Ahmet Vefik Paşa defterdara emir verir:

üstte Kanuni Sultan Süleyman demek iştemiştim, yanlışlıkla Kanuni Sultan Selim yazmışım.

Padişah sevinmemişti!

Zulm ile abad olan kahr ile berbad olur

Bu sefer diğer memurlar da, saf bir mollaya rastladıklarını vehmederek sormaya başlamışlar. Zihni, her birini münasip şekilde 15-20 yaş gençleştirerek gönüllerini hoş etmiş.

Sultan Reşad Han sarsılan İslam birliğini?Hilafeti haiz olan Türkler? etrafında yeniden tesis ve takviye için Şeyh Senusi hazretlerini huzuruna kabul etti. Ondan Müslüman Alemini dolaşarak Hilafet etrafında bozulan birliği yeniden kurmasını rica etti. Gerçekten de o devirde Müslümanların en fazla sözünü dinleyecekleri şahsiyet gayet haklı bir şöhrete malik olan Şeyh Senusi hazretleri idi. Şeyh hazretleri derhal muvafakat ederek Sultana, Türk milletine hizmete hazır bulunduğunu bildirdi. Ancak tam İslam Dünyasını dolaşmaya çıkacağı sırada kendisini davet eden Sultan Reşad Han vefat etti. Evet, kaderde olanlar başa gelecekti...

?Enderun Okulu?...

Orta Anadolu?da yetişen velilerden olan?Dede Molla?, ?Dedemoğlu? diye de bilinir. Doğum ve ölüm tarihi bilinmemekle beraber hakkında anlatılan meşhur bir menkıbeye göre on altıncı yüzyılda Yavuz Sultan Selim Han zamanında yaşamıştır. Kabri, Konya?nın Çumra ilçesinde, kendi adıyla anılan?Dedemoğlu köyü?ndedir...

Sırta Yazılan Dikelçe!

Ebussuud Efendi?ye gider...

?Buyurun, daha yakından iyice bakıp inceleyebilirsiniz? diye uzattı.

- Tamam mı, şimdi padişah ben miyim?

-Hasan Şevki Bey?e selam-ı şahanemi söyle ve kendisinin vazifeşinaslığından memnun olduğumu da tebliğ et. Şu yüz altını da ver, bayram harçlığı yapsın...

-Lala, her zaman ulufe dağıtırken geriye akçe kalmaz iken, bu sefer fazla gelmesinin sebebi ne ola ki? Herhalde Defterdarım bize yaranmak, gözümüze girmek için halktan fazla akçe toplamış, hazinede her zamankinden fazla akçe cem eylemiş. Padişah?a yaranmak için halka zulmeden, tebaanın malını zorla elinden alan bir Defterdar bize gerekmez...?

- Yaptırmakta olduğum camiyi sana hibe edeyim.

?Ağabey, neler oluyor? deyince:

Bir Rüya Ki!

?Pul parasını affettim?

Menkub?un muhasarası!..

Akşemseddin?in icazetindeki sır!..

-Bu gaziler ki gazalarda esir çıkarırlar, cenab-ı Hakk?ın emriyle beşte biri hünkarındır, dedi. Çandarlı Halil Hayreddin bunu hemen Murad Hana nakletti. Sultan:

Durum padişaha bildirilir...

Kara Çebeş fethinde Orhan Gazi, kaleye bir konak mesafede askeri üç bölüğe ayırdı. Kendi komutasındaki bir bölüğü hisarın önüne yerleştirdi. Gece olunca diğer bir bölük hisarın arkasında mevzi aldı. Üçüncü bölük ise bir dere içine girdi. Kuşatma harekatı başladıktan birkaç gün sonra Osmanlı birlikleri geri çekilme görüntüsü veren geri harekata başladılar. Bizanslılar, Türklerin kaçtıkları zannına kapıldıkları gibi, kale önünde yakaladıkları bir Türk askerinden de düşmanlarının kaçtığı şeklinde yanlış istihbarat aldılar. Bunun üzerine kaleden çıktılar ve pusuya düştüler. Bu suretle Kara Çebeş?in fethi mümkün oldu...

Sana hürmet ederler...

"Alemi Adalet ile Şenlendir!"

Sordu nihayet:

Hocası Seyyid Osman Fadli?nin vefatından yirmi sekiz sene sonra, gördüğü bir rüya üzerine ailesiyle birlikte Şam?a gitti. Şam?da üç sene kadar kaldı. Sonra Allahü tealanın izni, Resulullah efendimizin işareti üzerine İstanbul?a gitti. Üç sene kadar Üsküdar?da kaldı. Bu sırada otuza yakın eser yazdı.

Memleket işlerini noksansız gör!

- Gel Efendi, aşinalık seninle ezeldir. Padişahlar vezire muhtaçdır. Siz dahi Mehmed Paşa gibi makamın eri olan zatı elden çıkarmayıp bu sene din ve devlet düşmanlarına tamamının galebe çalmasına sa?y ediniz.

itibar. net

?Nişan-ı Hümayunum sudur ki;

- Bu ne sözdür? Bir geceyi tamamen uyku ile geçüresün de bir rüya görmeyesin. Herhal bu gice bir vakıa görülmüştür. Söyle, gizleme!

?Paşasından sokak satıcısına kadar istisnasız her Türk?te vakar, ağırbaşlılık ve asillik ihtişamı vardır. Hepsi, derece farkları olmasına rağmen, aynı terbiyeyle yetişmişlerdir. Kıyafetleri farklı olmasa, İstanbul?da bir başka tabakanın olduğu belli değildir... İstanbul?un Türk halkı, Avrupa?nın en nazik ve kibar cemaatidir. En ıssız sokaklarda bile, bir yabancı için küçük bir hakarete uğrama tehlikesi yoktur...

Abdülehad Nuri Efendi, Osmanlı Sultan III. Mustafa Han zamanında yaşayan evliyanın büyüklerindendir.

Hepinizi Allahü tealaya emanet ediyorum.

Ancak, Zigetvar Kalesi kuşatılıp peş peşe iki taarruz yapılmasına rağmen bir türlü fetih müyesser olmuyordu. Ordunun içinde büyük bir manevi destek olan?Bahri Dede?, kalenin fethedileceğini müjdeledi ve zafer için çok dua etti. Nihayet üçüncü defa büyük bir taarruz yapıldı. Bu taarruz sırasında şiddetli yağmur yağdığı için arazi çamur ve bataklık halini almıştı. Her şeye rağmen Bahri Dede gibi bir zattan fetih müjdesi almışlardı. Bu sebeple büyük bir azim içinde idiler...

Zeyrek?teki öğrenciler...

Sözün burasında Zihni, beklediği anın geldiğini görüp cevabı yapıştırmış:

Hükümdar çaresizdi. Bu işkenceden kurtulmak için başka alternatifi yoktu.

Sultan Murad Gazi, Edirne?de tahta geçüp oturdu. Bir gün Kara Rüstem derlerdi, Karaman vilayetinden bir danişmend geldi. Halil Hayreddin Paşa ol vakitte kadıasker idi. Kara Rüstem;

Türbeyi tamir ettirdi...

Allah razı olsun, güzel konu güzel katılımlar, güzel örnekler.

?Ne güzel tahmin ettiniz?

Devlet sultansız, sultan ulemasız olmaz

?O gördüğünüz Hızır aleyhisselamdı? cevabını verdi.

Antalya'da geçtiğimiz günlerde yapılan sahtekarlık, eskiden yapılsaydı kelleleri gitmişti! Geçtiğimiz günlerde Antalya'da Osmanlı döneminden kalma tapularla evrak sahteciliği yapılarak arazilerin devredildiği ortaya çıktı. Evrak sahteciliğine Osmanlı döneminde de rastlanılır, ancak idamla bile cezalandırılırdı.

Bir müddet sonra beni Kapu Ağası Dairesi?ne bir iş için gönderdiler. Oraya vardığımda gördüm ki, Kapu Ağası Hasan Ağa mütefekkir bir vaziyette, başını aşağı eğmiş, gözleri yaşlı olarak oturur. Zannettim ki, bir kimsesi vefat etmiş ola.

1475-76 tarihinde Kırım?da bulunan Menkub şehri Ahmed Paşa tarafından muhasara edilmişti. Kalenin savaş yoluyla alınamayacağını gören Paşa, burada bir miktar asker bırakarak geri çekildi. Birkaç gün sonra buradaki askerler de çekildiler ve pusuya yattılar. Muhasara öncesinde kaleye dışarıdan birçok insan girmişti ve uzun süren muhasarada erzak vs. sıkıntısı başlamıştı. Osmanlı askerinin geri çekildiğini görünce hemen hisardan dışarı çıkmaya başladılar. Bunun üzerine harekete geçen Osmanlı askerleri hücuma geçerek hisarın kapısını ele geçirdiler ve şehri fethettiler...

Elbette burayı havaya uçuracağım! Fakat o binlerce liranın heba olup gitmesine üzülüyorum. Haydi havaya uçurdum. Sonra ne olacağım? Düşmana esir değil mi? Biz buraya esir olmak için mi geldik? Milletin paralarını, devletin namusunu esaretle ödemek için mi asker olduk? Hayır, hayır! Ben bu zilleti kabul edemem. Dün bizim idaremiz altında rahat yaşayan bu vahşi çobanların eline esir düşmek! Aman ya Rabbi! Bu ne müthiş zillet! Ben bu esirlik zilletine düşmektense bin defa ölmeyi tercih ederim. O halde ne yapmalıyım?!.

Duvarların üzerine işlenmiş bazı Kur?an ayetleri, bir mihrap, bir kürsü ve müminler için tertemiz sergiler. Hiçbir şeref kürsüsü hiçbir özel yer ve hiçbir derece farkı göremezsiniz Müslüman mabetlerinde... Sadece ibadet eden insanlar vardır ve ibadetten alıkoyacak veya ibadet edenleri rahatsız edecek hiçbir şeye rastlayamazsınız...?

O da yanında bir ahbabı ile gelip kayığa bindi, birlikte giderlerken, Yahya Efendinin ahbabı, devamlı Kanuni?nin parmağındaki çok kıymetli bir yüzüğe bakıyor ve bu bakış dikkati çekiyordu. Kanuni bu hali farkedince, parmağındaki yüzüğü çıkarıp:

Osman Gazi kurduğu hanedanla; üç kıta, yedi iklim, her çeşit ırk, dil, din, mezhep, fikir, kültür ve medeniyetteki insanı, bünyesinde?Osmanlı? adı altında toplayan, Kur?an-ı kerim, hadis-i şerif ve İslam alimlerince öğülen manevi hizmetlerin mirasçısı ve idarecilik vasfının 13. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar nesillere intikalcisidir.

resimlerle donatmışın reis yakışır

Bir gün, kırk yıl çalıştıktan sonra, kadro darlığı yüzünden işinden çıkarılan bir memur, Paşa?nın karşısına çıkar:

İsmail Hakkı Efendi, 1722 (H.1135) senesinde Bursa?ya gitti. İlk iş olarak bir dergah yaptırdı ve ismini?Cami-i Muhammedi?. koydu. Dergah; mescid, çilehane ve misafir odalarından meydana gelmiştir. Caminin kitabesi bizzat İsmail Hakkı Efendi tarafından yazıldı.

Geçtiğimiz günlerde Antalya'nın Korkuteli ilçesi Duraliler yaylasındaki alanlara ait Osmanlıca tapuların, 1996 ile 2002 yılları arasında, Antalya il merkezindeki Duraliler köyünde bulunan hazine ve ormana ait arazilerin şahıslara devri için kullanıldığı ortaya çıktı. Evrak sahteciliğine Osmanlı döneminde de rastlanılırdı.

Taşra kıyafetleri içinde...

?Mevla yolunu açık eylesin. İnşaallah hayırlı olur. Emeline nail ve muzaffer olarak döner? dedikten sonra işine devam eder...

Arif Bey, evladının cesedini Kadıköy?e, teyzesi İsmet Hanımın evine nakletti.

