Mü?minler nefsin ve şeytanın vesveselerinden dolayı ameli terk veya tehir etme gafletini yaşayabilirler. Bu hal çoğu zaman doğru zannettikleri içindir. halbuki bu hali İmam Gazali aldananlar kitabında şöyle anlatır.

Zamanında yapılacak amelleri tehir etmenin en önemli etkisi uzun emeldir.

?İnananlardan günah işleyenlerin aldanmaları şu sözlerinde kendini gösterir:

?İnsana ancak kendi çalışmasının karşılığı vardır.?

Kim babasının takvasıyla kurtulacağını zannediyorsa, o kişi babasının yeme ve içmesiyle kendi açlık ve susuzluğunun gideceğini düşünen birisiyle aynı mantığa sahiptir. Takva herkeste olması gereken bir özelliktir ve bunda baba evladının hiçbir sorumluluğunu gideremez. Kaldı ki ahirette takvanın karşılığı verilirken kişi, kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçacaktır, şefaat durumu hariç. Peygamberimiz ?in şu hadisini de unutuyorlar:

İmam Taberi bu ayet-i celileyi şöyle tefsir etmiştir:?Müminin kurtuluşa erme şartlarından biri de, namazlarını vaktinde eda etmesidir.

?Akıllı kişi kendisini yüksek görmeyip ölümden sonrası için çalışandır; ahmak ise, kendini boş duyguların peşine takan ve Allah hakkında kuruntular besleyendir.?

?Allah, bağışlayıcı ve merhametlidir; biz O?nun affını ümit ediyoruz.?

Onlara gurur, yaptıkları bir takım iyilik ve günahlar yönünden yaklaşır. Ancak günahları daha çoktur. Bununla beraber bağışlanacaklarını umar ve kötülükleri daha fazla olmasına rağmen iyiliklerinin ağır basacağını zannederler. Bu ise cehaletin doruk noktasıdır.

?Bir insanı seven onun evlatlarını da sever. Allah sizin babalarınızı sevmiştir. Öyleyse sizi de seviyor.?

Bilinmelidir ki, mü?minin hayat süreci içinde aldanışları çok olmasına karşın hayati bir ehemmiyet taşıyan yanı ameli tehir etmek, sonra yaparım demek, şeytandandır;buna karşın salih ameli ilk fırsatta yapmak gibi kazançlı iş yoktur.

Allah Teala, mümini kurtuluşa erdirecek sıfatlardan birincisi olarak ta sonuncusu olarak da namazı zikretmiştir. Bu da namazın ne kadar önemli bir ibadet olduğunu göstermektedir.

Diğer bir Hadis-i Şerifte de şöyle buyuruluyor: "Abdullah b. Mesud diyor ki:

Allah?u Teala mü?minlerin kurtuluşa ermesinin şartlarından birini de:

?Ve onlar ki, namazlarını muhafaza ederler?

"Ben sana bu işin başını, direğini ve zirvesini haber vereyim mi?" Muaz: "Evet, ey Allah'ın Resulü." demiş ve Resulullah şöyle buyurmuştur: "Bu işin başı İslam'dır. Direği namazdır, zirvesi de Cihad dır..?

Uzun emel hırsı, düşüncesi, güzel amele mani olur ve insanı Hak?tan alıkoyar. İleride yaparım düşüncesi ise, şeytanın en büyük tuzağıdır.

Böyle söyleyip buna güvenir ve amelleri ihmal ederler. Gerçi dinde bu anlayış?ümit? açısından övülen bir düşüncedir. Allah?ın rahmeti elbette geniş, nimeti çok kapsayıcı ve keremi umumidir. Biz O?nun bir olduğunu kabul ederek O?na iman ediyor ve bu iman ve O?nun kerem ve ihsanı vesilesiyle ümidimizi kesmiyoruz.

Bu durumda, hiçbir amelde bulunmadan ümit beslemek doğru olur mu? Eğer ümitten önce bir çalışma söz konusu değilse hiç şüphesiz bu aldanmadır. Ümit ancak, korku ve ümitsizliği gidermek içindir. Şüphesiz bu faydasından dolayı Kur?an bunu dile getirmiş ve daha fazla olmasını teşvik etmiştir.

Bu sebeple de itaate gerek duymaz, buna güvenerek Allah hakkında kendilerini aldatırlar. Hiç bilmezler ki, Hz. Nuh , oğlunu gemiye bindirmek istedi fakat bundan menedildi ve Allah onu Nuh kavminin cezalandırılması esnasında en feci biçimde suda boğdu. Yine Hz. Peygamber , annesinin kabrini ziyaret edip, bağışlanması için dua etmek konusunda izin istedi; kendisine ziyaret izni verildi fakat istiğfar için izin verilmedi. Şu ayetleri de unutuyorlar:

?Hiç bir kimse, yaptıklarına karşılık olmak üzere kendileri için gözler aydınlığı olarak nelerin saklandığını bilmez.?

Peygamber Efendimiz namazın önemini belirten bir Hadis-i Şerifinde Muaz b. Cebel'e şöyle buyurmuştur:

?Hiçbir günahkar başkasının günahını yüklenmez.?

"Resulullah e dedim ki: "Ey Allah'ın Resulü, amellerin hangisi Allah'a daha sevimlidir?" Resulullah buyurdu ki: "Vaktinde kılınan namazdır." "Sonra hangisidir?" diye sordum. Resulullah "Anneye babaya iyilikte bulunmaktır." buyurdu. "Sonra hangisidir?" diye sordum. Resulullah "Allah yolunda cihad etmektir." buyurdu.

Bakarsınız onlardan biri, helal veya haram yoldan kazanılmış bir kaç dirhem sadaka verir. Fakat diğer tarafta insanların mallarından ve şüpheli yollardan elde ettiği kat kat fazladır. Bu insan tıpkı, terazinin bir kefesine on kilo koyup diğer kefesine de bin kilo koyduğu halde, on kilonun ağır basmasını isteyen kişiye benzer. Bazıları da iyiliklerinin günahlarından çok olduğunu zanneder. Çünkü o, ne nefsini hesaba çeker, ne de günahlarını araştırır. Bir iyilik yaptığında onu aklında tutar ve ona güvenir. Bunun durumu şuna benzer: Bir insan diliyle Allah?tan bağışlanma diler, gece gündüz Allah?ı yüz veya bin defa tesbih eder. Diğer taraftan gün boyu müslümanların gıybetini yapar ve Allah?ın razı olmayacağı şekilde konuşur.

Şu ayetleri de unutuyorlar:

?İman edenler ve hicret edip Allah yolunda cihad edenler var ya, işte onlar, Allah?ın rahmetini umabilirler. Allah bağışlayıcı ve merhametlidir?

Onların aldanmalarının kaynağı bazen de anne ve babalarının iyiliklerine tutunmak olur ki, bu zaten aldanmanın son derecesidir. Halbuki onların babaları salih ve takva sahibi olmalarının yanında günah işlemekten çekiniyorlardı. İşte onların şu şekildeki kıyaslarını şeytan onlara güzel göstermiştir: