deyip göğsünü işaret ettiğini ve?kişiye kötülük olarak, müslüman kardeşini hakir görmesi yeter?

Yoksa bilmeden bir topluluğa kötülük edersiniz de, yaptığınıza pişman olursunuz.? (Hucurat, 6)

Bu sebepledir ki, ayet-i kerimede asıl maksat olan, iyilik ve takva üzere yardımlaşmayı tez elden ve temiz bir mahalde tesis etmek için, öncelikle gönülden günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmaya dair olabilecek isteklerin tahliye edilmesi gerektiğine işaret edilmiştir.?2

Cezalandırmaya muktedir olduğu halde affedebilmedeki alicenaplığı talim eder. Neticesi günaha ve zulme varacak kötülüklerden arındırılan gönüllerin affetmek, bağışlamak ve paylaşmak gibi güzelliklerle donatılacağını müjdeler?

Zannın çoğundan kaçının.

Kureyş suresinde şöyle buyruluyor: ?Bu Beyt?in Rabbine kulluk etsinler. O ki, onları yedirip açlıktan kurtardı ve korkudan emniyete kavuşturdu.? (Bkz. 106/3-4)

Yapılan bir işin sonunda kalp sıkılır, daralırsa, o meselede günah var demektir.

Bundan sonra, gerçekten alim olan zat o işin günah olduğunu söylüyorsa,

Nitekim Medine?den çıktıktan sonra o zatın, ahalinin otlamakta olan develerini sürüp götürdüğü anlaşılmıştır. Durum haber alınınca, takip edip yakalamak üzere peşine adamlar gönderildiyse de, kendisine yetişilememiştir.

Pişmanlık nedir bilmez.

Kalp,

Acıktığında karnını doyurabilmesi, asgari ihtiyaçlarını temin edebilmesi, huzur içinde yaşayıp kendini emniyette hissetmesi insanın hayata tutunmasını sağlayan temel dinamiklerdir. Nitekim?Şükrederseniz nimetlerinizi arttırırım? (İbrahim, 14/7) kavliyle, her nimete kendi cinsinden şükür gerektiğini bildiren Rabbimiz, yukarıda sayılan nimetler sebebiyle Beyt?in Sahibi?ne kulluğu yeniden hatırlatıyor.

Yoksa sorumlu olan, alim değil, sen olursun.

iki nimet birbirine geçişli olup, birinin ortaya çıkması, diğerinin varlığını tabii kılacağı gibi, yokluklarında da biri diğerini sahneye davet eder.

İmam Gazali rh. a Hazretleri şöyle diyor:

Ertesi yıl kaza umresi için Mekke-i Mükerreme?ye doğru yola çıkan mü?minler, yolda bahsi geçen müşriğin beraberinde kıladeli kurbanlık develer olduğu halde Yemame?den hacca çıktığını haber almışlardır.1 Kendisini yolda karşılayıp vurmak için izin istemişlerse de, Efendimiz buna vahiyle izin verilmediğini bildirmiştir. Nitekim nazil olan ayet-i kerimede Allah?ın şeairine hürmet edilmesi emredilerek, günah ve düşmanlıkta değil iyilik ve takvada yardımlaşmak gerektiği vurgulanmıştır.

şeytan ise fasıktır. Fasık olan tasdik edilmez. Onun için Allahu Teala şöyle buyurmuştur:

Efendimiz sallallahü aleyhi ve sellemin tarifiyle; mü?minler topluluğunun facirlerden farkı şudur ki; ikincileri günah ve isyanları burnunun ucuna konmuş sinek gibi küçük görüp önemsiz addederler. Birinciler ise günah ve hatalarını üzerlerine hemen geliverecek bir dağ gibi görürler. Bu nebevi ikazla birlikte, her günahın kalbe düşen bir kara leke olarak kişileri ve oradan da toplumu kirleteceği hakikatine binaen şunu diyebiliriz: insanların diğer mahlukata olan üstünlüğü; iyilik ve takvada elele verip, yaşanılır bir dünya kurabilmelerindedir. Bu ise, günah ve zulümde hemfikir olmalarında değil, birbirleriyle iyilik takva konusunda yarışıp yardımlaşmalarıyla mümkündür. Günahlar bünyeyi tahrip eden mikroplardır. İslam onları iyiliklerle kuşatarak fert ve cemiyet hayatından izale etmek ister.

Burada, ayet-i kerimenin terbiye edici işareti ve Sevgili Peygamberimizin engin müsamahası ile, Müslüman şahsiyetten olabilecek hata ve sapmaların tahliye edildiğini ve onun mahza hayırla iyiliğe sevkolunduğunu görüyoruz. En başta kalplerde yer bulması muhtemel kin ve intikam duyguları sökülüp atılsın isteniyor. Çünkü mü?minin gönlü kin ve intikam duygularının kendine yer bulacağı bir mahal olamaz. Orası tecelligah-ı ilahidir, adalet ve merhamet menbaıdır ki, geçmişte yapılan bir takım haksızlıklara takılıp kalamaz. Öyle olsa Müslüman yüreği iyilik ve ümit kaynağı olabilir mi?

Dipnotlar: 1) Mekke?nin fethinden önce vukubulan hadise gösteriyor ki, o zaman müşrikler de kendi adetlerince kurbanlıklar işeretleyip Kabe?yi tavaf ederek haccediyorlardı. 2) Ruhu?l-Beyan?da ilgili ayet-i kerimenin açıklamasından özetle.

yaratılışı gereği günahtan rahatsız olur.

günah kiriyle karartmamak için baştan tedbirli davranıp, yapacağımız işleri alim kişilerle istişare etmeliyiz.

?Nefsinin teskin olacağı ve kalbinin huzur bulacağı şeyler helal, nefsinin teskin olmayacağı ve kalbinin huzur bulmayacağı şeyler haramdır.?

Gözümüzle gördüklerimiz bile bizi aldatabilir.

Bu konuda Ebu Hureyre r. a., Nebi s. a. v. Efendimiz?in, ?takva buradadır?

bu hallerin günahı altında kararır gider.

üzüntü veren kul hakkı yiyenlerden uzak kılsın rabbim

Onun için seni ilgilendiren bir fetva almak istersen, gerçekten alim olan bir zata iyice meseleni anlatmalısın.

Yaptığımız bazı işlerde?vicdanım sızladı? veya?vicdanım huzura kavuştu? dememiz, kalbimizin halini gösterir.

? Mescid-i Haram?a girmenizi engelledikleri için bir kavme beslediğiniz kininiz, sizi tecavüze sevk etmesin. İyilik ve takvada yardımlaşın, günah ve düşmanlıkta yardımlaşmayın. Allah?tan korkun, çünkü Allah?ın cezası çetindir.? (Bkz. 5/2)

Bir kısmınız diğerlerine isyan etme, misillemede bulunma ve intikam almak için zulmetme gibi günahlarda yardım etmesin. Gayesi düşmanlık duygularını tatmin etmek ve bu maksatla insanlara zarar vermek olan bir kimseye diğerleri yardım etmesin. Çünkü esas olan iyilik ve takvada yardımlaşmaktır.? Çünkü siz, etkiye tepki gibi basit reflekslerde takılıp kalan insanlara, bu tür erdemleri sergilemekle mükellefsiniz?

Birbirinizin kusurunu araştırmayın.

?Burada belki, ?günah ve haksızlıkta yardımlaşmayın? şeklindeki önleyici cümlenin, ?iyilik ve takvada yardımlaşın? cümlesinden önce gelmesi uygun düşerdi, diye düşünülebilir. Ancak hakikatte durum böyle değildir. Nitekim bizler de, herhangi bir şeyi süslemeden önce onu temizleriz. Varsa, üzerindeki kiri, pası gidermeye çalışırız.

İnanıyoruz ki, sadece bu ayet-i kerime bile, İslam?ın müsamaha üzere tesis edildiğini ve bu yönüyle insanlığın yegane ümit kaynağı olduğunu isbat etmeye yeter. Çünkü o, mensuplarının geçmişte işlenen hatalara takılıp kalmasına izin vermez. Onunla hayat bulan iklimlerde kin ve intikam duygularını besleyemezsiniz. Fertlere ve toplumlara hayatı zindan eden günah ortamları kolaylıkla gelişmez. Çünkü İslam toplumunda o tür zehirleri yok edecek panzehirler vardır. Affetmek, müsamaha göstermek vardır. Allah?a, Rasulü?ne ve ulü?l-emre itaat vardır. Müteselsilen onların?dur? dediği yerde durduğun vakit bir de bakarsın ki; sonunda seni günaha ve belki de haksızlığa sevk edecek intikam duygularını bastırmışsın. Yerine, seni iyilik ve takvaya taşıyacak güzel duygular neş?et etmekte.

Oku / Düşün

Cafer Durmuş

Kalbimizin günaha girmemesi için, her şeyi iyice anladıktan sonra hareket etmeliyiz.

Allahu Teala şöyle buyuruyor:

El-Huşeni r. a., helal ve haram olan birer ameli tavsiye etmesini isteyince, Rasulullah s. a. v. Efendimiz şöyle buyurdu:

Dikkatli olmazsak, kötülüklere yol açacak kötü zandan kurtulamayız.

Kalbinin derinliklerinden nelerin geçtiğini Allahu Teala bilir.

Ayet-i kerimenin cümlelerini bu duygularla okuyunca; ?İşte bu!? diyorsunuz. ?Mensubu olmakla aleme iftihar ettiğim, güzel dinim bu!?

