? Kardeşlerimin bir saat fazla yaşamaları için. Önce beni öldürün, dedi.

?Rasulullah s. a. v, Beni Nadr ganimetlerini elde edince, Ensar?a;

?Allah Rasulü s. a. v dünyadan irtihal edinceye kadar üç gün birbiri ardına karnını doyurmadı. Dilesek doyurabilirdik, fakat başkalarını kendimize tercih ederdik.?

Abdullah b. Abbas r. a anlatıyor:

Sağlığım yol yürümeye müsait olmadığı için;

?Mallarımızı ve evlerimizi onlarla bölüştük?

O da aynı şekilde diğer bir komşusuna gönderdi. O da bir başkasına gönderdi ve sonuçta kelle ilk götürüldüğü yere geri döndü. Çünkü aç ve muhtaç olanı o idi.?

Bizzat çalışarak kazansalar da, ellerine geçen nimetin kendilerine ait olduğunu düşünmüyorlardı. Her şeyin Allah Teala?nın mülkü olduğunu yakinen biliyor, kendilerini ancak bu mülkü yerine ve ihtiyaç sahibine ulaştırmakla görevli görüyorlardı.

?Onlar, ihtiyaç içinde olsalar bile başkalarını kendilerine tercih ederler.? (Haşr, 9) ayetiyle onların bu üstün halini övüyordu.

Enes b. Malik r. a. naklediyor:

Sahabenin büyüklerinden İbn Ömer r. a.?ın hizmetçisi Nafi?nin şöyle dediği anlatılır:

evet kurban...

? Ebu Bekir, ehlin ve evlatların için geride ne bıraktın, diye sorunca Hz. Ebu Bekir r. a.;

? Allah Teala?nın öyle kulları vardır ki, kalktıklarında Allah ile kalkarlar, konuştuklarında Allah ile konuşurlar.

Din kardeşinin ihtiyacını kendi ihtiyacı gibi görme ve onunla aynı şartları paylaşma ahlakı elbette kolay değildir. Sahabe ve Tabiin?den sonra bu ahlaka sahip insanlar azalmış olsa da yine de eksik olmamıştır. Veliler sultanı Cüneyd-i Bağdadi k. s., kendisinden bir şey isteyeni hiçbir zaman geri göndermez ve?Hz. Peygamber?in ahlakıyla ahlaklanmaya uğraşıyorum? derdi.

Muhammed Emin TURAN

?Bir gün bir hata işledim. O hatanın ateşi otuz yıldır içimde durmakta, hatırladıkça kalbim cayır cayır yanmakta. Bir gün Bağdat?ta dükkanımın bulunduğu semtte yangın çıktı. Bütün dükkanlar yandığı halde benimki yanmamıştı.

? Ey Allah?ın Rasulü! Biz bu Ensar gibi fazla malından bolca dağıtan, az malını da eşitçe paylaşan bir topluluk görmedik. Bizi hiçbir yükün altına sokmuyorlar, elde ettikleri meyve ve geliri ise bizimle paylaşıyorlar. Bu durumda bütün sevabı onların alıp bize bir şey kalmamasından korkuyoruz, dediler. Bunun üzerine Rasulullah s. a. v.:

Eminiz her devirde ve bugün isarı yaşayan yaşatan gönül erleri var. Biz ise böyle olamıyorsak bile olmayı dilemeli, bu büyük ahlaki fazileti anlamalı ve anlatmalıyız.

Hz. Huzeyfe r. a. şöyle anlatıyor:

?Hz. Rasulullah s. a. v. Medine?ye teşrif ettiğinde, Ensar ile Muhacirleri kardeş yaptı. Bir zaman sonra Muhacirler Hz. Rasulullah s. a. v.?e gelerek:

? Siz kendi isteğinizle, Muhacir kardeşlerinizle mallarınızı ve evlerinizi bölüştünüz. Bu ganimette de onlara ortak oldunuz. Eğer isterseniz mal ve evleriniz size kalsın, bu ganimetten size bir şey vermeyelim, hepsini Muhacirlere dağıtalım, buyurdu.

şikayet yok lütfen...

?Yermük savaşında yaralılar arasında kalan amcaoğlumu aramak üzere çıktım. Yanımda bir miktar suyum vardı. Amcaoğlumu buldum, su isteyip istemediğini sordum. İsterim, dedi. Tam suyu vereceğim sırada öteden biri, ?Ahh, su!? diye inledi. Amcaoğlum suyu ona götürmemi işaret etti. Gittim baktım ki Hişam b. As. Tam ona su vereceğim sırada öteden biri?Su!? diye inledi. Hişam da beni ona gönderdi. Ona gidinceye kadar vefat etti. Hişam?a döndüm, o da şehit olmuştu. Amcaoğluma geldiğimde, baktım ki o da şehit. Su elimde kalmıştı. Allah hepsine rahmet etsin.?

