3. el-Hesyemi'nin Mecmau'z-Zevaid'inin ne maksatla tasnif edilmiş nasıl bir eser olduğunu, Hadis sahasıyla az-çok iştigal etmiş herkes bilir. Ahmed b. Hanbel, Ebu Ya'la ve el-Bezzar'ın Müsned'leri ile et-Taberani'nin üç Mu'cem'inde bulunup da Kütüb-i Sitte'de yer almayan rivayetleri bir araya toplamak maksadıyla oluşturulan ve "zevaid" literatürüne şüphesiz en muazzam katkıyı yapmış bulunan bu eseri, "rivayet adına eline geçen her şeyi içine alan" diye nitelendiren İslamoğlu (Üç Muhammed, 94) bunun tek istisnası olsa gerektir.

Milli Gazete - 18 Şubat 2003

"Neticede söz konusu olan, uydurma veya zayıf bir rivayet. Dolayısıyla meseleyi büyütmeye değmez" diyenler çıkabilir. Ama ilmi emanet duygusu, uydurma da olsa herhangi bir rivayete "kafamıza göre" anlam vermemize engel olmalı, değil mi? Bu rivayeti istidlal için mi, istişhad için mi kullandığına bakmaksızın İbn Teymiyye ve diğer ulemayı, "böyle bir rivayete dayanarak insanların derisinin yüzülmesine hükmeden kimseler" olarak takdim etmiş olmanın vebali de işin cabası...

Diyelim ki İbn Teymiyye'nin, senedindeki Abdülaziz b. el-Hasen b. Zebale sebebiyle bu rivayete temkinle baktığını anlatan sözleri İslamoğlu'nun dikkatinden kaçmıştır ve yine diyelim ki İbn Teymiyye, Peygamber'in sahabesine sövenin, bizzat Peygamber'e sövene verilecek cezadan çok daha ağırına çarptırılacağının söylenmesinde bir problem görmeyecek kadar bu işlerin yabancısıdır. Muhal farz kaydıyla bunları anlayabiliriz. Benim anlamakta zorlandığım asıl nokta başka: İslamoğlu'nun, "celede" fiilinin meçhul formu olan "culide" kelimesine "derisi yüzülür" anlamını hangi lugattan onay alarak giydirdiği!

5. Söz hadislerin miktarından açılmışken bu konuya devam edelim.

Yukardaki işin kafire bakan birinci boyutu idi, birde 2. boyutu varki bu başlığı açan gibilere bakar:

Siz yanlış adrese kızıyorsunuz. Hz. Ebubekir'e, Hz. Ömer'e, Hz. Abdullah b. Mes'ud'a kızmanız, onlara hesap sormanız lazım. Onlara hesap sormanız gerekirken bana hesap sormanız adil değildir. Hak değildir. Zulümdür. Allah razı olmaz."""""Alıntı bitmiştir...

"Hadislerin sayısı aritmetik olarak değil, geometrik bir biçimde artmıştır. Yukarıda da görüldüğü gibi Hz. Peygamber'e ait yüzlü rakamlarla ifade edilen dini amaçlı söz ve davranışlar hicri ikinci yüzyılda 100.000 rakamına, Buhari'nin Sahih'ini derlediği üçüncü asırda ise neredeyse 1.000.000 rakamına ulaşmıştır.

Kur'an'da kulun sonsuzca cehennemde kalacağı ifadesi yoktur. Kur'an'daki ebed ve hulud sözcükleri, sonsuzca değil, uzun zaman anlamına gelir. Allah kuluna, kendi can damarından daha yakındır. Kulun nefes alması, O'nun lütfü, sevgisi ve rahmeti sayesindedir. Bir hadiste kul Allah'a bir karış yaklaşırsa Allah'ın ona bir kulaç yaklaşacağı, kul Allah'a yürüyerek giderse Allah'ın ona koşarak gideceği belirtilmektedir. Bu söylem, Allah'ın kula ne kadar yakın olduğunu simgeler. Size öğüdüm: "Canı mutlu eden ancak tek Allah'a ibadettir." Allah en çok sevilmeye layıktır. Çünkü bütün güzelliklerin kaynağı O'dur.

Soru: Kafirler için olan azap ebedi midir, yoksa kafirler cehennemde çok uzun bir süre yandıktan sonra cehennemden çıkacaklar mıdır? Aynı durum müşriklerle münafıklar için de geçerli midir?

7. Deccal olduğu sanılan ve Hadis kitaplarında geniş yer bulan İbn Sayyad ile ilgili rivayetlerin mecmuu bir arada ele alındığında, adı geçen kişinin Deccal olup olmadığının netleştirilmesi için Hz. Peygamber tarafından küçük bir deneme yapıldığı kolayca anlaşılmaktadır. Bu deneme esnasında?henüz büluğ çağına ulaşmamış olan? İbn Sayyad'ın Efendimiz 'e verdiği cevaplar ve Efendimiz 'in bu cevaplara tepkisi üzerine, orada bulunan Hz. Ömer , İbn Sayyad'ı öldürmek için izin istemiş, ancak Efendimiz , ?bu olayı nakleden el-Buhari ve Müslim'in, kıssanın sonunda zikrettiği? şu cevabı vermiştir: "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi."

Bir şeye dikkat çekmek istiyorum. Ben bu foruma yeni geldim, birkaç gündür yazıyorum. Birkaç arkadaş gördüm, yazdıklarımız temelde aynı. Sadece kullanılan kelimeler farklı :) Görüyorum ki, bu arkadaşlarla hiç bir sözümüz, diğerinin söylediği sözü yalanlamaz veya aksi bir görüş ifade etmez. Çünkü temel aynı. Temel ehli sünnet vel cemaat. Ki biz basit, cahil insanlarız. Hiç bir ilmi hüviyetimiz yok. Sonuçta bizler de mukallidiz. Mukallid, müçtehid olmayan herkesi kapsayan genel anlamlı bir kelimedir.

Eğer İbn Teymiyye tarafından bu rivayet?sağlam bir delil diye? kullanılmışsa , onlar bakımından İslam Hukuku'nda "deri yüzmek" diye bir cezanın mevcut olup olmadığının İslamoğlu tarafından niçin merak edilmediği bir bahs-i diğer. Ama İbn Teymiyye'nin es-Sarimu'l-Meslul'üne eli değmişken, bu eserin "Hükmü Men Sebbe Ehaden mine's-Sahabe" başlıklı faslına (570 vd.) bir göz atarak, hatta herhangi bir lugate başvurarak "culide"nin "duribe" anlamında olduğunu tesbit etmek son derece kolayken, başına böyle bir sıkıntıyı açmakta bir sakınca görmemiş olması düşündürücü.

Ayet-i kerimede Cehennem için de, Cennet için de buyuruluyor. (Bekara 81, 82)

Sual: Kur?an-ı kerimde, kafirlerin Cehennemde, müminlerin Cennette, ebedi kalacağı bildiriliyor. Böyle olunca, Allahü tealadan başka şeyler için de, ebedilik sıfatı kullanılmış olmaz mı?

Bu "hatırlatmalar"a vereceği tepkinin tarz ve tonu, hatta tepki verip vermeyeceğinin kararı tabii ki İslamoğlu'nun belirlemesindedir. Baştan da söylediğim gibi ben sadece ilmi ve vicdani bir sorumluluğun gereğini yerine getirmeye çalıştım. Ötesi İslamoğlu'nun sorumluluk anlayışına kalıyor...

15. "Hz. Cebraille ilgili olduğu tüm hal karineleriyle sabit olan Necm Suresi'ndeki "yaklaştı ve eğildi" ayeti, bağlamından koparılarak anlam dönüşümüne tabi tutulur. Oysaki "yaklaşma" ve "eğilme", naklen de aklen de Allah'a, lafzi anlamında atfedilemez. Olsa olsa mecazen atfedilebilir. Fakat, müellifi ikna etmemektedir bütün bunlar. O Cebrail'in kastedildiği ayetleri Allah'a atfetmenin ille de bir yolunu bulmak için çırpınır. Bu, "hukuku'l-Mustafa" gereğidir. Bu tezin "hukukullaha" aykırı olup olmadığı adeta konu haricidir." (Üç Muhammed, 118)

İslamoğlu bu konuda şöyle diyor: "Hadiste "Deccal" hiç geçmemesine rağmen, başta Müslim olmak üzere hadis musannifleri bu hadisi kıyamet alametleri ve Deccalle ilgili haberler arasında nakletmişlerdir. Yahudiler arasında popüler bir konu olan Deccal konusu, Medine'deki mü'minlerin de gündeminde ön sıralarda yer almış, yoruma müsait her haber Deccalle ister istemez ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkilendirmeyi, haberin sonunda yer alan "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi" ibaresindeki belirsizlik cesaretlendirmiştir. Bizce burada Deccal'e açıkça delalet eden bir anlam yoktur. Bu cümle, tekin olmadığı, gaipten haber verdiği iddia edilen bu Yahudi çocuğunun ruh halinin peygamber tarafından güzel bir tahlilidir ve muhtemel açılımı şöyledir: "Eğer o kendinde olarak konuşuyorsa, o bir çocuktur; aleyhinde hüküm verilmez; çünkü çocuk olduğu için cezai ehliyeti yoktur. Yok, kendinden geçmiş, hallisünasyon ve sanrı gören biriyse, ona dokunmak yararsızdır, bu durumda da sonuç aynıdır, kimseye bir yararı olmaz." (Üç Muhammed, 31; dpnt. 17)

13. Hz. Peygamber 'in, oğlu İbrahim'in cenaze namazını kıl madığını bildiren bir rivayetle ilgili olarak ez-Zerkeşi'nin el-Acluni tarafından (Keşfu'l-Hafa, II, 204) nakledilen bir ifadesini şöyle çevirmiş: "Babasının faziletinden dolayı namazını kıldırmamış olabileceği gibi şehitlerin faziletine erdiği için de kıldırmamış olabilir..." (Üç Muhammed, 97)

Anlaşıldığına göre İslamoğlu, kapağında sekizinci kere basıldığı ifade edilen bu kitabı yazdıktan sonra bir daha gözden geçirme ihtiyacı hissetmemiş. Değineceğim "anlama problemleri" konusunda iki şey söylenebilir: 1) İslamoğlu bu kitabı "alelacele" kaleme almıştır; bu sebeple bahse konu problemleri fark edememiştir. 2) İslamoğlu, bu kitapta söylediği her sözden, arkasında sonuna kadar duracak denli emindir. Bu şıklardan hangisinin doğru olduğunu zaman gösterecek.

Mustafa İslamoğlu'nun Üç Muhammed adlı çalışması ile ilgili olarak bu köşede zikrettiğim hususlar, mezkur kitapta göze çarpan anlama problemlerinin sadece bir kısmını oluşturuyor. Dile getirdiğim hususların maksadın husulüne kafi olduğu düşüncesiyle bu konuyu burada noktalıyorum.

Ibn Kayyim ve Ibn Teymiyye'yi ehl-i sunnet umeasi takiyor mu ki ben takayim... Debelenmeye devam et bakalim...

Buyur sana Mustafa İslamoglu hocan .

2. Kasdın yanlış anlaşıldığı yerler. İbnu'l-Mübarek, İbn Teymiyye, el-Heysemi, ez-Zerkeşi, el-Acluni... den aktarılan ifadelerdeki çeviri hataları ile hadislerin miktarı hakkındaki yorum vb.

Oysa İbn Haldun (Mukaddime, 439), yukarıda siyah puntoyla verdiğim çevirideki durumu şöyle anlatıyor: "... mimma la ta'alluka lehu bi'l-ahkami'ş-Şer'iyye", yani "Şer'i hükümlere taalluk etmeyen hususlarda..."

Allahü Teala hepimizi ehli sünnet itikadını öğrenmek ve bu yolun büyüklerini tanımakla şereflendirdin. Çünkü bundan büyük bir nimet yok.

14. Hz. Peygamber 'in Miraç'ta Rabbini görüp görmediği konusundaki ihtilaf malum. İslamoğlu bu konuda Kadı Iyad'ın tavrını şöyle veriyor: "Yazarımız, görme olayını böylesine sınırsız ve serbest bir yaklaşımla tartışıp kendi tezini yukarıda örneğini verdiğimiz rivayetler yardımıyla galip ilan ettikten sonra, tartışmayı görüşme platformuna taşıyor. Yani Hz. Peygamber'in Rabbini baş gözüyle gördüğü tezi yazarımıza göre isbatlanmış bir tezdir..." (Üç Muhammed, 118)

Bu ifadelerin neresinde "ikircikli" bir durum olduğunu ben tesbit edemedim. Bilmem siz ne dersiniz...

Cevap: Sorduğunuz bu önemli konuda ayrıntılı izahat yapmam için sütunum yeterli değildir. İsterseniz ayrıntılı izahatı Kur'an Ansiklopedisi adlı eserimizin "Azap" maddesinde bulabilirsiniz. Burada şu kadarını söyleyebilirim. Allah kulu yakmıyor. Allah kulunu sevdiği için ona verdiği düşünce nimeti yanında yol gösterici peygamberler ve bilginler de görevlendirmiştir. Amaç, kulu ebedi mutluluğa yöneltmektir. Ama her şeye karşın kul, nefis ve şeytan olgusuna yenik düşerek kötülük yapmaktadır. İşte o yaptığı kötülükler manen, ruhunu yakan azaplara dönüşmektedir. Nefis ve şeytan olmasa insan melek olur. O zaman da sorumlu olmaz ve yaratılışındaki amaç gerçekleşmez. Kötülük dürtülerini yenip iyiliğe yönelenler yücelirler.

Durum bizzat kendisi tarafından bu şekilde ortaya konduktan sonra İslamoğlu'nun, nasıl bir mantık işleterek aşağıdaki sözleri söylediğine şaşırmamak elde değil:

"Ebu Davud, İbn Mübarek'ten: Nebi'den nakledilen sünnetlerin tamamı yaklaşık 900 hadistir. Kendisine "Ebu Yusuf 1.100'dür diyor?" diye soruldu. İbn Mübarek şöyle cevap verdi: "Ebu Yusuf, şuradan başlar, zayıf hadisin de içinde olduğu şuraya kadar alır" dedi..." (Üç Muhammed, 196-7)

Son cümlenin doğru çevirisi şöyle olmalı: "Ebu Yusuf zayıf hadis türünden o belalı rivayetleri şuradan buradan alır ."

Burada doğru çeviri şöyle olmalıdır: "Eğer o ise, sen ona asla muktedir kılınmayacaksın. Şayet o değilse, onu öldürmekte senin için bir hayır yoktur." Burada parantez içinde zikrettiğim "Deccal" kelimesi, İbn Sayyad ile ilgili rivayetlerin mecmuunun bir arada değerlendirilmesi sonucu, onun Deccal olup olmadığı konusunda ilk anda Efendimiz de dahil herkeste mevcut olduğu görülen tevakkufa dayanıyor.

Yilmaz nickli sahis bir baslik acti muzigi helal etti, bir baska baslik acti telfigi mubah kildi, bir baska baslik acti musluman kizlari genellemeyle flortoz yapti.. Bu sahis burada fitne icin bulunmuyorsa ne icin bulunuyor, cok acik degil mi... Simdi de tanri kelimesiyle ve cehennemin ebediligiyle kafayi bozmus..

Bu çalışmasından dolayı Ebubekir SİFİL hocamıza teşekkürü bir borç biliriz.

