Savaşlarda galip gelmek kolay değildir.. Hele de, savaştığınız düşman ordusunu mahvedip, Başkomutanlalarını ve Generallerini de teslim aldıysanız?

Türkler, Yunanlı esirlere esaretleri boyunca iyi davrandılar.

3. Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümen Komutanları..

Yunanlılar, hala Trikopis'in esaretini hazmedemediler.

Trikopis, esir alındığında kendisinin Yunan Ordusu Başkomutanı olduğunu bilmiyordu.. Bizim telsizlerimiz, İzmir'den verilen telsiz emrini elde etmişlerdi. Tarih: 31 Ağustos 1922

Esir Başkomutan olarak kılıcını Mustafa Kemal'e teslim eden General Trikopis'in aldığı feci mağlubiyet sonrasında, Uşak'ta Atina'daki generalleri ve idarecileri suçlaması, İngilizlere kızması çok anlamlıdır. Bu sözleriyle, mağlubiyetin kaçınılmaz olduğunu ve suçsuzluğunu ispat hevesine kapılmış olmaktadır.

Yunanlı generallerin eir alınması, Büyük Zaferin kaymağı oldu, balı ve şekeri oldu. Süper başarıydı!

Akılsızlığın daniskasını işlediler. Ne işleri vardı, Trakya ve Anadolu'da?!..

Trikopis Türklere esir düşünce, esaret sonrası Yunanistan'a döndüğünde yapılan yargılamada suçsuz bulundu ama ondan önce başkomutanlık yapan General Haci Anesti suçlu bulunduğundan, kurşuna dizilerek ölüme mahkum edildi.

yunanlılar parasızlıktan kurtulmak için paralarını ikiye kesip. bir tür devalüsyon yapmanın da

Türk Tarihi, böylece çok şanlı bir zafere imza atmış oldu.

Hangi Başkomutan, düşman ordusunun Başkomutanını ESİR alabildi?.. Mustafa kemal'den başkası varsa, yazınız.

Bunların gücü, Mustafa Kemal önderliğindeki 204.000 kişilik Türk Kurtuluş Ordusuna yetmedi.

Trikopis ve Yunan generalleri esir alındığında çok bitkin vaziyetlerdeydiler. Murat Dağları ormanlarına sığınarak kaçarlerken, süvarilerimzin dehşetinden harap ve bitap vaziyetteydiler. Uykusuz kalmışlardı. Esir düştükleri gün, yani 02 Eylül 1922 tarihinde durum böyleydi.

Daha ne denir ki?

General Trikopis'in esir alınması, onu göklere çıkaran Ermeni ve Rumlarla Yunanlıları şoke etmişti. Bizim İstanbul' daki hainler de buna uzun süre inanmak istemediler. "Nasıl olur, imkansız?.. Uydurma!.." diyorlardı.

TRİKOPİS, kurşuna dizileceğini umuyor ve bekliyordu.

Hedefimizde; İzmir, Manisa, Aydın illeri vardı..

Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ve diğer generallerle birlik komutanları, esirler; Ankara Gar'ına getirildikten sonra tren istasyonundan Ankara Ulus' taki TBMM önüne yürütülerek getirilmişlerdi.. Hepsinin bitkin ve perişan oldukları gözleniyordu..

Yunanlılar, tam Anadolu'da 99.000 ölü ve 35.000 kadar da esir bıraktılar.

Yunanlıların, Uşak'tan sonra Milne Hattı denilen Aydın-İzmir-Manisa-Ayvalık hattinda tutunacakları sanılıyordu.. Ancak, başta süvarilerimiz olmak üzere, 1 nci ve 2 nci Ordular onlara tutunma fırsatı vermediklerinden ve düşmana nefes aldırmadan takip ettiklerinden, Milne Hattını da aşıp geçtik denize ulaştık.. Kuzeyde de Marmara Denizi'ne ulaşmıştık.

Yanlarında 7.000 kadar da asker.. Bugüne kadar alınan esirlerin sayısı 15.000 rakamını aştı. Bu rakam, 35.000 rakamına ulaşacak, ölü sayısı da 99.000 kadar..

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve Yunanlıların 1 nci ve 2 nci Kolordu Komutanlarıyla 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Yunan Tümen Komutanları şan ve şerefle elimize esir düşmemiş, esir alınmamış olsaydı; herhalde Kurtuluş Savaşı böylesine ballı kaymaklı, şekerli, tatlı olmayacaktı..

Savaş meydanındaki topraklar, üç taraftan çembere alınan Yunan askerlerinin ölüleriyle dolmuştu. Toprak kızıllaşmıştı. O topraklar, bölgede güz yağmurları başlayana kadar kıpkızıl kaldı.

Başkası olsa, o esirlerin kemiklerini kırardı.

ATATÜRk, komuta ettiği savaşta tüm düşmanları yenmil bir kahramandır.

Türklerden kaça kaça Uşak'ın Minkarip köyüne gelen Başkomutan Trikopis ve yanındaki generaller, kendilerine eşilik eden 7.000 askerle teslim oldu. Bizim kahraman 23 ve 5 nci Tümenimiz onları teslim alarak, o generalleri Atatürk'ün huzuruna getirdiler.

Trikopis ve 5 Tümen Komutanı generalin esir alınmış olması, Türk Tarihi açısından müthiş bir zafer oldu.

Başkomutanları olan General Trikopis ve diğer beş generalin esir alınmış olması ve feci mağlubiyet, Yunanlıları adeta şoke etti.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile Yunanlıların 2. Kolordu Komutanı General Dyenis ile diğer 4 Tümen Komutanının Türkler tarafından esir alınmış olması, işgalci Haçlıların süngülerinin düştüğüne işaretti.

Yunanlı generallerin, savaşlardan sonraki akıbetleri kötü oldu. Sadece Trikopis suçsuz bulundu.

Yunan generallerin esir alınması, Yunanlıların düşünmeden atıldığı Anadolu macerasının da sonu demekti. Bitmiş, tükenmişlerdi. Ermeni ve Rumlar da ihanetlerinin karşılığını almışlardı.

Trikopis2in esir alınması, bu savaşın muhteşemliğini ve taçlandırılmasını sağladı. Ender olaydır!

İşte, yoktan varedilen muazzam bir tarihi zafer ve bu olayın son sahifesi!..

Yunan Ordusu Başkomutanının ESİR ALINMASI, bu zaferin mükemmelliğini kanatlayan bir gerçektir.

Yunanlılar tam beş parçaya bölünmüşlerdi: Birinci kol Aydın-Söke doğrultusunda, ikincisi Uşak-İzmir doğrultusunda, üçüncüsü Murat Dağları kuzeyinde, dördüncü kol Kütahya-Simav doğrultusunda, beşincisi de Eskişehir-Bilecik-Bursa doğrultusunda savaşarak firar ediyorlardı.

Trikopis, yenilginin ve esaretinin sebebini kendinde bulmuyor, kötü yönetime yüklüyordu. Ona göre, tüm kabahat eski Başkomutan Hacianesti'deydi. Onun, orduyu İzmir gibi 400 kilometre geriden ve uzaktan yönetmeye kalkışmasını, askeri laubaliliğine ve bilgisizliğine veriyordu. Bence, pek de haksız değildi.

1920 yılından başlayarak, adım adım bunların hepsi gerçekleştirilmiştir. Bütün bunlar, 11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Mütarekesi ile de kesin sonuca bağlanmıştır.

VAKİT Gazetesi: Dumlupınar muvaffakiyeti belleri büktü. Düşman İzmir yollarında.. Düşmanın bizi yanlış tanıması işimize yaradı. Saldıramaz sanıyorlardı. Gafil avlandılar.

Yunan Ordusu Başkomutanın ve diğer generallerin esir alınması, tarihin ender olaylardan birisi olarak tarihe malolmuştur.

Trikopis esir alındığında, Haçlılarla Yunanlılar, Ermeni ve Rumlar, vatan haini olan saltanat ve hilafetçiler, haçlılarla işbirliği içindeki hacılar-hocalar yasa girmişlerdi.

2. İngiliz ve Padişah-Halife desteğindeki Hilafet Ordusunun mağlup edilmesi,

ATATÜRK hümanist ve evrensel düşüncelere sahip, bilge bir kişi olmasaydı, çağdaş devrimleri yapamazdı.. Uluorta devlet de kuramazdı!.. Kurulacak devlet yarım yamalak olurdu.

Trikopis ve Yunan generallerinin ve 35.000 Yunan askerinin esaretindenden 3 yıl 4 ay geriye gidip, İzmir'in işgalinden bir gün öncesine yani 14 Mayıs 1919 tarihine dönelim.

Sakarya Meydan Savaşı öncesinde Yunan generalleri ve üst rütbeli Kurmaylar; Ankara üzerine yürürlerken "Mustafa Kemal'i yakalayıp, boynuna bir ip geçirerek yerde sürüklüye sürükleye Atina'ya götüreceğiz ve orada onu asacağız!.." demişlerdi.. Ne de olsa gavur kafası?.. Ama biz onların Başkomutanlarını Uşak'ın Minkarip köyünde esir aldıktan sonra, General Trikopis ve diğer Yunan generallerine bunu reva görmedik!.. Çünkü Türkler, asil millettir ve bunu şanlı tarihleri gereğince düşünmezler..

Esir aldık ya, büyük şeref kazanmıştık.

Uşak'ın Minkarip Köyünde esir alınan Yunan generallerinin, 2 Eylül 1922 tarihinde Atatürk'ün huzuruna çıkarılması, Türk Tarihini şeref tablosu olarak belgelenmiştir. Kılıç teslimi sırasında Başkomutan Trikopis ile 2 nci Kolordu Komutanı General Dyenis'in tartışarak birbirini suçlaması, Yunan Ordusundaki başıbozukluğu göstermesi açısından ayrıca kayda değerdir.

Osmanlı saltanatı ve hilafeti de, Rum ve Ermeniler gibi Haçlılardan yanaydı.. Net ve kesindir.

Tam 91 sene önce bugün yani 1 Eylül 1922 tarihinde Trikopis ve yanındaki tümenlerin komutanları Yunan askerleriyle birlikte ESİR alındılar ama 2 Eylül 1922 tarihinde, yani yarın; askeri teamül gereğince kılıçlarını Büyük ATATÜRK'e teslim edeceklerdir.

Yunan Ordusundaki generallerin birbirine saygısı ve itaatlarının olmaması ve birbirlerini azımsamaları, onlar arasındaki koordinasyonsuzluk, bizim işimize yaradı.. Onları, YILDIRIM HARBİ dediğimiz ani saldırılarla paramparça ettik..

Büyük Taarruz'a renk katan bir törendi. Trikopis ve diğer generaller, Uşak'taki konakta Atatürk'ün huzuruna çıkartılmışlardı.. Askeri görenek icabı kılıç teslim töreni yapılacaktı. Bu sahneyi en iyi Halide Edip, Yakup Kadri ve İzzettin Paşa anlatmaktadır. Mustafa Kemal ortada, sağında Fevzi Paşa, solunda İsmet Paşa vardı. Atatürk ve Fevzi Paşa sakindi ama İsmet Paşa, esir generallere hınç ve nefretle bakıyordu. Bakışlarında aşağılama vardı.

Yunanlıların Başkomutanı olan Trikopis ve diğer generaller 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ta esir alınınca, Yunanlılar İzmir doğu-kuzey-güneyindeki Milne Hattı diye isimlendirdikleri çizgide tutunabileceklerini sanıyorlardı. Ana kuvvetleri İzmir önünde toplanmaya çalışıyordu. Ama nafile? Bir gün bile tutunamadılar. Kuzeydeki kuvvetleri de Bursa önündeki Kazancı Bayırı'nda bir hat kurdular ama ne çare?.. Onlar da, tutunamadılar ve Bursa ve Bandırma'ya doğru kaçtılar.

Allah rahmet eylesin Atatürk ve silah arkadaşlarına

Yunanlıların yenilgisi tüm dünya ajanslarında yayınlandığı zaman, buna TÜRK MUCİZESİ denildi.

Trikopis ve diğer Yunan generallerinin esir alınmış olması, bizim için "tereyağı-bal-kaymak yemek.." gibiydi.

Yunanlılar 26 Ağustos'tan önce 214.000 asker ve 30.000 kadar da yerli Rum ve Ermeni olmak üzere, toplam olarak 244.000 kişilik kuvvete sahipti.

Yunan generaller esaret sırasında bizimkilerden fayton, güzel yemekler, güzel sosyal hayat istemişlerdi. Subaylarımız "Türk askeri ne yiyorsa, siz de onları yiyeceksiniz! Burası otel değil" demişlerdi.

Bundan 92 sene önceki o coşkuyu yaşamak ve görmek isterdim. Dedelerimiz olaylara tanıklık ettiklerinde kimbilir ne sevinç yaşamışlardır? Görmek, yaşamak lazımdı.

Yunanistan' daki Kral Konstantin ile Venizelos'un siyasi hasım ve taraf olarak siyasi rekabet içine girmesi, iç karışıklıklar ve Yunan Ordusuna sirayet eden siyaset, komutanların birbirine hasmane davranışları da bunda etken olmuştur.

Büyük Selçuklu İmparatoru Alparslan'ın 26 Ağustos 1071 tarihinde esir aldığı Bizans İmparatoru Romen Diyojen'e gösterdiği Türklük ve insanlığı, aradan 851 sene geçtikten sonra 2 Eylül 1922 tarihinde Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve diğer generalleri Uşak'ta esir almış olan Atatürk de aynen göstermiştir.

Uşak' ta esir alınan Yunan generallerinin ATATÜRK' ün huzurunda birbirleriyle tartışmaları hiç hoş olmamıştı.. Suçu, birbirlerinin üzerlerine atıp duruyorlardı.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve Birinci ve İkinci Yunan Kolorduları Komutanları ile 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Yunan Tümeni Komutanlarının esir alınmış olmaları başta Padişah-Halife ve Şeyhülislam ile şeyhleri ve dervişleri, Batı Anadolu'daki imam ve müftüleri ziyadesiyle üzmüştür.

beklediler çoğu yunan adasında eşlerini bekleyen çocuk ve kadın heykelleri vardır.

yunanlılar çok ağır bir ruhu travmaya uğradılar.

Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ve diğer ünlü generallerin, Mustafa Kemal Atatürk komutasındaki Türk Ordusu tarafından esir alınmış olması, Türk Tarihi açışından muhteşem bir sonuçtur.

Yunan Ordusuna bağlı tümenler yenildikçe, Türklerin eline de çok sayıda değerli silah ve malzeme, top-tüfek, askeri cephane, araç ve gereç de geçmiş oluyordu.. Türk Ordusunun abad ve ihya olması demek olan bu ganimetler, yıllarca ordumuzun donatımında ve modernize edilmesinde kullanıldı.

Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ve yanındaki generaller, askeri teamül gereği M. Kemal Paşa' ya teslim olmak için konaktaki merasime geldiklerinde süslenmiş ve makyaj yapmışlardı... Sanki bir balo varmış gibi!.. Tuhaf!

"Ey Türkiye'nin Büyük Çocuğu; Azmin, vatanı esaretten kurtardı. Sürur ve heyecandan gözleri yaşla dolan naciz bir Türk'ün minnet ve şükranını kabul et!.." Ferit

5 Eylül 1922..

1. Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis,

Yunanlılar bin hevesle 15 Mayıs 1919 tarihinde çıktıkları İzmir'den, Başkomutan Trikopis ve beş generallerini, üstelik 35.000 askeri esir bırakarak 9 Eylül 1922 tarihinde kaçtıklarında enkaz durumuna düşmüşlerdi. Bunun acısını ve üzüntüsünü 92 senedir yaşıyorlar. Acıları büyüktü.

Yunan Ordusu Başkomutanı olan General Trikopis ve diğer generallerin Kayseri'de tutukluluk ve esaret döneminde hiç bir işkenceye maruz kalmamış olduklarını, esaret sonrası savaş hatıralarını yazan ve Atina'da yayınlayan Trikopis'in kitabından öğreniyoruz.

Anadolu'da tek bir Yunan askeri kalmayacak şekilde, imha savaşı yapılacaktı.

Kurtuluş Savaşı'nın kahraman askerleri kuru peksimeti bile pasta niyetine sayarken, Yunan rdusu askerlerinin çantalarında çikolatalar vardı.. Gariban askerlerimiz; çikolata ile ilk defa ATATÜRK önderliğindeki ünlü Sakarya Meydan Savaşı ile Başkomutanlık Meydan Savaşı sırasında, geberttikleri Yunan askerlerinin çantaları vasıtasıyla tanışmışlardır. Gıcır gıcır ayakkabılara da!..

ATATÜRK tarafından hazırlanan plana göre, ilk ve son olarak bütün gücümüzle düşmanları Anadolu içinde boğup yok etmek, imha etmek üzerine kurgulanmış ve planlanmıştı.

İngiltere'ye karşı büyük bir hınç vardı. Yunanistan ekonomisi tümüyle berbat durumdaydı ve Yunanlılar birbirlerini öldürüyorlardı. Asayiş falan kalmamıştı.

Trikopis esir düştüğünde; ATATÜRK' ten "İstanbul'daki eşine sıhhatinin yerinde olduğunun iletilmesini.." istirham etmişti. Bu durum, telgrafla İstanbul'da oturan eşine haber verilmişti.

Bilindiği üzere, eski Başkomutan General Haci Anesti, Atina'da yargılanmış ve yargılama sonunda kurşuna dizilerek idam edilmiştir.

Trikopis, bir yıla yakın süreyle Kayseri' deki esir kampında misafir edilmiştir.

General Trikopis, Başkomutanlık yetkisini aldığı gün, 31 Ağustos 1922 tarihinde zaten Yunan Ordusu tepetaklak olmuştu.. General Haci Anesti korkunç bir mağlubiyet aldığı için görevden alınmış, Atina'ya çağrılarak orada yargılanmış ve orada kurşuna dizilmiştir.. Bu bağlamda, asıl kusur onundu. Koca savaşı 400 kilometreden yönetmeye çalışması, akılsızlıktı. O sırada Mustafa Kemal, ordularının en ön saflarında, savaşları bizzat idare ediyordu. Hey yavrum hey, heyttt!.. Heytttt!..

Esir alınan Yunanlı generaller kılıçlarını Atatürk'e sunarken çok fiyakalı ve cakalı giyinmişlerdi. Hepsi süslenmiş ve madalyalarını göğüslerine takmışlardı. Pudra ve makyaj da yapmışlardı. Oysa ki, Büyük ATATÜRK çok sade bir asker kıyafetindeydi. Aradaki fark uçurumdu.

Bu aptalca maceracılık, onlara çok pahalıya patladı. Yapılan savaşlarda askerlerinden toplam 170.000 kişi telef oldu.. 250.000 kadar da yaralı ve sakat verdiler. Kolları ve kanatları kırıldı.

Bizim saltanatçılar da, ona orada da hizmet ediyor, ağırlıyorlardı.

Yunanlı generaller daha önce iyi beslendikleri için, esaret yıllarında da izzet ikram beklediler. Bizim Başkomutanımız bile nohut-kuru fasülye olduğunda sevindiği için, Yunalıların beklentileri bize uçarı geldi. Ne yazık ki, askerlerimiz kuru peksimet, kavrulmuş buğday yiyerek idare ediyorlardı. Dolayısyle, Yunanlı generaller umduklarını bulamadılar.

Trikopis ve diğer generallerin ESİR düştüğü, İstanbul'a 3 Eylül 1922 tarihinde ulaştı.. Bu telsiz mesajına önce kimse inanmadı.. Bunun "propaganda" amaçlı olduğu söylendi.. İstanbul gazeteleri bu haberin doğruluğunu ancak bir hafta sonra kabullendi.. Bizim vatan haini saltanat ve hilafetçilerle şeriatçılar, en az Yunanlılar kadar bu habere üzülmüşlerdi.

Trikopis'in esir alındığına kimse inanmamıştı.. Gerçek olduğu anlaşılınca, tüm dünyada şaşkınlık yarattı.. En başta da; İngiliz, Fransız ve İtalyanlarla Osmanlı Sarayı şoke olmuştu.

Yunan Ordusu Başkomutanının Kolordu ve Tümen Komutanlarıyla birlikte ESİR alınması, tüm dünyada büyük yankılar uyandırmıştı.

Düşman Ordusunun başkomutanını, yanındaki birlik komutanlarıyla birlikte teslim almak her kişiye nasip olmaz:.

Bu konu; 11 Şubat 2013 tarihinden bu yana, yaklaşık beş aylık sürede tarihseverlerce 18.850 kere okunduğuna göre çok önemsenmiş oluyor.

Tarihte ender olan bir olaydır; düşman ordusunun Başkomutanını esir almak!

