?İtikadı düzeltmek ve amellerini yerine getirmek iki kanattır ki, uçmak sadece bu iki kanadı takmakla mümkündür. Dinin de tasavvufun da gerçek yolu, nefsin fenalıklardan temizlenmesi ve kalbin saflaştırılmasıdır. Nefs temizlenmez ve kalp arındırlmazsa büyük kurtuluşun bağlı olduğu büyük ve gerçek iman müyesser olmaz.?

"Utanmadıktan Sonra, Dilediğini yap."

İmanın esasıdır güzel ahlak?

Boş sözlerden uzak durmak, olgunluk ve kurtuluş alametidir. Allah Teala gerçek müminlerin özelliklerini sayarken, ?Onlar ki, faydasız işlerden ve boş sözlerden yüz çevirirler? (Mü?minun, 23/3) buyurmak suretiyle, bu kişilerin özelliklerinden birinin de faydasız ve boş sözlerden uzak durmak olduğunu belirtmiştir.

?Allah sizin suretlerinize ve mallarınıza değil, kalplerinize ve amellerinize bakar.?

önerim: evangelist rahipler gibi nutuk atmak yerine herkes kendi ahlakını sorgulasın...

Daima Allah rızası için gayret gösteren kimse, bu niyeti sayesinde yapamadığı fakat yapmayı çok istediği hayırlardan da sevap kazanır. Nitekim Asr-ı Saadet?teki şu örnek bunun en büyük delilidir:

"Müminin şerefi dini, asaleti güzel ahlakı, mürüvveti de aklıdır."5

'şükür nimetlerin süsüdür'

De ki: "Rabbim yalnızca çirkin hayasızlıkları -onlardan açıkta olanlarını ve gizli olanlarını,- günah işlemeyi, haklı nedeni olmayan 'isyan ve saldırıyı' kendisi hakkında ispatlayıcı bir delil indirmediği şeyi Allah'a şirk koşmanızı ve Allah'a karşı bilmediğiniz şeyleri söylemenizi haram kılmıştır." (Araf Suresi, 33)

hz ali ra

Çok malda haram var, çok sözde yalan,

süper başlık... elinize sağlık.. teşekkürler...

Cennetin kapısıdır güzel ahlak?

Demek ki kalbi bir yöneliş olmaksızın görünüşte bir ibadet üzere bulunuyor olmak ibadet ediliyor manasına gelmiyor. Kişi belki kendini aldatmış oluyor. Allah Teala uyarıyor:

"ehli irfan meclisinden aradım kıldım talep ilim

Peygamberimiz , Yemen'e gönderdiği elçilerine şunları tavsiye etmiştir:

Yüce Allah, müminler arasında iyilik ve takvayı emrettikten sonra, kardeşlik ve iyilikleri zedeleyecek cahilane tavırlardan sakındırmaktadır. Ayette müminler arasında iyilik ve takva duygusunu en yükseğe çıkarmak, karşılıklı saygı ve sevgiyi telkin etmek suretiyle İslam'ın yayılıp gelişeceğine işaret ediliyor ve dindeki kardeşlik mefhumunun önemi ortaya konularak kişinin din kardeşine karşı ahlaki sorumluluğu izah edilmiş oluyor.

Kalbimiz iman, ihlasla dolunca,

"edeple gelen lütufla gider"

- Biz ALLAH için halk edilmiş bulunuyoruz ve hep onun tarafına döneceğiz, der ve şükreder.

Sabah olunca gidip Resulullah a anlatır.

Kalp Allah?ın nazargahıdır. İnsanlar görünüşe, Allah Teala ise kalpte ne olduğuna, neye bağlandığına, kişinin yapıp ettiklerinin temelinde yer alan düşünce ve niyetlere göre hüküm verir. Girişteki hadis-i şerifte dikkatimize sunulan gerçek budur.

Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu:

Sadakat, hoşgörü, hikmet bulunca,

cahille çıkma yola, yarı yolda kalırsın... kim demişse güzel demiş

?Ameller niyetlere göredir...? ifadesiyle başlayan hadis-i şerifi çoğumuz biliriz. Bu hadis Mekke?den Medine?ye hicret sırasında varit olmuştur. Müminler Mekke?de gördükleri zulüm ve baskılardan kaçmak, dinlerini yaşayabilmek için Medine?ye hicret etmişlerdir. Evlerini, mallarını terk etmişler, varlarını yoklarını geride bırakarak sıfırdan yeni bir hayata başlamışlardır. Fakat mesela bir kadınla evlenme maksadı gibi başka gayelerle hicrete katılanlar da olmuştur. Bu yüzden Allah Rasulü s. a. v. şöyle buyurmuştur:

Niyet müminin ilk adımıdır, başlangıç noktasıdır ve aynı zamanda hedeftir. Baştan sona işlerimizi, amellerimizi denetim altında tutan mekanizmadır. İbadetlerimizde, işlerimizde ilk olarak sahih bir niyetle yola çıkmamız gerekiyor.

"edep bir tacimiş nuru hüdadan

"edebi, edepsizlerden öğrendim"

Edeb-haya, iffetle fazileti,

Peygamberimiz de?güzel söz sadakadır? (Buhari, Edeb, 34) derken gönül kazanmanın değerini bildirmiştir. Gerçekten insanın ağzından çıkan sözü kulağının işitmesi gereklidir. Başka bir deyişle insanın konuşmasını tartarak yapması yerinde olur. Çünkü dilden çıkan yalan, dedikodu ve alaycı sözler gönül kırar. İnsanlar arasındaki ilişkilerin bozulmasına sebep olur.

Her hüneri makbuldür amma; illa edep, illa edep"

Bir defasında Ebu Zerr el-Gıfari Hz. Bilal?e?Siyah kadının oğlu.? deyivermiştir. Bu söz Peygamber ?e ulaşınca Ebu Zerr?i şu şekilde eleştirdi: ?Ey Ebu Zerr! Sen onu anasından dolayı ayıplıyorsun öyle mi? Demek ki sende hala cahiliye ahlakından kalıntılar var.? Ebu Zerr söylediği o sözden o kadar pişman oldu ki yanağını yere koyarak?Bilal yanağıma ayağıyla basmadıkça yanağımı yerden kaldırmayacağım!? diyerek özür diledi.

Sonra yemek yediler, oturdular, birlikte oldular. Bir müddet sonra Hz. Ümm-i Süleym, beyine gayet metanetle şöyle der:

"güzel ahlak herkeste güzeldir ama bayanlarda başka güzeldir"

Ayrıca alay etme, dedi kodu ve kötü lakap takmayı Allah yasaklamıştır. Nitekim Kur?an-ı Kerim?de: ?Arkadan çekiştirmeyi, yüze karşı eğlenmeyi adet edinen herkesin vay haline!? (Hümeze, 104/1) ?Ey iman edenler! Bir topluluk bir diğerini alaya almasın. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da diğer kadınları alaya almasın. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Birbirinizi karalamayın, birbirinizi lakaplarla çağırmayın. İmandan sonra fasıklık ne kötü bir namdır! Kim de tövbe etmezse, işte onlar zalimlerin ta kendileridir. (Hucurat, 49/11) Ey iman edenler! Zannın bir çoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın. Herhangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz! Allah?a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah tövbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir.? (Hucurat, 49/12) buyurulmaktadır.

Zayıfa zulmetmek kudret değildir,

Sevgi, saygı, erdem hakim olunca,

Yuvanın binasıdır güzel ahlak?

İslam?ın manasıdır güzel ahlak?

Makama güvenmek kuvvet değildir,

- Gördüğünden şimdi çok iyidir, der.

Bir kimse Resulullah efendimizden nasihat istedi, buyurdu. Birkaç kere sordu, hepsine de buyurdu.

İkinci bin yılın yenileyicisi İmam Rabbani k. s. hazretleri Mektubat?ında kalp ve beden bütünlüğünü şu sözlerle ifade etmiştir:

Resulullah :

Deva bulur ruhlar, kalmaz hastalık,

O?nunla aydınlanır her karanlık,

Özünde ilim, irfan, hakikati,

Güzel Ahlak

Güzele değil, güzel huya doyulmaz,

?Sahabilerden biri şöyle anlattı: Tebük gazasından dönüyorduk, Allah Rasulü şöyle buyurdu: Arkamızda Medine?de kalan bazı insanlar var ki, geçtiğimiz her dağ yolunda ve vadide bizimle beraberdiler. Onları hastalıkları alıkoydu. Onlar sevapta size ortaktırlar.?

Şu halde müslüman kimsenin ihlas ile hallenmiş olması lazımdır. Her halükarda Allah rızasını gözetmek, O?nun daima bizi görüp gözettiğini bilmek samimi mümin olmanın olmazsa olmaz şartıdır.

- Babasına haber vermeyin.

Müslüman geçici heves ve tatminlerin değil, sürekli ve ebedi olan kıymetlerin peşindedir. Sureta dindarlıkla kendimizi, insanları kandırabiliriz. Oysa Allah Teala kulunun her halini, en saklı niyet ve düşüncelerini bilmektedir, hesabını da buna göre hazırlamaktadır.

Peygamberi örnek alır insanlık,

Sevgi dolu yürek, asla yorulmaz,

- Ya Rabbi bunun daha iyi bir karşılığını Ebu Talha ya ver, diye dua eder

?Ameller niyetlere göredir. Herkese yalnız niyet ettiğinin karşılığı vardır. Her kimin hicret i Allah ve Rasulü?ne ise, onun hicreti Allah ve Rasulü?nedir. Her kimin hicreti de kavuşacağı bir dünyalık veya evleneceği bir kadın içinse, hicreti de o şeyedir.?

Nefsinin yaldızına hiç aldanma!

Öfkeye karşı durmak, kurtarır seni,

Ebu Derda radıyallahu anh. Tirmizi.

Netice olarak hepimizin bize verilen iradeyi ve dili doğru kullanma sorumluluğumuz vardır. Bu sorumluluk bilincinde olarak güzel söz söylemeye itina göstermeli ve kötü sözden uzak durmalıyız. İnsan, iradesini hayırda kullanarak konuşmasına yön vermelidir. Maruf ve güzel konulardan konuşmalı aksi halde susmalıdır. Çünkü hem din hem de örf açısından güzel görülen konuşmalar, insan için bir sevap sebebi olabilecekken, aksi durumda bir günah sebebi haline gelebilmektedir. Çoğu zaman önemsenmeden sarf edilen bir sözün çok önemli neticeler verebileceği üzerinde düşünülmelidir.

- Söylediğin bu söz nasıl bir söz, elbette ki ödünç alınan şey geri verilmeli.

"bir önerin olsun" davetine icabet ederek yazıyorum...

Ebu Talha bu sözü duyunca :

Aişe radıyallahu anha. Tirmizi.

Yardan geçerek, ağyara sarılma!

Peygamberimiz bu konuyla ilgili bir hadislerinde şöyle buyurmuşlardır: ?Kul Allah?ın rızasına uygun olan bir sözü çok fazla önemsemeden sarf eder de Allah onun sebebiyle cennetteki derecesini yükseltir. Yine kul , Allah?ın hoşnutsuzluğuna sebep olan bir kelimeyi ehemmiyet vermeksizin sarf eder de Allah o sebeple onu yetmiş yıllık çukura atar.? (Buhari, Rikak 23; Müslim, Zühd 49; Tirmizi, Zühd 10.)

Yapmışsın her yerde nefsinle talan,

Kalplerin cilasıdır güzel ahlak?

çocuklara çok küçük yaştan kaliteli bir eğitim vaerilmeli, özgüven aşılanmalı, sevgi ortamında büyütülmeli ayrıca örnek olunmalı

Hz. Ebu Talha orada bulunmamaktaydı. Akşam eve döndüğünde, çocuğu sordu, hanımı:

"""İnsanla hayvan arasındaki fark edeptir""

Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:

Seyyid Şerif Cürcani rh. a. Tarifat?ta riyayı şöyle tarif ediyor: ?İhlası bırakıp Allah dışında bir gaye gütmek...?

"Her nerede olursan ol Allah'tan ittika et ve kötülüğün arkasından iyilik yap, bu onu yok eder. İnsanlara iyi ahlakla muamele et."49

Yapılan iyilikler yüceltir seni,

Hani nerde? Hayırdan başka kalan,

O cevher, sarrafta bile bulunmaz,

Bir Müslümanın en önemli görevlerinden biri de güzel ahlaklı olmaktır. Güzel ahlaklı olmanın temel unsurlarından biri, kişinin diline, yani ne söylediğine dikkat etmesidir. O, susmanın gerektiği yerde susar. Konuşmayı arzu ettiği zaman da usulüne göre konuşur. Yüce Allah güzel sözü, kökü yerin derinliklerinde sabit, dalları göğe doğru yükselmiş Rabbinin izniyle her zaman meyvesini veren bir ağaca, (İbrahim, 14/24?25) kötü sözü ise gövdesi yerden koparılmış, o yüzden ayakta durma imkanı olmayan kötü bir ağaca benzetmiştir. (İbrahim, 14/25-26) Kur?an?da zikredilen bu?kötü söz? kavramı, sadece konuşmadaki kötülüğe ve kabalığa değil, aynı zamanda yanlış inanç ve düşüncelere de işaret etmektedir.

?De ki: İçinizde olanı gizleseniz de açıklasanız da Allah onu bilir. Göklerde olanları da, yerde olanları da bilir. Allah her şeye kadirdir.? (Al-i İmran, 29)

Ahlakınızı güzelleştiriniz)

"Kıyamet günü, müminin terazisinde, güzel ahlaktan daha ağır bir şey yoktur. Allah teala, çirkin konuşan ve ne konuştuğunu bilmeyenlerden nefret eder."

Ahlak ın tanımını yapabilirmisin?

giy o tacı emin ol her beladan"

"Rabbim bana dokuz şey emretti: Gizli halde de aleni halde de Allah'tan korkmamı, öfke ve rıza halinde de adaletli söz söylememi, fakirlikte de zenginlikte de iktisat yapmamı, benden kopana da sıla-ı rahim yapmamı, beni mahrum edene de vermemi, bana zulmedeni affetmemi, susma halimin tefekkür olmasını, konuşma halimin zikir olmasını, bakışımın ibret olmasını, marufu emretmemi."47 "Sana zulmedeni affet. Sana küsene git, sana kötülük yapana iyilik yap. Aleyhine de olsa hakkı söyle."48

"kişi dilinin altında gizlidir, konuşturunuz ne olduğunu anlarsınız" hz. Ali

En genel manasıyla riya, kişinin işlerinde, ibadetlerinde, hal ve hareketlerinde Allah?ın değil, insanların ne diyeceğini, nasıl karşılayacağını dikkate alarak hareket etmesidir. Oysa?salih amel? Allah için yapılandır. Hiçbir harici kaygı ve maksat güdülmeden yapılandır. Riya bulaşmış ibadet ise, saflığını kaybetmiş, ibadet olma vasfından uzaklaşmıştır.

Giy ol tacı, emin ol her beladan. "

İhlas dünya endişelerinden, kalp ve kafa karışıklığından kurtulmanın da anahtarıdır. İbadetlerinde Rabbine karşı samimiyet üzere olan kişi, zamanla dünya işlerinde de sırf O?nun rızasına yönelir.

Sakın, dünya sevdasına kapılma!

Veliler hırkasıdır güzel ahlak?

Hatayı affetmek büyütür seni,

En nefret ettiklerim ve kıyamet gününde benden en uzak olanlarınız ise, gevezeler, lafazanlar ve yüksekten atanlardır. Onlar büyüklük taslayan kimselerdir."

Mevla?nın rızasıdır güzel ahlak?

Güzel huylu kimse, insanların takdirini kazanır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

Ecdadın mirasıdır güzel ahlak?

De ki: "Gelin size Rabbinizin neleri haram kıldığını okuyayım: O'na hiçbir şeyi ortak koşmayın, anne-babaya iyilik edin, yoksulluk-endişesiyle çocuklarınızı öldürmeyin. -Sizin de, onların da rızıklarını biz vermekteyiz- Çirkin-kötülüklerin açığına ve gizli olanına yaklaşmayın. Hakka dayalı olma dışında, Allah'ın haram kıldığı kimseyi öldürmeyin. İşte bunlarla size tavsiye etti; umulur ki akıl erdirirsiniz. Yetimin malına, o erginlik çağına erişinceye kadar -o en güzel dışında- yaklaşmayın. Ölçüyü ve tartıyı doğru olarak yapın. Hiçbir nefse, gücünün kaldırabileceği dışında bir şey yüklemeyiz. Söylediğiniz zaman -yakınınız dahi olsa- adil olun. Allah'ın ahdine vefa gösterin. İşte bunlarla size tavsiye etti; umulur ki öğüt alıp-düşünürsünüz." (Enam Suresi, 151-152)

Edep; bir tac imiş Nur-u Hüda?dan.

Maddeye esaret, necat değildir,

- Ebu Talha, ödünç alınmış bir şeyi geri vermek icap eder mi etmez mi?

İnsanı insan yapan haysiyeti,

"kalpler ancak Allah'ı zikrederek mutmanin olur " ayet meali...

"Sirke balı bozduğu gibi, kötü huy da ameli ifsad eder."51

"iman bakımından müminlerin en mükemmeli, ahlakça en güzel olanlar ve ailesine en güzel davrananlardır."

"Ben, güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim."

Hz. Ümm-i Süleym, gayet temiz ahlak sahibi bir hatun idi. Çocuğu vefat ettiği zaman, sabır ve metanetle bizzat kendisi yıkadı ve kendisi kefenledi ve bir tarafa bırakıp, komşularına dönerek:

Cabir radıyallahu anh. Tirmizi.

Ebu Hureyre radıyallahu anh. Malik.

Allah Resulü sav buyurdu:

"İnsanlara güzel ahlakla muamelede bulun."50

-- H. Muhammed --

Sevgili peygamberimiz insanı tarif ederken "İnsanların en hayırlısı insanlara faydalı olandır", "Müslüman, müslümanın elinden ve dilinden zarar görmeyen kişidir" buyuruyor. Bu nedenle iyilikte yarışmak esastır. Kötülüklerin ve yanlış olan şeylerin yayılmasına vesile olmak da onu yapmak gibidir. Ayette "Haydi, hep hayırlara koşun, yarışın" (Bakara, 2/148); "İyilik ve takva üzere yardımlaşın. Ama günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın. Allah'a karşı gelmekten sakının. Çünkü Allah?ın cezası çok şiddetlidir." (Maide, 5/2) buyuruluyor.

Ebu Hüreyre r. a.?ın rivayet ettiği yukarıdaki hadis-i şerif, müslüman kimsenin hayatı boyunca, bütün düşünce ve hareketlerinde alacağı tavrı belirliyor. Bu tavır, riyadan sıyrılıp sırf Allah rızasını gözetmektir. Niyeti sağlamlaştırmak ve görünüşe değil, öze kıymet vermektir.

"İrfan aradım kıldım talep,

- O halde, Hak Teala da sana emanetten vermiş bulunduğu çocuğu aldı.

"içinizden en çok sevdiklerim ve kıyamet gününde mevki bakımından bana en yakın olanlarınız, ahlakça en güzel olanlarınızdır.

ilim geride kaldı illa edep illa edep" Hz. Ali -kv-