Allah Rasulü , 'Benim dinim, güneş doğup battığı her yere ulaşacaktır.' buyuruyor. Bu haber, ali himmet olan insanlara şöyle bir ufuk çizmektedir: Gaye-i hayaliniz bu olmalı... Sizden evvelkiler bu ideali bir bayrak gibi omuzlayıp cihanın dört bir yanına götürmeye çalıştılar. Ya ömürleri, ya da mevcut şartlar vefa etmedi.. ve bayrak bir yerde düştü. İşte bu bayrak, arkadan gelip onu omuzlayacak ve götürecek niyet kahramanları beklemektedir. Cedlerimiz, gaye-yi hayallerinin mükafatını aldılar. Sıra size gelmiş olmalı... Ukbe bin Nafi, atını beline kadar Atlas Okyanusu'na sürmüş ve şöyle haykırmıştı: 'Allah'ım! Eğer şu zulmet denizi karşıma çıkmasaydı nam-ı celilini denizler aşırı ülkelere götürürdüm.' Arkadan Berberi bir köle Tarık bin Ziyad, kulağında selefi Ukbe bin Nafi'nin sözleri, atını Herkül burcuna sürmüş ve nam-ı celil-i Muhammedi'yi o karanlık denizin ötelerine götürmüştü

Evet, işte bu şekilde bir rıza düşüncesi hayatımızın yörüngesi olmalı ve hiçbir zaman başkalarının takdiri ya da tahkiri bizim için kriter sayılmamalıdır.

Diğer bir yaklaşımla, her yapılan şeyin Allah rızası için yapılması, her kazanılan şeyin O'nun rızasına bina edilmesi bu konuda en inandırıcı emaredir. Sofilerin bakışı daha da farklıdır. Cüneyd-i Bağdadi Hazretleri, ben cehennemden korkup ibadet edene 'abdü'n-nar=cehennemin kulu'; cennet arzusuyla ibadet edene 'abdü'l-cenne=cennetin kulu', sana kulluk yapmanın zevki ile coşana da 'abdü'l-lezze=lezzetin kulu' diyerek ibadetlerin sırf Allah emrettiği için yapılması gerektiğine işaret edermiş. Bu itibarla Kur'an hizmetkarları, gönüllerinde rıza-yı İlahi'den başka hiçbir şey taşımamalıdırlar. Onlar, gönüllerinde maddi-manevi hiçbir şey taşımadıkları halde, şayet beklenmedik bir surette, Allah'tan bazı şeyler gelecek olursa, o zaman da bunları birer armağan ve hediye olarak alıp öper ve başlarına kor, şükranla iki büklüm olurlar.

Buraya kadar olan değerlendirmeler, bir sorgulama ve kritik etme manasında algılanmamalıdır. Ben, burada bir hakikati arz etmek istiyorum: Kıvam ve olgunluğa erme mevzuunda ne kadar bir cehde ihtiyaç varsa, daha sonra elde edilen kıvamı korumak için o cehdin on katına ihtiyaç olduğu söylenebilir. Evet bir zirveye tırmanmak ne kadar zor ise, sürekli orada kalabilmek ondan da zordur. İnsan bazen dişini sıktığı zaman bir ay içinde bir velayet mertebesine ulaşabilir.

