?Büyük ibretlerle dolu olduğunu ve hayallerin hakikatı tamamiyle temsil ettiğini ve aradan perde kalkınca bir sanatkardan başka kimse olmadığını gördük.?

Miras işlemlerini hallettikten sonra yine bir ticaret gemisine binip geri dönerler. Ama Marmara Denizi?nde kürekçilerin isyanı sırasında su alan gemiden yolcular kayıklara binerek kurtulurlar.

Evdekilere elindeki şişenin içindekini koklatıp altınlara konardı. Şişeyi koklattığı kazazede top atsan uyanmazdı, fakat bu defa durum bambaşkaydı.

Böylece aradan yıllar geçti. İkisi de birer yiğit olan gençler düğün güreşlerine katılmaya başladılar.

Karagöz ailesinin yanında Hacivat kalır ve Karagöz?ü sorguya çekmeye başlar.

Türkler kendilerine has olan bu oyunu, çok eski çağlardan beri çeşitli adlar altında biliyorlar ve oynatıyorlardı. Hatta Batı?da?Çin Gölgeleri? diye tanınmış gölge oyununun bile Karagöz?den gelme olduğunu araştırmalar göstermektedir.

Celal yatak odasına girince Karagöz ile Hacivat tarafından yakalandı ve bir iple sıkıca bağlandı.

-Hacivat: ? Bak Karagözüm, koçu benim oğlum kazanır. Bundan korktuğun için, oğlun güreşten çekilsin diyorsun. ?

şimdi bana göre medyada'da suç çok.. sen söyle mesela ramazan ayı hariç hacivatı karagözü hanngi tv kanalında izliyorsun bana göre hiçbirinde mesela abim söylerdi eskiden merhum adile naşit ablamızın UYKUDAN ÖNCE proğramı yayınlanırmış trt'de o proğramda güzel hikayeler anlatırmış şimdi varmı yokkkkkkkkkkkkkkkk öyle proğramlarrr... bizim medya yurt dışındaki oskar ödüllerini canlı gösteriyorr.. peki yur dışındakiler acaba antalya altın portakal flimm organizasyonunu canlı yayın yapıyormu...

Karagöz ve Hacivat taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatılan gölge oyunudur. Karagöz oynatıcısına hayali, hayalbaz denir. Yardımcıları çırak, yardak, dayrezen, sandıkkar'dır. Oyunda konuşmaların değişmesi baş hareketleriyle yapılır.

Bir gece Karagöz?ün evine hırsız girer. Karagöz sabahleyin uyanınca bakar ki, ev tam takır kuru bakır. Hırsız utanmamış ve sokak kapısını bile söküp götürmüştür.

Karagöz?e Mısır?daki amcasından bir sandık altın miras kalır. Bunun üzerine Karagöz yakın arkadaşı Hacivat ile beraber bir ticaret gemisine binip Mısır?a giderler.

Yaşar, Sivrikoz?un elinde yeni alınmış bir oyuncak görmesin, ne yapar eder, Karagöz?e oyuncağın aynısını aldırırdı. Hani ya Sivrikoz?un Yaşar?dan aşağı kalır yanı mı vardı? Sivrikoz, Yaşar?ın elinde ne görürse isterdi.

Eski kulağı kesiklerden olan Celal, gece yarısına kadar evin içinde dört döndü. Daha sonra evinden çıkıp, karanlık sokaklardan süzülerek geçti ve bir hayalet sessizliğinde Karagöz?ün kapısız evinden içeri girdi.

Selahaddin Eyyubi ile Kadı Fazıl?ın bulunduğu bir mecliste, sultanın emri ile hayal-ı zıl ile uğraşan sanatkardan sanatını göstermesi istenir. Gösterinin sonunda Sultan Kadı Fazıl?a oyun hakkında fikrini sorduğunda şu cevabı alır:

Yorgan akrep, döşek yılan

neden bu aşk bu elemanlara?

Birgün silah çatamadım

Türk gölge oyununun iki kahramanı olan Karagöz ile rivayete göre Bursa?da yaşamıştır. Orhan Gazinin emriyle Şeyh Küşteri, Hacivat ve Karagöz?ü eski bir Türk oyunu olan gölge tiyatrosu ile devam ettirmiştir.

Talipli yoktur sevgiye

Sahne arkasıOyunun hiç şüphesiz başrol oyuncusu Karagöz?dür. Saf ve iyi niyetlidir. Okumamış bir halk adamıdır, Hacıvat?ın kullandığı yabancı kelimeleri anlamaz ya da anlamaz görünüp, onlara yanlış anlamlar yükleyerek ortaya çeşitli nükteler çıkarırken bir taraftan da Türkçe dil kuralları ile yabancı kelimeler kullanan Hacivat ile alay eder. Her işe burnunu sokar, her işe karışır, sokakta olmadığı zaman da evinin penceresinden uzanarak, ya da içerden seslenerek işe karışır. Dobra, zaman zaman patavatsız yapısından dolayı ikide bir zor durumlarda kalırsa da bir yolunu bulup işin içinden sıyrılır. Çoğu zaman işsiz, geçim derdindedir. Başında ışkırlak adı verilen oynak bir şapka vardır. Ve Karagöz de böyle tanınır.

Oyunun hiç şüphesiz başrol oyuncusu Karagöz?dür. Okumamış bir halk adamıdır. Hacıvat?ın kullandığı yabancı kelimeleri anlamaz ya da anlamaz görünüp, onlara yanlış anlamlar yükleyerek ortaya çeşitli nükteler çıkarırken bir taraftan da Türkçe dil kuralları ile yabancı kelimeler kullanan Hacıvat ile alay eder. Her işe burnunu sokar, her işe karışır, sokakta olmadığı zaman da evinin penceresinden uzanarak, ya da içerden seslenerek işe karışır. Dobra, zaman zaman patavatsız yapısından dolayı ikide bir zor durumlarda kalırsa da bir yolunu bulup işin içinden sıyrılır. Çoğu zaman işsiz, geçim derdindedir. Hacıvat?ın bulduğu işlere girip çalışır. Başında ışkırlak adı verilen oynak bir şapka vardır. Değişik oyunlarda rol icabı değişik kıyafetler içinde farklı Karagöz tasvirleri vardır. Kadın Karagöz, Gelin Karagöz, Eşek karagöz, Çıplak Karagöz, Bekçi Karagöz, Çingene Karagöz, Tulumlu Karagöz, Davulcu Karagöz, Ağa Karagöz v. s.

-Karagöz: ? Tamam, Hacivat. Senin bu tür işlere aklın erer. Bende bir kese altın olduğunu yayarız. Haydi, hanım, Yaşar, kalkın gidiyoruz. ?

Biri bire katamadım

Ertesi gün zaptiyeler tarafından sıkı bir dayaktan geçirilerek zindana atıldı.

hacıvat ve karagöz 0 kültürümüzdür yaa

-Karagöz: ? Sen ne diyorsun, Hacivat? Bende bir kese altın yok ki? ?

Yazan: Serdar Yıldırım

Karagöz Oyunu Türklere has gölge oyunu. Deriden, mukavvadan biçilip, boyanmış şekilleri, arkadan ışık vererek, beyaz bir perde üzerine yansıtılarak oynatılan Türk gölge oyunu. İki değişmez oyuncusundan çok hareketli, canlı ve çekici olanı Karagöz?den dolayı bu isimle bilinmektedir.

OĞULLARI

İş bulup çalışarak para kazanmaları gereklidir ama nasıl bir iş? Onlar aralarında bu konuyu konuşurken tatlı bir sohbete dalarlar.

Karagöz?ün evinin soyulduğunu duyan kadim dostu Hacivat, eve gelir ve evde inceleme yapmaya başlar.

-Hacivat: ? Canım Karagöz?üm, hırsız gelmiş, dolapları, masaları götürmüş. Kapıyı sökmüş. Hiç mi gürültü, tıkırtı duymadın? ? diye sorar.

Şeyh Muhyiddin-i Arabi Füthuhat-ı Mekkiye adlı kitabında tasavvufi bir açıklama yapmak için hayal oyunundan bahseder.

Kader, zaten son günlerde işsiz olan, Hacivat?ın bulduğu işlerde çalışarak, kışın da turşu satarak geçimini sağlayan Karagöz?ün alnının teriyle çalışarak kazandığı eşyaları kaybedip buldurarak, onu sevindirmişti.

-Karagöz: ? Ahh. Ah. Keşke kayığı iyi bağlasaydık ve altınlar kaybolmasaydı. Altınları bozdurur bozdurur harcar, yer içerdik. Keyifli bir hayat sürerdik. ?

Suları ıslatamadım

Ebüssu?ud Efendi fetvasında, ibret için nazar edip ehl-i hal fikri ile tefekkür etmesine fetva vermektedir.

-Karagöz: ? Bu ne biçim soru, Hacivat. Gürültü, tıkırtı duysam kalkıp da hırsızın ümüğüne basmaz mıyım? ?

-Karagöz: ? Söyleyemezsin tabi, çünkü korkaksın. Yarın senin evin karşısında koçu şişe takıp kızartacağım. Sakın gelme bir parça et için. Yağma yok? diyen Karagöz arkasını dönüp uzaklaşmaya başlar. Hacivat?ın seslenmesiyle durup dönen Karagöz?e, Hacivat şöyle der:

Bunun üzerine hakem heyeti toplanır ve karar değişikliği yaparak, Yaşar?ı şampiyon ilan eder. Bu duruma da Hacivat itiraz eder.

Karagöz olayı zaptiyeye, hanımı da komşulara haber verir. Komşular, evin önünde toplanır ve az sonra iki zaptiye gelir.

-Hacivat: ? Olduğunu farz et. Hırsızı yakalamak için, bu bir yem. Oltanın ucuna yem takarsan balık yakalarsın. Balık yeme gelir de, hırsız altına gelmez mi? Siz benim dediğimi yapın gerisine karışmayın. ?

ya amacım hacıvat ve karagözü yaşatmak yaa

Musiki Geleneksel Türk gölge oyunu olan Karagöz, musiki yönüyle de büyük değer taşımaktadır. Klasikleşmiş Karagöz oyunlarında kullanılan musiki eserleri geniş bir yelpaze oluşturur. Başlıcaları, büyük klasik formlardaki bestekarlardan başlayarak, ağır ve yürük semailer, şarkılar, tavşancalar, köçekçeler, farklı tavır ve yörelere ait türküler ve azınlık dillerindeki çeşitli havalardır. Seçilmiş olan musiki eserinin oyunun özelliğine olduğu kadar, gölge karakterin kişiliğine de çok uygun olması kaidedir. Karagöz musikisine ait başlıca eserler musiki araştırmacısı Etem Ruhi Üngör tarafından titiz bir çalışma ile bir araya getirilerek yayınlanmıştır. Oyun sırasında yeri geldiğinde sallanarak yahut vurularak kullanılan tef de önemlidir, oyuna heyecan ve hareketlilik katar. Oyundaki tefe dayren denmektedir, tefi çalana ise dayrenbaz denilmektedir.

Türk gölge oyununun nasıl yayıldığına dair değişik rivayetler vardır. Türkiye?deki gelişmesi 12. yüzyılda oldu. Türklerin en eski temsil tarzı olan Karagöz oyunu, hayatın sahnelerini ve zaman olaylarını tasvir ve tenkid eder. Çifte anlamalar, abartma, güzelleme, ağız taklitleri, sosyal ve siyasi taşlama, tekrar tersinleme gibi yollara başvurarak güldürü mahiyetinde anlatılmak istenen konu verilirdi.

Anlamadım bu ne haldir

-Karagöz: ? Sen de amma yaptın be Hacıcavcav. Bana az yemek vere vere açlığa mı alıştıracaksın. Biraz insaflı olsan da tabağımı dolmayla doldursan. Pek severim dolmanın yanına köfteyi, ondan sonra pilavı ve şamtatlıyı. ?

Canlar gücenmesin diye

Tam bir düzen adamıdır. Nabza göre şerbet verir, eyyamcıdır. Kişisel çıkarlarını her zaman ön planda tutar. Az buçuk okumuşluğundan dolayı yabancı sözcüklerle konuşmayı sever. Perdeye gelen hemen herkesi tanır, onların işlerine aracılık eder. Alın teriyle çalışıp kazanmaktan çok Karagöz?ü çalıştırarak onun sırtından geçinmeye bakar . Değişik oyunlarda rol icabı değişik kıyafetler içinde farklı Hacıvat tasvirleri vardır. Keçi Hacıvat, Çıplak Hacıvat, Kadın Hacıvat, Kahya Hacıvat vb.

Daha sonra bir at arabasına binerler ve Bursa?daki evlerine dönerler. Bırak bir sandık altını ceplerindeki para da bitmiştir.

Birgün rahat yatamadım

Kuşandığım kuşak yılan

Kınalı koç kurallara uygun olarak kesildikten sonra, yarısı Sivrikoz?a, diğer yarısı da Yaşar?a verilir. Böylelikle olay tatlıya bağlanır.

Zamanın örf ve adetlerine ters düşen durumları da karagözcüler perdede yansıtmaya çalışıyorlardı. On altı ve on yedinci yüzyıllarda, Karagöz oyunu sünnet düğünleri başta olmak üzere, birçok yerde oynatılıyor ve 19. yüzyılda da Ramazan gecelerine katılıyordu.

Anlamadım, neden? Niye?

Karagöz

Hayal veya gölge oyununun kaynağı, bugünkü bilgimize göre eski şark medeniyetidir. Bütün şarkta hayal-i zıl, tayf-ül hayal, hizib-i sitare, hayal-bazi gibi isimlerle bilinmektedir.

güzel bir başlık:)

teşekkürler

Düşüncemdir tek sermayem

Dilim yağsız, sözüm ayrı

Güreşlere katılanlar birer havlu, rakiplerini yenip baş olan güreşçi ise, kınalı bir koç kazanıyordu. İlk katıldıkları güreşlerde birinci, ikinci turlarda elenen Yaşar ile Sivrikoz, tecrübeleri arttıkça güreşlere ağırlıklarını koymaya başladılar.

millet kültürü mültürü bırakmış geyik peşinde ben aslında yaram büyük ya hocam bu toplumun kültürü ile oynamışlar hacıvatımız karagözümüzü unuturmuşlar bilere yerine conileri tomileri koymuşlar yalanmı

? Yarın koç benim bahçede kızaracak. Toplanın gelin, kurban bayramı haricinde et yüzü mü görüyorsunuz? ?

Nihayet, bir düğünde finale kalma başarısını gösterdiler. Bunun üzerine Karagöz, Hacivat?ın yanına gider ve oğlunun güreşlerden çekilmesini ister.

-Hacivat: ? Ama canım efendim, borç para istemiyorsun ki, dediğini yapayım. Oğluma güreşten çekil, hükmen yenik sayıl diye nasıl söylerim. ?

Karagöz ile Hacivat altın dolu sandıkla Mudanya kıyılarına, bindikleri kayıkla ulaşırlar ama sahilde konuşmaya daldıklarından iskeleye iyi bağlamadıkları kayık dalgalara kapılır ve gözden kaybolur.

-Karagöz: ? Sence nasıl bir iş tutayım Hacivat. Ama tutacağım iş de az emek harcayıp çok para kazanayım. ?

En doğruya varmak gayem

Rivayete göre Hacivat ve Karagöz, Orhan Gazi devrinde Bursa'da yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir. Kendileri çalışmadıkları gibi diğer işçilerin de çalışmasını engellemektedirler. Orhan Gazi'nin, "cami vaktinde bitmezse kelleni alırım" dediği cami mimarı, caminin vaktinde bitmemesine Karagöz ve Hacivat'ı şikayet eder. Bunun üzerine bu ikili başları kesilerek idam edilir. Karagöz ve Hacivat'ı çok seven ve ölümlerine çok üzülen Şeyh Küşteri, ölümlerinin ardından kuklalarını yaparak perde arkasından oynatmaya başlar. Bu sayede Hacivat ve Karagöz tanınır

allaha emanetsin

Resimlerin renkleri şeffaf olduğundan, ışık arkadan vurdukça seyirciler yalnız bu suretleri görür. Karagözcü sopaların yardımı ile şekilleri hareket ettirir, hem de sesini ve şivesini değiştirerek oyun kahramanlarını kendine has tarzda konuşturur. Oyunun konusu bir metne dayanmadan, temsil sırasında tabii olarak geliştirilir. Seyircinin ilgisine göre kısaltılıp, uzatılır. Bütün oyun tek sanatçının hüneridir.

Ekin ektim başak yılan

HIRSIZ

Yolum yokuş, izim ayrı

Can attım gül atamadım

işin aslı böle güzel iki kişi sadece ramazan aylarında akla geliyor hatta şimdi hacivat ve karagözümüz ramazan aylarında bile unutulmaya başlıyor.. gönüllü arkadaşım eline ve gönlüne sağlık unutturma hacivatımızı ve karagözümüzü... hattaa kimse unutturmasın unutmasın...

-Hacivat: ? İrilikle şampiyon olunmaz ki, güreşte kuvvetli olan, atak olan ve nefesini iyi ayarlayan rakibine üstünlük sağlar. Bütün bunlar benim oğlumda var. ?

-Karagöz: ? Benim oğlum şampiyon olur, çünkü senin oğlundan daha iri. ?

Karagöz oyununun şahısları toplumun mahalle çevresinde çeşitli tipleri temsil eder. Başta Karagöz gelir. Karagöz?ün başında?ışkırlak? denilen bir başlık vardır. Karagöz, tok sözlü, halktan bir adamdır. Sonra Hacivat gelir. Hacivat medresede yetişmiş, dili ağdalı bir divan efendisidir; Çelebi, kibar bir delikanlıdır; Zenne bir hanımefendidir; Tiryaki, afyon tutkunu bir sersemdir; Tuzsuz Deli Bekir sarhoş bir külhanbeydir; Altı Karış Bebe Ruhi bir cücedir; Çengi oyuncudur. Acem, Arnavut, Yahudi, Frenk, Ayvaz, Himmet, Arap Osmanlı devletinin her yanından gelerek İstanbul?da toplanmış olan tipleri canlandırır.

onları görüyom arada bi heykellerini çıkınca çekirgeye:))

-Hacivat: ? Her neyse, olan olmuş, biten bitmiş, eşyalar gitmiş. Şimdi bir oyun etmeli de, şu hırsızı yakalamalı. Hah buldum!. Karagözüm, siz bir yandan, ben bir yandan komşuların arasına dalalım, onları senin evde bir kese altın olduğuna inandıralım. Bu durum kulaktan kulağa yayılır ve hırsızın kulağına giderse, hırsız mutlaka senin eve damlar.

-Hacivat: ? Hiç öyle şey olur mu Karagözüm? Oğullarımız bileklerinin hakkıyla finale adlarını yazdırdılar. Çıkarlar meydana aslanlar gibi güreşirler. Kim güçlüyse o galip gelir ve şampiyon olur. ?

Karagöz?ün eşyaları hırsızın evinde bulundu.

Savaştayım elli yıldır

-Karagöz: ? Onları sen ye Hacıcavcav. Benim istediklerimden ikişer porsiyon olsaydı, o yemeklerden birazı sabaha kalsaydı, ne güzel olurdu. ?

Bu iki karakterin gerçekten yaşayıp yaşamadığı, yaşadıysa nerede nasıl yaşadığı kesin olarak bilinmemektedir. Anlatılanlar rivayete dayanır, zira gerçekten yaşamış olsalar bile büyük ihtimalle bahsedilen dönemde tarih kitaplarına girecek kadar önemli bulunmamışlardır.

-Hacivat: ? Bu kadar yeter mi Karagözüm? İstersen nohuttan, musakkadan, makarnadan ve cacıktan da alsan.?

Karagöz?ün oğlu Yaşar ile Hacivat?ın oğlu Sivrikoz arasında, babaları kadar olmasa bile, hatırı sayılır bir rekabet vardı.

-Hacivat: ? Tamam Karagözüm, bu istediklerin olur olmasına da, çok çalışırsan, çok kazanırsan, bu yemeklerden yersin. ?

Oğlunun gözlerinde yaş, kalbinde acı görmek istemeyen Hacivat ikiletmeden oğlu ne istiyorsa hemen alırdı.

Hemen perdeye Karagöz iner ve aralarında muhavere başlar. Üçüncü bölümde belli bir olaylar dizisi içinde çeşitli kimseler boy gösterir. Bitiş bölümünde seyirciden özür dilenir, gelecek oyunun adı duyurulur.

-Hacivat: ? Öyle iş olmaz Karagözüm. Ne demek az emek çok yemek. Az emek az yemek. ?

Karagöz oyunu 15. yüzyılda Osmanlı Türkleri arasında çok sevilip, uzun zaman yaygın halde yaşadı. O zaman karagözcülerin gayesi, seyredenleri güldürmek değil, güldürürken düşündürmek ve ders vermekti.

Ömrüm geçti boşalt, doldur

Ne payem oldu ne sayem

Bedenimden özüm ayrı

Karagöz?ün oğlu Yaşar, annesine sarılmış, ağlamaktadır. Küçük Yaşar?ın birkaç parça oyuncağını götüren hırsız acaba onları ne yapacaktır?

Evdekiler uyanıktılar ve onu bekliyorlardı.

-Karagöz: ? Günah benden gitti. Rezil olmayasınız diye geldim. Benimki, senin oğlunu hamur gibi yoğuracak ve koçu kazanacak. ?

İki zaptiye olayı soruşturur ve hırsızı yakalayacaklarını söyleyip giderler. Zaptiyeler gidince, komşular da dağılır.

doğruuu kültürümüze sahip çıkalım..

Giderek sohbet koyulaşır, şakalaşmalar artar.

Hakem heyeti görevsizlik kararı alıp topluca Bursa Kadısı?na giderler. Bursa Kadısı, her iki tarafı ve hakem heyetini dinledikten sonra, müsabakayı berabere ilan eder.

Karagöz?ün evinde bir kese altın olduğunu akşama kadar duymayan kalmamıştı.

Alan yoktur satamadım

-Karagöz: ? Ben kimseden korkmam. Hata bende, kırk yılda bir şey istedim, onu da yapmadın. ?

Hacivat Hacivat'ın asıl adının Hacı İvaz olduğu söylenir. Hacivat karakteri düzeni temsil eder. Nabza göre şerbet verir. Kişisel çıkarlarını her zaman ön planda tutar. Az biraz okumuş olduğundan dolayı yabancı sözcüklerle konuşmayı sever. Perdeye gelen hemen hemen herkesi tanır, onların işlerine aracılık eder. Alın teriyle çalışıp kazanmaktan çok Karagöz?ü çalıştırarak onun sırtından geçinmeye bakar. Rol icabı değişik kıyafetler içinde Keçi Hacivat, Çıplak Hacivat, Kadın Hacivat, Kahya Hacivat gibi farklı tasvirleri vardır.

Ertesi gün yapılan güreşi Hacivat?ın oğlu Sivrikoz kazanır. Karagöz buna itiraz eder ve Sivrikoz?un daha önce açık düştüğünü ve güreşi oğlu Yaşar?ın kazandığını söyler.

hadi hoşçakalasın arkadaşım...