ne günlere kaldık...

18 Eylül'de ise Anadolu'da hiçbir yabancı askeri güç kalmamıştı. Yeni Türk Devleti'nin bu başarıları karşısında İngiltere de dahil olmak üzere İtilaf Devletleri ile 11 Ekim 1922'de Mudanya Mütarekesi imzalandı. Doğu Trakya kurtuldu. İtilaf Devletleri, 27 Ekim'de Lozan'da barış görüşmelerinin yapılmasını kararlaştırdılar. Uzun süren görüşmeler sonunda 24 Temmuz 1923'de imzalanan Lozan Barış Andlaşması 24 Ağustos 1923'de TBMM'de onaylandı. Yeni Türk Devleti, askeri, siyasi ve ekonomik özgürlüğüne kavuştu.

Cuma namazının ardından solgun ipeklerine yıpranmış satırlarla dualar yazılı eski sancaklar altında?tehliller, tekbirler? getirilerek ihtiyar şeyhleri, fakir hacıları, hocaları ile Meclis binasına doğru yürüyen bu insan kitlesi, Anadolu?da yeni bir düşünceyi karşılamaya hazırlanıyordu. Bu da?kendi gücünün üstünde hiçbir güç tanımayan ve ülkesini tam bağımsızlığa kavuşturmayı amaçlayan ihtilalci, inkılapçı Büyük Millet Meclisi?nin ülke kaderine el koyması düşüncesi ve onun hayat geçirilmesi olmuştur!?

23 Nisan 1920 Cuma sabahı erken saatlerde, Ankara'da bulunan herkes Meclis Binası çevresinde toplandı. Halk, kendi kaderine sahip çıkmanın coşkusu içindeydi. Hacı Bayram Camii'nde kılınan öğle namazından sonra, Meclis binası girişinde

İstiklal Harbi?ni başından sonuna kadar azim ve sarsılmaz kararlılıkla götüren bu yüce Meclis, Yunan kuvvetleri Ankara önlerine dayandığında Meclis Kayseri ya da Sivas gibi iç bölgelere taşınmak istenince, gerektiğinde silahla da savaşabileceklerini, bu sebeple?Düşmandan kaçmayacaklarını!? da söyledi. İşte aslında bu milletin gerçek ruhu ve gerçek gücü, akıl-kararlılık-çalışkanlık ve cesaretle bezenen 23 Nisan Meclis?inde toplanmıştı. Bu ruhu cephedeki ve cepheye mermi taşıyanlara da aşıladılar.

23 Nisan Cuma sabahı erken saatlerden itibaren Ankara?da evlerinden ayrılan erkek, kadın, çocuk, genç, yaşlı, kalpaklı, sarıklı ve yöresel giysili tüm halkın oluşturduğu insan kitlesi tören alanını doldurmaya başladı. Toplantıya katılanlar Meclis ile Hacı Bayram Camii arasına sıkışmaya çalışmış, adeta kımıldayacak yer kalmamıştı. Boş arsalar, binaların çatıları insanlarla dolmuş, Hacı Bayram Camii?nde namaz kılanlara yer kalmayınca mermer avluya taşılmış, hatta kabirler üzerinde, sokaklarda bile secdeye durmuşlardı. Bu tabloyu dönemin gazetecilerinden Yunus Nadi; ?Bu şerait içinde usulü dairesinde yapılan bir ibadet olmaktan çok, milletin kendi yazgısını kendisinin çizeceği bir dayanışma günü olmuştur!? diye özetlemektedir.

d. Gayrı Müslimler seçilmeyecektir.

Her ne kadar meşru?Osmanlı Devleti? topraklarında, ?gayrı meşru?, ya da?milletin meşru Meclis?i? olarak toplanan Meclis, sadece Türk İstiklal Harbi?ni yürüten bir Meclis değil, aynı zamanda yeni kurulmakta olan Türkiye?nin de bir bakıma ilk ve?kurucu? Meclis?i gibiydi. Seçimler bugünkü uygulamalarda görüldüğü gibi sağlıklı ve mekanik bin şekilde işleyen sistem gibi yürümüyordu. İstanbul Hükümeti ve işgal devletlerinin baskılarıyla illerdeki yöneticiler seçim aleyhinde çalışıyorlardı. Dersim, Malatya, Elazığ, Konya, Diyarbakır ve Trabzon?da bile, Ankara Meclisi?nin önlenmesi yönünde çalışan yöneticiler mevcuttu.

e. Her vilayetten beş üye seçilecektir.

İhsan Güneş, age, ss. 68-69.

film kopmuş erken...

1 Nisan 1336 Ankara Vali Vekili, Defterdar, Kadı, Mektubici Vekili, Maarif müdürü, Ser Mühendis, Ziraat müdürü, Müftü, Metropolit Vekili, Heyeti Teftişiye ve Belediye Reisi ile ayrıca 10 azanın imzalandığı bir tutanakla, bu sonuçlar kayda alınmıştır. Ayrıntılar için bkz: İhsan Ezherli, Türkiye Büyük Millet Meclisi (1920-1922) ve Osmanlı Meclisi Mebusanı (1877-1920), TBMM kültür, Sanat ve Yayın kurulu Yayınları, TBMM Basımevi, Ankara, 1992, s. 30.

23 Nisan Egemenlik ve Çocuk Bayramı?nın 90. Yılı tüm yurtta ve Türkiye?nin yurtdışı temsilciliklerinde bu yıl da coşkuyla idrak edilmektedir. Bu yazıda; 90 yıl önce açılan Türkiye büyük Millet Meclisi ?nin ilk üyelerinin kimlerden ve nasıl teşkil edildikleri, Meclis?in hangi koşullarda açıldığı, Meclis üyelerinin fedakarlık, çalışkanlık ve özverileri hakkında bilgiler bir kez daha hatırlatılmaya çalışılmaktadır.

Komutanların bilgisi dahilinde Mustafa kemal Paşa, 19 yeni bir Mart?ta genelge yayınladı. Bu genelgede özetle; ?Olağanüstü yetkiler taşıyan bir Meclisin Ankara?da toplanacağı, Meclis?e katılacak üyelerin nasıl seçilecekleri, seçimlerin en geç 15 gün içerisinde yapılması gerektiği? kesin ve kararlı ifadelerle yer almaktaydı. Keza İngilizlerin işgalinin ardından dağılan Meclis-i Mebusan?ın üyelerinden de kurtulanların Ankara?daki bu yeni Meclis?e katılabilecekleri bildirilmekteydi. Genelgenin ardından da mebus seçimleri başlamış, Meclis-i Mebusan?ın dağılmasından sonra açıkta kalan milletvekillerinin bir kısmı da Ankara?ya intikale başlamışlardı.

20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Andlaşması ile Fransızlar savaştan çekildi.

23 Nisan 2010

Bir kez daha bayramları bayram tadıyla yaşamanın huzurunu yaşıyoruz.

durum perişan...

f. Üye seçiminde vilayet yönetimi, belediyeler ve Müdafaa-i Hukuk grupları görevlidir.

Ali İhsan Güneş, age, ss. 62-63.

a. Meclis Ankara?da toplanacaktır.

11 Bakandan oluşan "Meclis Hükümeti", 5 Mayıs'da TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa'nın başkanlığında ilk toplantısını yaptı. TBMM'nin açılışı ile birlikte, milli egemenliğe dayalı yeni Türk Devleti doğmuş oluyordu. Birinci TBMM'nin iki temel hedefi, kesin zaferi kazanmak ve yeni devletin otoritesini güçlendirmek, kalıcılığını gerçekleştirmekti. Öncelikle, ülke topraklarının yabancı işgalinden kurtarılması gerekiyordu

Meclis ertesi gün ilk toplantısında Mustafa Kemal?i başkan seçti. TBMM?nin açılışıyla birlikte, milli egemenliğe dayalı yeni Türk Devleti de doğmuş oluyordu. Meclis?in üyeleri içinde 102 serbest meslek sahibi, 133 devlet memuru, 52 asker, 32 din adamı, 30 seçimle gelen muhtelif kişiler, 7 aşiret reisi, 4 teknik uzman, 16 sağlıkçı ve 2 tekel görevlisi vardı. Siyasi partiler olmamakla birlikte, zaman zaman üç guruba ayrıldılar. Bunlardan Osmanlıcılık yanlılarına?Fesliler?, İslamcı düşüncedekilere?Sarıklılar?, inkılapçı düşüncedekilere de?Kalpaklılar? deniliyordu. Sayısı 300-347 arasında değişen vekillerin 288?i yüksek okul, 94?ü orta öğretim, 21 meslek eğitimi almıştı. 162?si Türkçe dışında ikinci bir dil biliyordu.

"Burada Bulunan Saygıdeğer İnsanlar,

Saat 13.45?te Ankara?ya gelebilen vekiller Meclis salonunda toplandılar. Bunlar ülkenin en seçkin siyaset ve bilim adamları değillerdi. Çoğunun sıradan insanlar olduğu kıyafetlerinden anlaşılabiliyordu. Fesler, sarıklar, kalpaklar, külahlar birbirine karışmıştı. Bunların çoğunda gravat da yoktu. Ama hepsinin ortak özellikleri?yurtsever?likti.

23 nisan kutlu olsun. Sevinin küçükler öğününün büyükler.

ulusal egemenlik ve çocuk bayramımız tüm ulusumuza kutlu olsun EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR DEMİŞTİ ATATÜRK ama egeenlik milletin elinden alınalı çoookkkkkkkk uzun aman oldu

Bu durumu öğrenen Anadolu?daki Mustafa Kemal Paşa, önce 17 Mart?ta ordu komutanlarına gönderdiği bir genelge ile İstanbul?daki durumu özetlemiş ve Ankara?da yeni bir meclis toplanmasını istediğini ifadeyle, seçilecek delegelerde aranacak özellikleri şöyle sıralamıştı:

g. Meclis üyeliğine her parti, zümre ve cemiyet aday gösterebileceği gibi, isteyenler de ferden başvurabileceklerdir.

Doç. Dr. Celalettin Yavuz

2 Mayıs 1920'de Bakanlar Kurulunun seçilmesi hakkındaki yasa çıkarıldı.

İstanbul'un geçici kaydiyle yabancı kuvvetler tarafından işgal olunduğu ve bütün temelleri ile halifelik makamının ve hükümet merkezinin bağımsızlığının yok edildiği hepimizce bilinmektedir. Bu duruma baş eğmek, milletimizin, teklif olunan yabancı köleliğini kabul etmesi demektir. Ancak tam bağımsızlık ile yaşamak için kesin olarak kararlı bulunan ve ezelden beri hür ve başına buyruk yaşamış olan milletimiz, kölelik durumunu son derece ve kesinlikle reddetmiş ve hemen vekillerini toplamaya başlıyarak Yüksek Meclisimizi meydana getirmiştir. Bu Yüksek Meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla ve Allah'ın yardımıyla milletimizin iç ve dış tam bağımsızlık içinde alın yazısının sorumluluğunu doğrudan doğruya yüklenip, kendi kendisini yönetmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek, Büyük Millet Meclisi'ni açıyorum."

O dönemde Ankara?da Meclis?in toplanabileceği elverişli bir bina olmayınca, II. Meşrutiyet döneminde İttihat ve Terakki Cemiyeti kulübü olarak inşa edilen binada karar kılındı. Eksik kısımlar ve eşyalar halkın fedakarlığıyla tamamlandı. 22 Nisan?da açılabilecek iken, Mustafa Kemal Paşa?nın genelgesi ile Meclis?in 23 Nisan Cuma günü açılacağı bildirildi. Maksat, %99?u Müslüman bu milletin İstiklal Harbi?nin itici gücü bu yüce Meclis?i, hayırlı bir?Cuma? günü açmaktı?

Hemen her koşulda millete koşmayı, millete dayanarak bir istiklal mücadelesi vermeyi düşünen Mustafa Kemal Paşa, aslında bu milli mücadelenin manifestosunu 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi ile belirtmişti. Daha sonra Doğu Anadolu ve Karadeniz vilayetlerinin temsilcileri ile önce Erzurum Kongresi?ni, ardından da Sivas Kongresi?ni gerçekleştirmiş, yurdun ve milletin düşman işgalinden kurtarılması için gereken çalışmaları başlatmıştı. Hatta Ekim 1919 içerisinde Damat Ferit Paşa sadrazamlıktan düştükten sonra yeni hükümetle ilişkiye girilmiş, Bahriye Nazırı Salih paşa ile Amasya?da bir görüşme gerçekleştirilmişti.

1920 yılı başlarında İstanbul?da Meclis-i Mebusan ?ın uzun bir aradan yeniden toplanacağı duyulunca da, güvendiği milletvekillerine yurdun kurtuluşu ile ilgili ortak istekleri bildirmişti. Osmanlı Meclis?i toplanmış, ancak Anadolu?nun sesini bu meclisin üyelerine kabul ettirebilmek mümkün olamamıştı. Sadece tek önemli konuda, yani?Misak-ı Milli? konusunda istekler yerine getirilmişti.

Bu açış konuşmasında, milli egemenliğe dayalı yeni Türk parlamentosunun adı da "Büyük Millet Meclisi" olarak konulmuştu. Bu ad herkesçe benimsedi. Daha sonra Atatürk'ün tüm konuşmalarında yer aldığı şekliyle ve ilk kez 8 Şubat 1921 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesinde de yazılı olarak, "Türkiye Büyük Millet Meclisi" adı kalıcılık kazandı

?Saygıdeğer İnsanlar! İstanbul?un geçici kaydıyla yabancı kuvvetler tarafından işgal olunduğu ve bütün temelleri ile halifelik makamının ve hükümet merkezinin bağımsızlığının yok edildiği bilinmektedir. Bu duruma baş eğmek, milletimizin teklif olunan yabancı köleliliğini kabul etmesi demektir. Ancak tam bağımsızlık ile yaşamak için kesin olarak kararlı bulunan ve ezelden beri hür ve başına buyruk yaşamış olan milletimiz, kölelik durumunu son derece ve kesinlikle reddetmiş ve hemen vekillerini toplamaya başlayarak Yüksek Meclisimizi meydana getirmiştir. Bu Yüksek Meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla ve Allah?ın yardımıyla milletimizin iç ve dış tam bağımsızlık içinde alın yazısının sorumluluğunu doğrudan doğruya yüklenip, kendi kendisini yönetmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek, Büyük Millet Meclisi?ni açıyorum!?

c. Meclis üyelerinin seçiminde vilayetler esas alınacaktır.

Meclis, En yaşlı üye Sinop Vekili Şerif Bey?in kürsüdeki şu konuşmasıyla açıldı:

türkiye 23 nisanları bayram yapıp çocuklara sevdirelim derken...

Parlamento geleneklerine göre, en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey (1845), Başkanlık kürsüsüne çıktı ve aşağıdaki konuşmayı yaparak Meclis'in ilk toplantısını açtı.

3 Aralık 1920'de Ermenistan Cumhuriyeti ile imzalanan Gümrü Barış Andlaşması, TBMM'nin yaptığı ilk uluslararası andlaşmaydı. Böylece Doğu cephesi kapandı.

23 Nisan 1920?de gene aynı günde Ankara?da açılan İstiklal Harbi?nin büyük destekçisi ve Türk tarihinin en muhteşem Millet Meclisi?nin kuruluşunun 90. yılını idrak edeceğiz.

TÜRKSAM Başkan Yardımcısı

16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Andlaşması ile Rusya, yeni Türk Devletini ve Misak-ı Milli ilkelerini tanıdı. 6-11 Ocak 1921'de Birinci İnönü, 23-31 Mart 1921'de İkinci İnönü ve 13 Eylül 1921'de Sakarya Zaferleri sonucunda,

çocuklara soruyoruz 23 nisan nedir, önemi...

Aynı yılın sonunda İtalyanlar da TBMM hükümetiyle işbirliğine giriştiler.

Derken 16 Mart 1920?de İngiliz birlikleri İstanbul?u fiilen işgal ettiler. Meclis-i Mebusan?ı basan İngiliz askerleri, yakaladıkları vekilleri Malta?ya sürgüne gönderildiler.

neslihann o kadar güzell anlatmışsınn paylaşmışsın ki okuyunca sanki yaşıyorumm o an ;) .

Mustafa Kemal Paşa, Ankara?dan vekil seçildi. Ankara bölgesinden Mustafa Kemal Paşa 140, Ali Fuat Paşa 132, Kınacızade Şakir Efendi 122, Beynamlı Hacı Mustafa Efendi 80 ve Şeyhzade Şemsettin Efendi 79 oyla çoğunluğun rızasıyla Ankara vekili seçilmişlerdi.

9 Eylül'de İzmir kurtarıldı.

İhsan Güneş, Birinci TBMM?nin Düşünce Yapısı (1920-1923), T. İş Bankası Kültür Yayınları, 1997, ss. 56-57.

TBMM, 24 Nisan 1920 günü yaptığı ikinci toplantısında Mustafa Kemal Paşa'yı , başkanlığa seçti. Mustafa Kemal Paşa, kendi öncülüğünde kurulan TBMM'nin başkanlığını Cumhurbaşkanı seçildiği gün olan 29 Ekim 1923 tarihine kadar sürdürdü. TBMM, açılışından iki gün sonra, sadece yasama değil, yürütme gücüne de sahip olacak hukuki ve siyasi yapısını düzenleme çalışmalarına başladı.

Bu düzenlemeler, TBMM'nin tam bir güçler birliği ilkesini benimsediğini göstermişti.

çocuuk sorunda burada başlıyor bilinçsiz ve geçmişşinden bibaher nesil yetişiyor tabii ki bu bayramın çocuklara armagan edilmesi çok anlamlı olabilir ama bu günün önemi sadece bununla sınırlı kalmamalı hoş bazı arkadaşlar siyasi forumda nerede ise kurtuluş savaşını inkar edip emperyalizme karşı verilmiş milli mücadele için bile bizi suçlayacaklarya neyse!!!!!!

Meclis çatısı altında ne konuşulduysa tutanaklara geçirilip bastırıldı ve halkın bilgisine sunuldu. Kalacak yeri ve geliri olmadığı için istasyonlarda, çayırlıklarda bile yatan, sabahlayan bazı mebuslar sıtmaya yakalandı. Cefakar, çalışkan, milliyetçi, korkusuz, kahraman ve son derece kararlı bu Meclis, bu üstün meziyetleri sebebiyle de hemen her hatada herkesten hesap soruyordu. Bu hesabı yeri gelmiş, İstiklal Harbi?nin ta başından itibaren en önemli lideri ve beyin gücü Mustafa Kemal?den dahi, mağlubiyet karşısında sormaktan geri kalmamışlardı. Çünkü onlarda?biat? kültürü yoktu. Varsa bile bu biat sadece?Vatan?, ya da?Yurttaşlar? içindi.

İhsan Güneş, age, ss. 69-70.

şakşakçılık yapmak yerine bilinçli gençlik yetiştirmek lazım...

Bayramımız bayram olsun...

Bu yüce Meclis?in muhterem üyelerini bir kez daha rahmet ve saygıyla anarken, yeni meclislerde yer alan torunlarının da arada bir dedeleri gibi hareket etmeleri dileğiyle?

dikkat ettimde okulda 23 nisan etkinliklerinde en önemli konu sınıf süslemeleriydi...

b. Meclis üyeleri medeni cesaretleri, fikri kabiliyetleri, dini ve milli duyguları yüksek olmakla birlikte, 25 yaşından genç ve ayrıca fena şöhret sahibi de olmayacaktır.

1922 yılında, Yunanistan ve İngiltere dışında, TBMM, tüm ülkelerle iyi ilişkiler içindeydi, TBMM Orduları, 26 Ağustos 1922'de Büyük Zaferi kazandılar.

gözleri yaşartan muhteşem bir tören yapıldı. Saat 13.45'de, Ankara'ya gelebilen 115 milletvekili Meclis salonunda toplandı.

Kutlu ve de mutlu olsun...

23 Nisan?ı ve İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi?ni 90. Yılında Anlamak!

Hakkında - Arşivi

Seçilmesi arzu edilen adayların bir kısmı Mustafa Kemal?e duyduğu kuşkular dağılmadığı için seçime gitmiyordu. Bazıları Ankara oluşumunun henüz ne anlam taşıdığını ve kararlılığının derecesini bilemiyordu. Hatta bazı komutanlar bile Mustafa Kemal yerine İstanbul?la bağlantı kuruyor, hükümetin direktiflerini tercih ediyorlardı. Bunun üzerine Mustafa Kemal, bu askerlerin bir kısmını Meclis üyesi yaparak, onları da ülkenin geleceği konusunda karar ortağı haline getirdi. Konya?daki 12. Kolordu Komutanı Fahrettin Bey de bunlardan biri olup, bilahare Mersin?den mebus seçtirilmişti. Keza başlangıçta seçimler aleyhinde gözüken Trabzon valisi bile ilin mebusu seçilmişti.

Terör Enstitüsü