Alvarlı Efe hazretleri, ' bela-yı ekber oldur ki, özünü gaflete sala' derdi. Yeni Müslüman olanlar veya Müslümanlıklarını yeni keşfedenler, ne hikmetse, hemen radikalizme kayıyor; siyasi ve içtimai sahaya yöneliyor. Halbuki, bütün meseleler 'ben'de başlar ve 'ben'de biter. Allah, 'Ben' dediği zaman, ilk taayyün meydana gelmiş ve yaratılışın kapısı açılmıştır. İnsan, kendinde bütün İlahi isimlerin tecelli ettiği ve dolayısıyla Allah'a en cami bir ayna olarak, Cenab-ı Allah'ın 'Ben' demesinden de nasibini almış ve bu, onun 'ego'su olarak tecelli etmiştir. Fakat, insanın 'ben'i bağımsız, insana ait, bizzat insan tarafından yaratılmış bir 'ben' değildir. O, çok ince bir çizgi, görünür-görünmez bir nokta, tabir-i diğerle, bir sıfırdır. Bu 'sıfır'da, 'Sonsuz'un isimleri, tecellileri yansır. Eğer insan, kendisinde vehmettiği her şeyi; güç, hayat, irade, bilgi, güzellik, kısaca, hayır ve kabiliyet adına neye sahipse, Allah'a verir, kendisini sadece yansıtıcı bir ayna, şeffaf bir sıfır olarak görürse, o zaman, yaratılmış varlıklar hiyerarşisinde en üst mertebeye, ala-yı ılliyyine çıkar. Allah'ın kudretiyle kadir, servetiyle ğani , iradesiyle mürid , ilmiyle alim olur. Sıfır iken adeta sonsuzlaşır. Fakat, tekrar etmek gerekirse, bütün bunlar, onun kendi benliğinin, egosunun, hiçbir şeye malik olmayan şeffaf bir sıfırdan, bir aynadan ibaret olduğunu görmesine bağlıdır.

işte.. yöntem böyle..

Bu mükellefiyetin eda edilebilmesi için, ne hususi bir mesleğe, ne de hususi bir makama ihtiyaç vardır. Bir yazar, yazmış olduğu nesir ve manzum yazılarıyla bu görevi yerine getirebileceği gibi başka bir sanatkar da sanatın güzelliğini ve dilini bu konuda kullanabilir. Bir öğretmen, verdiği derslerle, okuldaki rehberliğiyle, işadamı da işyerinde her zaman bu görevi yapabilir; yapılmalıdır da; zira bu görev, her bir Müslüman üzerine farz-ı kifayedir. Yeryüzünde bu vazifeyi üstlenen bir cemaat ya da topluluk olmadığı takdirde, herkes günaha girmiş olur.

Hasılı; yeniden İslam'ın kendi ruhuna uygun olarak anlaşılması ve anlatılması bu ölçüde engin bir müsamahaya bağlanabilirse o nisbette hüsn ü kabul görecektir.

Evet, niyet ufkumuz itibariyle tıpkı uçup uçup çatlayan bir üveyk gibi olmalıyız. Zannediyorum işte o zaman Allahu Teala da bu gayretlerimizi bir dua olarak kabul buyurarak bize olmazsa bir ikinci nesle, ikinci nesle olmasa da üçüncü nesle, -inşaallah- gaye-yi hayallerine ulaşmayı nasip edecektir. Ama böyle yüce bir istikbale ve zirveye yürürken, aynı zamanda kıvamı elde etme ve koruma mevzuunda çok gerekli olan tarih şuuru, ruh ve mana köklerimize bağlılık gibi dinamiklere de sımsıkı sarılmamız gerekecek. İşin doğrusu benim bu hususta bir kısım endişelerim de yok değil. Zira, elde edilen başarılar bazı kimselerde zafer sarhoşluğu meydana getirebilir ve netice itibariyle de bu başarıları kendimize mal etme gibi bir şirke girebiliriz.

Niyete Bakın Niyete...

Bunlardan başka bazı sahalar var ki, eğer oralarla alakalı üslup yakalanabilirse, zannediyorum o mekanlarda yapılacak emr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münker, daha geniş fütuhata yol açacak ve fevç fevç İslamiyet'e dehaletlere vesile olacaktır. Bunların en başında cami ve okullar gelir. Evet, bir zamanlar cami, hem mektep, hem de mabed olarak vazife ifa ediyordu. O, bir yandan her yaş ve her baştan insanı, yaş-baş, mizaç ve mezakına göre ilimle, irfanla yükseltirken, diğer yandan da onları ibadet ü taat ve evrad ü ezkarla yüceltiyordu. Ne var ki gün gelip onun kolu-kanadı kırılınca artık bu fonksiyonlarını eda edemez oldu ve ona ait vazifeler de mektebe, medreseye kaydı. Malesef bu dağınıklık, günümüzde adeta bir Müslüman arabeski görünümü arz etmektedir.

