?Çölde gezinen Musa?

Erdoğan?ın Putinleşmesi

Mevcut parlamenter sistemi demokratik açıdan daha da güçlendirmek dururken, Türkiye açısından denenmemiş olup da iyi mi, kötü mü olacağı belli olmayan bir?sistem macerasına? girişilmesine açıkçası başka bir anlam verilemiyor. Bu nedenle batılı diplomatlar arasında?Erdoğan?ın Putinleşmesi? algısı hızla yayılıyor.

Bu demektir ki Erdoğan ve sülalesi Laikler ve Muhafazakarlar bloklarından Muhafazakarlar Bloğunda olacaklarından en az 500 sene saltanat sürecekler demektir.

Andrew Finkel?ın de analizinde belirttiği gibi, Türkiye?nin geleceğini şekillendirecek olan anayasa tartışmaları bu durumda, ?tek bir kişinin geleceği? konusu tarafından rehine alınıp kaçırılmış olacak. Sadece bu da değil.

Rapor, parlamenter sistem üzerine önerileri içeriyordu.

<a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="5439313c2231277a31223d3a14393d38383d2d31207a373b397a2026">

Aylardır sivil toplum örgütlerinin üzerinde çalıştığı?yeni anayasa? önerileri, tek bir cümleyle yok sayıldı... Meclis Anayasa Uzlaşma Komisyonu?nun anayasa yazım çalışmalarına başladığı dönemde, Başbakan ve yardımcısının gündeme getirdiği?başkanlık sistemi? sivil, çoğunlukçu, demokratik bir anayasa için umut besleyen, çabalayan herkesi büyük hayal kırıklığına uğrattı.

En büyük endişe?AKP anayasası mı olacak? iken, şimdi AKP?nin bile değil, ?Erdoğan Anayasası? olacağı konuşuluyor. Yani o çok eleştirilen 12 Eylül Anayasası?ndaki iktidar yoğunlaşması, daha da pekiştirilmek isteniyor.

Özetle söylemek gerekiyorsa, AKP?nin Cumhurbaşkanlık sistemi tartışmasını açması?basit ve masum bir sistem tartışması? olarak görülmüyor. AKP?nin bu tartışmayı açmış olması, Erdoğan?ın siyasi geleceğini, daha da güçlü olacağı bir üst konumdan teminat altına alma girişimi olarak yorumlanıyor.

Ne seçimdeki baraj probleminden bahseden var, ne de nasıl daha özgürlükçü, daha eşitlikçi bir toplum olacağımıza dair bir fikir veya söz... Bu tavır, hem mevcut, hem ileride yapılacak anayasa tartışmalarına da balta vuruyor.

Sadece bu raporda değil, Anayasa Komisyonu?na farklı kesimlerden sunulan önerilerin hiçbirinde?başkanlık? isteyeni duymadım.

Bu ortamda parlamenter sistemde yeterli denetim mekanizmaları olmadığı için başkanlık sisteminin tercih edilmesi gerektiği tezinin ciddiye alınmasına imkan yoktur.?

Başkanlık ciddiye alınamaz

BDP şartlı destek vermiş. Eğer demiş valileri halk seçerse biz bu sistemi destekleriz. Tayyipten hala ses seda yok kabul edeceğini sanmam

inShare. Diğer

Kimsenin anayasanın?a?sından bahsetmediği günlerde, İstanbul Politikalar Merkezi?nin anayasa için yargı, yasama, siyasi parti ve seçim sistemi alanlarındaki önerilerini sunduğu toplantıya katıldım. Siyasi parti temsilcileri dahil olmak üzere, toplumun farklı kesimlerini temsil eden bir rapor, komisyona ve Cumhurbaşkanı Gül?e de sunulmuştu.

12 Eylül Anayasası gibi, zorlanarak ortaya çıkarılacak bu tür yeni bir anayasanın da, zaten birçok açıdan bölünmüş olan toplumu daha da ayrıştırmanın siyasi enstrümanına dönüşeceği kesin. Özetle, Türkiye?nin sosyal, siyasi ve ekonomik kalkınmasının sürdürülebilirliği açısından iç istikrarın zorunlu olduğunu anlamak için fazla kafa yormak gerekmiyor.

Bu ise Erdoğan?ın hala?gizli gündem? peşinde olduğunu açıkça çağrıştıran bir benzetmedir. Oysa üzerinde durulması gereken tek gündem, heterojen bir yapısı olan Türkiye?nin, ?tek düze? değil de, çağdaş, modern ve herkesin inancına saygılı olunduğu demokratik bir ülkeye nasıl dönüştürüleceği meselesidir.

Finkel, analizinin sonunda Erdoğan?ın?çölde gezinen Musa?ya benzediğini? yazmış. Özetle, kendi halkını esaretten kurtarmasına rağmen, vaat edilmiş topraklara götüremeyen Musa Peygamber?den söz ediyor.

Türkiye?nin tarihsel ve güncel siyasi iklimi, parlamenter sistem dışı arayışların daha da otoriterleşmiş iktidar yoğunlaşmalarına yol açacağını göstermektedir.

Sadece iç siyasetin değil, Ankara?daki batılı diplomatların ve Avrupa ile Amerika?daki gözlemcilerin dikkatleri de şu sıralarda, AKP kurmaylarının Başbakan Erdoğan?ın onayı ile başlattıkları?Cumhurbaşkanlığı sistemine geçiş? tartışmaları üzerinde odaklanmış bulunuyor.