Sehl b. İbrahim rh. a. anlatıyor:

Hz. Aişe r. anha anlatıyor:

Cellat hayret içinde kaldı, elini geri çekti. Hadise halifeye haber verildi. Halife sufilerin halini incelemek üzere, baş kadı İsmail b. İshak?a haber gönderdi. Kadı, Ebu?l-Hüseyin Nuri?ye fıkıhla ilgili birtakım sorular sordu. Hepsine çok güzel cevaplar verdi. Sonra sözlerine şöyle devam etti:

Allah için birbirini sevenler

Rasulullah s. a. v, bir defasında bir arkadaşı ile iki misvak yaptı. Misvakların birisi eğri, diğeri düzdü. Rasul-i Ekrem s. a. v, misvakın güzel olanını arkadaşına, eğri olanı da kendisine ayırdı. Arkadaşı;

? Onu şu falancı komşuma götür. O ve çocukları bizden daha muhtaç halde, dedi ve oraya gönderdi.

? Balığı ona verin, dedi. Nafi:

Sahabenin bu güzel hasleti, bizim için bu devirde bir ütopya oldu :(

? Onlara Allah ve Rasulü?nü bıraktım, cevabını vermişti.

İsar, sıddıkların mertebesi ve Allah için birbirini sevenlerin en üstün derecesidir. Onlar Allah için canını bile feda etmişlerdir.

? Eğer bu topluluk zındık ise, yeryüzünde hiçbir muvahhid yoktur, dedi. Halife de onları serbest bıraktı.

Elindeki mülkü ve yetkiyi kendisinin gören kimsede, isar ahlakı gerçekleşmez. Bu ahlak ancak her şeyin Cenab-ı Hakk?a ait olduğunu gören ve bilen bir kimseden meydana gelir.

... Abdullah b. Ömer r. a. şöyle der: ?Öyle zamanlar yaşadık ki, aramızdan hiçbiri müslüman kardeşinden daha çok altın ve gümüşe sahip olmayı düşünmedi.?

? Niçin acele ediyorsun, diye sordu. Ebu?l-Hüseyin Nuri k. s.:

?Öyle zamanlar yaşadık ki, aramızdan hiçbiri müslüman kardeşinden daha çok altın ve gümüşe sahip olmayı düşünmedi.?

Nuri kadıya öyle hikmetli sözler söyledi ki kadı ağladı. Sonra halifeye haber göndererek;

Bir ara kendisinden canımın çektiği yiyecek bir şeyler istedim. Elinde bir şeyi kalmadığından merkebini satıp isteğimi yerine getirmiş. Sağlığıma kavuştuğumda bir yere gitmek için merkep lazım oldu.

Şöyle anlatır:

Bunun üzerine Ensar:

İsar ahlakı, bugünün dünyasına, anlayışına çok uzak görünse de nebevi ahlakın zirve erdemlerinden biridir.

?Onlar ihtiyaç içinde olsalar bile, başkalarını kendilerine tercih ederler.? (Haşr, 9) ayet-i kerimesini indirdi.?

? Hayır, korkmayın. Siz onlara hayır dua ve güzelce teşekkür ettiğiniz sürece siz de sevap alırsınız, buyurdu.?

Cüneyd-i Bağdadi kendisini fakih göstererek kurtuldu. Şehham, Rakkam ve Ebu?l-Hüseyin Nuri isimli zatlar yakalanıp nezarete alındılar. Boyunları vurulmak üzere hazırlık yapılınca Ebu?i Hüseyin öne atıldı. Cellat kendisine;

Yine büyük ve meşhur velilerden Seri Sekati k. s. hazretleri anlatır:

Semerkand Dergisinden Alınmıştır.

?Bir kere İbn Ömer r. a. balık yemek istedi. Şehrin her tarafı aradık, fakat bulunamadı. Birkaç gün sonra ben balık buldum, kızartmaları için emir verdim. Bir tabak içinde balığı İbn Ömer?e takdim ettim. Hasta olmasına rağmen balığın getirilmesine sevindi. Tam o sırada bir dilenci geldi, kapıya dayandı. İbn Ömer r. a.:

? Hayır, biz mallarımızı ve evlerimizi onlarla bölüştük; bu devam etsin. Ayrıca bizler, bu ganimetteki payımızdan da vazgeçip hepsini onlara veriyoruz, dediler.

aklıma hz. ebubekir geldi namaza gidecekken gelen bir fakire ustundekı elbiseyı vermıstı ve elbisesiz kaldıgı için hurma agacının yapraklarıyla kendıne elbise yapıp namaza gitmıstı bunu uzerıne ALLAH CELLE CELALUHU hz cebrailide aynı o sekilde yeryuzune indırmıstı

?Biz öyle insanlara yetiştik ki, onlar elindeki şeye kendisinin din kardeşinden daha çok hak sahibi olduğunu düşünmezdi. Ancak kendisinin ona daha çok ihtiyacı varsa, o zaman kullanma sırasının kendisine geldiğini düşünürdü.?

? Bir saat de olsa, bir kimse ile arkadaşlık edene, arkadaşlık hakkına riayet edip etmediği sorulur, buyurdu.

Bunun üzerine Allah Teala,

? Sattık, dedi.

Çünkü o kendisini bir emanetçi görür. Onun vasıtasıyla bu mülk kime ulaştırıldı ise o kişinin buna daha hak sahibi olduğunu düşünür.

İbrahim b. Edhem?le dost idik. Bir keresinde ağır bir hastalığa tutulmuştum. Bunun üzerine İbrahim b. Edhem elindeki her şeyi benim iyileşmem için harcadı. Sonra iyileşmeye başladım.

? İbrahim, merkep nerede, diye sordum.

kısa be kardeşim senın gibi nöbet tutmuyoruz.

Çünkü onlar, kendileri aç ve muhtaç iken diğer mümin kardeşlerini tercih ediyor, ellerine geçeni önce onlara veriyorlardı.

Hz. Ebu Bekir r. a, bir defasında İslam ordusunun hizmeti için bütün malını Allah yolunda sadaka olarak vermişti. Hz. Rasulullah s. a. v. kendisine;

Anlatıldığına göre, halife Muvaffak zamanında, Gulam Halil b. Ahmed bazı sufileri halifeye şikayet edip haksız yere suçladılar. Halife bunların yakalanıp cezalandırılmasını emretti.

Onun yüksek terbiyesinde yetişen Sahabe-i Kiram da bu ahlaka sahip idi. Nitekim Allah Teala:

Büyük velilerden İbrahim b. Edhem k. s. de şöyle demiştir:

İsar, kendisi için gerekli olan bir şeyi başkalarının istifadesine sunmak sureti ile yapılan cömertliktir. Medineli müslümanların , Mekkeli Muhacirleri şehirlerine davet edip, onları evlerine, mal ve mülklerine ortak ederek Allah Teala?nın övgü ve rızasını kazanmaları en büyük isar örneğidir.

Efendimiz s. a. v. şöyle buyurmuştur: ?Sadakanın en faziletlisi, en dar ve zor anlarda, insanın karnı aç, kendi muhtaç iken başkasına verdiği sadakadır.?

? Efendim, şu kadar günden beri balık istiyorsun, şimdi niçin veriyorsun? Bunun yerine dilenciye başka bir şey vermemiz mümkün, dedim. İbn Ömer r. a. dedi ki:

? Sırtıma bineceksin kardeşim, dedi ve beni üç konak mesafesi boyunca sırtında taşıdı.

?Allah ve Rasulü?nü bıraktım?

Yine Abdullah b. Ömer r. a. şöyle der:

? Bu güzel misvak, size yakışır ey Allah?ın Rasulü, deyince, Efendimiz s. a. v.:

? Artık bunu yemek benim için doğru değil. Zira Rasulullah s. a. v.?den duyduğum şu söz sebebiyle balık yeme isteğini kalbimden çıkarmış bulunuyorum. O dedi ki: ?Bir kimse bir şey ister de onu elde ederse, isteğini geri çevirsin, elini çeksin. Başka birini o hususta kendisine tercih etsin. Böyle yaparsa, hiç şüphe yok ki, Allah onu affeder.?

? Peki, ama şimdi ben neye bineceğim, dedim. O arifler sultanı;

Dükkanımın yanmadığı haberi gelince, ?Elhamdülillah? diye Allah Teala?ya şükrettim. Hemen akabinde, başkalarının zarar ve ziyanını düşünmediğimi hatırlayıp çok tövbe ve istiğfar ettim. Kefaret olarak dükkanımdaki bütün mallarımı fakirlere dağıttım. Fakat otuz yıldır kalbimden bunun acısını silemedim.?

?Ashab-ı Kiram?dan fakir birisine kızartılmış bir koyun kellesi hediye edildi. Kendisi ve çocukları bu yiyeceğe muhtaçtı. Bu halde iken kelleyi getirene;

Bu konuda ariflerin şu tespiti, işin özünü ortaya koymaktadır: