İslamiyet?te büyük tefrikaya sebep olan bu sözü Ebu Hanife hazretleri kabul etmez, bir kimsenin günah işlemekle dinden çıkmayacağını, sadece haram işlemiş olacağını, bunun ise azabı gerektireceğini, Ehl-i sünnet vel cemaat mezhebinin böyle olduğunu bildirerek Haricilerin sözlerine karşı uyanık olunmasını emrederdi.

İmam-ı Azam?ı sevenlerin artması Emeviler tarafından hoş karşılanmaz. Halk üzerindeki etkisini kırmak için Irak valisi Yezid b. Hubeyre tarafından kadılık teklif edilir. İmam-ı Azam bu teklifi reddedince günlerce süren işkencelerden sonra hapsedilir. Fakat halkın tepkisinden korkulduğu için kısa bir süre sonra serbest bırakılır.

- Evet dediğiniz gibidir. Şimdi söyleyin bakalım, bu hasletler imanın nesidir, yarısı mı, üçte biri mi veya hepsi midir?

Ameli Açıdan Mezhepler

- İnsaf ile mi, yoksa isyan ve inat ile mi konuşacağız?

İşte İmamı Azamın talebelerine ve onların sünnete bağlı mezhebine Hanefilik dendi. Bugün dahi 900 milyon sayıda müslümanın ona bağlı olduğunu okumuştum.

Fıkıh konusunda büyük bir boşluk olduğunu hissedince ticareti bırakarak bu konulara yönelmeye başladı. Bu arada kendisini daha da geliştirerek Kuran ve sünnetten hüküm çıkarmaya, hadis rivayetlerini araştırmaya, sahabenin ihtilafa düştüğü konuları öğrenmeye koyuldu.

İmam-ı Azam?ın Ebu Yusuf?a öğütlerinin bir kısmı Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri?nin Marifetname isimli eserinde geçmektedir. Aşağıdaki alıntılar bu eserden alınmıştır:

En önemli iki talebesi ki onlar da müctehid imamdır. İmamı Muhammed, Abbasi Devletinin Şeyhülislamı olmuştur. Zaten artık her şeyin yazıya geçirilmeye başlanması, kağıdın Çinden İslam dünyasına girmesi nedeniyle talebeleri onun ictihadlarını yazıya geçirmişlerdir.

Mezhep imamları Peygamber değildir. Yeni bir din de getirmemişlerdir.

Biz Hazret-i İmamın kalbleri ihya eden sözlerini dinliyorduk. Kılıçları omuzlarında asılı bir sürü sapık izin almadan içeri girdi. Hazret-i İmamı öldürmek istiyorlardı. Dediler ki:

yazının başında tek şart bu değil ama..

- Mademki imanlı olduklarına kendiniz şehadet ediyorsunuz, o halde onlardan ne istiyorsunuz?

Alimlere tabii olmak Kuranda geçer.

Eh-i Sünnetin içinde farklı mezheplerin hepsi hak dairededir ve doğru yol üzerindedir. Aralarındaki farklılık fitne değil, rahmet olacak şekildedir. Onun için bir mezhebe bağlı mü'min, diğer hak mezhebi de tasdik etmelidir.

Ehl-i Sünnet itikatında, ameli konularda dört mezhep vardır:

Gelenler yine inat ve isyanla konuştular:

- Her işte insaflı olmak, doğru söze karşı kalblerin saf olması gerektir, dediler.

yolunu şaşırmışlar başkasını da şaşırtırlar...

"Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacak; birisi hariç diğer hepsi Cehennem'de olacak" Oradakiler, hayretle: "O kurtulacak grup hangisidir Ya Rasulallah" diye sordular, Efendimiz : "Benim ve Ashabımın yolunda olanlar." buyurdu. (Tirmizi, iman; 18.)

İmam-ı Azam, talebelerine şu esasları tatbik ettikleri takdirde ilimlerinin sağlam temellere oturtulabileceğini söylemiştir:

Her taleben kendisini senin oğlun bilsin. İlme çalışma gayretleri her geçen gün çoğalsın. Seni dinlemeyen avamla ve pazardakilerle konuşma. Doğruyu söylemekte kimseden çekinmeyesin. İbadetin avamdan çok olsun, az olmasın. Küfür ve bid?at ehl-i ile oturup konuşma, müsait ortam olursa dine davet et. Bu nasihatleri bizden canı gönülden kabul et. Zira bunları senin ve herkes için vasiyet ettim. Bu yolda gidesin, halkı da Hak yoluna getiresin.?

2) Şafii mezhebi; İmam-ı Şafii tarafından kurulmuştur.

Ama kendisi, Mutezleye kendini kaptırmış Halifelerden çekmiştir, onların fikri yapısındaki bir devlete Kadı olarak hizmet vermesi, onlar tarafından kullanılması anlamına gelirdi. Ve kendini feda etmiştir.

Uzun süre Hicaz?da yaşayan İmam-ı Azam, yönetim Abbasiler?e geçince tekrar Küfe?ye döndü. Fakat Abbasi yönetiminde de değişen pek birşey olmamıştı. Abbasi Halifesi El Mansur kendisine Bağdat kadılığı teklif ettiğinde, O?nun cevabı şöyle oldu: "Eğer ben bu vazifeyi kabul etmediğim taktirde Fırat nehrinde boğulmakla tehdit edilirsem, boğulmayı tercih ederim. Sizin etrafınızda ikrama ihtiyacı olan çoktur." Bu cevap üzerine Abbasi Halifesi El Mahsur, O?nu fikirlerinden döndürmek için günlerce işkence yaptırdı. İşkence sırasında sağlığı bozulunca İmam-ı Azam, Hicri 150 yılında Bağdat?ta vefat etti. Türbesi hala her yıl yüzbinlerce Müslüman tarafından ziyaret edilmektedir.

selam olsun..:))

- La ilahe illallah Muhammedün resulullah derler, Peygamber aleyhisselamın Allahü tealadan getirdiklerini kabul ederlerdi, fakat bu büyük günaha duçar oldular.

Abbasi Devleti, kapıldığı ehli sünnet dışı Mutezile mezhebinden, İmamı Azam'ın talebeleri sayesinde kurtulmuşlardır.

2) Alimlerle birlikte olmak ve bulundukları çağdaki her türlü fikir hareketiyle temasta bulunmak.

İmam-ı Azam, bir çok İslam alimi ile biraraya geldikten sonra, çağın en büyük alimlerinden Hammad b. Ebu Süleyman?a bağlanır. Çok şey öğrendiği hocası vefat edince bütün gözler O?na çevrilir.

Bunlardan 800 tanesinin hayatı yazıya geçirilmiş ve talebeleri Abbasi Devletinin farklı yerlerinde müftülük yapmışlardır.

İmam-ı Azam hicri 80 yılında Küfe?de doğmuştur. Asıl adı Numan b. Sabit?tir. Yaşadığı bölge itibariyle bazı rivayetlerde O?nun Türk asıllı olduğu söylenmektedir. Ticaret uğraşan varlıklı bir insan olan babası, Hz. Ali ?nin halifeliği sırasında onun hayır duasını almıştır.

Tutuklanan İmamı Hanbel gibi alimler serbest bırakılmış, Kuran mahluktur, görüşünü dayatan devlet kendini geri çekmiştir. Ve o zamndan yıkılışına kadar Abbasi Devleti Ehli Sünnet olmuştur. Bunda İmamı Azam'ın talebelerinin payı büyüktür. Bu şeref onca talebeyi dosdoğru imanla yetiştiren İmam'a aittir.

neden mi.. anlamadan okumadan küf tutmuş bir topluluk..

- Hasbünallah, soracaklarınızı sorun. Konuşalım.

Onlara yumuşak davran hoş muamele et. Onlardan hiçbirine can sıkıntısı ve bezginlik gösterme. Kendini onlardan biri imiş gibi tut.

Hariciler, Hazret-i İmamın, Harici mezhebinin bozuk olduğunu anlattığını duyunca galeyana geldiler. İçlerinden kırk tane eşkıya şöyle bir karar aldılar:

Hanefi Mezhebi ve İmam-ı Azam Ebu Hanefi

Risale-i Reddi Havariç, Reddi Kaderiyye, El Fıkıhu?l Ekber, El Fıkıhu?l Ebsat.

İmam-ı Azam?ın ölümünden sonra talebeleri, O?nun fikirlerini, rivayet ettiği hadisleri sistemli bir hale getirerek yeni eserler oluşturdular. İmamlarının görüşlerinin ışığında yeni hükümler çıkararak İslam coğrafyasına dağıldılar. Böylece İmam-ı Azam?ın görüşleri bir mezhep halini aldı. Günümüzde, Türkiye, Balkanlar, Kafkasya, Sibirya, Çin, Pakistan, Arnavutluk, Mısır, Filistin, Suriye ve Irak?ta Müslümanlar Hanefi mezhebine göre amel etmektedirler.

kuranda var işin içinde.. inanıyormuyuz evet.. bildiğimiz ayetleri yazıyormuyuz maalesef hayır..

Alimler, Peygamberlerin varisleridir buyuruyor Resulullah Aleyhiselat u vesselam.

İtikad ve amelde bütün hak mezheplerin buluştuğu nokta Kur'an ve sünnetin çizdiği noktadır. Bu mezheplerin bütün çabaları Allahu Teala'nın ve Resulünün muradını anlamak, anlatmak ve yaşamaktır.

hoş.. ehli sünneti anlatırkende kuran ayetlerinden yararlanma yok..

yazıyoruzda işimize geleni...

İmam-ı Ebu Yusuf anlatır:

- Bu üç şey imanın tamamıdır. İman ancak bunlara denir.

Bilmiş ol ki amel ilme uyar. Nasıl ki aza gözün görmesi sayesinde hareket eder. Az dahi olsa amel ile ilim, çok amel ile cehaletten daha faydalıdır. Bu şuna benzer: Çölde bir adamın yanında az miktar azık bulunsa bile doğru yolu biliyorsa kurtulur. Bu adamın durumu yanında çok azık bulunup da yolu bilmeyen adamın durumundan daha hayırlıdır. Cenab-ı Hak şöyle buyurur?Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Bunu ancak akıllı olanlar anlar.? (Osman Keskioğlu, Ebu Hanefi, M. Ebu Zehra, s. 177 )

?İnsanların iyiliğini isteyici ol ve onlara nasihat et. Halk, hareketlerini beğenip seninle görüşmek istediğinde onların sohbetlerine git. Meclislerinde insanları ve kendini tevkir ile ilim müzakere edesin.

Sana gelenlerin hepsine bir nevi ilim göster, herbiri senden birşey öğrensin. Onlara kıymetli şeyler ver, ehemmiyetsiz şeylerle uğraşma. Onlarla arkadaş gibi ol, hatta şaka yollu latifeler yap. Zira dostluk ve samimiyet ilme devamı sağlar.

Eş'ariyye mezhebinin imamı Ebu'l-Hasen el-Eş'ari'dir. Asıl adı Ali b. İsmail olup, hicri 260, miladi 873 tarihinde Basra'da doğmuştur. Nesebi Ashab-ı Kiram'dan Hz. Ebu Musa el-Eş'ariyye'ye ulaştığı için ona nisbetle "Eş'ari" diye anılmıştır. Hicri 324, miladi 936 tarihinde Bağdat'ta vefat etmiştir. Amelde Şafii mezhebine bağlı olduğu için itikadi görüşleri daha çok Şafiiler arasında benimsenip yayılmıştır. Malikiler de itikatta bu mezhebi benimsemişlerdir. Matu-ridiler ile Eşariler, çok az konuda farklı görüşlere sahiptirler.

herşey hoş güzelde kuranda bunlara cok acıklık getiren ayetler var..

- Kılıçlar kınlarına girmez, kana boyanmak niyetiyle gelmiştir.

- Ya hangi dindendir?

Ama öğrencileri o kadar çoktular ve o kadar iyi yetişmişlerdi ki, Kuran ve Sünnete aykırı hangi görüş varsa silip geçtiler. Münazaralarda felsefecileri, dinde sapık yola girmiş olanları, tabiat ezelidir diyen tabiiyyuncuları... vs. mağlup edip İslam Devletini asıl yoluna soktular ve devlette görev aldılar, hizmet etiiler.

Hukuk, amel gibi konularda sahabe ictihadlarını toplayan, Kurandaki ilimleri Fıkıh, Kelam gibi ilimler halinde tasnif eden İmamı Azam çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir.

Hariciler kendi sözleriyle böylece mağlup oldular, hepsi de kılıçlarını kınlarına koyup bozuk mezheplerini bırakıp ehli sünnet oldular.

"Elinden geldiği kadar insanlara sevgi göster. Herkese selam ver, isterse aşağıda kimseler olsun. Başkalarıyla bir mecliste toplanır, aranızda bazı meseleler münakaşa edilirse ve senin bildiğine muhalif birşey söylenirse sen onlara muhalefet etme. Şayet sana sorarlarsa onlara bildiğin gibi haber ver, sonra bu hususta şöyle şöyle başka kavil de vardır, delili de şudur, diyerek kendi bildiğini söyle, böylelikle seni dinlerler ve senin ilminden dereceni anlarlar.

1) Bir ilim meclisine devam etmek ve bu meclisin genel havasını teneffüs etmek.

Ebu Hanife hazretlerinin zamanında Harici mezhebinde olanlar çoktu. Harici mezhebinde olanlar, şöyle düşünürlerdi:

- O halde kılıçlarınızı kınlarına sokunuz, böyle yalın kılıç durmanız insafla bağdaşmaz.

Ona iftira atanlar, onu tanımayanlardır. Kurana uyacağız, niye mezhep imamına uyalım, diyenler ilim cahilidirler.

30 yıllık medrese hayatı boyunca 4.000?den fazla öğrenci yetiştirdi. İmam Yusuf, İmam Muhammed, Hasan b. Ziyad gibi her biri başlı başına müçtehid olan öğrenciler yetiştirmiştir.

İmam-ı Azam genç yaşta Kuran?ı ezberledi. Arap dili ve edebiyatı, fıkıh, hadis ve kelam ilimlerinde kendisini geliştirdi. Bulunduğu yöredeki sapkın dini görüşlere sahip olan insanlarla tartışarak birçoğunu ikna etmeyi başardı. Böylece Ebu Hanefi ismi duyulmaya başladı.

İmam-ı Azam?ın günümüze ulaşan eserlerinden bazıları şunlardır:

ama dikkati çeken bazı şeyler var..

evet hep bilinen şeyler ve sabit fikirler..

ama boşverin nede olsa imamlarımız var..

Fıkıh ve İtikad alanında ortaya çıkan hak mezhepler Kur'an ve sünnet çizgisinden ayrılmazlar. Mezhep, yeni bir din değil, dinimizin itikat, ahlak ve terbiye alanında hizmet veren kuruluşlardır, dinin aslı nasılsa o şekilde bir anlayışla ifade edilmesidir. Hepsi ciddi bir ihtiyaçtan ortaya çıkmıştır. Hepsinin kaynağı Kur'an ve sünnettir.

- Bu üç haslet imandır.

3) Hanbeli mezhebi; İmam-ı Hanbeli tarafından kurulmuştur.

Yaptıkları şey, Kuran, Sünnet ve icmaya bağlı olarak ictihad yapmışlardır.

olayları akışına göree değerlendirmekten muaf..

peygamberimize uyuyormuyuz.. evet.. bildiğimiz ve hiççoktan insanımız bağlı olduğu hadisleri yazıyor..

ayetler arasında bağlantı kurulmuyor..

İmam-ı Azam Ebu Hanefi?nin eserlerinden bazı alıntılar örnek vermek gerekirse;

- Sana iki sualimiz var, bize cevap ver. Bizim istediğimize uygun cevap verirsen kurtulursun. Mezhebimize aykırı cevap verirsen kaçamazsın, seni burada öldürürüz.

İmamı Azam ve talebeleri sanki Kurana ve sünnete uymamışlar mıdır. Allah Lokman suresinde bana inabet edenin yoluna uy, buyuruyor.

Hazret-i imam onların bu haline aldırmayıp buyurdu :

kuranda bahsedilenler tarih bilgisiymiş gibi.. yada sadece geçmişte yaşamış 3-5 kişinin yorumlayabileceği olaylarmışgibi ders almadan devam..

Bir mü'min itikadını düşündüğü gibi, fıkhını ve ahlakını da düşünmek zorundadır. Çünkü her birisi diğerinin parçası ve tamamlayıcısıdır. Fıkıh insanın, hayatının her alanında lehindeki ve aleyhindekileri bilmesi demektir. Din; iman, ibadet ve güzel ahlaktan oluşmaktadır.

- Bir kimse şarap içip sarhoş olarak ölse, bir kadın da zina edip doğurduğu çocuğu öldürse, kendisi de nifas hali bitmeden ölse, bu iki facirin hallerinin ne olduğunu, namazlarının kılınıp kılınmayacağını bize anlat.

Bu kurtulan fırkaya "Fırka-i Naciye" denir. Bu fırkanın bir diğer ismi de "Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaat" fırkasıdır.

Allah her şeye kadirdir.

Maturidiyye ve Eş'ariyye mezhepleri Eh-i Sünnet inancını temsil etmektedir. Bunlardan başka bir çok itikadi görüş ve mezhepler ortaya çıkmıştır. Bunların başında Hariciyye, Mutezile, Mürcie, Cebriyye ve Müşebbihe grupları gelir. Bunların da bir çok kolları mevcuttur. Bu gruplar Ehl-i Sünneti temsil etmemektedir.

- Hiç birisi değildir.

Maturidiyye mezhebinin kurucusu İmam Maturi'dir . Tam adı Muhammed b. Muhammed'dir. Künyesi Ebu Mansur olup, daha çok Ebu Mansur Maturidi diye anılır. Hicri 238, miladi 852 tarihinde Semerkand'ın Maturid köyünde doğmuştur. Doğduğu yere nisbet edilerek "Maturidi" diye anılmaktadır. Hicri 333, miladi 944 tarihinde yine Semerkant'ta vefat etmiştir. Genel usulü, vahiyle birlikte aklı da kullanmak ve gerektiğinde ayet ve hadisleri akılla yorumlamaktır. Hanefiler ve Türklerin çoğu itikatta Maturidi mezhebini benimsemişlerdir.

4) Maliki mezhebi; İmam-ı Malik tarafından kurulmuştur.

hakim değiliz.. okunmuyor..

İmamı Azam Ebu HAnefi'den Allahu teala celle celaluhu razı olsun. Onun sancağı altında Resulullah Aleyhiselama gitmeyi nasip etsin. İnşallah.

Ehl-i Sünnet demek, Kur'an ve sünnetin öğrettiği şekilde inanan ve yaşayan Müslümanlar demektir. Ebedi kurtuluşa vesile olacak iman ve Allahu Teala'yı tanımak, ancak Ehl-i Sünnet itikadına sahip olmakla mümkündür. Sünnete uymak için Peygamberimiz ?in Kuran uygulamalarını ve Ashab-ı Kiram'ı tanımak ve takip etmek gerekir. Çünkü bizimle sünnet arasında onlar köprü vazifesi görmektedir. İman ve İslam konusunda Ashabın yerini ve gereğini Allah Resulü Efendimiz şöyle belirtmiştir:

Ehl-i Sünnet anlayışını anlatırken Selefiliği de anlatmak gerekir. Selefilik adı, halef-seleften gelir ve selef, Hz. Peygamber 'e en güzel şekilde uyan ilk nesle ve onları güzelce takip edenlere verilen genel bir isimdir. Selef akidesi itikadi mezheplerin ortaya çıkmasından önceki Müslümanların akidesidir. Yani Ashab-ı Kiram'ın ve Tabiin neslinin akidesidir. Bu mezhebin temel anlayışı, ayet ve hadislerin verdiği haberleri olduğu gibi kabul etmektir. Daha sonraları Müslümanların arasında itikat alanında iki hak mezhep doğmuştur. Bunlar, Maturidiyye ile Eş'ariyye mezhepleridir.

Bu bölümde mezhep imamlarımız ve onların görüşleri üzerinde duracağız.

- Onların hallerini ve hasletlerini saydınız. Bu üç şey iman mıdır, küfür müdür, insafla konuşup doğrusunu da siz söyleyin.

Denemedikçe kimsenin dostluğuna güvenme. Alçak ve hasis olan kimseyle dost olma. Güzel ahlaklı geniş yürekli ve derya gönüllü ol. Elbisen temiz ve yeni olsun. Binek atın iyi olsun. Güzel kokular kullan. Yemek yedirmekte cömert ol ve herkesi doyur. Bir fitne fesad duydun mu onu ıslah için koş. Seni ziyaret edenleri de, etmeyenleri de sen ziyaret et. Sana ister iyilik yapsınlar, ister kötülük sen daima iyilik yap. Affet ve bazı şeylere göz yum. Sana eziyet veren şeyleri terket, hakkı yerine getirmeye çalış. Arkadaşlarından hastalananları ziyaret et, göremediklerinin durumunu soruştur. Sana gelmeyenlerle sen alakadar ol."

3) Kendisine önemli ve üstü kapalı meseleleri açıklayan üstadının yanından ayrılmamak.

Tarih byunca Abbasiler, Selçuklular, Osmanlılar gibi onlarca cihan çapında İslam devleti bu mezhebe bağlıdırlar.

- Önce siz insafla şu sorularıma cevap verin. Onlar yahudi, mecusi veya hıristiyan mıdır?

Bir kimsenin Ehl-i Sünnet olup olmadığı, özellikle onun itikadi görüşlerine bakılarak bilinir. İtikadi sahada Ehl-i Sünnet çizgiyi benimsemiş olan bir kimse, Fıkhi/ameli sahada dört mezhep dışında kalan bir mezhebi iltizam etmiş olabilir; ya da müstakil mezhep sahibi olduğunu ileri sürebilir. Onun bu iddiasını tartışmak ayrı bir konudur; itikadi tercihi ile bu nokta birbirine karıştırılmamalıdır.

1) Hanefi mezhebi; İmam-ı Azam Ebu Hanefi tarafından kurulmuştur.