- Hatim ile ne işin var?

? Cömertlik nedir? diye sorulmuştu. Cevaben buyurdu ki:

Hz. Ebu Hüreyre anlatır: Resulullah efendimize biri gelip, bir altınım var, ne yapayım dedi. buyurdu. Bir altınım daha var dedi. buyurdu. Bir daha var dedi. buyurdu. Bir altın daha var dedi. buyurdu. Bir daha var deyince, buyurdu.

Cömerdin imanı kuvvetli, cimrinin imanı ise zayıftır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

Cömerdin az ibadeti, cimrinin çok ibadetinden üstün olduğu gibi, cömert cahil de, cimri alimden üstündür. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

Yemen hükümdarı oldukça cömert idi. İhsanları her yere yayılmasına rağmen Hatim-i Tai?nin cömertliğinden bahsedilmesine tahammül edemez. Sarayında herkese büyük bir ziyafet verir. Zengin fakir herkes yer. Halkın dediğini duyunca Hatim sağ kaldıkça cömertlikte birinci olmasına imkan olmadığını anlar onu öldürtmeye karar verir. Çok güçlü bir genç bulup eline yirmi altın verir. İşi bitirince de yirmi altın daha vereceğini söyler.

Birgün bir seferim zamanında bir gence misafir olmuştum. Genç, fakir bir kimse olmasına rağmen bana bir koyun kesip hazırlattı, önüme koyunun böbreği geldiğinde: «Ben koyunun böbreklerini çok severdim dedim. Bir ara ev sahibi genç ortalıktan kayboldu. Biraz sonra baktım ki varı yoğu olan yedi koyunun yedisini de kesmiş böbreklerini hazırlamış, önüme getirdi.

insanların en cömerdi, istemeden verendir..

- Çok önemli bir işim var. Bir an önce gitmem gerekir.

içimden geleni yapsam bu sefer cömertliğin fazlası olmasın..:)

Cömertlikte zirve

Hz. Hüseyin?in oğlu Ali: "Ben isteyene vermem" diyen cömert sayılmaz. Hakiki cömert, Allah?a itaat eden kullarına Allah hakkını ödeyen, bunun karşılığında teşekkür beklemeyen ve bunu yalnız Allah için yapan kimsedir, demiştir.

amenna. Allah herşeye kafidir.

Cömerdin kazancı, malı bereketi olur. Cömertliği nispetinde malı artar. Misafirin rızkı ile geldiği, kırk gün bereket bıraktığı, sadaka vermekle malın eksilmeyeceği hadis-i şeriflerde bildirilmiştir.

? 3-5 parça mal vermek cömertlik değildir. Asıl cömertlik, çok verdiği halde, en az verenin kendisi olduğunu düşünmektir. Verdiği mal karşılığında teşekkür ve iltifat bekleyen de cömert değildir.

- Cömertlik nedir?

- Mala nasıl bağlanmalı?

- Onu Allah yolunda dağıtarak...

Karşılık beklemek

Cömertlik nedir, cömert kime derler?

Dünyalık ele geçirmek veya nefsin kötü arzularına kavuşmak için vermek de cömertlik sayılmaz. Hiçbir karşılık beklemeden dünyalık vermek malda cömertliktir. Dinde cömertlik ise, yine hiçbir karşılık beklemeden Allah yolunda, yalnız Allah sevgisi için canını vermektir.

Zaman icabı, ileride bir sıkıntıya düşmemek için malı, parayı saklamak, avam için cimrilik sayılmazsa da, ilim ehli salih kimseler için cimriliktir. Dinin ve mürüvvetin icaplarını yerine getiren cimrilikten kurtulursa da cömert sayılmaz.

Hasan-ı Basri hazretlerine sorarlar:

- Hatim denilen kimse benim. Madem benim başım senin işine yarayacak ne diye onu vermiyeyim? Misafirin arzusunu yerine getirmek gönlünü etmek benim en büyük arzumdur. Hemen öldür kimse duymadan buradan git!

Medine?nin yerlisi olanlar , Medine?ye hicret eden müslümanlara büyük fedakarlıklarda bulunmuşlardır. Bütün mallarına onları ortak etmişlerdir.

Bir bedeviye derler. O da, der.

