ve ihtiyarkarane ve alimane halk ve inşa

Görmedin mi ki, göklerde ve yerde olanlar ve dizi dizi uçan kuşlar, gerçekten Allah'ı tesbih etmektedir. Her biri, kendi duasını ve tesbihini şüphesiz bilmiştir. Allah, onların işlediklerini bilendir. (NUR/41)

Öyle de,

esasat ve netaiç itibarıyla birbirlerine benzeyişleri ve tevafukları

İşte, bu acz içindeki kudret

ve birtek sikke-i vahdet izhar etmeleri,

Hem fakr-ı mutlak ve kuruluk içinde bir gına-i mutlakın tezahüratı var:

Nasıl ki eşyada, mesela hayvanattaki ehemmiyetli azanın,

ismi-azam hakkında değişik rivayetlerin olması, çok önemli zatların ism-i azam konusunda değişik görüşleri, bir ism-i azam olmakla birlikte, her ismin bir azami mertebesi vardır diye açıklanmış.

öyle parlak bir hakikattır ki, hayvanlar adedince senetler, deliller o hakikati tenvir eder.

33. söz'den

bilbedahe ve bizzarure, bir KADiR-i MUTLAK ve KAVi-i MUTLAK ve GANi-i MUTLAK ve ALiM-i MUTLAK ve HAYY-ı KAYYUM bir Zatın vücub-u vücuduna ve vahdetine karşı her taraftan pencereler açar;

nasıl kati olarak delalet ediyor ki,

mecmuu gayet parlak bir tarzda nihayetsiz KADiR, nihayetsiz HAKiM bir VACİBÜ'l-VÜCUDu gösterir.

çok maharete muhtaç bir hüsn-ü san'atta,

Rabb'imizin ismi Azami hangi müstesna ismi sizce hocalarim?

vefat edenlerin ruhlarını nasıl muhafaza eder, denilir mi?

gayet basit, şekilsiz, san'atsız olması lazım gelirken,

"İsm-i Azam herkes için bir olmaz; belki ayrı ayrı oluyor.

bir nokta gibi en küçük bir çekirdekte derc edip muhafaza eden

hayvanların ve kuşların duyguları ve kuvaları ve cihazları ve azaları ve aletleri, manzum ve mevzun kelimelerdir ve muntazam ve mükemmel sözlerdir. Onlar, bunlarla HALLAK ve REZZAKlarına şükür ve vahdaniyetine şehadet getirdiklerine kat'i delalet eden üç muazzam ve muhit hakikat...:

anasır-ı camidenin zihayat maddelere inkılabı gibi.

muhtelif renk ve koku ve tatlarla

30. lema

Bediüzzaman 33. söz

ve fakr içindeki servet ve gına

Hem, cümud-u mutlak içinde bir hayat-ı mutlakanın tereşşuhatı görünüyor:

İsmi Azam Esmaul Hüsnanın icine gizlenmiş bazı alimler Hayyul Kayyum olabileceğini ifade etmiş.. bu konuda neler düşünüyorsunuz?

Görüyoruz ki, eşya, hususan zihayat olanlar,

çok maddelere muhtaç bir surette halk olunuyorlar.

umum hayvanatın SANİi BİRdir, VAHİDdir, EHADdir.

birer tarife, birer davetname hükmünde olarak

ve san'atperverane ibda

30. lema Esma-i Sitte (6 Esma) ya dairdir, çok istifade edeceksiniz inşallah.

Birincisi: Hiçbir cihetle serseri tesadüfe ve kör kuvvete ve şuursuz tabiata havalesi mümkün olmayan,

"Mektubunda İsm-i Azamı sual ediyorsun. İsm-i Azam gizlidir. Ömürde ecel, Ramazan'da Leyle-i Kadir gibi, esmada İsm-i Azamın istitarı, mühim hikmeti var. Kendi nokta-i nazarımda hakiki İsm-i Azam gizlidir, havassa bildirilir.

hiçten hakimane icad

kıştaki toprağın ve ağaçların vaziyet-i fakiraneleri ve baharda şaşaalı servet ve gınaları gibi.

her neve ayrı ayrı tarife ve davetname olarak verilmiştir.

meyveli ağaçları birer kap yapmak,

Üçüncüsü: Birbirinin misli ve aynı veya az farklı ve birbirine benzeyen mahsur ve mahdud

su katrelerinden açılan pek çok manidar suretlerine

Barla lahikası

zerrelerden yıldızlara kadar herşeyin, harekatında nizamat-ı aleme ve mesalih-i hayata ve metalib-i hikmete muvafık bir tarzda hareket etmeleri ve şuurkarane vaziyetleri gibi.

yeryüzünü bir sofra-i nimet ederek mat'umatın en güzel çeşitleriyle doldurmak,

İsm-i CEVAD ve CEMİL

başta insan olarak bütün hayvanatın

hadsiz bir cud ve sehaveti gösterir.

zaaf-ı mutlak içinde bir kuvvet-i mutlaka tezahüratı var ve acz-i mutlak içinde bir kudret-i mutlakanın asarı görünüyor:

20. Mektup'tan

ziruhlar adedince şahitleri bulunan bir bürhan-ı bahir olarak, Zat-ı HAYY-ı KAYYUMun vücub-u vücuduna ve sıfat-ı seb'asına ve vahdetine şehadet eder.

delalet eder ki,

biz de merak ediyoruz, paylaşın madem.

Ve Gavs-ı Azamın İsm-i Azamı ya Hayydır.

istediğini yapar, istemediğini yapmaz, kast ve irade ile işler.

İmam-ı Ali Radıyallahu Anhın hakkında Ferd, Hayy, Kayyum, Hakem, Adl, Kuddus, altı isimdir.

iki tarifi var, müspet ve menfi

ve hakeza, pek çok zatlar daha başka isimleri İsm-i Azam görmüşlerdir."

her mevsimde birçok defalar tecdid etmek,

Gece ve gündüz, hiç durmaksızın tesbih ederler. (ENBİYA/20)

Biz bunu Süleyman'a kavrattık, her birine hüküm ve ilim verdik. Davud ile birlikte tesbih etsinler diye, dağlara ve kuşlara boyun eğdirdik. Yapanlar biz idik. (ENBİYA/79)

Fakat her ismin de azami bir mertebesi var ki, o mertebe İsm-i Azam hükmüne geçiyor. Evliyaların İsm-i Azamı ayrı ayrı bulması bu sırdandır.

kainattaki mevcudata bakıyoruz ve görüyoruz ki,

abilerimiz ilk kaynaktır, bayanlar ikinci kaynak, ikinci kaynak herzaman ilk kaynağa tabidir =)

İşte, bu def'i ve ani bir surette, bu harika san'at ve güzel heyet,

en büyük bir ağacın ruh programını

anlatırsanız, seviniriz...

çiçeklere, meyvelere bak.

İkincisi: O hadsiz masnularda birbirinden simaca farikalı ve şekilce ziynetli ve miktarca mizanlı ve suretçe intizamlı bir tarzdaki temyizden, tezyinden, tasvirden öyle azametli ve kuvvetli bir hakikat görünür ki, KADİR-İ KÜLLİ ŞEY ve ALİM-İ KÜLLİ ŞEY'den başka hiçbir şey, bu her cihetle binlerle harikaları ve hikmetleri gösteren ihatalı fiile sahip olamaz ve hiçbir imkan ve ihtimali yok.

çok alata muhtaç acib san'atlarla müzeyyen,

16. söz

Allah'ın, onların yüceltilmesine ve isminin zikredilmesine izin verdiği evlerdedir; onların içinde sabah akşam O'nu tesbih ederler. (NUR/36)

Ve İmam-ı Azamın İsm-i Azamı Hakem, Adl, iki isimdir.

Ve İmam-ı Rabbaninin İsm-i Azamı Kayyum,

onların SANİ-İ VAHİDi, FAİL-İ MUHTARdır ve iradelidir;

Hem, bir cehl-i mutlak içinde muhit bir şuurun tezahüratı görünüyor:

Yedi gök, yer ve bunların içindekiler O'nu tesbih eder; O'nu övgü ile tesbih etmeyen hiç bir şey yoktur, ancak siz onların tesbihlerini kavramıyorsunuz. Şüphesiz O, halim olandır, bağışlayandır. (İSRA/44)

ve yirmi cihetle ilim ve hikmet ve iradenin cilvesini gösteren ruhlandırmak ve ihya etmek hakikatidir ki,

Her bir inek, deve, koyun, keçi gibi mübarek hayvanlar "Bismillah" der, rahmet feyzinden bir süt çeşmesi olur.

Bizlere REZZAK namına en latif, en nazif, ab-ı hayat gibi bir gıdayı takdim ediyorlar.

risale-i nur'da ise

herbiri bir SANİ-i HAKiMin vücub-u vücuduna şehadet ve vahdet-i rububiyetine işaret ettikleri gibi,

ay ile güneşi lamba yapmak,

çok zamana muhtaç ihtimamkarane nakışlarla münakkaş,

ve cümud ve cehil içindeki hayat ve şuur,

def'i gibi, ani bir zamanda vücuda gelir.

7. şua

FETTAH ve MUSAVVİR isimlerinin tecellileriyle

Bunların gülümsemeleri ve tatları

Halbuki, def'i ve ani bir surette basit bir maddeden çıkan şeyler

dünya yüzünü bu kadar müzeyyen masnuatla süslendirmek,

ogu- tarihçi kardeşim,

ve güzellikleri ve nakışları

bazı sahabelerin bir çok isim sayması üzerine Peygamber efendimiz Aleyhisselatu vesselam bu saydıklarınız arasında vardır manasında cevaplar vermiş.. yani ism-i azam gizli..

Zat-ı HAKiM-i HAFiZ,

bir SANİ-i KERİMin, bir MÜN'İM-i RAHİMin sofrasında

Rabbim herkese Esma-i Hüsnayı ezberlemeyi nasip etsin inşallah..

o hadsiz hayvanların yüz binler çeşit tarzlarda ve birer mucize-i hikmet mahiyetinde bulunan suretlerini, gayet muntazam ve muvazeneli ve hatasız bir hey'ette açmak ve fethetmek

yumurtalardan ve yumurtacıklardan ve nufte denilen su katrelerinden

ve koku vermeleri

"Mesela, sen, Ona Halık ismiyle yanaşmak istersen, senin Halıkın hususiyetiyle, sonra bütün insanların Halıkı cihetiyle, sonra bütün zihayatların Halıkı ünvanıyla, sonra bütün mevcudatın Halıkı ismiyle münasebettarlık lazım gelir. Yoksa, zıllde kalırsın, yalnız cüz'i bir cilveyi bulursun."

ve zaaf içindeki kuvvet

Fettahiyet ve Musavviriyet-i İlahiyenin mu'cizatlı cemalini gör.

mesela, nebatatın tohumlarında ve köklerindeki ukde-i hayatiyelerinin intibahları zamanında gösterdikleri harika vaziyetleri gibi.

o hayvanatın ayrı ayrı teşahhusları ve simalarındaki başka başka hikmetli taayyün ve temeyyüzleri

Bediüzzaman, dördüncü şua.

benim yazma becerim zayıftır, çok iyi anlatamıyorum, hem risalerin buzamana kadar gelmesine vesile olan abilerimz varken, benm anlatmam, cinayet olabilir.

ve bahar çiçeklerinin habbe ve zerreciklerinden açtırılan çok cazibedar simalarına bak,

Ekaya, ben Adl isminin cilvelerini merak ediyorum