırma, Kırklareli, Tekirdağ ve bunlara bağlı yerlerde izci örgütlenmesi tamamlanmıştır. İzciler yalnız çocuklar değildir. Yirmi yaşını aşkın gençler de içindedirler. Anadolu?da Samsun ve Trabzon cephane dağıtma yeridir. Uygun bir durumda bir yelkenli Yunan gemisi durmuş olarak cephane ve silahlarla yüklü bu yerlerde bulundurulacaktır. Ermeni hazırlığı da Rum hazırlığı gibidir."

Mayıs sonunda Moskova?da tüm Ortodoksların katıldığı bir konsül yapıldı. Bu konsül; bu gün Rusya ve diğer Slav ülkelerinde kullanılan alfabeyi ortaya çıkaran Kiril ve Metodi kardeşlerin de anıldığı güne denk getirildi. Bu alfabenin bir başka yönden de büyük önemi vardır. Panslavizm?in en büyük argümanı?Kiril Alfabesi?dir. Panslavizm?in, tarihsel süreçteki en büyük destekçisi ise sadece Rusya olmuştur. Bulgarların, Osmanlı karşıtı isyanının başlıca kaynağı; Rusya desteğindeki Panslavizm ile birlikte sağlanmıştır.

- Türkiye'yi ziyaret eden yabancı liderlerin patriki ziyareti vazgeçilmez bir protokol haline döndü.

Türkiye'nin kurucu anlaşması Lozan'daki statü nasıldı?

Biraz daha yaşasaydı Hazreti Fatih

Ecel ile zaman bize olmadan engel!

"Müslümanlara yapılan haksızlıklara son verilsin."

Yunanlılar, AB'nin de gücünü kullanarak İstanbul'da Ortodoks dünyasını temsil eden bir makam yaratmak istiyor. Patriklik ve Yunan hükümeti 'Megali İdea'nın gerçekleşmesi için işbirliği yapıyor. 18. asırdan beri bütün Yunanlıların gönlünde yatan emel İstanbul'da Yunan hakimiyetini yeniden kurmak, Kıbrıs'ta, Pontus'ta Batı Anadolu'da Bizans'ı ihya etmektir. Her Yunan bu inançla yaşar.

Gezi; baştan sona çok?ezici? bir gövde gösterisi şeklinde gerçekleştirildi. Rusya Devlet Başkanı Medvedev de bu gösteriye katıldı ve görüşmeler oldu. Ziyaret esnasında gerçekleştirilen ancak basında yer almayan bir nokta üzerinde durmak gereklidir. Vladimir Putin; İstanbul?da ayağına gitmediği, ziyaret etmediği Barholomeos ile bir kilisede ve çok ufak bir odada baş başa görüştüler.

Ekümeniklik tezine uluslarası destek nereden geliyor?

İşte bu iki haber Fener Rum Patriğinin yani ekümenik evrensel patriğin yüksek hoşgörüsünü bizlere anlatmaya yetiyor...

Yok olmaktan kurtulan Ortodoks Hıristiyanlığına yeni Türk rejimi evvelce elinde bulunmayan iki yeni kudret kazandırdı. Bir defa Ortodoks Kilisesi?ne devletten ayrı bir otonomi verdi. İkincisi İstanbul Kilisesi?ni bütün Ortodoks Kiliselerinin üzerine çıkardı. O zamana kadar İstanbul Kilisesi?nin böyle bir üstünlüğü yoktu. Bizans?ta merkezleşme devlet kudretinin temsilcisi olan imparatorda toplandığından, batıdaki Roma Kilisesi?nin en üstün ruhani hükümdarlığı elinde toplaması gibi bir merkezleşme Bizans?ta olmamıştı. İstanbul Patrikliği bir çok ve hatta bazen birbirlerine rakip patrikliklerden biri olarak kalmıştı. Şimdi Türkler bu patrikliği bir ekümenik, yani evrensel patriklik mertebesine çıkarmışlardı.

