Basma, sahilleri hep insan eti

Sürü halinde gezerken sayısız teyyare.

Enver Bey?in düşman kırmak meramı

Aczini eyledi idrak nihayet düşmen

Ey, bu topraklar için toprağa düşmüş asker!

Şu küçük yerde yatan bir tarih.

Şu Boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyada eşi?

Hürriyet zevkini tattığı yerdir...

Ah o yirminci asır yok mu, o mahluk-i asil,

Eli, atı için, alamı silip,

1889'da girdiği Mülkiye Baytar Mektebi'ni 1893'te birincilikle bitirdi. Ziraat Nezareti emrinde geçen yirmi yıllık memuriyeti sırasında veteriner olarak dolaştığı Rumeli, Anadolu ve Arabistan'da köylülerle yakın ilişkiler kurma olanağı buldu. İlk şiirlerini Resimli Gazete'de yayımladı. 1906'da Halkalı Ziraat Mektebi ve 1907'de Çiftçilik Makinist Mektebi'nde hocalık etti. 1908'de Darülfünun Edebiyat-ı Umumiye müderrisliğine tayin edildi. İlk şiirlerinin yayımlanmasını izleyen on yıl boyunca hiçbir şey yayımlamadı.

Demirin satvet-i mel?unesine

Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövemem.

Var mıdır dünyada nerde o asker

Çanakkale?yi hiç verir mi Türkler

Asker evladlarımın pişgeh-i azminde

Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer.

Müjde İran ile Turana ve Çin ü Hinde

Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor tevhidi...

Canlı enkazı olan evladı

Yeni doğmuş bir hilal Kanlısırt?adoğru kaydı.

MEHMET AKİF ERSOY

Şüheda gövdesi, bir baksana, dağlar, taşlar...

Medeniyyet denilen kahbe, hakikat, yüzsüz.

Kadın erkek anadanta süt emen yavrumuza

Koludur, sinesidir, gövdesidir.

Avusturalya'yla beraber bakıyorsun: Kanada!

Bir cihangir göğü gibi kabarmıştı dalgaları.

Mehmet Akif Ersoy

Dalgalanan bu korkunç ışıklarla göğü sarsar

Bu sevahilde geçen yel kanadı.

Milli mücadele bittikten sonra İstanbul'a dönerek yarım kalan eğitimine devam etti, 1924 yılında mezun oldu. Bir süre tekrar Anadolu Ajansı'nda ve özel okullarda çalıştı. 1929 yılından itibaren İzmir, Adana, Ankara illerinde pek çok lisede edebiyat öğretmenliği ve lise müdürlüğü yaptıktan sonra maarif müfettişi oldu.

Bu mudur az diye devrimde hukuk?

-Boğamazsın ki!

Koyarak, ezme ölen kardeşinin

Yatıyorduk bu çılgın ateş ve kan mahşerinden

Yine bir şey yapabildim diyemem hatırana.

Anadolu?lardan layıktır nice

Zelzele gülleler bulutları parçalarken

Çünkü te'sis-i İlahi o metin istihkam.

Bu göğüslerse Huda'nın ebedi serhaddi;

Bir tarafta bu fani yaşayışı küçük gören,

O demir çenberi göğsünde kırıp parçaladın;

Necmettin Halil, yazın yaşamına aruz ölçüsünde şiirler yazarak başladı. İlk şiirleri Nedim dergisinde yayımlandı. Aruzu bırakıp hece ölçüsünde şiirler yazmaya başladığında şiirlerini Dergah ve Hayat dergilerinde yayımladı. Şiirlerini 1927'de ve 1933'de bastırdığı iki kitapta topladı. Aşk, doğa ve ulusal duygular ile ilgili şiirler yazdı. Son dönem şiirlerinde Yahya Kemal Beyatlı etkisi görülür. İşleyen Yara adlı romanı, kitap olarak basılmamış ancak 1932 yılında Vakit Gazetesi'nde tefrika edilmiştir. Ortaokullar için dilbilgisi kitapları da hazırlamıştır.

