Bizim müşahedemize göre, her millet, hem kendi hususi şartlarına ve ihtiyaçlarına cevap verecek kadar "milli", hem de bütün beşeriyeti kucaklayacak prensiplerle donatılmış "değişmez, yüce, mukaddes ve alemşümul" bir anayasa özlemi içindedir. Evet, öyle bir "anayasa" ki, insanları Yüce Allah'tan başkasına kul etmesin, insanlara "ebedi saadetin kapısını açsın", milletleri İnkar etmeden "kardeş" yapsın; soy sop, ırk, kavim, sınıf ve zümre "tahakkümü" ve "üstünlüğü" yerine bitmez ve tükenmez bir "fazilet yarışı" getirsin. İdarecilik, bir "imtiyaz" değil "ateşten gömlek" olsun. Öyle bir "anayasa" ki, bizim dışımızda değil, içimizde, gönlümüzde ve vicdanımızda müesseseleşsin. O kadar ki, ona, inanalım, iman edelim, inanmadığımız, iman etmediğimiz prensipler, 'anayasa" olabilirler mi?

Tarih diyor ki, çeşitli ihtiraslardan ve çatışmalardan doğan ve kitlelere "ar belası" veya "zorla" kabul ettirilen "yazılı belgeler", asla "anayasa" olamıyorlar, kısa zamanda cemiyetçe yırtılıp atılıyorlar. Kesin olarak bilinmelidir ki, sosyolojik manada "anayasa", milli vicdana hakim olan "yüce değerler" dir. Şayet "anayasa", bu hüviyette değilse onun ihlal edilmesi, "milli vicdanda" kaygı uyandırmaz. Hele, anayasa adına, milli vicdana ters düşen ve yabancı kalan "ilkeleri" bir millete, zorla ve hile ile hakim kılmaya çalışırsanız, yalnız ülkenizi anarşinin içine atmakla kalmazsınız, daha vahim olarak, milletinizde "hukuka saygı şuurunu" tahrip edersiniz.

Şüphe ve İman

Hiç şüphesiz, insanlık aleminde, siyasi kadroların milli ve mukaddes değerlere gerçekten saygı duyduğu, "Hak ve hukuk prensiplerine" gönülden inandığı, halkı gibi aydınının da "yüce anayasa prensiplerine" bağlandığı dönemler olmuştur. Hele bizim tarihimiz, kültür ve medeniyetimiz bunun sayısız örnekleri ile doludur. Bunun yanında unutmamak gerekir ki, bütün dünyayı saran "inanç buhranı" giderek boyutlarını büyütmekte ve insanlık alemini tehdit etmektedir.

"Anayasa", bir millet ve devlet için çok önemli bir yazılı belgedir. Çünkü, o, bütün kanunlara ve uygulamalara temel teşkil eder.

Seyyid Ahmet ARVASİ

Başarılı ve gerçekçi bir "anayasa", cemiyetin içtimai, harsi, iktisadi ve siyasi bütün ihtiyaçlarına cevap verir; "maşeri vicdanda" yer tutan değerlerle tam bir uyum içinde bulunur; ülkede istikrar ve dinamizmin dengesini sağlar. İyi bir "anayasa", milli özellikler taşımasına rağmen "alemşümul" bir karaktere de sahiptir; zamana dayanıklı prensipleri savunmakla birlikte esnektir, bulunduğu zamana ve zemine kolayca ve aktif manada uyum sağlar.

Bugün, bütün dünyada, şu veya bu ölçüde müşahede ettiğimiz "anayasa buhranı? nın temelinde, bizce, bu mesele yatmaktadır. Yani, "kadroların" ve "cemiyetlerin", kendilerine uygulanan anayasa ve kanunlara olan inançsızlıkları ve güvensizlikleri... Gerçekten de önceden belirttiğimiz üzere, birçok ülkede "anayasa", çok defa göstermeliktir. Yani, bugün yeryüzünde, birçok anayasa, hem "idare edenlerin", hem de "idare edilenlerin" hayatında ve vicdanında yer bulmayan ve pratik hayatta yaşanmayan ve yaşatılmayan "ruhsuz ilkelerden" ve "yaldızlı kağıtlardan" ibarettir. Israrla belirtelim ki, bu, bir inanç buhranıdır. Bir taraftan "pozitivistlerin", bir taraftan "materyalistlerin" ve bir taraftan "boş vicdanların" körükledikleri inanç buhranı!... Şimdi, birçok cemiyette, cemiyeti anayasasız bırakan pek çok "anayasa" var... Yahut, cemiyetin "vicdanında" koruyup yaşamaya çalıştığı anayasa başkadır da, o cemiyete hükmeden "mutlu azınlıkların" resmi anayasaları başkadır. Bu duruma düşen cemiyetler, ne müthiş bir çelişki içindedirler. Bir idrak edebilseler...

Tabii Eğer Seyit Ahmet Arvasi'yi tanıyorlarsa. Yok tanımadıklarını söylüyorlarsa artık söylenecek bir şey yok. Pardon zaten ülkücü değillerdir. Hoş bugün doktirinler değişmiş durumda ama her neyse biz şu yazıyı ekleyelim bakalım.

YERYÜZÜNDE ANAYASA BUHRANININ BOYUTLARI