(23) Fetava-i Hindiye, c. 1, sh. 13.

Konu birden çok yönü olan bir mes'ele olduğu için bazı Islami esasları hatırlatmamız gerekir:

Hep bir onuncuköy vardır, gideriz. Bu 4

evet sana diyorum. madem sen taklit etmeyeceksin, peki diğer insanları neden aynı hataya sürüklüyorsun

Ben size doğrusunu açık ve net söyleyeyim, uzun uzun yazınca olmuyor bu işler.

"... Parası olan dişini doldurtsun ve yaptırsın, hiçbir mani-i şer?i yoktur."

Orda Türkiye de belli grubların hocaefendileri var, Ömer Nasuhi Bilmen var dahası yazıyor isterseniz tekrar belirtelim. Yani Fıkıh Kitaplarından kaynaklı yazılar ve Hanefi fıkıhçıları var.

1. Cünüp olan insanın bütün bedenini, iğne ucu kadar kuru kalmayacak şekilde yıkaması farzdır.

zaten dini konularda münakaşa edilmez. bir şey dersin kabul eder veya etmez daha fazla uzatmasın.. hocam ancak yazdığın başlık senin başını yakar.

Hanbeli mezhebine göre, gusülde ağzın ve burnun içini yıkamak farzdır. Hanefi mezhebine göre guslün farziyyetini bildiren ayet-i keri medeki "fettahheru" emr-i ilahisine binaen, ağzın ve burnun içinin yıkanması ictihada dayalı bir farzdır (21).

(12) el-Muğarrib fi Tertib'il-muarrib, sh. 279.

e) Enes bin Malik'i, bilekleri üzerine çocuklarının tavaf ettir-diklerini ve Hz. Enes 'in dişlerinin altınla bağlanmış olduğunu gör-düğünü Taberani "Mucem'inde Muhammed bin Sadan'dan rivayet et mektedir(19).

Sallanan bir dişi gümüş bir telle bağlamak Imam Azam'a, Ebu Yusuf ve Imam Muhammed'e göre ittifakla caiz olup mekruh değildir. Altınla bağlamak ise Imam Azam Ebu Hanife'ye göre mekruh diğerlerine göre mekruh değildir. Gümüş koku yaptığı için altından burun taktırmak ise icma ile caizdir.

(3) Aynı eser aynı cild ve sayfa

DİŞ DOLGUSU YAPTIRMAK, DİŞ PROTEZİ KULLANMAK, ALTIN DİŞ YAPTIRMAK CAİZ MİDİR? BUNUN İÇİN HANEFİ OLANLARIN ŞAFİİ MEZHEBİNE GEÇMESİ GEREKİR Mİ?

Ashab-ı tercihden bulunan Kadihan'ın "Fetava-i Haniye" adlı eserinde, Hakim'in beyanına açıklık getiren şu ibare mevcuttur: "Bir kimsenin ön dişi sallansa ve fakat henüz düşmüş olmasa, düşmesinden de endişe edilse, altın veya gümüş ile bağlatmakta bir mahzur yoktur. Bu bir zinet gibi değildir (5). Bu meselenin gümüş ile olan cevazında Hanefi imamlarının icmaı vardır (6).

(15) Tuhfetü'l-Ahvezi, c. 5, sh. 466.

Zaruret sebebiyle kaplatılan veya dolgu yaptırılan bir diş gusle mani değildir. Zira zaruret halleri dini kaidelerden müstesna tutulmuştur (23). Zaruret, meşakkat ve zorluk bulunduğu zaman yıkanması gereken mahalle suyu ulaştırmak şart değildir. Muteber fıkıh kitaplarının bu husustaki sarih hükmü şöyledir: "Vücuttan meşakkatsiz olarak yıkanması mümkün olan her yerin yıkanması farzdır." (24) " Meşakkatsiz olarak yıkanması mümkün olan" ibaresi, ihtirazi bir kayıttır. Yıkan-manın farz olmasında "meşakketin bulunmaması" gerektiğinde fıkıh alimlerinin görüş birliği vardır (25).

Not:Hiç biri görüşüm değildir, kaynaklıdır. Okusun öğrensinler. Yazarları ve yararlandıkları kaynaklarla birlikte verdim.

Diğer açıklamalar ve diğer fıkıhçıların görüşü

(7) Fetava-i Haniye, c. 3, sh. 413.

(Diş Dolgusu veyahut kaplama meselesi geçmişte daha yeni 100- 150 yıl önce gündeme gelen bir mesele değildir, çok eski fıkıhçılardan daha sonraki dönemlere fıkıh alimlerimiz tarafından incelenen ve görüş beyan edilen bir meseledir.)

ha bir de prof. faruk beşer dir şaşar

Alimlerimiz genellikle sözkonusu olaya dayanarak bunun caiz olduğu kararına varmışlardır.(Bk. Aliyyu'1-Kari, Mirkat, IV6448; Tuhfetü'I-ahvezi, V/465; Avnü'1-Ma'bud, XI/293;Hasiyetü's-Sindi ale'n-Nesai, VNI/164) Sonraları protez olarak altın diş yapma tekniği gelişince de Arfece'nin yapma burnuna kıyas ederek bunun da caiz olduğu söylenmiştir.(Benzü'1-Mechud, XVN/123) Hattabi, zaruret bulunduğunda erkeklerin az mikdarda altın kullanabilmelerinin mübah olduğu bu olaydan anlaşılır. Dişleri altınla bağlama ve altının yerini alacak şeylerin bulunmadığı yerde altın kullanma bunun örneğidir, der.(Avnü'1-Ma'bud, XI/293) Zaten Imam Kerhi dişin altınla bağlanması caizdir, demiş (Kasani, age. VI6132) ve ihtilaftan söz etmemiştir. Imam Muhammed ise bu konuda sadece Imam Azam'ın ayrı görüşte olmasına adeta izah getirir ve der ki: "Dişin gümüşle bağlanması caizdir. Erkeğin altın ve gümüş kullanmasının haramlığı, yüzük dışında, eşittir. Öyleyse diş altınla da bağlanabilir". Bu takdirde Imam Azam'ın haram demesi, mutlak anlamda anlaşılmalıdır ve zaruret hali ondan istisna edilir. Işin altınla ilgili yönü budur.

Talik: Kişinin çıkmış bulunan dişini veya besmele ile kesilmiş bir koyunun dişini yahut gümüş veya altından yapılmış bir dişi yandakilere tutturmaktır.

Dişleri güzelleştirmek gibi gereksiz bir maksatla değil de, zaruretten ötürü olursa, çoğunluğun görüşüne göre caizdir. Dolgunun üzerine suyun değmesi gusül ve abdest için yeterlidir. (245 Vardığımız bu hüküm, bu konuda yaptığımız ve bir başka kitapta yayınlayacağımız uzunca bir araştırmanın sonucudur. Daha sonra dikkatimizi çeken fetavay-i Hindiyye'deki şu ifade de bu sonucu destekler mahiyettedir: "Dişinde kavuk bulunup içerisinde, ya da dişlerinin arasında yemek kalırsa veya burnunda ıslak kir bulunursa, esah görüşe göre guslü olur. Ihtiyatli olan kovuktaki yemeği çıkarıp suyu oraya ulaştırmasıdır " I/13)

b) Zaruretin miktarı tesbit edilerek onun dışına çıkılmaması;

Burada bir sual hatıra gelmektedir: "Diş kaplatmak veya doldurtmak, gusle mani teşkil eder mi?". Diş onarımı ile ilgili üç şeklin hangisi olursa olsun, altına suyun geçmeyeceği açıktır. Bu sebeple gusle mani olmaları akla gelmekte ise de, bağlanan tellerin veya kaplanan parçaların asıl makamına kaim olacağı ve suyun onlara isabetinin kafi geleceği ifade edilmiştir. Mesela, bir kimsenin kolu veya ayağı kırılsa da alçıya alınmış olsa, gerek gusül için gerekse abdest için sargının üzerine mesh edilmesi yıkama yerine geçer. Bu arıza, aylarca ve hatta yıllarca devam etse, dinimizin müsadesi de o kadar bir müddet uzayıp devam eder.

(24) İbni Abidin, c. 1, sh. 141.

"Bu esaslara istinaden, insan, dişlerini fennin icabına göre tedavi ettirdikten sonra dolgu mahallerine abdestte ve gusülde suyu ulaştıramamak meselelerine gelince; Fukaha-i Kiram, abdestte ve gusülde suyu ulaştırmakta güçlük bulunmayan mahalleri yıkamak yeterli olduğunu sarahaten söylüyorlar. Hatta bu cihetle mezkur meselenin Fıkıh kitaplarında sarahaten yeri bulunmadığı bile müsellem değildir denilebilir.

3. Zaruretler haram olan şeyleri mübah kılar.

(14) Vankulu , c. 1, sh. 275.

(8). İmam Muhammed, bu hadisi ictihadına mesned olarak almış ve altından diş yaptırmakta ve kaplatmakta bir beis olmadığı ictihadında bulunmuştur (9).

Buna göre, imamların, gerek abdest ve gusül açısından, gerekse altın ve gümüşün kullanılması bakımından dış doldurma ve kaplamada bir mahzur görmediklerini söyleyebiliriz. Araştırmalardan Imam Azam, Imam Ebu Yusuf ve Imam Muhammed'in diş kaplama ve doldurmanın abdest ve gusüle engel olmadığı konusunda fikir birliğine vardıklarını görüyoruz. Çünkü bunların üçünün de dişi gümüş tel ile bağlamanın ve gümüş bir diş takmanın caiz olduğu konusunda birleştikleri bilinmektedir. Kasani'de tadbib: kaplama kelimesi açıkça zikredilmektedir. (Kasani, el-Bedayiu's-Sanayı ; V,132) Gümüş tel ile bağlandığı zaman bu, telin geçtiği yerlere su varıp varmadığı meselesi olduğu gibi, koyun dişi veya gümüş bir diş takıldığı zaman bunların altına su ulaşıp ulaşmaması yine söz konusudur. Dişi tel ile bağlama, kaplama veya başka bir dişi takma sebebiyle suyun ağızda ulaşmadığı yerler yüzünden abdest veya gusüle bir halel gelseydi bunu müctehidler mutlaka açıklarlardı. Halbuki kaynaklarda böyle bir şey hiç zikredilmemektedir. Bir de bu diş kaplama ve doldurma işi, aynı zamanda bir yara üzerine konan beze çebire'ye benzetilmektedir. Abdest ve gusülde sargı üzerine mesih caiz olduğu gibi, ağzında kaplamalı veya dolgulu dişi bulunan kimsenin suyu çalkalaması yeterlidir. Yoksa kaplama ve dolgu altına su işlemesini temin etmek zor olduğu gibi, çoğu zaman ağız sağlığına zarar da getirebilir. Zaten bu konuda imamlar arasında herhangi bir görüş ayrılığı yoktur. Onlar dişi kaplatmaktan bahsetmekte, fakat hiçbirisi, bunun abdest veya gusüle engel olduğundan söz etmemektedir. Dişi kaplama gusüle engel olmazsa, doldurmanın da öncelikle engel olamıyacağı açıktır.

(5) Fetava-i Haniye, c. 3, sh. 413.

DİŞ TEDAVISI

Zamamanın Şeyhülislamı Mustafa Sabri'nin mezkur fetvasını

Diş doldurma caiz midir? Bunun gusül ve abdeste zararı olmaz mı?

Diş doldurtma veya kaplatma mevzuunda hiçbir kayda dayanmadan ve dini araştırmaya lüzum görmeden verilen müsade, ifratta yanılmadır. Hiç caiz olmayacağını iddia da tefritte bocalamaktır. Makul ve meşru olan davranış, dini ölçülere dikkat ve riayet ederek çözüm aramaktır. Şöyle ki:

(10) Manası: Altından diş yaptırmaktır.

Diş takma, doldurma, kaplama ve protez gibi olaylar, ağız sağlığını temin hususunda başvurulan çarelerdir. Diş doldurma ve kaplamanın abdest ve gusüle zarar verip vermediği, bu kaplama ve doldurmalarda altın ve gümüş madenlerinin kullanılmasının dinen sakıncalı olup olmadığı konuları, inananların zihinlerini meşgul etmektedir. Islam'ın bu konulardaki hükümlerini araştırıp öğrenmek, müslümanları şüphe ve tereddütlerden uzaklaştırıp kalp huzuruna kavuşturacaktır

Ayrıca,

ümmü mektup gibi

Başka bir açıklama. Burda yapılan izahı ve delilleri okumak ve anlamak için allame olmaya gerek yoktur.

(16) Nasb'ür-raye ala ehadis'il-Hidaye, c. 4, sh. 237.

''Çünkü tıbben bir tedaviye izin verildikten sonra gusülden ötürü o tedavinin sökülüp altının yıkanması istemek, katlanılması zor bir meşakkattir. Şeriatta ise meşakkat yoktur. Bu nedenle başka mezhebi taklit etmeye gerek yoktur.'' demişsin

Arkadaşım hala kendi verdikleri fetva diyorsun orda onlarca fıkıhçı ismi, hocanın adını, fıkıh kitaplarındaki geçen yerlerdeki kaynakları sayfaları yazdık.

Sahabilerden Arfece b. As'ad 'ın Külab savaşında burnu kesilmişti. Arfece, gümüşten bir burun yaptırdı. Aradan biraz zaman geçince burnunda kötü bir koku meydana geldi. Bunun üzerine Rasulullah , ona altından bir burun edinmeyi emir buyurdular. (Ebu Davud, Hatem, 7; Tirmizi Libas, 31; Nesai, Zine, 41)

6 " ... Eğer boy abdestini gerektiren bir halde iseniz kendinizi temizleyiniz... Allah sizi zora koşmak istemez; ama sizi tertemiz kılmak ve nimetlerinin tamamını size bahşetmek isterki şükredenlerden olasınız."

Diğer yönden, başta da değindiğimiz gibi, önceleri mes'eleye gusülle hiç alaka kurulmamış ve bu açıdan bakılmamıştır. Hatta çıkan dişin yerine bağlanmasında ihtilaf edilmiş olsa bile, şer'i usüllerle boğazlanmış bir koyun dişi veya gümüş bir diş edinmekte, ihtilaf yoktur.(Fetavayi kadihan NI/413; Hamid Mirza, ElFethur-Rahmana, lI/227-228) Halbuki, ister koyun dişi olsun ister gümüş diş olsun, çıkan diş yerine koyulduğunda orayı kapatacak ve dibine suyun ulaşmasına engel olacaktır. Bu hoş görülmüştür, çünkü Islam'da sihhat başta gelen nimetlerdendir. Tedavi emredilmiştir ve bugün artık ağzın, hastalıklar açısından iç bünye için adeta bir gümrük kapısı görevi yaptığı, dişlerin de bu kapıyı çevreleyen demir teller durumunda bulunduğu, bir çok tehlikeli hastalığa çürük dişlerin sebep olduğu kesin bilinen bir gerçektir. Dolgular da zaten altınla yapılmamaktadır. Buna göre dişi çürüyen adama dişini hemen çektirmesini, dolgu yaptırmasının caiz olmadığını söylemek cahillik değilse de bir ifrat ve bir cinayettir. Bütün fıkıh kitaplarımızın "yara sargısına mesh" bölümlerinde, nasıl yara olursa olsun, açık kalma ya da su değmesinden zarar görecekse sargısının üzerine meshedileceği, yaranın ömür boyu sürmesi halinde meshin de ömür boyu süreceği yazılıdır. Hatta ufacık bir yara için, başka imkan yoksa, mesela bütün bileği saran bir sargı kullanabilir ve sadece yaranın üzerinde değil, sargının diğer taraflarına da mesh edilir. Bunun için sargıyı abdestsizken, hatta cünüpken sarmak bile hiç birşeyi değiştirmez. Başka hiçbir delil ve içtihat olmasa dahi, sırf bu sargı mes'elesinden diş dolgusuna, ya da kaplamasına intikal edip onun da caiz olduğunu anlamak, müçtehidane yapılmış bir kıyas değil; herkesin anlayabileceği "ifadenin delaletiyle delaleti" kabilindendir.

Tadbib: Enli ve yassı hale getirilmiş maden ile dişi yukarıdan aşağı doğru kaplarcasına diğerine bağlamaktan ibarettir (12).

Şafii ve Maliki mezheblerinde ise mazmaza ve istinşak gusülde sünnettir (22).

(2) Fetava-i Hindiye, c. 5, sh. 336.

Bu tarz yazı yazacağını yazıyı oku da böyle yorum yapma.

Belli bir bilinçle girersiniz ve temizlenir çıkarsınız.

Mustafa Sabri

İyi günler.

?Diş doldurma meselesi hakikaten mühimdir. Birçok kimseler mücerred süs için dişlerini altın ile kaplatıyor veya altın ile yaptırıyorlar. Bu babda bir zaruret ve hacet bulunması lazımdır. Cebire nasıl bir zarurete mebni caiz ise, bunlar da böyle bir zarurete mebni caiz olabilir...?

(27) Fetava-i Hindiye, c. 1, sh. 14; İbni Abidin, c. 1, sh. 142.

Doğrumuzu deriz. Ok'un bahtının yay ile atılmak olduğunu biliriz. Bu 3

Genel'e yansıması nedir : Allah'a karşı sorumluluk bilinci taşınarak eylenen her iş buraya ve öteye ışık olur.

"Okuyucularımızdan birçok kimse, "Çürümüş dişleri doldurmak veya "kurun" tabir olunan altından zarflar içerisine almakta abdest ve gusle bir mani var mıdır?" diye benden sual ediyorlar.

"Kardeşim Tek Sizin aktardığınız malum neşriyattınki doğru, diğerleri değil mi demek istiyorsun?"

"Kendilerine cevap verebilirim ki; çürümeye yüz tutan dişleri sağlamlaştırarak heder olup gitmekten muhafaza için mezkur suretlerden birisi ile erbabına tedavi ettirmekte Şer'an hiçbir mahzur yoktur. Fıkıh kitaplarında bu meseleyi aynı aynına bulmak kabil olmadığına bakarak bazı ulema bunu tecviz etmekten ihtiraz ederlerse de Şeriat-ı İslamiye'nin temel kaidelerinin buna müsait olacağı hiç şüphe götürmez. İslam dininde güçlük kaldırılmıştır; İslam dininde tedavi meşrudur.

(8) Ebu Davud, c. 4, sh. 92; Tuhfetü'l-Ahvezi, c. 5, sh. 464-465.

Hakim'in "el-Münteka" adlı kitabında İmam Ebu Hanife ve İmam Ebu Yusuf'un görüşleri şöyle nakledilmektedir: Bir kimsenin dişi sallandığı zaman, düşmesinden korkarsa, altın veya gümüş ile bağlatmasında Ebu Hanife ve Ebu Yusuf'a göre bir beis yoktur. "Muhit" adlı eserde de böyle nakledilmektedir (4).

Bu hususta İslam aleminin alimleri arasında bir uyuşmazlık yoktur. Bazı fetva sahiplerinin bu husustaki duraklaması, dini hükmü değil, o şahsın seciyyesini aksettirmiş olur. Bizler, ictihad derecesine ulaşamayız. Bu itibarla delilimiz müctehitlerin sözü olacaktır. Halbuki ne ictihad sahiplerinden böyle bir söz işitilmiş, ne de bir kitapta müşahede edilmiştir. Bu mevzuda fıkıh bilginlerinden nakl olunan hususlar, diş doldurtma veya kaplatmayı nefye, yasaklamaya değil isbata ve cevaza delalet etmektedir.

Esenlikle. Bu da ahanda 5

Diş dolgusu hakkında bilgi verir misiniz? Bu durum abdeste veya gusle mani midir?

Allah bu konuda ne demiş birde ona bakalım :

Arablar, "şedden-neharu" derler (14).

İmam-ı Azam 'e göre, düşmüş bulunan bir dişin yerine gümüş diş taktırmakta bir mahzur yoktur (7). İmam Muhammed'in diş bahsinde altın ile gümüş arasında bir ayırım yapmadan müsade verdiği düşünülünce, çıkmış bir dişin yerine altın veya gümüş diş taktırmanın cevazı kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.

(4) Aynı eser aynı cild ve sayfa

Son devrin büyük alimlerinden Muhammed Zahid Kevseri (ö. 1951), Düzce?li hemşehrilerine 1939?da Kahire?den yazdığı ve bundan yirmibir yıl önce Düzce?de onun yakınlarından bir zatın dosyasındaki eski türkçe el yazısı nüshadan konuyla ilgili mektubunda aynen şöyle demektedir:

Açıklamalar bu başlıkta kaynaklı olarak ilgili kişilerinde isimleri de yazmaktadır. Okursanız bilgi alabilirsiniz.

Imamlar arasında ihtilaf sadece çıkmış olan dişin tekrar yerine iade edilmesi ile, altının kullanılmasındadır. Dişi gümüş ile kaplama veya doldurmada herhangi bir görüş ayrılığı yoktur.

b) Taberani, "Mucem'ül-vasat"da Abdullah bin Ömer dan Hişam bin Urve'nin rivayet ettiği hadiste Hz. Ömer'in ön dişinin düştüğünü, Peygamber 'in onu altınla bağlatmasını emrettiğini rivayet etmiştir (16).

Çok uzun oldu ama millet okusun, öğrensin, gideceği yolu belirlesin.

Bana bir inanç kisvesi biçen, kendine ve bana haksızlık eder. Bu 1

Kardeşim Tek Sizin aktardığınız malum neşriyattınki doğru, diğerleri değil mi demek istiyorsun?

Tadbib, yukarıdan aşağı doğru kapatmak, kaplamak, kuşatmak; şedd kelimesi ise, aşağıdan yukarı doğru çıkan bir bağlama şeklini ifade etmektedir. Zira şeddin manaları arasında irtifa de vardır. Güneş doğup yükselince

İslam alimlerinin bu husustaki fetvalarının dayanağı, Ebu Davud, Tirmizi ve Nesai'nin rivayet ettikleri hadis-i şeriftir. Arfece bin Es'ad in Külab vakası günü düşmanın kılıç darbesi ile burnu kesilmişti. Bunun üzerine, gümüşten burun taktırmış ise de koku yapmıştı. Peygamber ona altından burun yaptırmasını emretti

2. Müslüman erkeklerin iktisadi bir mübadele aracı olması dışında altın kullanmaları ittifakla haramdır.

(13) Tanıkları ile Tarama Sözlüğü, c. 1, sh. 285.

Sizle tartışma gibi bir durum yapmıyorum orda 10 dan fazla isim ve grup yazdım hepside cevaz vermiş, okuyan karar versin.

a) Önce zaruret olup olmadığının incelenmesi;

Bu itibarla, kişi hangi mezhepten olursa olsun, gerektiğinde dişlerini tedavi amaçlı olarak dolgu veya kaplama yaptırabilir ve başka mezhepleri taklit etmeye de gerek kalmadan kendi mezhebine göre abdest/ gusül alıp, ibadetlerini yapabilir.

İmam Muhammed ise dişleri bağlatmanın veya kaplatmanın altın veya gümüş ile yapılabileceğini ifade ve ictihad etmiştir (1). İmam Ebu Yusuf'un İmam Muhammed'in ictihadına katıldığına dair bir rivayet de bulunmaktadır (2). İmam Muhammed'in telifatından bulunan ve zahirürrivaye kitaplarının arasında zikredilen "el-Camiussağir" de şöyle ifade edilmektedir: "Dişler oynayıp sallandığı vakit düşmesinden korkulursa, sahibi onu bağlatmak dilerse gümüş ile sıkıca bağlatabilir. Fakat altın ile bağlatamaz. Bu, İmam-ı Azam Ebu Hanife'nin ictihadıdır. İmam Muhammed , "altın ile de gümüş ile de bağlatabilir" demiştir (3).

Sonuç olarak diş dolgusu veya kaplama yaptırmak gusle engel değildir. Yapılan bu işlem tedavi amaçlı ve zaruri olduğundan, burada?başka mezhepleri taklit etmek gerekir? gibi görüşlerin, ya da aksini iddia eden kitapların ilmi bir değeri yoktur.

Maide

Diş dolgusu tedavi maksatlı olduktan sonra abdeste ve gusle engel değildir. Bunun için bir başka mezhebe geçmek, sonra artık abdestini ve namazını o mezhebe göre kılmak ve bunu da belli merasimlerle yapmak gerekir şeklindeki bir anlayış bize göre gülünç, garip ve temeli bulunmayan bir anlayıştır. Dini, sırf kendi zannına dayanarak zorlaştırmak ve yaşanmaz kılmaktır. Bu sebeple de sadece bir yanlış değil, insanları dinden soğuttuğu için aynı zamanda bir yıkımdır. Bir defa abdestte ve gusülde ağzı yıkamak herkese göre vazgeçilmez bir şart değildir. Cünüp olan insandan Allah?ın istediği şey, ?tertemiz yıkanmasıdır?. Şimdi ağzında diş dolgusu bulunan bir insan tertemiz yıkanamaz denebilir mi? Kaldı ki, dişin çürümüş olması bir hastalıktır ve dolgu ile tedavi edilerek, böyle olan bir dişin daha uzun yıllar hizmet etmesi sağlanmış olur. İslam ise bizden tedavi olmamızı ister. H. Peygamber : ?tedavi olun ey insanlar!? diye uyarıda bulunur. Ve vücudumuzun her hangi bir yerinde bir hastalık olsa ve orası sarılsa ya da alçıya alınsa, hastalık iyileşmedikçe insan bu sargının, ya da alçının altını yıkamak zorunda olmaz ve ömür boyu sadece onların üzerini meshederek abdest ve gusül alır. Bunun aksini söyleyen, ya da caiz olmayacağını iddia eden hiçbir fıkıh alimi yoktur.

Hanefi fakihlerinin bu konudaki görüşlerine (Kasani, el-Bedayiu?s-Sanayi; V,132); (İbn-i Abidin, Reddü?l-Muhtar, V, 252 veya tercümesinden) bakabilirsiniz.

Fıkıh Uzmanı M. Zeki Karakaya

İşte gusül budur. İşte bu kadar basittir. Allah'ın istediği eylem temizlenmektir.

(19)Tuhfet'ül-Ahvezi, c. 5, sh. 466.

Prof. Dr. Faruk Beşer:

d) Peygamber 'in damadı Hz. Osman 'ın dişlerini altın ile kaplattığını Vakıd bin Yasin haber vermiştir (18).

c) Daha sonra dinimizin ruhsat esaslarından faydalanarak diş kaplatma veya doldurtma işinin yapılması.

Diş ve ağız sağlığının önemi her geçen gün daha iyi anlaşılmaktadır. Ağız sağlığı vücut sağlığı demektir. Vücut sağlığına dikkat etmek gerektiği gibi, diş sağlığına da önem vermek gerekir. Nitekim Peygamberimiz, dişleri misvaklamak hususunda "Ümmetime zor gelmeyeceğini bilseydim her namaz için misvak kullanmayı emrederdim " buyurmaktadır. (Buhari, Cum'a, 8)

Diş bir bedenin organıdır, uzvudur, dolgu veya yerine konulan protez bedenin bir parçası olmuştur, yapılan kol, yüz, p armak, retina! veya benzeri şeyin naklinden, ve protezle vücudun eksik organının tamamlamaktan farkı yoktur, adamın bacaklarından damar alıp kalp damar sistemine entegre edilmesinden farkı yoktur... bu bir hastalık, rahatsızlık sonucuyla meydana gelen tedavinin sonucudur... bunu farklı, bir garip bişeymiş gibi kabul edip, olmadık manalar çıkarıp, taklit gibi adı bile tiksinç cümlelerle kendinize yol alamazsınız... delil diye ortaya konulanlara bakıyorum akıl tutulması yaşıyorum... Yahu Ebu Hanife diş dolgusuna dair bişey demiş mi ki, olmayan şeye nasıl desin, e neye binaen sanki din değiştirir gibi adamın mezhebinden kaçar gibi mezhep değiştirmeden, taklit gibi tiksinç bir kavramdan bahsediliyor...

Bir Mezhep kabul etmeyen kişileri ilgilendiren konu değil.

(11) Kamus-ı Okyanus

(28) Ni'metül-İslam Kitabü'Tahare, sh. 115 (1) rakamlı not; Fetava-i Hindiye c.1/13.

Kadına meşakkat vereceğinden dolayı, örülmüş haldeki saçlarının gusül sırasında çözülmesi şart kılınmamış, sadece saç diplerinin yıkanması yeterli görülmüştür (27).

"Bunu, cebire üzerine mesh meselesine kıyas etmek de mümkündür. Çürük dişleri kapatan dolguların ve altın "kurun"ların altında kalan yerler dahil-i beden hükmünü alarak, onlara bedel sonradan üzerinde bulunan dolguları ve "kurun"ları yıkamakla abdest ve gusül vazifeleri yerine getirilmiş olur. Hasta bir uzuv üzerindeki sargının altına suyu ulaştırmakta zarar var ise, üzerine mesh etmek kifayet edeceği de Fıkıh kitaplarında musarrahtır .

"Hülasa, ne taraftan bakılsa, dişleri tedavi maksadıyla doldurmaya Şer'an bir engel yoktur. Doldururken abdestli bulunmak da lazım değildir. Mezkur dişlerde gusül vazifesi, zahir-i beden hükmünü alan dolguya ve "kurun"a intikal ederek, bunları yıkamakla taharet-i tamme hasıl olacağından, yara üzerindeki sargıya mesh edenlerin başkalarına imamlığı caiz olduğu gibi, dişi dolgulu kimselerin dolgusuz kimselere imameti de caizdir."

"Zarar verme ihtimali bulunduğundan dolayı, gusül yapılırken gö-zün içini yıkamanın şart olmadığı muteber fıkıh kitaplarında sarahatle ifade edilmektedir (26).

(22) el-Fıkh' ala mezahib'il-erbea, c. 1, sh. 84.

Günümüzde ifrata düşülen ve İslam'ın yaşanılmaz gösterilebildiği konulardan biri de bu sözünü ettiğiniz mes'eledir.

Imam Muhammed, Arfece hadisini delil getirerek, dişi altın telle bağlamanın, kaplamanın ve altın diş takmanın caiz olduğunu söylemektedir. Imam Ebu Yusuf da çıkan bir dişi yerine iade ederek gümüş veya altın bir tel ile bağlamakta veya onun yerine gümüşten bir diş takılmasında bir sakınca görmez.

Anlaşılması zor mu? ! ? ! ? ! Görüldüğü gibi Allah mevzuya bizim gibi ayinsel, törensel, uzun uzadıya anlamlar katmamış, basit ve sade dille temizlenin, sizin için iyi olan bu, doğrusu bu, iyiden ve doğrudan yana olan elbet karşılığını görür demiş.

Mezkur gazetenin 1929 Haziran'ında neşredilmiş olan 46. sayısında (s. 3) merhum şöyle demiş:

1-Hanefi fıkhının yaklaşımı yani temel Hanefi eserlerinde geçen kıstaslar açısından bunda sorun yoktur, yukarıdaki İmam Muhammede, Serahsi, Mülteka, Kasani ve üstteki diğer kaynakların sayfalarına ve tercümelerine bakılabilir.

Mes'eleye günümüzde öyle ya da böyle fetva verenler bu esasları düşünerek fetva vermektedirler. Ancak müctehid imamlarımız dönemlerinde mes'ele, günümüzde olduğundan biraz farklı bir görünümde idi. Mesela önceleri altındişvedişdolgusu yaptırmadan söz edildiğini pek görmüyoruz. Çıkan dişi yerine iade etme, bir başka diş kullanma, bunu sabitleştirmek için altın tel kullanma, dişleri altınla birbirine bağlama gibi mes'elelerden sözettiklerini görüyoruz. Özet olarak önceleri mes'eleye sadece bu iş için altın kullanmanın cevazı noktasından bakılmış ve bunun gusul için bir problem çıkaracağından hiç sözedilmemiş olduğunu görüyoruz. Işte bu noktada bir esası daha hatırlatmalıyız.

İmam Muhammed in telifatından bulunan "es-Siyer'ul-kebir" adlı eserin ibaresinde dikkat çekici beyanlar vardır. Şöyle ki: "En yettehize sinnen min zehebin" (10) ifadesi, altından diş yaptırmak; "en yüdabbibe esnanehu" ibaresi ise, enli bir şey ile dişi her tarafından kaplarcasına diğerine bağlamak manasına gelmektedir (11).

Merhum Ömer Nasuhi Bilmen de, 1959 yılında zamanın Gerede müftüsü Kemaleddin Üstün?e cevaben yazdığı ve şu anda Gerede?deki özel kütüphanesinde bulunan, el yazısı bir mektubunda şöyle diyor:

Muhakkak ve şüphe götürmeyecek derecede açık olan cihet şudur: Gusülde vacib olan husus, yıkanması meşakkatsiz olarak mümkün olan yeri yıkamaktan ibarettir. Bu sebeple, diş kaplatma ve doldurtma meselesinin tedkiki, fıkıh kitaplarının gusül bahsinde değil, ya "Kitab'ül -kerahiyeti ve'l -istihsan", ya "Kitab'ül-hazri vel-ibaha" veya "Kitab'ül-libasi ve'z-zinet" bahislerinde ele alınmış bulunmaktadır.

c) Amr bin Heysem Ebu Kutun, "Abdullah bin Avn'ın bazı dişlerinin altınla bağlanmış olduğunu gördüm" demiştir (17). İbni Sa'd, bu zat hakkında "Sika, vera sahibi ve ibadete düşkün" ifadesini kullanmaktadır.

(25) el-Fıkh ala mezahib'il-erbea, c. 1, oh. 82.

(20) Hukuk-ı İslamiye ve Istılahat-i Fıkhiye Kamusu, c. 1, sh. 177 madde: 465-466

Nisa 43'te de benzer ifade kullanılır.

Görüldüğü gibi Hanefi Mezhebinin usulü ne altın dişe ne de dolguya cevaz vermez durumdadır. Bir Hanefi de zaruret varsa bunları yapabilir. Öyleyse, cumhura göre gusülde ağzı yıkamak farz değildir, bu yüzden dolgu yaptıracak olan abdestte mezhebini değiştirmelidir, demeye de hiç gerek yoktur. Ama sadece altın konusunda diğer imamlarla beraber Ebu Hanife'ye de uymak isteyenler altını kullanmayabilirlerse herhalde daha iyi ederler. Dolgu ise zaten hepsine göre caizdir. Değerli Hocam, Örnek Insan Merhum Doç. Dr. Ruhi ÖZCAN Bey bizzat sorduğumuzda diş dolgusunun caiz olduğunu söylemişlerdi. Değerli Kardeşimiz Ahmet Akın ÇIGMAN Hoca da Ömer nasuhi BILMEN, Erzurumlu Ali Osman BEKTAŞ Hoca , Şamlı Alim Abdürrezzak Halebi'nin altın dişe caiz dediklerini bizzat duyduğunu, Ibn Abidin'in torunu Ebu'1-Yüsr Abidin den aynı fetvayı haber aldığını, Fıkıh Alimi Ilgazli Şeyh Ahmet Efendi den: ?Taktı iseniz sökün demeyiz, takmadı iseniz takın demeyiz' diye dinlediğini bana anlattı. Aziz büyügümüz Lütfi DOĞAN Hoca da eski Erzukum müftüsü Sadık Efendi'nin diş dolgusuna cevaz verdiğini söylediler. Ayrıca Izmir'li Ismail Hakkı'nın hem altın dişe, hem de diş dolgusuna cevaz verdiği uzunca araştırmasını Sabilü'R-Reşad, Şaban,1332-12 Haziran 1330/25 Haziran 1913 tarihli nüshasından alarak yazarı H. Karaman olan "İslam'ın Işığında Günümüz meseleleri" adlı eserinde yayınlamış (I/297 vd.) ve M. Zahidü'L-Kevseri'nin de aynı görüşte olduğunu bir mektubunun kendilerinden mahfuz fotokopilerinden aktarmıştır

zaruret demek bir iş mutlaka yapılacak ve dört mezhebin hiçbirinde çıkış yolu olmayacak. mesela koldaki yara üzerine sarılan sargı gibi. Bu zarurettir ve kişi abdest alırken sargı üzerine mesh eder. Ancak dolgu veya kaplama zaruret değil tercih meselesidir. Diş tedavisinin dolgudan başka çareleride var. hasta doktor tavsiyesine uyarak dolgu yaptırırsa sonrasında maliki eya şafi mehebini taklit eder...

