yazıda Efendimiz'in en güzel örnek olmasına ve "Onu örnek alıyorum" cümlesini hal diliyle temsil etmek iddiasında olan Müslümanın her halinin başkaları üzerindeki etkisine değinilmesi güzel olmuş. her halimizde hakiki Müslüman duruşundan ayrılmamak duasıyla...

O ki, yemeğe davetli olduğu bir eve giderken, davetli olmadığı halde onlarla birlikte gelen bir insanı izinsizce içeri almak yerine, ev sahibinin iznini ve rızasını alma yolunu seçmiş; ?Ben Resulullah?ım! Yanımdaki kişiyi de elbette buyur etmesi gerek? gibi bir tavra asla girmemişti.

Hem, zamane insanların asla yetişemediği bir diş temizliğini hayatı boyu sergilemiş Hz. Peygamberin bu iş için kullandığı misvağı herkesin gözü önünde dişlerimizi göstere göstere ağzımızda gezdirirken, ?diş temizliği? gibi bir peygamber inceliğini milletin önünde dişini gösterme kabalığıyla birleştirmiş olmuyor muyduk? Hz. Peygamberin yolunu yol edindiğimizi gösterir bir alameti, bir izi, bir şeairi üzerimizde taşır halde dolaşıp, aynı zamanda o kudsi peygamberin zıddına gerine gerine yürümek, sümkürüp yere tükürmek, yüksek sesle ve kaba kelimelerle konuşmak, olmaması gerektiği halde olagelen şeyler değil miydi?

Bu bilgilenmenin merkezinde ise, görebildiğim kadarıyla, Kur?an?ın?en güzel örnek? diye gösterdiği; yine Kur?an?ın tarifiyle, ?kendi hevasından konuşmayan,? ?alemler için rahmet,? ?insanları Allah yoluna çağırıcı,? ?ışık saçan bir kandil? olarak Hz. Peygamberin hayatı ve şahsiyeti vardı. O ki, onun için, ?Allah?ın sizi sevmesini istiyorsanız, O?nun Habibine uyun ki, Allah da sizi sevsin? ölçüsünü getiriyordu Kur?an.

Mescidde kıldığı namazlarda bir çocuk ağlaması duyduğunda namazı kısa kıldırmayı itiyad edinen; evinde namaz kılıyorken yine duyduğu bir çocuk ağlaması üzerine namazını kısa kesip, ev halkına çocuk ağladığı halde ağlamasına cevap vermedikleri için serzenişte bulunarak, ?Onların ağlamalarının beni üzdüğünü bilmiyor musunuz? diyen bir peygamberin ümmetinden olup, üç yaşındaki çocuklara?nefis terbiyesi? uygulamaya kalkıp onları saatlarce ağlatanlar neyin nesiydi?

Zira, yazık ki, barış dini İslam?ın müntesipleri arasında, onu savaşla özdeş görenler vardı. Yazık ki, incelikler peygamberinin adını anarak kabalık edenler vardı. Yazık ki, o kudsi nebinin güzelim sünneti adına o sünnetin güzelliğine uymayan yaklaşımlar sergileyen insanlar vardı. Yolda beride, kitaplar arasında, gazete sütunlarında, televizyon ekranlarında, şu veya bu ortamda gördüğüm öyle tablolar vardı ki, İslam?ın gereği olmadığı halde İslam adına yapılıyor, İslam adına yapıldığı için de birilerini İslam?a karşı mesafeli kılıyordu. Öyle şeyler vardı ki, peygamberin hayatından alınmadığı halde peygamber adına yapılıyor, peygamber adına yapıldığı için de itiraz oklarının peygamberi hedef seçmesine sebep oluyordu.

Tüm sosyal hayatımızı onun davranışlarını örnek alarak yaşasak aramızda halledemeyeceğimiz ne olabilir ki?

O ki, birçok hadisin belgelediği üzere, evinde veya dışarıda, hiçbir vakit herhangi bir yemek aleyhine laf etmemişti. ?İştah duyduğu bir yemek ise yer, hoşuna gitmeyen bir yemek ise terkederdi.?

Kucağında torunları olduğu halde namaza duran, o secdede iken torunu sırtına bindiği için secdesini uzatan, çocuğa müdahale edenlere ise, namazını bitirdikten sonra?Bırakın, çocuk hevesini almış olsun? rahatlığında yaklaşan bir peygamberin ümmeti olarak, küçük çocuklarımızla camilere gittiğimizde hep duyageldiğimiz azar işitme tedirginliği nedendi? Neden birileri, biz Peygamberin çocuklardan esirgemediği bir hal içinde namaz kılarken namazımızın selameti adına çocuklarımızı ellerimizden almaya, ürkütücü seslerle onlara?in aşağı? uyarıları yapmaya, ?dur-sus!? ikazlarıyla ortalıkta dolaşmaya mecbur biliyorlardı kendilerini?

Yıldızlarla galaksilerle dal budak saldı muhteşem bir ağaç oldu.

Big Bang?la çatladı filiz verdi.

"Lüzumsuz konuşmazdı. Müslümanları birbirine ısındıracak ve birbirlerinden nefret ettirmeyecek şekilde konuşurdu. Her kabilenin güzel hasletli insanlarına ikramda bulunur ve onları kavmine başkan tayin ederdi. Halkı hatalı işler ve sözlerden sakındırır, kendisi de sakınırdı. Güzel yüzünü ve güzel ahlakını kimseden esirgemezdi. Ashabını daima arar, halka olup biten hadiseleri sorardı. İyiliği över ve pekiştirir, ona güç katardı. Kötülüğü zemmeder ve onu zayıf düşürürdü. Her işinde itidal üzereydi, ihtilafsızdı. Müslümanların gaflete düşmesinden korkar, onları ikaz etmeyi ihmal etmezdi. Her halinde ibadet ve iyiliğe hazırdı. Hakkın sınırını aşmadığı gibi, hakkı yerine getirmekten de geri kalmazdı. O'na yakın olanlar halkın en hayırlılarıydı. O'nun yanında arkadaşlarının en üstünü nasihati en yaygın ve kuşatıcı olanıydı. Mertebesi en yüksek olanlar da insanların durumunu düzeltmek için canıyla, malıyla çalışan, iyilik ve yardımı en güzel olanlardı."

Şu olay ise, onun insanlardan öte hayvanlara da yönelen şefkatinin bir zirvesi hükmündeydi:

1- İnsanları tenkit etmekten,

Peygamber aleyhisselamdan alınmış nice incelik dersine sırtını dönüp yalnızca böylesi malzemeleri devşirenler de masum değildiler elbette. Değildiler ve olamazlardı. Çünkü, iki müthiş haksızlığı ihtiyar ediyorlardı. Haksızlığın ilk veçhesi, yalnızca?kötü örnekler? üzerinde durup, iyi örnekleri gözardı etme alışkanlıklarıyla ilgiliydi. Fakülte yıllarında, ?para politikası? dersinde iş?faizler?e geldiğinde yüzümdeki tebessümden bir anlam çıkarıp benim şahsımda sınıfa?bizim sokakta bir market var, sahibi hacı ama, bir görseniz adamı...? faslına başlayan, sonra hepimizin belki bin milyon kez duyduğu sözleri bir kez daha tekrarlayan bir hocama o vesileyle söylediğim bir sözü, hayatım boyu hatırlamama sebep olan bir durumdu bu. ?Bu özellikte hacıların var olabildiğini ben de biliyorum hocam? demiştim kendisine. ?Fakat merak ediyorum: Neden size hep böyle hacılar rast geliyor?