Ancak hiç kimse on defa dişini sıksa da, o mertebede durumunu koruyacağına dair söz veremez. Ümit kahramanı Hz. Sahib Kıran, 'Ümit var olunuz şu istikbal inkilabatı içinde en yüksek ve gür seda İslam'ın sedası olacaktır' diyor. Fakir, hayatımın hiçbir döneminde bu mülahaza ile alakalı bir sarsıntı yaşamadım. Dilerim Rabbim bundan sonra da yaşatmaz. Ama kıvama erildikten ve zirveye çıkıldıktan sonra onu koruma mevzuuna gelince, hiç kimseye o mevzuda teminat veremeyeceğim; zira Hz. Pir-i Muğan da verememiştir. Çünkü bu çok çetin bir iştir. Evet, bir damla enerji sarf ederek Everest Tepesi'nin zirvesine çıkabilirsiniz. Ne var ki, orada kalabilmek için size, bir damla değil, enerji olarak Aral Gölü bile yetmeyebilir. Evet, kıvama ermek için bazı şeyler lazım ama, onu korumak için daha çok şey lazımdır.

Sakarya Üniversitesi ile Afet İşleri Müdürlüğü'nün deprem bölgesinde 3000'den fazla lise öğrencisi üzerinde yaptıkları bir ankette, öğrencilerin yarısı, depremi tamamen veya kısmen İlahi bir ceza olarak görüyor. Buna karşılık, yüzde 20'ye yakını, hayatı manasız bulmakta ve yaklaşık yarısı da, gelecekten ümitlerini kesmiş durumda; geleceğe ait herhangi bir beklentileri yok. Yine yarıya yakını, deprem anında artık her şeyin bittiği gibi bir hisse kapılırken, yüzde 30'a yakını, diğer aile fertlerinin yanına koştuğunu, sadece yüzde 1'i, eğer depremden sağ çıkarsa, iyi bir insan olmaya karar verdiklerini söylüyor. Bu anketi nasıl değerlendirmeliyiz? Anketten çıkan neticeye göre, bu bölgede üzerimize düşen vazifeler var mıdır?

Burada bir hatıramı nakletmede faide mülahaza ediyorum: Bir arkadaş vasıtasıyla tanıdığım bir doktor oldu. O, bana belinde disk olup, sabah namazına kalkmakta zorlandığını söyleyen onlarca başı açık insanın gelip tedavi olmak istediğini söylemişti ki, benimle beraber başkaları da hayret etmişti.

Buna karşılık, insan, özünü gaflete salar ve, egosunu Allah'ı tanımada, arz edildiği şekilde bir vahid-i kıyasi olarak kullanmak yerine, Allah'ın kendisine vedia olarak yerleştirdiği her şeyi; hayatını, gücünü, servetini, kabiliyetlerini, güzelliğini ve muvaffakiyetlerini, onların asıl sahibinden gaspla kendine mal eder; Allah karşısında 'Sen Sen'sin, ben benim' rekabetine girişirse, bu defa ego kalınlaşır; bir cemaat veya kavme, bir mesleğe, bir gruba mensubiyet hisleriyle şişer ve sahibini yutacak hale gelir. Sonra, Allah'ın mülkünde, O'nun tasarrufunu başka gerçek veya hayali varlıklara da taksime girişir; kendince bir takım ilah veya ilaheler üretir. Tarihteki pek çok firavunlar, nemrutlar, Ebu Cehiller böylesine şişip, sahibini yutmuş birer ego oldukları gibi; tapınılmış putlar da, bu egonun birer sembolü olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde, kendisine adeta yaratıcılık verilen tabiat ve tabiat kuvvetleri gibi vehmi varlıklar ve bu tavrı, bu yönelişi besleyen bilim de, yine egonun, Allah'ın mülkünü ve mülkündeki tasarrufunu paylaşma adına ürettiği birer tağuttan ibarettir. Netice olarak, hayatın içtimai, iktisadi, siyasi bütün sahalarında ortaya çıkan problemlerin hem kaynağında, hem de çözümünde, egonun kendi mahiyet ve hüviyet hakikatını, sonra da, bu mahiyet ve hüviyet adesesinden Rabbini ve yaratılışı tanıyıp tanıyamaması yatmaktadır.

İman noktasında...

Burada yine kendi başımdan geçen bir olayı anlatmak istiyorum. Komünizmin revaçta olduğu dönemlerde, birçok kez bu düşüncenin taraftarlarıyla görüşmüş ve onlara bir şeyler anlatabilmek için, belki saatlerce küfürlerini dinlemiş ve saygısızca tavırlarına katlanmışımdır. Hele bir defasında, konuştuğum insan ayağını ayağının üstüne attı, -haşa- şu Tanrı denen şey nedir, peygamber denen kimdir, şu kader denen mevzu da neyin nesi.. bunları bize anlatabilir misin?. gibi sorular tevcih etti. Sadece böyle bir sual tarzı karşısında bile, insanın çıldırıp cinnet getirmemesi mümkün değildir. Ama bütün bu sözleri dinlerken çoğu zaman ağlayarak: 'Allah'ım bu laflar benim içimi deliyor ama, senin hatırın için dinliyorum' demişimdir. Bu, bir histir; mü'minin daima içinde beslemesi gerekli olan bir his. Üstad Hazretleri: 'Bana ceza veren mahkeme heyeti, yazdığım bu risalelerle imanlarını kurtarsınlar, ben onlara hakkımı helal ediyorum' der. Evet, eğer sunulacak mesajlar, bu anlayış içinde sunuluyor ve bir yakınlık hissediliyorsa, böyle düşünüp hareket etmede bir mahzur yoktur. Zaten insanlarla böyle bir barışıklık, bizim de aradığımız şeydir. Zira bizler senelerden beri, insanların ruhumuzda bizden kaçışının ızdırabını yaşayıp durduk.

Sıfırken Sonsuza Yelken Açmak

Dünya hayatının en şerefli ve en değerli işi, gönülleri Hakk'a uyarıp, duygu ve düşünceleri Allah ile buluşturmaktır Çünkü şuur sahibi bütün varlıkların yaradılış gayesi Allah'ı tanımak ve O'na ibadet etmektir (Zariyat, 56)

Hizmet-i imaniye ve Kur'aniye yolunda çalışma, gayret gösterme, tamamen Allah rızası için olmalıdır. Zira kullukta en önemli mertebe, rıza-yı İlahi mertebesidir. Bu itibarla da insan, hayatı boyunca hep onu avlama ve onu elde etme peşinde olmalıdır. Bu mertebe, tasavvuftaki 'nefs-i mutmainne' payesiyle de irtibatlandırılabilir; evet Cenab-ı Hak: 'Ey mutmain olmuş nefis, Rabbine dön!..' (Fecr, 89/27-28) buyurarak buna işaret eder. Bu itminanı elde etmiş Sahabe Efendilerimiz için de: 'Allah onlardan razı, onlar da Allah'tan' (Beyyine, 98/8) ifadesi kullanılır ki, bu da rıza vasfının çok önemli olduğunu gösterir. Bu konu üzerinde hemen bütün büyük mutasavvıf ve alimler kemal-i hassasiyetle durmuş ve rıza mertebesinin, ihlas ve muhabbet payesi olduğunu vurgulamışlardır.

Bazı kimseler, bir zamanlar onları tenfir etmiş; dinden, imandan soğuttuğundan ötürü Müslümanlığa farklı bir nazarla yaklaşıyor olabilirler. Eğer bunlar, dinin temel esasları olan Allah'a, Kur'an'a, Peygamber'e.. inanıyorlarsa, bu insanların kucaklanması gerekir. Birtakım yanlışları varsa, o yanlışlar pekala uygun bir üslupla izale edilebilir.

ülküm e katılıyorum:)

Yine tanıdığım öyle insanlar oldu ki, evlerinde bir mevlid okunması halinde bile, hıçkıra hıçkıra ağlıyor ve gözyaşları içinde Allah'a dua ediyorlardı.

Problemin Temeli Çözüm Noktası

Elinize sağlık sayın Baybars. yazı Üzerine analizler yaparız inşallah.

Niyet Kahramanları

Şimdi sıra günümüzün mü'minlerinde.. onlar da aynı sorumluluk altında bulunuyorlar.. himmetler, cehdler ve azimler ali tutulmalı ve ümitle, halis niyetle istikbale yürünmelidir. Allah, öte alemde bu niyetinize göre size muamele yapacaktır. Hadisteki ifadesiyle 'Mü'minin niyeti amelinden daha hayırlıdır.' Bu itibarla da, mü'minin niyetinin ufku çok geniş olmalıdır. Aslında onun başarılarının ufku, bir yönüyle iktidar, irade ve cehdleriyle mebsuten mütenasiptir. Ben, zaman zaman Şililerde, Arjantinlerde, Perularda; zaman zaman da Alp Dağları'nın zirvelerinde hayalimi gezdirir; oralarda mektepler kurup camiler yapar ve minarelerinden 'Eşhedü enne muhammeden resulullah'ları dinlemeye çalışırım.

Bugün hem cami, hem de mektep ayrı ayrı önem arz etmeye başlamıştır. Günümüz insanının aşağı-yukarı yüzde doksanı, en az yılda iki defa camiye gitmektedir. Cumalarda bu oran, tahminen yüzde elli atmış nisbetindedir. Seviyelerine göre Allah'a gönül vermiş bu kişiler, camide anlatılan şeyleri derin bir ibadet neşvesi içinde dinlemekte, hatta akıllarına, mantıklarına yatmayan şeylere sırf camide oldukları için itiraz etmemektedirler ki başka müesseselerde, caminin bu perçinleyici ve tahkim edici özelliğini bulmak mümkün değildir. Onun için camilere ait bu avantajlar çok iyi değerlendirilerek insanlara en uygun üslupla sadece dinleri, diyanetleri anlatılmalıdır. Böyle yapılabildiği takdirde cami yeniden saygınlığını kazanacak ve misyonunu eda edebilecektir.

Fatih, İstanbul'un fethinin kahramanı değildir, o niyetindeki fetihlerin kahramanıdır. Koca Sultan, 'ni'mel emir' madalyasıyla serfiraz kılınırken, niyetindeki büyüklükle doğrudan doğruya Hz. Sadık-u Masduk tarafından taltif edilmiştir. İşte, isterseniz siz de böyle niyet kahramanı olabilirsiniz. Ve -inşaallah- niyetlerinizin kahramanı olarak yükseldiğiniz zirveleri korursunuz. Oturup kalkarken hep onu düşünmek, lokmayı ağzınıza götürürken onu tefekkür etmek, içtiğiniz kasenin içinde onu düşlemek.. zamanın her anında hülyalarınızın engin coğrafyalarında gezmek.. ve mevsimi gelince bunları bir bir gerçekleştirmek... İşte niyet kahramanlığı! Bir de bütün bunlara rağmen evlerin içine kapanıp acuze-i şemtalar gibi dar düşüncelere kendini hapsetmek var ki, o da tam bir denaet ve ruh sefaletidir, bir bayağılıktır. Himalayalar'ın tepelerinde gezmek varken, Lut Gölü'nün dibinde dolaşmak gibi bir himmet çöküntüsü yaşamaktır. Yüksek himmet, yüksek himmettir ve onun altında da zımni bir dua söz konusudur. Bu, ağızla yapılan bir dua değil; kasıklarında sancı halinde kendini hissettiren hali bir duadır ve bu dua, 'Mecmuatü'l-Ahzab'ı bir gecede okumadan daha ulvidir. Arafat'ta yapılan duaların reddedilmediğine dair birçok rivayet vardır. Bana göre İslam adına ızdırap içinde bulunmak ve Ruh-ı Revan-i Muhammedi'nin her yanda şehbal açması ızdırabıyla oturup kalkmak, evet her lahza onu düşünmek, Arafat'ta yapılan dualardan daha şayan-ı kabuldür.

Diğer bir ifade ile rıza hissi, insanın kendi rağmına yaşaması demektir. Mesela insan bir şeyler anlatır ve bu anlattığı şeylerde başkalarına yararlı olmayı düşünebilir. Tabii başarılı olmayı da. Ancak bunda, Allah'ın hoşnutluğunu gözetmesi çok önemlidir. Allah , onun tumturaklı laflar etmesinden, hadisin ifadesiyle 'alimu'l-lisan' olmasından hoşlanmayabilir.

buraya kadar anlatılanları dikkatlice özümseyen biri, kendisinin en temel sorununu şimdilik çözmüş demektir.

ülküm ve Hakim abi, okuduğunuz için teşekkürler.

Halkın teveccühü Allah'ın rızasının bir gölgesi bir neticesi olması itibariyle hüsn-ü kabulle karşılanıp kabul edilebilir. Değilse katiyen ona iltifat edilmemelidir. Cahiliye şairlerinden biri, halkın teveccühünü, hiçbir zaman ulaşılamayan bir ümniye olarak niteler. Allah Rasulü , yüzüne tükürükler atılıp, başına topraklar saçıldığı ve olmadık hakaretlere maruz kaldığı halde, rızadan geri durup halkın teveccühünü aramamıştır.

Gaye-i Hayalimiz Adına Bir Ufuk

Allah'ın Rızasını Kazanma Yolunda,,

Biraz uzun ama okumaya değer. Çok güzeldi tşk...

küçük bir nüktede; büyük bir nokta...

Parlayan İkbal Yıldızımız

Böyle bir şirke girildiğinde de 'İn yeşe' yüzhibkum ve ye'ti bihalkin cedid' (İbrahim, 14/19; Fatır, 36/16) ayeti gereğince, tevhid davasına hizmet safveti korunamadığından, Allah bu kudsi vazifeyi onlardan alır.. alır ve yeni bir ruhla gelen ve o eskimeyen güfteyi yeniden seslendirebilecek yeni ses, yeni soluklarla seslendirip ortaya koyabilir. Öyle yeni ses ve soluklar ki, bütün dünyaya sahip olsalar da zerre kadar sevinip neşelenmezler, bütün dünyayı kaybetseler, bu defa da zerre kadar mahzun olmazlar... İşte bu ölçüde mukavemeti yepyeni insanlar. Kur'an-ı Kerim'in 'tü'ti ukuleha külle hinin bi izni Rabbiha' (İbrahim, 14/25) ifadesiyle 'onlar, her mevsimde meyve verirler' sözleriyle onları anlatır. Onlar, İslam'a gönül vermiş ve onu her zaman temsil eden, bir taraftan realiteleri görme, yapacakları şeyleri yeryüzünde arzi birer insan olarak arza göre realize etme bakımından tıpkı Aristoteles gibi düşünen, diğer taraftan da nazarları hep semada ideler aleminde veya monatlarda dolaşan ufuk insanları gibi aşkınlık içinde yaşayan kutlulardır. Kıvamın korunması gelecekte bu emanetin bizim uhdemizde kalması açısından çok önemlidir. Ne var ki dünya bir devvar-ı gaddardır ve onun elinden kimse kurtulamamıştır.

-Dikkat aman derim, başka bişey demem..

milletimizin ikbal yıldızı yeniden bir kere daha parlamaya başlamıştır. Bunu bir ırkçılık ve şövenizm mülahazası olarak algılamayalım. Allah bu milletin ikbal yıldızını parlatmışsa bunu söndürmek, Allah'ın bize ihsan ettiği bir imkanı ve bir fırsatı su-i istimal etmek demektir. Dilerim yurt içinde ve yurt dışında oturur kalkar hep bu meselenin müzakeresi ile ömrümüzü, bu işin başındaki büyük zatın o ihlas atkıları üzerinde en ince ibrişimden düşüncelerle bir dantela gibi örgülemeye devam ederiz. Allah Rasulü'nün verdiği ölçüleri, Hz. Sahib Kıran'ın verdiği kıstasları birer kanaviçe gibi kullanır ve üzerinde istikbal dantelamızı, hayat dantelamızı örgüler ve birer zamanzede olmamaya çalışırız.

Emr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münker adına en az cami kadar önemli diğer müesseseler de okul, yurt, dershane vb. gibi mekanlardır. Bu müesseseler, sırf ilim ve irfan adına açılmış olması, her an içinde binlerce insanı barındırması yönüyle daha hususi bir konum arz ederler. Onlar bu özellikleri itibariyle camiden daha az ehemmiyetli değillerdir. Buralarda tebliğ erlerine düşen, insanların his ve heyecanlarını nazar-ı itibara alıp, İslam'ı kendi orijinine uygun yumuşak bir dille anlatmak olmalıdır.

O halde eğer onun yüreği varsa, 'Allahım! Eğer senin hoşnutluğun benim burada sükut etmemde, hatta bu insanlar karşısında 'kemküme bağlı ise vallahi ben onu istiyorum..' diyebilmelidir.

Dinde vaz'edilen prensipler, genel olarak temel meselelerdir.. teferruata ait meselelerde ise, büyük ölçüde bir esneklik vardır. Mesela, füruuta ait bir mesele hiçbir zaman Allah'ı inkarla kıyaslanmamalı. Evet çeşitli sebeplerle başlarını kapatmayıp ve dinin bazı emirlerini yerine getiremeyen insanlar, yılda bir-iki defa da camiye geliyorlarsa onların başlarını gözlerini yarma yerine, zihinlerine bir şeyler koyma yolları araştırılmalıdır. İşte asıl bu tarz bir hareket, Allah hatırı ve O'nun rızasını arama istikametindeki harekettir. Hadis-i şerifin ifade ettiği mana ile, halk içinde olup ondan gelen sıkıntılara katlanmak, tek başına inzivaya çekilip halvet yaşamaktan daha hayırlıdır.

İyiliği emredip kötülükten sakındırma manasına gelen emr-i bi'l-ma'ruf nehy-i ani'l-münker her Müslüman'ın yapması gerekli olan bir mükellefiyettir. Bu mükellefiyet pek çok ayet ve hadisle te'yid edilmiştir. Mesela; 'Sizden hayra çağıran, iyiliği emredip kötülüğü men eden bir topluluk bulunsun.' (Al-i İmran, 3/104) 'Siz, insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; iyiliği emreder kötülükten men edersiniz ve Allah'a imanınız tamdır.' (Al-i İmran, 3/110) ayetleriyle, 'Ya marufu emredip münkerden nehyedersiniz ya da Allah sizin başınıza en şerlilerinizi musallat eder; sonra da ne büyüklerinize saygı gösterilir, ne de küçüklerinize merhamet edilir. O zaman en hayırlılarınız dua eder de kabul edilmez; istiğfar edersiniz de mağfiret olunmazsınız; yardım istersiniz de yardım gelmez.', 'Ademoğlunun bütün sözleri lehine değil, aleyhinedir; ancak marufu emir, münkeri nehy ve Allah'ı zikir müstesna..' hadisleri bunlardan sadece birkaç tanesi...