Bunun arkasından ilerlemeyi ve Allah katında derece kazanmayı sağlayan basiret gelir. Bundan sonra da ibadetlerin makbul olabilmesi için gerekli olan ve ebedi hayatı ilgilendiren sevapları kazanmaya vesilesi halis niyyet gelir.

Kalp, çok değiştiği için bu ismi almıştır

İnsan için iki yolculuk kararlaştırılmıştır. Birisi dünyada yolculuk, birisi de dünyadan yolculuktur. Dünyada yolculuk için yiyecek, içecek, binecek ve gerektiğinde harcayacak azık lazım olduğu gibi, dünyadan yolculuk için de azık lazımdır. Bu da marifetullah ve muhabbetullahla, onun hıfzu himayesi altına girmekle olur. Bu takva azığı diğerinden daha hayırlıdır.

1. Uzun emel,

Dördüncü Özellik

Amin kardeşim Allah razı olsun...

Sonra, diğer insanlar arasında kişinin şeref ve itibarını arttıran ilim ve hikmetler, faziletli bir insan olmasını sağlayan güzel ahlak ve övülen hasletler gelir. Bu saydıklarımızın hepsini geniş ve ayrıntılı olarak?Esraru Mu?amelati?d-Din? isimli kitabımızda açıkladık. İnsan, böylesine kıymetli bir hazinenin değerine layık bir şekilde onu kirlerden ve tehlikelerden koruması, hırsızlardan ve yol kesicilerden muhafaza etmesi; buna ilaveten en güzel süslerle süslemesi ve değer vermesi gerekir. Böyle yaparsa o değerli pırlantalara pislik bulaşmaz, -Allah korusun- düşmanların ellerine geçmez!

EBU SAİD-İ HARRAZ

Hasan-ı Basri

Sonra onların içinden kırkını seçtim.

Bütün hayır vesilelerini değerlendirme, bütün şer yollarına karşı kapalı kalma veya kapalı kalmaya çalışma ma?nalarına gelen takva sayesinde insan, aşağıların aşağısına yuvarlanmaktan kurtulur v?a?la-yı illiyyin? yolcusu olur. Bu itibarla denebilir ki, takvayı bulan, bütün hayırların, yümünlerin, bereketlerin kaynağını da bulmuş olur.

Üçüncü Esas

4. Tevazu ve huşu?dur.

- Evet geçtik, dediler Bunun üzerine :

Buyururlar ki;

İkinci Esas

Kalbin Karşılaştığı Afetler

?Vücudun içinde bir et parçası vardır, eğer o doğru olursa bütün vücut doğru olur; eğer o bozuk olursa bütün vücut bozuk olur. Dikkat edin o et parçası kalptir.?( Buhari, İman, I/20; Müslim, Müsakat, III/1220, Hadis nu. 1599; Ahmed b. Hanbel, IV/270; İbnu Mace, Fiten, II/1318-1319; Darimi, Büyu?, II/245. )

?Fakat o, dünyaya saplandı ve hevesinin peşine düştü.?( 7 A?raf, 176. )

4. Kibir.

Ebu Hureyre 'ya takvanın ne olduğunu soranlara :

Fikirler insanı halden hale sokar.

Ayeti kerimede şöyle buyuruluyor:

Kalp bir ülkenin kralı, herkesin itaat ettiği başkanı; diğer bütün organlar ise onun tebaası yerindedir. Kendisine uyulan kimse doğru olursa, uyan kimseler de doğru olur. Başkan istikamet üzere olursa halkı da istikamet üzere olur. Rasulullah ?in şu hadisi tam bu konu için söylenmiş gibidir:

Ey iman edenler, Allah ́tan korkarsanız o size, iyi ile kötüyü ayır-dedecek bir anlayış verir. Kötülüklerinizi örter ve sizi bağışlar. Allah, büyük lütuf sahibidir.

