Güzel bi yazı teşekkürler.

YÜZYILLAR BOYUNCA BOĞAZİÇİ

(ÇELİK GÜLERSOY-BOĞAZİÇİ/SORUNLAR-ÇÖZÜMLER-1978)

Batı'nın kolayı zahmetsizi göz boyayanı geldi :Beton demir ve asfalt... Ama kültürün biçim vermediği be-

Bugünkü cami dikdörtgen planda, eğimli arazide kurulmuştur. İstinat duvarlı avlunun iki kapısı vardır. 14 m çaplı kubbenin 4 kemerinin köşeleri kulelidir.

rin birbirini izlediği nefti servilere, sarı katırtırnakları ve kırmızı mor erguvanların karıştığı uzayıp giden bir

gökçen..

bir yanın da

kısır döngüler kenti istanbul için...

yapraklarım gözlerimdir. şaşarak bakarım.

yüz bin elle dokunurum sana, ıstanbul'a.

serilen inanılmaz güzelliğe bakan ilk atlılarımızın bu yalancı cennete vuruldukları bellidir.

ve devletlerinin sınırlı kalan güçlülüğü gibi sebeplerle kendilerini yarımadanın surları içine hapsetmişler ve

da en çok üç katlı. 20. yüzyıla girildiğinde Boğaz'ın peyzajı ve estetiği bu kurulu düzen içerisindeydi...

Anlaşıldığı gibi hem yerleşimdeki biçim alış hem de mülkiyet düzenindeki iç yapısı, bir yandan gelişen

Batı literatürü bu övgülerin zengin örnekleri ile doludur.

tıpkı bir tabloyu onarır gibi yer yer yeniden düzenlenmesi gerekirdi. Yok edilmesi gerekmezdi!

Beyoğlu, Pürtelaş mahallesinde, Cihangir yokuşundadır. İlk cami Kanuni Sultan Süleyman tarafından Şehzade Cihangir için Mimar Sinan'a yaptırılmıştı (1559). Sonra cami deprem ve yangınlarda defalarca yıkılıp yapılmış, en son 1889'da II. Abdülhamid yenilemiştir.

adlarından birini en gönülden kopan duygularla koymuşlar :"Bir nehr-i aziz."

yavaş ortadan kalkar, bu dünyadan elini çekerken; bu kültür değişimi tabii olarak Boğaziçi'nde de kendini

BUGÜNE DOĞRU

ve unutulmazları

yaşamışız hem de son kalan güzel günlerin tadını çıkarmışız..

istanbul u çok seviyorum.

Bu ilk gelenler ; Boğaz'ın

belirsiz sayısız insanın yarım bin yıl boyunca ortakçabaları toplumsal zevkleri, güzellik duyguları ile

Ondan sonra 500 yıl boyunca ilmik ilmik bir mimarlık, süsleme sanatları, bahçecilik örgüsü örüp dur-

Bir tatlı huzur almaya geldik ahh Kalamış tan.

erguvan, fıstık çamı gibi malzemeden oluşan tuvali iki hançer ile yırtıldı: Birincisi apartman.. İkincisi

belli bir iki küçük yazlık saray yapabilmişti. Avrupa ve Asya'nın karşı karşıya geldiği kıyılarda, gurubu sey-

Beyoğlu' nda yaşayan birisi olarak. Cihangir Cami' ni tanıtmak isterim.

rederken susan ağaçların, yamaçlarda diz boyu yayılan çiçeklerin ve günün her saatinde rengi değişen a-

metrekareler de fahiş fiyatla talan edilmektedir. Bir 3. Köprü faciası daha beklenmektedir ve bu da

ğişim ve çağa uyum zorunluydu. Demek ki eski Boğaziçi çaresiz değişecekti. Fakat sadece değişmesi ve

muş, şirin camilerin, mermerli altınlaşmış çeşmelerin, fener ve kandil asılmış korulukların, boyalı tahta evle-

benim istanbulum ise;

ben, bilmediğim için kopyala yapıştır istemiyorum.. duygu dersen birazcık yazarım. selamlar

yapraklarım suda balık gibi kıvıl kıvıl.

Fatihi sultan mehmet.

yazım hatalarım için özürdilerim

Geçmiş insanların hayatlarını bizden daha güzel ve insanca yaşadıkları bir gerçektir. Çelik Gülersoy

yedi tepe de yedi ayrı kent istanbul

Biz daha o zaman 7 yaşlarında bir çocuktuk.. Hiç bir şeyin farkına varmadan hem bu tahribatı fiilen

başlık sahibi bana güzel bir şiir demedin alacağın olsun

gibi erdemleri ile gelemedi. Alınması zor, uyulması zaman alan uğraş, çaba disiplin isteyen yanları gelemedi.

başım köpük köpük bulut,

kapalı çarşısından hisarından mimar sinanın en şahane eserinden belkide san atonyodan her adımda her tarihte beşiktaştan galatarasaraydan ben istanbulu dinliyorum...

2003 yılında çok sevdiği İstanbul'a veda eden merhum Çelik Gülersoy işte böyle diyordu.1978'lerde..

Boğaziçi yaratılış olarak dünyada tek olan bir biçimlenmedir. Yaratıcımız burada iki kıtayı bir kitap

gösterdi. Doğu her şeyi ile gidiyor, fakat Batı da tam gelemiyordu. Eski İstanbul'un dayandığı Doğu'nun

'dünya tek bir devlet olsaydı başkenti muhakkak istanbul olurdu' diyor napolyon

tarih bile aşk yazdı kaderine istanbul

içim dışım deniz,

Eski düzen ;tüm alanlarda, yani devlet, askerlik, ekonomi, din, moral değerleri gibi sektörlerde yavaş

hadım edilmiş aşların kenti istanbul,

İstanbul u sevmezse gönülll aşkı ne anlar?

uçurumların uzak duyguları istanbul...

kız kuylesin de bakir tatları

tekniğe, ulaşım gereklerine, modern trafiğe hemen uyacak, tam cevap verecek halde değildi... Fakat bu bir

Bu ansiklopedik bilgiler dışında çok güzel bir İstanbul panoroması görebileceğiniz bir avlusu bulunmaktadır. Boğaz ve tarihi yarımada tam karşınızdadır. Ayrıca burda genelde oturan amcalardan Bahriyeli Zeki' ye rastlarsanız size uzuun uzuuun eski istanbul' u anlatabilir :D

ben hergün istanbulu dinliyorum...

budak budak, serham serham ihtiyar bir ceviz.

gözleri denizinin mavisinde hürrem

rında ve bazen de denize çıkmış uzanmış durumda en çok üç katlı ahşap evler dizili... Evlerin çoğunlukla

şehri istanbul ki bi mislü bahadır

istanbul

Yolun geniş olması gerekli bulunmamış. Çünkü ulaşım için asıl kullanılan en geniş ve en çabuk aşılan yol

Bu kıyıların ilk belirgin sahipleri olan Traklar, Romalılar ve Bizans ; çağlarının güvensizlik karakteri

BOĞAZİÇİ VE TARABYA

imkansız aşklar

ton, medeniyetin bükmediği demir ve sanatın yoğurmadığı asfalt...

eyvallah başlık sahibi. istanbulumun tarihi değilde semt, eser... vs nerden geldiğine dair evliya çelebi'nin seyahatnamesinde de bilgiler vardır tavsiye ederim. mesela beşiktaş ismi nerden gelmiş üstad yazmış ilgilenenlere duyurulur

Yazılı bir imar düzeniymiş bu. Belediye ve iskan bakanlığı gibi kuruluşları bile yok. Ama yüzyıllar bo-

gecekondu...

ne sen bunun farkındasın, ne polis farkında.

bunları 1978'lerde söyledi ancak bugün hala Boğaziçi tahribatı devam etmektedir. Son kalan yeşil

anlayışlarına ve ölçülerine dayanan daha sağlam ve temelli bir düzen:Kıyılar boyunca suyun hemen kena-

gözlerin göremediği

ni korkutmadan, boğmadan yıpratmadan beraberce yaşamalarının en güzel tablolarını oluşturan bir sevgi;

koparıver, gözlerinin, gülüm, yaşını sil

yedizlerin anası istanbul

dilfigar yüreğine sağlık kardeş senin yerlerin yanısıra kubbealtında bi sohbet dinleyip edirnekapıda akifin ruhuna bi fatiha okuduk mu değme keyfime

ben bütün gün istanbulu dinliyorum...

İstanbul ve Boğaziçi'nin sonu demektir.

ve nice umutlarla beklenen sevdalar...

denizin kendisi. Yalının üst katında oturulduğunda kapıları açılıverince aynı anda, öndeki masmavi deniz

yunca burada yaşamış göçüp gitmiş olan insanların ortak bir dünya görüşüne, birbirine benzeyen güzellik

karsuyun tadına varmak Osmanlı Türkleri'ne nasip olmuştu. Anadoluhisarı tepelerine gelip önlerine

maçların ara verdiği biraz içeriye çekildiği yerlerde oluşan vadilerde, köyler ve mahalleler oluşmuş. Onlar

istanbul kokuyorum

istanbul soluyorum..

Tarih olarak Boğaziçi; insan yerleşmesinin en ilginç, en uysal, en sevimli örneğini ortaya koyan uy-

sessiz çığlıkların martıların kenti istanbul

boyadıkları yağlıboya bir resimdir...

galata da hazerfeni

her yanı tarih kokuyor buram buram...

Son 30 yılda Boğaz peyzajı geniş çapta bozuldu. Eski Boğaziçi'ninyalı, tahta, küçükev, selvi, namazgah

iki yanı ve arkaları bahçe. Ondan sonra dar bir yol geçiyor. Arkada yükselen yamaçlar ise ormanla kaplı..

Marmaray projesi kapsamında Yenikapı'da devam eden kazılar sırasında 8 bin yıl öncesine ait 4 insan iskeleti, ahşap ve seramik eşyalar bulundu. Arkeoloji dünyasında heyecan uyandıran bulgular İstanbul'un bilinen tarihini değiştirecek nitelikte. Arkeolog Nezih Başgelen, ortaya çıkan neolitik yapıların Avrupa'nın yerleşim hayatını kökünden değiştiren sonuçları ortaya koyduğunu belirterek, "Ortaya çıkan bulgular İstanbul'un tarihini bildiğimizden 5 bin yıl daha geriye götürmekte. İstanbul'un bilinen kuruluş öyküsünü ortaya çıkan yapılar tamamen devre dışı bırakıyor. İstanbul yerleşimi 8 bin yıl öncesine giden dünyanın en önemli metropollerinden biri. O zaman ki İstanbullulara en eski Avrupalılar diyebiliriz" dedi.

yüz bin gözle seyrederim seni, ıstanbul'u.

Senin şiirinde çok güzel eline sağlık :)Bende bişiler yazıcamda zaman bulamıyom kaç gündür.

İlk olarak istanbul tarihinin bilinenin aksine 3000 yıllık değil 8000 yıla dayandığının ortaya çıktığı marmaray kazılarından elde edilen bilgilere yer vereyim dedim.

yüz bin yürek gibi çarpar, çarpar yapraklarım.

ben bir ceviz ağacıyım gülhane parkında,

Ortaköy de dar bir sokakta. Arap Camii vardır. bilginize.

ESKİ YERLEŞİMİN PRENSİPLERİ :

VE TARABYA..

hoyrat aşklar

kimselerin bilmediği

yapraklarım ipek mendil gibi tiril tiril.

medeniyetlerin gebesi sancılar doğuran,

olgu idi. Yapılacak rasyonel iş geçmişin yapılarına, günün şartlarına uygun fonksiyonlar vermek idi. Bir de-

sayfasını ortadan ayırır gibi yavaşça ayırmış, kıyılara özel bir görünüm vermiştir. Otuz km boyunca kıyı-

ayrı dünya.. Onu görmüş olan bütün yabancıları da hayrete düşürüyor ve hayran bırakıyordu. Bütün bir

diğer yanında

yanlardaki parlak parlak çiçekler ve arkadaki buğulu yemyeşil ağaçlar hepsi birden görülebiliyor. Dik ya-

düşünce dünyası ortadan kalktı fakat Batı da ; tabiatı koruma, yapı sanatının en güzel eserlerini doğurma

kardeş kızma, katılımdan kaynaklanan bir sorundur.

Boğaziçi'ni kullanamamışlardı. Bizans Boğaz'da bir kaç balıkçı köyü, beş on karanlık suratlı manastır ve

Beste:Münir Nurettin Selçuk

herkese selam. istanbula tutkun biri olarak sizlere gezilecek yerleri yazmak istedim. tarihi yarımadadan başlamak lazım gezmeye. mesela fatih ilçesi biçilmiş kaftan, orayı görmeden olmaz. her semtini gezmeli.. mesela kocamustafapaşa semti.. şehremini, çapa, aksaray. sonra beyazıta uzanın şöyle bir etrafı izleyin. çemberlitaşa çıkın oradan sultanahmete gidin. orada durun gezilecek çok yer var. payitahtın kalbi orası. saray müze cami ne isterseniz sultanahmette . sonra devam edin gülhaneye orada bir çay molası verin sarayburnuna karşı. eminönüne yürüyün tarihi balıkçılar geri geldi. belki balık ekmek yemek istersiniz. karaköy, tophane derken bu yol beşiktaşa kadar götürür sizi. yol üstünde yıldız sarayını, dolmabahçe sarayını, beşiktaş deniz müzesini gezin eğer tarihe dokunmak isterseniz. sahil boyunca emirgana kadar gidersiniz. bu günlerde salvador dali misafirimiz sabancı müzesinde, emirganda. aaaa unutmadan eyüpe uğramamak vefasızlıktır.. zaten vefa bugünlerde istanbulda bir semt adı olarak kaldı, unuttuk bu duyguyu. siz vefa semtinde bir boza için de vefa timsali olun. atamızın boza içtiği bardak hala duvarda. anadolu yakası da çok nezihtir. üsküdar bir inci gibi.. kızkulesi, salacak sahili.. kuzguncuk, beylerbeyi, çengelköy, kuleli derken böylece sahil boyu gidersiniz. anadolu kavağı istanbulda ama istanbul değil sanki. oraya deniz yoluyla da gidersiniz kara yoluyla da. ama ikisini de tadın derim ben, keyfi başka başka. ama gidince mutlaka ceneviz kalesine çıkın, yolda sızlanmayın sakın. ne bitmez yolmuş üstelik uzun bir yokuşmuş diye. muhteşem bir manzara var orada, karadenize açılan yerdesiniz. bir yer daha var onu da yazmak isterim: üsküdarda fethi paşa korusu. belediye tesisleridir. fiyatlar uygun. boğazı izlerisiniz orada. fethi paşada simit yemeyi unutmayın farklı bir tadı var. epeyi yorulduk demi.. bundan sonra yorgun ayaklar evin yolunu arar..

istanbul hakkında yazacak yokmu be yaw. Kimse mi sahiplenmiyor bu şehri.

tek sengine yek pare acem mülkü fedadır..

ne sen bunun farkındasın, ne polis farkında

gar bir deneydir. Uysal, sevimli ve uygar; çünkü ağaç su ile evin, bitkiler ve hayvanlar ile insanın birbirleri-

Batılı gezginin deyimi ile İstanbul'un konumundaki bu lüks başka hiç bir yerde yoktur...

yapraklarım ellerimdir tam yüz bin elim var,

19. yüzyılın Paris'i gibi bir tek kişinin beğenisi ile yontulmuş, meydana çıkmış bir heykel değil, adı sanı

istanbulu dinliyorum gözlerim kapalı derken şair bende dinliyorum vapur sesleri eşliğinde boğazın en güzel yerinden ve bakarken tarihime istanbul içinde kayıp bir şehirde doğuyorum...

lar ve tepeler bir dantel kumaş gibi girintiler, çıkıntılar, tatlı yükseklikler halinde uzanıp gidiyor... Eski bir