Kalbiselim; incinmeyen ve incitmeyen kalptir. İncinmemek incitmemekten daha zordur. Çünkü incitmemek eldedir ama incinmemek elde değildir. Kalbiselim sahibinin üç vasfı vardır:

3- Hastalıklı kalpler: Bunlar da başta münafıklar olmak üzere şüphe, cehalet, ihtiras ve ahlaksızlık girdabında bocalayanların kalpleridir. Allah böyleleri hakkında şöyle buyurur: ?Onların kalplerinde hastalık vardır. Allah onların hastalıklarını arttırmıştır.? (Bakara, 10)

3- İyiliği Allah için yapıp karşılık beklemez.

Kalbiselime ermek, gönlü gönüller sultanına vermek, Rahman tecellisine mazhar olmak demektir. Kalbiselime ermek, incelik ve zarafet timsali bir insan olup huzur haline varmaktır. Nitekim Peygamberimiz bu hale ermek için Allah Teala?ya şöyle dua ederdi: ?Allah?ım! Sen?den dinde sebat isterim. Doğru söyleyen bir dil ve kalbiselim dilerim.? (Tirmizi, Deavat, 23/3407)

?Dikenden incineceksen bülbülün aşık olduğu gülü koklama. Ne başkasının sevgilisine ilgi duy, ne de ağyar sayılan Allah?ın dışındakilerden incin. Ne sen başkasından ah al, ne de başkasının ah u zarından incin. En doğrusu ne sen başkasından incin; ne de başkası senden incinsin.?

Biz aleme bir Yar için ah etmeye geldik.?

2- İncinmez,

Sanma ki ey hace senden sim-ü zer isterler,

Kalbini Zikir ile, kalıbını da fikirle tamir edip güzelleştir

Kur?an?da yoğun şekilde vurgu yapılan kalp kavramının anlamı üçe tasnif edilebilir:

Kalbe en çok etki eden şeylerden bir diğeri, ağızdan giren lokmalardır. Haram lokma kalbi hayatı etkiler. Bir başka ifadeyle haram ve şüpheli şeyler kalpte iz bırakır ve gönlü karartır. Haram ve şüpheliden başka, mubah ve helalde sınır-tanımazlık ve israf bile kalbi bozar. Şeytanın insana nüfuz yollarını açar.

İyi yaşamış mısın? İyi ölmüş müsün? İyi dirilebilecek misin? Liva-ül hamdin yolunu bulabilecek misin? Kevser'in başına ulaşabilecek misin? Efendimiz seni uzaktan görüp, tanıyacak mı? Senin ahiretteki durumun, bu sorulara ve daha başkalarına vereceğin cevaba bağlıdır. Zira Allah Rasulü: ?Ben benimkileri tanırım? buyuruyor. Nasıl tanıyacağı sorulunca da?Sizin alnı beyaz, ayakları sekili atı, yüzlerce ve binlercesi arasından tanıdığınız gibi ben de benimkileri abdest azalarından tanırım.? cevabını verir. Allah Rasulü sizi, alnınızdaki?Simahüm fi vücuhihim min eserissücud? (Feth, 49/29) ayetiyle mühürlenen damgadan tanıyacaktır. Ebu Hureyre , kollarını omuzlarına kadar yıkıyordu. Kendisine niçin böyle yaptığı sorulunca da: ?Abdest azalarının nurunu arttırmak istediğim için? cevabını veriyordu. İşte bu selim bir kalbe sahip olmanın tezahürüydü.

1- İncitmez,

Bunlardan başka selim bir kalbi dış etkilerden korumak gerekmektedir. Kur?an kalbin dış etkilerle değişip dönüşebileceğine, kararacağına, (Bkz. Mutaffifin, 14) taşlaşacağına, (Bkz. Bakara, 74; Zümer, 22) mühürleneceğine, (Bkz. Bakara, 7) perdeleneceğine, (Bkz. Bakara, 88) kilitleneceğine, (Bkz. Muhammed, 24) hastalanacağına (Bkz. Bakara, 10) ve öleceğine (Bkz. Neml, 80-81) işaret etmektedir.

Hz. İbrahim selim bir kalbe sahipti. ?Nitekim Rabbine selim bir kalple geldi? (Saffat, 37/84) ayeti bize bu hakikatı anlatmaktadır. Ve O, ahirette insana ancak selim bir kalbin fayda vereceğini söylüyordu. Yani küfrün hakim olduğu bir kalbin, selamete ermesi kat?iyyen düşünülemezdi. Kafir olan kimsenin evladı Hz. İbrahim bile olsa, eğer onun kalbine küfür hakimse, Hz. İbrahim de olsa ona bir yararı dokunmayacaktır. Evet, O İbrahim Halilullah ki, pek çok Peygamberin babasıdır ve ihraz ettiği makam itibariyle, ahir zamanda gelecek, en büyük Nebi, Nebiler Sultanının, ben ona benziyorum diyerek iftihar ettiği bir insandır. İşte bu Zatın babası Azer?in kalbi küfürle doludur ve O?nun babasına hiçbir yararı olamamaktadır. Efendimiz buyuruyor ki: ?Hz. İbrahim ahirette de aynı ızdırapla kıvranacak ve babasını ayaklarının dibinde görecek, ?Rabbim! Ne olur bu benim babam!? diyecek... Fakat Allah, Azer?i meshederek, Hz. İbrahim?in içindeki alaka ve sevgiyi silecek ve ona babasını unutturacak.? Böylece?Halilim, Dostum? dediği ve rahmetinin bağrına bastığı İbrahim?ine değişik bir buudda rahmetiyle tecelli edecek.

Yevme la yenfe?uda kalb-i selim isterler.

?Sanman taleb-i devlet ü cah etmeye geldik

Mes?eleye bu zaviyeden bakınca kalb-i selimin ne demek olduğunu daha iyi anlamış oluruz. Kalb-i selimin, evvela küfürden, tereddütten, şirkten salim olması lazımdır. İçinde küfrün kol gezdiği bir kalp ne kadar insanca davranışlar içinde de bulunsa selim olamaz. Günümüzde çok hümanistler var, ?Benim kalbim temiz, zira ben insanları çok seviyorum, hep onlar için hayra koşuyorum.? diyorlar, ama boştur; çünkü inkar içindeki bir kalb kat?iyyen selim ve salim olamaz. Çünkü o kainatın sahibini inkar etmekte ve kalbi küfür içinde bulunmaktadır. Aslında insani değerlere saygılı olmak çok önemlidir. Ancak hem o değerleri gerçek yüzleriyle idrak hem de bu idrakin sürekliliği, insanın insanlığının esası olan imana bağlıdır. İman olmayınca bütün iyilikler, güzellikler, faziletler ya yalan veya süreksizdir. Dolayısıyla da değersizdir.

1- Yaratılış gaye ve haysiyetini koruyan selim/sağlam, münib/Allah?a yönelen ve mutmain/doygunluğa ermiş kalpler. Bunlar hitab-ı ilahiye mazhar, müminlere ait kalblerdir.

Hz. İbrahim kavminin ve bilhassa babası Azer?in dalaleti ve sapıklığı karşısında iki büklümdür ve ızdırap içinde kıvranmaktadır. Bunun böyle olması gayet tabii ve fıtridir. Zira her insanda cibilli olarak, yakın çevresine karşı bir sevgi ve alaka vardır. Hele bu çevre daraldıkça sevgi ve alaka daha bir artmaktadır. Hiçbir salih evlad babasını sapıklık içinde görmek istemez, istemek bir yana, onun sapıklığı salih evladı her şeyden daha çok üzer ve dilgir eder. Hele bu Hz. İbrahim gibi şefkatin doruk noktasında bir peygamber ise; Onun ızdırabı herkesten fazla olur. İşte Hz. İbrahim böyle ızdıraptan iki büklüm bulunmaktadır.

İncitmemek ve incinmemek konusunda en mühim hususlardan biri de, kusur ve kabahat örtücü olmaktır. Settar isminin mazharı olarak, insanların kusurlarına karşı iğmaz-ı ayn edip görmezden gelmektir.

bir gün yine, içinde babasının da bulunduğu bir topluluğa tevhid dersi vermekte ve onları hak dine davet etmektedir. Ancak kavmi ve babası ona karşı diretir, onun davetine icabet etmez. Atalarının dini üzere olduklarını söylerler. Bu hemen her devirde, gerçeğe inanmayan insanların mazeretler veya dayanakları olmuştur. İşte böyle bir manzara karşısında Hz. İbrahim ellerini kaldırır ve Rabbine şöyle yalvarıp yakarır:

Hem, nasıl bir insan memleketine, hatta insanlığa çok faydalı bazı hizmetlerde bulunsa; fakat o memleketi idare edenleri ve o memlekettin kanununu, nizamını tanımayacağını söylese, zannediyorum böyle biri hemen derdest edilir ve cezalandırılır. Daha önceki faydalı işleri, hizmetleri hiç nazara alınmaz. Öyle de, Kainatın Sahip ve Maliki?ni tanımayan bir insan, vatan ve milletine ne kadar faydalı olursa olsun, ahirette derdest edilip cezalandırılır ve yaptıkları ona hiçbir fayda getirmez. Siz Ebu Talib?e bakın ki, Efendimizi ta çocukluğundan itibaren yanına aldı, 48 sene himaye etti.. Ve hep O?na arka çıktı. Kimseyi O?na dokundurtmadı. Ama buna rağmen, iman etmediği için O İlahi teminatı kazanamadı. Hatta Ebu Bekir, başı bir kuşun tüyleri gibi kıvırcık kıvırcık bembeyaz olmuş, babası Ebu Kuhafe?yi alıp, Efendimizin huzuruna getirdiğinde Ebu Kuhafe Efendimiz?in dizlerinin dibine oturmuş, geç de olsa oğlunun girdiği nurlu yola girmiş ve Müslüman olmuştu. Bunun üzerine de Hz. Ebu Bekir ağlamaya başlamış ve Rasulullah de: ?Niçin ağlıyorsun, baban hidayete erdi ya? diye sormuştu. Hz. Ebu Bekir?in cevabı da şu olmuştu: ?Ya Rasulallah! Babamın yerine şu kelime-i tevhidi söyleyenin Ebu Talib olmasını ne kadar arzu ederdim!? Çünkü Ebu Talib Efendimiz ?ı himaye edenlerin başında idi, O?nu bağrına basmış ve: ?Git, bildiğini yap, ben sağ olduğum müddetçe Sana kimseyi dokundurmam.? demişti. Ayrıca çocuklarından Haydar-ı Kerrar Hz. Ali?yi ve Mute?nin kahramanı Cafer?i Efendimiz ?ın emrine vermiş, vermiş ve onları en emin ele teslim etmişti. Ama, bütün bunların Ebu Talib?e bir faydası dokunacak mıydı? İşte bütün mesele burada! Eğer imanla gitmişse, evet. Şayet imanla gitmemişse, o zaman işi çok zor ve kurtuluşu mümkün değil.

M. F. G

maalesef kendimin dahi beceremedii kısım bu kısım. (

?Kalb-i Selim?, Kur?an-ı Kerim?de iki yerde geçer. İkisi de Hz. İbrahim ile alakalıdır.

Selim?Selime?den gelir. İslam kelimesiyle aynı köktendir. Lügat manası itibariyle kalb-i selim, hastalıksız ve arızasız kalb demektir. Daha has manada ise o, İslam?dan başka her şeye kapalı olan kalb dir.

Bu manada kalb selimliği çok önemli bir husustur. İnsanlar birçok iyilik yapabilir; civanmert davranabilirler. Fakat evvela kalbin şirkten, küfürden ve dalaletten kurtulması gerekir.

?Ey Rabbim! Bana hikmet ver ve beni salihler arasına ilhak eyle. Sonradan gelenler arasında beni yad-ı cemil yap ve?Naim? cennetine varis olanlardan kıl. Babamı da bağışla o şüphesiz sapıklardandır. İnsanların diriltileceği gün, Allah?a selim bir kalple gelenden başka kimseye malın ve oğulların fayda vermeyeceği gün, beni rezil etme!? (Şuara, 26/83-89).

Pertev Paşa incitmemek ve incinmemek konusunda der ki:

Hayatı anlamlı kılan kalbin yönelişleridir. Kalbin meyli neye ise insan hayatı oraya akmaktadır. Kalpte irade olmadığından mutlaka bir şeye raptedilmesi gerekmektedir. Kalbin raptedilmesi, ona yaratılış sırrının kavratılması demektir. Yenişehirli Avni Bey?in dediği gibi insanoğlu bu dünyaya mal ve makam sağlamak için değil, sevgililer sevgilisi Yüce Allah?a kul olmak, O?nun hasretiyle yanıp kavrulmak ve ah etmek için gelmiştir:

Selim ve salim kalb mevzuu çok mühimdir, çünkü Kur?an ayetleri onu mal ve evladın karşısına koymuş ve: ?Mal ve evlad fayda vermez, o gün ancak kalb-i selim fayda verir? buyurmuştur.

