Ve sonra da, selef-i salihinin yürüdüğü yolda, ?dalaletli? fikirlerine karşı?ehl-i secde? olarak Mu?tezile?yi tekfirden nasıl da teberri ettiğini...

Ve bunu bir kenara koyup, Bediüzzaman?ın?dimağdaki meratib?e dair yine Lemeat?taki bahsini ve?mahall-i iman? olarak kalbe işaret eden Risale bahislerini hatırlayın.

Hz. Ali yine aynı cevabı verir: ?Şehit olursun.?

Tıpkı, ?Ümmetimin alimleri Beni İsrail?in peygamberleri gibidir? sırrına dahil olmuş alimler zümresinde benim için güneş mesabesindeki isim Bediüzzaman olduğu gibi...

Nitekim, savaşın bir tarafında halife olarak Hz. Ali hayatta iken Peygamber aleyhissalatu vesselam tarafından cennetle müjdelenenler arasında olduğu gibi, savaşın diğer tarafında Talha b. Ubeydullah ve Zübeyr b. Avvam da hayatta iken Peygamber aleyhissalatu vesselam tarafından cennetle müjdelenen on güzide sahabi arasındadır.

Bu harikulade tutum, iki cihetten harikuladelik içermektedir.

Cemel Vak?ası, bu keyfiyetiyle, asırlar boyu bütün mü?minler için büyük dersler taşır. Hz. Ali?nin iki içtihaddan hangisini doğru kabul ediyor olursa olsun, bu içtihad uğruna, bir diğer deyişle bir Kur?ani hakikatin doğru tatbikatını tesbit uğruna ölenlerin şehit olacağına hükmetmesi bu destansı dersler arasındadır.

Aman ha, dikkat...

Onun bir savaşın kızışmak üzere olduğu bir anda sergilediği bu destansı duruş, öfkenin tahriki ve nefsin devreye girmesiyle kendisi gibi düşünmeyeni peşinen hain veya kafir ilan etmeye yatkın nicelerinin ağzını kapama, açmışlar ise dahi sözlerini hükümsüz bırakma gibi bir işlevi de vardır.

SAHABİ YILDIZLAR arasında benim açımdan güneş mesabesinde olan ismi ifşa etmem gerekse, diğerlerinin hakkı olan hürmeti ihmal etmeden, hiç şüphesiz Hz. Ali derdim.

bu yazıyı halis niyetle okuyalım ve bir tefekkür deryasına dalalım. bir kere daha düşünelim düşünmek düşünebilmek iyidir. insana faydası olur. öfkeyi bir kenera koyarak tedebbürle. fikre zulm yapmayarak tefekkürle bir kere daha.

Ve onun?manevi torunu? olarak Risale-i Nur?da, Hz. Ali?nin uğrunda savaşı göze aldığı?adalet-i mahza? içtihadının adeta manevi?kılcal damarlarımıza? da sirayet edecek derecede, en ince noktalara kadar tatbikine rastlanır. Malum, Hz. Ali bu içtihadı, Hz. Osman?ın katline kadar uzanan olaylar zincirinde, bu cinayeti işleyen katilleri diğer isyancılardan ayırma; diğer bir deyişle?cinayet?in suçunu bu cinayeti işlemeyenlere de yıkmama hassasiyetiyle sergilemiştir. Bu hassasiyet, Bediüzzaman?da, bir şehre ve bir ahaliye benzettiği her bir insana da tatbik edilir surette çıkar karşımıza. Bir insanın bir kötü fiilinden dolayı iyi fiillerini de yok sayma gibi bir adaletsizliğe; bir insanın nefis veya hevasının yanlışından dolayı kalb ve ruhunu da itham etme gibi bir haksızlığa karşı Bediüzzaman?ın yaptığı uyarılar, kökeni Hz. Ali?nin destansı duruşuna dayanmaktadır. İhlas Risalesi?nde?Sizlerin kalb ve ruh ve aklınızı ittiham etmem. Fakat herkeste nefis bulunur. Ve heva ve his ve vehim damara dokundurur? derken sergilediği adaletli duruşun özünde, yine aynı içtihadın mührü okunmaktadır.

Birincisi; Hz. Ali, bu uğurda savaşı göze almaya haşa kendi nefsince olmak şöyle dursun, kendi aklınca dahi karar vermiş değildir. Bilakis, ?mü?minlerden iki topluluk? bir ihtilafa düşerse, mü?minlere onların aralarını bulmaları, yok eğer bulamazlarsa hak yerine ulaşıncaya kadar haklı taraf lehine savaşmaları emrini veren Hucurat ayetine dayanarak bu savaşın içindedir. Halife o ise, tatbik olunması gereken içtihad elbette onun içtihadıdır; ve onun içtihadı Kur?an?da en az on kere tekrarlanan?Ve la teziru...? emrince Hz. Osman?ın katili ortaya çıkıncaya kadar kimseye had vurmama yönündeyse, aksi yöndeki ısrarını sürdüren diğer taifeye karşı savaşmaya hakkı vardır. Tıpkı, halifenin onlara göre yanlış içtihadı yüzünden ortalığı kargaşanın saracağını düşünen diğer taife için de sözkonusu olduğu gibi...

Öyle ki, Bediüzzaman?ın tarifiyle Risale-i Nur Hz. Hasan?ın altı aylık yarım kalan hilafetinin?bir manevi veledi? ise eğer, yine Risale-i Nur için manen?Hz. Ali?nin torunu? demeye elhak müsaade vardır.

Alın size, bu adalet-i mahza içtihadı için yeni bir tatbik sahası daha... İnsanın üç melekesi, üç menfi durum, ama bu menfi durumlar arası keskin bir ayrıştırma: ?Dalalet fikridir, zulümat kalbidir...?

Bu bakımdan, gerçekleşen savaş, ?cennetle müjdelenenler?in savaşıdır. Cennetle müjdelenen üç sahabiden ikisi bir tarafta, diğeri öte taraftadır. Ve onları savaşı göze alacak kadar karşı kutuplara sevkeden, mü?minlere?adalet?i emreden Kur?an ayetinin yaşanmış bir olayda ne şekilde tatbik olunacağı noktasında ortaya çıkan keskin ayrışmadır. ?Ne o, ne bu? diye aradan sıvışmayı değil, ?Ya o, ya bu? diyerek doğru içtihad ne tarafta ise o tarafta yer almayı gerektiren bir keskin ayrışma...

Hz. Ali?den ve onun bu zamandaki manevi torunu Bediüzzaman?dan aldığım bu ince adalet dersiyle, en başta sorduğum soruyu, hepimizin her daim sorması gerektiğine inanıyorum.

Bu cümleyle, ?dalalet?i fikri, akli ve zihni bir sapma olarak tarif eden Bediüzzaman, kalbin de kapsama alanına sirayet etmediği takdirde bu fikri dalalete karşı?mahall-i iman? olan kalpleri ve dolayısıyla kalblerdeki imanı yok sayıp tekfire yeltenmeme konusunda bizi uyarıyor.

Yaşadıkları zaman ve zemin, yüzyüze geldikleri olaylar ve imtihanlar açısından baktığımda, bu iki isim arasında hayret verici manevi akrabalık bağlarıyla karşılaşır gözlerim...

?Şehit olursun? der Hz. Ali.

Bir yanda savaşı göze alacak kadar keskin bir duruş sergileyen Hz. Ali, öte taraftan, bu savaşı bir?iman-küfür,? ?hidayet-dalalet? savaşı gibi görmeyecek ve sunmayacak bir hakikat eridir. Zaten, dayanağı olan ayet, ortada bir ihtilaf, gerilim veya hatta savaş varsa, bunun ille de?karşı taraf?ın imanın ve Kur?an?ın ölçülerinden sapmışlığıyla açıklanamayacağını mü?minlere ders vermektedir. ?Ve in tafetani mine?l-mü?minine...? ne demektir? İhtilafa düşmüş; biri haklı, biri haksız iki topluluk... Ama?mü?minlerden iki topluluk.?

Nice zamandır, Bediüzzaman?ın kılı kırk yarıp kılcal damarlara kadar nüfuz ettirdiği bu?adalet-i mahza? içtihadının bir diğer veçhesi dilimde ve zihnimde dolaşıyor. Lemeat?ın belki bin küsur satırı içinde yer alan tek bir satıra sığmış bir cümlecik: ?Dalalet fikridir, zulümat kalbidir, israf cesedidir.?

Ancak, bir kere daha dikkat çekelim: Hz. Ali, halife olarak kendi aklınca savaşa karar vermiş değildir. Dayanağı, böylesi bir ihtilaf durumunda hakkın tebeyyün etmesi için?kıtal?e, yani?savaş?a müsaade eden Hucurat suresi ayetidir.

Metin Karabaşoğlu

metin karabaşoğlundan Allah razı olsun son derece önemli bir konuya değinmiş. içhihadlardan bahsetmiş. kimin yanlış yağtığını anlatmış ama hz alinin onlarla nasıl asilce mücadele ettiğinide yazmış. ve en önemlisi. hz aliye sorulan soru ya ali senin tarafında olup ölen nedir ŞEHİTTİR peki diğer taraftaki ölen nedir oda ŞEHİTTİR.

Nitekim, onun dalaletli fikriyatına karşılık, bu fikri?Cenab-ı Hakkı kötülüklerden tenzih? gibi düzgün bir kalbi niyetle ürettikleri için Mu?tezile?yi tekfirden ısrarla kaçındığını Telvihat-ı Tis?a?da ve başka yerlerde görüyoruz.

Bu kadar girizgahtan sonra, konumuza gelecek olursak: Hz. Ali?nin harikuladeliklerle dola hayatının beni en ziyade sarsan tablolarından biri, Cemel Vak?asıyla ilgilidir.

Adam, bu kez, ?Ya karşı tarafta yer alır ve sana karşı savaşırken öldürülürsem? diye sorar.

Benim gibi düşünmeyen benim dünyamda otomatikman ya kafir yahut hain oluyorsa, o kişi için değil ama benim için tehlike çanları çalıyor demektir. Zira, ?dalalet fikridir? ama, ?zulümat kalbidir.?

Öfkelerin kabarmış olması beklenen bir savaşın kızışmak üzere olduğu bir hengamda, doğru olduğuna inandığı içtihadı uğruna yanlış olduğuna inandığı içtihadın tatbikinde ısrar eden sahabi ve mü?minlerle kılıç kılıca mücadeleyi göze almış bir insanın dilinden dökülen bu iki kelime, gerçekten, ?ilim şehrinin kapısı?na yakışır iki kelimedir.

Hz. Ali, Risale-i Nur?da?adalet-i mahza? diye tarif olunan mahza adalet içtihadı uğruna yine içinde Hz. Talha, Hz. Zübeyr, Hz. Aişe gibi sahabilerin bulunduğu karşı içtihad taraftarlarıyla savaşı göze almış iken, bir adam gelir ve ona bu savaşta onun yanında yer alıp öldürülürse kendisi hakkında hükmün ne olacağını sorar.

ve sonrada tevekkül