? Salihlerle sohbetle,

Şeyh dervişe der ki:

? Cahil sufiler.

? Ey Sülemi! Şu çarkın ne dediğini biliyor musun, diye sordu.

? Biz seni sevenleriz, dediler.

?Molla İbrahim! Esas olan kalptir, şart olan muhabbettir. Kalbinde Mevlasına karşı arzusu olan O?nu bulur. Çünkü O kuluna yakındır, onunla beraberdir ve her yaptığından haberdardır.

Güzel gören güzel düşünür, güzel düşünen hayatından lezzet alır.?

? O hayatta olduğu sürece Bağdat?ın hiçbir sokağı hayvan tersiyle kirlenmemişti. Artık öyle olmadığını görünce anladım ki, Bişr artık hayatta değil.

Devamlı Kur?an-ı Kerim okumak ve onu anlamaya çalışmak.

Tasavvuf büyüklerinden Ebu Abdurrahman Sülemi k. s. anlatıyor:

Hilyetü?l-Evliya

? Nerede aradın da bulamadın ki? Şayet arama yoluna samimiyetle bir tek adım atacak olsan, nereye baksan O?nu görürsün.

Susmak, gereksiz yere konuşmamak, açık bir hikmet ve güzel bir haslettir.

Baki olan Allah?a muhabbet, marifet ve O?nun rızası yolunda bir saniye bir senedir. Eğer O?nun yolunda harcanmazsa, bir sene bir saniyedir.

Bir gün Ebu Said Harraz hazretleri işlerde ihlastan bahsetti. Fakir genç bu sözlerin kendisine söylendiğini sandı, incindi, hizmeti terk etti. Gencin işleri bırakması Ebu Said Harraz hazretlerine dokundu, gence sordu:

Bir gün İmam Şibli k. s. hazretlerinin yanına bir grup insan geldi. Hazret onlara;

Bir gün Yezid Rekkaşi halife Ömer b. Abdülaziz?in huzuruna çıkar, Ömer b. Abdülaziz ona:

İslami ilimlere sarılmak, dini bilgileri iyi bilmek,

İnsanlarla güzel ilişkiler kurmak,

Fakir bir genç vardı. Büyük sufi Ebu Said Harraz k. s. hazretlerinin meclisinden ayrılmaz, onun isteklerini yerine getirmeye çalışır, fakirlere hizmet eder, koşturur dururdu.

Erenlere gidelim eteklerin tutalım

Misafir:

afiyet olsun arkadaşlar...

İmam Şa?rani k. s. Tabiin?in büyüklerinden ve Emevi halifelerinden adalet ve güzel ahlakı ile meşhur Ömer b. Abdülaziz rh. a. hakkında şunları anlatır:

Hz. Ali r. a. bir gün bana:

Şu üç sınıf insanla arkadaşlık etmekten sakının:

?Molla İbrahim! Allah Teala?yı bulan, O?nun azabından kurtulur.

Erzurumlu İbrahim Hakkı k. s. hazretlerinin mürşidi İsmail Fakirullah k. s. ona şu tavsiyelerde bulunur:

Tevekkülü ilke edinmek,

Molla İbrahim! Sabrın başı çok acı, sonu bal gibi tatlıdır.?

? Biraz daha öğüt ver, dedi. O da nasihatine şöyle devam etti,

?Sen de Öleceksin?

Her Şey O?nu Anıyor

Ömer b. Abdülaziz ağlamaya devam etti ve?Devam et!? dedi. O da şöyle devam etti,

Sonra kendisi kalktı, kabı getirip lambaya yağ koydu. Misafiri dedi ki:

Ömer b. Abdülaziz rh. a. ona şu cevabı verdi:

Aynanın güneşin ışınlarını yaydığı gibi, velilere de Allah?ın isimlerinin tecelli ettiği yer nazarıyla bakıyoruz.

Sehl b. Abdullah Tüsteri k. s. hazretleri şöyle der:

Salih Amelleri de Gizleyin

? Ey oğul, kardeşlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için koşturuyordun, sonra bırakıverdin. Sebebi nedir?

? Mürit kendini neyle eğitir, diye soruldu. Hazret buyurdu ki:

Allah razı olsun.

Nasihatler

İhlaslı Olacağım Derken...

Bir gece vakti halife Ömer b. Abdülaziz rh. a. bir şeyler yazıyordu, yanında da bir misafiri vardı. O sırada lambanın sönmek üzere olduğunu fark ettiler.

?Yalancı dünyaya aldanma yahu

el-Edeb fi?d-Din

Günlerden bir gün, yoksulun biri, Cafer-i Sadık k. s. hazretlerine sordu:

Sufiler Ne Yapar?

? Hak Teala?nın emirlerini yerine getirmede ve yasaklarından uzak kalmada gösterdiği sabırla,

? Hayır, olmaz. O şimdi yeni uykuya dalmıştır, dedi.

? Cennet ve cehennem arasında kalınacak başka bir yer yok. Ya cennete ya da cehenneme gideceksin.

? Nedir ey Ebu Talib?in oğlu, dedim.

? Ben lambayla ilgileneyim, yağ koyayım, dedi. Halife:

Ölelim ölmez iken yine ölmemmek için.

Sürekli Allah?ı zikir halinde olmak,

Fakr halini tercih etmek,

Kendini Neyle Eğitir?

? Ey İbn A?bad, yemeğin hakkı nedir bilir misin, diye sordu.

? Ey Müminlerin Emiri! Ölecek olan ilk halife sen değilsin. Sen de öncekiler gibi mutlaka öleceksin.

Bediüzzaman Said Nursi rh. a.

? Fakirlerle oturup kalkmakla.

Yalancı Dünyaya Aldanma

Benzer heman oğlan oyuncağına,

? Efendim, siz ihlas hakkında bazı şeyler anlattınız. Ben de işlerime gösteriş karışmasından korktuğum için yaptığım işleri bıraktım.

?Kötü amellerinizi gizlediğiniz gibi salih amellerinizi de gizleyin.?

Kuşeyri, Risale

Erzurumlu İbrahim Hakkı k. s. hazretlerinin mürşidi İsmail Fakirullah k. s.?nin, geçen ay bir bölümünü yayınladığımız tavsiyelerine devam edelim:

İki kapılı bir viranedir bu,

Deryadan İnciler

İşimi Kendim Yaparım

Muhabbetini gizlemek,

? ?Bizi yediren ve içiren Allah?a hamd olsun.? demendir, buyurdu.

? Siz kimsiniz, diye sordu.

Madem ki Seviyorsunuz...

Gönül verme bostanına bağına,

İbrahim! Dilin susması kalbin susmasına, kalbin susması marifetullahın kazanılmasına yardımcı olur. İnsanın selameti dilini korumasındadır.

Tezkiretü?l-Evliya

? O halde hizmetçiyi kaldırıyorum.

dede ali eline sağlık hepsi çok güzeldi..

Bunda konan göçer, mihman eğlenmez.

Aziz Mahmud Hüdayi k. s., Divan

O gönülleri aydınlatan ışık şöyle cevap verdi:

Ciddiyet ve azimle salih ameller işlemek,

Feridüddin Attar, İlahiname

? Falan kimse senin gıybetini yapıyor, hoşuna gitmeyecek sözleri arkandan konuşuyor, dedi.

Bunda aklı olan insan eğlenmez.?

Bakma bunun karasına ağına,

ben doymadım devamını isterim dede ali:)

? Ne olmuş ki! İşte Ömer olarak gittim, Ömer olarak döndüm.

Halife:

? Misafire hizmet ettirmek asaletten değildir, dedi. Misafir:

Şibli hazretleri birden onlara yöneldi ve üzerlerine doğru taş atmaya başladı. Adamlar şaşırdılar, kaçmaya başladılar. Şibli hazretleri arkalarından şöyle seslendi:

? Duyduğuma göre iyiliklerini, sevaplarını bana hediye etmişsin. Ben de onlara karşılık bu hurmaları hediye etmek istedim. Hediyenin tam karşılığını vermeye güç yetiremiyorum, bunun için beni mazur gör.

Haram olan şeylere bakmamak,

Ömer b. Abdülaziz ağladı ve:

Hüsnü Zanda Ölçü

Tartalım günahımız artıralım ahımız

? Neden gece gündüz çalışıp durmaktasın?

Ebu Talib Mekki, Kutu?l-Kulub

Hasan Basri hazretleri, sözü edilen o adama bir tabak yaş hurma gönderdi ve şöyle dedi:

Naklederler ki dervişin biri bir şeyhe;

? Bunu nasıl anladın, diye sordular. Dedi ki:

İmam Gazali, İhya

Yemeğin Hakkı

? ?Bismillah, Allahım verdiğin rızıkları bizim için bereketli kıl.? demendir, dedi. Sonra;

İyiliğinize Layık Değil Ama...

Bu sözleri işiten Ömer b. Abdülaziz rh. a. o kadar etkilendi ki bayılarak yere düştü.

Kainatta en yüce hakikat imandır, imandan sonra namazdır.

Yolda Kalmamak İçin

Edelim hesabımız hesap olmamak için.

Giyiminde gösterişten sakınmak,

? İkiyüzlü Kur?an okuyucuları,

Bir Söz

İmam Gazali, Mükaşefetü?l-Kulub

?İhlas ile yapılan bir dirhem amel, ihlassız batmanlarla yapılan amellere tercih edilir.?

Temiz ve tertipli giyinmek,

? Evlat, gafil olma, dikkat et! İhlas kaygısı, yapılan işleri engellemez. Akıllı kimse de ihlas korkusuyla amellerini terk etmez. Çünkü o zaman hem ihlası hem de ameli kaybetmiş olur. Ben sana yaptığın işleri terk et demedim, işlerinde ihlaslı ol, dedim. Fakat görüyorum ki ihlası ararken salih amellerden geri kaldın, bu durumun bize zararı dokundu. Sen yapmakta olduğun hizmetlere devam et ama işlerinde de Allah için ihlaslı ol.

Bir gün bir adam Hasan Basri rh. a. hazretlerine gelerek,

? O?nu nerede arayayım, diye sorar.

Molla İbrahim! Kendisinden razı olandan Allah Teala da razıdır. Allah?ın takdirine rıza evliyanın şanındandır. Sevgiliden gelen bela bahşiştir. Bahşişi kabul etmemek hatadır. Allah Teala?nın yaptığında hayır vardır, O?nun yaptığı en güzeldir.?

İbrahim! Dünya çocuk oyuncağıdır, hayalden ibarettir, noksandır, boş bir rüyadır. Allah ise bakidir.

Genç dedi ki:

? Baktım, benim işimi kimse benim gibi yapamıyor, kendi işimi kendim yapmaya karar verdim ve tembelliği bıraktım.

Kötü Arkadaş

İbn A?bad anlatıyor:

?Merak ilmin hocasıdır.

Bir kimse, din kardeşinin yetmiş tane kusurunu görse, hepsine tahammül eder. Ya da her biri için bir mazeret arar, ayıbını kapatır. Bu kusurlar için bir özür bulursa tamam demektir, bu onun için yeterlidir. Eğer bulamazsa şöyle der: ?Mutemelen benim bilmediğim bir özrü vardır!?

Molla! Hak Teala?ya tevekkül et, her işini O?na havale et. Tevekkül, teslimiyet, sabır ve rıza Cenab-ı Hakk?a varan yolun esaslarıdır.

Büyük alim İmam Gazali rh. a. hazretleri sufilerin edeplerini şöyle sıralamıştır:

İmam Şa?rani, Tenbihü?l-Muğterrin

Anlatıldığına göre, meşhur veli Bişr-i Hafi k. s. hazretleri daima yalın ayak gezerdi. Hayvanlar ona hürmeten sokakları kirletmezlerdi. Bir gün adamın biri yolda hayvan dışkısı görünce; ?Eyvah! Bişr-i Hafi gitti!? diye feryadı bastı. Araştırdılar, adamın dediği doğru çıktı.

? Allah, Allah diyor, diye cevap verdi.

? Ey Yezid, bana nasihatte bulun, dedi. Yezid Rekkaşi rh. a. ona şu nasihatte bulundu:

? Ne diyor ki, dedim.

Cennetle müjdelenen on sahabiden biri olan Zübeyr b. Avvam r. a. şöyle der:

Allah Teala?yı seven kimse, Kur?an-ı Kerim?i okumayı sever ve onunla amel eder. Kur?an-ı Kerim?i okumak insan ruhunun gıdasıdır.

İbrahim! Allah Teala?yı seven, habibi Hz. Muhammed?e s. a. v.?e tabi olur, O?nun sünneti ile amel eder ve O?nu sever. Allah Rasulü?nü seven O?na çokça salavat getirir ve O?nun hadislerini okur.

? Arkadaşlara hizmet etmekle,

İbrahim! Her şey Allah?tandır ve her şey O?nun içindir.

İbrahim! İlim öğrenmekle hilm kazanılır. Hilm ise sabır ve gayretle elde edilir. Kalp sultandır. Tahtı tevhid ve imandır. Tacı ise hilmdir. İlim yüksek bir mertebe, hilm büyük ihsan ve lütuftur.

İbrahim! Yemeyi ve içmeyi Allah için azaltmak sıhhat ve rahatlıktır. Uykuyu azaltmak ise huzur verir.

Yunus Emre k. s., Divan

paylaşım için teşekkürler.

Şeyh Ebu Osman?ın yanında bulunuyordum. O esnada birisi kuyudan su çekiyor, dönen kuyu çarkından ses geliyordu. Şeyh:

sen oku yeter ki kardeşim, buyur :)tebessüm...

Feridüddin Attar, Tezkiretü?l-Evliya

Erzurumlu İbrahim Hakkı, Marifetname

O Nerede?

İbrahim! Zikrin en faziletlisi?la ilahe illallah? zikridir. Mevla?nın ismini çok tekrar etmek onun muhabbetine vesile olur. Allah Teala?yı zikredeni, O da zikreder ve sever.

? Yemeğin şükrü nedir, diye sordu.

Sürekli gayret edip çalışmak,

Hayvanların Hürmeti

? Ey müminlerin emiri, neden bu işi kalkıp kendiniz yaptınız.

Ömer Olarak Gittim Ömer Olarak Döndüm

Namahrem kadınlarla hemdem olmamak,

Bir gün Ebu Abbas Seyyari k. s. hazretlerine;

Bugün öyle edelim yolda kalmamak için.?

İnsanlarla gereğinden fazla haşır neşir olmamak,

Bu dernek dağılır, divan eğlenmez.

? Neden kaçıyorsunuz? Eğer beni gerçekten seviyor olsaydınız her şeyim size sevimli gelirdi. Verdiğim sıkıntıdan da kaçmazdınız, sabrederdiniz!..

? Seninle, atan Hz. Adem Peygamber arasında yaşayan kimse kalmadı, hepsi ölüp gittiler.

Tenbihü?l-Muğterrin

?Gelin bugün yanalım yarın yanmamak için

? Gaflette olan zalim kimseler,

Dine aykırı ve kapalı sözler söylememek, konuşmada ölçüyü kaçırmamak,

Bunun üzerine Ebu Said Harraz k. s. şöyle buyurdu:

? Onun şükrü nedir, diye kendisine sordum.

Semerkan Dergisinde Yayınlanmıştır.