Keramet göstermek, velayetin olmazsa olmaz şartı değildir. İslam alimleri, en büyük keramet olarak?Şer?i Şerif?i istikamet üzere yaşamayı kabul etmişlerdir. Nitekim ayeti celilede?Emrolunduğun gibi dosdoğru ol.? buyrulmaktadır. (Hud, 112).

Sufiler; velayet kavramını biraz daha özelleştirmişler ve bir takım hususi şartlara bağlamışlardır. Riyazet ve mücahedeyi hayatlarının merkezine alan mutasavvıflar; veliliğin olmazsa olmaz şartı olarak nefsin?etvar-ı seba? olarak tabir edilen, yedi tavrını/halini tanımayı da eklemiştir.

Evliyaullahın keramet göstermesi vacip olmadığı gibi; enbiyanın istendiğinde keramet göstermesi vaciptir. Mucizenin izharı şart olduğu halde kerametin setredilmesi, gizlenmesi şarttır. Bir velinin göstermiş olduğu keramet, aynı zamanda bağlı olduğu nebinin mucizesidir. Velayet, risaletin de bir delilidir. Risaletin tebliğ ettiği iman hakikatlerini, velayet bir nevi kalbi müşahede ve ruhani zevk ile aynelyakin ve hakkel yakin derecesinde görür, tasdik eder. (5)

Ahmet HALİLOĞLU - Gülistan Dergisi

Bu geçmişin direnç noktası ise?dünya din? ilişkisi. Dünya din ilişkisinin ana geçiş noktası ise iman ve takva boyutu. Eğer takvayı ve kulluğu, basit birer algıdan ibaret hale getirirsek bu, geçmişimize ve kendimize yapacağımız en büyük ihanet olur. Kulluk ve takvanın getirisi olan velayet ise bizim bin dört yüz senedir hayatımızı şekillendiriyor.

?Bu evrende bilmediğimiz nice sırlar, kullanmadığımız nice kuvvetler, enerjiler vardır. Aynı şekilde insanın bünyesinde nice sırlar ve kuvvetler vardır ki, henüz onları keşfedebilmiş değiliz. Ne zaman ki yüce Allah kullarından birine bu sırlardan birini açar, bu kuvvetlerden birini hizmetine verirse, o zaman hayatta alışılmışın dışında olağanüstü bir olay meydana getirir. Yüce Allah'ın imkan vermediği hiç bir kulun gerçekleştiremeyeceği bu olaylar, O'nun izni, planı ve dilemesi sonucu bu adamın eliyle meydana gelmiştir.?

?Ayetlerimizi yalan sayanları Biz, bilmeyecekleri noktalardan yavaş yavaş helake yaklaştırırız.? (Araf/182) Burada ayırıcı en önemli özellik, imandır.

Avama göre keramet, kalpten geçenleri bilmek veya aynı anda birden fazla yerde olmak gibi şeylerdir. Bunlara büyükler itibar etmezler. Havas; marifette yakin, amelde ihlas, ibadette ihsan gibi manevi/kalbi kerametlere ihtimam gösterirler. Çünkü kulluğun hakikati ve Allah?ın yardımının gerçek işaretleri bunlardır.

Ne var ki zihnimizdeki velayet şablonu da muhtelif vesileler ile dejenere edilmeye çalışılıyor. Bu sebeple, birkaç yazı şeklinde velayet meselesini incelemenin uygun olacağını düşünüyoruz. Ancak?Velayet ne demektir? meselesinde, biz tasavvufi anlama yöneleceğiz.

Takvanın ise muhteviyatı bellidir; emirleri yerine getirmek; yasaklardan sakınmaktır. İmanın, sahih bir Ehl-i Sünnet itikadına; takvanın ise şüphelilerden kaçınmayı havi olduğu izahtan varestedir.

?Velayet-i suğra? ve?Velayet-i Kübra? ayrımının temel sebebi de budur. Nefsin hile ve desiselerinden kurtulmadan; Akl-ı Mead ile kalbi alemde mesafe katedilemeyeceğinden hareketle, kişinin nefis tezkiyesini velayet anlayışlarında merkeze koymuşlardır.