Rusların, tören ve gösteri işinde ve görsellik açısından ne kadar başarılı oldukları bilinir. Çarlık döneminden kalma, Dünya?nın en görkemli kiliseleri Rusya?dadır. Rus Patrikhanesi?nin de kullanımına açık olan Kraliyet Sarayı ise şatafat açısından en had safhadadır.

Osmanlı?nın Bizans Kilisesi?ni Yok Olmaktan Kurtarışı:

BU YAZIYI VE BU DOÇENTİ MUTLAKA OKUYUN...

Balkanlar?da ise, Ortodoks Hıristiyanlığı büsbütün çökmüş bir haldeydi. Burası çoktan beri Roma Kilisesi?nin Bizans Kilisesi aleyhindeki propagandalarının etkisi altında, Bizans Kilisesi?nden kopmuş bir haldeydi. Fakat burası tam olarak Katolik Kilisesi?nin hükmü altına da girmedi. İki kilisenin papazları birbirleri aleyhine halkı o kadar doldurmuştu ki, halkın her iki tarafa da güven ve bağlılığı zayıflamış, bir çokları Müslümanlarla birada yaşamayı ve Müslüman olmayı tercih eder hale gelmişti.

Hürriyet / 19 Mayıs 2002

yazıları okuyun lütfen...

1) Atatürk?ün Erzurum?da Yaptığı Konuşmanın Metni:

Hakkında - Arşivi

Burada tanklar yürümezse etme çok tasa;

Anadolu?da Osmanlı kuvveti belirdiği zamanlarda, Bizans Ortodoks Kilisesi önemli bir çöküntü halindeydi. Roma Katolik Kilisesi?nden farklı olarak akıbetini Bizans Kilisesi?nin akıbetine bağlamış olması yüzünden bu devlete karşı olan her tepki, ona karşı da bir tepki oluyordu. Kiliseye karşı olan her hareket devlete, devlete karşı olan her harekette kiliseye çevrilmiş duruyordu.

Kılıç Arslan öldü sanma, yaşıyor bizde!

Hakimiyet-i Milliye Gazetesi / 20 Ocak 1923

Konuk Yazar

Ortodoks Patrikhanesinin Tarihçesi:

Yunanlı konuk karşısında nezaketen diplomatik tavır takınıp talepleri somut söz yerine ileriye bıraktıklarını anlıyorum. Bu, kiliselerin kendi aralarındaki meseledir ama Türkiye açısından Patrikhane'nin statüsü Lozan'da belirlenmiştir. Aralarında halledip gelse dahi biz Lozan'ı önlerine koymak durumundayız. Lozan'da tespit edilen temel prensibe aykırı taleple gelirlerse tabii ki reddedilecektir.

Haydi, hamle kafirindir... İlkönce sen gel

OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NE EKÜMENİKLİK , PATRİKHANE ve BİZANS PROJESİ

Fakat İngiliz diplomasisine göre, ne Bizans İmparatorluğuna, ne de Helen İmparatorluğuna lüzum vardı. On dokuzuncu yüzyılın ilk çeyreğinde Ortodoks Kilisesi?nin rehberliği altında Yunan isyanı başlayınca, İngiltere, devletlerin Yunan istiklali istemlerini, eninde sonunda başına Avrupalı bir kıral oturtulan küçük bir Yunan devleti bağımsızlığı şekline sokmayı başardı. Bu devlet daha kolaylıkla İngiliz siyasetinin etkisi altına konabilirdi.

İstanbul?da Meryem Ana Kilisesi Papazı Vasilios, Türk ve Müslüman Necla Abay?ı evlat edindiği ve ayağı kırıldığı dönemde bir ay kadar bir Türk hastanesinde tedavi görüldüğü için önce kiliseye girişi yasaklandı, sonra telefonu, elektriği, suyu kesildi en son olarak da kilisenin kendisine tahsis ettiği evinden çıkarılmak isteniyor. Patrikhane tarihinde ilk kez bir papaz mensubu olduğu patrikhanenin yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulundu.

İstanbul Patrikhanesi ve Yunan Konsolosluğu silah ve cephane deposu durumunu almıştır ve hatta kiliseler tapınma yerinden çok askeri ambarlar gibi kullanılmaktadır.

Kurul doğrudan doğruya Venizelos?tan talimat alıyor. Rumların ve Yunan Hükümetinin parasal yardımıyla pek büyük bir sermayesi vardır.

Başbakan Erdoğan'ın 'Hıristiyanların iç işi' değerlendirmesini nasıl yorumluyorsunuz?

EN BÜYÜK HAYALLERİ İSTANBUL

Sınırdadır Plevne'nin kırkbir askeri!

Türk heyeti, patrikhanenin İstanbul'u terk etmesi için direndi, ancak kabul ettiremedi. Batı'nın ısrarıyla 'İstanbul'daki Rumların dini işlerini temsil edecek bir dini otorite olarak kalması koşuluyla' patrikliğin kalmasına izin verildi. Metropolitler meclisinin seçtiği patriği İstanbul Valisi tasdik edecekti. Yani İstanbul'a mahsus bir müessesedir.

Aşılmaz bir kayadır bu ebedi vatan!

Ne Venedik kalacaktı, ne Floransa...

Kanije'nin gazileri daha dipdiri!

Ortodoks Kilisesi zaten bir devlete bağlı olarak yaşamaya alışıktı. Şimdi Osmanlı devletinin kanadı altında yaşamak onun için çok zor değildi. Fatih İstanbul?u alınca Hıristiyan dünyasının genel sanısının tersine, Ortodoks Kilisesi?nde bir din adamının eline evrensel patriklik asasını tutuşturduğu zaman, papazlar kim bilir ne kadar sevinmişlerdi. Türklerin getirdiği yeni rejimin, kiliselerini Hıristiyanlık dünyasında düştüğü aciz durumdan kurtaracağını, hatta ona yeni bir kuvvet ve genişleme devri açacağını da belki içlerinde sezenler olmuştu.

Yunanlı uzmanların yazılarında Patrikhane'nin bazı oldubittilerle Lozan'daki statüsünü nasıl değiştirdiği anlatılır. Türk hükümetlerinin de göz yumması sonucu Lozan'daki statüyü değiştirme yolunda şu oldubittileri gerçekleştirdiler:

Türkiye?nin Cumhuriyet tarihi boyunca tabu addettiği konuların başında gelen azınlıklar konusu, özellikle doksanlı yıllarla birlikte Türkiyeli araştırmacıların gündeminde eskisine oranla daha ağırlıklı bir yere sahip oldu. Genelde hakim konumda olan ve defansif/milliyetçi kaygılarla konuyu ele alıp, ideolojik bir karşı duruşu korumaya çalışanların yanısıra, yeni kaynaklara, yeni yaklaşımlara kapı açan araştırmalar da var...

Bartholomeos?un Hoşgörüsü :

Yunan makamları, patrikhane için 'Türkiye'nin büyükelçisi' tanımını yapıyor?

Gözde Kılıç Yaşın, dünya üzerindeki 220 milyon Ortodoks insanın sadece binde 1.3?ü üzerinde Fener Rum Patrikhanesi?nin ruhani yetkileri olduğu iddiasında bulunmaktadır. İlgili makale için bkz. Gözde Kılıç Yaşın, ?Patrikhane?nin Ekümeniklik İddiası?, Cumhuriyet Strateji, S. 25

İşte Osmanlı Türkleri bu din-devlet bataklığına ayrı bir din-devlet görüşü ile daldılar. Anadolulu ve Balkanlara yeni bir din-devlet rejimi getirdiler. Bundan en çok yaralanan aşağıda değineceğimiz nedenlerle Ortodoks Kilisesi?nin kendisi oldu. Genel bir çöküntü halinde iken Osmanlı idaresi onu yok olmaktan kurtardı. Osmanlıların temsil ettiği ve devletçe çok dinliliği kabul eden Türk geleneği Ortodoks dinini ve kilisesini tarihe karışmaktan kurtardı...

Atatürk Türkiye?sinde Ekümenik Patriklik ve Ortodoks Kilisesi: