İnsan, hayatı boyunca sükut, tefekkür ve duygu derinliğinde ne kadar mesafe kateder ve dirayet kazanırsa, ilahi muhabbet ikliminden o kadar nasib alabilir ve ebedi alemdeki saadeti de o nisbette fazla olur.

Dolayısıyla, bir bela ve musibet isabet edince yapılması gereken, iradi olarak susmak, hadisenin çehresindeki kaderi yazıları okumaya çalışmak, düşünmek, ondan mesajlar çıkarmak, sonra kulluk adabına uygun şekilde konuşmak ve mutlaka sabırlı davranmaktır.

Kimin konuşması hikmet değilse onun konuşması boştur

Hasan Basri

kimin susşu tefekkür değilse onun susuşu unutkanlıktır

Resul-i Ekrem Efendimiz'in "<i>Müminin sükutu tefekkür, bakışı ibret ve konuşması da hikmet olmalıdır</i>." beyanı istikametinde, inanan bir insan, eşya ve hadiseleri ibret nazarıyla süzmeli, konuşmadan önce durup tefekkür etmeli ve dile geldiği zaman da hep hikmet incileri döktürmelidir.

kimin susması ibret değilse onun bakışı fuzuliliktir

İmam Gazali -kud&amp;shy;di&amp;shy;se sir&amp;shy;ruh-:

&amp;#8220;Arif&amp;shy;ler&amp;shy;den ol&amp;shy;mak is&amp;shy;ter&amp;shy;sen; sü&amp;shy;ku&amp;shy;tun tefekkür, ba&amp;shy;kı&amp;shy;şın ib&amp;shy;ret ve arzun ta&amp;shy;at ol&amp;shy;sun. Zi&amp;shy;ra bu üç has&amp;shy;let, arif&amp;shy;le&amp;shy;rin ala&amp;shy;me&amp;shy;ti&amp;shy;dir.&amp;#8221; demiştir.

<i>(Hadisi Şerif için Kaynak, Bkz.: ed Deylemi, el Müsned 1/421)</i>

Sükut ve tefekkür, sahibine vakar ve heybet bahşeder. Yine sükut ve tefekkür ile, hikmet kapıları açılır, kainat kitabının sırlı sayfaları aralanır, Kur&amp;#8217;an-ı Kerim&amp;#8217;in engin manaları fetholur ve hayatın gayesi daha derin bir nüfuz ile anlaşılmaya başlanır. Sükut ve tefekkür, ruha takılan iki kanattır ki, onlarla marifet semalarına uruc edilir.