Özetle:

EvET DOLGUYU SÖKÜP ALTINI YIKAMAK NERDEYSE İMKANSIz ANcAK KOLAYI vAR BU ARKADAŞLAR MALİKİ MEzHEBİNİ TAKLİT ETSE İŞ BİTTİ. BU KADAR KOLAY... AcABA TAKLİT ETMENİN NERESİ MEŞAKKAT.. SANKİ MALİKİ MEzHEBİNİ TAKLİT EDENLER SIRTINDA TAŞ TAŞIYOR.. Allahü teala anlayış ve idrakimizi arttırsın, amin

Karar sizindir.

O yüzden size iyi günler.

(17) Tuhfetül-Ahvezi, c. 5, sh 466.

Usul-i fıkıhtaki kıyas bahsi gözden geçirildiği zaman görüleceği üzere, diş kaplatmayı vücuda yapışmış mum veya balık puluna kıyas etmek, kıyas-ı celinin "tesiri zayıf" kısmına girer. Bu kısmın illeti müessiresi kuvvetsizdir. Bu mevzuu kıyas-ı hafinin '"tesiri kavi" kısmına uygun bir biçimde ele alıp, kırık bir uzvun üzerindeki sargıya veya alçıya kıyas etmek daha uygundur. Zira makis ve makisün-aleyh arasında bulunan şartlar ve benzerlik bu kısımda daha kuvvetlidir. Usul-i fıkıh ilmine aşinalığı bulunan ilim sahiplerinin mechulü değildir ki, kıyas-ı hafinin "tesiri kavi" olan kısmı, kıyas-ı celinin "tesiri zayıf" olan kısmına tercih olunur (20).

2-Ömer Nasuhi Bilmen, Zahidul Kevseriye, Bediüzzaman Said Nursi, Şeyhülislam Mustafa Sabri, Diyanetten ve Diyanet İlmihaline, Diyanetin güvendiğiniz Müftüsüne, Prof. Dr. Faruk Beşer, Prof. Dr. Nihat Hatipoğlu, Prof. Dr. Cevat Akşit, Fatih Kalender, Ahmet Şahin, Semerkand aile dergisindeki yazarlar, Prof. Dr. Mahmut Esad Coşan grubunun resmi sitesinde, S. Muhammed Konevi, Mehmed Kırkıncı Hocaefendinin talebesi M. Zeki Karakaya ve dahası, benzerine kadar bildiğiniz tüm alimler, fıkıhçılar ve gruplar buna cevaz vermiştir.

Başlık bir mezhebe tabi olanları ilgilendirmektedir. Bu başlık içinse sadece Hanefi Mezhebini.

a) İbnü Kaani, "Mü'cem'üs-sahabe" adlı eserinde Abdullah bin Abdullah bin Übey bin Selül'den şöyle dediğini rivayet etmektedir: "Uhud harbi günü, benim ön dişlerim ufalanmıştı. Bunun üzerine, Peygamber bana, altından diş yaptırmamı emretti" (15).

(18) Nasb'ür-raye ala ehadis'il-Hidaye, c. 4, sh. 237.

bana mı dedin

Diş içine giren yemek ve benzeri şeylerin suyun ulaşmasına mani olması halinde gusül yerini bulmaz. "Bu durum, dişlerin tabii halini korumaları halindedir." Eğer dişe, kalıcı bir müdahale yapılmış ise mesela kaplanmış veya doldurulmuş ise bu durumda olduğu gibi iken yıkanması yani suyun kaplanan veya doldurulan kısmın altına ulaşmaması gusle mani olmaz. Çünkü tıbben bir tedaviye izin verildikten sonra gusülden ötürü o tedavinin sökülüp altının yıkanması istemek, katlanılması zor bir meşakkattir. Şeriatta ise meşakkat yoktur. Bu nedenle başka mezhebi taklit etmeye gerek yoktur.

(6) Fetava-i Bezzaziye, c. 6, sh. 369.

verdiğin isimlerden de cevat akşit hocayı severim. Ancak cevat hoca diyor ki sigara uyuşturucu gibi haramdır... fıkıh kitapları ne diyor sigaraya haram demek tehlikelidir... buyur burdan yak

Mecdüddin Firuzabadi'nin "Kamus" tercemesinde bu tadbib kelimesi şöyle açıklanmaktadır: "Bir nesne üzerine avırılıp mecmuunu ihtiva eylemek manasınadır".

Dha kolayını yazdık bizde kardeşim, Başka bir Mezhebi taklide gerek yokken neden hala başka bir Mezhebe taklit edelim ki...! Eğer ihtiyaç hasıl olursa başka Alimlerin görüşlerini elbette tercih ederiz. Bunda zaten beis yoktur. Bizler için kolaylıklıktır, Rahmettir.

Bu açıklamaların tamamına cevap vermiştik:

Kur'an-ı Kerim'de dişleri kaplama ve dolgu yaptırma ile ilgili açık bir hüküm yoktur. Hadis'te ise Ebu Davud, Tirmizi ve Nesai'nin zikrettikleri Hz. Peygamber'in, Arfece b. As'ad'e altından burun yaptırmasını emir buyurmaları geçmektedir.

Arkadaşım kendi meşrebini övme, diğerini yerme gibi işlere girişmeyelim. Arkadaşımız bağımsız olarak bildiklerini yazmış. Kimse benim grubum doğru demiyor, ehl-i sünnet alimlerinden alıntılar/nakiller yaparak konuyu izah etmeye çalışıyor. Herkes kim ne diyorsa okusun, kendisi karar versin.

ile yapılmasına müsade et-miş ve onun bu ictihadına İmam Ebu Yusuf da katılmıştır.

Geçenlerde arşivimde bulunan "Yarın" gazetesinin nüshalarını incelerken Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi merhumun bu meseleyle ilgili bir fetvası gözüme ilişti. (Sahipliğini oğlu İbrahim Sabri Efendi'nin yaptığı bu gazete merhum tarafından 1923 sonrası Türkiye'den ayrıldıktan bir süre sonra gittiği Yunanistan'da çıkarılmaya başlamış ve yaklaşık 5 yıl süreyle yayımlanmıştır.) Bugün o fetvayı kısmen sadeleştirerek ve latinize ederek sizlere aktaracağım.

Meselenin tedkik ve tahliline girişmeden önce bir hususu açıklamak istiyoruz: Hanefi mezhebi müctehidlerinin ve ilim adamlarının bu mevzudaki ihtilafı, diş doldurtma veya kaplatmanın caiz olup olmadığında değildir. Bu hususun cevaz noktasında ittifak vardır. İhtilaf, dişi bağlatmak veya kaplatmakta kullanılacak maden üzerinde olmuştur. İmam Ebu Hanife, kaplatma işinin gümüş

Ne çok seviyorsunuz adam kovmayı. Bu 2

Bu cümlede geçen "avrılmak" kelimesi, "bir şeyin üzerine kapanır gibi eğilmek" (13) diye açıklamıştır,

Diş mevzuu ile ilgili olarak fıkıh kitaplarında geçen üç ayrı ifade göze çarpmaktadır:

Henüz sünnet olmamış bir erkeğin, tenasül uzvunu örten derinin ağız kısmının dar olması da sıyrılmasında zorluk bulunması, zorlandığı zaman acı vermesi halinde dış kısmının yıkanmasının kafi ve caiz olduğu ifade edilmektedir (28).

(21) Ni'metü'i-islam, c. 1, sh. 114.

Şedd: Sallanan dişleri, sağlam olanlara sağlamca bağlamaktan ibarettir.

Ilk fıkıh alimlerimiz bu mes'elede bu esası işletmiş ve Imam Muhammed, bir rivayette de Ebu Yusuf dişlerin altınla bağlanabileceğine cevaz vermişlerdir. Diğer üç Imam da onlarla beraberdir. Yani bu, cumhurun görüşüdür.(Merginani, hidaye, IV683; Kasani, bedayi', V/(132; Mecma'ul'-Enhur, N6536; Dürrü'1-Münteka , N/536; Vehbe ez-Zuhayli, NI/544) Ortada henüz protez olarak altın diş kullanma olmadığından, ondan söz etmemişlerdir. Delilleri, Sünen kitaplarımızda mevcut meşhur Arfece hadisidir. Bu zatın cahiliyye döneminde Külab isimli vadide geçen savaşta burnu kesilmiş, bunun üzerine gümüşten bir burun edinmiş, bu, koku yapınca da Rasulüllah Efendimiz kendisine altından bir burun edinmesini emretmişlerdir.(Ebu Davud; Hatem 7; Tirmizi, Libas 31; Nesai, Zinet 41; Müsned, IV/242, V/23) Imam Azam Efendimize göre bu sadece Arfece'ye ait bir durumdur. Imam Muhammed'e göre ona ait olduğunu gösteren bir delil yoktur, öyleyse gümüş, ya da bir başka maden kullanıldığında, koku yapması veya sihhata zarar vermesi söz konusu ise dişlerini altınla tutturmak herkes için caizdir. Bu sadece Hanefi Mezhebinde bulunan bir görüş değildir, diğer mezheplerden bir çok zevata, bu arada Ahmed b. Hanbel'e göre de böyledir. Selefimizden bir çok kişi de dişlerini altınla bağlamışlardır.(Örnek olarak bk. Bezlü'1-Mechud'e Kandehlevi'nin ta'liki, XVN/123)

Protez dişle, dolguyla yada benzeri ne aklınıza geliyorsa alakası yoktur.

Her iki linkte de kaynaklar ve açıklamalar mevcuttur.

Müslümanların her 2 tarafın da ne dediğini görmesi ve kararı kendisinin vermesi için paylaşıyorum.

(1) Fetava-i Haniye, c. 3, sh. 413.

Imam Azam, çıkmış olan bir dişi tekrar yerine iade etmeyi mekruh görür. Çünkü bu diş ona göre ölünün dişi hükmündedir. Bunun yerine gümüş bir diş takılabileceği gibi, besmele ile kesilen bir koyunun dişi de konabilir ve gümüş bir tel ile bağlanabilir. Ebu Yusuf, "Ben bunu Imam Azam'a başka bir yerde sordum. Çıkmış bir dişin iade edilmesinde bir sakınca görmedi", diyerek aynı konuda Ebu Hanife'nin ikinci bir görüşünü aktarmaktadır (Ibn Abidin, V, 231).

Bu hususa mesned olacak nakiller sadece Arfece hadisinden ibaret de değildir. İslami eserler tedkik edildiğinde başkaca beyanlara tesadüf etmek de mümkündür. Şöyle ki:

(26) İbni Abidin, c. 1, sh. 141; Fetava-i Hindiye, c. 1, sh. 14.

(9) es-Siyeru'l-Kebir, c. 1, sh. 132.

Diş dolgusunun Hanefi mezhebinde de caiz olduğuna ve başka bir mezhebi taklide gerek olmadığına dair delilleriyle, kaynaklarıyla yazılar aktaracağım.

Ancak şunu da ilave etmek gerekir, bu gün sağlık açısından altının yerini alabilecek madenler bulunmuş ise ve kişinin de bunları kullanma imkanı varsa diş rengindeki protezler aynı görevi yapıyorlarsa erkeklerin altın diş kullanmaları yine caiz görülemez. Kadınlar ise kullanabilirler. Ama bunun bir ihtiyaçtan kaynaklanması, süs için yapılmış olmaması şarttır. Çünkü Rasulüllah Efendimiz, "güzellik için dişlerini seyreltenlere lanet" etmiştir. Dolgunun, yani asıl dişin yerini alabilecek bir uygulama bulunamayacağı için dolgu her zaman caiz olacaktır.

herkes hesabını yarın toprak altında verecek... tabi insanları kendi verdikleri fetvalarla cünüp gezdirenler de hesabını verecek.