Atatürk?ün yakın arkadaşı Ali Çetinkaya Osman Paksüt?ün dedesi. İstiklal Mahkemelerinde binlerce mazlumu darağacına gönderen Ali Çetinkaya?nın lakabı ise Kel Ali ya da diğer adıyla?Cellat Ali?. İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olan Çetinkaya, Şeyh Sait olayında İstiklal Mahkemesi Başkanı olarak görev yaptı. Atatürk'e yönelik İzmir?deki hayali suikast senaryosunda hedef gösterilen isimleri "Ankara İstiklal Mahkemesi Başkanı" sıfatıyla yargıladı.

-benim bildiğim bir tek necip ali hukukcu

doğumu : 1888

HALK?CELLAT? LAKABI TAKMIŞTI

asker ve siyaset adamı. askeri okulu bitirdikten sonra binbaşı rütbesiyle i. dünya savaşına katıldı. kurtuluş savaşında maraş, antep yöresinde milli kuvveti kurmakla görevlendirildi. karayılan ve şahin bey ile birlikte bu bölgede çıkan ayaklanmaları ve kırşehir isyanını bastırdı. maraş, antep ve urfa'da bulunan fransız kuvvetlerine karşı yapılan çatışmalardaki başarısı ona, antep kahramanı olarak ün sağladı. ağrı isyanı sırasında kurulan istiklal mahkemeleri'nde üyelik yapan kılıç ali, 1920-1938 yılları arasında antep milletvekilli olarak tbmm'de bulundu. 1970'de yeni türkiye partisi'nin kurucuları arasında yer aldı. "hatıralarını anlatıyor" (1955), "atatürk'ün hususiyetleri" (1955), "istiklal mahkemesi hatıraları" (1955) adlı kitapları vardır.

"annem mevleviliği ve tekke terbiyesi icabı tevazuu son sınırda bir hanımefendi idi. çok becerikliydi. kukla sahnesi kurar, bebekler yapar, bize oynatırdı. babamdan kopmasının sebeplerinden biri, babamın genç yaşlarda ülkede güç ve nüfuz sahibi olması ve hep atatürk'le birlikte olduğu için evden, eşinden, bizden uzak kalmasıydı.

ölümü : 1971

ona veda etmeye beni annemin yakın arkadaşı sabiha teyze götürmüş ve hıçkıra hıçkıra ağlarken anamın kollarından güç almıştı."

habervaktim.com

üç aliler konusu iyi anlatılmış. Teşekkürler.

neticede babamın o zamanki nüfuzu sayesinde, annem doğru dürüst nafakaya bile bağlanmadan, kendisinin bulundurulmadığı tek celsede, adeta 'boş düşürüldü' ve üzerindeki birkaç parça eşya ile bakırköy'e, baba evine döndü. ben de 10 yaşımda adeta koynundan koparıldım.

annemiz, babamdan boşanmadan ve bizden koparılmadan önce bir sabır ve tevekkül mücadelesi veriyordu.

"yalın" karakterlerini net şekilde gösteren unsurlardan biri de özel hayatları ve eşlerine, ailelerine yönelik yaklaşımlarıdır. oğlu altemur kılıç'ın "kılıç'tan kılıç'a" adlı kitabında anlattıkları kılıç ali'nin nasıl bir karaktere sahip olduğunun ipuçlarını vermektedir.

KEL ALİ

-askerse askeri hakim mi?

şimdi zavallı anneciğimin bunlara niçin ve nasıl tahammül ettiğini düşünüyorum. bir defa mevleviliğin verdiği bir tevekkül vardı. edepsizliğe edepsizlikle mukabele etmesi ona uygun değildi.

ALİ?LERDEN BİRİ

İstiklal Mahkemelerinin en temel özelliği ise, yargılananların temyiz yani itiraz hakkının bulunmayışı idi. Mahkemenin kararlarını çok kısa sürede vermesi, kararların bir gün gibi bir zaman içinde uygulanması, mahkemeleri her daim sorgulanır hale getirmişti. Mahkemenin önemli isimlerinden Ali Çetinkaya?nın hukuk eğitimi almayan bir isim olması da bir başka skandaldı. Çetinkaya, verdiği acımasız kararlar nedeniyle halk arasında, ?cellat? sıfatıyla anılıyordu.

tarihi şahsiyetlerin "gayrıresmi", "cilasız", "gerçek",

eve de annem hakim değildi; halam vesiret ve babaannem egemendiler. açıkçası annem adeta yanaşma durumuna düşürülmüştü. halalarım, onu her vesileyle horluyorlar ve babam -nadiren- eve geldiğinde onu çekiştiriyorlardı.

-bu mahkemelerde çok ilginç, trajik olaylar da yaşanır. Mesela bunlardan biri şöyledir: Yazar Orhan Kemal?in babası Abdülkadir Kemali Bey, Kastamonu İstiklal Mahkemesinin başkanlığını yapmaktadır. Mahkemede, askerden sürekli kaçmayı alışkanlık haline getiren 13 asker kaçağı ile birlikte, o sırada eşek ve at hırsızı Çingeneler de yargılanıyormuş. Her nasılsa 13 asker kaçakları asılacağı yerde, hapisle yargılanması gereken 13 at ve eşek hırsızı asılmış. Ertesi gün bu yanlışlığın farkına varan ilgililer, öteki 13 kişiyi de asıvermişler, mahkeme önünde.

(can dündar'ın 14 mayıs 2006 tarihli milliyet'teki köşesinde naklettiği şekliyle):

Kel Ali'nin oğlu da Anayasa Mahkemesi başkanıydı.. Torunu da başkanvekili.. Resmen saltanat

-Kel Ali, Kılıç Ali ve Necip Ali

1878 yılında doğan Ali Çetinkaya, İttihat ve Terakki'nin kuruluşundan itibaren önemli görevlerde bulundu. Kurtuluş Savaşı'nın ardından Atatürk tarafından Afyonkarahisar Mebusu yapılarak Meclis'e sokuldu. Milli Mücadele'nin önemli şahsiyetlerinden Ardahan Mebusu Halit Paşa?yla Mustafa Kemal Atatürk arasında 1925?te yaşanan tartışmanın ardından Paşa?yı katleden isim olarak da, Ali Çetinkaya?nın ismi ön plana çıktı. Ancak pek çok görgü tanığının ve sonraları tarihçilerin tespitlerinin aksine; olay 'faili meçhul' bırakıldı. 'İzmir Suikastı' davasında Kazım Karabekir Paşa?yı yargılayan İstiklal Mahkemesi?nin başkanlığını da yapan Ali Çetinkaya, 1934'te Bayındırlık Bakanlığı, 1939-1940 yılları arasında da Ulaştırma Bakanlığı görevlerinde bulundu. Çetinkaya, 1949 yılında İstanbul'da öldü. 'Dört Ali'ler Divanı' olarak da anılan İstiklal Mahkemeleri, 'olağanüstü mahkemeler' olarak tarihe geçtiler. Ali Çetinkaya , üyeler Ali , Ali , savcı Necip Ali ile Dr. Reşit Galip'ten oluşan İstiklal Mahkemesi, hilafetin kaldırılmasına tepki olarak başlayan Şeyh Said olayına katılan binlerce kişiyi hukuk dışı bir kararla idam ettirmişti. Sadece doğu illerinde değil diğer illerde de çok sayıda kişi Ali Çetinkaya tarafından tutuklanmıştı. Şeyh Sait olayına karıştığı gerekçesiyle hakkında soruşturma açılan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, çok geçmeden hükümet kararnamesiyle kapatılmıştı.

kılıç ali

-bu üç istiklal mahkemesinin gerçek meslekleri nedir