Allah'u teala razı olsun. Çok önemli ve güzel bir başlık...

İşte bu yüzden, ülkemizdeki din eğitiminin perişanlığına bakarak, rahmetli Necip Fazıl, bundan yarım asır önce, ?Bu gidişle, utanmaktan utanan bir nesil gelecek!? demişti.

Bu gerçeği, açıkça ve ilk ifade eden Güzeller Güzeli?dir.

aleykümselam hoşgeldiniz.

Utanması gerekenden utanmayan, ama utanmaması gerekenden utanan bir nesil? Utandırması gereken, ahlaksızlık, faziletsizlik, haksızlık, merhametsizlik ve sevgisizlik değil midir?

Efendimiz de ; ?Haya imandandır? buyurmuştur.

Ne yazık ki, şimdi utanmaktan utanan bir nesil yetişiyor.

herkese slm olsun...

İnsan, utanma duygusunu doğuştan getirir ama imanla korur ve geliştirir.

Rahmetli Necip Fazıl Bey, Kahraman Maraş?taki bir konferansında, ?Pek yakında utanmaktan utanan bir nesil gelecektir? dediği zaman, o zamanın gençleri olan ben ve arkadaşlarım, bu cümleyi çok yadırgamış ve bir türlü kabullenememiştik. Ama Şairler Sultanı, bir şair hassasiyetiyle demek ki bugünleri görüp haber vermiş? Şimdilerde, giderek utanmaya yabancılaşan ve hatta bazı kesimlerde, maalesef, UTANMAKTAN UTANAN bir nesli hep birlikte ayan beyan görmekteyiz.

Her insani güzellik gibi, hayanın, utanmanın ve bu güzelliklerden dolayı yüzlerin kızarmasının temelinde İMAN vardır. Görürcesine bir Allah ve ahiret imanı yoksa, ne utanma kalıyor, ne de haya? Çünkü insanı sınırlayan ve kurallara bağlayan imandır. Eğer insana iman hakim değilse, egemenlik nefsin ve işbirlikçisi olan şeytanın eline geçiyor. Nefs ve şeytan ortaklığının en önemli silahı ise, utanmazlıktır.

Şimdi, bu insani güzelliklerden dolayı utananlar ayıplanıyorlar, eksik ve noksan olarak görülüyorlar.

Bu gerçek de gösteriyor ki, haya imanın eseridir? Kesin ve kesintisiz bir Allah inancı olmadan, hayalı olmak da mümkün değildir. Bu sebeple de, imandaki zayıflık, ilk önce utanma azlığı sonucunu doğurmaktadır.

yalnız arkadaşlar şöyle bir durum var 'utanmak' insanığa sığmayan veya ahlak dışı bir iş yapıldığı zaman meydana cıkan bir duygu değilmidir..? her zaman doğru olan ve dogru davrananın utanmasına gerek varmıdır?

Güzeller Güzeli şöyle buyurur: ?Allah?a karşı olabildiğince hayalı davranın! Allah?a karşı gerektiği ölçüde hayalı olan, kafasını ve kafasının içindekileri, midesini ve midesindekileri kontrol altına alsın. Ölüm ve çürümeyi de hatırından uzak tutmasın. Ahireti dileyen, dünyanın suri güzelliklerini bırakır? İşte, kim böyle davranırsa, o Allah?tan hakkıyla haya etmiş sayılır.?

aranıpta bulunamayan hasletlerden..:utanmak

Halkımız da, o nebevi ifadeden ilhamla, utangaç, iffetli, edepli ve hayalı delikanlıları tarif etmek için, ?Kız gibi çocuk? der.

?Bir utanmaz yüz, kızarmaz yüz bütün sermayesi?

Haya imandandır.

