Öte yandan Rusya?nın olaylardaki muhtemel rolü üzerinde hiç durulmamış olması ilgi çekicidir. Acaba Rusya, Türkiye?nin Ortadoğuya yönelik askeri potansiyelini baltalamak veya Türk hükümetlerinin Kafkasya?da giriştiği birtakım maceralara misilleme yapmak amacıyla Kürt hareketine destek sağlamış olabilir mi? Bu konuda da ele gelir bir bilgiye sahip değilim.

Türk sorunu çözülmeden Kürt sorunu çözülmez

benim yazıya kapak olmuş eline sağlık

Türkiye?de eğer Kürt Sorununa barışçı bir çözüm bulunabilecekse, İngitere ve İspanya modelinden farklı bir seçenek mevcut veya mümkün görünmüyor.

Kürt Sorunu Yoktur, Türk Sorunu Vardır

aydınların, sosyologların 20 yıl önce önerdiği, yapılmazsa ulusal-maddi-manevi pek çok kaybımızın olacağını söylediği rötuşlar bugün açılım diye makyajlanıp vitrine koyuldu. bütün medya da bunu gündemde tutarak bir sistematik duyarsızlaştırma oluşturmaya çalışıyor.

Türk devletinin görünürdeki irrasyonel baskı politikasının yanısıra, Kürt hareketini bölmek veya birtakım marjinal örgütler yoluyla asli çizgisinden saptırmak veya kamuoyu nezdinde itibarını zedelemek yolunda birtakım çalışmaları da olmuş olabilir. Ancak böyle çalışmalar eğer varsa bunlar da ters tepmiştir. PKK hareketi, kamuoyu nezdindeki tüm sorunlarına rağmen, Kürt ulusal iradesini güçlendirmek yönünde etkili olmuştur.

Dünyada halen başka bir ulusun siyasi egemenliği altında yaşamaya devam eden en büyük homojen ulusal topluluk Türkiye Kürtleridir sanırım. Sovyetler Birliği ve Yugoslavya, egemenlikleri altındaki ulusal topluluklara hükmedemeyerek dağıldılar. Çin?de Uygurlar ve Tibetliler kendi ülkelerinde küçük bir azınlık durumundalar; hiçbir coğrafi alanda homojen bir çoğunluğa sahip değiller. Başka bir ilginç örnek olan Etiyopya?da egemen Amhari ulusunun üstünlüğü 1991 devriminden sonra sona erdi, gevşek bir federal yapı benimsendi. Sudan devleti, Arap olmayan bölgeler üzerindeki hakimiyetini kaybetti. Nüfusu 10 milyonu aşan başka örnek düşünemiyorum.

Türk devletinin, sayıca bu kadar büyük ve coğrafi anlamda homojen bir topluluğu askeri kontrol ve propaganda yoluyla ilelebet elde tutmaya yetecek maddi güce ve basirete sahip olduğu şüphelidir. Kaldı ki Sovyetler örneği, öyle bir güç ve basiret olsa bile, günümüz dünyasında bunun ulusal toplulukları yönetmeye yetmediğini kanıtladı.

hangi topik olursa olsun aynı şeyleri tekrar layıp durmayalım lütfen

Ayrıca nüfus artış hızı bakımından Kürtler, Türklere karşı bariz bir üstünlüğe sahiptir.

Dünyadaki başarılı görünen çokuluslu devletlerde iki ayrı model göze çarpıyor. İsviçre ve Hindistan?da devlet, bir ulusal toplulukla özdeşleşmiş değildir. İsviçre?de dört, Hindistan?da ise 18 kadar etnik topluluk, ayrı ayrı egemenliğe sahip birimler olarak yaklaşık eşit haklarla bir araya gelmiş ve ortak bir devlet kurmuşlardır. Bu devletler, egemenlikleri altındaki ulusal topluluklardan herhangi biri ile özel bir bağı olmayan birer siyasi üstyapıdır. Çekoslovakya?da bu model yürümedi. Belçika?da da, ayrı iki topluma dayanan devlet modelinin çözülmeye yüz tuttuğu görülüyor.

tarihin yüzü

Yazar:Sevan Nişanyan

Ecdad milleti sadıka dedi bakın kendileri de söylüyor şehirde yaşayıp ticaretle geçinidler. Ezilen halk olmadılar TÜrkmenler gibi. Sonra isyan ıslahat fermanı ahk hak hak... İstedikçe istediler yetmedi komitalar kurdular. Eza ç. ektirdiler. Bakın bugün karyelerdeki toplu mezarlara bakın... Devletlerini kurdular hala yetmedi yetmeyecekte. TÜRK OLMAK TÜRKÜM DEMEK IRKÇILIK DEĞİL EFENDİLER IRKÇI KİMMİŞ BİLİYOR AMA İNKAR EDİYORSUNUZ...

Diğer model, İngiliz egemenliği altında geniş haklara, özgürlüklere ve yerel idari yapılara sahip olan ve güçlü bir ulusal kimliği koruyan İskoçya ve Galler Ülkesi modelidir. Buna benzer bir model İspanya?nın Katalan ve Bask ülkelerinde büyük mücadelelerden sonra kurulabildi. Kanada?daki yapı teorik olarak İsviçre?ye benzer bir federasyon ise de pratikte daha çok İngiltere ve İspanya modeline yakındır.

O da bu ülkenin vatandaşı değil mi, dolayısıyla -size göre - Türk değil mi? Hem bir doğruyu kimin söylediğinin önemi var mı?Ben doğru mu söylüyor yanlış mı söylüyor ona bakarım, gerisini ırkçılar düşünsün.

konunun buralara getirilmesi doğru değil, ne alakası var. ben sadece sürece farklı bir açıdan bakabilirmiyiz diye topiği açtım.

Dün sanasilah doğrultmuş, 70 yaşını geçmiş ninelerine tecavüz etmekten çekinmemiş, diri diri genç yaşlı farketmeksizin insanını katletmekten zevk almış ermeni yazarın bu tesbitine nasıl itibar edersin. Senin insanlığından şüphe derim...

bu sorun aslında Türk sorunudur zaten. Türkler bugüne kadar neden böyle yaptı, kendilerini iyice bir sorgulamalrı laızm

Hain emeller

Belirginleşen Kürt?tehlikesine? karşı Türk devleti, 1980 yılından bu yana sistemli bir askeri baskı ve yıldırma politikası izledi. Rasyonel görünmeyen bu politikanın ısrarla sürdürülmesi, a) ideolojik körlük, b) basiretsizlik, ve c) belki süregiden çatışmanın doğurduğu birtakım kurumsal ve ekonomik çıkarlarla izah edilebilir. Öte yandan baskı politikasının ters teptiği ve Kürt ulusal bilinçliliğini körüklemekten başka sonuç doğurmadığı ortadadır. Günümüzde Kürtler arasında 1980?ler ile kıyaslanmayacak boyutta bir ulusal irade ve kararlılık görülüyor. ?Zulme uğrama? duygusu, yalnız Kürtlerde değil tüm insanlarda ve her çağda, eyleme geçme kararlılığının en önemli itici gücünü teşkil eder.

Bu modelin Türkiye için geçerli olmadığı muhakkaktır.

Yabancı devletler Kürt mücadelesinin oluşumuna katkıda bulundular mı? Bunu bilemem. Ancak 29 yıldır süregelen propaganda çabasına rağmen Türk devletinin bu yönde inandırıcı bir delil ortaya koymamış olması, sanırım yeterince anlamlı bir olgudur. Her halükarda Batılı devletlerin, önemli bir NATO müttefiki olan Türkiye?yi bölmek ya da zayıflatmak veya istikrarsızlığa düşürmekte ne gibi bir çıkarı olabileceğini anlamaktan acizim. Belki Kürt hareketini teşvik etmekten ziyade, önüne geçilmesi imkansız görülen bir olguyu bir ölçüde denetim altında tutmaya yönelik müdahaleler olmuş olabilir.

1960-70?lerde Kürt gençliğinin lise ve üniversite eğitimine katılmasıyla birlikte eski sosyal hiyerarşi altüst oldu. Eğitilmiş kuşağın, kendi ülkesinde aşağılanan bir?ikinci sınıf? vatandaşlığa razı olmayacağı ve yönetim pozisyonlarını talep edeceği aşikardı. Nitekim 1970?lerdeki ilk Kürt milliyetçi hareketlerinin hemen tümüyle üniversite gençliği arasında ortaya çıkmış olması anlamlıdır.

Her halde dış faktörlerin, eğer varsa, olaylarda marjinal bir rol oynadığı muhakkaktır. Kürt hareketinin sosyolojik nedenleri yeterince açık ve güçlüdür. Başka ülkeler hiçbir şey yapmasa da son 29 yılın olaylarının aşağı yukarı aynı şekilde gelişeceği öngörülebilirdi.

ha bi de ironik bi durum var aslında;kürt sorunu diye nitelenen durum için önerilen çözümlere tepki gösteren toplumun bazı kesimleri de sorunun bitmesini istemeyen bir zümre olarak etiketlenmeye başlandı.

Türk siyasi hayatındaki esas çıkmazın Kürt Sorunu değil?Türk Sorunu? olduğunu anlamak gerekiyor. Çözüme yönelik düşünmek için bence ilk ve en önemli adım budur.

Türkiye?nin iç barışını ve toprak bütünlüğünü koruması, hatta belki komşu bazı ülke ve bölgeleri kapsayacak şekilde etkinlik alanını genişletmesi, bu ülkede yaşayan herkesin ortak çıkarıdır. Bu hedefe varmanın ilk adımı Kürt Sorununu çözmek değildir. Bunun ilk adımı, Türk Sorununu çözmektir. Türk yönetici sınıfı ve Türk kamuoyu, bu devletin?Türklere? veya onlar adına ahkam kesenlere değil bu ülkede yaşayan herkese ait olduğunu, herkesin insan ve vatandaş olmaktan ileri gelen doğal haklara sahip olduğunu, her vatandaşın etnik kökeninden, tercih ettiği yahut etmediği dinden ve savunduğu siyasi görüşten bağımsız olarak saygıya mazhar olduğunu kavradığı gün, Kürt sorunu dahil bu ülkeyi 80 küsur yıldan beri hasta eden pek çok sorun kendiliğinden çözülmüş olacaktır. O zaman oturup, Kürtler hangi yasal ve idari düzenlemelerle memnun olur, hangi haklar nasıl korunur, sağduyuyla tartışmak mümkün olur. Bask modeli mi, Kanada modeli mi, başka bir şey mi, konuşulabilir.

Zaman Kürtlerden yana

Bu koşullarda Türkiye?nin, ?üniter ve milli devlet? retoriğine ve askeri üstünlüğe dayanarak Fırat?ın doğusunda egemenliği uzun süre elde tutabileceğini farzetmek hayaldir.

bi süre sonra durum tersine döndürülüp ''aslında bu kürt değil, türk sorunudur''haline getirilecek gibi geliyor bana.

Zaman Kürtlerden yana işlemiştir. Türkiye?nin Doğu bölgesinde Cumhuriyet?ten önce varolan sosyal ve etnik denge Cumhuriyet?in kuruluşundan bu yana Kürtler lehine radikal bir şekilde değişti. Türk yönetici, Ermeni köylü ve esnaf, Arap tüccar ve din adamı ile Kürt aşiretten oluşan eski çokuluslu yapı, Ermenilerin tasfiyesiyle dengesini kaybetti. Eskiden Diyarbakır, Van, Bitlis gibi kentlerde kent nüfusunun önemli bir unsurunu oluşturan Türk yönetici sınıfı 1925-60 yılları arasında bölgeyi terkederek yerel egemenliği Kürtlere bıraktı. Bölgede bugün devlet memurları ile aileleri dışında yerleşik Türk unsuru kalmamış gibidir.

1990?larda boşaltılan köylerden kentlere akan nüfus, bölgede Kürt kültürel egemenliğinin pekişmesine zemin hazırladı. Bölgede önemli bir nüfus oluşturan Zazalar ya Kürtlüğe asimile edildi, ya da siyasi bakımdan Kürt hareketi içinde yer aldılar. Yakın tarihe kadar Arap çoğunluğun bulunduğu Mardin ve Urfa kentleri ile kısmen Siirt?te bugün Kürtler egemen unsurdur.

Baskı ters tepti

Türkiye Cumhuriyetine kuruluşundan beri egemen olan ırkçı, hakaretamiz ve hayalperest bakış açısı, salim akılla kolayca çözülebilecek en basit sorunları bile çıkmaza sokmakta eşsiz bir rol oynamıştır. ?Atalarımız? eğer Ortaasyadan geldiyse, Türkiye?de yaşayan herkes eğer?Türk? olmak zorundaysa, ?Türk? olmayan hiç kimsenin ve hiçbir şeyin bu vatanda hakkı yoksa, en temel vatandaşlık hakları ulusal ideolojiye biat koşuluna bağlanmışsa, rasyonel bir çözüm doğal olarak yoktur, olamaz, ve olmayacaktır. ?Türk Sorunu? çözülmediği müddetçe, Kürt Sorununun kanlı ve korkunç bir sona doğru ilerlemesi bana kaçınılmaz görünüyor.

Türkiye?de mevcut yapının daha fazla sürdürülemeyeceği apaçık ortadadır. Öngörü sahibi siyasi yorumcular bu gerçeği daha 1960 ve 70?lerde algılamışlardı.

siz ermenilerden medet ummaya devam edin...