Yaradılıştan gelen tabiatı, onu bir politikacı değil, meydan savaşlarında efsanevi bir komutan ve barut gibi bir ihtilalci olarak yaratılmıştır. Libya çöllerinden, bir şafak baskınıyla Edirne'nin kurtuluşuna, Allahuekber dağlarında beyaz ölümlerden, Çanakkale mahşerine, Karadeniz'in azgın dalgalarından, Asya bozkırlarında amansız Kızılordu ateş hatlarında o, hep en ön saftadır. Kahramanlık, ruhun bedene karşı kazandığı zaferdir. Enver Paşa?nın ruhu bedenine mutlak galip gelmiştir.

Ağlatıyorlar sizi sinema karanlıklarında

Eğer Türk milleti bugün hala mücadele edebiliyor ve Cenab-ı Hakk'ın inayeti, muazzez ve mübeccel evladlarının fevkalade fedakarlığı ile kendisine hür ve imanlı bir gelecek temin edebiliyorsa; bu sırf, 1914'te kendisine terettüp eden ulvi vazifeyi idrak ederek, mücadele edeceği kuvvetlerin büyüklüğü önünde herhangi bir tereddüde düşmeden, vazifesini elinden geldiği kadar güzelce ifa eylemiş olmasındandır."

Bizi ağlatmıyorlar

- Türkiye'nin Parçalanması ve İngiliz Politikası , Örgün Yayınevi

Yalın kılıç yekpare kılıç yalnız kılıç

ama gel gör ki sonu bir mısır hanınında son buldu

Kahramanlar milletinden göğsünde

Bugün Kerkük'te Doğu Türkistan'da

Şarapnel parçası bir madalya

Hürriyet kahramanı

Bundan başka, 1914 senesi ile 1919 arasındaki fark, 1914'te aynı milli tehlikenin şimdi olduğu kadar açıklıkla görülmeyişidir. 1914'te Sevr Muahedenamesi yazılmamıştı; onun için 1919'da olduğu gibi, tehlike, kitap şeklinde okunamazdı.

Türk ordusunun ne kadar zorlu bir işe giriştiği, Rus Kafkas Ordusu Başkumandanının, Fransa ve İngiltere'ye çektiği şu telgraftan bellidir: ?Telefon konuşmalarını bile durduran soğuk ve kış, Türk ordusunu engellemiyor. İkinci bir cephe açarak, Türk ordusunun ilerlemesi durdurulamaz ise, Bakü petrolleri Osmanlı-Alman ittifakının eline geçecek ve Hindistan yolu onlara açık bulunacak.?

KAYNAKLAR:

- Osmanlı'ya Dair, Bayram Altıntaş, Rağbet Yayınları

Kapatın gözlerinizi

ne fatihin, ne abdulhamitin ince ve güçlü siyaseti yoktur artık...

Nasıl ölüyorsak gene ölürüz

hepsi iyiydi ama ulu hakana cephe alan hiçkimse gibi paşamda mutlu olamadı şu fani dünyada.

Şimdi unutturulmuş bir vatanın bağrında

Enver Paşa yenilmiş bir ordunun tekrar güçlü ve etkin bir yapıya kavuşturulması için 1200 kadar yüksek rutbeli zabiti bir çırpıda ordudan uzaklaştırmış, gençlerin önünü açmış, ordudan siyaseti söküp atmış, kendisi gibi İslam milletlerinin kurtuluşuna inanan sağlam ve eğitimli bir ordu vucuda getirmeye çalışmış, başkomutanı olduğu orduya milli idealleri vermeye gayret etmiştir.

damat olunca padişaha, fütbeler birden artar, önünü tutan yoktur yükselişinin.

kafkas cephesinde herkes paşadan hesap sorar eyvallah

Enver'e hain diyenin dilleri kopasıca

- Türkiye: İmparatorluktan Cumhuriyete Geçiş Serüveni, Arnold J. Toynbee- Kenneth P. Kirkwood, Birey Yayınları

Yeterki Enver

Esir alınmış Türk yurtlarının Rusların elinden alınması için mücadele ederken, Ruslar?a karşı hücum emrini vererek en önde karşı mevzilere hücum ederken, alnına isabet eden bir kurşunla idealindeki Türkiye-Türkistan köprüsünü kurarak uçmağa vardı. Onun arkasından Türkistanlı mücahit şöyle diyordu; ?Ümit güneşimiz sönmüş, karanlıklar içinde kalmıştık. Yer gök ağlıyor? Kaybolan sade bir insan değil, milyonlarca Türk?ün ümidi, istikbali, zaferi, tarihi idi.?

Sonra dökülüyorlar toprağa birer birer

"Türkiye, kendi varlığının çok ciddi tehlikelere ve ithamlara maruz kaldığını anlamış bulunmaktaydı.

Enver'e hain diyenin dilleri kopsun

Sarıkamış'tan sonra

Sarıkamış Harekatı'ndan sonra hiçbir şey bitmiş değildi. Ruslar, sadece 1916/1917 kışında 100 binin üzerinde kayıp vermişti. Bu rakam, sadece soğuk havaları ve salgın hastalıkları değil, aynı zamanda bölgedeki Türk gücünü de gösterir.

- Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu, İlber Ortaylı, İletişim Yayınları

Türk tarafının bu talebi, Ermeni topraklarının dörtte üçü demekti. Kafkas Hükümeti, bu talebi kabul etti. Fakat, Ermeniler kararsız kaldığından dolayı, Türkler mütarekeyi feshettiler. Yakup Şevki Paşa, Gümrü'de bulunan 17 bin kişilik Ermeni ordusuna hücum etti. Ermeni ordusu mağlup oldu. Şevki Paşa, Ermenileri takip etti ve Erivan önlerinde iken, Ermeni tümeni yok edildi.

Ne de yıldızlar gibi parlayıp sönmektir.

Nasıl öldüysek Çanakkale'de ve Galiçya'da

Kurşun saçarken mitralyözler

Enver Paşa, Birinci Dünya Savaşı bittikten ve Osmanlı çöktükten sonra, pekala, Avrupa'nın herhangi bir şehrine yerleşip rahat bir hayat sürebilirdi. Fakat o, İslam davası için mücadele etmeye devam etti. Mesela, Sakarya Savaşı öncesi, mahiyetiyle birlikte Batum'a geldi. Amacı, Milli Mücadele Birlikleri bu savaşı kaybederse, Anadolu'ya girip ordunun başına geçmek ve Milli Mücadele'yi yürütmekti. Hakkında yazılan ve konuşulanlar, Birinci Dünya Savaşı'nın kaybedilmesine rağmen, Enver Paşa'nın ordu ve halk üzerindeki etkinliğini azalmadığını gösteriyordu. Bu "tehlike"yi sezenler, Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir'e şifreli telgraf çekerek, Anadolu'ya gelmesi halinde, Enver Paşa'nın tutuklanmasını isterler. Ve hakkındaki malum kampanyalar da o saatten sonra başlar.