4. İngilizlerce desteklenen Ermeni ve Rum ayaklanmalarının tepelenmesi,

Trikopis ve diğer genarelller kılıçlarını Mustafa Kemal'e Uşak'ta sunarken, Mustafa Kemal, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa'dan daha iyi giyimli ve süslü idler. Göğüslerinde aldıkları madalyalar da vardı.

Tüm tarih boyunca, Mustafa Kemal'in başardıklarının onda birini başarmış olan bir lider, başkomutan, önder, devlet adamı yoktur. Bilen varsa, yazsın!..

Evet.. Yunan Ordusu Başkomutanı iken esir alınan General Trikopis 1953 yılında Atina'da yayınladığı savaş anılarında Yunan Ordusunun 1019 - 1922 yıllarındaki savaşlarda Türklerle yapılan tüm savaşlarda görev aldığı için Anadolu Macerası'nı kaleme almıştı.. Bu, kitap, 1954 yılında Milliyet Gazetesi tarafından da günlük tefrikalar halinde aylarca İstanbul'da yayınlandı.

Esir Yunan Ordusu Başkomutan'ı General Trikopis ile diğer generallerle Uşak'ta yaptığı geniş kapsamlı görüşmede, aydın kişiliğini hemen ortaya koymuş ve çokca takdir toplamıştı.

Yerli Rum ve Ermeniler, Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve diğer generallerin ATATÜRK' esir düşmesi konusunun açılmasından hiç mi, hiç hoşlanmazlar?..

Yunan generallerini esir alınması, zaferimizin doruk noktasını teşkil ediyordu. Müthiş bir zafer daha Türk Tarihine eklenmiş oluyordu.

Uşak'ta esir alınan generaller, Mustafa Kemal'in huzuruna çıkmadan önce, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'nın huzuruna çıktılar. İsmet Paşa, o sırada Yunanlılara karşı öfkeli ve kin dolu olduğu için esir generallere hiç yüz vermedi.. Onları asık yüzle karşıladı ve esir generallerle fazla bir şey de konuşmadı. Bunları, General Trikopis'in hatıratlarından öğreniyoruz.

Trikopis ve 35.000 Yunanlının 1922 Eylül ayında esir alınması, Türk Tarihi için muhteşem bir olay olmuştur.

Savaş meydanlarında düşman ordusunun başkomutanını esir almak her komutana nasip olmuyor. ATATÜRK bu şerefe nail olan başkomutanımız idi.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis'in 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ta teslim olması ve ATATÜRK' e askeri gelenek icabı olarak kılıcını teslim etmesi, ayrıca Yunanlıların Birinci ve İkinci Kolordu Komutanları ile Yunanlıların 4, 5, 9,11, 12, 13 ncü Tümen Komutanlarının birlikleriyle birlikte teslim oluşları; TARİH' e altın harflerle yazılmış "muhteşem zafer" olarak nitelendirilir..

Hangi yiğit, düşman ordusunun komutanları teslim alabilmiştir. İlle de ATATÜRK..

Trikopis esir düştüğü zaman, tüm dünya nezdinde Yunanlılar çok büyük bir itibar ve şeref kaybına uğramıştı.. İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar ve yerli Rum ve Ermeniler de helak olmuşlardı.

İzmir'deki ABD Konsolosu! nun ABD' ye çektiği telgrafı okuyalım:

Türkler çok parlak bir zafer kazandılar.

Ankara'daki Rus, Afgan, Azerbaycan Büyükelçileriyle Fransız Temsilcisi Albay Mougin, Başbakan Rauf Bey'i ziyaret ederek tebriklerini sundular.

Trikopis, 1953 yılında Atina'da yayınladığı Hatıralarım adli eserinde, kendisini esir alan Mustafa Kemal Paşa hakkında o kadar güzel sözler söylemiştir ki, o kitabı okumanızı dilerim.. Bu konuda, 1954 yılında Atina'ya ersmi ziyaret yapan İstanbul Valisi Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay'ın Atina'yı ziyareti sırasında görüştüğü Trikopis'ten dinlediklerini de okumalısınız.. Milliyet ve Hürriyet'te yayınlanan hatıratlarını iyice okumalısınız.

Yunanlılar ve İstanbul'daki Haçlılar, Trikopis'in ESİR DÜŞTÜĞÜNÜ ancak iki gün sonra duydular ve şoke oldular.. Yunan Ordusu başsız kalmıştı.

Askeri teamül gereği, kılıçlarını törenle Mustafa Kemal Paşa'ya takdim eden Trikopis ve yanındaki diğer generaller, Mustafa Kemal'in kendilerini teselli edip kahve ikramından sonra, yenilginin baş nedenini Yunanistan'da takip edilen yanlış siyasi ve askeri hatalara bağlamışlardı.

Yunan Ordusu Komutanının esir alınmış olması. Haçlıları ve Osmanlı saltanatını şaşkına çevirdi. Saltanat ve hilafetçiler uzun süre bu habere inanamadılar.

Bu son savaşta; 204.000 kişilik Türk Ordusu ile Yunanlıların 245.000 kişilik Ordusunu yenmiştiik.

O zaman tüm dünyanın takdirini kazanmıştık.

Bu ne büyük bir zafer ki, tarihte eşi menendi bir elin parmakları kadar azdır.

Yunan Ordusunun önceki Başkomutanı olan General Haci Anesti kurşuna dizilmiştir ama General Trikopis değil!..

Albaylardan Asım, Emin, İzzettin, Ali Hikmet, Şükrü Naili, Kemalettin Sami, Kazım, Naci, Sabri, Osman Nuri, Kazım , Mürsel Beyler Paşa oldular.. Halit Bey Miralaylığa yükseltildi.

şarkıları yasaklandı. istanbul Türkçe kelimeler yasklandı

General Trikopis, 2 nci kolun başında ve içindeydi.

Trikopis'in ile 35.000 Yunanlılının esir alınması ve Yunanlıların 99.000 kayıp vermeleri tüm dünyada hayret uyandırdı.

1954 yılında Atina'ya giden ve General Trikopis ile görüşen Ordinaryüs Profesör Doktor Fahrettin Kerim Gökay'a da esaret olayını detaylarıyla anlatmıştır.

Muhafız birliklerimiz, Yunanlılara; "Sakarya Meydan Savaşı için de dağları, ovaları aştınız, o zaman yorulmadınız da, şimdi mi yorulmuş oluyorsunuz?.." diye anında yanıt veriyorlardı.

Yunan Ordusu Başkomutanının esir alınması, Kurtuluş zaferinin en ballı yanı olmuştur. Harika sonuç diye buna denir.

Yunanlı generallerin esir alınması, zaferin ihtişamını arttırmıştır. Türk Ordusuna helal olsun.. Tüm şehit ve gazilerimizi rahmetle anıyorum.

Yunan Ordusu Başkomutanının ve 6 Generalin 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ta esir alınmış olduğuna; Haçlılar ve saltanatçılarla hilafetçiler, vatan hainleri, Ermeni ve Rumlar uzun süre inanmadılar.. "Gerçek değildir, yalandır, imkansız!.." diyorlardı. Gerçek olduğu öğrenilince, büyük bir şok yaşadılar.

Girdiğimiz savaşlarda, Atatürk'ün komuta ettiği ordularımız karşısında hiçbir düşman generali tutunamamış ve mağlup olmuşlardır.. Bu durum, Çanakkale Savaşlarındaki Arıburnu ve Anafartalar Savaşları ile ünlü Kurtuluş Savaşındaki Sakarya ve Dumlupınar Meydan Savaşlarında da böyle olmuştur.

Trikopis ve diğer generaller, yanlarındaki 7.000 asker esir alındığında bitiktiler.

Yunan Ordusu Başkomutanı ile Yunanlıların 5 Tümeninin esir alınması, bizdeki tvatan haini saltanat ve hilafetçileri çokca üzdü, ürküttü ve titretti. Korku belasına soktu. Yaptıkları hıyanetlerin acısını tatmaya başladılar. İlk başta da, eski sadrazam Damat Ferit ile Şeyhülislam Dürrizade Abdullah memleketten tabana kuvvet kaçtılar.. Tarih: 16 Eylül 1922

2 Eylül 1922..

Bundan daha büyük şeref olabilir mi?.. Savaştan önce 245.000 kişilik Yunan Ordusunun Başkomutanı ve generallerinin teslim alınması, çok büyük bir şereftir.

Yunanlıların Tarihteki en büyük yenilgisi, 1921-1922 yıllarında Türklerden olmuştur.

Trikopis'in esir düştüğü öğrenilince, Yunanlılar şoke olmuşlardı.

Trikopis'in Türklere esir düştüğünün Yunanistan'da öğrenilmesi, Yunanlıları allak bullak etti. Herkes, kendilerini Ellenizm rüyasıyla Anadolu macerasına sürükleyen kendi liderlerine ve İngilizlere ateş püskürüyordu.

Yararlılıkları görülen subaylar da birer derece terfii aldılar, rütbeleri bir derece yükseltildi.

Trikopis'in esir alınması başta Türkler olmak üzere, tüm dünyada büyük yanklılar uyandırdı.. Büyük hayret ve şaşkınlık yarattı.

General Hacı Anesti'nin yerine 31 Ağustos 1922 tarihinde Yunan Ordusu Başkomutanı olan General Trikopis ile 1, 2 nci Yunan Kolordu Komutanlarının ve 4, 5, 9, 12, 13 ncü Tümen Komutanlarının 2 Eylül 1922 tarihinde Gazi mareşal Mustafa emal Atatrk'e esir düşmelerini ve askeri teamül gereğince, kılıçlarını Mustafa Kemal'e sundukları Uşak' taki tarihi büyük konak, bugün MÜZE olarak kullanılmaktadır.

BAKINIZ: Trikopis'in Anıları, Halide Edip ve Yakup Kadri'nin anıları..

"Akıncı Müfrezeleri Sındırgı'yı kurtardı. Bu ilçede daha önce Yunanlılar lehine hareket ettikleri sabit olan iki imam ile bir serseri yakalanarak, buyunlarına asılan birer kartona 'Ben vatan ve millet hainiyim' yazısı yazısıyla, ilçede çıplak eşeklerin sırtına bindirilerek çarşı içinde dolaştırıldılar."

Tarih boyunca hasım ordunun başkomutanın esir alınması çok nadir olay olmuştur.

Yunan Ordusu Başkomutanı ile Yunanlıları 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümen Komutanı olan generallerin esir alınması, muhteşem bir zaferin sonucudur.

Trikopis, 1952 yılında Atina'da yayınladığı kitabında hatıralarıı anlatırken, Atatürk'ün büyük kişiliğini ısrarla ve ısrarla anlatmaktan kaçınmamıştır.

Yunanlıların Anadolu'da 3, Trakya'da 1 Kolorduları vardı.. Bunlar, Başkomutan General Trikopis'e bağlıydı.. Anadolu'daki 1 ve 2 nci Kolordu Komutanları, Başkomutan Trikopis ile birlikte Uşak'ta esir alınınca, tüm dünya hayretler içinde kalmıştı.

Tüm şehit ve gazilerimiz nur içinde yatsınlar..

Yunanlıların yenilmesi ve Trikopis'in esir düşmesi, Yunanlıları kahrettiği gibi, işgalcilere kul-köle olan bizdeki saltanat ve hilafetçiler ile İngiliz, Fransız, İtalyanları çok üzmüş, adeta kahretmişti.. Anadolu' daki yerli Ermeni ve Rumları da helak etmişti.

1. Yeni Türk Ordusunun Türk milleti tarafından acilen kurulması ve örgütlenmesi,

2 Eylül 1922 tarihinde Trikopis'in esir alaınması, tüm dünyada çok derin bir şaşkınlık ve hayret uyandırmıştı.

Trikopis ve yanındaki 7.000 kişilik askerler, silah ve cephaneleriyle Minkarip Köyünden Uşak'a getirildiler.. Bu görevi, 23 ve 5 nci Tümenlerimiz üstlenmişti..

Hani, Bizans'ı dirilteceklerdi?.. Ne oldu?

Bizdeki vatan haini saltanat ve hilafetçiler, Yunanlıların bozguna uğramış olmalarına çokca üzülmüşlerdi. Yasa girmişlerdi.. Zira, istikballeri onların başarısına bağlıydı.

Yunan Ordusu Başkomutanı ve 5 generalin esir alındığı öğrenilince, Anadolu ve Trakya'da, İstanbul'daki Türklerin sevincine ve mutluluğuna diyecek yoktu. Tam bir bayram yaşanmıştı.

Düşman Ordusu Başkomutanının esir alınması olayına, Tarih içinde çok ender olarak rastlarsınız.

Yunan general görevden alınmadan yani trikopis yeni general olduğunu bile öğrenemeden önce yunanlılar çoktan yenilmişti, zira savaşı izmirden yatından yönetiyorlardı, oysa Atatürk'ün Kocatepe"deki fotoğrafını hatırlayın, Atatürk cephedeydi, cephenin en önündeydi, biz bu savaşı o yüzden kazandık

Trikopis esir alındığında, Batı Anadolu'daki müftü ve imamlarda bir korku belası başgöstermişti.. Bunların başında; Uşak, İzmir, Balıkesir müftüleri vardı. Her üçü de yargılanarak idam edildiler.

TBMM, 1921 Temmuz ayı sonlarına doğru; varolan büyük tehlike karşısında TBMM Başkanı olan Mustafa Kemal'i Türk Ordusuna Başkomutan olarak tayin ve olağanüstü yetkilerle donatmıştı.

esir düşen çoğu general idam edildi. ettirende o sırada bir albay bir zattı.

Türklük ve insanlık her ulusa nasip olmaz!.. Bu durum Türklüğün şiarıdır.

O mendebur bütün savaşlarda vardı. Birinci ve İkinci İnönü'de Tümen Komutanı idi. Sakarya meydan Savaşında da Kolordu Komutanıydı. Büyük Taarruz'da da Yunan Ordusu Başkomutanı olmuştu.

2 Eylül 1922 tarihinde ATATÜRK'e esir düşen Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis, Atatürk'ün büyük komutanlığını esaretten kurtulduktan sonra yayınladığı tarihi kitabında gün ve gün, saat saat bütün gerçekleriyle birlikte anlatmıştır.

Hain Padişah Vahidettin'in Mondros Müraekesinden sonra, 1918 Kasım ayında İngiliz, Fransız, İtalyan Komutanlara ESİR düşmesi nasıl hazin ve yüz karası bir olaysa, Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve diğer generallerin de Türklere ESİR düşmesi, Yunanlılar için aynı derecede yüz karası tarihi olaydır.

İngiliz, Fransız, İtalyan generallerle 1922 Temmuz ayında Afyon-Eskişahir hattındaki Yunan savunma hatlarının muhkem bir kale olduğunu görmüşler ve Yunanlılara moral vermişlerdi.

Yunan Ordusuı Başkomutanı General Trikopis ile 2 nci ve 1 nci Yunan Kolordusu Komutanları esir alındığından, İzmir grubuna dahil olarak kaçanların başında General Franko vardı. Bursa yönünde kaçanlara ise 3 ncü Yunan Kolordusu Komutanı riyaset ediyordu.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis, esaretten kurtulduktan sonra Yunanistan'da yazdığı hatıratta ve çeşitli konferans ve gazetelerdeki demeçlerinde Atatürk'e hayranlığını ifade ederek büyük dahi hakkında çok saygılı ve takdire değer yorumlarda bulunmuştur.

Zaferleri, zafere inançları olan üstün askeri deha sahibi komutanlar kazanır.

2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ta Türklere esir düşmesinden sonra, esaret dönemi sonunda General Trikopis askeri hatıralarını yayınlamıştır.

Trikopis 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ın kuzey tarafındaki Minkarip köyünde esir alındığında, yanında 7.000 kadar Yunan askeri vardı.. Eğer rızaen esir olmayı kabul etmeselerdi, 7.000 Yunanlı kamilen imha edilecekti.. Bu kafileyi bizim 23 ncü ve 5 nci Tümenlerimiz tamamen kıskaca almışlardı.

ATATÜRK o sırada 42 yaşında idi.. General Trikopis 54, General Dyenis ise 57 yaşındaydı.

Yunan Ordusundaki kopukluk ve plansızlık, onların ağır mağlubiyetine yol açtı.

Yunan generalleri de Uşak'ta bunu yaptı ve ATATÜRK onların kılıçlarını resmi bir törenle aldı.. O kılıçlar askeri müzede saklanıyor.. TARİH: 2 Eylül 1922

Trikopis ve diğer esir generallerin esareti bir yıl kadar sürdü. Bunlar, Kayseri'de barındırıldılar.

Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis ile diğer komutanların esir düştüğü haberi Yunanistan'a ulaştığında, Yunanlılar kara bir yasa girdiler.

31 Ağustus 1922.. Trikopis ve diğer generallerle yorgun-argın, yaralı-bereli Yunan askerleri hızla kaçıyorlar. Birden önlerine Türklerin çıkacağını sanıyorlar. Korku derecesi yüksek.. Ormanlarden, patikalardan geçmek hem mesele ve hem de ürkütücü.. Nereye kadar? Uşak'ın Minkarip Köyüne kadar.. Orada yol bitiyor. Önlerine Türklerin 5 ve 23 ncü Tümenleri çıkacaktır.

Trikopis ve diğer generaller, yaklaşık bir sene elimizde esir olarak yaşadılar.

ATATÜRK'ün büyüklüğü tartışmasızdır.

"Sakarya Savaşından sonra Ankara Kalesine Yunan Bayrağı çekilecekti, ha?.."

Trikopis, anılarını yayınladığı kitaplarda açıklamıştır. Okuyunuz.

Türklerin Büyük Taarruzdaki kayıpları ise, 146 subay, 2.397 er, kayıp er 1865.. Yaralılardan daha sonra ölenleri de sayarsak, şehitleerin sayısı yaklaşık 9.000 kadardır.

Başkası olsa, Trihkop, s ve diğer generalleri asardı.

Trikopis ve diğer Yunan Generalleri, Kayseri'nin Talas mevkiinde esaret hayatı yaşarlarken, Yunan generalleri kendi aralarında hala Dunlupınar Meydan Savaşının ve Büyük Taarruz'un askeri kritiğini yapıyorlar ve kendi aralarında tartışıyorlardı. Bunlar anılarını da daha sonra yazdılar.

UŞAK' a giderseniz, Trikopis'in esir alındığı ve kılıcını teslim ettiği tarihi binayı mutlaka görünüz!

Yunanlıların Anadolu Macerası, onlar için yıkım olmuştur.

Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis'in esir alınması Yunan Tarihi için ne kadar acıysa, şanlı Türk Tarihi için de o derecede şeref vesilesi oluştur.

Trikopis esir alındığında, Yunanlılar da Uşak-Eşme yoluyla Alaşehir'e doğru kaçıyorlardı.. Yunanlılın içinde ÇETE ÇERKEZ ETHEM haini de vardı.

Trikopis ve diğer Yunan Generallerini esareti, tüm dünya basınında geniş biçimde yer almıştır.

Trikopis ve diğer generallerin esir alınması, Büyük Zafer'e ayrı bir anlam ve zevk kattı. Muhteşem bir olay gerçekleşmişti. Kahraman şehit ve gazilerimize en derin saygılarımı sunarım.

Yunanlı generaller, Yunanlıların kendilerine baktığı gibi bakılmasını istediği zaman, bizim bir Yüzbaşımız onlara "kurşuna dizilmediğinize dua ediniz" demişti.

8 Eylül 1922..

Dumlupınar Meydan Savaşında bizim kuvvetimiz 204.000 kişi iken, Yunanlıların asker sayısı 245.000 kişi idi. Savaşan asker sayısı toplam 449.000 kişi idi.

İngiliz-Fransız-İtalyan ve Yunanlılar; General Trikopis'in esir düştüğü haberini, esaretinden 3-4 gün sonra öğrendiler. Öğrendiklerinde alabora oldular ve felaketin çok büyük olduğunu kavradılar. Yapılacak iş kalmamıştı. Süngüleri düşmüş ve şamar yemişcesine sarsılmışlardı. Bütün gayretlerini, sağ kalan Yunanlıların kurtarılması için kaçışlarını kolaylaştırmak olacaktı.

Bu olayla gururlandık, şeref kazandık. Bize ne mutlu?

TRikopis, kurşuna dizilmemiş olmasına sevinmişti.

2 Eylül 1922 tarihinde Türklere esir düşen Trikopis'in durumu, bugün yani 5 Eylül' de İngiltere Hükumetine ulaştı.. İngilizler bu durumu üç gün sonra öğrenmiş oldular. Hey yavrum hey, heyttt!..

