g-Her bir hacı ortalama 5-6 sene bekleyerek ve büyük umutlarda ve de hayatında bir defa hac yapma fırsatı bulmaktadır.. Bu fırsatı vacipleri eksik yaptırarak mahrumiyete dönüştürmeyin.. Hiç bir mantık diğer Hanefi Hacılar Müzdelife'de sabah vakfe yaparken ve tüm Şafii Hacılar Mina'da vakfe yaparken bunlardan ayrılmayı ve nev-i ülkesine münhasır böyle uygulamayı meşrulaştırmayı desteklemez.. Bir kere Haccın ruhunda var olan topluca hareketin aleyhine bir fetvadır bu.. Hiç olmazsa en azından hacıları bilinçlendirin ve onların kurban borçlusu olduğunu uyarın ki bu kadar beklenti, emek ve maddi özveriyle geldikleri bu kutsal mekanda 100-150 euro yüzünden bu eksikliği kısmen telafi imkanından mahrum olmasın.. Ne vacipleri yaptırmamak ne de telafiden bahsetmemek tam anlamıyla kolaycılıktır.. Diyanetin aldığı sorumluluğu, ve bunun muhtemel vebalini hayal edemiyorum!

Cumhura göre vakfe zamanı gecedir..

laçkalık had safhada.

Sonuç: Diyanetin Tabloda verdiğiyle uygulamada sergilediği farklı.. Bakara Suresi 196. "Haccı ve umreyi Allah için tam yapın "

d- İbn Abidin:

Müzdelife'de Vakfe

Bu bir zühuldür. Zira Fıkh-ı Şafii kitaplarının hepsi bunun sünnet olduğunu söylemektedir. El-Mebsut'ta İmam-ı Şafii yerine «Leys İbn-i Sa'd diye geçmektedir

Malikiler'e göre, arefe günü akşamı güneşin batışından bayram sabahı fecr-i sadıka kadar olan süre; Şafii ve Hanbeliler'e göre ise gecenin yarısından itibaren fecr-i sadıka kadar geçen süredir. Gece yarısı, güneşin batışı ile fecr-i sadık arasındaki sürenin ortasıdır.

Hanefilerde cem sadece Arafat'ta ve Müzdelife'de mümkündür.. Bunlar da Haccın menasikindendir.. Bunun haricinde cem isterse Harem'de olsun, mümkün değildir.. Hanefilerde mekruh vakit anlayışı Harem dahil her yerde geçerlidir..

Müslim C. 1 S. 418, Buhari C. 1 S. 228

Hanbelilere göre: Vaciptir.

Teşrik Günlerinde Mina'da Gecelemek;

3. Müzdelife vakfesini özürsüz olarak terk etmek.

f-el-Hidaye, el-Merginani:

Malikilere göre:Vacip.

Vakfeden dolayı sabah namazını alaca karanlıkta kılar. Sonra Müzdelife'de vakfe yapar. Bunun vakti, fecrin doğmasından güneşin doğmasına kadardır. Velev ki arefede olduğu gibi oradan geçerken olsun. Lakin sıkışıklık gibi bir özürden dolayı onu terk ederse, bir şey lazım gelmez. Tekbir, tehlil, telbiye ve Mustafa 'e salavat getirir, duada bulunur.

Buhari C. 1 S. 228, Müslim C. 1 S. 412

rahat okumak için:

d-Çok basit tedbirlerle ve hiç bir mazeret üretmeye gerek kalmadan Müzdelife vakfesi Hanefilere uygun şekilde yapılabilir.. Arafat'tan gece yarısı 12 den sonra ayrılıp Müzdelife'ye sabah namazı vaktine yakın intikal sağlanabilir.. Burada sabah namazı kılınıp vakfe duası yapılır ve Mina'ya doğru yola devam edilebilir.. Bu durumda Müzdelife'de geceleme sünneti tam olarak yerine getirilmese bile bu kaybın vacibin yerine getirilmemesine kıyasla çok daha küçük olacağı ortadadır.. Buradan Hanefi Hacılara tavsiyem, Müzdelife'de gruptan kopup diğer dünya Hanefileri gibi vacip olan vakfe zamanını beklemeleridir.. Sonuçta Hac çoğu için tek defa ele geçen bir fırsattır.. Eksik yapmamaya dikkat etmeli.

Abdurrahman Ceziri, Dört Mezhebe Göre İslam Fıkhı- 2, Çağrı Yayınları

a) Sa'y

Müzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırlan içinde bir bölgedir. Mina'dan Muhassir vadisi ile ayrılır. Haccedenlerin arefe gününü bayram gününe bağlayan geceyi burada geçirmeleri sünnet, burada vakfe yapmak ise vaciptir.

Haccın bir takım vacipleri vardır ki, en bilinenleri sekizdir:

-Arafat'tan indiğinizde Allah'ı Meş'ar-ı Haram denilen Müzdelife'de zikredin- ( ) ayeti kerimesine dayanarak rükün olduğunu söylemiştir. ( ) Zira böyle bir emirle rükniyet sabit olur.

Bak şöyle bir misal verelim...

Müzdelife vakfesinin zamanı, Hanefiler'e göre bayramın birinci günü (10 Zilhicce) tan yerinin ağarmaya başlamasından güneşin doğmasına kadar olan süredir.

e-el-İhtiyar, el-Mavsili:

Arafat vakfesi gibi Müzdelife vakfesinin sıhhati için de niyet ve ilim gerekli olmadığından, mezheplere göre yukarıda belirtilen süreler içinde, ister uykuda, ister uyanık, ister bayılmış halde olsun, çok kısa da olsa bir zaman diliminde Müzdelife sınırları içinde bulunan veya buradan geçen kimseler, bu vecibeyi yerine getirmiş sayılırlar. Geceyi Müzdelife'de geçirip sabah namazını erkence kılmak, namazdan sonra telbiye, tekbir, tehlil, zikir, dua ve istiğfar ile vakfeyi ortalık aydınlanıncaya kadar sürdürmek, ortalık iyice aydınlandıktan sonra güneş doğmadan Mina'ya hareket etmek ise bütün mezheplerde sünnettir.

f-Bu durumda en azından telafi olarak dem yani kurban gerekliliği üzerinde durulması gerekirken, Diyanet anlaşılmaz bir şekilde bunun da kolayını 'bir şey gerekmez' diyerek bulmuş gözüküyor.. Oysa yukarıda gördüğümüz gibi Müzdelife'de mazeretsiz olarak vakfenin terki Hanefiler için dem gerektiren bir husustur.. Şafiilerde Mina'da gecelemedikleri takdirde vacibin terkinden dolayı kurban yükümlüsü olmaktadır.. Diyanete soruyorum.. İzdiham, zorluk, güçlük gibi gerekçeler sadece Türk Şafiiler için mi geçerli? Tüm dünya hacıları Mina'ya çıkarken bizimkiler neden otellerde geceliyor? Biz Türkiye'den giden hacıların ayrıcalığı mı bu? Gökten sırf bize böyle bir emir veya ilham mı geldi?

Bunlar, hac ve umrenin vacipleriyle ve ihram yasaklarıyla ilgili cinayetler olmak üzere ikiye ayrılabilir.

d) Saçları tıraş etme veya kısaltma

"Bütün imamlar boynuna haç takacak, haç takmayanlar işten atılacak."

c- Ömer Nasuhi Bilmen İlmihali:

Haccın Vacipleri:

b-Diğer Hanefi kaynaklarında mutlak olarak vakfe zamanının sabah namazı vakti girdikten sonra olması gerektiği belirtilmiştir.. İhtiyata ve ibadetin ruhuna uygun olan budur..

...4. Haccın genel vaciblerinin dördüncüsü Mina?da gecelemektir. Acelesi olmayan kimselerin üç teşrik gününün gecelerinin büyük bölümünü Mina?da geçirmeleri şarttır. Ama acele edip ikinci teşrik gününde Mina?dan çıkıp Mekke?ye gitmek isteyen kişiden, üçüncü teşrik gününün gecesinde Mina?da geceleyip şeytanı taşlama yükümlülüğü düşer. Zira Yüce Allah buyurmuştur ki:

<a href="http://uye.memurlar. net/profil/2734684">lord. of. the. of arkadaşım.. Bizdeki Diyanet ile Maarif'e itimad edilmez.. Çünkü bu iki cumhuriyet müessesi hayli tahrib edilmiş...

«Sıkışıklık gibi bir özürden dolayı İlh... Lübab'ın ibaresi şöyledir: «Ancak bir illetten veya zayıflıktan dolayı olursa; yahut sıkışıklıktan korkan bir kadın olursa, ona bir şey lazım gelmez, Lakin Bahır sahibi, "Muhit'te sıkışıklıktan korkmayı kadın olursa diye kayıtlamamış, mutlak söylemiştir. Binaenaleyh erkeğe de şamildir." demiştir.

Diyanet İşleri Başkanlığının Hac Organizasyonu pek çok güzelliğinin yanında kritik yanlışları da içeriyor.. Bunlardan en önemlisi Hac ibadetinin eksik ifa edilmesi.. Hanefilere Müzdelife vakfesini; Şafiilere de Mina vakfesini eksik yaptırarak 2 mezhebin müntesiplerine de vacibi terk ettirmektedirler.. Aşağıda Diyanet işlerinin bu akıl almaz ve kabul edilemez hatasını ve çözüm önerilerimi sıralayacağım.. Sayılan fıkıh kitapları Hanefilerin temel kitaplarıdır:

... Güneş battıktan sonra Müzdelife'ye gelirler. Müzdelife'nin hepsi durak yeridir. Ancak Muhassir deresi, durak yeri değildir. İmam, Cebel-i Kuzah yanına iner. Akşam Namazı ile Yatsı Namazını ezan ve ikametle kılar. Burada Akşam ile Yatsı Namazı, Yatsı vaktinde bir arada kılınır. Akşam Namazı yolda veya Arafat'ta eda edilirse, fecr tülü etmediği müddetçe iade edilir... Sabah Namazını gales'de yani gecenin sonundaki alaca karanlıkta kılar. Ondan sonra vakfe yapıp tekbir, tehlil, telbiye ve tasliye edip dua yapar. Müzdelife'de bu vakfe vacibdir. Hatta özürsüz terk etmekte dem vacib olur. Sabah ortalık ağardığı vakit Mina'ya gelinir.

Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, 3. cilt, s. 497:

Şafiilere göre: Vacip.

Haccın müstakil vacipleri

Hanbelilere göre: Vacip.

«Alaca karanlıkta kılar Ki bu, sabah namazının ilk vaktidir. Bize göre bu yalnız buraya mahsus sünnettir. Yukarıda Haniyye'den naklettiğimize göre, arefe günü Mina'da sabah namazı da böyledir. Ama ekser-i ulemanın buna muhalif olduğunu da arz etmiştik. «Sonra Müzdelife'de vakfe yapar. Bu vakfe bize göre sünnet değil, vaciptir. Müzdelife'de fecre kadar yatmak ise, vacip değil sünnet-i müekkededir. Şafii bunların ikisinde de bize muhaliftir. Nitekim Lübab ve şerhinde beyan olunmuştur.

59- Hac veya Umre için ihrama girmiş olanların din yönünden yapmaları yasak olan şeylere "Cinayetü'l-Hac = Hac Yasakları" denir. Burada kasıt, yanılma, hataya düşme ve unutma birdir.

g-Kuduri:

Sa'y, tıraş olma ve saçları kısaltma aynı zamanda umrenin de vaciplerindendir. Bu müstakil vaciplerin dışında hac ve umre menasikine bağlı vacipler de vardır. Bu vaciplerin de bir mazeret olmaksızın terk edilmesi halinde dem gerekir.

Diyanetin kendi yayınlarından olan Hac İlmihali, s.303;

Haccın veya umrenin farzlarının yerine getirilmemesi halinde yapılan hac ve umre geçerli olmaz. Farzları ihlalin başka bir şeyle telafisi mümkün değildir. Haccın veya umrenin vaciplerinden birinin terk edilmesi durumunda Hacc veya umre fasit olmaz ise de mazeret olmadan tahrimen mekruhtur. Mazeret olmadan terk edilen veya zamanında yapılmayan her vacip için dem gerekir. Sadece umreyi veya sadece Haccı ilgilendiren bir vacibin terk edilmesi sebebiyle tek ceza gerekir. Hacc veya umrenin biri ''müstakil'' değeri de her bir menasikin vacibi olmak üzere iki çeşit vacibi vardır. Bu vaciplerden birinin bir mazeret bulunmaksızın terk edilmesi halinde dem gerekir. Bir mazeret sebebiyle terk edilirse herhangi bir ceza gerekmez.

b- Hac İlmihali, Doç. Dr. İsmail Karagöz, Mehmet Keskin, Doç Dr. Halil Altuntaş, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları/628,

Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, 3. cilt, s. 498:

ve bizim gibi laçkalık görmedim ben.. bizim haricimizdeki hanefiler müzdelifeyi yaptı bizdeki kürt kardeşlerimiz haricindeki şafilerde minada geceledi.. mina günlerinde kabede bir yerli halk bir de bizim türk hacılar vardı.. bu kadar traji-absürt bir durum.

Şafiilere göre: Binek gözcüleri ve su taşıyıcıları dışındakiler için vaciptir.

2... Şafiilere Göre, Haccın Vacipleri:

«Duada bulunur. Dua ederken ellerini gökyüzüne doğru kaldırır. Bunu Hindiyye'den Tahtavi nakletmiştir.

e) Veda tavafı

Hanefilere göre Müzdelife'de vakfe zamanı kurban bayramı fecrinin doğuşu ile güneşin doğuşu arasındaki süredir.. Çünkü Hz. Cabir ve Hz. İbni Ömer hadisinde de görüldüğü gibi Peygamber güneşin doğuşundan önce Mina'ya hareket etmiştir.. Dolayısıyla bunu fecrin doğuşundan önce veya güneşin doğuşundan sonra yapanların vakfeleri sahih olmaz. Vacip olan vakfe çok az da olsa sadece bir süredir. Sünnet olan miktar ise vakfenin ortalık iyice ışıyıncaya kadar sürmesidir. Müzdelife'de Kurban bayramı gecesi gecelemek vacip olmayıp sünnettir. Vacip olan yalnızca vakfedir. Tabi, en faziletli olanı vakfenin namazdan sonra olmasıdır. Buna göre sabah namazını alaca karanlıkta kılar ve sonra Meşar-i Haram'da Vakfe yapar.

Bayramın 2. ve 3. gününün gecelerini, eğer kalacaksa 4. günün gecesini Mina'da geçirmek:

"Bir şey lazım gelmez." Bir özürden dolayı terk edilen' her vacibin hükmü böyledir, Bir şey lazım gelmez. Nitekim Bahır'da beyan edilmiştir. Yani dikişli elbise giymek gibi yasak bir fiili bir özür dolayısıyla yapmak bunun hilafınadır. Çünkü özür ceza kurbanını ıskat etmez. Nitekim cinayetler babında gelecektir. Bununla, Şurunbulaliyye sahibinin, «Lakin buna şarihin "Sizden kim hasta olursa, yahut başından bir eziyeti bulunursa, fidye lazım gelir" ayet-i kerimesiyle açıkladığı hüküm lazım gelir. diyerek yaptığı itiraz sakıt olur. Evet az yukarıda Fetih'ten naklettiğimiz, 'Devesi kaçtığı için, Arafat'ı gün batmadan veya sıkışıklık korkusundan dolayı geçerse, ceza kurbanı lazım gelir." sözü varit olur. Buna da, Lübab şerhinden naklen cinayetler babında gelecek olan, "İhsar sebebiyle Müzdelife'de vakfeyi yapamazsa, bir ceza kurbanı lazım gelir." dediği yerde, "Bu mahluk tarafından gelme bir özürdür, binaenaleyh tesir etmez." diye cevap verilir. Lakin buna da, ulemanın sıkışıklık korkusunu burada Müzdelife vakfesini terk hususunda özür saymaları ile itiraz olunur. Cevabını da gördün.

Zira Abdullah ibn-i Mesud 'ın rivayetine göre Peygamber Efendimiz Müzdelife'de sabah namazını karanlıkta kıldırmıştır. ( ) Hem de Müzdelife'de sabah namazını erken kılmak, kişiye bol bol dua etmek için vakit bırakmış olur. Nasıl ki Arafat'da ikindi namazını öğle namazı vaktinde kılmak da bunun içindir. Zira Peygamber Efendimiz Müzdelife'de sabah namazından sonra yerinden ayrılmayıp ortalık aydınlanıncaya kadar dua etmiştir. ( ) Hatta İbn-i Abbas'ın rivayetine göre Peygamber Efendimiz Müzdelife'de, yaptığı duanın kabul olunduğu ve ümmetinin -kul hakkı da dahil- bütün günahlarının bağışlandığı müjdesini de almıştır. ( )

Hanefilere göre: Vacip. Bir an bile olsa fecirden sonra.

a) Hac Ve Umrenin Vacipleriyle İlgili Olanlar

b) Müzdelife Vakfesi

s.162: Mazeretsiz olarak Müzdelife Vakfesinin yapılmaması dem gerektirir..

1... a-Sıkışıklık ve izdiham meselesi: Gerek, Diyanet işlerinin kendi yayınlarından gerekse Hanefi fıkhının temel kaynaklarından anlaşılan husus; Müzdelife vakfesinin Sabah namazı vaktinin girilmesinden sonra yapılmasıdır.. Diyanet görevlileri hacıları gece yarısı vakfe yaptırarak sabah olmadan vakfe yerinden ayırıp Mina'da şeytan taşlamaya intikal ettirmektedir.. Bu uygulamaya gösterdikleri mazeret ise ibn Abidin'de geçen izahatlardan bir kısmı olsa gerek.. Oysa durum onların anladıkları ve uyguladıkları gibi değildir. Eğer sıkışıklıktan ve izdihamdan hareketle bunu fetvaya dönüştürüp böyle bir karar almışlarsa bu geçersizdir.. Çünkü Hanefiler hariç diğer mezhepler genelde gece yarısı intikale başladıkları için esas izdiham tam tersine onların hareketlendikleri vakit olmaktadır.. Kalabalığın nispeten seyreylediği vakit ise vakfenin vacip vakti olan Kurban Bayramının birinci gününün fecrinden sonra ve güneşin doğmasından önceki vakittir. Bu yüzden fetvaları ile uygulamaları kesin olarak çelişmektedir..

j-Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, 4. cilt, s. 63:

Müzedelife'ye varıldığında üzerinde meş'ale bulunan dağın yanına yerleşilmelidir. Çünkü Hz. Peygamber orada durmuştur. Gece Müzedelife'de kalınır: Bu sünnettir. Sabahın alaca karanlığında sabah namazı kılınır: İbn. Mes'ud Hz. Peygamber in böyle yaptığını rivayet etmiştir. Hacı burada kendini vakfeye ve duaya vermelidir. Namazdan sonra Meş'ar-i Haram'da biraz durulur: Hacı burada da olanca gayretiyle dua eder. Arefe bahsinde de anlatıldığı gibi, kendini duaya verir... Sabah namazından sonra imamla birlikte vakfe yapıp dua etmek müstehabdır. Zira Allah ; ?Meş'ar-i Haram'da Allah'ı zikredin.? diye emretmiştir. Tekbir, tehlil ve telbiye getirmeli... Sonra güneş doğmadan Mina'ya hareket edilir: Zira Hz. Peygamber de böyle yapmıştır. Ağır ağır gidilir.

METİN

c) Remy-i cimar

?Kim hemen iki gün içinde dönmekte acele ederse ona günah yoktur.?

Koyun Veya Keçi Kesmeyi Gerektiren Cinayetler

s. 154: Hac ve Umrenin vaciplerinin terk etmenin cezaları

Müzdelife Vakfesinin Zamanı

Sabah namazından sonra ortalık aydınlanıncaya kadar Müzdelife'de kalmak -biz Hanefilere göre-haccın bir rüknü olmayıp ancak vaciptir ve eğer kişi mazeretsiz olarak kalmaca ona kurban lazım gelir. İmam Şafii ise;

Birincisi; az bir zaman için de olsa, Müzdelife'de vakfe yapmak. Bunun vakti, kurban bayram günü sabah namazı vaktinden ortalık iyice ağarıncaya kadar devam eder.

Malikilere göre: Vacip. Kafilenin istirahat edeceği 2 vakit namazın birleştirilerek kılınacağı ve bir miktar yiyip içecek kadar bir zaman vakfe yeterlidir.. Gecelemek ise menduptur.

adamlar kendi ilmihalleriyle çelişir haldeler.

Ben derim ki: Bu, şeytan taşlarken sıkışmaktan korkmaya da şamildir. Muktezası şudur ki: Geceleyin giderek, hacılar gelip kalabalık olmadan şeytan taşlasa bir şey lazım gelmez. Lakin şüphesiz ki şeytan taşlarken ve yolda oraya varmadan sıkışıklık olması zamanımızda muhakkak bir şeydir. Binaenaleyh bundan, Müzdelife'deki vakfe vacibinin sukutu lazım gelir. En iyisi, sıkışma korkusunu kadınla kayıtlamalı ve Muhit sahibinin mutlak sözünü ona hamletmelidir. Çünkü kadın hakkında bu, açık bir özürdür. Bununla vacip sakıt olur. Erkek böyle değildir. Yahut Muhit'in mutlak sözü, hastalık gibi bir şeyden dolayı sıkışmaktan korktuğu zamana hamledilir. Onun için Sirac sahibi, "Ancak kendisinde bir illet veya hastalık yahut zayıflık olur da, sıkışmaktan korkarak geceleyin dönerse, ona bir şey lazım gelmez." demiştir. Lakin burada şöyle bir itiraz varit olabilir: Sair hacc ibadetleri dahi sıkışıklıktan hali değildir. Ulema açık olarak beyan etmişlerdir ki, bir kimse sıkışıklık korkusu dolayısıyla Arafat'tan dönerek güneş batmadan Arafat hududunu geçse, daha önce geriye dönmedikçe ceza kurbanı lazım gelir. Keza devesi kaçar da onu takip ederse hüküm yine budur. Nitekim bunu Fetih sahibi açıklamıştır. Şu da var ki, o kimsenin fecir doğduktan sonra bir an durmak suretiyle sıkışıklıktan korunması mümkündür. Bu suretle vacip yerini bulur ve diğer hacılar dönmeden o Mina'ya döner. Bunda, sıkışıklık korkusundan dolayı vakfeyi uzatma sünnetini terk etmek vardır. Bu ise vacibi terk etmekten ehvendir. O vacibi, ki rükün olduğunu söyleyenler de vardır. Şöyle de cevap verilebilir: Acizlik ve hastalık gibi şeyler dolayısıyla sıkışmaktan korkmayı, ulema burada ancak hadisten dolayı özür saymışlardır. Hadise göre Peygamber ailesinin zayıf olanlarını geceden göndermiş, fakat Arafat hakkında bunu özür saymamıştır. Çünkü bunda müşriklere muhalif olduğunu göstermek vardır. Müşrikler güneş batmadan dönerlerdi. Düşünülsün!

«Bunun vakti Yani cevazının vakti, fecrin doğmasından güneşin doğmasına kadardır. Lübab sahibi diyor ki: Bu vakfenin ilk vakti, bayram günü fecrin doğmasından başlar; sonu da güneşin doğmasında biter. İmdi kim fecir doğmazdan önce veya güneş doğduktan sonra orada vakfe yaparsa bu sayılmaz. Vacip olan vakfe miktarı bir andır. Velev ki az olsun. Sünnet olan miktarı ise, vakfeyi ortalık iyice aydınlanıncaya kadar uzatmaktır. Vakfenin rüknü, ister kendi fiili ile, ister başkasının fiiliyle olsun Müzdelife'de bulunmaktır. Mesela kendi emriyle veya emri olmaksızın uyurken veya baygın iken; yahut deli veya sarhoş iken oraya götürülmüş olabilir. Vakfeye niyet etsin etmesin, onu bilsin veya bilmesin fark etmez. Lübab.

Hac ve Umre İle İlgili Yasaklar

Müzdelife'de Vakfe yapamayacak derecede hastalık veya aciz olma yahut izdiham sebebiyle Müzdelife'ye zamanında ulaşamama ile kadınların kalabalık arasında sıkışma korkusu geçerli mazeretlerdir (Abdülgani el-Mekki, s. 394)

Bugün diyanetten camii imamlarına şöyle bir emir gelse:

Muvatta sh. 142

Müzdelife'de Vakfe:

okuyun okutturun.. Hanefilere Müzdelifede vakfe şafiilere mina vakfesi güme gidiyor.. Hiç bir kaynakta bu eksiklik için delil yok..

Bakara suresi, ayet 198.

4) Kurban Bayramının birinci gününün fecrinden sonra ve güneşin doğmasından önce, bir saat bile olsa, Müzdelife'de durmak.

Şafiilere Göre: Vacip. Gecenin ikinci yarısında. Bir an bile olsa.

Hanefilere göre: Sünnet.

ı-Gurer ve Dürer, Molla Hüsrev :

Haccın Vacipleri

Devlet reisinden evvel, Arafat'tan Müzdelife'ye inen bir kimseye kan düşer Müzdelife'deki vakfeyi terk edene kan düşer.

e- İş mazeret üretmeye gelince Türk Hacılar Müzdelife'den ve yine Diyanetle beraber gelen Şafii hacılar Mina'da vakfeden kaçınmaktadırlar.. Oysa diğer ülke Hanefileri bundan kaçmadığı gibi Mina günlerinde Kabe tamamen boşalmakta ve Hacılar tümüyle Mina çadırlarında ikamete başlamasına rağmen muhtemelen sadece diyanetin Şafii Hacıları otellerinde geceleyerek Şafiilere göre vacip olan Mina vakfelerini fevt etmektedirler..

c- Diyanet işleri iki mezhebe Hac yaptırmaktadır.. Hanefiler ve Şafiiler.. Buna rağmen Hac ile ilgili dağıttıkları kaynaklarda veya Hac sorumlularının tatbikatlarında sanki tek mezhep var veya her iki mezhep için de ortak hükümler geçerliymiş gibi bir anlatım söz konusudur.. Mezhep ayrımına hemen hemen hiç girilmez... Eğer hacı kendi biliyor ve uyguluyorsa o başka.. Yani Pratikte Diyanet Hanefi esaslı görünse bile mezheplerin birbirine geçtiği ve yer yer diğer mezheplerden karışımlar yapılan bir ibadet anlayışını tatbik etmektedir.. Örneğin Hanefi hacılara namazlarda cemi tavsiye edebilmekte ve mekruh vakitlerin haremde geçerli olmayacağı fikrini aşılamaktadırlar.. Hayatında belki ilk defa cem ile karşılaşan, cemin mezhepte sadece menasik olarak geçerli olduğu bilgisinden habersiz Hanefi hacı, bu kolaycılığı ikindi ile akşamı cem etmede bile kullanmayı deneyebilmekte ve bir çok hata ile beraber hem namazını hem mezhebini ifsat edebilmektedir..

Malikilere göre:Binek gözcüleri ve su taşıyıcıları dışındakiler için vaciptir.

Müzdelife Vakfesi

Hacca gidecek olanlara özellikle bunları bildirin.. ayrıca hanefilere cem diye tahrifat uydurmuşlar.. gözümüzün önünde gariban hacılar ikindi ile akşamı cem etmeyi tartışır hale geldiler..

Bu bir zühuldür. Zira bunu söyleyen Hz. Abbas'ın oğlu Abdullah olmayıp Mirdas oğlu Abbas'ın oğludur. Nasb-ürraye C. 2 S. 72

h-Nuru'l-izah, Şurunbulali :

Biz diyoruz ki: Peygamber Efendimiz beraberinde bulunan ailelerinden yorgun ve zaif olanları daha ortalık karanlıkken Mina'ya göndermişti. ( ) Eğer ortalık aydınlanıncaya kadar Müzdelife'de kalmak rükün olsaydı ortalık daha karanlıkken Peygamber Efendimiz onları göndermezdi. Ayette emredilen şey de zikirdir.

Değerlendirme:

Bu emri duyan imamlarımızın acaba kaç tanesi rızık korkusuyla o haçı takar veya kaçı "ben haçı takmam gerekirse açlıktan ölürüm" diyebilir. Halbuki Allah tek rızkı taahhüd altına almış.

Hanbelilere göre: Vacip. Gece yarısından sonraya kadar gecelemek vaciptir..

1.. Müzdelife Vakfesi:

s.104: Müzdelife Vakfesini belirli zaman içinde yapmak: Müzdelife vakfesinin zamanı, bayramın birinci günü fecr-i sadıktan güneşin doğmasına kadar olan süredir.. Günümüzde yer darlığı ve izdiham nedeniyle Müzdelife Vakfesi, Arefe günü güneşin batımından bayram sabahı güneşin doğmasına kadar olan zaman içerisinde yapılmaktadır...

Hanefilere göre : Sünnet.

a-Diyanet Vakfı İlmihali