?Nerede olursanız, O sizinle beraberdir.? (Hadid; 4)

Allah?tan ve insanlıktan uzaklaşan insanın yaklaştığı yer, utanmanın bittiği yerdir. Böyle bir insan, haksızlıktan utanmıyor. Kan dökmekten, hırsızlıktan, kalp kırmaktan utanmıyor. Utanmıyor ve bu sebeple de her hayasızlığı yapmakta kendini serbest hissediyor. Böylelerine, AR DAMARI ÇATLAMIŞ denirdi. Hala arsızlık diye bir şeyden bahsediliyor mu, bilmiyorum ama benim anacığım derdi ki:

Ben de bu sorulara genellikle şu cevabı veririm:

günümüzde utanan insan bulmak zorlaştı.. keşke herkes yeri geldiğinde utanabilse..

Dilimizde olmayan hayatımızda bulunur mu ki?.. Önce kavramlar kalkıyor alemimizden sonra da yaşanan manaları?

?Önce şunu iyi biliniz ki, utangaçlık kötü bir şey değildir. Böylesine utanmazlaşmış bir dünyada, ne mutlu o evlada ki, hala utanabiliyormuş? Zaman içinde, yaş baş geliştikçe, çocukluktaki utangaçlık zaten kendiliğinden törpülenir, azalır ve dengelenir. Ama siz şimdi çocuğun başarısını ve hayata uyumunu azaltan utangaçlığını abartır, tehlikeli bir hastalık gibi görür üstüne yürürseniz, belki çocuğu utanma duygusundan kurtarırsınız ama utanmaz yapma ihtimaliniz de ortaya çıkar. Asıl tehlikeli olan da budur. Çünkü her

İnsan bu duygusuyla, kötülüklerden ve çirkinliklerden uzak durur.

Utanmak, dilimizde farklı anlamlarda kullanılabiliyor . Burada kastedilen utanmak; Allah?ın kulun her halini görmesinden dolayı kulda meydana gelen çekinme hareketidir. Bunun kaynağı da Allah korkusu, yani takvadır. Bu da ancak ihlas ve ihsan şuurunun yakin haline ulaşmasıyla mümkündür. Efendimiz?in ?Haya imandandır? demesi de bu sebepledir. Bu yapılan işin yada içinde bulunulan halin küçük/büyüklüğü, olumlu/olumsuzluğunu yansıtan bir durum değil, Rabb?in yüceliğini idrak etmeyle gelen edep duygusudur. Kısacası mesele, kimin ne yaptığı değil, Kim?e karşı yapıldığı, Kim?in huzurunda olduğunun bilincidir.

Bugün ortaya çıkmış olan acı gerçeği, Efendimiz asırlar önce haber vermişti.

utanma, her utanmazlıktan daha iyidir. Bu duyguyu iptal etmek çok kolaydır ama tekrar diriltmek çok zordur.

Batılı insan, Allah?tan uzaklaşınca nefsinin kölesi oldu. Allah?ın emirleri ve kuralları yerine nefsinin arzularını koyunca, ilk olarak utanma duygusundan sıyrılmıştır. Zira nefsinin arzularını sınırsızca yaşayabilmek için utanmaktan utanması gerekmektedir. Hayvanları bile utandıracak bir utanmazlık içinde, sadece benini, bencilliğini tatmin için yaşamaya başlamıştır.

Ayıplanan şeye düşme korkusuyla, insanda hasıl olan değişim, durum ve tavır, hayadır.

Utanmazlığı ele alıp, insan gibi değil, çok ayaklılar gibi yaşayanlar için, Akif?imiz şöyle der:

Keşke yüzler biraz kızarabilse..

Kutsal?ın olmadığı yerde, utanmak; utanmanın olmadığı yerde de, iffet, edep, haya barınamıyor. Laikçi bir bakış açısından, sağlam bir ahlak, edep, haya, iffet anlayışı doğmuyor.

Hayanın en önemli sonucu, fevkalade iffetli, edepli ve namuslu olmaktır.

?Şüphesiz Allah, sizin üzerinizde her şeyi görüp gözetendir.? (Nisa; 1)

vel haya vel iman derler... güzel ahlak imanın ve utancın bir kalpte yansıtılamasıdır...

Bütün güzellikler gibi, utanmanın, iffetin, hayanın da kaynağı imandır ve bu sebeple de kadın erkek herkesin asıl değeri, doğru bir biçimde Allah?a ve ahirete inanmaktadır.

Keşke herkes sizin gibi düşünse ama malesef utangaç biri olmak günümüzde hiiiç hoş karşılanmıyor. Eğer utanılacak bir durumda yanaklarınız kızarıyorsa sizin kendini geliştirememiş, işe yaramaz biri olduğunuzu düşünüyorlar. Hem arkadaş grubunda hem iş hayatında yaşadığınız sıkıntılar yetmiyormuş gibi evlenilebilecekler listesinde de en sonda yer alıyorsunuz.

Tabii ki haya, kadın erkek her mümin içindir. Ancak yapı ve yaratılışları gereği, kadınlara daha da yakışan bir güzelliktir. Ebu Said el-Hudri der ki: ?Resulullah çadırdaki bakire kızdan daha çok haya sahibi idi. Hoş olmayan bir şey görmüşse, biz bunu yüzünden hemen anlardık.? (Kütüb-i Sitte, c.17, s.609?611)

Niçin böyledir? Bu sorunun en açık ve net cevabı şöyle olmalı diye düşünüyorum:

PEygamber efendimiz "Her bir dinin kendine has bir ahlakı vardır, İslam'ın ahlakı hayadır" demiştir.. (Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 9, (2, 905); İbnu Mace, Zühd 17, (4181, 4182) )

Efendimiz, hayayı ahlakımızın özü olarak tarif etmiştir: ?Her dinin kendine has bir ahlakı vardır. İslam?ın ahlakı ise hayadır.?

Bu sebeple, utanma duygusuna bütünüyle cephe almak çok tehlikelidir. Ancak, utangaçlık çok aşırı boyutlarda ise ve mesela okul başarısını engelleyecek boyutlara varmışsa, ancak o zaman müdahale edilmelidir. O halde de çok dikkatli olmalı, utanma duygusu rencide edilmemeli, büsbütün ortadan kaldırılacak biçimde hırpalanmamalıdır.

Allah tarafından her an görüldüğünü ve gözetildiğini bilen bir insan, yaptıklarından hesap vereceğini de bildiği için elbette ki kendisi için çizilmiş sınırlara uyar; nerede durması gerektiğini, nerede serbest olduğunu hep hesaba katar. Çünkü dünya hayatının sonunda kurulacak olan en büyük mahkemede, her halinden dolayı sorgulanacak ve en küçük iyiliğinin de, en küçük kötülüğünün de karşılığını mutlaka görecektir.

Haya, sadece kadınlara mahsus değildir. Mesela Hz. Osman , haya timsali olarak tanınmış bir mübarek zat idi.

Utanmak acizlik, kendine güvensizlik gibi nitelendirilse de hayadan ileri geldiği unutulmamalıdır..

Ve bu hale gelmiş bir insanı, kötülükten, edepsizlikten, ahlaksızlıktan nasıl vazgeçirebiliriz ki?

utanmak mı o da ne anlamını bilmeyen insanlar var hala çok yazık..

Utanmak, kişide ar duygusunun olması kendine güveni engelleyen bir durum değil sayın surina. Zaten gerçek müminin kendine güveni, Yaradan?ın sınırları çerçevesindedir. Utanılacak bir durumda kişinin utanmaması, kendine güvenin değil, bilakis?tabiri caizse- edepsizliği, bilinçsizliğinin sonucudur. Bu kişinin kendine güvenmesi , yaptığı işin yanlışlığı karşısında?avam tabirle- beş para etmez. İş hayatında liyakatin ne demek olduğunu bilen, buna kıymet veren bir iş verenin, iş adamının, yöneticinin buna dikkat edeceği, gerekeni yapacağı bilinmeli. Arkadaş, eş seçme konusunda da yazınızda belirttiğiniz gibi, kişinin haya duygusu?tercih edilmesine? engel oluyorsa, bırakalım bu, tercihte neyin öncelikli olduğunu bilmeyenlerin utancı olsun. Efendimiz?in şerefli sözlerinde belirttiği hususları, ancak O?nu seven ve yoluna uyanlar hakkıyla hayatına yansıtmaya çalışır.

