arkadaş vehbi vakkasoğlunu mu okuyosun?

Amin kurban...

gercekten güzel acıklanmıs ALLAH razı olsun inş.

Bu soruyu çeşitli yönlerden incelemek mümkündür.

Eğer yukarıdaki soru bağlamında vücut mertebelerini ele alacak olursak, Allah?ın varlığı vaciptir. Yaratılmış ve yaratılacak olan her şeyin vücudu mümkin, Allah?ın şeriki, benzeri ve eşinin bulunması ve herhangi mahlukun kendisinden büyük ve güçlü olması ise mümtenidir. Bu soru ile Allah?ın yaratacağı o mahlukun?mümkin? olması kaçınılmaz iken, onun vacip olması hatta bu noktada daha ileri bir varlık mertebesine sahip olması istenmektedir.

Büyüklüğün bir yönü de sonsuz kudrettir. Buna göre soru şu şekli alır: Allah kendi sonsuz kudretinden daha fazla kudrete sahip bir mahluk yaratabilir mi? Yaratılan, sonradan olmuş olacağından onun için ezeliyet düşünülemeyeceği gibi, yaratılan bir varlığın kudreti de sonradan verilmiş olacağından böyle bir kudretin sonuz olması da muhaldir. Buna göre soru, bir cevap almaktan çok zihin bulandırmaya yönelik bir oyundur. Bu sorununun bir cevabı olamayacağını soru sahipleri de pek ala bilmektedirler.

Birincisi, soruda çelişki söz konusudur. Bu soruyu soranlar, yaratıcı ve bir olan Allah?tan, varlığı muhal olan bir ortak yaratmasını istiyorlar. Sonra mahluk olacak o yaratığın yaratıcıdan daha büyük olabileceğine ihtimal vermekle, apaçık bir çelişki sergiliyorlar.

Soru ile yapılmak istenen kıyas, çelişkili hükümlere dayandırılmıştır. Dolayısıyla, bu sorunun iddia olma vasfı yoktur. Mesela?Sonsuzdan daha büyük bir sayı yazılabilir mi? sorusu, böyle çelişkili bir varsayıma dayanır. Bu sebeple hiçbir ilmi değere sahip değildir. Çünkü sonsuzdan büyük bir sayı olamaz ki, böyle bir soru sorulabilsin. Eğer sonsuz sınırsız bir büyüklüğün sembolü ise, hiçbir rakam, sonsuz ile kıyaslanamaz. Sonsuzdan büyük bir rakam düşünülse, o zaman da sonsuzluk gerçeği ortadan kalkar. Sonlu bir rakamın, sonsuzdan büyük olma çelişkisi ve imkansızlığı ortaya çıkar. Bu soru da çelişkili kıyaslardan olduğu için mantıkça ve ilim bakımından hiçbir kıymeti yoktur.

Üçüncüsü: Bu soru ile, yaratılması düşünülen varlığın şu anda mevcut olmadığı kabul edilmektedir. Hayal edilen varlığın yaratılması, Allah?tan beklenmekte, böylece Allah?ın yaratıcı olduğu, o hayali varlığın ise mahluk olacağı kabul edilmektedir. O hayali varlığın yaratılması, Allah?tan istendiği gibi, onun büyüklüğü, gücü, dirayet ve azameti de Allah?tan istenmektedir.

Soru çelişkili bir mantık oyunudur ve tek kelimeyle demagojidir. ?Allah?tan büyük? ve?yaratmak? kavramları birlikte sunulmuş ve sonucu olmayan bir soru ortaya atılmıştır. Allah?ın büyüklüğü denilince çok şeyler hatıra gelir. Mesela, bunlardan birisi ezeliyettir. Allah ezelidir, varlığının evveli yoktur. Buna göre soru şöyle oluyor: Allah kendisinden daha önce var olan bir mahluk yaratabilir mi?

Soru : Bazı çevrelerce, ?Allah kendisinden büyük bir varlık yaratabilir mi? şeklinde bir soru ortaya atılıyor. Bu soruya nasıl cevap vermemiz gerekir?

Cevap:

Bu soru ile, bir yazarın, yazmış olduğu kitaba, kendi bilgisinden daha fazla bilgi koyması, güneşin kendi ışığından fazlasını bir su damlacığına vermesi gibi bir muhal talep edilmektedir. ?Allah, kendinden daha büyük bir varlık yaratabilir mi? sorusu, ?Allah kendi kemalinden daha fazlasını, bir mahluka verebilir mi?, ?Yarattığı o mahluk kamil, kendisi eksik olabilir mi? anlamına gelir. İlim adamları, üç çeşit varlık mertebesi olduğundan söz ederler. Vacip , mümkin , mümteni .

İkincisi, bu soruda, hayal ile gerçek birbirine karıştırılmıştır. Hayalen gökyüzündeki koca güneşin gelip cebimize girmesi mümkün olduğu halde, bu olayın gerçekleşmesini akıl kabul edemez.

Soruyu soran kimse?büyüklük? kavramını da yanlış yorumlamaktadır. Allah?ın büyüklüğü yarattıklarına nispetle ortaya çıkan bir büyüklük değildir. Bütün isimleri ve fiilleri sonsuz olan Allah?ın zatı hiçbir mahluka benzemediği gibi, büyüklüğü de mahlukatın büyüklüğüne benzemez, ölçüye girmez, tasvire sığmaz, takdirle bilinmez. Mahlukatın büyüklüğü birbirine göredir, Allah?ın büyüklüğü ise sınırsızdır, nihayetsizdir.

Mesela bir heykel ve onu yapan heykeltıraş düşünelim. Heykele nispetle heykeltıraşın olması vaciptir. Yani hiçbir heykel heykeltıraş olmadan olmaz . Bu heykel yapılmadan önce, heykeltıraş için onu yapıp yapmamak mümkindir. Yani isterse yapar isterse yapmaz. Heykeltıraşa nispetle heykelin daha usta, daha yetkin, daha güçlü, daha bilgili olması ise mümtenidir.

Yaratılanla yaratıcının hiçbir cihetle birbirine benzemeyeceği açık bir gerçektir. Bir insan, yazdığı kitaplara ve bir usta ortaya koyduğu eserlere benzemeyeceği gibi, Allah da mahlukatına hiçbir cihetle benzemez.

Bu öncüllerden, Allah?ın nihayetsiz büyük, yegane yaratıcı, ezeli ve ebedi mutlak kadir olduğu; o mevhum varlığın ise yaratılmaya muhtaç, aciz, zelil, miskin olduğu sonucu çıktığı halde, tam tersine o hayali varlığın Allah?tan büyük olup olmayacağı sorulmaktadır.