Yine Urfalı Nabi Hayriye adlı eserinde haksızlığa uğrayan her Çerkes'in atına atlayıp kılıç kuşandığı şiirle ifade edilir. Bunun yanında at koşumları da Çerkesler'e özgü şekillerde karşımıza çıkar. Gerek farklı at cinslerinin Togma adı verilen törensel bazı ritüellerle çaprazlaştırılması sonucu ortaya çıkan savaşa ve uzun yolculuğa en elverişli cinsinin elde edilmesi çalışmaları, gerek at ve binici ilişkisindeki özgün hareketler bölge insanındaki at sevdasının yansımalarıdır. Bu bakımdan at sözcüğü Çerkes dilinin en sık kullanılan harfleriyle ifade edilir olmuştur. "Ş" sesi Çerkes dilinin iskeletini oluşturan seslerden biridir ve bu dile özgü damak ve dil seslerine bürünerek karşımıza çıkar.

ne güzel atlar bunlar

Nanum, şeref, güç, iktidar, heybet,...:))

işleri aceledir

göğe fırlar başları

yeri yırtar ayaklar

sanki sevgili gibi

Atlar yüzyıllar boyunca, ağır yükleri, binek arabalarını ve toplu taşıma araçlarını çekti; eti ve sütüyle faydalı oldu. O, toprağı sürer, değirmeni çevirir, yükü taşır, haberi götürür, mesafeleri aşardı. Üzenginin, eyerin ve mahmuzun icadı ile de süvariler savaşlarda yer almaya başladı. İskitlerde okla, Romalılarda kılıçla, Orta Çağ?da da mızrakla donatılan süvariler, zamanla savaşların vazgeçilmezi haline geldiler. Böylece at, makinelerin kullanılmasına kadar birçok sahada, kuvvetin, üstünlüğün ve başarının sembolü oldu. Nitekim makinelerin gücü tespit edilirken at mikyas kabul edilmiş ve?beygir gücü? terimi literatüre girmiştir (Bir beygirgücü, HP = 76 Kg/Kuvvet/Metre).

vardılar Kurtuba?ya

Geleneğimizde at, bahadırın en sadık arkadaşı ve zaferinin ortağı sayılırdı. İslam?da at etinin mekruh sayılması sebebiyle İslamiyet?in kabulünden sonra, at kurban etme geleneğinden vazgeçilmiştir. Türkler at binmedeki maharetlerini, ?Bir gün benim adım Güneş?in doğup battığı her yere ulaşacak.? buyuran sevgili Peygamberimiz?in gösterdiği hedefi gerçekleştirmek uğrunda kullanmışlardır. Büyük süvari birlikleri bulunan Selçuklu ve Osmanlı ordularının başarısında da atın büyük rolü vardır. Bu sebeple Karacabey, İnönü, Konya, Çukurova, Eskişehir ve Akköprü gibi yerlerde?hara?lar kurulmuştur. Osmanlılarda ilk olarak Orhan Gazi zamanında?müsellem? adı verilen 1.000 kişilik atlı birlikleri oluşturulmuştu. Evliya Çelebi?ye göre Mohaç Savaşı?nda (1526) Osmanlı ordusunda binlerce atlı bulunmaktaydı. 1. Murad devrinde de, binicilerden kurulu sipahi birlikleri vardı.

erzurumda bir arkadaşım ailesinin 3 tane atı vardı beylerin devri ne olursa olsun herzaman atı olmalıymış olmazsa bereket kalkar derdi dedesi :)ama cirit atları, harikaydılar... bir kaç defa binmişliğim var ama yuları sahibinin elindeyken :)... fakat arkadaşım cüneyt arkından daha iyi süvariydi al atın üstünde... hey gidi günler gençlik gitmiş gördümmü diyorya, öylemi olduk ne...?

atlar duramadılar

karşı kıyıda yeni

zapt edilmez bir deniz

Bir boşlukta yazacağım.. Ama şimdi hiç iyi durumda değilim...:(((

onları beklediler

Sevgili Dilşad eklerlerse "Kazak Atları" başlığa yakışır diye düşünüyorum..

Atın dilinden en iyi kendilerinin anladığını düşündükleri için at hırsızlığı da bir dereceye kadar kabul edilir görülmüştür ki, bunun nedeni savaşlarda bu hayvanın taşıdığı önemden kaynaklansa gerek. Sürgünde de uzun süre üretici olamayan göçmenler bildikleri en büyük iyi iş olan atçılığı burada da sürdürmek için at hırsızlığı yapmak zorunda kalmışlardır. O günlerden kalan anılar günümüzde espri nedeni olarak anlatılmakta.

Fahr-i Müdebbir lakaplı Babür Hanedanı devri tarihçisi Muhammed bin Mansur bin Sai...

bunca yol çiğnediler

devam edecek...

OSMAN SARI

Günümüzde atın birçok vazifesini makineler yaptığından, at sayısında büyük azalma olmuştur. Fakat at kırsal bölgelerde, askeriyede, motorize araçların ulaşamadığı yerlerde ve polisler için yakın mesafe takiplerinde hala önemini korumaktadır. Ayrıca atın kanı; serum, aşı ve panzehir üretiminde; yele ve kuyruk kılları ise çeşitli enstrümanlarda kullanılmaktadır. Günümüzde ayrıca gösteri maksadıyla tören ve sirk atları; gezi ve turizm için yürüyüş atları; engelli yarışlar için konkur atları yetiştirilmeye devam edilmektedir. Atla yapılan müsabakalardan biri, ata sporumuz cirittir. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul?un fethinden sonra, Romalılar zamanından kalan büyük hipodromu tamir ettirip at yarışları yapılan, cirit oynanan bir spor külliyesi haline getirmiştir. Takım halinde oynanan cirit, atla insanın, uyumunun bir ifadesi olduğu kadar, atla insanın birlikte neler yapabileceklerini gösteren eğlenceli bir spordur. Cirit bazı bölgelerimizde hala oynanmaktadır. Eskiden beri yaygın olarak yapılan at yarışları, günümüzde de atın en çok kullanıldığı alan olmuştur. Üzülerek ifade etmek gerekir ki, atlar üzerine bahis oynanarak yapılan bugünkü yarışlar, at yarışlarını asıl maksadından saptırarak sosyal bir yara haline getirmiştir.

lakin bu misyon yine bizde... yine bu şanlı mıllette... görün bakın heryer türkçe konuşuyor.. önden giden atlılar... dünyaya ışık saçıyor...+

yorumlara bakarsan gerçekten de ilk sen fark etmişsin dilşad...:)tebessüm...

aştılar kızgın çölü

geri dönüp onları

toprak tükendi

yaktılar gemileri

Bide "dede ali"'ye paylaşımından dolayı teşekkür ederim.

ŞI XABZE

bıraktılar atları

ben burada kaldım böyle

teknik değişti diye

asıl içlerindedir

Bir milleti tarih sayfasına taşıyan varlık

Kur?an-ı Kerim?de; ?And olsun, soluk soluğa koşanlara, tırnaklarıyla taştan kıvılcım fışkırtanlara, sabah vakti düşmanı basıp etrafı toz-dumana katanlara.? (Adiyat, 1-5) denilerek atlar üzerine yemin edilmiştir. Diğer bir ayette de atlarla ilgili olarak şöyle buyrulmaktadır. ?... Savaş atları yetiştirin ki, bu hazırlıkla Allah?ın düşmanlarını, sizin düşmanlarınızı ve onların ötesinde sizin bilmeyip de ancak Allah?ın bildiği diğer düşmanları korkutup yıldırasınız...? (Enfal, 60) Peygamberimiz de; ?Hayır, atların alınlarına nakşedilmiştir. Dünya saadeti atların sırtındadır.? gibi hadisleriyle atları methetmiştir. Bu mazhariyetten dolayı at, asil bir hayvan kabul edilmiştir.

"Onca yol çiğnediler, ama çiçek çiğnemediler" teşekkürler Sudeciğim.

bir gün denize ulaştılar

önlerinde okyanus

"önden giden atlılar" şiirini bilen varsa lütfen yazsın. Bir kere tv'de dinlemiştim çok güzeldi. Burada paylaşılırsa sevinirim

Çerkes ve at, kış ve kar gibi birbirini tamamlayan iki sözcük. Kaf dağının bu küçük halkını dünya tarihine geçiren biraz da onların atla olan ilişkileridir.

at sürdüler denize

kendileri dursa da

önden giden atlardan

Atlar asil, heybetli hayvanlardır...

yetişemedim size

Günümüzde at

önden giden atlılar

çektiler dizginleri

seni gördüler kalbim

Yazar : Kemal BAYRAKTAR

önden giden atlılar.

Binici Türk?tür, diğerleri yüktür

At dorudur, diğerleri renktir

Yaşamın güç olduğu Kafkas coğrafyasında at hem yerli halkların günlük yaşamının bir parçası, hem sadık dostu, hem de koruyucusu olmuştur. Bölgede bulunan en eski tarihsel kalıntılar at figürleridir. El sanatının ilk ürünlerinde at motifi görülür. Karadeniz'in kuzeyinde Dinyeper Nehri üzerindeki Srednij Stog adıyla bilinen yerleşim yerinde yapılan kazılarda M. Ö. 4 binlerden kalma terbiye edilmiş atlara ait kemikler bulunduğuna göre atın ilk kez bu bölgelerde evcilleştirildiği görüşü daha bilimseldir.

Atlar çok asil, çok değişik...

gemilere aldılar

önden giden bu atlar

çaresiz kalıp birden

karşı karlı dağları

biz teşekkür ederiz, sayın erciyes...

İl farkeden

Eldeki mevcut bilgilere göre at, ilk olarak Türkler tarafından ehlileştirilmiştir. Asya steplerinde; Türk ve at ikilisi, adeta birbiriyle kaynaşmıştı. Türkler atların üzerinde meclis kurar, müzakere eder, yer, içer ve uyurdu. Türkler, at yetiştirme ve kullanmadaki maharetleri sayesinde, bulundukları bölgelere kolaylıkla hükmetmişlerdir. Atilla?nın ordusunun Orta Asya?dan yola çıkıp Roma İmparatorluğu?nu dize getirmesi, atlı birlikler sayesinde olmuştur.

ıssız sıcak çölleri

Hz. Peygamber döneminde de, at birçok alanda ustalıkla kullanılmıştır. Peygamber Efendimiz?in at yetiştirilmesini teşvik ettiği; Lizöz, ez-Zarif ve Luheyf isimli atlarının olduğu kaynaklarımızda belirtilmiştir. Ayrıca O , çocuklara, yüzmenin, ok atmanın yanı sıra, ata binmenin de öğretilmesini tavsiye etmiştir. İslamiyet?le birlikte, Arap atları, dünyanın dört bir yanına Nam-ı Celil-i Muhammedi?yi götürmek için koşturan yiğitlerin emrine girmiştir. İslamiyet?ten aldığı ruhla Kisraların tahtını deviren, Bizans zırhlılarını çiğneyen, İspanya?ya, Atlas Okyanusu?na dayanan ve Allah?ın ismini daha uzaklara götüremediği için müteessir olan ashabın altında şahlanan, soylu Arap atıydı.

kayboldular uzakta

:)tebessüm...

Tarih boyunca insanoğlunun serüvenine, at kadar ortak ve şahit olan başka bir canlı yok gibidir. At, sahibine sürekli statü sağladı. Anadolu beyleri ve yiğitleri, tarih sayfalarına adını hep onunla yazdırdı. Yönünü Anadolu?ya dönen Alparslan?ın altındaki kır at, Malazgirt?ten, Anadolu ve Balkanların kaderine gülümsüyordu. At, Söğüt yaylalarında Ertuğrul Gazi?ye yoldaş oldu, Kanuni kırk altı yıllık hükümdarlığı döneminde 43.000 kilometrelik yolu onunla kat etti. Sina Çölü?nde Yavuz?u sırtlayan da, orduya yol gösteren Kainatın Sultanı?nın izinde yürüyen de o idi. Yedinci asırda Ukbe Bin Nafi ile okyanusa dayanan at, 15. asırda Haliç kıyılarında Fatih?i fethe taşıyordu.

güzel atlar buldular

Çerkes sözlü anlatım geleneği ata dair araçlar, sözler, deyimler, şakalar, at çeşitleri, at anlatılarıyla doludur. Dün olduğu gibi bugün de anavatandakiler ve yeryüzünün her bir yanına dağılmış olanlar için bir tutkudur, ilgidir at. Bilinen manada sosyal hayatı düzenleyen sözlü kurallar bütünü olmanın ötesinde anlam ve fonksiyonları bulunan Xabze Çerkes'in atla olan ilişkisini de kurallara bağlamıştır. Çerkes ata nasıl biner, nasıl iner, attan düşerse ne olur, eğer nasıl kullanılır, kamçı ne şekilde tutulur...? Bunların hepsi bir takım kurallarla çerçevesi çizilmiş konulardır.

yaptıkları gemide

gülle karşılandılar

dünyanın beklediği

Ok akkavaktır, diğerleri çöptür

bi polyuşka polye videosu yakışır buraya, umursamazın dediği gibi

kızgın bir çöl arkada

Şehir Rum?dur, diğerleri köydür

ve hep farkedecek olan...:)

üç gün duramadılar

Dedim atı vardı... Yaşladı öldü iki yıl önce... Dedemden başkasını bindirmezdi sırtına... Bir de beni...:)

Bu noktada atın Orta Asya'da evcilleştirildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı düşünülebilir. Çünkü henüz Asyalı kavimler yaşam alanları dışına taşmaya başlamadan önce Hitit'te, eski Mısır'da savaş arabalarında kullanılmış, Hazar steplerinden inen atlılar Ön Asya'da görünür olmuştu.

Günümüzde at tarihte oynadığı rolü kaybetmiş olmasına rağmen, adı ve zengin çağrışımlarıyla, günümüzün?kara sevdalılarının? gönlünde taht kurmaya devam etmektedir.

çok uzundur yolları

Tarih sürecinde özellikle Mısır ve Osmanlı'da Çerkesler'in paralı askerler olarak karşımıza çıkmasının nedenlerinden biri onların binicilik ve at terbiyeciliği konusundaki ustalığıdır. Bu yönleriyle Çerkesler at ayağının ulaşabildiği her yere gitmiş, siyasi veya sosyal etkiler bırakmıştır. Onların bu serüvenlerine çeşitli tarihi kayıtlarda rastlamak mümkündür. Evliya Çelebi seyahatnamesinin Balkanlar bölümünde Belgrat şehri içerisinde şehit olan bir Çerkes'in atının sahibini katledenlerle mücadele etmesi ve onun mezarının yanında ölmesi çarpıcı bir şekilde anlatılır.

inmediler atından

Sultanlar, saraydan çıktıklarında mutlaka ata binerlerdi. At dışında başka bir bineğe binmek makbul sayılmazdı. Atın rengine özel bir önem verilir, daha çok beyaz renkli atlar tercih edilirdi. Sultan Alparslan?ın ve Fatih?in atları beyazdı.

nerden çıktı bu deniz

bizi ayıracaklar

günlerce beklediler

binmek nasip olmadı...

gittiler hep gittiler

Atlar ve Türkler...

sade atlar bunlar

Yeniden farkeden

At, edebiyat ve sanata da konu olmuş; adına şiir ve hikayeler yazılmış, heykel ve kabartmalar yapılmıştır.

"şarampol" o dediğin şey her ise eğer atlarla ve tarihimizle uzaktan yakından ilgisi varsa, buyurun paylaşalım.

Sanki hissediyorlar herşeyi... Tehlikeyi, sevgiyi, nefreti...

Bu başlığı yeni farkettim Dede...:)

buğulanmış gözlerle

Ehlileştirilmeden önce Asya ve Avrupa?nın çeşitli yerlerinde yaşadığı bilinen atın, insan hayatının ayrılmaz bir parçası haline gelmesi çok eskilere dayanır. Değişik iklimlere uyum sağlayabilen, dayanıklı ve hızda süreklilikte rakipsiz olan at, insanlık tarihi boyunca meydana gelen gelişmelerde büyük rol oynamıştır.

ÖNDEN GİDEN ATLILAR

eyy beyaz at.. ve eyyy at üstündeki yiğit.. ata anlam kazandıran da sensin.. senin yazdıgın tarıh... ve himalaya etekleri... ve anavatan.. ve bin yetmişbir... ve alperenler... akıncı yiğitler... sizler her daim rahmetle anılacaksınız...

çiçek çiğnemediler

çoktan aşıp gittiler

At, Osmanlı?nın yeryüzünün büyük bölümüne bir medeniyet projesi olarak sunduğu insanı merkeze alan adalet ve hoşgörü anlayışının ikamesinde önemli vazifeler üstlenmiştir.

atlarsa bu kıyıda

ayrılmak bu atlardan

Atın tarihi yürüyüşü

Nedenini bilmiyorum ama çocukluğumdan beri atlara hep ilgi duymuşumdur. Nerede bir at görsem hayran hayran seyrederim. Hiçbir resmi alıp evime odama asmam ama atlara gelince başka. Hewle o uzun yeleleri ile koşmaları yokmu ; ne harika şeyler onlar. Aslında bana hep özgürlüğü ve gücü de hatırlatıyorlar. Bütün hayvanları severim ama atlarla kuşlar bende bir sevdadır...

sevgiliden daha zor

Atlar konusunda çok detaylı araştırmalarım var dedeali... Benim için çok önemli bu konu... Çünkü hayatta belkide en mutlu olduğu anlar at bindiğim anlardır...

bense geride kaldım

Osmanlılarda at, haberleşme ve taşımacılıkta da önemli bir yere sahipti. Belgelere göre, 1726 yılında Anadolu?dan Halep?e uzanan yollarda, bu işle vazifeli 1.300 civarında at bulunuyordu.