· En büyük desteği olan ABD?yi kaybetmiştir,

1996 yılı Haziran ayında Suudi Arabistan?da Kobar kulelerinin bombalanmasında El Kaide terör örgütünden şüphelenilmektedir. (19 Amerikalı ölmüştür)

El Kaide?nin Türkiye?de gerçekleştirdiği en büyük eylem 2003 yılı Ekim ayında yapılmış ve ülkedeki Hıristiyan ve Yahudi kurumları hedef alınmıştır. İstanbul?da 2 sinagog, İngiltere büyükelçiliği ve İngiliz bankası olan HSBC saldırıya uğramıştır. Toplamda 61 kişinin hayatını kaybettiği ve yüzlerce insanın yaralandığı bu eylemde Afganistan?da eğitim almış saldırganlar rol oynamıştır. El Kaide?nin Türkiye?deki saldırılarında hedefi olan İngiltere?ye yönelik düşmanlığı, Afganistan işgali esnasında İngiltere?nin ABD yanında yer almasından kaynaklandığı 12 Kasım 2001 tarihinde Bin Ladin tarafından verilen mesajda açıkça görülmektedir. Ancak İngiltere?ye İngiltere topraklarında değil de, başka bir ülkenin sınırları içinde saldırı ile uyarıda bulunulmuştur.

El Kaide terör örgütü, şekillenmeye başladığı günden itibaren iki önemli değişim göstermiştir. İlk değişim soğuk savaşın hemen bitiminde, diğeri ise ABD?nin Afganistan?ı işgal etmesi ile olmuştur. El Kaide terör örgütünün temelleri Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği?nin Afganistan?ı işgali ile atılmıştır. Afganistan?dan Sovyetler Birliği?ni çıkartabilmek maksadıyla ABD tarafından mücahitler adı altında kişiler yetiştirilmiş ve silahlandırılmıştır. Bazı kaynaklara göre, CIA bu mücahitlerin silahlandırılması ve eğitimleri için yılda 500 milyon dolar sağlamıştır. Birlikteliğin ilk amacı olan Sovyetleri Afganistan?dan çıkarmak maksadıyla Cezayir, Mısır, Suudi Arabistan gibi ülkelerden insanlar bir araya gelmiştir. Bu dönemde liderlik örgütün fikirsel mimarı olduğu da iddia edilen Abdullah Azzam?dadır. 1988 yılında Sovyet orduları Afganistan?dan çekilmeye başladığında Azzam Arap gönüllülerinden oluşan grubu dağıtmamış ve İslam dünyası için savaşan daha geniş kapsamlı bir amacı gütmeye başlamıştır.

El-Kaide terör örgütünün elebaşısı Usame Bin Ladin 1 Mayıs 11 akşamı Pakistan?ın İslamabad kenti yakınlarında öldürüldü. ABD özel kuvvetleri ve Pakistan Güvenlik güçlerinin ortak harekatıyla ulaşılan bu sonuç ABD?de zafer çığlıklarıyla karşılandı. El-Kaide nedir, Usame Bin Ladin kimdir? Sorusuna cevap verilmeye çalışılmıştır. Zira El-Kaide ve Bin Ladin?i yaratan?Dr. Frankeştayn?, ABD?nin bizzat kendisidir.

Küresel Terör Örgütü El-Kaide ve Elebaşısı Bin Ladin

El Kaide terör örgütü aynı zamanda birçok yerel ve küresel olmayı amaçlayan terör örgütleriyle de iletişim halindedir. Bu terör örgütlerinden biri Hizbullah?tır. El Kaide, iki kademeli eşzamanlı saldırı tekniğini bu terör örgütünden öğrenmiştir. Orta Asya?da ise, El Kaide?nin işbirliği içerisinde olduğu en önemli terör örgütü olarak?Özbekistan İslami Hareketi? adındaki örgüt gösterilmektedir. Bu örgütün Taliban?ın kontrolü altında, Usame Bin Ladin?in ideolojisi temel alınarak kurulduğu iddia edilmektedir. Bunların yanı sıra örgüt, Mısır?da?Al-Jihad?, Cezayir?de?the Armed Islamic Group? ve?Salafist Group for Call and Combat?, Endonezya?da?the Jemaah Islamiyah?, Libya?da?Libyan Islamic Fighting Group?, Pakistan?da ise?Harakat-ul Mujahedin? örgütleriyle de koalisyon kurmuştur.