Türkiye'de arazilerin ve evlerin tapuları hala tartışmalıdır. Tapu-Kadastro Genel Müdürlüğü Osmanlı döneminden kalma kayıtlara bakarak durumu inceler. Mahkemeler de bu kayıtlara göre karar verir. Osmanlı döneminden kalma evrak önemli olduğu için zaman zaman özellikle köylerin yayla meseleleri için sahte Osmanlıca belgeler ortaya çıkar.

Ben ki Sultan Mehmed Han?ım; üst ve alt tabakalardaki bütün ahali tarafından şu şekilde biline ki, bu fermanı taşıyan Bosna rahiplerine lütufta bulunup şu hususları buyurdum;

Binbir Osmanlı Hikayesi

Celal Bey, padişaha şu cevabı verdi:

?Sokakta toplanmazlar?

Sultan l. Murad Han döneminde yeniçeri ocağının kuruluşuna ilk adım olmak üzere tarihlerde şu vak?a anlatılmaktadır:

?Merhum Cennet mekan Sultan Selim Han, çoğu gece kitap mütalaa ederler, uyumazlardı. Bazen de bana okutup dinlerlerdi. Bir sabah, namazımı kıldıktan sonra derhal hizmetlerine koştum. Bana sordular ki:

Sirkeci Gümrük Müdürlüğü?nden emekli Arif Bey, Bekirağa Bölüğü?nde tutuklu bulunan oğlu Kemal Bey?e her günkü gibi yemek götürmek için, Kadıköy?deki evinden çıkmış, Beyazıt Meydanı?na varmıştı. Vakit akşam üzeriydi.

- Rızkımın kesilmesine bu arkadaşım sebeb olduğu için kızıyorum, dedi. Şa?rani hazretleri de;

Sultan İkinci Bayezid Han, Bayezid Camii?ni yaptırınca, bir Cuma günü caminin açılışı için geldi ve Baba Yusuf Sivrihisari?yi de davet etti. Baba Yusuf Sivrihisari, namazdan sonra kürsüye çıkıp vaaz etmeye başladı. Tesirli sözleriyle, Padişah ve camide bulunan cemaat ağlamaya başladı ve bu ağlama ile cami inledi. Caminin açılışını seyretmek için gelip, dışarıda bekleyen üç Hıristiyan, Baba Yusuf hazretlerinin tesirli sözlerinden ve cemaatin topluca ağlamasından çok etkilenmişlerdi. Bu üç Hıristiyan, müslüman olmaya karar verdiler. Hemen camiye girip, Baba Yusuf Sivrihisari?nin huzurunda müslüman oldular. Bu hadiseyi gören Sultan İkinci Bayezid Han, yaptırdığı Bayezid Camii?nin ilk açılışında böyle bir hadisenin vuku bulmasından dolayı çok sevindi. Sonra bunlara pek çok para ve mal hediye etti. Ayrıca vezirlerinin de vermelerini söyledi. Böylece müslüman olmakla şereflenen üç kişi, dünya ve ahiret saadetine kavuştular.

- Üstadım! Bu sözler karşısında aciz kaldım. Hüccet ve isbatlarınla beni susturdun, diyerek oradan ayrıldı...

- Evet. Yoksa sen bilirsin...

Hocası Seyyid Osman Fadli?nin vefatından yirmi sekiz sene sonra, gördüğü bir rüya üzerine ailesiyle birlikte Şam?a gitti. Şam?da üç sene kadar kaldı. Sonra Allahü tealanın izni, Resulullah efendimizin işareti üzerine İstanbul?a döndü. Üç sene kadar Üsküdar?da kaldı. Bu sırada otuza yakın eser yazdı.

Preveze Zaferinden üç yıl sonra Almanya İmparatoru ve İspanya Kralı Beşinci Karl, Cezayir?i zaptetmek üzere büyük bir donanmayla harekete geçti. Andrea Doria?nın komutasındaki Haçlı donanması, 516 parça gemi ve 40 bin askerden müteşekkildi. İmparatorun asıl hedefi, Kuzey Afrika?daki Türk hakimiyetini yıkmaktı. Gafil avlanan Hasan Beyin kuvvetleri ise, 600 Türk levendi ile 2000 Arap gönüllüsünden meydana geliyordu.

Düzeltme,

Namaz kılınırken bile bir Hristiyan camiye girip, Müslüman ibadetini seyredebilir. Size bakmazlar bile, küstahça bir bakış değil, sizinle ilgilenen mütecessis bir nazar dahi göremezsiniz. Kahkaha ve kadın sesi duyamazsınız. Fuhuşla ilgili en küçük bir olaya şahit olmak imkan dışıdır. Sokaklarda bir yerde birikmek, yolu tıkamak, yüksek sesle konuşmak, çarşıda bir dükkanı lüzumundan fazla işgal etmek, ayıp sayılır...?

?Ey Niyazi Mısri!?

Birinci Dünya Savaşı?nda Boğazlıyan?da kaymakam olarak bulunan Kemal Bey, Mütareke olunca, Ermenilere zulüm yaptığı iddiası ve işgalci İngiliz-Fransız makamlarının baskısı ile haksız yere idam edilmişti. (19 Nisan 1919)

Bir saltanat ki, bir def-i hacete değişiliyor...

-Bunları Türk?e verelüm müslüman olarak yetiştirilsinler, dedi. Kabul edilip bunlar evvelen Türk köylüsünün yanına verildiler. Hem Türkçe öğrenip ve hem de müslüman oldular. Ondan sonra saray kapısına girüp, ak börk giydirip adını yeniçeri koydular...

Her odada akarsu var!

- Biz sana demez miyiz ki, emir verilmeden bir yere hareket etmeyiz.

Orhan Gazinin hayırsever hanımı Nilüfer Hatun, imaret; oğlu Süleyman Paşa medrese ve diğer hayır sahipleri de şehirde pekçok sosyal tesis kurdular. Bundan sonra, bölgenin ticari bakımdan meşhur şehirlerinden olan İzmit?in kuşatılması şiddetlendirildi. Bizans İmparatoru, deniz yoluyla İzmit?in yardımına geldi. Orhan Gazi Osmanlı Devletinin ilk sulh antlaşmasını, İzmit?in muhasarası esnasında, Bizans İmparatoru Üçüncü Andronikos ile yaparak kuşatmayı kaldırdı.

?Emniyet ve huzur içinde?

- Hayır. Bir saltanat ki, bir def-i hacete değişiliyor, böyle ucuz bir saltanat lazım değil bize. Al, senin olsun.

Her Türk aynı terbiyede yetişmiş

- Evet baba. Artık padişahsınız.

Buna rağmen Cezayir?i terk etmeyi düşünmeyen Hasan Paşa, mücadeleye karar verdi. Beşinci Karl şehre hakim Küdyetü?s-Sabun Tepesini ele geçirdiyse de ummadığı bir mukavemetle karşılaştı. Geri çekilen kuvvetleri yağmur ve fırtına sebebiyle yumuşayan toprakta hareket edemez hale düştü. Fırsatı kaçırmayan Hasan Paşanın üst üste vurduğu darbelerle imparatorun 20 bin askeri telef oldu. Bütün topları ve 130 harp gemisi ele geçirildi. Hasan Paşanın elinden güçlükle kurtulan imparator, tacını denize fırlatırken, Barbaros Hayreddin Paşanın amansız düşmanı Andrea Doria Preveze?den sonra yediği bu ikinci darbenin üzüntüsü içine düştü.

Sultan III Mustafa Han, İstanbul?daki Laleli camiini yaptırdığı sıralarda, o çevrede?Laleli Baba? namında bir Allah dostunun ziyaretine gitti bir gün. Tam kalkacağı sırada;

-Seferde ve hazerde, ahali arasında vaki olacak hadiselerde hükmedip, hak ile batılı ayırmak ve hüküm beyan etmek için bir hakim-i samedani lazımdır. Talebenizden birini benim ile sefere gitmek için tayin etseniz, deyip, meramını arzetti.

Orada her hastayı önce asistan hekimler ve öğrenciler muayene eder. Yatması gerekmeyene reçetesini verirler. O da hastane eczanesinde ilacını yaptırır. Muayeneden sonra beni orada kaydettiler. Sonra başhekime götürdüler. Daha sonra bir hademe beni erkekler kısmına taşıdı, hamama soktu, tam bir hastane elbisesi giydirdi. Sonra kütüphaneyi sağ tarafta bırakır ve başhekimin öğrencilere ders verdiği büyük konferans salonunu geçersin. Avlunun solundaki koridor, kadınlar tarafına gider, onun için sağ tarafı tutmalısın. İç hastalıkları bölümü ile cerrahi kısmının önünden geçmelisin. Kuş ve akarsu sesleri arasında biz orada kitaplarla oyalanırız. Başhekim bu sabah, asistan ve bakıcılarla viziteye çıktığında beni muayene etti, servis hekimine anlamadığım bir şeyler not ettirdi. O da sonradan bana, bir gün sonra ayağa kalkabileceğimi ve çok geçmeden taburcu olabileceğimi söyledi. Ama canım buradan çıkmak istemiyor. Yataklar yumuşak, çarşaflar bembeyaz, battaniyeler yumuşak ve kadife gibi. Her odada akarsu var, soğuk gecelerde her oda ısıtılıyor. Hemen her gün midesi kaldıranlara kümes hayvanları ve koyun kızartmaları veriliyor. Benim yatak komşum bir hafta kendini olduğundan fazla hasta gibi gösterdi. Sadece o yumuşak tavuk göğsü etlerinin birkaç gün daha tadını çıkarmak için...?

Fakir alim dayanamaz kalkarak söz alır:

Kaynak:Dünya Bülteni

Sultan Selim Hanın nedimi Hasan Can anlatır:

İnebahtı?da Osmanlı donanmasının imha edilmesi Sultan II. Selim Han?ı çok üzmüştü. Bu üzüntüsünü her zaman söylüyordu. Sohbet arkadaşlarından olan Celal Bey?e:

- Babasıyım, ne olur oğlumu bana verin!

Yahya Efendinin iki oğlu olup, her ikisi de babaları gibi ilim ve irfan aşığı kimselerdi. Babalarının yolunda bulunmuşlar, vefatlarında aynı türbeye defnolunmuşlardır.

Laleli Baba;

13. yüzyıldan 20. yüzyıla...

Fatih döneminde üzerinde durulması gereken önemli bir kuruluş da hızla geliştiği görülen bir yüksek okul niteliğindeki?Enderun Okulu?dur. Bu kuruluş içinde askerlik, yöneticilik, güzel sanatlar bölümleri olduğu gibi, ayrıca bir de hastane bulunmakta idi. Tanzimat dönemine kadar yaşadığı görülen?Enderun Okulu?nda Galatasaray, Eski Saray ve Edirne Sarayı gibi sarayların orta dereceli saray okullarını bitirenler kabul edilmekte idi...

?Zabit efendi! Kuvvetli düşman müfrezelerinin Gümülcine?ye indiğini, askerimizden bir kısmının çekildiğini ve bazısının da esir edildiğini işittim! Geçen gün dört erle bana teslim ettiğiniz Kuruorman sırtındaki mühimmat deposunu halen muhafaza ediyorum. Tabii Gümülcine?yi işgal eden düşman buraya da gelecek! Doğrusu devletimin ve milletimin nice fedakarlıklarla buraya yığdığı bu cephaneyi, sapasağlam düşmana teslim edecek değilim! Buna ne askerlik vazifem, ne de vatan sevgim müsaade eder!..

- İmdi ne düş gördünse beyan eyle!

- Tamam, dedi. saltanatım da senin olsun.

İş başa düşmüştü...

Fakir alimin zengin sözleri

Fakat evliya, kınından çekilmiş bir kılıçtır. Bir kimse kendini kılıca vursa, kabahat kılıcın mıdır, yoksa kendini kılıca vuranın mı? buyurdular. O anda caminin içinde;

İngiliz elçisi Sir Flip Küri?nin pişmanlığı!

Sultan II. Mustafa ve İsmail Hakkı Hazretleri

Saraydan doğruca Sirkeci Garı?na gelen elçi orada telaş ve teessür içinde bir aşağı bir yukarı dolaşırken sefaret ikinci tercümanı Mariniç?e dedi ki:

Cihan hakimiyeti...

