Çok zengin olan Karun, zekat vermediği için malı ile helak oldu.

- Ey Davud, yaptığını unutuyor, gözyaşlarını hatırlıyorsun.

"Onlar korkarak ve ümit ederek Rablerine dua ederler. " (es-Secde, 32/16)

İman tohumu doğru olduğu halde, kötü ahlaktan temizlenmez ve ibadet suyu ile sulanmazsa, rahmet beklemek ahmaklık olur. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

Müslüman, Allahü tealanın rahmetinin sonsuzluğunu düşünerek, ümitsiz olmamalı. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

Hadis-i şerifte de buyuruldu ki:

İnsan sevdiği şeylerin elden çıkmasından korkar. Sevdiği kimselerin sevgisini kaybetmekten korkar. Bunun için Allah?ı en çok sevenler, Allah?tan en çok korkanlardır. Keza Allahü tealayı en iyi tanıyanlar da Ondan en çok korkanlardır. Allah?tan korkup günahtan sakınan kimselere mütteki denir. Müttekiler hakkında çok müjdeler vardır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

Allah?tan korkmalı, ona karşı kötü zanda bulunmamalıdır. Kur'an-ı kerimde mealen buyuruldu ki:

Adem aleyhisselamın oğlu Kabil, kardeşi Habil?i öldürdüğü için ebedi Cehennemlik oldu. Nuh aleyhisselam, ufak bir söz yüzünden Allahü tealanın sert hitabına maruz kaldı. Utancından kırk yıl, başı eğik gezdi.

Demek ki, bütün sebeplere yapıştıktan sonra neticeyi beklemek ümit olur. O halde ihlasla tevbe eden, kabul edildiğini ümit etmelidir. Tevbe etmediği halde günahına üzülürse, üzülmesi tevbeye sebep olur.

Cezaya maruz kalanlar:

Amin ecmain

Her ibadet eden, Cennetlik olmadığı gibi, her günahkar da Cehennemlik değildir. Cenab-ı Hakkın gazabı düşünülerek ibadetlere güvenmemeli, af ve mağfireti de düşünülerek rahmetinden ümit kesmemelidir! Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:

İbadet yapmamak, günahlardan kaçmamak insanın kalbini karartır, zamanla küfre sokar. Yani kafir olur. Ebedi Cehennemde kalır. Günahların hepsi Allah?ın emrini yapmamak olduğundan büyüktür. Bir hadis-i şerifte, buyuruluyor. Her günah, Allahü tealaya isyan olduğundan, büyüktür; fakat bazısı, bazısına göre küçük görünür. Bir küçük günahı yapmamak bütün cihanın nafile ibadetlerinden daha sevabdır, çünkü nafile ibadet yapmak farz değildir. Günahlardan kaçınmaksa farzdır. Tevbe edilmeyen günahların cezası verilirse, bu cezaya katlanmak çok zordur.

- Niçin bu kadar ağlıyorsun? Sen Allah?ın dostusun. Hiç dost, dostunu cezalandırır mı?

Allah korkusunun sebebi, ilim ve marifettir. İlim ve marifet sahipleri, kendi ayıplarını, günahlarını ve ibadetteki kusurlarını görerek, bunun yanında Allahü tealanın kendisine verdiği sayısız nimetleri düşününce, yaptıklarından utanıp, kalbinde korku başlar. Bu kimsenin hali şuna benzer. Bir padişah bir kimseye iltifat ederek sayısız yardım ve ihsanlarda bulunsa, üstelik sadrazamlık rütbesi verse, bu kimse de, padişahın bu iyiliklerine karşılık nankörlük ve hıyanet etse, bunu da padişahın gördüğünü anlasa, o kimsenin kalbine bir korku ateşi düşer.

Davud aleyhisselam, kırk sene daha ağlamıştır.

Cehennemden iki kişiyi çıkarırlar. Allahü teala, buyurduktan sonra, denilince, birisi çok hızlı yürür, diğeri ise yürümez, bekler. Her ikisine bunun sebebini sorarlar. Hızlı yürüyen, der. Diğeri ise, der. Her ikisini de cenab-ı Hakkın ihsanı ile Cennete götürürler.

Hazret-i Ebud-derda buyuruyor ki:

Bunun gibi, doğru iman tohumunu kalbine yerleştirip, burasını fena ahlak dikenlerinden temizlerse, ibadet suyu ile iman ağacını sularsa, ölünceye kadar her türlü afetlerden koruması için Allahü tealaya sığınırsa, yani vazifesini zamanında yaparsa, buna ümit denir. Ümitten muhabbet doğar. Muhabbet makamından yüksek makam yoktur.

İmansız ölmek korkusu

Sevgiyi yitirmek korkusu

Kişi, dünyada hiçbir şeyine güvenmemelidir! Ne ilmine, ne ibadetine, ne soyunun yüce olmasına, hasılı hiçbir faziletine güvenmemelidir!

Kadi Yahya bin Eksem vefat edince, rüyada görüp halini sordular.

Allah?ın dostu İbrahim aleyhisselam da bir zellesi yüzünden uzun müddet ağladı. Cebrail aleyhisselam gelip dedi ki:

Bu ayet-i kerimeler de, korkunun fazla olması gerektiğini göstermektedir. Ümidi ve korkuyu bildiren nasslar birlikte incelenince, müminin, havf ve reca arasında olması gerektiği anlaşılır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

İlim ve marifetten korku hasıl olur. Korkudan ise, zühd, sabır, tevbe, sıdk, ihlas ve bunlardan da muhabbet hasıl olur. Muhabbet makamı çok üstündür. Marifet, kendini ve Rabbini bilmek demektir. Marifetten aciz olan ise, marifet sahipleri ile sohbet etmeli, gafillerden uzak durmalıdır.

Allah korkusu faydalıdır:

- Bu korku ile ümit, şu ölüm anında kimde bulunursa, Allahü teala, ona umduğunu verir ve onu korktuğundan emin kılar.

Yunus aleyhisselam, zelle sayılacak bir hareketinden dolayı, Allahü teala onu deniz altında kırk gün balığın karnında hapsetmiştir. Davud aleyhisselam da bir zelle yüzünden o kadar ağladı ki, gözyaşlarından otlar bitti. Allahü tealaya dua ederken dedi ki:

Allahü teala, bir zelle yüzünden Adem aleyhisselamı Cennetten çıkardı. Hazret-i Adem yıllarca felaketlere maruz kaldı.

Allahü tealanın gazabı günahlar içinde saklıdır. Bir günah yüzünden büyük azaba maruz bırakabilir. Yıllarca ibadet eden makbul bir kulunu ebediyen Cehenneme koyabilir.

Hazret-i Ebu Bekir buyurdu ki:

Korkunun dereceleri vardır: İnsanın kendisini arzulardan men etmesine iffet, haramlardan men etmesine takva, şüphelilerden men etmesine vera denir. Allah?a yaklaşmaya mani olan her şeyden men etmesine ise sıdk denir. Böyle kimselere de sıddık denir.

Cenab-ı Hak, Davud aleyhisselama, buyurdu. Çünkü aslan, senden korkmaz, öldürmemek için bir sebep aramaz. Öldürmek isteyince de seni bir suçundan dolayı öldürmez. Böyle düşünenin korkmaması mümkün değildir.

Bir kuşun iki kanadı gibi. Biri olmazsa diğeriyle uçamazya hani. Rabb'im bizlerede bu iki dengeyi yaşayan kullarından eylesin.

Yüz bin yıl ibadet eden İblis, kibrederek, Adem aleyhisselama doğru secde etmediği için, sonsuz olarak lanetlik oldu. Allahü teala, yüzbin yıllık ibadetini yüzüne çarptı.

Yani Allahü tealanın azabından korkarak, rahmetinden de ümidini kesmeyerek, haramlardan kaçıp ibadetlerini yapmaya çalışan mümin Cennete gider.

Ben de ravilerin ismini sayarak, ?Ben azimüşşan müslüman olarak saçı sakalı ağaran kuluma azap etmekten haya ederim? buyurduğunu bildirdiler, dedim. ?Sen ve raviler sadıksınız. Ben de seni mağfiret ettim? buyurdu) diye cevap verdi.

Yukarıdaki ayet-i kerime ve hadis-i şerif de recanın, ümidin fazla olması gerektiğini göstermektedir.

Allah korkusunun önemi

Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:

- Kendini nasıl buluyorsun?

Cenab-ı Hakkın cevabı şöyle oldu:

- Günahlarımdan korkuyor; fakat Allah?tan ümit kesmiyorum.

Allahü tealanın kendisini affedeceğini zannedenin, ibadetleri zevkli olur. Gençlerde korkunun daha fazla olması, ihtiyarlarda recanın daha fazla olması gerekir. Hastalarda reca fazla olmalıdır. Korkusuz reca ve recasız havf caiz değildir. Birincisi emin olmak, ikincisi ümitsiz olmaktır.

Müminun suresinin, mealindeki 60. ayet-i kerimesindeki kimselerin hırsız mı, zani mi olduğu sorulunca, Peygamber efendimiz buyurdu ki:

Hazret-i Ömer buyurdu ki:

Ümit, korkudan çok olmalıdır:

- Yaptığımı düşünürken dostluk hatırıma gelmiyor.

Allah?ın rahmeti boldur:

Peygamber efendimiz, ölüm halindeki bir gence sorar:

Hiç kimse, ölüm zamanında imanının geri alınmayacağından emin olmaz. Sıddıklar kötü akıbetten çok korkarlar. Süfyan-i Sevriyi ağlarken gördüler. dediler. buyurdu. Mürid, günah işlemekten, arif ise küfre düşmekten korkar.

O da, (Allahü teala bana, ?Ey kötü ihtiyar, şunları niçin yaptın? diye beni azarlayınca, beni büyük bir korku kapladı. Ben de, ?Ya Rabbi, böyle sorguya çekileceğimi bildirmediler? dedim. ?Ne bildirdiler? buyurdu.

İbrahim aleyhisselam şöyle cevap verdi:

Hazret-i Ali de, diyerek ümitsizliğe düşen birisine buyurdu ki:

O halde, her günahtan kaçmaya çalışmalıdır. Günah işleyince de, ümitsizliğe kapılmamalı, hemen tevbe etmelidir. Peygamber efendimiz, diye dua ederdi.

En büyük korku da imansız gitme korkusudur. Çünkü Allahü tealadan celal sıfatı sebebiyle korkmak, günahı sebebiyle korkmaktan daha üstündür. Sadece günahı sebebi ile korkan kimse, günah işlemeyi bırakınca, diye düşünebilir. Bu bakımdan Allahü tealadan, Celal sıfatı sebebiyle korkmak daha üstündür.

Cehennem tohumu ekip, Cennet beklemek büyük ahmaklıktır. Salih amel işlemeden, büyüklerin kavuştukları dereceyi ümit etmek de akılsızlık olur.

- Ya Rabbi, gözyaşımı görüyorsun.

Allahü tealanın rahmetini ümit etmek, kulu Cennete çeken ip gibidir. Havf, yani Allah?tan korkmak ise, Cehenneme düşmemek ve Cennete gitmesi için vurulan kamçı gibidir.

Allah?tan korkan, Onun emir ve yasaklarına riayet eder. Hiç kimseye zararı dokunmaz. Kendine edilen kötülüğe sabreder. Kusurlarına tevbe eder. Çalışırken, alış-veriş ederken, kimsenin hakkını yemez. İlim ve ahlak sahiplerine saygı gösterir. Arkadaşlarını sever ve kendini sevdirir. Kimseyi çekiştirmez, kimseye sert davranmaz. Malı ve mevkiyi herkese iyilik etmek için ister. Kendini beğenmez. Allahü tealanın her an gördüğünü ve bildiğini düşünür, hiç kötülük etmez. Kısaca, Allah?tan korkan, herkese faydalı olur.

Allah?tan korkmanızı, havf ile recayı birleştirmenizi tavsiye ederim. Çünkü Allahü teala Zekeriyya aleyhisselamı ve ehl-i beytini şöyle övüyor:

Havf, Allahü tealadan korkmak, reca, Allahü tealanın rahmetinden ümidini kesmemektir. Sebebine yapışmadan bir şey beklemeye temenni, sebebine yapıştıktan sonra, beklemeye reca denir. Temenni, insanı tembelliğe, reca ise, çalışmaya sevk eder. Hadis-i şerifte, buyuruldu.

Ya Rabbi! Bizleri azabından korkan ve rahmetinden ümit eden kullarından eyle!

Dünyada bir gün beni hatırlayıp ananı, benden bir kerecik korkanı, Cehennemden çıkarın!)

Her duası makbul, alim ve evliyadan bir zat olan Belam-ı Baura, Musa aleyhisselama beddua ettiği için kafir oldu. Akabinde dili göğsüne kadar sarkıp yapıştı. Kur'an-ı kerimde, dilini sarkıtıp soluyan köpeğe benzetildi. (Araf 176)

İnsan, kendi acizliğini düşünerek, Allahü tealanın azabının çok çetin ve şiddetli olduğunu iyi bilmelidir.

Salih bir müslüman Cehennemden, gaflete düşüp kalbinin kararacağından, nimetlerin çokluğu sebebiyle zevke dalıp ahireti unutacağından, bütün kusur ve kabahatlerinin ortaya dökülüp rezil olacağından korkar.

Allahü tealanın af ve mağfiretini ümit eden müminleri ve kendisinden korkanları Cehennemden çıkaracağı, bildirilmiştir. Peygamber efendimizin şefaati de, günahı sevabından çok olan müminler içindir.

(Allahü teala, kıyamette buyurur ki:

Korku, ümitten çok olmalıdır:

Bir kimse, en iyi tohumu bulup, mümbit toprağa eker, yabani otlardan temizler, gübreler ve gerekli ilaçlamalarını da yapar. Allahü teala da bu mahsulü çeşitli afetlerden korursa, bu beklemeye ümit denir. İyi tohum atmaz, kültürel ve ilaçlı mücadelesini yapmazsa, üstelik toprak da mümbit değilse, bu tarladan iyi mahsul almak için beklerse, bu bekleyişe ümit denmez. Çünkü sebeplerin hepsine yapışmamıştır. Ama yine imkansız olmadığı için, buna temenni denir.

Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki: