Necip Fazıl Kısakürek anlatır:

İzmir'de Hisar Camiindeydik. Huzurlarına on iki yaşında bir çocuk getirdiler. Çocuk dilsizdi. Anne ve baba çocuklarını kapmış, haberini aldıkları bu Allah'ın sevgili veli kulunun huzuruna dua etmesi için getirmişlerdi. Çocuk yürüyüp geldi. Ellerini öptü. Abdülhakim Efendi hazretleri çocuğa kısa bir nazar etti ve; "Oğlum ismin nedir?" diye sordu. Çocuk birden cevap verdi: "Ahmed!" Anne ve baba çocuklarının konuştuğunu görüp, hayretler içinde sevinç gözyaşları döktüler.

Bir aydınlık denizin sonsuz derinliğinde

Seyyid Abdülhakim Arvasi'nin uzun yıllar hizmetinde bulunan Kayserili pamuk tüccarı Abdülkadir Bey şöyle antalır:

Bir yol buldum öteye geçerek gözlerinden

"Bizim meclisimizde bulunanlar, sükut içinde otursalar ve sükuttan başka bir şey görmeseler bile, din bahsinde alim geçinenlerin hatalarını keşfederler, bir bir çıkarırlar."

Yoruldun ama buldun ey kalbim emaneti

Bir gülüşün içimde binlerce lamba yakar

Beşeriyet ne kadar uğraşırsa uğraşsın, sevip sevilmedikçe; ızdırap ve felaketten kurtulamaz.

Yüzüme kar yağıyor sanki elinmiş gibi

Kapılıp gidiyorum saçının sellerine

Sensizlik bir kuyuymuş onu aşamamışım

Harf çıldırsa deli olsa heceler

Bir an kayboldun gibi. Yaşadım kıyameti

Bir gün Bayezid Camiinde vaaz verirlerken konu ile hiç ilgisi olmadığı halde; "Sizden biriniz, eve gidip, çocuğunu çatıya kiremitler üzerine çıkmış, güvercin kovalar görürse, bağırmadan, güzellikle, yavrum bak sana neler getirdim, şeker aldım, desin, onu tutup içeri aldıktan sonra azarlasın." buyurdu. Vaazı dinleyen Akhisarlı bir zat içinden şimdi bunun da ne ilgisi var diye geçirdi. Vaazdan sonra evine gidince baktı ki çocuğu evin damına çıkmış, kiremitler üzerinde güvercin yakalamak peşinde, nerede ise kenardan düşecek halde. Çocuk küçük olup üç-dört yaşındaydı. Hemen Abdülhakim Efendinin nasihatlerini hatırladı ve öyle yaptı. Çocuk düşmekten kurtuldu.

Bundan yıllarca evvel, oğlum Nevzat, o zamanlar oturduğumuz apartman katının balkonundan aşağıya, beton bir zemin üzerine düştü. Çocuğu koma halinde bir hastahaneye dar attık. Ayıldı. Fakat akli melekelerini kaybetmiş haldeydi. İstanbul'a götürdük. Bütün mütehassıs sinir ve akıl doktorlarına gösterdik. Hemen hepsi ümit göremediklerini söylediler. Bir rum doktor erken bunama teşhisini koydu ve şifası yok hükmünü bastı. Büluğ çağındaki çocuğumu, büyük amcası Abdülhakim Efendinin kollarına teslim ettim. Çocuk tekkede kırk gün kaldı. Bu müddet içinde, onu nazarlarından ayırmadılar. Sadece; "Mahzunum, mahzunum!" diye içlenerek işi, Allahü tealaya havale ettiler. Kırk gün sonra Nevzad, hiç bir zaman sahib olmadığı maddi ve manevi bir sıhhate kavuştu. Hukuk Fakültesini bitirdi. Uzun yıllar DSİ'de avukatlık yaptı, oradan emekli oldu. Abdülhakim Efendi, biraderzadeleri olan Faruk Işık Efendiyi çok severdi. Birisini medhetmek isteseydi; "Faruk hariç hepimizden iyidir." derdi. Kabri, Abdülhakim Arvasi'nin ayak ucundadır.

Kavuştuğunuz her nimet; hep hakka imanın hasıl ettiği kardeşliğin neticesi ve Allahü tealanın ihsanıdır.

Bir yaz günüydü. Abdülhakim Efendi ile Eyyub Camiinde öğle namazını kıldık. Sonra hazret-i Ebu Eyyub-i Ensari'nin türbesine girdik. Başka kimse yoktu. Sandukanın ayak ucunda, yanyana diz üstünde oturduk. "Yanıma sokul, gözlerini kapa." buyurdu. Gözlerimi kapayınca hazret-i Ebu Eyyub Ensari hazretlerini ayakta duruyor gördüm. Yanımıza geldi. Uzun boylu, iri yapılı, seyrek sakallıydı. Elini öptüm. İkisi yavaş sesle konuştular. Ben işitmiyordum. Edeple seyrediyordum. "Gözünü aç." dedi. Açtım. İkimiz sandukanın yanında oturuyoruz gördüm. Sokağa çıktık. İkindi okunuyordu. "Ne gördün?" dedi. Anlattım. "Ben hayatta iken kimseye söyleme." dedi. Bunu vefatından yirmi dört sene sonra anlatıyorum.

