EY VATAN! GÖZYAŞLARIN DİNSİN.. YETİŞTİK ÇÜNKÜ BİZ..

Cemaat Meclisleri dini, eğitim, kültürel ve öğretim ile kişi haklarına yönelik bütün hususlarda yetkili olacaklardır. Cemaat Meclisleri, kendi toplumunun refahını arttırmak amacıyla kurulan tesisler, hayır ve spor işleri ve cemiyetleri, üretim ve tüketim kooperatifleri veya kredi kuruluşları gibi münhasıran topluma özgü yararlar sağlayıcı kurumlara ilişkin işler hakkında da yetkili olacaklardır.

EN ÜSTTEKİ YAZININ SONUNDA BÖYLE YAZIYOR.

Bugün Lozan Anlaşması 'nın yıldönümü... Kıbrıs Türk 'ünün 85 sene önce satıldığını gözler önüne seriyor. İsmet İnönü başkanlığındaki ekip tarafından Lozan 'da yapılan anlaşmayla, Kıbrıs İngilizlere bırakılmış ve Kıbrıs Türkleri İngiliz tabiiyetine geçirilmiş.

a) Bu kentlerin her birinde, birlikte yapılacak işlerin yerine getirilebilmesi için koordinasyon komitesi kurulacak ve bu komite, işbirliğini gerektiren konular ile uğraşacaktır. Bu komiteler, her kasabadaki Rum belediyesi tarafından seçilen iki, Türk belediyesi tarafından seçilen iki üye ile, iki belediye tarafından seçilecek bir başkandan oluşacaktır.

21. Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan, İngiltere ve Türkiye arasında yeni Kıbrıs Devletinin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve anayasasını garanti edecek bir antlaşma yapacaktır. Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Türkiye arasında bir de askeri ittifak antlaşması yapılacaktır. Bu iki antlaşma, anayasa hükmünde olacaktır.

imzalanan belgeler:

3. Batum Meselesi: Misak-ı Milliye göre, Batum?un geleceği, halkın oyuna müracaatla belirlenecekti. Batum, Birinci Dünya Harbi sonunda imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması'yla da Anavatan?a kavuşmuştu. Ancak, Moskova Antlaşmasıyla cüz'i bir yardım karşılığı Ruslara bırakılan Batum için, Lozan?da en küçük bir girişimde dahi bulunulmadı.

Md. 40. ?Müslüman olmayan azınlıklara mensup olan Türk vatandaşları... eşit hakka sahip olacaklardır.? Buradaki düzenleme?vatandaş? hukuku ve?eşit? hak esasına göre yapılmıştır. TC Devleti, eşit vatandaş esasına göre kurulduğundan, kökeni ne olursa olsun herkes birbirine eşittir. Rum Ortodoks vatandaşlarımız, her konuda olduğu gibi vakıf, dernek, şirket gibi tüzel kişilikler kurmada da aynı haklara sahiptir. Bu bahiste herhangi bir ihtilaf yoktur.

4. Yukarıdaki maddede sözü edilen Karargaha, Yunanistan 950 kişilik bir subay astsubay ve er birliği ve Türkiye 650 kişilik bir subay, astsubay ve er birliği ile katılacaklardır. Kıbrıs Cumhuriyeti, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Yunan ve Türk birliklerinin artırılma veya azaltılmasını Yunan ve Türk Hükümetlerinden birlikte isteyebileceklerdir.

d) Müttefik memleketlere üs veya diğer kolaylıklar sağlanması

4 Şubat 1923?te kesilen görüşmeler, İngiltere ve Fransa?daki asker ailelerinin tesiriyle meydana gelen umumi efkarın arzusu üzerine, TBMM murahhasları Lozan?a davet edilerek, yeniden başlatıldı. 23 Nisan 1923?te başlayan ve 23 Temmuz?a kadar üç ay süren İkinci Lozan Konferansında; TBMM murahhasları aynı kalmasına rağmen müşavir heyetinde değişmeler oldu. İngiltere ve İtalya başmurahhasları değişip, ABD de, bir murahhas gönderdi.

İki toplumdan birinin yüzde yüze yakın bir çoğunluğunun bulunduğu bölge ve mahallerde, merkezi yönetime karşı sorumlu yöresel yönetim organları, münhasıran bu topluma mensup memurlardan oluşacaktır.

Cumhuriyet Yasaları ile yönetilecek kooperatifler veya kredi kurumları, denetim yönünden Cemaat Meclislerinin yetkilerine bağlı olacaklardır. Cemaat Meclisleri, sadece bir cemaat tarafından oluşturulan belediyelerin meseleleri üzerinde de yetkili olacaklardır. Cumhuriyet yasalarına bağlı olacak olan bu belediyeler, işlevleri yönünden Cemaat Meclisleri tarafından denetleneceklerdir.

20 Kasım 1922 - 4 Şubat 1923 tarihleri arasında devam eden Birinci Lozan Konferansında, 30 Ocak 1923?te Türkiye ile Yunanistan arasında?Esirlerin Değiştirilmesi? hakkında mukavele imzalandı.

Türk Boğazları?ndan gemilerin duraksız geçişi, bilindiği gibi, 1936 yılından beri Montrö Anlaşmasının ön gördüğü şartlar çerçevesinde düzenlenmiştir. Montrö sözleşmesi kendine münhasır, yani benzeri olmayan?hukuk dilinde?sui generis? diye adlandırdığımız bir sözleşmedir. Dolayısıyla Türk Boğazları hukuk açısından başka boğazlara benzemeyen bir geçiş düzenine sahiptir. Pekiyi, bu düzenleme nasıldır?

e) Makarios?un Londra?da imzalanan belgeleri kabul ettiğine ilişkin bildirisi,

22. Kıbrıs?ın herhangi bir devlet ile tamamen veya kısmen birleşmesinin veya ayrılıkçı bir bağımsızlığın önlenmesi kabul edilecektir.

MADDE 4.

Türk Boğazlarını korumak ulusal çıkarımız içindir ve hepimizin görevidir. Bu nedenle Türkiye devletinin de Türk Boğazları gibi tarih boyunca dış siyasetimizde çok büyük bir önemi haiz bir konuda ancak uzmanlara danışarak bir politika oluşturması ve buna göre beyanlarda bulunması daha sağlıklı ve yararlı olacaktır.

Temel esasların 8. maddesi gereğince vetoya tabi Savunma meseleleri şunlardır.

Görülen manzara şudur: Amerika ile Rusya; Kafkaslar bölgesinde bilek güreşi yapıyor. ABD; bu yarışta Türkiye'yi zorlayarak Rusya'ya karşı yanına çekiyor. Türkiye, kendi güvenliğini garanti eden boğazlardan geçişi kontrol hakkını, ABD'ye deldiriyor. Böylece 1936 yılında sağladığımız boğazlardan geçişi kontrol hakkımız, güçlü bir devletin bastırmasıyla delinmiş oluyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti, bu maksatla adanın gerek birleşmesini, gerekse taksimini doğuracak doğrudan doğruya veya dolaylı olarak gerçekleştirmeye yardımcı ve teşvik edici tüm hareketleri yasaklar.

Vetoya tabii güvenlik meseleleri şunlardır:

Yarın öbür gün Rusya da aynı gerekçelerle bastırırsa ne olacak? Binlerce yıldır gündemde olan Boğazlar Meselesi Boğazlara egemen olan Türkiye Cumhuriyeti'nin kendi eliyle yarattığı yeni bir sorun olarak bizzat Türkiye'nin karşısına çıkmayacak mı?

Kıbrıs Türklerinin hakkını ise idam edilen dönemin Başbakanı Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu 'nun girişimleriyle geri almış. Menderes ve Zorlu'nun, 1959 ve 1960'ta imzalanan Zürih ve Londra Anlaşmalarıyla, Türkler haklarının bir kısmını geri almış. Ayrıca Türkiye, Londra ve Zürih Anlaşmalarına ek olarak imzalanan ek anlaşma ile Kıbrıs, Yunanistan ve İngiltere 'ye Kıbrıs Türkleri ile ilgili olarak garantörlük hakkı olduğunu kabul ettiriyor. Bu anlaşmayı, Türkiye adına dönemin Başbakanı Adnan Menderes imzalıyor. Bu arada Londra ve Zürih anlaşmalarının ilgili maddeleri uyarınca 16 Ağustos 1960 tarihinde iki toplumlu Kıbrıs Devleti kurulur ve Cumhurbaşkanlığına Makarios, Cumhurbaşkanlığı yardımcılığına ise Dr. Fazıl Küçük getirilir. Kıbrıs 'ta bütün bunlar olurken Türkiye 'de 27 Mayıs darbesi olMuş, Türkiye 'nin Kıbrıs 'ta söz sahibi olmasını sağlayan sürecin mimarları Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, darbeciler tarafından Yassıada 'ya gönderilmiştir. Zaten yaklaşık 1 yıl sonra da Menderes ve Polatkan idam edileceklerdir.

"Neticede, Lozan'ın bir zafer olmadığı ve hezimet olduğu, her geçen gün daha iyi anlaşılmaktadır."

3. Kıbrıs Cumhuriyetinin, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından birlikte seçilecek tarafsız bir desen ve renkte, kendine özgü bayrağı olacak, Yetkililer ve Toplumlar, bayramlarda Kıbrıs bayrağı yanında Rum ve Türk bayraklarını da aynı zamanda çekme hakkına sahiptir. Rum ve Türk Toplumları Yunan ve Türk milli bayramlarını kutlama hakkına sahip olacaktır.

Sözleşmeye göre hafif su üstü gemileri, küçük savaş gemileri ve yardımcı gemileri toplam tonajları 15 bin tonu ve sayıları 9'u geçmemek şartıyla Boğazlardan geçebilirler. Boğazlardaki bir limana yapılacak nezaket ziyaretleri bu sınırlamalara tabi değildir. Ayrıca Karadeniz'de bulunan devletlerin savaş gemileri de tonaj ve sınıf sınırlamalarına tabi olmayan geçiş hakkına sahiptir. (md.10-14).

M. Kemal ve döneminde yapılanları eleştiren zihniyetler; her halde eski bozuk Osmanlı düzeni ya da düşman işgalinde yaşamak durumunda kalsalardı ÇOK GÜZEL OLACAKTI. İSİMLERİ, DİNLERİ, KÜLTÜRLERİ; KÖLE OLAN BİR TOPLULUK OLSALARDI YABANCI İŞGALİ ALTINDA, O ZAMAN DA BU HAKARETLERİ- SAYGISIZLIKLARI SERGİLEMEYE DEVAM EDERLER MİYDİ?

Bir taraftan Kıbrıs Cumhuriyeti, diğer taraftan Yunanistan, İngiltere ve Türkiye,

Savaşta sözleşmedeki sınırlamalara uymak ve 8 gün önceden Türkiye hükümetine itibarda bulunmak şartıyla savaş gemileri Boğazlardan geçebilirler.

b) Kadro atamaları ve terfiler

13 Kasım 1922?de başlayacağı ilan edilen konferans, 20 Kasım'da başlatıldı. Lozan Konferansında TBMM?ni, Hariciye Vekili ve Edirne Mebusu İsmet Paşa başmurahhaslığında, Sıhhiye Vekili ve Sinop Mebusu Dr. Rıza Nur, Trabzon Mebusu Hasan Bey murahhaslar, yirmi dört müşavir, sekiz katip, bir mütercim, gazeteciler ve askerlerden meydana gelen heyetle temsil etti. İngiltere heyetini İstanbul fevkalade komiseri Sir Horas Rumbolt ve Musul Petrol İşletmesi Şirketinin idare heyeti başkanı Lord Curzon; Fransa adına Şark Fevkalade Komiseri General Pelle; İtalya?yı İstanbul Fevkalade Komiseri Marki Camille Garoni ve Sezar Montanya; Japonya?yı Roma Büyükelçisi Baron Hayaşi, Baron Uçiyai; Yunanistan?ı Elefteryos K. Venizelos ve Demeter Kaklamanos; Romanya?yı Konstantin Dimondy, Konstantin Konseska; Sırp-Hırvat-Sloven Krallığını Dr. Milotin Yuvanoviç; Bulgaristan?ı Bogdan Morfot, Dimitri Stanciof, M. Stambulhu, M. Kinstantoderof; Rusya adına M. Çiçerin, M. Rekefski ve M. Medivani; Portekiz?i M. M. Pereyre; Belçika?yı M. Beletzer ve Amerikan müşahitlerinden M. Caylnd, M. Gru ve Amiral Bristol temsil edip, katıldılar. Konferansa, ev sahibi olarak, İsviçre Cumhurbaşkanı Hab, başkanlık yaptı. 21 Kasım 1922?de, konferansta görüşülecek meseleler için komisyonlar kuruldu. Askeri ve Arazi Komisyonu Başkanlığına Lord Curzon; Azınlıklar ve Yabancılar Komisyonu Başkanlığına Marki Garroni; Mali ve İktisadi Komisyon Başkanlığına Fransa temsilcisi M. Barriere seçildiler.

Neticede, Lozan'ın bir zafer olmadığı ve hezimet olduğu, her geçen gün daha iyi anlaşılmaktadır.

d) Polis yasaları

Birinci Lozan Konferansında; 1) Edirne?nin İstasyon Mahallesi Karaağaç, Yunanlılara bırakıldı. 2) Karadeniz?den Akdeniz?e kadar Türkiye ile Bulgaristan ve Yunan hudutları, askersiz hale konuldu. 3) Türkiye-Irak hududunun tespiti, Milletler Cemiyeti kararına bırakıldı. 4) Türkiye?ye verilen İmroz ve Bozcaada ile, Yunanistan?da kalan Limni, Midilli, Nikarkarya, Sakız, Sisam adalarının askersizleşmesi kararı verildi. 5) Rodos ve Oniki Ada?nın İtalya?ya bırakılması kabul edildi. 6) İstanbul ve Çanakkale boğazlarının iki yakasından on beşer kilometre derinliğindeki bölgelerin askersiz olması; Trakya?daki 8000 kişilik Türk jandarma sayısının 5000?e indirilmesi kararlaştırıldı. 7) İstanbul?da 12.000 asker bulunduracak olan Türkiye?nin; Boğazlar Komisyonuna başkanlık etmesi ve boğazlardan geçişin serbest bırakılması kararlaştırıldı. 8) Kapitülasyonların kaldırılmasına karar verildi. 9) Azınlıklara verilen hakları, Türkiye?nin, Milletler Cemiyeti kefaletinde tanıması kararlaştırıldı. 10) Borçlar meselesinde Türkiye?nin, hissesine düşen onbeş milyon altın lirayı, otuz yedi yıl içinde ödemesine karar verildi. 11) Yunanistan?dan hiçbir harp tazminatı istenmemesi, karara bağlandı.

BOĞAZLAR BÖLGESİ

Bunun üzerine Türkiye, 12 Nisan 1936 tarihinde Lozan Antlaşması'nı imzalamış olan devletlere birer nota vererek Lozan Boğazlar Antlaşması'nın değiştirilmesini, Türkiye'nin ve Boğazların güvenliğini sağlayacak yeni bir anlaşmanın imzalanmasını istedi. Bunun üzerine 22 Haziran 1936'da İsviçre'nin Montrö şehrinde Avustralya, Bulgaristan, Büyük Britanya, Fransa, Japonya, Romanya, Sovyetler Birliği, Türkiye, Yugoslavya ve Yunanistan'ın katılmasıyla başlayan konferans sonucunda, 20 Temmuz 1936'da yeni bir Boğazlar Antlaşması imzaladılar.

1. Anayasanın esas maddeleri ile kurulan ve düzenlenen Kıbrıs Cumhuriyetinin bağımsızlığının, toprak bütünlüğünün ve güvenliğinin tanınması ve devamının kendi ortak yararları gereği olduğunu dikkate alarak.

Savaşta ve Türkiye tarafsız olduğu zaman tarafsız devletlerin gemileri barış zamanındaki kurallara uymak zorundadır.

Zürih ve Londra Antlaşmaları ile tanımlanan ve kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti, anayasına göre iki etnik kesimin eşitliğini kabul eder ve neredeyse konfederal bir yapıyı tanımlar. Kıbrıslı Rumların amacı ise Girit örneğinde olduğu gibi adayı Yunanistan'a bağlı hale getirmek olduğu için özgür iradeleri ile imzaladıkları Antlaşmaları tartışılır hale getirmekten çekinmemişler ve adanın iki ayrı devlet haline gelmesine yol açan olaylar zincirini başlatarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 1964 yılında fiili olarak sona ermesine neden olmuşlardır

Hukuk açısından zorluk yaratan, duraksız geçiş yapan ve uluslararası standartlara uymayan gemilerin geçişlerini denetlemek ve bunlara geçiş şartlarını uygulamaktır. Kuşkusuz bu durum uzman hukukçuların alanıdır ve Türk Boğazlarından geçiş haklarının değerlendirilmesinin uzmanlar tarafından yapılması muhakkak ki daha sağlıklı olacaktır. Gemilerin geçiş hakları, deniz çevresinin korunması ve güvenli geçiş hukuku karmaşık ve uzmanlık gerektiren konulardır.

KIBRIS BELGELERİ...

14. Zorunlu askerlik hizmeti, ancak Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının bu konuda anlaşmaya varması sonucu gerçekleşebilir.

Bu mevkilerin, gaybubet, engel ve boşalması durumlarında, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının yerini, Temsilciler Meclisinin aynı topluma mensup Başkanı ve Başkan Yardımcısı alacaktır.

Gürcistan Lideri Saakaşvili, beklenmedik biçimde Güney Osetya'ya saldırdı. Bir gecede 2 bin Oset'i katleden Saakaşvili'nin karşısına Putin çıktı ve Gürcüleri oradan sürdü attı. Devreye hemen Batı ve ABD girdi. Rövanş için Amerika, gemilerini Karadeniz'e çıkarıp gövde gösterisi yapacaktı. Ama uluslararası Montrö Antlaşması, bu büyük gemilerin Boğazlardan geçmesine izin vermiyordu. Türkiye'nin işine gelen antlaşma delindi; gemiler geçti..

MADDE 1.

MADDE 2.