ATATÜRK, esir aldığı Yunan generallerine çok insancıl davrandı. Onları teselli bile etti. Ondaki insanlık kimde var ki?.. İstese onları derhal asardı. Assa bile kimse bir kusur atfedemezdi.

Yunanlıların en parlak, en iyi komutanlarını, generallerini esir almıştık.. Bunların hepsinin askeri zekalarının toplamı, Atatürk'e erişemedi. Esir düştüler.

Menderes Grubu ve 74 ncü Piyade Alayımız, Denizli'yi kurtardı. Kuvvetlerimiz Aydın, İzmir, Manisa, Bursa doğrultusunda savaşarak ilerliyorlar. Alınan esirlerin sayısı 10.000 rakamını aştı. Yakında 35.000 olacak.. Nazilli de kurtarıldı.

Bu röportaj, o tarihte İstanbul'daki gazetelerde de teferruatıyla günlerce anlatılmıştır.

Türk Ordusuna teslim olarak, Uşak' taki tarihi büyük konakta kılıçlarını askeri teamül gereğince Başkomutan Mustafa Kemal ATATÜRK'e teslim eden esir generaller, yenilginin sebeplerini ATATÜRK'e izah ederlerken birbirlerini suçlamışlardı.. Esir generallerin tartışmalarını dinleyen ATATÜRK onları sakin olmaya çağırmıştı.. Tarışmaların çoğu, Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile II. Yunan Kolordu Komutanı General Dyenis arasında olmuştu ve bunlar birbirlerini çokca suçlamışlardı.

Bizim vatan haini saltanat ve hilafetçiler; Trikopis'in esir düştüğüne bir türlü inanmıyorlardı. Bunu, o zamanki gazetelerde de yazmışlardı. "Yalan bir haber canım!.." diyorlardı.

Yunanlı generaller ve üst rütbeli subaylar esir olarak Ankara'ya getirldiklerinde, koruma altında İstasyon'dan Ulus Meydanına kadar yürütülmüşlerdi. Ankaralılar yollara dökülmüşlerdi. Gelen düşmanları görenler, bırakılsalar esirleri linç ederek öldürülürlerdi.. "Ne işiniz vardı, Anadolu'da?.." sözleri altında, başları eğik biçimde, TBMM önüne getirilmişlerdi.

Yunan askerlerinde teslim olma isteği ve arzusu çoğalmış, dayanacak güçleri kalmamıştı. Komutanlarına olan güven de bitmiş tükenmiş durumdaydı.

İzmir kurtarıldı kurtarılacak.. Kuvvetlerimiz bu akşam İzmir'e 10-20 kilometre mesafeye kadar geldi. Yarın İzmir'e girilecek..

Büyük Taarruz'dan önceki asker mevcudumuz 204.000 idi.. İzmir'den sonra kuzeye yönelen Türk ordusunun toplam mevcudu 195.000 kişi olduğuna göre, savaşlarda 9.000 kayıp verdiğimiz ortaya çıkar.

Trikopis, 30 Ağustos 1922 tarihinde Yunan Ordusunun Başkomutanlığına getirildi. Haci Anesti görevden alındı.

Kartallar kargaların olduğu yere uğramaya tenezzül etmez de kargalar kartallar uçmaktan ne anlar der.

Yunan Ordusunun fealketine İtilaf Devletleri hiç karışamadılar.. Büyük Taarrruz ani ve çok seri şekilde oldu, bitti.. İtilaf Devletleri bu gizliliği ve çabukluğuhiç farkedemediler. Taarruz Planı çok mükemmel işledi.. Türkler, Uşak ve Bilecik'i geçtikten sonra büyükbaş düşmanların haberleri oldu. O zaman da, işi işten geçmişti. İngilizler tek kalmışlardı. Güçleri Türklere yetmezdi.

Yunan Ordusunun Başkomutanı olan General Trikopis esir düştüğünde, Uşak'ta ATATÜRK 'ten bir ricası olmuştu.. 2 Eylül 1922.. İstanbul'da bulunan eşine telgraf çekilerek, " kendisinin esir ama sıhhatte olduğunun eşine bildirimesini" istirham etmişti.. ATATÜRK, onun bu ricasını kabullenmiş ve yerine getirtmiş, Trikopis'in İstanbul'da olan eşine telgraf çektirmişti.. Aynı şey bizimkilerin başına gelseydi, Trikopis aynı şeyi yapar mıydı, o da ayrı şey?

ATATÜRK tarafından yürütülen Büyük Taarruz sırasında Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis'in esir alınması, en başta Hain Vahdettin ile İstanbul Hükumetinin satılmış Bakanları ile Şeyhülislam Dürrizade Abdullah ile bazı müftüleri, hacı ve hocaları, satılmış bazı basın organlarını derinden üzdü..

Sayın Tarihseverler;

Trikopis'in esir alınmış olduğuna iyice kani olununca, tüm dünya Türklerin yazdığı bu muhteşem zaferden dolayı, hayret ve şaşkınlıklarını o zamanki gazetelerde ilan etmişlerdi. Türkler, olmadık bir zafer kazanmışlardı. Yoktan varoluşa uzanan o uzun yolu günlerce yayınladılar. Arap dünyası ile Hindistan alemi da bunu takdirle karşılamışlardı. İngilizler ve Yunanlılar utançlarından kızarıyorlardı.. Ruslar, takdir hislerini Büyükelçileri kanalıyla Mustafa Kemal'e ilettiler.. Bu zafer, emperyalizmin çöküşünü açık-seçik simgeliyordu. İstanbul'da işbirlikçi Hükumet, Osmanlı Sarayı ise derin bir yasa girmişti.

Bir yıl sonraki Büyük Taarruz 26 Ağustos 1992 tarihinde başladı ve Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis'i 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ın kueydoğusundaki Minkarip Köyünde esir aldık.. Ama esir aldığımız beş generalin ellerini bile iple bağlamadık!..

Haçlılar, gavurlar, gavuroğlu gavurlar, vatan hainleri, Trikopis'in esaretine üzülmüşlerdi.

BAK: KASÖT: Sahife 1027..

İstasyon'dan Ulus Meydanına getirilen Yunanlılar, ilk TBMM binasını da böylece görmüş oldular.. Karşılarında hayal ettikleri Ankara Kalesi vardı.

Bizim 23 ve 5 nci Tümenlerimiz ile Süvari Kolordumuzun tazyikiyle Murat Dağlarının güneyine geçen Yunan birlikleri, Trikopis'in komutası altında Uşak'ın kuzeydoğusundaki Minkarip köyüne yaklaşıyorlardı.

5. Fransızların Güney Anadolu'daki iki alay kuvvetindeki güçlerinin milislerimiz ve kuvay-ı milliyece mağlup edilmesi,

Bunlar adeta şoke oldular. İnanmakta da zorluk çektiler. Ama durum gerçek idi.

Askeri gelenek icabı olarak kılıçlarını 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'taki büyük konakta muzaffer Başkomutan Mustafa Kemal'e teslim eden esir Yunan generalleri, utanç tablosu içinde olacaklarına; o kadar çok süslü ve şatafatlı giyinmişlerdi ki, makyaj yaptıkları gibi, yüzlerine kokulu pudra bile sürmüşlerdi.. Atatürk'ün üzerinde ise çok sade bir subay elbisesi vardı.. Ne alem, ne iş?..

ATATÜRK' ün Yunan Ordusu Başkomutanı olan General Trikopis'i ESİR almasını bugün bile hazmedemeyen saltanatçı ve hilafetçiler var. Bunu, bu sitede, bu platformda bile görmek mümkündür.. Genellikle bunlar, durumu büyük bir üzüntüyle ve hasetlikle karşılıyorlar. İçimizdeki Ermeni ve Rumlar ile aynı düşünceye sahiptirler.. Kanlarından şüphe duymamak, elde mi?

ATATÜRK gibi bir Başkomutanın karşısında, General Papulas, General Haci Anesti veya General Trikopis gibi Yunan Başkomutanlarının tutunup zafer kazanması mümkün değildi.. O, Çanakkale Arıburnu ve Anafartalar Cephelerinde de dünyanın en güçlü ordusunu yenmemiş miydi?.. Yenmişti.

Okumanızı dilerim.

ATATÜRK isteseydi Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis'i Uşak'ta kurşuna dizdiridi.. Yanındaki general ve subaylarla askerleri de!..

Trikopis ve yanındaki 7.000 asker teslim olmasaydı, tamamı imha edilecekti.

YENİGÜN Gazetesi: Ordumuz şimşek hızıyla yürümekte, düşman üzerine yıldırım gibi düşmektedir. Hükumetimiz, düşman mezalimini protesto etti.

Murat Dağları'nın sık ormanları ve geçit vermez patika yolları kaçan Yunanlıları hem çok yormuş ve hem de hırpalamıştı. Yaralı olanlar da, bu kaçış sırasında dayanamamış ölmüşlerdi.. Yunanlılarda tam bir panik havası vardı.

Trikopis'in Türklere esir düştüğü öğrenilince, Başkomutanlığa Korgeneral Polimenekos getirildi.

Yunanlılardan esiir alınan toplam 35.000 asker, savailarda yakılan ve harabolan memleketin bakım onarım işlerinde çalıştırıldı.. Devletimiz, onları kafileler halinde yol-köprü iniaatlarında kullandı. Yaklaşık bir senelik esaret yaşadıktan sonra, Yunanistan'a gönderildiler.

İKDAM Gazetesi: rdumuz düşamanı kovalıyor. Düşmanın uşak'ta da yenildiği söyleniyor. Eskişehir de kurtarıldı.

Ne işiniz vardı, Anadolu'da ve Trakya'da, bre akılsızlar? Tek kelimeyle beyinsizlik içindeydiler.. Başlarına gelen bu felaketin sorumluları, İtilaf Devletleri idi. Yunanlıları dolduruşa getirip, Bizans idealini ve rüyasını Yunanlılara aşılamamış olsalardı, Yunanlılar bu felaketle karşılaşmayacaklardı. Pisipisine ölüp gittiler. Berbat ve harap oldukları da ayrı mesele!..

Yerli Rum ve Ermeniler de, Yunanlıların peşinden İzmir'e kaçıyorlar.

Üçüncü kolu teşkil eden Murat Dağları kuzeyindeki kol; Başkomutan seçilen General Trikopis'in kumandası altında; 1 nci ve 2 nci Kolordu Komutanlarıyla batıya kaçıyordı. Bu kolordularda, Yunanlıların 4, 5, 9, 12, 13 ncü Tümenlerinin Komutanları da vardı..

Atatürk'ün ömrünün büyük kısmı savaş meydanlarında, hatta en ön saftlarda komuta ederek geçmiştir. Yeteneklerinin büyük kısmını da buna borçludur. Bu hal ve duruma en fazla şaşıranlardan biri de, Yunan Ordusu Başkomutanı olan Trikopis'tir.

Bu, hangi Başkomutana nasip oldu?

Bu son savaşta, Yunanlılar 99.000 ölü, 35.000 esir bıraktılar. Yunan Ordusu, Anadolu'daki Ermeni ve Rumların da katılımıyla 244.000 askerdi. Bizim sayımız ise, 204.000 askerden ibaretti.

Yunan generalleri arasındaki fikir ayrılıkları ve tartışmalar, Yunan Ordusunu İzmir'den yönetmeye çalışan akılsız general Haci Anesti'nin Yunan ordusuna verdiği akıl almaz emirleri, Yunanlıların felaketine yolaçtı.. Esir generaller, Başkomutan Atatürk'ün karşısında bile kendi aralarında tartışmaya devam ettiler ve birbirlerine saygısız davranışlarda bulundular.. General Haci Anesti savaştan sonra Atina'da kurşuna dizilerek idam edildi. Yunan Kralı ülkesinden kaçtı.

Kral Konstantin tahtını ve prestijini koruyup adam yerine konulmak için, Yunanlıları İzmir'e çıkartmıştı. İzmir ve Bursa'da oturmuş, Yunan Ordusuna destek olmak için de, Sakarya Meydan Savaşı sırasında kardeşi Prens Andre'yi bizim Haymana cephesine gönderip Kolordu Komutanlığı görevini vermişti. Orada da rezil ve kepaze olmuşlardı.

Yunan Ordusu Başkomutanlığına atanan General Trikopis'in Atina'dan gelen eşi, İstanbul'da Boğaziçi' nde lüks bir Osmanlı sarayında oturuyordu.

TAKVİM-İ VEKAYİ Gazetesi: Mustafa Kemal'in askerlikten çıkarıldığına dair karar..

İşgalci ve emperyalistlerin galene sevkedip üstümüze saldığı Yunanlıların başkomutanlarının net bir şekilde 2 Eylül 1922 tarihinde diğer generaller ile birlikte ESİR alınmış olması, "Şanlı Türk Tarihi " açısından şan ve şereftir.

Dumlupınar Meydan Savaşında kılıçlarımızdan kurtulan Yunanlıların 4, 5, 9, 12, 13 ncü Tümenleri kolu kanadı kırılmış biçimde, zorlu orman yollarından, patikalardan geçerek, Oysu ve Alıncık Köyleri kuzeyinde bulunan bizim Fahrettin Paşa komutasında olan süvarilerimize rastladılar.. Süvarilerimiz Yunanlıların yolunu kesmiş, onlara vurdukça vuruyor ve Gediz yolunu da kapatmış bulunuyorlardı.. Bu sefer, panik içinde kaçan Yunanlılar güneye yöneldiler ve Murat Dağlarının zor geçit veren ormanlarına daldılar.. Murat Dağlarının güneyinde ise, bizim 5, 23,14, 15 ve 57 nci Tümenimiz vardı.. Bu ise felaketin felaketi demekti.. Tek kelimeyle kucağımıza düşeceklerdi..

Büyük Taarruz sonrasında Yunan Kralı Konstantin tahtında barınamadı. Güya, Bizans'ı diriltecek ve Konstantiniyye' ' de yepyeni bir İmparator Konstantin olacaktı. Nerdeeee?

Muzaffer olan; Büyük Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa idi.

Trikopis ile üç Yunan kolordusundan ikisinin ve hakeza 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Yunan Tümenlerinin komutanlarının esir alınması, Yunan Ordusunu büyük bir panik ve büyük çaplı bir korkuya sevk etti.

Büyük bir zaferin nişanesi.. Yunan Başkomutanının Esir Alınması.. 2 Eylül 1922..

General Papulas, hedeflerinin önce Ankara ve daha sonra da Kızılırmak'a dayanmak olduğunu, yabancı gazetecilere açıkca söylüyordu. Daha sonraki hedeflerinde Yozgat-Kayseri olacaktı.

Tabiidir ki, bu olay; bed Haçlılarla gavurların, gavuroğlu gavurlarının, vatan hainleriyle Ermeni ve Rumların hiç hoşuna gitmemektedir. Malum!

acı şeyler bunlar. yunanistandaki Türklerin malları ellerinden alındı. keyfi idamlar yapıldı

İşgalci Haçlılar, Yunan Ordusu Başkomutanı'nın esaretini bile iki gün sonra öğrenebildiler. İnanmadılar ama o gerçeği sonunda anladılar.

Büyük Taarruz sırasında ATATÜRK'ün ordulara verdiği emir çokca açıktı.

Attatürk kim, Trikopis ve diğer Yunan generalleri kim?.. Onlar, Atatürk'ün huzurunda çocuk gibi kalmışlardı.

Bak: General Trikopis ve General Dyenis'in Anıları..

Gerek yerli kaynaklar ve gerekse Yunan kaynaklarına ait çeşitli hatıratlardan da aynı bilgilere kavuşmamız mümkündür.. Ansiklopedik nitelikteki bu yabancı kaynakların da araştırılması yararlıdır.

Atatürk'ün emrindeki 204.000 kişilik Türk Ordusunun, her yönde yapılan savaşlarda 244.000 kişilik Yunan Ordusunu yenip, Başkomutanını ESİR alması, tarihin nadir olaylarındandır.

Aklını yiyenlerden birisi de Yunanlıların zavallı Kralı Konstantin.. Rezil ve kepaze olmak için İngilizlerin peşinden ayrılmazdı. Üstelik de Alman Kayzeri'nin damadıydı. Alman saraylarında pek itibarı yoktu ya, neyse?..

2 Eylül 1922.. Şan ve şeref dolu bir gündü.

Kim bilirdi ki, Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve yanındaki diğer generaller ATATÜRK'e Uşak 'ta teslim olacaklar?

Biz esir Yunan generallerini asıp kesmedik.. Oysa ki, aynı durum bizim paşalar için geçerli olsaydı, Yunanlılar biizmkilere dünyanın en büyük hakaret ve idamlarını, insanlık dışı icraatlarını gösterirlerdi.

Uşak'ta ATATÜRK' ün huzuruna çıkartılan Yunan generalleri yorgun olmalarına rağmen, makyaj yapıp süslenmişlerdi. Göğüslerine, daha önce kazandıkları madalyaları da takmışlardı. ATATÜRK ise, sade bir subay kıyafeti taşıyordu.. Mağluplar süslüydü ama galip gelen mütevaziydi.

YUnan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve maiyetindeki 5 general ile 7.000 Yunan askeri dün, 02 Eylül 1922 tarihinde esir alınmışlardı.

KIlıçları alınınca, şatafatlı giyimli Yunan generalleri bir hoş olmuşlardı.

Evet... Bu esaret olayı tarihte nadir görülen vak'alardandır.

Yunanlıların, işgal ettikleri Batı Anadolu'dan ve Trakya'dan defedilmesi için BÜYÜK TAARRUZ'u Kocatepe'den başlatacaktı. Ortada çeşitli eksiklikler vardı ama milletin dişinden tırnağından ayırıp, nafakasını verdiği yardımlar ancak bu kadardı. Beklemeye de tahammül kalmamıştı. Millet son nefesine kadar bu zaferi ve galibiyeti bekliyordu. Türk milletine minnet ve vefa borcu vardı. Mutlaka o fedakarlıkların bedeli ödenmeliydi. Savaş 15 günden daha fazla da süremezdi. Peksimet, kavurga, kuru erzak stokumuz ancak 15 gün yetebilecekti.

PRESS DEVVAR Gazetesi: Yunanlıların Sevr hududunda tutunması imkansızdır. Yunan birlikleri çekiliyor. Yunanlıların çekilişi, her türlü usulün dışandadır.

Yunar Ordusu Başkomutanın ve bazı tümen ve kolordu komutanlarının içinde bulunduğu grup, 7.000 asker mevcuduyla Dumlupınar'da bozulup Keçiller vadisinden ve aman vermez Murat Dağlarından geçerek Uşak'a doğru yönelince Türklerin 23 ve 5 nci Tümenlerine rastladı.. Trikopis Türklerle savaş için askerlerine emir verdi ancak Yunan askerlerinde savaşma ruhu sönmüş bulunuyordu.. Bunlar, Dumlupınar--Çalköy hattında iki gün önce yani 30 Ağustos'ta Türklerle savaşmış ve onbinlerce ölü vermişlerdi.. Topraklar kana bulanmış, kıpkızıl olmuştu. Gözleri orada korkmuş, ödleri patlamıştı.. Savaşma ruhu yok olunca, tümüyle esir olmayı tercih edip, komutanlarının emirlerine itiraz ettiler. Böylece esareti seçtiler ve beyaz bayrak çektiler. 02 EYLÜL 1922

Büyük yenilgi sonunda Yunan Ordusu Başkomutanı Haci Anesti'nin yerine 31 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutanlığa getirilen General Trikopis'in 2 Eylül 1922 tarihinde esir alınmış olması, bu Büyük Zafer'in cesametini ve ihtişamını gösterir.

Yaşlı-genç tüm Ankaralılar esirleri görmek için koşup gelmişlerdi.

Yunanlılar, Büyük Taarruz sonunda 99.000 ölü, 35.000 esir bıraktı. Bunlar resmi rakamlardır.

Tüm Ankaralılar esir generalleri ve maiyetini görmek için ellerindeki Türk bayraklaklarıyla ve davul zurnalarla Yunan esirlerini karşılamışlardı.

Son savaşımız, TAARRUZ ve düşmanın Anadolu içinde mutlak surette İMHA EDİLMESİ üzerine idi.

Şan, şeref kazanmıştık.

Tüm kilise çanları, Yunanlılar için acı acı çalıyordu.

2 Eylül 1922.. Paris'ten Ferit Beyin Mustafa Kemal'e telgrafını okuyalım.

Yunanlılar 99.000 ölü ve 35.000 esir bırakarak Anadolu'dan defedildiler.

General Trikopis, esaretten sonra Atina'da yayınladığı hatıratında, büyük yenilgide payının fazla olmadığını belirterek, Yunanlı tümen komutanlarının ve İkinci Kolordu Komutanının emirlerine riayet etmediklerinden yakınmıştır.