Kalbin meşguliyeti oldukça fazladır. Akıl ve heva-i nefis oradadır. Orası iki rakip ordunun savaş alanıdır; bir tarafta heva ve askerleri, diğer tarafta ise akıl ve askerleri bulunuyor. Bu sebeple kalp, sürekli bir muharebe meydanı, ölüm kalım mücadelesinin mekanı ve rakiplerin çekişme alanıdır. Böylesine mühim bir noktanın dikkatlice korunup gözetilmesi, güvenliği konusunda gaflete düşülmemesi gerekir.

hep geçer ya zaten; müttakileri müjdele;)

- Dikenlerden sakındık, dediler

Ayet-i kerime ́de geçen ve "İyi ile kötüyü ayırdedecek bir anlayış" diye tercüme dilen kelimesi, Mücahid, Abdullah b. Abbas, Dehhak ve İkrime ́den nakledilen bir görüşe göre "çıkış yolu" demektir. Bunların izahına göre ayetine izahı şöyledir: "Ey iman edenler, Allah ́tan korkarsanız o size bir çıkış yolu yaratır."

Allah Teala bizleri de sizleri de ibret alanlardan, tehlikelere dikkat edip korunanlardan, kalplerini güzel bir şekilde ıslah etmeyi başaranlardan eylesin. O, merhametlilerin en merhametlisidir.

?O yüz çevirdi ve büyüklük tasladı, böylece kafirlerden oldu.?( 2 Bakara, 34. )Onun kalbinde kibir vardı, kibir onu Allah?tan yüz çevirmeye ve açık bir küfre sevk etti. Cenab-ı Hak yine şöyle buyurur:

Dört güzel haslet ise:

Kalp Ve Takvası

Birinci Özellik

Ey ibadet yolcusu! Kalbini korumak, onu ıslah etmek ve güzel bir hal kazanması için bütün gücünle çalışmalısın. Saydığımız organlar içinde kalp, tehlikesi en fazla, etkisi en çok, durumu en önemli ve ıslahı en zor olan organdır. Kalbin önemini ikna edici beş esas altında inceleyeceğiz:

Eğer bununla amel edersem kurtulacağıma kanaat getirdim.

rica ederim...

"O, size iyiyi kötüden ayırt edecek kabiliyet verir"

Ey iman edenler, eğer Allaha itaat edip ona karşı günah işlemekten kaçınırsanız, o size, hakkı batıldan ayirdedebileceğiniz bir nur ve bir çıkış yolu verir. Geçmiş günahlarınızı siler ve sizi bağışlar. Allah, yarattıklarına karşı büyük lütuf sahibidir.

eyvallah :)

Zaten onun kalbinde hevasına meyletme ve uyma isteği vardı. Bu da onu o çirkin günahı işlemeye itti. Şu ayete de kulak ver:

?Allah, kalplerinizde olanı bilir. Allah hakkıyla bilendir, halimdir.?( 33 Ahzab, 51 )

Bu dört afet:

Ma?siyetten Takva: Haramların bütününü terk etmektir. Bu, takvanın ikinci mertebesidir ve iman yolunda ilerleyen kamil müminlerin derecesidir. Çünkü bunlar Allah?ın emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınmakla nefislerini cehennem azabından-biiznillah-korumuş olurlar.

Allah razı olsun...

Kulların kalplerinden geçenleri bildiğine dair ayetler pek çok yerde tekrar tekrar geçer. Aklı başında olan kişiler için, kulların yaptıkları ve kalplerinden geçirdikleri her şeye Alim ve Habir olan yüce Yaratıcının muttali olduğunu bilmeleri yeterlidir. Zira açık ve gizli her şeyi bilen birinin huzurunda bir takım şeyleri yapmak oldukça tehlikelidir. Onun için kalbinden gerçirdiklerine dikkat etmelisin.

Birinci Esas

Dünya hayaldir, ne ki varsa seriuz-zevaldir. Ahiret de ebedidir. Şu halde ebedi hayatının sermayesi için çalış.