O gidince Rasul-i Ekrem ?Bu adam, bir facir yüzüyle girdi, gadir kafasıyla çıktı? buyurmuşlardır.

Günahlar Kalbi Daraltır

Her vakit istifade ettiğimiz değerli nimetlerin kıymetini her zaman gerektiği gibi idrak edebiliyor muyuz? Hayati önemi haiz nimetlerin eksilmesi veya yok olup gitmesi durumunda, her şeyin nasıl da altüst olacağını hiç düşündük mü?

Kur?an-ı Kerim okurken bu tür hatırlatmalar üzerinde durabilirsek, ondan istifademizin daha da bereketli olacağına inanıyoruz. İsraf etmemek, şükretmek ve eldeki nimetlerin kadrini bilmek gibi yüce duyguların ihyasına medar olacağını ümid ediyoruz.

?Ey Müminler! Eğer fasık biri size bir haber getirirse, onun iç yüzünü araştırın.

Toplumun huzur ve sükunu, karnı tok sırtı pek insanların sayısı ile doğru orantılıdır. Kureyş suresinde ehemmiyetleri hatırlatılan iki nimet birbirine geçişli olup, birinin ortaya çıkması, diğerinin varlığını tabii kılacağı gibi, yokluklarında da biri diğerini sahneye davet eder.

Kalbimizi zor durumda bırakmamak,

Rahmet melekleri onu destekliyor, sadat-ı kiram kendisine himmet ediyor demektir.

Gözünle görmeyip kulağınla duymadığın hususlarda kalbine gelen şüpheler şeytandandır.

Sahibi haram işlediği zaman Allahu Teala kulun kalbinde günahının tesirini yaratır ki, kul tevbe etsin.

Bu durum, tasavvuf terbiyesi alan kişilerde, yolunda bulunduğu Allah dostunun tasarrufatı anlamını taşır.

?Kimseye kötü zanda bulunmak senin hakkın değildir.

İnsanı karanlıklardan nura çağıran İslam, tab?an necis ve kerih olan günah fiillerden onun arınmasını ister. Bu aydınlık davetin nihai hedefi, insanlığın hakikatle buluşmasıdır. İnsanların günah fiillerde, zulümde cem olmalarını önleyerek, onları iyiliğin gül kokulu bahçelerine sevk etmek ister. Nitekim bu manada Maide suresinde şöyle buyruluyor:

O sebepledir ki; Ey mü?minler! Siz?takva ve iyilikte yarışın, günah ve düşmanlıkta değil? buyrulur. Ruhu?l-Beyan?da bu cümlenin manası şöye açıklanır; ?Bazılarınız bazınıza, affetmek, hatalarınızı görmezden gelmek, Allah?ın emirlerine uyup, nefsin arzularından uzak durmak konusunda yardım etsin.

Biriniz diğerinizi arkasından çekiştirmesin.

Biriniz ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz. O halde Allah?tan korkun. aüphesiz Allah, tevbeyi çok kabul edendir.? (Hucurat, 12)

Çünkü zannın bir kısmı günahtır.

Tefsirde belirtildiğine göre; bu ayetin nüzul sebebi, Beni Dubey?a İbn-i Sa?lebe?den Hutam bin Hindi Bekri?nin hadisesidir. Bu zat, Medine-i Münevvere?ye gelmiş, atlarını Medine haricinde bir yere bırakıp, yalnız olarak huzur-ı Rasulullah?a varmıştır. Bir kavmin önderi olduğunu beyan ederek arkadaşlarıyla beraber gelip Müslüman olacaklarını va?d etmiştir.

senin için geçerli de olmayabilir. Verilen fetvanın tam senin durumuna uygun olması gerekir.

Bu, Rabbimiz?in bize bir lütfudur.

buyurarak kalbin sıfatlarının önemini vurguladığını bildiriyor.

Herkesin kalbinde olanı ancak Allahu Teala bilir.

Mehmet Ildırar

Kalpler, kibir, nifak, riya, haset gibi kötü sıfatlarından kurtulmadıkça,

Buna rağmen kalbin huzur bulmuyorsa, ne kadar fetva da alsan günahtan kurtulamazsın.

İki Nimet Var ki

hala o işin günah olmadığını söyleyecek veya senin istediğin gibi fetva verecek bir hoca ararsan, sadece kendini aldatmış olursun.

İslam insanlığa Allah?ın şeairine ta?zimi öğretir diyorsunuz. Yaratan?dan ötürü yaratılana şefkati öğretir?

?Ey İman edenler!

Ayrıca bir başkası için verilen fetva,

Gözünle görüp yorum kabul etmeyen kesin bir bilgiye sahip olmadıkça, hiç kimse için kötü şeyler düşünmeye hakkın yoktur.?

öyle ki varlığı ile sadece üzüntüyü davet eder