Ben bu cephane deposunun içine saklanacağım. Burayı teslim almaya gelen Bulgarlar, iyice toplanıncaya kadar saklanacağım. Ben de içinde dahil olmak üzere cephaneliği havaya uçuracağım. Memleketimde bulunan ana ve babama, hanımıma ve çocuklarıma selamımı yazınız. Onlar seferberlik ilan edildiği zaman beni Subaşı?nda, değirmen kenarında uğurladılar. Bana; ?Haydi yiğit, haydi git, ya gazi ol ya şehit!? demişlerdi. Cenab-ı Hak bana şehit olmayı nasip ediyor! Artık şehit olduğumu bildirin...

Ve ekledi:

Veren de O alan da O!..

Ebussuud Efendi, genç müderris adayının kendisine takdim ettiği eserleri okur, inceler, daha sonra da onu derhal Edirne?deki Hüsameddin Medresesine tayin eder.

- Yetmez!

Fatih Sultan Mehmed Han?ın babası Sultan I. Murad Han devrinde, bir gün Sadrazam askere mutad ulufesini dağıttıktan sonra, padişahın huzuruna girmiş ve durumu şöyle rapor etmişti:

Evet, tarih boyunca, İngilizler her zaman doymak bilmeyen bir hırs içinde olmuşlardır. Kendi çıkarları için?her şey mubah? anlayışıyla hareket etmişlerdir. Günümüzde de İngiliz siyasetinin değiştiğini söyleyebilir misiniz? Hayır, mümkün değil. Bu hususta kendi devlet adamlarını bile?harcamaktan? çekinmezler...

-İşte, dünyada yalnız bu mümkün değil!

Sultan İkinci Mustafa Hanın daveti üzerine, İsmail Hakkı Efendi, 1695 (H.1107) senesinde Edirne?ye gitti. Nemçe seferinde, orduya cihadın sevabını ve büyüklüğünü anlatarak, askeri coşturdu. Osmanlı Ordusu önce Belgrad?a vardı. Oradan Tuna?yı geçerek düşmanla çarpıştıktan sonra, kışın bastırması üzerine Edirne?ye geri döndü. Ertesi sene ordu yine Edirne?den ayrılarak Belgrad?a gitti. O sırada Sadrazam Elmas Mehmed Paşa idi. İsmail Hakkı Efendi, Elmas Paşanın hazır bulunduğu gazaların hepsine katıldı ve birkaç yerinden yara aldı. İsmail Hakkı Efendi, ordunun zaferlerle geri dönüşünden sonra yaralı olduğu halde Bursa?ya döndü ve talebe yetiştirmeye, eser yazmaya devam etti. Otuz kıymetli eser verdi

Yeniçeri Bölükbaşısı abdest alıp vasiyetini yazdı. Merdivenlerle kaleye tırmanıp mazgallardan birine humbara yerleştirip fitilini ateşledi. O anda düşmanın hücumuna uğrayan Yeniçeri Bölükbaşısı şehit düştü. Fakat ateşlediği humbara patlayıp kalede büyük bir gedik açtı. Osmanlı askerleri bu gedikten dış kaleye, daha sonra da iç kaleye girerek kaleyi fethetti... Ordu zafere ulaşmıştı, ancak padişah hastalanıp vefat etmişti.

- Bize, caminin adı yeter.

amentü

Mübarek omuz silkti.

Eşitlik kavramı...

?Sana kısmet değilmiş?

Kadı efendiden sonra, adamı da gelir, biraz önce kalbini kırdığı fakir alime iltifatlara başlar, gönlünü almağa çalışır. Kadının takdim ettiği sarığı, fakir alimin başına sarmağa çalışır. Ancak alim:

Osmanlı Devleti?nin kurulduğu ve geliştiği dönemlerde şehirler, etrafını çevreleyen muhkem surlar ve kuvvetli kalelerle korunuyordu. Dolayısıyla Osmanlı Devleti büyürken daha çok muhasara savaşı yapmak zorunda kalıyordu. Mesela

Ertesi gün, bütün İstanbul ayaklanmıştı. Özellikle yüksek tahsil gençleri cenaze evinin önünü doldurmuştu. Cenaze merasimi, terör ve baskıya rağmen, çok manalı oldu. Tabut, gençlerin elleri üzerinde, muhteşem bir kalabalıkla Kuşdili?ne, Mahmut Baba Türbesi?ne götürüldü.

Kınından çekilmiş bir kılıç gibi!..

Ya gazi ol ya şehit!..

Seni ziyarete gelenlere ilimden bir şey öğret, böylece faydalansınlar. Herkes, öğrettiğin şeyi belleyip tatbik etsin. Onlara umumi şeyleri öğret, ince meseleleri açma. Onlara güven ver, ahbablık kur. Zira dostluk, ilme devamı sağlar. Bazan da onlara yemek ikram et. İhtiyaçlarını temin et. Onların değer ve itibarlarını iyi tanı ve kusurlarını görme. Halka yumuşak muamele et, müsamaha göster. Hiçbir kimseye karşı bıkkınlık gösterme, onlardan biri imişsin gibi davran.?

?Siz gavs mısınız?

?Baba duydun mu? Padişah sefere çıkmış. Mısır?a gidiyormuş? der.

Fatih Medreselerinin yapımı bitince, Zeyrek?teki öğrenciler oraya taşınmış, Ayasofya?da ise öğretim sürdürülmüştür. Vakfiyesinde de belirtildiği üzere, Medaris-i Semaniye adı ile Fatih Camii?nin etrafında yapılmış olan bu yeni kuruluş, ve her medresenin arkasında Tetimme adı verilen daha küçük sekiz medreseden oluşmaktadır. Ayrıca müderris ve öğrencilerin yararlanması için bir kitaplık, bir darüşşifa ve bir de misafirhane bulunmakta idi. Medreselerin her birinde?akli? ve?nakli? bilimlerde birer müderris, daruşşifada ise hangi milletten olursa olsun iki hekim, bir göz hekimi, bir cerrah ve bir de eczacı görevlendirilmişti. Hekimlerin hastaları günde iki kez ziyaret etmeleri şart koşulmuştur.

Dağ başında soyulur herkes ah

Alim, çok güzel bir üslup ve konuya hakimiyeti ile onları ikna etmekle kalmaz aynı zamanda gönüllerini de fetheder. Sözünü öyle bir yere kadar götürür ki, kadı, hatasını anlar, onun faziletini de takdir ederek, raftan cübbesini, sarığını indirip yakdim etmek ister ve:

- Saltanat mı dediniz?

Bürolarda yapılan işlerden alınacak miktarlar devlet tarafından kanunla belirlenmişti. Bürokratlara ve kıdemli memurlara bahsettiğimiz gelirlerin dışında elbise, et, ekmek, buz, odun, atları için ot, arpa vs. gibi birçok ihtiyaç maddesi de devlet tarafından verilirdi.

- Bu def?a İslam askerine vaki olan perişanlık, zorluktan sonra kolaylık olmaktır...

Sen sen ol!..

?Mürüvvete sığmaz!..?

-Hayır, evet, kabul edemem, ben haklıyım, şeklinde her biri birbirine üstünlük kurma sevdasıyla mücadelelerini sürdürür her biri bir dövüş horozuna döner. Bir karmaşadır gider...

Bu cevabı duyan Arif Bey, kalabalığı yararak, yaklaştı. Sehpada sallanan, oğlu Kemal Bey?in cesediydi. Bir feryat kopararak yığıldı.

-Zat-ı alileri, 30-35 civarında gösteriyorsunuz.

Denize atılan yüzük!

Bayburtlu şair Zihni (1797-1859), biri doğum yeri olan Bayburt?ta diğeri de vazife yaptığı yerlerden Akka?da olmak üzere iki defa evlenmiş... Akka?daki eşinden boşanabilmek için 1853 yılında İstanbul?da bir hayli meşakkate katlanmış...

Daha neler neler vadettiyse de hep aynı cevabı aldı:

1902 yılı Ramazan ayının 15. günü Hırka-i Saadet?i ziyaretten dönen II. Abdülhamid Han, Hazine-i Hümayun?da bulunan Sultan III. Mehmet?e ait murassa sorgucu ister. Sorguç, bir heyet tarafından yerinden alınır ve Bağdat Köşkü?nde padişaha takdim olunur. Hasan Şevki Bey, huzurdan çıkınca, Başmabeynci Hacı Ali Paşa?ya dert yanar:

Hala faaliyetteler mi?!.

Sultan Bayezid-i ağlatan sözler!

- Ağa hazretleri kalbiniz gamlı, gözünüz yaşlı görünür, sebebi nedür?

-Bazıları, memuriyet ve müderrislik için devlet ricalinin kapılarını dolaşarak maksadlarına nail oluyor. Biz ise istediğimiz müderrisliği bu eserlerle almak istiyorduk. Şayet başka kapıları müracaat lazımsa bilelim ve ona göre hareket edelim?

Dahiliye Nazırı Ahmet Reşit Bey anlatır

Barbaroszade Hasan Paşa

Ahmed Şemseddin hazretleri derhal bu ulvi görevi kabul edip İstanbul?da Sultan Bayezid-i Veli hazretlerinin huzuruna çıktı ve Osmanlı Sultanının da hazır bulunduğu imtihan heyetine reislik etti.

Allahü tealanın emirlerine muhalif bir iş işlemeyesin!

Abdülehad Efendi bu yazıyı okuyunca üzüldü;

-Ey Niyazi Mısri! Kıymetini takdir edemeyen kimselere beddua eylemişsin. Sonra gelen bizlerin bunda bir kabahati yok. Bizlere, feyzli nazarının geldiği aşikar olmadıkça, türbenden dışarı çıkmam, diye yalvardı ve Kur?an-ı kerim okuyarak ruhuna hediye eyledi.

Sultan Orhan Gazi, alimleri, evliyayı görüp gözeten bir zat-ı muhterem idi. O mübarek kimse, bir gün Alaeddin Esved hazretlerini ziyarete gitti. Onun mahalline vardığında, Alaeddin Esved hazretleri nafile namaz kılmakta idi. Orhan Gazi, avluda bekledi. Bu sırada farz namaz vakti geldi. Orhan Gazi ve orada bulunan Alaeddin Esved?in talebeleri namaz için hazırlandılar. Namazın sünnetini kıldılar. İkamet okununca, Kara Halil imamete geçti. Cemaata namazı kıldırdı.

Ve mehrini tediye eylemişken kadın onu bir de meşihate şikayet ederek olmayacak iftiralar atmıştır. Verilen Karar gereği yeniden borca girerek mehir ödemiş ve bu bahsi?Sergüzeştname?sinde,

MEMUR AMiR ELELE SAHTEKARLIK YAPTILAR

-Efendi, ne güzel tahminlerde bulundunuz. Hemen herkesi tam isabetle bildiniz. Sizde bu kabiliyet doğuştan mıdır, yoksa nasıl iktisab ettiniz?

-İşte insan olan böyle fiilen ehliyet ve liyakatini ispat etmek suretiyle hakkını ister. Emeline nail olabilmek için şunun bunun şefaat ve delaletine müracaat etmek mürüvvetten değildir.

?Aradaki fark budur?

Ne olur oğlumu bana verin!

Kınalızade Ali Çelebi

?O kendini tanıttı. Ama siz tanımakta geç kaldınız!? buyurdu.

18. yüzyılda Osmanlı ülkesine gelerek intibalarını yazan Hristiyan tarihçi M. A Ubucini, Müslümanların hac ibadetini araştırdıktan sonra kendi dini ile kıyaslamış. Ubucini, İslam?ın eşitlik anlayışına olan hayranlığını bakın nasıl ifade ediyor:

- Bu kalabalık nedir, bir şey mi var?

?Şu gördüklerin Resulullahın eshabıdır. Bizi Resulullah gönderip Selim Hana selam etti ve buyurdu ki: ?Kalkıp gelsin! Haremeyn hizmeti ona verildi!..? Bu gördüğün Ebu Bekr-i Sıddik, Ömer-ül Faruk, Osman-ı Zin-nureyn?dir. Ben ise Ali bin Ebu Talib?im. Var Selim Hana söyle!..?

