Yaruttaçı emi yorık tilni bil

Türklerin Müslüman olmadan önce Orta-Asya yaylalarında geçen hayatını yansıtan Orta Asya Türkçesi, daha çok sert sessizli ve tek heceli fiillerle doludur. Bu, mes'elelerin üzerine sertçe ve doğrudan giden asker bir milletin kendini, konuştuğu ve kullandığı diliyle anlatmasıdır. Öyle ki, Türklerin İslam?la tanıştığı ilk dönemlerin mühim bir eseri olan Kutadgubilig'de bile bu sertliği müşahede ederiz:

Türk olan nimetşinas olmak gerek..

müverrih; sen ne cemaat agzından konuşuyorsunuz diyorsun ya; "o kullanılan sözcükler, Osmanlıdan kalan kelimelerdir.

Aman azizim neler söylüyorsunuz... verem olmak mı!! Ben sizin saadet handeleriyle dolu olmanızı temenni ediyorum... Bilakis çok üzülürüm...

Kainata o hey'etinle görün..

Nihat Sami Banarlı hocanın kitabında bu mesele çok güzel ele alınmış.. Türkçenin Sırları...

Çok doğru, Osmanlı Türkçesi aldığı kelimelere kendi kimliğini vermiştir. Ancak üçlü-dörtlü, hatta beşli-altılı tamlamaları ve Farsça cümle dizimini kullanmaktan çekinmeyen, cümlelerde veya mısralarda Türkçe olarak sadece fiillere yer veren dönemin şair ve yazarlarının dili yolundan saptırdıkları da aşikardır. Nesir türündeki eserlerin durumu ise daha da vahimdir. Bazen bir sayfa süren ve fiilin, yüklemin bulunmadığı örneklere rastlamak hiç de zor değildir. Üstelik bu örneklerin hüner kabul edildiği bir anlayış söz konusudur. Alanım olmadığından hüküm veremeyeceğim ama tarihi vesikalarda da durumun böyle olduğu belirtilmektedir.

Çağdaşlaşmak adına sürgün gözleri kurutulan, baltalanan gül ağacıdır Osmanlıca... Benim ise canımı en yakan konudur...

diye hasretini dile getiren şairin hasretini Tuna'da dindirecek;

Evet, o rüya yerli yerinde duruyor.. aradaki sadece geçici bir kabustan ibaret...

İslamla birlikte yeni bir uygarlıgın temelleri atılacaktır ki;o uygarlık gelişimini Osmanlı'yla beraber tamamlayacaktır. Türkçenin Osmanlılarda ihmal edilmesi ortaya çıkacak gibi gözükse de Türk-İslam uygarlıgının yükselmesi aşaması başlayacaktır kaçınılmaz olarak.

Osmanlı Medeniyeti'nin anahtarıdır Osmanlı Türkçesi.. Yine arşivci damarım kabardı :)

Medrese, tekke ve ordu. Evet Osmanlı Türkçesi bu üçlü sac ayağı üzerinde oturuyor. Fakat dil, ait olduğu milleti de kapsamalıdır bana göre.

Muhteşem Osmanlı Cihan İmparatorluğumuzun medrese, tekke ve ordunun temelleri üzerinde yükseldiği bilinen bir gerçektir. Bu üçlünün sembolize ettiği ilim, aşk ve kuvvet, her zaman için medeniyetlerin üç mühim esası olmuştur.

Körfezdeki dalgın suya bir bak, göreceksin;

Bunu, "imparatorluğun gelişmesiyle dilin gelişimi paralel olmuştur" şeklindeki görüşlerle açıklamak ise mümkün değildir. Zira bir dilin gelişmesi demek, o dil ile şahaserlerin ortaya konması demektir. Evet, Divan şiiri içinde şahaserler vardır ancak altı yüzyıl devam eden bir edebiyat göz önüne alındığında mevcut eserler hiç de yeterli değildir. Kaldı ki bunlar da Türkçeye yaklaşmaktan çok Türkçeden uzaklaşma eğilimindeki eserlerdir.

Var mı şimdi sevglisiyle böyle ince konuşan...:)?

En saf en ince bize...:)

Tunalaştın gözümde gittikçe

Güzel dl Türkçe bize

Var yeri, gitsem Mezar-ı Türk'e dek..

Bir kolun Ravza-i Nebi'ye uzat;

Ukuşka biligke bu almacı til

Mehtab, iri güller ve senin en güzel aksin,

Efendiler Efendisi'nin izinde yeniden gülzarlar, çemenzarlar meydana getirirken, dilinde de en güzel kelimeler raksedecektir.. Çünkü

Git vatan, Kabe'de siyaha bürün.

Hak'tan bize Suitan-ı müeyyedsin. Efendim,

Türklerin İslam?ı kabulüyle birlikte Türkçe, Orta Asya yaylalarında bedevi bir hayat süren asker bir milletin dili olmaktan, incelerden ince muhteşem bir medeniyet kurmaya yönelmiş bir milletin dili olma yoluna girmiştir. Hür yaşamaya alışmış, köleliğe 'evet' demez cengaver bir millet, yavaş yavaş islam'ın potasında eriyerek, yepyeni bir kültürle sarmaş-dolaş oldukça ve sert göğsünü ilim ve aşk karşısında yumuşattıkça, tekyelerde kazanına düştüğü bela-yı aşkı ifade için Farsçadan, medreselerde içinde yoğrulduğu ilmi ifade için de, Kur'an'ın dili Arapçadan kelimeler ve terkipler almaya başlamıştır. Bu çok tabii gelişme içinde bir yandan tilek dilek, til dil, köz göz şeklinde yumuşarken bir yandan mesela, köngül gönül olmuş ve bir yandan da başlangıçta Dede Korkut Hikayeleri'nde "Ben erliğim bahadırlığım, cilasunluğum, yiğitliğim Rum'a, Şam'a gitsin yayılsın; ... ol obada bir yahşi, hub yiğit sayru düşmüş idi" vb. ifadelerde görüldüğü üzere Farsça'dan, Arapçadan dilimize mal olmaya başlayan kelimeler, Orta Asya Türkçemizdeki aynı manaya gelen kelimelerle bir arada görülmeğe başlamıştır. Öyle ki, mesela bugün Türkçe'mizde 'yiğitlik' ma'nası ifade eden pek çok kelime vardır: Er, eren, yiğit, alp, batur, mert, bahadır, cesur, kahraman, cilasun, dilir, dilaver, yavuz, yaman, arız, kakız, arslan, börü, efe, kabadayı, deli gibi...

Dilde Türkçülük akımını başlatanlar çok iddialı bir şekilde eli kolu sıvamışlardır ama beklenen başarıyı yakalamak yerine dilimizi sadece kısırlaştırmışlardır... Son birleşme noktası ise İstanbul Türkçesi olmuştur... iyi de olmuştur...:)

Aç vatan, kalbini İlahına aç,

Oysa ki topun ağzında olanlar kendileridir de bihaberlerdir biçareler...

"Şem'idir kalbimin can ile mal u namus" sözünün kadrini bilenlere selam olsun...:)

Ah dedeali ahhhh... derun u sinemi tir i bela ile pare pare eyledin... O ne müthiş bir dildir... Asil, zarif, derin,... bir kelimenin kalbine, cilt cilt kitap sığdırabilmiştir...

çok düşüncelisiniz.. sağolun

Dilde esas ve milli olan, seslerdir, gramerdir, dilin iç ve dış musikisidir. Dolayısıyla, her dil, kendi öz yapısını korumak kaydıyla, başka dillerden bilhassa kelime olabilir. Mesela, İspanyolca ve Portekizcede artık bu dillerin sesini ve ahengini almakla milliyet değiştirmiş binlerce Arapça kelime vardır. Aynı şekilde, Sovyet İlimler Akademisi, Rusçayla ilgili olarak, "Rusça'yı öz Rusça yapmak mümkündür. Ancak, bunun için Rusçada kullanılan kelimelerin yüzde yetmişbeşini terketmek ve yerlerine yeni kelimeler bulmak gerekir" raporunu vermiştir. Yine, İngilizcenin aslı 'Low German'dır, yani Almancadır; İngilizce zamanla Almanca gibi 'yapım ekli' dil olmaktan çıkmış, gramerinde kendine has seyyaliyete gitmiş ve bilhassa kelime noktasında Almanca, Latince, Fransızca ve daha başka dillerden o kadar çok kelime almıştır ki, bu dilde 'öz İngilizce" kelime bulmak, adeta zorlaşmıştır.

