- Ben, uzun bir yolculuğa hazırlık yapmaktayım. Allah Teala?nın emrettiği ibadetlere sabretmek, Allah?ın azabına sabretmekten daha kolaydır.

"Haram bakış, ?blis'in zehirli oklarından bir oktur. Kim Allah'tan korkarak onu terk ederse, Allah Teala o kuluna, tadını kalbinde bulacağı bir iman ihsan eder." 59

Oruç tutmayan ama oruçlu sayılanlar yiyip içerler, fakat bütün azalarını günah işlemekten korurlar. Oruç tutan ama oruçsuz sayılan kimseler ise, akşama kadar aç ve susuz kalırlar, ancak azalarını günahlardan korumazlar.

İşte bu zikrettiklerimiz orucun batıni manalarıdır.

Dili, hezeyan , yalan, gıybet, nemime , kötü söz, kaba söz, münakaşa ve riya ile konuşmaktan korumaktır. Aynı zamanda dili sükut etmeye zorlamak, Allah Teala'nın zikri ve Kur'an-ı Kerim'i okumakla meşgul etmektir. Bu ise dilin orucudur.

Cabir , Enes'ten , o da Resulullah'tan şu hadisi rivayet etmektedir:

Simdi bi soru sorayim. acaba ramazanda midemizmi yemege ac yoksa ruhumuzmu ibadete aç ramazanin gercek anlami nedir ruhun eksik olan gida ihtiyacini gidermek degilmi kuran. namaz ibadet bence biz once karnimizi degil ruhumuzu doyuralim.

ama hep insan aldanıyor:(

"Allah de! sonra onları bırak, daldıkları bataklıkta oynayadursunlar!" (En'am 6/91).

Oruç tutan kimsenin kalbi, iftardan sonra korku ve ümit arasında tedirgin olmalıdır. Çünkü orucu kabul edilip Allah'a yakın olan kullardan mı, yoksa orucu kabul edilmeyip Allah'ın sevmediği kimselerden mi olduğunu bilememektedir. Yaptığı her ibadetin sonunda da aynı şekilde düşünmelidir.

Bilakis orucun edeplerinden biri de, oruçlu olan kimsenin açlık, susuzluk ve zafiyetini hissetmesi için, gündüz çok uyumamasıdır. Böyle yaptığı takdirde kalbi saflaşır. Her gece biraz daha hafiflemek suretiyle gece teheccüd namazlarına kalkmak ve virdlerini 64 okumak daha kolay olur. Bu nedenle o kimsenin kalbinin etrafında, şeytanın dolaşmaması umulur. Böylece, göklerin melekutunu seyreder. Zaten Kadir gecesi, melekut aleminin sırlarından bazılarının keşfolunduğu bir gecedir. Nitekim Allah Teala'nın, "Muhakkak biz Kur'an'ı Kadir gecesinde indirdik." (Kadr 97/1) ayetiyle kastettiği mana budur. Kalbi ile göğsü arasında bulunan yemek torbasını yemekle dolduran kimseye, melekut aleminin sırları perdelenmiştir . Bu perdenin kalkması için sadece mideyi yemekten alıkoymak da yeterli değildir. Bunun için bütün gayret ve niyetin, Allah Teala'nın dışında başka şeylere olmaması gerekir. ?şin hakikati budur. ?şte o zaman, hakikatin tamamını elde etmiş olur. Bütün bunların ilk basamağı da az yemektir.

62 Zebidi, İthaf, 4/411.

"Şüphesiz Allah Teala, ramazan ayını kulları için, ibadet ederek birbirini geçecekleri bir yarış sahası olarak yaratmıştır. Bu ayda bir grup insan öne geçer ve kurtuluşa erer. Bir gurup insan da geri kalır ve kaybedenlerden, hüsrana uğrayanlardan olur. Boş işlerle uğraşanların hüsrana uğradığı, öne geçenlerin ise kurtuluşa erdiği böyle bir ayda, boş işlerle oyalanarak gülen ve eğlenen kimselere şaşılır. Böyle bir nimetten mahrum kalırlar. Beni iyi dinleyin! Allah?a yemin ederim ki, eğer Allah Teala perdeyi kaldırsaydı , iyilik yapan kimseler iyilik yapmaya devam etmekle, kötülük yapanlar da yaptığı hataları telafi etmekle meşgul olurdu. Yani amelleri makbul olanların sevinci, onların boş şeylerden daha çok uzaklaşmasına, amelleri reddolunan kimselerin hasreti de, gülme ve eğlenme kapısının kapanmasına sebep olurdu."

Avamın Orucu: Bu oruç, mide ve ferci şehvetlerden menetmekle tutulan oruçtur .

"Gıybet eden kimseyle onu dinleyen kimse, günahta ortaktırlar." 62

Havassın orucu ise, salihlerin orucudur. Bu oruç, azaları günahtan korumakla beraber şu altı şeyi uygulamakla tamam olur:

Büyük alim Ebü'l-Leys , Mücahid'den şöyle rivayet etmektedir:

70 Gazali, İhyaü Ulumi'd-Din, 1/307-311.

Bir ramazan günü Hasan-ı Basri , kahkaha ile gülen ve eğlenen bir grubun yanından geçerken onlara şöyle der:

5. iftarda Az Yemek

1. Avamın orucu.

1. Yalan, 2. Gıybet, 3. Nemime , 4. Yalan yere yemin etmek, 5. Şehvetle harama bakmak." 60

Hatta kalp ehli bazı alimler, vaat edilen rızka kesin olarak inanmak ve Allah Teala'nın fazlına güvenmek gerektiğini söylemişlerdir.

Bu sebeple Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:

- O cennet ehli kimselerdendir, buyurdu. 72

Abdullah b. Mutarrif bir gün buyurdu ki:

Bu nedenle bazı alimler şöyle demiştir:

Bir defasında bir kaç sahabi Hz. Peygamber'e gelerek,

Kaynaklar:

64 Her gün belirli vakitte, düzenli olarak Allah rızası için okunan zikir, Kur'an-ı Kerim, tesbih veya dualara verilen isim.

61 Gıybet etmek dinimizde yasaklanmıştır. Bir kimse gıybet ettiği vakit, o kimse güzelce uyarılmalıdır, şayet gıybet etmeye devam ediyorsa oradan uzaklaşılmalıdır.

68 Ebu Davud, Sünnet, 19.

süper 10 numara

6. İftar Sonrasında Korku ile Ümit Arasında Olmak

çok güzel konu. Rabbim sevdiği kullardan eylesin

Abdullah Suat Demirtaş

63 İbn Mace, Sıyam, 21; Darimi, Rikak, 12 (nr. 2762).

- Bu nasıl oluyor? diye sordum. Bana:

gerçek anlamda oruç tutmak.

Mademki kalp ehli ariflerin ve gerçek akıl sahiplerinin yanında orucun sır ve hikmeti budur. O halde insan şehvetlere dalarak gündüz yenen iki öğün yemeği iftar zamanında bir arada yemekten ve bütün gün kendisini aç bırakmaktan ne fayda temin edilebilir? Şayet bu gibi oruçlarda, herhangi bir kazanç elde edilmiş olsaydı, o zaman Hz. Peygamber?in , "Nice oruç tutan kimseler vardır ki, tuttukları oruçtan açlık ve susuzluktan başka bir şey elde edemezler" 66 hadisinin ne manası olurdu?

bu yazıyı abdest alarak okumak lazım vesselam. yazıyı okuyan kendini görür.

İşte bu nedenle orucun ruhu ve sırrı; şeytanın, kötülüklere sevketmeye vesile olan kuvvetlerini zayıflatmak, yok etmektir. Bu ise ancak iftar zamanında az yemekle mümkün olur. Yani bir kimse oruçlu olmadığı durumda, akşam ne kadar yiyor ise oruçlu olduğu zaman da o miktarda yemelidir. Şayet sabah ve akşam yediği yiyecekleri toplayarak hepsini iftar zamanında yerse, o zaman tuttuğu oruçtan fayda temin etmesi zorlaşır.

Şayet mide, sabahtan akşama kadar aç bırakılıp, akşam vakti yemeğe karşı şehvetlere karşı isteği kabardığında ve rağbeti arttığında, ona lezzetli yemekler yedirilip doyurulursa, midenin iştahı daha da fazlalaşır ve kuvveti kat kat artar. Hatta oruç tutmadan önceki haline bırakılması durumunda, daha sakin olması umulan nefsin şehvetleri daha da canlanır.

özellikle iftarda kilosu fazla olanların patlayıncaya kadar yemesine acaip gıcığım. bukonu hep gözardı ediliyor. milletin işine gelmiyor:)

En Seçkin Kulların Orucu: Yukarıdaki esaslara uymakla beraber kalbin, düşük maksatlardan ve dünyevi düşüncelerden tamamen uzak durması ve Allah Teala'dan başka her şeyi kalpten uzaklaştırmakla tutulan oruçtur. Bu oruç Allah Teala'dan ve ahiret gününden başka bir şeyi düşünmekle bozulur.58 Dünya ile ilgili bir şey düşünüldüğü zaman yine oruç bozulur, ancak bu düşünce din için olursa bozulmaz. Böyle bir düşünce, ahiretin azığından olduğu için dünyalıktan sayılmaz.

Bu durum şu ayet ile ne güzel ifade edilmiştir.

oysa tefekkure dalma rabbe yonelme. gunhalardan arınma olması lazım.

Seçkin Kulların Orucu: Yukarıdaki esaslara uymakla beraber kulak, göz, dil, el, ayak ve diğer azaları günahlardan menetmekle tutulan oruçtur.

Tasavvuf yolunun büyüklerinden İmam Gazali İhyaü Ulumi'd-Din isimli eserinin "Orucun Sırları" bölümünde orucu üç kısma ayırmış ve seçkin kulların orucunun ne ile tamam olacağını şöyle açıklamıştır:

59 Taberani, Mu'cemü'l-Kebir, 10/173 (nr. 10362).

- O kimse Allah Teala'nın haramlarından kaçınmada diğerine göre daha çok vera sahibi olduğu, şüpheli şeylerden daha çok sakındığı için" karşılığını verdi.

- Onda hayır yoktur o, ateştedir, buyurdu. Başka bir kadından daha bahsettiler ve,

Hz. Peygamber ,

"iki haslet vardır. Onların ikisi de orucu bozar/sevabını yok eder:

Katade anlatıyor:

72 Buhari, Edebü'l-Müfred, nr. 119; Ahmed b. Hanbel, Müsned, 2/440.

Ahnef b. Kays hazretlerine,

b) Yalan."

60 Deylemi, Firdevsü'l-Ahbar, 2/312 (nr. 2801); Ali Müttaki, Kenzü'l-Ummal, nr. 23813.

- İki adamla karşılaşırsın. Bunlardan biri daha çok oruç tutup namaz kılsa bile diğeri ona göre Allah katında kat be kat daha makbuldür, kendisine,

- Ya Resulallah! Falan kadın gündüzleri oruç tutuyor, geceleri namaz kılıyor, sadaka dağıtıyor ve çeşitli hayırlı işler yapıyor, fakat huyu kötüdür komşularını diliyle incitiyor, dediler. Hz. Peygamber ,

"Nice oruç tutan kimseler vardır ki oruçsuzdur ve nice yiyen, oruç tutmayan kimseler vardır ki oruçludur ."

Bu mertebenin ayrıntılarını sözle anlatarak uzatmayalım. Çünkü bunun tahkiki ancak ameli bakımdandır. Bu mertebe, bütün himmetin yüce Allah'a yöneltilmesi ve bütün noksan sıfatlardan münezzeh olan Allah'tan başka her şeyden yüz çevirmekle kazanılır.

a) Gıybet,

Kulağı çirkin görülen şeyleri dinlemekten alıkoymaktır. Çünkü söylenilmesi haram olan her şeyin dinlenilmesi de haramdır. Bu bakımdan gıybete karşılık susmak yasaklanmıştır. 61

Bu son mertebe, peygamberlerin, sıddıkların ve mukarreb kulların mertebesidir.

Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

Eğer kulak ve göz orucun emanetlerinden ve oruçla korunması gereken şeylerden olmasaydı, Hz. Peygamber , "Ben oruçluyum, desin" 69 buyurmazdı. Yani oruç tutan bir kimseye, biri söver veya onunla kavga etmek isterse, oruç tutan kimse ona, "Şüphesiz dilim, yüce Allah'ın korumam için bana verdiği bir emanettir. Sana kötü cevap vermek suretiyle o emanete nasıl ihanet edebilirim?" demelidir.

Bir hadis-i şerifte Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

3. Ahassü'l-havassın orucu.

güzel konu. niye rağbet görmemiş ki.

1. Gözü Korumak

"Bu kulak emanettir, bu göz emanettir." 68

65 Her gün biraz daha geriye giden ve oruç tutmaya güçleri yetmeyen yaşlı kimseler oruç tutmayabilirler. Ancak tutamadıkları her gün için bir fiyde verirler.

69 Buhari, Savm, 2, 9; Libas, 78; Müslim, Sıyam, 164.

"Sen bil ki oruç üç derecedir:

"Beş şey vardır ki, oruç tutan kimsenin orucunu bozar/sevabını yok eder:

- Sen ihtiyar bir kimsesin. Oruç seni zayıf düşürmektedir, neden oruç tutuyorsun? 65 denildiğinde şöyle demiştir:

66 İbn Mace, Sıyam, 21; Darimi, Rikak, 12 (nr. 2762).

Kaynak: Serhaber

Süfyan-ı Sevri şöyle der: "Gıybet orucu bozar ." Aynı şeyi Bişr b. Haris rivayet etmektedir.

3. Kulağı Korumak

Bu açıklamalardan sonra anlaşıldı ki, her ibadetin zahiri ve batıni, kabuğu ve özü vardır. Bu kabukların da dereceleri ve her derecenin de tabakaları vardır. Bunu bildikten sonra şimdi seçim senin, dilersen sadece kabukla yetinir, öze inmezsin, dilersen basiret sahibi akıllı kimselerin topluluğu arasına girmeye çalışırsın." 70

Gözü, dinen çirkin görülen ve yasak olan bakışlardan korumak ve kalbi meşgul eden, Allah Teala'yı zikretmekten alıkoyan şeylere bakmaktan men etmektir.

- Ya Resulallah! Falan kadın sadece namazını kılıyor, orucunu tutuyor, bir miktar sadaka veriyor, fakat diliyle hiç kimseye eziyet vermiyor; bunun üzerine Hz. Peygamber ,

Bu kimselerin, haramla oruçlarını açan kimseler olduğu söylenilmiştir. Yine bu kimselerin, helal olan yemekten sakınarak haram olan gıybetle oruçlarını bozan kimseler olduğu söylenmiştir. Bazı alimler ise bu kimselerin azalarını günahlardan korumayan kimseler olduğunu söylemişlerdir.

bazılarının sadece midesi aç kalıyor eli kulagı heryerde.

71 Siraceddin Önlüer, Kalp Alemi, 1/40 .

2. Dili Korumak

"Muhakkak oruç emanettir. Bu bakımdan her biriniz emanetini korusun ." 67

İftar vaktinde, helal de olsa karnı tıka basa dolduracak derecede yememektir. Çünkü Allah Teala'nın en hoşlanmadığı kap, helal de olsa tıka basa doldurulan karındır. Oruç tutan bir kimse, gündüz yemediği yemeği, akşam iftar yemeğiyle birleştirerek yerse, acaba Allah'ın düşmanı olan şeytanı kahreden ve şehvetini kıran oruçtan nasıl istifade edebilir? Nice oruç tutan kimseler var ki, oruç tutmadığı günlerde yediği yemeğin daha çok çeşidini iftar vakti yer. Hatta ramazan ayında bütün yiyecek çeşitlerini temin ederek, diğer aylarda yemediği yiyecekleri ramazan ayında yer. Şu bilinmelidir ki, oruç tutmaktan maksat, gerçek takvaya ulaşmak için mideyi aç bırakmak ve nefsin istek ve arzularını kırmaktır.

ama hep insan aldanıyor:

67 Zebidi, İthaf, 4/421.

4. Diğer Azaları Korumak

Eli ve ayağı kötü şeylerden korumak gibi diğer azaları da günahlardan alıkoymaktır. Ayrıca mideyi iftar vaktinde şüpheli olan yiyecek ve içeceklerden korumaktır. Helal olan yiyecek ve içeceklerden çekinmek suretiyle oruç tutup, iftar zamanında haram ile iftar etmenin hiçbir manası yoktur. Bu şekilde oruç tutan kimsenin durumu, tıpkı bir saray bina edip, bir şehri yıkan kimsenin durumuna benzer. Çünkü helal yemek ancak fazla yendiği takdirde zarar vericidir, yoksa helal yiyeceğin çeşitli olması zarar vermez . Bu bakımdan oruç, helal yiyeceği azaltmak içindir. Zararından korkarak ilaçları terkeden bir kimse, daha sonra zehir alıp yerse o kimse akılsızlık etmiş olur. Haram, dini yok eden bir zehirdir. Helal ise azı fayda, çoğu zarar veren bir ilaçtır. Oruçtan gaye ise helali azaltmaktır.

'Şüphesiz Allah, size emanetleri ehline vermenizi emreder' (Nisa 4/58) ayetini okuduğunda, elini kulağı ve gözünün üzerine koyarak şöyle buyurmuştur:

2. Havassın orucu.

Beyhaki, Kitabü'z-Zühd

"Takva, gündüzleri oruçla, geceleri de ibadetle geçirmekte değildir; asıl takva, Allah'ın haram kıldıklarını bırakıp farzlarını yerine getirmektir. Bundan sonra yapacağın hayır üstüne hayırdır." 71 Ömer b. Abdülaziz

ORUCUN DERECELERİ

Çünkü Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

"Nice oruç tutanlar vardır ki, tuttukları oruçtan kendilerine aç ve susuz kalmaktan başka bir şey yoktur." 63