Türk Müslümanlığının bir yönetici-bürokrat sanatçı ve zengin katı; bir de halk katı vardır. Birinci tabakanın dindarlığı söylem düzeyinde 'Benim dedem de hacıydı', 'Ninemin de başı örtülüydü', 'şekil önemli değil , önemli olan kalp temizliğidir', 'Benim kalbim temiz'... vs. şeklinde aktüelleşir. Eylem düzeyinde ise genellikle mübarek gecelerde içki içmemek, kandil simidi yemek, yakınlarının cenazesine yarım başörtüsü ve siyah gözlükle katılmak ve Ramazanda oruç tutmak şeklindedir. Halk katında ise, beş vakit (% 45) veya Cuma (% 84) namazı kılma, hacca gitme (% 17), oruç tutma (% 91) şeklinde ibadetlerin ağırlıkta olduğu bir dindarlık tarzı yaygındır. Biz aşağıda bir bütün olarak 'Türk Müslümanlığı'nın bazı karakteristik özelliklerini fenomenolojik yöntemle gözlemlemeye çalışacağız.

Beş İslam'ın Şartı + Altı da İnancın Şartı / Ahlak-sız Türk Müslümanlığı

evet boyu, kilosu, burcu ve dahi ilişkiye açık olması derkeeeen sözüm ona fazlaca önemsenen bir bilgi daha var, ne dersiniz...

Yalnız Kur'an'da söz konusu edilen iman, Allah ve ahireti kesin tasdik etmekle başlayan ve bu iman Allah'a ise, O'na saygı duyma, O'nu sevme, O'nun bilincinde olma, O'na hamd ve şükretme, rahmetini umma, azabından korkma ve O'nu sık sık anma şeklinde artan ve eksilen, bir şuur ve kalp fiilleri şeklinde tezahür eder. Ahirete iman ise, cennet nimetlerini, ödüllendirmeyi arzu etme; cehennemde cezalandırılmaktan da korkma şeklinde ortaya çıkar. Zorunlu olarak ahlakı doğuran bu bilinç hali 'takva' olarak isimlendirilir. Ancak, Türklerin itikadi mezhebi olan Maturidiliğin iman anlayışı böyle değildir. Türklerin iman anlayışı, fıkıhta mezhepleri olan Hanefiliğin kurucusu olan Ebu Hanife'nin Murcie'ye yakın iman anlayışına dayanır. Maturidi, Ebu Hanife'nin itikad alanındaki görüşlerini alarak geliştirmiştir. Bu görüşe göre iman, salt zihinsel kesin tasdik dan ibarettir. Bu inanç anlayışı zamanla işlenerek itikad kitaplarında "Amentü" şeklinde özetlenmiştir: Amentü'de imanın temel iki unsuru bulunduğu gibi; melekler, önceki peygamberler ve onlara verilen kitaplarla birlikte bir de yorumlayana göre içeriği değişebilen 'kader' eklenerek sayı altıya tamamlanmıştır. Elbetteki Allah'ın haber verdiği varlıkları ve geçmiş haberleri tasdik etmek zorunludur. Ancak, dinin ve dindarlığın özünü oluşturan iman, Allah'a ve ahiret hayatına olan imandır.

Alevi dindarlığı ve din anlayışı , sosyolojik olarak kırsal kökenli ve Şamanizmle birlikte birçok İslam öncesi kadim inançların karışımı bir sentezdir. Türk Müslümanlığının bu versiyonu, İslam'ın beş şartından dördünü de atarak din ve dindarlığı "Kelime-i şehadet"e indirgemiştir. Aleviliğin, Kur'an ve sünnet etrafında dönen bir söylem olma yerine, Hz. Ali'nin mitleştirilmiş kişiliği etrafında oluşan bir söylem olduğu bilinmektedir. Alevilikteki "Ali"nin tarihsel Ali değil, mitleştirilmiş Ali olduğu herkes tarafından bilinmektedir. Tıpkı Hıristiyanlığın tarihsel İsa yerine, tanrılaştırılmış İsa etrafında oluşturulduğu gibi.

İman ve inanç birbirinden ayrı şeylerdir. İman inanca dayanır. İman canlı, sıcak, tutkulu, dinamik ve sahibini mutlaka eyleme zorlayan bir şey olduğu halde; inanç, ölü, kuru, zihinsel, pasif, durağan bir itikaddır. İman artar-eksilir; inanç ise değişmez . İmanın karşıtı küfür, inancın karşıtı reddetme, kabul etmeme, yalanlamadır. İmanı olanın ameli mutlaka olur; ancak inancı olanın ameli olmayabilir. İnanç, imanın ölmüş halidir.

İŞTE SİZE TÜRK MÜSLÜMANLIĞI..

amma velakin toplumların kendine has yaşantı tarzını düşündüğümüz zaman böyle bir genellemeye gidebiliriz. madem AAllahu teala insanları ırkalara ve kavimlere ayırmış o halde kavimlerin kendine has özelikleri ve yaşantıları üzerinde konuşabiliriz..

s. karakoç

haberlerde bir ARAP şeyhinin bir insana yaptığı eziyeti izlemeye çalıştım. Toplumumuzda yozlaşma olduğu doğrudur ama diğer İslam ülkelerininde İslamı çok iyi yaşadığına inanmıyorum doğrusu.

ince ince karşılardın, olağan karşılardın

george ellerine sağlık:)

ve serinkanlılıkla aynaya bakmayı teklif ediyor bize...

daha uzatmaktansa yazının final paragrafını hatırlatarak bitirmek istiyorum :

Türk toplumunun ideal dindar tipi 'abdestli-namazlı', 'namazında-niyazında', 'namazında-orucunda', sarıklı-sakallı', hacı, örtülü-tesettürlü insanlardır. Hacca gitmek isteyenler genellikle ömr-i ahirinde bu ibadeti ifa eder. Çünkü 'hacı'lığı 'taşıması' gerekir. O da dünya işleri ile uğraşırken olmayacak bir şeydir. Ancak, hacca gidenlerin çocukları da 'hacı'lık statüsünün güvenilirliğini ranta dönüştürmesini bilir. "Hacıoğulları" işyeri tabelalarına yansır. İman Türklerde inanç olarak algılandığı için, dışarıya taşan bir sonucu olmadığı için 'iman ile paranın kimde olduğu bilinmez'. İman, son nefes verilirken lazım olduğu için 'dünyada mekan-ahirette iman' gerekir.

Osmanlı-Türk Müslümanlığı "ilmihal" Müslümanlığıdır. İlmihallerin içeriğinin yüzde doksanı ise itikad ve ibadetten oluşur. Buna "32 farz" Müslümanlığı da denir: "Beş İslam'ın şartı, altı da imanın şartı, etti 11; üç de guslün farzı, etti 14; dört de abdestin farzı, etti 18; 12 de namazın farzı , etti 30; iki de teyemmümün farzı, etti 32." Otuz iki farzı sayma, sayabilme Anadolu'da vasat Müslüman olmanın kriteridir. Oruç ve hac ibadetinin farzlarıyla sayı 54'e tamamlanarak bir Müslüman'ın "din bilgisi" tamamlanmış olur.

hep güzel şeylerimizi konuşa konuş çirkinliklerimiz aldı başını gitti zaten suizan. artık çirkinliklerin üzerini örtmek işe yaramıyor.

elhamdulillah demesini de beceremez yaaa.. neysee..

o zaman hopa ŞİNANAY gülümse:))hayde...

hani derler ya herkes kendi evinin önünü temizlese heryer pırıl pırıl olur diye.. aynen o hesap.. kendi pisliğimizi görmeden başkalarına laf etmeye hakkımız yok..

idare lambasının devri kapandı dede..

önce kendi eksikliklerimizi görelim.

aaa elhamdülillah müslümanız canıııım, kafa kağıdında bile kapı kimin öyle yazıyo, dimi ama...

dini:islam

tarih sayfaları karıştırılınca islamın bize bizimde islama çok şeyler kazandırdıkları görülecektir. güzel hasletlerimizle değerlendirmelerimizi yaparsak belki iyi ve güzel olan şeylere konuşulur cümleten hayırlı akşamlar

dinini ne diye yazmışlar anlamadım.. islam olsa ne olur hristiyan olsa ne olur..

İslamı ülkeler değil müslümanlar temsil eder, ülkeler değil insanlar yaşar.

Kur'an okuyan bir kimse Hz. Adem'den Hz. Muhammed'e kadar yüzlerce peygamber tarafından tekrar tebliğ edilen İslam dininin özünün Allah ve ahirete iman etmek ve ahlaklı olmak olduğunu görür. Kur'an'da bu öz "iman edenler ve salih amel işleyenler" şeklinde yüzlerce tekerrür eder.

adam içkiyi içer kumar oynar... her türlü haltı yer sonra kalkar elhamdurullah müslümanım der.

elbette ki haklısın ancak bu tür şeyler genelde milletlere mal edilir. mesela arapların temizlğğe riayet etmediği söylenir. bizim kendimizi düzeltmeden araplar pis bir millettir demeye hakkımız olabilir mi. kişşisel bazda dediğin doğru elbette

İLHAMİ GÜLER

Türk Müslümanlığını, yani bizi gerçekten çok güzel anlatmış, en çok hoşuma giden tespit de;domuz etine gösterdiğimiz itinayı rakıya göstermediğimiz, gerçekten harika,

işte size dumanı üzerinde örnek; derya vakası ve saz arkadaşları sevinç ile esra :))))

Hacca giden vatandaşlarımızın Mescid-i Haram'da namaz kılan Arapların namaz esnasında ta'dil-i erkana dikkat etmediklerini, namazda rahat davrandıklarını, Mushaf'ı başlarının altına koyarak camide yattıklarını görünce, döndükten sonra Türklerin Araplardan daha iyi Müslüman olduklarını iddia ettiklerine hepimiz şahid olmuşuzdur. Son yirmi yıldır 'siyasal veya fundamental İslam' çıktıktan sonra bizdeki halk İslamı'nın 'Türk Müslümanlığı' şeklinde yeniden değerinin keşfedildiğini söylemek mümkün. Bazılarının, bu Türk Müslümanlığının merkezine 'Alevi' yorumunu koyarak yeniden inşa etmeye çalıştıklarına şahit olmaktayız.

Kur'an'da Allah'a imanı desteklemek, canlı tutmak ve ahlaka yardımcı olması amacıyla konulan ibadetler, bağlamlarından, amaçlarından koparılarak kendileri bizatihi amaç ve dinin en önemli ve neredeyse dinin tamamını ifade eden unsurlar haline getirilmiştir. Zamanla tekrar edile edile alışkanlık haline gelerek rutine binen bu ibadetler, amaçlarını büyük ölçüde yitirmişlerdir. Bu ibadetler Allah'a "borç ödeme" mantığı ve ahirette "sevap" kazanma amacına indirgenmiştir. Kur'an'da inanç, imanın temeli; ibadetler de iman ve ahlakın yardımcısı konumunda iken; aradan iman ve ahlak kaybolmuş, inanç ve ibadetler bunların yerini almıştır.

Başlık sahibinin de eline, yüreğine sağlık..

Hanefiliğin Türk versiyonunda ahlak ve salih amel söylem düzeyinde dinin emri ve önemli bir unsuru olarak kabul edilse de, pratikte dinin salih amel boyutu ibadetlere indirgenmiştir. Bu da "İslam'ın şartı beştir" formülü ile yapılmıştır. Yani İslam dini, beş unsurda özetlenmiş, daha doğrusu beş unsura indirgenmiştir. Bunlardan birincisi, "Amentü"nün de özeti olan "Kelime-i şehadet"tir. Yani "iman" önce 'Amentü' şeklinde altı "inanç" ilkesine indirgenmiş, daha sonra bu da özetlenerek "Kelime-i şehadet" şeklinde söze indirgenmiştir. Diğer İslam'ın dört "şart"ı da dört ibadettir: Oruç, namaz, hac ve zekat.

idare et...

denize karşı küçüle küçüle giden evleri

harika bir yazı...

ahir zaman müslümanları demek daha doğru olurdu sanırım

kendi pisliğimiz diye birşey olabilir?

Özetle, bu söylenenler bir öz-eleştiridir. Diğer Müslüman milletlerle mukayese edilerek söylenmiş şeyler değildir. 'Onların bizden neresi iyi' denebilir. Ancak, 'Türk Müslümanlılğı' denen olguya Kur'an'ın ortaya koyduğu "iman ve salih amel" ilkeleri açısından baktığımız da, hiç de iyi bir yerde olduğumuz söylenemez. Ev taşımasında olduğu gibi, bir din, doğduğu, yurt, millet ve dilden başka bir yurt, millet ve dile taşınırken bazı zaiyatlar olur. Yeni kimliğin üzerinden bir de bin senelik bir zaman geçince, bazı inhirafların olması kaçınılmazdır. Türkler kimliklerinin ontolojik kurucu bir unsuru olarak İslamiyeti kabul ediyorlarsa, onu biraz daha ciddiye almak zorundadırlar.

bahsettiğiniz örnekler çokğaltılabilir aslında. bu ne perhiz bu ne lahana turşusu şeklinde tasvir edebileceğimiz o kadar çok işimiz var ki saymakla tükenmez.

bu topraklarda arz-ı endam eden dinsel kimliğin, yazarın da belirttiği üzere fenomenolojik yöntemle analiz edilmesini hedefliyor...

Kur'an kursları olayı Türk Müslümanlığını özetleyen başka bir gerçektir. Önemli olan ilahi kelamın manasını kavramak değildir. Önemli olan, ilahi kelamı Arapça okuyabilmeyi öğrenmektir. Ramazanlarda 'hatim' indirme ve ölülere bağışlama; ölülerin arkasından 'mevlid' okutma ve kandil gecelerinde ibadet ve dua ile hem dünyalık beklentilerimizi karşılama hem de ahiret için bol sevap kazanma Türk insanının tipik dindarlık tezahürleridir.

Toplumsal ahlaka gelecek olursak; Türkler, Kur'an'da sadaka, infak ve zekat olarak ifade edilen 'yardımseverliği' hakkıyla yerine getirirler. Misafirperverdirler. Ancak, haksız kazanç ve hırsızlık alabildiğine yaygındır. Hele kamu malı, devlet malı olunca 'Devlet malı deniz, yemeyen domuz' kuralı geçerlidir. Kendinden olmayanları sömürme kabiliyeti yoktur; ancak, kendinden olanlara karşı aynı hassasiyeti göstermez. Yaptığı işi hakkıyla ve dürüst olarak yapmaz. İşin hilesine kaçar, tembellik eder. İdeal olan 'salla başını, al maaşını'dır. 'İşini bilir' sözü Türkçe'de lafzi anlama gelmez, işin hilesini bilir anlamına gelir. Kısa yoldan 'köşe dönme' ile zengin olma, işi 'beleşe getirme' idealidir. Türkler zora gelmez, 'işin kolayını tutmak' daha doğrudur. Terlemez, üretmez. Rant yoluyla, faizden, piyangodan, totodan, lotodan, defineden kısa yoldan zengin olmayı düşler. Yalan söylemekte bir beis görmez. 'Yalandan kim ölmüş' ki. Araplar kadar olmasa da sözünde fazla durmaz. 'Sözün sened' olduğu dönemler geride kalmış; çek-senet mafyası türemiştir. Kur'an'daki 'cahiliyye' kavramının anlam içeriğine yakın bir şekilde çok kötü bir 'gurur' anlayışı vardır. Gururuna dokunanı çekip vurur. 'Burnundan kıl aldırmaz'. Erkeklik gururuna dokundurtmaz. Gösterişe çok düşkündür. Yaptığı birçok şeyi "görsünler diye" yapar. İşimiz, gücümüz: 'el-alem ne der', "Acem peh peh'i, Türk poh poh'u sever." Yani israfa gömülmüş durumdayız. 'Yerli malı' kullanmak ve tutumluluk otuzlu yıllarda kalmış bir masaldır.

aaa olur mu, biz hiç bir şeyden geri kalmayız... al sana türk müslümanlığı...

1000 yıldızlı otel hangi ülkede?

evvelen yazının etnik bir göndermesi yok...

asıl ben teşekkür ederim yorumunuz için..

Türk dindarlığı, domuz etinin haram olduğu ve yenmemesi gerektiğinde çok hassastır. Ama aynı titizliği rakı içme, şarap içme konusunda göstermez. Rakı, Türklerin 'milli' içkisi haline gelmiştir. Atalarımızın 'kımız' içmesi gibi. Erkekleri bekareti önemser, oysa kendisi zinadan kaçınmaz ve bunu meşrulaştırır . 'Namus' uğruna kolayca cinayet işler. Namusunu temizler.