Tıpkı devenin iğne deliğinden geçmesinin mümkün olması gibi. Nitekim büyüklük ve küçüklük bir şeyin hakikatini izale etmez / ortadan kaldırmaz. Mesela günahın büyüklüğüne küçüklüğüne bakılmaz. Kime karşı işlendiğine bakılır. Hele bu Allah olursa?Yine aynı hususta başka bir örnek: Beş kuruş çalmakla beş bin kuruş çalmak arasında bir fark yoktur. İkisi de hırsızlıktır. Çalanı damgalar.

İnsan maddeten küçüktür. Ama çok keyfiyetli, çok yönlü ve adeta bin bir kabiliyet ve istidatla örülüdür. Duyu organları ile dış dünyayı algılamaya çalışırken, ruhsal ve manevi tarafıyla da iç dünyasını / gayb alemini idrak etmek için çaba sarfeder. Çünkü Allah; zatından / kendisinden başka her şeyi insana yerleştirdi.

Hz. Ali?nin şu anlamda bir sözü vardır: ?Ey insan! Kendini küçük ve hor görme. Çünkü sende alemler / kainat tay edilmiştir, dürülmüştür.? Zira insanın yumak gibi olan cismi çözülse, dünyayı sarıp sarmalayacak içerik ortaya çıkar. Mesela sinirleri birbirine eklense, kılcal damarları uc uca getirilse, belki kaç defa ekvatoru kat? eder. Ya manası; maddesinden kat be kat fazla hususiyetler arz eder.

İdrak-i maali bu küçük akla gerekmez

Kışın ağır bastığı bu hengamda, insanların bunaldığı bu zamanda; insanları manen rahatlatmak için, insanın mahiyetinden bahsederek, bir nebze de olsa insana eğilelim istedik.

Tozdaki yaratıkları düşünelim. Var ama çıplak gözle göremiyoruz. Çok dehşetli görünümleri ile görünmez olarak etrafımızda kol gezdikleri hepimizce malum. Görünür olsaydılar nasıl dehşete düşeceğimiz ve boş bir mekan bulamıyacağımız ortada. Evet Yüce Allah?ın, her şeyi göstermemekle, her şeyi duyurmamakla ve her şeyi idrak ettirmemekle bizlere nasıl merhamet ettiğini anlıyor ve daha çok şükür etmemiz gerektiğini düşünüyoruz.

Kaldı ki vekil asıl gibidir. Allah insanı dünyaya vekili olarak göndermiş; tüm isimleriyle techiz edip mücehhez kılmış, mahdut ve sınırlı da olsa, kendi tasarruf yetkisiyle onu donatmıştır.

Şeyh Galip hazretlerinin çok veciz ve edebi şekilde beyan ettikleri:

?Hoşça bak zatına zübde-i alemsin sen

İdrakin idraksizliğini idrak eden insan; bu müdrikesi, bu anlayışı ile alemlerden üstün ve seçkin gözde bir varlık olduğunu anlar. Halife-yi ruy-i zemin / Yeryüzünde Allah?ın halifesi / vekili / bir bakıma ardılı olduğunu İns ve Cinne gösterir.

Boşuna denmedi insana?Ey insan! Kendini tanı!?

Velhasıl alem alem içinde mütedahil / iç içe daireler biçiminde tefekkür alanımızı oluşturuyor. Zerrede / atomda evreni / kainatı görmemizi yani damlada denizi düşünmemizi sağlıyorlar. Kısaca, insandan; Yaratana binbir yol bulmamız isteniyor be dostlar!

Yani hoşça bak kendine, alemin özetisin sen. Kainatın göz bebeği olan insansın sen. Altın beytinden de dolaylı olarak anlaşılacağı üzere: Her insan; arkasında ebedi mutluluğu barındıran açık bir kurtuluş kapısını, er-geç kendisini bekliyor olarak bulacaktır vesselam.

Yani insanın bedeninde Esmaülhüsnasını / o güzel isimlerini zuhur ettirdi. İnsanı isimlerine mazhar kıldı. Onların göründüğü mekan eyledi. İnsanı kendine ayna etti. Ve o aynada tecelli etti / göründü. Fakat kendisi olarak değil, kendisinden olarak; Zatının gölgesinin gölgesinin gölgesinin?gölgesini gösterdi.

bir baska ehlullah da..

daha da acalım konuyu fikir alısverisi ile kurt bakıslı

Zira bu terazi bu kadar sıkleti çekmez

Hasılı sensin vücud-u mutlaka mutlak nişan

Merdüm-i dide-i ekvan olan Ademsin sen?

BİR NEBZE İNSAN

İşte?Allah, Adem?i suretine göre yarattı.? cümlesinden bütün yukarıdan beri ifade etmeye çalıştıklarımız anlaşılmalıdır. Çünkü Adem; Allah isminin suretine göre yaratıldı. Yani Allah isminin içerdiği tüm isimleri üstünde gösterir, aksettirir şekilde meydana getirildi. Evet maddeten küçük olan insanda; bütün isimlerin anlamları toplanmıştır. Bedenen küçük olan bu insan; işte bu haliyle manen kainattan büyüktür.

Böylece Mü?min Mü?minin ayinesi oldu. Unutmayalım ki aynada görünen aynaya bakandır. Lakin aynada görülen; bakanın bizzat kendisi değil ama, ondan olan tezahürüdür. Demek ki, insanın her bir hareket ve faaliyetinde onda yansıtılan İlahi isimler iş görmektedir. İnsandaki cüz-i ihtiyari / o azıcık istek ve iradeyi kuvveden fiile çıkaran / hareketsizken harekete geçiren de ancak Yüce Yaratan oluyor. İnsan ise tercihinden dolayı sorumlu tutuluyor.

Ve insanın hayal ve tasavvur ettiği de aslında, kendisinde olandan başka bir şey değildir. İşte insan da, Allahın isimlerinin ete kemiğe bürünmesidir. İlahi tasavvurun, insan olarak görünür hale gelmesidir. Sadece insan olarak mı? İnsanın da içinde bulunduğu kainat ve evren de, Allahın güzel isimlerinin tabiat / doğa, bitki, hayvan ve insan suret ve şekillerinde zuhurudur.

Nasıl ki, küp içindekini sızdırır. Nasıl ki, kinetik enerji, var olan potansiyel enerjinin gün yüzüne çıkmasıdır. Nasıl ki, iç dışa vurur. Nasıl ki, insanın yaptığı robot, insanda olanı aksettirir ve ona benzer. Nasıl ki robot; insan kabiliyet ve keyfiyetinin somutlaşmış halidir. Nasıl ki, fikir neyse zikir odur. Nasıl ki, insan, aklındakini koyar ortaya. Nasıl ki, insan bildiği, düşündüğü şeyi hayal ve tasavvur eder.

Yani bilhassa Yüce Allah hakkında yüksek fikirleri, bu akıl düşünüp kavrayamaz. Çünkü bu akıl terazisi, bu kadar ağırlığı çekmez, der.

İnsan ki, alemin toplamını kendisinde barındırır. Cami / kapsamlı / evrendeki her şeyi içeren, kendinde toplayan, kendinde aksettiren, yansıtan çok yönlü bir varlık, bir şaheser, görkemli bir yapıttır. Alem-i asgar / küçük insan / maddeten küçük fakat manen büyük bir baş yapıttır. Alem-i ekber / büyük alemin özetidir. Evet insan küçük kainat, kainat büyük insandır. İnsan büyüse kainat şeklini, kainat küçülse insan suretini alır.

Gecikmeden farkında ol hiç yoktan seni Yaratanı.

Muhsin BOZKURT

üzerine kafa yoralım biraz?

Nitekim insan büyüklüğüyle beraber, bir sözü, bir tavrı ile kainatı itham etmiş, haysiyetiyle oynamış olarak; bütün mevcudatın; yakasına yapışacak şekilde büyük bir ithama maruz kalabilir. İşte bütün bunlar iğne deliğinden devenin geçmesi gibidir. Yani her hal u karda, her şeye rağmen insan; insandır ve her durumda bir kurtuluş imkanı vardır. İğne deliğinden geçmek zorunda kalsa bile?Çünkü Allah isterse -İbn Arabi?nin dediği gibi- iğne deliğinin dar gelmeyeceği küçüklükte bir deve bile yaratabilir.

Sen neresinden ne kadar alıyorsun bunları?

demiş

Yerde gökde aradığın kendiözündür kendiözün

eyvallah peymani kardeş.. ayarlayabilirsem yazacagım; havayı-suyu -ruhu nerden aldıgımızı da, benden ziyade; asos kardeş ve dedealim güzel yazarlar bu konuya..

Perşembe, 1 Ekim 2009

Bununla beraber, insanın; büyük ve azametli alemi, kendi idrak alanına sığdırması asla mümkün değildir. Çünkü Ziya Paşa da: