Fethinden daha yirmi altı yıl geçmeden bu tarihi olay, yöreye Türk yerleşmesinin fetih öncelerinde gerçekleştiğinin kannıtı niteliğindedir.

Yine, Kara Hisar-ı Demürlü yöresi 1174 yılında yapılan başka bir Haçlı Seferine sahne olduğu kaynaklarda yer almıştır.

Kara Hisar-ı Demürlü; 1075 yılı yaz aylarında feth edilmiş ve Danişmendli yönetimindeki Türklerin eline geçmiş önemli bir Türk şehridir. Danişmendli, dolayısıyla Selçuklular döneminde vilayet statüsünde bulunan bu şehir uzun yıllar bölgenin merkezi durumunda bulunmuştur.

TÜRK TARİHİNDE SUNGURLU

bu güzel paylaşım için teşekkür ederiz.

Silah, cephane ve asker bakımından oldukça zengin olan Haçlı Ordusuna caydırıcı rol oynayıp, geçiş güzergahını sarp ve uzak bölgelere yöneltmesi süphesiz ki, yörede yaşayan Türkmenlerin kalabalık ve teşkilatlı oluşundandır.

Selçuklular döneminde Kara Hisar-ı Demürlü vilayet statüsünde bulunmuş ve bu statüsünü uzun yıllar sürdürmüştür. Bunu gerek tarihi kaynaklar gerekse günümüze intikal etmiş cami, medrese, hamam, türbe, kervansaray, Mevlevi hane gibi önemli kalıntılardan anlamaktayız.

Buna tepki amacıyla 1519 yılında Şah Veli adıyla anılan bir kişi etrafına topladığı içlerinde Hisarbeyli Aşireti beylerinin de bulunduğu üç-dört bin kişi ile mühim bir isyan çıkartmıştır. Bu isyanda önce Bozok Valisi Üveys Beyin evini basıp, Sivas Beylerbeyi Şadi Paşa ve bağlı güçlerini yenmiş olmasına karşın daha sonra oluşturulan bir güce yenilmiş ve bu yenilgi de Şah Veli yakalanarak, başı vurdurulmuştur. Tarihte yaşanan ilk Celali isyanı olduğu kabul edilen bu isyanın Şah İsmail'in Anadolu'daki taraftarları tarafından yapıldığı kayıt edilir.

Tarihi vesikaların aktardığı bilgilerden analaşılacağı üzere Sungurlu coğrafyasında geçmişten günümüze kadar değişik adlarla değişik şehirler kurulmuştur. " Kara Hisar-ı Demürlü, Budaközü, Sungur-oğlu ve Kalınsaz" adlarıyla anılan bu şehirler tarih sayfalarında yerini almıştır.

Sungur-lu-oğlu : Oğuzların, Kayı ve Bayındır Boyunun sembolü, on iki hayvanlı Türk takviminde bir ay ve bugün akdoğan olrak bilinen av kuşunun adıdır. Bu gelenekten dolayı da yaygın olarak erkek adı olarak kullanılmıştır.

Güneyde bu durumlar cereyan ederken Kara Hisar-ı Demürlü yöresinin çehresi değiştirilmeye başlanmış ve bu çerçevede XIII-XIV yüzyılda zamanının modern mimarı üslubuyla Kavşut Cami inşa ettirilmiştir.

Memluklular içerisinde kısa sürede kendilerini kabullendiren Türkmenler, Suriye Valilerinin hizmetine girerek kuzeye doğru yaptıkları seferle katılmışlar ve 1298 yılında Maraş'a kadar gelmişlerdir. Yaptıkları mücadelelerle Memlukluların güvenini kazanmışlar, onların desteğini alarak Halep Valiliğine bağlı Maraş yöresinde bir Türkmen beyliği kurmuşlar ve böylelikle kendi kendilerini idare etmeye başlamışlardır.

Bunu üzerine Kadı Burhanettin Ahmed yönetime el koymuş, kendi adıyla devletini kurup, yöreyi 1390'lı yıllarda Aksaray Vilayeti idari sahasına dahil etmiştir.

Kalınsaz : 1530 tarihli kaynaklarda Yörükhan taifesine mensup kişilerin yaşadığı kışla olarak kaydedilmektedir. Bilindiği üzere yörede saz akarsu kenarlarında oluşmuş kamış türü düzensiz bitkilere denilir. İlçe arazisinin doğusundan başlayıp batısına kadar uzanan akarsu kenarlarında bu bitkilerin bulunması, adını buradan almış olacağını tabii kılmaktadır. Fındıklı köyünde yaşayan bir aşiretin soyadı olarak Kalınsaz adı almış olmaları Kalınsaz'ın bu civarda bulunmasını kuvvetlendirmektedir. Gerek tarihi kaynaklar, gerekse saha taramalarından anlaşılacağı üzere birbirine yakın bu yerleşim yerleri diğer Türk şehirlerinde olduğu gibi bugünkü şehrin gelişmesi ve yatırımların buraya yapılmasıyla bulundukları yerleri terk etmiş bugünkü Sungurlu'yu meydana getirmiştir.

Siyasi işler bu şekilde sürerken, XIV. yüzyılda başlayan Sungurlu'nun kuzeybatısındaki gelişmeler devam etmiş ve bu çerçevede 1521 yılında Ergülü Baba adına büyük bir vakıf kurulmuştur.

Bulunduğu yer hakkında bazı araştırmacılar tarafından değişik görüşler ileri sürülmüş ve bu önemli şehrin yerleşim yerinin merkezi Sungurlu ile Çorum arasında yer alan eski adı Kara Hisar yeni adı Kalehisar Köyü olduğu belirtilmiştir.

Moğollar, Selçuklu Sultanı MEsud'u MElik ünvanıyla zikresilen kardeşini Kara Hisar Demürlü Kalesi'nde kuşatmış ve teslim olmaya mecbur etmiştir.

Danişmendliler il Selçukluların arasının açılmasıyla (1178 yılı Sultan Mesut zamanında) Anadolu Selçuklularının hakimiyetine girmiş ve Sultan Alaaddin zamanında Çorum, Selçukluların önemli bir şehri haline gelmiştir.

Kara Hisar-ı Demürlü'nün merkezi olduğu yönündeki iddialar bu şekilde iken, Devlet Arşivleri Genel Müdürlğü tarafından yayınlanan "387 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum Ahvali Defteri II. Cilt'"inde konuya açıklık getirilmiş ve XVI. yüzyılın ilk çeyreği idari dağılımını gösteren haritalarla bu şehrin merkezinin Sungurlu İlçesi, Yörüklü Kasabası civarında bulunduğu bilgilerini aktarılmıştır.

Kaynak: İsmail Uçakcı'nın "Tarihi, Külürü ve İnançlarıyla Sungurlu" ve "Kara Hİsar-ı Demürlü" adlı kitaplarından alınmıştır.

Bölge, Danişmendliler ile Selçukluların arasının açılmasıyla (1178 yılı Sultan Mesut zamanında) Anadolu Selçuklularının hakimiyetine girmiştir.

Bunun üzerine devlet işsiz kalıp, dirliği kesilen sipahilerin dirliğini geri vermiş ve böylelikle Kalender Çalebi'nin arkasından ayrılmalarını sağlamıştır. Sipahilerin arkasından ayrılmasıyla Kalender Çelebi güçsüz kalmış ve devlet güçleri tarafından yakalanarak öldürülmüştür.

Sürgünü reddedip karşı koyan Beğdili Aşiretlerine, Mamalı Aşiretleri de destek vermiş, bu isyanda otuz Türkmen Beyi hükümet güçleri tarafından öldürülmüştür. Yerleşim yeri gösterilip, yeteri kadar toprak verilerek yapılan bu iskana bir çok aşiret uyarak gösterilen yere yerleşirken, bir çok aşirette kabul etmemiş komşu il sınırlarına kaçarak izlerini kayıp ettirmişler. Bir kısmı da daha sonra oraları terk ederek kaçıp yöreye geri dönmüşlerdir.

Çorum'un fethinden sonra aynı yılın yaz aylarında Kara Hisar-ı Demürlü feth edilmiş ve Sungurlu yöresi Danişmendli yönetimindeki Türklerin eline geçmiştir.

Dulkadirliler, dolayısıyla yörede bu olaylar cereyan ederken Moğol istilasından sonra Anadolu'yu terk edip doğuya göç eden Şambayadı, Ağcalu, Akçakoyunlu, Kızılkocalu, Dedesli, Ustaculu , Turgutlu Aşiretlerine bağlı Türkler, İran'da devlet kurma çalışmalarına başlamış ve bu çalışmalarına Anadolu'daki akrabalarının desteğini istemişlerdir.

Hal böyle iken Anadolu'da son Moğol Valisi olan Demirtaş, kayın biraderi olan Uygur Türk'ü Eretna'yı yerine vekil bırakarak Mısır'a iltica etmiştir. Eretna Beyde çok geçmeden bu fırsatı kendi lehine kullanmış ve merkezi Kayseri olan Danişmendiye topraklarına kendi adıyla devletini kurmuştur. 1380 yılında ölümü üzerine yerine küçük yaştaki oğlu Mehmet geçmiş ve devletini iyi bir şekilde idare edememiştir.

Şeyhsuvar Bey zamanında beyliğine karşı gelen ve Memlukluların desteğini gören kardeşi Şahbudak'la şiddetli çatışmalara girmiş. Bu çatışmalar sürerken Memluklular tarafından Şahbudak Bey 1471 yılında tekrar beyliğe atanmış. Bunu karşına da Osmanlı yanlısı olan diğer kardeşi Alaüddevle Bey çıkarak Dulkadirli kardeşler arasında taht kavgaları devam etmiştir. Bu kavgada Fatih Sultan Mehmet kendi yanlısı olan Alaüddevle Beyi, Dulkadirli Beyliğine atamıştır.

Kara Hisar-ı Demürlü yöresi Haçlı Seferine sahne olmuş, 1101 tarihlerinde yani, fetihten yirmi altı yıl gibi kısa bir süre sonra gerçekleşen bu seferde, İznik İzmit'teki karargahını boşaltan Haçlı Ordusu 60.000 kişilik akeri ile Danişmendli Devletinin merkezi Amasya ve Niksar'ı hedef alarak saldırıya geçmiştir.

Kara Hisar-ı Demürlü ve yöresi 1243 yılında yapılan Kösedağ Savaşında Moğolların, Selçukluları yenmesiyle Moğolların hakimiyetine girmiş ve Moğollar yörede 1256 yılından itibaren fiilen işgal kuvvetleri bulundurmaya başlamışlardır. Zamanla işgal kuvvetlerinin sayısını arttıran Moğollar yörede göçebe elverişli bütün otlak ve kışlakları işgal edip yurt edinmişlerdir.

Dulkadirliler yöreye gelip siyasi hakimiyetlerini kurduktan sonra birbirine çok yakın Kara Hisar-ı Demürlü, Sunguroğlu adlarıyla anılan yerleşim yerleri Budaközü adı ile bağlı aşiretleri de Şamlı, Kerküklü veya Maraşlı diye anılmaya başlamıştır.

1706 yılında Kara Hisar-ı Demürlü'nün Sungurlu mevkiine yatırımlar yapılmış ve bu doğrultuda Yusuf Hoca Cami inşa ettirilmiştir.

Şahbudak Bey kardeşi Melik Arslan Beyin öldürülmesi üzerine Memluklulardan aldığı icazetle tahta geçmiş, Şahbudak Beyin bu beyliği bazı Türkmen beylerinin Fatih Sultan Mehmet'e bir yazı göndererek, Memluklu yanlısı olan bu beyin alınması ve yerine Şeyhsuvar Beyin atanmasını istemişler, Fatih'te bu beylerin istediğini yerine getirmiş ve Dulkadirli Beyliğine Şeyhsuvarı atayıp, askeri bir güçle Maraş'a yollamıştır.

1696 yılında yörede mühim tarihi olaylar cereyan etmiş, Safevilerle başlayan Osmanlı hükümeti ileTürkmenler arasındaki gerginlik Türkmenlerin Rakka ' ya zorunlu iskana tabi tutulmasıyla hat safhaya çıkmıştır.

Alaüddevle Beyden sonra tahta oğlu Şahruh Bey geçmiş, buna karşı da eski beylerden Şahsuvar Beyin oğlu Ali Bey gelmiş ve didişmeye başlamıştır. 1515 yılında bizzat Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim tarafından yönetilen Osmanlı ordusu XIII. yüzyılda kurulan ve Bozok civarını siyasi etkisine almış Dulkadirli Devletinin varlığına son vermiş ve bu savaşta binlerce Dulkadirli taraftarı İran'a kaçmıştır.

Sürgüne gönderilen bu Türkmenlerin sayısı kimi kaynaklara göre 10.000 çadır iken, zamanın ünlü ozanı Araf köyünden Dedemoğlu'da bu sayıyı şiir dizeleriyle 84.000 çadır olarak belirtmiştir.

Safevi devleti kurulduktan sonra da yardımlarını göstermişler ve bu devlete önemli ölçüde insan gücü yardımında bulunmuşlardır. Gerek önceki gerekse sonraki dönemlerde, İran'a gitmiş ve Safevilerle birlikte hareket etmiş aşiretlere bağlı kolların tamamına yakınının Sungurlu yöresinde bulunduğu tarihi kaynakla ve yerleşimlerden anlaşılır.

XIII. yüzyılda baş gösteren ve tüm Orta Anadolu'yu etkisi altına almış bulunan Baba Resul isyanlarında yöre büyük zarar görmüş, Çorumlu Alimlerden Aşık Paşanın torunu ve Elvan Çalebinin dedesi olan bu şahıs tarafından çıkartılan isyan büyük yıkımlara sebebiyet vermiştir.

Halep'ten başlayan Elbistan'a kadar uzanan bölgeyi yurt edinmiş olan bu Türkmenler, zamanla güçlenerek bazen Memluklularla bazen de kendi başlarına seferlere katılmışlar ve bu seferleriyle isimlerini çevreye duyurmuşlardır.

1071 yılında Anadolu kapıları Türklere bir daha kapanmamak üzere açılması il fetihler hızlı bir şekilde sürdürülmüş ve 1075 yılı ilkbaharında Yenkonive adıyla bilinen Çorum şehri Danişmendliler tarafından feth edilmiştir.

Moğolların ünlü şehzadeleri Kongurtay, Turku ve Tuvadın Delice Kışlaklarına yerleşmiş ve burayı yurt edinerek işgal kuvvetlerini buradan yönetmiştir. Bu Şehzadelerin yaşadığı yerler zamanla daha da gelişmiş kendi başka bir ifadeyle Konur ve Congar adlarıyla tarih sayfalarında yerini almıştır.

Dulkadirli ile Memlukluların iyi ilişkileri çok sürmemiş, Halep Valisine götürülmekte olan bir ganimet kervanını Türkmenlerin soyduğu iddiası ve buna Karaca Beyin duyarsız kaldığı gerekçesiyle Halep Valisi Karaca Beyin üzerine yürümüştür. Bu yürümeden netice alamaması sonucunda Eretnalılar'dan yardım istemiş ve bu beyliğe bağlı güçler bir yerde Karaca Beyi yakalayıp, Memluklulara teslim etmişlerdir. Memluklularda çok geçmemiş 1353 yılında Karaca Beyi asarak öldürmüşlerdir.

1403 yılında Anadolu Seferine çıkan ve Osmanlı'yı Ankara-Çubuk Savaşında yenen Moğol hükümdarı Timur geri dönüşünde kendi soydaşları ile birlikte beraberinde bir kısım Bozoklu Türkmeni de götürmüştür. Ankara-Çubuk Savaşıyla bozulan Anadolu Türk birliği 1413 yılında Çelebi Mehmet tarafından yeniden sağlanmasıyla yöre tekrar Osmanlı hakimiyetine geçmiştir.

Vilayet statüsünü uzun yıllar sürdürdüğü anlaşılır. Kara Hisar-ı Demürlü'den günümüze cami, medrese, hamam, türbe, kervansaray, Mevlevi hane gibi önemli müessese kalıntıları intikal etmiştir.

1601 yılında cereyan eden Celali İsyanları yörede büyük zaiyatlara sebebiyet vermiş, isyancıların baskılarından kaçan yöre insanı başta Ankara olmak üzere komşu il ve ilçelere sığınmışlardır. İsyanın bastırılmasından sonra devlet tarafından kaçan bu insanların yurtlarına geri dönmeleri yönünde çağrılar yapılmış ve bir kısmı geri döndürülmüştür.

Aynı kaynakta yer alan bilgilerden iddia edilen şehrin Emlak Divanı adı ile anılan şehir olabileceği bilgisine varılmıştır...

Sungurlu'nun imarı bu şekilde sürerken, İran'da hüküm süren Safevi Devletinde kardeş kavgaları başlamış, kardeşlerden Abbas Bey Osmanlı Devletine sığınmıştır. Devletin kendisine Midilli Adasında ikamet göstermesine karşı orada durmamış ve akrabalarının yaşadığı Bozok Sancağına gelmiştir.

Haçlı Ordusu'nun öncü birlikleri, ordunun geçeceği Yahşihan, Kara Hisar-ı Demirli ve Çorum güzergahında bir tahkikat yapmış ve bu tahkikatta ordularına tehlike doğuracak kadar fazla Türk yerleşmesi olduğu bilgilerini komutanları Tzitos'a aktarmışlardır.

Ünlü seyyah Evliya Çelebi 1644 yılında kaleme aldığı Seyahatname adlı eserinde Budaközü'nü kaza olarak bildirip, "Sungur içi" Sungurlu'yu "Hüseyin ova" Alaca kazasından büyük bir nahiye olarak kaydetmektedir. Burada Sunguroğlu hanedanına ait büyük evliyaların nazargahı durumunda bulunan ve dört yüzyıldan beri taşları aşınmamış bir su değirmeninin bulunduğu bilgileri yer almaktadır. Evliya Çelebi'nin verdiği bilgilerden anlaşılacağı gibi Sungurlu'nun kuruluş tarihi fetih yıllarına uzanmaktadır.

Budaközü : Adını, Dulkadirlilerin güçlü beylerinden Şahbudak ve buna yakın aşiretlerden aldığı anlaşılır. Şahbudak, Budaközü, Budak, Dişbudak, Özbudak, Budağın gibi Dulkadirlilere bağlı yörede çok sayıda aşiret bulunması, Şahbudak Beyin nüfuzunun fazla olduğu yörelerde bu örneklerin yaygın olması, Doğu sınırından başlayıp, batı sınırından yöreyi terk eden akarsu ve ovasına önceleri "öz" Dulkadirliler yöreye geldikten sonra Budaközü adı verilmiş bulunması savımızı desteklemektedir.

Alaüddevle Bey kızı Ayşe Hatun'u II. Beyazıt'la evlendirerek Osmanlı Hanedanlığı ile iyi ilişkilere girmiş ve bu iyi ilişki sonucu kendisine içlerinde Sungurlu ve bağlı köylerinin bulunduğu kırk iki köyü dirlik arazisi olarak vermiştir. Kardeşler arasında taht kavgaları sürerken 1489 yılında Alaüddevle Bey baskın gelmiş ve Şahbudak Beyi yandaş aşireti Rivşan Aşireti ile birlikte berteraf etmiştir. Şahbudak Bey kaçıp, Amasya Valisi olan Şeyhzade Beyazıt'a sığınmış, Rivşan Aşireti de yaşamını sürdürmüş olduğu Kırşehir ve Bozok civarından göç etmişlerdir.

Dulkadirli Beyi Nasrettin Mehmet Beyin ölümü üzerine yerine oğlu Süleyman Bey atanmış, Süleyman Bey kızı Sitti Hatun'u Fatih Sultan Mehmet Han'la evlendirerek Osmanlı Dulkadirli dostluğunu kurmuştur. Bundan sonra beylik sırasıyla Melih Arslan Bey, Şahbudak Bey, Şeyhsuvar Bey tarafından devam ettirilmiştir.

Bizans Kumandanı Tzitos, öncü birliklerinin verdiği bu bilgiler üzerine ordusunun yürüyüş güzergahını değiştirmiş, Türk nüfusunun daha az yaşadığı daha uzak ve sarp güzergah olan Çankırı istikametine çevirmiştir.

Aradan çok geçmeden Kara Hisar-ı Demürlü yöresi Haçlı Seferine sahne olmuş ve bu seferde yörede yaşayan Müslüman Türk yoğunluğu caydırıcı rol oynamıştır.

Kara Hisar-ı Demürlü ve yöresi 1243 yılında yapılan Kösedağ Savaşı'nda Moğolların, Selçukluları yenmessiyle Moğolların hakimiyetine girmiş ve bu savaşta Kara Hisar-ı Demürlü yöresinde de kanlı çatışmalar meydana gelmiştir.

Moğollar, buradaki hakimiyetleri döneminde yerli Türk insanına büyük baskılar yapmış ve bu insanlardan önemli bir bölümünü yöreden göç ettirmişlerdir. Bu baskılara dayanamayıp yöreden göç eden on binlerce Türkmen güneyde konuşlanmış Memluklu Devletine sığınmış, onlarda bu Türkmenleri tampon bölge durumunda bulunan İlhanlı ve Ermeniler arasına yerleştirmişlerdir.

Bu dönemlerde Osmanlı Sultanı Yıldırım Beyazıt yöreyi Osmanlı yönetimine almak için seferler düzenlemiş ve yöreyi geçici olarak iki defa Osmanlı topraklarına katmıştır. Buna tepki amacıyla yöreye Timur saldırısı başlamış, Timur kuvvetleri konnaklamış dinlenirlerken otlakta yayılmakta olan atları Dulkadirli Türkmenleri tarafından kaçırılmış ve bu yüzden Timur Dulkadirli Türkmenlerine büyük kin duymuştur. Bu kinin sonucu olarak Dulkadirli illerinde büyük yağmalar yapmış, tabiri yerinde ise taş üstünde taş bırakmamıştır.

Ankara Sancağı Kızılırmak'ın öte yanında yaşayan çoğunluğu Beğdili Boyuna bağlı olan, içerisinde Salmanlı ve Mamalı Aşiretlerini de bulunduran bu sürgün gurubunu idare etmesi amacıyla hükümet Kadıoğlu namıyla bilinen Kürt Bektaş Beyin oğlunu görevlendirmiştir.

Atalarımız ata yurtlarından Anadolu'ya gelişlerinde yerleştikleri yerlere bağlı oldukları boy, aşiret, oymak ve beylerinin isimlerini vermeyi bir gelenek haline getirdikleri ve Anadolu'da ilk Türk-İslam devleti kuran Danişmendli, Selçuklu ve Osmanlıların bu geleneği sürdürdükleri bilinmektedir. Bunun yaygın örneği yörede bulunmaktadır.

Hükümdarı Sultan Alaaddin zamanında Selçukluların önemli bir şehri haline gelmiş ve vilayet statüsünde, bölgesinin merkezi olduğu belirtilmiştir.

SUNGURLU ADININ MENŞEİ VE TARİHÇESİ

Sungurlu XVI. yüzyılın ilk çeyreği, Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum Defterinde bir yerleşim yeri olarak verilmiş, bu bu bilgiyi aynı yüzyıla ait Sivas Tahrir Defterinde Sunguroğulları adıyla kayıt edilmiş ve küçük bir yerleşim yeri olduğu bilgileri ile desteklenmiştir.

Osmanlı topraklarında böyle gelişirken güneyde konşuları Memluklular ve Karamanoğulları tarafından cendereye alınmış Dulkadirli Beyliği bu cendereden korunmak amacıyla Osmanlılarla ittifak yapmışlardır. 1404 yılından itibaren hanedan soyu Çandır, Kozan Köyü ve Bey Kışlasına bağlı aşiretleri Osmanlılar ile Karamanlılar arasında tampon bölge konumunda bulunan Kırşehir-Yozgat civarındaki Moğollardan boşalan köylere yerleştirilmişlerdir.

Karaca Bey önderliğinde Emirliklerini kurmuş olan bu Türkmenler, tarih sayfalarında Dulkadirliler adıyla anılmaya başlamıştır. Emir, Karaca Bey komutasında gelişmesini sürdürmüş, İlhanlıların iç karışıklığını ve Memlukluların desteğini lehlerine kullanmışlar kuzeye, yani Orta Anadolu içlerine doğru seferlere başlamışlardır.

Konar göçer halde yaşamalarından dolayı devlete vergi vermediği, geçtikleri bölgelerdeki yerleşik halde bulunan köylülerin ekili ve dikili yerlerine sürüleriyle zarar verdikleri gerekçesiyle alınan bu sürgün kararına zorluk çıkartan Türkmenlerin kılıçtan geçirilmesi yetkisi verilmiştir.

Dulkadirli devletine son verilmesine, Anadolu Türkmenleri karşı çıkmaya devam etmiş ve 1527 yılında Hacı Bektaş-ı Veli şeyhlerinden Kalender Çelebi başkanlığında büyük bir isyan çıkartılmıştır. Yirmibini aşkın isyancının katılımıyla çıkarılan bu isyan Dulkadirli, Bozoklu, Çiçekli, Mesudu,, Karacalı Aşireti mensupları ile işsiz kalan ve dirliği ellerinden alınan Dulkadirli sipahileri de katılmıştır. İsyan güçleri devlet güçleriyle girdiği çatışmalarda galip gelmiştir.

Anadolu Türklerinden olan Şeyh Cüneyt ve bunun oğlu Şeyh Haydar bu isteğe icabet ederek adı geçen aşiretlere bağlı insanlar başta olmak üzere Varsak, Akkoyunlu, Karakoyunlu gibi diğer aşiretlerden destek toplayarak İran'a gitmelerini sağlamışlardır. 1490'lı yıllarda önemli bir vilayet olduğu kayıt edilen Kara Hisar-ı Demürlü yöresinden giden bu Türkler 1502 yılında Şah İsmail hükümdarlığında kurulan Safevi devletinin kuruluşunda önemli rol oynamışlardır.

XVII yüzyılın başlarında Kara Hisar-ı Demürlü'ye yatırımlar devam ettirilmiş ve bu konuda Sarıkamış mevkiine Yörüklü Beldesi Ulu Cami yaptırılmıştır.