35- Allah, göklerin ve yerin nurudur. Bütün alemi meydana koyan, kainatı gösteren, hakikati bildiren, gözleri gönülleri şenlendiren O'dur. O olmasaydı, hiçbir şey bulunmaz, hiçbir hakikat sezilmez, hiçbir neşe duyulmazdı.

Evet, aklın görevi, Allah?ın kainatta yansıyan büyüklük ve yüceliğini, kudret ve hakimiyetini ve yarattıklarında ortaya koyduğu sınırsız estetik dizaynı ve kulları için yaptığı lütuf ve yardımları gözlemlemek derinden derine düşünmektir.

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem,

Ve, Allah aynı zamanda da bir tanedir. Bir tane olması, hem kainattaki hakikatların, hem de Kur?an?ın nasslarının ifadesidir. Eğer, -haşa!- kainatta iki ilah olsaydı, yer gök fesada giderdi. Zaten Allah Kelamı da bundan başkasını söylemiyor. ?Allah?dan gayri göklerde ve yerde bir kısım ilahlar bulunsaydı, yer-gök fesada gider, her yeri bir kaos alırdı? (Enbiya, 21/22) Yani yıldızlar müsademe eder, zerreler ve küreler birbiriyle çarpışırdı. Öbür taraftan güneşten gelen şualar ve radyasyonlar karşısında yeryüzündeki uranyum inkılablara girerdi, zincirleme reaksiyonlarla her şey yok olur giderdi. Eski kelamcılar buna?Bürhan u temanü? diyorlar. Yani bu delile göre, Allah bir tanedir. İki olmaz. Çünkü en küçük bir şey dahi, mesela bir vapurun dümenine iki el karışsa karıştırır. Bir arabanın iki tarafında iki tane direksiyon olup da, iki şöför tarafından idare edildiğinde, yollara rağmen keşmekeşliğe girileceği gibi, kainat?da, iki muhtar güç tarafından idare edildiğinde fesat ve kargaşaya gireceği kaçınılmazdır. Binaenaleyh ahenk içinde devam eden şu kocaman kainat mekanizması içinde, gizli bir kaderin işlediğini görüyoruz. Makro alemden normo aleme, ondan mikro aleme kadar, her şeyde başdöndürücü bir nizam ve ahengin varolduğu seziliyor. Bu ahenk ve nizam, ilmi bir plan ister. Bunun, ilmi plandan varlık sahasına çıkması için de bir kudret ve irade gerekir. Sonra da devamlı görüp-gözetme şarttır. Bunun için de bir tek elden başkasının karışmaması. Zira insanlar bile kendi işlerine başkasını müdahale ettirmek istemezken -ki buna?Redd-i müdahale kanunu? denmektedir- nasıl olur da Cenab-ı Hakk?ın bu kainat çapındaki içiçe işlerine başkası karışabilir. Onun için diyoruz ki, şu kocaman kainat kitabının, fabrikasının veya saatinin içine iki el birden uzansaydı mutlaka herşey karışacaktı. Karışmadığına göre, kainatın Sahibi, Maliki, İdarecisi bir tanedir.

Allah bize şah damarımızdan daha yakın olduğuna göre Ona yaklaşmayı nasıl anlamamız gerekiyor?

Şurası bilinen bir gerçektir ki; insan değil Allah?ın zatını, kendi ruhunun, hayalinin, vicdanının dahi mahiyetini kavrayamaz. Çünkü saydığımız bu özellikler cismani olmadığından dolayı, akıl onlara bir suret giydiremez, bir şekil veremez. Mesela, hayal için; uzunluk-kısalık, büyüklük-küçüklük, söz konusu olmadığından, akıl onlara bir şekil veremez ve bir sınır çizemez. Bununla birlikte hiçbir insan, mahiyeti bilinmemen bu duyguyu inkar da edemez.

Asos kardeşim çok ince bir nüans var, onu beraber

Şimdi, meseleyi bir de vicdan yönüyle ele alalım:

Akıl ile anlaşılamayacak konuları anlamaya, izaha zorlanmak; demagojidir, cehalettir. Bu davranışıyla insan, doğru düşünce kulvarından sapar ve altından kalkamayacağı ve sonuçta kendisinin helakine sebep olacak ağır bir yükün altına girer.

Bir ayet-i kerimede Cenab-ı Hak, Efendimize hitaben, ?Kullarım Beni senden soracak olurlarsa, bilsinler ki Ben pek yakınım?(1) buyuruyor. Bununla ilgili başka bir ayet-i kerimede ise şöyle buyruluyor: ?İnsanı Biz yarattık. Onun için, nefsinin kendisine neler fısıldadığını, neler telkin ettiğini de Biz pek iyi biliriz. Çünkü Biz ona şahdamarından daha yakınız.?(2)

buyuruyor.

kaçınmak lazım derim gereksiz kelime sarf etmekten..

bu yeter sanırım kafkef abi...

Böyle bir kul, Rabbine yaklaşma konusunda her gün biraz daha mesafe kat eder... Kat ettiği bu mesafeler de manevidir, rabbine yaklaşması da...

Yalnız, bu sözü, söylememeye dikkat etmek lazımdır. Maalesef, avam tabaka :

Bu arada "Allah yukardadır" gibi Sözlerde yine bu başlığın konusu. Geleceğiz inşallah.

«? Allah her şeyi bilir demek gerekir. (El-Beri-ka C/l. Sf. 294. Halil Gönenç. Fetvalar C/2. Sf. 11.)

f. gülen

Bu ayettede aynı durum mevzu bahis.".. bilsinler ki Ben pek yakınım" . Allah pek yakın.. Ama nesiyle yakın, ilmiyle, kudretiyle, isimleriyle ve sıfatlarıyla.. Nasılki ayetin tercümesi bağlamında Allah bize bizden yakın veya şahdamarımızdan bize yakın demekte bir sorun olmuyorsa, -zira yakınlık ve uzaklıkta fiziksel bir manayı çağrıştırabilir -, Aynı şekilde?Allah Her Yerde Hazır Ve Nazırdır? demekte problem oluşturmaz.-Ama buna özellikle fiziksel cisimlerin yer işgal etmesi gibi bir mana yüklenirse o zaman başka-. Diğer deyişle Allah bize şahdamarımızdan yakındır demekteki kasıt ne ise benzer kasıt?Allah Her Yerde Hazır Ve Nazırdır? demede de vardır. Birincisi mahzurlu değilse 2. side mahzurlu sayılmamalı. Her ikisindede kulun kalbinde Allah Maddeden ve mekandan münezzehtir bilgisi, imanı olduktan sonra sorun yok.

Eğer benim gözümden suyu çekip kurutsa, ve onu hiç sulandırmasaydı, bir hastalık olan göz kuruması gibi bir illete maruz kalacaktım. Demek ki O, her dakika gözümü görüyor ki, hastalıktan korumak için onu sulandırıyor. Gözü bana veren ve eşyayı görmeme onu vesile ve vasıta kılan aynı zamanda gözümü de, gözümün gördüklerini de bilen, birisi olması lazımdır ki, bu işler olsun. Ve yine, mesela; yediğimi hazmedebilmem için, ağzımda lokmayı sulandıran, mideme şifre gönderen, kafamı harekete geçiren, vücudumdaki gıda maddelerini muhtaç olan hücrelere, hemde en adil bir şekilde taksim eden bir zat olması lazımdır ki, şu benim hayatım devam edebilsin. Onun içindir ki, ?Rabbimizin isimleri bizim üzerimizde Rahmaniyet ve Rahimiyetiyle tecelli ediyor.? diyoruz. Eğer Rabbimiz her yerde hazır ve nazır olmasaydı, lokma ağzımızda kurur kalırdı, mideye inen şey taş gibi inerdi ve hiçbir şey hücrelere adilane taksim edilemezdi. İşte bütün bunlarla biz, Allah?ın bize bizden daha yakın olduğunu anlıyoruz. Evet, Cenab-ı Hak isim tecellileriyle bize şah damarımızdan daha yakındır. Fakat biz, bize ait hususiyetlerimizle O?ndan çok uzağız...

Allah her yerde hazır ve nazırdır. Kur?an?da;

eseri olduğunu bildirmişti ve nuru Allah'a denk tutanları "Sonra kafir olanlar, kendilerini yaratan, besleyip büyüten Rableri ile bir tutuyorlar" (En'am, 5/1) azarlaması ile sakındırmıştı. Bundan dolayı Allah'a nur denilirken, bu noktadan habersiz bulunmamak ve müteşabih bir mana olduğunu bilmek gerekir.

Tahsilinin her safhasında, hocası o talebeye yakındır, onu yetiştirmekte, ilerletmektedir... Burada uzaklık hoca için değil, talebe için söz konusudur. Kamil bir veliye mürit olmuş noksan bir insan da öyledir... Manen terakki ettikçe onun ruh dünyasından, gönül aleminden daha fazla istifade edecektir. O büyük veli ise, o müridini manevi terakkisinin her basamağında takip etmekle ona daima yakındır. Uzaklık mürşit için değil, mürit içindir.

Uzak, yakın, geçmiş, gelecek gibi ifadeler zaman ve mekanla ilgilidir. Maddi olan ve bir mekanda yer tutan varlıklar birbirlerine göre yakında veya uzakta bulunurlar. Maddeden ve mekandan münezzeh olan Allah, mekanın her yerindeki mahlukatına onların nefislerinden daha yakındır. Keza, zamandan münezzeh olan Allah, zaman nehrinde akıttığı her bir varlığa onun nefsinden daha yakındır.

kardeşim sen kuzey yarım küredesin, güney yarım küredekide bu sözü sarf ederse ne olcak bu iş?

Alemde görünen ayetlerin en belirgini, duygu ve idrakimizi en çok kapsayanı, görüşümüzde bir etken olan ışık olayıdır. Işığın gözümüze teması anında dışımızdakiler ile özümüzdekilerin birbirine ulaşıp birleşmesi halinde parlayan ve genişlettiği cisimlerin dış yüzeylerini açığa çıkaran saydam ve güzel tecellisine de nur denilir ki, ışığın bir öz e l görünüşü olmak üzere, ışıktan farklı ve bazen ona karşıt olarak kullanılır. Şu halde nur, güzel tecelli ayeti olan hoş bir ışık tecellisidir. Ve bundan dolayı, her zaman övme yerinde kullanılır.

Öncelikle, şurası iyi anlaşılmalıdır ki bir şeyin varlığını bilmek ayrıdır, mahiyetini bilmek ayrıdır. Kainatta bir çok şey vardır ki; akıl onların varlıklarını apaçık bildiği halde mahiyetlerini kavrayamamaktadır.

Mesela insan, bir fizik kanuna olan yerçekimini bildiği ve hatta o kanuna tabi olduğu halde, onun mahiyeti hakkında hiçbir fikir sahibi değildir. Annenin, evladına sarılmasıyla varlığını anladığımız şefkat hissinin nasıl bir his olduğu konusunda yine hiç kimse bir fikir sahibi değildir. Ruh, elektrik, hayal gibi hususların varlığı nasıl apaçık bir hakikat ise onların mahiyetlerinin bilinmemesi de aynı derecede açık bir hakikattir.

üstüne nurdur. Allah dilediği kimseyi nuruyla hidayete iletir. Allah insanlara misal verir; Allah her şeyi bilir.

Evet, bunlara dair, her gün bir sürü şey duyuyor ve okuyoruz. Bunlardan birisi diyor ki: ?Ben Londra?da bir seansta bulundum, aynı anda Fransa?da bulundum, aynı anda Belçika?da da bulundum.? Hakikaten o şahsı oralarda görüyorlar. Melaike-i Kiram bir anda pek çok yerde bulunabiliyor, cinler bir anda bir çok yerde görülebiliyor, büyük şeytan, büyük kimselerin hepsine tesir etme yolunda, bir tane olmasına rağmen, tahtını bir yere kuruyor.. ve bilhassa baştakilerin hepsine bir anda sinyaller göndererek, hepsini bir ölçüde tesir altına alabiliyor... Allah?ın en aciz, en hakir varlıkları bu kadar harika şeylere mazhar olurlarsa, acaba bunları var eden, varlıklarını devam ettiren, O Hayy-u Kayyum olan Allah , isim ve sıfat tecellileriyle her yerde hazır ve nazır olamaz mı?

Sayın Minarebiliş,

Allah Rasulü anlatıyor: -Geçmiş Peygamberlerden biri kavmini topladı, yağmur duası için yola çıktı. Yolda bir karınca gördü. Karınca sırtüstü yatmış el ve ayaklarını hareket ettiriyor ve kendine has diliyle dua ediyordu. O Peygamber yanındakilere hitaben: ?Artık geri dönebilirsiniz. Çünkü Allah sizden başkasının duası sebebiyle yağmur gönderecektir? dedi. Sonra da ihtiyaç veya ızdırar diliyle o duayı yapanın karınca olduğunu bildirdi.

Cevap: Soruda geçen?yakın? ve?yaklaşma? ifadelerinin mesafe ve mekanla bir ilgisi yoktur. Allah?ın kuluna yakın olması, onun her türlü ihtiyaçlarını bizzat görmesi, bütün hücrelerinde her türlü icraatı kudret ve ilmiyle yapması, ona kendi nefsinden daha merhametli olması gibi manalar taşır. Kulun Allah?a yaklaşması ise onun razı olduğu bir kul olma vadisinde attığı adımlarla ilgidir. İmanındaki inkişaf, ilmindeki terakki, amelindeki ihlas onu Allah?a yakınlaştıran vasıtalardır.

Cenab-ı Hak, hem bir tanedir, hem de her zaman ve her mekanda ilmiyle, kudretiyle, hazır ve nazırdır. Biz böyle demekle, Allah?ın zatıyla, bir cisim gibi yer tuttuğunu, bir hayyiz işgal ettiğini düşünmüyoruz. Allah bir tanedir derken, celalinin ve azametinin ifadesini söylüyoruz. Allah her yerdedir derken de, Rahmaniyetiyle, Rahimiyetiyle, ilmiyle, kudretiyle yani -benzetmek olmasın- güneş şualarıyla başımızı okşadığı halde, biz ona yetişemiyecek kadar bizden uzak olduğu gibi, Cenab-ı Hak?da bu sıfatlarıyla bizi kuşattığı ve bize bizden yakın olduğu halde, bizim O?na ulaşmama buudumuzla da bizden namü-tenahi mualladır. ... Bu ve benzeri ayetler, Rabbimizin, Rahmaniyet ve Rahimiyetiyle, Cemaliyle, Celaliyle, Kemaliyle, Kudretiyle, İlmiyle, İradesiyle ve diğer sıfat ve isimleriyle her yerde hazır ve nazır olduğunu gösteriyor.

Misallerden hakikate geçelim: Allah, kulunun madde ve mana alemini daima terbiye etmekle, o kuluna onun nefsinden daha yakındır. Kul ise ancak belli sınırlar arasında iş görebilen noksan sıfatlarıyla, bütün sıfatları sonsuz olan Allah?ı hakkıyla anlamaktan çok uzak.

Kitabın ilk sayfasındaki bir kelime ikinci sayfadakine yakındır, onuncu sayfadakine ise uzaktır. Ama onları yazan ve bilen müellif, bunların hepsine aynı derecede, aynı seviyede ve aynı ölçüde yakındır. Hepsi, onun ilminde birlikte bulunurlar.

Allah, göklerin ve yerin nurudur ;

35- Allah, göklerin ve yerin nurudur . O'nun nurunun temsili, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir. O lamba bir billur içindedir; o billur da sanki inciye benzer bir yıldız gibidir ki, doğuya da batıya da nisbet edilemeyen mübarek bir ağaçtan çıkan yağdan tutuşturulur. yağı, nerdeyse, kendisine ateş değmese bile ışık veri r. nur

«? Allah her yerdedir veya «her yerde hazır ve nazırdır derse; şayet Cenab-ı Allah'ın zatıyla her yerde mevcut olduğuna inanarak söylerse kafir olur. Çünkü Cenab-ı Allah mekandan münezzehtir. Öyle ki, yüce Mevla yer ve gök olmadan evvel de var idi. Ama ilim ve kudretiyle her yerde mevcut olduğunu kasdederek bu sözü söylerse kafir olmaz.

doğru mu kardeş?

?Siz her nerede bulunursanız bulunun, O sizinle beraberdir.? (Hadid Suresi, 57/4)

Görebildiğim kadarıyla birinci bakış açısı kelimenin kastedilen manasının yanında kastedilmesi muhtemel manalarının da farkında olunmasının önemini belirttikten sonra lafzi hataya düşmemeye dikkat çekerken ikinci bakış açısına göre?Allah Her Yerde Hazır Ve Nazırdır? demenin eğer Allah?ın zatıyla, bir cisim gibi yer tuttuğunu, bir hayyiz işgal ettiğini düşünerek demediyse fazla sorun oluşturmayacağını; sonuçta Allah'ın isim ve sıfatlarıyla her yerde hazır ve nazır olmasının söylenilen sözün yerindeliğini tesbite yeteceğini ifade ediyor..

Mehmet Kırkıncı

Cenab-ı Hak bütün yaratılmış şeylerden münezzeh ve müberradır. Onun zatı hakkında ne düşünülürse düşünülsün ondan müberradır. Çünkü insan aklı onu anlayamayacaktır.

"Allah, göklerin ve yerin nurunun var edicisidir."

BİRİNCİ GÖRÜŞ:

2. BAKIŞ AÇISI:

Biz ona şahdamarından daha yakınız!!!

Şimdi, bunu nasıl tevfik edeceğiz, onu bir misalle izah etmeye çalışalım: Mesela güneş bize bizden yakındır. Ama biz ondan çok uzağız. Güneş haddizatında bir tanedir, fakat hergün çeşitli boydaki dalgalarıyla başımızı okşar, her gün ağaçların dallarında bizim hesabımıza meyvaları kendi kazanında pişirir, durur.. Güneşin harareti, ziyası, ışığı, renkleri tıpkı onun sıfatları gibidir. Eğer harareti onun kudreti, ışığı ilmi, yedi rengi de görmesi, duyması vs. gibi duyguları olsaydı bize bizden daha yakın olarak, bizde tasarruf yapacaktı. Kaldı ki güneş, kesif ve maddi bir varlıktır. Onun bünyesinde her zaman Hidrojen helyuma dönüşüp bundan hasıl olan ve milyonlarca tona tekabül eden ışın ve radyasyonlar da gelip bize, küremize, küremiz gibi daha nice yerlere ulaşmaktadır. Kaldı ki, Güneş, netice itibariyle maddeden ibaret bir varlıktır. Halbuki Allah maddeden münezzeh ve müberradır. Allah; ışın, radyasyon veya atom değildir. O, bunları yaratandır. Onun için bunlardan başkadır.. Allah-u Teala Münevvirunnur?dur. Nura fer veren O?dur; nuru tasvir eden, şekillendiren O?dur; nura kaynak olan O?dur; nuru yaratan O?dur. Bütün ziyalar, ışıklar, hararetler, renkler, O?nun kabza-ı tasarrufundadır. Allah?ın yarattığı güneş öyle olunca, elbette Allah evveliyetle hem bir tane, hem de her yerde hazır ve nazır olacaktır. Kaldı ki Nur ismine mazhar ehlullah?tan, ?Abdal? dediğimiz bir kısım zatlar, ?vücud-u mevhibe-i Rabbaniye? leriyle, yani ruh buudlu ikinci vücudla bir anda yüzlerce yerde bulunabiliyorlar. Sözlerine itimad edilir pek çok kişinin şehadetiyle bir zat, aynı günde hem İzmir?de hem Eskişehir ve hem de Ankara?da görülebilmektedir. Ve onu, kimbilir daha nerelerde görenler vardır! Allah?ın maddeden mürekkeb aciz bir kulunun, ikinci varlığı olan dublesi, bir anda böyle yüz yerde görülürse, onu bu kadar kabiliyet ve istidatlarla donatan, maddeden münezzeh ve müberra olan Halık, birliğiyle beraber niçin isim ve sıfatları ile her yerde hazır ve nazır olmasın ki! Değil mü?min veliler ve onlardaki?vücud-u mevhibe-i Rabbani?, bugün Avrupa?da ruhi tecrübeleriyle bir kısım spritualistler ve medyumlar aynı şeyi yapıyorlar. Gün geçmiyor ki, gazetelerde, mecmualarda bunlara dair pek çok enteresan hadise neşredilmiş olmasın.