Trikopis ve Tümen Komutanı olan 4 General, 1 Kurmay Albay esir alındı.

ATATÜRK, Yunanlıları 26 Ağustos 1922 tarihinde en kuvvetli yanlarından vurmuştu.. Türklerin busavaştaki ağırlık merkezi "Afyon güney ve güneybatı" kesimiydi.

Esir generaller ve subaylar, trenle önce Ankara'ya ve daha sonra da Kayseri'ye nakledilmişlerdi.

İzmir Valisi Steryadis, İngiliz savaş gemisine sığındı.

Müthiş keyifli bir olaydır.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve diğer komutanlarının 2 Eylül 1922 tarihinde esir alınışları, tüm Rum ve Yunan milletinin kabus yaşamasına neden olmuştu. Bu işe, bizim saltanat ve hilafetçiler, hacılar bile inanmak istememişlerdi. Yalandır demişlerdi.

Yunanlıların Afyon-Kütahya-Uşak yöresinde bıraktıkları silah ve cephane, askeri malzemeler bir orduyu donatacak kadar çoktu.

Hülasa olarak, 245.000 kişik Yunan Ordusu Başmomutanın ve generallerinin ATATÜRK tarafından esir alınması bizim açımızdan tarihimizde altın sahifedir.

Büyük Taarruzda Yunanlıların açıklanan ölü sayısı 99.000 ölü, 35.000 esir askerdi. Yerli Rum ve Ermenşilerden Yunanlılara yardım eden Ermeni ve Rumlar bu sayıya dahil değildir.

İsmet Paşa'ya fırsat verilseydi, Trikopis ve diğer generalleri kurşuna dizerdi. Gavurlara o kadar çok kin duyuyordu.

Tarihler 5 Eylül 1922 tarihini gösterdiği zaman, İngilizler Yunanlılardan hala umutlu idiler.

7. Anadolu ve Trakya'nın mutlak surette kurtarılması ve Türk bağımsızlığının sağlanması..

Trikopis ve diğer generaller, Türklere eşir düştükten sonra bir müddet umutla yaşadılar. Yunanlıların İzmir'den ve Bursa'dan gelip kendilerini kurtaracaklarını sandılar. Oysa onların hali, onlardan da vahim ve acıklıydı.

Yunan Ordusu tamamen felç edilmişti. Onların kaçışına Anadolu'da yaşayan hain ve kalleş Rum ve Ermeni aileler de katılmış, birlikte çaçıyorlardı. Anadolu tamamen mazarratlardan temizleniyordu.

Yunan İşgal Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile 1 ve 2 nci Yunan Kolordu Komutanlarının, keza 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Yunan Tümen Komutanlarının ESİR alınması, TÜRK TARİHİ açısından altın bir sayfadır.

Atatürk; Türk Milletine olan vefa borcunu, düşmanların Başkomutanı ile bazı generallerini de esir alarak fazlasıyla ödedi.

Trikopis'in esir alınması bizim için şan şeref, Yunanlılar için yüzkarası olaydı.

ATATÜRK konusunun açılmasından; Haçlılar ve gavurlar, gavuroğlu gavurlar, hainler, gerici ve yobazlar hiç hoşlanmazlar.

Trikopis ve 5 Tümen Komutanının, 1 nci ve 2 nci kolordu Komutanının esir alınması, tarihin ender parlak zaferlerindendir. Mucizevi bir olaydır.

Tarihimizin altın sahifelerinden biridir, 2 Eylül 1922.. Yunan generallerini esir almıştık.

Ne de olsa, bunlar kansız ve soysuzlar ya, inanmak istemezler?

Altıntaş ilçesindeki Oysu köyünden sonra Yunanlılar, General Trikopis'in komutasında çok perişan bir surette Keçiller vadisi boyunca kaçmaya ve bir an önce Uşak'ta bulunduğunu sandıkları General Franko' ya bağlı birliklerle (1, 2, 7 nci Tümenler ile Yunan Süvari Tümeni) ve 5/42 Yunan Evzon Alayı ile birleşmek istiyorlardı.

Bugün 2 Eylül.. Yunan Tarihi için kara gün!..

O an, bizim tarihçi ve edebiyatçılarımızca kayda geçirilip, kitaplaştırılmıştır.

General Trikopis ve Yunan Generallerinin de dahil olduğu esir kafilesine nezaret ve refakat eden Türk birliğindeki Yüzbaşıya, Yunanlılar yemeklerin iyi olmadığını şikayet tarzında anlatınca, bizim Yüzbaşı; "Biz, kendi askerlerimize yemek veremiyoruz. Sadece haftada bir defa sıcak yemek verebiliyoruz. Kuru peksimet ve birer avuç kuru üzüm verebiliyoruz. Size, hiç olmazsa sıcak çorba veriliyor.." demişti.

Durum, yukarıda net ve açık olarak anlatılmış oluyor.

Esir Yunan Başkomutanı General Trikopis kılıcını askeri teamül gereği Atatürk'e teslim ettikten sonra; "Sizin bu kadar genç olduğunuzu bilmiyordum,," demiştir.

Emperyalist emellerle Türklüğü yutmaya kalkışanlar, işgal için gelenler 3 senelik Kurtuluş Savaşı yıllarında tüm dünyaya madara oldular.. Rezil ve rüsva oldular. . Yutmak için gelenler, Anadolu'da perişan edildiler.. Büyük Atatürk önderliğindeki savaşlarda yenildiler. Binlerce askerlerini kaybettiler.

Bunların cem-i cümlesi, Türk Ordusu tarafından 2 Eylül - 15 Eylül 1922 tarihleri arasında esir alınmıştı.

Yunanlı komutanlar ve askerler, Murat dağlarından geçip Uşak'ın Minkarip Köyüne geldikleri zaman bitmiş ve tükenmişlerdi. Askerler komutanlarına isyan ederek teslim olmak istediklerini söylediler. Uşak'a ulaşma ve General Franko ile birleşme umutları kalmayan Yunanlılar Minkarip Köyü' nde bizim 23 ve 5 nci Tümenlere TESLİM BAYRAĞI çektiler.

Dumlupınar Çalköy' de bizzat ve fiilen ordunun başında olan Başkomutan Mustafa Kemal'in; "Ey Haci Anesti, gel de Yunan Ordusunun halini gör!.." demesi meşhurdur.. O sırada, dağ-taş Yunan askerlerinin ölüleriyle doluydu.. Yunanlılar, bizim Büyük Taarruz'umuz sırasında tam 99.000 ölü verdiler. Toplam 35.000 Yunan askeri de ordumuzca esir alınmıştı.

Büyük Taarruz sırasında 400 Kilometre boyunca yapılan tüm savaşları Türkler kazandı.

Hey; Büyük ATATÜRK hey!.. Yunan Orduları Başkomutanı olan General Trikopis ile İkinci Yunan Kolordusu Komutanı General Dyenis ve diğer Yunan generallerı Uşak'ta sana diz çökmüşlerdi.. Tarih: 2 EYLÜL 1922..

Trikopis ve 35.000 Yunan askeri esir alındığında, Büyük Zafer daha muhteşem bir kısveye bürünmüştür.

Haçlı generaller; Yunanlıların savunma hatlarını gezip kontrol ettikten sonra, Yunan Ordusu Başkomutanı olan General Haci Anesti'ye; "Türkler bu hatları altı ayda zaptedebilirlerse, bu kaleyi altı günde fethettik diye övünebilirler.." diye askeri rapor vermişlerdi.

Trikopis ve 35.000 Yunan askerinin esir alınmış olması, muhteşem bir olaydır.

4. KOL: Çivril-Aydın hattındaki 3 Bağımsız Alay ve Süvari Tümeni..

Düşmanı kovalayan erlerimizin çoğunun ayaklarında çarık kalmadı. Öldürülen Yunan erlerinin ayaklarındaki kunduralar alınıyor.

7 Eylül 1922..

Bu üç hain, halkın da acımasıyla kazanılan zaferin şerefine, "birer akıncı giydirmek ve iman tazelemek" şartıyla salıverildiler.

Ordularımız Bursa ve İzmir eşiğine yaklaşmışlardı. Askerler şen ve mutlu ama çok hırslıydılar. Bu güne kadar, İzmir ve Bursa ateşiyle ve hasretiyle yanıp tutuşmuşlardı.

Trikopis ile Yunan Generallerinin 35.000 Yunan askeriyle birlikte 1922 Eylül ayında esir düşmeleri; saltanat ve Hilafetçilerle Ermen ve Rumları kahretmişti.

Bazen, ş'er olaylardan hayr doğar derler ya, bunda da öyle oldu ve Yunanlılardan o kadar çok ganimet ve askeri malzeme alındı ki, iki yıl önce kurulan Yeni Türk Ordusu bütün eksikliklerini o malzemelerle tamamlamış oldu.

Trikopis ve esirler bir yıl kadar esaret atında kaldılar.

Yunan generallerinin ATATÜRK'ün huzurunda birbirlerini suçlaması, çok tuhaf karşılanmıştı.

Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis'in esir alınması, bizim için iftihar vesilesi olurken, Yunanlılar açısından tarihi bir azap ve kayıp oldu.

Anadolu'da Yunan Ordusuna Başkomutanlık yapmış olan General Papulas ile General Haci Anesti de kurşuna dizilenler arasındaydı. Yunan Başbakanı ile Savaş Bakanı da asıldılar.

1922 ayındaki Büyük taarruzdan bir yıl önce, yani 1921 Ağustos ayında, Yunanlılar General Papulas'ın komutasında Ankara'ya doğru iki kol halinde ve İngilizlerin büyük desteği ile Türklere saldırırlarken; "Ankara Kalesine Yunan Bayrağını çekeceğiz.." diyerek seviniyorlardı.. "Mustafa Kemal'in boynuna bir ip geçirerek, yerlerde sürükleye sürükleye Atina'ya götürüp, orada asacağız!.." diyorlardı.. Amma velakin; bunun tam tersi oldu ve çok büyük kayıplar vererek perişan olmuşlardı.. Tam bir felaket yaşadılar.

Büyük zaferin süsü olan bir olaydı.

ATATÜRK, onları hoşgeldiniz diyerek karşıladıktan sonra "yorulmuş olacaksınız, buyrun!.." diyerek onların oturmalarına izin verdi.. Hal ve hatırlarını sorarak, onları "mukadderat" diyerek teselli etti. Savaş kritiği de yaparak, yaptıkları hataları açıkladı.. Yunanlı generaller birbirlerini suçladılar ama sonuçta o hataları kabullendiler.

Yarı yarıya fire vermiş durumdaki Yunan tümenleri, hasta ve yaralı, sakat askerleriyle batıya doğru can havliyle kaçıyorlardı. Toplam olarak 99.000 ölü, 35.000 esir bırakmışlardı.

Yunan Ordusu Başkomutanlığına General Polimenekos'un atanması, yeni Savaş Bakanı Victor Dusmanis ile İzmir'e gelip komutayı ele alması, Yunanistan' dan iki alayın İzmir'e, bir alayın da Bandırma'ya getirilmesi, İngilizleri iyimserliğe sevketmişti.

Esaretleri boyunca Yunanlı generaller birbirleriyle hep tartıştılar ve mağlubiyetin suçunu hep birbirlerine atıp durdular. Atatürk kim, bunlar kim?

HAKİMİYET-İ MİLLİYE Gazetesi: Gazi Paşa'nın millete beyannamesi.. Ordumuzun vasıl olduğu parlak neticeler. 150 top, 100 otomobil ele geçirildi. Bütün Türkler neş'e ve heyecan içinde.. Ankara'de sevinç mitingi yapılacak..

Yunanlılar, İngilizlerin vaad ve dolduruşlarına gelerek Anadolu macerasına adım atmışlardı. Güya Bizans'ı dirilteceklerdi. Kendilerine Anadolu'daki Rum ve Ermeniler ile Osmanlı Sarayı ile Hilafet ve Hacı-Hocalar da yardım edeceklerdi. Tablo çok müsbet gözüküyor ve istahları kabartıyordu. Amma? Karşılarında vatansever Türklerin olacağını hiç düşünmemişlerdi.

2. KOL: Murat Dağlarına giren 4, 5, 9, 12, 13 ücü Tümen kalıntıları,

Başkomutan Mustafa Kemal tarafından, savaşlarda gösterdikleri başarılardan dolayı bazı komutanlar terfi ettirildiler.

Arazi ve dağlar heybetli, hırçın, Yunanlıların savunma hatları ve direnek noktaları kat, kat tel örgülerle çevriliydi.. Bu hatlar yarılmak zorundaydı. Bu hatları en geç iki gün içinde aşmak gerekiyordu. Durumu muhakeme ettiler.. Asıl yarma noktası Kalecik Sivrisi ile Çiğiltepe arasındaki 20 kilometrelik hattı ve bu hattın delinmesi, kale gibi sıra dağların zaptı gerekiyordu.

General Trikopis ve General Dyenis başta olmak üzere, esir düşen diğer generaller ve üst düzeydeki komutanlar, bir yılı aşan esaretteki anılarını sonradan yayınladıkları kitaplarda anlatmışlardır.. Bunlar, Büyük Atatürk' ten sitayişle bahsetmiş ve Atatürk' ün büyüklüğünü hep dile getirmişlerdir.

Yunan Ordusu 26 Ağustos 1922 tarihinde başlayan Büyük Taarruz sonrası, tam bir bozgun yaşamış, 99.000 ölü biraktığı gibi 2 Eylül 1922 tarihinde de Başkomutanların esir alınmasını önleyememeiştir.. Bu tarihte nadir olaylardandır.. Trikopis de bunlardan olup, BÜYÜK ATATÜRK' e esir düşmüştür.. ATATÜRK, Türk Tarihinin en büyük başbuğlarından olduğu gibi. büyük bir deha ve önderdir.. Türkiye Cumhuriyetini kurmuştur.

Trikopis, esaretten sonra Yunanistan'a döndüğünde Büyük Atatürk hakkında çok olumlu sözler ve methiyeler dizmiştir. Kendisine gösterilen gerçek insanlığı ve erdemi unutamamıştır. Eserlerinde, daha ziyade silah arkadaşlarını suçlamıştır.

2 Eylül 1922 tarihinde, Uşak' ta ATATÜRK'e kılıcını teslim ederek teslim olan Yunan Orduları Başkomutanı olan General Trikopis'in eşi ve ailesi, o tarihte İstanbul'da, Boğaziçi'ndeki bir Osmanlı Sarayında ikamet ediyordu. Ailesi, İstanbullu Rumlar ve Ermeniler tarafından da baştacı ediliyordu.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis'in, yanındaki Kolordu ve Tümen Komutanlarıyla birlikte esir alımış olması, şanlı Türk Tarihi açısından muhteşem bir olay olarak tarihe geçtiği için, tarihseverler konuya çok ilgi ve alaka duymuş oluyorlar.

Bütün o meşakkatli dönemden sonra, Ankaralılar Yunanlılara karşı esir muamalesi yapmadılar.. Hakaret etmediler. Bu da, ünlü Türklük vakarından dolayı idi.

Şimdilik bu kadar.. Tüm şehit ve gazilerimiz nur içinde olsunlar.

Yunanlı generaller ve subaylar, askerler; Yunan ordusunda çikolata dahil kuvvetli tayın ve leziz yemeklerle besleniyorlardı. Onlarda şarap bile vardı. Ama bizim fakir ordumuzda verilen yiyecekleri yadırgadılar. Zengin olanlar, bizim fakir ordunun askerlerine esir olmuşlardı.

Haçlıların dolduruşa getirdiği Yunanlıların Anadolu macerası, bu zafer sonrasında son buldu. Onları en başta İngilizler ve Fransızlar dolduruşa getirmişlerdi.

TRİKOPİS.. Onu esir almak, gururumuz olmuştur.

6. İtalyanların Antalya ve Muğla yöresinde temizlenmesi,

Bu zaferle, tüm Batı Anadolu ve Trakya kurtarılmıştır.

Tarihi zaferi böylesi bir başarıyla taçlandırmak, ancak Mustafa Kemal'e yaraşır bir hadise oldu.

Trikopis, Atina'da ölene kadar ATATÜRK' e olan saygısını ve takdir hislerini hep muhafaza etti ve bunu 1953 yılında Atina'da yayınlağı hatırat kitabında açıkca belirtti.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis esir mübadelesi yoluyla esaretten kurtulduktan sonra hatıralarını yazmıştır.. BAK: Trikopis'in Hatıratı..

Mustafa Kemal'e nasip olan bu durum, Tarih içinde pek nadir kişiye nasip olmuştur. Bilinmeli..

Türk Tarihi'nin şanlı sayfalarından biridir.

Trikopis ve Yunanlı generallerin esir alınması, o dönemde dünyada büyük yankı uyandırdı. Mustafa Kemal'in ünü daha da arttı. Herkes bu muhteşem zafer için günler aylar sürecek durumu konuştu. Basın yayın organları Atatürk'ten sitayişle bahsedip, sayfalarında onun büyük zaferini yayınladılar.

İstanbul' daki İngiliz İşgal Kuvvetleri Komutanı General Harrington'un Londra'ya çektiği telgraf bu umutlarla doluydu. Oysa ki, askerinin 99.000 ini kaybetmiş, 35.000 esir bırakmış bir Yunan Ordusu iskelet haline gelmişti. Ordu demeye bin şahit isterdi. İngilizler ve Yunanlılar için ne denir?.. Zavallılar, cahiller!..

Yunanlılar işgal yıllarında Batı Anadolu'da çok Türk kanı döktükleri gibi, zalimlikleriyle de ün yapmışlardı. Her tarafı yakıp yıkmışlar, halka zalimce davranmışlardı. Son savaşta da öncekilerden daha ağırca tahribat yaptılar.

Yunan Orduları Başkomutanı olan General Trikopis, Büyük Atatürk'ün genç yaşta Mareşal olmasına çok şaşırmıştı. Bir sene önce yapılan, yani 1921 yılındaki Sakarya Meydan Savaşının galibi olan ATATÜRK'ün henüz 40 yaşında Mareşal olduğuna çok şaşırmıştı.. ATATÜRK orada General Papulas komutasındaki Yunan Ordusunu mahvetmişti.. O savaşta Trikopis de Tümen Komutanı idi.. Trikopis esir olduğunda 54 yaşındaydı.

Yunan Tarihi, General Trikopis'in esaretini acı biçimde anlatıyor ama esaretinde ona suç ve kusur bulmuyor.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis Uşak'ta Atatürk'e esir olduğunda, Trikopis'in eşi ve ailesi İstanbul'da ikamet ediyordu. Trikopis'in sağlığının yerinde olduğu, bizim telsizciler tarafından İstanbul'a bildirildi ama bu mesaja kimse inanmadı. Bu mesaj "Türkler palavra atıp, bizim moralimizi bozmak istiyorlar.." şeklinde yorumlandı.

O gün, muhteşem bir gündü.

ATATÜRK'ün yönettiği Büyük Taarruz sırasında, Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile 1 nci, 2 nci Yunan Kolordu Komutanlarının, 4, 5, 9, 12, 13 ncü Yunan Tümen Komutanlarıyla Mudanya'da da 11 nci Yunan Tümeni Komutanının ve nice Alay Komutanlarının esir alınmış olması, TÜRK TARİHİ içinde altın bir sayfadır.

2. Birinci ve İkinci Yunan Kolordusu Komutanları,

Şanlı zaferden sonra, Trikopis'in esir alınması, bu zaferin kaymağı-balı olmuştur.

İsmet Paşa, Batı Cephesinde iken Yunanlıların mezalimini yakından biliyor, Birinci İnönü -İkinci İnönü-Sakarya Meydan Savaşlarından beri durumu izliyordu.

"Türklerin Yıldırım saldırısı, Yunanlıları 10 gün içinde tam bir bozguna uğrattı.."

Trikopis ve yanındaki 7.000 asker direnmiş olsaydı. Hepsi kurşunlanacaktı.

Esirler, Trikopis ve General Dyenis başta olmak üzere, esir generaller Mustafa Kemal Paşa'nın huzuruna alındılar..

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve yanındaki 4, 5 9, 12, 13 ncü Yunan tümenlerinin komutanı olan generallerin nasıl ve ne zaman esir alındıklarına dair önceki sahifelerde ayrıntılı bilgiler verilmiş olduğundan, bunların tekrarlaması fazla-yersiz olacaktır.. O bilgiler doğrudur.

Esir alınan Yunan askerleri, vatan haini olan yerli Rum ve Ermeniler, bir yıl boyunca, köprü yol ve köprü, demiryolu, bina, çeşitli bakım ve onarım işlerinde esir olarak çalıştırıldılar.. Bunlara, vatan hainliği yapmış olan mahkumlar da yardım ettiler.

ATATÜRK 41 yaşında, Yunan generalleri ise 54-58 yaşlarındaydı.

Vahidettin'in Haçlılara esir olması, onlara hizmet etmesi, İngiliz vatandaşlığına geçip kaçması; bizim açımızdan nasıl ki yüzkarası olay ise, Trikopis ve generallerinin, toplam 35.000 dolayındaki askerlerinin bizim esirimiz olması da, Yunan Tarihi açısından tam anlamıyla yüzkarası bir olaydır.

Atatürk, bu durumu birliklere ayrı ayrı bildirdi.

O gün Ankara tarihi bir gün yaşıyordu.

Ermeni ve Rumların hoşuna gitmez ama bizim için en keyf alınacak, şerefli olaydır. Bir Başkamomutan'ın başka bir Başkomutan tarafından esir alınması olayı, tarihin ender vak'alarındandır.

Savaşı kaybettikten sonra Atina Askeri Mahkeme'sinde yargılanan Hacı Anesti' ye muhakeme sırasında geri zekalılık ithamında bulunulmuş ve de yargılama sonunda kurşuna dizilerek idam edimesine karar verilmişti.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve diğer generallerin Uşak'ta esir alınarak, askeri teamül gereği bunların generallik kılıçlarını Atatürk'e teslim etmiş olmaları, o büyük Türk zaferini daha da perçinlemiş oluyordu.

Fevzi Paşa Mareşalliğe terfi ettirildi.

"Yunanistan, Anadolu üzerindeki hülyalarına artık ebediyyen veda etmektedir.."

Trikopis ve 5 generalin esir alınması, Büyük TAARRUZ hareketinin ne kadar muhteşem sonuç verdiğinin en büyük işaretidir. Yunan Ordusu Başkomutanının, tümen komutanlarının esareti, müthiş bir olaydı.

Yunanistan'da İÇ İSYAN çıktı. İhtilalcilerle savaşlar başladı.

Yunan ordusunun Anadolu'da düçar olduğu ağır mağlubiyet, tüm dünyada ilgiyle izlenmiş, incelenmiş ve belgesel olarak okunmuştur.

İyi ki esir aldık!.. Yanında ve toplamda 35.000 de askeri vardı.

Anadolu'da Yunan Ordusunun canına okuduk ama Trikopis ve 5 generalin esir alınması, bu büyük zaferin balı, kaymağı oldu.. Dünya Tarihi nezdinde büyük bir şeref kazandık.

Atatürk'ün Başkomutanlık yaptığı Sakarya Meydan Savaşında Yunan Ordusu Başkomutanı General Papulas'ı kıl payıyla elimizden kaçırmıştık ama Dumlupınar Meydan Savaşı sonrasındaki Büyük Takip Harekatı'nda Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve bazı generalleri esir aldık.

Yunanlılar, bizim 26 Ağustos 1922 tarihinde başlayan ünlü Büyük Taarruz'umuzda, 15 gün içinde tam 99.000 ölü ve 35.000 kadar esir bıraktılar.

General Trikopis; Birinci ve İkinci İnönü Savaşlarında 3 ncü Yunan Tümeninin Komutanıydı.. İsmet Paşa, Yunanlıların 3, 7, 10 ncu Tümenleriyle İnönü'de 2 defa karşılaşmıştı. Bu savaşlardan İsmet İPaşa zaferle ayrılmıştı.

ATATÜRK, tarihi ve askeri kişiliği ile tarihte nam salan bir Başkomutandır.

Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Savaşı sonrasında, Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis dışında Birinci ve İkinci Kolordu Komutanları ile 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Yunan Tümenlerinin Komutanları ile 35.000 Yunan askeri ESİR alınmıştır.. Zaferin büyüklüğü ve parlaklığı muhteşemdir.. Ender zaferlerden biridir ve Afyon'un doğusundan batıya doğru uzanan tam 400 kilometrelik Batı Anadolu, istilacı düşmanlardan tamamen temizlenmiştir.

Yunanlılar + Ermeni ve Rumlar + Hilafet Ordusu + Şeriat İsyancıları + İngilizler + Fransızlar + İtalyanlar..

Kurtuluş Savaşı hazırlıklarına 1919-1920 yıllarında başlanmıştı ve 1921-1922 yılları da savaşlarla geçmişti.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile Birinci ve İkinci Yunan Kolordusu Komutanları, 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümen Komutanlarının ve nice Alay Komutanlarının 2 Eylül 1922 tarihinde esir alınmış olmaları üzerine, Haçlılar gibi Padişah-Halife ile Şeyhülislam Dürrizade Abdullah, Batı Anadolu'daki Müftüler ve Şeyhler, Dervişler de donup kalmışlardı ve gelen haberlerin hepten yalan olduğunu sanıyorlardı.

İngilizlerin, Fransızların, İtalyanların maşası ve piiyonu olmamalıydılar.. Gerçi bizim Hain Padişah ve Sadrazam Damat Ferit ve Şeyhülislam da aynı kafadaydı.. Haçlılara uşaklık ettiler.. Belalarını buldular.

Yunanlı generaller esir olarak Atatürk'ün huzuruna getirildiğinde görüldü ki, hepsi en pahalı kumaşlardan yapılma elbiseler içindeler.. Süslü püslü.. Oysa ki, Atatürjk'te sade bir subay elbisesi vardı. Mareşal olduğu bile görülmüyordu.. Bunu fotoğraflarından görmüşsünüzdür.

Trikopis, utanç içindeydi ama bizim Vahidettin'in esir olurken o duygudan uzaktı.

BAKINIZ: Edebiyatçı-Yazar Halide Edip Adıvar, General İzzettin Çalışlar ve Edebiyatçı-Yazar Yakup Kadri Karaosmanoğlu anıları..

Yunanlıların Dumlupınar Meydan Savaşını kaybetmesinden sonra, Yunan Ordusu bölük pörçük olmuştu.

Kim böyle bir tarihi an yaşadı ki?

Bu, onlar için yüzkarası idi.

Türklerin Birinci Kolordusu Komutanı İzzettin Paşa'nın eserini dikkatlice ve belgeleriye birlikte okumanızı dilerim. İzzettin Paşa, Takip Harekatı sırasında Birinci Kolordu'ya komuta ediyordu ve Atatürk'ün emirleri paralelinde Takip Harekatını adım adım ve saat saat kayda geçirmiş, esaret olayına bizzat tanık olmuştu. Keza, Yakup Kadri ile Halide Edip da, esaret olayına bizzat tanık olmuşlar, bunu çok akıcı bir dille eserlerinde yayımlamışlardır.

"Askeri durum, Yunan Ordusunun bitmiş, tükenmiş ve moralinin çökmüş olmasından dolayı son derece ağır ve korkunçtur. Yunan Ordusunun kurtarılmasına artık imkan yoktur. Şehirdeki Hristiyanlar panik içinde şehri tewrketmek istiyorlar. İşittiğime göre Yunanlılar İzmir'i yakacaklar. Buradaki Amerikalıların hayatlarını kurtarmak için bir gemi gönderiniz.."

Trikopis ve 5 tümenin Komutanı olan Yunanlı generaller esir alındığında, bizim vatan haini olan saltanat ve hilafetçilerle Haçlılar epeyce üzülmüşlerdi. Bizim için ise, bu durum tam bir şeref tablosuydu. Helal!

Trikopis'in Yunanlı generallerle birlikte esir alınmış olması, tüm dünyada şaşkınlıkla ve hayretle karşılanmıştı.

ATATÜRK, Çanakkele Gelibolu Yarımadasındaki Arıburnu-Kemal Yeri-Conk Bayırı-Anafartalar Savaşlarının en müthiş komutanıdır. Orada Paşa olmuştu. Sakarya ve Dumlupınar Meydan Savaşlarının da mümtaz Başkomutanı olarak, Yunan Ordusu Başkomutanını esir alma şerefine nail olmuştur. Hey yavrum hey, heytt!..

Başkomutanlarının Türklere esir düştüğünün öğrenilmesi, Yunanlıları şoke etmişti. Derin bir yasa büründükleri gibi, yıllarca despot yöneticilerin çıkardıkları isyanlarla uğraşıp durdular. Bunun tarihsel izi, Yunanlılar açısından yüzkarası idi. Günlerce aylarca kilise çanları acı acı çaldı.. Hakettikleri büyük belayı hala çıkaramadılar,

3. İngilizler ile Padişah-Halife tarafından çıkartılan şeriat isyanlarının bastırılması,

Ne işleri vardı Anadolu'da?.. Vaktiyle akıllı olmalıydılar.

Yunanlılar; İngiliz gavurlarının aklına uyup Anadolu rüyasına dalmasalardı, akıllı olsalardı, böyle keskin ve mutlak olan bir sona erişmiş olmazlar, felaketler yaşamazlardı.

Ne mutlu Türklere!..

Kayseri Talas'a götürülen esir generaller ve askerler, yaklaşık bir sene süreyle esarette tutuldular. Esir askerler, yol yapım ve imar faaliyetlerinde esir işçi olarak çalıştırıldılar.

Büyük Selçuklu Hükümdarı Alparslan 26 Ağustos 1071 tarihinde Bizans Ordusu Başkomutanı olan İmparator Romen Diyojen'i esir almıştı. ATATÜRK de Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile Tümen Komutanları olan generalleri ESİR almıştı.

Trikopis ve diğer Yunanlı generallerin esir alınması kaymaklı-şekerli bir olaydır.

kitap yazmıştı sanırım savaş yıllarıyla alakalı. Bazı itiraflar da vardı

Bugün 2 Eylül.. Tam 92 sene önce bugün Trikopis ve diğer generaller esir alınmıştı. Türk Tarihi'nin önemli bir günü ve anısıdır. Türk Ordusu'na helal olsun!

Tarihte, düşman ordusnun başkomutanını esir almak olayı nadir savaşlarda olmuştur.. Atatürk, o şerefe nail olmuş nadir kişilerdendir.

Yunanlılardan elimize geçen askeri malzeme o kadar çoktu ki, bunlarla yeni birkaç tümen kurulabilirdi.. En modern silah, araç ve gereçleriydi. Erzak ve yiyecek maddesi de ele geçti. Teslim alınan hayvan sürüleri köylülere dağıtıldı. Yunanlılar, Trikopis'in esir düştüğüne inanmak istemiyorlardı. İstanbul'daki işgalciler de uzun süre inanmadılar.

2 Eylül 1922.. Türk Tarihine altın harflarle yazılan bir gün.. Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile birlikte Yunanlıların Birinci ve İkinci Kolordu Komutanları ile Tümen Komutanları birliklerinin başında olarak merasimle kılıç teslimi suretiyle teslim olmuşlardı. Tarihi ve ender günlerden biriydi..

O büyük savaşa, Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümenleri katıldı.. Altıntaş Ovasının güneyinde de Yunanlıların 1, 2, 7 nci Tümenleri vardı. İmdada gelen Yunan Süvari Tümeni de katıldı ama Yunanlılar her yönde çok zayiat verdiler.. 30 Ağustos 1922..

BAK: Trikopis'in Anıları..

Darmadağın olan ve dört parçaya ayrılan Yunanlıların Trikopis Grubu, Murat Dağlarının geçit vermez patika yollarında, ormanlarda çok hırpalanmışlar, aç ve susuz kalmışlardı. Silah ve cephanelerinden ağırlıklı olanlar Türklerin eline geçmişti. Kendilerini zor taşıyorlardı. Umutlar tükenmişti. Yalvardıkları tek şey, Banaz'da olduklarını sandıkları General Franko Grubuydu. Onlarla birleşmeyi ve güçlü olabilmeyi düşünüyorlardı. Bizim süvarilerimiz, kaçan bu gruba sağdan-soldan vurdukça vuruyorlardı. Yunanlıların takatleri iyice tükenmişti. Trikopis Grubu, Uşak'ın Minkarip Köyü yakınlarında teslim bayrağını çekti.. Beş Yunan generali ile 7.000 kişilik muhafız askerler teslim oldular.. 2 Eylül 1922

Her tarafa çekilen telgraflarda; Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ile 1 ve 2 nci Yunan Kolordusu Komutanlarının, Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12 nci Tümenlerinin Komutanlarıyla birlikte ESİR ALINDIĞI duyurulmuştu.. Birkaç gün sonra da, 11 nci Yunan Yunan Tümeni Komutanı olan General de Mudanya'ya esir alındı.

Tarih: 2 Eylül 1922.. Yer: Uşak..

Biz bütün bu Savaşlara, tek kalemde "Büyük Taarruz" diyoruz. Herbiri ayrı bir destan konusudur.

Bunlar, Büyük Atatürk'e lanet edip dururlar.

anadoludan gelenler rumlarda yunanistanda türko diye dışlandı.

Uşak' ta esir alınan Yunanlılar, kafileler halinde Ankara yollarına düşürüldüler. Türk Ordusunda taşıt sayısı hemen hemen yok gibi olduğundan, taşıt olsa bile şoför bulunamadığından, demiryolları da tahrip edilmiş bulundan Yunanlılar çoğu kez yayan yürümek zorunda kaldılar. Bu ise onların sızlanmalarına yolaçtı.

Yunanlılar Anadolu'da 99.000 ölü, 35.000 de esir bıraktılar.. Az-buz değil!..

Büyük Taarruz ile Yunan Ordusunun 3 parçaya bölünmesi ve sonra da bu parçacıkların peşine düşülmesi sonucunda, Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümenleri esir alınmıştı. Başlarında da, Başkomutan Trikopis vardı. Ondan önceki Başkomutan Hacı Anesti ise, Yunanlılarca kurşuna dizilmişti.

Aynen tastik..

Büyük ATATÜRK'e, Yunan Ordusu Başkomutanını esir almak yakışmıştı.

1. KOL: Uşak istikametinde kaçan 1, 2, 7 nci Tümenlerin kalıntıları,

Coğrafya ve Harita bilgisi olanlara hatırlatalım ki; Eskişehir ve Seyitgazi önünde, Afyon Bayat batısında, Afyon Kocatepe-Çiğiltepe hattında, Balmahmut civarında, Çalköy-Dumlupınar-Keçiller civarında, Banaz'da, Uşak'ta, Bilecik-Bursa hattında, Kazancı Bayırı ve İznik-Gemlik hattında, Mudanya ve Bandırma civarında, Erdek'te, Salihli'de, Nazilli batısında, Urla ve Çeşme'de yapılan tüm savaşları Türkler kazandı.

çoğu ile erkeksiz ve babasız kaldı. büyük amerikaya göç başladı.

Yunanlılar, 26 Ağustos 1922 tarihinde başlatılan Büyük Taarruz öncesinde, 214.000 asker ve 30.000 yerli Rum ve Ermeni gücüne sahipti. Ege Denizine döküldüklerinde Anadolu'da bu askeri güçten 99.000 ini ölü bıraktılar.. 35.000 kadar da esir bıraktılar... Kolları, kanatları kırılmıştı.

O mel'unu esir almakla tüm emperyalist ülkelere ummadıkları bir ders vermiştik.

Trikopis ve yanındaki generallerin esir alınmış olması, Türk Tarihi içinde şanlı bir olay olurken, Yunan Tarihi açısından da tam tersine kara gün olmuştur.

Büyük Taarruz öncesinde, Atatürk'ün zafere olan inancı tam ve sağlamdı.

Esir alınan Alay veya Tabur Komutanlarını yazmaya gerek yoktur!..

Esaret yılında, Kayseri'de açılan Talas kampına giren Yunan generalleri burada da kendi aralarında tartışıp durmuşlardır.

Yunanlılar, tüm Hristiyan alemini hayal kırıklığına uğratmış ve üzmüştür.

Kahraman Türrk Ordusuna helal olsun..

Trikopis'in esir düşmesi, tüm Yunanistan'ı şoke etmişti. Tarihleri açısından felaket bir durum yaratmıştı. Esir alınan generaller, Kayseri Talas kampına gönderilmişti.

ATATÜRK isteseydi, esirleri kurşuna dizdirirdi.

Altıntaş Ovasındaki büyük savaşta, General Trikopis ile Başkomutan Mareşal Mustafa Kemal 'in ordusu arasında geçen o büyük savaşta, Yunan ordusu adeta biçildi.. Tırpandan geçirilircesine mahvedildi..

BAK: 11 Ekim 1922 tarihli Mudanya Mütarekesi..

Büyük Taarruz'un ana amacı, Yunan Ordusunu Anadolu'da felç edip imha etmekti. Yoketmekti.. Bu amaca ulaşıldı.

Türkiye'de bir yıl kadar esaret altında kalan ve Kayseri'deki Talas kampında esaret yaşayan Trikopis, Yunanistan' a döndüğünde yargılandı ama suçsuz bulundu.. Emekliye sevkedildi ve savaş hatıralarını yazmaya başladı.. 1954 yılında eceliyle öldü.

Paşalardan İsmet, Nurettin, Yakup Şevki, Fahrettin Paşalar bşirer yıldız daha kazanarak Tümgeneralliğe yükseltildiler.

2 Eylül 1922 tarihi ne güzel bir gündür. Her ulusa böylesi asla nasip olmaz.

30 Ağustos 1922 tarihinde kazanılan ünlü Başkomutanlık Meydan Savaşı sonunda dağılan ve yenilen Yunan Ordusundan sağ kalanların, daha doğrusu Yunanlıların 1 ve 2 nci Kolordularına bağlı 4, 5, 9, 12 13 ncü Tümenlerinden arta kalanların Dumlupınar kuzeybatısındaki, bir başka deyişle Murat Dağlarının kuzeyindeki Keçiller Vadisi boyunca kaçması bizimkileri üzmüş, kahretmişti. Yunanlıların 3 ncü Kolordusuna bağlı 3, 10, 11 nci Tümenleri de Eskişehir-Bursa doğrultusunda kaçarken, 15 nci Tümenleri de Kütahya-Simav yoluyla Manisa'ya doğru gidiyorlardı.. Diğer 1, 7, 2 nci ve Yunan Süvari Tümenleri de Uşak istikametinde kaçıyordu. Bunlara ilaveten 5-6 Alay da can derdine düşmüştü.. Tam bir bozgun yaşıyorlardı.

Öyle ki, bunu daha sonra eleştiren ve tenkit konusu yapan da olmadı.

ATATÜRK, esir Yunan generallerine acıma duygusu taşıyordu. İsteseydi onları ipe bile çektirirdi. Ama centilmenlik duygusu içinde, üstelik onları teselli etmişti.

"Yunanlılar dostumuzdur. Bize yardıma geliyorlar. Medeniyeti getirecekler. Onlara her türlü yardım ve desteği sağlayınız..." Padişah-Halife Vahidettin

Yunanlılardan, İngiliz ve Fransızlarla İtalyanlardan, kaçan Ermeni ve Rumlardan kalan mal-mülk ile askeri malzemeler ve lojistik değerler sayesinde ordularımız ve Türkler ganimete konmuşlardı.

ATATÜRK ne Başkomutanlar gördü, ne büyük komutanlar gördü. Bunların hiç birisi, ATATÜRK'ün tırnağı bile olamadılar.

Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918 tarihinde imzaladığı Mondros Mütarekesi ile Haçlılara teslim olmuştu.

Esir Yunan generalleri, Uşak'tan sonra Ankara'ya gönderildi. Yunan generaller Ankara'ya kara yoluyla giderken, kendilerine araba tahsis edilmesini istediler. Onlara motorlu vasıta olmadığı için bozuk tren yolu dışında zorunlu olarak yayan yürümek zorunda oldukları bildirildi. Bir yıl önce Sakarya Meydan Savaşı, çin Polatlı'ya gelirken çok hevesli ve iştahlı, neş'eli gelmiş oldukları hatırlatılarak, bu sefer de aynı azimle yürümeleri gerektiği anlatıldı.

2 Eylül 1922 Cumartesi..

İsmet Paşa, esir generalleri Atatürk'ün huzuruna çıkartmıştır. O sırada, huzurda Fevzi Çakmak da bulunuyordu. Yaklaşık 30 kişi önünde Atatürk ile mülakat ve kılıç teslim töreni icra edilmiştir. Fevzi Paşa'nın bakışlarından da esir generallere hınç dolu olduğunun anlaşıldığını, Tarihçi Yazar Halide Edip Adıvar daha sonra yayınladığı kitabında belirtmiştir.

Trikopis, esir generallerle birlikte kılıcını Uşak'ta Atatürk'e teslim ettikten sonra, Atatürk; "Sizin bu kadar genç olduğunuzu bilmiyordum.. Saçlı sakallı olduğunuzu sanıyordum!.." demişti.. Atatürk 41 yaşında, Trikopis ise 54 yaşındaydı..