İmam-ı Gazali? Cennete Doğru Yedi Geçit

?Cenab-ı Hak sizin yüzlerinize ve cildlerinizin rengine bakmaz; sadece kalplerinize ve amellerinize bakar!?( Müslim, IV/1987, Hadis nu. 2564; İbnu Mace, II/1388; Iraki, İhya, IV/ 362. )

?Yine O?na iman etmedikleri ilk durumdaki gibi onların kalplerini ve gözlerini ters çeviririz. Ve onları şaşkın olarak azgınlıkları içerisinde bırakırız.?( 6 En?am, 110. )

Teşekkür ederiz ek açıklama için.

Beşinci Özellik

Dördüncü Esas

1. Kısa emel,

?Onlar, kalplerin ve gözlerin allak bullak olduğu bir günden korkarlar.?( 24 Nur, 37. )

?Zerre kadar takva sahibi olmak bin nafile namaz ve oruçtan daha hayırlıdır.?

"Kalbinde marifetin yer tuttuğu bir kimseye, iki cihanda ancak O'nu görmek, O'ndan duymak ve O'nunla meşgul olmak yaraşır."

Beşinci Esas

Kalpte bulunan manevi hastalıkların tedavisi güçtür. Bu hastalıklar senin için gayptır; elle tutulup gözle görülmez. Ancak seni tehlikeye maruz bıraktığında onları hissedebilir, farkına varabilirsin. Bundan dolayı büyük bir gayretle, ince bir dikkat ve riyazetle mükemmel bir şekilde bu hastalıkları tam olarak araştırıp tesbit etmek gerekir.

2. Acelecilik,

İmam-ı Şarani k. s hazretleri buyururlar ki:

İkinci Özellik

Kalbin Önemi

ne büyük müjde...

dördünün içinden de birini seçtim.

ALLAH ü TEALA C. C. dünya hayatında yolculuk için kullarına azık edinmelerini emredince, ahiret için de azık edinmelerinin yolunu göstermektedir.

Rasulullah şöyle buyurur:

hepimizden kardeşim...

Düşman kalbi ele geçirmeye çalışıyor, her tülü gailelerle sürekli ona karşı hamle yapmakta. Şeytan da insanın kalbi üzerine oturmuş gaflet anını bekliyor. Kalp ilham ve vesveselerin mekanı; melek ve şeytan gibi iki davetçi tarafından sürekli kapısı çalınmakta!

Cenab-ı Hakk?ın iblisle ilgili şu kavlini duymadın mı:

Ben RESULULLAH S. A. V. Efendimizin kırkbin hadisi şerifini ezberledim.

2. İşlerde teenni,

- O halde oradan geçerken ne yaptiniz? diye sordu Onlar:

Bu anlattıklarınızdan kalbin çok önemli olduğu anlaşıldı. Şimdi bize kalbin nasıl ıslah edileceğini, onun maruz kaldığı afetleri, bozulmasına sebep olan hususları açıklayalım. Böylece salikler de gösterilen yolda yürüyüp başarılı olabilsinler!

"Sizin en üstününüz takvaca en önde olanınızdır" buyuruyor Rabbimiz.

Amin inşallah, Rabbim muttakilerden eylesin...

YÜCE RABBİMİZ bizleri marifetullah ve muhabbetullah ile onun himayesine girip, takva sahibi olan salih ve saliha kullardan etsin. Amin...

Bütün vücudun ıslahı ve doğruluğu kalbe bağlı olduğuna göre, ona gereken önemi verip ıslah edilmesi gerekir.

Ebu Cafer Muhammed b. Cerir et-Taberi, Taberi Tefsiri

Kalp çok süratli olarak halden hale geçtiği için afetler de ona çok çabuk gelir. Kalp için, kaynamakta olan bir tencerenin kapağından daha hareketli derler.

3. Hased,

Kalbin karşı karşıya kaldığı tehlikeler oldukça fazladır. Bir ok gibi öldürücü fikirler gece gündüz oraya yağmur gibi yağmaya devam eder. İnsan bunlara engel olamaz. Kalp iki göz kapağı arasında bulunan göze benzemez. Göz kapaklarını kapatmakla veya boş bir mekanda olmakla ya da gözlerin bir şey görmediği karanlık bir gecede gözler bütün tehlikelerden selamettedir. İki dudakla dişler arasında bulunan dile de benzemez. Dili hapsedip susturmaya gücün yeter. Ama kalbe devamlı tehlikeli fikirler üşüşür. Bir an bile onlara ne engel olmak ne de onlardan korunmak mümkündür. Bunun yanında nefis de hemen o kötü fikirlere uymak ister. Hasılı bu tehlikelerden kurtulmak çok zorlu bir iş olup insanı dermansız bırakır ve büyük mihnetlere sokar.

O kırklar içinden de dördünü,

Kalp üzerinde iyice düşündüğümde, diğer organlarda bulunmayan beş özelliğin onda bulunduğunu gördüm:

Dünyada kalacağın kadar dünya için çalış, Ahirette kalacağın kadar ahiret için çalış. ALLAH a muhtaç olduğun kadar ALLAH için amel işle. Cehennem azabına tahammülün nisbetinde de orası için çalış.

İbadet konusunda kalbin tedavisi için gerekli olan, kendisine mutlaka ihtiyaç duyulan olmazsa olmaz denilebilecek esaslara baktığımızda şunlarla karşılaşırız: Bunlar dört temel esas olup abidlerin en zayıf noktaları ve tehlikeye düştükleri noktalardır. Bunlar kalpler için fitne ve nefisler için de musibettir. İnsanların kalplerini ve nefislerini iyiliklerden alıkoyar ve kötülüklere sebep olur. İyilikleri ifsad edip boşa çıkarır. Bu dört büyük afetin karşılığında da, abidleri ayakta tutan, ibadetlerinin intizamını ve kalplerinin ıslah olmasını sağlayan dört temel esas vardır.

Öyleyse kalp, Cenab-ı Hakk?ın nazargahıdır. Doğrusu şunu yapan kimselere şaşmak gerekir: İnsanların bakışlarına hedef olan yüzlerini, kendileri gibi yaratılmış kimseler bir ayıplarını görmesin diye yıkarlar, pisliklerden ve kirlerden temizlerler. Ellerinden geldiğince yüzlerini süsleyerek ona özen gösterirler. Fakat aynı kişiler, Rabbülalemin?in nazargahı olan kalplerine gerekli ihtimamı göstermez. Oradaki kirlere, pisliklere, kusurlara ve kötülüklere Cenab-ı Hakk?ın muttali olmaması için kalplerini temizleyip, süsleyip pırıl pırıl bir hale getirmezler. Tam tersine kalplerini her türlü çirkinlik, rezalet ve pisliklerle doldururlar. Kalpleri öyle bir hale gelir ki, eğer içindekilere her hangi bir insan vakıf olsa, yanından kaçıp uzaklaşır veya onu yanından kovar.

Ey akıl sahipleri! Benden korkun!(Bakara-197)Benim emirlerime aykırı davranmaktan sakının...

Bu mü'minlerin basiret ve firaseti oluyor işte. Velilik ihsan eder demek oluyor. Yanlış anlaşılmasın ayet-i kerime'yi yorumlamıyorum. İfadelerim geneldir.

- Siz hiç dikenli yoldan geçtiniz mi? buyurdu Onlar da:

Allah korusun kalbin sürçmesi, doğruluktan sapması çok büyük bir felaket, böyle bir tehlikeye düşmek katlanılmaz bir zorluk ve afettir. Bunun başlangıç seviyesi kalp katılığı/kasvet ve Allah?tan başkasına meyil, sonu ise Allah korusun küfürdür.

- Işte takva da günah ve haramlardan sakınmaktır, buyurdu

Kalp kulun sahip olduğu bütün değerli mücevherlerin ve önemli manevi değerlerin hazinesidir. Bunların birincisi ve en değerlisi; dünya ve ahiret saadetine vesile olan marifetullahı sağlayan akıldır.

