Kalbin masivadan arınarak Hakk'ın esma, sıfat ve zılal nurlarına ayna olması sonucu meydana gelen şiddetli sevgi ve aşk sebebiyle salik, akis ve gölgeleri Hakk'ın kendisi zanneder. Hallac'ın "Ene'l-Hakk" dediği makam burasıdır.

Hallac-ı Mansur söz konusu olunca Pek çok kimse bu konuda yanlışlıklara düşmektedir.

'Cübbemin altında Allah'tan başkası yok' diyen Cüneyd-i Bağdadi'nin sözleri aşk sarhoşluğuna bağışlanmış da...

'Kendimi tesbih ederim, şanım ne büyüktür' diyen Bayezid Bistami ile

3) Nefehat-ül-Üns Tercümesi; s.199

Son Olarak :

Hakikaten en iyisi bu konuda konuşmamak. En iyisini Allah'u teala bilir.

?Ene?l-Hak deme! Hüve?l-Hak de!? dediler.

Hallac-ı Mansur şu cevabı verdi:

Bir insan başka nasıl katledilir.. Ben bunu idamdan öte katletmek olarak adlandırıyorum. siz idam olarak adlandırabilirsiniz.. sonuç itibariyle idamı konusunda iki tarafta haklıdır elbet konuda sıkıntı yoktur...

Bir derviş rüyada gördü ki, şeytan Hallac-ı Mansur?u görünce şaşırdı ve şöyle dedi:

Hallac ısrar etmiş, diğerleri ısrar ve inat etmemişler, şatahatlarının şatahat olduğunu bilmişler, bu yüzden idam edilmemişler.

Hallac-ı Mansur'un idamına sebeb olan "Enel-Hak" sözü, onun tasavvuf yolunda sahib olduğu kendi hal ve derecesine uygun ve kendi aşk sarhoşluğu içinde söylediği doğru bir sözdür.

Hz. Şems'in, Hazret-i Mevlana'ya yönelttiği Beyazid'i Bistami'nin sözleri için, Hz. Mevlana daha evvel ezberlemiş bulunduğu zahiri ilmin mütalaalarından birini serdediyormuşcasına kolaylıkla şu cevabı vermiş:

5) Tarih-i Bağdad; c.8, s.112

sanırım iyi okumamışsınız hayatını tekrar okumanızı tavsiye ederiz...

Hallac, ?Bizim için de Hak Odur!? dedi.

faydası olur sütünü sğarsın, pişirirsin, yoğurtta çalarsın güzel olur :)

Güncel Meseleler adlı kitabında ise M. E. Coşan Hocaefendi bu konu hakkında şöyle der:

Teşekkür ederiz Bürde kardeşim. Allah razı olsun. Bu güzel açıklamalar için ellerine sağlık.

Güzel ahlaka sahip kimselere gıpta etmek, onlar gibi olmaya gayret etmek gerekir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

Hem nerden çıkardınız zalim kelimesini. konu amacından saptı neyse.

Hallac'ın idamına karar veren ulemanın içerisinde Cüneyd Bağdadi Hazretleri de vardır. Kendisi aynı zamanda Hallac'ın hocası ve mürşididir.

Ya mesele idam edenlerin zalim olması yada olmaması değil

Hem, Hallac'ın idamı hakkında bir sürü rivayet var. Kolu bacağı kesildi şeklindeki ibareler efsane. Doğru dürüst bir kaynak yok. Sadece idam edildiğini biliyoruz, gerisi delilsiz hikayelerden ibaret.

Kendin yazmışsın kardeşim

yemliha

Tabii, Allah tarafından yaratılmış, müstesna, eşref-i mahlukat olmak dolayısıyla insanda ilahi bir yön vardır. Sonra insan zikirle kendi varlığından geçtiği zaman, kendi varlığı kalmıyor ortada...

Bu konu hakkında söyleyeceklerimiz bu kadar. Düşünen sebebi elbette anlar. İşkence edenlerin değil Hallac-ı Mansur hazretlerinin yanındayız :)

Yanıt yok...

Rengine boyanmak imiş..

Kolları, bacakları kesildi, Daha sonra dili ve başı da kesildi, cesedi yakıldı, külleri Dicle'ye atıldı... buna siz idam diyorsanız ben başka bişey demiyorum :)

Mesela, Hallac-ı Mansur Enel-Hak dedi. Böylece, ben Hakk'ım, Hakk teala ile birleştim, demek istemedi. Böyle diyen kafir olur ve öldürülmesi lazım olur. Onun sözünün manası "Ben yokum, Hakk teala vardır." demektir.

1)Tezkiret-ül-Evliya; c.2, s.114

Belirtilen kitaplara delilsiz hikayeler girmez. İslam Alimleri tarafından yazılmıştır..

yazarı : AHMET ÇELİK

Elini ateşe sokan kişinin yandığında can havliyle: "Yandım, ateş oldum." demesi nasıl mecazi bir hakikati ifade ediyorsa ve bu söz; söyleyenin gerçekten ateş olduğunu göstermiyorsa "Enel-Hak" sözü de böyle bir mecazi idraktir. Kulun kendi fiil ve davranışlarını görmez olup kendisinde olan fillerin Allah'a aid olduğunu idrak etmesidir.

Daha sonraki kuşaklardan İmam-ı Gazali, Nasrabazi, Sülemi, Ebu Nasr Serrac, Kelebazi, Kuşeyri, Hace Abdullah Herevi, Hucviri, Ebu Said-i Ebu?l-Hayr, Abdülkadir-i Geylani olmak üzere büyük mutasavvıflar da onun bir veli olduğuna inanmışlar ve kendisi ile ilgili suçlamalara katılmamışlardır.

Daha sonra dili ve başı da kesildi, cesedi yakıldı, külleri Dicle'ye atıldı. Atılan küller dökülür dökülmez, nehir hemen kabarmaya başladı. Kabaran Dicle'nin suları Bağdat'ı basmak üzereydi. O zaman bir dostu hırkasını Dicle'ye attı ve Dicle bir müddet sonra eski normal halini aldı. Hallac bu kimseye, şehid edilmeden önce: "Benim kollarımı, bacaklarımı, başımı kestikten sonra, cesedimi yakıp, külünü Dicle'ye atarlar. Korkarım ki, nehir taşıp Bağdat'ı basar. O zaman hırkamı nehre götürüp at" buyurmuştu.

peki hangi anlamda geliştirelim, orjinal fikirlerinizden bir demet sunar mısınız...?

Halife, "O, fitne çıkarmak istiyor, onu katledin veya Enel-Hak sözünden dönene kadar dövün" emrini verdi. Ona önce yüz kırbaç vurdular. Hiç ses çıkarmadı. Ölmediğini görünce, ellerini ve ayaklarını kestiler. "Korkudan sarardığımı sanmayın. Kan kaybetmekten sararıyorum" buyurdu. Darağacında "Tasavvuf nedir?"diye sordular. "Tasavvufun en aşağı derecesi, işte bende gördüğünüz bu haldir." "Ya ileri derecesi?" dediler. "Onu görmeye tahammülünüz olmaz" dedi.

Dicle'den Yükselen Feryat Hallac-ı Mansur

Cüneyd-i Bağdadi hazretleri Hallac'ın idamına onay verirken zalim miydi? Onu söyleyin siz.

Evliya'ya gönül vermek

9) Tabakatü'l-Evliya; s.187

2)Kuşeyri Risalesi; s.28, 43

Şibli, Hallac-ı Mansur?u rüyasında gördü ve sordu:

Bizleri aşan bir sual olmuş Bürde :)

Hallac-ı Mansur ise çıkamamıştır.

Bağdat uleması Hallac?ın katledilmesi için fetva verdi. Nihayet fetva gereğince Hallac idam edildi.

sırrını vermeyen başını verir denir bazen tasavvufta.

namutedilalbatros

6) Hikayetü'l- Mansur; c.4, s.138

Bulmak değilmiş bulmak

?Benim hakkımda halk ikiye bölünmüştü. Bir kısmı benim halimi bilirdi. Bana şefkat ederdi. Bir kısmı da benim halimi bilmezdi. Şeriatı muhafaza ve Cenab-ı Hakk'ın emrini yerine getirmek için bana azap ederdi. Cenab-ı Hak her iki bölüğe de rahmet eyledi. Çünkü her ikisi de masumdu!?

Görmek değilmiş görmek

İşte sofiyye her şeyi Hakk tealanın isimlerinin ve sıfatlarının görünüşü, onların aynası bilir

7) Hallac-ı Mansur; AliEmiri, 1252

anlamamanız normal, öyle de bırakın derim :)

İbn-i Ata haber gönderdi:

Gerek bilgi eksikliğinden ve gerekse bazı çevrelerin kasıtlı davranışlarından dolayı bu mesele hep Tasavvuf erbabı aleyhine istismar edilmiştir.

Nitekim İmam-ı Rabbani hazretleri Mektubat kitabının 2. cild 44. mektubunda bu hususu şöyle açıklamaktadır: "O büyüklerin "Her şey O'dur" demeleri, hiçbir şey yoktur. Yalnız O vardır demektir.

Kaynaklar bu konu ile alakalı :

neyse devam edelim, kardeşlerimiz bilgilensin...

Hallac:

şeklinde cevaplamış. Bunun bir cevabı varmış. Ama Hallac-ı Mansurunkine bir cevap veren olmuş mu bilmiyorum...

Yanılıyorsun arkadaşım kendisiyle ilgili 2 kitap yüzlerce de yazı okuduk :)

Rabbim razı olsn tum kardeşlerimizden..

8) Tabakat-ı Ensari; s.315

İdam edilmeden önce halk taş atmaya başladı. Atılan taşlara hiç ses çıkarmıyor, hatta tebessüm ediyordu. Bir dostu, gül attı. O zaman inledi. Sebebi sorulduğunda; "Taş atanlar beni tanımaz. Halden anlayanların bir gülü beni incitti" dedi. Ellerinden, bacaklarından sonra dilini de kesmek istediler. İzin isteyip; "Allah?ım, bana senin için bu işkenceyi reva görenleri affet!" diye yalvardı.

al sana bir kaya daha :)

o kadar paylaşımı hiç ettin ya hu :)

Mevlana Celaleddin-i Rumi, Aynu?l-Kudat el-Hemedani, Ahmed el-Gazali, Ruzbihan-ı Bakli, Senai, Attar, Ahmed-i Yesevi gibi tasavvuf büyükleri de bunlardandır.

biz konuyla alakalı paylaşımları yaptık

İlim-Amel-İhlas

Hangi şeriatta yazar bu...?

'Ene'l-Hak' diyen Hak aşığı için Bağdat'ın Babu't-Tak meydanında bir darağacı kurulan ve Hallac-ı Mansur, hakkında verilen ölüm fermanı gereği, 26 Mart 922 tarihinde NEDEN hunharca katledilmiştir...?

Hallac-ı Mansur?Ene?l-Hak!.. Ene?l-Hak!.. Ene?l-Hak!..?

Hallac, ?Ben ne dedim ki özür dileyeyim? Ben Halık?ı bırakıp halka yalvarmam!? dedi. Bir yandan da?Ene?l-Hak! Ene?l-Hak!? diye feryat ediyordu.

4) Vefeyat-ül-A'yan; c.2, s.140

Cevapları takip ediyorum. İyi yazışmalar...

O bir vasıl hali, Allah-u Teala Hazretleri'ne vuslat hali, fena fillah hali oluyor. O zaman, kendisini görmediği zaman böyle bir söz söylenmiş olabiliyor. Bunu yaşamayan insanlar anlayamıyorlar, onlara anlatmak da biraz zor oluyor..."

bu konuyu her yerde konuşmamak lazım. o yerlerden biri de bu forum diye düşünüyorum. "şüpheli olanı bırak, şüphe vermeyene bak."

koyun kopyalıyorsa bir tane de kendine kopyalattır

diye diye inlerdi.

hocası olan Cüneyd Bağdadi hazretleri, Hallacı mansura bildiklerini, keşiflerini her yerde söylememesi konusunda onu ikaz etmiştir. ne var ki bazen serdeki coşkunluğa hiç birşey set çekemiyor. bu da ilahi kaderden olsa gerek...

Farketmez, menkıbelerin delilsiz olması onlardan hikmet devşirmek içindir. Hukuki hüküm çıkaracaksanız delil isterim. Bunun için de bahsettiğin kitaplar yetmez. Yani tezkiretül evliyadan hukuki hüküm çıkaramazsınız.

Bir kitap tavsiyem, kitabın adı :

Dili kesildi, cesedi yakıldı, elleri ayakları kesildi diye.. bu idam mıdır yoksa katletmek midir :)

Şeriat gereği idam edilmiştir. Hunharca katletmek deyimi çok yanlış ve ayıp. Zira kadılar Şeriatçe hüküm vermekle görevlidirler. İdam edilende, idam edende haklıdır.

?Sen?Ene?l-Hak? dedin. Ben?Ene?l-Hayr? dedim. Sana rahmet olundu, bana lanet edildi. Bunun hikmeti nedir?

Birisi şöyle cevap veriyor: "Enel hak demeseydi de, enel batıl mı deseydi? Yani, ben hak değilim, ben batılım mı deseydi?.."

İdam edilip bırakıldı mı...?

Bunların başında Şibli, İbn Ata, İbn Hafif ve Faris gelir.

Diğer büyükler ise şatahatlarının farkındadır. Şatahata, sonradan şatahat olduğunu bilecek şekilde bir derece cevaz vardır. İdamı gerektirmez. Ama şatahatta ısrar, özellikle akaide müteallik meselelerde inatlaşmak, idamı gerektirir, çünkü fitneye sebeptir.

?Özür dile ki zindandan çıkarsınlar!?

Halk ikiye bölündü. Bir kısmı zahire göre hükmetti, Hallac-ı Mansur?u inkar etti ve sözüyle dinden çıktığını ileri sürdü. Bir kısmı da Hallac-ı Mansur?un bu sözüyle benliğini reddettiğini ve Hakkı dilediğini savundu.

Bilinmelidir ki; Tasavvuf yolunun büyük sultanları, Pek çok Alimlerimiz Hallacı haklı bulmuş, savunmuş ve görüşlerini paylaşmışlardır.

Hallac-ı Mansur mahkemeye çıkarıldı, hapse atıldı, kendisine işkence edildi.

-"Bayezid'in «Şanım ne yücedir; kendimi tesbih ederim! Ben sultanların sultanıyım!.." sözü bir işba, halinin ifadesidir. Yani, O'nun manevi susuzluğu, küçük bir tecelli ile giderilmiş oldu. Ruhu artık talebsiz bir hale geldi. Sekre sürüklendi. Okyanusun hacmi sonsuzdu, lakin O'nun istiabı bu kadardı.

Hallac-ı Mansur o sırrı açığa vurmuş. Vede ölmeden birgün önce kendisine "aşk nedir" diye soranlara aynen idam edileceğini, parçalara ayrılacağını vede nil nehrine atılacağını kendi lisanıyla anlatmış bir güzel... Gerçekten onların haline akıl sır ermez ne desek boş... Ama ben kendimce diyorum ki ona göre aşk'ın tarifi buysa her herhalde bu ölüm şekli bizlere hunharca gelsede sonuçta onun vuslatı olmuş...

?Sen enaniyetine güvendin ve benlik eyledin. Ben ise enaniyetimi inkar ettim, benliği kendimden uzak eyledim. Benliğimi Hak'ta gördüm!?

cevaplarınız için teşekkur ederiz...

?Sana azap eden ve seni asan halka Cenab-ı Hak nasıl muamele eyledi?

Bayezid-i Bistami ve Cüneyd-i Bağdadi bu tarikat sarhoşluğundan sonradan çıkmışlardır.

Zahiren kelime manası; "Ben Hakk'ım" demek olan bu sözün hakiki manası: "Ben yokum. Hak vardır." demektir.

Hallac'ın idamı doğru bir karardı. Tevbe etmesi istenmiş, etmemiş. "Delidir" diye bırakılacak hali de yok çünkü akıllı olduğu sabit.