Elinize sağlık, teşekkürler...

İki yüz bin bu kadar cild ediyor!

Hele hak namına haksızlığa ölsem tapamam.

İsteyen hakk-ı behayimde hukuk?

Arkasından gemiler bir sürü div-i ahen

Yedi kandilli Süreyya'yı uzatsam oradan;

İki yüz bin ölünün iskeleti.

Yahya Kemal Beyatlı

Atılan her lağamın yaktığı: Yüzlerce adam.

Kaçışırken bir tabur Türk önünde bir kolordu

Şehnameler halıkı, çetin yüzlü, er zeybekler...

Gezse fosfor gibi medfende gezen,

'O benim sun'-i bedi'im, onu çiğnetme' dedi.

Ehl-i İslamın iki hasm-ı kavisi birden

Beriden zelzeleler kaldırıyor a'makı;

Boşanır sırtlara vadilere, sağnak sağnak.

Ruhumun vahyini duysam da geçirsem taşına;

Döktü karnındaki esrarı hayasızcasına.

Şehitler buldular göklerde arşı

Benzemiş milletimin göğsünde!

Eğil de kulak ver, bu sessiz yığın,

Sönüyor göğsünün üstünde o arslan neferin.

Nuru boğsam diye eb?adı aşan

Kadr ü haysiyyeti pamal olarak etdi firar

?Bu mu, Yarab, medeniyet!..? demesin.

Bugün bizden vatan razı olacak

Boyabat?lı Ömer oğlu Mustafa

Onlara bu meydan gelecek pek dar

DUR YOLCU

Heykel-i vahşete?Lanet!..? demesin.

Kan dolar, basma, ayak izlerine

TOPRAKLARI HİÇ İŞGAL GÖRMEYEN BİR YÖREDEN BU KADAR ŞEHİT ÇIKMASI...

-Tepeden yol bularak geçmek için Marmara?ya-

Padişah?ın geldi büyük selamı

1902'de Çatalca'da doğdu. Babası, Duyün-u Umumiye memuru Halil Hilmi Bey idi. Ortaöğrenimini Vefa Lisesi'nde tamamladı. 1919 yılında Darülfünun Edebiyat Fakültesinde açılan sınavı kazanarak Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kaydoldu. Cenap Şahabettin, Fuad Köprülü, Ferit Kam, Yusuf Şerif, Yahya Kemal, Hüseyin Daniş gibi edebiyatçıların öğrencisi oldu.

Başı bir guş-i tahassüs kesilip

İşte topraktaki bir çizgi için!

Bir harbin sonunda, bütün milletin,

Ölüm indirmede gökler, ölü püskürmede yer;

Veriyor yangını, durmuş da açık sinelere,

Sen ki, ruhunla beraber gezer ecramı adın;

Sen ki, a'sara gömülsen taşacaksın... Heyhat,

Cisimlenmiş manası, en karanlık şekli vardı;

Kesilir belki, fakat çekmeye gelmez boyunum!

Herc ü merc ettiğin edvara da yetmez o kitab...

Euzü besmele çektim çıkarken

Yumuşak başlı isem, kim dedi uysal koyunum

Yamaçlardan bir çelik kasırgası baş gösterdi.

Silerek nur ile göz yaşlarını?

Kanayan lahdine çeksem bütün ecramıyle;

Kandilinden cenneti müjdeleyen nur yağardı.

Gaziler döktüler hep sevinç yaşı

Bu mu aydınlatacaktır yarını?

İşte çiğnetmedi namusunu, çiğnetmiyecek.

Parlayan yıldızlar, şihab olup düşüyordu.

Yıkılan namütenahi yuvanın

Savlet etmişdi Çanakkal?aya bahr ü berden

Bizimkiler üstüne, görünmeyen bir mihrabın

Yerin altında cehennem gibi binlerce lağam,

Aşan erler, karşıki sipere sarılmıştı.

Serdengeçti, dalkılıçlar tarihlerden yere indi.

Yine artık medeniyet denilen

Bir avuç yer ne kadar çok kişinin

Bir devrin battığı yerdir.

Eski Dünya, yeni Dünya, bütün akvam-ı beşer,

Mor bulutlarla açık türbene çatsam da tavan,

Bir hilal uğruna, ya Rab, ne güneşler batıyor!

Basma, ta Ankara?dan tut da Van?ın

'Gömelim gel seni tarihe' desem, sığmazsın.

Zalimin hasmıyım amma severim mazlumu...

Cepheden topları ejder gibi baru-efgen

Sonra mel'undaki tahribe müvekkel esbab,

Saçıyor zırha bürünmüş de o namerd eller,

İntizar etdi adu tehlikeden korkumuza

Bedr'in arslanları ancak, bu kadar şanlı idi.

Gündüzün fecr ile avizeni lebriz etsem;

Gülümseyen bahadırlar, dönüyordu şan yolundan.

Sana ağuşunu açmış duruyor Peygamber.

Yıldırım yaylımı tufanlar, alevden seller.

Düşmanlar günehkar leşlerinde ıztırabın

Dayanıp ufka tahakkümle bakan!

Hangi kuvvet onu, haşa, edecek kahrına ram?

Kustu Mehmedciğin aylarca durup karşısına;

Düşünen cebhesi üstündeki çin

Kahraman ordumu serhadde muzaffer zinde

Bu tümsek, koparken büyük zelzele,

Düşün ki, hasrolan kan, kemik, etin

Gel o tarihi bu topraklara sor!

Tepelerden boşanıp saika-vari kahhar

Mahv ü isbat ile müsveddesidir.

Kurşunlar atıldı düşmana karşı

Bu pek zorlu Hücumu, hayretlerle gören derdi:

Bomba şimşekleri beyninden inip her siperin;

Üç yüz otuz sözüm hakk?ın kelamı

Türbedarın gibi ta fecre kadar bekletsem;

Çehreler başka, lisanlar, deriler rengarenk:

Titretir belki derim artık gel

Boruların çığlığı, kişnemeler, hırıltılar...

Sonra inkar eden ondan öteyi?

Yedi iklimi cihanın duruyor karşında,

Muradı gitmektir arşı tovafa

Bunu, kabil mi ki göz görsün de,

Tüllenen mağribi, akşamları sarsam yarana...

Uzak dağlar aşarak maceralı Şarkın engin

Bu mu evvel yıkarak mevhumu,

Kalb-i İslama nüfuz etmeğe gelmiş-iken

Sen ki, son ehl-i salibin kırarak savletini,

Şehadetle hudutsuz bir hayata hak kazanan

Hepsi evladını dökmüş buraya!

Gün doğuyor.. Gökleri yine sardı kan buğusu.

Biri ecdadıma saldırdımı, hatta boğarım!...

Kalmamış, medrese, mesken, mekteb

Mübarek kanını kattığı yerdir..

rica ederim

Çiğnerim, çiğnenirim, hakkı tutar kaldırırım!

Her neferi bir serdar olan yaman Türk ordusu

Demir asabını ey taş heykel

Dedirir-Yırtıcı, his yoksulu, sırtlan kümesi,

Çanakkale Destanı

O ne müdhiş tipidir: Savrulur enkaaz-ı beşer...

Rumeli toprağı yuğrulmuş kanla

İstiklal Marşı'nın yazarı, günlük konuşma dilinin şiirle kaynaşmasını sağlayarak halkçı bir nazmın doğuşuna ön ayak olmuştur. İstanbul'da doğdu, 27 Aralık 1936'da aynı kentte vefat etti. Bir medrese hocası olan babası doğumuna ebced hesabıyla tarih düşerek ona "Rağıyf" adını vermiş, ancak bu yapma kelime anlaşılmadığı için çevresi onu "Akif" diye çağırmıştır. Babası Arnavutluk'un Şuşise köyündendir, annesi ise aslen Buharalı'dır.

Paylaşım için teşekkürler.

Eli kan, sinesi kan, cebhesi kan,

Son vatan parçası geçerken ele,

Gökde tayyarelerinden saçarak nar-ı fiten

-Hiçolmazsa yanımdan kovarım.

Öteden saikalar parçalıyor afakı;

Bu cesedler yazılan tarihin,

Oldu her bir neferi kal?a-i pulad-beden

1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte Eşref Edip'in çıkardığı Sırat-ı Müstakim ve sonra Sebilürreşad dergilerinde sürekli yazılar yazmaya, şiirler ve çağdaş Mısırlı İslam yazarlarından çeviriler yayımlamaya başladı. 1913'te Mısır'a iki aylık bir gezi yaptı. Dönüşte Medine'ye uğradı. Bu gezilerde İslam ülkelerinin maddi donatım ve düşünce düzeyi bakımından Batı karşısındaki zayıflıkları konusundaki görüşleri pekişti. Aynı yılın sonlarında Umur-u Baytariye müdür muavini iken memuriyetten istifa etti. Bununla birlikte Halkalı Ziraat Mektebi'nde kitabet ve Darülfununda edebiyat dersleri vermeye devam etti. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdiyse de cemiyetin bütün emirlerine değil, sadece olumlu bulduğu emirlerine uyacağına dair and içti. I. Dünya Savaşı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin gizli örgütü olan Teşkilat-ı Mahsusa tarafından Berlin'e gönderildi. Burada Almanlar'ın eline esir düşmüş Müslümanlar için kurulan kampta incelemeler yaptı. Çanakkale Savaşı'nın akışını Berlin'e ulaşan haberlerden izledi. Batı uygarlığının gelişme düzeyi onu derinden etkiledi. Yine Teşkilat-ı Mahsusa'nın bir görevlisi olarak çöl yoluyla Necid'e ve savaşın son yılında profesör İsmail Hakkı İzmirli'yle birlikte Lübnan'a gitti. Dönüşünde yeni kurulan Dar-ül -Hikmetül İslamiye adlı kuruluşun başkatipliğine getirildi. Savaş sonrasında Anadolu'da başlayan ulusal direniş hareketini desteklemek üzere Balıkesir'de etkili bir konuşma yaptı. Bunun üzerine 1920'de Dar-ül Hikmet'deki görevinden alındı. İstanbul Hükümeti Anadolu'daki direnişçileri yasa dışı ilan edince Sebillürreşad dergisi Kastamonu'da yayımlanmaya başladı ve Mehmed Akif bu vilayette halkın kurtuluş hareketine katkısını hızlandıran çalışmalarını sürdürdü. Nasrullah Camii'nde verdiği hutbelerden biri Diyarbakır'da çoğaltılarak bütün ülkeye dağıtıldı.

Kaç donanmayla sarılmış ufacık bir karaya.

Sükinetle ihtiyat saflarında sıra bekler

Ateşin gayzını teşyie koşan

Hani, tauna da züldür bu rezil istila!

İki yüz bin ölünün bir yaraya

Yazdı bu destanı girerken sofa

Şarkın en sevgili sultanı Salahaddin'i,

Seni ancak ebediyyetler eder istiab.

İlk hücumdan sonra ya bu kaçış ne

Delik deşik etti toprağı yarı

Kahraman orduyu seyret ki bu tehdide güler!

Yaptığı bu tümsek, amansız, çetin,

Başka mabudu yıkan, fazla satan,

Çanakkale Şehitlerine

Bu büyük kizbi ederken tashih

İstanbul?umuzu alacak bir er

Sarılır, indirilir mevki-i müstahkemler,

Evlerin çırpınan enkazından

Zulmü Alkışlayamam

Varsa gelmiş, açılıp mahbesi, yahud kafesi!

Semasını kapladı kızıl duman halkaları.

Kırık dökük topların harabesi üzerinden

Bu ıssız, gölgesiz yolun sonunda,

Ay ışığı altında dağlar altın tac giyindi.

Mithat Cemal - 1917

Korkak Frenklerin yokmuş hiç arı

Şarapneller boşlukta birbirine çarpıyorken

Hepimiz canla sarıldıkça vatan duygumuza

Vurulup tertemiz alnından, uzanmış yatıyor,

Kaç durma geçerse fırsat eline

İrticanın şu sizin lehçede ma'nası bu mu?

Bir kötü kötüye elbette uyar

Burdur mebusu sıfatıyla TBMM'ye seçildi. Meclis'in bir İstiklal Marşı güftesi için açtığı yarışmaya katılan 724 şiirin hiçbiri beklenilen başarıya ulaşamayınca maarif vekilinin isteği üzerine 17 Şubat 1921'de yazdığı İstiklal Marşı, 12 Mart'ta birinci TBMM tarafından kabul edildi. Sakarya zaferinden sonra kışları Mısır'da geçiren Mehmed Akif, laik bir Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması üzerine Mısır'da sürekli olarak yaşamaya karar verdi. 1926'dan başlayarak Camiü'l-Mısriyye'de Türk dili ve edebiyatı müderrisliği yaptı. Bu gönüllü sürgün yaşamı sırasında siroz hastalığına yakalandı ve hava değişimi için 1935'te Lübnan'a, 1936'da Antakya'ya birer gezi yaptı. Yurdunda ölmek isteği ile Türkiye'ye döndü ve İstanbul'da öldü.

Akıncılar, düşmanı yine sağdan, soldan vurdu.

İstiklal uğrunda, namus yolunda,

Yiğitler şehadet şerbeti içe

Sağ olurlar, yatarken, bir tarafta sedyelerden

Bilmeden gelip bastığın bu toprak,

Köye baktım şöyle yüksek bir yerden

Sade bir hadise var ortada: Vahşetler denk.

Beşerin azmini tevkif edemez sun'-i beşer;

Uğultular içinde coşan hırçın Akdeniz?in

O, rüku olmasa, dünyada eğilmez başlar,

Hakkı Süha

İçi, deşsen, o sutur-i siyehin

Adam aldırmada geç git, diyemem aldırırım.

Karargaha koştum üç günde erken

Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem;

BUNUN ADI VATAN AŞKIDIR, ALLAH RAHMET EYLESİN

Kana lezzetle bakan, kabre gülen,

Top tüfekten daha sık, gülle yağan mermiler...

Sonra iclas ederek sabiteyi,

Zulme, adavete saraylar dağıtan;

Kızarıyor sarışın yıldızların mavi yurdu.

Etdiler düşmeni bir öyle ki icla-yı kenar

Bana hiç tasmalık etmiş değil altın lale!

Ne hayasızca tehaşşüd ki ufuklar kapalı!

Fakat düşman bozgunun dehşetiyle üşüyordu.

O büyük nur, o mutantan unsur

BU ANLAMLI GÜNDE "DUR YOLCU" ŞİİRİNİN YAZARINI ANMAK ADINA PAYLAŞTIM...

Can veren Mehmed' in yattığı yerdir..

?Öl!? deyip her ölenin annesine,

İstanbul'un işgali üzerine okul geçici olarak kapatılınca milli mücadeleye katılmak üzere Ankara'ya geçti. Ankara Talimatgahı'nda zabıt vekili oldu, Anadolu Ajansı Siyasi servisi'nde çalıştı.

Kanayan bir yara gördümmü yanar ta ciğerim,

'Bu, taşındır' diyerek Ka'be'yi diksem başına;

Kimi Hindu, kimi yamyam, kimi bilmem ne bela...

İngilizler Frenge dostmuş diyorlar

Nefer şehit ordu gazi olacak

Asım'ın nesli... diyordum ya... nesilmiş gerçek:

Hücum vardı; zabitler yalın kılıç atılmıştı.

Üçbuçuk soysuzun ardından zağarlık yapamam;

Denilen meşale, gerçek, bu mudur?

Dinleyen sine-i a?sarı bu mu?

Sana gelmez bu ufuklar, seni almaz bu cihat...

Tapacak tığ arayan, tac arayan,

Allah Allah nidasıyla muhacim ahrar

Boyabatlı Mustafa

Lakin imdad-ı İlahi yetişip ordumuza

Mehmed Akif ilköğrenimine Fatih'te Emir Buhari mahalle mektebinde başladı. Maarif Nezareti'ne bağlı iptidaiyi ve Fatih Merkez Rüştiyesi'ni bitirdi. Bunun yanı sıra Arapça ve İslami bilgiler alanında babası tarafından yetiştirildi. Rüştiye'de "hürriyetçi" öğretmenlerinden etkilendi. Fatih camii'nde İran edebiyatının klasik yapıtlarını okutan Esad Dede'nin derslerini izledi. Türkçe, Arapça, Farsça, veFransızca bilgisiyle dikkati çekti. Mekteb-i Mülkiye'nin idadi bölümünde okurken şiirle uğraştı. Edebiyat hocası İsmail Safa'nın izinden giderek yazdığı mesnevileri şair Hersekli Arif Hikmet Bey övgüyle karşıladı. Babasının ölümü ve evlerinin yanması üzerine mezunlarına memuriyet verilen bir yüksek okul seçmek zorunda kaldı.

Ne çelik tabyalar ister, ne siner hasmından;

Doğduğumdan beridir, aşığım istiklale;

Gördüğün bu tümsek, Anadolu' nda,

Kaynıyor kum gibi, mahşer mi, hakikat mahşer.

Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim!

Bulutlara muzaffer kılıcını siliyordu.

Kumandan emrini verdi bir gece

Alınır kal'a mı göğsündeki kat kat iman?

Şükür Allaha ki gördüm bu mübarek sinde

Öyle müdhiş ki: Eder her biri bir mülkü harab.

Bayırlarda süngüler, bir şimşekten orman yaptı.

Sen ki, İslam'ı kuşatmış, boğuyorken hüsran,

Ün alınır ancak verilen canla

Zırhlıların gitti deniz dibine

1942-1946 yıllarında Yüksek Öğretim Genel Müdürlüğü yaptı. Ankara Üniversitesi DTCF'de Eski Türk Edebiyatı Profesörü olarak dersler verdi. 1959'da üniversitedeki görevinden emekli oldu. 18 Ağustos 1968 günü İstanbul'da hayatını kaybetti.

Sana dar gelmiyecek makberi kimler kazsın?

Bir vatan kalbinin attığı yerdir..

Ufacık, körpe kemikleridir hep.

Sen bu avizenin altında, bürünmüş kanına,

Maske yırtılmasa hala bize afetti o yüz...

Mehmed' in düşmanı boğduğu sele,

Dursa medfen gibi lakin rehzen;

Sonra gök kubbeyi alsam da, rida namıyle,

Kafa, göz, gövde, bacak, kol, çene, parmak, el, ayak,

Ne kadar gözdesi mevcud ise hakkıyle, sefil,

Nerde-gösterdiği vahşetle 'bu: bir Avrupalı'

Düşmanın gür sesli büyük topları

Kılıç Arslan gibi iclaline ettin hayran...

Uzanırken, gece mehtabı getirsem yanına,

Herkesi yüreği çarpıyor canla

Ey şehid oğlu şehid, isteme benden makber,

Çürüyen göğsünü, toprak yerine

En kesif orduların yükleniyor dördü beşi.