Namazın esasında Kuran?daki ifadelere ve peygamberimizin uygulamalarına baktığımızda iki ile yedi vakit arasında olduğu sonucu çıkabilir. Kurandaki bazı ayetlerden iki, bazılarından üç, bazılarından dört ve beş vakit olduğu sonucu çıkabilir. Peygamberimiz Mekke?de onüç yıl boyunca sabah ve akşam olmak üzere iki vakit namaz kılmıştır. Medine?de üç vakit kılmış, fakat kıldığı vaktin arasını açarak kılmış. Akşam ezanı okununca üç rekat namaz kılmış, ara biraz daha açılınca dört rekat daha namaz kılmış. Buna yatsı namazı demişler. Sonra öğleye doğru namaz kılmış saat 10.00 gibi . Daha sonra gece namazına kalkmış . Bunların hepsini toplarsanız iki ile yedi arasında değişiyor. Peygamberimizin vefatından sonra beş vakti ezan olarak dondurmuşlar. Bana sorarsanız multi vakit uygulaması yapılmalıdır. Ne demek multi vakit? Çoklu vakit. İlla beş vakit olacak diye bir kural yok. İnsanlar durumuna göre namaz kılmalıdır. Bence şimdi şehirde yaşayanlar için namaz üç vakitte olabilir. Sabah işe giderken , öğle paydosunda kılarsın, birde mesai sonunda dönünce kılarsın. O zaman hiç sorun olmaz.

Öyle ki bu işe gelip gelmeme mevzuu İslam tarihi alanında tam bir skandala dönüşüyor. İslam tarihini parça parça kimi bilgileri kullanıp kimilerini görmezden gelmek bu durumun bir sonucu.

Laik/Seküler çevrelerin gözü namazda olmadığı için kulağının ezanda olmasını beklemek safdillik olur. İslam?ı anlamak ve yaşamak için bir?kaygısı? olmayan bu çevrelerin dindarların çevreden merkeze yürüyüşlerine olan?gıcıklıkları? onları bulabildikleri her argümanla dindarlara muhalefet alanını genişletme, halkın tercihlerini yıpratma olarak kendini gösteriyor. Tuna Kiremitçi gibi bir ismin iftar sofrasını böylesi ucuz bir muhalefete dönüştürme çabası ancak böyle izah edilebilir.

KUR?AN?DA BAŞÖRTÜSÜ YOK

Kur?an?ın ahkam ayetleri, çok kaba bir tarihselcilikle keyfen iptal edilebilir duruma getirilirken bazen isnad açısından sahih olan bir hadis kolaylıkla reddedilebilirken, isnadı çok zayıf bir hadis?işe yaradığından? delil olarak kullanılabiliyor.

Hud suresi 114. ayete bakarak namazın beş vakit olmadığı gibi bir sonuç çıkar mı?

Örneğin Sahabiler önce mülkiyet temelinde bir sınıflandırmaya tabi tutulurken romantik bir?Devrimci sahabiler? kategorisi oluşturulmaktadır. Bahsi geçen?devrimciler? adeta eşitlikçi birer sosyalist gibi takdim edilmekte tarihi verilere dayanmayan iddialarla (Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer?in miras bırakmadığı , Ebu Zerr?in mülkiyete karşı olduğu gibi) tarih istenilen kurgulara dönüştürülmektedir. Birkaç seçmece sahabi böyle dizayn edildikten sonra diğerleri de toptan biçimde servete düçar olmuş, sapmış kişiler olarak gösterilmektedir. Sahabeyi salt servet ekseninde değerlendirmek te ayrı bir problemdir. Fitne dönemi olarak adlandırılan ve ekonomik yönü de bulunan sahabe arası çatışmayı hakkıyla değerlendirmek başka bir şey, Hz. Peygamber dönemi dahil olmak üzere Emeviler dönemine kadar tüm sahabeyi salt edindikleri servet ekseninde yargılamak başka bir şeydir. Kaldı ki Zengin sahabilerin tümünün bir önyargı olarak?kötü? fakirlerinin ise?iyi? olduğu zannı da sadece bir bühtandır?

Cihatla ilgili ayetler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kuran ulusları ve halkları kabul ediyor. Sizi yarattık birbirinizle tanışasınız diye halklar ve kabileler şeklinde yarattık diyor. Tüm uluslar eşittir. Bir kabilenin sahip olduğu her şeye diğer kabilenin de sahip olma hakkı vardır. Eşitlik sağlandığı zaman mesele çözülmüş olur. İnsan nasıl yaratıldıysa o hal üzere olmalıdır. Bana Türkün yapıp ta Kürdün yapamadığı bir şey göster işte bu zulümdür. Yani Türk kendisi yapabilecek ama Kürt kendisi üzerinden, Kürtlük üzerinden yapamayacak. Sen ekmek diyeceksin o nan diyemeyecek olmaz. Sen Türkçe anadilde eğitim yapabileceksin o yapamayacak olmaz. O ne yapıyorsa diğeri de yapabilmelidir. Bu sadece Kürt Türk için geçerli değil. Bütün halklar eşittir.

Dinde reform olarak önümüze konan?şey?, Modern insanın dönüşme kaygısını öldüren onu?rahatlatan? bir söylem? Kapitalist Modern insan için sadece ekonomik paylaşım konusunda onu Sosyalist Modern İnsan olmaya davet eden bu söylemin popülaritesi Laik medyada solculuktan öte İslami yaşam tarzından vazgeçildiği oranda bir reyting değeri taşıyor.

Ramazan vesilesiyle medyatikleşen ve özellikle seküler çevrelerde revaç bulan yeni trend, Türk Solunun yeni bir versiyonu olarak karşımıza çıkan?Din Solu? ve onun vaizleri?

İsra suresi 101 ayette?ve andolsun biz Musa?ya apaçık dokuz ayet verdik? diyor. Burada kastedilen on emir mi? Eğer böyleyse kadim bilgilerimiz bize dokuz değil on emir olduğunu söylüyor. Hangisi doğru dokuz mu on mu?

Lut kavminde eşcinsel ilişki kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenlerinin bir davranışı olarak görülür. Bu ayetler eşcinselleri değil, eşcinsellerle ilişkiye girmek isteyenleri eleştiriyor. Misafirlerle ilişkiye girmek isteyenleri eleştiriyor. Tecavüz edeni eleştiriyor, tecavüz edilmek isteneni değil. Bu kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenlerinin davranışıdır demiştik. İçki, kumar, eşcinsellik hep bu zümrelerin davranışları olarak görülür. Zenginlerde bu heves vardır. Çünkü eşcinsel ilişki yüksek derecede bir haz dışında bir şey vermez. Kadınla ilişkiye girersen evlenmek zorunda kalabilirsin, çocuğun olur, sorumluluk almak zorunda kalırsın. Eşcinsel ilişkide böyle değildir. Sadece anlık haz vardır. İnsanlar bu sorumlulukları almamak için kadınları bırakıp erkeklere gidiyorlar. Bunun için eşcinselliği uygun bulmuyorum.

Hud suresi 44. ayete göre Nuh?un gemisi Cudi?de karaya vuruyor. Buradan uygarlığın Cudi dağında kurulduğu sonucunu çıkartabilir miyiz?

?Cihat ayetlerinde belirtilen kafir dine inanmayan değildir. Kafir mülk ve servet sahibi olup mülk ve serveti ile yoksulları ezenlerdir.? Diyerek İhsan Eliaçık eşi benzeri görülmemiş bir tevil yeteneğini yin sergilemektedir.

Adamı söylediği doğrularda var.. İyi ayırt etmek lazım güzel tartışma konusu açmış bence, bazı ayetlerin neden geldiğinin sorugulanması ve anlaşılması açısından ilginç bir yaklaşım...

Bu saydıkların dışında cezalar da olmuştur. Bunlar tarihsel hükümlerdir. Aslolan eşitliğin, adaletin sağlanması, yoksulluğun kalkmasıdır. Hırsız zenginin malını çalan yoksul değildir. Yoksulun emeğini sömüren zengindir. Hırsızın elini kesmek demek zenginlerin kurdukları düzenin hortumlarını kesmek demektir. İlla orda adamın elini keseceksin diye bir şey yok. Ama şu anda hırsız yoksul olarak anlaşılıyor. Baklava çalan gariban anlaşılıyor. Hırsız aşağıda olan değil yukarıda olandır. Adam aç kalmış ne yapsın kardeşim.

Emek ve Adalet Platformu?nun Konrad Otel önünde düzenlediği?Lüks Otel İftarlarını Protesto? buluşmasından önce Fatih Kıztaşı caddesindeki İnşa yayınevinde bir araya geliyoruz. Sohbetimiz derinleştikçe, İhsan Hocanın niçin geleneksel İslami anlayışı savunanlar tarafından aforoz edildiğini anlıyorum. İhsan Hoca dini sadece biçimsel ibadetler ve ritüeller olarak görmüyor. Kuran?daki kıssaların sembolik ve hakiki anlamları olduğunu savunuyor. Buradan yola çıkarak?zamanın ruhu ve dilini? yakalamaya çalışıyor. Kuran?ın evrensel mesajlarını ve bugüne uyarlamalarını önemsiyor ve bunları anlamaya kafa yoruyor. Sorduğum soruları da bu perspektifle cevapladı. ?İhsan Eliaçık, İslami hareket içinde?Yiyecek ekmeği olmadığı halde kınından sıyrılmış bir kılıç gibi isyan etmeyen insanın aklına şaşarım!? diyen, Peygamber?in?kardeşim? dediği Ebu Zer?in fıtratından geliyor. Marksizme yakınlığıyla bilinen ve İslam dininin devrimci yanını öne çıkaran İranlı düşünür Ali Şeriati?nin geleneğinden.? Ece Temelkuran bir makalesinde İhsan Eliaçık?ı böyle tarif ediyor...

ADALET EŞİTLİK Mİ?

Her şey sougulanmalı, akıl geregi gibi kullanılmalı din sadece 3-5 hüküm içerisine hapis edilmemeli yok sa din nasıl evrensel olacak..

Cumartesi yasağı daha sonra kaldırıldı. Bu ayet kaldırıldıktan sonra dokuz ayet kalıyor. Birde iki ifade; Komşuna karşı yalan şahitlik yapmayacaksın ile Komşunun evine tamah etmeyeceksin, komşunun karısına, yahut kölesine, yahut cariyesine, yahut öküzüne, yahut eşeğine, yahut komşunun hiçbir şeyine tamah etmeyeceksin... diye belirtilen iki ayet tek bir ayette sayılabiliyor.

KUR?AN EŞCİNSELLİĞİ Mİ TECAVÜZCÜLERİ Mİ HER İKİSİNİ Mİ ELEŞTİRİYOR?

Cihatın amacı İslamiyet?i yaymak, Müslüman olmayanları Müslüman yapmak için yapılan bir davet ya da gayret değildir. Tam tersine insanların Müslüman olabilecekleri özgürlük koşullarını var edebilmek için mücadele etmektir cihat. Dolayısıyla cihat hak ve özgürlüklerin kazanıldığı zorbalığın ve yoksulluğun olmadığı bir düzenin çabasıdır. Böyle bir düzen kurulduktan sonra insanlar isterlerse Müslüman olurlar isterlerse olmazlar.

Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer ve Hz. Ali?nin miras bırakmadan vefat ettikleri gibi gerçek dışı bilgilerle tarih tahrif edilmekte, Hz. Ömer?in sosyal adalet politikaları çarpıtılarak sanki 2. Halife dönemindeki servet edimi Halifenin onayı dışında gerçekleşmiş gibi bir çarpıtmaya gidilmektedir. Oysa İslam tarihini tetkik eden herkes görecektir ki Hz. Peygamber döneminden başlayarak Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer dönemlerinde de kişilerin servet edinme hakları vardı. Ticaret ve mal edinimi infak ile dengelenmiş faiz yasağıyla kontrol altına alınmıştı. Hem girişimcilik ruhu teşvik edilmiş hem de paylaşım ahlakı zenginlerde yer etmişti. Ne Hz. Peygamber ne de 4 halife eşitlikçi ve sınıf bir toplum hedefindeydiler. Aksine ticaret, girişimcilik ve?Pazar? toplumda ekonomik olarak merkezdeydi. Kur?an çok net biçimde miras, vasiyet, mülk edinme hakkı insanlara tanınmıştır.

Din Solu: Kaş Yapayım Derken Göz Çıkartmak -2

İlgili ayetlerin hiçbirinde domuz eti, kan, ölü hayvan ve Allahın adı anılarak kesilmemiş hayvanlar dışındaki hayvanların yenilmemesi ve haram olduğuna dair bir ibare yok. Bu sayılanlar dışındaki hayvanlar yenilebilir mi?

Onlar savaş ayetleridir. Savaş esnasında gelen ayetlerdir bunlar. İki taraf savaşırken gelen ayetlerdeki öldürün hükümlerini bugüne uyarlayamazsınız. Bu ayetlerde belirtilen kafir dine inanmayan değildir. Kafir mülk ve servet sahibi olup mülk ve serveti ile yoksulları ezenlerdir.

HZ. PEYGAMBER?MULTİ VAKİT? Mİ NAMAZ KILDI?!

Eliaçık?ın ekletik din algısı onun Kur?an?a yönelik yaptığı te?villerin siyaset ve toplum alanında bir eklektik söyleme yönlendiriyor. İslam?ın bütüncül yapısı içinde bir anlamı olan kimi?ruhsatlar? Modern insanın kendi yaşam tarzı içinde birer azimete dönüştürülüyor. Örneğin İslam?da zor durumlarda başvurulması gereken 5 vakit namazın 3 ana vakte cem?i meselesi?Multi Vakit? gibi fantastik bir tevile dönüştürülüyor. Öyle ki gerekirse 2 vakit te namaz kılınabilir gibi tefsir ve fıkıh usulüne dayanmayan indi yorumlar yapılabiliyor. Eliaçık?a göre, ?Peygamberimizin vefatından sonra beş vakti ezan olarak dondurmuşlar. Bana sorarsanız multi vakit uygulaması yapılmalıdır. Ne demek multi vakit? Çoklu vakit. İlla beş vakit olacak diye bir kural yok.? (Bkz. http://haksozhaber.net/eliacik-ile-yukselden-ibretlik-roportajlar-23986h.htm) Oysa İslami usulde ümmetin ittifak ettiği husus odur ki Hz. Peygamber sağlındayken de namazın 5 vakit farz kılınmıştır. Dondurma filan değil açıkça Nassla sabit olmuş ve sünnetle pratize edilmiş bir emirdir. Kur?an?da 3 ana vakit bulunmaktadır bu 3 temel vaktin içinde 5 vakte bölümlenen Salat vakitleri Hz. Peygamber döneminde de 5 vakit olarak belirlenmişti. Ancak zaruret hallerinde/ yolculuk-hastalık vb./ ruhsat olarak namazlar cem edilmekteydi. Bahsini ettiğimiz husus hem Kur?an?da hem de Mütevatir sünnette sabit olan bir konudur.

Örneğin tıpkı Yaşar Nuri Öztürk gibi İhsan Eliaçık ta başörtüsünün Kur?an?da olmayabileceğini savunuyor. Kendisine bu halim nasıl uygun mu diye soru soran Bloomberg TV sunucusunu rahatlatan fetvasını veriyor? Benim iki kızım var birinin başı açık diğerinin ki kapalı diyen Eliaçık?ın kendi yazdığı meal ve açıklamasında Kur?an?da başörtüsünün farz olduğunu savunması ama geldiği zihinsel evrim sonucunda medya?da açıkça başörtüsü?olsa da olur olmasa da olur? noktasına gelmesi düşündürücüdür. Çünkü Eliaçık?a göre Başörtüsünü namus ve iffet sembolü haline getirmenin bir alemi yoktur? (bkz. http://www.youtube.com/watch?v=FFdghTbxSb8&feature=related )

HZ. MUHAMMED SON PEYGAMBER DEĞİL

Her kelimesi doğru. bana böyle orjinal din alimleri lazım. bıktım artık Hatipoğlu, Döngel, Cübbeli, Fethullah... vaazlarından

Bedevilerde aynı nedenle Kuran?da anılmaktadır. Bedevilerde Kuran?ın ritüellerini kabul edip ibadet ediyor ancak mal vermeye gelince yanaşmıyorlardı. Bedevi derken çölde yaşayan kavim değil, bu saydığım Araplar kastedilmektedir. Bedevi kelimesi Bedavet kökünden gelir. Yeni başlayan demektir. İptidai olan dinin ruhuna, özüne inememiş olan demektir. Kuranın esas amacını anlayamamış olandır. Kuran?ın esas amacı paylaşmaktır infak etmektir. Bunu anlamayan bedevidir. Mal düşkünlerinin dinin sınırlarını tanımama, dini anlamaması normaldir. Malın ne kadar çoksa dini o kadar geç anlarsın hatta hiç anlamıyorlar. İnsan paylaşımcıysa dini anlaması da kolay olur. Kuran?ı Kerim: kerim ne demek cömertlik demek. Cömertliği emreden ayetlerin toplamından oluşan kitap demek Kuran? Kerim.

Nuh Tufanında bütün insanlık yok olmadı. Sadece sel basan yerlerdeki insanlar öldü. Orda bulunanlar zarar gördüler. Ama insanlığın büyük çoğunluğu zarar gördü. Çünkü o zamanlar Ortadoğu?da insanlar bu kadar yayılmamıştı. O bölgeyi sel basınca büyük çoğunluk öldü, az sayıda insan kaldı ve kalanlar insan soyunu devam ettirdi. Oradaki Cudi?de bir dağ mıdır, herhangi bir tepemidir bilmiyorum Cudi Arapça tepe anlamına gelir. Nuh tufanının Kuran?daki bütün kıssalarda olduğu gibi bir sembolik, bir hakiki yorumu birde mecazi anlamı vardır. Hakiki yorumu o bölgeyi sel basması, bazı insanların gemiyle kurtulması, sel sonrasında yeni bir şehir kurmasıdır. Yani bu anlayışta, bu yorumda Nuh tufanı bugünde olan sel felaketlerinden birini anlatıyor. İkinci yorumda ise kokuşmuş ve çürümüş toplumun tufanla alt üst olmasını ve yeniden kurulmasını anlatıyor. Oradaki tufan bir toplumsal alt üst oluş ve devrimi ifade eder. Toplum çürümeye başladığı zaman, içerisindeki diri unsurlar harekete geçer. Toplumu baskı altında tutan güçler alt üst olur tufan budur. Sonra yeni bir hayat kurulur. Tufandan sonra hayatın kurulması bu manaya gelir. Buda sembolik yorumudur.

Ali Mendillioğlu bu hafta Dipnot Tablet okuyucuları için İlahiyatçı-Yazar İhsan Eliaçık ile çok konuşulacak bir söyleşi yaptı.

Müslüman olsun olmasın eşittir. Ama iman ederseniz üstünsünüzdür. Bu diğerinden üstün olduğunuz anlamına gelmez. İman ettiğiniz şey itibariyle üstünsünüz demektir.

Kuranda geçen recm, el kesme, kısasa kısas, sopayla dövme gibi cezaların bugün uygulanması gerektiğini düşünüyor musunuz?

O günkü kölelik kalksın ifadesinin söyleniş şekilleri bunlar. Mesela Beled suresinde kölelere özgürlük diyor. Kölelerin özgür olmasını sağlayın. Peygamberliğinde ikinci yılında gelmiş bu ayet. Daha bundan sonra 22-23 yıl devam etmiş Kuran?ın gelmesi. Operasyondur bu, köleliğin kaldırılmasına karar sürmüştür. Kölelik kalktıktan sonra geriye dönülemez. Köleliği kaldır deyince birçok insan buna uymazdı. Ayette diyor ki; size yokuş tırmanmak gibi zor gelen şeyi söyleyeyim mi? Kölelerinizi özgürlüğe kavuşturmak. Nitekim birçoğu kölelerini azad etmiyor. Çünkü köle ticareti var, bu işten çok para kazanılıyor. Ebu Süfyan?ın karısı da şöyle söylüyor. Muhammed gelecek yıl yanımız çalışacak köle bırakmayacak. Bunu zamana yaymış. Sen şu anda bütün borçluların borcu kalkmıştır desen kalkar mı? Alacaklılar alacaklarını istemeye devam etmez. Bunun için zamana ihtiyaç var. Her fırsatta borç ödeyeceksin sonra borcun kalmayacak. Buna benzetebiliriz.

Reformist Din Solu: Kaş Yapayım Derken Göz Çıkartmak

Din Solu?nun son yıllarda öncüsü olarak kamuoyunda arzı endam eden Yaşar Nuri Öztürk?ün şahsi özellikleri sebebiyle kendi kendini yıpratması yeni öncülerin medyada öne çıkartılmasını gerekli kılıyordu. Son günlerin yeni modern vaizi, endişeli modernlerin endişelerini besleyen, onlara ne kadar haklı oldukları vehmini?dincilerin içinden çıkıp gelmiş? eleştirmen İhsan Eliaçık olmuştu?

Buna Müslüman olmayan halklarda dahil mi?

Başka bir ayette Peygamber size pis olan şeyleri yasaklar, temiz olan şeyleri serbest bırakır der. Peygamberde bu ayete dayanarak bu sayılanların dışında kalan temiz ve pis olan şeylerin ne olacağını belirliyor. Köpek, at, eşek eti yemeyin diyor. Peygamber bunu belirleyebiliyor. Genel tariften yola çıkarak onu biraz daha ayrıntılandırmış. Sembolik anlamda leş yemek, ölü eti yemek; insan eti yemek demektir. Kan içmek insan kanı içmek demektir, Allahın izin verdiğini kesmek ise, savaşmak kan dökmek gerekiyorsa buna Allahın izin vermiş olması gerekir demektir. Allahın izni olmadan kan dökemezsin.

Mümtehine suresine göre kafirler ile müminler evlenemezler. Bu düşünceye katılıyor musunuz?

Eşcinsellik meselesine gelirsek, sadece lut kavminin helak edilmesi ile ilgili ayetlerde eşcinsellik meselesi ile karşılaşıyoruz. Ve burada eşcinsellikten sapkınlık, çürüme, yoldan çıkma gibi ibareler kullanılıyor. Siz aynı düşüncedemisiniz?

Kuran?da uluslar ile ilgili ayetlerde görüyoruz. Bugün üzerinden değerlendirirsek Kürt Sorununda İslami çözüm nasıl olmalıdır?

Cihatı bugüne uyarlarsak nasıl anlamalıyız?

?Heresy? olarak Batı literatüründe ifadesini bulan İslam geleneğinde?Gulat? olarak tanımlanan ana dairenin dışına çıkma, merkezden sapma durumu genel daire içindeki zaaf ve hataların ötesine geçen bir ayrışma durumunu ifade eder. Kimi farklılıklar doğaldır ancak ortaya çıkan usul ve pratik farkları öze dair bir ayrışmayı beraberinde getiriyorsa bu durum Gulat olarak tanımlanmıştır. Genellikle İslam Mezhepler tarihinde?Ehl-i Kıble? olarak tanımlanan fırkalar aralarındaki farklılıklara ve çatışmalara rağmen ortak bir daire içinde İslam?ın sabiteleri konusunda aynı kalmışlar, ancak minumum müştereklerden, ilkelerde de ayrışan kimi gruplar Gulat olarak başkalaşmışlardır. Örneğin Caferiyye, Zeydiyye, İbadiyye, Ehl-i Hadis, Mutezile, Eşariyye ve Maturidiyye genel halkanın/İslam?ın sabitelerinin içinde yer alırken Batıniyye, Karmatiler, İsmaililer, Nusayriler, Dürziler, Nasıbiler bu sabitelerin dışına çıktıklarından Gulat fırkalar olarak tanımlanmışlardır. Son dönemde de Kadiyanilik, Bahailik, New Age Sufizmi, Ondokuzculuk, Sünneti toptan inkar eden modernist Sadece Kur?ancılar? gibi kendilerince reform hareketleri de belli bazı sabiteleri aştıklarından modern zamanların gulat fırkaları arasında zikredilebilir. 2009 yılında İhsan Eliaçık?ın?Yaşayan Kur?an? isimli eserine yönelik bir dizi eleştirimi ifade etmiştim. (bkz. ?Yaşayan Kur?an? mı?Yeni Bir Kur?an? mı? -1, Eliaçık ve Rasyonel Mucizeleri -2.)

Kuran?da Yahudiler ve Bedeviler?i lanetleyen ve olumsuzlayan çok sayıda sure var. Başka kavimlerle ilgili benzer ayetler var ancak Yahudi ve Bedeviler hala varlığını devam ettiren uluslar özellikle bu yüzden bu iki kavmi soruyorum. Bunu nasıl yorumluyorsunuz?

TARİHİN TAHRİFİ

Bu kavimler ulusal kimlikler olarak lanetlenmiyor. Yahudi veya bedevi kabilesinden doğan herkes Allah tarafından lanetlenmiştir diye bir şey yok. Davranışları itibariyle lanetleniyor. Ve o günkü davranışları ön plana çıkartılıyor. O davranışlara bundan sonra yeryüzünde her kim sahipse Allahın lanetlerine maruz kalmış ve kalacaktır denmek isteniyor. Bu kabilelerin ayetlere bakarsanız lanetlenmesinin nedeni mal hırsıdır, faizdir. Allah onlara Cumartesi yasağına riayet etmedikleri için aşağılık maymunlar olun der.. Cumartesi yasağı nedir? Hz. Musa zamanında cumartesi yasağı infak günüdür. Altı gün çalışırsın, yedinci gün biriktirdiklerini paylaşırsın. Cumartesi günü paylaşma, mülkiyet edinmeme günüydü. Yahudiler buna riayet etmiyor ve o zaman çok değerli olan balığı avlamak için Cuma gecesinden ağı ırmağa atıyorlar tüm cumartesi günü ağ ırmakta kalıyordu. Pazar günü gelip ağları topluyorlardı. Böylece cumartesi günü herhangi bir şeye sahip olmamış oluyorlar şeriatın emrine riayet etmiş oluyorlardı. Mal edinme hırslarından vazgeçmiyorlardı. Bunun üzerine kuran onlara, aşağılık maymunlar olun ve onları domuzlara dönüştürdük dedi. Kuranda domuz her şeyi yemenin, yemekte sınır tanımamanın, aşağılık maymunda mal hırsının aç gözlülüğün sembolüdür.

İnsanın yaratılışına dair onlarca ayet var. Bunların bazılarında insanın topraktan bazılarının sudan yaratıldığı söyleniyor. Hangisi doğru?

Yaşadığı dönemde ticaret yapan sahabilere servet edinme özgürlüğü tanıyan ve serveti meşru gören Hz. Peygamber?i adeta Mao gibi toplumda eşit mülkiyet dayatan bir öndermiş gibi gösterme çabası tarihin açıkça çarpıtılmasından ibarettir. Adalet kavramının eşitlik olduğunu söylemek te bu çarpıtmalardan biri. Oysa Eliaçık 2003?te kaleme aldığı?Adalet Devleti? isimli eserinde Adalet?in hukuk karşısında eşitlik olduğunu ancak?Qıst? ve Adalet kavramlarının eşanlamlı olduğunu da yazmaktadır. Qıst yani her şeyin yerli yerine konması, hak ettiği yerde olması demektir. (Adalet Devleti, Sf.457) Dolayısıyla Adalet/Qıst bazen eşitsizliği gerektirir. Hz. Peygamber de zaten toplumda hukuksal eşitliği ve fırsat eşitliğini korurken herkesin emeğine göre farklı mülk edinme hakkını da korumuştur. Öyle ki Hz. Muhammed?in sağlığındayken pek çok sahabi zengin olmuş ancak zenginliklerini borç silme, köle azad etme, infak, sade yaşam gibi İslami yaşam tarzı içinde anlamlandırmışlardır.

İslam ümmetinin Sünnisi, şiisi, mutezilisi, haricisiyle ittifakla kabul ettiği Hz. Peygamber?in son peygamber olduğu inancına aykırı biçimde İhsan Eliaçık, Kadıyanilerden kaynak vermeden intihal ettiği tevillerle Hz. Peygamber?den sonra da peygamber gelebileceğini savunmaktadır. (Bkz. İhsan Eliaçık, Yaşayan Kur?an, Ahzab 33/40. Ayet tevili) Gerek Mevdudi gibi Sünni alimler gerekse de Mutahhari gibi Şii alimlerin İslam ümmeti içinde büyük bir itikadi sapmayı ifade eden bu te?villere yönelik müstakil eserleri de mevcuttur. Söz konusu te?vil, yalancı peygamberliği meşrulaştıran, vahiy/ilham algısını muğlaklaştıran ve Kur?an?dan sonra da yeni kitapların gelebileceği zannının önünü açan bir sapmadır?

27 Ağustos 2011

Reformizm ile Islah çabalarını birbirinden ayrıştıran en önemli nokta burası. Islah çabasının özünde özellikle ibadetler alanını kurumsal mezhepler öncesine geri döndürmek ve ibadetler/nüsuk alanına asla içtihad sokmamak vardır. Nüsuk alanında mutlak öze sadık kalmakla birlikte muamelat alanında içtihad kapısını sonuna kadar aralamak ve tüm bunları İslami yaşam tarzını diri tutmak amacı vardır. İslam?ın bütüncül yapısından kopartılarak modern/seküler yaşam tarzı içinde payanda yapmak değil?

Bir çok ayette köleliğin kaldırıldığına dair kesin bir hüküm göremiyoruz. Köle azad etmeyi özendiren ayetler yerine niye kölelik kaldırılsın şeklinde kesin bir hüküm yok?

Ali Mandillioğlu

Eliaçık, Dipnot TV Röportajında eşcinsellerin hoşuna gidecek bir açılım yapmış. Şöyle diyor: ?Lut kavminde eşcinsel ilişki kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenlerinin bir davranışı olarak görülür. Bu ayetler eşcinselleri değil, eşcinsellerle ilişkiye girmek isteyenleri eleştiriyor. Misafirlerle ilişkiye girmek isteyenleri eleştiriyor. Tecavüz edeni eleştiriyor, tecavüz edilmek isteneni değil.? Oysa Hz. Lut?un ağzından çok net biçimde işlenen cinsel sapkınlığın kendisinin iğrenç bir fiil bir sapma olduğu beyan edilmişken, cinsel sapmanın kendisini gayri meşru ve fıtrat dışı görürken Eliaçık?ın tevillerine göre fiilin kendisi değil faillerin zor kullanmasına indirgenmektedir. Oysa hem işlenen fiil hem de failler ayette lanetlenmektedir. Eşcinselliğin cinsel bir?tercih? olduğu suç olanın ise dayatma olduğu hurafesine zemin hazırlamaktadır. Eliaçık?ın satırarasında mülkiyete bağlayarak gayrimeşru görmese de olumsuzladığı eşcinselliğin fakirler arasında da yaşandığı gerçeğini travesti sorunuyla hatırlatayabiliriz.

Bunlar biyolojik açıklamalar değil dini metafizik açıklamalar. Nedir arasındaki fark. Biyolojik açıklamada insanın kökenin sudan evrim sonucu bu düzeye geldiğini anlatabilirsin. Buradaysa insanın kökenini ifade etmekten ziyade, yaratılış itibariyle insanın hangi tabiat varlıklarının hamurundan çıktığı ifade edilir. Yeryüzünde bir toprak ve su var zaten. Toprak yeryüzünde, sularda denizlerdir. Siz buradan geldiniz der. Birde ateş vardır. Cinleri ateşten yarattık der. Birde hava vardır. Taibatın dört unsuru hava su ateş ve toprak. Eski yunan felsefesinde de vardır bu. İnsanlar bunlardan ya da bunların bir karışımından ama tabiattan, doğadan geliyorlar. Bu nasıl olmuş olabilir? Evrimcilerin dediği gibi suda hayat başlamış oradan gelişen bir evrimle toprağa çıkmış, sonra yürür, iki ayağının üzerine doğrulmuş olabilir. Bu bir açıklama ve böyle olabileceğine inanıyorum. Bunda bir mahsur yok. Topraktan yaratılma esasında topraktan gelen şeyle yaratılma manasındadır. Biz topraktan gelen mahsulleri yeriz. Erkekte sperm, kadında yumurtalık oluşur. Kadın ve erkek birleşir ve buradan yeni bir Adem yaratılır. Böylelikle topraktan gelen gıdalarla yeni Adem?ler yaratılır ve hala yaratılmaya devam edilmektedir. Su ise hem kadından hem erkekten gelen akıntıdır. İçtiğin suda topraktan gelen gıdada yeni yaratılış tohumlarını oluşturur. Tevrat?ta geçtiği gibi çamurdan çömlek yapılır gibi yapılmışta can verilmişte? Bu Kuran?ın sembolik dilini anlamamaktır, çocukça bir yorumdur. Ekmek aslanın ağzında diyorum adam gidiyor hayvanat bahçesinde aslanın ağzında ekmek arıyor. Niye ayette böyle geçiyor diye. Kuranın ayetlerini böyle anlıyorlar. Yasak ağaç, meyve.. Bunların birçoğu dini metafizik deyimlerdir, benzetmelerdir. Niye dobra dobra söylememiş diyorlar. Yahu dilimizde de böyle konuşuluyor.

Mecazi anlamı böyledir. Ama Araplar arasında el kesme cezası uygulanıyor. Zina yapana da sopa vurun diyor mesela. İlla sopa vurmana gerek yok. Bunlar tarihsel hükümlerdir. Evrensel hükümlerin bir halkta, bir kabilede nasıl uygulanacağının yerel örnekleridir. Eğer sen başka yollarla bunların önüne geçebiliyorsan serbestlik verilmiştir.

Kafir değil müşrikler. Müşrik orada savaş halindeki düşman demektir. Yani Mekkedeki düşmanlarınıza kız vermeyin diyor. Mekke ve Medine arasındaki savaş nedeniyle böyle evlilikler başka gelişmelere neden olabilir diyerek yasaklanıyor. Ama öbür taraftan deniyor ki, ehli kitab kadınlarıyla evlenebilirsiniz. Hristiyan Yahudi kadınlarla iffetli olmak, aldatmamak, mehirlerini vermek suretiyle evlenebilirsiniz. Demek ki itikat farkı evlenmeye engel değil. Çünkü müşrikler puta tapıyor diye bu yasağın geldiği sanılıyor, halbuki savaş olduğu için böyle bir ayet var. Yahudi ve Hıristiyanlarla savaş yok ve bu yönde bir hükümde yok. Daha sonra gelenler müşriklerinde ehli kitap kapsamında olduğunu düşünerek müşriklerden de kız alınabileceğini ama kız verilemeyeceğini söylüyor. Şimdi diğer ayetleri göz önünde bulundurduğumuzda eğer bir adam dürüstse, ehli namus ve iffetli ise, aldatmayacak birisi ise hangi inançta olduğu bana göre önemli değildir. bu tamamen kişisel kararlarına bağlıdır. Şu anda kendisine Müslüman diyen adamada başka bir Müslüman?a kız vermiyor. Yok işin yok diyor. Yok kızıma bakamazsın diyor. Aynı şekilde gayrimüslim ya da ateist birine de aynı muameleyi çekiyorlar. Sen dürüst olduğuna, aldatmayacağına inanıyorsan niye evlenmeyesin ki. Evlilikte aranan maksat nedir. Bana göre dürüstlüktür, iffettir. Çocukların yetiştirilmesinde bir sorun olmayacağını düşünüyorsan evlenmekte mahsur yok.