Mahmud Efendi?ye Açık, Sultan Mahmud?a Kapalı Kapılar

? Estağfurullah, yok, diyor. Padişah ısrar ediyor:

? Nasıl olur, diyor, söyleyin de yapayım.

? Öyleyse bir daha bu tekkeye gelmeyin! Padişah şaşırmış bir halde soruyor:

? Etin bu bolluğuna sebep nedir?

O zaman Şeyh Efendi şöyle bir doğrularak cevap veriyor:

? Beni evliyaullah kapısından kovuyor musunuz?

Avni Arslan - Ziya Demirel, Osmanlı Tarihi?nden İlginç Hikaye ve Anekdotlar, Akçağ Yay., Ankara 2010, s. 198-199.

Koca dede artık dayanamıyor:

? Şüphesiz olmaz. Zira Kurban Bayramı?nda müslümanlar kurban keser. Ama valimizin azil haberi duyulunca yetmiş iki millet kurban kesti, demiş.

? Dervişlere para vermeyin, ihsanda bulunmayın, diyemiyor. O zamanın terbiye ve adabına aykırı. Bir taraftan da dervişlerin Padişah ihsanına alışmamalarını istiyor.

? Gerçi, der, gayet kıymetli murassa bir kılıcım varsa da cennetmekan efendimiz filanca zamanda hediye ettiği için feda edemiyorum. Bir de murassa çubuk takımım var ama o da cennetmekan yadigarı olduğu için kıyamıyorum. Yine şevketmeab efendimizin ihsan-ı şahanesi olan kakmalı bir mücevher kutusu da var ama hatırasına hürmeten elden çıkaramıyorum, der.

? Efendim, o narh zenginler içindir. Fukara onu bilmez. Eline ne geçerse alır, ölçüye tartıya bakmaz. Ete gelince, bolluğundan kimse yüzüne bakmıyor. Dükkanlarda kokuyor.

? Bursa?da ne var ne yok? Ahali ne haldedir?

? Şeyhim, diyor, benden bir şey emretmez misin? Dede Efendi:

Hatıraya Hürmetten Fukaralık Çekmek

? Nasıl olur? Biz uzun zamandan beri Bursa?da et bulunmadığını, narhın tutulmadığını işitiyoruz. Sen ise ahali yiyip içip geçiniyor diyorsun!

Sadık ILGAZ

? Kulunuz Bursa?dan hareket etmeden önce valimizin haberi geldi. Herkes sevincinden kurban kesti. Sebep budur!

Dedenin cevabına bakın:

Bir gün Sultan Mahmud yine dergaha geliyor ve ayini müteakip şeyhin odasında Ali Nutki Dede ile konuşmaya koyuluyor. Bir aralık:

Zarif bir zat olan Birader Kasım, bir gün Bursa?dan İstanbul?a gelir. Divanda devlet erkanı ile sohbet ederken vezirler kendisine sorarlar:

Mustafa Armağan, Osmanlı?nın Mahrem Tarihi, Timaş Yay., İstanbul 2008, s. 184-185.

Semerkand Dergisinden Alınmıştır.

? Hamdolsun, iyilikten başka bir şey yok. Ahali ise yiyip içip hoş geçinmekteler.

Tahir Paşa bu tür eşyalarından olmak üzere yemek takımları, at koşumları, kürkler vs. saydıkça, ağlamakta olan dostunun yüzü gitgide değişir. Paşanın tam da?Hünkarımız efendimizin yadigarı olan mineli saat? derken adam öfkeyle içini boşaltır:

? Be adam! Bu kadar malın var da bir saattir beni ne diye ağlatıp duruyorsun; satıp yesene!..

Babam Yenikapı Mevlevihanesi son şeyhi Abdülbaki Efendi?den dinlemiştim.

Avni Arslan - Ziya Demirel, Osmanlı Tarihi?nden İlginç Hikaye ve Anekdotlar, Akçağ, Ankara 2010, s. 136-137.

Sultan Mahmud ikide bir tekkeye gelmekte, ayinde bulunduktan sonra da dervişlere ihsanlar vermekteydi. Şeyh Efendi Padişah?ın bu hareketini doğru bulmuyor fakat durup dururken de:

İkinci Sultan Mahmud?un ilk devirleri... Yenikapı Mevlevihanesi?nde Ali Nutki Dede Efendi şeyh. Sözü sohbeti dinlenir, hakikaten içi ve dışı temiz bir zat. Meşhur şairimiz Şeyh Galib?in müşarünileyhin dervişi olduğunu söylemek, kendisi hakkında fazla söz söylemeye lüzum bırakmaz, sanırım.

? Buraya?Mahmud Efendi? olarak gelirseniz gelin, yoksa?Sultan Mahmud? olarak gelip de dervişlere ihsanlarda bulunarak onların kalbini Allah?tan sizin kesenize çevirecekseniz gelmeyin.

Yetmiş İki Millete Kurban Kestiren Vali

? Var amma yapamazsınız!

II. Mahmud ve Abdülmecid devirlerinde iki defa kaptan-ı derya olan Çengeloğlu Tahir Paşa?yı, azlinden sonraki günlerde eski ahbaplarından biri ziyarete gelir. Bir müddet sohbetten sonra söz döner dolaşır, geçim ve maişet meselesine gelir. Paşa geçim sıkıntısından şikayetle halini yana yakıla anlatmaya koyulunca, adamcık pek yufka yürekli imiş, bir müddet sonra dayanamayıp ağlamaya başlar. Paşa anlatır, o ağlar. ?Sen bu hallere düşecek adam mıydın? diye de hayıflanır, devletlulere verip veriştirir. Derken, Paşa sözün mecrasını değiştirir ve:

? Behey birader, bu dediğin bolluk Kurban Bayramı?nda bile olmaz.

Bu cevap, bilhassa Sultan Mahmud gibi mağrur bir padişahın garibine gidiyor ve asabiyetini belli eder bir şekilde:

? Canım, bir şey emredin de yapayım.

Resuhi Baykara anlatıyor: