Tanzanya'lı bir öğrenci olan Mpemba tarafından, arkadaşı ile dondurmalarını buzlukta dondururlarken bulunmuş. Mpemba şekerli sütten ev yapımı dondurmasını, acelesi olduğu için kaynar halde buzluğa koymuş. Sonra da kendisininkinin, arkadaşaının dondurmasından daha çabuk donduğunu fark edince fen hocasına söylemiş, ve "fizikte öyle şey olmaz. olsa olsa Mpemba Fiziği'dir bu" yanıtını almış.

suyun hemen donma olayı

havaya su atıp

buz gibi

Bu Mpemba Etkisi günümüzde de aralıklarla, bilgisayar modellemesi yardımıyla araştırılmaktadır.

Ama çocuk işte. İnat etmiş ve deney olarak tekrarlanmasını istemiş. Deney sonucunda ise haklı bulunmuş. Sonra ise bunu 1950'lerde bir akademisyenin yardımıyla yayınlamıştır.

Sıcak bir sıvı konduğunda ise, konveksiyon yüzünden sürekli hareket halinde olan bu sıvıda, üst kısımdaki donuk kısmın yerine aşağıdan sıcak bir sıvı hemen konveksiyon yoluyla geliyor. Ve tüm sıvının soğuması ve de sonunda donması, ısı taşınımı daha etkili olduğundan çok daha çabuk gerçekleşiyor.

Olayın sebebi ise konveksiyon. Sıvı kısmen hareketsizse, üst kısım donukken alt kısımlardan yukarıya doğru ısı kaybı, yani donma giderek daha düşük bir hızla/oranla gerçekleşiyor.

o rusyada

bunla ilgili değil