Yeni müslüman olmuş ve İslam?ın yüce ahlak esaslarını bütün varlığı ile benimseyip olgunlaşma fırsatını henüz bulamamış bedevilerin kaba ve haşin davranışları olurdu. Bir defasında Efendimiz Mescid-i Nebevide ashabı ile oturmuş konuşuyorlardı. Bedevinin biri içeri girdi. İki rekat namaz kıldıktan sonra ellerini kaldırıp:

Peygamber Efendimiz?in Mescidi, sadece mescid değildi:

Evet, kuru direk Efendimizden uzak kaldı diye ses verip ağlıyordu. Üzerinde yapılan "Zikrullah"dan ayrı kaldı diye hamile deve gibi enin ediyordu. Kuru direği teselli edip susturan Resul-i Ekrem Ashabına dönerek şöyle buyurdu:

Resul-i Ekrem, yapılan minbere çıkıp ilk hutbesini okuduklarında, hamile deve ağlayışını andıran acı sesler ve ağlamalar duyuldu. Baktılar, ortalıkta ne hamile deve ve ne de deve yavrusu vardı. Ağlayan o kuru direkti. Kütüğün deve gibi ağlayışını Peygamber Efendimizle birlikte Ashab-ı Güzin de duyuyordu. Bir türlü susmuyordu. Fahr-ı Alem, minberden inip yanına geldi. Elini üstüne koyup teselli edince sustu. Hatta hurma kütüğünün deve gibi sızlamasını işiten Sahabiler de göz yaşlarını tutamamışlar, hüngür hüngür ağlamışlardı.

Kültür Eviydi: Efendimiz?in mescidi daha geniş ma?nada kültür fa?aliyetleri, edebi yarışmalar için de kullanılmıştır. Orada şairler şiir okuyarak, hatibler konuşma yaparak yarışırlardı. Hatta Peygamberimiz?in hususi şairi Hassan ibn-i Sabit için bir şiir kürsüsü mescide koydurmuştu.

Mahkemeydi: Bir kısım da?vaları Resulullah mescidde hükme bağlamıştır.

?Bırakın kardeşiniz işini görsün. Sonra bevlinin üzerine bir kova su dökün; zira siz güçlük değil, kolaylık göstermek üzere gönderildiniz.? Sonra bedeviyi yanına çağırarak ona dedi ki:

Misafirhaneydi: Yabancı elçilerin kabul edildiği, ağırlandığı, İslam?ın onlara öğretildiği yerdir.

Uzun müddet böyle devam etti. Bilahare, Ashabın isteği üzerine üç basamaklı bir minber yapıldı. Artık Peygamber Efendimiz buraya çıkıp halka hitapta bulunuyordu.

Merasim yeriydi: Resulullah nikahın i?lan edilmesini ve mescidde yapılmasını emrederdi.

PEYGAMBER EFENDİMİZ?İN MESCİDİ

İstirahat yeriydi: Rivayetler, Resulullah zamanında kaylule denen öğle uykusunu uyumak üzere bir kısım sahabenin mescidde uzandıklarını göstermektedir.

Buluşma yeriydi: Müslümanlar mescide her seferinde sadece ibadet için gelmezler. Buluşmak, konuşmak üzere de gelirler, mes?elelerini hallederlerdi.

?Bu mescidler ne bevil, ne de başka pislik içindir. Bunlar, Allah?ı anmak, namaz kılmak ve Kur?an okumak için yapılmıştır.?

Mal taksim yeriydi: Taşradan gelen zekat ve sadaka mallarını, ganimeti, mescidde taksim etmiştir. Kütüb-i Sitte Tercüme ve Şerhi

?Allah?ım! Bana ve Muhammed?e rahmet et! Başka kimseye de bizimle beraber rahmet etme!? diye dua etti. Bunu duyan peygamberimiz: ?Pek geniş olan ilahi rahmete sınır çektin yahu!? buyurarak bedevinin hatasını düzeltmeye çalıştı. Bu bedevi, biraz sonra kalkıp Mescid?in bir köşesine giderek abdest bozmaya başlayınca, şaşkınlıklar içinde kalan sahabiler çok kızdılar. Hz. Peygamber işe müdahale ederek şöyle buyurdu:

Mektubat, s.134

"Eğer, ben onu kucaklayıp teselli vermeseydim, Resulullahın ayrılığından kıyamete kadar ağlaması böyle devam edecekti..

Abdest alma yeriydi: Resulullah?ın mescidin içinde abdest aldığı rivayetlerde gelmiştir.

İrşad yeriydi: Hutbeler, vaazlar, dini sohbetler orada yapılırdı.

Mektebdi: Müslümanlar, Ashab-ı Suffa?daki hususi muallimlerden yazı ve kıraat öğreniyorlar, ilmihal bilgileri alıyorlardı.

Hapishaneydi: Bazı suçlular mescidin direğine bağlanmıştır.

AĞLAYAN HURMA KÜTÜĞÜ

Ma?beddi: Herkes ibadetini cemaat halinde orada yerine getirirdi.

HOŞGÖRÜNÜN ZİRVESİ

Mescid-i Nebevi ilk yapıldığı sırada minbersizdi. Resul-i Ekrem, hutbe irad buyurduklarında kuru bir hurma kütüğüne dayanırdı.

Mescidde yemek: Resulullah fakirlerin yemesi için mescidin direklerine hurma salkımları astırmıştır.