Gelelim, 'dağbaşında yaşasak günah işlemeyiz' görüşüne. Din sadece insanı ilgilendirmez. Dağbaşında tabiata veya diğer canlılara zarar verdiğimizde de günah kazanırız. Aksi de doğrudur. Dağbaşında tabiatın dengesini koruyacak işler yaparsak- ki yapmalıyız, görevimizdir- sevap kazanırız.

Dünyada bir numaralı sorun olan "açlık" kimin gündeminde. Kim uğraşıyor. Biz inananlar zamanında el atsaydık sorun son sıralara düşecekti. Zulmü Birleşmiş Milletler mi bitirecek! Bütün bu kollektif işler bizim sırtımızda.

şunu unutmayın, her günahınızın birisine muhakkak zararı vardır... ben dağbaşında olsam insanlarla birlikte olmazsam ne günah işleyecem, din bireysel değildir, imtihanı insanlarla kazanıyorsunuz...

Anlaşılacağı üzere din insanı, diğer varlıkları hatta toprağı suyu içine alır. İnsanın, canlı ve cansız varlıklarla ilişkilerini düzenler.

Dinin sosyal toplumsal yönünü anlatmada birçok büyük engelimiz var. Daha doğrusu dini anlatmada sıkıntılarımız var.

Dinin kollektif yönü deyince bunlar çağrışım yaptı.

Din insan için vardır. Bu yüzden insan gibi bireysel yönü de vardır, toplumsal yönü de. hatta toplumsal yönü daha fazladır. İbadetlerin sosyal, toplumsal çözümleri vardır. Namaz topluca yapıldığında daha sevaptır. Namaz kılan topluma zarar vermez, vermemelidir. Hatta faydalı olmaya çalışmalıdır.

Bana göre bireysel olması gereken ve şu anki dünyada her türlü siyaseti yürütmek, düşünmeyi bilmeyen insanları kandırmak için kullanılan bir kurum haline gelmiştir. Dini o kadar da abartmaya gerek yoktur bana göre. Kafirun ayeti zaten herşeyi söylemiş. Bence bu ayet tüm dünyaya ışık tutacak önemli bir ayettir. Din bireyde gerçekleşseydi dünyada belki de bu kadar acı olmayacaktı. Ben bir günah işliyorsam kimse benim yargıcım değildir . Benim yargıcım Allah 'dır.

Doğrudur. Din hayatımızın tamamını ilgilendirir. Ülkemizde maalesef din denince abdest namaz akal geliyor. "Sakın dengeyi bozmayın" ayetini çevre diye bağırıp çağırmaya başlayınca ancak görebildik.

İKİNCİSİ: Din siyasallaştı. Siyasallaştırıldı. Herhalde kasden. Partili birisine anlatacak söyleyecek sözümüz kalmamış, inanın. Yani o kadar zorlanıyoruz ki anlatamam. Din deyince bir siyasi aklına geliyor toplumda insanların. Bilmiyorum nasıl çıkarız bu girdaptan.

BİRİNCİSİ: Kitabı bize anlatacak yeterli ve yetenekli alimimiz yok. Kelime tahliline girmiş müfessir mesela. "Kuran buysa bir daha bakmama gerek yok. Zaten büyüklerimiz Kuranı anlamak zordur derlerdi" deyip kapattık çoğumuz. Kitabın sosyal yönüne ilk değinen Muhammed Abduh, Seyyit Kutup gibi alimler ile birazcık uyanır gibi olduk. ardından İran kitapları geldi. şimdi bekliyoruz: Bir din alimi, bir psikolok, bir sosyolok, bir tarihçi, bir fenci ortaklığında bir tefsir. Hayal mi! Değil tabi. Bir bayan'dan tefsir okumadan ölürsem gözlerim aha da açık gider, açık gider.

okumak'tan kuran okumayı çıkardık yetti. Halbuki hayatı okumalıydık. 8 yıllık eğitime geçildi şükür. Çalımlarından geçilmiyor eğitimcilerin. Din "kesintisiz ömür boyu eğitim"i emrediyor halbuki. Okumanın, çalışmanın ibadet sayılması dinin kollektif yönüne verilecek en güzel örneklerdir.

Çevre'yi çok geç farkettik mesela. En iyi çevreci biz olmalı değil miydik. TEMA tam bana yakışır.

o zaman dinin bireysel yönü yok denecek kadar azdır... bakın dağ başında bile tek başıma yaşıyayım derken tabiata zarar vermek ve vermemek, yine bireysel değilsiniz, özgür takılamıyosunuz yani:)

Dinin bireysel birkaç ibadete indirgenmesi ile neler kaybetmedik neler. Medeniyetimizi bu yüzden yitirmedik mi. mazisi iki asır bile olmayanların peşine hep bu yüzden takıldık gitmiyor muyuz. Saatimizi, televizyonumuzun, jiletimizin, içeceğimizin markası bu yüzden TC değil işte. tabi sadece biz kaybetmedik. İnsanlık kaybetti, diğer varlıklar kaybetti.