Mahkeme süreçleri de çoğu zaman kafa karıştırıcı ve yönlendiricidir. Birçok mahkumiyet ortalı ve zor kabul edilebilir delillere dayanmaktadır. Adli inceleme teknolojileri zamanla değişmektedir. FBI 2000 öncesine ait 3.000 davayı yeniden incelemesinde, vakaların %90?ında kendi araştırmacılarının sonuçlarının hatalı olduğunu saptamıştır. Jüri sistemi de benzer şekilde hataya çok açık bir yargılama yöntemidir. Verilen ölüm cezası kararları, jüri üyelerinin kişisel önyargıları, yetişme ortamları, etnik kimlikleri, cinsiyet ve yaşlarına bağlı olarak değişebilen göreceli kararlar olabilmektedir.

Ayrıca idam kararları ABD?de giderek ırkçı bir hal almıştır. Siyahi Amerikalılar nüfusun sadece %12?sini oluştururken, idam sırasında olanlar arasında %41?dirler. İstatistikler hüküm giymiş kişinin beyaz olması durumunda, cezanın daha kolay uygulandığını ortaya koymaktadır. İdam cezası uygulanırken de, fakirlere azınlıklara, etnik ve dini topluluk üyelerine karşı adaletsiz bir tutum gösterilmektedir.

İdam cezası, tarihin karanlık dönemlerinden sürüklenip gelen bir insanlık ayıbı olarak günümüzde hala boy göstermektedir. Geçmişteki karanlık dönemlerden kalan, haksız, adaletsiz ve sevgisiz bir uygulamadır. Dünya halkları, yüzlerce yıl boyunca devletlerin, prenslerin, kralların, firavunların, engizisyon rahiplerinin elleriyle uygulanan cinayetlere tanık olmuşlardır. 21. yüzyılda ise, modern hukuk kurumları artık bu geri dönüşü olmayan cezayı uygulamaktan vaz geçmelidirler.

Bir insana?pişman olma? ve?kendisini eğitme? imkanı tanımayan bu haksız ölüm cezası?Büyük bir hata yaptık? demekle telafi edilebilecek bir karar değildir. 1973 yılından bu yana, toplam 156 idam mahkumu suçsuz ilan edilip salıverilmiştir. Bu insanların birçoğu on yıllarca haksız yere hapiste yatmıştır. Suçsuz bir insanı devlet eliyle öldürmek barbarca bir uygulamadır. Devleti katillerle aynı ahlaki konuma getirmektedir

Bu kara tabloya yakışmayan önemli bir ülke ise ABD. ABD?de, başta Texas, Oklahoma ve Georgia olmak üzere 31 eyalet idam cezası uygulamakta. ABD genelinde son 40 yılda 1422 kişi idam edildi. 3000 kişi ise idam edilmek üzere bekliyor. Kuşkusuz ki, birçok konuda modern Batı dünyasının lideri olan ABD?nin, kendi halkına karşı da şefkatle yaklaşması gerekmektedir.

Bunun yanı sıra, idam cezası tarih boyunca zamana, toplumlara, kültürlere, sosyoekonomik duruma göre değişim göstermiş bir uygulamadır. Tarihte ölüm ile cezalandırılan birçok suç, modern toplumla birlikte ortadan kalkmıştır. Bu nedenle herhangi bir suçun ölüm cezasını hak ettiğini iddia etmek yanlıştır. Ortaçağ?da engizisyon mahkemeleri, işkence ile alınan itiraflara dayanarak on binlerce masum insanı yakarak idam etmiştir. Hatta çok yakın bir zamanda, günümüzden sadece 300 yıl önce bile, ABD?nin Massachusetts eyaletinde 24 kişi büyücü oldukları için idam edilmiştir. Oysa bugün ceza hukukunda bu suçların adı bile geçmemektedir.

Amerikan tarihi de bu konuda utançla anılacak birçok insanlık ayıbıyla doludur. Ülkenin kuruluşundan bu yana 20.000 kişi idam edildi. Özellikle ABD?nin batıya doğru genişlemesinin ardından, yeni kurulan eyaletler idam cezasını geniş çapta uyguladılar. Vahşi Batı?daki kanunsuzluğun da etkisi ile, hırsızlık, tecavüz, cinayet, yağma gibi birçok suça idam cezası verildi. Kanunsuzluk artıkça, hakimler daha da merhametsizleşti. İdam cezası, adaleti sağlamak için değil, şehirlere düzen getirmek için uygulanan bir hüküm haline geldi. Aynı dönemde ülkenin güney eyaletlerinde de halk mahkemeleri ve toplu linçler günlük hayatın bir parçası oldu. 1882 -1920 yılları arasında 4742 kişi mahkeme yapılmaksızın asıldı ya da linç edildi. Bu insanların 3345?i ise iç savaş sonrası şiddet hareketlerinde asılan, yakılan, çarmıha gerilen ya da dövülerek öldürülen siyahi Amerikalılardı.

İdam cezası günümüzde, Birleşmiş Milletler?e üye 102 ülkede kanunlardan çıkarılmıştır. 7 ülke idam cezasını sadece savaş dönemi suçları için uygularken, 50 ülke ise kanunlarda yer almasına rağmen, fiili olarak bu uygulamaya 10 yıl önce son vermişlerdir. 37 ülke ise idam cezasını hem kanunlarında hem de uygulamada korumaktadır. Bu 37 ülke arasında sadece ABD, Japonya, Tayvan ve Singapur endüstrileşmiş dünyadandır. Belarusya haricinde hiçbir Avrupa ülkesi ise idam cezasını uygulamamaktadır.

Kuşkusuz ki 21. yüzyıl artık bu linç anlayışının çoktan sona ermiş olması gereken bir dönemdir. Cezalar, halkı hizaya getirmeyi amaçlayan intikam araçları olmaktan çıkmalı; adaleti sağlayan, suçluyu öldürmeyi değil, eğiterek topluma kazandırmayı hedefleyen uygulamalar olmalıdır.

2014 yılında, dünya genelinde 1652 idam cezası infaz edilirken, bunların 1000?den fazlası komünist Çin tarafından gerçekleştirildi. 500 mahkum ise İran, Irak, Suudi Arabistan, Mısır, Sudan, Yemen ve Kuzey Kore topraklarında infaz edildi.