Kur'an-ı kerim şifadır. Fakat şifa, suyun geldiği boruya tabidir. Pis borudan şifa gelmez.

İşte yeni bir dünya peygamber sözlerinden

Sensiz geçen zamanı belli yaşamamışım

Hasretlere ilmek ilmek attığın

Suya kanar aşka susar niceler

Bayezid Camiinde; Erzincan zelzele felaketinden bir hafta kadar önce: "Allahü teala, zinanın aşikar olduğu yerlere zelzele ile ceza verir. Erzincan gibi." buyurmuşlar. Kimse o esnada bu manayı anlayamamış, ama bir hafta sonra, duyanlar bu büyük bir kerametti, anlayamadık demişlerdir.

Kördüğümüm, vuslatım ol çöz beni

Bir gün ziyaretlerine gitmiştim. Kütüphanelerinden bir kitap çekip, bir yerini açıp bana verdiler ve; "Buyurun, okuyun!" buyurdular. Arapça idi. Okumaya çalıştım. Yanlış okuyunca düzeltirlerdi. Bir daha okuttular ve gene yanlışlarımı düzelttiler. Sonra; "Türkçeye çevirin!" buyurdular. Takıldığım çok ibareler oldu. Yardım ettiler, hatta kendileri tercüme ettiler. Bir daha okutup, bir daha tercüme ettirdiler. İyice anlamıştım. Vefatlarından yirmi sene kadar sonra, kütüphane müdürlüğü için, Ankara'da imtihana girdim. İmtihanda elime bir Arapça kitap verdiler ve bir yerini açıp, okuyun dediler. Bir de ne göreyim, Abdülhakim Efendinin verdiği kitap ve açtıkları sayfa değil mi? Okudum, tercüme ettim. İmtihanı kazandım. Kütüphane müdürü oldum. Ama imtihandan çıkınca, Efendinin bu büyük ve açık kerametini görünce hüngür hüngür ağladım

Sesin ne kadar sıcak sesin ne kadar yakın

"Şu İstanbul ne garip belde! İnsan mümin olmak için de, kafir olmak için de burada her vasıtayı, her imkanı bulabilir."

Bende ben ol herkes beni sen bilsin

Elde mızrap dilde türkü değilsin

Halid Turhan Bey anlatır:

Yeniden su yürüdü dalıma yaprağıma

Gerçek keramet, kerametin gizlenmesidir. Bunun dışında görünenler, velinin irade ve ihtiyarı ile değildir. İlahi hikmet öyle gerektiriyor demektir.

Çiçeğe durdu kalbim içtim parmaklarından

Din bilgileri, dünyada ve ahirette, huzuru, seadeti kazandıran bilgilerdir.

Faruk Bey anlatır:

Sultan iken baş üstünde tuttuğun

Allahü teala dilediğini yapar. İster sebepli ister sebepsiz, dilediği gibi azap veya lütfeder. Güzel ve doğru onun dilediğidir.

Soluğum bir kuş gibi uçuyor ellerine

Gördüğünüz her musibet ve felaket, kızgınlığın, zulüm ve haksızlık etmenin cezasıdır.

Anlatamaz seni bilmez söz beni

Ölümsüzlüğü tattık bize ne yapsın ölüm

Bir gün yaşlı bir kadın marangoz dükkanıma gelip; "Bir odalı evim var. İkinci bir oda yaptırıyorum. Kiraya verip onunla geçineceğim. Bedelini kira parasından vermek üzere, bana bir kapı ve pencere yapar mısın?" dedi. Yarın gel, konuşuruz dedim. Maksadım, Seyyid Abdülhakim Efendi'ye gidip danışmaktı. İkindi vakti dergahlarına gittim. Halimi sordular. "Müşteri geliyor mu?" dediler. "Geliyor." dedim. Fakat sormak için gittiğim kadını unutmuştum. "Sipariş veren oluyor mu?" dediler. "Bugün yok." dedim. "Kadın müşterileriniz oluyor mu?" buyurdular. Gene hatırlamadım. Bunun üzerine; "Bugün gelen kadının işini gör!" buyurdular. Ancak o zaman hatırlayabildim.

İlim cehli izale eder, yok eder, ahmaklığı değil.

Nasıl çalsın söylesene saz beni

Bütün üstünlükler, faydalı şeyler, İslamiyetin içindedir.

Sene 1941... Almanlar sınırımızda. Ben, bir gazetede çıkan yazılarımda da üstüne bastığım gibi, İkinci Dünya Harbine girmemizin bir an meselesi olduğuna kaniim. Bu meseleyi huzurlarında savunuyorum. Lütfen dinliyorlar. Etraflarında yakınlarından birkaç kişi ve avukat Mahmud Veziroğlu isminde kendisini sevenlerden bir zat... Harbe sürüklenmek mecburiyetimizi riyazi bir vakıa halinde gösteriyor ve anlatıyorum. Sonuna kadar dinledikten sonra buyurdular ki: "Harbe girilmez. Yalnız Birinci Cihan Harbinde olduğu gibi pahalılık olmasa, vesika usulü çıkmasa." Buyurdukları gibi oldu. Harbe girmedik. Fakat pahalılık, vesika usulü milleti kavurdu. Mahmud Bey, bana bu kerameti sık sık tekrar eder ve; "Müthiş, müthiş!.. herkes harbi beklerken; "Harbe girilmez." ve kimse vesika usulünü beklemezken "O olacak." buyurmaları büyük keramet." derdi.

Gözyaşımı mesken tutar geceler

Viran edip kölem diye sattığın

Ölüm bize ne uzak bize ne yakın ölüm

Göz çeşmem suya erdi sevda kaynaklarından

Görmüş olsun seni gören göz beni

Tabiat bir bembeyaz gelinlik giymiş gibi

Hakk'ı sevmedikçe, Hak tealayı hakim bilip, ona kulluk etmedikçe, insanlar birbiri ile sevişemez.

Arat beni vur emriyle her yerde

Ne zaman Abdülhakim Efendi hazretlerine gitsem, Ziya Bey yanında otururdu. Ziya Beye bir kitap verir, okuturlar ve izah ederlerdi. Bir gün yine öyle bir sohbette, Ziya Beye kitap okutup, kendileri izah ediyordu. İçimden, benim Arabi ve Farisim Ziya Beyden iyidir. Niçin hep ona okuturlar da, bana hiç okutmazlar diye geçti. O gece rüyada Abdülhakim Efendinin huzurunda idim. Gene Ziya Beye bir kitap vermişler, okutuyorlardı. Ama Ziya Beyi sarıklı, alim kıyafetinde gördüm. Abdülhakim Efendi, Ziya Beyi bana gösterip; "Biz, boşuna emek vermeyiz." buyurdular. Uyanınca o düşünceme çok pişman oldum.

Bir bakışın can verdi kurumuş toprağıma

Katilime bir resmini gösterde

Büyüklerin sözü, sözlerin büyüğüdür.

Bir kurtuluştur o an çağrılsa senin adın

Bitlis yolunda bir genç, kışın tipiye tutulup, yolunu kaybeder. Helak olacak halde iken; "Ya Rabbi! Zamanımızın kutbunu imdadıma yetiştir!" diye yalvarır. Hemen siyah sakallı birisi zuhur eder, atın dizginlerini tutup, istikamet verir ve; "Böyle git, şehre varırsın!" buyurur. Genç, o gaybdan gelip kendisine yol gösteren zatın şemaline dikkat eder. Otuz sene sonra, Bayezid Camiinde, tesadüfen vazında bulunur. Ben bu şeyhi bir yerden tanıyacağım diye düşünür. Vazdan sonra çıkarlarken, Abdülhakim Efendinin yanına yaklaşır, daha konuşmadan, Abdülhakim Efendi; "Bitlis'teki tipi fırtınasını mı hatırladın?" diye kulağına hafifçe söyler. Gözyaşlarını tutamayıp, eline sarılır, öper... öper.

Gözlerinden göğüme sayısız yıldız akar

Bir ah etmem senden gelen bin derde

Bir gün Abdülhakim Efendiye gidiyordum. Yolda, kendi kendime, Abdülhakim Efendiye arz edeyim, evliyalıkta yükselmek büyük iş, bizim küçük gayretimizle elde edilmez, himmet buyursunlar teveccüh eylesinler de, o yüksek makamlara beni kavuştursunlar diye düşünüyordum. Vardım. Bahçede yalnız oturuyorlardı. Selam verip ellerini öptüm. Yüzüme bakıp; "Tahir, şu ağaç ne ağacıdır?" buyurdu. "Manolya" dedim. "Şu nedir?" buyurdu. "Gül" dedim. "Ya Tahir! Bunların suyu bir, havası bir, toprağı bir de, niçin boyları farklıdır? Mesela şu çimene ne yapılsa gül ağacı olabilir mi, gül de, manolya kadar büyür mü?" buyurdu. "Hayır efendim." dedim. "Demek ki, farklılık istidadlarından kabiliyetten geliyor. Ve demek ki, çim; ot, gül gibi, gül de manolya gibi olmaz!" buyurup tekrar bana baktılar. "Kusurumu bağışlayın efendim." dedim.

Yeni bir ülke yüzün ellerimde kaybolmuş

Yüzüyorum gözünün yeşil serinliğinde

Bak aynaya senden gizli süz beni

Bir ışık bir kelebek biraz çiçek biraz kuş