Bilmelisin ki bu konuların ayrıntıları bu kitabın hacmine sığmayacak kadar geniştir. Ahiret alimleri bu önemli konulardaki incelikleri ortaya çıkarmak ve tasnifini yapmak için, diğer konulara göstermedikleri bir titizlik göstermişlerdir. Buna göre, 99 güzel huya sahip olması ve bunların zıddı olan 99 kötü huydan uzak durması gerekir, demişlerdir. Bundan sonra da bir o kadar yapılması gerekli fiiller ve kaçınılması gerekli davranışlar vardır. Allah?a yemin ederim ki, dinine önem veren, gaflet uykusundan uyunarak kendine gelen kişiler için bunları elde etmek ve uygulamak Allah?ın yardımı ile pek zor değildir.

3. İnsanlara nasihat,

Kendinize azık edinin. Şüphesiz ki azığın en hayırlısı takvadır.(Bakara-197)

Takva üç kısımdır: Şirkten takva, ma?siyetten takva ve masivadan takva.

Üçüncü Özellik

Şirkten Takva: Küfürden, şirkten nefsini muhafaza etmektir. Her mümin kendini küfürden koruduğu ve uzak tuttuğu için bir derece müttakidir. Her Müslüman kendini bu şirkten muhafaza edebilir. Ancak, tehlikeli olan, şirk-i hafi yani gizli şirk denilen; riyakarlık, kendini beğenme ve meziyetlerini öne sürme, insanların rızasını tahsile çalışma, nimetleri sebeplerden bilme ve bir cemaatın çalışması neticesinde ortaya çıkan güzelliği bir şahsa verme gibi hallerdir. İnsanın bunlardan kaçınması ve çok dikkatli olması gerekir.

Yine İkrime, Mücahid, Süddi, Abdullah b. Abbas ve Katade ́den nakledilen diğer bir görüşe göre kelimesinin manası: "Kurtuluş" demektir. Bu izaha göre ayetin manası şöyleldir: "Ey iman edenler, Allah ́tan korkarsanız o sizi kurtuluşa eriştirir."

Cenab-ı Hak şöyle buyurur: ?Allah, gözlerin hain bakışını ve kalplerin gizlediğini bilir.?( 40 Mümin, 19. )

Ey saadet yolcusu, bütün bu manalar sebebiyle Allah?ın has kulları kalpleri için çok korkarlardı. Onun için ağlar, kalplerinin sapmaması için büyük gayret gösterirlerdi. Allah Teala bu kimseleri şöylece vasf eder:

?Şüphesiz Allah, kalplerin içindekini bilmektedir.?( 5 Maide, 7.)

Eğer siz Allah?dan korkar, kötülüklerden korunursanız O, size iyiyi kötüden ayırt edecek kabiliyet verir, günahlarınızı siler ve kötülüklerinizi affeder. Hiç şüphe yokki Allah sonsuz fazilet sahibidir. Enfal suresi,29

güzel paylaşım.

Masivadan Takva: Kalbinden masivayı yani Allah?tan gayri her şeyi çıkarıp, kalbini yalnız Cenab-ı Hakk?ın muhabbetiyle doldurup, İlahi azamete delalet eden delilleri tefekkürle meşgul olmaktır. Bütün ibadetleri eda edip, büyük ve küçük günahlardan kendisini muhafaza etmektir. Bu mertebe imanın en ileri mertebesidir.

ibn-i İshaka göre ise bu ifadeden maksat, hakkı batıldan ayırdeden kabiliyet demektir.

Kalbin bu garip hallerini bir nebze İhyau Ulumi?d-Din isimli kitabımızda açıkladık. Bu konuyu tam ve ayrıntılı bir şekilde, tedavi yollarını da göstererek Esraru Mu?amelati?d-Din isimli eserimizde anlattık. Bu eser sırf bu konulara tahsis edilmiş müstakil bir kitaptır. Fakat bu eser ilimde mesafe almış kimseler için yazıldığından herkes ondan yararlanamaz. Şimdi bu kitapta anlatacaklarımız ise hem alimlerin ve halkın, hem de güçlülerin ve zayıfların faydalanacağı özelliktedir.

Şair şöyle der: