Bakır 8,92 8,83 8,85

Biruni?nin bulduğu değerler Günümüz değerleri

Altın 19,26 19,05 19,26

11. Asırda Maddelerin Özkütlelerini Hesapladı

İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi

Civa 13,74 13,59 13,59

Bu denemesinden sonra daha dayanıklı bir kalıp elde edebilmek için çelik bir örsün üzerinde küre biçiminde bir oyuk açtırdı ve bu oyuğa maddeleri eriterek doldurdu. Sonra üzerinde hiç fazlalık kalmayacak şekilde törpüledi. Bu şekilde deneyini 4-5 kez tekrarladı fakat her defasında farklı neticeler elde etti. Bu yüzden bundan da vazgeçti. Sonraki denemelerinde de olumsuz sonuçlar aldı.

Dünya bilimine ve kültür hazinesine büyük katkılar sağlayan bilginlerin en önemlilerinden biri de 973 yılında Harezm?de doğmuş olan Biruni?dir. Günümüzde Avrupalılar tarafından 11. yüzyılın en büyük bilim adamı ve eczacılığın babası olarak bilinen Biruni, yaşadığı devirde mevcut olan neredeyse bütün ilim dallarıyla ilgilenmiştir. Bunlar içerisinde astronomi, matematik, eczacılık ve kimyanın özel bir yeri vardır.

edeb ya hu...

Kaynakça: Mahmut Karakaş, Müsbet İlimde Müslüman Alimler, Kültür Bakanlığı, Ankara 1991; Beyruni?ye Armağan, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1974; Lütfi Göker, Bilim ve Teknolojinin Gelişimi ile Türk İslam Bilginlerinin Yeri, MEB, İstanbul 1996; aynı mlf., Fen Bilimleri Tarihi ve Türk İslam Bilginlerinin Yeri, İstanbul 1998; Seyyid Hüseyin Nasr, İslam ve İlim, İnsan Yayınları, İstanbul 1989; İslam?da Bilim ve Teknik, c. 5, İstanbul 2008, s. 9-11.

Biruni, özgül ağırlık denemeleri yaparken ilk olarak kendinden önce gelmiş olan bilim adamlarının yöntemlerinden yararlandı. Yaklaşık 40 miskal hacimli bir kabın içerisine incelemek istediği maddeleri eriterek doldurdu. Daha sonra bu maddelerin ağırlıklarını tarttı. Fakat bu yöntemde kabın hacminin genleşmesi nedeniyle tutarlı sonuçlar elde edemedi

Tüm dünyanın kaynak gösterdiği bilim adamı

Safir 3,91 3,76 3,90

Kuvars 2,53 2,58 2,58

Yakut 3,75 3,60 3,52

En sonunda, su dolu bir kabın içerisine bırakılan bir maddenin taşırdığı su miktarının, o maddenin hacmine eşit olduğunu anladı. Bu iş için kullanacağı kaba, birçok denemeden sonra konik bir şekil verdi. Piramit şeklinde geniş tabanlı bu kabın üzerine dar ve uzun bir boyun ekledi. Boyunun tam ortasına, taşan suyun başka bir kaba aktarılması için bir çıkış borusu koydu. Biruni, mahruti adını verdiği, günümüz laboratuarlarının vazgeçilmezi piknometrenin ilk örneği olan bu aletle 18 madde ve mineralin özgül ağırlıklarını hesapladı. Bulduğu değerler, günümüz değerleriyle tamamen aynı ya da birbirine çok yakındı.

Biruni, yapmış olduğu bu çalışmaları Kitabü?l-Cemahir fi Ma?rifeti?l-Cevahir isimli eserinde toplamıştır. Sultan Mevlud?a ithaf ettiği iki bölümden oluşan bu eserinde Biruni, birinci bölümde fizyoloji, sosyoloji, tıp fıkıh, ahlak ile alakalı bilgiler vermiş; ikinci bölümde de mineraloji, kimya, madencilik gibi konuları ele almıştır. Bu eserlerin yazmaları şu an Topkapı Kütüphanesi, Kayseri Reşit Efendi Kütüphanesi ve Madrid Escuriel Kütüphanesi?nde bulunmaktadır.

Biruni; astronomi, matematik, fizik, tıp, coğrafya ve tarih başta olmak üzere çeşitli alanlarda araştırmalar yapmış, kitaplar yazmıştır. Bilim adamlarınca yaşadığı devre?Biruni Asrı? da denilmiş, yapmış olduğu özkütle hesaplamaları, icad ettiği aletler ve bu yazdığı kitaplarla bilim dünyasında ayrı bir öneme sahip olmuştur.

Kurşun 11,40 11,29 11,35

Biruni?nin kimya alanında yapmış olduğu en önemli çalışma, maddelerin öz kütlelerini hesaplamasıdır. Biruni, incelemelerini yaparken uyguladığı metotlarla çağının ilim seviyesinin çok üzerine çıkmıştır.

İnci 2,73 2,62 2,75

O devirde bilinen 18 kıymetli taş ve mineralin yapılarını incelemeye karar veren Biruni, öncelikle herhangi bir hataya yer vermemek için bütün tartım ve ölçümleri aynı yerde, aynı mevsimde ve aynı sıcaklıkta gerçekleştirmeye karar vermiştir.

islam bilim adamlarımızın değerini unesco kadar bilemiyoruz

Demir 7,82 7,74 7,79

YEDİKITA DERGİSİ

Kalay 7,22 7,22 7,22

10 Nisan 2010,

Astronomi, matematik, fizik, tıp, coğrafya ve tarih başta olmak üzere çeşitli alanlarda araştırmalar yapmış, kitaplar yazan bilim adamını dünya üniversiteleri kaynak olarak göstermektedir.

Zümrüt 2,73 2,62 2,73

Pirinç 8,67 8,58 8,40

TRT Okul'dan Biruni