Kıbrıs Antlaşmaları ile ilgili görüşmeler, Türkiye ile Yunanistan arasında 6-11 Şubat 1959 tarihlerinde Zürih?te yapıldı. Görüşmeler sonunda Kıbrıs Antlaşmalarının temelini oluşturacak metinler üzerinde anlaşmaya varıldı. Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan ya da parafe edilen metinlerin İngiltere ve Kıbrıs?taki iki toplumun temsilcileri tarafından da imzalanması gerekiyordu.

b) Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı, dört yıl sonunda, en büyük beş kentte ayrılmış bulunan belediyelerin, bu şekilde devam edip etmeyeceği hususunu gözden geçireceklerdir.

Oysa, Türk Boğazları ne açık denizdir ne de?uluslararası bir su yoludur?. Türk Boğazları, uluslararası bir sözleşmeye tabii olan, Türkiye?nin bir iç su yolu olup ayrıca?uluslararası deniz ulaşımında kullanılan? önemli bir boğazdır.

HAROLD MACMİLLAN C. KARAMANLIS A. MENDERES

2. Yüksek Akit Taraflar, Kıbrıs Cumhuriyeti?nin bağımsızlık ve ülke bütünlüğüne karşı doğrudan doğruya veya dolaylı olarak yöneltilen herhangi saldırı veya tecavüzlere karşı koymayı üstlenirler.

c) Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan -Türkiye arasında ittifak Antlaşması,

1. Musul meselesi: İngilizler, Musul?un arazisinden ziyade petrollerine talip bulunuyorlardı. Ancak, İnönü?nün, öncelikle toprağa hakim olması gerekirken, petrollerde ısrar etmesi, İngiltere?nin reddine ve meselenin hallinin Milletler Cemiyetine bırakılmasına yol açtı. Milletler Cemiyeti ise, Musul?u Irak?a teslim ederken, Türkiye?ye Musul petrollerinden, yirmi beş sene müddetle ve sadece yüzde on gibi cüz'i bir hisse verdi. Ancak Türkiye, ileriki senelerde bu hisseyi de almaya muvaffak olamadı. Irak ise, başlangıçta petrollerin gelirini İngiltere?ye bırakmakla birlikte, kısa bir süre sonra, bu hakların tamamına el koydu.

Bu antlaşma imza edildiği gün yürürlüğe girecektir.

4. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı 5 yıllık bir süre için seçilecekler.

Yunanistan, Müslüman-Türk azınlığa Lozan?ın tanıdığı haklarının büyük bölümünü vermiyor. Yıllardır, Vakıf mütevelli heyetleri görevden alınmış yerine tayin yapılmış, Müslüman cemaat müftüsünü seçemiyor, kendine Türk diyemiyor, taşınmazlarının elinden alınmış. Şimdi sadece Müslüman-Türk azınlık Vakıfları için bir kanun çıkarılıp, daha da cendere altına alınmak planları yapılıyor.

Montrö'ye göre;

Yunanistan, İngiltere ve Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti?nin 1?nci maddede belirtilen taahhütlerini kaydederek, Kıbrıs Cumhuriyeti?nin bağımsızlığını, ülke bütünlüğünü, güvenliğini ve anayasanın temel maddeleri ile oluşan durumu tanırlar ve garanti ederler.

Güney Osetya sorunu nedir?

16. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından birlikte atanacak iki Rum ve bir Türk ve bir tarafsızdan oluşan bir Yüksek Mahkeme kurulacaktır.

TBMM?nin Lozan Konferansındaki programı, 28 Ocak 1920 günü, son Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin kabul ettiği Misak-ı Milli hükümleriydi. Bu hükümler şunları ihtiva ediyordu: 1) Musul, Kerkük ve Süleymaniye ile, 2) Batı Trakya?nın Anavatan?a katılması; 3) Kapitülasyonların kaldırılması; 4) Azınlıklara üstün haklar verilmemesi; 5) Boğazlar ile İstanbul?un emniyetinin sağlanıp, bütünüyle hakimiyetimizde kalması.

1. Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Türkiye, ortak savunmaları için işbirliği yapacaklar ve bu antlaşma ile söz konusu savunmanın ortaya çıkardığı meseleler hakkında kendi aralarında danışmalarda bulunmayı üstlenirler.

Tarafsız Yargıç, Mahkemeye başkanlık edecek ve iki oya sahip olacaktır.

Şu an, bir gecede 2 bin Oset'i öldüren Gürcüler, masum veya mazlum gibi gösterilip Osetler ve Rusya ise hain-kötü-şer güçleri ilan edilmiş durumdalar.

Bu Antlaşma hükümlerinin herhangi birinin ihlali halinde Yunanistan, Türkiye ve İngiltere bu hükümlere saygıyı sağlamak için gerekli girişimlerin yapılması ve önlemlerin alınması maksadıyla aralarında danışmalarda bulunmayı üstlenirler.

İstanbul, Çanakkale Boğazları ve Marmara denizini çevreleyen bölgeye Boğazlar Bölgesi denilmektedir. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye işgal edilmiş ve Boğazlar Komisyonu adı altında, İstanbul ve Çanakkale Boğazları bölgesinin ve rejiminin kontrolü için Sevr Antlaşması ile (10 Ağustos 1920) milletlerarası komisyon oluşturulmuştur.

Çok önemli olan 45. inci md. metni ise şöyle: ?İşbu fasıldaki hükümler ile, Türkiye?nin Müslüman olmayan azınlıklarına tanınan hukuk, Yunanistan tarafından da kendi ülkesinde bulunan Müslüman azınlıklar için de tanınmıştır.? Burada?Mütekabiliyet?ten bahsedilmektedir. Gerçi bu kavrama, bizim kilise avukatları ve Hükümet ısrarla, ?Paralellik? adını veriyorsa da, . Yunanistan bile en son 7 Şubat 2008?de çıkardığı azınlık vakıfları kanununda da aynen?Mütekabiliyet? terimini kullanıyor. Konumuz bakımından fark etmez. Esas olan karşılıklı yükümlülük altında olmamızdır. Eğer böyle olmasaydı, bu maddeye ihtiyaç kalmazdı.

3. Bu ittifakın ruhuna uygun olarak ve yukarıda sözü edilen gayenin gerçekleşmesi maksadıyla. Kıbrıs Cumhuriyeti ülkesinde bir Üçlü Karargah kurulacaktır.

İşte bugün yaşanan tartışma, Montrö Antlaşması'nın Amerika için çiğnendiği iddiasından kaynaklanıyor. Çünkü, 15 bin tonla sınırlanan tonaj, onlarca kat aşılmış bulunuyor. Bu yüzden tarihte ilk kez bir Amerikan gemisi Karadeniz'e geçerek Rusya'nın burnunun dibinde mevzilenmiş oldu. Delinen Montrö, Türkiye'ye neye patlayacak bunu ileride göreceğiz.

lozanı bşarısız gören zihniyet neyi amaçlamaktadır?M. Kemal ve davasını küçültmek için ellerinden geleni yapmaya çalışsalar da hakikatler ortada, oldugu kadar oldu ve bagımsız bir devlet olarak kendi bagımsızlıgımız hususunda yerleşmeyen proplemleri çözmek için yapılabilecek ne vardı?

Bu konuda Lozan ne diyor, önce ona bakalım. Azınlıklarla ilgili düzenleme, 37-45. maddelerde yapılmış. Vakıflar bahsi ise, 40. ve 42/son fıkra da ele alınmış. ?Mütekabiliyet? i, düzenleyen 45. md. ise bu bölümün şifresi gibidir, tılsım burada gizlidir, çok önemlidir.

2. Sözü edilen anayasa ve oluşturulan duruma saygı gösterilmesini güvence altına alacak işbirliğini arzulayarak, aşağıdaki hususlar üzerinde anlaşmaya varmışlardır.

Savaşta ve Türkiye tarafsız ise gemiler sancağı ve yükü ne olursa olsun barış zamanındaki rejime tabidir (md.4).

<a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="9eecf7e4ffb0e4fbf2e7ebeadefff5edfff3b0fdf1f3b0eaec">

Yine Ege Denizindeki, Türkiye?ye yakın 12 adanın İtalyanlara terki de, aynı şekilde meydana geldi. Daha sonra İkinci Dünya Harbinde Almanların işgaline uğrayan bu adalar, Türkiye?ye teklif edilecek, fakat, o zaman Türkiye?nin başında bulunan İnönü tarafından reddedildikten sonra, Yunanlıların hakimiyetine verilecektir.

Savaşta ve Türkiye de savaşın içindeyse, tarafsız devletlere ait gemiler düşmana yardım edici bir durumda olmamak şartıyla ve gündüz Boğazlara girerler ve Türk makamlarının göstereceği yollardan geçerler (md. 5).

Kurtuluş Savaşı'ndan sonra imzaladığımız Lozan Antlaşması, komisyonun yetkilerine ortak olmamızı sağlasa da Boğazları askerlikten arınmış bir duruma getirmek suretiyle, Türkiye herhangi bir saldırıya uğradığı takdirde savunmasını güçleştirir duruma sokmuştu. Antlaşma imzalandığı sırada Milletler Cemiyeti'nin kurulmuş olması ve bu topluluğun barışı koruyabileceği düşüncesi hakimdi. Kısa bir süre sonra bu düşüncenin bir hayal olduğu anlaşıldı. Çeşitli devletler savaş hazırlıklarına başladılar. 1933'ten 36'ya kadar Japonya Milletler Cemiyeti'nden çıktı; İtalyanlar, Habeşistan'a saldırdı; Almanlar askerlikten arınmış olan Ren bölgesini işgal ettiler. Böylece Milletler Cemiyeti'ne bağlanan ümit boşa gitti.

Ceza davalarında, mahkeme, sanığın toplumuna mensup hakimlerden oluşacaktır. Mağdur başka bir topluma mensup ise, Mahkeme karma olacak ve oluşumu Yüksek Mahkeme tarafından saptanacaktır.

Bakanlar Kurulunun kararları, mutlak bir çoğunlukla alınacaktır. Bu şekilde alınan kararlar, derhal Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından resmi gazetede yayınlanmak suretiyle ilan edilecektir

15. Cumhuriyet ülkesinin yalnız bu toplum bireylerinin yüzde yüzüne yaklaşan bir oranda oturduğu bölgelerde bulanan kuvvetler, bu topluma mensup olacaktır.

11 Şubat 1959?da Zürih?te Türkiye ve Yunanistan Başbakanları tarafından

17. Davalı ve davacısı aynı topluma mensup hukuk davaları, bu topluma mensup hakimlerden oluşan bir mahkeme tarafından görülecektir. Davalı veya davacı ayrı toplumlara mensup iseler, mahkeme karma olacak ve oluşumu Yüksek Mahkeme tarafından saptanacaktır.

Üç garantör devletten biri, birlikte veya birbirlerine danışarak hareket etmek olanağı bulunmadığı taktirde, bu antlaşmanın oluşturduğu durumu münhasıran yeniden oluşturmak gayesi ile hareket etmek hakkını korumaktadırlar.

Büyük Britanya Birleşik Krallığı ve Kuzey İrlanda Başbakanı, Yunanistan Krallığı Başbakanı ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı, Kıbrıs Rum ve Türk toplumlarının temsilcilerinin, bu muhtıraya eklenen belgeleri Kıbrıs sorununun nihai hal şekli için üzerinde anlaşmaya varılmış bir temel olarak kabul ettiklerini bildiren beyanlarını dikkate alarak, hükümetleri adına, bu muhtıraya eklenen ve aşağıda sıralanan belgeleri, Kıbrıs sorununun nihai çözümü için uzlaşılmış bir temel olarak bu belge ile kabul ederler.

Bu azınlıkların bugün Türkiye?de var olan vakıflarına, dini ve hayri her türlü kolaylık gösterilecek ve Türkiye hükümeti yeni dini ve hayri kuruluşların çalışması için, benzeri diğer özel kuruluşlara sağlanmış olan kolaylıkları esirgemeyecektir.?

b) Kuvvetlerin dağılımı ve konuşlandığı bölgeler

23. Kıbrıs Cumhuriyeti; İngiltere, Yunanistan ve Türkiye?ye, niteliği ne olursa olsun, her türlü anlaşmalar için, en ziyada müsaadeye mazhar ülke koşulu tanıyacaktır.

Buna rağmen, bugüne kadar Türkiye, Lozan hükümlerine tek taraflı olarak uymaya devam ediyor. Şimdi ise, bu kanunu çıkararak, Hıristiyan cemaatinin vakıflarını imtiyazlı-egemen hale getiriyor.

a) Silahlı kuvvet oluşumu ve sayısı ile bunlara ait tahsisat

Bu antlaşmalar tarafların karşılıklı olarak görüşmeleri sonucunda uzlaşmaları ile imzalanmış olmasına karşılık, Kıbrıs Rum tarafı daha sonra antlaşmaları zorunluluktan imzaladıklarını ve antlaşmaların bütün şartlarına uymak zorunda olmadıklarını iddia ederek sözlerine güvenilmesinin ne kadar güç olduğunu göstermişlerdir.

Bu Montrö Antlaşması da nedir?

/ Rıza Zelyut

Neticede, bir taraf yükümlülüğüne uymazsa, diğer tarafın da uyma mecburiyeti ortadan kalkar.

KIBRIS ANTLAŞMALARI

Vakıflar Kanunu Lozan'a aykırı mı? Evet. (1)

Türkiye, kendisini pek yakın bir savaş tehlikesiyle karşı karşıya hissettiği zaman tam bir hareket serbestliğine sahiptir. Gerekli bütün tedbirleri alabilir. Ancak aldığı tedbirlerin yersizliği hakkında Milletler Cemiyeti Konseyi 2/3 çoğunlukla karar verir ve antlaşmayı imza eden devletlerin çoğunluğu da ayın fikirde bulunurlarsa Türkiye aldığı tedbirleri kaldırır (md.21).

2. Madde: Kıbrıs Cumhuriyeti 'nin resmi dilleri Rumca ve Türkçe olacaktır. Yasama ve idari belgeler ve dokümanlar iki resmi dilde yazılacak ve yayınlanarak ilan edilecektir.

Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı, anayasaya sadık kalacağına, saygı göstereceğine dair Temsilciler Meclisinde yemin edecek ve bu Meclis tarafından görevlerine başlatılacaklardır. Bu maksat için, Temsilciler Meclisi, kuruluşundan itibaren 24 saat içinde toplanacaktır.

MADDE 20: Türkiye, İngiliz Hükümeti 'nce 5 Kasım 1914 tarihinden ilan edilen, Kıbrıs 'ın katılışını tanıdığını bildirir.

Osetya'da Gürcistan'ın otoritesi de yöneticisi de yoktu. Saakaşvili ABD'yi arkasına alınca Osetlere saldırdı. Bir gecede tam 2 bin Oset'i öldürdü. Katliama uğrayan halkın 30 bin kadarı perişan biçimde kuzeye kaçtı. Bu ortamda Rusya, Güney Osetya'nın davetine uyup bölgeye girdi. Gürcü askerleri buradan kovuldu.

Madde, o tarihte?var olan vakıflar? diyerek, sadece bunları ve sahip oldukları statüyü esas almıştır. Sonra bunlara?dini ve hayri? çalışmalarında her türlü kolaylık gösterileceğini ve?yeni dini ve Hayri kuruluşların çalışması için, benzeri diğer özel kuruluşlara sağlanmış olan kolaylıkları esirgemeyecektir? diyor. Türkiye dini ve hayri çalışmalara her kolaylığı gösterdiği gibi, bunu aşan tecavüzlere de göz yummuştur.

Lozan Antlaşması 'nın imzalanmasından sadece 8 sene sonra Kıbrıslı Rumlar arasında Enosis fikri yayılmaya başlarken, 1950'li yıllara kadar Türkiye, Atatürk 'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' sözüne bağlı kalarak Kıbrıs konusunda önemli bir girişimde bulunmuyor ve bu kayıtsızlık Rumların baskısının iyice arttığı, EOKA çetelerinin fiili baskılarının iyice şiddetlendiği 1955'lere kadar sürüyor. Bu tarihte, Londra 'da toplanan konferansta Türkiye ilk defa Kıbrıs 'ta taraf olduğunu kabul ettiriyor.

5. Yürütme erki, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısında toplanacaktır. Bu maksatla, 7 Rum ve 3 Türkten oluşan bir Bakanlar Konseyi oluşturulacaktır.

TÜRKLER 'İN HAKLARINI MENDERES DÖNEMİNDE GERİ ALINDI

f) Küçük?ün Londra?da imzalanan belgeleri kabul ettiğine ilişkin bildirisi,

Emniyet kuvvetlerinin, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının ortak kararı ile eksiltilip arttırılabilecek iki bin kişilik bir birliği olacaktır. Emniyet kuvvetleri % 70 Rum ve 0/o 30 Türklerden oluşacaktır. Türklerin emniyet kuvvetleri içindeki oranı en fazla % 40?a yükselecek, Rumlar için ise en az % 60?a inecektir.

20. Kıbrıs?ın en büyük beş kentinde, bu kentlerde oturan Türkler tarafından belediyeler kurulacaktır.

Merkezi Yönetim, geçerli mevzuat gereği yukarıdaki iki fıkrada söz konusu edilen, kurum, tesis ve belediyeleri denetlemek istediği taktirde, bu denetim, söz konusu kurum, tesis veya belediyenin bağlı olduğu topluma mensup memurlar tarafından yapılacaktır.

Oset halkı Kafkaslarda yaşayan ve kökleri Saka halkına kadar uzanan eski bir halktır. Sakalar, M. Ö. 700 dolaylarında Karadeniz'in kuzeyinde egemen olmuş Türk halklarından birisidir. İskitlerden sonra bölgede Sarmat, Alan gibi Türk kökenli halklar egemen olmuşlardır. Daha sonra Batı Hunları bölgeyi ele geçirmişlerdir. Yani, bugün Gürcistan'ın ezmeye kalkıştığı Osetler, tarihsel kardeşimiz olan bir halktır. Stalin'in kasıtlı olarak iki parçaya böldüğü bu ülkeden Kuzey Osetya, Rusya Federasyonu içindedir. Burada 900 bin Oset yaşamaktadır.

?Uluslararası su yolu? ile?uluslararası deniz ulaşımında kullanılan su yolu? tabirlerinin ayırımı son derece önemlidir. Mesela, 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesinin Boğazlar kısmında?uluslararası su yolu? kelimesi geçmez çünkü ülkeler kendi karasularında olan boğazlarının?uluslararası? -yani bir?açık deniz? -konumuna getirilmemesine dikkat ettiler. Bu nedenle kelimeleri her zaman çok dikkatle kullanmak gerekiyor.

MADDE 3.

<a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="d0a2b9aab1feaab5bca9a5a490b1bba3b1bdfeb3bfbdfea4a2">

Zürih-Antlaşması 11 Şubat 1959 tarihinde İngiltere, Türkiye, Yunanistan Kıbrıs'taki Rum ve Türk toplumları arasında imzalanan, bağımsız bir devlet olarak Kıbrıs halklarının durumunu belirleyen ve Kıbrıs Cumhuriyeti anayasasını onaylayan antlaşmadır. Rum tarafını Başpiskopos Makarios, Türk tarafını ise Dr. Fazıl Küçük temsil etmekte idi. Bunu takip eden 19 Şubat 1959 tarihli Londra Antlaşması ile Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bağımsız bir devlet olarak 16 Ağustos 1959 tarihinde kurulması sağlanmış oldu.

Yıllar önce, Prof. Dr. Sevin Toluner 1936 yılında toplanan Montrö Konferansının tutanaklarını inceleyerek bu sorunun cevabını önemli bir şekilde aydınlattı. Montrö konferansında Türkiye temsilcilerinden olan Sn. Tevfik Rüştü Aras orada bulunan yabancı delegelere Türk Boğazlarından geçişin?zararsız? olacağını ve Türkiye?nin polis ve idari yetkisini saklı tuttuğunu açıkça beyan etti. Hiç kimse de buna itiraz etmedi. Bunun anlamı, Boğazlardan geçişin?zararsız? olacağı ve Türkiye?nin bunu düzenleme ve denetleme hakkını saklı tutacağıdır. Bu haklarımızı kullanmazlık edersek bunları bir şekilde kaybedebiliriz. 1994/1998 Türk Boğazları Geçiş Tüzüğünün, getirmiş olduğu seyir güvenliğinin öneminin yanı sıra Türkiye'nin kendi yetkisini dünyaya kabul ettirip kullanması da önemlidir..

antlaşmanın şartlarına baktıgımızda "BATUM, batı trakyadaki ekalliyetler, Musul sorunları" dışındakiler sonucu çok güzel bir anlaşma imzalanmış, başarılı ya da degil.

Cumhurbaşkanının imzasına sunulan Vakıflar Kanunu üzerindeki tartışmalar yoğunlaşarak devam ediyor. En önemli soru, bu kanun Lozan Antlaşması?na aykırı mı? Aykırı ise mesnetleri nelerdir?

19. Tarımsal reformlarda, topraklar, ancak arazisi kamulaştırılmış kimsenin ait olduğu toplum bireylerine dağıtılacaktır.

a) Kıbrıs Cumhuriyeti?nin Kuruluşuna ilişkin Temel Antlaşma,

Türkiye, kendisini pek yakın bir savaş tehlikesi ile karşı karşıya gördüğü zaman sulh zamanındaki rejimin uygulanmasına devam edilecek; ancak bu takdirde gemiler Boğazlara gündüz girecekler ve Türk makamlarının göstereceği yollardan geçeceklerdir. Türkiye isterse kılavuzluğu zorunlu kılabilir (md.6).

KIBRIS CUMHURİYETİ?NİN TEMEL YAPISI

EK: 1

Yunanistan, İngiltere ve Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti?nin diğer herhangi bir devlet ile gerek birleşmesini. gerekse Ada?nın taksimini doğrudan doğruya, veya dolaylı olarak gerçekleştirmeye yardım ve teşvik edici bir amacı olan tüm hareketleri kendi yetki ve ilgileri oranında önlemeyi üstlenirler.

1. Madde: Kıbrıs Devleti, Cumhurbaşkanlığı rejimine dayanan bir Cumhuriyet olacaktır. Cumhurbaşkanı Rum ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Türk olacak ve genel oy verme yöntemiyle, adadaki Rum ve Türk toplumları tarafından ayrı ayrı seçileceklerdir.

Bütün bu sorulara cevap verebilmek için Boğazları, Boğazlar Sorunu'nu ve Montrö Antlaşması ile bunun öncesini bilmek gerekiyor.

MADDE 21: 5 Kasım 1914 tarihinden Kıbrıs adasında yerleşmiş bulunan Türk uyrukları, yerel kanunun saptadığı şartlar içinde, İngiliz uyrukluğunu edinecekler ve bu kimseler Türk uyrukluğunu yitireceklerdir. Bununla birlikte, işbu Andlaşmanın yürürlüğe girişinden başlayarak iki yıllık bir süre içinde, Türk uyrukluğunu seçme yetenekleri olacaktır; bu durumda, seçme hakkını kullandıkları tarihi izleyecek oniki ay içinde Kıbrıs adasından ayrılmaları zorunlu olacaktır. İşbu Andlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte Kıbrıs adasında yerleşmiş olup da, bu tarihte, yerel kanunun öngördüğü şartlar içinde yapılmış başvurma üzerine İngiliz uyrukluğunu edinmiş bulunan ya da edinmekte olan Türk uyrukları da bu yüzden Türk uyrukluğunu yitireceklerdir. Şurası kararlaştırılmıştır ki, Kıbrıs Hükümeti 'nin, Türk Hükümeti 'nin rızası olmaksızın Türk uyrukluğundan başka bir uyrukluk edinmiş olan kimselere, İngiliz uyrukluğunu reddetme yeteneği olacaktır.

c) İstisna önlemler ve sıkıyönetim

Nilüfer ORAL

Komisyon, Fransa, İngiltere, İtalya, Japonya, Romanya, Yunanistan, Birleşik Amerika ve Milletler Cemiyeti'ne üye olurlarsa Bulgaristan ve Rusya delegelerinden kurulacaktı. Boğazlar Bölgesini yönetecek olan komisyonun kendisine has bayrağı, bütçesi, teşkilatı, zabıtası bulunacaktı. Boğazlardan geçiş bakımından gerekli bütün tedbirleri almak; gerekli sağlık teşkilatını kurmak ve sağlık hizmetlerinde bulunmak gibi çeşitli yetki ve görevleri bulunacaktı. Komisyon faaliyetlerini yürütürken mahalli hükümetten tamamen bağımsız olarak hareket edebilecekti.

27. Yukarıda belirtilen bütün noktalar Kıbrıs Anavasasının temel maddeleri sayılacaktır.

Lozan Anlaşması 'nın, İngiliz uyruğuna geçmeyenlerin adayı terketmesi hükmünü getiren 21. Maddesi gereğince yaklaşık 10 bin Türk'ün Kıbrıs 'ı terkettiği bildirilirken; o dönemdeki nüfus miktarı göz önüne alındığı takdirde Türklerin adada nasıl azınlık haline düştüğü de ortaya çıkıyor.

Her fırsatta Rusya'yı uluslararası hukuka aykırı davranmakla suçlayan ABD ve AKP hükümeti, uluslararası sözleşme niteliği taşıyan Montrö Sözleşmesi'ni elbirliğiyle delmek üzeredir. ABD insani yardım görünümü altında bir yandan Rusya'ya mesaj vermek isterken öte yandan Türkiye'yi bölgede adım adım tırmandırılan savaşın içine çekmeye çalışmaktadır.?

11. Kamu hizmetleri. % 70 Rumlardan ve % 30 Türklerden oluşacaktır.

KIBRIS SORUNUNUN ÜZERİNDE ANLAŞMAYA VARILAN

Bununla beraber:

Kenan Kıran /Vakit

Toplumlardan biri, bu kurumların faaliyeti için gerekli sayıda öğretmen, profesör veya din adamı bulunmadığı inancında ise Yunan ve Türk Hükümetleri, kendi toplumlarının bu gereksinimlerini tamamen karşılayabileceklerdir.

Türkiye Cumhuriyeti, Rusya gibi çok önemli bir devleti düşman haline getirme yanlışına girmemeli, Osetlerin ise en eski kardeşlerimizden birisi olduğu unutulmamalıdır. AKP hükümetinin milli kimlik temelli değil ümmet temelli bir fikriyattan kaynaklandığını düşününce; Osetlere karşı kayıtsız kalmamızın devam edebileceği tehlikesi de ortaya çıkıyor.

GARANTİ ANTLAŞMASI

Devlet ve belediyeler tarafından yapılacak kamulaştırmalar, ancak tam ve adil bir tazminat karşılığında yapılabilir. Uzlaşmazlık halinde tazminat, mahkemeler tarafından saptanacaktır. Mahkemeye müracaat, uygulamayı durdurmayacaktır. Kamulaştırılmış taşınmaz mal, ancak kamulaştırmanın amacına uygun bir şekilde kullanılabilir. Aksi halde, bu taşınmaz mal sahiplerine geri verilecektir.

NİHAİ ÇÖZÜMÜNÜN TEMELİNİ AÇIKLAYAN MUHTIRA

Savaştaki devletlerin gemileri Boğazlardan geçemezler (md.19).

b) İngiltere, Yunanistan, Türkiye ile Cumhuriyeti arasında Garanti Antlaşması,

MONTRÖ?DEKİ BAZI ŞARTLAR

Londra Antlaşmaları şu belgelerden oluşmaktadır:

7. Temsilciler Meclisinin yasa ve kararları, hazır olan üyelerin basit çoğunluğu ile kabul edilecektir. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı. aşağıdaki maddeye göre tekrar gözden geçirilmek üzere bunları Meclise iade etmediği taktirde, 15 gün içinde yayımlanarak ilan olunacaktır.

Musul meselesinin böyle halledilmesi içinde neler yapıldıgını, ülkemizde bu iş için çalışan zihinler "şeyh sait isyanını "çıkarmadılar mı?

Montrö Sözleşmesi 29 Maddeden oluşup hem ticari hem harp gemilerinin geçişini düzenler. Ticari gemilerin geçiş şartları sözleşmenin ilk 7 maddesi tarafından düzenlenmiştir. Sözleşmenin 2. Maddesine göre duraksız geçen gemiler, gece ve gündüz, bayrakları ve hamuleleri ne olursa olsa?tam serbest? geçiş hakkına sahiptirler. Tabii, Montrö sözleşmesini çok iyi bilmeyenler 2. Madde?nin?serbest geçiş? sözcüklerine takılıp Türk Boğazlar?ından geçişi açık denizde olan?tam serbest? geçiş hakkıyla karıştırabilirler.

Görüşmeler, ilk hafta dostça geçti. İkinci hafta, devlet borçları, kapitülasyon, Musul vilayeti ve İstanbul?un boşaltılması meselelerinde, anlaşmazlık çıktı. TBMM heyetine, İngiltere Murahhası Lord Curzon ve Yunanistan Murahhası Elefteriyos Venizelos, çok zorluk çıkardılar. 4 Şubat 1923 tarihinde görüşmeler kesilerek, heyetler geri döndüler.

İkinci Lozan Konferansı; 1) Arazi ve siyasi, 2) Mali ve yabancıların oturma hakları, 3) İktisadi işlere ait olmak üzere, üç komisyon biçiminde çalışarak, maddelerin görüşülmesini sıraya koydu. Uzun müzakereler ve arada yine görüşmelerin kesilmesine yol açan, çetin münakaşalar oldu. İngiltere?nin ısrarıyla, yine bir?Ermenistan kurulması? hususu öne sürülerek; Doğu Anadolu?da veya Suriye hududunda dünyanın çeşitli yerlerine dağılıp yurtsuz kalan Ermeniler için?Yurt? verilmesinde, Fransızlar da talepte bulundu. Türk karasularına yakın ufak ve kayalık Meis Adasının Türkiye?ye ait olduğu ısrar edilmişse de, İtalyanlar, burayı işgallerinde tutmakta diretmişlerdir. Bir de Tuna Irmağı yatağındaki, 5000 Türk-İslam nüfuslu Adakale, Romanya?nın ısrarı üzerine onlara bırakıldı. TBMM'nin, ısrar edip, murahhaslara talimat verdiği Yunanistan?dan tamirat adı ile harp tazminatı alınması isteği de, şiddetle reddedilerek, ?Yoksul Yunanlılar?ın bunu veremeyeceğine karar alınmış, ancak Karaağaç İstasyonu Türkiye?ye geri verilmiştir.

Kıbrıs'ta 85 yıl önceki antlaşma...

Mesela; Lozan?da Patrikhane?nin Fener?de kalmasına, sadece İstanbul?daki Rum Ortodoksların dini hizmetini yapması için izin verildiği halde, şu anda bu şart çiğnenmektedir. Patrik, fiilen?ekümen? dir, devletlerle yazışmasında?Yeni Roma, Kostantinopolis ve Ekümenik Patrikhane?nin Baş Patriği? unvanını kullanmakta, yabancıların görev yapması yasak olduğu halde, ?Kutsal Meclisi? nin yarısı yabancı papazlardan oluşmaktadır. Hedefin, Vatikan benzeri bir egemen merkez teşkili olduğu anlaşılmaktadır. Dünya hukukunda olduğu gibi, Türkiye Anayasası da; bir din, mezhep, cemaat, ırk ve etnik grup adına tüzel kişilik tesisine müsaade etmez. Ancak vatandaş esasına dayalı tüzel kişilikler kurulabilir. Bunun için, md. 42/3 de sözü edilen, Hıristiyan cemaatin emsal göstereceği küme kimliğine dayalı bir örnek yoktur. Türkiye?nin kusurundan da bahsedilemez.

Her iki mevkiden biri boşaldığında o mevkiin seçimi 45 günü geçmeyen bir süre içinde yapılacaktır.

Misakı milliden verilen tavizler içindeki;Batum ve Batı trakyadaki ekalliyetler" , ödün verilmiştir ama mecburduk. kültürel-dini-siyasi anlamda soydaşlarımızın hakları bulundukları yerlerde hakları saglam alınmıştır.

Bu mahkeme, yargının en yüksek organını oluşturacaktır.

19 Şubat 1959'da Londra'da imza edilen Zürih Antlaşması ve diğer belgeler, Kıbrıs konusundaki temel belgeleri oluşturmaktadır.

Türkiye'de günlerdir Montreux Antlaşması'nın delinip delinmediği konuşuluyor. Bunun sebebi de Birleşik Amerika'nın Boğazlardan antlaşmaya aykırı biçimde gemi geçirmeye kalkışması idi. Bu durum gazetelerde, televizyonlarda tartışıldı, tartışılacak da. İşin içine toplumsal sorunlarla ilgilenen dernekler de girdiler. Barış Derneği, yayımladığı bildiri ile Boğazlardan Amerikan gemilerinin geçirilmesinin yaratacağı tehlikeye dikkat çekti. İşte o bildiriden bir bölüm: ?Kafkaslarda patlak veren ve emperyalizmin bölgesel hedefleri uğruna kardeşi kardeşe kırdırmayı amaçlayan savaş, ABD'nin gerginlik üretmeye dönük sistemli adımlarıyla giderek içinden çıkılmaz bir hal almaktadır. ABD, Rusya'yı, Avrupa'da yeni bir demir perde yaratmaya çalışmakla suçlayarak dünya kamuoyunu soğuk savaş histerisi ile tehdit etmeye devam etmekte.

Lozan Antlaşması, Lozan Üniversitesi salonunda, 24 Temmuz 1923?te imzalandı. Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika devletleri ve Boğazlara ait mukavelename bölümünü Sovyet Rusya murahhası, İstanbul?da imza etmiş, bütün müzakerelere katıldığı halde Yugoslavya heyeti, borçlar meselesinde, ülkelerine düşen hisseye itiraz ettiğinden anlaşmayı imzalamamıştır. Lozan Antlaşmasının TBMM?de görüşülüp, kabul edilmesi için partisiz Birinci dönem Mebuslar Meclisi yerine, ikinci dönemde Halk Fırkasının adayları seçilerek, 11 Ağustos'ta tek parti mensubu mebuslar Ankara?da toplanarak, 21 Ağustos?ta antlaşmanın kabulü için çıkarılacak kanun taslağının görüşmeleri başladı. Lozan Antlaşmasının tasdiki için çıkarılacak kanun görüşülürken, mevcut 227 mebustan 213?ü kabul ve 14 mebus red oyu vermiştir. İtirazlarına sebep de, Mersin mebusu, Türklerin Yüreğir boyu hanedanına mensup Niyazi Ramazanoğlu?nun, İskenderun ile Antakya?yı, Halep ile Rakka?nın dışarıda bırakılarak, yüz binlerce Türkmen?in Fransa boyunduruğunda bulundurulmasını tenkit etmesi idi. Bursa mebuslarından Necati Bey de, Boğazlar ve Batı Trakya meselelerinden şikayetle itirazlarda bulundu. Eski Maarif vekillerinden Vasıf Çınar, Tekirdağ mebusu Faik Öztrak, Şükrü Kaya, Yahya Kemal, Hamdullah Suphi Beyler ve red oyu veren on dört milletvekili; İstanbul?da Rum Patrikhanesi'nin imtiyazlı durumunu, gayrimüslimlere vatandaşlığın da üstünde olan dokunulmaz haklar tanınmasını, Yunanistan?dan hiç tazminat alınmayıp, Türkiye?ye ait Edirne-Karaağaç İstasyon Mahallesiyle yetinilmesini tenkit ediyorlardı. Malatya mebusu İsmet Paşa, 23 Ağustos 1923 günü sabah ve öğleden sonraki iki oturumda, Lozan Antlaşması görüşmelerinde karşılaşılan büyük güçlükleri ve getirdiği iyilikleri anlatan izahlarda bulundu. 23 Ağustos gecesi, geç vakitte yapılan oylamada Lozan Antlaşması, TBMM tarafından ekseriyetle kabul edildi. TBMM, söz konusu antlaşmayı, çıkarılan, 340, 341, 342, 343 numaralı kanunlarla tasdik etti. Bu antlaşma, 19 Ağustos 1924 tarihinde yürürlüğe girdi.

Diğer bölgelere gelince, buralardaki belediyelerin, mümkün olduğu kadar, iki toplumun nüfus oranlarında temsil edilmesi esasına göre oluşması için anayasada özel düzenlemeler yapılacaktır.

