"Birisi: Şekva suretinde bir vazifedar adama der, ta yardım edip o münkeri, o kabahati ondan izale etsin ve hakkını ondan alsın."

3. Zanlarla hareket etmemek ve kesin bilgiye dayanmak,

"Birisi de: Maksadı, tahkir ve teşhir değil; belki maksadı, tarif ve tanıttırmak için dese: "O topal ve serseri adam filan yere gitti."

İnsanların kişilik haklarına haksız yere, delilsiz, yargısız ve suizanna dayalı olarak yapılan ithamların, nerede ve ne şekilde yapılıyorsa yapılsın, gıybetten hissesi vardır. Fakat halk içinde yapılan bir yanlışın, yine halk içinde bir gazetede veya başka bir yayın organında, kişilik hakkına dokunulmadan eleştirilmesi, olumlu veya olumsuz yanlarının tartışılması caizdir.

"Birisi de: O gıybet edilen adam fasık-ı mütecahirdir. Yani fenalıktan sıkılmıyor, belki işlediği seyyiatla iftihar ediyor; zulmü ile telezzüz ediyor, sıkılmayarak aşikare bir surette işliyor."

2. İtham ihtiva etmemek,

Burada gıybetten kaçınmak için şu hususlara dikkat edilmelidir:

1. Kişilik hakkına saygı duymak,

"Gıybetin caiz olduğu yerler: Gıybet, mahsus birkaç maddede caiz olabilir:

4. Kişiyi değil, yanlışı eleştirmek.

5. Eleştirilen yanlışın halk içinde ve kamuya açık alanlarda yapılmış olması.

Sahibinin gizlediği ve halk içinde/kamu önünde yapılmamış gizlilik dereceli bir yanlışı, sahibini itham ederek gündeme taşımak gıybettir ve caiz değildir.

"Birisi de: Bir adam onunla teşrik-i mesai etmek ister. Senin ile meşveret eder. Sen de sırf maslahat için garazsız olarak, meşveretin hakkını eda etmek için desen: "Onun ile teşrik-i mesai etme. Çünki zarar göreceksin."

"İşte bu mahsus maddelerde garazsız ve sırf hak ve maslahat için gıybet caiz olabilir. Yoksa gıybet, nasıl ateş odunu yer bitirir; gıybet dahi a'mal-i salihayı yer bitirir."