Yine de?o soru?yu sordum: Başkanlık sistemi hiç mi gündeme gelmedi?

çok doğru söylemiş

Aslında bu bariz gerçeği anlamak için yabancıların görüşlerine gerek yok. Gerçek anlamda?ileri demokrasiyi? temsil edecek bir anayasa için süren çalışmalar, Erdoğan?ın ek güçlerle donatılmış olarak Cumhurbaşkanı yapılması çabasına indirgenecekse, bunun çağdaş Türkiye açısından kaçırılan en büyük tarihi fırsat olacağı aşikar.

adamlar artık açık açık söylüyorlar

Oysa şimdi, zaten en tepede olan, en büyük yetkilerle donatılmış olan makamın sahibi, bizzat başkanlık sistemini öneriyor. Yardımcıları ve destekçileri, hiç sorgulamadan, dünyada uygulanan sistemler üzerinde kafa yormadan alkış tutuyor.

Hepimizin ihtiyacı olan en önemli şey, köklü siyasi reformlarla daha özgürlükçü bir anayasa yapmak. Var olan sistemin üzerinde yapılacak iptidai üç beş değişiklik, sorunları daha da derinleştirmekten öteye gidemez.

<a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="9ff2faf7e9faecb1fae9f6f1dff2f6f3f3f6e6faebb1fcf0f2b1ebed">

Başkanlık sistemi tartışması için seçilen yöntem ve önerilen formüller, 12 Eylül Anayasası?ndan kurtulamayacağımızı... Yapılacak üç beş değişiklikle bize?işte buyrun, yeni anayasa!? denileceğini... Dahası, zaten Türkiye?nin en büyük derdi olan gücün tek bir merkezde toplanmasını daha da pekiştireceğini...

Erdoğan?ın daha birkaç gün önce Türkiye için?tek din? ifadesini kullanmış olması da bu çerçeveye oturtuluyor. Erdoğan, gelen tepkiler üzerine, bunu bir?dil sürçmesi? olarak niteleyerek geri adım atmış olsa bile, bu ifadeyi ağzından kaçırması yine de siyasi anlamda bir?Freudiyen sızıntı? olarak yorumlanıyor.

Daha açık ifadeyle söylemek gerekiyorsa, buna bilinç altına yerleşmiş olan ancak telaffuz edilmekten çekinilen bir hususun?istenmeyen bir anda dışarıya sızması? olarak bakılıyor. Başka bir deyişle işe dönüp dolaşıp AKP?nin?gizli gündem? meselesine geliyor.

İfade ve örgütlenme özgürlüğü alanındaki ihlallerin arttığı, şiddet içermeyen protesto eylemlerinin dahi suç sayıldığı bir ortamda, Başkanlık sisteminin temel hak ve özgürlükleri güvence altına alacağı iddiası ise maalesef hiç inandırıcı değil.

Hayır, gelmemişti! Ne siyaset bilimciler, ne hukukçular, ne AKP?liler, ne sivil toplum, başkanlık sistemini ağzına almıştı... Zaten mantığı da yoktu çünkü rejimi toptan değiştirmek gerekiyordu.

?Bugün yaşadığımız iktidar yoğunlaşmasının nedeni parlamenter sistem değil; bir yandan 12 Eylül?ün getirdiği anti demokratik siyasal partiler düzeni, öte yandan 12 Eylül 1980?den beri parça parça yapılan değişikliklerle sistemin her gün biraz daha Başkanlık sistemine yaklaştırılmasıdır...

Hadi daha açık söyleyelim, tek adam rejimine odaklandığını, açık ve net gösteriyor.

AKP?nin gizli gündemi

Erdoğan?ın söz konusu çıkışları da bu algıyı körüklüyor.

The BaşkanMehveş Evin

Stratejik, siyasi ve ekonomik açıdan Türkiye?yi batının bir unsuru olarak görmek isteyen, bu nedenle de demokrasisinin daha da geliştirilmesinden yana olan batılı diplomatlarla gözlemcilere göre, çağdaş bir anayasa için devam eden çalışmaların, cumhurbaşkanlık sistemi tartışmalarına boğulması ülke açısından büyük bir kayıp olacak.

Türkiye?yi en yakın tanıyan yabancı gazetecilerden biri olan Andrew Finkel?ın 5 Mayıs tarihli New York Times gazetesinde çıkan konu hakkındaki analizi ise konuştuğumuz Batılı diplomatların düşüncelerine de büyük ölçüde tercüman olmuş.

Son haftalarda Ankara?daki büyükelçiliklerden merkezlere uçan kriptolarda bu konunun önemli bir yer tuttuğunu tahmin etmek de elbette ki güç değil. Batılı perspektiften işi daha da ilginç ve önemli kılan faktörlerin başındaysa, Erdoğan?ın yakın geçmişte çekinmeden?dindar nesil yetiştirmek istiyoruz? şeklinde bir çıkışta bulunması geliyor.

Yorum Yaz

Başkanlığa heves edenler, kendini değil bu ülkenin geleceğini de düşünmekle yükümlü

Tüm Yazıları

Özgürlükçü Anayasa Platformu, başkanlık sistemiyle ilgili açıklamasında şöyle diyor: