kaynak. sohbetler

Gönenli Mehmet Efendi hayatı boyunca bitmez tükenmez sabrı ile, riyasız, dürüst, yalan karışmamış hizmetleri, hesapsız fedakarlığı ve engin cömertliği ile kendisini tanıyan herkesi çok etkilemiş, onun insan sever ve eğitimci ruhu kendisini hiç tanımayanlara da ulaşmış hatta namı bir hizmet aşığı olarak bütün Anadolu?ya yayılmıştır.

- Ey bana iyilik verip de bana rızık veren,

Sohbetinde çok az ve öz konuşurdu, ama gönülleri etkilerdi. Vaaz ederken konuyu kısa tutardı. Feyizle doldururdu. Çünkü söylediklerini yaşardı. Fıkıh, tefsir, hadis, siyer ve tasavvuftan bahseder ama herkesin anlayabileceği bir dille konuşurdu. Cemaat öğrenmek istediklerini öğrenir, aklındaki sorulara cevap bulurdu. Aynı sohbette herkesin farklı sözler duyup değişik mesajlar aldığı çok olmuştur. Cemaatten birinin kendisiyle ilgili kürsüden yapılan özel açıklamaları, bir tesbihi veya yorumu duyup, diğerlerinin duymadığı da çok yaşanmış hadiselerdendir.

15. Gerek geçmişte yaşamış ve gerek yaşamakta olan İslam büyüklerine, ulemasına kesinlikle saygısızlık etmezdi.

Gönenli Hocaefendi konuşuyor 20. vefat yıldönümünde

5 Kuran-ı Kerim-i açıkça okuduğunuz zaman temiz yerde, avret yeri örtülü olarak Kur?an-ı dinleyebilecek kimselerin yanında okuyun. Dışarıda bulunup da okunan Kuran-ı Kerim?e karşı hürmetli bir vaziyet almayacak kimselerin yanında aleni Kur?an okumayın.

Amin. Rabbim cümlemize nasip eder inşallah..

13. Vaaz sırasında bir takım indi sözler söylemekten ve bunlara ayet ve hadislerle delil getirmekten çekinirdi.

Hocamızın sevgi çemberi çok genişti, bütün insanları ayırmadan sevgiyle kucaklayabiliyordu. Turisti olsun, cahili olsun, alimi olsun, öksüzü olsun, yetimi olsun, ihtiyarı olsun, dulu olsun, ayyaşı-sarhoşu olsun, dışarı atılmış kimsesiz çocuklar olsun onun sevgisi hepsini kucaklamıştı. Bunu da hayatı boyunca tekrarlanan örneklerle ispatlamıştır.

Tek parti döneminin set koşullarında "Kur'an hizmetinde bulunduğu" için akıl almaz ithamlarla tutuklanarak denizli cezaevi'ne gönderilen Gönenli Mehmet Efendi, katiller koğuşuna girdiğinde kendisine ayrılan ranzasına oturarak şu ilahiyi söyler:

AHMED ŞAHİN

Kahrın da hoş, lütfun da hoş

1903 yılında Balıkesir?in Gönen İlçesi?nde dünyaya gelmiştir. İlköğrenimini tamamladıktan sonra 1920'li yıllarda İstanbul?a gelen Gönenli Hoca Fatih Camii dersiamlarından Serezli Ahmet Şükrü Efendi?den ders almıştır. Hıfzını ve tashihi huruf derslerini tamamladıktan sonra, kıraat ilmini de aynı hocada okuyarak 1925 yılında icazet aldı.

6. Bütün sözlerinde Allah rızasını gözetir, Müslümanların yükselmesini hedeflerdi. Niyeti sahih idi.

- Bize sıkıntı çektirecekleri bize musallat etme

Kaynak : G. M. E. V

21. Babanın evladına olan muamelesi gibi talebeyi esirgerdi. Talebeye zarar verecek şeyleri öğrenmekten ve öğrenilen bu kötü huylardan men ederdi.

Gönenli Mehmet Efendi Kişiliği

-Bırakın o camiye gelmiş herkes kendi kıyafetine baksın; derdi. Herkesi olduğu gibi kabul ederdi.

-En büyük hak kul hakkıdır. Hiç tanımadığın bir kimseye dudak büküp küçük görürsen kul hakkından sorgulanacaksın.

- Her an Seninle berabermişiz gibi bizlere lezzet ver

-Sana en yakın şefaatçi annedir. Allah'tan 'annemin yüzü suyu hürmetine' diyerek iste. Birçok iyilikler annen hürmetine erişir sana, bunu unutma

19. Yanında bulunan talebeye düzenli yardım eder ve sevenlerine de böyle yapmalarını tavsiyesinde bulunurdu.

Kabri Şerifi Edirnekapı Sakızağacı Şehitliğinde?dir. Gönenli Mehmet Efendi insanlara iyi ve güzel davranışları öğütlerken kendisi de yaşantısı ile örnek olmuştur. Çevresindeki insanların dertleri ile dertlenmiş, elinden geldiği kadar yardımcı olmaya çalışmıştır. Maddi sıkıntısı için yardım isteyenlere yardım etmiş, öğrencilere burslar vermiş duaları ile insanlara moral kaynağı olmuştur. Onun için kısaca şöyle söylemek mümkün, kendisinden çok başkaları için yaşamış BİR VAKIF İNSANDIR.

Senden özge her şey goş

- Her zaman Allah ile arası hoşnut olan ameli güzel kullarında eyle

- Ya Rab, ne kadar kötü ne kadar günahkar kulların varsa hepsini affet Cehenneminden kurtar, cennetine al

Gönenli Mehmet Efendi şu gibi vasıflara haiz bulunuyordu;

20. Kendisine gelen talebeye ilk günlerinde oturup kalkarken ne şekilde davranması, sokakta nasıl yürümesi icap ettiğini anlatarak işe başlardı.

-Eğer yakınında senden şikayet edenler varsa bunu Rabb'imizin şikayeti gibi önemseyerek şikayeti şükre dönüştürmeye bak.

- Ya Rab Sen bize Kur?an?ın ile tecelli eyle

14. Cemaatin ihtiyaçlarını göz önüne alarak ona göre bir mevzu açardı. Dinleyiciye göre konuşurdu.

ÜSLUBU

Gelse celalinde cefa

- Saatin pili bitince eylemez tık tık; Vakt-i merhunu gelince ruha derler çık çık; Hakk'a kulluk görevini unutma, Ahirette dinlemezler hınk mınk!.

12. Onu bunu suçlayan, ona buna sitemler yağdıran konuşmalardan uzaktı. Mesanet-i lisana dikkat eder, en temiz bir davayı en mülevves kelimelerle anlatmaya kalkışmazdı.

Gönenli Mehmed Efendi Hazretleri'nin Dualarından

Allah gani gani rahmet eylesin. Ne güzel bir yaşam. Allah bizede nasip etsin böyle bir hayat

- Ölümsüz yere sultan olanlardan eyle

Senden gayrı her şey boş

-Dünyada rahat edemedim, deme. Mümin insanlar çoğu zaman sıkıntıda olur. Burada sıkıntı çe-Allah, bazı kullarına neden fazla veriyor? Onlar da başkalarına versinler diye? Öyle ise elinize imkan geçince cimrilik etmeyip cömert davranın ki, imtihanı kazanmış olasınız.

-İnsan öfkelendiği zaman ya abdest almalı, ya namaz kılmalı ya da 'Allahu Ekber' diyerek öfkenin sonunu sevaba çevirmesini bilmelidir.

Derviş Mehmet sana kuldur

Rabb'im bizlere de hizmeti nasip etsin, unutmamalıyız ki bizim hizmete ihtiyacımız var, hizmetin bize değil...

8. Sabırlı davranır, hiddetten şiddetle kaçınırdı.

16. Farklı bir takım cereyanlara kapılmaktan son derece çekinir, grupların meydana gelmesine kesinlikle fırsat vermezdi. Gönenli grubu diye bir grup yoktur. Belki 100 binin üstünde talebesi vardır. Ama Gönenli grubu diye bir grup yoktur.

- Allah?ım Sana şükrümde, Seni zikrimde ve Sana en güzel ibadetlerimi yapmamda bana yardım et

- Ya Rab bizleri ezdirme, üzdürme, imansız gezdirme

İster ağlat ister güldür

-İnsanlara iyilik yaptınız mı uzaklaşın oradan, küçülmesinler yanınızda, size teşekkür etme ihtiyacı dahi duymasınlar yaptığınız iyilikten dolayı. Ayrıca, yaptığınız hayırları da şurada burada söylemeyin. Yaptım, ettim diyerek sadakalarınızı saymayın. Hayırlarını saklarsan senin olur. Saklamaz da sayarsan sana bir şey kalmaz, riya rüzgarı alıp götürür.

Hocamız her görüşe açık insan yetiştirirdi. Hiçbir kısıtlaması yoktu. Ufku çok genişti. İnsanları sıkboğaz etmez, tutsak etmezdi, zorlayıcı değildi. Gönül rızası ile, kendi istekleri ile gelmelerini isterdi. Kişileri zorlamadan vaaz ve nasihatlerinin daha tesirli olacağına inanırdı. Kimseye sen ocusun, bucusun demez, insanları ayırmadan hepsine hitap ederdi. İnsanları ayırmaz, seçmezdi. Herkesin düşüncelerine, fikirlerine eğer Allah ve Rasulüne, Kuran?a uygun ise saygı duyardı.

- İlahi kudretine bakıp da korkan kullarından eyle

17. Bir ömür boyu Kur?an eğitimi ile meşgul oldu. Peygamber Efendimiz: ?Sizin en hayırlınız Kuran?ı öğrenen ve öğretendir? buyurdu. O da bu hadisi tüm yaşamı boyunca uygulamıştır.

25. Her türlü gruplaşmanın dışındaydı. Cemaat taassubu yoktu. Bölücülüğe neden olduğu için gruplaşmadan kaçardı. Çok talebe yetiştirdi, okuttu. Talim, kurra okuturdu ama diğerlerini de dışlamazdı.

- Allah?ım bizleri Seni gönülden anan kullarından eyle Bizi ömrümüzün sonuna kadar imanlı yaşat Senin cemaline müştak olduğumuz zaman bizleri kendine çağır, Ya Rabbi

7 Mushaf-ı Şerif ile kati bir zaruret olmadıkça ayak yoluna girmeyin.

Yoksa cemalinde sefa

- Soğuk sıcak demeden aşk-ı ilahi ile koşan ve koştuğunu da bilenlerden eyle

Kendisi ince düşünceli bir insandı.

Son derece mütevazi bir yaşam sürmüştür. Onunla ilgili olarak talebelerinden birisinin anlattığı şu olay dikkat çekicidir:

- Bizleri mübarek gecelerin şefaatine nail eyle

Herkese karşı engin hoşgörü sahibi olan Hocamız hiç kimseyi dışlamamış, dersinden uzaklaştırmamıştır. Hatta camiye uygun olmayan kıyafetlerle, mini etekle, kısa kollu kıyafetlerle gelenleri camideki hanımlar hemen uyarırlarken, Hocamız:

Konuşma anında kalbine, gönlüne ne ilham olursa onları anlatırdı. Bu sebeple de ilham eseri olan farklı üslubu hemen fark edilir, tesiri anında hissedilirdi. Tıpkı okuyacağınız şu kısa cümlelerinde de hissedildiği gibi.

- Rabbim, bizi korunan, sabreden, selamete eren kullarından eyle

4. Bilgi sahibi idi, asla içinden çıkamayacağı bir mevzuya girmezdi.

Gönenli Mehmet Efendi kişiliği ile çevresine örnek olmuş bir mana büyüğüdür. Bugünün yozlaşan sosyal ilişkileri içinde bocalayan ve arayışa giren insanlar için böyle örnek bir kişiyi tanımak çok

İster yaşat ister öldür

- Cümlemizi ahir zaman fitnelerinden muhafaza eyle

- Meleklerin geldiği yerlerde gezen, meleklerin müjdelerini alanlardan eyle

Ey bana iyilik verip de kötülükten uzak tutan,

1 Kur?an-ı okumaya Euzu Besmele ile başlayın. Euzu onun anahtarıdır.

Maddeye hiç önem vermeyen Gönenli Mehmet Efendi hassas, hatırşinas, yapıcı ve merhametli bir insandı. Gösterişi ve alayişi hiç sevmezdi. Anlattıklarını hissederek anlatırdı, adeta yaşardı. Siyasete ve politikaya hiç rağbet etmezdi.

Kahrın da hoş lütfun da hoş

- Erenler, evliyalar defterine kaydeyle

Emekli olduktan sonra vefatına kadar hayır ve irşat hizmetlerine devam etti. Yorulmak bilmeden Hak'tan aldığını halka verdi. Fakir ve muhtaçlara yönelik hizmetlerini Kızılay ve Yeşilay gibi hayır kurumlarında da sürdürmüş olan bu vakıf insan, kimseden bir şey talep etmeyip, kendisine verileni de halka ve öğrencilere dağıttı.90 yıllık ömrünü Kur'an ve hizmet yolunda harcayan Gönenli Mehmet Efendi 2 Ocak 1991 Çarşamba günü Hakkın rahmetine kavuşmuştur. Cenaze namazı Fatih Camii'nde Reis-ül Kurra Abdurrahman Gürses tarafından kıldırılmıştır.

Daha sonra 1927 yılında imam-hatip mektebinden mezun oldu. 1930 yılında Gönen Merkez Camii imam hatibi olarak hizmetine başladı. Üç yıl sonra vatani görevini yapmak üzere görevinden ayrılarak İstanbul?a gelen Gönenli Mehmet Efendi askerliğini yedek subay olarak yapmıştır. Askerliğinden sonra bir daha memleketine dönmeyip, imam hatiplik görevine İstanbul?da devam etmiştir. İstanbul?da sırasıyla Hacı Bayram Kaftani, Dülgerzade, Hacı Hasan, Sultan Ahmet Camii imam hatipliklerinde bulundu. En uzun süre Sultan Ahmet Camii?nde görev yaptı.(1954-1982). Son derece turistik bir mekanda bulunması dolayısıyla hem Müslümanlara hem de gayri Müslimlere insan severliği, temel ahlak ilkelerini, dürüstlüğü ve yardımseverliği anlatmıştır. Cüzdanı çalındığı için Sultanahmet Cami merdivenlerine oturup çaresizlikten şaşkına dönmüş bir Hollandalıya memeleketine dönecek kadar para vermiş. Ülkesine dönüp para biriktiren turist, tekrar Türkiye?ye gelerek, kendisi gibi mağdur insanlara verilmek üzere Hocamıza çok yüklü bir hayır parası bırakmıştır. Bunun gibi yaptığı güzel işlerle insanları iyiliğe teşvik etmiştir. Sohbetleri daha çok hanımlara yönelikti. Bu sahada kendisine Eyüp?lü Münip Hoca, Medineli Hoca Osman Efendi ve sürmeli Hoca diye tanınan Mehmet Emin Tanrıkulu gibi zatlar öncülük yapmıştır.

- Ya Rab, bizi ibret için gezenlerden ve en kıymetlilerden eyle

önemli ve çok yönlendiricidir.

5. Muktedabihdi kürsüde söylediği şeylerle kendisi de amel ederdi.

4 Hürmetli ve toplu bir durum alın.

2. Herkese karşı güzel bir fazilet, iyilik etme ve fenalıktan çekinme örneği idi.

22. Talim ve irşadlarında Rasulullah?a uyar, uygun bir lisan ile öğrettiğini ancak Allah için öğretirdi. Talebeden para almazdı. Talebeye kabiliyeti ölçüsünde hitab ederdi.

- Bizleri Allah?ı ile sevinen, Peygamberi ile övünen, Kur?an?dan ders alan, doğruluğu bırakmayan kullarından eyle

- Bizi dünya üzüntüsü ile değil, ahiret kaygısı ile ağlat İmanımızın nurunu göster, sevgisini tattır Allah?ım

-Evine girerken besmeleyi, çıkarken de abdestli çıkmayı unutma. 'Ya Rabbi çarşı da Senin, pazar da Senin, ben sana geliyorum.' diye niyet ederek git işine.

-Sahip olduğun imkanlarla başkalarına yardımcı olacaksın. Hatta anne gibi olacaksın çevrene. Şunu unutma ki, çevrene şefkatin ne kadar artarsa, Hak katındaki itibarın da o kadar artar.

-Kur'an'ı saygıyla dinleyen bir insan cehennemlik dahi olsa, Kur'an ona şefaat eder. Melekler de Kur'an okunan yerlere inerek huşu ile Kur'an'ı dinlerler. Sen de melekleri misafir etmek istersen çokça Kur'an okumaya bak evinde.

Ey benim güzel Rabbim yolundan ayırma

3 Kur?an-ı Kerim?i okuma esnasında başınızı örtün

?Tahsilimi tamamlayıp İstanbul?da göreve başladığım yıllarda Gönenli Mehmet Efendi?nin davetlisi olarak evine gittim. Ağırlandığım odadaki bütün eşya, bir divan ile ortada bir halıdan ibaretti. Yirmi sene sonra vefatından bir süre önce tekrar ziyaret nasip oldu. Eşyası yine bir divan ve bir halıydı. Mütevazi hayatı hiç değişmemişti.?( 1)

9. Şaşkın olanların kötülüklerini yüzlerine vurmayıp nezaketle işaret ederdi.

- Bizleri Kur?an ahkamı ile müşerref eyle

-Her nefis ölümü tadacaktır. Ancak herkes hak ettiği tatlarla tadacaktır.

- Kur?an okunurken can veren, Cenneti Ala?da peygamberlerinin yanında bayramlara eren kullarından eyle

-Zengin olan Allah'tır. Bizim zenginliğimiz Allah'tandır. İyilik yap, Allah'ın verdiğiyle Allah'ın kullarının yardımına koş ki servetin burada bitmesin, ahirete kadar gitsin.

- Mevlam bizleri bütün peygamberlerin feyizlerine erdirsin

23. Seviyesine göre ilim okuturdu.

11. Hitabeti kuvvetli idi, güzel anlatım kabiliyeti, konuşma adabına riayeti vardı. Güzel konuşmak ayrı bir sanat dalı, tatlı dilli olmak ayrı bir sanattır.

Amin. Allah sizden de cümlemizden de razı olsun inşallah. Gerçektende güzel ve örnek hayatlar.. Ne zor şartlarda hizmetlerini devam ettirmişler.. Rabbim bu güzel şahsiyetleri sevmeyi, anlamayı, yollarından gitmeyi nasip etsin..

Şu halk sözünü de hep hatırla:

TALEBESİNE TAVSİYELERİ

7. Muhatapları hakkında şefkat gösterir, irşad vazifesini rıfkla yapardı.

10. Muhatabının aklının derecesi kadar söylerdi. Gönenli Mehmet Efendi köye gitse ticaretten bahsetmez, hayvancılıktan, ormandan veya köyün güzelliğinden bahsederdi.

24. Evladı yaşında da olsa alimlere hürmet ederdi.

1. Bir hoca efendi?ye layık bir kıyafet ve hal içindeydi. Üstünde perişanlık yoktu, elbiseleri daima tesettüre uygundu. Ceketsiz, başı örtüsüz gezdiğini görmedim.

Son derece ileri görüşlü ve aydın bir din adamı idi. Herkesin kadınların camiye gitmesini onaylamadığı dönemlerde bile, aynı Peygamber Efendimizin yaptığı gibi kadınların camiye gelmelerini önermiş, engellemek isteyenlere şiddetle karşı çıkmıştır.

Önce bir önemli özelliğine dikkatinizi çekmek isterim. 1991'de 88 yaşında İstanbul'da Rabb'imizin rahmetine tevdi ettiğimiz Hocamız, kitaplardan okuduğunu anlatarak vaaz etmezdi.

- Herkes burada nasıl bir tutum ve davranış içinde olmayı tercih ediyorsa, onun gereği olan yere gönderilecektir orada. Tercih sana, takdir de Rabb'imize aittir.

Kur?an hizmetinde geçen ömrü boyunca sayısız talebe yetiştirmiş, dinamizmi ve enerjik yapısı ile çevresini en güzel şekilde motive etmiş, kendisi yaptığı hayır hasenat ile yetinmemiş, talebelerini ve derslerine katılan herkesi hayra teşvik etmiş, Kur?an?ı Kerim?de mevcut ameli salih kavramını yani iyilik yapmayı, her konuda iyiyi benimseme ve insanlara yararlı olma anlayışını hayata geçirmiş, iyiyi ve güzeli yayma çabası ile ömrünü tüketmiş, tasavvufi gerçekleri yaşantısına en pratik anlayışlarla yerleştirmiştir.

18. Talebesine karşı fevkalade alakalıydı. Onların iyi yetişmesi için elinden gelen her şeyi yapardı. Gece rüyasında bile talebeyi görür demek mümkündür. Rüyalarında berber, fırıncı, bakkal paralarını öderdi.

Gönenli Hoca Katliler Koğuşunda

- Ya Rab, bize Senin sevdiklerini sevdir Bizleri razı olduğun işlerle meşgul eyle

Her ikisi bana şifa

- Dünya bir keder evi Rabbim, Sana inandım, Senden istiyorum

8 Kuran-ı Kerim?e dil uzatan veya onu hafife alanlarla asla beraber olmayın. Kardeşin de olsa Kur?an düşmanını destekleme. Günümüzde çok gerekli bir husus.

YAŞAM TARZI VE AHLAKI

- Ya Rab kalplerimizi ilminle süsle, ibadetinle bütün azalarımızı güzelleştir, takva ile keramete kavuştur

- Allah?ım bizi iyilerle haşir neşir olan kullarından, kulum dediğin kullarından eyle

2 Bir mushafı ele aldığınız vakit abdestli olun.

-Azıcık bir rüyada cenneti gösterdiler gibi oldu da dünyadan soğudum. Bütün varlığımla ahiret için çalışmak istiyor, buna da 'elhamdülillah' diyerek şükrediyorum

3. İnanılır, güvenilir, edepli bir İslam mücahidi idi. Çünkü haddini bilirdi. Gönenli Hoca söylediyse doğrudur; denilirdi.

6 Mushaf-ı Şerif-i daima tazim ile karşılayın.

-Kendin için istediğini başkasına da isteyeceksin. Kendin için istemediğini başkasına da istemeyeceksin; şayet Efendimiz'in tarif ettiği Müslüman olmak istiyorsan.

Kısa süre içerisinde Gönenli Mehmet Efendi'nin ahlakından ve yaşadığı hallerden etkilenen mahkumlar, kendilerine Kur'an dersleri vermesi için ricada bulunmuşlardır.

Bilgilendirdiğiniz için Allah razı olsun. Gerçekten ne güzel bir hayat... RABB'im onların yollarına bizleride iletsin inşaAllah.