Asiler, 23 yaşındaki şehzadenin yanına vardıklarında, karşılarına III. Selim Han?ın iki sadık adamı dikildi: Anber Ağa ve Hafız İsa Ağa... Bunlar, kılıçlarını çekmiş, saldırganları durdurmaya çalışıyorlardı. Ancak, durum ümitsiz ve vahimdi. Çok geçmeden hem kendilerinin hem Şehzade Mahmud?un ecel şerbetini içmesi kaçınılmaz gibi görünüyordu...

- Birkaç gecedir uykusuz olduğumdan bu gece gaflet galip geldi.

Osmanlı bürokrasisinde vazife yapan çeşitli görevlilerin zaman zaman kendi işleriyle ilgili hususlarda suiistimallere karıştıkları görülmektedir. Örneğin, 1590 yılında Divan-ı Hümayun ve Maliye dairelerindeki bir kısım memurların sahte belgeler hazırladıkları, İran seferleri için serdarlara gönderilen tuğrası çekilmiş boş fermanları ele geçirerek, onlarla istedikleri gibi sahte evrak hazırladıkları, hatta yazıldıktan bir müddet sonra silinen mürekkep kullanarak, yazısı silinen belgeler ile sahte emirler yazdıkları, yapılan teftiş sonucunda ortaya çıkarılmıştır.

Londra'da bir Osmanlı Paşası

Padişah kıvranıyordu sancıdan. Nihayet anladı hatasını. Derhal koştu?Laleli Baba?nın huzuruna.

Askerine ihsanı eksik etmiyesin ki, insan ihsanın kulcağızıdır.

Rahmetli babam baytar idi efendim

- Saltanatını!

Ancak Hükümdar bu cevaptan pek hoşnut olmadı. Hatta biraz canı sıkıldı ve başka şey konuşmadan ayrılıp saraya döndü.

?Defterdar beye...?

Ulemaya ri'ayet eyle ki, din işleri nizam bulsun! Nerede bir ilm ehli duyarsan, ona rağbet, ikbal ve hilm göster!

?Dedemoğlu köyü?nde...

- O bizim eski dostumuzdur. Ona ve Sadrazama bildir, yarın Bayezid Han köşkünde buluşalım.

Makbul İbrahim Paşa, Atmeydanı?ndaki sarayını yaptırması nedeniyle Kanuni Sultan Süleyman?a bir ziyafet vermiştir. Bu ziyafet eğlenceleri sırasında, Türk okçuluk tarihinin önemli kişilerinden biri olan Tozkoparan İskender, at üstünden attığı okla birbirinin içine yerleşmiş 5 kalkanı delmiştir. Bu usta kemankeşin başarıları efsanelere konu olacak kadar büyüktür. Osmanlı İmparatorluğu sınırlarında Tozkoparan İskender?in gündoğusundaki 1281.5 gez menzilinden (845 metre) daha uzağa ok atışı hiçbir dönemde gerçekleşememiştir...

?Rusya?nın maksadı malumdur?

Yahya Beşiktaşi hazretlerinin şairliği de kuvvetliydi. Müderris mahlasıyla tasavvufi şiirleri ve mürettep Divan?ı vardır.

1620'li yıllarda çok büyük bir evrak sahteciliği ortaya çıkarılmıştır. Bu sahteciliğe memurlarla birlikte iki büyük bürokrat da karışmıştı. Defter emini Abdi Efendi ve Reisülküttab Hamza Efendilerin, boşta kalan timarları üzerlerine geçirip sonradan kendi adamlarına feragat ettikleri anlaşılmış, bunun üzerine Reisülküttab Hamza Efendi idam edilmiş, Abdi Efendi ise görevden alınmıştır.

İkinci Bayezid Han, Baba Yusuf Sivrihisari?yi çok sever, sohbetinde bulunurdu. O da Sultanı çok severdi. Baba ve oğulluk sözleşmesi yapmışlardı. Bir sohbetlerinde padişah ona; ?Hacca gideceğin zaman mutlaka bana gel görüşelim? demişti. Bundan sonra Baba Yusuf memleketine dönüp, orada bir müddet kaldı. Memleketinde iken rüyasında Kabe?de Hacer-i esved yanında manzum bir kitap yazması işaret edildi. O zamana kadar hiç şiir yazmamıştı. Bu rüyadan sonra şiir yazma kabiliyeti hasıl oldu. Sonra hacca gitmek üzere hazırlanıp, Padişah İkinci Bayezid Hanı görmek üzere İstanbul?a gitti. Padişah ona bir mikdar altın verip; ?Bunlar helaldir. Kendi elimle kazandım. Bu altınları Resul-i ekrem sallallahü aleyhi ve sellemin türbe-i mutahherasının kandillerine harcarsın. Mübarek türbesinin yanında, ?Ya Resulallah! Ümmetinin koruyucusu, günahkar kul Bayezid sana selam söyledi ve bu helal altınları türbenin kandillerine yağ almak için gönderdi? dersin. Sonra; ?Bu hediyenin kabulü için yalvar, senin vasıtanla kabul olacağını ümid ediyorum.? dedi. O da bu isteğini yerine getirmek üzere altınları alıp, vedalaştı ve yola çıktı.

Büyük Velilerden?Mustafa Feyzi Efendi?, bir gün şunu anlattı cemaatine:

İsmail Hakkı Efendi, 1722 (H. 1135) senesinde Bursa?ya gitti. İlk iş olarak bir dergah yaptırdı ve ismini?Cami-i Muhammedi?. koydu. Dergah; mescid, çilehane ve misafir odalarından meydana gelmiştir. Caminin kitabesi bizzat İsmail Hakkı Efendi tarafından yazıldı.

?O halde bizi niye tanıştırmadınız? deyince; Yahya Efendi;

OSMANLI MEMURLARI

-Taassub insanı nelere götürürmüş. Sübhanallah! Biz aciz ve fakir bir kuluz. Halk bizi gavs ve kutub bilir. Hak teala onları tasdik eyleye! Kutub olanlar nefis ehli olanlar gibi, ?ben bunu yapamaz mıyım? diye elinden geleni yapmaya kalkışmaz. Onlara sıkıntı ve cefa verilse bile onlar affederler. Onun için yüksek mertebelere eriştiler...

?Hakim-i samedani lazım?

-Ev gibi yapılar ahşap, ibadethaneler ise taş kayalardan yapılırdı, bunun muhteviyatı;insanların gelip geçici, Allah c. c sonsuz oluşudur.

Canım buradan çıkmak istemiyor

Mevzubahis rahiplere ve kiliselere hiçkimse tarafından mani olunmayıp rahatsızlık verilmeyecektir. Bunlardan, gerek ihtiyatsızca memleketimde duranlara ve gerekse kaçanlara emn-ü eman olsun ki, memleketimize gelip korkusuzca sakin olsunlar ve kiliselerde yerleşsinler, ne ben, ne vezirlerim, ne de halkım tarafından hiç kimse bunlara herhangi bir şekilde karışıp incitmeyecektir. Kendilerine, canlarına, mallarına, kiliselerine ve dışarıdan memleketimize getirecekleri kimselere, yeri ve göğü yaratan Allah hakkı için, Peygamberimiz Muhammed Mustafa hakkı için, mushaf hakkı için, yüz yirmi dört bin Peygamber hakkı için ve kuşandığım kılıç için en ağır yemin ile yemin ederim ki, yukarıda belirtilen hususlara mevzu olan rahipler, benim hizmetime ve benim emrime itaatkar olduğu müddetçe hiç kimse tarafından muhalefet edilmeyecektir.?

Fatih Sultan Mehmed döneminde ilk medrese eğitimi, fetihten hemen sonraki günlerde cami haline getirilen Ayasofya?da başlamıştır. Caminin yanındaki papaz odaları boşaltılarak öğrencilerin buralarda kalmaları sağlanmıştır. Molla Hüsrev?in başmüderrisliğe getirildiği bu ilk öğretim kurumunda, İstanbul?un ilk kadısı, Ayasofya?yı cami olarak?tescil eden? Hızır Çelebi?nin ilk müderrisler arasında bulunduğu görülmektedir. Bu sıralarda Molla Zeyrek de müderris olarak Zeyrek Camii?nde derslere başlamıştır. İşte İstanbul?da fetihten sonra öğretime başlayan ilk iki medrese bunlardır...

?Türk ve İslam tarihinin en muhteşem devri Osmanlıların eseridir. Onlar, milli ve İslami mefkurelerinin dahiyane terkibi, siyasi istikrar ve sosyal adaletleri sayesinde üç kıtanın ortasında ve Akdeniz havzasında, beşer tarihinde nizam-ı alem davasının en kudretli temsilcileri olmuşlardır.

Osmanlı Devleti dini meselelerini, kuruluşundan itibaren Hanefi mezhebi hükümlerince halletti. Kaza merkezlerine, şehirlere tayin edilen kadılar, Hanefi mezhebine göre karar verirlerdi. Osman Gazi zamanında askeri teşkilat Oğuz töresine göre olup, aşiret kuvvetlerine dayanıyordu.

Fakaaat...

Sadrazam, paranın artması haberine padişahın sevineceğini umuyordu. Fakat yanıldığını anlamakta gecikmedi. Sultan Murad Han bu durumdan memnun olmamıştı. Zira o güne kadar ulufe dağıtıldıktan sonra geriye para kalmazdı. Şimdi kaldıysa bunun bir sebebi olmalıydı. Bu yüzden sadrazama şu sözleri söyledi:

-Osmanlı zamanında halk, yeni bir ev yapacağında, komşusunun evinin penceresinin camii görüşünü engelliyor mu? komşunun rüzgarını kesiyor mu? gibi inceliklere önem verirlerdi. Camiiye bakan pencereler diğer pencerelerden büyük olurdu.

Hacı Bayram-ı Veli hazretleri Edirne?den ayrılırken kendisinden nasihat isteyen Sultan Murad Hana şöyle dedi:

- Çok muhterem Vali Paşa?mız hazretleri, diyerek söze başlar: Dilekçe yazmak için gerekli kağıdı ve pulu alacak param bile yok. Bendenizi münasip göreceğiniz bir vazifeye yeniden tayin etmenizi arz ve istirham ederim. Adım, falan oğlu filandır, dilekçemin tarihi de bugündür, diye sözlü dilekçesini Vali Paşa?ya sunar.

- Yetmez!...

- Bir adam asıldı, ona bakıyoruz.

Haksız kazanç elde etmek için evrak sahteciliğinin yapılması her dönemde rastlanan bir husustur. Ancak Osmanlı döneminde suiistimali yapan görevliler işledikleri suça göre kalemden çıkarılma, sürgün, kürek cezası, el kesme ve idam gibi ağır cezalara çarptırılmışlardır.

Ertesi gün Seyyid Muhterem ve Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa, belirtilen yere geldiler. Sultan II. Selim oraya gelince, Seyyid Muhterem?e hitaben:

Harem gediklilerinden Cevri Kalfa, sevgili şehzadesinin elden gitmekte olduğunu görünce, hamam külhanından bir tas sıcak kül alıp koşturmuş, saldırganların yüzüne serpivermişti. Adamlar yanan gözlerini silip toparlanmaya çalışırken, o yeniden kül serpiyor du. Bu müdahale, Anber ve İsa Ağalara yeterli zamanı kazandırdı. Şehzade Mahmud?u hemen dama çıkardılar, oradan da aşağıdaki arkadaşlarının uzattığı merdivenle yere indirmeyi başardılar...

-Mademki Allahü tealanın emr-i şerifidir şimden sonra alın, dedi...

Haber - TARİH

Bu sözlerden sonra, Sultan Murad Han Defterdarı?nı derhal vazifeden aldı. Zira?Zulm ile abad olanın, kahr ile berbad olacağı? hakikatine gönülden inanıyor, halkına elinden geldiğince adalet ile muamele etmeye çalışıyordu...

Ermeni olaylarının cereyanı sırasında Sultan İkinci Abdülhamid?e şiddetle muarız olan ve hükumetine yazdığı raporla İngiltere hariciye nazırı Lord Salzbury?nin Türkiye aleyhinde icra ettiği teşebbüslerin ve nihayet parlamentoda söylediği şiddetli nutkun amillerinden bulunan İstanbul?daki İngiliz elçisi Sir Flip Küri?nin teşebbüsü neticesiz kalınca İstanbul?dan gönderilecekti... Vedanamesini takdim için hariciye nezaretine tevdi ettiği huzura naliyet istidası padişah tarafından bilhassa uzatıldıktan ve binaenaleyh sefir epeyce kızdırıldıktan sonra nihayet huzura kabul olundu.

İki sadık insan...

Türklerde okçuluk kılıç ve gürz...

- En güzel şey, yiyip içmek ve rahatça def-i hacetini yapabilmektir, buyurdu.

Bizim mesleğimiz Allah yoludur ve maksadımız Allahın dinini yaymaktır. Yoksa, kuru gavga ve cihangirlik da'vası değildir. Sana da bunlar yaraşır.

- Gece görünmedin; ne amelde idin?

Ve bayram gelir!

Türklerin gürzleri de ünlüydü. Bunlar yekpare saplı veya zincir saplı olurdu. Spor için ise somak veya mermer gürz kullanılırdı. Talim gürzleri, ikiyüz okka (256.5 kg) kadar olurdu. Bununla müsabakalardan önce çok idman yapılırdı. Gürz, sağ ve sol elde, değişik yönlerde, belli kaidelerle çevrilip sallanarak, kaldırılıp indirdilerek kullanılırdı...

alçaltan da...? demez miydin? Şimdi niçin bunun tersine göre hareket ediyorsun? deyince, o hatib;

Ve o mabede, ?Laleli camii? adı verildi.

Osman Gazi vasiyetini yaptıktan sonra 1 Ağustos 1326 tarihinde Söğüt?te vefat etti. Kabri Bursa?daki Gümüşlü Kümbed?dedir. Allahü teala bütün Osmanlı sultanlarına rahmet eylesin...

Ertesi gün, şiddetli bir kabızlığa yakalanmıştı. Hekimleri seferber olup, bütün ilaçları uyguladılar.

Bu sırada dokuzuncu sefer-i hümayunundan dönen Kanuni Sultan Süleyman, Hasan Paşayı vekaleten baktığı Cezayir Beylerbeyliğine asaleten tayin etti. Hasan Paşa, bundan sonra Akdeniz?de İspanya?yı daha sıkı bir şekilde baskı altına aldı. Cezayir?de bayındırlık işlerine önem verdi ve pekçok hayır eseri vücuda getirdi. Sağlığının bozulması sebebiyle, 1544?te görevinden ayrılan Hasan Paşa, 1549?da Cezayir?de vefat etti. Babü?l-vad?deki türbesine defnedildi. İspanyol tarihçi Hedo, Hasan Paşa için; ?Hiçbir paşa, Cezayir?de onun kadar adalet ve hakkaniyet göstermemiştir? demektedir.

İnce meseleleri açma!

İşte bu zat, bir gün Süleymaniye Camii?nde vaaz ediyordu. Cemaatten birisi, kürsüye bir kağıt bıraktı. Vaazdan sonra, bu şekilde konan kağıtları okurlardı. Kağıdı okuyunca;

Yavuz Sultan Selim Han Mısır seferine giderken, yolu Dede Molla isimli zatın bulunduğu köyden geçer. Sultan, atı üzerinde ordusunun önünde yol alırken, ihtiyar bir köylüyü tarlasını sürerken görür. Yaklaşıp selam verir. Köylü gelenin kim olduğunu fark etmemiş gibi bir tavırla selamını alır ve işiyle meşgul olur. Atı üzerinde onu seyreden Sultan;

Osmanlı sultanları, bu vasıyetnameye candan sarılmış, devletin altıyüz sene hiç değişmiyen anayasası olmuştur.

Daima herkese ihsanda bulun!

?Nice mal zayi etmişiz?

Meğer, rüyayı gören ben değil, Kapu Ağası Hasan imiş.

Derhal emir verildi. Kemal Bey?in cesedi sehpadan indirildi. Gözü yaşlı baba henüz tamamiyle soğumamış cesedine kapandı.

Sana ita'at edenleri hoş tutasın!

-Osmanlıda, padişah, sultan, padişah eşleri ve önemli kimselerin isimlerinin önüne aldıkları ünvanlar-sıfatlar hep isimlerinden sonra gelmektedir, çünkü hak yolundaki kişilerin kibirleri yoktur

-Nice mal zayi etmişiz, diye sordu. Kara Rüstem;

?Hac aslında sadece büyük Müslüman ailesinin dağınık fertlerini birbirine bağlamak hedefini gütmüyordu; hac bilhassa, bu ibadeti yapmakta olan Müslümanlara, aynı imanı taşıyan kimseler arasında hüküm sürmesi gereken eşitlik kavramını hatırlatmak için tesis edilmişti. Biz Hristiyanlar böyle bir eşitlik örneğini, bu yüce ahlaki eşitliği gösterebiliyor muyuz? Değil kilisenin içinde, mezarlarımızda bile bu ulu eşitlik kavramından tek eser yok. Buyurun bir camiye girelim... Orada Allah?ın şanına yakışmayan, lüzumsuz ve boş süslemeler, resimler, heykeller yok yalnızca şunlar var;

Alim, bakar ki olacak gibi değil, kalkar ve aşağılarda bir yere oturur... Üstünlük kurma sevdası!

II. Abdülhamid Han, kızı Ayşe Sultan?a yaptıracağı taca örnek tutmak için istemiştir sorgucu. İtiraz kendisine arz edildiğinde, bunu geçici olarak aldığını, bayramın birinci günü iade edeceğini belirtir ve Hasan Şevki Bey?e teslim edilmek üzere, bir de senet imzalayarak verir...

- Sana kırk yıldan beri hizmet eden nice dervişlerin var; onlara icazet vermediniz de, az bir zamanda Akşemseddin?e nasıl icazet verdiniz?

Bir gün Hacı Bayram-ı Veli hazretlerine sordular:

Ak börklü yeniçeri

?Sevgili babacığım, benden, para getirmenin lazım olup olmadığını soruyorsun. Taburcu edilirsem hastaneden bana bir kat yeni elbise ve hemen çalışmaya başlamak zorunda kalmayayım diye 5 altın verecekler. Onun için süründen davar satmana gerek yok. Ama beni burada görmek istiyorsan hemen gelmelisin. Ben operasyon salonunun yanındaki ortopedi servisinde yatıyorum. Eğer büyük kapıdan girersen güneydeki revak boyunca yürü. Düştükten sonra beni getirdikleri poliklinik oradadır.

Sultan İkinci Mustafa Hanın, daveti üzerine, 1695 (H.1107) senesinde Edirne?ye gitti. Nemçe seferinde, orduya cihadın sevabını ve büyüklüğünü anlatarak, askeri coşturdu. Osmanlı Ordusu önce Belgrad?a vardı. Oradan Tuna?yı geçerek düşmanla çarpıştıktan sonra, kışın bastırması üzerine Edirne?ye geri döndü. Ertesi sene ordu yine Edirne?den ayrılarak Belgrad?a gitti. O sırada Sadrazam Elmas Mehmed Paşa idi. İsmail Hakkı Efendi, Elmas Paşanın hazır bulunduğu gazaların hepsine katıldı ve birkaç yerinden yara aldı. İsmail Hakkı Efendi, ordunun zaferlerle geri dönüşünden sonra yaralı olduğu halde Bursa?ya döndü ve talebe yetiştirmeye, eser yazmaya devam etti.

-Hoca Efendi! Sen akıllı ve bilgili bir zata benziyorsun. Hele söyle bakalım ben kaç yaşındayım?

-Sizin gavs olduğunuz söyleniyor. Gavs olan, Allahü tealanın izni ile istediğini yaparmış. Eğer gavs iseniz, beni bu mecliste öldürün bakalım, yazıyordu!

?Cephaneliği uçuracağım!?

Yaşlı amir, bu söz karşısında hatasını anlar ve Bayburtlu Zihni?den özür dileyerek, gönlünü alır ve işlerini de hallederek yolcu eder...

Evrak sahtekarlığının Osmanlı'daki cezası

Kanuni, bir gün kayıkla Boğaz?da gezmeye çıkmıştı. Ortaköy hizasına gelince, kıyıya yanaşıp, bir adam göndererek Yahya Efendiyi çağırttı.

İngiliz siyaseti değişmez

Türk harp taktiği "Sahte Ricat"

İdamda hazır bulunmak üzere Beyazıt?a gelmiş olan Merkez Kumandanı Osman Şakir Paşa, o tarafa doğru koştu. Arif Bey?in perişan halini görünce sordu:

Abdülmecid Han?ın bir türbe ziyareti...

Şair Zihni, ya bu mesele yüzünden, yahut hicivleri bahane edilerek sık sık uğradığı tayin ve görevden alınmalarla alakalı olarak Babıali?deki bir daireye gitmiş. Sultan II. Mahmud?un kıyafet inkılabı icabı memurin artık Avrupai kılık-kıyafet giymekte, pek çoğunun sırtında İstanbulinler bulunmaktadır. Zihni ise hala eski taşra kıyafetleri içindedir. Memurlar bizimkini?Cer mollaları?ndan biri sanıp biraz alay etmek istemişler:

Hakikat süzgeci...

Bir Batılının, 10. Yüzyılda Müslümanların hastanelerini tasvir eden mektubudur:

-Yazdığımız raporlarda, hata etmiş ve padişah hakkında adeta iftiraya kadar gitmiş olduğumuzu kesinlikle anladım. O sebeple ziyade müteessirim. Teessüf ederim ki artık bu hatayı tamire imkan yok!

- Bu gece rüyamda gördüm ki, bu oturduğumuz kapıyı acele ile çaldılar. Baktım ki, dışarısı güzel simalı ve elbiseli nurani şahıslar ile dolu; elleri bayraklı, silahlı ve mükemmel kimseler. Kapının yanında 4 şahıs durur. Bunlardan biri bana buyurdu ki:

Dünyanın en uzun ömürlü hanedanı

-Buradan kalk. Herkes meclisin üst tarafına layık olamaz. Senin yerin aşağısı, der.

Hani sen her Cuma hutbelerinde; ?Vallahi veren de Allahü tealadır, alan da. Yükselten de Allahü tealadır,

Celal Bey, bu sözleriyle padişahın istişare yapması gerektiğini anlatmak istiyordu. Bunu anlayan padişah:

Sana bir şey sorulursa, ona herkesin bildiği şekilde cevap ver. Sonra bu meselede şu veya bu şekilde görüş ve delillerin de bulunduğunu söyle. Senin bu türlü açıklamalarını dinleyen halk, hem senin değerini, hem de başka türlü düşünenlerin değerini tanımış olur. Sana?bu görüş kimindir? diye sorarlarsa, fakihlerin bir kısmınındır, de. Onlar, verdiği cevabı benimserler ve onu sürekli olarak yaparlarsa, senin kadrini daha iyi bilir ve mevkiine daha çok hürmet ederler.

Padişah vefat etmişti...

Ben ne kadar düşündümse aklıma görmüş olabileceğim bir şey gelmedi...

Derken alimler bir fıkhi meselede tartışmaya başlarlar:

Seninle başkaları arasında bir toplantı akdedilir veya insanlarla aranızda bazı meseleler görüşülürse, yahut onlar bu meselelerde senin bildiğin hilafını iddia ederlerse, onlara hemen muhalefet etme.

Birden, meydana toplanmış büyük bir kalabalık gördü. Ne var, ne oluyor, diye merak etti. Kalabalığın arasına sokuldu. Tiplerinden, konuşmalarından, meydanı dolduranlardan çoğunun Ermeni olduğu anlaşılıyordu. İçlerinden birine sordu:

- Üzülme! Allahü teala bunu sana kısmet etmemiş, dedi. O da;

Türkler, kılıç kullanmakta da ustaydılar. Bu, şimşirbazlık denilen bir sporun, yani bugünkü eskrim sporunun doğmasına sebep olmuştur. Türk kılıçları, başlıca yatağan ve pala olmak üzere iki kısımdı. Yatağan, Yeniçeri silahlarından olup, meşhur kıvrık Türk kılıcıydı. Pala ise daha ziyade bahriye askeri ve süvariler tarafından kullanılırdı. Pala, düz, genişliği ucuna doğru biraz artan ve bu yüzden hafifçe öne kıvrık gibi görünen bir silahtı.

Ahmed Şemseddin hazretleri arkasında yüzlerce talebe ve sekiz cilt eser bırakarak 1504 yılında sonsuzluk alemine göçtü. Türbesi Manisa?da Seyyid Hoca Mahallesindedir. Zamanla yıkılan ve kaybolmak üzere bulunan dergahının yerine Yiğitbaşı vakfı tarafından adına bir mescid inşa ettirilmiştir...

Ve beklenen bayram gelir... Yıldız Sarayı?nda yapılan bayramlaşma töreninden sonra, Hasan Şevki Bey, söz konusu senedi Başmabeyncinin eline tutuşturur ve?iadenin temin buyurulmasını? ister. II. Abdülhamid Han da senedini geri alıp sorgucu verirken şöyle der:

Nöbetini devreden hatib, diğer arkadaşının altınlara kavuştuğunu görünce, söylenmeye başladı. O sırada orada bulunan Abdülvehhab-ı Şa?rani aralarına girip, nöbetini veren hatibe;

Bunun üzerine Kanuni;

?Türkler kaçıyoorr? mu?!.

Kendisi şöyle anlatır: ?Üsküdar?da iken bir gece Şeyh Üftade ve Aziz Mahmud Hüdayi?nin ruh-u şerifleri gelip yanıma oturdu. Bursa tarafına gitmemi işaret ettiler. Sizi sağ tarafımıza alalım deyip, beni sağ taraflarına aldılar. Aziz Mahmud Hüdayi bana çok iltifat etti.?

- O sebeb oldu görünüyorsa da, aslında sebeb o değildir. Arkadaşın ilahi kudretin bir aletidir. Aleti kim hareket ettiriyorsa, hüküm onundur. Yoksa aletin değildir. Senin böyle söylemen, sopa ile dövülüp de, sopayı vurana değil sopaya kızan adamın haline benziyor.

-Hiç düşünmedim efendim; ama rahmetli pederim baytar idi. Hangi yaratığa baksa kaç yaşında olduğunu bilirdi. Galiba bana da ondan tevarüs etmiş olmalı...

Böylece dairede ne kadar insan varsa yaşı söylendikten sonra amir olan yaşlı zat tekrar sözü almış:

Biraz sonra, ordu yaklaşınca vezirlerine, mola vermelerini emreder. Mola veren askerler grup grup ak sakallı ihtiyar zatın pilavından yemek için sofraya oturur. Başta Sultan, vezirler ve bütün ordu bu pilavdan yer, fakat pilav hiç eksilmez. Bu ihtiyar zatın erenlerden olduğunu anlayan Sultan, onun kerametiyle pilavın bitmediğini görerek, hürmetle elini öpüp, duasını alır ve ordusuna ilerle emrini verir ve Osmanlı ordusu Mısır seferinde zaferle döner...

O, siyasi bir deha idi...

Padişahın gezinti teklifi!

-Efendimizin ulu ecdadı, Hazine-i Hümayunlarına birçok şey koymuşlar, vermişler, fakat buradan bir habbe bile çıkarmamışlar ve alamamışlardır. Eğer şevketmeab efendimiz bu sorgucu götüreceklerse, doğrusu bu acizi çok mahzun edecekler...

İngiliz casuslarının uyguladığı metotlar

Fatih Sultan Mehmed Han?ın papazlara fermanı

Sultan Selim ve Dede Molla

Sıra Ali Çelebi?nin müderris olmasına gelince, Ebussuud Efendi?den ses soluk çıkmaz. Çünkü tayin etme ve görevlendirme onun uhdesindedir. Ne ki, Ebussuud Efendi, bütün kemalet ve faziletine rağmen kendisine rakip saydığı Çivizade?nin yardımcısına müderrislik görevi vermek istemez. Bu durum Ali Çelebi?yi fazlasıyla üzer.

Zamanın büyük alimlerinden din ve fen ilimlerini öğrenen Abdülehad Nuri, Abdülmecid Sivasi?nin huzurunda tasavvuf yoluna girdi. Kısa sürede kemale gelip, olgunlaşarak, icazet aldı. İnsanlara Allahü tealanın emir ve yasaklarını anlatmakla vazifelendirildi...

Nasihat isteyen padişah!..

İyice bilmeyince bir işe başlamıyasın!

Sonra da adama, gidip defterdarı görmesini söyler. Adam sevinerek çıkar; ancak, çok geçmeden defterdar valinin makamında görülür. Adamın sırtındaki yazıyı okumuştur. Bunun şaka olup olmadığını valiye sorup, emri bir de validen duymak ister.

Ömrünün son günlerini evine çekilerek, eser yazmakla geçirdi. Yetmiş altı yaşında iken, 1725 (H.1137) senesinde Hakk?ın rahmetine kavuştu. Kabri, yaptırdığı ve bugün İsmail Hakkı Tekkesi diye anılan Cami-i Muhammedi?nin mihrabının arkasındadır. Sultan İkinci Abdülhamid Hanın yakınlarından Hacı Ali Paşa hem türbesini, hem de Cami-i şerifi tamir ettirmiştir. Kabrin üstü açıktır. Etrafında ve üstünde demirden şebeke vardır.

Görevden alındı...

-Efendi! Bunca sultanlık malı niçün zayi edersiniz, deyince, Kadıasker;

Askerine ve malına gurur getirip, hak yoldan uzaklaşma!

Halkın büyük çoğunluğu Osmanlı idaresini tercih etti. Muharebe ve kuşatmada eşleri ölen kadınlar, Orhan Gaziye müracaat edip, sahipsiz kaldıklarını, Müslüman olup, Osmanlılardan isteyenlerle evlenebileceklerini bildirdiler. Orhan Gazi, İznik?in yerli kadınlarının arzularını ilan edip, isteyenlerin bunlarla evlenebileceklerini ve bunlarla evlenenlerin İznik muhafazasında vazifelendirileceğini açıkladı. Ayrıca halktan İznik?te kalıp Müslüman olmayanlara, İslamiyetin gayri müslimlere olan hukuku tatbik edilip, vergilendirildi. Osmanlı Devletinin merkezi, geçici olarak İznik?e taşındı. Şehir imar edilip, İslami eserlerle süslendi. Orhan Gazi, İznik?in en büyük kilisesini camiye çevirtip burada Cuma namazını kıldı. Manastırını da medreseye çevirtti. İmaret yaptırdı.

?Savunacak halim yok!?

Halk, Osmanlıyı tercih etti...

- Efendi hazretleri, bu dünyada en güzel şey nedir? diye bir şey sordu.

İlim öğrenmek ve nefsinin terbiyesiyle meşgul iken tasavvufa yönelmiş ve Ankara?da bulunan zamanın büyük velisi Hacı Bayram-ı Veli hazretlerine talebe olmuş ve çok kısa bir zamanda icazet almıştır.

Pazartesi, 01 Aralık 2008 12:20

Osmanlı sultanları, bu vasiyetnameye candan sarılmış, devletin 600 sene hiç değişmeyen anayasası olmuştur. Osman Gazi?nin misafir kaldığı evde Kur?an-ı kerim?e hürmetinden dolayı 6 saat ayakta kalması, kurduğu Osmanlı Devletinin altı asır din-i İslam ile idare edilip, 620 yıllık iktidarıyla yorumlanır.

Sahte tarikatler türediğini duyan İkinci Bayezid Han, bir meclis kurdurdu. Bu mecliste şeyhlerin imtihana tabi tutulmasını istedi. Kim hak yolda kim batıl yolda, bu düğümün çözülmesi için Ahmed Şemseddin hazretlerini Manisa?dan İstanbul?a davet etti.

Osmanlılarda İslam ahlakı hakimdi. Umumi kaideler dahil, herkes, İslam ahlakına ve örfe uymak zorundaydı. Vatanseverlik, vakar, büyüğe hürmet, küçüğe şefkat, vefa ve sadakat, hayırseverlik, cömertlik, merhamet ve hoşgörü, namus, temizlik, hayvan ve bitki sevgisi, his, kıymet ve idealleri başlığı altında toplanabilen ahlak ölçülerine titizlikle riayet edilirdi.

Büyük Veli, dua etti, Padişah rahatladı. Laleli Baba gülerek sordu hükümdara:

Ahmed Şemseddin hazretlerine, imtihan sırasında gösterdiği kemal, dirayet ve olgunluk sebebiyle?Yiğitbaşı? lakabı verildi. Padişah çok hoşnut kaldığı ve takdir ettiği bu büyük veliyi hediyelerle taltif etti. O ise bu hediyelerin tamamını fakirlere dağıttı. İstanbul?da kalması tekliflerine rağmen, tekrar Manisa?ya döndü.

-Buyurun, iyi bir şeyler biliyorsan söyle.

Önemli miktarda gelirleri olmasına rağmen memurların zaman zaman fazla para kazanmak için çeşitli suiistimallere karıştıkları ve devlet dairelerinde işi olan kimselerin işlerini geciktirdikleri görülmektedir. İstanbul'daki devlet dairelerinde işi olanlar, yol yordam bilmeyen cahil insanlar ise günlerce çile çekmelerine rağmen işlerini halledememekteydiler.

1913 senesinde yazılan ve Bulgarların Müslüman Türklere yaptıkları zulümleri anlatan?Türkiye Uyan? adlı kitabın 228. sayfasında; bir çavuşun komutanına mektubu şöyledir:

- Arza değer bir düş görmedim efendim.

Osmanlı döneminde memurlar çok itibarlıydılar ve iyi de gelirleri vardı. Memurların bir kısmına timar verilirken bir kısmına ise maaş verilirdi. Ancak memurların çoğu devletten maaş veya timar almazlardı. Bürokrat ve memurların asıl gelirleri çalıştıkları devlet dairelerinde yaptıkları işler karşılığında iş sahiplerinden aldıkları harçlardan idi.

Bundan sonra Gazi Evrenos ve Lala Şahin?e ısmarladılar ki akınlarda çıkan esirden beş başta birini padişah için alalar. Bu usul üzere hayli oğlanlar toplayıp Murad Gazi?ye getürdüler. Halil Hayreddin Paşa;

Özellikle bazı Defterhane katiplerinin taşradaki görevlilerle yakınlık kurdukları ve onlarla haberleşerek usulsüz arzlar ile boş belgeleri ele geçirip timar gelirlerini kanunlara aykırı olarak istedikleri şekillerde tasarruf ettikleri görülür. 1783'de Defterhane katiplerinden Yesri'nin taşradaki görevlilerle haberleşerek sahte vesikalar düzenlediği anlaşılmış, memur devlet hizmetinden atılarak, diğerlerine ibret olsun diye Bozcaada'ya sürülmüştür.

Kanuni Sultan Süleyman Han, Yahya Efendinin pek yüksek bir zat olduğunu, Hızır aleyhisselamla görüştüğünü bilir, kendisini de görüştürmesini isterdi. Aralarında geçen bir menkıbe şöyle anlatılır:

Sultan onun bu olgun haline ve teslimiyetine bakıp, dünyaya gönül bağlamayan, lazım olduğu kadar çalışan ve tevekkül sahibi bir zat olduğunu anlar. Sultan nasıl karşılık vereceğini merak ederek tekrar; ?Dede, uzak yerden geliyorum. Karnım aç, yiyeceğin var mı? der. Bunun üzerine biraz ilerde iki taşın üzerine yerleştirilmiş tencerede pişmekte olan aşı işaret ederek; ?Pilav, pişmek üzere, işte orada, karnın doyuncaya kadar ye!? der. Padişah; ?İyi ama, ardımdaki ordu da aş ister? deyince; ?İşte tencere orada, indir sen de ye askerlerin de yesin. Hepinize yeter inşallah!? diye söyler. Sonra tarlasını sürmeye devam eder...