- Muhtaçlara çok ihsanda bulunuyorsun. Acaba onlar sana minnettarlık hissi içinde bulunuyorlar mı?

? «Evet! var, dedi ve başından geçen bir hadiseyi şöyle anlattı:

Tahir bin Muhammed el-İsferaini'ye:

Hz. Musa?ya, Peygamber efendimizin sahip olduğu makamlardan birinin nuru gösterilince, bayılacak hale geldi, bu dereceye nasıl yükseldiğini sordu. Allahü teala, buyurdu. Cenab-ı Hak, Peygamber efendimizi överken buyuruyor. (Kalem 4)

Cimrilikten kurtulup cömert olmak için, cimriliğin dünya ve ahiretteki zararlarını cömertliğin de faydalarını iyi bilmek ve inanmak gerekir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

- Hatim nerede?

bu güzel günlerin hatrına Rabbimiz başkalarını kendine tercih edebilecek ahlakla ahlaklandırsın bizleri ve affına vesile etsin inşallah...

Başkasını kendine tercih

Muhakkak ki ben cevvad ve kerimim. Alçak bir kimse be-nimle komşuluk yapamaz. Alçaklık küfürdendir. Küfür ehli ise ateştedir. Cevvadlık ve kerem imandandır, iman ehli ise cennettedir

doğru bize söz bırakmadı uygulamasını bıraktı...:-)

Cömertlik, hiçbir karşılık beklemeden ihsanda, bağışta bulunmak demektir. Teşekkür edilmeyi, övülmeyi istemek de cömertliğe yakışmaz. Kerem sahibi bir cömerde sorarlar:

? Demek ki sen ondan daha cömertmişsin, dediler. Hatem-i Tai:

- Bu işte bana yardımcı olman mümkün mü?

isar olur işte, o daha da güzel:)

Misafir niçin geldiğini anlatıp der ki:

Mal, insanoğluna bir fayda için verilmiştir. O malı saklayıp faydalı bir işte kullanmamak cimrilik olur. Faydalı işler, dinin ve mürüvvetin verilmesini iyi gördüğü şeylerdir. Mürüvvet, faydalı olmak, iyilik yapmak, arzusudur. İnsanlık yiğitlik demektir.

[Not: , gibi hadis-i şerifleri açıklaması ile birlikte okumalıdır. Açıklamasız okunursa yanlış anlamaya sebep olur. Cimrilik her ne kadar kötü ahlaktan ise de, imansızlık değildir. demektir. Hatta sevabı günahından çok gelirse, Cehenneme girmeden de Cennete gider. Affa ve şefaate uğrayarak da Cennete gidebilir.

Cömert, gayri müslim bile olsa, Cehennemdeki azabı, diğer kafirlerinki kadar şiddetli olmaz. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

Gencin bu misafirperverliğine hayran kalmıştım, gözlerim yaşardı... diye anlattı.

gamze arkadaşım bize söz bırakmamışsın ama bir iki lakırtıda benden olsun madem:)

- Hiçbiri bana minnettar kalmaz. Yani onlara o hissi verecek şekilde hareket etmem. Bir şey verirken kendimi aşçının elindeki kepçe gibi kabul ederim. Kepçenin övünmeye, minnete sebep olmaya hakkı yoktur.

Genç helalleşip oradan ayrılıp hükümdarın huzuruna çıkar. Olanları anlatır. Hükümdar da iyiliksever cömert olduğu için hatasını anlayıp diyerek yirmi yerine kırk altın verir.

- Allah rızası uğrunda servetini sarfetmektir.

Cömertliği meşhur Hatem-i Tai?ye:

Cafer-i Sadık şöyle demiştir: 'Akıldan daha iyi bir mal, ce haletten daha büyük bir musibet ve müşavere gibi bir dayanak nok-tası yoktur!' Allah Teala şöyle buyurmaktadır:

Kasaptan, bakkaldan aldığı şey, az noksan diye geri götürüp veren cimridir. Bir şey yer iken, pencereden evine gelen birini görüp, hemen yediğini saklayan, cimridir.

İbni Mesud hazretleri anlatır: Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:

Mal yönüyle de böyledir. Kendimiz yokluk içinde iken, elimizdekini başkalarına vermek doğru olmaz. Dinimiz, buyuruyor. Sabit bin Kays hazretleri, bir günde 500 ağacın hurmalarını toplayıp hepsini sadaka vererek evi için hurma bırakmadı. Muaz bin Cebel hazretlerinin de bir hurma ağacı vardı. Hurmalarını toplayıp hepsini sadaka verdi. Kendine bir şey kalmadı. Ondan sonra ayeti geldi. Bir ayet meali de şöyledir:

Sonra kınanmış olur ve eli boş açıkta kalırsın.)

nerden biliyosunuz belkide dişleri yoktur. yada ağızları kokuyordur.:-)

Cimrilik nedir? Cömert olmak için ne yapmak gerekir?

müminin dünyada kalbi ahirettede kesesi zengindir...

Ben şaşkınlık içerisinde kalmıştım. Çünkü biliyordum ki, genç fakir bir kimse idi. «Niçin benim için, varın yoğun olan yedi koyunu kestin. Ben sana böyle yap demedim. Sadece koyun böbreğini sevdiğimi Söyledim dediğimde bana şu karşılığı verdi: «Bana Tanrı misafiri gelmiş, hiç onun sevdiği bir şeyi ikram etmemem olur mu? dedi.

Büyükler buyuruyor ki:

- Sana gül yaprağı ile vuran kalleştir. N?olur beni bağışla!..

- Hatim de senin gibi yiğit biridir. Belki öldüremezsin. Ben sana onun yerini tarif edeyim. Ancak öldüremez de iş meydana çıkarsa yerini söylediğim için beni öldürebilir. Bu bakımdan benim ellerimi ayaklarımı bağla. Zorla söylettiğin anlaşılsın.

Genç neye uğradığını şaşırır. Hemen Hatimin ayaklarına kapanıp der ki:

? Senden daha cömert bir kimse var mı acaba? diye sordular. O:

- Elbette mümkündür. Yalnız bu iş pek kolay olmaz. Dediklerime uyarsan tereyağından kıl çekmiş gibi zahmetsiz olur.

isar bende olursa zenginlik rüyada olur.:)

? Onun iyiliğine karşı sen ne yaptın? diye sordular. O:

- Ne yapmam gerekir?

Hatem-i Tai?ye:

tebessümde bir cömertliktir, onda cimri olanlar çok:)

Bir zat da buyurdu ki:

Mala bağlanmak

Mal yok ise bu durumda kul için en uygun hareket, kanaat etmek ve az hırslı olmaktır. Eğer mal varsa bu takdirde kulun en uygun hali, başkasını nefsine tercih etmek, cömertlik ve iyilik yapmak ve cimrilikten uzaklaşmaktır. Çünkü cömertlik, peygamberlerin ahlakındandır. Cömertlik kurtuluş esaslarından biridir.

? Hayır! O benden cömert, çünkü o bana nesi varsa ikram etti, bense ona sadece malımın bir azını gönderdim, dedi.

Resul-i ekrem efendimiz, ganimetlerin taksiminde iki teklifte bulundu. Ya Ensarın evlerinden çıkıp başka bir yerde kalmaları şartı ile ganimetlerin hepsi Muhacirlere verilecek veya Muhacirler, Ensarın evinde bir müddet daha kalmak şartı ile, ganimetler Ensar ile Muhacirler arasında taksim edilecekti. Bu teklifler için Ensar-ı kiram, dediler. Buna Peygamber efendimiz çok memnun oldu.

Cömertliğin üstün mertebesi olduğu gibi, cimriliğin de aşırı derecesi vardır. Bu da kendine gerekmeyen şeyi vermemektir. Canının istediği şeyleri almaya gücü yeterken param gidecek diye almaz. Hatta hastalansa, bedava ilaç alma yollarını arar. Bunu da bulamazsa tedavi olmaktan vazgeçer.

Hadis-i şerifte de buyuruldu ki:

minarebiliş ne güzel... sadece istemekle kalmasın içinden geleni, yap da inşallah:)

zenginliği boş verin, Müslümanlar zengin olsun desek olmaz mı?

Önce can sonra canan demek uygundur. Yani önce kendimizi kurtaracağız sonra başkalarını. Kendi itikadımız, kendi ahlakımız düzgün değilse, başkalarını nasıl kurtarabiliriz?

içimden cebimde ne varsa hepsini dağıtmak geldi :)

Peygamber efendimize misafir geldi. Evde yenecek hiçbir şey yoktu. Ensardan biri bu misafiri alıp evine götürdü. Onun da evinde yalnız bir kişilik yiyeceği vardı. Kandili söndürüp yemeği misafirin önüne koydu. Kendi de sofraya oturup yer gibi yapıyor, ellerini yemek kabına götürüp getiriyordu. Sabahleyin Resulullah efendimiz, ev sahibine buyurdu ki:

Cömertliğin fazileti nedir?

hımmmm. ahiretteki zenginlikten bahsediyosunuz...

Övülmek veya teşekkür beklemek için veren de cömert sayılmaz. gibi düşüncelerle veren de cömert değildir.

- İsraf nedir?

- Ey asil kişi sen çok cömertsin iyilik seversin senden sır çıkmayacağı belli. Hatim isimli birini arıyorum. Acaba tanıyor musun?

Cömertlik, hiçbir karşılık beklemeden vermektir. Muhtaçları gözetmeden vermektir. Muhtaçları gözetmek, istemeden vermek ve verdiğini azımsamak cömertliktir.

hadis-i şerifi de böyledir. Yani cömerdin imanı yoksa ebedi olarak Cehennemde kalır. İmanı varsa, sevapları fazla ise Cennete gider. Ehl-i sünnete göre, iyilik eden muhakkak Cennete, kötülük eden muhakkak Cehenneme gider diye bir şey yoktur. Bir müminin günahı sevabından çok ise, affa ve şefaate de uğramamışsa, günahının cezasını çektikten sonra Cennete gider. İmanı olmayan kimsenin ise, ne yaparsa yapsın, hiçbir iyiliği onu Cehennemden kurtaramaz. ]

"Servetiyle ülkeler satın aldığı halde yapacağı ikram ile gönülleri satın almayan adama şaşarım."

tebebssüm diş ile olmaz kalp ile olur..

Genç sora sora Tay kabilesine kadar gelir. Güler yüzlü kendisi gibi yiğit bir gençle karşılaşır. Bu sevimli genç diyerek evine götürür. Gece misafirine çok ikram ve ihsanda bulunur. Sabah olunca misafir gitmek isteyince birkaç gün daha kalmasını ısrar eder. Misafir der ki:

İyilik ve hizmet etmekten zevk duyduğu anlaşılan ev sahibi der ki:

Cimrilik ve cömertliğin ölçüsü insandan insana değişir. Mesela bazı şeyler, fakir için normal karşılanırken zengin için ayıplanır. Yabancılar normal karşılarken aile efradı onu ayıplar. Gençlere normal olan bir husus, ihtiyar için hoş görülmez. Erkekler yaparsa kötü, fakat kadınlar yaparsa önem verilmez.

Cömert olmaya çalışmalı, cimrilikten sakınmalıdır! Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol diyen Mevlana hz nin sesine daha çok kulak verelim bu günlerde... birin bine dönüştüğü kutlu anlarda... verelim, sevelim, her ana sevinç, mutluluk dikelim inşallah... nereden Sevgi'ye layık oluruz bilemeyiz ki?!

Misafir ev sahibinin elini kolunu ayaklarını iyice bağladıktan sonra sorar:

- Mal ve makam sevgisi yolunda infaktır.

Cömertliğin üstün derecesi olan isar büyük bir haslettir. Ancak bunu büyük insanlar yapar. Allahü teala, Eshab-ı kiramı överken buyuruyor ki:

? Derhal üçyüz deve, beşyüz koyun gönderdim, deyince...

- İşin nedir sana acaba bir yardımım dokunabilir mi?

Cömertlik, kendine ihtiyacı olmayan şeyleri başkalarına vermektir. İsar ise, kendine gereken şeyleri vermektir. Yani başkalarını kendine tercih etmektir.

Önce can sonra canan demek uygun mu? Lüzumlu bir şeyi başkasına vermek günah mı?

Gemisini kurtaran kaptan demişler

Önce can gelir sonra canan demişler

"Allah kuluna kafi değil mi?"