Kur'an'ın indiği dönemde Araplar arasında;

Ve hani sen, sabah erkenden mü'minleri savaş mevzilerine yerleştirmek için ehlinden ayrılmıştın. ?Ve Allah, en iyi işitendir, ve en iyi bilendir.? O zaman sizden iki grup, Allah, kendilerinin velisi olmasına rağmen bozulmaya yüz tutmuştu. Artık inananlar, yalnızca Allah'a tevekkül etsinler. Ve andolsun, sizler güçsüz iken, Allah, şükredesiniz diye size Bedir'de yardım etti. Öyleyse Allah'a takvalı davranın. Hani sen inananlara, "Rabbinizin, indirilen/hulul ettirilen üçbin melekle size yardım etmesi size yetmez mi?" diyordun. Eğer sabrederseniz ve takvalı davranırsanız, evet . Ve eğer onlar, ansızın üzerinize gelseler, Rabbiniz size işaretlenmiş/eğiten/gönderilmiş beşbin melekle yardım eder. Ve Allah, bunu size sırf bir müjde olsun ve kalpleriniz bununla yatışsın diye yaptı. Ve bu yardım, sırf, O , küfretmiş olan kimselerden bir kısmının kökünü kessin yahut onları perişan etsin de kaybeden kimseler olarak dönüp gitsinler diye aziz ve hakim Allah katındandır. (Al-i İmran/121-127)

Ve hani Biz, İsrailoğulları'nın misakını almıştık: "Allah'tan başkasına kulluk etmeyeceksiniz, ana-babaya, yakınlığı olanlara, yetimlere, miskinlere de iyilik yapacaksınız, insanlara güzelliği söyleyin, salatı ikame edin ve zekatı verin." Sonra çok azınız müstesna olmak üzere yüz çevirdiniz. Ve siz yüz çevirenlersiniz. (Bakara/83)

Nedir bu "Salatın ikamesi", neden kelimenin öz anlamı dışında geleneksel terim anlamını sorgusuz sualsiz kabul ediyoruz.

Bu izahattan sonra konumuz olan ayetin çevirisi şöyle olmalıdır:

Sonra salatı tamamlayınca, artık Allah'ı ayakta, oturarak, yan yatmışken anın. Sükunet bulduğunuzda/güvene erdiğinizde, salatı ikame edin. Hiç şüphesiz ki salat, mü'minler üzerine vakti belirlenmiş bir yazgıdır. (Nisa/103)

İman eden kullarıma söyle: "Salatı ikame etsinler, alış-veriş ve dostluğun olmadığı bir günün gelmesinden önce, kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden açık ve gizli olarak infakta bulunsunlar." (İbrahim/31)

Fakat onlardan ilimde derinleşmiş olanlar ve iman edenler, sana indirilene ve senden önce indirilenlere iman ederler. Onlar, salatı ikame eden, zekatı veren, Allah'a ve ahiret gününe iman edenlerdir. İşte onlar, Bizim büyük bir mükafat vereceklerimizdir. (Nisa/162)

Evet arkadaşlar uzunca bir süredir zihnimi meşgul eden bir kavramdı "salatın ıkamesi" emri.. Muvahhid olmaya doğru yönelişi seçmiş, "gelenek putunu" her gün biraz daha ayaklar altına alarak "Ya Rabbi, ilmimi arttır" diye dua da bulanan dostlarımla tartışmak isterim.

O halde, meselenin esasından uzaklaşmamak için salat sözcüğünün hakiki anlamına dönmek ve ondan sapmamak gerekmektedir.

SALAT, ZEKAT ve İNFAK İLE İKAME EDİLİR

İşte, verilen herhangi bir şey basit hayatın kazanımıdır. Sadece dünya hayatının geçici bir menfaatidir. Allah katında bulunanlar ise; iman eden ve sadece Rabb'lerine tevekkül eden, günahın büyüklerinden ve hayasızlıktan kaçınan ve öfkelendikleri zaman bağışlayan, Rabb'lerinin çağrısına cevap veren, salatı ikame eden, işleri de kendi aralarında şura olan, kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden infak eden ve kendilerine bağy isabet ettiği zaman birbirleriyle yardımlaşan/intikam alan kimseler için daha hayırlı ve daha kalıcıdır. (Şura/36-39)

Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber'i destekliyorlar. Ey iman etmiş kişiler! Siz de o'na destek olun ve o'nun güvenliğini tam bir güvenlikle sağlayın! (Ahzab/56)

Göklerde ve yeryüzünde bulunanların, dizi dizi kuşların Allah'ı tesbih ettiklerini görmedin mi? Hepsi kendi tesbihini ve salatını mutlaka bilmektedir. Allah da, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilir. (Nur/41)

Bundan başka, sözcük Kur'an'da birçok kez, bu kökten türemiş olan &amp;#1573;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1607;&amp;#1575; , &amp;#1610;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1609; , &amp;#1608;&amp;#1587;&amp;#1610;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1606; , &amp;#1587;&amp;#1575;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1610;&amp;#1607; , &amp;#1604;&amp;#1575;&amp;#1610;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1575;&amp;#1607;&amp;#1575; gibi farklı kalıplar halinde yine aynı anlamda yer almıştır. Mesela, &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1609; kökünden türemiş olan &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1605;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1610;&amp;#1606; sözcüğü, "destek veren, yardım eden" anlamında değil, "hayvanının sırtına, uyluğuna yaslanan" anlamında kullanılmaktadır.

Allah'ın mescidlerini, ancak Allah'a ve ahiret gününe inanan, salatı ikame eden , zekatı veren ve sadece Allah'a haşyet duyan kimseler imar ederler. Artık işte onların, hidayet üzere olanlardan olmaları umulur. (Tevbe/18)

O , sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için kuluna apaçık ayetlei indirendir. Ve şüphesiz Allah, size çok şefkatli, çok merhametlidir. (Hadid/9)

Hani siz Rabbinizden yardım diliyordunuz da O , "Şüphesiz Ben işte ardarda bin melekle size yardım ediyorum" diye cevap vermişti. Ve Allah bunu sırf size bir müjde olsun ve bununla kalbleriniz yatışsın diye yapmıştı. Ve zafer ancak Allah katındandır. Şüphesiz Allah, aziz'dir, hakim'dir. O sırada size, yine katından bir güven olarak bir uyku sardırıyordu, sizi temizlemek, şeytanın pisliğini sizden gidermek, yüreklerinize kuvvet vermek ve ayaklarınızı sağlam durdurmak için gökten üzerinize yağmur indiriyordu. İşte o anda Rabbin meleklere, "Şüphesiz Ben, sizinle beraberim, inanmış kimselere sebat verin. Ben, küfretmiş kimselerin yüreğine korku salacağım, hemen boyunların üstüne vurun, onlardan tüm parmak uçlarına da!" (Enfal/9-12)

Kur'ani delilleriyle beni tatmin eden Hakkı Yılmaz'ın şu incelemesini sizinle paylaşmak isterim. Konu çok hassas lütfen ön yargılarımızı bir kenara bırakalım.

