1- Hakikatı gösteren ilim

"Allah hikmeti dilediğine verir. Kime hikmet verilirse, ona pek çok hayır verilmiş demektir.

bilmek ve bildiği ile amel etmek,

Hikmetin ne olduğu hakkında alimlerin çeşitli görüşler bildirmişler, şöyle demişlerdir:

Böyle gizli şeyleri bilen Allah'ın has kulları, can aleminde kalplerin casusudurlar. Onlar bir bakışları ile hayal gibi kalbin derinliklerine giriverirler, insanın kalbindeki sırları keşf ederler. Serçenin bedenindeki tertip nedir ki doğanın aklına gizli kalsın. Allah'ın sırlarını bilen kamil velilere karşı kulların ne sırrı olabilir?

Zahiri Şeriat ile zıt düşmediği sürece muteberdir.

Hikmet verilen kişiye Hakim denir. Lokman kendisine hikmet verilen bir zat idi. Peygamber olduğunu söyleyen alimler var ise de hakim bir veli olduğu görüşü daha yaygındır. Rabbimiz Teala "Andolsun biz Lokman'a hikmeti verdik...(4) buyurur.

Bir grubu tanıtan elbisedir. Avam kıyafetinde bulunan bir veliye de 'o avamdandır'derler. Aslında cahil olsa bilr o elbiseyi giydiği için ona 'hoca, şeyh, efendi, mürşi, alim' gözüyle bakarlar.

Benim Canım Sultanım müridlerini NAZAR'la terbiye eder...

Allahu Teala'nın ahlakı ile ahlaklanmak,

Allah'ın emrindeki anlamı kavrayabilmek,

Bakara, 269

niçin ve neden diye sormaya ihtiyaç bırakmayacak ilim, ledünni ilim,

deniz kaplımbağası caretta caretta misali yumurtalarını nazar ile olgunlaştırır, kıvama geldimi yavru caretta doğar...

Lokman yanına gelince, kavundan bir dilim kesip ona verdiler. O da şeker ve bal yer gibi onu iştahla yedi. Yediği yedi dilime ulaştı. Onun böyle iştahlı olarak yemesi, efendisinin de canını çektirdi. Efendisi, Lokman'a:

vesveseyi ayırt edecek gerçek ilim,

hayret verici bir vahdet sırrının kendisini gösterdiği kalptir."

varlıkların özündeki manaları anlayabilmek,

amelden maksadın ise marifet ile sağlaştığını açıklamışlarve şöyle demişlerdir:

Bakırlar onun için altın olur. Muhabbetten ölüyü diriltirler. Nice padişahı kul ederler. Bu muhabbet irfanın neticesidir. İrfansız birisi, muhabbet tahtına nasıl oturabiiir? "(5)

- Ben senin nimet veren elinden o kadar çok yedim ki, onlara karşı utancımdan iki kat oldum. Bir defalık acı bir şey gördüm, onu tatdım. Bunun için de sana söylemekten sıkıldım.

Lokman'ın efendisi, onun artığını yer, içer ve neşelenirdi, Onun yemediği şeyleri ise dökerdi. Lokman olmadan bir şey yiyecek olsa iştahı olmazdı.

- Padişahım!. Bana öyle bir teklifte bulunmaya utanmıyor musun? Bundan vazgeç. Zira senin iki hakir kölen var. Onlar sana zaten emir vermektedirler, deyince padişah şaşırmış şöyle sormuştu:

Alimlerimiz, bütün bu özelliklerin ilim adı altında toplandığını açıklamışlar,

"Sözde ve fiillerde isabetli davranmak,

" Lokman, pak ve tertemiz kalpli biriydi. Evvelce o köleydi. Efendisi onu, kendi oğullarından bile değerli görürdü. Onun için önemli işlerde ona görev verirdi. Çünkü Lokman, köle olmakla beraber nefsinin heva ve hevesinden kurtulmuştu.

Değilse Batınilerin durumuna düşülür. Allah korusun.

- Bana emir verebilen o iki köle kimdir? Söyle de bileyim. Zira bu benim için bir zillettir.

allah bizleri veli kullarıyla beraber kılsın.

Bunun üzerine şeyh şöyle dedi:

derin ve yararlı bilgiye sahip olmak,

caretta caretta :)))

Allahu Teala şöyle buyuruyor:

Bütün bunlardan sonra iki şey ortaya çıkıyor:

- Git, oğlum Lokman'ı çağır, dedi.

Ama efendi ağzına lokmayı alınca adeta gözlerinden ateş çıktı, dlii kabardı, boğazı yandı. Kavunun acılığında kendinden geçti. Bir müddet sonra Lokman'a şöyle dedi:

Ancak akıl sahiplen duşünup ibret alırlar

- Biri gazap diğeri ise şehvettir.

- Dile benden ne dilersen!..

"Lokman kendisi aslen Habeşli idi. Davud muasırı idi. İsrailoğullan arasında bulunmuş, hakim, alim bir mübarek zat idi. Kuran-ı Kerim'de Lokman suresi vardır. Mevlana Celaleddin-i Rumi Hazretleri şöyle diyor:

Ama şeyh, padişaha:

Lokman, efendisine her yemek getirdiğinde, efendisi hemen Lokman'ı arar buldururdu. Ta ki Lokman o yemeğe el uzatsın, bir lokma alsın da efendisi onun artığını yesin diye.

meselenin sadece bilmek değil amel olduğunu,

- Bir parça kalınca onu da ben yiyeyim ne kadar tatlı kavun olduğunu anlayayım, dedi.

Şeker veren elinin lezzeti, bu kavunda nasıl acılık bırakır? Acılar muhabbetten saflaşır. Dertler sevgiden şifaya dönüşür.

Lokman'ın efendisi, dış görünüşe bakılırsaefendi idi. Ama gerçekte köle idi. Lokman da onun efendisi olmuştu.

Ama onda yalancı bir zühd hayatı vardır. Oysa hakiki zühd ile tanınmak gerekir. Bunu anlayabilmek için basiret nuru ile bakmalıdır. Taklitten ve iğreti olmaktan arınmış bir nur olmak gerek. Öyle ki insan, bir kimseyi fiili sözunu işitmeden tanıyabilsin.

Bir gün efendiye hediye olarak bir kavun getirmişlerdi. Efendi kölelerden birine:

Onun için padişahlıktan, saltanattan, hükmetmekten vazgeçmiş olan kişi, hakikatin padişahıdır. Onun nuru ay ve güneş olmadan da parlar. Kendisi manevi bir hazine olan zatın, hazinesi zaten vardır. Hakikatte varlık, varlığa düşman olan kimsenindir.

İlmi Ledün

Hani padişahın biri vardı. Konuştuğu bir şeyhe ihsan ve ikram etmek için bir gün şöyle demişti:

güzel ve doğru işlere yönelmek,

-Ey cihanın canı!. Zehir gibi acı kavunu nasıl yedin? Böyle bir kahrı nasıl lutufsandın? Bu nasıl sabırdır? Bunu nasıl elde ettin? Bu kadar acıyı ben yiyemem, artık bu kadarını yeterli gör, niye demedin?

Ters görünen şu alemde bu gibi haller çoktur. Çöle kurtuluş yeri denmiştir. Altının kıymetini kuyumcu, incinin değerini mücevher satan, gülün kıymetini bülbül bilir. İsim ve renkler, dünya ehlinin aklına tuzak omuştur.

veliler veli ise zaten terbiye alınmamışlar mı?

Basiret sahibi olan arifler, akıl yolu ile kalplere girerler. Orada ne olduğuna bakarlar. Müşahede ederek kalpte olanı bilirler. Bunun lafını yapmakla kalmazlar.

Lokman, efendisine şöyle dedi:

2- Eşyanın aslını öğretecek marifet ilmi

Madem ki vücudumun her bir parçası senin nimetlerin sayesinde olgunlaştı. Eğer ben bir acıdan dolayı feryat edecek olursam yüzlerce yolun toprağı vücudumun üzerine olsun!...