İkinci kriz de çok geçmeden vuku bulacaktır. Bu kriz de Kılıç Ali?ye göre şöyle gerçekleşir:

Birinci kriz 1923 senesinin kasım ayında vuku bulur. Gazi krizi kendisi anlatmaktadır:

Geniş bilgi için bkz; Şemsi Belli, "Ağabeyim Mustafa Kemal"; İpek Çalışlar, "Latife Hanım"...

Makbule hanımın şehadetiyle çocukluğu ve gençliği dahil hastalık nedir bilmeyen bir bünyeye sahiptir M. Kemal. Ancak Cumhuriyet?in ilk yılında kısa aralıklarla gelen kalp krizleri neyin nesidir öyle? Önce bu krizlere kısaca değinelim.

Gazi, yaverinin köşkünün arka bahçesinde gezinti yapıyordu. Gayet sağlıklı görünüyordu. Hatta ara sıra koşuyor, uzun atlamalar yapıyor, kayaların üzerinden sekiyordu. Bir ara rengi sarardı ve terlemeye başladı. ?Çocuklar ben fenalaştım? diyebildi...

Daha genç denilebilecek bir yaşta Gazi?nin biri ağır olmak üzere art arda iki kriz geçirmesi, üzerinde durulması gereken hadiselerden biridir. Bu krizlere Latife hanım ile aralarındaki kavgaların etki ettiğini söyleyenler olduğu gibi, içki ve sigaranın sağlığı üzerindeki etkilerinin payı olduğunu söyleyenler de vardır. Belki de bu krizler milli mücadele yıllarındaki aşırı yorgunluk ve stresin dışa vurumuydu. Ancak kesin olan, bu krizlerin sebeplerini tam olarak bilemediğimiz...

?Takriben 20 gün kadar evvel bir sabah köşkün bahçesine inmiştim. Bahçede gezindim ve bir kahve içtim. Bu esnada büyük bir yorgunluk hissettim. Köşke girip istirahat edeceğim sırada tamamen kendimi kaybetmişim. Bundan sonra ne olduğunu bilemiyorum. Gözlerimi açtığım zaman, kendimi yatağımda uzanmış halsiz buldum. Etrafımdakileri teşhis edebildim. Fakat kapıda duranları tanıyamadım. Kimseye bir şey sormadım, neler olduğunu kendim bulmak istiyordum. Bana öyle geldi ki, ben evvela öbür dünyaya gitmişim, sonra mucize kabilinden tekrar dünyaya dönmüşüm. Ahreti görecek kadar öbür dünyada kaldığıma kani olmuştum...?

diğer yazıları:

yazar: M. Veysel Zortul

İlk cumhurbaşkanlığı seçimi Atatürk ün 2 kez kalp krizi geçirmesine sebep oldu. çankaya köşkünde iki gün arayla gelen krizlerin sebebi, cumhuriyet fikrine karşı çıkan hilafet yanlısı muhaliflermiydi? 11 kasım 1923. yer çankaya köşkü. Atatürk öğle yemeğinde çok sevdiği etsiz kurufasulye yiyordu. birden göğsünün arka tarafından sol kolunun dirseğine kadar yayılan çok şiddetli bir ağrı hissetti. terden vücudu sırılsıklam oldu. ağrılarını kimseye hissettirmek istemedi, ama dayanılacak gibi değildi. başı masaya düştü. şanslıydı sağlık bakanı dr. refik saydam öğle yemeğinin konukları arasındaydı. ilk müdahaleyi o yaptı. atatürk odasına yatırıldı. kalp krizi geçirmişti. bünyesi pek sağlıklı değildi. sağlıklı olması da mümkün değildi. ömrü cephelerde geçmişti.trablusgar savaşında gözlerinden,1. dünya savaşında böbreklerinden rahatsızlanmış, sakarya savaşında ise attan düşüp kaburga kemiklerini kırmıştı. ancak ilk kez kalp krizi geçiriyordu. sebebi aşırı yorgunluk ve stresti. Cumhuriyetin ilanı sancılı olmuş, istanbul gazetelerinde sürekli eleştiri yazıları çıkıyordu. hilafeti savunuyorlardı. başta rauf orbay olmak üzere dava arkadaşları açıktan açığa cumhuriyet fikrini eleştiriyorlardı.2 gün sonra...13 kasım 1923. öğleyin köşkün bahçesinde yürüyüşe çıktı. yorulduğunu hissetti. bahçedeki masaya geçerek kahve istedi. kahvesinden bir yudum almıştı ki sandalyeden yere düştü. yine kalp krizi geçiriyordu. iki gün içinde iki kalp krizi geçirmesi üzerine istanbuldan kalp doktoru prof. neşet ömer irdelp çağırıldı. teşhis aynıydı. çok çalışmaktan ve stresten ileri gelen elemi asabi kalp krizlerine neden olmuştu. dinlenmedi gerekiyordu. ancak yeni temellere dayanan yeni bir devlet kurmanın yolu yorulmaktan geçiyordu. hep çalıştı. benzer krizler atayı hiç yalnız bırakmadı. nutuk u hazırladığı 1927 yılının 22-23 ve 28 mayısında da üç kez kalp spazmı geçirdi. bu dönemde almanyadan gelen prof. kraus ve prof. von romberg Atatürkü muayene ettiler. teşhis aynıydı, fazla çalışmaması gerekiyordu. ancak Atatürk ün alman doktorların tavsiyelerine uyması zordu. devrimlerin kesintiye uğramaması gerekiyordu. bile bile ölüme koştu. kaynak:soner yalçın