Bununla beraber aslı, görüşle ilgili karanlığın zıddı olan nur kavramı, Ragıb'ın Müfredat'ında dediği gibi ışık kavramından daha geneldir. Işığa ve ışığın gösterişli kırılmasına ve ışığın yansımasına da söylenildiği gibi, gerek duyguya ait ve gerekse akıl ve idrake ait her çeşit karanlıkların zıddı olan vic d an ve sezgide ortaya çıkan dış ve iç tecelli ve doğuşların hepsine de nur denilir. Hatta Allah Teala'ya mecazen de olsa ışık demek caiz olmadığı halde, bu ayette Nur ism-i şerifi geçmiştir. Halbuki En'am Suresi'nin başında; "Hamd gökleri ve yeri yara t an, karanlıkları ve aydınlığı var eden Allah'a mahsustur." (En'am, 5/1) ayeti, Allah'ın, nurun kendisi değil, var edicisi ve zıddı olan her çeşit karanlık ile nur O'nun var ettiği, yarattığı

İlk önce bu iki ayetin karşılaştırılmasında ilk akla gelen mana "Allah, göklerin ve yerin nurunun var edicisidir." mealinde olmasıdır. Onun için tefsircilerin birkısmı bunu ismi fail sigası ile, yani "gökleri ve yeri nurlandıran, aydınlatan; gerek cisme ve gerekse ruha ait nurlar ile nurlandıran" diye ifade etmişlerdir. Çünkü nur, aydınlatıcıdır. Bu ifade ayetteki nurun olay manasına değil, fail manasına; göklere ve yere izafetinin de, mef'ulüne izafet olduğunu göstermesi itibarıyla bir anlam ifade ediyorsa da münevvirin, nurun yapıcısı olması gerekmeyeceğinden eksiktir. Halbuki Allah'ın, nurun yaratıcısı olduğu Kur'an'da açıkça belirlenmiştir. Bundan dolayı, müfessirler burada daha birçok açıklamalarda bulunmuşlardır. Felsefeciler ve sofiler de işrakıyye nazariyesine temas eder gibi gördükleri bu ayet hakkında uzun bahisler yapmışlar. Hatta Gazali, bu ayetin tefsiri için adında bir eser yazmıştır

İnsan aklı, bilinmeyene bilinenden, soyuta somuttan, zora kolaydan, genele özelden gitme eğilimindedir. Yüce Allah?ın, eşi, benzeri, ortağı, dengi yoktur ki; insan, kıyas ve temsil yoluyla; deney ve tecrübe vasıtasıyla, düşünce ve hayal aracılığıyla onun kutsi hakikatini anlamaya yol bulabilsin.

?Biz insana şah damarından daha yakınız? (Kaf Suresi, 50/16) buyruluyor.

Allah mekandan, zamandan, şekilden, cisimden münezzehtir.

«? Allah her şeyi bilir demek gerekir.

Bir misal: Siz okuduğunuz kitaba ondan daha yakınsınızdır; o kendisinde nelerin yazıldığını bilmez, siz bilirsiniz... Ve kitap sizden çok uzaktır, yani sizi anlamanın, tanımanın, seyretmenin çok gerilerindedir.

'' Allah herşeyi görendir'' ayeti Allahın heryerde olduğu anlamı gelmezmi hocam?

Bir kimse :

Öyleyse bize düşen, Allah'ın zatının nerede, nasıl olduğunu değil, O'nun sıfatlarını, isimlerini fiillerini ve icraatlarını düşünmektir.

birde aklı evvel zatlar derler ki ALLAH VAR YUKARDA şöle, böle...

Yani birinci bakış açısı gibi mahzur yüklemiyor..

CENAB-I HAKK HEM BİR TANE HEM DE HER YERDE, İZAHI NEDİR?

Allah?ın, mahlukatına yakınlığı ve mahlukatın ondan uzaklığı zaman ve mekan ölçüleriyle izah edilemez.

aynen..

BENZER BİR TARTIŞMA ŞURDADA VAR:

Büyük bir alim düşünelim. Bu zatın öğrencilerinin hepsi aynı mekanda bulunsunlar ve sıra ile ondan ders alsınlar. İlme henüz başlamış bir talebe, onun huzurunda oturup dersini aldığı zaman, o yakınlık içinde bir uzaklık vardır. Çünkü o genç adam, o büyük imamı, o dahi alimi anlamanın çok ötelerindedir. İlmi ilerledikçe hocasına daha çok yaklaşacak ve ona olan hürmeti, takdiri, hayreti gittikçe artacaktır...

Allah?ın bütün sıfatları, sonsuzdur, sınırsızdır ezeli ve ebedidir. Akıl, ise sınırlıdır ve sonradan yaratılmıştır. Sınırlı olan sınırsız olanı, başlangıcı ve sonu olan, ezeli ve ebedi olanı elbette kavrayamaz. İşte gerçek anlamda idrak ve doğru algılama, insanın Allah?ın mahiyetini algılamaktan aciz olduğunu anlaması, idrak etmesidir.

Öyleyse Allah her yerde hazır ve nazırdır. O, herkesin her halini görür, her sesi duyar, herkesin imdadına koşar, herkese Rahmaniyet ve Rahimiyeti ile tecelli eder. Binaenaleyh, azametlidir, başka yardımcıya ihtiyacı yoktur. O, herşeyi tek başına yapar; cenneti, baharı yaratma kolaylığı içinde yaratır. Bu O?nun azamet, Celal ve Vahidiyetinden kaynaklanan bir neticedir. Ve Allah her yerde, her mekanda hazır ve nazırdır, ama cisim olarak ve mekan tutarak değil, O, esma ve sıfatlarıyla keyfiyet ve kemmiyetten müberra ve münezzeh olarak, hazır ve nazırdır. Bu da Cenab-ı Hakk?ın Ehadiyetinin, Cemalinin, Rahmaniyet ve Rahimiyetinin cilvesidir. Mesela, işte şahid!

Eser ustasının idrak edip anlayamayacağı gibi, akıl da kendisini yaratanın mahiyetini anlamaktan acizdir. Çünkü akıl, yaratılmıştır ve sanat eseridir ve sınırlıdır. Görmenin, işitmenin kısaca beş duyunun sınırlı bir algılama sahası olduğu gibi, aklında belirli bir anlama sahası, sınırlı bir algılama gücü vardır. Cenabıhakk?ın kudsi mahiyetini anlamak, idrak etmek, aklın idrak ve intikal sahasının dışındadır.

Cenab-ı Hak, hem bir tanedir, hem de her zaman ve her mekanda ilmiyle, kudretiyle, hazır ve nazırdır. Biz böyle demekle, Allah?ın zatıyla, bir cisim gibi yer tuttuğunu, bir hayyiz işgal ettiğini düşünmüyoruz. Allah bir tanedir derken, celalinin ve azametinin ifadesini söylüyoruz. Allah her yerdedir derken de, Rahmaniyetiyle, Rahimiyetiyle, ilmiyle, kudretiyle yani -benzetmek olmasın- güneş şualarıyla başımızı okşadığı halde, biz ona yetişemiyecek kadar bizden uzak olduğu gibi, Cenab-ı Hak?da bu sıfatlarıyla bizi kuşattığı ve bize bizden yakın olduğu halde, bizim O?na ulaşmama buudumuzla da bizden namü-tenahi mualladır. Evet, Cenab-ı Hak?Biz insana şah damarından daha yakınız.? (Kaf, 50/16) buyuruyor. Bana şah damarımdan daha yakın olan Allah, demek ki keyfiyetsiz, kemmiyetsiz olarak her yerde hazır ve nazırdır. O, ?İnsanla kalbi arasına girer? (Enfal, 8/24). Demek ki bana kalbimden de yakın. Eğer ben desem ki, ?Kalbimde Allah vardır? doğrudur. Çünkü O beni benden daha iyi bilir. Ben kendi kalbimi anlıyamamış olabilirim. Ve yine: ?Attığın zaman sen atmadın, attığını Allah attı.? (Enfal, 8/17) buyurulduğuna göre, demek ki Bedir?de ve daha başka yerlerde Efendimiz adına atan da Allah idi. Öyleyse atmaya varıncaya kadar herşeye doğrudan tesir ediyor. Öyleyse Allah her yerde... Bu ve benzeri ayetler, Rabbimizin, Rahmaniyet ve Rahimiyetiyle, Cemaliyle, Celaliyle, Kemaliyle, Kudretiyle, İlmiyle, İradesiyle ve diğer sıfat ve isimleriyle her yerde hazır ve nazır olduğunu gösteriyor.

«? Allah her yerde hazır ve nazırdır sözünü çok söylemektedir. Bu sözü söylemek yerine,

Aklın, Allah?ın mahiyetini idraki, mantıksal olarak da çelişkiyi gerektirir. Çünkü o halde sınırlı, sınırsızı; sonradan olanın başlangıcı olmayanı kapsaması gerekir. Bu ise imkansızdır. Akıl, Allah?ı varlığı zorunlu, kudreti sınırsız, iradesi sonsuz, ilmi her şeyi kuşatan olarak bilmekle sorumludur. Zaten yaratılış amacı da budur. Şu halde Allah?ın kutsal mahiyeti ne idrak ne hayal ne hissedilebilir. Akılla anlaşılan ve duygularla algılanan her şey mahluktur. Allah?ın varlığı bu dünyada, ancak aklın nuruyla görülür, kalbin sezgisiyle sezilir.

Yakınlık ve uzaklığın bir başka cihetini bize ders veren bir hadis-i kutsi: ?Kulum bana nafilelerle yaklaşır...? Yakınlaşmanın manevi olduğunu, kalbi ve ruhi olduğunu bu kutsi hadis ders veriyor bize... Nafile; farz ve vacipleri işledikten sonra kulun rabbine daha fazla yakınlaşmak, kalbini ulvi feyizlere daha ziyade açmak ve ömrünü rıza yolunda daha verimli harcamak niyetiyle yaptığı ibadetler, tefekkürler, ilticalar, şükürlerdir.

yakalamaya çalışalım..

Çevremizde cereyan eden olaylar, hem bizim iç dünyamızda hem de realite planında, Allah?ın biricik dayanak, biricik sığınak ve biricik melce olduğunu isbat etmektedir. Çünkü, mesela, ben aciz ve fakir bir insan olarak, acz ve fakrımı idrak şuuru içinde, kırılmış bir tahta parçası üzerinde, denizin müthiş dalgaları arasında, ellerimi kaldırıp?Ya Rabbi Ya Rabbi!? diyorum. Vicdanımın derinliklerinde biliyorum ki beni duyacak birisi var.. Beni duyması için de O?nun her yerde hazır ve nazır bir Rabb?ül Alemin olması lazımdır. Öyle bir Rabb?ül Alemin ki, benim niyazımı işittiği aynı anda bir karıncanın kendisine has ızdırar diliyle yaptığı dua ve taleplerini de işitir.

İnsan bedeninde bulunan ruhun mahiyetini insan aklı kavramaya güç yetirememektedir. Allahın yarattığı bir mahluku anlayamayan insanın onu yaratanı anlaması elbette mümkün değildir.

Demek ki O, karıncaya da şah damarından daha yakın. Dünya çapında kabul olan bütün dualar bu gerçeği ifade de güçlü birer beyandır.

Kendi mahiyetini bilmekten aciz olan insanın, bütün akılların, hayallerin, ruhların, hislerin, vicdanların, hafızaların ve meleklerin yaratıcısı olan Allah?ın kutsi mahiyetini anlamaya zorlanması, en büyük bir cehalet ve demagojidir.

En küçüğünden en büyüğüne kadar muztar kalan her varlık Allah?a karşı dua ve niyazda bulunur, Allah da bu dualara cevap verir. Cenab-ı Hak?Muzdar dua ettiği zaman onun duasına icabet eden kimdir? (Neml, 27/62) ayetiyle bize bu hakikatı talim edip haber vermektedir. Zaten vicdanlarımız bunun şahidi değil mi?

Cenab-ı Hakk mekandan münezzehtir. Buna misal Güneş ışığı, ısısı ve yedi rengi vasıtası ile, dünyada ki bütün parlak şeylerde bulunur, her yerde sıfatları hükmünde olan ışık, ısı ve yedi renk ile görülür ve vardır fakat güneş kütlesi ve zatı itibariyle parladığı ve ışıklandırdığı hiç bir parlak şeyde bulunmaz. Demek güneş sıfatları ile dünyadaki tüm parlak şeylerde var fakat kütlesi ve zatı itibarı ile, dünyadaki hiç bir şeyin içerisinde değildir. İşte güneşe bu özelliği veren Allahımızın sıfatları ve mahiyeti elbette aklımızın anlayamadığı kadar mükemmeldir. Allah sıfatları ile, yani kudreti ilmi ve iradesi ile her yeri kuşatmıştır. Fakat zatı itibariyle hiç bir şeyin içerisinde değildir. Demek heryerde hazır olması, sıfatları itibariyledir. Fakat hiç bir mekanda olmaması ise, zatı itibariyledir. Çünkü, mekanı yaratan O'dur ve mekana muhtaç değildir.

"Allah'ın zatını düşünmeyin, fiillerini tefekkür edin"

?Göklerin ve yerin mülkü O?nundur? (Bakara Suresi, 2/107)

YANİ;