Esat Paşa tarafından İstanbul'da kurulmuştur. (29 Kasım 1918). Basın ve yayınla mücadeleyi benimsemişlerdir.

3-Milli egemenlik yolunda ilk adımdır.

Hareket-i Milliye ve Redd-i İlhak Cemiyeti

Milliyetçi amaçlara tamamen karşıydılar.

Mondros Mütarekesi'nden sonra, ordunun terhis edilmesi ve devlet otoritesinin kalmaması üzerine ortaya çıktı.

Kuva-yı Milliye Hareketi

Mondros'tan hemen sonra İstanbul'da çalışmalarına başlayan bu cemiyet, daha sonra Adana ve dolaylarına geçerek orada Ermeniler ve Fransızlarla mücadele etmiştir.

Ulusal örgütlere karşı direniş göstermişlerdir.

Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)

İhtiyaçlarını bölge halkı karşılamıştır.

2-Kurtuluş Savaşı'nın resmen ilanıdır.

Sivas Kongresi'nden sonra Ali Fuat Paşa, düzenli orduların oluşturulmasından sonra da İsmet Paşa Batı Cephesi komutanlığına getirilmişlerdir.

c) Bunların hepsi demokratik bir yol izlenerek yapılmalıdır

Bu düşünce sistemi, liberal kapitalist sistemin çalışma ve de mülkiyet kurumlarını adaletsiz bulmuştur. Kapitalist sistemin yerine geçmek isteyen bir rejimdir. Bilindiği üzere kapitalist sistemlerde, piyasa ekonomisi, özel mülkiyet ve kar esasına dayanır ve de sanayileşmenin ürünü sayılır. Sosyalistlere göre sosyalizmde, aynı kapitalist sistem gibi ihtilal sonucu kurulacaktır. Sosyalizm ekonomik faaliyetlerin kişilerden topluma, özel sektörden kamuya aktarılması gerektiğini savunur. Bununla birlikte, üretim araçlarının toplumun hizmetinde olması gerektiğini ve işçinin hayat standartlarının arttırılması gerektiğini ileri sürerler. Sosyalist sistemde üç önemli unsur vardır. Bunlar:

Milli Varlığa Düşman Cemiyetler

1. Mondros Mütarekesi'nden sonra işgallerin başlaması

I. Dünya Savaşı'nda Suriye'de görev yapan Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası İstanbul'a geldi. İstanbul?dan vatanın kurtuluşunu mümkün görmeyen Mustafa Kemal Anadolu'ya geçmeye karar verdi.

Teali-i İslam Cemiyeti

b-İstanbul Hükümeti üzerine düşen vazifeyi yerine getirememektedir.

Amaçları; Türk ulusunun bağımsızlığını sağlamaktı.

c) Bunların hepsi demokratik bir yol izlenerek yapılmalıdır.

Bundan sonra parti sıkı bir muhalefete yöneldi. "İkdam" ve "Alemdar" gazeteleri partinin yayın organı oldu. 1913'deki Babıali Baskını'ndan sonra parti dağılmaya başladı.

Yunanistan tarafından İstanbul'da "Rum Göçmenleri Merkez Komisyonu" adıyla kurduruldu. Derneğe İstanbul, Trakya, Trabzon, Marmara kıyıları ve İzmir gibi yörelerde düzeni bozma, Yunanistan'dan gelen özel görevlileri Rum göçmeni göstererek Doğu Karadeniz dolaylarına yerleştirme, bu yörelerdeki Rum azınlığı sayıca çoğaltam görevi verilmiştir.

Havza Bildirisi (28 Mayıs 1919)

Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri, Milli devlet modelini benimsemişlerdir.

a) Üretim araçları toplumun malı olmalı,

Yahudilerin çok büyük bir çoğunluğu bölücü çalışmalarda bulunmadı, ancak "Makkabi Cemiyeti" ve "Alyans israilit Cemiyeti" işgalcilere destek verdi.

İngiliz Muhipleri Cemiyeti

Bu cemiyet milli mücadeleye karşı çıkan Damat Ferit Hükümeti'ni desteklemiş, padişah ve halifeye bağlı kalmakla vatanın kurtulacağını savunmuştur.

İttihat ve Terakki Partisi'ne düşman olarak çıkan bu cemiyet, Anadolu'daki milli kurtuluş hareketine karşı en büyük tepkiyi göstermiştir. Bu parti Damat Ferit tarafından özellikle milli direnişe karşı yönlendirilmiştir.

Mondros Mütarekesi'nden sonra Türk ordusunun terhisinden cesaret alan bazı azınlıklar, Milli Mücadele'ye karşı bir takım cemiyetler kurmuşlardı.

İzmir'in işgalinden sonra Ağustos 1919'da Erzurum'da kurulan bu cemiyet, daha önce İstanbul'da kurulmuş olan "Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti" ne bağlı olarak açılmış, daha sonra İstanbul'dan ayrılarak "Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti" adını almıştır. Doğu Anadolu'nun Ermenilere verilmesini engellemeye çalışan bu cemiyet Erzurum Kongresi'nden sonra Mustafa Kemal bu cemiyet aracılığıyla öteki cemiyetleri birleştirmiştir.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

Bu cemiyetler, Mondros Mütarekesi'nin hemen ardından, Anadolu'nun işgali üzerine Türk ulusu tarafından kurulmuştur.

Bu genelgenin maddeleri şunlardır:

Başat Hürriyet ve İtilaf Fırkası etrafına toplanmışlardı.

Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası

Ermenilerin Kurduğu Cemiyetler

Yunanistan'ın milli örgütü olan ve Yunanistan'ın 1829'da bağımsız olmasını sağlayan Etnik-i Eterya Cemiyeti Tarbzon ve dolaylarında bir Rum Pontus Devleti kurmak amacıyla Pontus Rum Cemiyeti'ni meydana getirdi.

Bu cemiyetlerin hepsi Rum Patrikhanesi tarafından yönetiliyordu.

Kordos Cemiyeti

Milli Cemiyetler

M. Kemal, milli bilincin uyandırılması amacıyla yayınladığı bildiriyle, bütün yurtta işgallerin protesto edilmesini ve mitingler tertiplenmesini istedi.

Bu cemiyetler Mondros Mütarekesi'nden sonra Osmanlı Devleti'nin bağımsız yaşayamayacağını düşünen, Milli Mücadele'ye karşı manda ve himaye yanlısıydılar.

Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti

İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısındaki çaresizliği, Mondros Ateşkes Antlaşması ile orduların dağıtılması Kuvayı Milliye'nin ortaya çıkmasına neden olan etkenlerdir.

KURTULUŞ SAVAŞI

Hürriyet ve İtilaf Fırkası

Asıl amacı milli mücadeleyi başlatmak ve organize etmek olan Mustafa Kemal arkadaşlarıyla birlikte 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a ayak bastı.

Bu cemiyet Sivas Kongresi'nden sonra 9 Aralık 1919'da Sivas Valisi Reşit Paşa'nın eşi Melek Hanım'ın öncülüğünde kurulmuştur. A. B. D. Senatosu'na ve Avrupa devletlerinin parlamentolarına telgraflar çekilmiş, ulusal mücadelenin haklılığı anlatılmış, ordu için para ve malzeme toplanmıştır.

1919'un Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Kuvayı Milliye'nin insani ve maddi yönden desteklenerek ortak bir cephe oluşturulması kararlaştırıldı ve böylece Batı Cephesi meydana geldi.

Düşman işgalleri karşısında yurdun çeşitli yörelerinde ortaya çıkan milli direniş teşkilatlarına Kuvayı Milliye denir. İlk direnişler, güney cephesinde Fransızlara karşı başlamıştır. Kuvayı Milliye, teşkilat olarak batıda Yunan işgallerine karşı ortaya çıkmıştır.

Mahmut Şevket Paşa suikastından sonra bir kısım parti mensubu yargılandı, idam edildi, Sinop'a sürgün edildi ve oradan Avrupa'ya kaçtı.

Kürdistan Teali Cemiyeti

d-Vatanın her türlü etki ve denetimden uzak bir bölgesinde milli bir kurul toplanmalıdır.

Yazılarla halkın aydınlatılmasına çalışılmıştır.

İktidar ve üretim araçlarının halk tarafından kontrol edildiği bir toplum fikrine dayanan bir düşünce sistemidir sosyalizm. Bir terim olarak ilk kullanılışı 19. yüzyılın başına kadar gider. Günümüzde de sık sık tartışma konusu olmaktadır. Sosyalizm, liberal ve ferdiyetçi sistemlere karşı bir tepki olarak doğmuştur.

Kendi bölgelerini korumak ve işgalden kurtarmak için kurulmuşlardır.

Bu cemiyetin başkanı bir İngiliz din adamı olan Rahip Fru idi. İşgallere karşı koymanın olanaksız olduğunu savunan bu cemiyete Damat Ferit de üye idi.

Kurucularının Amerika Birleşik Devletleri'nin manda ve himayesi altına girmekten yana oldukları bilinmektedir.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesi şu şekildeydi: Altı Vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, bu vilayetlerin herhangi bir kısmı işgal edilebilecek.

Sosyalistleri birleştiren ana fikir; toplumda sınıf farklılıklarının ortadan kaldırılması ve de toplu çalışma ile elde edilen kazancın emek sahibi olan topluluğa ait olmasıdır. Aslında sosyalistler bazı mühim noktalarda fikir birliğine varmışlardır, ortak hedeflerde belirlemişlerdir fakat, bu hedeflere nasıl ulaşacakları konusunda ayrılığa düşmüşlerdir. Örneğin, kapitalist sistem nasıl değiştirilecek? Şiddet kullanarak mı yoksa demokratik yollarla mı? Zaten esas problemde işte tamda bu noktada başlıyor. Ortaya çıkan tüm sorunlara farklı farklı öneriler, çözümler sunulmaktadır ve oldukça hararetli tartışmalar olmaktadır. Öyle sanıyorum ki bu tartışmalar daha çok uzun süre sürecek. Diğer ülkeler için yorum yapmak istemiyorum, tamamen kendi milletim adına konuşuyorum ki, en iyi bildiğimiz şey tartışmak. Fakat ne yazık ki kuru kuru tartışmak, çözüm getirmemek.

Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kurulan bu cemiyet Wilson İlkeleri'nden yararlanarak özerk bir Kürt devleti kurmak için mücadele etmiştir.

Milli Kongre Cemiyeti

Kurulmalarındaki Amaç;

Bazı sosyalistler, üretim araçları üzerindeki özel mülkiyetin kamu mülkiyetine geçmesi ile tüm sorunların çözüleceğine inanırlar. Bu ne kadar doğru Muhakkak ki sosyalizm dünyayı anında cennete çevirmeyecektir. Sosyalizmi ilk önce servetin üretimi, tüketimi, paylaşılması ve dağıtılaması açısından ele almak gerekir.

Daha önceleri Ermenilerin krumuş oldukları "Taşnaksütyun" ve "Hıncak" adlı gizli örgütler milli mücadeleye karşı çıktılar ve işgalcilerle işbirliği yaptılar.

Silahlı mücadele ile birlikte, basın-yayın yoluyla da mücadeleyi benimsemişlerdir.

bunları yapmayı başaran varmı

İtilaf Devletlerince ekonomik ve siyasi açıdan destekleniyorlardı.

Wilson Prensipleri Cemiyeti

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi şu şekildeydi : "İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde, herhangi bir bölgeyi işgal edebilecek."

6. Halkın can ve mal güvenliğinin sağlanamaması

Ortak Özellikleri

b) Üretim, insan ihtiyacına göre olmalı,

e-Her ilden milletin güvenini kazanmış üç kişi seçilerek acele ve gizli olarak bu kurula gönderilmelidir.

Sosyalistler, sınıfsız bir toplumun oluşturulması amacıyla, devrim ya da toplumsal evrimle örgütlü bir emekçi sınıf kurulmasını amaçlarlar. Bu düşünce sistemi, kökenlerini sanayileşme dönemindeki aydınlanma düşüncesinde dile getirilen sosyal ve siyasal eşitlik isteğinden almıştır.

Yahudi Cemiyetleri

Trabzon Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

Mustafa Kemal, Doğu Anadolu'da sivil ve askeri kurumlara emretme yetkisini de alarak 16 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a hareket etti.

Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti

c-Milletin istiklalini, milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

Azınlıklar tarafından, işgalci emellerine hizmet eden kuruluşlardı.

a-Vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali tehlikededir.

Ermeni Patriği Zaven Efendi de Mavri Mira'ya benzer bir örgüt kurup Rumlarla işbirliği yaptı. Zaven Efendi tarafından kurulan bu cemiyetin adı, "Rum-Ermeni Birliği Komitesi" idi. Ermeni İntikam Alayları da, Fransızlardan aldıkları destek ile Adana ve dolaylarında faaliyet gösteriyorlardı.

Mavri Mira

1-Kurtuluş Savaşı'nın sebebini ve yöntemini açıklar.

İzmir'in işgaline karşı savunma amacıyla kurulmuştur. Redd-i İlhak Dernekleri; Redd-i İşgal, Redd-i İlhak İstihlas-ı Vatan Heyet- Milli adları ile ortaya çıkmıştır.

Trakya'nın işgalinden doğan sorunları Yunanistan açısından çözmeye çalışan bir örgüttür. Buradaki milli direnişi ortadan kaldırmak ve tüm Doğu Trakya'nın Yunanistan'a verilmesini sağlamak temel amaçlarıydı.

M. Kemal ile Rauf Paşa, Ali Fuat Paşa ve Kazım Karabekir haberleşerek ortak bir genelge yayınladılar.

Samsun ve çevresinde Türkler ile Rumlar arasındaki çatışmaları önlemek isteyen İstanbul Hükümeti, Mustafa Kemal?i 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirdi.

Trakya Paşaeli Cemiyeti

Trakya ve Yunan Komitesi

Anadolu hareketine karşıydılar.

ÖNEMİ:

Ülkeyi Milletler Cemiyeti içerisinde diğer devletlerle eşit haklara sahip bir varlık haline getirmek amacıyla kurulmuştur.

Manda ve himaye taraftarıydılar.

Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler

Bu tarih, Kurtuluş Savaşı'nın başlangıç tarihi olarak kabul edilir.

İzmir'in işgalinden önce bu cemiyet önceleri Türklerin haklarını basın-yayın yoluyla savunmaya çalışmış, ancak 2?19 Mart 1919 tarihleri arasında düzenledikleri "Müdafaa-i Hukuk Kongresi" sonrasında silahlı direnişi benimsemişlerdir. Direniş örgütlerine silah sağlanmıştır.

2. Mondros Mütarekesi'ne göre Türk ordusunun terhis edilmesi

Edirne'de Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan hemen sonra 2 Aralık 1918'de kuruldu. Amacı Trakya Bölgesi'nin Yunanistan'a verilmesini engellemek için Türkleri örgütlemekti. Bu bölgedeki ordu komutanı Cafer Tayyar Paşa tarafından yürütülen çalışmaların sonucunda Lüleburgaz ve Edirne Kongreleri'nde toplandılar ve TBMM'ye bağlanma kararını aldılar.

Anadolu hareketine ve Türklerin milli devletine karşıydılar.

Bu cemiyet Karadeniz'de bir Pontus Devleti kurmak isteyen Pontus Rum Cemiyeti'ne karşı kuruldu. Diğer yandan da ayrılıkçı emeller peşinde koşan "Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti" ile mücadele etti. Erzurum Kongresi'nden sonra "Doğu-Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" nin şubesi haline geldi.

Osmanlıcı ve hilafetçiydiler.

4. Birçok bölgede azınlıkların ayrıcalıklı cemiyet kurması

İstanbul'daki Rum Patrikhanesi tarafından kurulan bu cemiyet, Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak ve Ege Bölgesi'nde ilerleyen Yunan ordusuna yardımcı olmak amacını güdüyordu. Çalışma alanı; Bursa, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul ve Bandırma idi. Yunan Kızılhaç, Resmi Göçmenler Komisyonu, Rum okullarındaki izcilik kurumları, Mavri Mira'nın emrinde çalışıyordu.

Pontus Rum Cemiyeti

Kilikyalılar Cemiyeti

İşgalcilerle mücadele edilemeyeceğini, bundan dolayı halifenin etrafında toplanmanın gerekliliğini savunmuşlardır.

Mondros Mütarekesi'nin yedinci ve yirmi dördüncü maddelerini uygulatmak istiyorlardı.

3. Devlet otoritesinin kalmaması

Özellikleri

Wilson İlkeleri'ne göre bulundukları yerlerin kendilerine verilmesini istiyorlardı.

Kasım 1911'de Trablusgarp Savaşı'nın yarattığı kaos döneminde Ahrar ve Mutedil Hürriyetperveran Fırkalarının birleşmesinden oluşmuştur. İttihat ve Terakki karşıtı olan bu fırka, bağımsızların ve gayr-i Müslim mebusların desteğiyle güçlendi. Fırka'nın temel amacı, İttihat ve Terakki iktidarını yıkmaktı. Programında Osmanlıcılığı, özyönetimi, özel girişimi, meşrutiyeti ve liberal iktisat'ı savunmaktaydı. 1912 "sopalı seçimleri" ne kadar iktidarda kalan parti bu seçimde ancak 6 milletvekilini Meclis'e sokabildi.

İzmir Müdafaa-i Hukuk-i Osmaniye Cemiyeti

5. Padişah ve hükümetin işgallere kayıtsız kalması