Sarıkamış Harekatı'ndan sonra, Ruslar da en az Türkler kadar yıpranmıştı. O güne kadar Türkleri pek ciddiye almayan Rusların, o günden sonra Türkleri ciddiye alması, bilinen bir gerçektir. Türklerin en zor şartlarda bile böylesi bir harekata girişmesi, Rusları şaşkına çevirmiştir. Ve Ruslar, bir yıl boyunca, kendi ordusunu cepheye sürmek yerine, Ermeni çetelerini kullanmıştır. Ermeni çeteleri de geniş ölçekli bir katliam harekatına girişirler

Açın teninizi bozkır rüzgarının kollarına

Olumsuz kampanya

"İttihat ve Terakki Cemiyeti, bir taraftan Anadolu'da silahlı direniş hareketi hazırlarken; aynı zamanda da Rum, Ermeni, Fransız, İtalyan ya da İngilizler tarafından işgal edilme tehlikesi olan bölgelerdeki Müslüman Türk kesiminin haklarını savunmaya hazırlanıyordu. Bu girişim, yerel 'Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri'nin kurulması şeklini almıştı, ki bu örgütler savaş sonrasında Anadolu ve Trakya'da ulusal direniş hareketlerinin oluşturulmasında hayati bir rol oynayacaklardı.

Sarıkamış Harekatı Ve Enver Paşa

2:enver paşanın kurmay subayı yarbay hafız hakkı'nın onu yanlış bilgilendirdiği, asıl planda sarıkamıştan geçilip birleşileceği halde sırf hırsı ve öne geçme çabası yüzünden askeri allahuekber dağına çıkardığını,

1912 yılında yeni seçilen Amerika Başkanı Wilson?a, Türkiye?ye atanacak büyükelçinin kim olacağı sorulduğunda, ?Türkiye yok ki, elçi göndermeye ihtiyaç olsun? demiştir. Birinci Dünya Savaşı öncesinde, Osmanlı'ya, Türk?e bakış işte bu şekildeydi. Dolayısıyla, Birinci Dünya Savaşı'na niçin girdik, girmesek ne olurdu gibi tartışmalar, Wilson'un kurduğu/kurabildiği yukarıdaki cümlesi karşısında anlam ve önemini yitiriyor. İtilaf kuvvetlerinin Osmanlı?yı gizli anlaşmalarla paylaştığı ve yanlarına almak istemedikleride bilinen bir hakikattir zaten.

900 bin Türk kurban olsun

enveri severim

gazi istanbula geldiğinde 19. tümenin yerini bilen yoktu

Birinci Dünya Savaşı'na kimin yüzünden girdik?

İşte Enver Paşa, bu emsalsiz neslin simgesi idi. Kendisini, inandığı mukaddesler uğruna feda edişin en parlak örnekleriyle yaşamış, öncü ve örnek bir insandı.

Birinci Dünya Savaşı'nın bir parçası olan Sarıkamış Harekatı, milli bellekte silinmez izler bırakan ve ilk günkü tazeliği ile vicdanları bugün de kanatan bir mücadelenin adıdır. Sarıkamış beyaz bir hüzündür Türk Milleti için? Sarıkamış Harekatı, Rus işgali altındaki Kars, Sarıkamış ve Ardahan'ı kurtarmak; baharda başlayacak Rus taarruzunu engellemek ve Kafkaslar ile Orta Asya'daki Türk illerinin kapısını açmak amacıyla başlatılmıştır. Bu harekatın bir diğer amacı da, Birinci Dünya Savaşı'na parlak bir başlangıç yapmaktı.

Enver Paşa'ya isnad edilen suçlardan biri de, Osmanlı'yı Birinci Dünya Savaşı'na sürüklediğidir. O dönemin en önemli isimlerinden biri olan Said Halim Paşa, "Türkiye'nin Birinci Cihan Harbi'ne Katılmasının Sebepleri" başlıklı makalesinde, devletin bu savaşa girmekten başka çaresinin kalmadığını en açık delilleri ile anlatır. Said Halim Paşa, "Büyük Avrupa Harbi'nin patlamasının Türkiye için taşıdığı derin tehlikeleri idrak etmeyen kimse yoktu" dedikten sonra, bu savaşın asıl gayesinin, "Türkiye'nin paylaşılması" olduğunu söyler. Yine, özellikle İngiltere, Fransa ve Rusya'nın amacı, Türkiye'yi yalnız ve çaresiz bırakmaktır. "Üçlü İtilaf, ta Güney Amerika hükümetlerine varıncaya kadar her tarafta kendine müttefik arıyor, fakat bütün bunların yanında, Türkiye ile ittifaka girmiyorlardı. Türkiye, kendi varlığının çok ciddi tehlikelere maruz kaldığını anlamış bulunmaktaydı. Ve, tarafsızlık, yalnızlık demekti."

Sulh zamanlarında bile Osmanlı bütünlüğüne ve istiklaline en öldürücü darbeleri vurmuş olanların, hele bir de savaştan zaferle çıktıktan sonra, verdikleri sözlere riayetlerinin daha öncekilerden başka türlü olacağına nasıl inanabilirdik? Geçmişte olanlar, gelecek için tatlı hayaller beslememize imkan bırakmıyordu.

İlk günden son güne kadar Sarıkamış Harekatı'nda bulunan Kaymakam Şerif Bey de, Enver Paşa'nın "hain" olmadığını söyler. Şerif Bey'in yazdıklarında Enver'le ilgili birçok olumsuz cümle olmasına rağmen, şu satırlar dikkat çekicidir: "Maksadı hizmet idi, her gün ateş içinde bulunduğu için, on defa yaralanabilirdi. Allah onu hiçbir şeyden korkmaz, hiç kimseden çekinmez bir şekilde yaratmıştır."

Kış, bu sırada daha da şiddetlendi. Fırtına ile yağan kar yolları kapatıp çadırları yıktı. Arkasından da dondurucu soğuklar bastırınca, kayıplar artmaya başladı. Ve beyaz hüzün çökmeye başladı ordunun üzerine? Yazımızın başında belirttiğimiz kara propagandalar ve yanlışlar üzerine kurgulanan?ideolojik doğrular? daha hızlı yayılmaya başlandı? ?Enver?in hayalperestliği ve iş bilmezliği sebebi ile bir tek kurşun atmadan şehit olan 90 bin asker? Gerçekte ise 90 bin efsanesi o günlerin Rus propagandasından geliyor, o dönem için psikolojik bir hareket. Propaganda bir yana; Rus generali Maslovski'ye göre ölen Osmanlı askerlerinin sayısı 23 bindir ve bu sayıya Hamamlı'daki esir Rus esir kampında can veren 5 bin askerimiz de dahildir. Düşman general 23 bin derken, bizim 90 bin demem biraz tuhaf değil mi? ?Tek kurşun atmadan? fikrine gelince: Ordumuz Ruslarla birçok çatışmaya girmiş ve önemli başarılar elde etmiştir. Türk ve Alman askeri otoriteleri, Enver Paşa'nın hazırladığı harekat planının mükemmel olduğunu, başarısızlığın büyük ölçüde bu plana uyulmamış olmasından kaynaklandığını ifade ediyorlar. Yukarda belirttiğimiz Rus Kafkas ordusu başkumandanının Fransa ve İngiltere'ye çektiği telgrafta bu konuda verebileceğimiz örneklerden birisidir. Sarıkamış Harekatı sonucunda ağır bir bedel ödendiği doğrudur. Fakat, bazılarının iddia ettiği gibi, bu bedel, ?düşmana tek kurşun sıkmadan? gerçekleşmiş değildir. Atatürk?ün ifadesiyle; ?Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat, insanlığı şaşırtacak bir mahiyet alır.?

Bu konuda daha geniş bilgi edinmek isteyenler, Talat Paşa'nın anılarından yararlanabilirler.

ama süfrüklenen, bir toplumdur arkadan giden uçurum kıyısına...

bende editöre katılıyorum. Enver sarıkamış harekatına kadar hep şansının ve talihinin yardımıyla geldi. Kısacası Allah yürü kulum demiş. Ha bu arada son dercede cesurmuş, özellikle balkanlşarda ayrılıkcı çetecileri kovalarken. zaten ünlenmesinin başlaggıcı buradan. 31 mart vakasında da fırsatı degerlendirmiş hızla yurt dışından gelerek hareket ordusunun başına geçmiş hürriyet kahramanı olmuştur. birde saraya damat olunca artık önünde kimse duramamıştır taki Allahuekber dağlarına kadar.

- Talat Paşa'nın Anıları, İş Bankası Kültür Yayınları

çünki kendisi de beceriksiz olduğunu ve bir şeyler yapmak isterken siyonistlerin oyuncağı olduğunu, sultan abdülhamit hanı anlamamanın kendisinin ve ittihatçıların en büyük yanlışı olduğunu belirtmiştir.

ayrıca kanal bozgunu da tamamen cevat paşanın boşboğazlığıdır. askerin gizli çıkacağı bilindiği halde boğazda gemiden bağıra bağıra mısırı fethe gittiğini söylemiştir...

enver paşa talihsiz değil beceriksizdir hocam.

Bu bölümü özetleyecek olursak; Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girip girmeme konusunda iki şıklı bir tercihi olmamıştır.

"İffet ve namus timsali, feragatin en üst sınırında, hayat ile ölüm arasında fark görmeyecek derecede idealist olarak yaşamıştır." Muallim Fuat Gücüyener, Büyük Harpte Tanıdığım Kumandanlar

sen 1.2 milyon insanın ölümünden ailelerinin perişan olmasından da sorumlu ol, bir imparatorluğun yıklmasının sebebi ol ve kahraman ol bence ana türkiyede olur bu iş

Enver yiğit Enver yiğitler yiğidi Enver

Denilebilir ki, Sarıkamış Harekatı, Ermenilerin de kaderine tesir etmiştir. Harekat Türk ordusunun zaferiyle sonuçlansaydı, muhtemelen, Ermeniler katliam yapma fırsatı bulamayacak ve ileride karşılaştıkları olumsuzluklarla karşılaşmayıp yerlerinde kalacaklardı.

Mitralyözler ejderhalar gibi ateş kusarken

ÇAR 12:01

Dr. Ramazan Balcı'nın deyimiyle; "Osmanlı Devleti, sömürgeci devletler gibi dünyayı paylaşmak için değil, varlığını sürdürebilmek ve bağımsızlığını koruyabilmek için savaşmıştır."

- Cemal Paşa'nın Hatıratı, Arma Yayınları

Enver Paşa? Altı Yüz yıllık çınarın, cihan Devleti Osmanlı?nın çöküşünün, sırtına yüklenmeye çalışılan bir başkomutan, O kimisine göre bir hayalperest, kimisine göre büyük bir vatansever? Bazılarınca, zaten elden çıkması mutlak olan Trablus?ta direnişi örgütlemeye giden maceraperest, bazılarınca?Trablus artık kaybolmuş sayılır. Buna rağmen neden gidyorum? Bütün Müslüman dünyasının bizden beklediği bir vazifeyi yerine getirmek için gidiyorum? diyebilen bir idealist? Sevenleri; 2. Balkan Harbinde Enver?in ordunun önünden bir süvari tugayı ile ileri atılabilmek için müsaade isteyip mustahkem mevkie ilk girenlerden olduğundan?Edirne Fatihi? derken hasımları için o?paşa üniformalı bir çocuktur? Birilerince körü körüne bir Alman taraftarı, savaş yanlısı bir Alman ajanıdır, buna katılmayan diğerleri içinse?ancak Osmanlı menfaatlerini nazar-ı itibara alan? kahramandır?

Ve yüreğinde bir Anadolu türküsü

Sarıkamış Harekatı'ndan sonra Ruslar da en az Türkler kadar yıpranmıştı. O güne kadar Türkleri pek ciddiye almayan Ruslar, o günden sonra Türkleri ciddiye almış ve Doğu cephesinde bir buçuk milyon asker kullanmıştır.

Boğuyorlar gözyaşlarımızı

Allahı resulunu, milletimi seveni; biz de, sevmeyle bitmiyor kardeş da...

Sen barut alevine atarken kendini

ne kadar ebceriksiz de olsa yine de talihsizdi...

- Sarıkamış'tan Esarete, Tuğgeneral Ziya Yergök'ün Anıları, yayına hazırlayan: Sami Önal, Remzi Kitabevi

Vatan için katlanılan ölüm kadar, tatlı ve şerefli bir ölüm var mıdır? Bir millet kendisine hizmet aşkıyla dolu olan Enver Paşa gibi kahramanları eksisi-artısı, sevabı-günahı ile sahiplenmeli, taktir etmelidir. M. Kemal Atatürk; ?Enver bir güneş gibi doğmuş, bir gurub ihtişamıyla batmıştır; arasını tarihe bırakalım.? derken, İsmet İnönü; ?Enver Paşa ihtilalden önce ahlak, cesaret ve kahramanlık misali olarak tanınmıştır. Enver?e en çetin kıta hizmetleri tam ve itimatla emniyet edilmiştir. Enver Paşa şahsi meziyetleriyle iyi bir asker, iyi bir subay olarak, cemiyetin kusur olarak bildiği unsurlardan, insanın tasavvur edemeyeceği kadar nasibi olmayan bir tiptir.? diyor. Tarihçi Ziya Nur Aksun ise: ?Enver'in Ravza-i Mutahhara'ya girişini canlandıran cümleler; tüyler ürpertici bir inanç ve edep yüksekliğinin muhteşem tablosudur.? Bir Türkistanlı olan büyük tarihçi Zeki Velidi Togan diyor ki: ?Enver Paşa son Türk tarihinin en büyük şahsiyetlerinden biridir. Bu zat, Türk ve dünya siyasi hayatındaki konumunu şüphesiz ki tesadüfen yahut birisinin korumasında elde etmedi.?

Sürünüp ama lokma bulamıyoruz

Enver Paşa, İngiliz ve Fransız donanması Çanakkale?yi geçmek için hucum edince yabancı uzmanların Türklere küçük bir şans bile vermediği bir dönemde, İtilaf kuvvetlerinin boğazı geçemeyeceğini ısrarla söyleyen birisi olarak; o güne kadar hiç yenilgi yüzü görmemiş olan, kendisini güneş batmayan imparatorluk olarak tanıtan İngiliz donanmasının yenilgiyi tadabileceğini tüm dünyaya göstereceğine inanmaktadır.

