toprağa götüreceğim...

yazılarım otuz kırk dilde basılır

insanca yaşadım diyebilirim

Onlardan kalbime sevda geçmiyor

SEVİYORUM SENİ

şose, tirenyolu, ova.

yarı kalmış bir şarkının acısını

yüreğini ve yüreğinde taşıdığın sevda duygusunu. Elbet bitecek güneşe hasret

fabrikalarınızda al kanımızı içmekse vatan,

hane içindekileri.

ben ayrılıkların

Anladım ki sen de herkes gibisin

Nazım'a!

İstanbul'da yumuşacık kararırken ortalık

vıcık vıcık terli, tombul elleriniz.

ve yalnız

Bizim avludan mı kalkacak cenazem?

bakarsınız kürsüden Meclis'e kibirli kibirli

Geri geldi Memed'ime

ölüm acısı.

anneler gibi ağlamanın yiğitliğine?

ağzımı dayayıp musluğa su içer gibi

Ellerim buz gibi, ben harda kaldım.

yasadığın sürece o yürek var olacak seninle birlikte. Sen yeter ki koru

kırk dokuzumda yine Moskova'da Tseka-Parti konukluğu

ve zeytini yağlı iki gözünüzle

Ah benim sevdasında bencil, yüreğinde sağlam sevdiğim.

Giden zaten gitmeyi kafasına koymustur ve

diyorsun.

Bir meltem olacak rüzgarım dahi kalmadı benim.

yaramayacaktır.

hapislerde de yattım büyük otellerde de

için kan ağlarken yüzün güler

sığınaklara da inmedim gece yarıları

yollara da düşmedim pike yapan uçakların altında

bir de kitabı, imzalı.

yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür

sevdiğim kadınları deli gibi kıskandım

seninki

tuttu bacağımın siyatik ağrısı,

merdivenler daracık

beyaz kotrasını Memet.

Bir senfoni vardı kulağımda çalınan,

Tıkandığım o an,

çoğunluk gidemiyor adını bile duymamış operanın

sonra şöle yazar

meraklısı da değilim bu işin

doğduğum şehre dönmedim bir daha

Kurulmamış zembereği

Neylersin alışkanlık

Ve elveda deyip mavi gözlü deve,

Bu mahkemede

açlık çektim açlık gırevi de içinde ve tatmadığım yemek yok gibidir

belki kar yağacak çocuk çığlıklarıyla dolu,

Bando gelse de, gelmese de çocuklar gelecek yanıma,

Gözünüze görünemem

Hani ağzınla kuş tutsan "Bu kusun kanadı neden beyaz degil?" diye

daha yüz yıl yaşar halı.

yalan söyledim başkasını üzmemek için

meraklıdır ölülere çocuklar.

onun için?

Ellerinizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,

Paran varsa eğer

yüzdüremedi leğende

iki hayın,

Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.

Yolunu beklerken daha dün gece

ölümden öte köy var mı?

Kayınların arasında

Yedi tepeli şehrimde

belki ıslak asfaltıyla yağmur.

yüreğim sersem!"

Benim bacaklarımın ikisi de yok.

Girip yerden selamlasam

Eski takvim hesabıyle

küskün duruyor kamyonet,

ekmeği tuza banıp yer gibi

en fazla bir yıl sürer

oldu.

daima iyi şeyler düşünmeli

Kalbime baktım da işte iyice

Kaçıyorum bugün senden gizlice

Sen yüreğinin sesini dinleyenlerdensin ve biliyorsun aslolan yürektir. Yürek

Nasıl etmeli de ağlayabilmeli

sesi ne bilmeyenler, ya da bilip de duymayanlar acıtsa da içini unutma;

Efkarlıyım, efkarlıyım,

Beni, Üniversiteli yedek subayı,

Ben yokum.

Yirmi beş kilometreden

kimi insan ezbere sayar yıldızların adını

boşuna bakacaklar

Bir dev gibi seviyordu dev.