Bayezid Han ve "Yiğitbaşı"...

Bu suiistimalleri yapanlardan ikisi idam edilmiş, altısının birer elleri kesilmiş, yedisi ise gemilerde kürek çekmeye gönderilmiştir. Bu tip hadiselere özellikle devlet gelirlerinin dağıtımı ile memuriyet evrakını hazırlayan dairelerde daha sık rastlanılmaktadır. Defterhane-i Amire, yani Osmanlı döneminin Tapu Müdürlüğü bu açıdan suiistimale uygun kalemlerden birisi olduğu için kalem katipleri, yani memurları da zaman zaman bu tür sahte evrak düzenlemişlerdir.

İki yüz okkalık gürz...

- Şeyhim hata ettim, beni affet.

Fatih?in Medreseleri Sahn-ı Seman

Müslüman mabetleri...

Laleli Baba sevgiyle baktı ona.

?Haydi yiğit, haydi git!?

Alaeddin Esved hazretleri Orhan Gazi?nin bu arzusunu kabul ettikten sonra talebelerine baktı. Her birinin; ?Ne olur beni gönderme!? diye yalvarır bir hali vardı. Çünkü onlar, sultanlara yakın olan ulemayı tehlikede görüyorlardı ve ahiretleri için korkuyorlardı. Ancak, Sultan Orhan öyle bir kimse değildi. Yanına ulemayı, emretmek için değil, Allahü tealanın emirlerini onun ağzından dinlemek için, kendisini Allahü tealanın yasaklarına meyletmekten sakındırması için istiyordu. Kendisine kul değil, başına sultan arıyordu. Devlet sultansız, sultan ulemasız olmuyordu. Devletin bekası için sultana, sultanın yanlış yola sapmaması için ulemaya ihtiyaç vardı...

iren edit sagolsun kardeş.. nazımıza dayanamadı sagolsun..

Bunun üzerine Sultan Abdülmecid, Niyazi Mısri hazretlerinin kabrini ziyaret etmek için türbeye gitti. Türbede, Niyazi-i Mısri?nin ruhaniyetine hitaben;

Evet, düşündürücü ve düşünülmesi gereken bir durum değil mi? Sultan Abdülhamid Han gibi siyasi deha sahipleri İngilizlere bile gerçeği anlatmasını biliyor ve onları yaptıklarına pişman kılabiliyordu. Ya şimdi?..

Sultan Abdülmecid Han, Niyazi Mısri hazretlerinin feyz dolu nazarlarına kavuşunca dışarı çıktı... Yanındakiler de işitecek şekilde?Kader işte? dedi ve türbenin tamir edilmesi için emir verdi...

Ertesi gün, genç şehzade, 30. Osmanlı padişahı olarak tahta oturdu. Sultan II. Mahmud Han, hayatını kurtaran bu kahraman kadını, Hazinedar Ustalığı görevine getirdi, ona Çamlıca?da, içinde yeni köşküyle beraber geniş bir arazi bağışladı. Cevri Kalfa ise, zenginleşince kendini hayır işlerine vererek Divanyolu?nda büyük bir Sıbyan Mektebi ve bir çeşme yaptırıp, Üsküdar ve Eyüp?te vakıflar kurdu...

- Kimsiniz?

Osmanlı'yı yazmayla bitiremeyiz, çorbada tuzum olsun istedim

- Osmanlı devletinin dahili ahvalinin vahametinden bahisle bu gidişle bir müddet sonra işlerin fenaya varacağını, söyledi.

Ertesi gün Sokollu Mehmed Paşa, bütün vezirleri, paşaları ve beyleri toplayarak, padişahın bu sözlerini onlara da bildirdi ve büyük gayretlerle çalışmaları gerektiğini anlattı. Onlar da bütün Osmanlı ülkesinden kereste, demir, zift, halat gibi gemi yapımına lazım olacak malzemeleri kısa zamanda tedarik ettiler. Bir taraftan da gemi inşası için işçi topladılar. Bu sayede üç ay gibi çok kısa bir zamanda, birkaç senede inşa edilemeyecek olan büyük bir donanma vücuda getirildi.

Kınalızade Ali Çelebi ilk tahsilini doğduğu yer olan Isparta?da yaptıktan sonra İstanbul?a gelir. Burada akrabalarından Kadir Efendi?nin nezaretinde tahsilini ikmale çalışır. Mahmud Paşa, Davud Paşa ve eski Ali Paşa Medreselerini bitirdikten sonra Fatih?teki üniversiteye girer. Burada dönemin tanınmış müderrislerinden Kara Salih Efendi, daha sonra da Kamil Çivizade?nin derslerine devam eder ve onun yardımcılığını üstlenir...

Dahiliye Nazırı Ahmet Reşit Bey anlatır:

Bundan sonra Arabistan seferi hazırlıklarına başlandı ve Mısır fethedildi. Mekke ve Medine idaresi, Selim Hana Mukaddes Emanetler?le birlikte verildi. (6 Temmuz 1517)

Hayırsever Nilüfer Hatun

Piyade 4. Bölüğünden Çavuş Ali?

Zalim olma! Alemi adaletle şenlendir.

Osman Gazi, damadı olduğu büyük tasavvuf alimi Şeyh Edebali?ye intisab ederek her hususta onunla istişarede bulunurdu. Kendisinden sonra gelecek Osmanlı sultanlarına da İslam alimlerine hürmet edilmesini, onlara her türlü kolaylığın gösterilmesini ve her işte kendilerine danışılmasını tavsiye etti. Oğlu Orhan Gazi?ye de şu vasiyette bulundu:

Paşa müdafaada bulundu ise de İngiliz diplomatı;

Beş kalkanı delen ok!..

Oradan ayrılarak derhal gidip bunu Sultana arz ettim. Yüzleri kızararak ve gözlerinden yaş akarak buyurdular ki:

Pazartesi, 10 Kasım 2008 00:17

Yüzlerine ateş saçıldı!

Güzel ahlak ve bu değer ölçüleri sayesinde, Türk toprakları emniyet ve huzur içindeydi ve kardeşlik havası hakimdi. II. Abdülhamid Han zamanında İstanbul?da bulunan Edmondo da Amicis, ?Constantinopoli? adlı eserinde şöyle yazıyor:

Sorunun ne maksada mebni olduğunu hemen kavrayan Zihni, oradakilerin amiri durumundaki adama şöyle cevap vermiş:

Beş esirden biri...

Birinci Dünya Savaşı?nda İngilizler, İslam dünyasını parçalayıp yutmak için çok kesif bir casusluk ve propaganda faaliyetlerine girişmişlerdi. Bu çalışmalar sonucunda Hint Müslümanlarının aşırı dostluk ve bağlılıklarına mukabil Arap dünyasında bazı çözülmeler başlamıştı. Birçok Arap liderlerine Osmanlı Devletinin yıkılmasıyla kurulacak devletlerden taçlar vadedilerek ayrılık telkin edilmekteydi...

?Devletlu Hünkarım, asakir-i hümayuna ulufesini dağıttık. Ancak bir miktar akçe arttı. Ferman buyurursanız, ihtiyat akçesi olarak hazine-i hassaya koyup saklayalım...?

Birliğin tesisi için...

O zat yüzüğü aldı, evirip çevirdikten sonra, denize atıverdi. Yahya Efendi hariç, kayıkta bulunanlar çok hayret ettiler. Bir müddet gittikten sonra, o zat inmek istediğini bildirince, kayık kıyıya yanaştı. O zat ineceği sırada denizden bir avuç su alıp Sultan?a uzattı. Avucundaki suda, biraz önce denize attığı yüzük görünüyordu. Yahya Efendi hariç, kayıkta bulunan herkes yine çok hayret ettiler. Kanuni elini uzatıp yüzüğü alınca, o zat birdenbire gözden kayboluverdi. Kanuni, kendisinin süt kardeşi olan Yahya Efendiye dönerek:

Rüyadaki işaret!..

Ben de özür dileyerek dedim ki:

"Hepinize yeter inşallah!?

Bahri Dede?nin zafer müjdesi!

Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar Seferine çıkmadan önce hazırlıklarını tamamlayıp, evliya kabirlerini ziyaret edip zafer kazanmak için dua etti. Ayrıca hayatta olan evliya ve ulemadan da dua istedi. Devrin meşhur evliyası olan Bahri Dede?den de dua istemişti. Bahri Dede savaşa kendisinin de katılacağını söyledi. Ordunun hareket günü gelince o da orduyla yola çıktı. Böyle mübarek bir zatın aralarında bulunması padişah, komutanlar ve askerler için büyük bir ümit ve moral oldu...

- Bunun şakası-makası yok. Biçare adamın dilekçe yazacak ve buna pul yapıştıracak kadar bile parası yokmuş. Onun için dilekçesini sözlü okudu. Ben de bir seferlik pul parasını affettim. Kağıdı olmadığına göre havaleyi de tebeşirle sırtına yazdım. Zavallı adamı hemen uygun bir işe yerleştiriniz!..

Baba-oğul gibiydiler..

Osmanlı Devletinin kurucusu Osman Gazi?nin Orhan Bey?den başka Alaeddin Bey, Çoban Bey, Hamid Bey, Melik Bey, Pazarlu Bey adında oğulları, Fatma Hatun adında bir kızı vardı. Ölümünden sonra devletin başına oğlu Orhan Bey geçti. Osman Gazi salih bir Müslüman olup, İslam ahlakının iyi ve güzel vasıflarına sahipti. Az sayıdaki aşiret kuvvetleriyle, Bizans ordusunu ve tekfurlarını üst üste mağlup edip, zaferler kazanan üstün bir kumandandı. Dünyanın en uzun ömürlü hanedanını ve en büyük devletlerinden birini kurdu...

?Tebaan içinde herkesin yerini tanı, ileri gelenlere ikramda bulun. İlim sahiplerine hürmet et. Yaşlılara saygı, gençlere sevgi göster. Halka yaklaş fasıklardan uzaklaş, iyilerle düşüp kalk. Hiç kimseyi küçümseme ve hafife alma. İnsanlığında kusur etme, sırrını hiç kimseye açma, iyice yakınlık peyda etmedikçe, kimsenin arkadaşlığına güvenme. Cimri ve alçak insanlarla ahbablık kurma. Kötü olduğunu bildiğin hiçbir şeye ülfet etme.

Hasan Fehmi Paşa;

- O, benden ne gördü ve ne işitti ise inandı, kabul etti; hikmetini sonra kendisi buldu. Diğerleri ise hemen hikmetini sordular. Aradaki fark budur.

Gönülleri fetheder...

- Malumunuz, Seyyid Muhterem?in duasına ve onun tavsiyelerine ihtiyacımız vardır. Kendisi zaman görmüş, işbilir, eskilerden kalmış tecrübeleri olan bir zattır.

Hasan Fehmi Paşa, bir aralık hususi bir vazife ile Londra?ya gitmişti. İngiliz devlet adamlarından biri ile vuku bulan hususi mülakatında İngiliz;

Hacı Bayram-ı Veli hazretleri böyle soranlara şu hikmetli cevabı verir:

- Seni bu sıkıntıdan kurtarırsam, karşılığında ne vereceksin?

Bizans imparatoru ile yaptığı Pelekanon savaşını kazanan Orhan Gazi, İznik şehrinin kuşatmasını şiddetlendirdi. Bizanslıların İznik kumandanı, Pelekanon Muharebesinin neticesini öğrenince, artık kendisine yardım edilemeyeceğini kestirdiğinden, Osmanlıların adaletine sığınarak teslim oldu. Kaleyi teslim alan Orhan Gazi, ahaliden arzu edenlerin eşyalarıyla birlikte gitmesine müsaade etti. Ayrıca Osmanlı Devletinin tebaası olarak kalıp, yalnız cizye vermek şartıyla, adet ve ananelerini muhafaza edebileceklerini de ilan etti.

Görev beklemekten bıkan ve sabrı tükenen Ali Çelebi, sonunda teklif etmiş olduğu bazı eserleri alıp doğruca Ebussuud Efendi?ye gider. O da niçin geldiğini sorar. Kınalızade biraz kırgın ve kızgınlıkla şöyle karşılık verir:

O sırada, hiç akla gelmeyecek bir olay yaşandı!

Tarihçilerin, Osman Gazi ve kurduğu devlet hakkındaki ortak fikirleri özetle şöyledir:

Sultan Abdülmecid Han, Selanik?e giderken fırtına sebebi ile gemi Limni?ye sığınmak zorunda kaldığı zaman, uzaktan gördüğü türbenin kime ait olduğunu sordu. Yanındakilerden birisi türbenin Niyazi Mısri?ye ait olduğunu ve onun Sultan Dördüncü Murad Han?ın Kamaniçe Seferine hazırlanan ordunun maneviyatını yükseltmek için Edirne?ye getirildiğini, o seferden sonra Rodos Adası?na gönderildiğini ve daha sonraki yıllarda, vaazlarında, devlet işleriyle ilgili sözleri yanlış anlaşılarak Limni Adası?na sürgün edildiğini ve buraya gelişinden birkaç ay sonra da vefat ettiğini, teferruatlı bir şekilde anlattı...

Alaeddin Esved diye anılan?Kara Hoca?nın talebelerinden birinin bu işi yapması lazımdı. İş başa düşmüştü. Kara Hoca, en gözde talebesi Çandarlı Kara Halil?i Sultan Orhan Gazi?ye verdi. Kara Halil de, ?Memur, mazurdur? hükmünce, hocasının emrine uyup Orhan Gazi ile birlikte gitti. Seferde ve hazerde, Sultana müşavirlik, anlaşmazlıklarda hakimlik yaptı. Yanlış yola sapanları terbiye edip, din-i İslamın emir ve yasaklarının, Devlet-i aliyye-i Osmaniye içerisinde sünnet-i şerife uygun şekilde tatbikine gayret eyledi...

Üç yaşındayken Şemseddin Sivasi?nin iltifatlarına kavuşan bu mübarek zatın babası küçük yaşta vefat etti. Babasının vefatından sonra dayısı Abdülmecid Sivasi ve iki ağabeyi ile İstanbul?a geldi...

Osmanlı adaleti...

Fatih, Bosna?yı fethettiği zaman, Osmanlı kanunlarına göre bölge halkına dini serbestlik verdi. 1478 senesinde buradaki Latin papazlarına gönderdiği fermanda şöyle buyuruyor:

Vali adamı dinler. Hademeyi çağırır ve tebeşir ister. Adama da sırtını dönmesini söyler ve sırtına tebeşirle şunları yazar: ?Dilekçe sahibine münasip bir vazifenin verilmesi için defterdar beye...?

Osmanlı hanedanı, dünyada hiçbir aileye nasib olmayan büyük ve dahi padişahları birbiri ardından yetiştirmekle, bu devlete yalnız en büyük hayatiyeti bahşetmedi. Onu milli, dini ve insani idealler çerçevesinde milletin kalbini kazanarak cihan hakimiyeti düşüncesinin de en sağlam teşkilatı haline getirdi. İslam dininin, beşeriyeti saadete, adalete ve insanlığa eriştirmek için ilan ettiği yüksek esaslar ve dünya nizamı mefkuresi, Eshab-ı kiramdan sonra en ileri derecesine Osmanlı devrinde ulaşmıştır...?

Pedişah elçiyi yanında uzunca müddet tutabilmek için vedanamesinin takdiminden sonra bahçede bir gezinti teklif etti. Bu gezinti sırasında sözü Ermeni olaylarına getirerek, cereyan eden hali sefire, anlayacağını tahmin ettiği bir şekilde samimi bir lisanla hikaye etti.

Osmanlı?nın anayasası oldu

Kınalızade Ali Çelebi?nin verdiği sert karşılığa, alicenap ve kadirşinas Ebussuud Efendi kızmamış ve darılmamış, hatta onun cevabını yanındakilere şöyle örnek göstermiştir:

Temmuz 1808?de, Topkapı Sarayı, tarihinin en acı olaylarından birini yaşadı... Harem dairesini basan 20 kadar azılı serseri, tekrar tahta çıkarılacağı anlaşılan III. Selim Han?ı şehit etmiş, sonra da Şehzade Mahmud?un peşine düşmüşlerdi. Onu da katledeceklerdi...

Ahmet Vefik Paşa, deli-dolu bir insandır ama, bir o kadar da yardım yapmayı sever... İşte o?deli?liklerinden biri...

Muhammed bin Hamza hazretleri, Osmanlılar zamanında yetişen, Fatih Sultan Mehmed Han hazretlerinin hocası ve aynı zamanda İstanbul?un manevi fatihidir. Saçının ve sakalının ak olması ve beyaz elbiseler giymesinden dolayı?Akşeyh? veya?Akşemseddin? adlarıyla meşhur olmuştur. Soyu, Hazreti Ebu Bekir?e kadar ulaşır. Tıp ilminde de söz sahibi olan Akşemseddin hazretleri, bulaşıcı hastalıklar üzerine de çalışmıştır. Araştırmaları sonunda?Maddet-ül-Hayat? isimli bir de eser yazmıştır... Tasavvufa yönelince...

EVRAK SAHTECİLİĞİ

?Ey oğul! Allahü tealanın emirlerine muhalif bir iş eylemeyesin! Bilmediğini ulemadan sorup anlayasın! İyice bilmeyince bir işe başlamayasın! Sana itaat edenleri hoş tutasın! Askerine in?amı, ihsanı eksik etmiyesin ki, insan ihsanın kulcağızıdır. Zalim olma! Alemi adaletle şenlendir ve Allah için cihadı terk etmeyerek beni şad et! Ulemaya riayet eyle ki, din işleri nizam bulsun! Nerede bir ilim ehli duyarsan, ona rağbet, ikbal ve hilm göster! Askerine ve malına gurur getirip, dinden uzaklaşma! Bizim mesleğimiz Allah yoludur ve maksadımız Allah?ın dinini yaymaktır. Yoksa, kuru gavga ve cihangirlik davası değildir. Sana da bunlar yaraşır. Daima herkese ihsanda bulun! Memleket işlerini noksansız gör! Hepinizi Allahü tealaya emanet ediyorum...?

Alaeddin Esved de, odasından çıkıp namaza katıldı. Namazdan sonra bir müddet sohbet ettiler. Orhan Gazi edeble dinledi. Sonra başını kaldırıp;

?Alemi adaletle şenlendir!?

Okçuluk Osmanlıların ünlü sporlarındandır. Çok eski zamanlardan beri harp sahasında kendileriyle karşılaşanlar, Türklerin ok atmadaki ustalıklarından hayranlıkla söz etmişlerdir. Türkler, kısa fakat çok kuvvetli yaylar kullanırlardı. Oku gerek piyade ve gerekse süvari olarak kullanmakta emsalleri yoktu. Süratle giden bir atın üzerinden, hedefe isabetli ok atarlardı... Okmeydanı?nda kurulan meşhur kemankeşler ocağı, 15 ve 16. asırlarda emsalsiz üstadlar yetiştirmiştir. Bu arada lodos, poyraz, gündoğusu, batı, kıble, karayel, yıldız gibi yönlerde esen rüzgarlara atılan kamış ve tahta oklarla kurulan menziller, yani kırılan rekorlar, erişilemeyecek kadar yüksektir.

Bunun üzerine adam tipik bir İngiliz kafasıyla şöyle dedi:

-Türkiye, Rusya politikasını takip ettikçe kendi binasının temellerini kendi elleriyle kazıp yıkmış olacaktır. Rusya?nın maksadı ise artık bütün cihana malumdur, tehdidini savurdu.

Fakir, seyrek sakallı, eski elbiseli; fakat tertemiz giyimli bir alim, bir mahkemede üst sıralara oturur. Mahkemenin kadısı gerek giyiminden gerekse tanımadığından olacak ki, sert sert bakar. Bunun üzerine, kadının adamı, fakir alimin yanına gelerek:

?Biz aciz bir kuluz!?

-Ahh, eyvah, eyvah, diye bir çığlık duyuldu. O kağıdı yazan kişi, orada vefat etti...

Her şeye rağmen...

Hristiyan tarihçinin kaleminden "Hac"

-O halde biz atimizden emin olabiliriz. Çünkü Rusya?nın emeli olsa olsa Karadeniz?e yayılmak, İstanbul?u almaktır. Siz İngilizler buna razı olabilir misiniz? diye sordu.

diye başlayan beyitler ile pek güzel hicvetmiştir...

-Yazıklar olsun bize ki, senin kıymetini bilemedik. Meclisimize teşrifinizden dolayı teşekkürlerimizi sunamadık. Sizin bu kadar fazilet ile meclisin son kısımlarında oturmanızdan dolayı çok müteessirim.

Biz İstanbul?da soyulduk eyvah

Başını olumsuzca salladı mübarek.

Manisa?ya akın ettiler...

Ama faydasız.

İslam ülkeleri içinde ve dışında Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında çatışma ve kargaşa çıkartmak veya Müslüman fırkaları arasındaki İslam birliğini zayıflatmak, her asırda İngilizlerin vazgeçmediği hedeflerdir. Böylece Müslümanların gelişme ve ilerlemeleri engellenecek aralarında sürekli ihtilaf ve geçimsizlik oluşturarak esas meselelerle ilgilenmelerini önlenecek ve mevcut birlik ortadan kaldırılacak. Müslümanların fikri güçlerini, milli servet ve mali hazinelerini boşa harcatarak, gençlerin vatana millete şevkle hizmet etmelerini önlemek için?yerli işbirlikçileri? ile çalışan?İngiliz casusları?nın hala faaliyette oldukları anlaşılmıyor mu? Ne dersiniz?!.

İsmail Hakkı Efendi, hocasının vefatından sonra Konya, Seydişehir, Söğüt, İznik ve İstanbul yolu ile Bursa?ya geldi. Bu yolculuk sırasında hazret-i Mevlana?yı, Sadreddin Konevi?yi ve Eşrefzade Abdullah Rumi?yi ziyaret etti.

Cevri Kalfa adında bir kahraman kadın!

-Lütfen bir kere de beni dinler misiniz? Bu konuda benim de söyleyeceğim birkaç söz var.

Sokollu Mehmed Paşa

Sultan Selim Han Mısır?ı zaptettiği zaman, Cuma namazını Ezher Camiinde kıldı. Namazı kıldıran hatib için yüz altın bağışladı. Bunu önceden öğrenen hatib, o gün Cuma namazını kıldırma sırası kendisinde olan diğer hatib arkadaşından izin almıştı.

O gün Ahmed Şemseddin hazretlerinin tuttuğu süzgeçten hak ve doğru yolda bulunan rehberler rahatlıkla geçerken sahteleri tutuldu. Bunlar mahcup ve perişan oldular. Tekkeleri kapatıldı ve yaptıkları işten men edildiler.

Bu hadise dilden dile, şehirden şehire yayıldı ve o mübareğin ilminden istifade etmek isteyenler Manisa?ya akın ettiler...

Osman Gazi'nin vasiyetnamesi

-Dur, ben o sarığı sarmak istemem. Çünkü elli arşınlık sarığı sararsam, bana kibir gelebilir. Yarın eski elbiseli birisini görürsem, onları beğenmezlik yapabilirim. O sarık başımda oldukça, beni görenler halkı gözümde küçük göstermeğe uğraşırlar. Sen sen ol, kimseyi sarığına, sakalına bakarak değerlendirme, der ve verilenleri reddeder.

Bilmediğini İslam alimlerinden sorup anlayasın!

Osman Gazi'nin vefat edeceği zaman, oğlu Orhan Bey'e gönderdiği vasıyetnamesi, insanlara saygısını, ilme ve alimlere verdiği kıymeti ve insanların rahat ve huzurunu düşündüğünü ve insan haklarına olan gönülden bağlılığını açıkça bildirmektedir...

Orhan Gazi zamanında, Kara Çebeş ve Menküb?ün fethinde?sahte ricat? taktiğinin uygulandığı çok görülmektedir.

- Peki ne istiyorsunuz efendim?