Sarıkamış harekatı bir kuşatma harekatıdır. Yapılış tarzı olarak iyi bir harekat olmasına karşın yapıldığı zaman açısından ve askerin donanımı açısından yetersiz olmasından dolayı başarıya ulaşamamıştır. Harekat zamanı konusunda Alman subaylarının büyük baskısı vardı. harekatın bir an evvel başlamasını istiyorlardı. eğer harekat hemen başlarsa ruslar kafkasya cephesine asker kaydıracak sonucunda polonya cephesinde ruslar karşısında çakılıp kalan alman ordusu rahatlayacaktı. Cephedeki askerimizin hali içler acısıydı. yazlık kaputlarla ayaklarındaki çarıklarla - 20 30 larda yürüyorlardı. ayaklarında çizme dahi yoktu. çizme sadece bazı subaylarda vardı. Almanlar savaşa girmeden önce sayısız söz vermişler ama yerine getirmemişlerdir. karadenizi Türk gölü yapacaklardı ama karadenizde rus gemileri cirit atmaktaydı. yardım getiren gemileride batırıyorlardı. ittihat terakki yönetimin her yerindeydi. zaten devletide enver yönetiyordu. hatta Almanlar ülkeye enverland demeye başlamışlardı. enver balkanlardaki çetelere karşı kahramanca savaşmış ama bu çete savaşı değil bir cephe savaşıydı ve imkanlar son derece kısıtlıydı. ayrıca enver sarıkamışa bacanagı hafız hakkı dan önce girebilmek için ordunun bütün ağırlıklarını geride bıraktırmıştı. o soguklarda aç askerin dayanması imkansızdır. ikmalsiz bir ordunun savaşması olanaksızdır. Ama yinede kahraman Türk ordusu eriye eriye sarıkamış önlerine gelmiş geçici de olsa sarıkamışa girmiştir. harekat sırasında enver trji komik emirler vermiştir. ordumuz ilerledikçe ruslardan elegeçen oalankları kullanac, yiyecek depolarını ele geçireceklerdi. yani ordumuza istikak olarak elegeçirecegi şehirlerde ki imkanları kullanmasını emretmiştir. Halife cihat ettiğinden dünyadaki bütün müslümanlar ayaklanacaktı ve Osmanlı yanında başkaldıracaktı. Ama öyle olmamış, rusların orta asyadan getirdiği soydaşlarımız birlere karşı savaşmıştır. Sonuçta koskoca Osmanlı 3. ordusu bölük seviyesine düşerek geri çekilmiştir. Enver geçte olsa bozgunu görmüş ve bütün emir komutayı bacanagı albay hafız hakkıya bırakarak İstanbula gelmiştir. Yolda sürekli eşi Sultan hanıma telgraflar çekmiş, biricik köpeğinin halini sormuş. tabi bunları yaparken binlerce anadolu yiğidinin kurşun atmadan karlar altında kalmasının acını yürğinde hissetmişmidir bunu biz bilemeyiz enver ihtiraslarının ve almanların esiri olmuştur. yarbaylıktan direk paşalığa ve ordan da harbiye nazırlığına yükselmiş yıllar gerektiren rütbeleri o birkaç günde almıştır. kısaca enver istiraslarının ve tecrübesizliğinin sonucunda bir orduyu mahvetmiştir. çoğunluğu tokat amasya ve samsun yörelerinden binlerce yiğit donarak şahadet şerbetini içmiştir. ruhları şad olsun

Kahramanlık ne yalnız bir yükseliş demektir,

Bağrını şarapnellere açmış

enver paşa bir vatanseverdir

Denize düşen yılana sarılır

devletin başında kim var

Enver Paşa'yla ilgili "hainlik" tartışmaları, biraz da yeni rejimin ürünüdür. Enver Paşa'nın dindar olması, hilafet müessesesine ve padişaha sıkı sıkıya bağlı bulunması, kimileri için "tehlikeli" bir durumdur. Sözgelimi, Çanakkale'de ordulara "ölmeyi emreden" Mustafa Kemal kahraman olmuştur; ordulara "taarruz" emri veren Enver Paşa ise "hain"...

ulu hakana yıldızdaki baykuş derdi rahmetli

Enver Paşa hakkında uzman kabul edeceğimiz isimlerden biri olan Ziya Nur Aksun; onu, şu cümlelerle değerlendirir: "Enver Paşa, Osmanlı neslinin son büyük temsilcisidir. Bu neslin özelliği, gerilimlerinin yüksek ve bağlanışlarının derin olmasıdır. Bütün varlıklarıyla sever, bütün varlıklarıyla bağlanırlar. Ama, ne yazık ki, cumhuriyet nesilleri bu derin bağlanışlardaki güzelliği kavrayamamış, politik, günlük çıkar çatışmalarını aşamayan değerlendirmeler içinde bu değerleri yok saymış, yahut küçültmeye uğraşmıştır. Oysa, Osmanlının bu son nesli, ellerinden gelenin en iyisini yapabilmek için, hayatlarını vermekten hiçbir zaman çekinmemişlerdir."

İtilaf Devletleri'nin Sevr Muahedenamesi ile açığa vurulan kötü niyetleri, suikastleri, karanlık ve kanlı ihtirasları, ne dün doğan şeyler, ne de Harb-i Umumi'nin neticeleridir. Onlar, Harb-i Umumi'yi doğuran sebeplerin en mühimlerinden oldukları gibi, bugün devam eden savaşın da sebebidirler. Yine onlar, Türkiye'nin son asırlarda, elim bir mecburiyetle girişmek zorunda kaldığı üzücü harplerin de sebeplerini teşkil eder.

akifin enverden ne farkı var ki

ben söylemiyorum, kendisi söylüyor..

Türk ve İslam aleminin kurtulması için çalışan, İlayı Kelimetullah idealiyle yaşayan ve bu idealini gerçekleştirmek gayretiyle şahadet şerbetini içip uçmağa varmış olan Enver Paşa?yı saygıyla anıyor ruhuna Fatihalar ve dualar gönderiyorum?

Kahramanlık; saldırıp bir daha dönmemektir.

gardaşlık

Said Halim Paşa'ya göre, İstiklal Harbi, Birinci Dünya Savaşı'nın devamıydı ve bu savaş, adeta, Enver Paşa ve ekibinden kaçırılmıştı. Said Halim Paşa'nın sözkonusu makalesinden bir bölüm okumak, meseleyi daha iyi kavramamıza yarayacaktır.

Ama hayallerimizi çaldılar

Neredeyse bütün askeri uzmanların ortak görüşü, Rus kuvvetlerinin arkasına sarkmayı hedef alan bu harekatın, başarılı bir plan olduğu yönündedir. Burada, Enver Paşa'nın?acele ettiği? iddiasına da bir parantez açmak gerekiyor: Ziya Nur Aksun, Enver Paşa ve Sarıkamış Harekatı isimli eserinde şu tespiti yapmaktadır: ?Diğerlerinin ayak sürümelerine rağmen, Enver'in harekatta ısrar etmesi, vukuata göre haklı ve çok isabetli görünmektedir. Çünkü, harekatta yapılacak her gecikme, Ruslar'ın Sarıkamış'taki vaziyetini kuvvetlendirecektir.?

