Para daha ziyade nüfuz ticaretinden ve ilandan kazanılıyor. Parayı gazetecilikten kazanamayınca oyunun kuralını parayı veren belirliyor. Bu da gazeteciliği öldürüyor ve talimat gazeteciliği devreye giriyor... Bu gazetecilik de, besleme basının varlığını pekiştiriyor. Çünkü talimat gazeteciliği, saygınlığı ve tutarlılığı yok ediyor. Gerçek gazetecilik olacaksa, medya ilkelerine göre hareket edeceksin, askere veya siyasete göre değil.

Yıllardır hizmet ettiği düzen sanki yeni bozulmuş ve kendisi de onurlu bir duruş sergiliyor havalarında en kahraman Rıdvan'ı oynuyor. Yakın tarihin en faşizan dönemine hizmet edenlerin ağababalarından biri işinden olunca günah çıkarıyor.

?Baskı, sansür ve oto sansür ayyuka çıktı?

Milletvekillerinin emeklilik maaşlarının artırılmasından ziyade, düzenlemenin çok sinsi bir şekilde gece yasalaşması yine gündemden düşürüldü. Mesela Deniz Feneri bir tabudur... Hrant Dink cinayetinin 5 yıl süren dava seyri, bu konuda üstünde şüphe olan bütün bürokratların terfi ettirilmesi ya da iktidar partisinden siyasete atılması...

Uludure'de Türkiye tarihinin en trajik olaylarından birini medya görmezden gelebildi. Bu çok ürkütücü bir şey.

Evren?i yargılarken,12 Eylül?ün devletin çatısını oluşturan anayasası başta olmak üzere 600 yasasını da dinamitlemeyince, Evren?i yargılıyoruz ama 12 Eylül rejimini tüm varlığıyla yaşatmaya da devam ediyoruz?Eski rejim? yeni ellere geçiyor izlenimi bundan dolayı yaygınlaşmakta?

Ya başka bir iş alıyorsun ya da siyasi baskıyla ilan topluyorsun. Yani, satış aracılığıyla halk ödemiyor. Türkiye'de reytingler konuşuluyor ama gazete tirajları sorgulanmıyor. Gerçek satışlar ile gösterilen tirajlar gözetildiği zaman bir zarar ortaya çıkıyor. O zararı kim, neden ödüyor... Bu soruyu araştırmak gerek... O zaman yaşanan berraklaşır...

?İkinci Cumhuriyet?in fikir babası, 28 Şubat?a karşı çıkan, AKP?ye kuruluşundan itibaren destek veren, İslamcı-liberal ittifakının temsilcilerinden biri, kararlı bir?yetmez ama evet?çiydi.

?Bunu yaz, bunu yazma diyorlar?

Kendi düşen ağlamaz.

Altan, ?teklifi? reddedince Star?la yolları ayrıldı. Aslında olan yolların ayrılması değil, ayırılmasıydı!

Yerseniz. Yemezseniz kenara koyun. İleride bu röportaj çok işe yarayacak.

Katliam 21:30'da olmasına rağmen basın ertesi gün saat 12'ye kadar sustu. Basın, kendiliğinden mi sustu, yoksa biri talimat mı verdi? Bu talimatı kim verdi? Belli ki birisi düğmeye bastı. Demek ki biri, Türkiye medyası için düğmeye basabiliyor. O zaman, bunun tek parti rejiminden ne farkı var?

- Maliyet ve satış arasındaki farkı kim, nasıl ödüyor?

Şunu söylemek doğru olacak: Basının işleyişi değişmedi. Daha önce nasılsa aynı şekilde devam ediyor. Sadece eskiden o sistemi askeriye kendi lehine işletirken şimdi siyasal iktidar yönlendirmekte... Ama tüm bunları, basının finansmanını konuşmadan berraklaştıramayız.

- Yeni Şafak yazarı Ayşe Böhürler, CNN?de Ayşenur Arslan?ın programında ayrılmanız hakkında?Eskiden muhafazakar yazarlar CNN, NTV gibi ana akım medyada yer bulamazdı. Şimdi tam tersi bir tablo var? yorumunu yaptı.

Sanırım, Ahmet Sever?in, eski bir arkadaşımdır, olay duyulur duyulmaz konuyla ilgilenmiş olmasını kastediyor?

Niye karışıyorsunuz? Özgürlük, fikir değil midir? Niye fikri istediğiniz gibi yayımlamak istiyorsunuz?

Çizgilerin başında, eleştiri yapmamak geliyor. Dostane eleştiri dahi kabul edilemez hale geldi. Ayrıca, yapılan olumlu icraatları alkışlamak da yetmiyor.

- Oto-sansür dışında nasıl sansürler var?

AKP?ye dair bir umudu olup olmadığını da sorduğumuz Mehmet Altan?a www.t24.com.tr için sorduğumuz soruların cevapları şöyle:

Komiser kim? Ana akım medyada sınırı aşanlara ne oluyor? Açıklanan gazete tirajlarında şike var mı? 28 Şubat gibi AKP de kendi medyasını mı yarattı? Star?dan ayrıldıktan sonra Köşk?ten arandı mı?

- Yalçın Doğan, Star?dan ayrılışınız sonrasında Köşk'ten arandığınızı yazdı. Bu doğru mu?

"Aa, böyle bir şey varmış" denilecek, ilk defa rastlanılan bir şey değil ki bu. Önemli olan baskı, sansür ve oto sansürün ayyuka çıkması.

Pek çok gazetede, gazetecilik ilkeleri değil, siyaset geçerli. Siyasetçiye biat edenler yönetime geliyor. Geriye kalanların da, hoşa gitmeyen bir şey yaptıklarında nasıl sindirildikleri ortada.

İlk önce?gazetenin politikasını temsil etme unvanı?, yani başyazar konumu alındı, ardından yazı sayısı haftada 7 günden 5 güne indirildi. Son olarak, Fırat Haber Ajansı?na verdiği söyleşide söyledikleri üzerine gazete yönetimi?maksadını aştığını? yazmasını istedi.

- Tam burada soralım, bahsettiğiniz biat kültürü nasıl somutlaşıyor?

- Komiserliği kim yapıyor? Gazete yönetimi mi yoksa mesela Başbakanlık?tan gelen bir telefon mu?

Zihniyet olarak basında gelinen noktada sansürcülük, baskı ve oto-sansür var. Bu da hayırlı bir iş değil! Kurum veya kişiler, kısacası?gönüllü sansürcüler? önemli değil, kim olduklarını herkes biliyor?

Herşeyi amacı için mübah gören zihniyet seni de bozuk para gibi harcar.

?Medyanın düğmesine basan varsa bunun tek parti rejiminden ne farkı var?

?Ne yapılıyorsa ilk defa yapılıyor; bu yapılanlar yeni bir Türkiye yaratıyor; bu sayede dünya bize hayran kalıyor.?

- Düğmeye kim bastı?

?Köşk?ten arayan, eski arkadaşım Ahmet Sever?di?

Ardından ekledi:

Ya siyasettir ya da askerdir. Asker arka plana geçtiğine göre, bu en azından siyasetin sorumluluğu altında.

begenmeyene kapı orda, çeker gider:PPPPP

?Yeni Türkiye? propagandasıyla uyuşmayan her tablonun gündemdeki yeri düşüyor.

- Konuşalım o zaman, basın finansmanını nereden kazanıyor?

Tutuklanan bazı gazetecilerin listesi bir yana, köşelerini arkalarında bırakmak zorunda kalan, gazete, televizyon değiştiren yazar sayısı da gün geçtikçe artıyor. Ahmet Taşgetiren, Fehmi Koru, Bekir Çoşkun, Ece Temelkuran, Banu Güven, Can Dündar, Ruşen Çakır?

Başlığa kadar her şeye karışılması, eleştirisel bakanların da nihayetinde işten atılması... Benim anlatmaya çalıştığım, yazıya ve çiziye karışmanın iyi bir şey olmadığı.

Abd'nin ipine sarılıp Milli devlet düşmanlığı yapanlarla işbirlikçilik yaparsan.

Kendine hizmet edenleri bile işini iyi yapmıyor diye işten atmaya başlayan bir iktidar portresinin son kurbanı Mehmet Altan. Zekasının karatını çok ölçmüştük, ahlakının karatını da ortaya koyuyor. Bir kadın memesine vatan satanların, ensesti savunanların çıktığı bir ailenin ferdinden ahlak beklemek zaten gereksiz.

?Hakarete karşı çıktık, ama eleştiriye asla. Biz yasaklayan, kısıtlayan, engelleyen bir anlayışa asla tevessül etmedik, etmiyoruz ve etmeyeceğiz.?

- Bu hafta verdiğiniz söyleşilerden birinde "Belgelerim var" dediniz. Nedir bu belgeler?

Medya ve hükümet ilişkisindeki kırmızı çizgiler ne? Biat kültürü nasıl somutlaşıyor? Tek sansür, oto-sansür mü? Baskı hangi yollardan yapılıyor?

Geçtiğimiz hafta, Mehmet Altan?ın?alternatif medya? kaba tarifi altında buluşan internet siteleri ve gazetelerde yayımlanan söyleşilerini okuduk.

Türkiye'deki siyasal iktidarın kırmızı çizgilerini, varlığı siyasete bağlı yazarların yazıp yazmadıklarına bakarak da anlayabiliriz. Kişilerin politikalarını, yazılmayanlar belirliyor.

- Medyanın sermaye sahiplerine ilişkin kırmızı çizgileri biliyoruz, ancak hükümet ve basın arasındaki ilişkiye dair büyük bir sessizlik var. Sizin Star?dan ayrılma süreciniz bunun en net göstergelerinden biri oldu. Bu ilişkinin kırmızı çizgileri neler?

Buruşuk bir mendil gibi çöpe atar.

?Gazete yönetimine siyasetçiye biat edenler geliyor?

T24'den Haval Özvarış'ın Mehmet Altan'la yaptığı röportajın tam metni.

Bunların üzerine gidilmesini istemeyen bir ileri demokrasi olabilir mi?

?Gazeteler nüfuz ticaretiyle para kazanıyor?

Sadece dertleştik.

Bir medya mecrasına normalde ilan vermeyecek olanların ya da iktidarın manyetik alanında olanların mecburen verdiği ilanları kast ediyorum. Ziyan, böylece finanse ediliyor?

Kimse artık? Onları bilemiyorum, ben zihniyet olarak gördüklerimi söylüyorum.

Birisi komiserlik yapmaya başladığı vakit yaşanıyor.

?Hükümet biat istiyor? dedi. ?Sapına kadar sansür var? dedi. Kendi tabiriyle, Altan, ?avaz avaz? bağırdı. Peki, hükümete yakın gazetelerde işler nasıl yürüyor, sorusunun cevabını öğrenmek için buluştuğumuz Mehmet Altan?a sorduk:

Bu zeminde konular ikiye ayrılıyor; ya CHP?yi ağır bir şekilde topa tutabilirsin ya da eskisi kadar olmamakla birlikte, askeriyeyi eleştirmeye devam edebilirsin.

- Anlattıklarınız, tanıklıklarınız mı?

Başbakan?ın konuşmasından kısa bir süre önceye kadar, Prof. Dr. Mehmet Altan Star gazetesinin başyazarlığını yapıyordu.

Bir kere oto-sansür var. Gazetecilerin konuşabildikleri ve konuşamadıkları var. Biraz önce bahsettiğimiz, hükümetin bugüne kadarki olumlu adımlarına hiç yakışmayan, olmaması gereken ama gittikçe artan konuların altı çizilmiyor.

Mesela, Deniz Feneri hakkında bir haber bulacak olursanız eğer, bu ancak savunma düzeyinde bir yazı olur, haber olmaz. Bu konu, Uludere ve şike gibi bir tabudur. Hükümet neye kızıyorsa, oraya oto-sansür giriyor. Meslek ilkeleri yerine?hükümet buna kızar, buna kızmaz? anlayışı devreye giriyor...

bak sen kapı köpeğine önünden kemiği alınmış :D

- ?Siyasi baskıyla ilan toplamak? ifadesini açar mısınız?

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Zaman gazetesinin 25. yıl dönümü için yapılan törende ideal gazetecinin portresini çizdi:

devamını buradan şey edebilirsiniz :P

Basın, parasını halktan veya habercilikten kazanmıyor. Gazeteler, satış fiyatlarının çok üstünde maliyete sahip.

?Takrir-i Sükun?dan önce de satışlar düşmüştü?

?Hükümete dostane eleştiri dahi kabul edilemez hale geldi'

- Ahmet Sever, Cumhurbaşkanı?ndan da bir mesaj iletti mi?

- Sansür nasıl işliyor?

Somut bir örneğini, dün Can Dündar yazısında detaylarıyla anlatıyordu. Benim derdim burada, tekrar söylüyorum, "kim yapıyor, nasıl yapıyor" değil.

?Siyasi baskıyla ilan toplanıyor, gerçek tirajlar saklanıyor?

12 Eylül rejimini demokratikleştirmek yerine onu?ele geçirmeye? öncelik verince, yönetim zihniyeti de bundan fazlasıyla nasibini alıyor?

Doğru bir tespit.

Sansür örneklerine cevap olarak söylemiştim. Ama önemli olan paparazzilik değil, ben mekanizmaya dikkat çekiyorum. Herhangi biri böyle bir şey yoktur diyebilir mi? Gazetelerden kimler kayboluyor? Dün yazarken bugün yazmayanların listesi gittikçe kabarıyor...

Hedefteki Adam M. K. A

- Müdahale nasıl gerçekleşiyor?

Buna tanıklık etmeye gerek yok. Hangi gazeteciye, gazete finansmanını sorsanız, bunu size söyler. Kimin ne kadar ilan aldığının kayıtları ortada... Sadece piyasa kuralları işlese alınmayacak ilan alınıyor ise, bunu nasıl açıklamak gerekir?

Liste uzatılabilir.

Başlığını, içeriğini atıyorsun, "Bunu yaz, bunu yazma" diyorsun. Yazar olma vasfıyla çalıştırdığın insana ayar verirsen, o artık yazar sayılmaz. İç içe geçmiş kuklaya dönüşür.

Mehmet Altan, bir ilk değil.

Örneğin, Şike Yasası. Vicdan sahibi, ilkeli bir insanın kabul edebileceği bir şey değildi. Van'da 70 bin kişi hala bu soğukta çadırlarda yaşıyor.

- Hangi konular yazılmıyor?

Mesele, Türkiye'nin 2012'de geldiği nokta. İleri demokrasi diyerek, eskiden askerlerin istemediği, şimdi de siyasetçilerin istemediklerinin yazılamadığı bir noktaya doğru hızla sürüklenmesi?

?Kalemini satmayan, kiralamayan, doğruyu mertçe savunup yanlışın karşısında dik duran herkesi yürekten selamlıyorum.?

Yine de, Mehmet Altan?ın Star?dan ayrıldığını duyduğumuzda şaşırdık. Çünkü Altan,