· Irak ve Suudi Arabistan?daki eylemler (Kasım 2003)

Örgütün kimyasal, biyolojik ve radyolojik silahlara ilgi duyduğu kimi uzmanlarca iddia edilmektedir ve bu silahları elde edebilme ihtimali küresel dünyada büyük korku yaratmaktadır. Afganistan?da çekilen video kayıtlarında El Kaide örgütünün köpekler üzerinde zehirli bir gaz denemesi yapması bu iddiaları doğrulamaktadır. Bu bağlamda örgüt, 1992 yılında?Kitle İmha Silahı Elde Etme Birimi?ni kurmuş o günden bu yana Sovyetler Birliği?nin nükleer silah deposuna ulaşmaya çalışmaktadır.

Afganistan?da gelişme imkanı bulan El Kaide terör örgütünün terör örgütler tarihinde düzenlemiş olduğu en korkunç eylem sadece birkaç saat içinde, hem Amerikan vatandaşı hem de diğer 79 ülkeden 3000?den daha fazla kişinin öldüğü 11 Eylül 2001 tarihindeki New York Dünya Ticaret Merkezine yönelik saldırıdır. Örgütün iyi bir strateji kullandığını gösteren bu saldırıda verilen maddi zarar ise 7 milyar dolar civarındadır. Saldırı merkezi olarak Dünya Ticaret Merkezinin seçilmesi ise semboliktir, çünkü bu bina ekonomik gücü temsil etmektedir.

Bin Ladin Afganistan?a geçmesinden kısa bir süre sonra 26 Ağustos 1996?da Amerikan askeri güçlerinin Suudi Arabistan topraklarını terk etmesine yönelik bir uyarı fetvasında bulunmuştur. Usame Bin Ladin?in bu uyarısı, sadece Amerikan yönetimine değil, aynı zamanda Hıristiyan ve Yahudi ülkeleriyle işbirliği içinde olan ve Bin Ladin?e göre Allah yolunda çıktığı iddia edilen Müslüman ülke yönetimlerine de yöneliktir. Bin Laden, Suudi Arabistan?daki ABD çıkarlarına saldırı düzenlenmesini istediği gibi, 1998 yılında ^Dünya İslam Cephesi?nin kuruluşunu ilan eden bir de fetva yayınlamıştır. Fetvanın hedefinde ise, tüm dünyada ABD ve müttefiklerine saldırı vardır. Bu fetva özellikle de sivilleri hedef almıştır. Nitekim fetva sonrasında Kenya ve Tanzanya?daki ABD büyükelçilikleri saldırıya uğrayan ilk teşekküllerdir.

Not: El-kaide ile ilgili yukarıdaki yazının dip notlu ve kaynakçalı orijinali için bkz: Celalettin Yavuz, Muhittin Şahin, Terör ve Terörizmle Mücadele: PKK Özeli ve Çözüm Arayışları, Berikan Yayınevi, Ankara, 2011 s 99-103

ABD?nin Irak?ı işgali El Kaide?nin dikkatini bu bölgeye çekmiştir, çünkü bu bölgedeki otorite boşluğu terör örgütleri için hayati yaşam alanı sağlamıştır. Bu bölgeden diğer ülkelere bilgi ve militan transferi yapma fırsatını El Kaide örgütü elinden kaçırmamış ve Irak işgali esnasında, 9 Kasım 2005?te Ürdün?de 3 ünlü otele aynı anda bombalı saldırı düzenlenmiştir. Bu saldırılarda 115 kişi yaralanmış, 60 kişi ölmüştür.