Ve özgürlük narası atsın diye

ama 4 yılda toprakların dörtte üçünü kaybeden biri talihsiz değil; beceriksizdir bence de..

Enver Paşa ve Birinci Dünya Savaşı2

Türk Ordusu Bakü'ye girdiği gün, Almanya, 1. Dünya Savaşı'nı kaybettiğini kabul edip ateşkes ister. Ve barış görüşmeleri için İtilaf Devletleri ile masaya oturur. Böylece, Osmanlı Devleti henüz yenilmemesine rağmen, kaybedenler safında yerini alır. Yani, gerçek anlamda bir yenilgi sözkonusu değildir.

1914-18 arasında Devlet-i Aliye-yi Osmaniye?nin kaderine hükmeden üç adamdan biri olan Enver Paşa, hakikatte devletin en kudretli adamıydı. Harbiye nazırı, genelkurmay başkanı, başkumandan vekili ve bahriye nazırı vekiliydi. Enver Paşanın en mühim fonksiyonu çok kısa sürede Osmanlı ordusunu düzenlemesi, orduya milli ve dini şuurla sentezlenmiş yeni bir ruh vermesidir. Çanakkale bu ruhla kazanıldığı gibi, İstiklal savaşı da bu ruh sayesinde kazanılmıştır. Cumhuriyet o azim, mücadele ve inançla kurulmuştur. Savaşın İngiltere ve Fransa?nın beklentilerinin aksine uzaması, İngiliz ve Fransız imparatorluklarının çatlaması da yine bu ruh sayesinde olmuştur.

Tohum atar gibi toprağa

Dilinde Allah kelamı

Sarıkamış Harekatı'nın üzerinden 80 yıl geçti. Bu yazı, ne Sarıkamış'ta yaşanan acıyı hafifletmek, ne de Enver Paşa'yı aklamak niyetiyle yazıldı. Sadece, olaylara resmi tarihin penceresinden bakılmadı, o kadar.

gitti sebilirreşadda yazdı çizdi eyvallah

- Siyasal Tarih, Prof. Dr. Toktamış Ateş, Bilgi Üniversitesi Yayınları

Ateşe koşuyordu Enver

Enver'e hain diyenin soyu kurusun

Sonuç olarak

Soyunun çocukları

Sarıkamış'ta "tek kurşun atmadan" savaş dışı kaldığı söylenen 3. Ordu; Rus, Ermeni ve Gürcü gönüllülerden oluşan bütün mukavametleri kırarak, 14 Şubat günü Erzincan'ı, 24 Şubat'ta Trabzon ve Nenehatun'u, 12 Mart'ta Erzurum'u geri aldı. 4 Nisan'da da Ardahan ve Sarıkamış'ı. Sonra Van, 18 Nisan'da da Beyazıt Türklerin oldu.

Yürekli-kam:

Ondan önce eski kıtanın dört yanında

- Size Ölmeyi Emrediyorum, Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Ordubu, Edward J. Erickson, Kitap Yayınevi

Açtıklarında çok güzel ve

yoksa toplam zaiyat 90.000 mi

Balkan Harplerinden perişan halde çıkmış, siyasi çekişmelerin had safhada olduğu, iç çekişmelerin ve itaatsizliklerin arttığı orduyu düzene koymak için Almanya?dan yardım istenmesi ve Alman askeri ıslah heyetinin gelişi Enver Paşanın bir hatası/günahı olarak gösterilmektedir. Oysa bu heyet Mahmut Şevket Paşa tarafından davet edilmiş ve heyetin İstanbul?a gelişinden 1,5 ay sonra Enver Paşa harbiye nezaretine geçmiştir. Liman van Sanders?in verdiği bilgilere göre Alman heyeti ile Enver Paşa?nın arasında bir hayli görüş ayrılığı vardır ve Enver karşı propagandaların aksine, O Almanlara alet olmamıştır.

bu sözümün arkasındayım

Toktamış Ateş de Siyasal Tarih isimli geniş kapsamlı kitabında, bu konuya değinmektedir: "Babıali, Birinci Dünya Savaşı öncesi gelişmelerin ve kendini bekleyen tehlikelerin farkındaydı. Ve Abdülhamid'in başlattığı 'denge politikası'ni İttihatçılar da sürdürüyorlardı. Avrupa'da savaş patlak verince, Babıali Londra'ya başvurmuş ve Boğazlar ve toprak bütünlüğü konusunda güvence verilirse, Almanya ile yapmış olduğu anlaşmaya rağmen, savaşa girmeyebileceğini bildirmişti. Ancak İngiltere bu öneriye ilgi duymadı. Zira, Rusya ile yaptığı gizli anlaşmalarla, Osmanlı topraklarının paylaşımını çoktan yapmıştı. Kısaca belirtmek gerekirse, Osmanlı savaşa girmese bile, eğer savaşı İngiltere-Rusya-Fransa kazansaydı, imparatorluk parçalanacaktı. Bu koşullar altında savaşa Almanya'nın yanında girmekten başka çare yoktu."

yanlış görmüşün o gülenlerin beyazları aldatmış seni köpek değildi melekti onlar.

Bütün gelişmeleri tek tek yazmanın imkanı yok. Burada anlatılmak istenen, Türk ordusunun Sarıkamış'taki kaybını telafi ettiği ve kaybettiklerini fazlasıyla aldığıdır. Ve yenilginin baş aktörü nasıl Enver Paşa ise, bu galibiyetlerin de baş aktörü odur. Üstelik, bunu, Birinci Dünya Savaşı'nın en kritik günlerinde başarmıştır.

Son samurayın kahramanlığı ile

Bu sırada, Gürcüler, Almanların akıl vermesiyle, Kafkas Federasyonu'ndan ayrılmaya karar verdiler. Halil ve Vehip Paşalar, müttefikleri Almanlar ile Gürcülerin çevirdiği oyunlara çok kızmışlardı. Ültimatom verilir ve Gürcülerin Türklerin şartlarını kabul etmemesi halinde, 30 Mayıs sabahı saat 4'de Türk ordusunun Gürcü sınırını geçeceği bildirilir. Bunun üzerine, Gürcüler de Türk tarafının şartlarını kabul ettiler.

- Enver Paşa ve Sarıkamış Harekatı, Ziya Nur Aksun, Ötüken Yayınları

Enver Paşa'nın hataları elbette yok değildi. Tarihçi Niyazi Akşit'e göre, "Enver Paşa büyük bir vatanseverdi. Fakat gerçekleştiremeyeceği büyük işlere girişti."

aşk adamı olması da kar etmez, tren kompartımandan çıkmıştır bir kere... osmanlı "hasta adam" degil, artık ölüdür.

sanırım yazdıkarımda bazı hatalar var. düzeltebilecek akademik bilgisi olan varsa düzeltebilir mi?!? bölece beni de aydınlatır...

benim görüşüm bu...

Enver Paşa'nın yaptığı şu konuşma, Birinci Dünya Savaşı'na niçin girdiğimizin en açık göstergesidir: "Bizi doğrudan doğruya boğazlamak isteyen Çarlık Rusyası ve İngilizlere karşı, yalnız hayatımızı bağışlamaya razı olan Almanlarla yan yana harp ettik."