İslamoğlu bu pasajda parantez içi üç nokta ile verdiğim yerlerde, Kadı Iyad'ın ifadelerinin orijinalini zikretmiş. Ancak görüldüğü gibi cümleler bağlamdan kopuk verildiği için Kadı Iyad'ın maksadı tam olarak anlaşılmıyor. İslamoğlu'nun "ikirciklilik" çıkardığı ifadeler ve bağlam aşağıda:

"Hadislerin sayısı, hadisçilere göre şu iki nedenden dolayı kabarmıştır: 1) Hadis'in tanımı: Bazı hadisçiler sadece Hz. Peygamber'in söz, davranış ve takririni "hadis" olarak tanımlarken, bazıları buna sahabenin, hatta tabiininkileri de katmıştır. 2) Rivayetlerin isnad zinciri: Bir tek anlamın taşındığı her rivayet zinciri, ayrı bir "hadis" kabul edilmiştir. Aynı anlam, beş, on, yirmi, hatta elli ayrı zincir tarafından nakledilmiştir. Mesela aşura hadisi rastladığım tipik bir örnektir. Buhari dahi, formları farklı da olsa hepsi de aynı anlamı taşıyan bu hadisin birçok versiyonunu nakletmiştir. Bu durumu, hadisçilerin "rivayete" karşı zaafları körüklemiştir. Muhaddis Abdurrahman b. Mehdi mest üzerine meshetme hakkındaki hepsi de aynı kişiye varıp dayanan on üç ayrı zinciri kastederek "Bana göre 13 hadisi vardır" demiştir." (Üç Muhammed, 197)

Biz böyle olduğumuz halde, ehli sünnet islam alimlerinin kitaplarına bakınız. Milyonlarca kitap var. Aynı burada olduğu gibi, bu alimlerin kitaplarında da biribirini yalanlayan, biribirine ters düşen hiç bir yazı göremezsiniz. Özellikle iman konularında. Mezheplerde fıkıh konularında görülebilir, görülmelidir de. Alimlerim arasındaki ayrılık rahmettir buyuruyor hadisi şerifte. Çünkü, her müçtehid kendi içtihadına uymak zorundadır. Yanlış bile olsa. Başka bir müçtehidin içtihadı ile amel etmesi yasaktır.

Alim diye bahsettiğiniz adamların alimlik sıfatları olabilir, buna bir şey diyemeyiz. Ama bazen öyle olur ki, ilmi insanı cehenneme götürür. Bunun sebebi de, ihlasın olmaması.

A cahil Yilmaz,

Ibn Teymiyye de Ibn Kayyim da yasayislari acisindan durust insanlardi, senin gibi fitneci, niyeti bozuk adama sefaat etmezler merak etme..

Oysa İbn Hacer'in burada zikrettiği rakam 4.400 'dür.

Buna da İbn kayyım el-Cevziyye?nin yazdığı Hadi'l-Ervah İla Biladi'l-Efrah adlı eserini kaynak gösterdim. Bu eser Arapça olarak piyasada var. Her yerde satılıyor. Bakmak isteyen açıp bakar. İbn Kayyım'ın ilmi yetkinliğinin derecesini siz bilmezseniz bilen birine sorabilirsiniz.

Sual: Cennet ve Cehennem sonsuz değil midir?

"İşte hadisçilerin peygamber tasavvuru adını verdiğimiz tavır budur: Hep konuşan bir peygamber. Görevi sanki sürekli konuşmak olan, hemen her meselede bir şey söyleyen, hakkında konuşmadığı konu hemen hemen hiç olmayan, durduk yerde münasebet gözetmeden söz söyleyen bir peygamber tasavvuru. Gerçekten garip bir tasavvur. Peygambere isnat edilen "hadis" sayısının binlerden milyonlara çıkışını ancak bu nedenle açıklayabiliriz. Yukarıdaki iki nedenin de arkasında yer alan daha derin neden, hadisçilerin hep konuşan peygamber tasavvurundan başka bir şey değildir..." (Üç Muhammed, 197-8)

Ancak bu çeviride İslamoğlu'nun "atladığı" ve metinle tetabuk etmeyen birkaç "küçük" ayrıntı var: 1) "İn yekunhu felen tusallata aleyhi" cümlesinde geçen "len tusallata" ifadesindeki "len" edatı "gelecek zamanda tekitli olumsuzluk" ifade eder. Dolayısıyla İslamoğlu'nun yaklaşımına göre çeviri, "onun aleyhinde asla hüküm verilmeyecek" tarzında olmalıdır. "Len" edatının "serbest" bir çeviride geniş zaman anlamı verdiğini kabul etsek bile sorun burada bitmiyor: 2) "Sallata" ettirgen fiilinin "tusallitu" formu, "len" edatıyla birlikte tek başına iki şekilde anlaşılabilir: A) Müzekker muhatap için "Sen ona asla muktedir kılınmayacaksın." B) Müennes üçüncü şahıs için "O ona asla muktedir kılınmayacak."

Bu ifadelerden "isbatlanmış bir tez" çıkarmak için ya "özel bir husumet" veya "özel bir kabiliyet" gerektiği ortada...

Sual: (Nebe suresi 23. ayetinde, sonsuz olarak değil, asırlar boyunca cehennemde kalınacağı bildiriliyor. Dolayısıyla, kafirler de cehennemde ebedi kalmayacaktır) diyorlar. Bu doğru olabilir mi?

SÜLEYMAN ATEŞ HOCANIN 28 VE 29 EKİM 2004'DE VATAN GAZETESİNDE BİR SORUYA VERDİĞİ CEVAP:

Böle hep başlıklar açıp başlıkları eline yüzüne bulaştırma bari.

Hadis imamlarının, bir metnin farklı tariklerini mümkün olduğunca bir araya getirmek için sarf ettiği gayreti "zaaf" olarak niteleyen, "hadis"ten kastın ne olduğunu bizzat kendisi gayet güzel açıklanmışken, sonra dönüp bunu bir "problem" olarak takdim eden bu ifadeleri, "anlama problemi"nin şaheser bir örneği saymazsak İslamoğlu'na haksızlık olur!

Bu durumda Kadı Iyad'ın, "Cebrail'in kastedildiği ayetleri Allah'a atfetmenin ille de bir yolunu bulmak için çırpın"makla itham edilmesi tam bir "çarpıtma" örneğidir.

el-Heysemi'nin bu değerlendirmesi, hadisin senedindeki ravilerden birkaçı hakkında birtakım cerh ifadeleri olsa da, konunun otoritelerinin bu noktada görüş birliği halinde olmadığını belirtmekle, bir anlamda hadisi "tahsin"e yönelik iken, İslamoğlu'nun tercümesi, görüldüğü gibi durumu tersine çevirmiştir.

\"Ahir zamanda cahil ibadetliler iie fasik alimler çogalir.\"

Uzatmayalım, doğru çeviri şöyle olacak: "Kuduri şarihi ve el-Kunye adlı eserin yazarı Muhtar b. Mahmud el-Hanefi, er-Risaletu'n-Nasıriyye'sinde..."

Ahkab, hukub kelimesinin çoğuludur. Hukub, birçok seneleri ihtiva eden bir devir demektir. İmam-ı Kurtubi hazretleri tefsirinde buyuruyor ki:

Ebedi azap diye bir şey olmaz. Kur' an, iyilik yapana on kat sevap verileceğini, kötülük yapana ise sadece yaptığı kötülük kadar ceza verileceğini belirtmektedir. Yapılan iyiliğe fazlasıyla ödül vermek erdemdir. Ama bir kötülüğe, fazlasıyla ceza vermek zulümdür. Allah zulümden münezzehtir.

11. Kadı Iyad'ın eş-Şifa'sına yazdığı haşiyede eş-Şumunni'nin, "Zekera Muhtar b. Mahmud el-Hanefi şarihu'l-Kuduri ve musannıfu'l-Kunye fi risaletihi'n-Nasıriyye..." diye başlayıp devam eden cümlesine İslamoğlu şöyle gönderme yapmış: "Ünlü Kuduri'nin şarihi ve el-Kabiyye fi Risaleti'n-Nasıriyye yazarı Muhtar b. Mahmud el-Hanefi..." (Üç Muhammed, 73)

İslamoğlu'nun yukarıdaki cümlede göze çarpan ikinci hatası ise, sadece bir "hu" zamirini atlamasından değil, "vav" bağlacını ve ardından gelen izafet terkibindeki "musannıf" kelimesini de devre dışı bırakmasından anlaşıldığına göre bayağı bir emek mahsulü!