Hz. Aişe, henüz binmeye alıştırılmamış bir deveyi hediye olarak kendisine verdiğinde devenin binmeye sertlikle alıştırılmaması için yaptığı şu uyarıyı hiç unutmamıştı: ?Ey Aişe! Yumuşak huyluluk birşeye girdi mi, onu mutlaka tezyin eder. Birşeyden de çıkarıldı mı, onu mutlaka kusurlu kılar.? Ashabı ise, Allah?ın kullarına yumuşaklıkla muamele ettiğini hatırlatan bir cümleyle başlayan benzer bir ikazın ardından, onun, ?Madem öyle, bu dili olmayan hayvanlara bindiğiniz zaman, bunlara konaklama yerlerinde mola verin? buyurduğunu hatırlıyordu. Bir başka vesileyle, ?Konuşamayan bu hayvanlar hakkında Allah?tan korkun!? buyurduğunu da...

FELEĞİN tersine döndüğünü düşündüren tablolardı. Ateşe su, suya ateş diyenler; aydınlığı karanlık, karanlığı aydınlık diye tarif edenler vardı. Kök anlamı?barış? ve?esenlik?le kardeş olan bir din, nicedir savaşla ve hatta terörle eşanlamlı olarak anılır haldeydi artık. Kız çocuğunu diri diri gömen insanları durduk yerde karıncaya basmaktan, haksız yere en küçük bir cana kıymaktan çekinir hale getiren bir din, kadına düşmanlık, cana düşmanlık, hayata düşmanlık simgesine dönüşmüştü kimi zihinlerde. Cahiliye içindeki bir toplumu alıp kendini bilmenin, haddini bilmenin, Rabbini bilmenin zirvesine ulaştıran; kız çocuğunu diri diri gömen Ömer?i alıp eleğinden geçirip Dicle kenarında ayağı incinen kuzunun dahi tasasını çeker hale dönüştüren; bedevi bir topluluğu medeni bir ümmet haline getiren; ilk şehri Medine?yi bir medeniyet evreni kılan bir dindi o. Ama ne yazık ki, milyonlarca kez yazık ki, gerilik, haksızlık, cahillik ve kabalıkla beraber anılır haldeydi artık.

Bunun o derece çok örneği vardı ki...

Bir çekirdekti dünya.

Abdullah b. Büsr ise, en ziyade, bir yemek esnasında sergilediği tevazuyla hatırlıyordu Hz. Peygamberi: ?Peygamberin , dört kişinin taşıyabildiği bir yemek kabı vardı. Kuşluk vakti girip kuşluk namazı da kılındıktan sonra, içinde tirit bulunan bu yemek kabını getirdiler. Ashab-ı kiram yemek için kabın etrafına toplandı. Sahabiler çoğalınca, Resulullah diz çöktü. Bunu gören bir bedevi, ?Bu nasıl oturuş? diye sordu. Resulullah, ?Allah beni mütevazi bir kul olarak yarattı. Kibirli, kasılan biri yapmadı? diye cevap verdi.?

Ve daha da önemlisi, kendi hayatında sergilediği böylesi bütün inceliklere karşılık, ?Sözde ve işte ince eleyip sık dokuyanlar helak oldular? sözü de ona aitti. Dahası, ilgili hadisede Hz. Peygamber bu sözü üç defa tekrarlamıştı. Kendisinin o müthiş inceliğine karşılık, insanların eksik kusurunu araştırmamış, başkalarına karşı ince eleyip sık dokumamış, bilakis Uyeyne b. Hısn gibi kabalığıyla şöhret bulmuş insanlara bile sabırla ve tatlılıkla yaklaşmıştı. Bununla birlikte, sahabileri arasında kabalığın fırsat ve zemin bulmasına imkan tanımamış; ancak, gördüğü kaba ve yanlış davranışlar karşısında uyarısını, bir incelikler peygamberine yakışır bir incelikle yapmıştı. O, güzel bir davranıştan haberdar olduğunda bu fiilin sahibini ismini anarak takdir eden; ama bir adam hakkında kendisine olumsuz birşey ulaştığında, o kişinin ismini zikredip?Sen böyle böyle demişsin? demek yerine ortaya konuşandı: ?Şu kişilere ne oluyor da şöyle şöyle söylüyorlar?

Enes bin Malik de der ki: "Resulullah'ın elinden daha yumuşak bir dibace veya ipekli kumaşa dokunmadım. O'nun kokusundan daha güzel bir koku koklamadım."

Onun gelişiyle kainat olgunluğa erdi. çünkü kainat olgunluğa ersin diye yaratılmıştı. Bir düşünün, ?Onsuz bir dünya neye yarardı? diye.

Onun bir başka seferde sergilediği bir diğer incelik de, önce sahabilerin zihnine, sonra hadis ve siyer kitaplarına yazılarak bugünlere gelmişti. Hudeybiye seferinde, kurbanlar kesildiğinde, uzaktan, et istemek üzere o tarafa doğru gelen dilencileri görmüştü Hz. Peygamber. Hiç ses etmeden dursa bile, o insanlar beş-on dakika sonra zaten yanlarına geleceklerdi. Ama o, bir insanın izzetiyle ikram görmek yerine, zilletle dilenmesine razı olmadığı için, kendisi onlara seslenmeyi tercih etmişti: ?Buyrun, alın etlerimizden...?

Bu bilgilenme sürecinde benim dikkatimi en ziyade çeken husus, Hz. Peygamberin şahsında insaniyet-İslamiyet denkliğini keşfetmem idi. Yakın zamanda yaşamış bir büyük düşünürün, İslamiyeti neden?insaniyet-i kübra? olarak tarif ettiğini, Hz. Peygamberin şahsında, net bir biçimde kavrama imkanı buluyordunuz. O, kelimenin tam anlamıyla?insan?dı. Bir insan nasıl olur, insan insanlığını nasıl gerçekleştirir, insan insan olarak ona verilmiş yetenek ve özellikleri nerede nasıl kullanır ve ne şekilde geliştirir gibi soruların cevabı onun hayatında, özünde, sözünde apaçık vardı.

Ebu Musa el-Eş?ari için ise, Hayber seferinde aldığı bir incelik dersi unutulur gibi değildi: ?Bir sefere çıkmıştık. Halk yüksek sesle tekbir getirmeye başladı. Bunun üzerine, Hz. Peygamber?Nefislerinize karşı merhametli olun. Zira sizler, sağır birisine hitap etmiyorsunuz, muhatabınız gaip de değil. Sizler gören, işiten, nerede olsanız sizinle olan bir Zat?a hitap ediyorsunuz. Dua ettiğiniz Zat, her birinize, bineğinin boynundan daha yakındır? dedi.?

Bıkkınlık ve Yılgınlık Hiç Göstermezdi: Davetinde O, son derece azimli ve kararlıydı. O, "Ya Hakkın hakimiyeti ve insanların hidayeti, ya da bu uğurda ölüm" parolasıyla yola çıkmıştı. Mekke'deki bunca işkence ve eziyete rağmen asla yılmamış, davasından vazgeçmemişti. Müşriklerin uzlaşma tekliflerine karşı "Bir elime güneşi, öbür elime ayı verseniz, Ben yine de bu yoldan dönmem. Ya Allah nurunu tamamlayacak, ya da bir başıma bu uğurda can vereceğim!" diye karşılık vermişti. Davet yolunun tıkandığını gördüğünde yeni çıkış yolları aramış, ashabını önce Habeşistan'a, sonra da Medine'ye yönlendirmişti. Taif'te davet için yeni zeminler aramış, taşlanmasına rağmen asla ümitsizliğe düşmemiş, "Allahım! Yeter ki Senin gazabına uğramayayım! Gerisi hiç önemli değil!" diyerek bu konudaki azim ve kararlılığını göstermiştir.

