Ubeydullah Ahrar Hazretleri öyle diyor: "Ben mürsidlerimden ne gördümse onu taklid ettim. Ondan da büyük büyük istifadeler ettim." Iste mürsidi kamillerin yaninda bulunmanin faidesi bu. Her hali vasat halde olur. Kendiliginden böyle kolaylikla tahakkuk eder. Rasulullah'in bu vasat halinden de ashabi kiram içinden dahi, en ziyade, Fahri Kainat Efendimizin yar-i gari , ashabin güzidesi Ebu Bekir Siddik Efendimiz istifade etmistir. Sadr-i nebeviden oldugu gibi aldiklari için her hali tamamen muvafik olmustur. Diger ashabin mertebeleri de yüksektir, fakat O'nun derecesi tabii farkli. Çünkü hep orta hal üzere olmustur. Rabbimiz hepimize hep böyle orta hal mesrebinde bulunmayi nasip etsin. Görünüste en basit, kimsenin ehemmiyet vermedigi bir sey orta hal. Ama is muamelata gelince öyle degil.

-Efendim bir süredir müslümanin üslubu, nezaheti üzerine tartismalar oluyor. Uygun görürseniz sohbetimizi o konu üzerine teksif etsek. Bir müslümanin ahlaki, nezaheti, insanlarla münasebeti nasil olmali efendim?

O da ancak iyi insanlarla ülfet ve iyi bir cemiyeti bulmakla temin edilebiliyor. Faydali eserler okunacak, iyi insanlarla ülfet edilecek. Onlar birbirlerine nümune olsun.

Ibadette de zorlamamali. Bazilari mesela ille ben bes vakti Harem'de kilacagim der. Ama herkesin vücudu ona tahammül etmez. Vaziyeti müsait degildir. Üstadimiz bes vakit giderdi ama Cenabi Hak O'nu istisnai yaratmis. Vücud yapisi ona göre, mukavemeti ona göre, imani ona göre, giderdi. Mesela bazilari bazi seyleri çok zorluyorlar kendilerine. Keramet yalniz onda zannediyorlar. Bol namaz kilarsam benim isim bitti diyorlar. Halbuki öyle degil. Her seyden sorumlu müslüman. Yediginden, içtiginden, giydiginden, bilhassa muamelatindan.

- Orta hal nasil bir terbiye ile olur Efendim?

- Müslümanin her hali müslümanca olmali. Tabii bu da bir sanat. Zamana göre de degisir. Yani idare edecegim derken, taviz yoluna fazla gitmek hatali. Muvafik degil. Daha dogrusu izin yok. Müslüman samimi olacak. Kendini sevdirme kabiliyeti olacak. Samimi insani düsmanlari bile sever. Hatta bugz etseler bile yine sevmek zorundalardir.

Fahri kainat Efendimiz vermeyi dahi -Ebu Bekir Siddik Efendimiz müstesna, O'na serbest birakmisti ondan sonra hepsine- hudutlandiriyor. Muhterem Üstadimiz yolculuklarinda, mesela Hicaz'a yolculuklarinda, ne kadar para gerekecek, tahminen onu ayirir cebine koyar, onu her gün fakirlere harcardi. Bir seferde vereyim de yarina Allah Kerim demezdi. Kul daima ölçülü hareket edecek. Sehavette de öyle, her seyde de öyle. Iste o bahsettigim genç sonra hastalandi. Timarhaneye gidecek hale geldi. Bazilari birden bire çosuyor ve ben yapayim diye varini yogunu veriyor. Çolugunu, çocugunu unutuyor. Bu sefer çok sikintilara düsüyor. Fahri Kainat Efendimiz katiyyen bunlara izin vermiyor. Sa'd bin Ebi Vakkas Hazretleriydi zannedersem, "bir kizim var baska varisim yok. Malimin hepsini vereyim" dedi. Fahri Kainat Efendimiz izin buyurmadilar. "Yarisini vereyim" gene izin vermediler. "Ancak üçte birini verirsen, o da senin için büyük bir icabettir" buyurdular. Izmir'de bir ahbabimiz çoluk-çocuguna kiziyor, neyi varsa onlardan gizli hepsini hibe ediyor. 10-15 sene evvel. Sonra kardeslerinin haberi oluyor. Deli diye, Allah muhafaza, onu hastahaneye attiriyorlar. Sonra bazi ahbablar ugrastilar, taksim ettiler. O sekilde isi hallettiler. Itidal oldu mu, ara da düzelir, her sey olur.

Her seyden evvel Peygamber Efendimizin hayati örnek alinmali. Zaten ondan kistas alinmadan yapilan her sey na tamamdir Fahri Kainat Efendimizin hususi hayati nasildi? Cemiyetle nasil anlasti, nasil muamele etti? Hattu hareketi nasildi? Tabii ölçü bunlar. Sirasina göre nezaket, sirasina göre celadet, sirasina göre konusmak, sirasina göre sükuti olmak. Bunlar ayri ayri hususlar. Bazen nezaketin de, celadetin de ölçüsü kaçiyor. Bunun için Cenab-i Hak hepimizi orta hal sahibi eylesin. Fahri kainat Efendimiz, müslümanin istifade edecegi sekilde, orta her türlü muameleyi yapti. Bütün mürsidi kamiller onun orta halini tercih ettiler. Her seyde vasat ve devamli hal tercih edildi. Yemede, içmede, muamelatta, fiili hareketlerde. Fahri Kainat Efendimiz dua ederken ellerini bazen açmislardir. Bazen yummuslardir. Bazen vasat. Üstadimiz Hazretlerinin her hali vasatti. Yemekde, içmekte hep vasatti. Lokmalari tane tane, agir agir alirdi yemekte. Tabii bunu bilmek kafi degil. Bu talim meselesi. Bazilari bunu bilir hatta muhaddis de olur, muhaddis oldugu halde kendi yaptiginin farkinda degildir. Onun için talim çok mühim. Bazilari evladina, Kuran-i Kerim, namaz ögretir. Hocasi onun talimini yaptirmaz, o öyle söner gider. Ille talim.

- Bu daha dogrusu mevhibeyi ilahi ile olur. Ama ne varki, dedigimiz gibi dikkat edilecek. O zaman her sey nizama girer. Fuzuli yere öfkelenmez, fuzuli yere sevinmez. Bizler gayri ihtiyari, kul olmak bakimindan, acizligimizden dolayi, ya çok seviniriz, ya çok kederleniriz. Halbuki bunlar dahi teslimiyet ehli için pek muvafik olmuyor. Orta halli yasayanlarla ülfet etmek... Is gene ona geliyor. Konusmasi, yemesi, içmesi hatta sehaveti orta halli olacak. Bazilari vardir, bir seferde elindekini verir, sonra pesiman olur. Bir genç bilirim ben; ashab vermis biz neye vermeyelim diye, veriyor. Bir iki hafta sonra aç kalinca, basliyor herkese ta'n etmeye. "Ben verdim de onlar neye vermiyor?" diye müslümanlara düsman oluyor.

- Bu samimiyetin içine neler giriyor efendim? Müslümanlar olarak onun da ölçüsünü biraz unuttuk gibi geliyor.

Acele yapilan isler de fazla huzurlu olmuyor, fazla yorgunluk oluyor. Fazla ataletli yapilan isler de öyle. Her isi güzelce, Rabbimiz nasip etsin, her isin vasati uygun oluyor. Allah rahmet etsin babam ve eski insanlarin muameleleri orta halli idi. Maddeten varlikli idi ama her seyi orta halli idi. Ibadeti, herseyi. Abim de öyleydi. Hulusi agabeyim vardi, melek gibi bir insan. Bize güzel nümune oldular. Ifrat-tefrit yok. Ne cimrilige düsülüyor kulluk yolunda, ne de lüzumundan fazla israfa gidiliyor.

- Herhalde itidalli olmak. Asiri hareketten, fevri hareketten sakinmak. Bunlar tabii mühim ölçülerdir. Umumi yerlerde kendini fazla da aciz göstermemek gerekiyor. Çünkü tevazudan her insan anlamaz. Yoksa zillet muamelesine maruz kalinir.