Talihimizin tersine dönüp, muhalif rüzgarlarla savrulduktan ve daha bir ihtişamla neşv ü nema bulmak üzere tohum tohum toprağa döküldükten sonra din. vatan, millet, tarih ve güzellik şuurundan mahrum olanlar, dilimizi de kendi dar, soğuk, maddi ve mekanik sınırlarına hapsetme gibi bir garabetin içine girmişlerdir... Pek tabii ki, Edirne'yi vatan bilip Üsküp'ü bırakan, Kars'ı, Ardahan'ı vatan bilip Kerkük'ü terkeden, Buhara'ya, Semerkant'a, Yemen'e, Fi-zarfa uzanamayan ve Dicle ve Fırat'ın yansıyla avunup, Tuna'ya, Nil'e, Seyhun ve Ceyhun'a at sürmekten düşlerinde bile korkanlardan gökkuşağı bir dile sahip çıkmaları, onun ummanında yıkanıp, güzelliğinde güzellik, ihtişamında ihtişam bulmaları beklenemezdi. Ama yarının güzellikler dünyasını şimdiden dantel dantel, kanaviçe kanaviçe örenler,

Türkçe üzerinde, Arap Fars dilinin etkisi 14. yy da görülmeye başlanır. Bu etki zamanla hızlı bir şekilde artar. Öyle ki 14. yy ile 17. yy Osmanlı dili arasında, Osmanlı Türkçesi aleyhine çok büyük farklar görülür.

Başka dil gece bize

Ben ki, bir Türküm, unutmam Caber'i,

Bir kolunu Kerbela'da Meşhed'e at,

Yahu şu cemaatçi ağzı nasıl oluyor... Bir türlü çözemedim şu olayı... Zekiyimdir ama çözemedim işte...

En saf en ince bize"

Müverrih Hoca anlatsa ağız özelliklerini...

En zorlandığım ve en sevdiğim Türkçe... Çağataycadan ve Orta Türkçeden çok daha zor bir Türkçe...

İstanbul konuşması

kişik til ucuzlar borır er başı

İşin içinden çıkamayınca ya da bazı unsuzlar hazımsızık yapınca at topu cemate olmadı milliyetçilere... ikisinden hangisi tutarsa... En iyi başardıkları da iki tayfayı birbirine tutuşturup, geriye çekilip tırnak sürtüştürmek, kıs kıs gülmek... Ama tutmuyor işte... eeee güneş bu kardeşim balçıkla sıvanmıyor...

bu zamanda sevgilisiyle böyle konuşan nayır yok. hatta nolamaz

Osmanlı Türkçesi... Osmanlıca...:)

sen anlayamayacak kadar zekisin!!!!!

Velhasıl, o rüya duruyor yerli yerinde..

kişik til ağırlar bulur kut kişi

okumak isteyenler için güncel...

Orta-Asya yaylalarının yağız delikanlıları, alperenleri tarihe mühürlerini vurmaya durduktan sonra, artık dilleri de iklimleri, kavimleri, değişik adetleri, farklı kültürleri, başka başka adet ve gelenekleri muhteşem bir imparatorluğun muhteşem medeniyetinde eriten, yoğuran ve Osmanlı-İslam rengine boyayan bir keyfiyete bürünecektir. Artık, mesela Farsça dil kelimesi dilber, dilara, dilşad, dilpesend gibi terkipleriyle ve guşe köşe, parçe parça, neverd-i bam merdiven, serv selvi şekilleriyle bizim olacak; Ermenice örinak örnek, Bizansça allagion alay, italyanca roba urba, Rum telaffuzuyla Yunanca aftendis efendi olarak imparatorluk dilimize girecektir. Yine, Orta Asya Türkçemizdeki yalav, alma, ala, yınanç, selçik, edgii gibi kelimeler Osmanlı Türkçemizde alev, elma, ela, inanç, selçuk, iyi şeklini alacaktır. Ayrıca, gül, bülbül, karanfil, yasemin, gonca, müjgan, lale, sünbül, şeftali, kestane, şekayık, nergis, hayal, hülya, sevda, endam, narin, hoş rana, saadet gibi kelimelerle dilimiz, fevkalade bir taravet, halavet, sabahet ve melahet kazanacaktır. Ve çok mühim bir nokta olarak, bir zaman Mecmua-i Ebuzzi ya'da yazıldığı üzere din, iman, namus, şeref, haysiyet, hamiyet, gayret, iffet, ismet gibi sıfatlardan vazgeçmedikçe, dilimizden atılması mümkün olmayan Kur'an'ın dili Arapçadan da pek çok kelime, kıt'alara uzanan medeniyet dilimizin öz malı haline gelecektir. Neticede, idare tahtında Muhteşem Süleyman'ın, mimaride Muhteşem Sinan'ın, deryalarda Barbaros'un, serhadlerde Bali Bey'lerin dört bir yana ışık saçtığı, çölleri gülzar, çemenzar eylediği bir dönemde, dilimiz de Bakilerle, Fuzulilerle, Şeyh Galiblerle, Nef'i, Nedim ve Nabilerle, dünyanın belki de en zengin, en revnakdar, en tatlı, en musiki dolu dili haline gelecektir. Üç kıt'ada at koşturan, Cihanın şarkına ve garbına ilim, iman, ümit, ümran götüren bir Cihan İmparatorluğu'nun dilidir artık bu dil...

siz adamı gülmekten verem edersiniz dilşad hanım:)

Geçmiş geceler durmakta yerinde..

diye inleyen Osmanlı şairinin kırık duygularına merhem olacak; Dicle kenarında Fezeyanın tezayüd ettikçe,

Ortaasya Türklerinin kullandıgı dil-kelimeler henüz gün ışıgına çıkarılmayı beklemektedir aslında. "divan-ı lügat'it Türk" ve Kaşgarlı Mahmud'u bile henüz anlamlaştıramamışız ki; üstad;"Türk dilini ögreniniz, onda çok derin bilgiler yatmakta. Ulu Tanrı, saadet güneşini Türlerin veTürkçenin üzerine doduracaktır" demiştir.

Hani şu siyah beyaz Türk filmlerinde kullanılan Türkçe... Hepimizin zaman zaman dalgaya aldığı Türk filmleri var ya..."Ahhh Ekrem Beyciğim... Sizinle seviştiğimizi duyarsa Paşa Babam öldürür bizi... Musuki derslerine bir müddet ara vermeyi münasip buluyorum... Tabi yüksek anlayışınıza sığınarak:)))"

burda da cemaatçi ağzıyla yazılar bu ne ya memlkette fettullah cemaatinin girmediği bir bu forum kalmıştı oa da mı girdiniz. bravo

Şühedam çıkar da, ortaya saç..

Klavyem çok berbat... Dörtlük yoyuldu..:))

Saygılar...:)

til arslan turur kor işikte yatur

aşka dil gece bize

diyen şair gibi tarihine, diline, vatanına karşı kadirşinas ve nimetşinas olacak ve

Savunma şu oluyor: Bir dil başka dillerden kelime alabilir. Keza Osmanlı Türkçesi de almıştır. Önemli olan alınan bu kelimelerin dilin kendi bünyesinde eritilmesi, Türk kimliğine bürünmeleridir.

Her ferdin, her milletin ve her medeniyetin kendine has bir dili, kendine has kendini ifade şekli vardır. Geniş manada davranışlardan geleneklere, edebiyattan mimariye uzanan bu dil, kendini çok daha geniş bir şekilde lisanla ortaya koyar. Yahya Kemal'in ifadesiyle, her halk, kendi ikliminin lisanını söyler.

Muhteşem İmparatorluğumuz nasıl tekye, medrese ve ordu temelleri üzerinde yükselmişse, onun dili de aynı şekilde tekyeden, medreseden ve askerlikten beslenmiş, bilhassa Farsçadan geçme kelimelerle tekyenin aşkını Arapçadan geçme kelimelerle medresenin ilmini ve Orta Asya Türkçemizin bilhassa fiilleriyle de asker millet olma hususiyetimizi ifade eden bir dil olma hüviyet ve mertebesini kazanmıştır.

eyvallah dedealim, emegine saglık. bilgi için de sagolup var olasın..

İstanbul konuşması...

Tuna cuş eyliyor hayalimde;

Sen Ahmet ü Mahmud u Muhammed' sin Efendim,

Yazar : Ubeydullah Akyüz

aya evlig er sak başıngnı yiyür

"Güzel dil Türkçe bize

İstanbul ağzını ise Osmanlı Türkçesi ile çok da bağdaştırmamak lazım bana göre. Çünkü Osmanlı Türkçesi demek bir anlamda yazı dili demektir. Burada Ziya Gökalp'i hatırlamakta fayda var. Gökalp, yazı dilinin sadeleşmesi yönündeki teklifinde İstanbul hanımlarının konuştığu dili örnek gösterir. Çünkü konuşma dili sarayda dahi olsa sade Türkçe olarak kendini göstermektedir.