Bir yere gitmek için bir yolu tutmak gerek. Yani amaca yollarla varılır. Yolda gidilirken insan amacının ne olduğunu asla aklından çıkarmamalıdır. Sık sık kendi kendine sormak gerekir belki. "Neden bu yoldayım?" Çoğu zaman bu soruyu sormayı unutuyor ve yolda takılıp kalıyoruz. Halbuki sık sık da "bunu sık sık kendime sormalıyım" diyerek başkalarına karşı uyanıklık görüntüsü veriyoruz. Yapmayınca neye yarar? Bunun ölçüsünü sevgili efendimiz "benim halim çölde seyahat eden adamın hali gibidir. Adam kısa bir süre altında dinlenip sonra kalkıp gideceği bir ağacın altına evler saraylar yapar mı?"diyerek açıklıyor. Yolcu değil miyiz gerçekten? Dolu dolu ebed aşkıyla oyalanıp geçip gitmeyecek miyiz dünyadan? Dünya ahirete doğru giden yolumuz değil mi? Şu halde bu yola takılıp kalışımız ve maksadı unutuşumuz ne oluyor? Üstelik "insan yol ile hedefi karıştırmamalı, yolda takılıp kalmamalı" deyip dururken...

Bildiklerimiz ve yapmadıklarımız neler mesela. Kendimi yokluyorum. Sık sık yoklamak gerektiğini bildiğimin farkındayım. Çünkü Efendiler Efendisi en büyük musibet olarak insanın başına gelenin farkına varamayacak kadar kendini unutması olduğunu söylüyor. Ama sık sık yoklayamıyorum. Bir gün bir bakıyorum ki bir yıl önceki halimin çok gerisinde kalmışım. Yazık, diyorum kendi kendime, sen artık iflah olmazsın. Bununla bile bildiğim birşeyi yapmamış oluyorum. Çünkü insan kendine gelir gelmez yapması gereken şeytanın "artık sen iflah olmazsın, senin işin bitiktir" şeklindeki telkinine kulak vermek ve sözcülük etmek değil; "Rabbim beni benimle bir an bile başbaşa bırakma" demektir. Çünkü dağ ne kadar yüksek olursa olsun yol onun üstünden aşar. Allah'ın Rahmeti herşeyi geçmiştir.

Bunu bilince insan ve bildiklerinden de yapmadıkları olunca, biraz sıkıntı basıyor. Bilmek, yitirdiğimize sahip olmak; yapmak sahip olduklarımızı işlettirmek, işletilmeyen, hiç durmayan erozyon karşısında devamlı azalıyor. Sonra ona sahip olduğumuz iddiası uykuda konuşmak gibi bir duruma dönüşüyor. Bu hafız efendilerin okumadıkları zaman hafızlıklarını yitirmeleri gibi bir şey. Keşke onlar gibi olsa. Onlar hiç değilse ramazan-ı şerif aylarında baştan sona tilavetle kendilerini yenileme imkanı buluyorlar.

Bildiğimiz fakat yapmadığımız o kadar çok şey var ki...

Anne babaya hürmetin ne kadar önemli ve övülmüş bir şey olduğunu bilmeyen yoktur. Peki ya neden problemlidir anne babayla çocuklarının arası? Belki yüz tane misalle insanın anne babasına yaptığının bir gün dönüp kendi başına dolanacağını herkes bilir. Ama gene de anne baba ihmal edilir. Neden? Bilgiye hürmet etmemekten ve onların uygulanmak için olduğunu bilmemekten diyorum ben. Anne babalar da çocuklarının hayatlarında bulunmaları gereken yeri bilirler. Önce Allah hakkı gelir. Onu geçmeye çalışmak ne zararlı bir teşebbüstür. Öyledir de neden anne babalar böyle zararlara girmeye teşebbüs ederler? Yazık olmaz mı sonra?

Evet bilmek, bilmek için cehd etmek görevimiz. Ama bildiklerimizi yaşamazsak yükü kendilerine eziyetten başka faydası olmayanlara benzeriz.

İnsanın elinde ölçü olmalıdır ki, insan kendine karşı tavizsiz olmalı, başkalarına karşı da toprak gibi müsamahakar. Böyle mi yapıyoruz? Tenkit denilen bir kılıcı alıyoruz elimize ve sallıyoruz kendimizden başka herkese. Bir kere bile içimize dönüp "ne haldeyim?" demiyoruz. Halbuki "herşeyi tenkit bir ruh sefaleti ve herşeyden nefret nişanesidir." Tenkitten viraneler, destek olmaktan da mamureler doğar." Bunu biliyoruz; sonra da, buna rağmen geçtiğimiz yerde bir kalbi kırıklar ordusu bırakıp geçiyoruz. Karşımızdaki hatasını kabul etse neyse ama o da hemen nefsinin müdafaasına geçiyor ve başlıyor bizim kusurlarımızı araştırmaya. Gene bildiğimiz fakat yapmadığımız bir şeyle karşı karşıya kalıyoruz, "yanılıp bir kere bile olsa nefsin hakemliğine düşmemek gerektiği" meselesi. Muhatabımızı nefsiyle başbaşa bırakıp ayrılıyoruz çoğu zaman. Şu da var, insan tenkide başladı mı artık sonu gelmiyor tenkidin; ve hergün daha yukarılara doğru uzatıyor tenkit kılıcını. Yazık oluyor sonra. Sonra, eksik ve kusurların dökümü yapılmakla onlar azaltılmış olmaz ki. İş, kendine en yakın olandan düzeltmeye başlamaktır.

KUL HAKKI KONUSUNU ELE ALSAK DAHİ İŞİN İÇİNDEN ÇIKAMAYIZ:(

BİLİP DE YAPMADIKLARIMIZ YAPAMADIKLARIMIZIN ÇOKLUĞUDUR BİRAZ DA BİZİ DİBE GÖTÜREN

Tefekkür etmek, yani Allah'ı tanımak noktasında onun kendini tanıttığı kainat kitabını okumaya çalışmak ne kadar değerli bir gayrettir. Bunu bilmeyen var mı? Bir saatlik öz bilgi kazanma gayreti, bir yıllık nafilelerden daha hayırlı. Öz bilgi, bütün kainatın yaratıcısı, bütün varlıkların terbiyecisi, görünen ve görünmeyen canlıların rızık vereni, düşünebilenlerin fikir kaynağı sıfatlarıyla Allah'ı tanıma bilgisidir. Ben ise tefekkür edeyim diye kendimi teksif etmeye çalıştığım zamanlarda bile kendi cisim kafesimin dışına çıkamayıp boğulduğumun, ancak nefessiz kalınca farkına varabiliyorum. Peki tefekkürün kıymetli olduğunu bilmek ne oluyor burada? O bilgiye de yazık ediyorum.

Peygamber efendimiz insanların ahiretteki durumlarını sınıflandırdığı bir hadislerinde, sıra sıra helak olan insanları sayıyor. "Alimler hariç insanlar helak oldu, amiller haricindeki alimler de helak oldu, ihlaslılar dışındaki amiller de helak oldu, onlar da tehlikededir." Kurtulanlar arasında olmak için bilgi sahibi olmak gerekiyor. Bilgi sahibi olmakla insan yeni bir şey yüklenmiş olur, bildiğini hayata aktarmak, onunla amel etmek. Amel etmek ama nasıl? İhlasla. Sonra kalpleri evirip çeviren Allah'a ümitle bağlanıp dua dua yalvarmak, ihlaslıların içinde tehlikede olanlardan olmamak için. Kur'an'ımız ilmi olan fakat bunu davranışına aksettirmeyeni yüklendiğini yüklenmiş fakat kendisine zahmet vermekten başka bir faydası olmayanlara benzetiyor. Yüklenmiş ve gider.