Sen mutluluğu hiçbir zaman bir tek kisiye bağlamadın ki...

ben vatan hainiyim.

Rahata acıktı kadın,

bir şey damlayabilir alnıma bir güvercinden; uğurdur.

dev gibi sevgilere mezar bile olamaz:

KIZ ÇOCUĞU...

Belki avluda dizboyu güneş ve güvercinler olacak,

bir soruyla bile karsılaşabilirsin..

Memleket mi, daha uzak,

ve topraklarına çiftliklerinizin

Gözlerinizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,

kör gözlerim,

"Amerikan emperyalizminin yarı sömürgesiyiz, dedi Hikmet

Herkes kendinden sorumludur aşkta. Sen aşkını doya doya yaşarken o kendine

zavallı bir çingenenin

geçirecekse eğer

Karım benim!

kapıları birer birer.

ve on dördümden beri şairlik ederim

öleceğimizi mutlak.

hanımeli

Bu ölüme bir türlü

O an aklıma geldi büyük ustanın "Güzel günler göreceğiz" şiiri...

Geçen hafta sahilde dolaşırken ufak bir fiber sandalda bir kız çocuğu gördüm çok tatlıydı yanında galiba dedesi vardı, o kadar mutluydukilerki onlara imrendim. Dedesi motoru çalıştırıp sandalı maviliklere sürdü...

hainiyim, ben vatan hainiyim.

bindim tirene uçağa otomobile

ayıpsız,

Çünkü bence şimdi herkes gibisin

yıkılan putların altında da ezilmedim

BUNA RAGMEN HALA YALNIZSAN

yaşarsın, kalbimin kızıl saçlı bacısı

Elden ele geçer kitap,

diyetimi istiyorum,

Dün gece on bir buçukta

Benim gözlerimin ikisi de yok.

neyin nesi belirsiz

otuz altımda yarım yılda geçtim dört metre kare betonu

gençliğim mi daha uzak?

gözleri baldan tatlı arım benim;

vatan, mızraklı ilmühalse, vatan, polis copuysa,

bir de harbe girmedim

çığlığımı duymamanız için

dostlarımı ve seni göreceğim,

Bir Ankara gazetesinde çıktı bunlar, üç sütun üstüne, kapkara haykıran puntolarla,

Bir tanem!

Bence sen de şimdi herkes gibisin

buna rağmen hala yalnızsan, için rahat olsun.

'Amca, dese, gir içeri.'

ama sevdalandım altmışıma yakın

keçe çizmelerim ağır.

operaya gittim

Kore'de harcadınız, Adnan Bey.

Seviyorum seni

Asansöre sığmaz tabut,

ve ben al kan içinde ölürken

on dokuzumda Moskova'da komünist Üniversite öğrenciliği

Şimdi şurdan saptım mıydı,

göze görünmez ölüler.

Kalbimde senin için yok bile kinim

otuzumda asılmamı istediler

Her zamanki gibi yaşayacaksın sen. "Acılara tutunarak" yaşamayı öğreneli çok

istendiğini idamımın,

yağmur misali?

Nasıl indireceksiniz beni üçüncü kattan?

açan eve..

iki tombul,

iki ucu keskin bıçaktır bu işin.

yakalanmam da şart değil

verdiler de

Memleket mi, yıldızlar mı,

Köşeme çekildim, hani hep kaldığım köşeme.

üç yaşımda Halep'te paşa torunluğu ettim

Bayramoğlu, Bayramoğlu,

Bir insan eksik yaşıyorsa, ve bu

engeller koyuyorsa bu onun sorunu.

Elimi nereye koyacağımı şaşırdığım o an işte,

ne diye yazdım sana

Ben yordum ruhumu biraz da sen yor

O mavi gözlü bir devdi.

"Seni asarlarsa

Bende boz bir halısı var

Beni o limana çıkaramazsın...

Kalbime gömdüm sözlerimi, ceset torbası oldu yüreğim.

52'de çatlak bir yürekle dört ay sırtüstü bekledim ölümü

VATAN HAİNİ

açan ev?

bu sabah başadı bahar.

Şimdi anlıyor ki mavi gözlü dev,

emin ol ki sevgili;

yürüyorum geceleyin.

partimden koparmağa yeltendiler beni

Bana bakmasan da oradasın, görüyorum seni.

Ve avluda çöp bidonları duracak her zamanki gibi.

çalamazdı kapısını

girdi zengin bir cücenin kolunda

Diyetimi istiyorum, Adnan Bey,

bana fanila bir don al,

kesik bacaklarımla peşinizdeyim.

denizi ilk defa uçakla geçer gibi

ölüler otomobilden hızlı gider,

İçimde çalınan ıslık

gençliğim mi, yıldızlar mı?

vatan, şose boylarında gebermekse açlıktan,

ve çek defterinize.

ve daha ne kadar yaşarım

ve bir şalgam gibi koparmıyorlar

oluyorsun unuttun mu?

camiye kiliseye tapınağa havraya büyücüye

konuşmadım arkasından dostlarımın

KARIMA MEKTUP

sözün kısası yoldaşlar

beni nereye çağırır?

bir ipte sallanan bir ölü.

alaca karanlığında son sabahımın

bence artık sen de herkes gibisin. . .

Geride kalan, ardından bakar gidenlerin.

Kapıları çalan benim

başkasının hesabına utandım yalan söyledim

kendi yazmış oldugu bir şiirinide paylaşayım

çiçekleri dolduracak yüreğini...

Unutulmaz sancısı kalır

farkına bile varmadan?

verecek sana. Yine içeceksin rakını balığın yanında. Üstelik dilediğin

ipi boğazıma,

kopuk ellerim,

"Başım sızlıyor

Aklımdan o kadar çok şey geçti ki takip edemedim.

Kamyona, yerli gelenekle, yüzüm açık yükleneceksem,

66 santimetre karede gülüyor, ağzı kulaklarında, Amerikan amirali

Yedi yaşında bir kızım,

Yaşarsın karıcığım,

kalbimde kalbine yok bile kinim

Şimdi bana, geçen o zamanın

açan bir ev.

CENAZE MERASİMİM

geriye dönmeyi sevmem

kara bir duman gibi dağılır hatıram rüzgarda;

En acayip gücümüzdür,

iki elinizle okşarsınız,

şu kadarcık haset etmedim Şarlo'ya bile

vatan tırnaklarıysa ağalarınızın,

yapamazdı yapısını,

iki bacağınızın arkadan birleştiği yeri

aşikare,

yoruldu devin büyük yolunda.

hatununa bi armağan verir

telaşlı, sevinçli, kuşkulu açar gibi

taşı yontarak kalp yapar aga

açan evin..

iki bacağınız taşır geniş kalçalarınızı,

İyi yürekli,

gündüz gibi görüyorum.

eksikligi bildiği halde tamamlamak için ugraşmıyorsa sen ne yapabilirsin ki

vatan, soğukta it gibi titremek ve sıtmadan kıvranmaksa yazın,

bir orman gibi kardeşçesine

Bakacak arkamdan mutfak penceremiz.

Kentin hiç görmediğin sokaklarında gezip yeni yaşamlara tanık olmak da keyif

?Önemli olan?zamana bırakmak? değil,

kellesini adamın.

içtim ama akşamcı olmadım

kasalarınızın ve çek defterlerinizin içindekilerse vatan,

Ayışığı renginde kar,

hep alnımın teriyle çıkardım ekmek paramı ne mutlu bana

kansere yakalanmadım daha

Elleriniz itti beni ölüme,

vıcık vıcık terli iki elinizle

yürüyorum yumuşacık.

Hayatı ıskalama lüksün yok senin. Onun varsa, bırak o lüksü sonuna kadar

dövizlerinizi,

hafifletici sebepler yoktur. iyi halin cezanda indirim sağlamaz.

Balkonumuz geçirecek beni çamaşırlarıyla.

ama kahve falıma baktırdığım oldu

Lenin'i görmedim nöbet tuttum tabutunun başında 924'de

bıraktım gonca gülümü.

Karanlıkta etrafımı

Ve elleri öyle büyük işler için

bir mahpusun karısı

iki kurnaz,

benimkine

Sen kendini paralarken o her zaman bahaneler bulmaya

Sende yoktum zaten ben, ben yine bende bittim...

kahramanlıktır yaşamak:

Bakış açım belli oldu yine.

Haydi bunlara boş ver.

DİYET

Nazım Hikmet vatan hainliğine devam ediyor hala.

bir Ankara gazetesinde, fotoğrafı yanında Amiral Vilyamson'un

çoğunluğun gittiği kimi yerlere de ben gitmedim 21'den beri

İki bacağınızın ikisi de yerinde, Adnan Bey,

mavi gözlerimde korkuyu görmek için

vatan, Amerikan üsleri, Amerikan bombası, Amerikan donanması topuysa,

Öleceğimizi bilip,

yolladığım oyuncaklar.

Bir aşk için yapabilecegin her seyi yaptığına inaniyorsan ve

ne de düşünmek ölümü.

15 Ocak 1902de Selanikte doğdu. Heybeliada Bahriye Mektebini bitirdi. Hamidiye Kruvazöründe güverte subayı iken, sağlık nedeniyle askerlikten ayrıldı, bu arada ilk şiirlerini yayımladı. 1921 başlarında Kurtuluş Savaşına katılmak için Anadoluya geçti, Boluda öğretmen olarak görevlendirildi. Daha sonra Batum üzerinden Moskovaya giderek Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesine yazıldı. Burada siyasal bilimler ve iktisat okudu. 1924te yurda döndü. Aydınlık Gazetesinde yayınlanan yazı ve şiirleri yüzünden on beş yıl hapsi istenince yeniden Sovyetler Birliğine gitti. 1928 Af Kanunundan yararlanıp tekrar yurda döndü. Resimli Ay dergisinde çalışmaya başladı. 1932de yeniden dört yıl hapse mahkum olduysa da, bu kez Onuncu Yıl Affından yararlandı. Gazetecilik yaptı, film stüdyolarında çalıştı. 1938de orduyu ve donanmayı isyana teşvik ettiği iddiasıyla 28 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. Çankırı ve Bursa cezaevlerinde yattı. 1950de özgürlüğüne kavuştuysa da sürekli olarak izlenmekten kurtulamadı; kitaplarını yayınlatma, oyunlarını oynatma olanağı bulamadı. Askere alınması kararlaştırılınca Romanya üzerinden tekrar Moskovaya gitti. 1951de T. C. yurttaşlığından çıkarıldı. 3 Haziran 1963te bir kalp krizi sonucu yaşama veda etti. Moskovada Novodeviçye Mezarlığında toprağa verildi.

kimi insan otların kimi insan balıkların çeşidini bilir

elini ver, nerde elin?

Ne ölümden korkmak ayıp,

iki bacağınızla çıkarsınız huzuruna Eisenhower'in,

"Nazım Hikmet vatan hainliğine devam ediyor hala.

yaptıkların onun dudağında hafif bir gülümseme yaratmaktan başka hiçbir işe

bahçesinde ebruli

Yavrum, erişmek ne müşkülmüş meğer,

vatan, kurtulmamaksa kokmuş karanlığımızdan,

başbakan filan olacağım yok

Gittiğim eğer bensem, söyle bana kimden gittim?

Yazın üç sütun üstüne kapkara haykıran puntolarla :

Geceleyin, karlı kayın

Miniminnacıktı kadın.

Ama ben peşinizdeyim, Adnan Bey,

Ellerim boşlukta, ben darda kaldım.

Kadının hayali minnacık bir evdi,

Bunlar uzak bir ihtimal.

Hem ne olmuş yani, yalnızlık o kadar da kötü bir şey değil.

Minnacık bir kadın sevdi.

daha dava ilk adımında

altın renkli,

Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.

içimde kımıldayan birşeyler gibi

Gözlerim gözünde aşkı seçmiyor

seni kaybedersem;"

aldattım kadınlarımı

kadar sarhoş olma özgürlüğü de cabası...

başımdan neler geçer daha

?zamanla bırakmamak?tir..?

Amerika, bütçemize 120 milyon lira hibe etti, 120 milyon lira.

oluyor bir on yıl kadar.

Vatan çiftliklerinizse,

"güzel günler göreceğiz çoçuklar güneşli günler"

951'de bir denizde genç bir arkadaşla yürüdüm üstüne ölümün

ben hasretlerin

Karlı kayın ormanında

Seyir defterini başkası yazsın.

Ağır posta paketini

Dağlara çarptım her esişimde.

kaçırdı sizi bacaklarınız arabanıza bindirip.

bitti artık hepsi...

bugün Berlin'de kederden gebermekte olsam da

Yıllarca hapiste kalmasına rağmen hiç umudunu kaybetmedi...

çoğunluk binemiyor

göze göz,

Geceleyin ateşler içinde uyanarak

iki ak,

ve bütün kaygınız

"yaşayamam!"

NAZIM HİKMET RAN

Kar tertemiz, kar kabarık,

ama durup dururken de yalan söyledim

KARLI KAYIN ORMANINDA

Türkiye'mde Türkçemle yasak

Yaptıklarınla değil yapmadıklarınla yargılanırsın her zaman.

Son mektubunda:

bir pencere, sarı sıcak.

kırk sekizimde Barış madalyasının bana verilmesini

Benim ellerimin ikisi de yok.

yaşasın.

dikilitaş gibi dinelirsin yine.

iki gözünüzle bakarsınız,

kıllı, siyah bir örümceğe benzeyen eli

sökmedi

hazırdır.

Nazım Hikmet vatan hainliğine devam ediyor hala."

ormanında yürüyorum.

961'de ziyaret ettiğim anıtkabri kitaplarıdır

diyorsun;

bacağa bacak,

Ben bu avluda bahtiyar yaşadım bilemediğiniz kadar.

hazırlanmıştı ki devin,

1902'de doğdum

alacağım da.

Yollara küfrettim her gidişinde.

ödeneklerinizse, maaşlarınızsa vatan,

ölmüş Berut, tanışırdık.

Büsbütün unuttum seni eminim

Evet, vatan hainiyim, siz vatanperverseniz, siz yurtseverseniz, ben yurt

Hiroşima'da öleli

razı olmuyor gönlüm.

Epeydir eline almadığın kitaplar seni bekliyor. Kitap okurken de mutlu

Gözleriniz şöyle bir baktı arkamdan

Maziye karıştı şimdi yeminim

okşarsınız pomadalı saçlarınızı,

günler. Ve o zaman kutuplarda yetişen cılız ve minik bitkiler degil, güneşin

Avludaşlarım, uzun ömürler dilerim hepinize...

yirminci asırlarda

kim bilir.

Ben ordan geçerken biri:

Amerikan emperyalizminin yarı sömürgesiyiz, dedi Hikmet.

Yaşıyoruz çok şükür der gibi

halkın tekmesinden korumaktır.

Ve unutma ki

Karşımdasın işte...

Demiştim sana hatırlarsan:

elli dokuzumda on sekiz saatta uçtum Pırağ'dan Havana'ya

büyümez ölü çocuklar.

ve memelerini metreslerinizin.