?İnsanların en güzel ahlaklısı idi. Hiçbir çirkin söz söylemez ve hiçbir çirkin harekete tenezzül etmezdi. Çarşı ve pazarlarda bağırıp çağırmaz, kötülüğü kötülükle karşılamazdı. Fakat, affeder ve bağışlardı. İnsanların en naziği, en iyi huylusu ve en güleç yüzlüsü idi. Allah yolunda cihad dışında ne bir hizmetçiye, ne bir cariyeye, ne de bir kimseye el kaldırmış, vurmuştur.?

Ve 5 milyar sene sonra, dünya da en tatlı meyvesini verdi.

Serpildi, gelişti ve güzelleşti.

Onlardan biriydi Enes. On yaşında tanıdığı Peygamberle on senelik beraberliğini şöyle tarif etmedeydi: ?Resulullah?a tam on sene hizmet ettim. Bana bir defa bile, ?Öf!? demedi. Yaptığım birşeyden dolayı?Niye böyle yaptın? diye azarlamadığı gibi, yapmadığım birşey sebebiyle?Şöyle yapsan olmaz mıydı? da demedi.?

olmak, anladığım kadarıyla, mümkün değildi. Bizatihi Peygamberin?Sizin Cahiliye döneminde en hayırlılarınız, hakkı kabul ve teslim ettikten sonra, İslam döneminde de en hayırlılarınızdır? derken dikkat çektiği üzere, ?islam? olarak en hayırlı olabilme potansiyeli, ?insan? olarak en hayırlı olana aitti.

Ve kainatın bütün güzelliklerini kendisinde topladı. Bütün kainatta tecelli eden ilahi isimlerin en güzel parıltıları onda yoğunluştı.

3- İnsanlara hakaret etmekten.

?. . . Yumuşak huylu idi. Merhameti, bağışlaması boldu. Katı kalbli değildi. Hiç kimseyle çekişmezdi. Hiç bağırıp çağırmaz, kötü söz söylemezdi. Hiç kimseyi ayıplamazdı. Pinti ve cimri değildi. Hoşlanmadığı şeye göz yumardı. Umanı umutsuzluğa düşürmezdi. Birşey hakkındaki hoşnutsuzluğunu açığa vurmazdı. . . . Hiçbir kimseyi ne yüzüne karşı, ne de arkasından kınamaz, ayıplamazdı. Hiç kimsenin ayıp ve kusurunu araştırmazdı. Hiç kimseye hakkında sevaplı ve hayırlı olmayan sözü söylemezdi. . . . Mecliste yerlerden bir yeri kendisine belirlemez, böyle yapmayı men ederdi. Nerede olursa olsun, oturan bir cemaatin yanına vardığı zaman üst başa geçmez, meclisin sonuna oturur ve böyle yapmalarını Müslümanlara da emrederdi. Kendisiyle birlikte oturan herkese nasibini verir, öyle ikram ederdi ki, herkes Resulullah katında kendisinden daha mükerrem bir kimse yok sanırdı. Kendisiyle oturan veya gelip hacetini arzeden kimsenin herşeyine, dönüp gidinceye kadar katlanırdı. Bir kimse, kendisinden bir hacette, istekte bulununca, onu reddetmez, verir, yahut tatlı ve yumuşak bir dille geri çevirirdi. Onun döşeği ve güzel ahlakı, bütün insanları içine alacak kadar genişti. Onlara şefkatli bir baba olmuştu. . .?

Rabbimiz dünyada ve ahirette bizi Ondan ayırmasın.

Küçücük bir varlıktı insan, ama üzerindeki sanat kainattan daha büyüktü.

Kendi hesabına şu üç şeyden sakınırdı:

Başkaları hesabına da şu üç şeyden uzak dururdu:

Bu incelikler, bir peygamber yadigarı olarak, şu veya bu derecede, bugün de pek çok mü?minin hayatını süslüyor esasında. Ama, bir bütün olarak mü?minler topluluğunun hayatında net bir şekilde gözükmüyorsa, bunda çift taraflı bir zaafın rolü bulunuyor. Bazıları, mü?minane hayatlarda yalnız kabalık görmeye ayarlı gözleriyle bu inceliklere gözünü kapatıyor; ama başka bazıları da, incelikler peygamberinin ümmeti olduğu halde kendi hayatını gereğince ve yeterince inceltmenin henüz uzağında duruyor. Her iki sebeple, incelikler peygamberinin şahsında insaniyet-İslamiyet denkliği, nazarlardan gizleniyor.

Medine?de, çoğu gündüz vakti yaptığı gibi, hurmalıklar arasında istirahat ve tefekkür için, Ensardan bir zatın bahçesine girmişti Hz. Peygamber. Girdiği hurmalıkta bulunan bir deve, Resulullah?ı görünce inleyecek, ve bir insan ağlayışına benzer şekilde gözlerinden yaşlar akacaktı. Deveye yaklaşan, gözyaşlarını silen, okşayıp hayvanı sakinleştiren Peygamber, devenin sahibini bulduktan sonra, şöyle diyecekti: ?Allah?ın sana mülk kıldığı bu deve hakkında Allah?tan korkmuyor musun? Bak, bu bana şikayette bulundu. Sen bunu acıktırıyor ve fazla çalıştırarak da yoruyormuşsun.?

O zaman anlarsınız kainatın onun için yaratıldığını.

Böylesi bir zaman, feleğin gerçekten tersine döndüğü bir zaman değilse, neydi? Gördüklerimiz, feleğin tersine döndüğünü düşündüren tablolardı.

Hanımı Hz. Hatice?nin oğlu, kendisinin ise üvey oğlu olan Hind b. Ebi Hale ise, yine sadece bir kısmını aktardığımız bir diğer uzun hadiste, şu incelikleriyle anlatıyordu onu:

O muhteşem ağaç, Big Bangdan 15 milyar sonra birgün, en tatlı meyvesini verdi.

Resulullah konuşurken mecliste bulunanlar başlarını öne eğer, başlarına kuş konmuş gibi hareketsiz dururlardı. Hz. Peygamber sustuğunda konuşurlar, ama asla O'nun yanında tartışmazlardı. Biri konuşacak olursa, diğerleri o sözünü bitirinceye kadar sessizce beklerlerdi. Hz. Peygamber, ilk konuşanın sözüyle son konuşanın sözünü aynı dikkatle dinler, asla bıkkınlık göstermezdi. Onların güldüklerine güler, onların hayret ettiklerine de hayret ederdi." "Yabancıların konuşma ve sorularındaki kabalık ve sertliğe ashabı da kendisi gibi davransın düşüncesiyle sabrederdi. "Bir ihtiyaç sahibinin muhtaç olduğu şeyi aradığını görürseniz onun bu ihtiyacını karşılayınız veya ona yardım ediniz" derdi. Kendini, olduğu gibi göstermeyen övgüleri kabul etmezdi. Hakkın sınırını aşmadıkça kimsenin sözünü kesmezdi. Hakkın sınırı aşıldığında ya müdahale eder ya da kalkıp giderdi." "İnsanların gönülce en cömerdi, dilce en doğrusuydu. Tabiat itibarıyla en yumuşak huylusu, soyca da en şereflisiydi. O'nu ansızın görenler heyecana kapılır, tanıma imkanına erenler ise O'nu severdi."

Bir sefere gidenlere yönelik şu öğüdü ise, ?incelikler peygamberi?nin nasıl?rahmeten lil-alemin? olduğunun bir belgesiydi: ?Münbit yerde sefer yaptığınız zaman, deveye arzdaki hissesini verin. Çorak yerde sefer yaptığınız zaman da, orada yürümeyi hızlandırın ki, ilikleri kurumasın. Mola verdiğiniz zaman, yolun üzerinde konaklamaktan sakının; çünkü orası geceleyin haşeratın sığınağıdır.?

yazı çok kısa farkındayım rahat rahat okuyabilirsiniz :)

O yüzden de, sanırım, ?Benden birşey işitip onu işittiği şekilde başkasına ulaştıran kimsenin Allah yüzünü taze kılsın? hadisinin kapsama alanına girmek gerekiyor.

Resul-ü Ekrem'in ahlakını birazcık olsun öğrenebilmek adına tarihi tecrübe ve tanıklıklar içerisindeki bu küçük seyrimizin sonunda diyebiliriz ki, söz biter, kalem kırılır, kulaklardan kalplere sadece Yüce Allah'ın "Şanım hakkı için, size kendi içinizden bir Resul geldi ki, sıkıntıya uğramanız ona çok ağır geliyor, üzerinize hırs ile titriyor, müminlere de pek rauf, pek rahim" (9/Tevbe, 128) ayetinin eşsiz ifadesi akar. Hamd olsun Alemlerin Rabbi Allah'a! Salat u selam da mesajlarıyla insanlara rehber, hayatlarıyla da ışık olan kutlu elçilerine.

Elbette, yalnızca böylesi örnekler rast gelmiyordu. Hatta, böylesi örnekler, çoğunlukta değil, azınlıktaydı. Öteki türlüsünü, daha fazlasını görmeyenler, bu bakımdan, masum değillerdi. Ama, sergiledikleri birtakım davranışlar yüzünden temsil ettikleri bu güzelim dinin güzelliğine ve safiyetine leke getiren insanların da bu sonuçta ciddi katkıları vardı.

Anlaşılmak İçin Konuşurdu: Anlaşılsın diye tane tane konuşur ve sözünü üç defa tekrarlardı. Jest ve mimikleriyle konuşmasını etkili ve canlı bir hale getirirdi. Hayatın dışından hayali örneklerden, ağdalı konuşmalarla edebiyat yapmaktan kaçınırdı. O'nun hikmetli sözlerinde her seviyedeki insanın, seviyesine göre anlayacağı şeyler, çıkartacağı dersler olurdu.

İslam adına İslam?ın malı olmayan kabalıkları sergileyenlerin ise, ciddi bir özeleştiriye; ?Dindar bir kişi olarak yaptığım bu hareket gerçekten dinimin özüne uyuyor mu? sorusunun izini sürmeye ihtiyaçları vardı. Bunun da yanısıra, dini yorumlama ve uygulama biçimlerini sünnetin ve hikmetin ışığında bir daha tartıp değerlendirmeleri şarttı.

Onun Hayatı Belli Bir Düzen ve Disiplin İçerisindeydi: Onun davranışlarında rasgeleliğe, başıboşluğa asla rastlanmazdı. Her şeyi belli bir düzen ve disiplin içerisindeydi. Sözgelimi, giyinip kuşanmasına, temizliğine, kısaca tüm işlerine sağdan başlardı. Zira başarmak için disiplinli, düzenli ve ölçülü olmanın gereğine inanmıştı.

Bütün bunların her kesimden insan tarafından başarılması için ise, öncelikle, bir bilgilenme hamlesi ve gayreti gerekiyordu. İslam?ın malı olan ile olmayanı, keza İslam?a ait doğru bir ölçü ile o ölçünün yanlış yorumunu, dahası doğru bir ölçünün doğru yorumu ile o yorumun yanlış uygulamasını ayırma, ve bunun da beraberinde, hangi doğrunun hangi yerde hangi şekilde uygulanacağını bilme imkanı veren bir bilgilenme...

Onun?İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah?a da şükretmez? hadisi de, kişinin insaniyetinin gelişmişliği nisbetinin islamiyetinin gelişme kaydedeceğine dair bir hatırlatma hükmündeydi. ?Allah, merhametli olanlara rahmetle muamele eder. Öyleyse, sizler yeryüzündekilere karşı merhametli olun ki, semada bulunanlar da size rahmet etsinler? hadisi, bir başka örneğiydi bunun. ?Allah yumuşaklıkla muamele edendir, yumuşak huyluluğu sever ve yumuşak huyluluğa karşılık olarak verdiğini başka hiçbir şeyle vermez? hadisi de... Aynı şekilde, ?Allahu Teala güzeldir, güzel olanı sever; temizdir, temizliği sever; kerimdir, keremi sever; cömerttir, cömertliği sever? gibi, ?İnsanlara merhamet etmeyene Allah rahmette bulunmaz? gibi hadisler de, insaniyet-İslamiyet denkliğine dikkat çekmekteydi.

2- Boş sözlerden,

Her Soruya Cevap Vermez, Bilmediği Şey Hakkında Konuşmazdı: Son derece anlamlı, kısa ve öz konuşurdu. Gereksiz ayrıntılara girmez, ama anlaşılmak için konuşurdu. Lüzumsuz sorulara cevap vermezdi. Nitekim O'nun mektebinde yetişen ashabı da, kendilerine yöneltilen her soruya cevap vermekten kaçınırlardı. Onlar "Allah ve Resülü en iyi bilir" demeyi alışkanlık haline getirmişlerdi.

Bunun için ise, öncelikle, onun hayatlarımıza sunduğu inceliklerin farkında olmak gerekiyor. Ve elbette, bilmeden, öğrenmeden, farkında olunmuyor.

Yeryüzünde hayat doğdu.

O yüzdendir ki, yıllar önce, en yüce hislerin içinde karşılık bulduğu nurani bir saray olarak tarif ettiği İslamiyetin?matem tutmuş bir siyah çadır gibi, bir kısım fukaraya ve bedevilere ve mürtecilere has olduğunu tahayyül edenler?e serzenişte bulunan, ?Ey insafsızlar! Umum alemi birleştirecek, besleyecek, ziyalandıracak bir istidatta olan hakikat-ı İslamiyeti nasıl dar buldunuz ki, fukaraya ve mutaassıp bir kısım hocalara tahsis edip, İslamiyetin yarı ehlini dışarıya atmak istiyorsunuz? diye haykıran; bu güzelim dini lekelemeye dönük teşebbüslerde bu dinin müntesiplerinin onun özüne uymadığı halde onun adına yaptıkları yanlışların da hissesi olduğunu belirtip, ?Şimdiye kadar yalnız düşmanın tarafına bakıp eldeki elmas kılınçla onların tefritlerini kırardım; fakat şimdi mecburum: Öyle dostların terbiyeleri için, onların avamperestane ve ifratkarane olan hayalatlarına o kılıncı bir derece iliştireceğim? diyen Bediüzzaman?ın duyduğu ızdırabın bir benzerini, nicedir içimde taşıyordum.

Yüreğimdeki hüznü ve yangını daha da büyüten bir ilave husus ise, bu güzelim dinle birlikte, onun elçisi, rehberi, peygamberi hakkında söylendiğini duyduğum laflardı. Bir aslanı üç çemberden geçirmeyi başardı diye bir aslan terbiyecisini dakikalarca ayakta alkışlayan insanlar, bir aslanın bile yapmadığı şeyi yapıp öz evladını diri diri toprağa gömen insanları bütün çağların gördüğü en benzersiz terbiyenin eşliğinde adalet, nezaket, medeniyet ve insaniyet timsali kılan bir peygambere kabalık, gerilik ve şiddet yakıştırıyorlardı.

O Hep Kolayı Tercih Ederdi: Nitekim O, "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın. Müjdeleyin, nefret ettirmeyin" buyurmuştur. O'nun sunduğu alternatif çözümler, herkesin anlayabileceği ve uygulayabileceği şeyler türündendi.

Onun hayatını okurken, insan her karede ayrı bir incelikle karşılaşıyordu. Onu tanıma bahtiyarlığına kavuşmuş insanların şahitlikleri, bu inceliklere dair birer nümuneydi.

Muhatabını Mahcup Etmezdi: İsimlerle değil icraatlarla uğraşırdı. Hata yapanları ifşa etmemeye özen gösterirdi. "İçinizden bazıları şöyle şöyle yapıyorlarmış" gibi genel ifadelerle yanlışları düzeltmeye çalışırdı. O, kusurları araştırıp ortaya çıkarmayı değil, örtmeyi severdi.

Hediyeler Vererek İnsanların Gönlünü Kazanmaya Çalışırdı: O'nun davet metodu sadece anlatıma dayanan tek yönlü ve pasif bir metot değildi. O, muhataplarına sorular yöneltir, onları dinler, onların özel meseleleriyle ilgilenir, onların gönlünü alabilmek için pek çok yolu dener, hikmetli espriler yapardı. O, akrabalarından başladığı ilk davetine yemek ziyafeti vererek başlamıştı. Güzel işler yapanlara dünya ve Ahiret mükafatları vererek yahut vaat ederek taltif eder, bu şekilde başkalarını da güzel insan olmaya teşvik ederdi. O kendisi hediye verdiği gibi, hediye de kabul ederdi. Ama hiçbir hediyeyi küçük görmezdi. Nitekim O, Tebuk Gazvesinde Beni Neccar sancağını, henüz 20 yaşında olan Zeyd b. Sabit'e vermiştir. Bedir savaşında 21-22 yaşlarındaki Hz. Ali'yi sancaktar yapmıştır. Beni Kudaa üzerine gönderilen kırk bin kişilik bir orduya 18 yaşında bulunan Üsame b. Zeyd'i kumandan tayin etmiş, 21 yaşındaki Muaz b. Cebel'i Yemen'e göndermişti. Müslüman olmadan önce İslam düşmanlığı ile tanınmış ve Müslümanlara önemli zararlar vermiş olan Hz. Halid, Hz. İkrime gibi kişileri Müslüman olduktan sonra üst payeler vererek onura etmiş ve "Sizin cahiliyye döneminde yetenekli olanınız, İslam'a girdikten sonra da yetenekli ve liyakatli olur" buyurmuştur.

Bu tablo içerisinde, herşeye rağmen, bir çıkış yolu vardı. Üstelik öyle kolay bir yoldu ki bu, iyiniyet taşıyan hiçbir kimse uygulamakta asla zorlanmazdı.

Asla Büyüklük Taslamaz, Övülmekten Hoşlanmazdı: Kendisine "Ey efendimiz, ey efendimizin oğlu!" diye seslenen bir kişiye şöyle karşılık vermiştir: "Ey insanlar! Böyle aşırı sözler söylemeyin. Şeytan sizi yanıltmasın. Ben Abdullah oğlu Muhammedim. Allah'ın elçisiyim. Beni Allah'ın çıkardığı mertebeden daha yukarı mertebelere çıkarmayın." O, davetinin karşılığını insanlardan değil, yalnızca Allah'tan beklerdi. Bu nedenle doğru bildiği yoldan asla taviz vermez ve kimseye minnet etmezdi.

Bir mahsuru yok minarebiliş hocam. Biz zaman zaman okuyoruz. Emeğine sağlık. :)

"Resulullah, söz ve davranışlarında hep mutedil olmuş, hiçbir zaman haddi aşmamış, çirkin bir söz söylememiş, çirkin bir davranışta bulunmamıştır. Bunun için özel bir gayret de sarf etmemiştir. Çarşı ve pazarlarda çok dolaşmazdı. Kötülüğe kötülükle mukabele etmezdi. Affeder ve bağışlardı. Allah yolunda cihad müstesna, hiçbir şeye eliyle vurmamıştır. Hiçbir hizmetçisini ve hanımını dövmemiştir. Kendi şahsına yapılan zulümlerden intikam aldığını hiç görmedim. Allah'ın haramları çiğnendiğinde ise şiddetle öfkelenirdi. İki şeyden birini tercih etmede muhayyer bırakıldığında kolay olanı tercih ederlerdi. Evine girdiğinde herkes gibi elbisesini temizler, koyununu sağar ve kendi hizmetini kendisi görürdü."

Bu yolda, bir kere, İslam adına yapılan ama asla İslam?ın malı olmayan kabalıkları İslam?a yakıştıranlar, dindar insanların İslam adına yaptıkları ama İslam?ın malı olmayan yanlışlar üzerinden İslam?a küsmek veya hatta saldırmak yerine, onlara İslam?ın doğrularını hatırlatma durumundaydı. Mesela, yalan söyleyen bir dindarın bu yanlışından dolayı yalanı yasaklayan İslam?a küsmek veya saldırmak yerine, ?Yalan söylemeyi yasaklayan bir dine mensup olduğun halde yalan söylüyor olman sana yakışmıyor? diyebilmeli; dindar bir kişiden kaba bir davranış gördüklerinde, o insana mensup olduğu dinin peygamberinin inceliğini hatırlatabilmeliydiler.

İnsanlara Akli Seviyelerine Göre Konuşurdu: Yüce Rabbimiz bile, meramı anlaşılsın diye insanların diliyle insanlara seslenmiştir. Peygamberimiz de her insanın anlayabileceği şekilde onlara hitap ederdi. Onun konuşmalarında anlaşılmaz ifade ve örnekler yer almazdı. Verdiği örnekler her seviyedeki her insanın anlayabileceği şeylerdi. O, hayattan kopuk olarak değil, bizzat hayatın içerisinde konuşur; içinde yaşadığı toplumun hastalıklarını teşhis ederek onlara pratik çözümler üretirdi. Nitekim O, şöyle buyurmuştur: "İnsanlara bildiklerini anlatın. Siz Allah ve Resulünün yalancı çıkarılmasını mı istersiniz?" "İnsanların seviyelerine ininiz." "Çocuğu olan çocuklaşsın."

Sanırım, bunu yapabildiğimizde, hem kendi hayatlarımız incelecek, hem de?Kendisine ulaştırılan öyleleri vardır ki, bizzat işitenden daha iyi kavrar? hadisini bir kez daha doğrulayan incelik tabloları çevremizi süsleyecek.

Gelin görün ki, ortadaki manzaraya yalnız bu açıdan da bakamazdım. Bilmeyenin öğrenmeme, görmeyenin bakmama, anlamayanın düşünmeme kabahati vardı, tamam. Önyargısıyla hareket edenin şartlanmışlığı aşamaması, kötü niyetli yaklaşanın iyiniyetli olamaması da bir hataydı elbette. Ama tablonun öte tarafında, bu yanlışlığı üreten, besleyen, yahut büyüten tutum, tavır ve yaklaşımlar da vardı. Biliyordum; bunlar hiç olmasa bile, birileri kalblerini ve akıllarını bu dine kapalı tutmayı sürdüreceklerdi. Ama şunu da biliyordum; bunlar, kalbini bu dine kapatanların sığınacakları bir mazeret değilse bile, kalbini bu dine açmaya açık nice insanın önünde birer engeldi. İncelikler peygamberine kabalık yakıştıranlar kesinlikle haksızdılar, ama incelikler peygamberinin adını dilinden düşürmediği halde kabalık sergileyenler de haklı veya mazur sayılamazlardı.

O ki, ?Biriniz için hizmetçisi yemeğini yapıp getirince, o, yemeğin sıcaklığını ve kokusunu almış, canı çekmiştir. Öyleyse, yanına oturtup onunla birlikte yesin. Eğer yemek az ise, hiç olmazsa eline bir veya birkaç lokmalık koysun? inceliğini ashabına öğretmişti.

Bize herşey O'nu hatırlatıyor gerçekten.

Mesela, üzerine çiş yapan torununu onun kucağından alıp da?Sen nasıl Resulullah?ın üstüne çiş yaparsın? diye pataklamaya kalkışan Ümmü Fadl?ı durdurup?Çocuk bu, yapar? yumuşaklığında bir itirazla torununun fiske yemesine engel olan bir Peygamberin ümmetinden olup, ikide bir çocuk pataklamayı sünnet sanan insan sayısı az mıydı sahi?

Güneşle ve diğer gezegen kardaşleriyle beraber uzay toprağına düştü.

?Birisiyle karşılaştığı zaman, önce kendisi selam verirdi. Resulullah aleyhisselam daima düşünceli idi. Susması, konuşmasından uzun sürerdi. Lüzumsuz yere konuşmazdı. Kimsenin gönlünü kırmaz, kimseyi hor görmezdi. Kendi şahsı için asla kızmaz ve öç almazdı. Kızdığı zaman, kızgınlıktan hemen vazgeçer ve kızgınlığını belli etmezdi. En ufak nimete bile saygı gösterir, hiçbir nimeti yermezdi.?

Bir çekirdekti hayat.

Onu anlatan herşey güzel, Onsuz herşey eksik...

amin suğracım, O'nunla olabilene ne mutlu...

Eğitim ve Öğretimde Uygun Zamanı ve Mekanı Kollardı: O her zamanı ve her mekanı davet için kullanır, ama davete en uygun olanı seçerdi. Ama O'nun mesai anlayışı günün her saati idi. O, dinlenmesini öteki dünyaya bırakmış, gecesini gündüzüne katarak çalışan bir insandı. En acılı günlerinde bile, hikmetli uyarılarıyla etrafındakileri aydınlatmaya devam ederdi. Özel günler, düğün, taziye, mescit, ev, kır, yol vb. onun davet için değerlendirdiği fırsatlardı. Onun her mekanda davetini sürdürmesi, Mekke'de Darü'l- Erkam'ı, Medine'de Ashab-ı Suffa'yı kurması yaygın ve örgün eğitime ne kadar önem verdiğinin açık belgeleridir.

Bu durumdaki kişilerin yanlışlarını, temsil ettikleri dinin doğrularına saldırı için bahane edinenler, bir haksızlığı da işte bu şekilde gerçekleştirmiş oluyorlardı. Kötü örneklerden hareketle iyi örnekleri lekelemek bir büyük haksızlık olduğu gibi, iyi örneklerin iyiliğinde pay sahibi olduğu halde kötü örneklerin kötülüğünde payı olmayan bir dini suçlu makamına oturtmak feci bir haksızlık, dehşetli bir vicdansızlık, yürek sızlatan bir insafsızlıktı.

Onun bu dikkat ve rikkati, yalnız insanlarla sınırlı kalmayıp, sair canlıları da kuşatmış haldeydi. Onun sair canlılara yönelik bu şefkati, diğer bir açıdan, ondaki inceliğin?desinler? diye sergilenen bir incelik olmadığının da göstergesiydi.

Özetle söylemek gerekirse Peygamberimiz Hz. Muhammed, her alanda olduğu gibi eğitim-öğretim alanında da bizler için en güzel örnektir. Davetçi konumunda olan tüm Müslümanlar, O'nun hayatını bu gözle ve dikkatlice okumalı, Onun hayatındaki eşsiz tablolardan çıkarılması gereken dersleri çıkarıp kendi hayatlarında uygulamaya koymalıdırlar. Davet yolunda ilerlerken izlenen yolları ve gelinen noktayı, O'nun yöntem ve hedefleriyle test etmeli ve başarısızlığın yahut hedefe varmadaki gecikmenin nedenleri tespit edilmelidir. İşte ancak o zaman Onun en güzel örnek oluşu anlamlı hale gelmiş olacaktır. Onu tanımadan Onun yolunda olmak, Ona yaraşır ümmet olmak ve Onun şefaatine mazhar olmak asla mümkün olmayacaktır. Dünya ve Ahirette Onun ulaştığı doğru hedeflere ulaşmak da ancak Onun metodunu izlemekle mümkün olacaktır.

Geçici bir süre için Hz. Peygamber?in yanına gelen bir grup gençten biri olarak Malik b. Huveyris de, yirmi günlük bu beraberlik esnasında ruh dünyasına bir dizi nebevi inceliği sindirenlerdendi. Ki, onun için en manidarı, beraberliğin final sahnesiydi: ?Biz, aynı yaşlarda bir grup genç, Resulullah aleyhissalatu vesselam?a gelmiş ve yirmi gün boyunca yanında kalmıştık. Resulullah çok merhametli ve şefkat dolu bir kimseydi. Yakınlarımızı özlediğimizi anlayınca, geride ailemizden kimleri bıraktığımızı sordu. Biz de kendisine söyledik. O zaman şöyle buyurdu: ?Haydi ailenizin yanına dönün ve onların yanında kalarak kendilerini bilgilendirin...?

Selam ve Dua ile..

Bu tabloların ortasında, yüreğim yanıyordu. Barış dini İslam?a barış adına savaş açanların; Eski Dünyanın yarısını kuşatmış bir medeniyetin dinini medeniyet adına redde kalkanların; Çin Seddinin inşasına sebep olmuş bir ırkı terbiye edip görkemli bir medeniyetin sancaktarı kılmış bir dinden kopuşu sözümona medeni milletler hanesine yazılmak adına savunanların arasında, üzgün, çok üzgün, had safhada üzgündüm. Yüreğim yanıyordu.

Mas mavi, şirin bir gezegen oluverdi.

Onun hayatını ve sözlerini okurken, kişinin islamiyeti onun insaniyetinin gelişmişliği nisbetinde gelişir dersini almıştım açıkçası... Kaba bir insan ama mükemmel bir müslüman olmak; insaniyeti geri, İslamiyeti ileri

Gezegenin karalarını ve denizlerini, yerin altını ve üstünü kapladı hayat. Her yere yayıldı. Binlerce, milyonlarca, milyarlarca meyveler verdi.

2- İnsanların ayıp ve kusurlarını, gizli hallerini araştırmaktan,

Kainatın en mükemmel meyvesi olan insanlık aleminin bütün mükemmelliklerini tek başına kendisinde toplayan, tek başıyla bir kainat olan en mükemmel varlıktı O.

Sonuçta, onun gerek Rabbine, gerek insanlara, gerek sair mahlukata karşı sergilediği incelikten ders alan sahabiler, bir hadisinde onun kendilerinden istediği şekilde, ?insanlar arasında, yüzdeki ben misali, birer güzellik timsali? olmuşlardı. Ondan incelik dersi alan?vahşi ve adetlerine mutaassıp ve inatçı? muhtelif kavimler, o kaba ve kötü adetlerini çabucak kaldırıp, kısa zamanda ahlakın en güzeliyle donanarak, dünyanın dört bir tarafına medeniyet, fazilet, incelik ve nezaket taşımışlardı.

Ancak, durum ümitsiz de değil. Yüzümüz ve yüreğimiz onun getirdiği nura gereğince döndüğünde, aklımız ve kalbimiz insaniyet-İslamiyet denkliğini gereğince kavradığında, hayatlarımız peygamber hediyesi inceliklerle donanacaktır muhakkak.

ne kainat, ne gönül, ne evlerimiz vs... hiçbiri, Onsuz olmaz.

Bunlar, onun bir incelikler peygamberi olarak ashabının şahsında bütün mü?minlere ders verdiği inceliklerin birkaç örneğiydi yalnızca. Bu dersleri kendi dünyasında biraraya getirmeye çalışan bir sahabi bir bütün olarak onun inceliklerini saymaya başladığında ise, sayfalar boyu uzayıp giden bir anlatım gerekmekteydi. Hz. Peygamberin ahlakının Hz. Ali?nin ağzından anlatıldığı hadis, bunun bir deliliydi. Aşağıdaki tarifler, bu upuzun hadisten sadece küçük bir kısım idi:

Öyleyse, haydi bismillah!