Bugün, İslamiyet'e hizmet eden mü?minler, öyle ümit ediyoruz ki -İnşaallah- ellerinden geldiğince ibadet-ü taatta bulunmakta ve onunla gönüllerini mamur kılmaya çalışmaktadırlar. Aynı zamanda insanların dünyevi ve uhrevi saadetlerini temin maksadına matuf olarak da çok defa kendi maddi-manevi füyuzat hislerinden fedakarlıkta bulunmakta ve kendi yaşama zevklerini, yaşama hazlarını bir tarafa iterek başkalarını yaşatma, onları mesud etme arzu ve iştiyakıyla gerilime geçmekte ve küheylanlar gibi koşmaktadırlar. Bir yerde bir araya geliyorlarsa, bu sadece ve sadece hizmet düşüncesini, hizmet azmini kuvvetlendirmeye matuftur. Gerçekten kulak verip onların heyecanlarını dinlediğiniz zaman, sinelerinin?ila-i kelimetullah? mülahazasıyla attığını duyacak ve bunların o -va?dedilen zatlar olduklarını- anlayacak ve hissedeceksiniz. Müslümanlık bu fedakar ruhlarla her zaman iftihar edecektir. Zira onlar gelecek adına dirilişimizi tekeffül etmiş, desteklemiş ve omuz vermiş gerçek müminlerdir. Ve işte bunlar, selim ve salim kalb sahibi insanlardır.

İkincisi ise, o kalbin İslamiyet ile mamur ve Kur?an ahlakı ile donanmış olması lazımdır. Şayet, kalb Kur?an?ın tarif buyurduğu ve teklif ettiği ahlak ile mamur değilse, o kalb selim değildir. Bütün bunlardan sonra Efendimiz ?in yüce ahlak ve ulvi seciyeleri de kalb-i selimin tezahürleridir. Bir insan ahlakını Efendimizin ahlakına uydurduğu ölçüde selim kalbe sahip sayılır. Aksine kendi kendini aldatmış olur. Ümid ediyoruz ve Rabbimiz'den niyaz ediyoruz ki bizi onun yüce ahlakıyla serfiraz kılsın.

Kalb-i selim sahibi olmak, Kur?an?da bir mü?min adına ortaya konan vasıfları yaşamaktır. Bu tarif umumidir ve her şeyi içine alır mahiyettedir. Hz. Aişe validemize sorarlar: ?Allah Rasulü?nün ahlakı nasıldı? Cevap verir: ?Siz hiç Kur?an okumuyor musunuz? ?Okuyoruz?, derler. Ve sözüne devam eder: ?O?nun ahlakı Kuran?dı.? Evet, Kur?an, evvela Resulullah kendi hayatını ona göre düzenlesin, tanzim etsin diye indirilmiş bir kitaptır. Daha sonra da imam nasıl yapıyorsa arkadaki cemaat da öyle yapacak ve bütün Ümmet-i Muhammed düşüncelerini, tasavvurlarını hayat ve ahlakını ona göre tanzim edecektir. Bir de biz, selim kalbi, daha ziyade insanlara zarar veren şeylerden salim olan kalb olarak düşünürüz. Çünkü bir hadiste?El-Müslimu, men selimel müslimune min lisanihi ve yedihi? ?Müslüman, Müslümanların elinden ve dilinden zarar görmediği kişidir.? buyurulmaktadır. Bu biraz hususi, fakat enfes bir tariftir. Müslüman, eliyle ve diliyle kimseye zarar vermeyecektir.

Unutulmaması gereken şeylerden biri de Allah?ın bizimle beraber olduğudur. Bunun hem Allah tarafından murakabe edildiğimiz manası, hem de yalnız bırakılmadığımız anlamı vardır. Nitekim Allah Teala buyurur: ?Nerede olursanız olun O sizinle beraberdir.? (Hadid, 4) ?Biz insanoğluna şah damarından daha yakınız.? (Kaf, 16) ?Yönünüzü nereye çevirirseniz Allah?ın yüzü/zatı oradadır.? (Bakara, 115)

2- Mühürlü ve nasipsiz kalpler. Bunlar imandan ve İslam?dan nasibi olmayan bahtsızların, kafirlerin kalpleridir. Bunlar hakkında Kur?an?da şöyle buyrulur: ?Allah onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerinde de perde vardır.? (Bakara, 7)