Bu çeşitli bakış açılarıyla Kürt sorununu değerlendirme olanağını saklı tutarak Kürt ve Türk emekçilerin vardığı noktanın feodal-ümmet toplumunun birbirine temas etmeden yaşayan ''Viyana'dan Çanakkale'ye koyun koyuna koyun gibi ne güzel öldük'' romantizminden türeyen Yeni-osmanlıcı yeni emperyalist politikalar olaması gerektiği açıktır. Savaş devam etsin diyen çevrelerin itirazlarını da gözden kaçırmadan yeni bir sosyalist birlik ve anti-emperyalist gündem tartışılmalılıdır!

Düne değin milli burjuvazi ama anti emperyalizm çekişmesinin altında kalmış bu ümmetçi bakış bugün yeni osmanlıcı ve emperyalist destekçiliği çerçevesinde Kürt mücadelesini dönüştürmek ve egemen sınıflar için yapıcı hale getirmek görevini üstlenmiştir.

4-Kürt Sorununa Marksist-Leninist Bakış:

Kürt sorunu bugüne değin temelde çok farklı yaklaşımlarla ve farklı hukuki-siyasi çözüm önerileriyle bitirlimek istenmiştir. Ancak bugün ana akım çözüm biçimi olarak tartışılan savlar hem Türkiye'nin temel pratiklerinden farklı hem de yeni temeli atılan siyasal pratiklerin tam da bağrından gelmektedir. Akp ile başlayan Yeni Tc eski Tc, kapitalizm-küreselleşme tartışması bir yana, şimdi öncelikle tartışmanın belki de savaşın ''yanı'' olan bakış açılarını bilmekte ve seçmekte fayda var. Çünkü sorunun çözümüne kimin hangi gerekçeyle karşı çıktığı ya da destek verdiği önemli. O zaman buyurun:

Aksi halde Türkler ve Kürtler birlikte emperyalizmin müslüman gücü olarak egemen sınıflara ve uluslarası güçlere ''yedek'' olmaya devam edeceğiz.

Devletin seksenlerden doksanlara ulaştığı, Kürt vardır ama Kürt sorunu yoktur gibi çelişkili bir bakış açısının özetidir. Kürt yoktur noktasından Kürt sorunu yoktur noktasına evrimi temsil eder.

Yalan mı?

2-Kürt Sorunu Emperyalist bir Projedir:

Cumhuriyet tarhinden bugüne Kürt sorununa gerçekten demokratik ve sınıf temelli bakışın en önemli temsilciliği başta Tkp olmak üzere Marksist-Leninist siyasal çevrelerden gelmiştir. Kürt sorununda Türk ve Kürt emekçilerin sosyalist birliğini kapsayan gönüllü birlik önerisi antiemperyalist birlikteliği ve Kürtlerin toplumsal-siyasal haklarını inkar etmeden savunmayı başarmış sosyalist çizgi dünden bugüne çeşitli yenilgilere uğrasa da Kürt sorununu en demoktaik-ilerici bakışla değerlendirmeye çalışmıştır.

1-Kürt Sorunu Yoktur Pkk Sorunu Vardır:

3-Kürt Sorunu Yoktur Az İslamcılık Vardır:

Diğer iki milliyetçi ana akım proje arasında bugüne değin tartışmanın boyutlarını en geniş tutan bakış açısıdır. Bugüne değin Kürt sorununun kaynağı olarak bütün sorunların kaynağı gördüğü cumhuriyeti suçlayan ve en köklü çözümün İslam birliği temelinde çözümlenmesi gerektiğini savunan bu bakış açısı yakın zamana kadar ümmetçilik birliğini savunmuş, Osmanlı'daki işbölümü temelli feodal-ümmet toplumunu örnek olarak göstermiş ancak kökeni Osmanlı'ya dek uzanan din ve milliyet eksenli ayrışmayı tam olarak açıklayamamış bir yaklaşımın ürünüdür.

Bu bakış açısı da ilki kadar Türk milliyetçiliğinin temel savlarını yansıtsa da Kürt sorununu zaman zaman kazandığı uluslararası boyutu ve yalnız Tc içinde değil yakın coğrafyada da Kürt siyasetinin kimi savrulmalarını yansıtması ve değerlendirmesi açısından önemlidir. Ancak bu değerlendirme çoğu kez Savak, Cıa, Mossad etkenleriyle gereğinden fazla abartılmakta ve egemen sınıfların ''cumhuriyet'' algısı dışına çıkamamaktadır.