Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Kalpler dört kısımdır: İçinde iman olup da Kur'an olmayan, içinde hem iman olan, hem de Kur'an, içinde Kur'an olup da iman olmayan, içinde ne Kur'an olan ne de iman.

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Kalplerinizi yumuşaklığa alıştırın, çok tefekkür edin ve Allah'ın korkusundan çok ağlayın."

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Demir suya temas ettiğinde paslandığı gibi şu kalplerde paslanır. "O halde cilası nedir?" diye sorulunca şöyle buyurdu ölümü çok hatırlamak ve Kur'an okumak"

Soru 32: Hikmet içeren kalbin ne yok eder?

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Gazap ve öfke, hikmetli kalbin yok eder. Gazabına hakim olmayan kimse, aklına da sahip olamaz."

Yine şöyle buyurmuştur: "Şu kalpler kaplar gibidir; en iyisi, ilim açısından en geniş zarfiyetli olanıdır."

Soru 18: Kalpleri hastalandıran şeyler nelerdir?

Cevap: Hz. Emir-ül Müminin buyurmuş ki: "Bilin ki hiç şüphesiz, Allah Subhanehu ve Teala kalplerin içinden ancak hikmeti daha çok içine alanını, insanların da ancak hakkı daha çabuk icabet edenini methetmiştir."

Soru 24: Kalplerin cilası nedir?

Soru 22: Kalbi dirilten şeyler nelerdir?

İmam Muhammed Bakır buyurmuştur: "Yalnız başına kaldığın yerlerde çok zikrederek kalbi yumuşatmaya çalış."

Yine şöyle buyurmuştur: "Fazilet sahipleriyle arkadaşlık yapmak kalplerin dirilişidir."

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: " bakmaktan sakının; zira bu kalplere şehvet eker ve sahibine fitne ve fesat olarak yeter. Ne mutlu gözünü kalbinde saklayan ve kalbini gözünün önüne koymayan kimseye!"

Soru 23: Kalpleri yumuşatan şeyler nelerdir?

Cevap: Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Hiç şüphesiz Allah'tan sakınmak ve takva ehli olmak, kalplerinizin hastalığının devası, gönüllerinizin körlüğünün basireti, bedenlerinizin hastalığının şifası, göğüslerinizin bozulmasının ıslahı, nefislerinizdeki pisliğin temizliği ve gözlerin pusluluğunun cilasıdır."

Cevap: İmam Muhammed Bakır buyurmuştur: " kardeşinin kalbinde sevgi olup olmadığını öğrenmek istiyorsan, kendi kalbinde ona karşı anla."

Hz. İsa buyurmuştur: "Eğer kalpleri şehvetler ahmaklaştırmazsa veya tamah ve dünya hırsı onları pislemezse yahut nimetler onları katılaştırmazsa, hikmet kapları haline gelir."

Cevap: Resul-i Ekrem'e salabetli kalp sorulunca şöyle buyurdu: "Şüphesiz ve nefsani heveslere dayanmayan din, riya ve gösterişsiz amel sahibi olan kalp."

Soru 34: Kalpte şehvet tohumunu eken şey nedir?

Soru 11: Kalpleri nelerden temizlemeliyiz?

Cevap: Allah Resulü ; "Allah, kimin kalbini genişletirse, o Rabbinden bir nur üzeredir." ayetinin tefsirinde şöyle buyurmuştur: "Nur, kalbe yerleştiğinde, o kalp açılır genişler."

Cevap: Emir-ül Müminin Ali : "Kalplerinizi günah pisliklerinden temizleyin ki haseneleriniz çoğalsın."

Soru 7: Allah bir kula hayır dilerse ne olur?

Yine şöyle buyurmuştur: "Çok gülmekten sakın; zira bu kalbi öldürür."

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Kalbi hata ve günahlardan daha çok bozan bir şey yoktur. Hiç şüphesiz kalp günahla uğraşıp durur ve , kalbe galebe eder; o zamanda kalbin üstünü altına çevirir."

Birinci kısım hurmaya benzer; tadı güzeldir, ama kokusu yoktur. İkincisi miske torbasına benzer, ağzını açsan da kokar, kapatsan da. Üçüncüsü, ? gibidir; kokusu güzeldir, ama tadı pistir. Dördüncüsü Ebu Cehil karpuzu gibidir; hem tadı kötüdür hem de kokusu."

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Kimin kalbi dünya sevgisine bağlanırsa, üç zarara uğraması kaçınılmazdır: Tükenmeyen bir üzüntü, ulaşılmaz bir arzu ve elde edilmez bir ümit."

Cevap: İmam Musa Kazım buyurmuştur: "Kim malsız-mülksüz bir zenginlik istiyor, kalbinin hasetten rahatlamasını arzuluyor ve dininin selamette kalmasını diliyorsa, yalvararak Allah'tan aklının kamilleşmesini istesin. Zira akleden kimse, kendisine yetene kanaat eder ve kim kendisine yeten şeye kanaat ederse, başkalarına muhtaç olmaz. Ama kim kendine yetene kanaat etmezse, hiçbir zaman muhtaçlıktan kurtulamaz."

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Dört şey kalbi öldürür: Günah üzerine günah yapmak Kadınlarla çok münakaşa etmek, Ahmak kimseyle tartışmak; sen söylersin o söyler ve bir türlü hayra dönmez ve ölülerle oturup kalkmak" "Ya Resulallah ölüler nedir?" diye sorulunca şöyle buyurdu:"Her azgın, şımarık zengindir"

Soru 9: Kalplerin kilitlenmesi nasıl olur?

Soru 26: Müminin gücü bedeninde midir, kalbinde mi?

Cevap: Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Allah'ı zikretmek , göğüslerin cilası ve kalbin sükunet ve itminan vesilesidir."

Soru 5: Sağlam ve salabetli kalp hangi kalptir?

Soru 25: Kalpler kaç kısımdır?

Soru 2: Kalplerin i'rab ve harekeleri nelerdir?

Soru 35: Gafil olmayan ve uyanık bir kalbe nasıl sahip olunur?

Cevap: İmam Musa Kazım buyurmuştur: "Kalpler bazen ikbal halinde olur, bazen idbar ; bazen şevkli, bazen tembel. İkbal halinde olduğunda basiret ve idrak sahibi olur. Şevksiz ve küskün olduğunda ise aciz ve tembel. İkbal ve şevk halinde olduğunda, ondan yararlanın; halsiz ve küskün olduğunda ise onu kendi haline bırakın ."

Soru 17: Kalpleri katılaştıran sebepler nelerdir?

Cevap: İmam Cafer-i sadık buyurmuştur: "Hiç şüphesiz senin bir kalbin ve kulakları vardır. Ve Allah bir kulu hidayet etmek isterse, kalbinin kulaklarını açar. Ama hidayetini istemezse, kalbinin kulaklarını mühürler; artık asla ıslah olmaz. Allah "Yoksa kilitlenmiş kalpleri mi vardır?" ayetinde de bunu buyurmak istiyor."

Cevap: Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Düşünmeyi terk etmeyin, zira bu basiretli kalbin dirilişi ve hikmet kapılarının anahtarıdır."

Cevap: İmam Hasan-ül Askeri buyurmuştur: "Ahmağın kalbi ağzındadır . Ama hikmet sahibinin dili kalbindedir ."

Soru 15: Kalplerin de bedenler gibi cezası var mıdır?

Adamın birisi bir gün Resulullah'a gelerek kalbinin katılaşmasını ona şikayet etti. Allah Resulü ona şöyle buyurdu: "Kalbinin yumuşamasını istiyorsan fakire yemek ver ve yetimin başına elini sür ."

Soru 13: Kalp nasıl mühürlenir?

Soru 21: Kalbi öldüren diğer sebepler nelerdir?

Soru 12: Kalbin genişlemesi nasıl olur?

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Tamah ehli olmaktan sakının; zira tamah kalbe şiddetli ihtirası bulaştırır ve kalpleri dünya sevgisi mührüyle damgalar. Böyle bir insan da hidayet ve ıslah kabiliyetini kaybeder."

Soru 19: Kalplerdeki hastalıkların ilacı nedir?

Soru 36: Kalbi rahatlatmanın yolu nedir?

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "İçinde şirk veya şüphe bulunan kalp sakıttır."

Soru 29: Kalp ne zaman sakıt olur ?

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuş ki: "Yer yüzünde Allah'ın kapları vardır ki bu kapların Allah'a en sevimli olanı, berrak, yumuşak ve sağlam olanıdır; bu da kalplerde olur. Yumuşak olan kalp, kardeşlere yumuşak olandır. Sağlam olan kalp, hakkı söyleyip Allah yolunda hiçbir kınayanın kınamasından korkmayandır. Berrak ve temiz olanı ise, günahlardan temiz olandır."

Soru 6: Kalpler nasıl selamete kavuşur?

Soru 14: Perdelenmiş kalpler hangileridir?

Soru 38: Kalbimiz bazen şevkli, bazen ise halsiz şevksiz oluyor; her iki durumda da ne yapmalıyız?

Yine şöyle buyurmuştur: "Bu kalplerin cilası Allah'ın zikri ve Kur'an okumaktır."

Soru 33: Ahmağın kalbi ile hikmet sahibinin kalbi arasındaki fark nedir?

Soru 39: Kalbimizi hastalık ve afetlerden nasıl koruyabiliriz?

Cevap: Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Kim bir şeye aşık olursa, gözünü karartır ve kalbini hastalandırır; o zaman da sağlıksız bir gözle bakar, sağlıksız bir kulakla duyar; (nefsani arzular aklını başından alır ve dünya kalbini öldürür."

Cevap: Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Göz yaşları ancak kalplerin katılaşmasından kurur. Kalplerin katılaşması ise ancak günahların çokluğundan kaynaklanır."

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Şüphesiz, mümin, bir günah işlediğinde, kalbinde siyah bir nokta meydana gelir; eğer tevbe edip günahtan el çeker ve mağfiret dilerse, kalbi o siyah noktadan temizlenir; ama günahı çoğaltırsa, o siyah noktalar da çoğalır. Allah-u Teala da kitabında aynı şeyi beyan etmektedir: "Asla, hayır, onların kazanmakta oldukları , onların kalplerini paslandırmış-kirlendirmiştir." (Mutaffifin, 14)

Yine şöyle buyurmuştur: "Cimri kimsenin yüzüne bakmak, insanın kalbini katılaştırır."

Soru 10: Bir müminin kalbinde sevgimizin olup olmadığını nasıl anlayabiliriz?

Soru 28: Nefsi bozan ve fesada uğratan şey nedir?

Emir-ül Müminin Ali da şöyle buyurmuştur: "Kim (başkalarının gizli ayıplarını öğrenmeğe çalışırsa, Allah onu kalplerin sevgisinden mahrum bırakır."

Cevap: Hz. Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Kalbin ancak o zaman selamete kavuşur ki kendin için sevdiğini, diğer müminler için de sevesin."

Hz. Emir-ül Müminin Ali de şöyle buyurmuştur: "Kulların temiz kalpleri, Allah Subhanehu ve Teala'nın nazar ettiği yerlerdir. Kimin kalbi temiz olursa, Allah o kalbe bakar."

Cevap: İmam Musa Kazım buyurmuştur: "Allah-u Teala Hz. Davud'a şöyle vahyetti: "Ey Davud, ashabını nefsani şehvet ve arzuları sevmekten sakındır ve korkut. Zira hiç şüphesiz kalpleri dünya şehvetlerine bağlanmış kimselerin kalpleri bana karşı perdelenmiştir ."

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Kim kalbini gafletten, nefsini şehvetten ve aklını cehaletten korursa, uyanıkların divanına yazılır ."

Soru 4: Allah hangi kalplere nazar eder?

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Üç şey kalbi katılaştırır: Boş ve (nefsani eğilimlerini okşayan) şeyleri dinlemek , ava çıkmak, sultanın kapılarında dolaşmak ."

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Her kulun bir yüzünde iki gözü vardır ki onlarla dünyevi olan şeyleri görür. Bir de kalbinde iki gözü vardır ki onlarla uhrevi olan şeyleri görür.

Soru 40: Kalpler, ne zaman sükunete-itminana kavuşur ve hikmetin kapları haline gelir?

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Kalplerin irabı dörttür: Ref', feth, cerr ve vakf. Kalbin ref'i, Allah'ın zikrindedir. Kalbin fethi , Allah'ın rızasına razı olmaktadır. Kalbin cerri Allah'tan gayrisiyle meşgul olmaktadır. Kalbin vakfı ise Allah'tan gafil olmaktadır."

İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Hiç şüphesiz bakır paslandığı gibi kalpler de paslanır; o halde onu istiğfar ile parlatın."

İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: " akıbetini düşünmek kalbe aşılar."

Soru 16: Göz yaşlarını kurutan nedir?

Soru 31: Kalbin dünya sevgisine bağlanmasının zararları nelerdir?

Yine şöyle buyurmuştur: "Dağları yerinden oynatmak, bir kalbi yerinden oynatmaktan daha kolaydır."

Soru 30: Kalbi ıslah eden ve güçlendiren nedir?

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Ölümü hatırlamak, nefsani şehvetleri öldürür, gafletin köklerini kurutur, Allah-u Teala'nın verdiği vaatleri kalbi güçlendirir, mizacı yumuşatır, heva ve heves nişanelerini kırar, ihtiras ve tamah ateşini söndürür ve dünyayı küçültür-değersizleştirir."

Bazıları; "Ya Resulallah, bunun bir alamet ve nişanesi yok mu?" diye sorunca, evet buyurdu, o alametler şunlardır: "Aldanış evinden uzaklaşmak ve ebediyet yurduna yönelmek, ölüm zamanı gelip çatmadan ölüme hazırlanmak. O halde kim bu dünyada zahid olursa, arzuları kısalır ve dünyayı ehline bırakır."

Soru 20: Kalp nasıl ölür?

Cevap: İmam Muhammed Bakır buyurmuştur: "Allah'ın hem kalplerde hem de bedenlerde cezaları vardır: Geçim darlığı ve ibadette gevşeklik kul, kalbin taşlaşmasından daha büyük bir cezaya çarptırılmamıştır."

Cevap: İmam Muhammed Bakır buyurmuştur: "Beden rahatlığı kalbini dağınıklıktan kurtarmakla sağlamaya çalış; kalbin dağınıklığını, günah ve hataları azaltarak gider. Halvet yerlerde Allah'ı çokça anarak kalbini yumuşat. Hüzün halini devamıyla kalbini nurlandır. "

Eğer Allah bir kula hayır dilerse, kalbinde olan gözlerini açar; onlarla o kuluna gayben vaat ettiği şeyleri gösterir. O zaman gaybi bir vesileyle , gaybi olan şeye iman eder."[9

Soru 37: Kalbi dağınıklıktan kurtarmanın, yumuşatmanın ve nurlandırmanın yolu nedir?

Yine şöyle buyurmuştur: "Kalbinizi kinden temizleyin; zira kin, susatan bir hastalıktır."

kalbin kendine has özellikleri vardır bunu akıl hiç bir zaman anlayamaz.

Yine buyurmuştur: "Mümin dağdan daha sağlamdır. Zira dağlar hacmi küçülür ; ama müminin imanından bir şey eksilmez."

Cevap: Hz. Emir-ül Müminin ali buyurmuştur: "Allah bir kulu severse, ona selametli bir kalp ve oturaklı bir ahlak nasip eder."

Emir-ül Müminin Ali buyurmuştur: "Mal ve servetin çokluğu dini bozar, kalpleri katılaştırır."

Soru 3: Allah'ın en çok sevdiği kalpler hangileridir?

Cevap: Emir-ül Mümin Ali buyurmuştur: "Mümin zeki ve akıllı olur. Sevinci yüzünde ve hüznü kalbinde olur. en geniş göğse ve en zelil nefse sahip olur."

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Cedelleşme ve husumet ve düşmanlık beslemekten kaçının. Zira bu ikisi kardeşlere karşı kalpleri hastalıklı hale getirir ve münafıklığa yol açarlar."

Cevap: İmam Cafer-i Sadık buyurmuştur: "Hiç şüphesiz müminin gücü kalbindedir. Görmez misiniz o , bedeni zayıf ve cismi nahif olduğu halde geceleri ibadetle ve gündüzleri oruçla geçirir!"

Soru 27: Müminin kalbi özellikleri nelerdir?

Soru 8: Allah bir kulu severse ne olur?

Cevap: Resul-i Ekrem buyurmuştur: "Hiç şüphesiz Allah Tebareke ve Teala sizin şekillerinize ve mallarınıza bakmaz; ancak kalplerinize ve amellerinize bakar."