<i>bende senle aynı görüşteyim.. zaten galatasaray dışında maç izlemem.. ama şuan ki futbola bakıyorum ciddi anlamda kötü.. fenerde kötü cimbom da kötü..</i>

Kalitemiz çok düştü.

Başta da değindiğimiz üzere, Fenerbahçe Spor Kulübü&amp;#8217;nün Black Stocking FC ismi altında 1899 yılındaki ilk girişiminde öncülüğünü yaptığı gençler ile, Kadıköy Futbol Kulübü (1902) ve ilerideki yıllarda kurulacak olan Fenerbahçe Futbol Kulübü (1907) ismi altında toplanan gençler, aslında yıllardır aynı ideali sürdüren hep aynı kişilerdi. Ama ne var ki iki kez kapatılmaları, yasal faaliyetlerine ancak resmi kuruluş yılları olan 1907 yılında geçebilmelerine olanak kılmıştı. Bir başka deyişle; Black Stocking F. C. ile, aynı amacı ve kaderi paylaşan Kadıköy Futbol Kulübü&amp;#8217;nün isimleri, "Fenerbahçe Spor Kulübü"nün kuruluşu yolunda "amaç karşısında birer araçtı "( 15). Israrla tekrar ettiğimiz bu durum karşısında, 1940 yılında yapmış oldukları haklı bir tüzük değişikliği ile kuruluş senelerini 1909 senesinden 1903 senesine aldıran Beşiktaş Kulübü&amp;#8217;nün de gerçekleştirdiği gibi, Fenerbahçe Spor Kulübümüz olarak tüzüklerimize geçirmemiz ve de yazılı bir deklarasyonla kamuya ilan edip düzeltmemiz gereken gecikmiş gerçek odur ki; Fenerbahçe Spor Kulübünün kurulduğu yıl 1899&amp;#8217;dur.

SAVAŞ YILLARI

Gayri, şimdi de sözün sonundayız; " Ve de İstanbul, deniz üzerindeki siluetini uzaklardan perde perde koya yaklaştırırken, Fenerbahçe Burnu'nda yankılanan bir beyaz ince uzun fener, yıllar boyu Türk sporuna sembol olmanın gurur yorgunluğu içinde, Adalar'a, Marmara'ya, daha uzaklara, daha da öte uzak yıllara doğru, aynı inançla, aynı coşkuyla ışığını hep saçacaktır ".

Aynı görüşmede varılan fikir birliği ile de ; kuracakları kulübün adını oturdukları semtin güzelliğinden esinlenerek Fenerbahçe yapacaklar, amblemlerini Fenerbahçe Burnu&amp;#8217;ndaki ışık saçan fenerden, formalarındaki renkleri ise Fenerbahçesi&amp;#8217;ndeki ilkbaharın sevimli müjdecisi papatyaların kıskançlık ve temizlik sembolü olan renklerinden yani sarı ile beyazdan alacaklardı.

GALATASARAY SPOR KULÜBÜ, 1905

<i> <i>futbol fanatizmine karşıyım..</i> </i>

Rica ederim.

1901 yılında İstanbul'da yaşayan iki İngiliz, James Lafontaine ve Horace Armitage, Rum ve İngiliz oyunculardan oluşan Kadıköy Futbol Kulübü'nü kurmuşlar ama 1903'te takımdaki İngilizler bir anlaşmazlık sonucu ayrılarak Moda Kulübü'nü oluşturmuşlardır. 1904 yılında ise bu kulüpler, Imogen, Elpis, Strugglers takımlarıyla anlaşarak, İstanbul Futbol Birliği'ni hayata geçirmişler ve bugünkü Fenerbahçe Şükrü Saraçoğlu Stadı'nın yerinde bulunan "Union Club-İttihat Spor" sahasında düzenli karşılaşmalar yapmaya başlamışlardır. Görüldüğü gibi bu takımlar yabancı ya da azınlık takımlarıdır. Türk olmayan ekiplerin gerçekleştirdikleri bu ilk futbol karşılaşmaları, GSL öğrencilerini hem ilgilendirir hem de çok üzer. Artık onların amacı, kendi futbol kulüplerini kurmak, ölesiye sevdikleri bu oyunun kurallarını "hatmetmek" ve yabancılarla boy ölçüşmektir.

İşte, içinde bulundukları tarihin de desteğinden güç alan Kadıköy&amp;#8217;lü gençlerden, Hariciye Nazırı Asım ve Server Paşa&amp;#8217;ların torunu Londra Sefareti Başkatibi Nuri Bey&amp;#8217;in oğlu Ziya Bey ile Harekat Ordusu Feriki Şevki Paşa&amp;#8217;nın oğlu Ayetullah Bey ve de ünlü edebiyatçı Sami Paşazade Sezai Bey&amp;#8217;in yeğeni Enver Necip Bey, Necip Bey&amp;#8217;in Moda Başpınar sokak 3 numaralı evinin selamlık katında yaptıkları bir görüşme sonucunda kuracakları takımın ilk fikir harcını atıyorlardı. Gerekli olan parayı da finanse edecek olan dönemin zenginlerinden Saint Joseph mezunu Mühendis Nurizade Ziya Bey&amp;#8217;e kulübün kurucu başkanlık şerefini, Osmanlı Bankası memurlarından Ayetullah Bey&amp;#8217;e katiplik görevini, Bahriye Subayı Necip Bey&amp;#8217;e de kaptanlık ve veznedarlık görevini veriyorlardı.