Ne harika bişr olay ve durum, ne harika bir gündü?.. Unutulmaz, unutulamaz. Asla!..

ATATÜRK' ten nihai emir: "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz' dir, İleri!.."

Trikopis'i bile esir almamız, Yunan Tarihinin en acı sahifelerindendir. Biline!..

Yunan Ordusunu yanlış yöneten General Haci Anesti'nin görevine 31 Ağustos 1922 tarihinde son verildi ve yerine Birinci Yunan Kolordusu Komutanı General Trikopis atandı. Aynı gün, General Hacı Anesti İzmir'den Atina'ya çağrıldı. Daha sonra da yargılamalar sonunda, Hacı Anesti kurşuna dizilerek idam edildi.

Trikopis ve diğer generallerle askerler yine şanslı ki, Yunanistan'da bulunan Türkler ile mübadele edilerek, bir yıllık esaretten sonra serbest bırakıldılar.

Bu durumu, 1954 yılında Atina'ya dostluk ziyareti yapan İstanbul Belediye Başkanı Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay'ın General Trikopis ile olan ve 1954 yılında gazetelerde yayınlanan mülakatından biliyoruz.

AÇIKSÖZ Gazetesi: Düşmanın yuvarlanışı.. Dün geceki şenlik..

ATATÜRK' ün tesellisinden sonra Yunan generalleri rahatlamıştı. Ama İsmet ve Fevzi Paşalar sertliklerini muhafaza ediyorlardı.

Ege ve Marmara Denizi, kılıç artığı olan Yunanlıların kaçış kapısı ve umutlarıydı.

26 Ağustos 1922 tarihinde başlayan Büyük Taarruz için her sene ZAFER HAFTASI kutluyoruz.. Bugün 29 Ağustos.. Aradan geçen zaman, tam 91 sene... "Ne mutlu TÜRK' üm diyene.." Atatürk

Hangi Başkomutan, düşman ordusunun Başkomutanını ESİR almıştır. Bu üstün başarıyı Mustafa Kemal ATATÜRK sağladı.. Uşak'ta Trikopis'i ESİR aldı.

Vatan hainleri, saltanat ve hilafetçiler, şeyhler ve dervişler, nice müftü ve imamlar ihanet ettiler de ne oldu?.. Koca bir zafer kazandık!...

İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar, Ermeni ve Rumlar, Yunanlılar bu olaydan dolayı kahrolmuşlardı. Hepsi birden bitiktiler.. Derslerini de ağırca almışlardı.

4 Eylül 1922..

Esir Yunan Generalleri, Ankara'ya getirilip Ulus Meydanındaki TBMM önünen getirildiklerinde, tüm milletvekilleri ve Ankaralılar onları lanet ve nefretle seyre dalmışlardı. Ama bir hadise olmadı..

Vatan haini şeriatçılar ve Arapçılar, Trikopis'in esaretine çok üzülmüşlerdi, çok hayıflanmışlardı.

Esir alına Yunan Ordusu Başkomutanı Genaral Trikopis ile 2 nci Kolordu Komutanı olan General Dyenis ve diğer generaller, kılıçlarını askeri törenle Türk Orduları Başkomutanı Gazi Mareşal Mustafa Kemal'e 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak' taki tarihi konakta sunacakları zaman, bu törene kaltılan Halide Edip' in de yazdığı gibi, Mustafa Keml'in üzerinde çok sade bir subay elbisesi vardı.. Oysa ki, esir alınan Yunanlı generaller sanki keyifli bir baloya katılacaklarmış gibi çok şatafatlı giyinmişler ve makyaj dahi yapmış, süslü püslü adamlar olmuşlardı!.. Tezata bak?.. Adamlarda biraz düşünce olsaydı, sade kıyafetlerle ve yüzleri kıpkırmızı ve utanç içinde o merasime katılırlardı? Bir galip olana bakınız, bir de mağlup olanlara?!.. Pek alemlik bir şeydir!..

Atatürk'ün karşısında nice büyük devletler bile eridi, yenildiler. Haçlılar da derslerini aldılar.

Büyük Taarruzdan önce kimin hatırına gelirdi ki, 245.000 kişilik Yunan Ordusunun Başkomutanı ile 1 nci ve 2 nci Kolordu Komutanları dışında tam dört tümen komutanı generalin de esir alınacağı?

PEYAM-I SABAH Gazetesi : Milli mücadeleden mülken ve fiilen bir fayda umulacağını sanmıyoruz. Ne yapsak boştur.

Trikopis'in esir alınmış olması, Yunan Tarihi açısından kara bir sahifedir.

Trikopis'e bağlı olan kaçak 5/42 Evzon Alayının Komutanı olan Kaçak Albay Plastras, 20 Eylül 1922 tarihinde Yunanistan'da askeri darbe yaparak iktidarı ele geçirdi.. Herhalde suçunu bildiği için, yargılanmamak için askeri darbe yapmıştır. Hey yavrum, hey heyttt!.. Yunanistan karıştı.

İsyanlar ve ihtilaller birbirini izliyordu..

Moskova'dan alınan telgrafta Rus Hükumeti, Türk zaferini resmen kutladı.

Yunanlılar İzmir'e 1919 yılında çıkarken, amaçları; tüm Trakya ve Anadolu' yu Yunanistan'a bağlamaktı.. Böylece Bizans hayalini gerçekleştirmek istiyorlardı. Tabir caizse, avuçlarını yaladılar.. Başkomutanları da esir alındı, 1 ve nci Kolordu Komutanlarıyla birlikte, 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümenleri ile bazı bağımsız Alay Komutanları da!..

Yunan Ordusu Başkomutanı'nın 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak' ın Minkarip Köyünde esir alınmış olması, Büyük Atatürk ile aziz Türk milletinin şanına şan katmıştır.

Anılan konakta Mustafa Kemal Paşa'nın dışında Mareşal Fevzi Çakmak, İsmet Paşa ve bazı komutanlarımız ile gazete muharirleri, tarihçiler vardı.. Edebiyatçı-gazeteci yazarlarımızdan Halide Edip ve Yakup Kadri da hazır buluyordu.

Dumlupınar Meydan Savaşı (30 Ağustos 1922)' dan sonra Keçiller Boğazını aşıp Murat Dağları ormanlarına giren Başkomutan Trikopis ve emrindeki Birinci ve İkinci Kolordu Komutanları ile Yunanlıların 4, 5, 9, 12, 13 ncü Tümen Komutanları ipsiz-sapsız karışık yollardan dolaşarak, güneye doğru yani Uşak'a doğru ilerlerken; bizim süvarilerimiz de onları sağdan-soldan vurup tarumar ediyordu.

ATATÜRK komutanların komutanı, başkomutandır.. Askeri alanda askeri deha sahibidir. Bunu, İngiliz, Fransız, İtalyan komutanlar da kabul etmektedir. Tüm harp akademileri de!.. ATATÜRK, yüce başbuğumuzdur.

Yunanlı generaller, esaret sırasında makyaj malzemelerinin eksikliğinden dolayı sıkıntı yaşamışlardı.

İmha Savaşı..

Atatürk'ün huzuruna çıkartılan Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis, Kolordu Komutanı General Dyenis ve diğer generaller ESARET tatmışlardı. Kılıçlarını askeri teamül gereği olarak Atatürk'e takdim etmişlerdi.

Yunan Ordusu Başkomutanının esir alınması, tarihimiz için büyük şan ve şereftir.

İsteyenler, o tarihi olay anını yaşamak istiyorlarsa, gidip görebilirler.

Yunanistan' da ulusal bir kara yas hakimdi.

Başkomutan Mustafa Kemal ise çok sade kıyafetliydi.. Kocatepe' deki sade subay elbisesi ile tören mahalliindeydi.

Yunanlılar, Anadolu'da bıraktıkları ölüler ve verilen esirlerle, 244.000 kişilik ordularının yarıdan fazlasını kaybettiler. Tam 134.000 kişi.. Derslerini almış oldular.

Yunanlıların 2 nci Kolordu Komutanı General Dyenis'e bağlı olan 5, 9, 13, 7 nci Tümenlerden; sadece 7 nci Tümen ile 5/42 Evzon Alayını General Trikopis emrine gönderen General Dyenis (57 yaşında), Yunanlıların Dumlupınar felaketinin doğmasında çok büyük etken oldu.. Oysa ki, tüm kuvvetini göndermesi gerekiyordu... Daha sonra, Altıntaş ovasındaki Beşkarış Köyü ve Çalköy'e gönderdi ama iş işten çoktan geçmişti. Bu arada, Yunanlıların 3 ncü Kolordusuna bağlı 15 nci Yunan Tümeninin Altıntaş Ovasındaki savaşa girmeyip, başına buyruk biçimde Porsuk Vadisi üzerinden Gediz'e doğru sıvışması, Yunan Ordusunun felaketini hazırladı.

Bu, Yunanistanın, tüm dünya ulusları arasındaki kredisini sıfıra müncer kıldı.

Türkler 204.000, Yunanlılar-Ermeni Rumlar 245.000 askerden ibaretti.

BU olay, TARİH bilimin en önemli ve nadir olaylarından bir tanesidir. Hiç kimseye nasip olmayacak bir tarih taşıdır. Koca Anadolu, işgallerden kurtulmuş oluyordu.

Trikopis ve generaller, bizden şatafatlı yaşam umuyorlardı. Millet fakirdi ve Atatürk bile kuru üzümle çay içiyordu.. Bunlar kellelerini kurtardıklarına dua etsinler!..

O sırada Atatürk 41 yaşında, General Trikopis ise 54 yaşındaydı.

Trikopis esir alındığında yorgun ve bitik durumdaydı.

Bu rapor, Haci Anesti'yi rehavete ve ihtiyatsızlığa sevketmiştir.

Yunan Ordusu, o büyük taarruzumuz sonunda 99.000 ölü ve 35.000 esir bırakarak kaçıp gittiler.. Kaçanlar, 110.000 kişi idi ama bunların da çoğu ya sakat, ya da yaralı-bereli idi.

Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis, yanındaki 7.000 askerle bizin 23 ve 5 nci Tümenlere teslim olmamış olsaydı, alındıkları çemberin içinde tamamen imha edileceklerdi.

ATATÜRK'ü methedenlerden birisi de Trikopis'tir. Yayınla kitapı okumalısınız.

Esir alınan generaller ile üst rütbeli subayların, Ankara'da Ulus Meydanında bulunan TBMM önüne gönderilmesine karar verilmişti. Diğer esirlerin ise, yol bakım onarım işlerinde çalıştırılması uygun görülmüştü. Yunanlıların kaçarken yakıp yıktıkları yerlerin onarımı sağlanacaktı. Yunanlılardan alına hayvan sürüleri de çevredeki köylülere dağıtıldı.

Yunanlıların arkasında İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar, Anadolu'da yerleşik olan Ermeni ve Rumlar vardı. Bunlara ilaveten, bir de İstanbul'daki Padişah ve İstanbul Hükumeti yardım ediyordu.. Ama ne çare ki, bunların cem-i cümlesi Anadolu' daki Türkler karşısında varlık gösteremediler, çekip gittiler.

Yunanlı esirlerin utançlarından dolayı, başları hep öne eğik durumdaydı.

Trikopis ve diğer generallerin, 35.000 Yunan askerinin esir alınması tüm dünyada bomba etkisi yatmıştı.. Tüm devletler adeta şaşkına dönmüşti.. Türklerin zaferi, çağın mucizesiydi.

TRİKOPİS.. Atatürk'ü methedenlerden birisi de Trikopis'tir.

BAKINIZ: Trikopis'in Anıları..

Başkomutanların ESİR DÜŞMESİ nadir tarih olaylardandır. O ulus için şeref kaybı olurken, esir alan tarafı onurlandırır.

ELECRTİCAL ve REFLEKS yazdıklarımı kavrayamadılar galiba? Bir üstteki yazımda, ASIL paranın kırk yaşından sonra kazanılacağını yazmıştım.

26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz' da bizim süvarilerimizin başarılarını anlatmak için ayrı bir sayfa açmak lazımdır.. Bir fırtına ve kasırga misali esen süvarilerimizin komutanı Fahrettin Paşa ve silah arkadaşları nur içinde olsunlar.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis, General Dyenis ile diğer generaller esir alındıktan sonra, kılıçlarını teslim etmek üzere 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ta bulunan ATATÜRK'ün huzuruna getirldiklerinde; ATATÜRK onları teselli etmiş ve kahve ikram ederek esarete üzülmemelerini söylemiş, "Tarih'in yazgısı!.. demişti.

Esir alınan Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis 54 yaşında idi. O sırada, Türk Ordularının Başkomutanı olan Mareşal Kemal Atatürk de 41 yaşındaydı.. Atatürk, Sakarya Meydan Savaşını kazandığında 40 yaşında MAREŞAL olmuştu.

Yunanlılardan ele geçen onbinlerce canlı hayvan, yiyecek-içecek ve çeşitli malzemeler ordumuzun ihtiyaçları karşılandıktan sonra, Türk köylülerine ücretsiz olarak hibe edilip dağıtıldı. Fakir Türklerin duaları alındı.

ATATÜRK, böyle bir şerefe nail olmuş Başkomutanımızdır.

Trikopis'in ve 35.000 Yunanlının esareti, Türklerin şanına şan ve nam katmıştır.

Yaklaşık 1,5 senelik esaretten sonra mübadele gereği ülkelerine dönen Yunanlı esirler, Yunanistan'a döndüklerinde ülkeleri karışıklıklar içinde idi.

Trikopis, yanında kalan 7.000 askerle savaşma niyetindeydi ama askerleri savaşmak istemedi. Uşak'ın kuzeydoğusunda bulunan Minkarip köyünde teslim bayrağı çekerek, Bizim ünlü 23 ve 5 nci Tümenlerimize kuzu kuzu teslim oldular.

Trikopis'i ve diğer Yunanlı generallerini esir almış olmak, savaşın mükemmeliğini ve azametini gösterir.

ATATÜR.. Böyle bir başarı, hangi Başkomutana nasip oldu?. Dünyada nadirdir.

Büyük Taarruz'da Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 Tümen komutanlarıyla, 1 nci ve 2 nci Kolordu Komutanlarının, Başkomutanlarının 35.000 Yunan askeri ile birlikte esir alınmış olması harika bir durumdu. Tüm şehit ve gazilerimiz nur içinde olsunlar. Bu zaferden sonra da Türkiye Cumhuriyeti devleti doğdu.

2 Eylül 1922... Türk Tarihinin altın sahifelerindendir.. Haçlıların desteklediği işgalci Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ve yanındaki generaller, muzaffer-kahraman Türkler tarafından esir alınmıştı.

Bu gelişme sonrasında, Yunanistan Kralı istifa edecek ve hemen yurtdışına kaçacaktı.. Yunanistan'da yapılan mitinglerde, Kral ve İngiltere aleyhine büyük bir kin ve nefret oluştu.. Bunu, İngiltere Başbakanı Lloyd George ve Hükümetinin istifası da izledi.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile Yunanlıların 2. Kolordu Komutanı Genaral Dyenis' in, keza Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümen Komutanı olan generallerin esir düştükleri haberi, 10 gün kadar sonra İstanbul'daki İngilizlerin, Fransızların, İtalyanların ve Osmanlı Hükumetinmalumu olmuştu.. On gün sonra durumu öğrendiler.

İzmir'deki General Hacı Anesti' nin sarhoş sarhoş verdiği emirleri, Afyon-Kütahya Cephesindeki General Trikopis, General Dyenis, General Franko'ya ulaşıncaya kadar, Türk ordusu yarma harekatını gerçekleştirmiş ve 29 Ağustos tarihinde Yunan Ordusuna bağlı 1 ve 2 nci Kolorduları çembere almıştı bile.. Eskişehir' deki 3 ncü Yunan Kolordusu da kaçma aşamasına getirilmişti. Yunan generallerin birbirinin kararlarını beğenmeyişi bizim çok işimize geldi.

Trikopis.. Yanındaki 4-5 generalle teslim olduğunda, 54 yaşındaydı. Atatürk ise 41 yaşındaydı.

Serbest bırakıldıktan sonra, esaretten kurtulduktan sonra Yunanistan'a dönen General Trikopis anılarını yazmıştı.. Okumanızı dilerim.

Bu tarihteki gazete başlıklarına, haberlerine bakalım, neler var?

Türk Orduları Başkomutanı Gazi Mareşal Mustafa Kemal Atatürk bile, karavadan yemek yerdi.. Değil, pirzola-biftek, en kral yemeği kuru fasulye veya nohut ile bulgur pilavı, hoşaf idi.

Büyük Zafer sonrasında Yunan Ordusu Başkomutanının esir alınmış olması, tarihin ender sayfalarındandır.

İçimizi kabartan ve bizi gururlandıran bir olaydır. Ne mutlu bize!

Yunanlılar, bir yıl önceki Sakarya Meydan Savaşı'nı yapmak ve Türk ordusunu ezmek için Ankara'ya doğru Afyon ve Eskişehir'den hareket etmiş 1921 Temmuz ayında General Papulas emrinde geliyordu. Bu seferki gelişleri daha hırslı ve orduları İngiliz ve Fransız yardımları sayesinde daha güçlüydü.

Ne hülyalar, ne rüyalar?..

92 sene önce bugünlerde Aydın, Manisa, Bursa ovaları ateşten gömlekti. Yunanlılar can drdne düşmüş kaçıyorlardı.

Yunan Ordusunun erzak ve mühimmat depoları, silah ve cephaneleri Türklerin eline geçince, iş kolaylaşmıştır.. Nitekim 1 Eylül 1922 tarihinde, 1 nci ve 2 nci Yunan Kolordusuna bağlı olan Yunan Tümenleri dara ve kıtlığa düşmüşlerdir. Bu suretle Yunanlıların 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümenleri ile Bağımsız 18 nci Alayları kamilen esir düşmüşlerdir.

Yunanlı generallerin ve 5 Yunan tümeninin esir alınması, Türk Tarihinin ender olaylarından biridir.

Biz kağnı arabası devri yaşarken, Yunanlıların motorlu araçları vardı. Biz kağnı arabalarıyla nakliye işi gerçekleştiriken, onlar kamyon, otomobillarle nakliye işi yapıyorlardı.

Yunanlılar, savaşı yanlış yöneten önceki başkomutan General Haci Anesti' yi Atina'ya çağırarak idam ettiler ama esir düştükten sonra Türklerce serbest bırakılan başkomutan General Trikopis'i asmadılar.

Trikopis'in esir alınması olayı, sadece İstanbul, Yunanistan, İngiltere, Fransa ile İtalya'da yankı uyandırmadı.. Tüm dünyada büyük yankılanma oldu.

91 sene önceki, 5 Eylül 1922 tarihli LE PETİT PARİSİEN Gazetesi:

"İngiltere, İslamın son durağı olan Türkiye'yi boyunduruğu altına almak için, iki vasıtaya başvurdu. Osmanlı Sarayı ve Yunanistan.. Selim'in torunu olan Vahidettin, İngiliz himayesi altında, İngiliz hazinesinden alacağı bol paralarla sarayının ılık havası ve kızlarağasının nüvazişleri arasında ıyş ve nuşa devam edebilmek karşılığında Türkiye'yi bir hidivlik haline sokarak, Hilafet makamının İslam alemi üzerindeki manevi nüfuzunu ve Türklüğün Şark alemi üzerindeki önderliğini Lloyd George Hükumetinin hizmetine amade kılacaktı.. Dumlupınar'da, Uşak'ta, Karahisar'da yalnız Yunanistan değil, İngiltere ve Osmanlı Sarayı da yenilmiştir.."

Oradaki "asıl" kelimesinin ne anlama geldiğini iyi anlayamadıkları anlaşılıyor.

Ya onlar Atatürk'ü esir alsalardı, olmazdı ya neyse, bunun tam tersi olurdu.

anadolu'ya haince saldıran çoğu asker hiç geri dönmedi ve onları yıllarca eşleri ve çocukları

Esir generaller ve üst rütbeli subaylar, esir kafileleri ile birlikte Ankara'ya doğru yola çıkarıldı.

Böyle bir olay, her başkomutana nasip olmaz. Tarihte enderdir. Atatürk'e helal olsun.

Uşak, 1 Eylül 1922 tarihinde elimize geçtiğinde, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, Uşak'ta bu sekiz vatan hainini buldurmuş ve huzuruna getirilen 8 kişiye o mektubu gösterdikten sonra, "bu mektuptaki mühür ve imzalar sizinn mi?.." diye sormuştu.. Huzurdaki 8 kişi inkar etmediklerinden, İsmet Paşa; bu 8 vatan hainini Uşak Meydanında ibret-i alem için astırmıştır.