El Kaide örgütü Eylül 1996 yılından 2001 yılına kadar, Afganistan?daki Taliban rejimini şiddetle desteklemiş ve karşılıklı birbirlerini korumaya yönelmişlerdir. Bu sayede örgüt Afganistan?da gelişme fırsatı bulmuş, 50 civarında üs kurmuş ve yaklaşık 30.000 militan burada eğitim almıştır. Bu militanların yaklaşık 5.000?i Suudi Arabistan?dan, 3.000?i Yemen?den, 2.800?i Cezayir?den, 2.000?i Mısır?dan gelmişlerdi. Ayrıca önemli sayıda Tunuslu, Iraklı, Libyalı ve Ürdünlü de el-Kaide?ye katılmışlardı.

El Kaide terör örgütünün eylemlerinin en dikkat çekici özelliği, eylemlerini gerçekleştirecekleri mekan olarak kalabalık bölgeleri seçmesi ve aynı anda birden fazla yerde eylem gerçekleştirmeleridir. Bu sayede daha fazla dikkat çekebilmek amaçlanmaktadır.

02 Mayıs 2011 Terör Enstitüsü

Bin Ladin Öldürüldü: ABD?nin Başarısı mı?

· Militanlar ülkelerinde var olan rejim için tehdit unsuru olarak algılanmışlardır. Çünkü cihad arayışı ile yola çıkmış olan bu kişiler ülke rejimleri aleyhine propaganda oluşturabilirlerdi.

· 1993 yılında New York?ta Dünya Ticaret Merkezini bombalama girişimi yapılmıştır.

El-Kaide?nin Afganistan-Pakistan?daki fiili terör elemanlarına ilaveten tüm dünyada?uyku halinde? ve terör için işaret bekleyen elemanları vardır. Bu elemanlara en kolay internet vasıtasıyla ulaşılmaktadır. Türkiye?nin, bu tehditten zarar görmemesi için uluslar arası terörizmle mücadele eden ülkelerle, istihbarat ve güvenlik güçleriyle sürekli koordinasyon içerisinde olması gereklidir. Zira seçim atmosferi içerisindeki Türkiye?de sonuçları büyük acılara sebebiyet verebilecek terör faaliyetlerini işlemek daha kolay olabilir.

11 Eylül saldırısı sonrasında El Kaide?nin izlerini takip ederek ABD, Afganistan?a girmiştir. ABD?nin Afganistan işgali terör örgütünü zor durumda bırakmıştır, tüm komutanlar, militanlar değişik ülkelere gönderilmiş ya da esir düşmüştür, üsler dağıtılmıştır. Örgütü destekleyen Taliban rejiminin yok edilmesi El Kaide örgütünün ikinci önemli değişimi yaşamasına neden olmuş ve yeni bir yapılanmaya gitmek zorunda kalmıştır.

Sonuç

Doç. Dr. Celalettin Yavuz

Bazı terör örgütleri ülke bazında ortaya çıkıp gelişip eylemlerini gerçekleştirirken, bazı terör örgütleri de ülke sınırlarının ötesine çıkarak hiçbir ülkeye bağlanmadan küresel amaçlar güdebilmektedir. Bu tür terör örgütleri içerisinde dünya kamuoyu tarafından en iyi tanınanlardan biri 1980?li yıllarda Usame bin Laden liderliğinde Afganistan?da Sovyet işgaline karşı savaşanlara yardım için kurulan bir organizasyondur. Ancak?savaşanlara yardım? akacının ötesinde ve Mısır?daki terör örgütleri dahil pek çok gruplarla bağlantısı da bulunan bir örgüttü. Bin Ladin?in yardımcılarından Ayman Zevahiri, Mısır?daki İslami Cihad içerisinde de önemli bir kimlikti. Hatta Enver Sedat?a düzenlenen suikast sonucunda yargılanarak hapis cezasına çarptırılmıştı.

El Kaide?yi Dünya Kamuoyuna Tanıtan Terör Faaliyetleri

1990?larda Afganistan?da eğitim görmeye giden Taliban militanları, diğer terör örgütlerinin elemanlarına oranla çok daha eğitimliydiler. Mensubu bulundukları ülkelerdeki eğitim düzeyi genellikle düşük (lise ve dengi okullar yüzde 15 civarında) iken, el-Kaide gönüllüleri genellikle?aile çocuğu? olup, orta ve üst gelir grubuna ait ailelerin çocuklarıydılar. Çoğu üniversite öğrenimi görmüş, doğa bilimleri, mühendislik dallarında okumuşlar, işin ilginç yanı çok azı dini okullardan mezun olmuşlardı. El-Kaide?nin, işgal altındaki Filistin?den gelen?canlı bomba?larının bile yüzde 57?si en azından lise öğrenimi görmüştü.

· 2000 yılı Ekim ayında Yemen?de Aden limanında bulunan Amerikan gemisine saldırılmıştır. (17 denizci öldü)

El Kaide terör örgütünün bu denli kolay yayılabilmesinin nedenleri olarak?bölgenin gerçek yaşam koşulları, İslam dünyasındaki baskıcı ve otoriter rejimlerin varlığı, zengin doğal kaynakların halkın yaşamına yansımaması, yoksulluk, yolsuzluk, ABD ve batılı devletlerin emperyalist uygulamaları, İsrail?in Gazze, Batı Şeria ve Lübnan?da uyguladığı devlet terörü? gibi sorunlar öne sürülmektedir. Bu nedenler doğrultusunda örgütün hem emperyalist Hıristiyan ve Yahudi dünyasına hem de Müslüman olmayan ülkelerle işbirliği yapan Müslüman ülkelere yönelik eylem düzenlediği iddia edilmektedir.

Bin Ladin?su testisi? gibi su yolunda kırıldı. Ancak ABD?nin dünyadaki tüm diplomatik temsilciliklerde yürürlüğe koyduğu alarm tedbirleri uzun süre devam edebilecektir. ABD?ye ilaveten tüm NATO ülkeleri, G-8, G-20 ve Körfez İşbirliği ülkeleri sırasıyla El-Kaide tehdidinin işaret ettiği ülkeler olacaktır. Bu bağlamda Türkiye de El-Kaide tehdidi altında bulunan potansiyel ülkelerden biridir.

· 1995 yılı Haziranında Etiyopya?daki Mısırlı militanlara yardım edilmiştir.

· Türkiye, İspanya, İran ve Irak?taki eylemler (2003)

· 1995 Kasım ayında Suudi Arabistan?ın Riyad şehrinde ABD?ye ait askeri tesis bombalanmıştır. (5 Amerikalı ölmüştür)

· Kenya ve Tanzanya?da ABD büyükelçilikleri bombalanmıştır. (300 kişi öldü)

TÜRKSAM Başkan Yardımcısı

11 Eylül saldırısı sonrasında yapılan eylemler ise, 5 grupta toplanabilmektedir. Bunlar şöyledir:

· Yemen, Endonezya ve Ortadoğu?daki eylemleri (Ekim, Kasım 2002)

El Kaidenin birçok ülke sınırları içerisinde oluşturulmuş olan yerel silahlı İslami gruplarının bir araya getirildiği bir şemsiye görevi üstlenmesi gücünü arttırmakta ve tüm Hıristiyan, Yahudi dünyası ile bu ülkelerle işbirliği içerisinde olan Müslüman ülkelere yönelik tehdit oluşturan bu terör örgütü ile mücadele küresel bir mücadeleyi mecbur kılmaktadır.

El Kaide terör örgütünün 11 Eylül öncesi yaptığı eylemlerden bazıları şöyledir:

Afganistan?dan Sovyetlerin çıkarılmasıyla Bin Ladin de ülkesi Suudi Arabistan?a giderek aile şirketinin başına geçmiştir. Suudi yönetiminden Afganistan?daki başarısı için defalarca övgü almıştır. Ancak 2 Ağustos 1990?da Irak?ın Kuveyt?i işgali sonrasında Bin Ladin Suudi Devleti?ne ABD ile işbirliği yapmaması yönündeki uyarısı her şeyi değiştirmiş, sözlerinin dikkate alınmaması ve Suudi yönetiminin eleştirileri sonucu bu ülkede fazla kalamamış 1991 yılında Sudan?a yerleşmiştir. Usame Bin Ladin için Suudi Arabistan toprakları İslam dünyası açısından büyük önemliliğe sahiptir ve bu topraklarda Hıristiyanların bulunması onu rahatsız etmiştir. ABD?nin ve Suudi Arabistan yönetiminin yoğun baskısı sonucu Bin Ladin Sudan?dan da ayrılmak zorunda kalmış ve Afganistan?a geçmiştir. Usame Bin Ladin?in Afganistan?a geçmesinin nedeninin buradaki sert iklimin, geniş ve dağlık alanların ona bir tür güvenlik hissi verdiği Amerikalı bir gazeteci ile yaptığı görüşmeden anlaşılmaktadır. Bu bölgedeki sükuneti çocukluğundaki çöl sükunetine benzetmesi bu bölgeyi sevmesine neden olmuştur.

El Kaide terör örgütü nihai hedefine ulaşmada küreselleşmeyi amaç edinmiş, bu amacı taşıyan çeşitli ülkelerde faaliyet gösteren İslam gruplarını etkisi altına almaya çalışmış olan ve Amerika Birleşik Devletleri kaynaklarına göre 60 civarında ülkede faaliyet gösteren bir terör örgütüdür.

· 1992 yılı içerisinde Yemen?de 100 Amerikan askeri personelinin konakladığı otel bombalanmıştır. Bu saldırıda kimse ölmemiştir.

CIA?e göre, 11 Eylül saldırısı sonrasında El Kaide?nin elebaşlarının yaklaşık üçte ikisi yakalanmıştır, banka hesapları dondurulmuştur. Ancak yapılan eylemlere bakıldığında eylemlerin sayısında herhangi bir azalma görülmemektedir. Bu durum örgütün yerel yapılarının oldukça etkili olduğunu ve merkezden bağımsız karar alabildiklerini ortaya koymaktadır. Örgüt, tüm dünyaya yayılmış olan militanlarına teknolojik gelişmeler ile rahatlıkla ulaşabilmektedir. Örgüt lideri Usame Bin Ladin, konuşmalarını ya da verdiği fetvaları dünya kamuoyuna cd?lerle, uydu yayınları ile ulaştırmaktadır. Örgütün, ayrıca, ?Al-Battar Training Camp? isimli internet üzerinden yayınlanan bir dergisi de bulunmaktadır. Bu yayında örgüt militanı olabilmek için, isteklilerin bir ülkeden diğer bir ülkeye gitmelerine gerek kalmadan gerekli olan eğitimi sadece evlerinde oturarak bu yayın yardımıyla almalarının mümkün olduğu söylenenler arasındadır.

· Sovyetler Birliğine karşı oluşturulmuş olan bu grup Afganistan?daki görevini tamamlamış ve amaçsız kalmıştır,

El Kaide terör örgütünün kuruluş amacı, eylemleri ve yapılanması küresel olması nedeniyle küresel dünyada gerçekleşen olayların etkisiyle şekil değiştirmiş, karargah sürekli yer değiştirmek zorunda kalmıştır.

· Irak ve Malezya?daki eylemler (Ağustos 2003)

1989 yılında Azzam öldürülmüş ve liderliğe 1982 yılında örgüte katılmış olan ve örgüte katıldıktan sonra Azzam ile birlikte Arap ülkelerinde, Avrupa?da ve ABD?de hem para hem de militan kaynağı için çaba göstermiş olan Usame Bin Ladin geçmiştir. Usame Bin Ladin ilk olarak fikir babalığını Azzam?ın yapmış olduğu Afganistan?daki cihadı küresel bir cihada çevirerek El Kaide örgütünü kurmuş ve El Kaide terör örgütü ilk önemli değişimini göstermiştir. Bu değişimin temel nedenleri şu şekildedir:

11 Eylül 2011 ve El-Kaide?nin?İpinin Çekilmesi?

· Suudi Arabistan ve Fas?taki eylemler (2002)

Hakkında - Arşivi

Terör Enstitüsü