437- Yanılarak okunan bir lafzın benzeri Kur'an'da bulunur da, bu lafız, ile Kur'an'daki kelimenin manası aşırı şekilde değişmemekle beraber ikisinin manası biribirinden uzak bulunursa İmam Azam ile İmam Muhammed'e göre namaz bozulur. İhtiyat da bundadır. Fakat İmam Ebu Yusuf ile diğer bazı fıkıh alimlerine göre namaz bozulmaz. Çünkü bunda herkes için bir güçlük vardır. İnsanların çoğu bundan kurtulamaz. Onun için fetva da buna göredir.

440- Kur'an kelimelerinden şeddesiz olan bir harfi sehven şeddeli okumak veya şeddeli bir harfi şeddesiz okumak, uzatılacak bir harfi uzatmamak, kısa okunması gereken bir harfi uzatmak, idğam edilecek harfleri ayrı ayrı okumak ve ayrı ayrı okunacak harfleri idğam etmek namazı bozmaz. "İyyake" kelimesini şeddesiz okumak gibi. Yersiz olarak yapılan imale de namazı bozmaz. "Bismillahi" veya "Maliki yevmi'd-din" ayetlerini imale ile okumak gibi...

435- Namaz içinde meydana gelen bir okuyuş yanlışlığı ile namaz bozulur mu, bozulmaz mı konusu pek önemlidir. Buna dikkat gerekir. Kur'an okurken bir hata yapılmasına veya okuyucunun sürçmesine Zelletü'l-Kari denir. Bu konuda başlıca esaslar şunlardır:

İmam Ebu Yusuf ise, okunan lafzın Kur'an'da benzerinin olup olmamasını esas tutmuştur. Bundan dolayı, eğer Kur'an'da benzerinin olup olmamasını esas tutmuştur. Bundan dolayı, eğer Kur'an'da benzeri varsa namaz bozulmaz, isterse mana aşırı derecede değişmiş olsun. Eğer benzeri Kur'an'da yoksa namaz bozulur, isterse mana aşırı derecede değişmiş olmasın.

441- Kur'an okunurken durulmayacak yerde durulsa veya ilk olarak bu yapılsa, bakılır: Eğer bununla mana bozulmazsa ittifakla namaz fasid olmaz. Fakat mana değişirse, bunda ihtilaf vardır. Kabul edilen fetva bununla da namazın bozulmamasıdır. Müctehidlerden sonraki alimlerin görüşü budur. Çünkü bunda da çoğunluk için bir güçlük vardır, herkes manayı bilip ona göre Kur'an okuyamaz. Ayrıca unutmak ve nefes kesilmek gibi hallerden de kurtulamaz. Bunun için "La ilahe" diyerek durduktan sonra "İlahu" denilse veya "Kaleti'l-Yehudu = Yahudiler dedi" deyip durulduktan sonra "Uzeyrün ibnullahi = Üzeyr Allah'ın oğludur" diye başlanılsa, tercih edilen görüşe göre, namaz bozulmaz.

İnce okunacak bir harfi kalın okumak, kalın okunacak bir harfi ince okumak da böyledir; çünkü bunlarda da çoğunluğun yetersizliği vardır.

438- Yanılarak okunan bir lafzın benzeri Kur'an'da bulunmamakla beraber bununla mana değişmeyecek olsa, İmam Azam ile İmam Muhammed'e göre namaz bozulmaz. Çünkü mana asıldır, en çok manaya önem verilir. Fakat İmam Ebu Yusuf'a göre bozulur; çünkü burada asıl olan, Kur'an'da benzerinin bulunup bulunmamasıdır. "Kavvamine" yerine "Kayyamine" okunması gibi...

Amma yanılarak değiştirilmiş olursa, bakılır: Eğer okunan lafzın benzeri Kur'an'da bulunmaz, manası da Kur'an'daki kelimenin manasından uzak olup aralarında fazla bir ayrılık bulunarak iki mana arasında bir ilgi bulunmazsa, bununla namaz ittifakla bozulur. "Haza't-turabu" yerine, "Haza'l-gubaru"okumak gibi. Fakat okunan lafız tesbih, hamd ve zikir manasında ise bozulmaz.

Demek oluyor ki, İmam Azam ile İmam Muhammed, yanılarak yanlış okunan lafız ile, Kur'an'daki mananın fazla değişip değişmemesini göz önüne almışlardır. Şöyle ki: Eğer mana fazla değişirse, namaz bozulur, değilse bozulmaz; okunan lafzın benzeri Kur'an'da bulunsun veya bulunmasın.

439- Kur'an-ı Kerim'in okunuşunda yanılarak i'rab yönünden yapılacak hata, manayı ne kadar değiştirecek olursa değiştirsin, namazı mutlaka bozmaz. Çünkü insanların çoğu i'rabın şekillerini ayırmaya güç yetiremez. "İbrahime" kelimesinin sonunu "İbrahimu" şeklinde ötre ve "Rabbuhu" kelimesinin "Ba" harfini de üstün "Rabbehu" şeklinde üstün okumak gibi... "Na'budu" kelimesinin be'sini de "Na'bedu" şeklinde esre okumak böyledir.

Yukarda (436, 437, 438.) maddelerde gösterilen üç esas, önceki devir müctehidlere göredir. Aşağıdaki esaslar da, daha sonraki devir fıkıh alimlerine göredir. Bunlar bu konuda biraz daha genişlik göstermişlerdir.

Eş ve benzeri Kur'an'da bulunmadığı halde, manası da bulunmayan bir lafız hakkında da hüküm böyledir. "Yevmetüb-le's-serairu" yerine, "Yevme tüblas-serailu" okunması gibi.

436- Kur'an-ı Kerim'in bir kelimesi kasden değiştirilir de, bununla mana değişmiş olursa, namaz ittifakla bozulur. Ancak kelime övgüye ait olup onun yerine yine övgüye ait bir lafız okunmuş olursa bozulmaz. Fakat böyle bir davranış caiz görülmez.