Alıntı

Sayın yüksek@,

Görürcesine bir Allah imanı ve Allah tarafından görüldüğüne kesin olarak inanmak, iffetli olmayı doğurur. Böyle bir mü?min, sürekli Cenab-ı Hakk?ın nazarına muhatap olması itibariyle hayada, iffette, edepte derinleşir, kesintisiz bir temkin üzere yaşar.

?İnsanın manevi bir damarı vardır. Ar ve haya duygusu o damarı güçlü ve sağlam kılar. İnsan utanmazlığa başlar ve devam ederse, nihayet bir gün o damar çatlar? Ar damarının çatlaması, insanı insanlıktan çıkarır. Çünkü utanmaktan uzaklaşır ve artık yüzü hiç kızarmaz olur. Ar damarı, çaaat dile kırılınca, insanı kötülüğe götüren fren bozulmuş olur. Artık böyle birinin yapamayacağı kötülük yoktur. Suçüstü yakalasanız bile, yaptığından asla utanmaz, hatta edepsizliğinden dolayı yüzüne tükürseniz bile, arsızca sırıtır da, suratına yağmur yağdığını sanır.?

Eğitim seminerlerimizde, anne?babalardan bazen şöyle bir şikayet duyarım:

Batılı insan, Allah?tan uzaklaşıp da nefsinin kölesi olmaya yönelince, birçok insani özelliklerini de birer birer terk etmeye başladı. Fakat en önce ve hemen terk ettiği güzellik, haya duygusu oldu? Haya gidince ne ayıp kaldı, ne de günah? Ne yapsan caiz, ne etsen uygun, nasıl yaşasan güzel? Böylece hayat, kuralsız, sınırsız bir nefsaniyet yarışına dönüştürüldü. İnsan, ?Allah?ın kulu olmaktan kurtulup hürriyetimi kazanayım? derken, nefsinin kölesi olup, bütün varlığın esiri durumuna düştü. Bir başka deyişle, insan, Allah?tan uzaklaşınca, insanlıktan da uzaklaştı. Allah?tan ve dolayısiyle de insanlıktan da uzaklaşan insan, nereye yaklaştı?

Bu söz her şeyi özetliyor.

İslam imanı, bütün mensuplarını iffete ve edebe çağırır.

?Çocuğum çok utangaç, çok çekingen? Ne yapayım, onu nasıl açayım?..?

Güzeller Güzeli Efendimiz , ?Haya imandandır? buyurur? Ancak günümüzde, hayanın bir insani güzellik olarak yaşanılması bir yana, artık kelimesi de dilimizden ve lügatimizden kalkmaktadır.

artık "utanmaktan" utanan millet olduk...

Sahi, dilimizde kaldı mı haya? Ya hayatımızda?

Utanmak toplumca unuttuğumuz belkide kaybettiğimiz bir haslet...

Utanmak, insanın kalitesini gösteren bir güzelliktir. Utancından dolayı yanakları kızaran bir insan, gerçekten ve hala insan olduğunu gösteriyor demektir.

?Allah?tan utanmayanı, kimden ve neden utandırabiliriz ki?..

?Utanmıyorsan, dilediğini yap!? ikazını, bütün büyükler tekrarlamışlardır. Çünkü insanın en güzel süsü, utancından dolayı, yüzünün kızarmasıdır.

?O, Allah?ın kendisini gördüğünü bilmez mi? (Alak; 14)

Bu güzellik bütün insanlara yakışır ama, asıl hanımların süsüdür.