Sultan II. Bayezid tarafından yaptırılan cami hakkında Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde şu hikaye anlatılır: ''Bu caminin temeline başlandığında mimarbaşı, 'Padişahım mihrabı nice koyalım?' diye sorunca Sultan Bayezid-i Veli, 'Ayağım üzere bas' der. Sultanın ayağı üzere basınca Kabe-i Şerif'i gören mimar, hemen Bayezid Han'ın ayağına yüz sürüp, ilk olarak caminin mihrabını yapar. Yapı tamamlandıktan sonra ilk cuma namazında Sultan Bayezid, 'Her kim ikindi ve akşam namazlarının sünnetini ömründe terk etmemiş ise o imamlık etsin' dediğinde cemaatte bu vasfı taşıyan bir adam çıkmayınca Sultan Bayezid 'Elhamdüllillah seferde ve hazarda uzun müddet ömrümüzde biz bütün sünnetleri terk etmedik' diyerek namazı kendisi kıldırır.''

Bu hadisler gösteriyor ki, farz namazlarla beraber sünnet namazlar da kılınmak suretiyle, bütün ibadetlerin özü, özeti ve hülasası gibi olan namaz gibi bir kulluk vazifesi eda edilmiş olur

3... Sual: İkindinin sünnetini bazen terk etmekte mahzur var mı? Sünnetler, kılınmamış farzlara eklenir mi?

lütfen bilen birileri kaynak göstererek bana şunu açıklasın

burda özellikle "bazen kılmaz" noktasında benim aklıma hemen şu 2 şey geliyor:

KILMADI DİYE KİMSEYİ KINAYAMAZ VEYA ELEŞTİREMEZSİNİZ..

CEVAP

Gayri Müekked Sünnetler: Hz Peygamber'in kesintisiz devam etmediği ve bazan terkettiği sünnetler olup bunlara mendup da denir Bu namazlar şunlardır:

2... PEKİ SÜNNET-İ MÜEEKKEDE TASNİFİNİN BİZE PRATİK FAYDASI NEDİR:

Diğer taraftan Sünnetleri bilerek ve sürekli terk etmenin Peygamber efendimizin şefaatinden mahrum kalma gibi bir durum da söz konusu olabilir Nitekim -hadis kaynaklarında bulamadığımız ancak Fıkıh kitaplarında geçen- bir hadiste şöyle buyurulmuştur: ?Öğle namazının farzından önce dört rekat sünneti terk eden kimse şefaatime nail olmaz? (bk İbn Abidin, ae, 2/14) Buradaki şefaatten mahrum kalmanın manası iki şekilde anlaşılmıştır: Biri, müslümanları sünnetleri terk etmektekten ve ihmalkarlıktan sakındırmak için bir uyarıdır Diğeri ise, bu sünnetleri kılanların Allah katındaki derecelerinin artmasını sağlamak anlamındadır Yoksa Peygamber efendimizin büyük şefaati bütün ümmetinedir

Diyanetin ilmihalinde yazan bilgi :

İkindi namazının sünneti ile yatsı namazının ilk sünneti gayr-i müekkeddir. Peygamberimiz bunları bazan kılmış bazan terketmiştir. Bunları da kılmaya çalışmalı, kılmamayı alışkanlık haline getirmemelidir.

O halde farz namaz kazası olmayan, farz namazlardaki kusurlarının düzelmesi için nafile namazlara devam etmelidir!

1 İkindi namazından önce tek selamla kılınan dört rekat namaz Resulullah bu namaz hakkında şöyle buyurmuştur: "İkindi namazından önce dört rekat namaz kılan kimseye Allah rahmet etsin" (Tirmizi, Salat, 301)

Namaz kılan kişi dilerse yatsıdan sonra iki rekat sünneti müekkede ile de iktifa edebilir Bu içtihadın dayanağı daha önce geçen "Her kim gündüz ve gece on iki rekat namaz kılarsa kendisi için cennette bir ev bina edilir" hadisidir

Sünnet-i gayr-ı -müekkede yani mendup ve müstehap olan namazları kılan kimse sevabı hak eder, terk eden ise kınanmaya ve azarlanmaya müstehak olmaz.

Diğer taraftan, sünnete uymak, kainatın yaratılışına sebep olan Resul-i Ekrem Efendimizi hatıra getirmek, ona olan bağlılığımızı göstermek demektir Çünkü Allah?ın emirlerini yerine getirmek bir mü?mine nasıl bir huzur veriyorsa, Resulullaha uymak, sünnetlerini işlemeye çalışmak da o derece hayatı manalandırır, aydınlatır Zaten Allah?a olan en güzel itaat ve sevgi, Onun Habibinin gösterdiği yolu takip etmekle mümkündür Böylece, bilhassa ibadetlerde Peygamberimizin gösterdiği şekilde hareket etmek, hem Allah?a olan sevgi ve yakınlığımızın derecesini gösterecek, hem de ibadetlerimizin mana ve feyzini arttıracaktır

Namazı kaçırma tehlikesinin olduğu durumlarda farzını da olsa namazı zamanında kılmak gerekir Sadece farz kılındığında namaz borcu düşer Ama imkan varsa farzla beraber sünnetler de kılınmalıdır Çünkü, "Farz namazlardan önce kılınan sünnetler, şeytanın hevesini, desiselerini ve vesveselerini kesmektedir" Şeytan: Bu adam farz olmayan namazı bile bırakmadı; hiç farz namazı bırakır mı! diyerek hevesi kırılır Farzlardan sonra kılınan sünnetler ise namazlarımızdaki eksik ve kusurları tamamlamak içindir (bk İbn Abidin, Reddü'l-Muhtar, 2/12-13) Bu nedenle gerek farzdan önce gerekse farzdan sonra olan sünnet namazları da kılma konusunda çok dikkatli olmalıyız

Müekked olan sünnetler: Beş vakit namaza ve cuma namazına bağlı olarak kılınan namazların bir bölümü müekked sünnettir Bir hadiste bu nitelikteki sünnetler şöyle belirlenmiştir: "Her kim bir gün ve gecede, farz namazlar dışında on iki rekat namaz kılarsa, Allah Teala ona cennette bir ev bina edecektir Bunlar şu namazlardır: Sabah namazından önce iki rekat, öğleden önce dört rekat, öğleden sonra iki rekat, akşamdan sonra iki rekat ve yatsıdan sonra iki rekat" (Tirmizi; Salat, 189; Nesai, Kıyamül-Leyl, 66; İbn Mace, İkame, 100)

sünneti gayr-i müekkede oluyor.

Allah senden razı olsun.

Redd-ül-muhtarda, buyuruluyor. İkindi ve yatsının gayrı müekked sünnetleri, diğer müekked sünnetler gibi nafile ibadettir. Farz namazlar içinde sünnetlerde bir noksanlık olursa, bu noksanlıklar nafile namazlarla tamamlanır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

İnsanın derecesi ne kadar yüksek olursa olsun, kusursuz iş yapamaz. İşte nafileler farzlarda olan kusurları tamamlar. Nafile kılmak, farzdaki kusurları tamamlamak için emrolunmuştur. Kurtuluş, farzları noksansız yapmaktadır. Bilhassa namaz çok mühimdir. Çünkü Allahü teala, buyuruyor.

Fıkıh usulünde nafile, sünnet, tatavvu, müstehap ve ihsan terimleri "mendup"la eş anlamda kullanılır

(İkindinin farzından önce, 4 rekat namaza devam edene, Cennette bir köşk verilir.)

Bu arada şu cümleleri unutmamalı: ?Sünnete ittiba etmeyen tembellik ederse hasaret-i azime , ehemmiyetsiz görürse cinayet-i azime, tekzibini işmam eden tenkit ise dalalet-i azimedir? (bk Nursi, Lem?alar, 11Lem?a)

Buna göre, vakit müsaitse, herhangi bir zaruret de mevcut değilse namazın sünnetlerini terk etmemek lazımdır Ta ki, mükemmel bir namaz kılma saadetine ermiş olalım

yoksa ara sıra mı kılmalıyım, yoksa ara sıra mı terketmeliyim?

73 - Hz. Aişe şunu anlatır: Hz. Peygamber 'in bir hasırı vardı, geceleri perde yapıp gerisinde namaz kılardı, gündüzleri de yayıp üzerine otururdu. Halk da Resulullah 'ın yanına dönep aynen onun gibi namaz kılmaya başladılar. Sayı gittikçe arttı. Bunun üzerine Resulullah onlara yönelerek şunu söyledi: "Ey insanlar, takat getireceğiniz işleri yapın. Zira siz usanmadıkça Allah da sevap yazmaktan usanmaz. Allah'a en hoş gelen amel, az da olsa devamlı olanıdır." Ravi der ki: Muhammed 'in ailesi bir iş yapınca onu sabit kılardı .

Peygamber efendimizin duası elbette kabul olur. O halde bu duaya nail olmak için ikindi namazının sünnetini devamlı kılmaya çalışmalıdır. Çünkü Allah katında en makbul amel devamlı olandır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

Bu sünnetlerin kılınmasını teşvik eden Peygamber Efendimiz bazılarının terki halinde de ikaz edici beyanlarda bulunmuşlardır Mesela sabah namazının sünneti hakkında, "Sizi atlılar kovalasa bile, yine de sabah namazının sünnetini bırakmayın" (Ebu Davud, Tatavvu 3; Ahmed b Hanbel, Müsned, II, 405) tarzında ikazda bulunmaktadır

Ne yazacağımı bilemedim..

Bununla beraber 4-5 dakikalık bir zamanı da böyle sevaplı bir sünnet için her zaman ayırabiliriz, kılabiliriz

bb) Gayr-i Müekked Sünnetler

İbadetlerin farz ve vacip olanlarına uymak mecburiyeti olduğundan ve terki halinde bir günah terettüp ettiğinden uhrevi olarak cezası vardır Sünnetlerin vacip hükmünde olanları için de aynı durum söz konusu olabilir Diğer sünnetlerin işlenmesinde çok büyük sevap varsa da, terki halinde bir günah yoktur Ancak, eksik ve hatalı namazlarımızı tamamlayamamak ve Peygamberimizin şefaatinden elde edeceğimiz yüksek derecelerden mahrum kalmak gibi bir kayıplar söz konusudur

İkindi namazının sünneti gayrı müekked olmakla beraber, faziletli nafile namazlardandır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

Değerli kardeşim ;

2 Yatsı namazından önce kılınan dört rekat namaz Hz Aişe 'den şöyle dediği nakledilmiştir: "Hz Peygamber, yatsıdan önce dört rekat namaz kılardı" (Zeylai, Nasbur Raye, II, 145 vdeş-Şevkani, Neylü'l-evtar, III, 18)

Hanefilere göre yatsı namazından önce ve ikindi namazından önce kılınan dört rekat namaz müekked olmayan sünnetlerdendir Yatsı namazından önce ve sonra tek bir selam ile kılınan dört rekatlık nafile namaz sünneti gayr-i müekkeddir

İkindi ve yatsının ilk sünnetlerini her zaman mı kılmalıyım,

Beş vakit namazdan önce ve sonra kıldığımız sünnetler, Peygamberimizden rivayet edilen ve onun kılmış olduğu namazlardır Sünnetin umumi olarak bir derecesi olduğu gibi, vakit namazlarının sünnetlerinin de bir derecelenmesi vardır Mesela bunlardan sabah namazının sünneti vacip derecesinde bir hususiyete sahiptir?Sabah namazının iki rekat sünneti dünyadan ve dünyada var olan şeylerden daha hayırlıdır? (Müslim, Misafirin, 96, 97; Tirmizi, Salat, 190) mealindeki hadis-i şerif bu manayı ifade etmektedir Sabah namazının sünnetinden sonra fazilet bakımından öğlenin ilk ve son sünneti, akşamın sünneti ile yatsının son sünneti gelir Bunlar müekked sünnetlerdir İkindinin sünneti ile yatsının ilk sünneti ise gayr-ı müekked sünnetlerdir

5... TERKETMEK ALIŞKANLIK YAPAR.. BU SEFERDE BAZEN TERKEDİLEN NAMAZLAR BAZEN KILINIR VE EN NİHAYETİNDE DE HİÇ KILINMAZ HALE GELİR..

Vaktin farzlarını kılan kimse esas itibariyle üzerindeki borcu ödemiş, vazifesini yerine getirmiş olur Ancak, vakit namazlarında mevcut olan sünnetlerin içlerinde bazıları vacip derecesinde sünnettir

Fakat gerek vaktin müsait olduğu, gerekse müsaadesizliği zamanında hem ikindinin, hem de yatsının ilk sünnetini kılmamak insana bir mes?uliyet getirmez Kılmayan günaha girmez, mes?ul da olmaz

Buhari, İman 16, Ezan 81, Rikak 18; Müslim, Salat 283, (782); Muvatta, Salatu'l-Leyl 4, (1, 118); Nesai, Kıyamu'l-Leyl 1 (3, 218); Ebu Davud, Salat 317, (1368).

Namazlardan önce ve sonraki bu sünnetler kılınmadığı zaman, namazın farziyetine bir eksiklik gelir mi? Sadece farz kılınmakla o vaktin namazı kılınmış olur mu?

Nafile, zorunlu olmaksızın yapılan ibadet demektir Farz veya vacib namazlar dışında kalan ve Resulullah 'ın kıldığına dair rivayet bulunan namazlar anlamına gelir Bunlar da sünnet olan nafileler ve mendup olan nafileler olmak üzere ikiye ayrılır Sünnet olan nafile, Allah elçisinin yapmağa devam ettiği ve ancak nadir olarak yapmadığı kuvvetli işlerdir Kimi zaman bu işleri yapmamasının sebebi insanlara farz olmadığını göstermektir Mendup olan nafile ise, Hz Peygamber'in bazan yapıp, bazan yapmadığı, kuvvetli olmayan sünnetlerdir Menduba müstehap da denir

?İkindi namazının farzından önce dört rekat kılan kimseye Allah merhamet etsin? ?Kim ikindi namazının farzından önce dört rekat kılarsa ona Cehennem ateşi dokunmaz? "Allah, ikindinin farzından önce dört rekat kılan kimsenin bedenini cehenneme koymaz" (bk et-Tergib ve?t-Terhib, (Beyrut: İhyaü?t-Türasi?l-Arabi, 1388-1968), 1:396-406) gibi müjdeler de vardır

Bu ve benzeri hadislere göre, ikindi ve yatsı namazından önce dörder rekat kılmak menduptur Sevabı ve fazileti yüksek bir ibadettir İmam Muhammed, ikindiden ve yatsıdan sonra kılınan sünnetlerde iki rekatla dört rekat arasında serbest kalmıştır Yani ikindi namazının sünneti iki rekat olarak da kılınabilir Fakat Hanefi mezhebinin diğer imamları dört kılmayı efdal görmüşlerdir Muhit isimli fıkıh kitabında yer aldığına göre Peygamber Efendimiz, ikindinin sünneti ile yatsının ilk dört rekat sünnetini bazen kılmamışlardır Bazen dört kılmış, bazen iki kılmış, bazen da terk etmiş, hiç kılmamışlardır Buna göre sevabı hatırı için her zaman kılmak mümkündür

ikindi ve yatsı namazının ilk sünnetleri