Salatın "harcama" ile yapılacağını bildiren bu ayet, dinimizin yegane kaynağı Kur'an'da duruyorken, "laf"tan ibaret bir salat uygulaması, maalesef din diye inanılan ve yaşanılanların arasına girmiş durumdadır. Dil-din ilişkisi açısından hareketle kavramların içi boşaltılmak ve sözcüklerin anlamı saptırılmak suretiyle din tüccarları tarafından icat edilen ucube bir din kapsamında pek revaçta olan bu uygulamaya; "salavat getirme", "salavatı şerife okuma" denmektedir. Bu konudaki çarpıklık öyle boyutlara ulaşmıştır ki, "Salate'n-Tünciye", "Salate'n-Nariye", "Salat-ı Tefriciye" vs. gibi çeşit çeşit "salavat" modelleri oluşturulmuş ve bunları okumak bütün ibadetlerin önüne geçirilmiştir. Mesela, camilerde imamın namaz bitiminde okuduğu duadan sonra "Lillahi'l-Fatiha" demesine karşılık, cemaat, Fatiha okuyacağı yerde, "Allahümme salli ala seyyidina?" diye salavat okur hale gelmiştir. Çünkü salavat getirmekle ilgili binlerce hadis uydurulmuş ve şefaat de buna bağlanmıştır.

Gerçi bu soruların bazılarına kılıf hazırlanmış; salat Allah'a nisbet edildiğinde "kullarına rahmet etme"; meleklere nisbet edildiğinde "kullar için af dileme"; kullara nisbet edildiğinde "dua" anlamına geldiği söylenmiştir. Ama bunların gerçeklerle ilgisi yoktur ve sırf işin içinden çıkılamadığı için uydurulmuştur. Sonuç olarak da bu tarz hileler, meselenin daha karmaşık hale gelmesinden başka bir işe yaramamıştır. Çünkü Bakara suresi'nde, İşte böyleleri üzerine Rabb'lerinden salavat ve bir rahmet vardır (Bakara/157) buyurularak, rahmet ve salavat?ın ayrı şeyler olduğu ifade edilmiştir.

Zikrullah , "Allah'ın bizler üzerindeki haklarını, bize sunduğu nimetleri düşünmek, kul olarak O'na karşı sorumluluklarımızı yerine getirip getirmediğimizin kontrolünü yapmak ve verdiği görevleri eksiksiz yerine getirmek, nimetlerine karşı şükredip nankörlük etmemektir. Daima bu bilinç içerisinde olmak"tır.

İşte bu kitap?kendisinde kuşku yoktur?; gaybda iman eden, salatı ikame eden, kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden infak eden, sana indirilene ve senden önce indirilene iman eden muttakiler?ki bunlar, ahirete de kesinlikle inanırlar? için bir kılavuzdur. (Bakara/2-4)

Yedi gök, yeryüzü ve bunların içinde bulunanlar, Allah'ı tesbih ederler. O'nu hamd ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur. Fakat siz, onların tesbihlerini iyi kavramıyorsunuz. Şüphesiz ki O, halimdir, çok bağışlayandır. (İsra/44)

SALATI MÜ'MİNLER İKAME EDERLER

güzelim türkçeye yazık

SALAT LAF İLE OLMAZ HARCAMA İLE OLUR

&amp;#1589; &amp;#1604; &amp;#1608; : İsim olarak "uyluk, sırt" demek olan sözcük şöyle açıklanır: &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608; , "insanın ve dört ayaklı hayvanların sırtı, kalça ile diz arası" anlamına gelir.

Eğer tevbe ederlerse, salatı ikame ederlerse ve zekatı verirlerse, bundan sonra onlar, dinde kardeşleriniz olurlar. Ve Biz, ayetleri, bilen bir kavm için detaylandırıyoruz. (Tevbe/11)

Rabbinin Yüce adını tesbih et! (A?la/1)

Ayrıca, Allah'ın korku, açlık, mal, can ve ürün noksanlığı ile denediği zaman sabredip, kendilerine bir musibet isabet ettiği vakit teslim olup, "Muhakkak biz, Allah içiniz ve şüphesiz O'na dönücüleriz" diyenlere, "Rabb'lerinden rahmet ve salavat vardır" (Bakara/157) olduğu belirtilmektedir.

TESBİH

39:18 - <i> Dinleyip de sözün en güzeline uyan kullarımı müjdele. İşte Allah'ın hidayet edip doğru yola ilettiği kimseler onlardır. İşte onlar akıl sahipleridir. </i>

Peygamber'in toplumu ilk önce bu açıdan bilgilendirip eğitmesi, yani Allah'ı doğru olarak tanıtması gerekir.

Oysaki onlara sadece, dini yalnız Allah için arındıran kişiler halinde sadece Allah'a kulluk etmeleri, salatı ikame etmeleri, zekatı vermeleri emredilmişti. Ve işte bu, doğru/eksiksiz/aşınmaz dindir. (Beyine/5)

Ey iman etmiş kimseler! Allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Hani size ordular gelmişti de Biz, onların üzerlerine bir rüzgar ve sizin görmediğiniz ordular göndermiştik. Ve Allah, işlemiş olduklarınızı hakkıyla görüyordu. Hani onlar, üst tarafınızdan ve sizden daha aşağıdan size gelmişlerdi. Ve hani gözler kaymıştı, yürekler gırtlaklara ulaşmıştı. Ve siz Allah hakkında zan yaptıkça zan yapıyordunuz. Ve o vakit münafıklar ve kalblerinde bir hastalık bulunanlar, "Allah ve Elçisi bize bir aldanıştan başka bir vaad yapmamış" diyorlardı. Ve hani bunlardan bir grup, "Ey Yesrib halkı! Sizin için duracak yer yok, hemen dönün" diyorlardı. Onlardan bir kısmı da, "Evlerimiz gerçekten savunmasızdır" diyerek Peygamber'den izin istiyorlardı. Halbuki onlar savunmasız değildi. Onlar sadece kaçmak istiyorlardı. Eğer onların üzerine, onların her bir bucağından girilseydi, sonra da fitne çıkarmaları istenilseydi kesinlikle bunu yerine getirirlerdi. Buna fazla da beklemezlerdi. Ve hiç kuşkusuz onlar, bundan önce, arkalarını dönüp kaçmayacaklarına Allah'a ahid vermişlerdi. Ve Allah'ın ahdi sorumluluktur. (Ahzab/9-15)

NOT: Hacc/40&amp;#8242;daki salavat sözcüğü, salat sözcüğünün çoğulu olmayıp, kalıp halinde İbranice'den gelme bir sözcük olduğundan konumuz dışında tutulmuştur.

Halbuki, Peygamberimize yapılacak salatın niteliği, Kur'an'da gayet açık olarak belirtilmiştir:

Bunu somutlaştırarak ifade etmek gerekirse "salatın iqamesi";

Diğer taraftan, &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608; kökünden türemiş olan &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1609; sözcüğünün anlamı, Kıyamet/31-32&amp;#8242;de, hiçbir yanlış anlamaya meydan vermeyecek şekilde net olarak açıklanmıştır:

ALLAH ve MELEKLERİ GİBİ MÜ'MİNLERİN DE PEYGAMBER'E SALAT ETMELERİ GEREKİR

Göklerin ve yerin yaratılışında, gecenin ve gündüzün gidip gelişinde elbette akl-ı selim sahipleri için ibret verici deliller vardır. O kişiler ki ayaktayken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah'ı anarlar; göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde tefekkür ederler: "Rabbimiz! Sen bunu boş yere yaratmadın, Sen noksanlıklardan münezzehsin. Artık bizi ateşin azabından koru! (Al-i İmran/190-191)

Hadi sen öğüt ver! Artık sen Rabbinin nimeti sayesinde kahin ve mecnun biri değilsin. (Tur/29)

Konuya ait şu ayetler dikkate alınmalıdır:

O , "Rabbim! Benim için bir ayet kıl" dedi. O , "Senin ayetin , işaretle hariç, insanlara üç gün, konuşmamandır. Ve Rabbini çok an, sabah-akşam tesbih et" dedi. (Al-i İmran/41)

Yine bedevilerden kimi de vardır ki, onlar, Allah'a ve ahiret gününe inanır ve harcadığını Allah katında yakınlıklar ve Elçi'nin destekleri edinir . Gözünüzü açın! Şüphesiz bu, onlar için bir yakınlıktır. Allah onları yakında rahmetine girdirecektir. Şüphesiz Allah, gafur'dur, rahim'dir. (Tevbe/99)

"Salavat getirme" ya da "salavatı şerife okuma"nın ne manaya geldiğini anlamak için, ?salat sözcüğünün "zihni ve mali destek" demek olduğunu akıldan çıkarmadan? yine Kur'an'a müracaat etmek gerekmektedir:

Ve Biz gökyüzünü, yeryüzünü ve aralarında olanları boşuna yaratmadık. Bu, şu küfretmiş olan kişilerin zannıdır. Cehennem ateşinden dolayı vay şu küfretmiş olan kişilerin haline! (Sad/27)

Hiç kuşkun olmasın, Rabbin senin gecenin üçte-ikisinden daha azını, yarısını, üçte-birini ayakta geçirmekte olduğunu biliyor. Seninle beraber olanlardan bir grup da öyle. Allah, geceyi de gündüzü de ölçüye bağlar. Sizin onu kuşatamayacağınızı bildi de size tevbe nasip etti. O halde Kur'an'dan kolay geleni okuyun! Sizden hastalar olacağını bildi. Bir kısmının yeryüzünde dolaşıp Allah'ın fazlından bir şeyler isteyeceklerini, diğer bir kısmının da Allah yolunda çarpışacaklarını bildi. O halde ondan kolay geleni okuyun! Salatı ikame edin, zekatı verin! Güzel bir ödünçle Allah'a ödünç verin! Öz benlikleriniz için önden gönderdiğiniz iyiliğin, Allah katında hayrını daha çok, ödülünü daha büyük olarak bulacaksınız. Allah'tan af dileyin! Hiç kuşkusuz Allah çok affedici, çok esirgeyicidir. (Müzzemmil/20)

Ve Allah, o küfreden kişileri herhangi bir hayra ulaşmadan kinleriyle geri çevirdi. Ve Allah, mü'minlere savaşta kafi geldi. Ve Allah kavi'dir , aziz'dir . Hem de O , Kitap Ehlinden, onlarla yardımlaşanları kalelerinden indirdi. Ve kalplerine korku saldı: Siz onların bir kısmını katlediyordunuz, bir kısmını da esir alıyordunuz. (Ahzab/25-26)

Bu sayede, bugün içinde bulunulan zilletten kurtulmak müyesser olacak, aksi halde tarih tekerrür edip duracaktır.

Ve de kesinlikle Biz sizi korkudan, açlıktan bir şeylerle; ve mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltme ile belalandıracağız . Başlarına bir musibet geldiği zaman, "Biz şüphesiz Allah'a aidiz ve yalnız O'na döneceğiz" diyen şu sabredenleri müjdele! İşte onlar var ya, Rabb'lerinden, destekler ve rahmet onlaradır. İşte hidayete erenler de onlardır. (Bakara/155-157)

İnanan erkekler ve inanan kadınlar; bunların bazısı bazılarının velileridirler. Bunlar ma?rufu emrederler, münkerden vazgeçirirler, salatı ikame ederler, zekatı verirler, Allah'a ve O'nun Elçisi'ne itaat ederler. İşte bunlar, Allah onlara rahmet edecektir. Şüphesiz Allah, aziz'dir, hakim'dir. (Tevbe/71)

Bundan dolayı hemen öğüt ver, eğer öğüt fayda veriyorsa/verecekse, saygısı olan öğüt alacaktır. (A?la/9-10)

Hiç kuşkusuz, Allah, birçok yerde ve Huneyn Günü size yardım etti. Hani çokluğunuz size güven vermişti de onun size bir faydası olmamış ve yeryüzü bütün genişliğine rağmen size dar gelmişti. Sonra da arkası dönenler halinde kaçmıştınız. Sonra Allah, Elçisi'nin üzerine ve mü'minlerin üzerine huzurunu indirdi ve sizin görmediğiniz ordular indirdi. Küfreden kimseleri de azaba uğrattı. Ve işte bu, o kafirlerin cezasıdır. Sonra, bunun arkasından Allah, dilediği kimseye dönüş nasib eder. Ve Allah, çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir. (Tevbe/25-27)

Salatı dikiniz/ayakta tutun, zekatı verin, rüku edenlerle birlikte siz de rüku edin! (Bakara/43)

O halde, çok büyük Rabbinin ismini tesbih et ! (Hakka/52)

Şüphesiz iman eden ve salihatı işleyen, salatı ikame eden ve zekatı verenlerin Rabb'leri katında mükafatları vardır. Ve onlar üzerine hiçbir korku yoktur, onlar üzülmezler de. (Bakara/277)

Evlerinizde vakarla oturun, ilk cahiliye kadınlarının süslerini açığa vurması gibi, siz de süslerinizi açığa vurmayın; salatı ikame edin, zekatı verin, Allah'a ve Elçisi'ne itaat edin. Ey ehl-i beyt! Gerçekten Allah, sizden ricsi gidermek ve sizi tertemiz kılmak ister. (Ahzab/33)

Ve Biz, her ümmet için, Allah'ın kendilerine hayvanların behiminden rızık olarak verdikleri üzerine O'nun adını ansınlar diye bir mensek kıldık. İşte, sizin ilahınız, bir tek ilahtır. Onun için yalnız O'na teslim olun. Allah anıldığı vakit kalpleri titreyen, kendilerine isabet edene sabreden, salatı ikame eden ve kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden infak eden, Allah'a içtenlikle boyun eğenlere müjdele. (Hacc/34-55)

ALLAH'IN PEYGAMBER'E ve İNSANLARA SALATI

SALAT'IN AMACI NEDİR, SALATI KİMLER İKAME EDER?

SALAVAT

O halde sabret. Şüphesiz Allah'ın vaadi haktır. Günahın için affedilme iste ve akşam-sabah Rabbini hamdiyle tesbih et. (Mü'min/55)

Haydi öğüt ver/hatırlat; şüphesiz sen sadece bir öğütçüsün/hatırlatıcısın. Sen onların üzerinde bir zorba değilsin. (Ğaşiye/21-22)

BUNUN ÖRNEKLERİ

Anlamı Kur'an'da bu kadar açık olarak belirtilmesine rağmen salat sözcüğü, ünlü bilgin Ragıb el-İsfehani'nin Müfredat adlı eserinde, "Lügat ehlinin çoğu, salat; ?dua, tebrik ve temcit'tir demiştir" ifadesiyle adeta geçiştirilmiştir.

Ayrıca, En?am/73, Yunus/5, İbrahim/19, Hicr/85, Nahl/3, Ankebut/44, Rum/8, Zümer/5, Ahkaf/3, Duhan/39, Casiye/22 ve Teğabün/3&amp;#8242;e de bakılabilir.

Melekler, o kafirlerin yüzlerine ve sırtlarına vurarak, "Tadın bakalım kızgın ateşin azabını" diye onları vefat ettirirken bir görseydin. (Enfal/50)

Sonra cahime sallayın onu . (Hakka/31)

Ve hani bir zaman İbrahim, "Rabbim! Bu şehri güvenli kıl! Beni ve oğullarımı putlara tapmaktan uzak tut! Rabbim! Şüphesiz onlar insanlardan bir çoğunu saptırdılar. Şimdi kim bana uyarsa, artık o, şüphesiz bendendir; kim bana karşı gelirse, ? Artık Sen şüphesiz çok bağışlayan ve çok merhamet edensin. Rabbimiz! Şüphesiz ben çocuklarımdan bir bölümünü salatı ikame etmeleri için, Senin dokunulmazlaşmış Evinin yanında, ekinsiz bir vadiye yerleştirdim. Rabbimiz! Şükretmeleri için artık Sen de insanlardan bir kısmının gönüllerini onlara meylettir. Ve onları bazı meyvelerden rızıklandır. Rabbimiz! Şüphesiz Sen bizim gizlediğimiz şeyleri ve açığa vurduğumuz şeyleri bilirsin. ?Ve yerde ve gökte, hiçbir şey Allah'a gizli kalmaz.? İhtiyarlık halimde bana İsmail'i ve İshak'ı lütfeden Allah'a hamd olsun. Şüphesiz ki Rabbim duamı çok iyi işitendir. Rabbim! Beni salatı ikame eden kıl! Soyumdan da. Rabbimiz! Duamı da kabul et! Rabbimiz! Hesabın kurulduğu günde benim için, anam-babam için ve mü'minler için mağfirette bulun!" demişti. (İbrahim/35-41)

Ve siz salatı ikame edin ve zekatı verin! Kendiniz için önceden her ne iyilik yaparsanız, Allah katında onu bulursunuz. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızı en iyi görendir. (Bakara/110)

Ve yük çeken bir kimse, başkasının yükünü yüklenmez. Eğer ağır yüklü bir kimse, onun yüklenilmesine çağırsa da ondan hiçbir şey yüklenilmeyecek; bir akrabası olsa bile. Şüphesiz sen ancak Rabb'lerine karşı gaybda haşyet duyan ve salatı ikame edenleri uyarırsın. Her kim arınırsa ancak kendisi için arınır. Dönüş de yalnızca Allah'adır. (Fatır/18)

O, odur ki, sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarsın diye kulu üzerine gerçeği apaçık gösteren ayetler indiriyor. Allah size karşı gerçekten çok şefkatli, çok acıyıcıdır. (Hadid/9)

Sonuç olarak &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüğünün anlamını; "destek olmak, yardım etmek, sorunları sırtlamak; sorunların çözümünü üzerine almak" şeklinde özetlemek mümkündür. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, buradaki sorunlar, sadece bireysel sorunları değil, aynı zamanda toplumsal sorunları da kapsamaktadır. Dolayısıyla &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüğünün anlamını, "yakın çevrede bulunan muhtaçlara yardım" boyutuna indirgemek doğru olmayıp, "topluma destek olmak, toplumu aydınlatmak, toplumun sorunlarını sırtlamak, üstlenmek ve gidermek" boyutunu da içine alacak şekilde geniş düşünmek gerekir.

Buna göre &amp;#1573;&amp;#1602;&amp;#1575;&amp;#1605; &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; tamlamasının anlamı da; "zihni ve mali yönlerden yapılan yardım ve destekle sorunların üstlenilerek giderilmesi işlerinin gerçekleştirilmesi ve bunun sürdürülmesi, yani ayakta tutulması" demektir.

evet, tahmin ettiğim gibi memurlar. net'in son derece amatör karakter kodlaması sebebiyle makale okunamayacak kadar karışık çıktı.

Çalışmayı mümkün mertebe özet olarak vereceğim, ilgili dostlarım tam halini şuradan inceleyebilirler;

O halde sana yakin gelmesi için Rabbini hamd ile tesbih et, secde edenlerden ol ve Rabbine kulluk et! (Hicr/98-99)

Bu anlam doğrultusunda fiil olarak kullanıldığında sözcük; "uyluklamak, sırtlamak" anlamına gelir ki, uyluğun yatay duruma getirilerek bir yükün altına uzatılması şeklinde bir hareket olan "uyluklamak" da, bir yükü sırta almak demek olan "sırtlamak" da, yük altına girmeyi, yüke destek vermeyi ifade eder.

Yoksa farkında olmadan Resulün, Kur'anın düşmanı olan münafıkların başka bir nanesi ile karşı karşıya bırakıldık da mı zihnimiz burnumuzun dibini göremeyecek kadar zehirlendi

Bu hususu Rabbimiz, Kendisinin ve meleklerinin ettiği salatın amacının, insanları karanlıklardan aydınlığa çıkarmak olduğunu bildirerek teyit etmiştir:

Bu ayetin yer aldığı surede, Peygamberimizin özel hayatı, aile hayatı, sırları, misyonu, eşlerinin konumu, görevleri ve ayrıcalıkları yer alır. Konumuz olan ayeti doğru anlayabilmek için surenin tamamının dikkate alınması gerekir. Surenin, konu ve pasaj bütünlüğü bozulmadan okunması halinde hem salavat kavramı daha iyi anlaşılacak, hem de Allah'ın emri doğrultusunda destek ve güvenlik sağlama görevlerini yapmayarak Peygamber'i üzenlerin akıbeti (57-58. ayetlerde) görülecektir.

Ve sen, ölmeyen hayy'e güvenip dayan. Ve O'nu övgü ile arındır. Kullarının günahlarından haberdar olarak O yeter. (Furkan/58)

Artık sen onlardan yüz çevir. Artık sen kınanacak değilsin. Ve sen öğüt ver/hatırlat. Çünkü şüphesiz öğüt/hatırlatmak, mü'minlere fayda verir. (Zariyat/55-55)

Kur'an'daki, "salat'ın ikamesi" ile ilgili emir ve haber cümlesi niteliğindeki ifadeler genellikle "namazı doğru kılın, namazlarını dosdoğru kılarlar" şeklinde çevirilegelmiştir. Bizim, sözcüklerin anlamları üzerinden yaptığımız tahlil ise bu çevirilerin, ifadenin anlamını yansıtması bakımından yetersiz kaldığını, hatta yanlış olduğunu göstermektedir.

Gerçekte inananlar, Allah anıldığında kalpleri ürperen ve ayetleri onlara okunduğunda, bunun, inançlarını artırdığı ve sadece Rabb'lerine güvenen kimselerdir. Onlar, salatı ikame ederler ve kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden infakta bulunurlar. İşte bunlar, inananların ta kendisidir. Onlara Rabb'leri katında dereceler, bağışlama ve saygın bir rızık vardır. (Enfal/3)

Salavatla ilgili bu kadar çarpık yönlendirmeye delil olarak ise, ?tahrif edilerek çevirilen ve yanlış tebyin edilen? Ahzab/56 ayeti gösterilmiştir.

Ucube din kapsamında "salavat getirmek" diye adlandırılan sözler, İsrailoğulları'nın, Ey Musa! Onlar orada oldukça biz oraya asla girmeyeceğiz. Hadi sen git, Rabbinle birlikte savaşın. Biz şuracıkta oturacağız (Maide/24) şeklindeki sözlerine benzemektedir, ki İsrailoğulları bunun bedelini çok ağır ödediler. Bu olaylar, Kur'an'da Maide suresi'nde ve Kitab-ı Mukaddes'in Sayılar; 13-14. bölümlerinde anlatılır.

Bu gibi durumlarda Kur'an'ın mesajını doğru anlamak için yapılacak ilk iş, sözcüğün türemiş olabileceği köklerin anlamlarına bakmaktır. Bu sebeple biz de tahlilimize, &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüğünün türemiş olabileceği &amp;#1589; &amp;#1604; &amp;#1609; ve&amp;#1589; &amp;#1604; &amp;#1608; köklerinin anlamları ile başladık.

Ancak, konumuz olan salat sözcüğünün kökünün saly olduğu varsayılırsa, Kur'an'da geçen tüm &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüklerinin ve türevlerinin "ateşe atmak, yaslamak" anlamında olduğunu kabul etmek gerekecektir ki bu durumda, mesela Kevser suresi'ndeki &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617; emrinden, "onu ateşe at" veya Ahzab/56&amp;#8242;daki &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1608;&amp;#1575;&amp;#1593;&amp;#1604;&amp;#1610;&amp;#1607; ifadesinden, "o'nu ateşe sallayın/atın" anlamı çıkarmak gerekecektir. Sonuç olarak, "yardım, destek, çaba, gayret" anlamlarına gelen &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüğüyle, "ateşe atmak, ateşe yaslamak, pişirmek, yakmak" anlamındaki &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1609; sözcüğü arasında herhangi bir mana ilişkisi kurma imkanı yoktur.

Sellimu ve teslimen ifadeleri ise, mezidattan "tef'il" babından emr-i hazır ve mastardır. Bu babda anlam; "emin kılmak, korumak, güvenlik sağlamak"tır. Mesela, sellemehullah ifadesi; "Allah onu korudu, onun güvenliğini sağladı" demektir. Dolayısıyla konumuz olan ayetteki ibarenin manası, "ve tam bir güvenlik sağlamak suretiyle Peygamber'in güvenliğini sağlayın" demektir. Peygamber'in tam olarak güvenliğini sağlamak için ise, o'nun çevresindekilerin canla-başla çaba harcamaları gerekir. Yoksa Peygamber'in güvenliğinin lafla, birtakım tekerleme şeklindeki temennilerle sağlanması mümkün değildir. Nitekim bu ayetler indiği zaman sahabe-i kiram bir köşeye çekilip, "Allahumme salli ve sellim?" dememiş, varıyla-yoğuyla, canıyla harekete geçip Allah yolunda Peygamberimize destek olmuş, o'nun güvenliğini bu şekilde sağlamışlardır.

Yanlış çevirilen bu meallerden; Allah ve meleklerin Peygamber'e salavat getirdikleri, müslümanların da salavat getirmeleri gerektiği şeklinde bir anlam çıkmaktadır.

Sizin veliniz Allah'tır, O'nun Rasulu'dür, bir de rüku eder bir halde salatı ikame eden, zekatı veren iman eden kimselerdir. (Maide/55)

SALAT ve NAMAZ

O, sizleri karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için size destek verendir. O'nun melekleri de destek verirler. Ve O, mü'minlere çok merhametlidir. (Ahzab/43)

Ayette geçen &amp;#1610;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1608;&amp;#1606; sözcüğü, fiil-i muzari sigasıyla varid olduğundan, ifadeye Allah ve meleklerin Peygamber için gerekeni, "sürekli yapıp durdukları" vurgusu katar. Dolayısıyla destek olmakla, Peygamber'in güvenliğini sağlamakla, bu işe çaba harcamakla yükümlü olan mü'minlerin, yerlerinde oturmamaları; sürekli görev başında olmaları gerekir. Peygamber bugün aramızda olmadığına göre bu görev , toplumda salatı ikame eden kişi ve kurumlara karşı yapılmalıdır.

Kur'an'da, Salatı ikame edin, Salatı ikame ettiler ve Salatı ikame ederler ifadeleri ile birlikte Zekatı da verin, Zekatı da verdiler ve Zekatı da versinler ifadelerinin de yer almasının nedeni, mali destek olmadan salatın ikame edilemeyeceğidir, yani sosyal destek ve eğitim-öğretim kurumlarının parasız, mali yardımsız oluşturulamayacağı ve yaşatılamayacağı gerçeğidir.

Ve Rabbinin hükmüne sabret. Artık şüphesiz sen Bizim gözlerimizin önündesin. Kalktığın zamanda, gecenin bir kısmında ve yıldızların batışında Rabbinin övgüsü ile tesbih et. Hadi O'nu tesbih et! (Tur/48-49)

Bu açıklamalardan sonra bir de, Allah'ın bizden istediği bu iken, ya ihanetten ya cehaletten ortaya atılmış olan rivayetlere uyup, "Padişahım çok yaşa!" benzeri tekerlemeleri söyleyerek salavat getirdiğini zannedenlerin durumuna bakmakta yarar vardır. Bize göre manzara şudur:

Görüldüğü gibi ifade &amp;#1573;&amp;#1602;&amp;#1575;&amp;#1605; ve &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüklerinden oluşmaktadır. Salat sözcüğünün ne anlama geldiği yukarıda açıklandığı için, burada &amp;#1573;&amp;#1602;&amp;#1575;&amp;#1605; sözcüğünü tahlil edeceğiz.

İşte o kimseler , eğer kendilerine yeryüzünde bir güç verilirse, salatı ikame etmişlerdir, zekatı vermişlerdir, ma?rufu emretmişlerdir ve münkerden alıkoymuşlardır. İşlerin sonucu sadece Allah'a aittir. (Hacc/41)

Bu ayet, aşağıdaki şu ayetle karşılaştırıldığında, Allah'ın salatının nasıl ve ne demek olduğu daha iyi anlaşılır:

Rüşd sözcüğü, "doğru ve eğriyi ayırt etme bilinci, zihinsel olgunluk, doğru yolu bulup ona girmek, iyi ve doğru olan şeyleri yapabilme olgunluğuna ulaşmak" demektir. Nitekim Rabbimiz, Kur'an'ın insanları, "rüşd"e (Cinn/2) ve "en doğru ve en sağlam şeye" (İsra/9) kılavuzladığını ifade etmek suretiyle rüşd?ün, "en doğru ve en sağlam şey" olduğunu bildirmiştir. Buna göre rüşd sözcüğünün Kur'an açısından manasını; "İslam'ın öngördüğü olgunluğa ulaşmak ve yaşamak" diye tarif etmek mümkündür. Ancak, insanın rüşde kılavuzlanması Kur'an'da, "beyin yıkama veya büyüleme" şeklinde değil, "aklı kullandırmak suretiyle bilinçlendirme", yani "ikna etme" şeklinde gerçekleştirilmektedir. O halde, Kur'an tebyini ile yapılan salatın amacı da, insanları ikna ederek rüşde erdirmekten başka birşey değildir.

Güneşin dülukundan gecenin kararmasına kadar salatı ikame et ve sabah Kur'an'ını da. Çünkü sabah Kur'an'ı görülecek şeydir. Ve geceden de. Ayrıca, sana özgü bir fazlalık olarak sen, onu teheccüd et ! Rabbinin, seni güzel bir makama ulaştıracağı umulur. (İsra/78-79)

Peygamber'in ve tüm peygamberlerin tebliğ ve tebyin görevi kapsamındaki en önemli işlerinden biri "tesbih"; Allah'ı noksan sıfatlardan arındırmak, tevhidi yerleştirmektir. Bu Rasulullah'ın salatı olduğu kadar diğer peygamberlerin de salatıdır.

Bize göre salat sözcüğünün kökü saly değil, salv?dir. Sözcüğün aslı ise &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; olup, kök sözcük nakıs olduğundan, genel dilbilgisi kuralları gereği &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; sözcüğü,&amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; şekline dönüşmüştür. Nitekim sözcüğün çoğulu olan &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1575;&amp;#1578; sözcüğünde, kök sözcüğün asıl harfi olan &amp;#1608; açıkça ortaya çıkmaktadır. Bu durum, başka birçok sözcük için de geçerlidir. Mesela, ğaza sözcüğünün mastarı &amp;#1594;&amp;#1586;&amp;#1608;&amp;#1577; dir ve ğazve?nin çoğulu &amp;#1594;&amp;#1586;&amp;#1608;&amp;#1575;&amp;#1578; olarak gelir. Diğer fiil çekimlerinde de ğaza?nın "vav"ı, ya &amp;#1609; ya dönüşür yahut da düşer. Zaten salat sözcüğünün, s-l-v kökünden türediği hususunda ittifak olduğu içindir ki, bir anlam karışıklığı olmasın diye mushaflarda salat sözcüğü, &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1575;&amp;#1577; şeklinde &amp;#1575; ile değil, &amp;#1575;&amp;#1604;&amp;#1589;&amp;#1617;&amp;#1604;&amp;#1608;&amp;#1577; şeklinde&amp;#1608; ile yazılır.

Bunlardan başka yukarıda, "Peygamber'e Salat " başlığı altında mealini verdiğimiz birçok ayette de Peygamberimizin salavatından bahsedilmektedir.

Öyleyse büyük Rabbinin adını tesbih et! (Vakıa/74 ve 96)

Sonra o mihrabda dikilmiş destek verirken melekler o'na, "Şüphesiz Allah sana, Allah'tan bir kelimeyi doğrulayıcı, efendi , iffetli bir peygamber olarak, salihlerden müjdeliyor" diye seslendiler. (Al-i İmran/39)

Müslümanlar, salat ve salavatı Kur'an'daki şekliyle anladıkları takdirde, salat kapsamında olan?Enfal suresi'ndeki? şu görevi yerine getireceklerdir:

Ve siz de gücünüzün yettiği kadar onlara karşı her çeşitten kuvvet biriktirin ve savaş atları hazırlayın ki, onlarla hem Allah'ın düşmanlarını, hem de kendi düşmanlarınızı, ayrıca Allah'ın bilip de sizin bilmediğiniz daha başkalarını korkutasınız. Ve Allah yolunda her ne harcarsanız o size eksiksiz ödenir ve siz haksızlığa uğratılmayacaksınız. (Enfal/60)

Yapılacak yardımın, sağlanacak desteğin gerçekleştirilme şeklinin ise "zihni" ve "mali" olmak üzere iki yönü bulunmaktadır:

Görüldüğü gibi Allah'ın salavatından, yani yardımlarından, desteklerinden biri de, "kulu üzerine gerçeği apaçık gösteren ayetler indirmesi"dir.

Biz onların söylediklerini daha iyi biliriz. Ve sen onların üzerinde zorlayıcı değilsin. O halde sen, Benim tehdidimden korkan kimselere Kur'an ile öğüt ver. (Kaf/45)

Ancak burada, Hepsi kendi tesbihini ve salatını mutlaka bilmektedir buyrularak, her varlığın bir salatının olduğu ve bunu da yerine getirdikleri bildirilmektedir. Biz evrendeki her şeyin bir sebebe mebni yaratıldığını ve batıl, boş yere yaratılmadığını biliyoruz.

Oluşturulmuş eğitim-öğretim kurumlarında, insanlar reşit olurlarken, bir taraftan da kendileri ile Allah arasındaki ilişkileri sorgularlar ve böylece de, toplumun özlemini duyduğu "ideal insan" oluşur.

Ta-Sin. Bunlar, salatı ikame eden, zekatı veren ve ahirete de kesin olarak inanan kişilerin ta kendileri olan mü'minler için hidayet rehberi ve müjdeci olmak üzere Kur'an'ın ve apaçık/açıklayıcı bir kitabın ayetleridir. (Neml/1-3)

Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber'i destekliyorlar . Ey mü'minler! Siz de o'na destek olun ve o'nun güvenliğini tam bir güvenlikle sağlayın! (Ahzab/56)

Artık onların söylediklerine sabret, hoşnutluğa erebilmen için güneşin doğuşundan önce de batışından önce de Rabbinin hamdi ile tesbih et. Gecenin bazı saatleriyle gündüzün iki ucunda da tesbih et! (Ta-Ha/130)

Peki, Rabbinden sana indirilenin gerçek olduğunu bilen kimse, kör olan kimse gibi midir? Şüphesiz ancak Allah'ın ahdini yerine getiren, antlaşmayı bozmayan, Allah'ın birleştirilmesini istediği şeyi birleştiren, Rabb'lerine haşyet duyan ve hesabın kötülüğünden korkan, Rabb'lerinin rızasını kazanmak arzusuyla sabreden, salatı ikame eden ve kendilerine verdiğimiz rızıklardan gizli ve açık infak eden ve çirkinlikleri güzelliklerle ortadan kaldıran kişiler öğüt alıp düşünürler. İşte bu yurdun akıbeti; adn cennetleri kendilerinin olanlardır. Onlar, atalarından, eşlerinden ve soylarından salih olanlar oraya gireceklerdir. Melekler de her kapıdan yanlarına girerler: "Sabrettiğiniz şeylere karşılık sizeselam olsun! Bu yurdun sonu ne güzeldir!" (Ra?d/19-24)

O nedenle, sen onların söylediklerine karşı sabret. Ve güneşin doğmasından önce ve batmasından önce Rabbini hamd ile tesbih et, ve geceden bir bölümde. Ve secdelerin artlarında da O'nu tesbih et. (Kaf/39-40)

Ve Allah uğrunda gerektiği gibi cihad edin. O, sizi O seçti ve dinde; babanız İbrahim'in milletinde sizin için bir zorluk kılmadı. O, daha önce ve işte bunda , Elçi'nin size şahid olması, sizin de insanlara şahid olmanız için, sizi "Müslümanlar" olarak isimledi. Öyleyse, salatı ikame edin, zekatı verin ve Allah'a sarılın. O, sizin mevlanızdır . O, ne güzel mevla ve ne güzel yardımcıdır! (Hacc/78)

Bu ayette, göklerde ve yerde bulunan tüm varlıkların Allah'ı tesbih ettikleri bildirilmektedir. Bunu İsra suresi'nde de görmüştük:

Ne büyük çelişki ve ne iğrenç küstahlık!

Öyleyse kafirlere itaat etme ve onunla onlara karşı olanca gücünle büyük bir cihad yap! (Furkan/52)

O, odur ki sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarsın diye Kendisi ve melekleri sizin için gerekeni yapıyor/size destek oluyor . Zaten O, inananlara karşı çok acıyıcıdır. (Ahzab/43)

Göklerde ve yeryüzünde bulunanların, dizi dizi uçanların Allah'ı tesbih ettiklerini görmedin mi? Hepsi kendi tesbihini ve salatını mutlaka bilmektedir. Allah da, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilir. (Nur/41)

Ve yeryüzünde sefere çıktığınız zaman, kafir kimselerin sizi fitnelendirmesinden korkarsanız, salatan kısaltmanızda sizin için bir sakınca yoktur. Şüphesiz kafirler sizin için apaçık düşmandırlar. Ve sen onların içinde bulunup da onlar için salat ikame ettiğin zaman , içlerinden bir kısmı seninle beraber dikilsinler , silahlarını da yanlarına alsınlar. Bunlar boyun eğdiklerine , arka tarafınıza geçsinler. Sonra salata katılmamış diğer bir kısmı gelsin seninle beraber salat etsinler ve tedbirlerini ve silahlarını alsınlar. Kafirler, silahlarınızdan ve eşyanızdan gafil olsanız da size ani bir baskın yapsınlar isterler. Eğer size yağmurdan bir eziyet erişir veya hasta olursanız, silahlarınızı bırakmanızda sizin için bir sakınca yoktur. Tedbirinizi de alın. Şüphesiz Allah, kafirlere alçaltıcı bir azap hazırlamıştır. Sonra salatı tamamlayınca, artık Allah'ı ayakta, oturarak, yan yatmışken anın. Sükunet bulduğunuzda/güvene erdiğinizde, salatı ikame edin. Hiç şüphesiz ki salat, mü'minler üzerine vakti belirlenmiş bir yazgıdır. (Nisa/101-103)

İşte bunlar, salatı ikame eden, zekatı veren, ahirete de kesin olarak inananların ta kendileri olan muhsinler ?ki işte bunlar, Rabb'leri tarafından bir hidayet üzeredirler. Ve onlar kurtuluşa erecek olanların ta kendileridir? için bir hidayet ve rahmet olmak üzere yasalar içeren o kitabın ayetleridir. (Lokman/2-5)

Fakat ne acıdır ki, bütün bu ayetlere rağmen bugüne kadar Müslümanlar arasında "salavat"ı bir tekerleme şekline sokan anlayış hakim olmuş, bu anlayışın yarattığı istifhamlar ise düşünülüp sorgulanmamıştır. Mesela Allah, Peygamber'i ve kulları için kime, niçin, nasıl salavat getirecektir? Zira yaratan, yaşatan, affedecek olan, malik-i yevmi'd-din O'dur. Bütün yetkileri elinde bulunduran Allah'ın salavat getirmesinin mantığı nedir? Yoksa, Allah ve melekler bir salavat korosu kurmuşlar da bizi de o koroya katılmaya mı davet etmektedirler? İnsanların her gün onlarca defa getirdiği salavatın kime ne faydası vardır? Yüce Allah, Peygamberi'ne merhamet edecek ve o'nu affedecek ise, bizi o'nun için yalvarttırmadan doğrudan Kendisi affetse olmaz mı?

Şu haram aylar çıktığı zaman o müşrikleri nerede bulursanız öldürün, onları yakalayın, hapsedin ve her gözetleme yerinde onlar için oturun. Artık, eğer tevbe ederlerse, salatı ikame ederlerse ve zekatı verirlerse, artık onların yollarını serbest bırakın. Şüphesiz Allah, gafur'dur, rahim'dir. (Tevbe/5)

"Salavat getirmek nedir?" sorusu ise, ilmihallerde ve "Allahümme salli?" vb. demek olarak cevaplandırılmıştır.

Görüldüğü gibi yukarıdaki cümlede dört eylem zikredilmiş, bu eylemlerden ikisi diğer ikisinin karşıtı olarak gösterilmiştir. Şöyle ki: &amp;#1589;&amp;#1583;&amp;#1617;&amp;#1602; nın karşıtı olarak &amp;#1603;&amp;#1584;&amp;#1617;&amp;#1576; , yani "tasdik etme"nin karşıtı olarak "tekzib etme, yalanlama" fiili kullanılırken, &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1609; fiilinin karşıtı olarak da &amp;#1578;&amp;#1608;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1609; fiili kullanılmıştır. Kalıbı itibariyle "süreklilik" anlamı taşıyan tevella sözcüğü; "sürekli geri durmak, sürekli yüz dönmek, lakayt kalmak, ilgisizlik, pasiflik ve yapılmakta olan girişimleri kösteklemek" demek olduğuna göre, &amp;#1578;&amp;#1608;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1609; nın karşıtı olan &amp;#1589;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1609; da; "sürekli olarak destek olmak, seyirci kalmamak" anlamına gelmektedir.

İSMİN TESBİHİ

EVRENDEKİ VARLIKLARIN SALATLARI

Ancak iş burada bitmemektedir. Çünkü salat sözcüğü gibi, &amp;#1587;&amp;#1604;&amp;#1575;&amp;#1605; ve &amp;#1578;&amp;#1587;&amp;#1604;&amp;#1610;&amp;#1605; sözcükleri de kültürümüze yanlış anlamla girmiştir. Dolayısıyla, ve sellimu teslimen (Ahzab/56) ibaresinin de açıklanıp aydınlatılma zarureti vardır. Mevcut meallerde ibareye?bazı kelime farklılıklarıyla?, ?ve tam bir teslimiyetle selam verin şeklinde karşılık verildiği görülür. Halbuki sözcüklerin gerçek manalarına göre ifadeden bu anlam çıkmamaktadır. Zira ayetteki &amp;#1587;&amp;#1604;&amp;#1617;&amp;#1605;&amp;#1608;&amp;#1575; ve &amp;#1578;&amp;#1587;&amp;#1604;&amp;#1610;&amp;#1605;&amp;#1575;&amp;#1611; sözcüklerinin kökü, &amp;#1587; &amp;#1604; &amp;#1605; harflerinden oluşan ve muhtelif harekelerle de ifade edilebilen selm, silm kökleridir. Hangisi kabul edilirse edilsin bu kökler, "selametlik", yani?eski tabirle? "isabet-i mekruhtan emin olmak" anlamını taşır.

Bir ismi tesbih etmek , aslında o ismin sahibini tesbih etmektir. Çünkü bir ismin sahibinin yüceliği ve kutsallığı, ismin yüceliği ve arınmışlığı ile ifade edilir. Bir kısım alimler, "İsim ile sahibi aynıdır" demişlerse de, hepsi ismin arındırılmasındaki maksadın, sadece ismin değil, ismin sahibinin arındırılmasına yönelik olduğunu kabul etmişlerdir. Dolayısıyla burada "ismin tesbihi"nden maksat, kendisine yakışmayan isim ve sıfatların, Rabbimizden uzak tutulmasıdır.

İnsanın oturduğu yerden, lafla salatta bulunamayacağı, salat için mutlaka "harcama" gerektiği, Kur'an'da çok açık bir ifade ile belirtilmiştir:

Kur'an'a bakıldığında görülür ki, Allah ve melekler, sadece Peygamberimize değil, mü'minlere de?karanlıklardan nura çıkarmak için? salat etmektedirler:

Zihni yönüyle salatın amacı; ikna etmek suretiyle insanı aydınlatmak, rüşde erdirmek ve Allah ile kul arasındaki ilişkiyi canlı tutmaktır:

Ve dinlerini oyun ve eğlence edinmiş/oyun ve eğlenceyi kendilerine din edinmiş, dünya hayatı kendilerini aldatmış olan kimseleri bırak ve onunla hatırlat/öğüt ver: Bir kişi, kendi elinin üretip kazandığıyla helake düşerse, onun için Allah'ın astlarından bir veli ve şefaatçi söz konusu olmaz. Her türlü dengi denkleştirse de ondan alınmaz. İşte bunlar, kazandıkları ile helake düşen kimselerdir. Nankörlük ettiklerinden ötürü onlar için kaynar sudan bir içecek ve can yakıcı bir azap vardır. (En?am/70)

Kendilerine, "Elinizi çekin, salatı ikame edin, zekatı verin" denenleri görmedin mi? Sonra savaş üzerlerine yazıldığında, onlardan bir grup, Allah'ın haşyeti gibi yahut haşyetçe daha şiddetli olarak insanlara haşyet duyarlar. Ve, "Rabbimiz! Ne diye savaşı üzerimize yazdın, bizi yakın bir zamana ertelemeli değil miydin?" dediler. De ki: "Dünyanın kazanımı çok azdır. Ahiret ise muttakiler için daha hayırlıdır ve siz bir hurma çekirdeğindeki ipince bir iplik kadar bile haksızlığa uğratılmayacaksınız." (Nisa/77)

Allah, Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber'i destekliyorlar . Ey mü'minler! Siz de o'na destek olun ve o'nun güvenliğini tam bir güvenlikle sağlayınız! buyuruyor, ama onlar; "Allahumme salli ala muhammed ve sellim? " diyorlar.

Allah'ın yardımı ve zaferi geldiği ve insanları dalga dalga Allah'ın dinine girdiklerini gördüğün zaman, hemen Rabbinin övgüsüyle tesbih et ve O'ndan bağışlanma dile. Şüphesiz O, tevbeleri çok kabul edendir. (Nasr/1-3)