12. Yine eş-Şifa'dan bir nakil: " Bu Şafii'nin ashabından bazılarının da görüşüdür. Şamil'inde Ebu Nasr es-Sabbağ'dan da bu görüş nakledildi. Aynı görüş, Maliki İmam Ebu Bekir b. Sabık'ın hem el-Bedi' fi Fürui'l-Malikiyye hem de Tahric adlı eserlerinden naklen aktarıldı. Zaten onlardan da Şafiilerin füruatında vardığı sonuç dışında bir görüş sadır olmadı." (Üç Muhammed, 94)

9. "Şifa sahibi Hz. Peygamber'in beşerliği konusunu ele alırken hayli ikirciklidir: "Onun özellikleri meleklerin özelliklerine benzemekte, değişimden beri bulunmaktadır." Bu kez içi rahat etmez ve der ki: "Her ne kadar bir bedenleri ve görünür varlıkları var idiyse de, meleklerin özellikleriyle donanmışlardır. " (Üç Muhammed, 78)

DEVAM EDECEK

""İnşallah cehennem azabı ebedi değildir diyen alimlerin görüşü doğrudur. Açıkçası ben "bir kişinin ebedi olarak cehennemde yanmasını" düşünüyorumda bu çok korkunç bir şey...""

Oysa yukarıda okunuşunu verdiğim orijinal ifadenin doğru çevirisi şöyle olmalıdır: "Bu rivayetin isnadında, zayıflığı konusunda görüş birliği edilmiş bir kimse görmedim."

Mustafa İslamoğlu sahabeden örnekler vermiş onlara ne diyeceksin?

İsa der ki;

Acaba Kadı Iyad gerçekten bu kanaatte midir? Birlikte okuyalım:

2. "İbn Teymiyye bu eserinde aynen şöyle der: "Kendi sesini Peygamber'in sesinden fazla yükselttiği sabit olan kimsenin, bundan dolayı, haberi olmadan küfre düşmesinden ve tüm yaptıklarının boşa çıkmasından korkulur." 'Bırakınız kendisinden yüksek sesle konuşan mü'mini, kendi canına kastedenleri dahi bağışlayan rauf ve rahim bir peygamber, kendi adına verilmiş böylesi hükümleri görse ne derdi?' sorusu, bu türlü durumlarda sorulması gereken en doğru sorudur." (Üç Muhammed, 79)

1. "İrfani bilgi sistemi mensuplarının yukarıda yaptığı aşırı yüceltmeyi, İbn Teymiyye de mensubu olduğu beyan bilgi sisteminde yapmıştır. Her iki grup da tezlerini desteklemek için en şaibeli haberleri kullanmaktan kaçınmamışlardır. Aynen şu örnekte görüldüğü gibi: "Kim bir peygambere hakaret ederse o öldürülür. Kim onun sahabesine hakaret ederse derisi yüzülür." (Üç Muhammed, 79)

-?Kötü alim, nehir ağzına düşen ve onu kapatan büyük taş gibidir. Ne kendisi su içer, ne de mahsulatın sulanması için suyu terk eder.

Dün bir başlıkta ilmim yok diyorsunuz ama burda başlık acıyorsunuz ve idda ediyosunuz.

İslamoğlu bu konuda bir CD'den şu ifadeleri aktarıyor: "... Zehebi der ki: Bu, Ebu Abdullah'ın ilminin çapının genişliği konusunda sahih bir rivayettir. Onlar, bu sayıya tekrarları, eserleri, tabiin görüşlerini ve yorumlarını ve buna benzer şeyleri de katıyorlardı. İmam es-Sehavi, Fethu'l-Muğis isimli eserinde İmam Buhari'nin "Sahihinden 100.000 hadis ezberledim" sözüyle alakalı olarak der ki: Bununla tekrarları, mevkufları, yine sahabe, tabiin ve diğerlerinin sözlerini ve öncekilerden sadır olan fetvaları kasdetmiştir. Bütün bunlara "hadis" denirdi..." (Üç Muhammed, 196)

ALINTI BİTMİŞTİR.

CEVAP

Bu yazılardan maksadımın bir "Üç Muhammed tanıtım ve eleştirisi" olmadığını baştan belirtmiş ve böyle bir ameliyenin teknik olarak bu köşede gerçekleştirilmesinin mümkün ve doğru olmadığını söylemiştim. Dolayısıyla yazdıklarımın bu çerçeveyi aşacak bir alana taşınarak değerlendirilmesi?en azından benim maksadımla örtüşmeyeceği için? yanlış olur. Bu sebeple on yazı boyunca gündeme getirdiğim hususlarla ilgili olarak Üç Muhammed'in tamamını ilzam edici genellemeler yapmaktan kaçınmaya gösterdiğim özen dikkatli okuyucuların gözünden kaçmamıştır.

Kaynak olarak bir şeyler sunup bir yazı yazacaksan lütfen düzgün kaynaklar getir.

el-Heysemi, bu eserinde (VIII, 270) zikrettiği bir et-Taberani rivayetinin senedi hakkında?adeti olduğu üzere? kısa bir değerlendirme yapmış ve "Ve lem era fi isnadihi men ucmi'a ala da'fihi" demiş.

53/en-Necm suresinin ilgili ayeti üzerinde dururken Kadı Iyad önce, müfessirlerin çoğunluğunun, bu iki kelimenin anlattığı fiillerin Hz. Peygamber ile Cebrail 'e veya sadece birisine ait olduğu yahut da "dünüvv" ve "tedelli"nin Sidre-i Münteha'ya doğru yaptığı fiiller olduğu görüşünü benimsediklerini zikreder. Ardından bu fiillerin mekansal bir muhtevada Hz. Peygamber 'den Allah Teala'ya doğru veya Allah Teala'dan Efendimiz 'e doğru sadır olduğunu anlatan nakilleri verir ve Ca'fer b. Muhammed'in , "Allah Teala O'nu kendisine yaklaştırdı" dediğini, peşinden de "dünüvv" fiilinin Allah Teala hakkında keyfiyetsiz olarak düşünülmesi gerektiğini söylediğini belirtir.

İslamoğlu burada bir tek varyantla sınırladığı hadiseyi kendi anladığı şekilde ifadelendirebilmek için önce "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi" cümlesinde bir "belirsizlik" olduğunu düşünüyor ve ardından?kendi tabiriyle? "metne işkence ederek" bu "belirsizliği" mezkur çeviri ve açılımla ortadan kaldırıyor!

İslamoğlu'nun bu kısa cümlede yaptığı iki hatadan biri, kullandığı eş-Şifa nüshasındaki bir baskı hatasından kaynaklanıyor. Kaybolmaya yüz tutan "rical bilgisi"nin yerini alması beklenen "aşinalığın" bile İslamoğlu'nun semtinden uzak kalması, Muhtar b. Mahmud el-Ğazmini'nin, el-Kabiyye diye bir eserinin olup olmadığını tahkike ihtiyaç hissettirmemiş olabilir ve bu bir ölçüde anlayışla karşılanabilir. Ama Üç Muhammed'e vücut veren argümentasyonun sacayaklarından "eş-Şifa tenkidi"ni şekillendirirken bu eserin matbu ve mütedavel olan iki şerhinden müstağni hareket etmesi, sadece el-Kabiyye dediği eserin aslında el-Kunye olduğunu fark etmemesine değil, Kadı Iyad'ı?daha önce geçtiği ve ileride de geleceği gibi? birçok noktada yanlış anlamasına/takdim etmesine müncer oluyorsa bunu mazur görmek zorlaşır.

Oysa Efendimiz 'in Hz. Ömer 'e hitabındaki "olumsuz gelecek zaman" kipinde, Deccal'i öldürecek kişinin Hz. İsa olduğu konusundaki Nebevi bilgi ve habere gönderme vardır. Bu gerçek ve İbn Sayyad'la ilgili rivayetlerin ortak anlamı göz ardı edildiğinde, metnin ne dediğini anlamaya çalışmak yerine "metne anlam sipariş etmek" kaçınılmaz oluyor...

İnşallah cehennem azabı ebedi değildir diyen alimlerin görüşü doğrudur. Açıkçası ben "bir kişinin ebedi olarak cehennemde yanmasını" düşünüyorumda bu çok korkunç bir şey...

Amenna ve Saddakna"O ne demişse doğrudur."

Devirler boyunca orada kalacaklar demek, devirler devam ettiği sürece cehennemde kalacaklar demektir. Bu devirlerin ardı arkası kesilmeyecektir. Her bir devir geçtikçe bir başkası gelecektir. Sonsuza kadar, ardı ardınca günler gelecek demektir. Eğer beş ya da on ahkab denilseydi ya da buna benzer bir ifade kullanılmış olsaydı, o zaman belirli bir zamana delalet ederdi. Ahkabın söz konusu ediliş sebebi, hukubun onlar nazarında en uzun süreyi kapsadığından dolayıdır. Böylelikle onların anlayışlarının benimsediği ve bildikleri şekilde onlara hitap etmiş olmaktadır. Burada bu ifade, ebedilik için kullanılmıştır. Yani onlar orada ebediyen, sonsuz olarak kalacaklardır. Ahkab ifadesi kalblere daha bir dehşet verir ve ebediliğe daha açık bir delil teşkil eder. Anlamlar birbirine yakın olduğu için ahkab ifadesi kullanılmıştır.

Bugünden başlayarak birkaç yazı halinde Mustafa İslamoğlu'nun, "anlama problemi" üzerine kurguladığı Üç Muhammed adlı çalışmasını konu edineceğim. Hemen belirteyim ki, okuyacaklarınız "book review" tarzı yazılar olmayacak. Zira mezkur kitabın kurgusuyla, iddiasıyla ve ortaya koyduğu argümanlarla ilgilenecek o tarz bir yazı, takdir edersiniz ki bu köşenin sınırlarını hayli zorlayacaktır. Bu itibarla burada yapmayı tercih edeceğim şey, "anlama problemi"nin altını çizen İslamoğlu'nun bu kitabında göze çarpan "anlama problemleri" ile sınırlı bir "hatırlatma" olacak.

ANLAMA PROBLEMİNDEN MÜŞTEKİ BİR YAZARA HATIRLATMALAR-1

Bir önceki yazıda olduğu gibi burada da İslamoğlu'nun yansıttığı hava şu: Kadı Iyad, Yüce Allah'ın Miraç'ta Hz. Peygamber 'e mekansal olarak yaklaştığı kanaatini bir "önkabul" olarak benimsemiş ve ardından bu kanaati delillendirme/ispatlama yoluna gitmiştir. Oysa bir önceki yazıda Kadı Iyad'ın tavrının "önce kanaat, sonra delil" şekinde takdim edilmesinin mümkün olmadığını gördük. Burada da aynı durum mevcut.

10. İbn Hazm'ın

Ne ki burada üzerinde duracağım asıl nokta bu değil. Çünkü İslamoğlu'nun, bu eserde el-Heysemi'nin bir senet hakkındaki değerlendirmesini aktarırken yaptığı tercüme hatası, Mecmau'z-Zevaid hakkındaki bilgi eksikliğinden kaynaklanan mezkur değerlendirmeyi gölgede bırakacak nitelikte.

ONDAN DAHA KORKUNCU BİR KALBİN KÜFR VEYA MÜNAFIKLIKTA ısrar etmesi..

Burada, "Kadı Iyad, bu ve benzeri konularda makul ve makbul görüşü vermekle yetinmesi gerekirken, her türlü görüşü zikrettiği için hatalıdır" denebilir. Ancak bu tarz bir tariz, eş-Şifa müellifinin, daha giriş kısmında bu eserin sistematiği konusunda verdiği ipucunu göz ardı ettiği için kusurludur. Müellif bu eserini, ısrarlı bir talep üzerine kaleme aldığını ve talep sahibinin, ele alınacak hususlarda öncekilerden gelen nakilleri de toplamasını istediğini açıkça belirtmiştir. O da, konusunda yetkin bir ilim adamı olarak büyük bir özgüven ve dirayetle bu talebi yerine getirmiştir. Dolayısıyla Kadı Iyad'ın, bu eserinde ele aldığı konularda yer verdiği her görüşü olduğu gibi benimsediği sonucunu çıkarmak hem büyük bir yanılgı hem de haksızlık olur.

Yer tutmaması için orijinal okunuşunu veremeyeceğim bu pasajda ve öncesinde Kadı Iyad, Hz. Peygamber 'in küçük ve büyük abdestinin temiz olup olmadığı konusunu ele alıyor ve bu meseledeki ihtilafı zikrediyor. Bu bağlamda doğru çeviri şöyle olacak: "Bu (Hz. Peygamber 'in küçük ve büyük abdestinin temiz olduğu), eş-Şafi'i'nin ashabından bazılarının da görüşüdür. Bunu İmam Ebu Nasr b. es-Sabbağ, eş-Şamil isimli eserinde zikretmiştir. Bu konudaki iki görüşü, Ebu Bekr b. Sabık el-Maliki, Maliki mezhebinin fer'i meseleleri ile bu mezhebin alimlerinin görüş belirtmediği hususların, Şafii ulemanın fer'i meseleleri belirleme tarzıyla tahricine yer verdiği el-Bedi' isimli eserinde nakletmiştir."

böyle gidersen senin işin zor öbür tarafta, büyük Ehli Sünnet alimleri İBNİ KAYYUM VE İBNİ TEYMİYYE yi de kabul etmiyorsun. Onların yaptığı mücadelelerin cihadların yüzde 1 ini sen yapsan kendini göklere çıkartırdın. Allah onları bana şefaatçi kılsın. Sana da akıl fikir versin

"Nebi ve resuller , Allah Teala ile mahlukatı arasındaki vasıtalardır. O'nun emir ve nehiylerini, va'd ve vaidini mahlukata tebliğ eder; Allah Teala'nın emir, yaratma, celal, saltanat, ceberut ve melekutuyla ilgili olarak mahlukatın bilmediği şeyleri kendilerine öğretirler. Nebi ve resullerin dış varlıkları, beden ve bünyeleri, beşer özellikleriyle muttasıftır; beşere musallat olan arızalar, hastalıklar, ölüm, fena bulma ve insani özellikler onlar için de söz konusudur. Ruhları ve iç dünyaları ise, beşer özelliklerinden daha yücesiyle muttasıf olup, Mele-i A'la ile irtibatlıdır; meleklerin özelliklerine benzer, değişim ve afetlerden salimdir. Onların iç dünyalarına ve ruhlarına, beşeri acziyet ve insani zaafiyet genellikle arız olmaz. Zira onların iç dünyaları da dış varlıkları gibi sırf beşeri özeliklerden ibaret olsaydı, meleklerden almaya, onları görmeye, onlarla konuşmaya ve bir araya gelmeye, tıpkı diğer insanlar gibi güç yetiremezlerdi. eğer onların bedenleri ve dış varlıkları meleklerin özellikleriyle ve beşer evsafına aykırı hususiyetlerle donanmış olsaydı, beşer cinsi ve kendilerine elçi olarak gönderildikleri varlıklar, onlarla bir araya gelmeye takat yetiremezdi..." (eş-Şifa, II, 95-6)

Ebedilik sıfatı

Mahlukların yok olacaklarına inanmak, yoktan var edildiklerine inanmak gibi, imanın şartıdır. ifadesi, bunlar yok olamaz demek değildir. Allahü teala, var etmiş olduğu şeylerden, dilediklerini, tekrar yok edecek, dilediklerini de, yalnız kendi bileceği fayda ve sebeplerden dolayı, hiç yok etmeyecek, bunlar ebedi, yani sonsuz var olacaklardır demektir. Allahü teala, dilediğini yapar ve istediğini emreder. Demek ki, alem yani her şey, Allahü tealanın dilemesi ve kudreti ile vardır. Var olmaları için ve varlıkta kalmaları için, Allahü tealaya muhtaçtır; çünkü baki olmak demek, varlığın her an devam etmesi demektir. Başka bir şey olmak demek değildir. Hem var olmak, hem de varlıkta kalabilmek, Allahü tealanın iradesi, dilemesi ile olur. (3/57)

4. Kaynaklara vukufiyet azlığından doğan hatalar. Mecmau'z-Zevaid'in "rivayet adına eline geçen her şeyi içine alan" bir eser olarak nitelendirilmesi, el-Buhari'nin, Sahih'ine almadığı rivayetleri sahih kabul etmediğinin (Üç Muhammed, 92) söylenmesi vb.

Hayır, doğru değildir. Bahsedilen ayet-i kerimenin meali şöyledir:

İmdi, İslamoğlu'nun çevirisinin doğru kabul edilebilmesi için İbn Sayyad aleyhine hüküm verecek olan kişinin bir kadın olduğunu söylememiz gerekiyor. Fakat hitap Hz. Ömer 'edir. Öyleyse hitabın, "muhatap" kipinde anlaşılması gerekiyor. O zaman da İslamoğlu'nun çevirisi metne uymuyor. Zira bunun için ifadenin "len yusallata" olması gerekiyor.

" görülebilmesinin cevazı konusunda şüphe yoktur. Zira ayetlerde Allah Teala'nın görülemeyeceği konusunda nass mevcut değildir. Hz. Peygamber için Allah Teala'yı görmüş olmanın gerekliliğine ve O'nun Allah Teala'yı gözleriyle gördüğünün söylenmesine gelince, bu konuda da kesin ve açık bir delil yoktur. Zira bu görüşün dayanağı, en-Necm suresinin iki ayetidir ve bu iki ayetin delaleti konusunda ihtilaf bulunduğu nakledilmiştir. Bu iki ayetin her iki görüşe de delalet ettiğini söylemek mümkündür. Bu konuda (Hz. Peygamber 'in Rabbini gördüğü konusunda) Hz. Peygamber 'den nakledilmiş kesin ve mütevatir bir rivayet de yoktur. (Hz. Peygamber 'in Rabbi'ni gördüğünü anlatan) İbn Abbas hadisi, İbn Abbas'ın kanaatini haber vermektedir; İbn Abbas bu hadisi Hz. Peygamber 'e dayandırmamıştır ki, onun gereğiyle amel etmek vacip olsun! İlgili ayetin tefsiri sadedindeki Ebu Zerr rivayeti de böyledir. Mu'az hadisi ise te'vile ihtimallidir, ayrıca hem isnad, hem de metin yönünden muzdarib dir. Ebu Zerr'den gelen bir diğer rivayet de ihtilaflı, te'vile ihtimalli ve problemlidir. Zira bu rivayetin bir varyantı "Nurun enna erahu" şeklinde rivayet edilmişken, bazı hocalarımız bu cümlenin "Nuraniyyun erahu" tarzında da rivayet edildiğini nakletmiştir. (İslamoğlu bu ifadeyi, Kadı Iyad'ın bu ikinci rivayet şeklini benimsediği izlenimini verecek tarzda naklettikten sonra bu yazının başında yer verdiğim yoruma geçiyor. Oysa görüldüğü gibi Kadı Iyad bu varyantı, Hz. Peygamber 'in Rabb'ini gördüğünü anlatan rivayetlerin problemleri meyanında gündeme getirmiştir.) Yine Ebu Zerr'in başka bir hadisinde "O'na sordum, "Bir nur gördüm" dedi" ifadesi bulunmaktadır.

Bunların var olmaları, varlıkta durmaları, kendilerinden olmadığı gibi, ebedi olmaları da, kendilerinden değildir. Bunları, ebedi yapan, Allahü tealadır. Allahü teala, ?Ol!? derse, var olur, ?Yok ol!? derse, yok olur. İmam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor ki:

Allahın sonsuz merhametinden ve rahmetinden ve affından ve hilminden öte bir af ve bağışlama ve acıma varmıki ufacık merhametinizle Allahın merhametinden çok merhamet göstermeye çalışıyorsunuz. . Buy farkında olmadan yaptığınız yarış sizlere günah olarak yeter. Esas siz kendi akıbetinizi düşünseniz iyi olur.

"Rasulullah'ın, etrafındakilerin çok daha saygısız davranışlarına nasıl dayandığına şu ünlü rivayeti örnek gösterebiliriz: "Uyeyne b. Hısn el-Fezari, kapıyı vurmadan ve haber vermeden Rasulullah'ın odasına dalıverdi. Rasulullah Hz. Aişe ile birlikte oturuyorlardı. Adam, "O yanındaki kırmızı tenli de kim?" diye sordu. "Ebu Bekir kızı Aişedir" dedi. Uyeyne yüzü kızarmadan: "Ben sana ondan daha iyisini getireyim" teklifini yapınca Hz. Peygamber, "Ey Uyeyne, Allah bunu haram kıldı!" dedi." (Üç Muhammed, 79, dpnt. 129)

niyetim bozuksa bana değilse sana Allah lanet etsin mi? Bu soruya cevap yaz ama bekliyorum. Eğer benim niyetim bozuksa Allah bana lanet etsin. Ama değilse sana etsin mi?

1. Tahkik eksikliğine dayanan yanlışlar. Geçen yazılarda bu konuyla ilgili?İslamoğlu'nun kullandığı nüshalardaki baskı hatalarından kaynaklanan? 2 örnek gördük: el-Kunye'nin el-Kabiyye ve Ebuh'un Eyyuh okunması. Hz. Peygamber 'in büyük abdestini yerin yutmasıyla ilgili rivayetin?uydurma hadisleri toplayanlar da dahil? hiçbir kaynakta yer almadığını söylemesi de (Üç Muhammed, 93) burada zikredilmeli.

İbn Hazm'ın adı geçen eserindeki bir baskı hatası, İslamoğlu'nun, Hz. Peygamber 'in ilahlığını iddia edenlere "Eyyuh" adında bir taraftar daha kazandırmasına müncer olmuş. Oysa aslında böyle bir kişi yok. Zira İbn Hazm'ın yukarıdaki ibaresinde "Ebuh" olması gereken kelime (bkz. İbn Hacer, Lisanu'l-Mizan, I, 372), bir nokta fazlasıyla "Eyuh"a dönüşmüş. İslamoğlu'nun buraya bir "y" daha ilavesiyle de "Eyyuh" ortaya çıkmış. Dolayısıyla İbn Hazm'ın ifadesinin doğru çevirisi şöyle olmalı: " babası, İshak b. Kindac'ın idareciliği döneminde görev yapmış olan meşhur katiptir..." el-Fasl'ın muhakkiki, İbn Hazm'ın zikrettiği bir beytin, el-Feyyad'ın babası Ali b. Muhammed b. el-Feyyad'a hitaben yazıldığını da dipnotta tasrih etmiş ama...

Eğer birileri tutar da Hazreti Ebubekir ve Hazreti Ömer radıyallahü anh efendilerimize en ufak bile bir laf söylerse, ne olursa olsun artık bitmiş demektir. Allamei cihan olsa hiç fayda etmez. İlmi de ona hiç fayda etmez.

Allahü teala fitil fitil burnunuzdan getirecektir bunları.. İnsanları yanlışa sevk etmenin bedelini ödeyeceksiniz..

10. İbn Hazm'ın el-Fasl'ından bir alıntı: "Muhammediyye adıyla tanınan bu fırka mensupları 'Muhammed aleyhisselam, Allah'ın ta kendisidir' iddiasındadırlar. Allah'ın şanı onların küfründen beri ve yücedir. El-Behneki ve Feyyad b. Ali onlardandır. Bu ikincisinin, bu manada el-Kıstas diye adlandırdığı bir de kitabı vardır. Ünlü katip Eyyuh da onlardandır. Yöneticiliği döneminde İshak b. Kindac'a katiplik yapmıştır..." (Üç Muhammed, 25)

Sizde hiç utanma yokmu?

İslamoğlu bu cümleyi şöyle çevirmiş: "Zaafı üzerinde sözbirliği dışında isnadı hakkında bir şey görmedim." (Üç Muhammed, 95) Buradan anlaşılan şu: el-Heysemi'nin bahse konu isnadın durumu hakkında ulaşabildiği yegane bilgi, cerh-ta'dil otoritelerinin, bu isnadın zayıf olduğu noktasındaki ittifakıdır.

Aşağıdaki yazıyı Mustafa İslamoğluna sorulan bir soruya verdiği cevaptan alıntıladım. Diyorki:

"Allah, gözdeki idraki kalpte veya nasıl dilerse öyle yaratmaya kadirdir, O'ndan başka ilah yoktur. Eğer bu konuda açık bir hadis varit ise ona inanılır; onun bildirdiği anlama dönmek gerekir. Zira Allah Teala'nın görülmesi muhal değildir, bunun söylenmesine engel kesin bir delil de yoktur."

6. es-Süyuti, el-Hasaisu'l-Kübra'da (II, 464) İbn Mace'den naklen, Hz. Peygamber 'in oğlu İbrahim ile ilgili?senedinde mecruh bir ravi bulunan? bir rivayete yer vermiştir. İslamoğlu bu rivayet üzerinde dururken el-Acluni'den naklen ulemanın bu hadis hakkındaki değerlendirmeleri aktarmış: "Üç sahabeden rivayet edilmiş olması gerçekten şaşkınlık vericidir" diyen İbn Abdi'l-Berr biraz da çekinerek şöyle söyler: "Bu nedir, ben de akıl erdiremedim? Nuh aleyhisselamın oğlu da peygamber değildi. Oysaki, eğer peygamberden her doğan peygamber olsaydı Nuh'un oğlu da peygamber olurdu!" (Üç Muhammed, 97)

3. Müellifin tavrının çarpıtıldığı yerler. Kadı Iyad'ın, Hz. Peygamber 'in beşerliği, büyük ve küçük abdestinin hükmü, "rü'yet", "dünüvv"... gibi konulardaki tavrının yanlış aktarılması vb.

"Anlama problemi" nitelemesiyle burada?bana ayrılan bu sütunun kısıtlı çerçevesi sebebiyle? on yazı halinde gündeme getirdiğim hususları şöylece 4 grupta toplamak mümkün:

Ala külli hal, ben üzerime düşeni yapmış olmak bakımından, kendisine aşağıdaki hususları hatırlatmayı bir "ilim borcu" olarak görüyorum. Gerisine kendisi karar verecektir...

Beydavi, Celaleyn, Medarik tefsirlerinde de, buyuruluyor. Bu husus şu mealdeki ayet-i kerimelerde, daha açıkça bildirilmiştir:

Eğer İslamoğlu'nun dediği gibi bu rivayet "ünlü" ise, ününü "problemli" oluşundan aldığı kesin. Gerek referans gösterdiği kaynaklarda, gerekse onu zikreden Hadis ve Rical kitaplarında bu rivayetin muhtelif varyantları hakkında söylenenleri tahkik ettiğinde bunu kendisi de teslim edecektir. Ancak bundan daha önemlisi İslamoğlu'nun, Efendimiz 'i, adeta kendisine karşı yapılan muamele ne olursa olsun, kimden gelirse gelsin ve hangi kasıtla yapılırsa yapılsın daima sineye çeken, müsamaha gösteren ve karşılık vermeyen/verilmesini istemeyen bir konuma taşıma gayretidir. Evet, Hz. Peygamber , kendisine farklı şekil ve tonlarda incitici muamelede bulunan kimselere bizzat ve fiili olarak mukabale-i bi'l-misil'de bulunmamıştır; ancak İfk hadisesinde ve daha başka vesilelerle Abdullah b. Übeyy b. Selul hakkındaki tavrı, Mekke'nin fethinden sonra 4'ü erkek, 2'si kadın 6 kişi hakkında ölüm emri vermesi ve es-Seyfu'l-Meslul ile es-Sarimu'l-Meslul'de toplu halde görülebilecek diğer örnekler, O'nun, bir yanağına vurana öbürünü çevirme anlayışını çağrıştıracak bir tavrın ısrarcısı olarak gösterilmesinin asla onaylanamayacağını ortaya koymaktadır.

"Yazmak", düşüncenin kalıcılaştırılmasını temin eden en önemli unsur olmakla, yazan için son derece önemli bir riski de beraberinde taşır. Eğer yazdıklarınız meyanında şu veya bu şekilde birtakım yanlışları da kalıcılaştırmışsanız, daha sonra yapacağınız düzeltmenin, o yanlışın doğurduğu sonuçları tamamen ortadan kaldıracağından hiçbir zaman emin olamazsınız. Bu, konuyla ilgili istisnasız herkesin, hepimizin ortak problemidir.

Bu işin 3. boyutu ise ölçüsüzce ve usulsüzce ve ilimsizce laf edip, sayfalar doldurup ortalığı bulandırmaya çalışan alim müsveddelerine bakarki onların hali çok acıklı ve azaplı olacaktır:

Kötü eylemlerin azabından korunmak için onların izini tevbeyle, güzel eylemlerle silmek gerekir. Kur'an, yapılan iyiliklerin, kötülüklerin izini gidereceğini belirtmektedir.

""""""Bir Kur'an talebesi olarak Kur'an?daki "huld" ve "ebed" kelimelerini tahlil ettim. Cennet ve Cehennemin ebediliğinin nasıl anlaşıldığını sahabenin olayı nasıl yorumladığını söyledim. Hz. Ebubekir'in, Hz. Ömer'in, Hz. Abdullah b. Mes'ud başta olmak üzere birçok güzide sahabinin bu konudaki günümüz yaygın kanaatinin aksine olan görüşlerini serdettim. Cehennemin sonsuz olmadığını söylediklerini naklettim.

NETİCE-İ KELAM

Biliyoruz ki, İbni Teymiye de bu iki büyüğe ve mezhep imamlarına karşı küçültücü, aşağılayıcı laflar söyledi. Mustafa İslamoğlu dediğiniz şahıs ta aynı şeyleri söylüyor ve bitiyorlar. Gözümüzdeki değerleri sıfırdır. Ne söylemiş, yazmış olurlarsa olsunlar, hiç bir kıymeti yoktur. Ehli sünnet tarafından dikkate alınmazlar. Çünkü onlar baştan kaybeden olmuşlar. Ehli sünnetin temelinde, eshabı kiramın tamamının ve ehli beytin sevgisi vardır. Bunlar eshabı kirama laf söyleyerek, islamiyyeti temelinden yıkmaya çalışıyorlar.

Cehennemin ve Cennetin sonsuz olduğuna dair birçok ayet-i kerime vardır. Mesela Bekara 25, A. İmran 116, Maide 85, Enam 128, Tevbe 68, Hud 107.

Ahiretteki ceza, kulun yaptığı kötülüklerin izini silme, kulu cennete gitmek için belli bir temizlik düzeyine eriştirme amacına bağlıdır. Arınmayan ruhlar cennete giremez. Arınmak da ya bu dünyada güzel ahlak ve eylemlerle veya kul ruhunu kötü eylem ve düşünceleriyle kirletmişse ahirette bu eylemlerinin oluşturduğu cezayı çekmekle olur. Kul, kötü düşünce ve eylemlerinin kirliliğinden kurtulunca cennete gider. Her ruh, eninde sonunda olgunlaşmaya mahkumdur.

Burada söz konusu olan, Hz. Peygamber 'le konuşurken O'nun sesini bastıracak tonda ve herhangi birine bağırır gibi bağırarak konuşmaktır. Kasıtlı yapıldığı zaman Hz. Peygamber 'e saygısızlık ve O'nu incitmek anlamına geleceği açıktır. Bu ayetin nüzul sebebini ve nüzulünden sonra Sahabe'nin nasıl hareket ettiğini görmek için rivayet tefsirlerine bakılabilir.

Kısacası İslamoğlu'nun burada iki hatası göze çarpıyor: 1) Konunun üç sahabiden geldiğini söyleyen İbn Hacer olmasına rağmen, bu sözü İbn Abdilberr'e ait göstermesi. 2) Yukarıda benim, "Bu tavır şaşırtıcıdır. Oysa (Hz. Peygamber 'in oğlu İbrahim hakkındaki görüş) Sahabe'den üç kişiden gelmiştir..." şeklinde çevirdiğim cümleyi hatalı olarak "Üç sahabeden rivayet edilmiş olması gerçekten şaşkınlık vericidir" tarzında çevirmiş olması.

"Hz. Peygamber 'in Rabb'ini gördüğü kanaatinin sıhhati için bu rivayetlerden hiçbiriyle ihticac mümkün değildir. Her ne kadar "Bir nur gördüm" rivayeti sahih ise de, bu rivayette Hz. Peygamber Allah Teala'yı görmediğini, ancak kendisini perdeleyip Allah Teala'yı görmesine engel olan bir nur gördüğünü haber vermektedir. Hz. Peygamber 'in "Nurun enna erahu", yani "Gözü örtüp kaplayan nur perdesine rağmen O'nu nasıl görebilirim?" sözü de bu anlama göndermedir. "O'nun örtüsü nurdur" ve "O'nu gözümle görmedim, ancak iki kere kalbimle gördüm dedi ve "sonra yaklaştı ve sarktı" ayetini okudu" rivayetleri de böyledir.

8. Aynı kitabın 31. sayfasında başlayıp 32. sayfada devam eden 18 numaralı dipnotta İslamoğlu, İbn Haldun'dan şöyle bir ifade naklediyor: "Bunlardan çoğu, halkın bildiği sıradan bilgilerden fazlasını bilmiyorlardı ve Arabistan Yahudilerinin çoğu da Yahudileşmiş Himyerlilerdi. Müslüman olduklarında, şeriat hükümlerine taalluk eden hususlarda, mevcut anlayışları üzere kaldılar."

Doğru çeviri şöyle olacak: "Tıpkı şehitlerin, şehitlik fazileti sebebiyle cenaze namazlarının kılınmasından müstağni oldukları gibi İbrahim de, babasının fazileti dolayısıyla cenaze namazının kılınmasından müstağnidir..."

Bir önceki yazıda İslamoğlu'nun, el-Buhari ve Müslim'den naklettiği İbn Sayyad kıssasının sonunda geçen "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi" ibaresinin geniş açılımını, ilgili dipnotta nasıl verdiğini görmüştük. Metin kısmında verdiği tercüme ise şöyle: "Eğer o ise onun aleyhinde hüküm verilmez, eğer o değilse onu öldürmek senin iyiliğine olmaz." (Üç Muhammed, 31)

İBNİ KAYYUM DA KİTABINDA SAHABEDEN ÖRNEKLER VERMİŞ ONLARA NE DİYECEKSİN. KUSURA BAKMA AMA SEN İBNİ KAYYUMUN TIRNAĞI ETMEZSİN. KEZA İBNİ TEYMİYYENİNDE...

Hz. Ömer der ki;

Oysa Keşfu'l-Hafa sahibi (II, 204) İbn Abdilberr'in, "Bunun ne olduğunu bilmiyorum. Nuh 'ın da peygamber olmayan çocuğu vardı..." (el-Acluni, ?İbn Hacer'e tabi olarak? İbn Abdilberr'in bu konudaki sözünü tam aktarmamıştır. Bununla birlikte aktardığı kısmın maksadı yansıttığı söylenebilir. Sözün tamamı için bkz. el-İsti'ab, I, 60) şeklindeki ifadesini aktardıktan ve "Fakat hafız İbn Hacer şöyle demiştir" dedikten sonra İbn Hacer el-Askalani'nin bu itiraza karşılık şöyle dediğini nakleder: " Bu tavır şaşırtıcıdır. Oysa (Hz. Peygamber 'in oğlu İbrahim hakkındaki görüş) Sahabe'den üç kişiden gelmiştir..."

4. "Hadislerin Tekrarsız Kaç Adet Olduğuna Dair Görüşler başlığı altında İslamoğlu şöyle diyor: "1 İbn Hacer, en-Nüket ala İbni's-Salah'da der ki (s.992): Ebu Cafer Muhammed b. Hüseyin el-Bağdadi kendisine ait et-Temyiz adlı kitapta Şu'be, es-Sevri, Yahya b. Said el-Kattan, İbnu'l-Mehdi ve Ahmet b. Hanbel'den aktarır: Rasulullah'a isnat edilen hadislerin tamamının sayısı 404.000'dir..." (Üç Muhammed, 196)

Küfür öyle korkunç bir cinayettir ve kainatı tahkir ve evrendeki canlı cansız tüm cisimlere hakarettirki bu hakaret ile kum tanelerinin halıkıyle irtibatı inkar edilmekte onlar basit adi ve abes bir cisim mertebesine dönüştürülmektedir (Oysa Kuran?Yedi kat gök ve yer bir de bunların içinde bulunanlar Allah?ı tesbih ederler. Hiçbir varlık yoktur ki O?nu hamd ile tesbih etmesin. Fakat siz onların tesbihini anlamazsınız. O gerçekten halimdir ğafurdur.? diyor)İşte Kafirliği veya münafıklığı benimsemiş insan oğlunun her anı sayfalara sığamayacak kadar çok hakereti ve cinayeti içerir.. Sonsuz cinayetin cezası da sonsuz bir azabtır.

-?Bu ümmet için korktuğum şeylerin en kötüsü münafık alimdir.?

Peygamber\'imiz buyuruyor ki:

İbn Teymiyye'nin?her ne kadar metne sadık kalınmamışsa da, anlamı aksettirdiğini söyleyebileceğimiz yukarıdaki çeviride yer alan? bu hükmü, "Ey iman edenler! Seslerinizi Peygamber'in sesinden yüksek çıkarmayın. Onunla konuşurken, birbirinize bağırdığınız gibi bağırmayın ki, siz farkına varmadan amelleriniz boşa gidiverir" (49/el-Hucurat, 2) ayetine dayanır; bunu mezkur kitabında da (59 vd.) açıkça belirtmiştir. Kur'an tefsiriyle de iştigal ettiğini bildiğimiz İslamoğlu bu ayetin mantuk ve mefhumu ve her tabakadaki müfessirlerin bu ayetten istinbat ettiği ahkam hakkında ne düşünür bilemem, ama, eğer İbn Teymiyye'nin yaptığı "yadırgatıcı" ise, İslamoğlu'nun bu babda yaptığı "dudak uçuklatıcı"dır. Zira İbn Teymiyye'nin zikrettiği hüküm, bizzat ayetin hükmüdür.

Yazıklar olsun böyle fitneleri ortaya çıkartanlara!

Bunu müteakiben, "dünüvv" ve "tedelli"nin Allah Teala ile Efendimiz arasında cereyan eden fiilleri anlattığını söyleyenlerin bu görüşünün nasıl anlaşılması gerektiği sadedinde şöyle der: "Bil ki burada "dünüvv" ve "kurb" ın Allah Teala'dan veya O'na doğru sadır olan bir fiil olarak bu şekilde izafesi, mekansal veya doğrultusal bir yakınlık anlamında değildir. Aksine durum, Ca'fer b. Muhammed es-Sadık'tan naklen zikrettiğimiz gibidir; buradaki "dünüvv" keyfiyetsizdir." Ardından bu fiilin Allah Teala ile Hz. Peygamber arasında vaki olan bir durumu anlattığının söylenmesi halinde mecazi bir ifade olarak nasıl anlaşılması gerektiğini belirtir. Hatta "kaabe kavseyn" ifadesini da aynı tarzda izah eder.

Herhangi bir Usul-i Hadis kitabında kolayca görülebilecek bu ve benzeri ifadelerin anlattığı açıktır: İlk dönem alimleri, sadece Efendimiz 'e kesintisiz isnatla ulaşan muttasıl/merfu rivayetleri değil, sahabi ve tabii kavillerini, hatta aynı metnin değişik isnatlarını dahi "hadis" olarak isimlendiriyordu. Nitekim İslamoğlu bu konuda şöyle diyor: