3. Şeytanlar yiyip içerler, daima mü'minlere musallat olmaya çalışırlar. Bu sebeple onlara karşı uyanık olmalı, hile ve desiselerine gelinmemelidir.

Müslim'in bir başka rivayeti şöyledir:

YEMEK KABINI SIYIRDIKTAN SONRA SİLMENİN SÜNNETE UYGUN OLDUĞU,

Yalanması istenen parmaklar, sağ elin baş parmağı, şehadet parmağı ve orta parmaktır. Diğer parmaklar bunun dışındadır. Parmaklar, orta parmak, şehadet parmağı ve baş parmak sırasına göre yalanır. Çünkü Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'den böyle öğrenilmiştir. Bundan anladığımız bir başka prensip de, şayet elle yemek yenilirse elini tamamıyla veya bütün parmakları yemeğe sokarak değil, sağ elin anılan üç parmağı ile yemektir. Parmakları yemeğin sonunda yalamak gerekir.

1. Bereket maksadıyla, yemek yenilen elin parmaklarını yalamak ve yemek kabını güzelce temizlemek müstehaptır.

Yemekten sonra parmak niçin yalanacak, tabak niçin sıyırılacaktır?

Bereket nimetin artması, bir hayrın gerçekleşmesini temenni etmenin yanında bir nimetten faydalanmayı da ifade eder. Burada ise bereketle kastedilen, kendisiyle beslenilen, açlıktan insanı kurtaran ve Allah'a hakkıyla ibadet edebilmek, çalışıp çabalamak ve elinin emeğiyle kazanabilmek için kişinin vücuduna güç ve kuvvet veren şeylerdir denilebilir. Berekete nail olmak için, yemeğin hiç bir parçasını telef etmemek gerekir. Yukarıdaki üç ayrı rivayette bu noktaya özellikle dikkat çekildiğini görüyoruz. Bunun için:

2. Yere düşen lokmayı temizleyerek yemek, şeytana bırakmamak, İslam'ın yemek adabındandır. Bu da müstehaptır.

Güzelce temizlenmiş elleri ile yemek yemiş olan kişi, parmaklarını yalayarak ve aynı şekilde yemek yediği kabı, tabağı da güzelce silerek temizlemeyi ihmal etmez. Kaşık ve çatal gibi aletler kullandığımızda da aynı şekilde hareket ederek, tabağımızda ve bu aletlerde yemek artıkları bırakmamaya özen gösteririz. Bu husus bize dinimizin öğrettiği prensiplerden, adab-ı muaşeret dediğimiz görgü kurallarından biridir. Böylece hem israf etmeyiz hem de berekete nail oluruz.

Müslim, Eşribe 131, 132. Ayrıca bk. Ebu Davud, Et`ime 49; Tirmizi, Et`ime 11

Hadislerden Öğrendiklerimiz

Ellerin mendille veya bezle silinmesi caizdir. Ancak bunun sünnete uygun şekli, ellerin güzelce temizlendikten, elde yemek kokusu ve bulaşığı kalmadıktan sonra silinmesidir. Yoksa elin kirinin ve pisinin mendille temizlenmesi söz konusu değildir. Bizlerin, müslümanlar olarak, Anadolumuzun köylerinde bile gördüğümüz, yemekten sonra büyüklerin eline su dökerek ellerin yıkanması ve peşinden havlu tutarak silinme veya yemeklerden sonra sabunlanmış ıslak bez ve yanında kuru el bezi ile elleri temizleme adetimiz, bir sünnetin yerine getirilmesinden başka bir şey değildir. Böyle nice adetlerimiz vardır ki, onun aslı bir hadis-i şerife veya Peygamber Efendimiz'in bir sünnetine dayanır. Dolayısıyla, iyi ve güzel olan adet ve geleneklerimizi unutup terketmeyi değil, yaşatıp yaygınlaştırmayı düşünmemiz daha doğru olur. Bir toplumun, modernleşme adına birtakım insani ve İslami değerlerini terketmesi, uygun bir yol kabul edilemez. Çünkü içtimai değerler, örf, adet ve gelenekler, bir millet ve bir toplum için asırların tecrübe birikimidir. Onların uygun olmayanları, yanlış görülenleri zaman içinde bünyeden ayıklanır. Fakat bir başka toplumun inanç ve yaşantısını, aslında mahiyeti kesin olarak bilinmeyen ve bazı toplumbilimciler tarafından bir sosyal hastalık kabul edilen modernleşme adına terkederek, kendi doğru inanç, düşünce ve geleneklerimizden uzaklaşmamız, bizi kimliksiz ve kişiliksiz bir sürü haline getirir. Onun için sünnetleri ve bu çerçevede geliştirdiğimiz örf ve adetlerimizi bilip uygulamak bizleri fert ve toplum olarak güçlü ve seçkin kılar.

?Herhangi birinizin lokması yere düştüğü zaman onu alsın; üzerine yapışan şeyleri temizledikten sonra da yesin; onu şeytana bırakmasın.?

temiz bir yere düştüyse ye bence ben öyle yapıyorum ama ayak basılan bir yere düştüyse cama koy güvercinler yesin... onu da öyle yapıyorum..

Hadisten Öğrendiklerimiz

geniş açıklamayı sonra yaparız inşallah..

Buhari, Et?ime 52; Müslim, Eşribe 129, (2031); Ebu Davud, Et?ime 52, (3847).

Elin arabı parmaklarını yalayarak yemek yediği için, çatalı kaşığı bırakanlar, kendilerini yeryüzünün en akıllıları sanmaktadırlar.

?Çünkü yemeğin neresinde bereket olduğunu bilemezsiniz? derdi.

Bizim dinimiz, mensuplarına her şeyin en iyisini, güzelini ve doğru olanını emreder. İslam, maddi ve manevi temizliğe çok büyük önem verir. İsrafın hiç bir çeşidini hoş görmez, haram sayar.

Kabul etmek gerekir ki, bütün insanlar kaşık ve çatal kullanarak yemek yemedikleri gibi, her zaman bu aletleri bulmak mümkün olmayabilir. İşte dinimiz, her zaman her şeyin olabileceğini düşünerek, çok çeşitli durumlara karşı bizi hazırlıklı bulunmaya çağırır ve her konunun elimizde olan tedbirlerini almaya bizleri teşvik eder. İnsan, kendinden bir parça olan ve yüklendiği görevler sebebiyle dışarıyla en ilgili bulunan, el, yüz ve ayak gibi organlarının temizliğine daha bir özen göstermek zorunluluğu hisseder. Dinimiz temizlikle ilgili emirlerinde, özellikle abdest uzuvları dediğimiz vücudumuzun bu organları üzerinde hassasiyetle durur.

Müslim, Eşribe 133

Yemeğe başlamadan önce elleri güzelce yıkayıp temizlemeyi emreden Peygamberimiz, yemekten sonra da ellerin tekrar yıkanarak temizlenmesini, sonra silinip kurulanmasını öğütler.

sn. shining daybreak umarım yapılan alıntılar yeterlidir.. sorunuz varsa beraber cevap arayabiliriz.. saygılar.

754. hadisle birlikte açıklanacaktır.

Riyazüs-Salihin Tercüme ve Şerhi, İmam Nevevi.

Peygamber aleyhisselam parmağın yalanmasına gerekçe olarak, yemeğin bereketinin ve besin değeri olan gıdanın zayi edilmemesini göstermektedir. Cenab-ı Hakk?ın lutfu demek olan bereketin yemeğin neresinde bulunduğu bilinmediğine göre, yemek bulaşan parmakları yalamak, içinde yemek yenen tabağı da sıyırmak gerekecektir.

Abdest alırken ellerini ve parmaklarının arasını, sofraya oturmadan önce de ellerini güzelce yıkayan bir müslümanın eli, lokantalardaki çatal, bıçak ve kaşıktan daha temizdir. Kaldı ki, Resulullah Efendimiz?in devrinde, dünyanın hiçbir yerinde çatal, kaşık kullanılmıyordu. Herkes yemeğini elle yiyordu. Bugün şartlar değiştiği için hemen herkes yemeğini çatal ve kaşıkla yemektedir. Zaten hadisler kimseyi parmaklarla yemeye mecbur etmemektedir. Dileyen dilediği gibi yemek yemekte serbesttir. Resulullah Efendimiz?in bu tavsiyesi, parmaklarıyla yemek yemek durumunda olanlara yöneliktir. Yemeklerden sonra diş fırçası bulamadığı zaman sabunlu parmaklarını ağzına sokarak dişlerini temizlemekte sakınca görmeyenler, parmaklarıyla yemek yiyenler için söz konusu olan bu durumu yadırgamamalıdır.

Parmakların ve yemek tabağının güzelce temizlenmesi,

?Şüphesiz şeytan sizden birinizin her yaptığı işte hazır olur. Hatta yemek yerken bile yanında bulunur. Birinizin lokması yere düştüğünde onu alsın, üzerine yapışan şeyleri temizledikten sonra yesin; onu şeytana bırakmasın. Yemeğini bitirince parmaklarını yalasın; çünkü o yemeğinin neresinde bereket bulunduğunu bilemez.?

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem yemek yediği zaman üç parmağını da yalar ve şöyle buyururdu:

Hadisler

Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Sizden birinizin lokması düştüğünde hemen onu alsın ve üzerine yapışanları temizleyip yesin, onu şeytana bırakmasın. Parmaklarını yalamadıkça da elini mendile silmesin. Çünkü o kimse, bereketin yemeğin neresinde olduğunu bilemez."

Çatal, bıçak ve kaşıkla yemek yemeğe alışmış olan günümüzün insanına parmakları yalamak hoş görünmeye bilir. Meseleyi, kaşığın ve çatalın kullanılmadığı bir devrin şartlarına göre düşünmek gerekir. Ayrıca parmakta veya tabakta kalan yağların veya benzeri gıdaların, biraz önce iştahla yenen bir yemeğin parçaları olduğu dikkate alındığı zaman, parmakları yalamak son derece tabii karşılanmalıdır. Her zaman yemekten hemen sonra elleri bol su ve sabunla yıkama imkanı bulunmayabilir. Bu gibi durumlarda parmakları yalamak suretiyle hem Peygamber Efendimiz?in sözünü ettiği bereket elde edilmiş hem de parmaklardaki ve tabaktaki yiyecek kalıntıları kire dönüşmeden temizlenmiş olur.

yere düşen lokma husunda:3 saniye kadar kısa bi süre içinde hemen alır ve üflerseniz sorun yok ama daha uzun süre yerde kalırsa mikroplar, bakteriler birikirmiş... kaynağını hatırlamıyrm ama bunun sünnet olduğu aklımda kalmış...

753. Yine Cabir radıyallahu anh?den rivayet edildiğine göre Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

Hattabi, (ö. 388/998) elle yemek yenilmesi ve parmakların yalanması konusundaki düşüncelerini şöyle anlatır:

Yemekten sonra parmakları yalamak sünnet midir? Ve yere düşen lokma hususunda ne yapmalıyız?

Açıklamalar

Yemeklerden önce ve sonra ellerin yıkanmasını tavsiye eden ve her zaman böyle davranan Resul-i Ekrem Efendimiz?in, herhalde yeterli su bulunmadığı zamanlara veya ellerin kirlenmediği durumlara yahut daha başka özel hallere mahsus olmak üzere, bir şey yenildikten sonra elleri temiz bir bezle silmeyi tavsiye ettiği görülmektedir.

Bu konular?Sünneti Koruma? bahsinde 166 numaralı hadiste, ?Tevazu ve Mü?minlere Kol Kanat Germek? bahsinde de 609 numaralı hadiste açıklanmıştır.

parmak yalamak arap adetidir. uyanık araplar kendi adetlerini din maskesi altında evrenselleştirmek istemişler.

749. İbni Abbas radıyallahu anhüma?dan rivayet edildiğine göre Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

KABINI SIYIRMANIN, DÜŞEN LOKMAYI ALIP YEMENİN,

öncelikle şunu diyeyim:her ikiside hadiste var değerli kardeşim.

1. Parmaklarıyla yemek yiyenler, yemeğin bereketinin nerede olduğu bilinmediği için yemekten sonra parmaklarını yalamalı, yalamadan önce bir bezle silmemelidir.

Şayet lokma yere düşmüş ve herhangi bir şey bulaşmışsa temizlenerek yenmesi, bize tavsiye edilmektedir.

?Biriniz yemek yediği zaman parmağını yalamadıkça silmesin.?

749 numaralı hadiste geçen?parmağını yalamadıkça silmesin? ifadesi?yalamadıkça veya yalatmadıkça? şeklinde de anlaşılmıştır. ?Veya yalatmadıkça? ifadesini, biz Beyhaki?nin (ö. 458/1066) anladığı gibi emmedikçe şeklinde anlamayı uygun bulduk. Nevevi ise, bunda bir sakınca görmeyen eşi, çocuğu, hizmetkarı gibi bir yakınına, hatta bir koyuna yalatmak diye anlamıştır.

Peygamberimiz, yemek yerken düşürülen lokmanın da alınıp yenilmesini tavsiye etmişlerdir. Şayet bu lokmaya toz toprak gibi bir şey yapışmışsa, onlardan temizlenerek yenir, temizlenmesi mümkün değilse, kedi, köpek gibi bir hayvana verilir; şeytana bırakılmaz. Şeytana bırakılmamasıyla kastedilen Allah'ın ihsan ettiği nimetin zayi edilmesi, ona değer verilmemesi, nimetin hakir görülmesi, ahlaklı ve edepli tavır ve davranışlardan uzaklaşılmasıdır. Ayrıca bu, kibirlilik ve kendini müstağni görme, yani kimseye ve hiç bir şeye muhtaç olmadığına inanma halidir ki, bunların hepsi şeytanın vasıflarıdır. Müslümanın görevi, iyi bir müslüman olmanın gereklerini yerine getirmek, islami olmayan davranış biçimlerinden uzak durmaktır. Hayatımızın her safhasında bunları kendimize düstur edinmemiz, bizim müslümanlığımızın da derecesinin göstergesi sayılır. Sünnetin koyduğu kurallara riayet edenler, daha seviyeli, Allah katında daha sevimli müslüman olma şansını elde ederler.

3. Yere düşen bir lokma temizlendikten sonra ya yenmeli veya kedi, köpek gibi hayvanlara yedirilmeli; fakat atılmak suretiyle israf edilmemelidir.

"İnsanlardan bazıları, parmakları yalamayı ayıplamışlardır. Bolluk ve refah onların aklını bozmuş, sürekli tokluk da onların tabiatını değiştirmiştir. Bunlar parmakların yalanmasını sevilmeyen iğrenç bir hal, çirkin bir durum olarak görürler. Onlar bilip anlamazlar mı ki, parmaklarındaki yemek artıkları da yediklerinin bir parçasıdır? Bundan sadece kibirli ve sünneti terkeden varlıklı zenginler kaçınırlar."

4. Eller temizlendikten sonra, mendille silinebilir.

3857) İbnu Abbas RA anlatıyor: ?Resulullah AS buyurdular ki: ?Biriniz yemek yeyince, yalamadıkça veya yalatmadıkça elini silmesin.?

Yine Müslim'e ait bir diğer rivayet şöyledir:

750. Ka`b İbni Malik radıyallahu anh şöyle dedi:

3894- Ümmü Seleme anlatıyor: Bir kapla Rasulullah ve ashabına yemek götürmüştüm. Aişe giyinmiş vaziyette gelip elindeki küçük taşla kaba vurdu, kap kırıldı ve yemek döküldü. Rasulullah kırılan kabın iki parçasını birbirine yanaştırıp yemeği kaba topladı ve yanındakilere iki defa: ?Buyurunuz yiyiniz anneniz kıskandı? buyurdu. Daha sonra Aişe?nin sağlam kabını aldı, kırılan kabın yerine Ümmü Seleme?ye gönderdi. Kırık kabı da Aişe?ye verdi.

?Yemeğinizin neresinde bereket bulunduğunu bilemezsiniz.?

Buhari, Et`ime 52; Müslim, Eşribe 129. Ayrıca bk. Ebu Davud, Et`ime 51; İbni Mace, Et`ime 9

3893- Enes ?ten rivayete göre, şöyle demiştir: Rasulullah hanımlarından birinin yanında iken bir diğeri bir kap yemek gönderdi. Aişe Rasulullah ?in eline vurdu ve kap kırıldı. Rasulullah iki parça olan kabı birbiri üzerine koydu ve yemeği de onun üzerine topladı ve şöyle dedi: ?Anneniz kıskandı yiyiniz.? Onlarda yediler. Aişe kendi odasından sağlam bir tabak getirinceye kadar Rasulullah onu elinde tuttu. Sağlam kabı Rasulullah ?e verdi, kırılmış kabı da evinde bıraktı. (Tirmizi, Ahkam: 23; Ebu Davud, Büyü?: 91)

754. Enes radıyallahu anh şöyle dedi:

Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem bize tabağın sıyırılmasını emrederek:

4. Yukarıdaki hadisler, bize mütevazi olmayı, kibirden uzak durmayı tavsiye ve telkin etmektedir.

751. Cabir İbni Abdullah radıyallahu anh şöyle dedi:

?Herhangi birinizin lokması yere düştüğü zaman, onu alıp bulaşan şeyi temizledikten sonra yesin. Lokmasını şeytana bırakmasın. Parmaklarını yalamadıkça da elini beze silmesin. Zira yemeğinin neresinde bereket bulunduğunu bilemez.?

752 ve 753 numaralı hadislerde yere düşen lokmanın şeytana bırakılmaması, yani israf edilip atılmaması tavsiye edilmekte, yemeğin bereketinin belki de o lokmada bulunabileceği hatırlatılmaktadır. Kur?an-ı Kerim?de bereket kelimesinin?rahmet? ve?selam? kelimeleriyle birlikte kullanıldığı , ünlü dil bilgini Ferra?nın dediği gibi bereketin?saadet? olduğu, hatta mübarek sözünün de aynı anlama geldiği düşünülürse, bereketi önemseyen ve ne pahasına olursa olsun Cenab-ı Mevla?nın bu lutfunu kaybetmek istemeyen kimselerin, yere düşen bir lokmayı alıp yemekte, parmakları yalamakta veya emmekte, yemek kabını sıyırmakta bir sakınca görmeyeceği muhakkaktır. Zira mü?min, ilahi hayır, ihsan, nimet, feyiz ve bolluk demek olan bereketin peşinden ayrılamaz. O her zaman mütevazi ve kibirden uzaktır.

YEMEK KABINI SIYIRMADAN ÖNCE SİLMENİN İSE SÜNNETE UYMADIĞI

parmağını yala, yere düşenide iblise kaptırma hemen ye...

Yukarıdaki altı hadiste, birbirine yakın konular işlenmekte ve her birinde, Peygamber Efendimiz?in yemeklerden sonra parmaklarını yaladığı belirtilmektedir. Hadislerde ayrıca yemek tabağında artık bırakılmaması ve yemek kabının ekmekle iyice sıyırılması ele alınmaktadır.

Yine biri çıktı. Güzelim konuyu mahvedecek. Unutnayın; horozlar öttükleri için güneşin doğduğunu zannederlermiş.

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem?in üç parmağıyla yemek yediğini, yemekten sonra da parmaklarını yaladığını gördüm.

2. Yine bereketi kaçırmamak düşüncesiyle, yemek tabağında, çatal ve kaşıkta yemek artığı bırakmamalıdır.

Müslim, Eşribe 133-135. Ayrıca bk. Ebu Davud, Et`ime 49; Tirmizi, 10, 11; İbni Mace, Et`ime 9

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem parmakları yalayıp tabağı silmeyi emrederek şöyle buyurdu:

752. Cabir İbni Abdullah radıyallahu anh?den rivayet edildiğine göre Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

Müslim, Eşribe 136. Ayrıca bk. Ebu Davud, Et`ime 49; Tirmizi, Et`ime 11

750 numaralı hadiste görüldüğü üzere Resul-i Ekrem Efendimiz, diğer Araplar, hatta o günkü dünyada yaşayan insanlar gibi katı yemekleri çoğu zaman bir çatal şeklinde kullandığı baş parmağı, şehadet parmağı ve orta parmağıyla yerdi. Gerektiğinde diğer parmaklarını da kullanırdı.

Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır: "Şüphesiz şeytan sizden birinizin her işinde hazır olur. Hatta yemeği esnasında bile yanında bulunur. Sizin birinizin lokması düşerse, üzerine yapışanları temizleyip yesin. Lokmasını şeytana bırakmasın." (Müslim, Eşribe 133-135.)