Ankara'da herkes istasyon yolunda toplanmıştı.. Trenden indirilen esirler İstasyon'dan Ulus'a kadar olan bir kilometrelik mesafeyi yürüyerek geçmişlerdi.

Uşak'taki konakta Yunan Generallerinin kılıçlarını askeri teamül gereği alan ATATÜRK, esir Yunan Ordusu Başkomutanı ile savaşı konuşurken, esir diğer generaller ATATÜRK'ü büyük bir dikkat ve hasetlikle inceliyorlardı.

Bu atama işini, bizim telsizlerimiz harekat sırasında kapmış ve kaydetmişti.

Lahanakardos'un haberine göre, Yunan hastane gemisi, yaralılarla dolu olarak İzmir limanından ayrıldı. 4 Eylül 1922..

Türk Ordusu bunların hepsine bedeldi.

Saygılarla..

Yunan generalleri ve askerleri esir düşmeden önce, çok bakımlı ve teçhizatlı idiler.. Esir olunca bunlar sudan çıkmış balığa dönmüşlerdi. Bizim askerler, o sırada kuru peksimet ile yetiniyorlardı.

Taarruz günü, 26 Ağustos 1922 tarihi yaklaşıyordu.

Hey yavrum hey, heyt!..

Saltanat ve hilafetçilerle vatan hainleri, Yunanlıların tarümar olup Trikopis'in ATATÜRK'e esir düşmesine bir hayli üzülmüşlerdi.

Onun esaretine ilk başta kimse inanmıyordu. İnanası gelmiyordu ama gerçekti.

Sitede en çok keyf alarak okuduğum yazılar. Büyük zafere ulaşmak, keyf veriyor.

Tarihi ve ender olaydır.

Atatürk'ün huzuruna getirilen General Trikopis; General Haci Anesti ile 2 nci Kolordu Komutanı olan General Dyenis'i hatalarından dolayı acı biçimde eleştirmişti.. General Dyenis de, Atatürk'ün huzurunda ve esir generaller arasındaydı.

mucidi oldular.

ATATÜRK, esir generallerin kılıç teslimini gururla seyrediyordu. Üzerinde çok sade bir subay elbisesi vardı. Generallerin generali olan Mareşal olduğu halde, çok sade bir kıyafetle sanki bir er gibi giyinmişti.. Oysa ki, Yunanlı generaller, onun huzuruna süslenip püslenip çıkmışlardı. Göğüslerinde, daha önce aldıkları madalyaları ve nişanları da vardı.

Büyük Taarruz sırasında, Yunan Ordusunun sahip olduğu silah ve cephanenin, askeri malzemelerin yarısı Türk Ordusunun eline geçti. Bu ganimetlerle Türk Ordusu çok önemli olan eksikliklerini tamamladı.

Trikopis ve Tümen Komutanı 5 generalin esir alınması, muhteşem bir olaydı..

Trikopis, Keçiller Vadisi boyunca çekiliyor. Ormanlarda açlık çekmeye başladılar. Gediz'e gitmek isteyen Trikopis, süvarilerimiz tarafından önü kesilince, Uşak'a yönelmek zorunda kaldı.

Afyon'un kurtarılması sırasında anılan bu mektup, Yunanlıların kaçarken bıraktıkları arşiv dosyasından çıkmış ve anılan ihanet mektubu İsmet Paşa'nın eline geçmişti. Mektubun altında Uşak Müftüsü ile eşraftan yedi kişinin mühür ve imzaları vardı.

Anadolu ve Trakya kurtarıldıktan sonra, BÜYÜK TAARRUZ sonrası elimize geçen Yunan esirlerinin sayısı 35.000 rakamına ulaşmıştı.. Az buz değil, 35.000 esir asker.. Bu esirler, bir müddet yol, köprü, maden ve imar işlerinde çalıştırıldılar.

Kırk yaşına kadar 15.000 - 25.000 TL olan aylık net ücret, bir anda 40.000 TL' yi aşmış olur. Belki de daha fazlasını?..

Hangi komutan, düşman ordusunun başkomutanını esir alarak, onları 400 kilometre sürerek memleketten atabildi ki?.. İşgalleri yokedip, bağımsızlık savaşını kazanan kaç yiğit kişi var?

Yunanlıların Trikopis' ten önceki Başkomutanları olan General Haci Anesti de bir-iki ay sonra Atina'da kurşuna dizildi..

Yunanlılar, 1919 yılında İzmir-Aydın-Manisa illerini işgal ettikten sonra, Milne Hattı denilen yerleri almışlardı.. Doğuda uç nokta Salihli idi.. Bu sırada, Uşak Müftüsü başkanlığındaki 8 kişilik heyet Salihli'ye giderek, Yunanlıları Uşak'a da davet ederek Uşak'ın altın anahtarını 7 nci Yunan Tümeni Komutanına vermişler ve "Yunanlıları Uşak'ta görmek istediklerini, Uşak'a davet ettiklerini, geldikleri takdirde her türlü yardım ve delaleti göstereceklerini.." Yunan Tümeni Komutanına bildirmiş ve yazılı davet mektubunu da Yunanlılara vermişlerdi.

ATATÜRK başka bir kişiliktir.

Yunanlı generaller, askeri teamül gereği kılıçlarını Atatürk'e teslim ettikleri sırada, Atatürk'ün huzurunda savaşlar sırasındaki suç ve kabahatlerini birbirlerinin üzerine yıkma girişimleri yadırganacak olaydı. Aralarında yaptıkları tartışmaları görünce, duruma Atatürk müdahele etmiş ve onların kavgalarını önlemek zorunda kalmıştı.

Tarihte, düşman ordusunun başkomutanını esir almak, her başkomutana nasip olmuş olay değildir. Nadir olaydır.

Yunanlı generallerin süslenip püslenerek Büyük Atatürk'ün huzuruna çıkıp, kılıçlarını takdim etmeleri çok komikti. Adamlar sanki sahneye çıkacaklardı.

Kral Konstan'in İngilizlerin dolduruşuna gelerek, "Bizans İmparatorluğu" nu yeniden diriltmek sevdasına kapılması sonucunda, Yunanlıları Anadolu'ya çıkartması ve savaştırması, Yunan Ordusunun Türklerle yaptığı toplam beş savaşta 200.000 asker kaybetmesi, Yunan Kralı Konstantin'in sonunu hazırladı.

Şeriatçılar bile, Trikopis'in esaretine üzüldüler.. Padişah-Halife ve Şeyhülislam Abdullah yasa girmişti.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ile II. Yunan Kolordusu Komutanı General Dyenis'in, Uşak'ta 2 Eylül 1922 tarihinde ATATÜRK' e esir düşmeler, Türkler için çok şanlı bir tarihi olaydır.

Birinci Ordu Komutanı Nurettin Paşa, 1 ve 4 ncü Kolordu Komutanlarıyla taarruz edilecek ve vurulacak araziyi görmek için Kocatepe'ye çıktılar.

Trikopis'in Atatürk'e esir düştüğü haberi, İngiltere'ye üç gün sonra yani 5 Eylül 1922 tarihinde ulaştı. Hey yavrum hey, heyttt!.. Şoke oldular. İlle de Anadolu'yu Yunanlılara soydurmak ve işgal ettirmek niyetinde olan İngiliz emperyalislerinin başlarına kaynar sular döküldü. Şİmdi de, Yunan Ordusu Başkomutanllığına yeni atanan Korgeneral Polimenekos'tan umutlanmaya başladılar. Ama; ATATÜRK, onu da tepetaklak edip yencek!.. Atatürk'e, General Polimenekos mu dayanır? Canına okur!.. O da 4 gün sonra yani 9 Eylül 1922 tarihinde tabana kuvvet kaçtı...

Kurtuluş Savaşımız sırasında, Yunanlılar 99.000 ölü ve 35.000 esir bırakmışlardı.

Trikopis, Atina'da 1954 yılında Ordinaryüs Profesör ve İstanbul Belediye Başkanı olan Fahrettin Kerim Gökay'a da özel açıklamalar yapmış ve bu anlatımları Milliyet Gazetesinde o yıl tefrikalar halinde uzun bir süre yayınlanmıştır. Okuyunuz!

Düşmanların umutları sönmüş, kolları-kanatları kırılmıştı. Onun esaretine, bu sitede yazı yazan Ermeni ve Rumlar ile bazı kansız-soysuzlar da üzülüyorlar.

Esaret töreni sırasında, ATATÜRK'ün huzurunda Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis ile İkinci Yunan Kolordusu Komutanı olan General Dyenis'in tartışmaları, Yunanlılar arasında birlik ve beraberliğin ve nifakın olduğunun göstergesi idi.. Konuya Atatürk müdahale etmiş ve onların yaptıkları hataları tek tek anlatmıştı.

Askeri adet gereği, esir alınan Yunan generallerinin kılıç teslimlerine ait merasim, Uşak'taki bir konakta gerçekleştirildi.

Başkomutan Trikopis ile Yunanlıların 4, 5, 9, 12, 13 ncü Tümen komutanlarından sonra 11 nci Yunan Tümeni Komutanı da Türkler tarafından esir alınmış oldu. Çok sayıda da alay komutanı ele geçirildi.

Ankara'da misafireten ikamet eden işgal edilmiş yörelerin vatandaşları, bu bölgeler Türk Ordusu tarafından kurtarılmaya başlanınca, asıl memleketlerine dönmeye başladılar.

General Franko'ya bağlı 1, 2, 7 nci Tümenlerle Yunan Süvari Tümeni ve 5/42 Yunan Evzon Alayı, bizim 14, 15, 6, 57 nci Tümanlerle 31 Ağustos ve 1 Eylül 1922 tarihlerinde Banaz ilçesi doğusundaki Kaplangı Dağında ve Uşak doğusunda birer kez karşılaşmış ama iyice bozulmuş, Uşak'a doğru kaçmışlardı.. General Trikopis ve General Dyenis bu kuvvetlerle birleşseler, ne yazardı ki?.. Tek kelimeyle duman olurlardı. Sazın akordu bir kere hepten bozulmuştu ve artık dikiş tutturamaz hale gelmişlerdi..

Kalleş ve hain Çerkez Ethem de 2 nci koldaki Yunanlılarla birlikte kaçıyordu.

Yunanlıların en büyük hatası, Batı Anadolu'nun ve Orta Anadolu'nun zaptı suretiyle eski BİZANS rüyasına kavuşmaktı. Bre gafiller, ne işiniz vardı; Afyon ve Eskişehir'de?.. Haçlılar ve Yunanlılar boylarından büyük işe karışmışlardı. Hiç mi akletmediniz, ortada bir Türk Milliyetçiliği gerçeği olduğunu?.. Sonunda, çok ağır bir ders aldılar.

Esir alınan 35.000 Yunan askeri, Anadolu'da Yunanlılar tarafından yakılan ve yıkılan yol, köprü, demiryolu, bina inşaatlarında esir olarak çalıştırıldılar..

Trikopis, Uşak'taki konakta Atatürk'ün huzuruna çıkıp diğer generallerle birlikte kılıcını askeri teamül gereği Turk Orduları Başkomutanı olan Atatürk'e teslim ettiğinde, bizzat Atatürk'ten öğrendi. Trikopis ve diğer generaller bu duruma çok şaşırmışlardı.."Şu işe bakınız ki, sizin haberiniz oluyor ama benim haberim olmuyor, şu düzensizliğe bakınız!.." diye hayıflanmıştı.

General Trikopis, esaret sırasında Atatürk' ün kendisini teselli ettiğini ve yanındaki generallerle kendisine kahve ikram ettiğini, savaş hakkında sohbet ettiğini ayrıntılarıyla anlatmıştır.

Yunan Ordusu Başkomutanı'nın esir alınması, Türkler açısından çok keyifli idi..

Savaş Sakarya Nehri doğusunda ve 23 Ağustos 1921 tarihinde başlayıp tam 22 gün sürdü.

ATATÜRK isteseydi, elindeki Yunan generallerini asardı. Ama asaletini gösterdi.

Yunan birlikleri pek aç ve sefil, yiyecek ve içecek stoklarını, ambarlarını geride bırakmış olarak çekilirlerken; bizim ünlü 23 ncü Tümenimizin bir koluna rastladı.. Yunan askerleri komutanlarının savaşma kararını dinlemeyerek TESLİM olmayı kararlaştırmışlardı. Beyaz bayrak çekerek esir olmayı kabullenmişlerdi.. Bizim 23 ncü Tümenin yanına gelen 5 nci Tümenin yardımlarıyla Yunanlılar teslim olmaya ve silahlarını bırakmaya başlamışlardı. Yunanlılar merasim için Uşak'a getirildiler.

Yunanlıların arzusu Ankara Kalesine bayrak çekmekti ama ne oldu? Tam tersi oldu.. Başkomutanları olan Trikopis esir alındığında ona adam gibi muamele etmiştik.. Esirlere dahi saygı, Türklerin asaletindendir.

General Trikopis, Yunan Ordusu Başkomutanlığına 31 Ağustos 1922 tarihinde atanmış olduğunu, Atatürk' e esir düştüğünde yani 2 Eylül 1922 tarihinde öğrendi.

Osmanlı Devleti'nin kabul ettiği 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi ve 10 Ağustos 1920 tarihli Sevr Andlaşması ile işgale uğrayan Trakya ve Anadolu'nun İngiliz-Fransız-İtalyan ve Yunan kuvvetlerinden kurtarılması için, Atatürk'ün 1920 yılı ortalarındaki düşüncelerin özeti şunlardı:

Batı Anadolu'nun kurtarılmasından itibaren, Osmanlı sarayında kabus dolu günler başladı. Padişah-Halife Vahidettin ile eski sadrazam Damat Ferid, Şeyhülislam Dürrizade Abdullah, Şeyhler ve Dervişler, Batı Anadolu'daki Müftü ve İmamlar için kabus dolu günlar başladı. Bunlar, dostları olan gavurlara daha sıkı sarılmaya başladılar. Allah'tan değils de, Haçlılardan medet ummaya başladılar. Ne de olsa, can tatlıdır. Bunlara göre, o bed gavurlar da tatlı gözüküyordu.

Trikopis'in esir alınması, saltanat ve hilafetçilerden hain olanları bir hayli üzdü.. Buna, bugün bile üzülen kansız ve soysuzlar var.. Amma ne çare?..

Trikopis ve diğer Yunan generallerinin Atatürk'e Uşak'ta 2 Eylül 1922 tarihinde teslim ettikleri generallik kılıçları, halen Ankara'daki askeri müzede saklanmaktadır.

Atatürk, esir alınan Yunan generalleriyle savaşı konuşurken, Yunan generalleri suçu hep birbirlerine atarak, kavga derecesinde tartışmaya başlayınca, Atatürk Trikopis'ten sonra onları da ayrı ayrı teselli etti.

Canının bağışlanması, onun için bir lütuftu. Keza 35.000 esir askerinin de!..

Trikopis'in esir düşmesine İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar ve Yunanlılar önceleri hiç inanmadılar.. Bizim saltanat ve hilafetçilerden hain olanlarla, Haçlıları destekleyen bazı basın organları da ihtimal vermediler.. Ama olanlar olmuştu bir kerre?

Yunan karargahı İzmir'den Midilli adasına taşındı.

Tam 92 sene önce Trikopis'i esir almıştık. 2 Eylül 1922

Trikopis ve generaller, Türklere karşı savaşmayı önerdi ama emirlerindeki 7.000 asker ölmek yerine esir düşmeyi istediler. Komutanlarına adeta isyan ettiler. Bunun üzerine 7.000 kişilik Yunan kolu, beyaz bayrak kaldırarak esir düştüler.

İşte; 1915 yılındaki Çanakkale Savaşlarında Müttefik Orduları ve Donanması Başkomutanı olan General Hamilton, işte 5 nci Osmanlı Ordusu Komutanı Liman Von Sanders, işte 1921 yılındaki Sakarya Meydan Savaşında Yunan Ordusu Başkomutanı olan General Papulas, işte 1922 yılındaki Başkomutanlık Meydan Savaşı sırasında Yunan Ordusuna komuta eden Başkomutan General Haci Anesti ve keza General Trikopis?..

Tüm Yunanlılar, kuşuna dizilmeyi haketmişlerdi.

Mağlup Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve diğer generallerin kılıç artığı olan askerleriyle birlikte esir alınmış olması, şanlı TÜRK TARİHİ açısından çok büyük bir şan ve şeref olmuştur.

Esir alınan Yunan generalleri, esarette kendilerine verilen yiyeceklerin kalitesinin artırılmasını ve pirzola, biftek ile tatlı gibi yiyecekleri istedikleri zaman, bizim subaylarımız; kendilerinin de aynı karavadan ve aştan yediklerini söylemişlerdi.. Fakirlik ve yoksulluğumuz malumdu.

Yunan ordusunun felç ve mağlup olmasında, önceki Başkomutan olan General Haci Anesti'nin büyük hatası vardı.. Savaş sonrasında yargılandı ve Atina'da kurşuna dizilerek idam edildi.

3. KOL: Eskişehir-İznik'teki 3, 10, 11, 15 nci Tümenler,

ATATÜRK, tarihin ender zaferlerinden olan Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Savaşında ve ünlü Takip Harekatında bunu başarıp, 400 kilometre uzunluğundaki bir koca bölgeyi, yani Batı Anadolu'yu 15 gün içinde düşmandan temizleme başarısını göstermiş koca bir yiğittir, başkomutandır.

5 Eylül 1922 tarihli LE TEMPS Gazetesi:

Tarihi bir gün.. 2 Eylül 1922.. Yer: UŞAK..

Yunanlılar, General Franko komutasında Manisa-Salihli'ye ulaştılar. Bizim süvariler peşlerinde..

Yunanlıların Mustafa Kemal'e karşı Anadolu'da tutunabilmeleri için, Padişahın Hilafet Ordusuna ve çıkartılan şeriat isyanlarınındaki asi kuvvetlere ilaveten İngiliz ve Fransızlar ile İtalyanların maddi-manevi destekleri dışında, Anadolu'daki Ermeni ve Rumlarla birlikte eriştikleri 245.000 kişilik asker gücü yerine, en az 300.000 kişilik askeri güce ihtiyaçları vardı.

TARİH: 14 Mayıs 1919... Padişah-Halife Vahidettin'in İzmir Valisi Kambur İzzet'e çektiği telgraf emrini okuyalım:

6. Yunanlıların Batı Anadolu'da kesinkes mağlup edilmesi..

Ermeni ve Rumlar ile Haçlılar, Trikopis'in esareti olayından bahsedilmesinden hiç hoşlanmazlar.

Yunanlı esirler, yanlarında subaylar ve generaller olduğu halde, Uşak'tan Ankara'ya yürütülerek götürüldüler. Sızlanmalar oldu ama nihayet esaret budur. Yunanlılar demiryollarını tahrip etmemiş olsalardı. yollara zarar vermemiş olsalardı, efendice götürülecekti. Onlara yürümek bile, lükstür.

Esir Yunan Başkomutanı ve diğer generaller ise, baloya gider gibi süslü-püslü, şatafatlı giyinmişlerdi.. Onlar için bir utanç anı olduğu halde, pek fiyakalı giyinmişlerdi.. Göğüslerinde madalyaları da vardı.. ATATÜRK; generallerin generali yani MAREŞAL olduğu halde, onların karşısında sıradan bir elbise taşıyordu.. Atatürk'ün sağ tarafında Mareşal Fevzi Çakmak, solunda ise Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa vardı. Onlar da çok sade giyimliydiler.. Fevzi Paşa sakindi ama İsmet Paşa esir Yunan generallerine karşı çok sert bir görünüm taşıyordu.

Trikopis ve 7.000 kişilik maiyeti, 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ın Minkarip köyü yakınlarında esir alındığında, Yunan Ordusundan önemli miktarda askeri malzeme teslim alınmıştı. Daha önceleri; Balmahmut ve Garipçe depolarından elde edilenlerle bilikte, askeri malzeme ve cephane eksikliklerimizi önemli ölçüde temin etmiş olduk.

Trikopis, sonradan yazdığı anılarında Atatürk'ün mümtaz kişiliğini yadetmiştir.

Son savaşta aldığımız esir sayısı 35.000 dir.

Yunan Ordusu Başkomutanı ve Yunan generaller esir alınınca, bizim saltanat ve hilafetçilik şaşkınlık yaşadılar. Onlar, Haçlılardan yanaydılar.

Türk Ordusunun kaçan Yunanlıları amansız takibi sonunda Trikopis ve generaller, yanlarındaki 7.000 kişilik kuvvetle birlikte teslim alındı. Yunan Ordusu bölünmüş parçalanmıştı.. Nerede kaldı o 245.000 kişilik askeri güç?.. Geride 99.000 ölü, 35.000 esir bıraktılar.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve yanındaki generaller askeri teamül gereği sırası ile kılıçlarını Büyük Atatürk'e teslim etmişlerdir.

Esir alınan Yunanlı askerler, yıktıkları-yaktıkları köy ve kasabaların imar işlerinde çalıştırıldılar.

ATATÜRK kim, bunlar kimdi?..

Atatürk'ün yanında olan Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, günlük emrinde; "Hedefin İzmir'in yakılmadan kurtarılması, düşman birliklerinin bütün malzemeleriyle ele geçirilmesi, İzmir limanına yığılmış düşman gemilerinin dahi zapt ve imha edilemesi gerektiğini.." birliklere iletti.

1919-1922 yıllarındaki her türlü melanetin başında İngilizler vardı. Yunanlıları da gaza getirip, aç kurtlar gibi Anadolu'ya salmışlardı, kullanmışlardı. Sonuçta ise, Yunanlıların mahvına neden oldular.

Muhteşem bir olaydı.

Zafer haftasındayız..

Son savaşta Yunanlılar 99.000 ölü, 35.000 esir bıraktılar.. Esirlerin doyurulmaları bize pahalıya maloldu. Tam 35.000 asker.. Bu esir askerler, yakılan ve yıkılan yerlerin bakım ve onarımlarında, yol yapımında çalıştırıldılar. Yaklaşık bir yıl sonra Yunanistan'a gönderildiler.

OSTSCHWEİZER TAGEPLATT İsviçre Gazetesi: Son savaşın nedeni Sevr Andlaşmasıdır. Cephelerde binlerce kişi mahvoluyor. Türkler muzaffereren ilerliyorlar.

Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis ile Birinci ve İkinci Yunan Kolordusu Komutanları ve 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Yunan Tümen Komutanları ESİR ALINDIĞI zaman, diğer Yunan birlikleri ödleri patlayarak denizlere doğru kaçıyorlardı..

Düşman Ordusunun generallerinin esir alınması Tarih boyunca pek ender görülen vak'alardandır.

Bir müddet sonra, esir Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis ve maiyetindeki diğer generaller ile esir kafilesi Ankara'ya getirildiler.

İsteseydik, onlara diğer milletler gibi sabah-akşam işkence ederdik.. Ama bu Türklüğe yakışmazdı.

Yunan Orduları Başkomutanı Trikopis ile Yunanlıların 1 ve 2 nci Kolordu Komutanlarıyla 4, 5, 9, 11, 12, 13 ncü Tümen Komutanlarının esir alınmaları, TÜRK TARİHİ içindeki şeref sahifelerindendir.

Büyük Taarruz'da Türk Ordusu geceli-gündüzlü savaşlar yaptığı için, Yunanlılar mağlubiyet sırasında toparlanmadılar. O zamanın şartlarında "yıldırım savaşı" yaparak, Yunanlıların toparlanmasına fırsat vermedik.. On-onbeş günde 400 kilometrelik yolda, dağ-tepe savaşa savaşa İzmir'e ulaştık.

İhtiyar emminin hikayesi, özetle böyle...

Trikopis'in esir alınması, şan ve şerefimizi yüceltmiştir. Eşsiz bir zaferin sonucudur.

Anılarını yazan Fransız gazeteci Franklin Bouillon'un dediği gibi; "Kağnı arabası, kamyonu yendi!.."

Trikopis'in Ankara'ya götürülüşü ve esir generallerle yüksek rütbeli subayların tren istasyonundan Ulus'taki TBMM binası önüne yürütülmeleri sırasında, Ankaralıların hınçlarını onlardan alırcasına esirleri hakaret denizine sokmaları görülecek olaydı. Tüm Ankaralılar oradaydılar. "Ne işiniz vardı, Anadolu'da, utanmazlar?!.." diyerek aşağılamaları görülecek olaydı.

Zalim Haçlılara karşı Mustafa Kemal Paşa'nın verdiği savaş sonunda Yunanlıların Başkomutanı esir alınmıştı. Uşak'ın kuzeydoğusunda bulunan Minkarip Köyü yakınlarında, General Trikopis ve yanındaki generaller 7.000 Yunan askeri ile birlikte teslim alınmıştı.

Dumlupınar Meydan Savaşında mağlup olarak, üç parçaya ayrılan Yunan Ordusundan Keçiller vadisi boyunca batıya giden ve Gediz doğusunda güneye kıvrılarak Uşak'a yönelen 7000 Yunanlının başında General Trikopis ve Kolordu ve Tümen Komutanı olan diğer generaller de bulunuyordu. Bunlar, Uşak'ın kuzeydoğusundaki Minkarip köyüne perişan halde geldiklerinde, karşılarında 23 ve 5 nci Tümenlerimizin koluna rastladılar. Yunan askerleri "Türklerle yeniden savaşmak istemediklerini" söyleyerek kendi aralarında isyan çıkardılar. Trikopis ve diğer generaller askerin bu talebi üzerine, esir olmayı kabullenmek zorunda kaldılar.

Esir generaller ATATÜRK'ün huzuruna getirildiği sırada, Atatürk'ün sırtında bildiğimiz muharip subay elbisesi vardı.. Çok sade ve sıradan bir elbisesi vardı.. Bunu herkes bilir.. Atatürk'ün Kocatepe'ye çıkarken giydiği elbisesini hatırlamışsınızdır..

Esir alınan Yunan Ordusu Komutanı General Trikopis ve diğer 4 Yunan Generali ile yüksek rütbeli Yunan kurmayları, bir yıl süreyle Kayseri'deki Talas askeri kampında esaret altında kaldılar.. Daha sonra esirlerin mübadelesi sırasında, andlaşma gereği bunlar salıverilerek Atina'ya gönderilmişlerdir.

Trikopis ve Yunan generalleri, subaylar esir alındıktan sonra önce Ankara'ya, daha sonra da Kayseri'ye gönderildiler.

İzmir' deki Amerikan Konsolosunun ABD' ye gönderdiği telgrafı okuyalım:

Yunanlı Generaller, Atatürk'ün huzuruna çıktıkları vakit çok bitkindiler. Atatürk onlara kahve ikram ederek, onlarla savaşın cereyanı konusunda sohbet etti.

Murat Dağları derinliklerine kaçan Trikopis, Uşak'a kapağı atmak için büyük çaba harcıyordu.

General Trikopis ile Birinci ve İkinci Kolordu Komutanları, 4, 5, 9, 12, 13 ncü Tümen Komutanları esir düşünce, Uşak-İzmir hattındaki Yunan birliklerine General Franko komuta ederken, Bilecik-Bursa hattında bulunan Yunan birliklerine de, 3 ncü Kolordu Komutanı komuta ediyordu.. Bunlar da, döküntü halinde ve bitik durumda kaçıyorlardı. Nitekim 11 nci Yunan Tümeni de esir kamilen alındı..

26 Ağustos 1922 tarihinde başlayan Büyük Taarruz, ani bir baskın tarzında ve önceden çok iyi hazırlanarak gizililik içinde başlatılmıştı. Afyon güney ve güneybatı kesimleri ana sıklet merkeziydi ve ilk gün bu tepeler hattı zaptedildi. İkinci günde, Yunan Ordusu Sincanlı Ovasına döküldü ve Afyon kurtarıldı. İkinci gün, Yunanlıların gurur duydukları 1 ve 4 ncü Tümenleri felç edildi.. Yunanlılar büyük kayıplar içindeydiler.

Afyok ve Kütahya'nın Yunanlılardan kurtarılmış olmasının, Yunanlıların bundan sonra dikiş tutturamayacağı belliydi. Nitekim, Dumlupınar'da kazanılan Büyük Meydan Savaşı bunun açık göstergesiydi. Yunanlıların barınacak dalı ve mekanı kalmamıştı.. 26 Ağustos - 31 Ağustos arasındaki beş günlük savaş, Yunanlıların kolunu kanadını kırmış oluyordu.

İngilizlerin, Bizans hayali kurdurarak dolduruşa getirdiği Yunanlılar 15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir'e çıkıp, aynı ay içinde Aydın ve Manisa'yı da Yunanistan'a bağlamışlardı.. Bizans hayalinin gerçekleşmesi için, Trakya ve Anadolu' nun işgal edilmesi gerekiyordu. Bu amaçla, Ankara'ya kadar gelip Batı Anadolu'yu işgal etmişlerdi.

İLERİ Gazetesi: Zafer mucizesi..

Sakarya Meydan Savaşı, tarihin en kanlı savaşlarındandı. Yunanlılar, Afyon-Eskişehir doğusuna kadar kovalandılar.

Esir Yunan generalleri ATATÜRK' ün huzurunda karşısına dizildiklerinde, ATATÜRK onları ayakta tutmadı ve oturttu. Onlara insanca davrandı. Ve hatta kahve ısmarladı.. Hal ve hatırlarını sorarak teselli etti. Savaşın cereyan tarzı hakkında, yaptıkları hatalarını söyledi.. Onlara kibarca ders verir gibiydi.. Bu hatalar generallere hatırlatıldığında, Yunan generalleri, suçu birbirlerinin üstüne atarak, kendi aralarında tartıştılar.

Esir alındığı zaman, Trikopis ve Yunanlı Generaller askeri kışlaya götürüldü..

"Askeri durum; Yunan Ordusunun bitmiş, tükenmiş ve moralinin çökmüş olmasından dolayı son derece ağır ve korkunçtur.. Yunan ordusunun kurtarılmasına artık imkan yoktur.. Şehirdeki Hristiyanlar, panik içinde şehri terketmek istiyorlar.. Amerikalıların hayatlarını kurtarmak için bir gemi gönderiniz..."

Büyük Taarruz'un başladığı 26 Ağustos'tan bir gün önce, Afyon'daki Yunan Karargahında üst rütbeli Yunan subayları için MORAL GECESİ düzenlenmiş, sabaha kadar eğlence deryasına dalınmış ve sirtakiler eşliğinde Yunan oyunları oynanmış, danslar edilmişti.. Bir gün sonra bu durum onlara pahalıya malolacaktı.

İngilizler, Yunanlılardan umutlu olduklarını tellgraf yazışmalarında belli ediyorlardı. Yunanlıların Milne hattında tutunabileceklerini sanıyorlardı. İzmir ve Bursa önlerinde bir savaş daha verilebileceğini düşünüyorlardı. Yunanlılar, Bursa önlerindeki "Kazancı Bayırı Savaşı" nı da kaybettiler.

Atatürk komutasında yapılan Büyük Taarruz sonrasında Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ile Yunanlı generallerin, 35.000 Yunan askeri ile birlikte esir alınmış olması, Türk Tarihi içinde altın harflarle yazılmış bir destandır. Tüm şehit ve gazilerimizi yadederim.

Türk Ordusunun toplam mevcusu 56.500 iken, Yunan Ordusu 114.000 askerden oluşuyor ve her yönden teknik ve askeri donanıma sahip bulunuyordu. Savaş, Ankara'ya 70 Kilometre mesafedeki POLATLI ve HAYMANA ilçeleri yakınlarında çok kanlı biçimde 22 gün cereyan edecekti. aşıTam bir ölüm-klım savaşı yapacaktık.

Yunan Ordusu Başkamutanı ile Yunan generallerinin esaret merasimi sırasında, ATATÜRK'ün karşısında süklüm püklüm duruşları, Halide Edip Adıvar'ın ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun eserlerinde en ince ayrıntılarına kadar anlatılmıştır.

Yunan Ordusu Başkomutanı General Trikopis'in ESİR alınması, Türk TARİHİ açısından muhteşem oldu.. Dünya tarihi bu olayı ilelebet yadedecektir.

Trikopis ve Yunanlı generaller esir alındığında bitiktiler.

Yunanlıların 1 nci Kolordu Komutanı olan General Trikopis, aynı zamanda Yunan Ordusu Başkomutanı olduğunu, ancak esir düştüğü zaman Atatürk'ten öğrendi. 30 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutanlığa yükseltilmişti.

Yunanlılarla Ermeni ve Rumlar, General Trikopis ile yanındaki generallerin askerleriyle birlikte Türklere esir düşmesinin acısını 1922 yılından bu yana unutamadı.. Haçlılar da unutamadı.

TEVHİD-İ EFKAR Gazetesi: Sayısız ve ölçüsüz olarak harp ganimeti alındı. Ordumuz Uşak kapısına dayandı.

Bu olayla, Yunanlılardan ve Haçlılardan öcümüzü almış olduk.

Nitekim; 40 yaşını aşan Muhsin ve Muhittin kardeşler şirket kurup bir de çok önemli "buluş" yapınca, bunların ortalama aylık gelirleri 1.000.000 TL' yi aştı.

Kurşuna dizilerek Atina'da idam edilen General Haci Anesti çok yeteneksiz bir başkomutandı. Medyatik bir başkomutandı. İzmir'e gelen yabancı gazetecilere habire demeçler verip, kokteyllere katılır, caka satardı.. Fiyakalı ve güzel giyinir, çevresindekilere üstün zeka sahibi olduğunu lanse ederdi.. Kurmaylarına habire kızarak, onları azarlayarak varlığını sürdürüyordu ve Türklerin cesaret edip de Yunanlılara taarruz edebileceğini hiç düşünmüyor, tıpkı bizim son Padişah Vahidettin gibi çok derin bir gaflet içinde bulunuyordu. Vahidettin de, Mustafa Kemal'in başarıya erişebileceği asla ummuyordu.. Oysa ki, Mustafa Kemal, Büyük Taarruz'un mutlak surette başarıya ulaşağından adı gibi emindi. Nitekim de öyle oldu.

Ankaralılar yol boyunca onlar aleyhine tezahürat yaptılar.. Anadolu ve Trakya maceraları, onlar açısından çok kötü bitmişti.

4 Eylül 1922. Balıkesir'de yayınlanan Vandemir Gazetesini okuyalım:

Esir alınan 35.000 Yunan askeri, yol ve bina, köpri tamirlerinde esir olarak çalıştılar.

91 sene önceki 5 Eylül 1922 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesini okuyalım:

En keyif aldığım konulardan birisi, Trikopis ve diğer generallerin esir alınış olayıdır. Bunu, en iyi şekilde Halide Edip kaleme almış ve tanık olduğu sahneyi eserinde anlatmıştır.. Okumanızı dilerim. Önceki sahifelerde de, bu durum aynen aktarılmıştır. Turgut Özakman'ın "Şu Çılgın Türkler" isimli eseri de, Halide Edip'e atfen o olayı tekrarlamıştır.

Şan ve şeref dolu bir gündü.. 2 Eylül 1922.. Yunanlılar ve Haçlılar, geldiklerine geleceklerine bin pişman olmuşlar idi.. ATATÜRK bu şanlı günün kahramanı idi. Yine de esirlere acıyarak, Yunanlı generalleri teselli etmişti.

O generalleri esir aldığımızda, Yunanlılar başlarını kaybetmiş oldular.

Yunan halkı, Trikopis'in esaretei bir yıl sonra bittiğinde; ağır yenilgi ve esareti konusunda Trikopis'e çok soğuk davrandı. Hatta, onun kurşuna dizilerek idam edilmesini bekledi. Ama askeri mahkeme onun suçsuzluğuna hükmetti. Ondan önceki başkomutan ise idam edilmişti.

Bu zafer, tüm dünyada takdir ve hayranlıkla izlenen sonuçlar yaratmıştır.

Saltanat ve hilafetçiler ile vatan hainleri, Trikopis'in esaretine üzülmüşlerdi.

Düşman Başkomutanını ve generallerini esir almak her kula nasip olmaz. Büyük Atatürk bunu başarmıştır.

Yerli-yabancı tüm bilim adamları, tarihçiler, askeri otoriiteler ve siyaset adamları; onun geniş bilgisine hep hayran olmuşlardır.

Bundan sonraki aşamada, Manisa-İzmir-Aydın Grubuna General Franko komuta edecekti. Eskişehir-Bilecik-İznik-Gemlik Grubuna ise 3 ncü Kolordu Komutanı olan general komuta edecekti.

İzmir ve Batı Anadolu kurtarılınca, İstanbul'daki Türkler Türk Bayraklarını evlerine asıp gösteri yaptılar.. Daha önce, İstanbul'da Türk Bayrağı asmak İşgalci Gavurlar tarafından ve Saltanatçı-Hilafetçi İstanbul Hükumeti tarafından haince yasaklanmıştı.

Türkler necip millettir. O yüzden esirleri kurşuna dizmedik.

Yunan Ordusu Afyon-Kütahya-Eskişehir cephelerinden kaçarken, Türklerin ilerleyişini durdurmak ve geciktirmek için; Batı Anadolu'yu yakıp yıkıyor, her yerde yangınlar çıkarıyor, su kuyularına zehir atarak, Türk Ordusuna yarayacak ne varsa onları imha ediyorlardı.. Türk köy ve kasabalarında toplu cinayetler işliyorlardı.

Yunan Ordusu Başkomutanını esir aldık ya, vatan haini saltanat ve hilafetçiler; bunu da tersyüz etmeye çalışırlar.. Trikopise arka çıkarlar.. Trikopis'in attan düştüğü için hasbelkadar bize esir düştüğüne inanırlar.. Ermeni ve Rumlarla Yunanlılar da aynen böyle düşünürler.

Yukarıdaki yazımda ATATÜRK' teki insanlığa bakın, bir de Yunanlılardaki çirkefliğe?. Türklerdeki asalet duygusu işte böyledir. Atatürk, en büyük düşmanımıza bile sandalye göstererek, kahve ikramında bulunmuştu. Onu teselli de etmişti.. Trikopis, 1954 yılında yayınladığı hatıratında. Büyük Atatürk'den övgü ile bahsetmiştir.

Çerkez Ethem'in 1921 yılından beri tanıdığı ve dostu olan General Trikopis yakalanınca, Çerkez Ethem onsuz olarak, Yunanlılarla Midilli adasına kaçmıştı.

YER: Uşak... TARİH: 2 Eylül 1922..

Trikopis esir alındığında 54 yaşında, Büyük Atatürk ise o anda 42 yaşındaydı.

Esir alınan Yunan generallerinin kılıç teslim töreninde, Yunanlı generallerin göğüslerinde daha önce aldıkları madalyalar vardı. Caketlerinde madalyadan geçilmiyordu. Oysa ki, onları esir alan Atatürk'ün göğsünde madalya falan yoktu.. Sade bir subay elbisesi vardı. Atatürk çok mütevaziydi.

EGE ve MARMARA Bölgelerinin kurtarılması, Türk Ordusunun maddi gücünü arttırmıştır. Zira, en zengin bölgelerimiz bunlardı. Asker sayımız da çoğalmış oluyordu.

Esir Yunan generalleri elleri kelepçesiz olarak Atatürk'ün huzuruna çıkmışlardı.

BAKINIZ: 4 Eylül 1922 Tarihli Vandemir Gazetesi ve Turk Tarih Kurumu "Kurtuluş Savaşı Günlüğü.. IV. Cilt, Sahife 628.."

Askeri Tarih ile askeri adet ve gelenekler gereğince, esir olan generaller kılıçlarını galip devletin başkomutanı olan generale bir törenle teslim ederler.

26 Ağustos 1922 tarihinde Mustafa Kemal komutasındaki Türk Ordusu, anılan savunma hatlarını 3 saat gibi kısa bir sürede delip, parçalamıştır.

Bir yıl önceki Sakarya Meydan Savaşında Yunanlıların Ankara Kalesine Yunan bayrağı çekme yolundaki idealleri eriyip gitmiş ve bunlar Ankara'yı görme fırsatını ancak ESİR olarak tatmış, Ankara Kalesini görmüşlerdi.

Trikopis'in esareti, Yunan Tarihi için en büyük acı olmuştur.

Yunan ordusunun hırslı kurmay subaylarından olan Kurmay Albay Stratigis de "Mustafa Kemal'i yenip, ordusunu darmadağın ettikten sonra O'nu yakalayıp, boynuna ip taktıktan sonra, yerde sürükleye sürükleye Atina'ya götüreceğilz,," diye, kendi Tümen komutanlarılarını ateşliyordu.

Bizim ünlü 26 Ağustos 1922 tarihindeki Büyük Taarruz'umuz başladığı zaman, Yunan generallerinin kendi aralarındaki zıt fikirleri ve verilen emirlere uyumsuzlukları bizim işimize yaradı.

Yunanlıların beli böylece kırulmış oldu. Dünyaya geldiklerine, onları pişman etmiştik.

Yunan Ordusunun tarumar edilmesi, yerle bir edilmesi, Trikopis'in esareti, Türklerin Batı Anadolu'yu kurtarması üzerine dünya alem karıştı.