Bir Eğitim Önderi Olarak Peygamberimiz

Oysa, onun ayrıntılardaki inceliği, bu kadarla sınırlı değildi.

Böyle yapmaya daha ehil ve daha mecbur olanlar ise, bu dini güzelce yaşamaya çalışan kişiler idi. Onlar da, İslam adına İslam?ın malı olmayan kabalıklar sergileyen iman kardeşlerine İslam?ın malı olan incelikleri bildirmeli; hem, bu inceliklerden yalnızca onları değil, kendisini İslam?ın dışında gören kişileri de haberdar etmeliydiler.

Kendisine gelip, ?Hizmetçimi ne kadar affedeyim? diyen bir sahabiye?Günde yetmiş kere affet!? diyen; kendisinden çok kısa ama öz bir nasihat isteyen bir başka sahabiye?Öfkelenme!? gibi son derece kritik bir tavsiyede bulunan; iki iş arasında muhayyer bırakıldığında, helal olduktan sonra, mutlaka en kolayını tercih eden; ?Kesenin ağzını sıkma, Allah da sana sıkarak verir? gibi, ?Fakirleri kollayıp gözetin? gibi, ?Üç şey vardır, bunlar kimde bulunursa, Allah onun üzerine himayesini açar ve onu cennete koyar: zayıflara yumuşaklıkla muamele, anne-babaya şefkat, kölelere ihsan? gibi hadislerle ashabını infaka, ihsana, şefkate davet eden; vefatından önceki son tavsiyesi, namaza devamın yanında, hanımlar, çocuklar ve kölelere iyi davranma olan; mü?min kardeşine gösterdiği tebessümün de bir sadaka hükmünde olduğunu duyuran; binlerce cilt hadis kitabına kaydedilmiş her bir hadisiyle, mü?minlere güzel ahlakı, inceliği öğreten bir incelikler peygamberi olarak, en büyük inceliği de, bütün bu incelikleri insanı en güzel kıvamda yaratan Rabbinin ikramı bilmek suretinde göstermişti o. ?Rabbim beni edeblendirdi; ne de güzel edeblendirdi!? buyurması, ondaki edebin, ahlakın, inceliğin bir şahikası hükmündeydi. ?Ey Allah?ım! Beni amellerin ve ahlakın en iyisine sevket. Bunların en iyisine Senden başka sevkedecek yoktur. Beni kötü amellerden ve kötü ahlaktan koru. Bunların kötülerinden ancak Sen korursun? duası da, bu noktada bir başka zirveyi temsil etmekteydi.

Böylesi davranışlar, küçük olaylara, ayrıntılara dair idi elbet. Bu kadar inceliği gereksiz görenler de çıkabilirdi. Ama o, incelikler peygamberiydi ve her zaman inceydi. Ve onun nazarında, küçük olaylar, hiç de küçük olmayan olaylardı. O, ?Ameller kap gibidir. En aşağısı güzelse en yukarısı da güzel olur; en aşağısı bozulursa en üstü de bozulur? buyuran güzeller güzeli değil miydi?

1- İnsanlarla münakaşa ve mücadele etmekten,

Hz. Hüseyin, babasından kendisine dedesini anlatmasını istediğinde Hz. Ali, Resul-ü Ekrem'i şöyle anlatmıştı:

evet, zamanla tamamlarız inşallah okumayı, eyvallah:)

Big Bang?la çatladı filiz verdi...

"Eşim siyah bir çocuk doğurdu, ondan şüpheleniyorum" diyen bir adama, "Kırmızı develerin arasında boz olanı yok mu? Bu nereden karışmış olabilir?" diye sorarak onun aklını vardırmıştır. Bu örnekler bize, problemi olan her insanın rahatça problemini ona açabildiğini ve Onun da problemlerin çözümü için onlarla yakından ilgilendiğini ve onları ikna edici cevaplar verdiğini göstermektedir.

yeryüzüne insan ayak bastı.

Nihayet hayat ağacı da bir gün en mükemmel meyvesine ulaştı.

Kainata Muhammed Aleyhisselam doğdu.

Resulullah'ın meclisi bir ilim, haya, sabır ve emanet meclisiydi. Orada yüksek sesle konuşulmaz, hiç kimse ayıplanmaz ve kimsenin ayıp ve kusuru dışarı vurulup yayılmazdı. O meclisteki herkes eşitti. Tek üstünlük ölçüsü takva idi. Büyüklere saygı gösterir, küçüklere şefkat ve merhametle muamele ederdi. Fakir ve muhtaç olanları, kendisine tercih eder, garipleri koruyup gözetirdi." "Resulullah daima güler yüzlü, yumuşak huylu, şefkat ve merhameti bol bir insandı. Sert ve kaba sözlü değildi. Orada burada dolaşıp durmaz, kimsenin ayıp ve kusurunu araştırmazdı. Cimri bir insan değildi. Hoşuna gitmeyen şeyleri görmezlikten gelirdi. Hiç kimsenin ümidini kırmaz, hoşlanmadığı bir söz ya da davranışı sükutla karşılardı.

İşte vahiy destekli o eğitim ordusunun son halkası Hz. Muhammed"dir. O, "Ben muallim peygamber olarak gönderildim", "Beni Rabbim terbiye etti ve ne güzel terbiye etti" buyurarak kendisini insanlığa takdim etmiş ve her konuda olduğu gibi eğitim-öğretim alanında da en güzel örnekliği bizlere sunmuştur. Onun hayatı eğitimcilerin yolunu aydınlatan nice canlı örneklerle doludur. Biz bu yazımızda Onun hayatından bazı kesitler sunarak konuya açıklık getirmeye gayret edeceğiz. Peygamberimizin insanları eğitirken izlediği yol ve yöntemleri maddeler halinde şu şekilde özetleyebiliriz:

Yine de, güzel peygamberin hayatını okurken ondaki inceliğin farkına varmamı sağlayan en önemli husus, insaniyet-İslamiyet denkliğini gösteren nebevi söz ve tavırlardan ziyade, onun ayrıntılardaki hassasiyeti idi. Onun ashabına yaptığı, ?Sizden biri bir meclis veya bir çarşıdan geçerken elinde ok bulunduğu takdirde, okun demir kısmını tutsun, onunla bir müslümanı yaralamasın? ikazı, bunun bir örneğiydi. Hz. Peygamber, benzer şekilde, bir insanın elindeki kılıcı veya bıçağı kabzasını kendi elinde tutar, keskin kısmını muhatabına uzatır şekilde tutmasını hoş görmeyip yasaklamıştı. Diğer taraftan, gencecik yaşında Peygamberden incelik dersi almış bir sahabinin, Abdullah b. Ömer?in bildirdiği üzere, ?Resulullah aleyhissalatu vesselam kişinin arkadaşlarından izin almadan iki hurmayı birlikte yemesini yasaklamıştı.? Başkalarının hukukuna saygı noktasında, ancak bu kadar incelir ve çevresini bu kadar inceltir idi insan.

O ki, Allah Resulünün önüne sirke ve ekmekten başka birşey koyamayışına üzülen fakir bir ev sahibini şu sözlerle sevindirmişti: ?Sirke ne iyi katık! Sirke ne iyi katık! Sirke ne iyi katık!?

O Hep Büyük Düşünür ve Büyük Hedefler Gösterirdi: En kritik ve zorlu anlarda bile ümitsizliğe düşmemiş, hep Allah'ın yardımına güvenmiş, yeni çıkış yolları aramış ve Hakkın hakimiyeti konusunda asla şüpheye düşmemiştir. Mekke'nin en zorlu şartlarında bile ashabına moral vermiş, Hendek savaşının en sıkıntılı anlarında yine büyük fetih müjdeleri vererek ashabını geleceğe ve büyük hedeflere hazırlayarak manen takviye etmiştir. Onun İran, Bizans, İstanbul gibi merkezlerin fethedileceğini müjdeleyen sözlerini biz, manevi takviye taktikleri olarak değerlendiriyoruz.

Milyarlarca yıl boyunca, görünmeyen bir yaratıcının kudret ve hikmetiyle şekilden şekle girdi.

Bir çekirdekti kainat.

"Hz. Peygamber kalkarken de otururken de hep Allah'ı zikirle meşgul olurdu. Bir cemaatin yanına geldiğinde üst başa geçmez, hemen meclisin sonuna otururdu. Ashabına da bunu emrederdi. Kendisiyle beraber oturan herkese değer verirdi. Orada bulunanların her biri kendisini en itibarlı kişi zannederdi. Kendisiyle oturan ya da bir ihtiyacı için yanına gelen kimseye dönüp gidinceye kadar sabrederdi. Biri bir istekte bulunursa onu hemen yerine getirir, imkanı olmadığında tatlı dille bunu anlatırdı. Gönlü ve hoşgörüsü bütün insanlığı kuşatacak kadar genişti. Onlara şefkatli ve merhametli bir baba olmuştu. Hak konusunda herkes O'nun katında eşitti.

O Herkese Değer Verirdi: Seviyesi, kapasitesi, yaşı, işi ne olursa olsun her insan Onun muhatabı ve davetinin konusuydu. Hiçbir insanı, bu adam olmaz, bu yola gelmez, bunun yaşı geçmiş, bunun kalbi mühürlenmiş diyerek dışlamazdı. Yolda giderken soru sormak için önüne geçen ihtiyar bir kadını uzun uzun dinlemiştir. Adi b. Hatim Onu şöyle anlatır: "Ona misafir oldum. Yolda yaşlı bir kadını uzun uzun dinledi. Evinde altıma minder atıp kendisi yere oturdu. Onun bir kral değil, bir peygamber olduğunu anladım." Çocuklarla, kölelerle, çobanlarla ve hatta delilerle bile yakından ilgilenmiştir. Nitekim O, bir defasında aklından noksanı olan bir kadını bile kırmamış, istediği sokağın kenarına oturup onu dinlemişti. Kısaca O, bu bizden değil, bu adam olmaz, bunun yaşı geçmiş, bu günahlara batmış diyerek hiç kimseyi davetinin dışına atmamıştı.

İkna Edici Bir Konuşma Tarzı Vardı: O insanlığa sevdalı insanın nazarında bir kişinin gerçekle tanışması, dünya ve içindekilerden çok daha hayırlıydı. Hurma ağacını taşlayan bir çocuğa, "Yavrucuğum ağacı niçin taşladın?" Diye sormuş, çocuk "Açtım, yemek istiyordum" deyince, "Yavrucuğum bir daha ağacı taşlama, altına düşenlerden ye" buyurmuş ve başını okşayarak çocuğa dua etmişti. Bu uygulamasıyla O, önce yanlışın nedenini araştırmış, problem için çözüm yolları önermiş, söz ve fiiliyle şefkatle olaya yaklaşmış ve dua ederek çocuğa manevi takviyede bulunmuştur.

Duydukça, insanın ruhunu daraltan şeylerdi bunlar. Zaman oluyor, meydanlara koşup tepelere çıkarak haykırmak; ?Hayır! Peygamber sizin bildiğiniz gibi değildi hiçbir zaman! Kesinlikle hayır!? diye gücüm yettiğince bağırmak istiyordum. Hayatını okudukça inceleştiğim, sözlerini anladıkça derinleştiğim, bana beni öğreten, bana benliğimi eritmeyi öğreten, nefsimi eritip inceleştiren o güzelim peygamberin sünnetini?çöl adeti? diye elinin tersiyle itmeye kalkışan insanlarla bir yüzleşme yaşamam şarttı. Onlar, barış dinine savaş, aydınlık bir medeniyete karanlık, incelikler peygamberine kabalık yakıştıran insanlardı.

Aynı şekilde, yüzünde namaz izi gözüken bir insanın dünyalık işindeki üç kuruşluk bir menfaat için yalan söylemesi, dindarlığıyla tanınan bir insanın israfın bin türlüsüyle yüklü şatafatlı düğünlere yeltenmesi, başörtülü bir hanımın otobüsün ortasında çocuğunu eşek sudan gelircesine dövmesi, dindarane bir görüntü içindeki bir ailenin fertlerinin yol ortasında birbirlerine kaba kelimelerle hitap edip kavgaya girişmesi.. bunlar ve benzerleri, dindar insanların hepsine teşmil edilmesi mümkün olmayan tablolardı elbette. Dahası, çoğuna, hatta birazına teşmil edilmesi bile mümkün olmayan, ancak azın da azının sergilediği tablolardı. Ne var ki, böylesi tabloların?algının seçiciliği?ne kötü niyet bulayanların barış dinini savaş, aydınlık bir medeniyeti karanlık, incelikler peygamberini kabalık ile anmaları için birer malzeme teşkil ettiği de aşikardı.

"Ben zina etmek istiyorum" diyen bir gence, "Aynı şeyin kız kardeşine, kızına, halana ve teyzene yapılmasını ister misin?" diye sormuş, delikanlı "hayır" deyince, "Senin zina etmek istediğin kadın da birinin kızı yahut kız kardeşi, yahut da halası, teyzesi değil midir?" buyurarak onu bu işten vazgeçirmiştir.

3- Yararsız ve boş şeylerle, kendisini ilgilendirmeyen işlerle uğraşmaktan.

O böyle bir peygamberdi işte. Eziyet görmüş bir devenin gözyaşlarını silen bir rahmet peygamberiydi. Kendisine alıştırdığı küçük kuşun ölümü üzerine üzülüp içine ve evine kapanan bir çocuğu taziyeye giden bir incelik peygamberiydi.

Hiçten ortaya çıkan, görünmezden beliren, çatlar çatlamaz her yeri istila eden bir çekirdek...

Öyle ya da böyle, tablo ortadaydı: bir yanda o güzelim dinin güzel peygamberi ve o peygamberi örnek alıp işini ve hayatını güzel eyleyen güzel insanlar, beri yanda o peygamberi güzelce örnek alamayıp kabalık ve yanlışlıklar sergileyen insanlar, karşı tarafta ise o insanların kabalığını güzel insanlara güzellikler öğreten güzel peygamberin tebliğ ettiği güzelim dine sırtını çevirme, hatta bu dine hücum etme gerekçesi kılanlar...

İnsana bilmediği şeyi öğreten, tüm her şeyin ismini öğreterek Adem'in şahsında insanlığı eğiten Yüce Rabbimiz, peygamberleri eğitim ordusunun önderleri olarak göndermiştir. Peygamberler, Yüce Rabbin eğitim ve öğretiminden geçerek, ilahi bilgiyi kuşanmışlar, onun gereklerini önce kendileri yaşamışlar ve bu konuda insanlığa en güzel örnekleri sunmuşlardır.

Kainata dünya doğdu.

Bir çekirdekti insan, yeryüzüne düştü, orada filizlendi.

Birgün geldi, insanlık ağacı da olgunluğa erdi ve en mükemmel meyvesini verdi.

Onun ahlakı kendisine sorulduğunda?O Kur?an?la ahlaklanmıştı? gibi kısa ama Kur?an sayfaları kadar geniş ve derin bir cevap veren Hz. Aişe validemiz, şu ifadeleri de kullanıyordu onun için:

"Onun hayatını ve sözlerini okurken, kişinin islamiyeti, onun insaniyetinin gelişmişliği nisbetinde gelişir, dersini almıştım açıkçası..."

merak buyurma üstad, bizde farkındayız :)