Modernizmle birlikte algılarımız değişti. İki yüz senedir bizim ; dünyaya, kainata, olaylara, yaşama bakışımız değiştirilmeye çalışılıyor. Halbuki Osmanlı?dan Endülüs?e kadar yayılan geniş coğrafyada, biz kendi algılarımızla, kendi kültürümüzle, kendi medeniyetimizle büyümüş bir geçmişe sahibiz.

Keramet ve Velayet

Yine, bazı tarikatlarda olan ateş üzerinde yürümek veya kızgın demir yalamak gibi haller, salih müminlerin elinde zuhur ediyorsa keramettir. Bu hadiseye şahit olan kimselere düşen eğer aksi bir delilleri yoksa hüsnü zan edip sükut etmeleridir .

Keramet - Velayet meselesi

Ayette geçen tabir?evliyaullah?tır. ?Allah?ın dostu? olanlar için burada iki temel ilke vazedilmektedir: Birincisi iman, ikincisi ise takva. Burada, mümin ve müslüman farkını hatırlatmanın gereği yok. Ancak takva burada anahtardır. Takva libasını bir kenara bırakarak bu meseleleri konuşabilmek, hatta din üzerinde konuşabilmek mümkün değildir.

Teşekkür ederim, doğrudur konu uzun ama bu yazıyı oluşturmak için okuduğumuzdan çok emek sarfetmiştir. İnşaallahu Teala faydalı olmuştur...

?Evliyaullah? kimdir?

?Yüzlerinde secde izinden nişanları vardır.? (Fetih: 29) ayet-i kerimesi de kişinin yaptığı nafile ibadetlerin, kalbinden simasına aksedeceğini beyan eder.

?Bilesiniz ki Allah?ın dostlarına korku yoktur; onlar üzülmeyecekler de. Onlar Allah'a inanmış ve O'na karşı gelmekten sakınmışlardır.? (Yunus; 62-63)

Bu ayetin tefsirinde Elmalılı Hamdi Yazır Efendi, dünyadaki müjdeden kastın keramet olduğunu zikrederek; evliyaullahın kerametinin hak olduğunu beyan buyurmaktadır.

?Yanında bir parça kitap bilgisi olan bu adam, sahip olduğu ilimle meydana gelen harika olayın oluşması için gereken bazı evrensel sırları ve kuvvetleri elde etmeye kendisini hazırlamış bulunuyordu. Çünkü elde ettiği Kitap bilgisi kalbini, Rabb'ine öyle bağlamıştı ki, bu onu donatılacağı kuvvetlere ve sırlara karşı duyarlı kılması ve Allah'ın kendisine bağışladığı kuvvetleri ve sırları kullanmaya hazır hale getirmişti.?

Müfessirler, bu ayette zikredilen kişinin Asaf bin Berhiya olduğu ve O?nun sadık ve salih bir kul olduğunu beyan ederler. İbn-i Kesir tefsirinde zikredildiğine göre, Asaf bin Berhiya?İsmi Azam?a muttali bir zattır. ?Kitaptan ilmi olan? kısmıyla da kimi müfessirler, bu zatın?ilm-i ledün? sahibi bir insan olduğunu istihrac etmişlerdir. Ancak tefsirler içinde en ilgi çekici yorum Seyyid Kutub?tan gelmektedir. ?Fi Zilalil Kuran? isimli tefsirinde, bu ayetin yorumu ile alakalı olarak Seyyid Kutub şunları yazmaktadır:

?Onlara dünya hayatında da, ahiret hayatında da müjdeler vardır. Allah'ın sözlerinde değişiklik yoktur. İşte bu, en büyük kurtuluştur.? (Yunus 64)

?Kitaptan ilmi olan kimse ise?Gözünü açıp kapamadan, ben onu sana getiririm? dedi. onu yanı başına yerleşivermiş görünce, ?Bu, dedi, şükür mü edeceğim, yoksa nankörlük mü edeceğim diye beni sınamak üzere Rabbimin lütfundandır. Şükreden ancak kendisi için şükretmiş olur; nankörlük edene gelince, o bilsin ki Rabbim müstağnidir, çok kerem sahibidir.? (Neml 40)

Keramet, ıstılah anlamı itibariyle mümin ve salih bir kul vasıtasıyla meydana gelen harikulade haller demektir. Velayet ve tasavvuf söz konusu olduğu zaman, illa ki keramet meselesi de gündeme gelmektedir.

dede ali konu güzel de malum uzun vakte ihtiyaç var böyle önemli konuları okumak için biraz okudum devamını getiremedim yinede eline sağlık.

Said İbni Cübeyir radıyallahu anhudan rivayet edilen hadisi şerifte ise; ?Evliyaullah o kimselerdir ki görüldükleri zaman Allah hatırlanır.? (1) Bu kimselerin görüldüklerinde Allah?ın hatırlanmasının sebebi manevi kemalatlarındandır. Bir kimsenin kalbinde nurların nuru olan Allah?ın nuru olursa; o nur sahibinin yüzüne vurur.

Burada şöyle bir soru gelebilir; ?Ayette geçen ilim sahibi kişi nebi olabilir mi? Bazı müfessirler, bu soruya müspet cevap vermiş olsalar bile tefsir ile uğraşanların çoğunluğu, Asaf bin Berhiya?nın salih bir kul olduğu hususunda fikrindedir. Kuran-ı Kerim?in açıkça nebi demediği bir şahsa, nebi veya resul demek de en hafif tabiriyle haddi aşmak olur. Kaldı ki bu ilim sahibi kişinin, nübüvvet ya da risaletine dair hadislerde de herhangi bir kayıt mevcut değildir.

Acaba bunları yazan Seyyid Kutub değil de mutasavvıflardan birisi olsaydı acaba hakkına neler söylerlerdi? Bu tür ayetlerin tefsirinde farklı tutumlara ileride değineceğim, inşaallah. Ancak burada asıl dikkat çekici olan Asaf bin Berhiya?nın hitabıdır. Ayetin metninden anlaşıldığı üzere, yaptığının farkındadır ve dolayısıyla tasavvuf ıstılahında bu işin ismi?tasarruf?tur.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi keramet; salih amel sahibi müminlere Allah?ın bir ikramıdır. İman Sahibi olmayan veya salih ameli bulunmayan insanların gösterdikleri olağan dışı hallere keramet denilemez. Namaz dahi kılmayan bir takım insanlardan sadır olan harikulade hallere?istidrac? denilir. (4) Allah?a asi olanların elinde bu tür hallerin meydana gelmesinin sebebi azaplarını artırmak içindir.

Dipnotlar: 1- Nesai; ?Sünen?, Tefsir, (6/362). 2- Es-Sabuni, ?Safvetü?t Tefasir?, 1/371-372. 3- Alusi, ?Ruhu'l Meani?, c. III. s. 144. 4- Ömer Ziyaeddin Dağistani, ?Tasavvufi Fetvalar?, s. 185. 5- Said-i Nursi, ?Mektubat?, s. 444.

İmam-ı Taberi rahmetullahi aleyh tefsirinde, ?Allah dostlarının? kim oldukları bahsinde, Abdullah bin Abbas ve Abdullah bin Mesud?dan naklen; ?maksadın; görüldüklerinde Allah?ı hatırlatan kimseler olduğunu? beyan eder.

Nitekim Hazreti Meryem?in kuru hurma ağacını sallayıp yaş hurma dökülmesi (Meryem, 24-26) ve mihrapta inzivadayken yanında sürekli yemek ve meyve olması (Ali İmran 37) keramete delil olarak getirilen bir diğer ayettir. Hz. Meryem?in yanında yazın kış meyveleri, kışında yaz meyveleri olduğunu Mücahid nakleder. (2). Mihrapta inzivadayken Hazret-i Meryem?e gelen meyvenin olağanüstü yollarla gelmiş olması gerekmektedir. Zira burada bir övgü/taltif vardır ve doğal yollar ile getirilmiş bir yiyecekte bir ikram mevzu bahis değildir. (3)