Sonra sabah namazı vaktinin çıkmasına yakın bir zaman kala cemaat mescide gelmeye başladı.

"'Süt içmeyen ikimiz kaldık,' buyurdu.

"Benim, fazla hadis rivayet edişim garipsenmesin! Çünkü; Muhacir kardeşlerimiz çarşıdaki, pazardaki ticaretleriyle, Ensar kardeşlerimiz de tarlalardaki, bahçelerdeki ziraatlarıyla meşgul bulundukları sırada Ebu Hureyre, Peygamberin mübarek nasihatlarını hıfzediyordu."430

432. Tabakat, 8/25

Mescid-i Şerifin Suffasında kalan bu Sahabilerin, Medine'de, ne meskenleri, ne de aşiret ve akrabaları, hiç bir şeyleri yoktu. Aileden uzak, dünya meşgale ve gailesinden azade ve tam manası ile feragatkar bir hayata sahib idiler. Kur'an ilmi tahsil eder, Resul-i Ekrem Efendimizin va'z ve derslerini dinleyerek istifade ederlerdi. Ekseriya, oruçlu bulunurlardı.

"'Buyur, ya Resulallah,' dedim.

-ya Süheyl siz bu geceyi nasıl ihya ettiniz, ne amel işlediniz de yüce Mevla?yı bu kadar kendinize razı ettiniz. o da müjdeleyen bir eda ile Cebrail?i gönderdi. Müjdeler olsun ya Süheyl müjdeler olsun.

Ölümsüz aşka, ölümsüz sevdaya doğru

Bu sözleri duyan Süheyl kendinden geçmiştir artık. Boynu bükülüvermiş sesi kısılmıştır artık ve mahcup bir eda ya bürünerek;

"'Haydi gel,' buyurdu.

?şöyle dedi; yarın sabah namazına mescide ilk giren kim olursa onunla evleneceksiniz. Sonucu da size bildireceğim der ve hifa oradan ayrılır.

Sabah namazı vakti girince Süheyl mescidin yolunu tutar.

"'Falancalar hediye olarak getirdiler' diye cevap verdiler. "Sonra da, 'Ey Ebu Hüreyre, Ehl-i Suffaya git, onları bana çağır!' diye emretti.

"'Otur sen de iç' buyurdular. Oturup içtim.

436. Bakara Suresi, 273

Ben şükrümü sen sabrını eda et. Umulur ki ben şükredenlerden sende sabredenlerden yazılırsın.

Bir gün, Ashab-ı Suffanın başlarına durmuş, hallerini tedkikten geçirmişti. Fukaralıklarını, çekmekte bulundukları zahmetleri görmüş, şöyle buyurarak onların kalplerini hoş etmişti:

Öyleki hifayı duymayan, güzelliğini bilmeyen kimseler kalmamış sevda çöllerinde.

430. Tecrid Tercemesi, 7/47

Resul-i Ekrem Efendimiz, evvela bu mübarek cemaatın ihtiyacını gidermeye çalışırdı. İcabında, Hane-i Saadetlerinin ihtiyaçlarıyla ikinci derecede meşgul olurdu. Bir kere Hz. Fatıma , el değirmeni ile un öğütmekten yorulduğundan şikayet ederek bir hizmetçi istediğinde Efendimiz ciğerparesini reddetmiş ve şöyle buyurmuştu:

Bana da senin gibi birisi ile evlendiğim için elbette ki şükretmek düşer.

"Gidip, onları çağırdım. Geldiler. Müsaade isteyip oturdular.

"'Evet, ya Resulallah' dedim.

"Resulullahın Ehl-i Suffayı daveti beni üzdü. Ben, bu kaptaki sütü tek başıma içer de, bununla epeyce bir müddet idare ederim, diye umuyordum. Kendi kendime, 'Ben elçiyim. Suffa ehli gelince onlara sütü ben taksim ederim' dedim. Bu durumda sütten bana hiçbir şey kalmayacağını biliyordum. Fakat, Allah Resulunün emrini yerine getirmekten başka çare de yoktu.

"Peygamberimiz , 'Ebu Hüreyre, kabı al ve onlara süt ikram et' buyurdular.

Kıble, henüz Kabe tarafına çevrilmeden önce idi. Mescid-i Nebevi'nin kuzey duvarında, hurma dallarıyla bir gölgelik ve sundurma yapıldı. Buna Suffa denilirdi. Burada kalan Müslümanlara da "Ashab-ı Suffa" ismi verildi.

Sabah namazı için peygamber mescide gelerek beklemeye başlar. Az sonra bir gölge belirir mescidin kapısında ve içeriye giren Süheyl?dir.

?ne mutlu o kimselere ki; rabbine ibadet etmeyi kendi zevklerine tercih ettiler. Bizde o kulları affettik.

Yani o ne harcayacak bir dirhemi, ne başını koyacak bir evi, nede üzerindekilerden başka giyecek bir elbisesi olmayan fukara ve sersefil bir sahabedir. Tabi üzerindeki elbiselere de elbise dersek?

?Allah resulü buyurdular ki hifada şu anda ruhunu teslim etmiştir.

?Allah o gece Medineli erkeklerin gözlerine derin bir uyku koymuş ve kimseler sabah namazına mescide gelememişlerdir?

437. Buhari, 4/89; Tirmizi, 4/648-649

Bu güzide Sahabiler ne ticaretle, ne bir sanatla meşgul olmazlardı. Maişetleri Resul-i Kibriya Efendimiz ve Sahabilerin zenginleri tarafından temin edilirdi. Bu hususu, Suffa'nın baş talebelerinden biri olan Ebu Hüreyre Hazretleri kendisinin çok hadis rivayet etmesini garipseyenlere karşı verdiği cevapla pek güzel ifade etmiştir:

Sana sabretmek düşer çünkü benim gibi çelimsiz, fakir, perişan hiçbir şeyi olmayan biriyle evlendin.

434. Müslim, 3/117

435. M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili 2/940

İşte o kimse de hiçbir şeyle ilgilenecek durumda olamayan Süheyl dir.

Madde den geçip mana ikliminde aşkı yaşayanların hikayesi? Hifa ve Süheyl

Bu durum kar?Ey Allah?ın resulü madem meşguliyet olarak evlenmeyi öneriyorsunuz;

431. M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili 2/941

"Açlıktan yüzü koyun yatıyordum. Bazen de karnıma taş bağlıyordum. Bir gün halkın gelip geçtiği bir yol üzerinde oturdum. O sırada oradan Resulullah geçiyordu. Vaziyetimi anladı ve 'Ey Ebu Hüreyre,' diye seslendi.

Bunun üzerine hifa oradan kalkar ve eve gider. İçinde 100 dirhem bulunan bir kese göndererek; bunlar Süheyl?indir istediği gibi kullansın der.

kaldırılıp mescide gidebilsinler. Hatta o gece bir kısım insanlar ise sabaha kadar uyumamayı bile göze almışlardır.

Ve her ikisi yan yana açılan kabirlere defnedildiler

"Sadakalar, kendilerini Allah yolunda hizmete adamış fakirler içindir ki, onlar yeryüzünde dolaşıp hayatlarını kazanmaya fırsat bulamazlar. Onların hallerini bilmeyen kimse, istemekten çekindikleri için, onları zengin sanır. Ey Habibim, sen onları yüzlerinden tanırsın. Yoksa onlar insanlardan ısrarla birşey istemezler. Ve siz her ne bağışta bulunursanız, şüphesiz Allah onu hakkıyla bilir."436

"'O halde bardağı bana ver' buyurdu. Verdim. Allah'a hamd ve sena etti. Sonra Besmele çekerek geri kalanını da kendisi içti."437

? Süheyl mahcup bir eda ile başını önüne eğer ve oldukça kısık bir sesle; Ey Allah?ın resulü değil hediye almak, üzerimde bana ait bir dirhemim bile yoktur der.

Sonra Hz peygamber hifa ile Süheyl?in nikahlarını kıyar ve Süheyl?e bakarak; Eşine bir hediye almasını söyler.

Süheyl mescidin etrafında yaşayan ashabı suffadandır.

?hz peygamber:

Zamanın zenginleri kervan yükü kadar mücevher ve altın vaat ediyor.

Getirenler, "Sadakadır" cevabını verirlerse, onu el sürmeden Ashab-ı Suffaya ulaştırırdı. "Hediyedir" cevabını verirlerse onu kabul eder ve Ashab-ı Suffaya da ondan hisse ayırırdı. Çünkü; Kainatın Efendisi, Peygamber Efendimiz sadaka kabul etmez, sadece hediye kabul ederdi. Bir gün adamın biri, tabakla hurma getirmişti. Adama, "Sadaka mıdır? Hediye midir?" diye sordu. Adam, "Sadakadır" cevabını verince, Peygamber Efendimiz onu doğruca Suffa Ehline gönderdi. O sırada torunu Hz. Hasan, Peygamber Efendimizin önünde bulunuyordu. Tabaktan bir hurma alıp ağzına götürünce, Resul-i Kibriya Efendimiz derhal müdahale etti ve onu ağzından çıkarttırdı. Sonra da, "Biz Muhammed ve ev halkı sadaka yemeyiz, bize sadaka helal değildir!" buyurdu.434

?Süheyl: Haberim yoktur ya resul Allah; hem haberim olsa dahi benim hifa ile ne işim olabilir ki der.

Aman ya rabbi? Bu ne aşk, bu ne seda ve bu ne güzellik ki insanlar onunla eş olabilmek için kıyasıya yarışıyor; tüm zenginliklerini, mal varlıklarını, mevki ve makamlarını onun önüne seriyor ama o bunların hiç birine bakmıyor ve yanaşmıyor.

?sonra hz peygamber mescide giderek bunu herkese ilan eder.

Ve gelen herkes merakla talihlinin kim olduğunu sordu.

Düştüğü bu müşkül vaziyetten kurtulmak için hz. peygambere giderek durumu ona arz eder.

Hifa genç, güzel, şan-şöhret sahibi ve oldukça zengin bir kadın;Güzelliği dilden dile dolaşan, şan şöhreti saraylara kadar ulaşan,

"Beraber gittik. Eve girdi. Ben de girmek için izin istedim. Müsaade ettiler. Ben de girdim. Bir kapta süt buldu. 'Bu süt nereden geldi?' diye sordu.

çok uzun bir alıntı oldu ama kıyamadım hiçbir ayrıntısına. Ashabı Suffa'yı yeni duydum biraz geç oldu çok üzgünüm benim gibi duymayan varsa kesinlikle okumasını tavsiye ederim Allahım şefaatlerinden mahrum etmesin bizleri amin.

Çünkü mescide ilk girendir Süheyldir..

?Allah?ın bize bahşettiği bu evlilik için gel bu geceyi ona ayıralım ve ibadetle geçirelim.

Vakitlerini Resul-i Kibriyanın huzurunda geçiren bu mübarek zümre, Efendimizden hep feyz alırdı. Resul-i Ekremin medresesine Allah için nefsini vakfetmiş fedakar, ilim aşığı talebeler idiler. Peygamber Efendimiz tarafından tespit edilen muallimler, kendilerine Kur'an öğretirlerdi. Bunlardan yetişenler, Müslüman olan kabilelere Kur'an öğretmek ve Sünnet-i Resulullahı beyan etmek için gönderilirlerdi. Bu cihetle de kendilerine "kurra" denilirdi. Suffa ise bu itibarla "Darü'l-Kurra" diye anılmıştır.

Dersler ve ibadetler vereceğini bekler.

"Ehl-i Suffa, İslamın misafirleriydi. Ne aileleri, ne de mal mülkleri vardı. Resulullah'a bir hediye geldiği zaman hem kendisine ayırır, hem de onlara gönderirdi. Kendisine, ehline verilmesi için gönderilen sadakaların tamamını onlara gönderir, katiyyen kendisine bir pay ayırmazdı.

Bunun üzerine hz peygamber hifa meselesini Süheyl?e anlatır.

Dinlediği olay karşısında şaşkın ve hayretler içindedir Süheyl.

Ve şöyle der: -ey hifa bundan sonra sana benimle evlendiğin için sabretmek düşer.

Diğer taraftan hazırlıklar tamamlanmış bütün tedbirler alınmış ve herkes sabah namazı için kendisini ayarlamıştır.

Sahabe eşleri ise Hifa ile akraba olabilmek için Hifa yı kocalarına istiyorlar.

?Oysa Hz peygamber hifa ya meşguliyet olarak evlenmeyi tavsiye etmiştir.

Hemen akabinde ise hifaya haber gönderildi ve Süheyl ile evleneceği belirtildi.

"Ey Ashab-ı Suffa! Size müjdeler olsun ki; her kim şu sizin bulunduğunuz hal ve sıfatta ve bulunduğu durumdan razı olarak bana mülaki olursa, o benim refiklerimdendir."433

Tam manasıyla Allah yoluna kendilerini vakfetmiş bulunan bu güzide Sahabiler, Resul-i Kibriya Efendimizin hiç bir nasihatını, hiç bir hitabesini kaçırmazlardı. Daima orada hazır bulunur, irad edilen hitabeleri ve öğütleri hıfzedip diğer Sahabilere de naklederlerdi. Bu bakımdan İslami hükümlerin muhafaza ve naklinde Ehl-i Suffa'nın pek müstesna hizmet ve gayretleri vardır. Kur'an nurunun kısa zamanda alemin her tarafına süratle yayılmasında bu ilim heyetinin büyük payı vardır. Bu bakımdan İslam tarihinde Ehl-i Suffa müstesna bir yer işgal eder.

Resul-i Kibriya Efendimiz, Ashab-ı Suffa'nın hem talim ve terbiyesi, hem de maişeti ile çok yakından ilgilenirdi. Onlarla daima oturur, sohbet eder, alakadar olurdu. Zaman zaman da onlara, "Eğer, sizin için Allah katında, neyin hazırlandığını bilseydiniz, yoksulluğunuzun ve ihtiyacınızın daha da ziyadeleşmesini isterdiniz"431 diyerek, bu meşguliyetlerinin son derece mühim ve mübarek olduğunu ifade buyururlardı.

Öyle ya birçok kimsenin güzelliği, şanı, şöhreti ve zenginliği için evlenmeyi arzuladığı, kervanlar dolusu altın ve mücevher vaat ettiği, evli olan kadınların bile sadece akraba olabilmek için kocalarına istedikleri hifa artık evlenmeye karar vermiştir.

Ne var ki hifanın duyulmuş olan şanı, şöhreti, güzelliği ve zenginliği kadar;

Bana da gerçekten şükretmek düşer çünkü senin gibi güzel, zengin ve varlıklı birisi ile evlendim. Ve şöyle devem eder Süheyl:

Bir ilim müessesesi olan Suffanın, has bir talebesi Ebu Hüreyre kendileriyle ilgili bir hadiseyi şöyle anlatır:

Süheyl?inde kimsesizliği, çelimsizliği, fakirliği ve yetim oluşu biliniyordu çevrede. Zaten herkesi hayretler içinde düşündüren kısmı da buydu ya.

İçlerinden evlenenler, Suffe'den ayrılırlardı. Fakat, yerlerine başkaları alınırdı.

Resul-i Kibriya Efendimize herhangi bir şey getirilince, "Sadaka mı, yoksa hediye mi" diye sorardı.

"'Biraz daha iç', dedi. İçtim. Yine içmem için ısrar etti. 'Daha daha,' diyordu. Nihayet, 'Seni hak din ile gönderen Allah'a yemin olsun ki, içecek yerim kalmadı' dedim.

O gece heyecan ile birlikte bir koşuşturma başlar sokaklarda.

Ve her ikisi o geceyi sabah namazı vaktine kadar ibadetle geçirirler.

Sonra Süheyl ellerini açarak;?ya rabbi sen ki beni affettin, bağışladın tekrar günah işleyerek yaşamak istemiyorum, senden niyazım sana kavuşmak? diye dua etti. Ve duasından sonra ruhunu teslim etti.

Tabi Süheyl?in olanlardan haberi olmadığı için; sabah namazına geldim ya resul Allah der.

Hifa da teslimiyete yaraşır bir şekilde tereddütsüz bunu kabul etti.

Sonra içeri girer girmez Allah resulü Süheyl?e sorar;

Bu duyuru dilden dile, kulaktan kulağa dolaşır ve ahalide büyük bir heyecan başlar.

Mescide ilk gelenin Süheyl olduğunu ilan etti.

Mescide vardığında hz peygamberin kendisini karşıladığını görür.

Bu nasıl bir edadır ki ya rab; insanın başını döndüren, kanını kaynatan, sarhoş eden bu tekliflere karşı?rıza en lillah? çizgisini koruyan bir ruh var bedende. Beden de ruh tende hifa var?

?Hifa Allah resul?ünün kendisine meşguliyet olarak çeşitli

Kainat' ın Efendisi , Salih Suruç

Bu gece Süheyl?in zifaf gecesidir. Çarşıdan almış olduğu hediyeyi hifaya takdim eder

?hz peygamber Süheyl?e; seni bu vakitte buraya getiren nedir diye sorar.

Sayıları 400-500 kadar olan mütevazi fakat feyizli bir hayata sahib bulunan bu güzide Sahabiler, bir irfan ordusu idiler. Bütün mesailerini Kur'an ve Sünnet-i Resulullahı öğrenmeye hasretmişken, gerektiğinde gazalara da katılırlardı.

Öyle ise kiminle evleneceğim hususunda da karar vermeme yardımcı olunuz. Buna karşılık hz peygamber pratik bir çözüm bularak;

Şu ayetin Ashab-ı suffa hakkında nazil olduğu da rivayet edilmiştir.435

Birçok kimsenin kendisi ile evlenmesi durumunda her şeyini feda edebileceği birisi? hifa

Ve kendisi için hayırlı bir meşguliyet ister.

Rablerine dua ve niyazda bulunurlar, kendilerince sabır ve şükürlerini eda ederler.

?hz peygamber: hifa olayından haberin yokmu senin diye sorar

Ve? İnen ayette yüce Mevla şöyle buyurmuştur:

"Kızım! Sen ne söylüyorsun? Ben henüz Ehl-i Suffa'nın maişetini yoluna koyamadım."432

?Dirhemleri alan Süheyl çarşıda gezerek iki dirheme bir hediye alır ve akşam karanlığında hz peygamberin nikahlarını kıydığı eşi hifanın evine gider.

Hz peygambere teslimiyetin güzel bir vesikası? Hifa ve Süheyl

Hifa gibi bir kadına Süheyl gibi bir eş?

?sabah namazı için hazırlıklar yapıla dursun. Fakat sahabeden öyle birisi de vardır ki ne olup bitenden haberdar, nede olup bitenle ilgilenecek durumdadır. O kendi halinde, kendi derdinde, kendi meşguliyetinde, kendi aczinde; fakir, yetim, öksüz ve gariptir.

O kadar güzel ki hifa? ;krallar saray anahtarlarını getirip önüne bırakıyor.

Ama ilahi bir saygı var hifa da; o bu ilgi ve alakadan rahatsızdır çünkü. O olup bitenden dolayı gerçekten çok üzgündür.

Biz bu geceyi sadece rabbimize ibadet ederek geçirdik diyebilmiştir.

433. M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili 2/941

"Süt kabını alıp, dağıtmaya başladım. Herbiri kabı alıyor, doyuncaya kadar içiyor, sonra arkadaşına veriyordu. Suffa ehlinin sonuncusu da içtikten sonra, kabı Resulullaha verdim. Aldı. İçinde sadece azıcık süt kalmıştı. Başını kaldırarak bana bakıp gülümsedi ve 'Ebu Hüreyre,' dedi.