Nasıl olduğunu anlatayım size

Enver'i hain yapıyorlar

Sarıkamış Harekatı da, bu dört yıllık sürecin başlangıcıydı. Birinci Dünya Savaşı bittiğinde, sadece Üçüncü Ordu ayakta kalmış ve bu ordunun askerleri, Kurtuluş Savaşı'nın özünü teşkil etmiştir. Çarlık Rusyası'nın çökmesinde de, Doğu cephesinin önemli bir rolü vardır. Zira Ruslar, Fevzi Çakmak'ın verdiği rakamlara göre, Doğu cephesinde 1,5 milyon asker kullanmıştır.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Türkiye'deki askeri ateşesi olan Pominakowski, kitabının 1917 tarihli bölümüne, "Durum oldukça ciddi olmasına rağmen, Enver Paşa hala ümidini yitirmemiştir" notunu düşer. Nitekim, 1918 yılında, Doğu Anadolu'daki şartlar Türkiye lehine değişmeye başladığında, Enver Paşa, Rusların boşaltmaya karar verdiği Kars, Ardahan ve Batum vilayetlerinin zaptı için 3. Ordu'ya emir verir.

"Bir insanın çıkabileceği en üst makamlara yükseldiği halde, samimiyetini kaybetmemiştir. Keskin bir zeka, salim bir muhakeme, muhatabını iyi tanıma gibi yaşından beklenmeyen edep ve terbiye sahibidir." Golç Paşa'nın Hatıraları.

- Osmanlı'nın Son Yılları, A. L. Macfie, Kitap Yayınevi

Rus-Gürcü müdafaa kıtaları tarafından savunulan Batum'da 600 subay ve 3 bin asker esir alındı. Nihayet, 26 Nisan'da Kars kalesi zapdedildi.

Son dönemin en büyük doğruları, hakikatte en büyük yanlışlar üzerine temellendirilmiş?ideolojik doğruları? meydana getirdi. Tarihi ideolojik pencereden yorumlamak, garip ve manasız propagandalar yapmak gerçeklerin üzerini tamamıyla kapatmak için yeterli olmuyor/olamaz? İşte bu?ideolojik doğrulardan? nasibini alan kahramanlarımızdan biri de hiç şüphesiz ömrünü inandığı doğrulara vakfetmiş Enver Paşa?dır.

1: o zamanda yapıalcak bir saldırının rus ordusunu tamamen çökerteceğini

Sarıkamış'la ilgili kaynakların ve tanıkların ortak noktalarından biri de; Enver Paşa'nın gece gündüz ayrımı yapmadan, çok tehlikeli olan avcı hatlarına kadar gittiği, en ön mevzilerde bulunduğu ve uyarıları, ricaları dinlemediğidir. Yine, "Soğanlı ormanlarının vahşi dereleri içinde bütün karargahıyla beraber aç kaldığı" bilinen bir gerçektir. Yani, kendisi keyif çatarken, askerleri ölüme atmamıştır. O da emri altındaki askerler gibi üşümüş, aç kalmış, en ön saflarda savaşmıştır.

Sen hayaller kur

3:yine yarbay hafız hakkı'nın askeri hiç dinlendirmediği, sırf enver paşadan daha önce başköy e varmak için askeri hiç durmadan intikale zorladığını öğrenirdiniz...

Enver bağrını kızıl kurşunlara yağdırıyordu

Bu bölümdeki son sözü, Enver Paşa'yı yakından tanıyan tanıklara bırakalım: "Onu yakından tanıyan herkesin üzerinde birleştiği nokta, Enver'in bir insan olarak mükemmel ahlaki değerlere sahip olduğudur." Emir Şekip Arslan, Şehit Enver Paşa ve Arkadaşları

ben de insaflı davranmak istedim açıkçası. tarih bazılarının yyaptıkları yanlışı doğruya çevirir bazılarının doğrularını da yanlışa...

Enver sen hayaller kur biz dökeriz kanımızı

- Modernleşen Türkiye'nin Tarihi, , Eric Jan Zürcher, İletişim Yayınları

- Kaymakam Şerif Bey'in Anıları, Arba Yayınları

Zürcher'e göre; "Enver Paşa, savaşın sadece ilk aşamasının kaybedilmiş olduğuna ve tıpkı 1913'te Balkan Savaşı'nda olduğu gibi, ikinci bir raunt için fırsat çıkacağına ve bu rautta Osmanlıların saldırıya geçeceklerine inanıyordu." Nitekim, Enver Paşa, sık sık, "Arabistan, Suriye, Mısır, Filistin, Kafkaslar ve Trablusgarb'ın tekrar Osmanlı'nın eline geçeceğini" söylemekteydi.

Ama Enver gibi hayalleyemiyor

sadece el insaf diyorum...

enver paşayı savunuyorum sanmayın. ama onun tek ve en büyük kumarı birinci dünya savaşına girmek oldu. niyeti o savaşta almanların yeneceğini umarak savaş sonunda eski taoprakları yeniden kazanmaktı. ama almanların hesabının türkleri eritip bitirmek olduğunu düşünemedi. eğer almanlar bizleri sömürge olarak değil de müttefik olarak görse ve o savaşta gerekli yardımı yapabilse idi sarıkamışta askerimiz yalınayak başıkabak kalmayacaktı. sarıkamış savaşı tarihini araştırırsanız;

"beceriksizim" diye alçakgönüllülük yapıyorsa o başka..

Enver Paşa, İtalyanlara karşı savaşmak için Trablus'a giderken, bir mektubunda şöyle der: 'Trablus artık kaybolmuş sayılır. Buna rağmen neden gidiyorum? Bütün Müslüman dünyasının bizden beklediği bir vazifeyi yerine getirmek için gidiyorum.' Aynı insan, Osmanlı Ordularının sabık baş komutanı ve damad-ı Halife-i İslam olarak hiçbir başarı umudu olmayan Türkistan'ın bağımsızlık mücadelesine atılırken de, böyle, insanı ürperten bir gerekçe söyleyecektir."

Yüreğini açarak koşuyordu

Enver sana 90 değil

Hiç durmadan nasıl öldüysek

- Said Halim Paşa, Buhranlarımız ve Son Eserleri, İz Yayıncılık

Evet, Sarıkamış Harekatı, bir dram değil, bir kahramanlık destanıdır. Orada, savaş tarihinde benzeri görülmemiş bir emre itaat yaşanmıştır.

- Fahreddin Paşa'nın Medine Müdafaası, Feridun Kandemir, Yağmur Yayınları.

cepheyi açmayı enver mi istemiş

Ölmezliği düşünmek boşuna bir emektir;

Ve Türk ordusu, Ermenistan topraklarından geçerek, 20 Haziran'da Gence'ye varır. Ayrıca, Enver Paşa'nın emriyle Azerbaycan Ordusu'nun "İslam Ordusu" şeklinde teşkilatlandırılmasına başlanır.

- General Sami Sabit Karaman, İstiklal Mücadelesi ve Enver Paşa, Arma Yayınları.

arkadaşlar yiğidi öldürün ama hakkını verin. enver paşanın niyeti kötü değlidi, yine türk ülküsü vardı içinde ve ona göre oynamak sitedi. ama beceremedi... misalen onu bir mithat paşa gibi bir hain derecesine sokamayız

Osmanlı'nın bu son nesli, üzerine düşeni yapmıştı; her şeyi unutsanız bile, bu nesil yüzbinlerce şehit vermiştir. Tarihte, bu kadar yücelen bir nesil az bulunur. Ya sağ kalanlar? Onlar, devletimizin parçalanan toprakları üzerinde ve çoğu Anadolu'da olmak üzere, emperyalist güçlerle sonuna kadar dövüşmeye devam ettiler. İslam dünyasının en onurlu toprakları, onların diktiği bayrağın gölgesinde olanlardır.

Paşa diye çağırılıyor şimdi göklerin saklı

arkadaşlar enver paşa eğer doksan bin askerle beraber donarak ölseydi kahraman olurdu...

Enver Paşa'nın Bakü Kongresi'nde yaptığı konuşma, Birinci Dünya Savaşı'na niçin girdiğimizin en açık göstergesidir: "Bizi doğrudan doğruya boğazlamak isteyen Çarlık Rusya'sı ve İngilizlere karşı, yalnız hayatımızı bağışlamaya razı olan Almanlarla yan yana harp ettik."

Herkes Enver gibi ölemiyor

Kapatın gözlerinizi ve barutu koklayın

Herkes birşeyler yaşıyor hayaller kuruyor

Enver Paşa Devlet-i Aliyye?nin son dönemindeki en önemli aktörlerden birisidir. Osmanlı'nın çöküşü de kuruluşu gibi bir destandır. Çöküşün kahramanları olan neslin bayraktarı Enver Paşa?dır. Her beşer gibi mutlak suretle onunda birtakım hataları olmuştur. Fakat o inandığı değerler uğruna kendini feda edebilmeyi göze almış olan bir kahramandır. Osmanlının son neslinin büyük ekseriyeti zaten öyledir. Enver Paşa o mübarek neslin başkomutanı idi.

1 Mayıs 1918'de Trabzon ile Erzincan arasındaki köylerde, Müslümanların sadece katledilmediği, öldürüldükten sonra parçalandıkları kaydediliyordu." Genelkurmay Başkanlığı Arşivi'nden...)

Kelebekler bizim göklerimiz doluyor

İnsanlar baharda açan çiçekler gibi

Sarıkamış Harekatı'nın doğurduğu sonuçlar

Enver ateşin narına uçuyor

Evet, Sarıkamış'ta binlerce vatan evladı şehit oldu. Kimi donarak, kimi vurularak. Aynı evlatlar, diğer cephelerde de canlarını feda etmekten çekinmediler. Bu asil davranışın üzerinden ideolojik hesaplar yapıp bir dönemi veya bazı kişileri karalamak, merhametle bağdaşmayan bir davranış biçimi olacaktır.

kafkaslarda yalın kılınç at üstünde giderken, haline aç köpekler bile güldü, yapma reis... yakışmaz sana, bu kadar sevme enver paşayı...

1 Nisan 1918'de Erzurum'da 2127 Müslüman Türk erkek cesedi bulunmuştu. Olay tarihinde orada sadece Ermeniler bulunuyordu.

- Türkiye 1915, Paul R. Krause, Heyamola Yayınları

Ve Yemen'de

Nihayet Üçlü İtilaf'ın elçileri ile devam eden görüşmeler, üçünün müşterek verdikleri nota ile sona erdi. Bu notaya göre üç devlet, bütün Harb-i Umumi müddetince tam ve mutlak bir tarafsızlık halini muhafaza etmesi şartıyla, Türkiye'nin toprak bütünlüğünü ve istiklalini tekeffül ediyorlardı. Öyle ki, bu müşterek notaya göre, Türk devletinin sadece harbe girmemesi "bitaraflık" olarak kabul edilmiyordu. Böyle bir tarafsızlık, Türkiye'yi, milli müdafaası için kurmaya mecbur olduğu kuvvet ve teşkilat için muhtaç bulunduğu dış yardımdan tamamen mahrum bırakıyordu.

En güzel Türkler ölüyor diye biz ölürüz

1914'te Türkiye'nin Almanya ile akd ettiği ittifakı ve Avusturya-Macaristan ile işbirliğini bir hata, bir suç olarak görmek; bugün Bolşevik Rusya ile Türk devletinin akd etmiş olduğu ittifakı bir hata, bir suç saymak kadar, hatta ondan daha büyük bir yanlışlığın eseridir. Türkiye'yi harbe katıldığından dolayı itham etmek, milli varlığını korumak için mücadeleye giriştiğinden dolayı itham etmek demek olur.

(21 Mart 1918'de Erzincan ile Erzurum arasındaki bölgede aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda Müslüman Türk ölü bulundu. Ne var ki, Üçüncü Ordu henüz ana yollardan çıkıp köylere ulaşmamıştı ve buralarda daha büyük sayılarda ölü bulunması bekleniyordu.

Çelik mermiler atan mitralyözlere

Devamı için...

O dönem, Türk milletinin ölüm kalım yıllarıydı. Üstelik; düşman hem sayı, hem silah olarak üstündü. Ve Müslümanlara karşı, bitmek tükenmek bilmeyen bir nefretle doluydular. Mesela, Trablusgarb ve çevresinde Türk ve Araplara karşı savaşan General Nelson, bir mektubunda şöyle diyordu: "Ayaklananları yakmakta veya diri diri derilerini yüzmekte bizi serbest bırakacak kanunlar çıkartmalıyız. Çünkü içimizde yanan intikam ateşi yalnız idam etmekle sönmüyor."

- Osmanlı İmparatorluğu'nun Çöküşü, Joseph Pomiankowski, Kayıhan Yayınları

yoksa toplam şehit 18.000 mi

Enver Paşa, 5 Haziran günü, Vehip Paşa ile durumu müzakere etmek ve ileri harekat için gerekli tespitleri yapmak için Batum'a gelir. Türk birlikleri, 10 Haziran'da Gümrü'den Gürcistan'ın başşehri Tiflis'e doğru yürüyüşe geçti. Tiflis'in Türklerin eline geçmesini istemeyen Almanlar da buraya birlik gönderirler. Ve Waronzovka bölgesinde, Türk ordusu ile Alman birlikleri karşı karşıya geldi. Yapılan savaşta Almanlar geri çekilmeye zorlandı ve bir kısmı da Türklere esir düştü.

Daha önce Türkistan?a gönderilen Hacı Sami?den, Türkistan?da girişilecek bir mücadelenin imkansız olduğunu bildirmesi üzerine Enver Paşa şu cevabı verir: ?Uzun zamanda beri Türkistan Türklüğü ile Osmanlı Türklüğü arasındaki irtibat kopmuştur. Ben Osmanlı Ordularının başkomutanı ve İslam Halifesinin damadı olarak oraya gelir ve Türkistan?ın bağımsızlığı uğruna ölürsem bu köprüyü kurmuş oluruz.?

Tuğgeneral Ziya Yergök de, hatıralarında şöyle demektedir: "Boğazlar bizde idi. İngiliz ve Fransızlar İstanbul'u Ruslara verme sözü vermişti. Bunun için bizi ittifaklarına almıyor, isteklerimizi kabul etmiyorlardı. Açıkça anlaşılıyor ki, harbe girmesek bile İstanbul elden gidecek, ülkemiz parçalanacaktı. Artık doğal olarak Almanların tarafına geçmemiz gerekiyordu. Denize düşenin yılana sarılması gibi..." Sayfa 22

ama beceriksizdir

Türkiye'nin tarafsız kalabilmesi, ancak varlığını korumaktan vazgeçmesi şartıyla mümkün olabilirdi. Türkiye savaşa vakitsiz girdi. Fakat bu, onun harpte takip ettiği yolun yanlış olduğunu göstermez.

Herkes ölüyor ama

- Tarihin Sarıkamış Duruşması, Dr. Ramazan Balcı, Tarih Düşünce Kitapları

Müslümanlar, işte böylesi kin ve nefret ile karşı karşıyaydılar. Ve, şöyle ya da böyle, bu nefret çemberinden kurtulmayı başardılar. Birinci Dünya Savaşı sırasında, Osmanlı Devleti'ne 6 milyon düşman askerinin saldırdığını düşünmek bile, insanın tüylerini diken diken etmeye yetiyor.

Böyle bir yazı ile Sarıkamış ve Enver Paşa?yı anlatabilmek haliyle mümkün değil. Sadece bir fikir kırıntısı oluşturabilmekti maksat.. Bu satırların yazarı da Enver Paşa?yı üniversite yıllarının sonuna kadar hayalperest bir maceracı olarak görenlerdendi. Dileğim ve isteğim okuyucularımızın, Sarıkamış ve Enver Paşa hakkında konuşmadan önce o dönem ve Enver Paşa ile ilgili birkaç ilmi eseri okumalarıdır. Ruhu şad, mekanı cennet olsun?

Enver Gagauz torunu Enver yiğitler yiğidi

Elinde çelik bir kılıç

21 EKİM 2009

Enver Paşa'yla ilgili olumsuz kampanya siyasidir ve daha daha çok Cumhuriyet'ten sonra başlamıştır. Nitekim, Eric Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye'nin Tarihi isimli 'bağımsız' kitabında, 1920'li yılları değerlendirirken, "İttihat ve Terakki Cemiyeti'nden sadece Enver Paşa, savaş sonrası Türk siyasetinde önemli bir rol oynadı" demektedir. Eserin 207. sayfasındaki şu cümle de dikkat çekicidir: "Mustafa Kemal'in Enver'le olan kişisel ilişkileri çok gergindi."

Türklere en çok ölmek yakışıyor ve

Ve daha kurumadan gözyaşlarınız

yoksa alaman ağabeyler mi

İtilaf Devletleri'nin teküffülünü geçerli kılabilmek için tatbik edilecek bir tarafsızlık, Türkiye'yi kendi kendini müdafaa edemeyecek bir geriliğe ve acze mahkum ediyordu. Rusya'nın ihtirasları ve İngiltere'nin kötü niyetleri ile bir kat daha şüpheli hale gelmiş olan bir tekeffüle memleketin talihi bağlanamazdı. Esasen bize çok pahalıya oturmuş bir acı tecrübeler silsilesi, bizi ikaz etmekte idi.

Ona göre, Türkiye'nin hür ve tam bağımsız bir devlet olabilmesi, ancak, Anadolu'nun dışına taşan bir coğrafyayla mümkündü. Tabii böyle bir şeyi en başta İngilizler istemezdi. Ki, Enversiz Kurtuluş Savaşı'na İngilizlerin pek müdahale etmemesi, kafalarda hep soru işareti bırakmıştır. Bunun nedeni, Kurtuluş Savaşı'nı yürüten kadronun, sınırlı topraklara razı olması, olabilir.

bu alman hastalığına çanakkale savaşında mustafa kemal e kadar devam edecek, o zaman herşeyi ayacak ve almanlara güvenilmeyeceğini kendi de farkedecektir...

Dünyasında kendi gibi kahramanlarca

peki ya çanakkale nere düşe

Zürcher, Milli Mücadele'nin 19 Mayıs 1919'da başlamadığını da delilleri ile ortaya koyuyor.

90.000 asker donmuş mu

sarıkamıştaki facia, iradesiz idare noktasındadır enver paşam.

Ömer Lütfi Mete, Cumhuriyet'ten sonra başlatılan Batılılaşma hareketini ima ederek, "Avrupa, Türkiye'yi şartlı tahliye etmiştir" demektedir. Bunu da bir kenara not etmekte fayda var.

enver allahuekber dağlarında olmasa da 3-5 km ötede düşmüş ya toğrağa o da gönlümüzde taht kurması için yeterlidir.

Biz 900 bin kişi donalım yanalım ölelim

Şimdi uyuz köpekler gibi

Mayıs başlarında, Kafkas Cumhuriyeti'nin delegeleri, Türkiye ile barış yapmak için Batum'a geldiler. Vehip Paşa, Ahilkelek, Gümrü, Nahcivan gibi bölgelerin boşaltılması karşılığında, barış yapılabileceğini söyledi.

Sarıkamış'ta gene ölürüz biz Enver

sayın editim, beceriksiz değil talihsizdir. ancak zeha seviyesi düşük ve macera peşinde koşanlar beceriksiz olurlar. çünkü havada uçtuklarından çevresini göremezler. halbuki enver paşa zaten en yüksek yerlerde idi, uçmasına gerek yoktu. ama bu talih işidir, osmanlı da denedi olmadı, türkistanda da denedi olmadı... talih mustafa kemal in yanıda idi oldu...

"3,5 beyinsizin ardında zagarlık edemem " der üstad akif...

İtilaf Devletleri, bizimle bir ittifaka girmiyorlardı. Çünkü böyle bir anlaşma, onların gizli maksatlarına aykırı düşmekte idi. Bu devletler, harbin sonunda 'Hasta Adam'ın hayatına son vermek ve onun mirasını paylaşmak istiyorlardı. Bu muharebede, İtilaf Devletlerinin esas gayelerinden biri de bu idi.

Enver Paşa'nın Almanlara sıcak baktığı doğrudur. Fakat bu bakış, körü körüne değildir. Enver, Almanlar savaşı kazandıktan sonra, sıranın Türkiye'ye geleceğini biliyordu. Bu yüzden, Almanya'nın verdiği silahların bir kısmını cephelere göndermemiş, Anadolu'nun derinliklerinde depolamıştır. Nitekim, bu silahların mühim kısmı, Kurtuluş Savaşı sırasında kullanıldı. (791 bin tüfek, 4 bin makineli tüfek ve 945 top... Kaynak: Edward j. Erickson, Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Ordusu, sayfa 278)

Enver yiğitler yiğidi enver

Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Ordusu isimli eserde, savaşın bittiği gün bile, Osmanlı Ordusu'nun cephelerdeki asker sayısının 1 milyon olduğu yazılmaktadır. Bu, çok ciddi bir rakamdır.

Enver sen hayaller kur