Tarihi bir vesika olması bakımından söz konusu hadisenin asli şeklini de paylaşalım:

Bakırköy Baruthanesi

Takvimler hicri olarak 1005 senesinin Receb ayını göstermektedir. O da Mart 1597?ye tekabül eder.

Baruthaneden bir kesit

Fi selh-i Receb, sene hamse ve elf.

Ve bu esnada evahir-i şehr-i Receb?de Selanik?de ayin-i saltanat üzre fütuhat-ı celile ahbarı ile şehr donanması tedarüki mahallinde bir gice nagehani kazau?llah ile alamet-i baran ve berk-i ra?d ve sai?ka olup, Vardar Kal?ası dimekle meşhur afak ruy-ı zeminde bi-misl ü manend olan hazain-i baruta nazil olup, bin üç yüz kantar top otu kıyamet-mehib sada ile kal?ayı burc u barusıyla ayyuka çıkarup, zerrata karışdırup ve içinde olan dizdar ve merdan-ı kal?adan az kimse serasime-i hayat ile halas olup leb-i deryada olmağla toplarun ekseri deryaya düşüp azim velvele olduğı haberi gelüp, ?Kal?anun müceddeden bina olması lazım olmışdur? diyü arz olundı.

Bu tarih kitabının yazarı Selanikli Mustafa Efendi?dir. Kaleme aldığı eserden dolayı, söz konusu kronik Selaniki Tarihi olarak bilinir. 17. yüzyılın başlarında yazılmıştır. Dili o devir için değil, fakat zamanımız için söyleyecek olursak pek sade sayılmaz. Buna binaen içerisinde anlattığı hadiseler bakımından mühim bir kaynaktır. Bilhassa gündelik hayatta vuku bulan önemli olaylara da yer verir. İşte bunlardan biri, 1590?lı yılların sonlarında Rumeli?ndeki Vardar Kalası demekle bilinen baruthaneye düşen yıldırım ve ardında bıraktığı yıkımdır.

Bulutlar gittikçe siyahlaşmış ve nihayet ardından muazzam bir yağmur başlamıştır. Bu yağmur esnasında dehşet veren bir sesle yeryüzüne isabet eden yıldırım kaleyi hedef alır. Akabinde kulakları sağır edercesine bir patlama? İçeride barut, fişek -ki bunların 1300 kantar ağırlığında olduğu belirtilir- ve silah nev?inden her ne varsa bir anda infilak eder. Baruthane?nin su kenarında bulunması aslında bir bakıma avantajdır. Çünkü çıkan yangın, yağmurun da tesiriyle kontrol altına alınabilecektir. Fakat cepehaneden eser kalmamıştır. Bazı toplar denize düşmüş, kale burçlarıyla beraber paramparça olmuştur. Olayı müteakip derhal İstanbul?a haber yollanır ve baruthanenin yeniden inşası için yardım talep edilir. Tabii olarak imparatorluğun payitahtı olan İstanbul?dan en kısa zamanda yardım eli uzanacaktır.

Tarihte siyasi hadiselerin yanında gündelik hayata dair çok sayıda vak?a yaşanmıştır. Fakat bu hususiyet çoğu zaman unutulur ve tarihin daha ziyade savaşlar ve barışlardan müteşekkil bir bilim dalı olduğuna inanılır. Halbuki kaynaklarda yer alan sosyal olaylar azımsanmayacak kadar çoktur. Bu tarz anekdotlara hukuki anlaşmazlıkların tutulduğu kadı defterlerinde, günlük olayların kaydedildiği ruznamelerde rastlanabileceği gibi o dönemin şahidi konumundaki tarih kitaplarında da tesadüf edilebilir. 16. yüzyıl sonlarında bir Baruthane?ye düşen yıldırımda olduğu gibi?