Senin hakkını ödemene gerek yok ki, komşunuz gereğini yani 'komşuluğunu' yapmış. sizin can ve malınıza sahip çıkmış...

Namus konusunda güven vermenin şartı ise, kendisi yolculuktayken komşusunun onun evine gittiğini duysa içinin rahat etmesi ve şüphelenmemesidir.?

?Senden borç istediği zaman vermendir. Davet ettiğinde davetine gitmendir. Hastalandığı zaman ziyaret etmendir. Yardım istediği zaman yardımına koşmandır. Bunaldığında teselli etmendir. Sevindiğinde sevincini paylaşmandır. Öldüğünde cenazesine katılmandır. Uzak bir yere gittiğinde korumandır. Mutfağından çıkan yemek kokusuyla ona eziyet etmemen veya pişirdiğinden ona da ikram etmendir. Rızasını almadıkça evini onun evinden yüksek yapmamandır.?

Değil... Dinimizin bizden komşularımızla ilgili talepleri var. Apartman kültürüydü, değişen hayat şartlarıydı bakmıyor dinimiz; komşularımızın bizim üzerimizde, bizim komşularımız üzerinde haklarımız olduğunu söylüyor. Bu haklara uymayı emrediyor. Komşularımız bu hakların farkında olur, gereğini yerine getirirler mi bilemeyiz. Bu onları ilgilendirir. Bizi ilgilendiren, komşularımızın bizim üzerimizdeki haklarının gereğini yerine getirmek.

Müslüman eminliği

Peygamber Efendimiz s. a. v., Cebrail Aleyhisselam?ın kendisine komşu haklarından çok bahsettiğini ve bunun üzerine komşuların birbirine mirasçı olacağını sandığını söylemiştir.

Gerçek erdem

? Aleyhinde söylenen sözlere itibar etmemek.

? Yazıklar olsun sana. Rasulullah s. a. v. bize komşu haklarından öyle bahsederdi ki, komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannederdik.

?Erdem, ziyarete gelenin ziyaretine gitmek değildir. Asıl erdem gelmeyene gitmektir. Eziyet edene şefkat göstermektir.?

Sık sık gittiğiniz bir yerde bir gün?burayı da komşu kapısı yaptın? derlerse şaşırmayın. Bu bir deyim. Yani komşu kapısı kendi kapımızdan çıkınca önünden öylece geçip gideceğimiz bir kapı değil. Ardında yaşayanların üzerimizde hakları olan bir kapı. Komşu kapısı...

? Sevinçli halinde tebrik etmek, sevincine ortak olmak.

? Bahçesine toprak atmamak.

? Duvarına bir şeyler koyarak sıkıntı vermemek.

? Hastalandığında ziyaret etmek.

? Karşılaşınca selam vermek.

Bu yazıyı okuyunca onu hatırladım acaba ben onun hakkını nasıl ödeyecegim?

İyilik yapana iyilik yapmak erdem değil, vazifedir. Asıl erdem kötülük yapana iyilik yapmaktır. Başkalarının kötülükleri iyilik yapmamanın mazereti olsaydı kimsenin iyi olmasına gerek kalmazdı.

? Komşu çocuklarıyla konuşurken şefkatli olmak.

Rasulullah s. a. v Efendimiz bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyuruyorlar:

Üniversitede okurken bi gün arkadaşlar ocağa çay koydular ve markete gittiler ben evde kalmıştım çay kaynadı ve demledikten sonra sınav haftası olduğu için yorgundum ve uzandım. Uyumuşum ne kadar zaman geçti bilmiyorum kendimi dışarıda buldum. Ben uykuya dalmışken nasıl oldu ise tüpün hortumu yanmaya başlamış, sonra mutfak dolabı tutmuş. Aşağıdaki komşumuz hemen fark etmiş ve kapıyı kırmışlar ve önce beni dışarı çıkarmış, sonra da elini alevlerin içine elini geçirmiş ve tüpü kapatmış. Büyük bi facidan son anda kurtarmıştı. İtfai gelene kadar yangın söndürüldü. O abinin elinde, kolunda yanık izleri kaldı.

? O senin hakkında Allah?a isyan ediyor. Sen onun hakkında Allah?a itaat et.

İslam alimleri bu hadis-i şerifi açıklarken, komşuluktan doğan hakların iyiliğe karşılık vermeye veya iman kardeşliğine bağlı olmadığı üzerinde özellikle durmuşlardır. Komşularımız kötü ahlaklı, bizim haklarımızı gözetmeyen kişiler bile olsalar yine de kendi haklarını kaybetmezler. Nitekim İbn Mesud r. a. hazretleri kendisine gelip komşusunun eziyetlerini anlatan birine şöyle demiştir:

? Kusurlarını görmezden gelmek.

Bir gün Rasulullah s. a. v.?e komşu haklarının neler olduğu sorulmuş ve Rahmet Peygamberi şöyle cevap vermişlerdir:

? Sırlarını öğrenmek için evini gözlememek.

? Bir sıkıntıya uğradığında elinden tutmak.

Bu haklar sadece kapı komşuları için geçerli değildir. Nitekim bir gün Rasulullah s. a. v?in yanına komşusundan şikayet eden biri gelmiş ve konuşmadan sonra Efendimiz s. a. v. mescidin kapısında şu sözün herkese ilan edilmesini emretmiştir:

Üç komşu

? Fazla lafa tutmamak.

?Komşuluk üçe ayrılır. Kimi komşunun üç, kiminin iki, kiminin bir hakkı vardır. Üç hakkı olan, müslüman ve yakın akraba olan komşudur. İki hakkı olan müslüman olan ama yakın akraba olmayan komşudur. Bir hakkı olan farklı bir dinden olan komşudur.?

Semerkand Dergisinden Alınmıştır.

Dil ile güven vermenin şartı, kendisinden bahsederken komşusu bir anda odaya girse sözünü kesmesine gerek kalmamasıdır. Ya da komşusu söylediklerini duysa utanmamasıdır.

? Fazla soru sormamak.

?Kişinin komşusuna üç konuda güven vermesi gerekir. Dil, el ve namus.

Ne Yapmalı?

Abdullah b. Amr r. a hazretleri de bir koç kestirmiş ve hizmetçisine birkaç kez koçun etinden yahudi komşularına götürmesini tembihlemiştir. Hizmetçi aynı şeyin defalarca söylenmesine kızıp şikayet edince kendisine şu sözlerle karşılık vermiştir:

? Ayıplarını örtmek.

? Yoluna çöp ve su dökmemek.

Komşuluk ilişkileri artık eskisi gibi değil. Apartman kapılarında karşılaşıp göz ucu bir bakış atıp belki bir merhabayla geçip gidiyoruz. Kimdir bu komşumuz, necidir, ne yapar ne eder, merak bile etmiyoruz.

Komşuluk ilişkilerinde gösterdiğimiz tavır ahlakımızın nasıl olduğuna dair belirgin ipuçları veriyor. Komşuluk ilişkilerimiz üzerinden ahlakımızı da gözden geçirme fırsatı bulabiliriz. Hz. Ömer r. a. şöyle diyor:

? Evine ne götürdüğünü gözlememek.

Hasan Basri rh. a. hazretleri de şöyle demiştir:

? Yokluğunda evine göz kulak olmak.

?Dikkat edin! Kırk haneye kadar komşu hakkı vardır.?

İmam Gazali rh. a. hazretleri, Mükaşefetü?l-Kulub isimli eserinde komşularımıza karşı nasıl davranacağımız konusunda şunları yazmıştır:

El ile güven vermenin şartı, komşusu cüzdanını evinde unutsa, sonra hatırlasa, hiçbir korkuya kapılmaması ve orası nasılsa benim de evimdir diyebilmesidir.

Mükerrem METE

?Komşusu, yakını ve yol arkadaşı tarafından övülen kimsenin güzel hal ve ahlak sahibi olduğundan şüphe etmeyin.?

Peygamber Efendimiz s. a. v bir hadis-i şeriflerinde, komşusu kendisinden emin olmayan kişinin gerçek manada iman etmiş sayılamayacağını belirtmiştir.

Amr b. As r. a. hazretleri şöyle demiştir:

? Evinin yolunu daraltmamak.

?Güzel komşuluk sadece komşuya eziyet etmemek değildir. Güzel komşuluk aynı zamanda komşudan gelen eziyetlere katlanmaktır.?

Hal böyle olunca, ev alma komşu al ilkesine bağlı olma gereği de duymuyoruz. Öyle ya, hiç tanışıp ilgilenmeyeceğimiz, bir ilişkimizin olmayacağı insanların kim olduğundan bize ne! Onlar bize dokunmasın, biz onlara... Değil mi?

Acaba emin bir kişi nasıl davranır da komşuları ona güvenirler? Bu konuda Ebul-Leys Semerkandi rh. a. hazretleri şunları söylüyor:

? Gözünü komşunun mahreminden sakınmak.

? Sıkıntılı halinde teselli etmek, destek olmak.

Mirasçı gibi

? Bilmediği dini ve dünyevi konularda komşusuna tavsiyede bulunmak.