1992 yılında Sovyetler dağıldıktan sonra Güney Osetya denilen bölgede yaşayan 100 bin kadar Oset, bağımsızlığını ilan etmiştir. Aynı süreçte Kafkasya'daki diğer bir Türk halkı olan Abhazlar da bağımsızlık yoluna gitmişlerdir. Bu iki halk da Gürcülerle savaşıp onları topraklarından attılar.

Temsilciler Meclisi, bu suretle geri gönderilen konu hakkında, 15 günlük süre içinde kararını verecektir. Temsilciler Meclisi, kararında ısrar ederse, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı söz konusu yasa veya kararı, yasa ve kararların ilan edilmesi için saptanmış süreler içinde yayınlayarak ilan edecektir.

ZÜRİH ANLAŞMASI 'YLA TÜRKYERİN HAKLARI KISMEN İADE EDİLDİ

10. Her toplum, kendisi tarafından saptanacak sayıda temsilciden oluşan bir Cemaat Meclisine sahip olacaktır.

Bu, Türkiye'nin Boğazlar konusunda her zaman istediği gibi hareket etme hakkına sahip olduğu demek değildir. Türkiye kendisine yakın bir tehdit oluşturmadıkça zararsız geçen gemilerin geçişlerine sebepsiz yere müdahale ederse bu hukukça sakıncalı olur. Ama, yanan bir gemiye, tehlikeli madde sızdıran bir gemiye, ve infilak etmek üzere olan bir gemiye şüphesiz Türkiye müdahale edebilir.

a) Kadro atama ve terfileri

26. Antlaşmaların imzalanması sonucu kurulacak olan yeni devlet, mümkün olan süratle ve bu antlaşmaların imzasından sonra üç ayı aşmayan bir süre içinde kurulacaktır.

Bununla birlikte, Cumhurbaşkanı ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Temsilciler Meclisinin yasa ve kararlarına karşı saptanan aynı koşullar altında nihai veto hakkına ve Bakanlar Kurulu?nun kararlarını geri gönderme hakkına sahip olacaklardır.

Londra Antlaşmaları...

İMZALANAN İTTİFAK ANTLAŞMASI

Ticaret gemileri barışta, sancak ve yükü ne olursa olsun, gece ve gündüz Boğazlardan serbest olarak geçerler. Kılavuz almak isteğe bağlıdır (md.2).

Bakanlar, Temsilciler Meclisi dışından da seçilebilecektir.

Yeni Türkiye Cumhuriyeti?nin, milletlerarası planda resmen tanındığı antlaşma.

Anayasa, temel maddeleri hariç, Temsilciler Meclisinin Rum ve Türk Üyelerinin ayrı ayrı üçte iki çoğunluğu ile değiştirilebilir.

Kıbrıs Cumhuriyeti?nin ilan edildiği 16 Ağustos?ta, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere tarafından imzalanan ama henüz Kıbrıs devleti ortaya çıkmadığı için Kıbrıs Türk ve Rum liderlerinin bir bildirimle katıldıkları Londra Antlaşmaları, Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere tarafından yeniden imzalandı ve bir bütün olarak Lefkoşa Antlaşmaları ismini aldı.

10. Madde: Her toplum, kendisi tarafından saptanacak sayıda temsilciden oluşan bir Cemaat Meclisi'ne sahip olacaktır.

c) Savaş malzemesi ve her türlü patlayıcı maddelerin ithali

Eğer Türk Boğazlarından geçiş hakları açık denizlerin?serbest geçiş? hakları ile aynı değilse 2. maddeye nasıl bir anlam vermek gerekiyor?

2. Batı Trakya ve Ekalliyetler Meselesi: Sevr Antlaşması ile, Türkiye toprakları işgal altına alındığında, ilk önce istiklal mücadelesini başlatan ve bir hükümet kurmağa muvaffak olan, Batı Trakya Türklüğü idi. Ancak onların Yunan hakimiyetinden kurtulmak için giriştikleri kanlı mücadele dikkate alınmadan, Batı Trakya, Lozan?da feda edildi. Bu arada İstanbul?da yaşayan Rumlarla Batı Trakya?da yaşayan Türkler dışında, Türkiye?deki bütün Rumlarla Yunanistan?daki bütün Türkler değiştirilecekti. ?Ekalliyetlerin himayesi? bölümünde yer alan bu haklardan, Yunanistan azami ölçüde istifade ederken, Türklerin hiç işine yaramadı. Batı Trakya Türklüğü, unutulmaya ve Yunanlıların insafına terk edildi. Neticede, aradan geçen 70 yıl içerisinde, Batı Trakya?da Türkler, çoğunluktan azınlık durumuna düşürüldüler.

Kıbrıs Cumhuriyeti, 1963 olaylarına kadar yaşadı.

Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanı Yardımcısının, toplumların birisi aleyhinde ayırımcı nitelikte gördüğü yasa ve kararlar, Yüksek Anayasa Mahkemesine sunulacaktır. Mahkeme, bu yasa ve kararları bozabilir, onaylayabilir veya tamamen veya kısmen yeniden incelenmeleri için Temsilciler Meclisine geri gönderebilir. Bu yasa ve kararlar, Yüksek Anayasa Mahkemesi, veya iade halinde Temsilciler Meclisi tarafından bir karar verilinceye kadar uygulanmayacaklardır.

KIBRIS 'IN LOZAN 'DA SATILDIĞINI BELGELEYEN MADDELER

Türk Tarih Kurumu 'nun internet sitesinde halen yayınlanmakta olan Lozan Antlaşması 'nın 20. Maddesi ile, İngiltere 'nin 1914 yılında tek taraflı olarak ilan ettiği ve o döneme kadar Osmanlı tarafından kabul görmeyen Kıbrıs adasının İngiltere 'ye ilhakı resmen kabul ediliyor. Anlaşmanın 21. maddesi ise adada yaşayan Türklerin İngiltere uyruğuna geçmesi; geçmek istemeyenlerin ise 2 yıl içinde adadan ayrılması hükmünü içeriyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti, ayrıca tümüyle veya bir bölümüyle herhangi bir devlet ile hiçbir şekilde siyasi veya ekonomik bütünleşmeye girmeyeceğini taahhüt eder.

Kıbrıs Cumhuriyeti, kendi bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve güvenliğini devam ettirmeyi ve anayasaya saygıyı güven altına almayı üstlenir.

Yüksek Akit Taraflar, Birleşmiş Milletler Şartının 102?nci maddesi hükümlerine uygun olarak bu antlaşmayı Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine en kısa sürede kaydettirmeyi üstlenirler.

6. Üçlü Karargahın komutanlığı, Yunanistan ve Türkiye Hükümetlerinin veya Kıbrıs Cumhuriyeti?nin Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanı Yardımcısının atayacağı Kıbrıslı, Yunan ve Türk bir General tarafından bir yıl müddetle ve sıra ile üstlenilecektir.

Bu maddeler özetle;

Yeni Türk Devleti temsilcileri, Lozan?a giderken son Osmanlı Mebuslar Meclisinin aldığı Misak-ı Milli kararlarını kabul ettirmek ve gerçekleştirmekle vazifeliydiler. Ancak, bunlardan hemen hemen hiç biri Türkiye lehine halledilmediği gibi, verilen tavizlerden de gereği gibi faydalanılamadı. Bunlardan önemli olanları:

Montrö Anlaşması ve Türk Boğazları

Seçim Yasasındaki herhangi bir değişiklik ve belediyelerde ilgili herhangi bir yasanın kabulü ile herhangi bir vergi, veya gümrük resmi koyan yasalar. Temsilciler Meclisinin Türk ve Rum üyelerinin basit çoğunluk oyuna gereksinim gösterir. Türk ve Rum üyelerin oyları ayrı ayrı sayılıp dikkate alınacaktır.

MONTRÖ GELİYOR

KIBRIS CUMHURİYETİ, YUNANİSTAN VE TÜRKİYE ARASINDA

İmzalayacakları ortak bir belge ile Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı kendi toplumlarına mensup bakanları atayacaklardır.

25. Müteakip Bakanlıklardan biri, yani Dışişleri. Savunma veya Maliye Bakanlıklarından biri bir Türk?e verilecektir. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı anlaştıkları taktirde bu sistemin yerine dönüşümlü bir sistemi uygulayabilirler.

12. Cumhuriyet Başsavcısının, Genel Müfettişin, Baş Muhasibin ve Emisyon Bankası Genel Müdürünün Yardımcıları, üstlerinin mensup olduğu toplumdan olmayacaklardır. Bu mevkilere atamalar, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından birlikte yapılacaktır.

18. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı, kendi toplumlarına mensup ölüm cezası mahkumlarına ayrı ayrı özel af bahşetmek yetkisine sahiptirler. Suçlu ve mağdurun ayrı ayrı toplumlara mensup olduğu hallerde, özel af hakkı, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından birlikte kullanılacaktır. Anlaşmazlık halinde, af lehindeki oya uyulacaktır. Af halinde, ölüm cezası yaşam boyu hapis cezasına çevrilecektir.

9. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının, 15 günü aşmayan bu süre içinde geri gönderilmesi olanağı bulunan bütün yasa ve kararları ayrı ayrı veya birlikte tekrar gözden geçirmek üzere Temsilciler Meclisine geri gönderme hakları vardır.

Londra, 19 Şubat 1959

24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre?nin Lausanne şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, Rusya, Yugoslavya temsilcileri tarafından, Lozan Üniversitesi salonunda imzalandı.

Tabii ki, bu dağılım, yönetimin bütün kademelerinin derecelerinde, ancak mümkün olduğu oranda uygulanacaktır.

Londra Antlaşmalarının imzalanmasından sonra 1960 yılının ağustos ayına kadar hazırlık süreci yaşandı. 13 Aralık 1959?da yapılan seçimlerde Başpiskopos Makarios Cumhurbaşkanı, Dr. Fazıl Küçük de Cumhurbaşkanı Yardımcısı seçildi. Geçici hükümet tarafından hazırlanan 199 maddelik anayasa 6 Nisan 1960?da kabul edildi. 16 Ağustos 1960?da Kıbrıs Cumhuriyeti?nin bağımsızlığı ilan edildi. Kıbrıs Cumhuriyeti, 24 Ağustos?ta Birleşmiş Milletler?e üye oldu.

13. Silahlı kuvvetlerin, jandarma ve polis kuvvetlerinin Komutan ve yardımcıları, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından birlikte atanacaklar. Bu komutanlardan birisi Türk olacaktır. Komutan ve yardımcıları aynı topluma mensup olmayacaklardır.

11 Şubat?ta Zürih?te üzerinde anlaşmaya varılan metinler, 19 Şubat?ta Londra?da İngiltere Başbakanı Macmillan, Yunanistan Başbakanı Karamanlis, Türkiye Başbakanı Menderes tarafından imzalandı. Antlaşmalara, Kıbrıs Rum toplumu adına Makarios ve Kıbrıs Türk toplumu adına Fazıl Küçük de imza koydu.

6. Yasama erki, genel seçim hakkına uygun olarak, 5 yıl için % 70 Rum ve % 30 Türk oranında Türk ve Rum Toplulukları tarafından ayrı ayrı seçilecek olan Temsilciler Meclisine verilecektir. Bu oran, istatistik değerlendirmeden ayrı olarak saptanmıştır.

ç) İngiltere Hükümetinin bu belgeleri üsle ilişkin bazı esaslar eklenmesi koşuluyla kabul ettiğine dair 17 Şubat 1959 bildirisi,

g) Kıbrıs Anayasası ve ilgili belgelerin yürürlüğe konması için alınacak geçici önlemlerle ilgili sözleşme.

Bütçenin kabulünde, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı, kendi yargılarına göre, herhangi bir ayrımcılık varsa, onu Temsilciler Meclisine geri göndermek hususundaki haklarını kullanabilirler, Eğer Meclis, kararlarını değiştirmez ve aynen korursa, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının Yüksek Anayasa Mahkemesine başvurmaya hakkı olacaktır.

Montrö ile; Lozan anlaşmasındaki Boğazların askerlikten arınması hususu bütünüyle kaldırılmış ve Boğazlar Komisyonu'nun bütün yetkileri Türkiye'ye devrolunmuştur.

Osmanlı Devleti'ni yıkıp, topraklarının paylaşılması için çıkartılan Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) sonunda başlatılan Türk İstiklal Harbinden sonra, işgalci devletler ile 11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Mütarekesi imzalanmıştı. İşgalci devletler ile kesin bir antlaşma yapılması için, Türkiye, 4 Ekim 1922 tarihindeki notasıyla, görüşmelerin İzmir?de başlatılmasını istedi. İşgalci devletler, İzmir?de Yunan mezalim ve tahribatını görmezlikten gelmek için, İsviçre?nin Lausanne şehrini tercih etti. Konferansın 13 Kasım 1922?de başlayacağını ilan edip, Türkiye?de iki hükümet olduğu telakkisiyle, görüşmelere katılması için Ankara?daki Türkiye Büyük Millet Meclisi ve İstanbul?daki Osmanlı Sultanı Altıncı Mehmed Hana müracaat ettiler. TBMM, bu duruma son vermek için, 1 Kasım 1922 günü çıkarılan iki maddelik bir kanunla, Saltanat ve Osmanlı Hükümetinin, 16 Mart 1920?de İstanbul?un İtilaf devletlerince resmen işgalinden itibaren kaldırıldığını kabul ve ilan etti. 600 yıldan fazla hükümran olan Osmanlı Hanedanına son verilerek, Lozan Konferansına TBMM hükümeti, tek başına katıldı.

d) Yunan ve Türk dışişleri bakanlarının İngiliz hükümet bildirisini kabul ettiklerine ilişkin bildirileri,

Cemaat Meclisleri, toplum gereksinimlerini ve denetimi kendilerine ait bulunan kurum ve cemiyetlerin gereksinimlerini karşılamak için, kendi toplum bireylerini vergilendirme hakkına sahip olacaktır.

1. Kıbrıs devleti, Cumhurbaşkanlığı rejimine dayanan bir Cumhuriyet olacaktır. Cumhurbaşkanı Rum ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Türk olacak ve genel oy verme yöntemiyle, adadaki Rum ve Türk toplumları tarafından ayrı ayrı seçileceklerdir.

10 BİN TÜRK, KIBRIS 'I TERK ETTİ VE TÜRKLER AZINLIK DURUMUNA DÜŞTÜ

Bu hüküm, İngiltere?ye tanınacak askeri üs ve kolaylıklarla ilgili olarak Kıbrıs Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık arasında imzalanan anlaşmalar uygulanmayacaktır.

Kıbrıs?ın % 60?ı Rum. % 40?ı Türk?ten oluşan iki bin kişilik bir ordusu olacaktır.

Sadi SOMUNCUOĞLU

Savaşta ve Türkiye savaşa girdiği zaman savaş gemilerinin Boğazlardan geçmesi tamamen Türk hükümetinin isteğindedir.

Temsilciler Meclisi, Cemaat Meclislerine açıkça ayrılmış olanlar dışında, bütün hususlarda yetkisini uygulayacaktır. Yetki uzlaşmazlığı karşısında, böyle bir uzlaşmazlık, Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından birlikte atanan bir Rum, bir Türk ve bir tarafsızdan oluşacak Yüksek Anayasa Mahkemesi tarafından karara bağlanacaktır. Tarafsız hakim, mahkemenin başkanı olacaktır.

24. Yunan ve Türk Hükümetleri, kendi toplumlarına ait eğitim, kültür ve spor kurumlarına ve hayır işlerine mali yardımda bulunma hakkına sahip olacaklardır.

5. Yukarıda sözü edilen Yunan ve Türk subayları, Kıbrıs Cumhuriyeti ordusunun talim ve terbiyesini temin edeceklerdir.

Md.42. ?... Türk Hükümeti adı geçen azınlıklara ait, kiliselere, havralara, mezarlıklara ve öteki dinsel kuruluşlara koruma önlemi almayı yükümlenir.

8. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının, Türkiye ve Yunanistan?ın birlikte katıldığı ittifaklara ve uluslararası kurumlara Kıbrıs Cumhuriyetinin de katılması dışında. EK- 1?de belirtilen savunma, güvenlik konuları ve dış işleriyle ilgili herhangi bir yasa veya karara karşı, ayrı ayrı veya birlikte kullanılmak üzere nihai veto hakları olacaktır.

Sovyetler Birliği içinde eskiden beri var olan Osetlerin, Gürcüler, Ermeniler gibi bağımsızlık ilan etmeleri doğal hakları iken bunu Gürcistan'ın yok saymaya kalkışması, Sovyet sonrası gelişmelere tamamen ters bir durumdu. ABD, Rusya'yı kuşatmak için Gürcistan'ı yanına alınca, Gürcüler, Osetler'i ezmeyi planladılar ve sonunda işin içine Rusya girdi.

2. Kıbrıs Cumhuriyeti?nin resmi dilleri Rumca ve Türkçe olacaktır. Yasama ve idari belgeler ve dokümanlar iki resmi dilde yazılacak ve yayınlanarak ilan edilecektir.

Onuncu maddeye göre, Cemaat Meclisi yetkilerine bağlı olan kişilerin statüsü ve dini işlere ait hukuk davalarını gören mahkemeler, münhasıran ilgili Topluma mensup hakimlerden oluşacaktır. Bu mahkemelerin oluşumu ve yetkileri Cemaat Meclisi tarafından kabul edilmiş yasaya göre atanacak ve bunlar Cemaat Meclisinin kabul ettiği mevzuatı uygulayacaklardır.

4. Kıbrıs ve 12 Adalar meselesi: Ayastefanos Antlaşması'nın ağır hükümlerini atlatabilmek maksadıyla, İkinci Abdülhamid Han, vaktiyle, geçici olarak Kıbrıs?ın idaresini İngilizlere bırakmıştı. Birinci Dünya Savaşının başlarında İngiltere, Kıbrıs?ı tek taraflı olarak ilhak ettiğini bildirdi. Türkiye?nin tanımadığı bu ilhak kararı, Lozan Konferansına kadar problem olarak kaldı. Lozan Muahedesinin 20 ve 21. maddeleriyle, Türk murahhasları, bu ilhakı kabul ve tasdik ettiler.