BEŞİKTAŞ VE FUTBOL

Cadıkeuy , Moda, Elpis ve İmogene takımlarının oluşturduğu ligdeki organizasyon olan "Pazar Ligi" ismi altında yapılan bu maçlar, bugünkü Fenerbahçe Stadının bulunduğu Papazın Çayırı&amp;#8217;nda sürüyor ve halk tarafından da büyük bir ilgi ile takip ediliyordu. 1904 tarihindeki ilk Pazar Ligi şampiyonluğunu İmogene Takımı, 1905 yılındaki ikinci Pazar ligi şampiyonluğunu ise Cadıkeuy Futbol Takımı kazanıyordu. Tarihler 1905 yılını gösterirken, Mekteb-i Sultani öğrencileri tarafından okulun çatısı altında kurulan Galatasaray Futbol Takımı, Kadıköy&amp;#8217;deki Papazın Çayırı mevkiinde Kadıköy Frerler Mektebi takımı ile maçlarına başlıyor ve 1906 yılından itibaren de İstanbul Futbol Ligine resmen katılıyordu.

<i>gecen yıllardaki derbiler heyecan doluydu..</i>

BEŞİKTAŞ VE BALKANLAR

Doğrusunu söylemek gerekirse, ben pek futbol izlemem. Bazen özet izleyip yorumlara bakarım, o kadar. Ancak yorum yaparsam çok güzel analizlerim vardır, çoğu tutar.

Ertesi gün "Baker Mağazası"ndan forma kumaşları alınıyor, Fener armalı kırtasiye malzemelerinin siparişleri veriliyor, ve de dönemin güya Futbol Federasyon Başkanlığı görevini üstlenmiş kişisi James Lafontaine ile yapılan bir sohbette de sanki kendisinden icabet alınıyordu. Artık kurulacak olan kulübün ismi, başkanı, amblemi ve formaları seçilmiş, mesele sadece formaları giyerek bu ismi tescil ettirecek 11 Türk gencinin bir araya getirilmesine kalmıştı. Bu konuda da en mühim rolü St. Joseph Mektebi Türkçe Öğretmeni Enver Bey üstleniyordu.

Beşiktaş'ın ilk arması bugünkünün aynısı, ancak eski Türkçe harflerleydi. Dikey şeklinde üç kırmızı, iki beyaz çubuğun üstünde "BJK" harfleri, ortada yukarı bakan Türk bayrağı, altında da kuruluş yılı Rumi takvimle 1319 olarak (yani 1319+584=1903) olarak açıkça belirtilmekteydi. Kırmızı-Beyaz olan renkler Balkan Savaşı'nın kaybedilmesinden sonra tekrar Balkan topraklarının Türkiye'ye katılacağı tarihe kadar olmak üzere Siyah-Beyaz'a çevrildi.

Derleyen: Mehmet Durupınar

Tarih forumunda akla ilk gelen üç büyük kulubumuzun geçmişteki sportif başarıları akla gelir. Bunlardan bahsedeceğiz ama öncelikle değinmek istediğim Balkan Savaşları, 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı dönemlerine değinmek.

İlk adı "Silahtar Ağa Sahası" iken, sonraları "Papazın Çayırı", "Union Kulüp Sahası", "İttihat Spor Sahası" ve nihayet 25 Ekim 1929 tarihinde de( 29) "Fenerbahçe Stadı" ismini alan 36 dönümlük stat mahallimiz, 6 Temmuz 1932 tarihinde 500 TL'sinin Atamızın verdiği 9000 TL. karşılığında (1000 Reşat Altını) satın alınıyor ve böylece yurtta stat mülkiyetine sahip ilk kulüp olmak şerefi de yine Fenerbahçe Spor Kulübü'ne ait oluyordu. Hem de öyle ki; Türk gençliğinin üzerinde spor yaptığı ilk stadı olmasının yanı sıra, Büyük Kurtarıcımızın bizzat kendileri tarafından büstleri ile şereflenmesine müsaade ettikleri yegane stat da olarak.

Semtin gençlerinin bu spor kulübüne ilgisi büyüdü ve spor yapan üyelerin sayısı bir anda 150'ye yükseldi. Kulübün merkezi de Ihlamur'dan Akaretler'de 49 numaralı binaya taşındı. Bir süre sonra bu bina da küçük gelince yine Akaretler'de 84 numaralı binaya geçildi. Bu binanın arkasındaki bahçe de bir spor sahası haline getirildi.

Türkiye'nin en eski kulübü olan Beşiktaş, kurulduğu 1903 yılında rengi Kırmızı&amp;#8211;Beyaz iken, Balkan Savaşı'ndan Osmanlı İmparatorluğu'nun yenik çıkması ve ülkede büyük üzüntü meydana getirmesi sonrası, bu savaşta verilen kayıplar anısına formasındaki kırmızıyı siyaha çevirerek, siyah&amp;#8211;beyaz renkleri oluşturdu. Beşiktaş'ın ilk renkleri Kırmızı-Beyaz'dı...

Fuat Balkan, Hareket Ordusu``yla birlikte 1909 Nisan ayında İstanbul``a geldikten kısa bir süre kendisi gibi İttihat ve Terakki üyesi olan muallim Refik ve Yüzbaşı Şeref Beylerle bir araya gelmiştir. Kendilerini bir kulüp kurmaya teşvik eden kişi ise İttihat ve Terakki``nin askeri kanadı subaylarından Muhittin Bey olur. Muhittin Bey 1888 yılında mezun olduğu Harp Okulu``nda ders verdiği yıllarda, Abdülhamid aleyhine faaliyet gösterdiği gerekçesiyle tutuklanmış, önce Trablusgarp``a, ardından Diyarbakır ve Erzurum``a sürgün edilmiş eski bir Jöntürk``tür. 1908 Meşrutiyet ilanından sonra İttihatçı kadrolar tarafından askeri rütbeleri geri verilmiş, Beyoğlu Mutasarrıflığı görevine getirilmiştir.

Kupa maçlarını da izlemiştim. Çıkarılan kadrolara dikkat ettim ve yorumu yaptım. Türk futbolunu yorumlamak için uzman olmaya gerek yok. Biraz psikolojiden anlayıp, kadro durumuna bakmak yeterli.

Haftalık Malumat Mecmuası sahibi Baba Tahir&amp;#8217;in yevmi Fransızca Servet Gazetesi, bu maçlara dair teşvik yollu bir yazı neşretmiş. Fırsatı kaçırmayan namlı hafiyyelerden biri, Sultan Hamid&amp;#8217;e hemen jurnali uçurmuş: " Kadıköy gençleri, Veliahd- i Saltanat Reşat Efendi &amp;#8217;nin himayesinde bir cemiyet teşkil eylemişlerdir . Beray-i ubudiyet , nazar-ı dikkat-i hümayunlarınızı celp ederim . Ferman."

Curel'den sonra görevi devralan yabancı spor hocaları , jimnastik ve atletizmin yanı sıra, değişik branşlara da eğilerek , bir ilki daha başlatmış olurlar. Bu çalışmaların ürünü çok geçmeden alınmaya başlanır ve adı Türk Spor Tarihi'ne altın harflerle yazılan Faik Üstünidman'ın yanı sıra, Binbaşı Mazhar Kazancı, Abdurrahman ve Ahmet Robenson kardeşler GSL'nde görev alıp, izcilik, tenis, hokey gibi spor dallarının öğrenciler arasında yaygınlaşmasını sağlarlar. Özellikle Üstünidman'ın ön ayak olmasıyla, öğrenciler futbolla tanışırlar. Ama oynanan futbol, bir kör dövüşünden farklı olmayan ve kural tanımayan bir koşuşturmayı andırmaktadır. Ama futbol GSL' nin Tören Kapısı'ndan adımını atmış ve tam bir salgına dönüşmüştür.

: " Zamanın musiki üstadı Sine Kemani Nuri Bey&amp;#8217;in anlatışına bakılırsa, futbola meraklı ilk Türk gençleri bir kulüp kurmağa, daha bir derli toplu birleşmeye karar vermişler. Çok geçmeden arzularını yerine getirmiş, elbiseyi de seçmişler; gömleğin göksü, yakası, kol kapakları beyaz, öbür tarafları kırmızı, pantolon keza beyaz. Kuşdili Papazın çayırlarında kendi aralarında maçlara girişmişler. Moda&amp;#8217;daki İngilizlerden, Rumlardan mürekkep takımın derecesine erişmek, onları yenmek baş emelleri . Eski cimnastikçi ve idmancılardan Sine Kemani Bay Nuri&amp;#8217;nin rivayetine göre, ilk oynayanları sayalım: Kendisi , Emced Bey, Mehmet Ali ve kardeşi Neşet Beyler, Reşat Danyal Bey, Hafız Mustafa, Topçu zabiti Cevdet Bey, Eşref Bey, Hüsnü Paşa zade Bahriyeli Fuat Bey, Mekteb-i Sultani&amp;#8217;li Daniş, Tahsin Bey, Sarı Şevki.

Grubunda bütün maçlarını kazanan Beşiktaş finalde diğer grubun birincisi Darüşşafaka ile karşı karşıya geldi. 23 Temmuz 1920'de oynanan bu maçı Siyah-Beyazlılar 2-1 kazanarak tarihlerindeki ilk şampiyonluğu elde ettiler.

Ünlü boksör ve güreşçi Kenan Bey de antrenmanlara gelerek güreş ve boks hareketleri göstermeye başladı. 1903 Mart'ında ise özel bir izinle Bereket Jimnastik Kulübü kuruldu. 1908'de Meşrutiyet'in ilanıyla sportif hareketler biraz daha serbestlik kazandı. 31 Mart 1909'daki siyasi olaylardan sonra Edirne'de bulunan Fuat Balkan ve Mazhar Kazancı, Hareket Ordusu ile İstanbul'a geldi. Siyasi olaylar yatıştıktan sonra iyi bir eskrim hocası olan Fuat Balkan ile başta güreş ve halter sporlarını yapan Mazhar Kazancı, Serencebey'de jimnastik yapan gençleri bularak birlikte spor yapma fikrini kabul ettirdi. Fuat Balkan, Ihlamur'daki evinin altındaki yeri kulüp merkezi yaptı ve Bereket Jimnastik Kulübü'nün adı Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü olarak değiştirildi. Böylece jimnastik, güreş, boks, eskrim ve atletizmin ön planda tutulduğu güçlü bir spor kulübü meydana geldi. Fuat Bey'in arkadaşları Refik ve Şerafettin Bey'ler de iyi birer eskrimciydi.

<i>hmm güzelmiş cimbomlu olmanız ayrıca artıdır... ben bunları sporda da paylaşabilir miyim cimbomu sadece arada yani..</i>

KAYNAKÇA :

<i>derbiyi izledin mi bilmiyorum ama bu kadar mı sıkıcı olur ve futbol adına ne vardı yok bişey kötüydü yani..</i>

Bu arada spor benim için amaç değil araçtır. Türkiye'de ne zaman spor araçlıktan amaç olmaya başladı, o zaman da futbol terörü gibi bir kavram türedi.

Yaklaşık bir yıl süren hazırlıktan sonra Batı Trakya&amp;#8217;da Fuat Balkan yönetiminde ve Ankara&amp;#8217;nın yönergesi doğrultusunda başlayan silahlı faaliyetlerden oldukça olumlu sonuçlar alınmıştır. Düşmana büyük maddi zararlar verdirilmiştir. Anadolu&amp;#8217;da düşmanın kesin yenilgiye doğru gittiği bir sırada Fevzi Çakmak&amp;#8217;ın, Fuat Balkan&amp;#8217;a gönderdiği ikinci bir gizli emirde, düşman topraklarındaki faaliyetin daha hızlandırılmasını, demiryollarının atılmasını, düşman askeri yığınak merkezlerine, telgraf hatlarına hücumlar düzenlenmesini bildirmiştir. 10 Eylül 1922 tarihli bir başka gizli emirde ise, Türk süvarilerinin İzmir&amp;#8217;e girdiği, Trakya&amp;#8217;daki Yunan kuvvetlerinin de MIDYE-ENEZ HATTI&amp;#8217;na çekildikleri duyurulmuştur.

Çoğunluğunun, yakında kurulacak oldukları takımın ilk oyuncularını teşkil edecek olan bu gençler için o gün, Ziya Bey&amp;#8217;in İngiltere&amp;#8217;den getirttiği; önü ve kolları düğmeli olan sarı beyaz yollu bol formaları, lacivert şort pantolonları ve sarı löverli yün çorapları ile, Fenerbahçe&amp;#8217;nin çayırlarında ilk antrenmanlarını yapacakları gündü. Kısa zamanda çevrenin futbola kabiliyetli gençlerini de kendi etrafında toplayan bu kulüp, bugün için büyük bir kıymet ifade eden ilk kadrosunu, olası olarak; Hintli Asaf &amp;#8211; Necip, Ziya &amp;#8211; Hasan, Hassan, Sabri &amp;#8211; Nasuhi, Şevkati, Galip, Hüseyin, Hayrullah terkibinde ( 13), ya da ; Asaf &amp;#8211; Ziya, Sami &amp;#8211; Ayetullah, Mazhar, Necip &amp;#8211; Fethi, Galip, Hüseyin, Hasan, Nevzat şeklinde oluşturuyordu ( 14).

Balkan savaşından Osmanlı İmparatorluğu yenik çıkmıştı. Koskoca Balkan toprakları artık yoktu. Ülkede bu durum büyük üzüntü yarattı. Özellikle gençler savaşın sonucunu uzun süre kabullenemediler. Bu ortamda, adı daha sonra Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü olarak değiştirilen kulübün üyeleri Balkan savaşlarında verilen kayıpların anısına renkleri içinde bulunan kırmızıyı siyaha çevirmeye ve Balkan toprakları geri alınıncaya kadar spor alanlarında siyah-beyaz renklerle mücadele vermeye karar verirler. Ama ondan sonraki yıllarda Balkan toprakları geri alınamadığından Beşiktaş'ın renkleri kırmızı-beyaz'a döndürülmeden siyah-beyaz olarak kalır.

Ve de deniz üzerinde İstanbul&amp;#8217;un silüeti, karşı uzaklardan perde perde sahile akarken, "ışıksız FENER, çiçeksiz BAHÇE " misali biçare yarımada, mahzun bir eda ile karşı sahilindeki sarayın ufuklarına doğru bakıp bakıp kuruluş izninin çıkması hayali içinde " Bu memlekette bir gün sabah olursa Haluk. " mısralarını yüreği yaralı fakat gönlü ümitle dolu bir şekilde sanki okur da, devlet kapusundan da medet bekler gibi...

Takımların sayılarının hızla artmasıyla, İstanbul&amp;#8217;da futbol alanlarının sayısı da çoğalmaya başlamıştı. Anadolu yakasında; Kadıköy&amp;#8217;deki Kuşdili Çayırı, şimdiki stadın bulunduğu yerdeki Papazın Çayırı, Yoğurtçu Deresi yanındaki Altınordu&amp;#8217;nun Kördere Çayırı, Dereağzı&amp;#8217;nda Kemikçi Çayırı, Baklatarlası, İbrahimağa sahası ile, Rumeli yakasında; Taksim, Talimhane, Bakırköy, Baruthane, Karagümrük, Çukurbostan, Süleymaniye, Güzelbahçe, Beyazıt Harbiye Nezareti sahaları, ve de Boğaz&amp;#8217;ın Anadolu kesiminde ise; Anadoluhisarı, Küçüksu Er Meydanı, Beykoz Ortaçeşme sahaları mevcut sahalara eklenmişti ( 18) .

Bu yönergede Fuat Balkan&amp;#8217;ın görevi Batı Trakya&amp;#8217;da gizli faaliyetlerde bulunmak, Batı Trakya&amp;#8217;daki Türk ve diğer azınlıklara burada özerk bir yönetim kurulması doğrultusunda çalışmak, karışıklıklar çıkarmak, direnişlerde bulunmak, çeteler oluşturmak ve asıl önemlisi, ... Yunanlıların, Anadolu&amp;#8217;ya sevkedecekleri kuvvetlerin mümkün olduğu kadar çok kısmını Rumeli&amp;#8217;de oyalayıp tutmaktı. Bu maksatla Fuat Balkan, Ankara&amp;#8217;dan aldığı talimat ve yetkilerle Bulgaristan&amp;#8217;a gitti. Fuat Balkan burada, 1913 yılında Mustafa Kemal&amp;#8217;in Sofya Ateşemiliterliğinde tanıdığı, iyi görüştüğü Dimitri Açkof&amp;#8217;la buluştu. Ayrıca Yzb. Lazarof&amp;#8217;la tanıştı. Bulgaristan&amp;#8217;da meşrutiyet döneminde Kırklareli ve Edirne dışında, Doğu Trakya&amp;#8217;dan göç etmiş Türk dostları ve Makedonya taraftarı önderlerle Yunan işgali altındaki Batı Trakya&amp;#8217;da silahlı harekette bulunmak ve bunun için gerekli yardımın yapılacağı hususunda anlaştı. Fuat Balkan anılarında, faaliyet göstereceği 19 bin kilometrekarelik alanda 120 bin Rum, 120 bin Bulgar&amp;#8217;a karşılık 500 bin Türk bulunduğunu söylüyor. Anadolu Milli Hükümeti, Trakya&amp;#8217;nın Kurtuluşu emrinde savaşa devam ile Trakya&amp;#8217;nın büsbütün boşaltılmasına muvaffak oluncaya kadar Yunan aleyhinde sürdürülecek faaliyetler için Tğm. Abdülgani, Tğm. Sabri , Edirneli Karabekir, Edirneli Ali Çavuş, İskeçeli Küçük İsmail, Darıdereli Ibrahim Çavuş, Ankaralı İsmail Çavuş, Dramalı Mustafa Çavuş, Sarışabanlı İsmail Çavuş, Meto, Dramalı Topal Osman, Pomak Adem Ağaları Türk çete kumandanı olarak seçtiklerini belirtiyor.

1905'te Osmanlı İmparatorluğu'nda bir dernekler yasası bulunmadığından, Galatasaray Spor Kulübü yasal olarak tescil edilme olanağını bulamamıştır. 1912 yılında Cemiyetler Kanunu çıkarıldıktan sonra, kulüp yasal bir kimlik kazandı. Yetkili makamlara kulüplerin tüzükleriyle birlikte, kurucu üyelerin ad ve adreslerinin de bildirilmesi zorunlu tutulduğundan, istifa eden ya da eğitimlerini tamamlayarak ülkelerine dönen üyeler ilk listeden çıkarılmış ve 1 Eylül 1913'te kurucu liste yeniden düzenlenmiştir. Kurucu üyelerin yeni sıralaması şöyle gerçekleşmiştir:

Evet, taa en başta, 1900'lerdeki kuruluş yıllarını anlatırken söze nasıl mı başlamıştık? ; "... Ve de Kadıköy, o dönemlerde en güzel semti olan Fenerbahçe'sinin bağrından çıkaracağı takımını, önce yakınlara, sonra da yarınlara armağan edeceği günleri bekliyordu gayri..."

YENİ LİG KURULDU

Nihayet, artık bu yakada da beklenen günlerin yakınlığı hissedilmekte. Kadıköy yakasında da güneş bir başka parlak, bahçelerde çiçekler bir başka güzel açmakta. Fenerbahçesi&amp;#8217;nde de kanaryalar bir başka ötüp, burundaki fener sanki bir başka parlak çakmakta. Zira, halkın içinden çıkacak ilk Türk kulübünün kuruluşu için kararın ve de onayının alınacağı çok önemli günlerin çoğu geçmiş, azı ise sanki artık gelmekte...

"Birçok yerleri dolaştıktan sonra, nihayet Bahçekapı'daki Şişman Yanko'nun dükkanına gidilerek orada zarif iki yünlü kumaşa tesadüf ettik. Biri, vişneye çalan koyuca tatlı bir kırmızı, öteki de, içinde turuncudan iz taşıyan tok bir sarı. Tezgahtar, mahirane bir el hareketi ile kumaşların dalgalarını birleştirdi. Bir saka kuşunun başı ile kanadının yarattığı renk güzelliğine benzer bir parlaklık hasıl oldu. Ateşin içindeki renk oyunlarını görür gibi olmuştuk. Sarı-Kırmızı alevinin takımımız üstünde parıldamasını tasavvur ediyor ve bizi derhal galibiyetten galibiyete götüreceğini tahayyül ediyorduk. Nitekim de öyle oldu." Buna karşılık kuruculardan Bekir Sıtkı, söz konusu renklerin Gül Baba'nın II. Beyazıt'a verdiği sarı ve kırmızı güllerden esinlendiğini ileri sürer.

Derbide yolculuk yapıyordum, otobüste dinledim maçı. Maçyan önce yorumum Fener en fazla bir gol atar şeklindeydi. Maçı 2-1 ya da 3-1 alırız olaraktı. Gerekçemde de hafta içi oynanan kupa maçlarıydı.

Beşiktaş Tarihi

İLK YILDA İLK ŞAMPİYONLUK

Ve tabii ki, yine rejim ve futbolun haram sayılması nedeniyle dini baskılı, ancak daha sıkı hafiye baskısı sonucunda da zaptiye teşkilatının baskınıyla bu girişimler de yine engelleniyor ve Kadıköy&amp;#8217;lü gençler bir kez daha dağıtılıyordu. Ne hazin bir kaderdir ki, Olimpiyatların Atina&amp;#8217;daki açılış gününe rastlayan 6 Nisan 1896 tarihinde Tatavla &amp;#8217;da bir gurup Rum vatandaşımızın teşebbüsüyle "Tatavla - Heraklis Jimnastik Kulübü" şaşalı bir biçimde tabii ki de kurulurken( 6), ondan iki yıl sonra tamamen Türk gençlerinden oluşarak kurulmaya çalışılan "Kadıköy Futbol Kulübü" mevcut rejim nedeniyle hemen kapatılıyor, kurucuları ise sürgün edilmekten zor kurtuluyordu. Bu durum Türk sporunun kulüpler yolundaki gelişimini en az 5 yıl geciktirecek ve yurdumuzda futbol ağırlıklı sporun temeli de, yabancı egemenliği ve anlayışı ile atılacaktı ( 7).

Fuat Balkan, Beşiktaş Kulübü``nün sadece üye defterindeki 1 numaralı isim değildir. 1960` `ta faaliyete geçen Beşiktaş Kulübü Divan Kurulu``nun üye listesinde de 1 numara Fuat Balkan``a, 2 numara Enver Balkan``a, 3 numara Hikmet Balkan``a aittir.

Felaketin hemen ertesi günü Türkiye'nin o zamanki en büyük gazetesi "Cumhuriyet" ve ardından da "Milliyet" gazetelerinin "Fenerbahçe'ye Yardım" ismi altında başlattıkları kampanyalara teberruda bulunmak üzere bütün memleket adeta yarışa giriyor, yeni kulüp binası inşası ve beraberinde de kulüp sahasının satın alınmasına katkı amacıyla yapılan ilk bağışı ise, 19 Haziran 1932 tarihinde İş Bankası eliyle 500 TL. göndermek suretiyle yine Atatürk yapıyordu( 27). Aynı amaçla tertiplenen 14 Temmuz 1933 keşideli Fenerbahçe Eşya Piyangosu'ndan elde edilen 17 bin TL. hasılat da, yine bu ilk tahta stadımızın yapılmasında kullanılıyordu. Bu yangında kül olduğu zannedilen ve içinde kulüp ile ilgili 1914 senesinden itibaren tutulmuş şeref kayıtlarını içeren meşhur maroken kaplı hatıra defteri ise, 7 Nisan 1944 tarihinde, onu enkaz arasında bularak alan ve saklayan meçhul bir şahıs tarafından, kulübümüz üyesi Gazeteci Kenan Onan Bey'in Vatan Matbaası'ndaki masasının üzerine, 12 yıl sonra tekrar Fenerbahçe Kulübü'ne iade edilmek üzere bırakılıyor ( 28) ve böylece Atatürk'ün "kulübümüze o meşhur ithafının" da içinde bulunduğu bu büyük hazineye, önce tarihimiz ve sonra da kulüp müzemiz yıllar sonra tekrar kavuşuyordu.

Sportif tartışmalar bir yana bırakılırsa görülecek ki o yıllarda tüm küluplerimiz, devletimizin çoğu kurumu gibi destan yazıyordu.

Nitekim, Kadıköy Futbol Kulübü&amp;#8217;nün mevcut bu rejim nedeniyle hemen kapatılarak dağıtılmasının ardından, 1902 senesinde James Lafontaine ile Horace Armitage isimli kişiler hemen hemen tamamı İngiliz&amp;#8217;lerden oluşan "Cadıkeuy Football Club"; isimli futbol takımını kuruyor ve kuruluşunun iznini de alıyordu ( 10). Bunu, 1903 senesinde Moda&amp;#8217;da oturan İngiliz gençlerin "Moda Football Clup", 1904 senesinde de Kadıköylü Rum vatandaşların "Elpis Futbol Takımı"nı kurmaları izliyordu. Aynı yıl İngiliz elçilik gemisi "İmogene" nin de aynı isimde bir futbol takımı kurması üzerine, Türkiye&amp;#8217;deki ilk lig organizasyonunu gerçekleştiren James La Fontaine, 1904 senesi sonbaharında "Constantinople Football Liege" adı ile İstanbul&amp;#8217;daki ilk futbol ligini kuruyordu. ( 11)

Elbette dostum, sormana bile gerek yok. :)

Devlet adamı yetiştirmek amacıyla II. Beyazıt tarafından 1481'de kurulan mektep, adını kurulduğu bölgeden alır ve "Galata Sarayı" olarak anılmaya başlar. Okul modern konumuna 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde kavuşur. Okul' un yeniden yapılanmasıyla birlikte, Türkiye'de de gerçek anlamıyla ilk sportif çalışmalar başlamış olur ve okulda Beden Eğitimi dersi jimnastikçi 'Monsieur Curel' tarafından eğitim programına konur. Bu atılımlar gerçekten bir devrim niteliği taşımaktadırlar. Curel, modern aletler eşliğinde çalıştırdığı öğrencileri sportif açıdan geliştirirken, onlar için Kağıthane'de bir idman Bayramı düzenler. Yıl 1870'tir. Bu etkinlikte başarı gösteren sporcular değişik ödül ve madalyalar kazanır ve yarışmaların sonunda öğrencilere "kuzulu pilav" verilir. Bu da, sonraki yıllarda bir başka geleneğin başlangıcını oluşturur.

Fuat Bey, 1906-1907 yıllarında, daha çiçeği burnunda bir teğmenken İttihatçı örgütlenmeye katılmıştır. İttihatçı örgütlenmenin Enver Paşa kanadına bağlıdır. Balkan harbi sonrası, yine bu örgütlenmenin bir parçası olarak, doğrudan Süleyman Askeri Bey`` e ve Enver Paşa``ya bağlı olarak Teşkilat-ı Mahsusa bünyesine dahil olmuştur. Fuat Bey, 1913-1924 yılları arasındaki komitacılık faaliyetlerinde başardıklarıyla, bir ulusal kahraman olarak vasıflandırılması gereken bir kişidir.

<i>hani cimbom</i>

Mütarekenin karanlık yıllarında işgal kuvvetlerine mensup takımlarını her hafta birbiri peşi sıra futbol sahalarında yenerek milletin rencide olmuş gururunu okşayan Fenerbahçe tüm halkın sevgilisi haline geliyor, zamanla da milli mücadelenin ve milliyetçi karşı çıkışın adeta İstanbul şubesi halini alıyordu. Onlar, cephelere gönderdikleri futbolcuları misali Çanakkale&amp;#8217;de yaptıkları müdafaanın( 24) bir örneğini de sanki Taksim&amp;#8217;in Taşkışla sahasında gösteriyor, yaptıkları toplu hücumlarda ise sanki kısa bir süre sonra Kocatepe&amp;#8217;den verecekleri milli taarruzdaki şahlanışımızın provasını veriyorlardı. Bu şevk ve iman içinde mütareke ve işgal İstanbul&amp;#8217;unda Türk futbolu denince ilk akla gelen Kadıköy&amp;#8217;ün Fenerbahçe&amp;#8217;si oluyor, cepheden gelen her yeni zafer İstanbul&amp;#8217;luların moralini yükseltirken, Fenerbahçe takımı da aldığı galibiyetlerle halkın başını dik tutmasını sağlıyordu. 1910&amp;#8217;lu yıllarda en fazla iki bin kişinin izlediği Fenerbahçe, 1919 -1920 yıllarında 6-7 bin kişinin hınca hınç doldurduğu tribünlere oynuyor, bir zamanların ürkek mahcup yapılan tezahüratları, artık açık açık, yüksek sesle hep bir ağızdan dile getiriliyordu; "Ya ya ya, şa şa şa, Fenerbahçe çok yaşa, ".

1902 sonbaharında Beşiktaş Serencebey Mahallesi'nde o zamanın Medine Muhafızı olan Osman Paşa'nın konağının bahçesinde, başta Osman Paşa'nın oğulları Mehmet Şamil ve Hüseyin Bereket ile mahellenin gençlerinden Ahmet Fetgeri, Mehmet Ali Fetgeri, Nazımnazif, Cemil Feti ve Şevket Bey'ler olmak üzere 22 kişilik grup haftanın bazı günlerinde toplanıp jimnastik hareketleri yapmaktaydılar. Barfiks, paralel, güreş, halter, aletli ve aletsiz jimnastik, ilgilendikleri ilk spor branşlarıydı. O sıralarda siyasi hareketler dolayısıyla her türlü toplanmadan ürkerek hafiyeler dolaştıran 2. Abdülhamit'in adamları Serencebey'deki bu toplanmaları haber alınca, spor yapan gençler bir baskınla karakola götürüldü. Bu sporcu gençlerin bir kısmının saray erkanına yakın olması, ayrıca o dönemlerde kötü gözle bakılan futbol oynamadıkları ve sadece beden hareketleri yaptıklarını belirtmeleriyle gergin durum yumuşadı. Hatta saray çevresinden Şeyhzade Abdülhalim bu sporcuları destekledi ve sık sık antrenmanları seyretmeye başladı.

Artık iş futbol oyunu halinden çıkmış, vatanın asıl sahipleri ile işgalcilerin hesaplaşması şekline dönüşmüştü. Fenerbahçe takımı artık "Kuvai Milliye" ruhunun halk içindeki sembolü olmuştu. Bunun birinci sebebi işgal takımları ile oynadıkları toplam 50 maçtan ikisi hariç hiç yenilmeyip 41 maçta galip gelmeleriydi ki Altınordu ve Galatasaray takımları ne yazık ki bu başarıyı gösterememişlerdi. İkinci sebebi ise, "Anadolu Harekatı"nın başında olan Mustafa Kemal&amp;#8217;in "Fenerbahçeli" olarak bilinmesiydi.( 25)

( Fenerbahçe Spor Kulübü aylık resmi yayın organı olan "Fenerbahçe Dergisi"nin 2003 senesi; 1., 2., 3., 4. sayılarında yayınlanmıştır)

Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle sağ kalan sporcular semte ve kulübe dönmeye başladı. Futbol Şubesi'nin kurucusu Şeref Bey de Romanya cephesinden geri döndü. İstanbul'da düşman işgalinin olduğu yıllarda çeşitli sıkıntılar çekildi. Daha önce bir kilisenin binasına taşınan kulüp malzemelerinin bir kısmı Rumlar'ın elinde yağma olmaktan kurtarılıp Akaretler'de başka bir binaya nakledildi. Bir taraftan düşmanla yapılan Milli Mücadele'ye yardım edildi. Diğer taraftan da futbol takımı Şeref Bey tarafından tekrar güçlü hale getirildi.

Kuruluş sırasına göre, ben de Galatasaraylıyım ama sırasına göre. :)

Bu arada Beyoğlu Mutasarrıfı Muhittin Bey'in teşvikiyle Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü 13 Ocak 1910 tarihinde tescil edilen ilk Türk spor kulübü oldu.

BEŞİKTAŞ'IN RENKLERİ VE ARMASI

Yüz yıldan beri önce onun hakkında söylendi, önce onun hakkında yazıldı, önce ona sevdalanıldı. Daha da nice yüzlerce yıl söyleneceği, yazılacağı, sevdalanılacağı gibi...

Muhittin Bey, Fuat Bey``i sadece teşvik etmekle kalmamış, kulübün kurucuları arasında yer almayı kabul etmiş ve hazırlanan kulüp kuruluş başvurusunu kısa sürede onaylayarak Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü``nün, kuruluşu resmen tescil edilen ilk Türk kulübü olarak spor tarihine geçmesini de sağlamıştır.

"Balkan Harbi" sırasında binlerce vatan evladının şehit düşmesi ve Balkanlar'ın önemli bir bölümünün kaybı üzerine teessüre kapılan Beşiktaş Kulübü, fevkalade kongreye başvurmuş, ittifakla aldığı kararla: Kırmızı-Beyaz olan renklerini "Siyah-Beyaz"a çevirmiştir.

Kuruluşu 1908 yılında resmen tescil olunan Fenerbahçe Spor Kulübü, sarı beyaz olan renklerini 1909 sonbaharında sarı laciverte çevirmiş ( 19) , 1909 -1910 sezonuyla birlikte de İstanbul Futbol Ligine Galatasaray&amp;#8217;dan sonra katılan ikinci Türk takımı olmuştu. İşte, dünyanın en hırslı ilk 5 derbisinden biri olan Fenerbahçe &amp;#8211; Galatasaray kulüpleri arasındaki ezeli rekabet, ilk defa 17 Ocak 1909 tarihinde Mekteb-i Sultani öğrencilerinin takımı ile, yeni kurulmuş bir semt takımı maçı şeklinde başlamış ( 20), ve bu tarihten itibaren de o dönemlerdeki İstanbul futbolundaki şampiyonluklar genelde bu iki Türk takımı arasında paylaşılarak, Türk futbolunun artık bir varlık olarak ortaya çıkması sonucunu doğurmuştu.

BEŞİKTAŞ ÜSKÜP'TE&amp;#8230;YIL 1932

<i>teşekür ederim cimbomlu..</i>

Kulübün faaliyetlerini hızlandırdığı ilk dönemde futbol gölgede kalmışsa da 1910'ların sonundan itibaren kulüpteki atlet ve jimnastikçiler futbola daha fazla ilgi duyup kendi aralarında maçlar yapmaya başladılar. O yıllarda gençliğin ilgisi futbola kaymak üzereydi ve Beşiktaş Kulübü'nün az ilerisinde Valideçeşme ve Basiret gibi iki güçlü futbol takımı kurulmuştu. 1911 Ağustos'unda Valideçeşme futbol takımının başkanı ve kurucusu olan Ahmet Şerafettin futbolcularıyla Beşiktaş Kulübü'ne katıldı. Bir müddet sonra Basiret Kulübü de Beşiktaş'a katıldı. Böylece futbol Beşiktaş'ta bir anda 1 numaralı spor olmaya başladı. Ancak Balkan Savaşı'nın ardından Dünya Savaşı'nın da başlamasıyla Beşiktaş'ın sporcuları cephelere koştu ve spor faaliyetleri yok denecek duruma geldi.

O tarihlerde cuma günleri oynanan İstanbul Ligi'nde Fenerbahçe, Galatasaray, Altınordu, Süleymaniye, İdman Yurdu gibi takımlar bulunuyordu. Beşiktaş 1920'lerin öncesinde iki ezeli rakibiyle karşılaşmamışsa da Süleymaniye ve İdman Yurdu'nu mağlup etmiş bir takımdı. 1919'da Beşiktaş ve diğer kulüplerin lige katılma isteği Lig Tertip Komitesi tarafından uzun bir süre bekletildikten sonra kabul edilmedi. Pazar günleri de azınlık takımları Pera, Araks, Maccabi, Stella, Strugglers'in yer aldığı Pazar Ligi maçları oynanıyordu. Şeref Bey, Beşiktaş gibi cuma ligine alınmak istemeyen takımların idarecileriyle Türk İdman Birliği Ligi adı altında bir lig kurdu. Çekilen kurada 10 takım A Grubu'nda Beşiktaş, Hilal, Kumkapı, Altınörs ve Türkgücü, B Grubu'nda da Darüşşafaka, Vefa, Üsküdar, Beylerbeyi ve Haliç şeklinde yer aldı.

Galatasaray Spor Kulübü, Türk Spor Tarihi'ndeki öncü olma özelliğini hiç kuşkusuz içinden doğduğu ve gene öncü bir kurum olan Galatasaray Lisesi'nden almıştır. Okul ile kulüp arasındaki koparılmaz bağ, yadsınamayacak bir gerçeklik ve övünç kaynağıdır.