Sıradan bir insan ciltler dolusu kitapları okumaya gerek duymadan kendi muhakemesi ve mantığıyla çevresine bakar bakmaz Tanrı'nın varlığına hükmedecek yeterliktedir. Hatta bu kanaatine ulaşması için belki felsefi veya teolojik kanıtlara ihtiyaç duyması da gerekmeyecektir. Şayet kendini, içindeki doğal eğilime karşı çıkmaya zorlamaz ve reddetmek için özel bir gayret sarfetmez ise o kişi Tanrı'ya olan sevgi ve hayranlığını da gizleyemeyecektir. Bu doğal eğilim ve sarsılmaz kanaati insanın günlük yaşamına ve diğer varlıklarla ilişkisine de yansıyacaktır. Dünyanın her yerinde böyle bir durumla karşılaşmak mümkündür. Nitekim tarih boyunca da böyle olmuştur. Bütün bunları bir çırpıda yapay addetmek insanın kendi doğasıyla çatışması ve kendi kendini yalanlamasıyla eş değerde olacaktır.

Şayet insan birtakım ümit ve korkulardan dolayı Allah fikrini üretmişse, yine aynı insanın benzeri gerekçelerle inançsızlığı ürettiğini söylemek da mümkündür. Bu durumda inançsızlık olgusu da yapaylık suçlamasıyla karşı karşıya olacaktır. Kaldı ki böyle bir yaklaşımın inanç meselesini ciddi olarak kavrayamadığı ve temel etmenlerini bilmediği de anlaşılmaktadır.

cemal: evet. öyle.

Cemal: bediüzzamandan aktarmak isterim burayı. hatırladığım kadarı ile onuncu hüccetil imaniyede idi. orada diyor ki hah dur buldum beraber okuyalım.

cemal: herhalde. hatta şeyh said ona gidiyor destek almak için

celal: imanın bütün olması ne demek?

celal: biraz önceki konuya dönelim. mesela bence yıldırmdan korkuluyor. bakıyorsun kuranda rad suresi var.

cemal: o zaman etnik kökene göre genelleme yapmak çok doğru değil anladın sanırım.

Celal: ister misin her şeyi burada konuşalım

Cemal: niçin?

cemal: gelelim.

celal: hayır öyle birşey söylemedim

celal: değil elbette ama pkk hortladı orada

celal: biraz aç

cemal: iman bir bütün. her bir iman meselesi diğerini tazammun ediyor.

celal:..

cemal: kardeş orduda bir insan ergenekoncu çıksa ordudaki tüm insanları darbeci diye yaftalayabilir misin?

celal: tarih boyunca böyle olmuş diyorsun. onların inanmaları birbirine kuvvet veren şeyler mi yani?

umumi mes'elelerde isbata karşı nefyin kıymeti yoktur ve kuvveti pek azdır. Çünki isbatta birbirine kuvvet verir, birbirine tesanüd ve icma' var. Nefiyde ise bir olsa bin olsa farkları yoktur; herkes kendi başına kalır,

cemal: Mesela bir şeyi dünyada var diye ben isbat etsem, sen de "dünyada yok" desen; benim bir işaretimle kolayca isbat edilebilen o şeyin sen nefyini yani ademini isbat etmek için, bütün dünyayı aramak ve taramak ve göstermek, belki geçmiş zamanların her tarafını dahi görmek lazım geliyor. Sonra "yoktur, vuku bulmamıştır" diyebilirsin.

celal: tabi ki hayır

vallaha bilmiyorum missdt.

işte bütün kainatı ilgilendiren bir konuda inkar meselesi bu kadar kolay değildir. bütün kainatı arayıp taramak gerekir.

celal: anladım. düz mantık diyorsun.

Hadsiz hacata mübtela, nihayetsiz a'danın hücumuna hedef olan ruh-u insani şu kelimede öyle bir nokta-i istimdad bulur ki, bütün hacatını te'min edecek bir Hazine-i Rahmet kapısını ona açar; ve öyle bir nokta-i istinad bulur ki, bütün a'dasının şerrinden emin edecek bir kudret-i mutlakanın sahibi olan kendi ma'bud'unu ve Halik'ını bildirir ve tanıttırır; sahibini gösterir; Maliki kim olduğunu irae eder. Ve o irae ile, kalbi vahşet-i mutlakadan ve ruhu hüzn-ü elimden kurtarıp, ebedi bir ferahı, daimi bir süruru te'min eder.

Celal: şu destek olma mevzusuna gel

cemal: Nefy ve inkarda ise, nefs-ül emre bakmaz ve bakamaz. Çünki, "hususi olmayan ve has bir yere bakmayan bir nefy isbat edilmez" meşhur bir düsturdur.

cemal: sadece o kadar değil. zamanları dahi. zamanında yaşamış nesli tükenmiş ise?

celal: tamam bir bütün dediğin gibi. ama ben zaten o noktada değilim. ben sorguluyorum. birine inansam diğerlerine de inanmam mümkün. sen soruma gel.

Celal: sorun değil. ben hakperestim. doğru ise dediklerin ve kafama uyarlarsa kabul ederim.

yani demem o ki nerde bir sıkıntı görülse oraya hemen poliyannacı bir zihniyetle güzel birşey konuluyor

cemal: celalcim. inkar meselesini biraz açalım. bir odada bir futbol topu araştıralım. futbol topunun olup olmadığını anlamak için odayı baştan sona aramak yeterlidir. var veya yok.

bu da semavi kitaplara imanı gerektirir. o zaman onların kendilerine vahyedildiği peygamberlere de iman etmek gerek. bağlantıy anladın mı?

Celal: sanki biraz korku ve ümitler nedeni ile oluşturulmuş bir fikre benziyor. insanlar korkuları ve ümit ettikleri sebebiyle böyle bir düşünceyi oluşturmuş gibi geliyor bana.

bunun gibi her insanın manevi birtakım ihtiyaçları var. dünyada o kadar basit ihtiyaçların bir karşılığı varsa bunca insanın manevi ihtiyaçlarına ki o ihtiyaçlara milyonlarca insan imanla cevap buluyor nasıl cevap olamaz?

Cemal: çok yanlış düşünüyorsun. ne demek o bir kürt.

mesela Allaha inanan insan meleğe inanmak zorundadır. çünkü Allah varsa ve insanları yaratmışsa onları başıboş bırakacak değildir değil mi? her yerde düzene sahip kainatta düzensiz bir topluluk mantıklı mı? insanlar arasında düzeni sağlamak için kuran gibi ilahi kaynaklara ihtiyaç var.

söze sözü söyleyene göre değer vermek de doğrudur o noktadan bakıyorsan. ama sözü söyleyenin özü önemlidir kalıbı değil.

Cemal: olur, bana uyar, açıkça konuşalım o zaman.

Cemal:işte buna bayıldım. herkes bu kadar dürüst olamıyor. doğru nerede ise onu kabullenmek lazım değil mi?

o anda aklıma ne geldiyse o oldu isimleri.

cemal: ya önemli olan kişiler değildir zaten. önemli olan söylenendir.

Celal: aynen. her zaman doğrunun peşinde oldun. zaten böyle bir niyetim olmasa idi seninle de burada buluşmazdık.

celal:sadede gelelim, dedim hakperestim diye

Celal: tamam. ben sorayım sen cevapla.

Cemal: şeyh said ile karıştırdın galiba

celal: tamam da bu adam değil mi ayaklanma çıkaran?

İnsan sıradan bir varlık gibi Tanrı'yı zihninde oluşturamaz. Sadece onun varlığını ve büyüklüğünü idrak eder. Kaldı ki gerçek olmayan bir şeyin binlerce yıldan beri milyonlarca insan tarafından benimsenmesi, zihin ve kalplerde yer alması, biraz şaşırtıcı olmayacak mıdır? Çok sayıda insanın yanılması veya yanlış olan bir konuda asırlarca ısrarlı olması düşünülebilir mi?

birincisi kürt olmak suç mu?

cemal:

insanların anlam veremedikleri için bulunan bir çözüm değildir iman, tamamen çözümdür ispattır ve açlığı tatmin eden yemek gibidir. yemek var mı? var. açlık olduğu için mi? hayır vardı zaten ama tatmin ettiği şey yani yaradılış illeti açlık...

cemal :gelicem oraya. önce devam edelim konuya.

celal :e bunu imani konulara nasıl aktaracaksın?

cemal: çok iştahlısın bakıyorum. bu çok iyi

cemal: celal sen demek istiyorsun ki kuran da peygamberler de hepsi traş. hepsine inanmıyorum.

ölmekten korkuluyor cennet inancı var. hastalıktan korkuluyor hastalıkların günahlara keffaret olduğu inancı var.

cemal: ama o anlama geliyor dediklerin. bahsini ettiğin şeyler imani konular ve iman bir bütün

Celal: Allah'ın varlığına inanmanın ne gibi bir faydası var?

cemal: evet aynen öyle. bunu da izah edeceğim ama önce ekleme yapayım. Her şey bir tarafa, insan niçin pozitivistlerin iddia ettiği gibi gerçekte var olmayan bir şeyi kanıtlamaya ve ona inanmaya çalışsın? Kaldı ki var olmayan bir şeyin insanın aklına gelmesi ve zihninde yer işgal etmesi mantıken mümkün müdür?

celal: ne yani bir papağn türü diyelim o zaman. o papağan türünün yaşamış olup olmadığını anlamak için tüm dünyayı mı dolaşmam gerek?

Cemal: zaten doğru olana yanlış demek daha çok siyasilerin işi. biz bundan uzak olacağız. konuları sen açarsın.

celal: o ikisi farklı kişiler mi?

Cemal: adaptandır zaten bunlar benim bunun zıddını yapacağımı düşünmemelisin. niye darılalım? bazı sorularımla sıkıştırabilirim ama

said nursi ise olmaz diyor müslüman müslümanla savaşamaz. birbirine kılıç çekemez. vazgeç diyor.

Celal: o bir kürt.

İnsan kainatta her şeye muhtaç olarak yaratılmıştır. Güneşten tut ta bal arısına kadar her şeye karşı ihtiyaç içindedir. Aynı zamanda sınırsız düşmanlar tarafından da çepeçevre kuşatılmıştır. Bu düşman bazen bir verem mikrobu, bazen bir deprem, bazen bir sel felaketi olabiliyor. İşte insan bu hadsiz ihtiyaç ve düşmanlarına karşı bir istinat ve istimdat noktası bulması gerekir ki, rahat bir nefes alsın, huzurlu bir hayat yaşasın. Dünyada bu hadsiz ihtiyaçlara yardım edip, hadsiz düşmanlara karşı dayanak olacak tek nokta olabilir ki, o da sonsuz servet ve zenginliği yanında, nihayetsiz kudret sahibi olan Allah?tır. İşte bu yardım ve dayanak noktalarını en güzel ifade eden cümle?kelime-i tevhit"tir.

neden celal ile cemal başka isim değil sorularım bu kadar:)

Cemal : tabiki.

Bir an için böyle bir şey mümkün olsa bile bunun Tanrı'ya tekabül etmesi mümkün müdür?

Celal: birbirimizin sözünü kesmeyelim, darılmaca da yok

celal: tamam her ne ise konu bu değil. hem neden said nursinni bu kadar üstünde durulur anlamıyorum

Celal:kelimeler biraz bana yabancı geldi. biraz açabilir misin?

Cemal: herşey bir ihtiyaçtan ileri gelir. ve kainatta neye ihtiyaç duyuyorsan ona yönelik bir varlık söz konusu. aç olunuyor yemekler var, soğuk oluyor sıcağı oluşturmamıza yarayan şeyler var, hasta olunuyor, kocaman dünya eczanesi var, ruh sıkılıyor, tenezzüh edilecek kırlar bahçeler var, susuyoruz yağmur var, kışın soğuk dolayıosıyla hastalıklardan korunmak için ona yönelik vitamin depolu meyve sebzeler çıkıyor, yazın sulu meyveler çıkıyor karpuz kavun gibi.

Celal: bir kere ben bediüzzaman demenden rahatsızım. onu hiç takmıyorum.