167. Yine Receb ayının ilk Cum'a gecesi kılınan "Reğaib namazı" ile ilgili hadisler de uydurmadır. Bu konu ile ilgili bütün hadisler, yalan olup Resulullah 'e karşı yapılmış bir iftiradır.

Resulullah 'in sözleri, kendisine gelen vahiylerdir. Nitekim yüce Allah, bu konu ile ilgili olarak şöyle buyurmaktadır:

Selahaddin Yusuf İbn Eyyub, İslam milletini/toplumunu/dinini onlardan kurtarıp onların idarelerine son verdi. Mısır, onların zamanında nifak ve ilhad yurdu olmasından sonra yeniden İslam yurduna döndü.

"Onun rivayet ettiği hadis, hiçbir şeye denk değildir."

34. Bunun bir benzen de, Peygamber 'in sahih bir hadiste geçen şu sözüdür:

Allah'ın laneti yalancıların üzerine olsun.

Bu, Buhari ile Müslim'in üzerinde ittifak ettiği bir hadistir.

İyilik yaptığın kimsenin kötülüğünden sakın" sözü de, bir meseldir.

Fasıkın Gıybetinin Caiz Olması, Satranç Oynamanın Mubah Yada Haram Olması, Dinden Dönen Kadının Öldürülmemesi, Yanında Bir Topluluk Olduğu Halde Kendisine Bir Hediye Verilen Kimseye Kimselerin De Ona Ortak Olması, Abdurrahman İbn Avf'ın Cennete Sürünerek Girmesi Ve Ebdal, Aktab , Gavslar, Nukeba', Nuceba', Evtad İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

Hz. Peygamber, Arapların en güzel konuşanıydı. Bundan dolayı onun sözlerinde ölçülü bir ifade güzelliği, açıklık, akıcılık, belagat gibi Arap dilinin kaidelerine uygun bir güzellik vardır. İşte bu noktadan hareket eden muhaddisler, sözünde veya manasında ölçüsüzlük, dil kaidelerine aykırılık bulunan hadislerin uydurma olduğunu söylemişlerdir. Gerçek de öyledir. Mesela, halkı hayırlı işlere teşvik etmek için uydurulan hadislerde aşırılık, özellikle sevap ve cezada ölçüsüzlük vardır.

Bu konuda rivayet edilen hadislerden hiç birisi sahih değildir. Hatta tamamen batıldır.

Saduk: Adaletine hükmedilen ravinin rivayet ettiği hadislerin gözden geçirilmesi.

Peygamber , Cibril hadisinde şöyle buyurmuştur:

ancak şu üç mescide yolculuk edilebilir:

CÜVEYRİYYE HADİSİNDE GEÇEN DÖRT KELİMENİN NE OLDUĞU" MESELESİ

2. İbnül-Cevzi, Abdurrahman b. Ebu'i-Hasen Ali b. Muhammed b. Ömer, Ebu'l-Ferec (ö. 597/1200)'in "Kitabu'l-Mevzuatminel-Ahadisil-Merfuat"ı

295. Bu uydurmalardan birisi de; kına, kınanın fazileti ve kınayı öven hadislerdir.

Sika: Adalet ve zabt vasfı taşıyan ravilere denir.

Çünkü bu, Resulullah 'in dininde; "isimlerle ve lakaplarla cehennemden kurtulunmaz, cehennemden kurtuluş ancak iman ve salih amellerle gerçekleşir" şeklinde bilinene ters düşmektedir.

337. Ebu Nuaym der ki: Bize Ebu'l-Ferec el-Esbehani tahdis etti. O da dedi ki:

113. En berbat yalancı, bu hadisi, başka bir lafızla şöyle rivayet etmiştir:

4. Kulak da haber e.

"Eğer bir hadisi, akla veya sağlam olarak bilinen hadislere veyahut İslam prensiplerine aykırı bulursan, onun uydurma olduğunu bilmelisin, diyen kimsenin sözü ne kadar isabetlidir."

"Kıyametin ne zaman kopacağını ancak Allah bilir.?

Ebu'1-A'la, Nafi'nin rivayet etmediği hadisi ondan rivayet ederdi. Bu hadislerle delil getirmek caiz değildir.

Bu uydurmanın mütevatir olması bir yana, sahih bir isnadı bile yoktur. Bu mesele hakkında sakife gününde, Hz. Ömer'in vefatında, alt kişilik şuranın teşekkül ettiği zamanda ve nihayet Hz. Osman'ın şehadetini müteakip Hz. Ali'nin hilafeti üzerinde münakaşalar yapıldığı günlerde, ashabdan hiç değilse bir kişinin ortaya çıkıp durumu açıklaması beklenmez miydi? Görüldüğü üzere bu Rafızilerin uydurmalarından biridir.

297. Bu uydurmalardan birisi de; akik olan yüzük kullanmak ile ilgili hadislerdir.

İbnü'l-Cevzi, tenkid edeceği haberin senedini ve metnini zikrettikten sonra, haberin kusurunu ve seneddeki müttehem ravinin halini göstermekte ve münekkidlerin bu husustaki kanaatlarını aksettirmektedir; ayrıca uydurma olduğu aşikar olan bazı haberlerin senedini kısaca tetkik ettikten sonra metin tenkidi üzerinde durduğu da yer yer müşahede edilmektedir.

Yine bu hadis, Abdullah b. Dinar yoluyla Abdullah İbn Ömer'den rivayet edilmiştir.

20. Süfyan der ki: Muhammed İbn İshak'tan, o da Ebu Ca'fer'den, o da Cabir b. Abdullah 'nın şöyle dediği rivayet etmiştir:

Yukarıda da geçtiği üzere, hadis uyduranlara karşı girişilen mücadele sahih hadisleri toplamak için yapılmıştır. Böyle bir maksatla yapılan mücadele sahih hadisleri toplayıp yaymak onları sahih olmayanlardan ayırmayı sağlayacak kaideler koymak ve hadis rivayet esaslarını tesbit etmek şeklinde yapılmıştır, ayrıca muhaddisler hadis uyduranlara karşı durmuşlardır.

Hadis De Geçen Sözlerin, Resulullah in Sözleri Bir Yana Peygamberlerin Sözüne Benzememesi Meselesi

239. Allah, kıyamet günü, insanların hepsine birden ve Ebu Bekr'e ise özel olarak tecelli eder."

Rabbin rızasına ve ResuluIIah 'in sünnetine uygun az bir amel, Allah katında, bu rıza ve sünnet olmadan yada bir kısmı olmadan yapılan çok amelden daha sevimlidir.

86. Unutkanlığı meydana getiren altı özellik vardır:

Bu hadis, en çirkin uydurmalardan birisidir.

Bu, yalana olan Vehb b. Vehb el-Bahteri'nin uydur dür.

"Bu hadisin isnadı, sağlam/kuvvetli değildir.

4. es-Sagani, el-Hasen b. Muhammed b. Hasen b. Haydar b. Ali b. İsmail el-Hindi Radıyyuddin Ebu'l-Fada'il (ö. 650/ 1252)'in "Risale Fil-Ahadisil-Mevzua'sı.

Bu hadis, uzunca bir şekilde olup uydurmadır.

Güvercin uçurma hakkında her hangi bir şey ezberledin mi?' diye sordu. Bunun üzerine Ebu'l-Bahteri:

186. Zenciden sakının! Çünkü o, çirkin bir yaratıktır."

Bu namaz İslam de dördüncü asırdan sonra uyduruldu. Mesdd-i Aksa ile ilgili hadislerin uydurulmasıyla devam edildi.

Emevi idaresi zamanında, birçok ülkelerin kısa bir zaman zarfında fethedildiğini ve muhtelif milletlerin İslam bayrağı altında toplandığını görmekteyiz. Muazzam imparatorluklarını kaybetmiş olan İranlı?lar eski saltanatlarını unutamıyorlar, ellerinden kaçan devlet kuşunun yeniden hakim olması için çareler arıyorlardı.

38. Yine Tirmizi der ki:

2. Her ne kadar birinci seviyede olmasa da, mükafat ve sevab kabul.

Bu, değeri büyük olan bir sorudur. Bunu ancak sahih sünnetler bilmede otorite olan, sünnet bilgisi etine ve kanına karışmış, sünnet bilgisi hususunda kendisinde bir yetenek bulunan; sahabilerden birisiymiş gibi Resulullah 'Ie dostluk kurmuş bir şekilde onun emrettiği, yasakladığı, haber verdiği, davet ettiği, sevdiği, nefret ettiği ve ümmetine meşru kıldığı hususlarda sireti ile tavrını bilmede ve sünnetler ile rivayetleri tanımada müthiş uzmanlığı bulunan kimse bilebilir.

171. Ve hadis ;

88. Ey Humeyra! Güneşdeki suyla yıkanma. Çünkü güneşteki suyla yıkanmak, alaca meydana getirir."

142. Dünyanın ne kadar ömrü olduğu ile ilgili hadis gibi:

Şu hadis hariç, bu konuda gelen hadislerin hepsi yalandır.

322. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

İnsanlar kıyamet günü babalarıyla değil anneleriyle çağırılırlar."

Şazz: Genellikle umumi hükümlerden veya külli kurallardan hariç ve tek başına kalana denir.

Yine ameller, ihlas ve devamlı olmayan duruma göre ancak Allah'ın sayabileceği kadar üstünlüğü ortaya koyar.

Suyuti, tenkit edeceği haberleri, daha çok tarih ve tabakat sahasında eser vermiş olan müelliflerin bu konudaki eserlerinden senedleriyle birlikte iktibas etmektedir. Müteakiben o haberin uydurma olduğunu, ya bizzat beyan etmekte veya diğer münekkitlerin kanaatlerini nakletmektedir. Bu arada, sadece iktibas etmekle yetinerek hakkında hiç bir tenkit ifadesi kullanmadığı haberler de bir hayli yekun tutmaktadır. Tenkitlerinden en çok faydalandığı münekkitler arasında; Buhari (ö. 256/869), Nesai (ö. 303/ 915), Ukayli (ö. 323/934), İbn Hibban (ö. 354/965), Darekutni (ö. 385/995), Haübu'l-Bağdadi (ö. 463/1070), İbnü'l-Cevzi (ö. 597/1200), Zehebi (ö. 748/1347) ve İbn Hacer Askalani (ö. 852/1448) bulunmaktadır.

İşte bu hadis, illetli dür. Bu hadisi, hadis imamları illetli saymıştır.

Allah, iftiracıların yalanından uzaktır.

Mehdi ile ilgili hadisler, dört kısma ayrılmaktadır:

Akıl İle İlgili Bütün Hadislerin Uydurma Olması Meselesi

c. İbn Mace (ö. 273/886)'nin "Sünen"inde Abdullah İbn Mes'ud'un şöyle dediği geçmektedir:

238. Bundan sonra kim şu sureyi okursa, şu sevab verilir" şeklinde gelen diğer hadisler, Resulullah 'e karşı uydurulmuş hadislerdir.

Bir hayli son devir alimlerinden oluşunun sağladığı imkan dolayısıyla Sevkani, İslam alimlerinin uydurma hadislere karşı açtıkları çetin savaşların semeresi olarak vücut bulan eserlerin hemen hepsinden faydalanmıştır.

Darekutni ile Humeydi'de der ki:

Yanında bir topluluk olduğu halde kendisine bir hediye verilen kimseye, kimseler de ona ortak olur."

5. "Misvakla kılınan namazın, misvaksız kılınan yetmiş namazdan daha üstün olması.?

5. Mevzu Hadisler Sahasında Yazılan Belli Başlı Eserler

İlim iddiasında bulunan bu kimse, bu sözün yerini değiştirip:

Bu hadislerin hepsi, Resulullah 'e karşı söylenmiş batıl sözlerdir. Bu hadislerden hiçbirisi sahih değildir.

"Nisan ayının çıktığını bana müjdeleyenin Cennet'e girmesine kefil olurum.?

Uydurma Hadisleri Bilmenin Genel Kuralları

Bu hadis de uydurmadır. Bu konuda rivayet edileninin gayesi, bazı insanların gördüğü rüyadır.

Bu cahil kimse bilmiyor ki: Kim, Peygamber 'in söylemediği bir sözü ona isnad ederek söylerse, ona karşı yalan söylemiş ve şiddetli azabı hak etmiş olur.

326. Bana, Meryem oğlu İsa dışında Mehdi yoktur" hadisi hakkında; bu hadis, Mehdi ile Mehdi'nin sonradan ortaya çıkacağı hususundaki hadislerle nasıl birleştirilebilir? Bu hadislerin arasını birleştirmenin yolu nedir? Mehdi hakkında hadis var mıdır, yoksa yok mudur? ile ili soru soruldu.

308. Bu konuda hadislerden doğruya en yakın olanı şu hadistir:

17 sayfayı bulan uzun mukaddimesinde, "men kezebe aleyye" (Kim benim üzerime yalan söz söylerse? hadisinin çeşitli yollarından, kıssacıların ve vaizlerin durumlarından, zındıkların hadis uydurmadaki faaliyetlerinden ve İslam alimlerinin bunlara karşı açtığı mücadeleden bahsettikten sonra Aliyyu'1-Kari, eserini şu sözlerle tanıtmaktadır:

"Kim ellerini rükuda kaldırırsa, onun namazı yoktur.

İbn Arrak'ın, "Tenzihu'ş-Şeria"yı hazırlarken -adları zikredilen eserlerin dışında- başlıca şu kitaplara müracaat ettiğini yine kendinden öğrenmekteyiz. Bu eserler; İbnü'l-Cevzi (ö. 597/ 1200)'nin "el-İlelul-Mütenahiye"si; Zehebi (ö. 748/1347)'nin "Mizan"ı ve İbnü'l-Cevzi'nin adı geçen eseri ile "Kitabu'l-Mevzuat'ına yaptığı telhisi ve "Telhisu Mevzuati'l-Cevzekani"si; Iraki (ö. 806/1403)'nin "Tahricu'1-İhya" ve "Emali"si; İbn Hacer Askalani (ö. 852/1448)'nin "Lisanu'l-Mizan", "el-Matalibu'I-Aliye' "Tahricu Ahadisir-Rafii", "Tahricu Ahadisi'l-Keşşaf", "Tesdidul-Kavs ve Zehru'l-Firdevs"i ve İbn Dirbas'ın "Teihisu'l-Mevzuat'ıdır.

"Şu gecenizi görüyor musunuz? Bu geceden sonra gelecek yüzyılın başında bugün hayatta olan kimselerden hiçbiri yeryüzünde kalmayacaktır" buyurmaktadır.

Ben, insanların, başka şeyle Kur'an'la meşgul olmalarını için çalıştım."

148. Peygamber , gele bedevinin Cebrail olduğunu ancak bir müddet sonra anlamıştı. Nitekim Hz. Ömer konu ile ilgili olarak şöyle demiştir:

Resulullah şöyle buyurmaktadır:

209. Yüz seneden sonra Allah'ın ihtiyaç duyduğu çocuk doğmaz.

120. Allah, aklı yaratınca, ona; 'Gel' buyurdu. O da geldi. Ona: 'Dön' buyurdu. O da döndü. Bunun üzerine Allah,

Bu suretle meydana gelen kelam mezheplerinden örneğin, Mu'tezile gibi- bazıları, zaman zaman hükümetlerce resmen desteklenmiş, daha yaygın, daha müessir bir durum kazanmış, netice itibariyle de diğer mezheplerle aralarında zaten mevcut olan ihtilaf daha büyümüştür.

"Bize, Ferec b. Fadale, o da Urve b. Ruveym'den, o da Amra'den, o da Hz. Aişe yoluyla Hz. Peygamber 'in şöyle buyurduğunu tahdis etmiştir:

Muhaddislere ve mezhep imamlarına göre uydurma hadis rivayet eden kimse, başkalarının ibret alacağı bir şekilde cezalandırılır. Rezil edilir ve azarlanır. Yüzüne bakılmaz, selam verilmez. Kendisiyle bütün ilişkiler kesilir. Sufyan b. Uyeyne, böylesinin boynunun vurulması gerektiğini, Yahya b. Main ise kanının helal olduğunu söylemişlerdir.

Eğer yatsı ve sabah namazını tek başına kılıp geceyi namazla geçiren kimse ise, yatsı ve sabah namazını cemaatle kılıp da geceyi evinde uyuyarak geçiren kimse gibi olur. Eğer tek başına kıldığı namaz sahih olmuş ise...

143. Peygamber şöyle buyurmaktadır:

Kıyamet günü her aldatıcı için, aldattıkları oranda bir bayrak dikilip:

236. Kul ya eyyuhe'l-Kafirun , Kur'an'ın dörtte birine denktir.

Bize İbn Lehia, babasından, o da Ebu'z-Zübeyr'den, o da Cabir'den tahdis edip bu hadisi nakletti.

Peygamber 'in Fatıma'nın boynunu birçok defalar öptüğünü görerek bunun sebebini öğrenmek istedim. Cevaben buyurdular ki:

Kıyametin ne zaman kopacağı ile ilgili olarak kendisinden soru sorulan kimse, soruyu sorandan daha bilgili değildir."

Uydurma Hadisleri Tanıma Yolları

İmam Ahmed (ö. 241/795) der ki:

Risalenin baş tarafında bulunan, "bu risale, yalan ve zayıf hadisler hakkındaki bir soruya Şeyh Takıyyuddin İbn Teymiye'nin verdiği cevaplardan ibarettir" tarzındaki takdimden ve kitaptaki muhtelif ifadelerden, onun İbn Teymiye tarafından müstakil bir eser olarak yazılmadığı sezilmektedir. Binaenaleyh İbn Teymiyye'nin, muhtelif hadisler hakkında, kendine sorulan suallere verdiği cevapların bir talebesi tarafından not alınmasıyla veya bu konudaki görüşlerinin derlenmesiyle bu eserin meydana getirilmiş olması mümkündür.

Muhammed b. Sirin'in şöyle bir sözü vardır:

Bu böyle iken, İbnu Hacer'in onu tenkid sadedinde, "Kitabu'l-Mevzuat"da tenkide tabi tutulmayan uydurma haberlere nispetle tenkid edilenlerin çok az olduğunu söylemesi, gereksiz bir tenkiddir.

328. a. Derim ki: Abdullah İbn Mes'ud'un, Peygamber'den rivayet ettiği şu hadis böyledir:

"İşte bu hadisin bir çok geliş yolları vardır. Bunların hususunda hiçbir şey tespit edilememiştir.

Bu hadisin merfu' olması doğru değildir. Doğru olan; bu hadisin, Abdullah İbn Abbas ile Abdullah İbn Ömer yolundan mevkuf olmasıdır.

122. Kişi, namaz ve cihad ehlinden olup aklının derecesine göre değer kazanır."

Şa'ban ayının ortasındaki gecede namaz kılma ile ilgili birçok hadis uydurulmuştur.

yapma! Çünkü onlar, aç kaldıkları zaman hırsızlık yaparlar. Karınları doyduğunda ise zina ederler' buyurmuş."

Bir başka deyişle muhaddisler bir hadisi sahih kabul etmek sadece isnadın ve senedin sahih oluşuyla yetinmişler; hadisini bir de akıl süzgecinden geçirme yoluna gitmişlerdir.

?Kim şu kadar ve şu kadar amel işlerse, cennette yetmiş bin şehir verilir. Her şehirde yetmiş bin saray, her sarayda yetmiş bin huri var."

"Peygamber, hayata veda ederken ölüm anında misvak kullanmıştı.

Fesat, zulüm, abes, medh, batıl, hakkı yerme ve bunun benzeri şeyleri içeren her hadisten Resulullah 'den uzaktır.

2. Hasen olan hadisler,

İkincisi: Mehdi'nin, Abbas oğullarından gelip onun zamanının geçmiş olması.

?Kim çarşıya gidip: 'La ilahe illallah' derse? hadisinden soruldum.

Ben de, bu hadisin, Resulullah 'in hadis i içerisinde olduğunu duymadım' dedi.

Bu ikisinin dışında birçok imama, bu soru soruldu. Onlar, ?senden önce hiçbir beşere ebedilik vermedik. Sen ölürsen, onlar nasıl ebedi kalacaklar? söylediler.

175. hadis gibi:

"Suyuti'nin şu haline şaşmamak elde değil; İbnü'l-Cevzi'nin "Mevzuatına aldığı haberleri tenkit ederken çoğu zaman -burada olduğu gibi- şeklinde ifadeler kullanıyor, halbuki bunun uydurma olduğu apaçık bir şekilde görülmektedir; zira Hz. Peygamber zamanında mushaf yoktu ki, ona bakmasını tavsiye etmiş olsun."

208. Çocuk öfkeden olduğunda ve yağmur da sıcağın şiddetinden olduğunda..."

237. Tebarekellezi bi yedihi'1-mülk , kabir azabından kurtar ir.

?Receb, Allah'ın ayıdır. Şa'ban, benim ayımdır. Ramazan ise ümmetimin ayıdır.?

Bu hadis, batıl olup Resulullah 'in üzerine uydurulmuştur.

Yüce Allah'ın kemalatının vasıfları ve celaletinin na'tları, sonsuz ve nihayetsizdir. Hatta bundan daha yüce ve daha büyüktür. Yine bunlarla O'na yapılan övgü de böyledir. Çünkü övgü, ihbari e inşai olarak vasıflar ile na'tlara tabiidir. İşte bu mana, hiçbir aksilik göstermeden birinci manaya uygundur.

Habib, hadis uyduran kimselerden biridir.

Tenkit konusu olan her madde zikredilmeden önce, "ve mimma yervune anhu sallallahu aleyhi ve selem ennehu kale" şeklinde bir ifade kullanılmaktadır. O madde hakkında verilecek hükme de "Ecabe'l-Hamdu lillahi haze" diye başlanmaktadır.

Başkaları da bu kimselere mukabele edip Aşura' gününü, acı ve hüzün günü edinmişlerdir.

Uydurma hadisin ravilerinden biri, en ağır cerh sebebi olan hadis uydurmakla tanınan birisi ise isnadında onun yer aldığı hadisin uydurma olduğuna kolayca hükmedilebilir. Örneğin,

?De ki: 'Ben size, Allah'ın hazineleri benim yanımdadır? demiyorum. Ben gaybı da bilmem.

İkincisi: Bu haberde, "Muaviye b. Ebi Süfyan yazdı" ifadesi yer almaktadır. Halbuki Muaviye, Mekke'nin fethi sırasında Müslüman olup "Tuleka"dandır.

96. Üç şey gözü canlandırır:

"Ben Hz. Peygamber'in, Ebu Bekr'in ve Ömer'in arkasında namaz kıldım. Onlar, besmeleyi cehri okudular."

Bu görüşte olan kimseler, "men kezebe" hadisini kendilerine dayanak almakta ve bunun, -hadisin bazı geliş yollarında da geçtiği üzere Resululah zamanında uydurulan hadis sebebiyle söylendiğini ileri sürmektedirler.

İslam dininde birine sövmek sadece günah sayılmış iken, "Araplara söven kimseler müşriklerin ta kendileridir!" şeklindeki bir uydurmanın izahı kabil değildir.

46. 8. Birisi de; Ömer b. Raşid'in, Yahya b. Ebi Kesir'den, onun da Ebu Seieme'den, onun da Ebu Hureyre'den, onun da Resulullah 'den rivayet ettiği şu hadistir:

b. Yada bu tür benzeri ifadeleri Resulullah 'e nispet etmekle onun kemalatına eksiklik getirmeyi kasteden bir andıktır.

Rabbin sıfatlanın, kelamını, yaratıklara olan üstünlüğünü, Arş'a istiva etmesini, kıyamet günü müminlerin Allah'ı gözle görülmesini inkar edip İlim ile iman ehlinden kendilerine muhalif olan kimseleri öldürmeyi mubah saymış ve "Ma'sum Mehdi" diye isimlendirmiştir.

3. Misvak kullanmak..

Uydurma Hadislere Malzeme Teşkil Eden Kaynaklar:

"Misvaklan (arak kılınan namaz, misvaklanılmadan kılınan namazdan yetmiş kat daha üstün olur.?

?Kim akşam namazından sonra aralarında konuşmadan altı rekat namaz kılarsa, bu namaz, kendisi için on iki yıllık ibadete denk olur.?

"Kına ve çivit otuyla boya yapmak.

"Bu şekildeki metinlerden hiçbirisi, Peygamber 'den sahih olarak gelmemiştir.

2. Hadis Uydurma Faaliyetinin Çok Sonraları Başladığı Görüşü:

Suyuti bu konuda der ki:

Resulullah fakirlerin meclisine gelip gömleği parçalanıncaya kadar oynadı."

Bu kimseler, Adem oğullarının yüz karası ve her akıllı kimsenin alaya aldığı gülünç bir duruma düştüler.

Arapların cahiliye devri edebiyatı arasında, eskilerin haberlerine ve atasözlerine dair pek çok bilgi vardır. Kimi gayet cazip olan bu hikaye, haber ve meseller, İslamiyet'ten sonra, halkın cehalet ve saflığını istismar eden bazı menfaatperestler tarafından hadis diye nakledilmeye başlanmıştır.

"İnsanların en yalancısı, boyacılar ile kuyumculardır" sözünün uydurma olduğu ortadadır; zira bu iki zümre içinde pek dindar kimseler bulunmakla beraber, onların dışında kalan insanlar arasında -İbn Kayyim el-Cevziyye (ö. 751/1350)'nin de dediği gibi- Rafıziler, kahinler, kıssacılar ve müneccimler gibi hudutsuz yalan söyleyenler de vardır.

Beyhaki (ö. 458/1066), bu hadisi Muaviye b. Yahya es-Sadefi yolundan rivayet etmiştir. Fakat bu Muaviye, sağlam/kuvvetli bir ravi değildir.

Ravi: Hz. Peygamber 'in hadislerini rivayet eden kimseye denir.

309. Bu namazda rükuya giderken ve rükudan doğrulurken elleri kaldırmayı men etme ile ilgili hadislerdir.

"Peygamber , Aişe'nin gerdanlığını aramaya gönderdiği zaman deveyi sürüp gerdanlığı buldular.?

3. Genel Mahiyetteki Hadisler Hakkında Bir Bölüm" adını verdiği kısımda ise Beşir Zafir, "el-Lu'luu'l-Marsu"daki bazı uydurma haberleri tenkitleriyle birlikte alıntılamıştır.

346. Yahudilerin beklediği, İsfahan Yahudilerinden yermiş bin kişinin uyacağı Deccal'dir.

"Kim bir ölüyü kefenlerse, yıkama anında ölünün kefenine dokunan her tüyü için on sevab vardır.?

333. f. Ebu Nuaym (ö. 430/1038) "Kitabu'l-Mehdi'de

2. Bazılarının, halkı, imamlara ve halifelere karşı kışkırtması.

194. Güvercin ile ilgili hadisler. Bununla ilgili hadislerden hiçbirisi sahih değildir.

Mevkuf: Sahabilerden rivayet edilen sözlere ve fiillere denir.

Uydurma Hadisleri Tanıma Yolları:

Görüldüğü üzere bu hadis, çirkin ve ürpertici bir söz. Bunu, 'peygamberlerin efendisi bir yana akıllı kimselerin sözü bile bu çirkinlikte olamaz.

İşte bu ve benzeri uydurma hadisler, filozofların ve onlara benzer kimselerin ancak küfrünü arttırır.

304. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

Munker: Ravinin muhalefetinden doğan bir zayıf hadis çeşididir.

Bu tür amellerdeki gaye, küçük mahiyetteki sevablardır. Resulullah 'in dininde bilinen husus ise, bunun aksine olup cehennemden kurtulma ancak tevhidi gerçekleştiren kimseyi garantilemektedir.

144. Zamanımızda -karnı aç iken kendisini tok gösteren ve-ilim sahibi olduğunu iddia eden bazı kimseler:

Bununla birlikte Muhammed İbn İshak der ki:

"Dünya den bir gün bile kalsa, Allah, bu günü; adı adıma, babasının adı babamın adına uyan benden yada Ehl-i Beyt'imden- birisini elbette gönderecektir. Bu kişi, yeryüzü, zulüm ile adaletsizlikle dolu olduğu gibi hak ile adaletle dolduracaktır."

neyse boş ver eskileri, yazdıklarının büyük bir çoğunluğuna katılıyorum, hayret ikimizin de ortak noktası var ama ne yazıktırki siz bile beni din düşamnı olarak görmüştünüz ya hala aklımdan çıkmıyor, hala affedesim gelmiyor bu iftiranı

134. Buhari ile Müslim'in "Sahihlerinde, Ebu Hureyre yoluyla Resulullah 'in şöyle buyurduğu geçmektedir:

İmanın Artıp Ya Da Artmayacağı İle İlgili Hadislerin Kritiği

Kim La ilahe illallah' derse, Allah o kimseye bu kelimeden ötürü yetmiş bin lisanı olan bir kuş yaratır. Kuşun her lisanı için yetmiş bin lügati/lehçesi var. Bu lügatlar/lehçeler, o kul için Allah'a istiğfarda bulunur."

Hamd, alemlerin Rabbi Allah'a mahsustur.

Peygamber , Bedir günü:

65. Hindiba yaprağı üzerinde mutlaka cennetten su damlaları vardır."

Allah'ın laneti, bu pis hadisi uyduranın üzerine olsun.

"Resulullah 'in, vefatından az bir zaman önce şöyle buyurmuştu:

Hz. Osman'ın şehid edilmesinden sonra ortaya çıkan çeşitli fırkalar, fikirlerin yayabilmek için iki kaynağa başvurdular:

6. İbn Teymiye, Ahmed b. Abdilhalim b. Abdisselam b. Abdillah b. Muhammed Takıyyuddin Ebu'l-Abbas (ö. 728/ 1328)ın "Risale Fi Ahadisi'l-Mevzua"sı.

39. 1. Birisi de; Ca'fer b. Cisr/Cesr'in, babasından, onun da Sabit'ten, onun da Enes'ten merfu olarak rivayet ettiği şu hadistir:

Bize İshak b. Süleyman, o da Bükeyr b. Şihab ed-Dameğani, o da İmran b. Müslim'den, o da Amr b. Dinar'dan, o da Salim'den, o da babası 'tan, o da Hz. Ömer yoluyla Peygamber 'den tahdis etti deyip hadisi zikretti.

Ne yazık ki, zühd ve takva sahibi bir bir çok cahil kimse ile fıkıh ilmi sahibi birçok kimse, bu uydurma hadislere büyük önem vermişlerdir.!

174. 15. Kural: Şa'ban ın ortasında gece namazları kılma ile ilgili hadisler.

İbnü'l-Cevzi'nin "Mevzuaf'ını tenkit maksadıyla yazılan eserler bir hayli yekun tutmaktadır. Bunların ilki; İbn Hacer el-Askalaninin, "Kitabu'l-Mevzuat"ta uydurulmuş olarak gösterilmekle beraber, Ahmed b. Hanbel'in "Müsned"in de bulunan 15 hadisin mevzu olmadığını ispat etmek maksadıyla yazdığı "el-Kavlu'l-Müsedded fi'z-Zebbi ani'l-Müsned"dir.

225. Birisi de; Kur'an'ın başından sonuna kadar "Surelerin faziletini ve şu sureyi okuyan kimsenin sevabının şu kadar mükafat olduğunu belirtme" ile ilgili hadislerdir.

İbrahim el-Harbi'ye, Hızır'ın ömrü ve onun sağ olup olmadığı ile ilgili soru soruldu. Bunun üzerine İbrahim el-Harbi: gayba havale eden kimse, onun yarısını bile alamaz. Bunu, insanların arasına ancak şeytan atmıştır' diye cevap verdi.

"Ne hadis kitaplarında yer alan ne de muttasıl bir isnadı bulunan hadislere yalnız bazı va'z, tefsir, siyer ve tarih kitaplarında rastlamaktayız. Bunlar birinci guruptan daha çoktur. İlk devirlerdeki hadis imamları zamanında mevcut olmayan bu sözlerin çoğu daha sonraki devirlerde uydurulmuştur."

109. Balık yemek, vücudu gevşetir."

Şurası da muhakkaktır ki, hadis olarak rivayet edilen ve fakat bir benzeri Tevrat veya İncil'de mevcut olan bazı haberleri derhal uydurma olarak kabul etmek, -bazılarının yaptığı gibi-doğru olamaz; zira bu kitaplarda bulunan tahrife uğramış bazı sözlerle Hz. Peygamber 'in hadislerinin aynı mealde olması da mümkündür.

Kitabının mukaddimesinde adlarını saydığı bu eserler, aşağı-yukarı daha önce tanıttığımız münekkitlerin kaynakları olarak söz konusu edildiği için burada tekrar zikredilmeyecektir.

Kadı Ebu Ya la'da, "Hızır'ın öldüğü" ile ilgili görüşü; İmam Ahmed'in bazı talebelerinden nakledip bazı ilim adamlarının:

98. Size güzel yüzler ile kara kaşlar gerekli. Çünkü Allah, güzele ateşle azab etmekten haya eder."

2. Mushaf, içerisinde Kur'an okunmayan topluluğun evinde,

Bize Ahmed İbnü'l-Hüseyin tahdis etti,

İmam Ahmed'de der ki:

Sen şeytan iken namaz kılıyorsun?' dedim. O da:

Hadisinin ravisi Ömer b. Subh aşırı yalancı ve hadis uydurmakla bilinen biridir. Bu hadisin isnadında onun ismine rastlanması onun uydurma olduğunun açığa çıkmasına yardım eder.

Bu, Ebu Bekrb. Ayyaş'ın sözüdür.

İmam Ebu Hanife ile İmam Şafii'yi kötüleme ile ilgili olarak Resulullah 'den rivayet olunan hadislerin hepsi, yalan ve uydurmadır.

"Ahmed b. Hanbel'e, bu hadisi sordum. O da:

128. Şeyhü'l-İslam İbn Teymiyye 'e bu hadis soruldu. Oda:

Buhari'de onun hakkında şöyle der:

Ebu'l-Hasenat diye de bilinen müellif, tenkit edeceği haberlerin senedini tamamen alıp metnini aynen almaktadır. Metnin bittiği yerde onu tahric eden kimsenin ve ravisi olarak gösterilen sahabinin adlarını zikretmekte, müteakiben de haberin tenkidine geçmektedir.

Dokuzuncusu: Eğer onların dedikleri gibi, Peygamber , Hayber halkından cizyeyi kaldırmış olsaydı, onlar, durum bakımından kafirlerin en iyileri olurlardı. Bundan dolayı da Peygamber 'in, istediği zaman, onları topraklarından ve yurtlarından çıkarmayı şart koşması elbette doğru bir şey olmaz. Çünkü kendilerine cizye vermeleri kararlaştırılan zımmileri, zimmet ile ilgili hükümlere uydukları müddetçe onları topraklarından ve yurtlarından çıkarmak caiz olmaz.

Müellif burada, hangi bablarda sahih hadislerin bulunmadığını veya hiç sabit olmadığını beyan etmektedir. Eserde, bu şekilde 90 kadar baba Firuzabadi, kanaatini gayet kısa cümlelerle ve "bu babta sahih bir hadis yoktur" veya "bu hususta bir hadis sabit olmamıştır" tarzındaki hükümlerle belirtmektedir.

Daha üstün ravinin rivayetine ise mahfuz adı verilir. Mahfuz hadis, şaz hadise nispetle üstün ve tercihe layık kabul edilmiştir.

İbn Kayyim el-Cevziyye el-Hanbeli ed-Dimeşki diye bilinen Şeyh İmam Allame Şemsüddin Muhammed b. Ebi Bekr -Allah ona rahmet edip korusun ve onu geniş cennetinde iskan etsin- der ki:

Beşincisi: Peygamber , Hayber halkına, bağlayıcı bir anlaşma yapmamış, bilakis: "Sizi dilediğimiz kadar burada barındırırız" demiştir.

Ebu Ya'la el-Mevsili (ö. 307/919)'de, "Müsned'de, bu hadisi; Katade yoluyla Salih Ebi'l-Halil'den, o da arkadaşından, -belki de Salih dedi- o da Mücahid'den, o da Ümmü Seleme'den rivayet etmiştir.

On İkinci Kural: Sahih bir şahidin, hadisin, batıl olduğunu ortaya koyması.

Buna göre Hızır'ı gördüğünü söyleyen kimse, kendisinin "Hızır" olduğunun söyleyen kimsenin yalancı birisi değil de doğru sözlü birisi olduğu nereden biliyor?

311. Bu konuyla ilgili diğer bir hadis de şudur:

Darekutni'de der ki: "O, zayıf dir.

249. Bu uydurmalardan biri de; yalancıların, isimlerini bizzat söylemek suretiyle İmam Ebu Hanife ile İmam Şafii'nin menkıbeleri hakkında uydurdukları hadislerdir.

"Resulullah , namazın başında ellerini kaldırırdı. Daha sonra ellerini kaldırmazdı."

"Kaderiyecilerden katiyen bir şey rivayet etmeyiniz; vallahi biz, insanları mezhebimize çekebilmek için hadisler uydurur ve bu hareketimizle de sevap kazanacağımızı umardık; ben -bu suretle- kaderiye mezhebine dört bin kişi kattım."

İslam Tarihi'nin ilk devirlerinde başlayan hadis uydurma hareketi muhaddisleri hadis uyduranlarla mücadele etmek zorunda bırakmıştır. Kasten yahut bilmede yada iyilik yapıyorum düşüncesiyle uydurma söyleri hadis diye yayanlara karşı ciddi bir mücadele verilmiştir. Bu mücadele aynı zamanda Hz. Peygamber'e gerçekten ait olan hadislerin korunması için ne derece titiz davranıldığını da gösterir. Hadis vaz'ına karşı alimlerin aldıkları tedbirleri dört grupta incelemek mümkündür.

97. Güzel yüze bakmak, gözü parlatır."

?Yemeğin üzerine su için ki, doyasınız."

Resulullah ile Ebu Bekr, konuşuyorlardı. Ben ise ikisinin arasında zenci gibi kaldım."

Burada kast edilen husus şudur:

207. Sizden birisinin, yüz altmış senesinden sonra köpek yavrusu eğitmesi, çocuk eğitmesinden daha hayrlıdır.

İbnu Teymiyye, tenkit söz konusu olan madde hakkında sadece kendi kanaatini söylemekte ve diğer münekkitlerin fikirlerine temas etmemektedir. Mevzuat dışında kalan haberleri de değerlendirerek, bunların kime ait olduğunu söylemektedir.

Hz. Peygamber 'in hadisleri, birtakım gülünç sözlerin taşıdığı manasızlıktan münezzehtir. "Horoz benim dostumdur; dostumun dostu, düşmanımın da düşmanıdır" şeklindeki bir ifadeyi, "eğer pirinç insan olsaydı halim bir kimse olurdu" tarzındaki bir sözü Peygamber 'e nispet edebilen kimsenin samimi bir müslüman olabileceği düşünülemez.

Batıl: Hadis terminolojisinde, uydurma hadis anlamında kullanılmaktadır.

Allah, Resuluüah üzerine bu hadisi uyduran ve iftira eden kimseyi rezil etsin. Bu hadis, Ahmed b. Abdullah el-Cüveybari'nin pis işindendir.

Yüce Allah; gökleri, yeri, ölümü ve hayatı yaratması, yeryüzünü üzerindekilerle süslemesi ancak kullarının, amel yönünden daha çok olanı değil de, amel yönünden hangisinin daha güzel ibadet edeceğini imtihan etmek içindir.

185. Zenci, karnı doyduğunda zina eder. Acıktığında ise hırsızlık eder."

Bu konuda bir cüz' var.

257. Abbas neslinden gelenin cehennem ateşine haram olduğu ile ilgili her hadis, yalandır.

244. Hz. Ömer şöyle der:

1. Mehdi, Hz. Ali'nin oğlu Hasan'dan değil de, Hüseyin'in neslinden olan Muhammed İbnü'l-Hasan el-Askeri el-Muntazar dir.

Siyahi Renkte Olanları Kötüleme İle İlgili Hadislerin Kritiği

Tamamen Müslüman alimlerin icadı olan hadisle ilgili ilimlerin bir tek hedefi ve gayesi vardır. Hz. Peygamber 'e gerçekten ait olan hadisten tespit etmek.

Allah için, Muhammed ümmetinden bu iki gruba karşı gerekli cevabı verecek hiç kimse yok mudur?!

"Meryem oğlu İsa'nın, arkasında namaz kıldığı kimse, bizdendir.?

221. üçyüz seksen olduğunda, ümmetimden bazı kimselerin bekar kalması ve dağ başlarında uzlete çekilmesi helal olur."

Kaynaklarda İbn Sebe'nin bu faaliyetlerine 35'den sonra, Hz. Ali döneminde de devam ettiği zikredilmektedir: Hz. Ali minberde iken Museyyeb b. Necbe, İbn Sebe'yi yaka paça halifenin huzuruna getirir. Hz. Ali ne yaptığını sorunca, "Allah ve Rasulü adına yalan söylüyor" cevabını verir.

Senden sonra dört kelime söyledim ki, bunlar, o günden sonra söylediklerinle tartılmış olsa elbette onlarla denkleşirdi sözünden,

4. 5. İki vakfe de, 6. 7. İki şeytan taşlama de."

Bize İbn Lehia, o da Ebu Zür'a Amr b. Cabir el-Hadrami'den, o da Abdullah İbnü'l-Haris b. Cüz' ez-Zebidi'den tahdis edip dedi ki:

İnşai olanı da; kulun, miktarı ve sayısı belli teşbihi yaptığı değil de, durumu belli olan teşbihi yapmasını içermektedir. Aksine Rab, layık olduğu teşbihin, bu belli sayıya ulaşan -ki bu sayıda artıracak bir şey olsaydı elbette onu da ifade ederdi- teşbih olduğunu haber vermektedir. Çünkü yaratıkların yenilenmesiyle, sayının sonu gelmez, var olanı da sayılamaz.

Yine yüce Allah konu ile ilgili olarak şöyle buyurmaktadır:

"Resulullah , Receb da oruç ını yasakladı.

Bu tür hadislerin hepsi, yalandır.

266. İçerisinde "İman, artmaz ve eksilmez" ifadesi yer alan her hadis, yalan ve uydurmadır.

81. Bu türden olarak: Cehennemden kurtuluş ile şöyle şöyle yapan kimselere cehennem ateşinin dokunmaması ile ilgili hadisler.

7. İbn Teymiyyenin, "Risale Fil-Ahadisil-Leti Yervihal Kussas"ı.

Bir hadisin mevzu olduğuna delalet eden karinelerden; hadisin metninde bulunanlara gelince, bunlar sırasıyla; hadislerin lafzında ve manasında bozukluk olması; akla ve tecrübe ile kapanılmış bilgilere aykırı olması; Kur'an-ı Kerime ve sahih hadislere aykırılık; tarihi olaylara aykırılık; elde mevcut güvenilir hadis kaynaklarında bulunmamak; bir çok kimsenin görmesi gereken bir olayı bir kişinin rivayet etmesi gibi hususlardır.

Hadis uyduran kişi, bu tür hadisler uydurduğunu itiraf edip şöyle der:

Ebu Hureyre ile Abdullah İbn Abbas, hatta Said İbnü'I-Müseyyeb ile Hasen el-Basri, hatta İmam Ahmed ile İmam Malik -Allah onların hepsine rahmet eylesin- bu sözden uzaktır.

Sen buna şahit olma hususunda , kendisine küçük bir miktar hediye sunulan hükümdarda da bulabilirsin. hükümdar, onu sevip hoşnut oluyor, onu önde gelenleri ile maiyetindekilere gösteriyor, onu hediye eden kimseyi; sayısı ve değeri gerçekten çok fazla olan bir hediye gibi kelimelerle övüyor. Halbuki bu hediye, hükümdarın yanında, yer tutmuyor. Fakat cömert oluşu itibariyle hediye eden kimsenin sevabını/değerini düşürmüyor. Hatta ona, değeri bundan kat kat daha fazla olanı veriyor. Bununla birlikte hükümdarın bu hediyeyi kabul etmesi, birinci kimsenin kabul etmek gibi değildir.

Birincisi: Hızır'ın sağ olduğunu ispat edip onun, Hz. Adem 'ın sulbünden gelme çocuğu olduğunu söyleyen kişinin görüşü, iki yönden bozuktur:

287. Sidr kesmeyi yasaklama ile ilgili hadisler. Ukayli der ki:

Rahman ve Rahim Allah'ın Adıyla

Yalancı kimse, bu uydurma hadisi, uzunca bir şekilde nakletmiştir.

"Salim'in, babası Abdullah İbn Ömer'den -elleri kaldırma konusundaki- hadis sabittir. Fakat konu ile ilgili olarak Abdullah İbn Mes'ud 'tan gelen hadis sabit olmamıştır."

Daha güzel amel; en ihlasla ve en doğru şekilde yapılan amel olup o da, bunlardan uzak olan çok ibadet değil, Allah'ın rızasına ve sevgisine uygun olan ibadettir.

36. Bunun bir benzeri de, Peygamber 'in şu sözüdür:

Üç dininin müntesipleri, ahir zamanda ortaya çıkacak olan bir imamı ve lideri beklemektedirler.

Suyutinin "Kitabu'l-Mevzuat"ı tenkit maksadıyla daha geniş çapta kaleme aldığı eserleri vardır. Bunlar; "el-Leali'1-Masnua fi'l-Ahadisi'l-Masnua", "et-Teakkubatu ala'l-Masnuat", "en-Nüketu'l-Bediatu ala'l-Mevzuat"tir.

206. Çocukları kötüleme ile ilgili hadisler. Çocukları kötüleme ile ilgili hadislerin hepsi, başından sonuna kadar yalandır. Bunlardan bazısı şunlardır:

Tirmizi der ki:

"Kim çarşıya girip: La ilahe illallahu vahdehu ia şerike leh. Lehu'l-Mülkü ve lehu'l-Hamdu yuhyi ve yumit. Ve Huve hayyun la yemut. Biyedihi'1-hayr. Ve Huve ala külli şey'in kadir' derse, Allah, ona; bir milyon sevab yazar, ondan bir milyon günah siler ve onu bir milyon derece yükseltir.?

Binaenaleyh ihtiyaçlarını en iyi bilenler yine kendileri olduklarına göre, gayelerine hizmet eden sözleri ancak kendileri hazırlayabilirlerdi. Nitekim öyle olmuş, bugün hadis diye takdim edilen uydurmaların çoğunu "vazza'"lar icat etmişlerdir. Hadis uyduranların itiraflarında da görüldüğü üzere on binlerce söz, onlar tarafından belli bir maksadı ifade etmesi için bilfiil ortaya konmuştur.

"Bir halife öldüğünde kargaşa çıkacak. Medinelilerden birisi, Medine'den çıkıp Mekke'ye kaçacak. Mekkelilerden bazı insanlar, onu çıkarıp istemediği halde Rükün ile Makam-ı İbrahim arasında ona bey'at edecekler. Şamlılar dan bur ordu, onun üzerine gönderilecek. o ordu, Mekke ile Medine arasındaki Beyda' denilen yerde yere batacak insanlar bunu görünce, Şam'ın Ebdali ile Iraklı?ların Asaibi gelip ona bey'at edecek.

198. Kaküllü güvercin edinin. Çünkü kaküllü güvercinler), cin i, çocuklarınızdan uzaklaştırır."

Hz. Peygamber, Kur'an-ı Kerim'i insanlara tebliğ etmekle kalmamış aynı zamanda onun yeryüzündeki ilk tatbikçisi olmuştur. Bunun yanında, ilahi kelamın tam manasıyle anlaşılması ve ilahi iradenin de bu suretle tecelli etmesi için, onu söz ve hareketleriyle açıklamış ve hatta Kur'an-ı Kerim'de bulunmayan İslami esasları da onun ruhuna uygun olarak ortaya koymuştur. Binaenaleyh her beyanı ve davranışı din olan ve ashabı tarafından bütün hareketleri dikkatle takip edilen bir peygamberin, kendi hadislerini nakz eden sözler söyleyemeyeceği aşikardır; bu böyle olunca, hayatının düsturu olan Allah Kelamı'na muhalif bir beyanda bulunması da elbette düşünülemez.

İnsanların Kıyamet Günü Babalarıyla Değil De Anneleriyle Çağırılması İle İlgili Hadisin Kritiği

Bunun manası şudur:

71. Hiçbir nar yoktur ki, cennet narlarının tanesiyle aşılanmamış olsun."

281. Dilencinin yalanı olmasaydı, kendisini kovan kimseden kurtulamazdı."

87. Kafadan kan aldırma, unutkanlık meydana getirir.

Bu uydurma hadis, uzunca bir hadis içerisinde geçmektedir. Allah, bu hadisi uyduran kimseyi rezil etsin. Şüphesiz ki bu uydurma hadis, yalancı ve pis birisi olan Ömer b. Subh'un işindendir.

Beyhaki (ö. 458/1066)'de der ki:

341. b. İbn Mace (ö. 273/886), Sevri yoluyla Halid'den, o da Ebu Kitabe'den, o da Ebu Esma'dan, o da Sevban'dan, o da Peygamber 'den bu hadisin bir benzerini rivayet etmiştir.

Yahya b. Main (ö. 233/847) der ki: " leyse bi şey'in dir.

Bunlar, başta Ukayli (ö. 323/934) olmak üzere, Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855), Tirmizi (ö. 275/888), Darekutni (ö. 385/995) ve İbnü'l-Cevzi (ö. 597/1200) gibi münekkidlerdir.

d. Her iki risalenin de hadisleri sıralamadaki tertipleri farklıdır.

Böyle bir sözü ortaya atan kimsenin sözünü, Allah'tan bir delil olmaksızın doğrulamak caiz olmaz.

O kayanın mekan içerisindeki durumu, zaman içerisindeki Cumartesi gününün durumu gibidir.

2. Beyt 'a yönelirken,

İşte bu rivayetler; misvakın durumu, fazileti, Rabbin rızasını misvakla elde etmek, Peygamber 'in bu konuda ümmetine çokça tavsiyede bulunması ve mübalağada bulunması, hatta vefatı anında ve ruhu alınırken bile misvak kullanmaya devam etmiş olması şeklinde nakledilmiş olup misvak kullanılarak kılınan namazın Allah katında yetmiş namazdan daha sevimli olması imkansız bir şey değildir.

Mürcie mezhebinde olanlar da aynı usule baş vurarak mezhepleri lehinde hadisler uydurmuşlardır. Uydurmacılıktaki maharetiyle bilinen Muhammed b. Kasım et-Taykani, Mürcie mezhebi reislerindendi. Mürcie mezhebi taraftarları imanın artıp eksilmeyeceği görüşünü müdafaa ederler.

Ancak, onun hadis uydurma faaliyetini insanların Mısır'dan Medine'ye yürümesi dönemine yakın bir zamana hasretmek makul olacaktır. Zira bu zatin hadis uydurmaya daha baştan başladığı kabul edilecek olursa, fazla karışıklıkların olmadığı Hz. Osman'ın hilafetinin ikinci diliminin (29-35 yılları) ilk yıllarında böyle bir şeye tevessül etmesi durumunda bunun ashaba intikal edeceği, çeşitli bölgelere dağılmış sahabilerin onu engelleyeceği aşikardır. Bu sebeple karışıklıkların arttığı son yıllar hadis uydurmaya daha münasip görünmektedir.

131. Müslim'in "Sahih'inde Cabir b. Abdullah 'nın şöyle dediği geçmektedir:

Uydurma Hadisin, Çirkin Ve Alaya Alınılacak Sözler İçermesi Meselesi

selamun aleyküm

Dokuzuncu Kural: Hadisin, doktorlar ile kırık çıkıkçıların vasıflarına daha çok benzemesi ve daha uygun olması. Örnek:

Buna göre Hızır, Hz. Musa gibi birisinden ayrılmayı kendisine uygun görüp, sonra Cum'a namazı ile cemaat namazına gelmeyen, ilim meclislerine gitmeyen, şeriattan hiçbir şey bilmeyen ve şeriattan sapmış olan cahil abidlerle nasıl bir araya gelebilir?

Ca'fer; Ca'fer b. Ferkad b. Cisr/Cesr

Halbuki Peygamber zamanında külfet, zorunlu ve ikamet yoktu.

Allah Taala yalnız akıllı olanlara hitab etmiş, emir ve yasaklarından sadece onları mes'ul tutmuştur. Onun elçisi sıfatıyla Hz. Peygamberin sözlerinin de normal akla uygun olması icap eder. Binaenaleyh, te'vil edilmeyecek bir surette akla aykırı olan bir hadisin mevcudiyeti düşünülemez. "Nuh'un gemisi Kabe'yi yedi defa tavaf ederek Makam'ın arkasında iki rek'at namaz kıldı" uydurmasının normal akıl ve sağlam bir mantıkla bağdaştırılması mümkün değildir. "Allah Taala'nın kendini kısrağın terinden yarattı'ğını iddia eden mevzu haber de böyledir.

"İman artar ve eksilir" şeklinde buyurduğu ile ilgili hadisleri uydurmuşlardır.

İmam Ahmed (ö. 241/795)'de der ki:

Sekizincisi: Peygamber , bu cizyeyi; daha uzakta bulunan Yemen ve Necran halkı gibi kendisine karşı düşmanlıkları olmayan Yahudilerden kaldırmamış da, daha yakınında bulunan Hayberli komşularından kendisine karşı şiddetli düşmanlıklarına, küfür ile inkarcılıklarına rağmen onlardan nasıl kaldırmış olabilir? Hatta bir topluluğun küfrü çoğalır, düşmanlığı artınca, onlar cizyeden muaf tutulmak yerine cezalandırılmayı hak ederler.

14. Aliyyu'l-Kari, Ali b. Sultan Muhammed el-Herevi (ö. l014/1605Vnin "el-Mevzuat"ı.

Tenkit edilen haberler, 1500 kadardır. Eserinin bu geniş muhtevasıyla iftihar eden müellif, "Kendinde bu kitap bulunan kimse, mevzuat sahasında yazılmış olan bütün kitapları yanında bulunduruyor sayılır" demektedir.

Bize Muhammed b. Vasi' tahdis edip dedi ki:

"Zeyd b. Halid el-Cüheni, mescitte namazlarda hazır bulunurdu. Misvağı da, katibin kulağındaki kalemin yeri olan kulağında olurdu. Misvaklanmadan namaza kalkmazdı.

"Resulullah namaza başladığı zaman, ellerini, kulaklarına yakın kadar kaldırırdı. Daha sonra tekrarlamazdı."

"Horozun sesini işittiğiniz zaman, Allah'ın fazl-u keremini isteyin..."

İşte bu; yüce Allah'ın isimleri, sıfatları, fiilleri, şeriatı, emri, kalp amelleri ile Allah'a imanın hakikatleri hususunda derin kavrayışı olmayan kimselerin görüşüdür. Başarı Allah'tandır.

"Humeyd, yalanadır."

16. Abdullah b. Hanzala İbn Ebi Amir der ki:

Bize Şüreyh İbnü'n-Nu'man tahdis etti.

24. İmam Malik'in "Muvatta'"sında İbn Şihab ez-Zühri yoluyla İbnü's-Sebbak'ın Resulullah 'in şöyle buyurduğunu naklettiği geçmektedir:

Kitabın son altı sayfasında uydurma olan birkaç nüsha ve kitap hakkında bilgi verilmektedir.

?De ki: 'Onu ancak Rabbim bilir, onun vaktini, O'ndan başka belirtecek yoktur. Göklerin ve yerin, ağırlığını kaldıramayacağı o saat, sizlere ansızın gelecektir.' Sen sanki öğrenmişsin gibi sana soruyorlar. De ki: Onu bilmek ancak Allah'a mahsustur.?

Müslümanların bu tür rivayetler karşısındaki durumlarını belirten Hz. Peygamber, "Ehl-i kitabı ne tasdik edin, ne de yalanlayın; yalnız biz Allah'a ve bize indirdiği şeylere... inandık deyin" buyurmuştur. Ne var ki, bir kısım hadis imalcileri ve bilhassa halk hikayecileri, İsrailiyata ve diğer Ehl-i kitaba ait bazı sözleri, halka daha çok tesir edeceği düşüncesiyle, Hz. Peygamber 'in hadisi olarak nakletmişlerdir. Bu rivayetlerin bir kısmı evvelki peygamberlerin, bir kısmı İsrail alimlerinin sözleri, bazısı da Tevrat veya İncil de geçen sözlerdir. Mesela hadis diye rivayet edilen "dünya muhabbeti her günahın başıdır" sözünün Hz. İsa'ya ait olduğu söylenmektedir. Bu tür uydurmalardan biri olan "Beytu'I-mukaddes, akreplerle dolu altın bir leğendir" sözü Tevrat'ta geçen bir cümledir.

Hatib el-Bağdadi, bu yazıyı zikredip bunun bir çok yönden yalan olduğunu belirtmiştir.

"Bu kimse, münkeru'l-hadis dir."

Müellif, haberleri tenkit ederken her hangi bir münekkidin veya kitabın adını zikretmediği için kimlerin fikirlerinden faydalandığını da öğrenemiyoruz.

Diğer taraftan Ehl-i hadis ve Ehl-i rey fıkıhçılarmın da bu fasid daireye girdiklerinin misallerine rastlamak mümkündür. Mu'az b. Cebel (ö. 18/639)'i Yemen'e vali olarak gönderirken, onun Kur'an ve hadiste bulamayacağı şeyleri re'yi ile halledeceğini söylemesini tasvip eden Hz. Peygamber'in, "dinde reyine dayanarak kim konuşursa, onu derhal öldürünüz" diyebileceği söz konusu olamaz.

Şevkani bu eserde takip ettiği tenkit usulü hakkında şöyle bilgi vermektedir:

Hayır! Müminlerin bir kısmı, bir kısmının emiridir. Allah'ın bu ümmete ikramıdır' diyecek."

"Hızır'ın dünyada yaşamadığına dair dört delil vardır:

Bu görüşün taraftarları, tutumlarının dine uygun olduğunu ifade eden hadisler bile uydurmuşlardır. Bu sözlerden birine göre güya Hz. Peygamber, "size benim hadisim olarak rivayet edilen doğru bir sözü duyduğunuz zaman, onu ben söylemiş olayım veya olmayayım- kabul ediniz" demiştir.

Darekutni ile Halib der ki:

60. Bunlardan birisi de şu hadistir:

"Kudai (ö. 454/1062)'nin "eş-Şihab" adlı eserinde uydurma haberler bulunmaktadır" cümlesiyle bu bir buçuk varaklık eserine başlayan Sağani müteakiben söz konusu kitaptan tespit ettiği uydurma haberleri, -Risale'sinde takip ettiği metotla- hiç bir tenkit ifadesi kullanmadan birbiri ardına zikretmektedir.

195. Güvercine bakmak, Peygamber 'in hoşuna giderdi."

Ukayli der ki:

Beyhaki konu ile ilgili olarak şöyle der:

279. Orucunuzun, iftarınızın ve sene başınızın günü..."

İbn Teymiyye'nin "Mecmuatu'r-Resaili'l-Kübra"sı içinde bulunan bu eser, "Risaletun tedammenu ecvibete Şeyhi'I-İslam Hafız İbn Teymiyye ani'1-Ahadisi'l-leti Yerviha'l-Kussas" adiyle ve "Şeyh Takıyyuddin İbn Teymiyye, kıssacıların ve diğer kimselerin yollarda ve başka yerlerde Rasulullah'a nisbet ederek rivayet ettikleri hadisler hakkındaki suallere şöyle cevap verdi" cümlesiyle takdim edilmektedir.

Abdullah b. Mes'ud'un, göz ağrısından şikayetçi olduğunu Hz. Peygamber 'e bildirmesi üzerine onun, "mushafa bak!" buyurduğu ifade edilen bir habere İbnü'l-Cevzi "uydurmadır" der. Buna mukabil Suyuti'nin sadece "münker" demesine hayret eden İbn Arrak (ö. 963/1556), buna itirazını şu sözlerle belirtir:

49. 11. Bunlardan birisi de, şu hadistir:

Allah belalarını versin! Güzelim topluluğu karaladılar, sulullah'ın o güzelim hadislerini ifsad ettiler." Ayrıca gerek Hz. Ali'yi ve gerekse Hz. Muaviye'yi desteklemek için uydurulan hadislerin en azından bir kısmının, Sıffin savaşının ardından ortaya çıkmış olabileceği de ihtimal dışı tutulmamalıdır.

19. Yine konu ile ilgili bir rivayet ise şu şekildedir:

30. İşte bundan dolayıdır ki, Abdullah İbn Ömer ile sahabeden bir çok kimse, şöyle demişlerdir:

"Bu hadis, Peygamber 'den sahih gelmemiştir."

"Her ay tutulan üç gün oruç, bir ay tutulan oruç yerine geçer? hadisinden.

329. b. Ebu Davud (ö. 275/888)'un "Sünen"inde geçtiğine göre; Hz. Ali, oğlu Hasan'ın yüzüne bakıp şöyle demiştir:

258. Yine Abbas neslinden gelenin halifeliği hakkında gelen her hadis, yalandır.

Suyuti (ö. 911/1505), uydurma sayılmaması icap eden üç yüz kadar hadisin "Kitabul-Mevzuaf'ta bulunduğunu söylemektedir.

Bize Ebu Salih Abdulgaffar b. Davud el-Harrani tahdis etti. O da dedi ki:

4. Hadis Uydurmasına Karşı Alınan Tedbirler:

17. Kural: Habeşlileri ve Sudanlıları kötüleme ile ilgili hadisler.

Bu hadisin senedinde, Yezid b. Ebi Ziyad yer almaktadır. Bu kişi, seyyiu'i-hıfz olup ömrünün sonuna doğru /bildiklerini birbirine karıştırmaya başlamıştı. Ayrıca sahte paralarda basardı.

"Soğuktan sakının. Çünkü kardeşiniz Ebu'd-Derda'yı soğuk öldürdü sözü gibi. Hz. Peygamber 'in böyle bir söz söylemesi mümkün değildir; çünkü Ebu'd-Derda Hz. Peygamber 'in vefatından 22 yıl sonra hicretin 32. yılında ölmüştür.

din düşmanı, fitneci ilan etmiştiniz beni

Bunu anladığın zaman, Kur'an'ı ve Allah'ın zikrini mecranın temizleyicisi, Rabbin rızasını kazandırıcısı ve sünnete uymak olan namaza başlarken misvak kullanmayı mükemmel bir şekilde uygulayarak ve bu bir tek hürmeti koruma arzusuyla yerine getiren bir kimsenin misvakla namaz kılmış olması mümkündür.

177. Bunlardan birisi de, şu hadistir:

İbnü'l-Cevzi, Sağani, İbn Kayyim el-Cevziyye, İraki, İbn Hacer el-Askalani, Sehavi, Suyuti ve Aliyyu'1-Kari. Müellif bazen, hadis olarak bilinen bazı sahabi veya hukema sözlerini, asıl sahiplerine izafe etmektedir.

Huzeyfe'den naklen Resulullah şöyle buyurduğunu zikretmiştir:

3. Elde Mevcut Güvenilir Hadis Kitaplarında Bulunmaması

255. Mansur'u, Seffah'ı ve Harun Reşid'i övme ile ilgili her hadis, yalandır.

Namazda Rükuya Giderken Ve Rükudan Doğrulurken Elleri Kaldırmayı Men Etme İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

Surelerin Faziletleri İle İlgili Hadislerin Kritiği

Ehl-i hadisin cumhuru, bu hadisi, zayıf kabul edip bu hadisin sahih olmadığını söylemişlerdir.

137. Kaf dağı, yeşil zebercetten olup duvarın bahçeyi çevirmesi gibi dünyayı kuşatır. Gökyüzü, kanatlarını, onun üzerine koymuştur. İşte gökyüzünün mavi oluşu, bundan dolayıdır."

"Terekuhu ."

" hadisi vahidir."

Allah, mercimeği, "Edna" diye adlandırıp onu, bıldırcın ile kudret helvasına tercih edenleri kınamış, onu sarımsak ile soğanla bir saymıştr.

"Derim ki:" kelimesiyle söze başlayan Suyuti, burada hadisi güvenilir kabul eden muhaddisleri, hadisin mütabaat veya şahidinin kimler tarafından tahric edildiğini belirtmektedir.

"Kim bu iki ayeti okursa, bu kimseye, gece için yeterlidir.?

Uydurma Hadis Üzerine

İbrahim b. İshak el-Harbi, Ebu'l-Hüseyin İbnü'l-Münadi. Bu ikisi, imamlardır. İbnü'l-Münadi, "Hızır sağdır" diyen kimselerin sözünü çok çirkin bulurdu.

"Ümmetimde Muhammed b. İdris adında bir şahıs zuhur edecektir; o ümmetime şeytandan daha zararlı olacaktır. Ve yine ümmetim arasından adına Ebu Hanife denecek bir zat gelecektir ki, o ümmetimin ışığıdır.

Kelamcılar ile zorlaştırıcılardan, "iki amelin, bütün yönlerden birbirine eşit olup aralarında hiçbir üstünlük olmaması ve Allah'ın iki amelden birini diğerine nispetle kat kat fazlasıyla sevaplandırması caizdir. Hatta birini sevaplandırırken, araları her yönden aynı olan diğerini cezalandırması caizdir" şeklinde kalbler)inin perdeleri iyice kalınlaşmış olanların söyledikleri sözlere ilgi gösterme!

?Kıyamet bilgi Allah katındadır.?

bize Malik, o da Zühri'den, o da Salim'den, o da Abdullah İbn Ömer'den şöyle tahdis etmiştir:

Şu uydurmada aynı şekildedir:

Muhaddislerin metin tenkidi çalışmalarına da pek uygun bir misal teşkil edecek olan bir uydurma sözü, tenkidi ile birlikte zikredebiliriz. Bahis konusu haberin metni şöyledir:

314. Bu konuyla ilgili olarak Beyhaki'nin, "Hilafiyyat"ta Abdullah İbn Avn el-Harraz'dan getirdiği şu hadistir:

Sünnet ilminin kokusunu koklayıp da bu tür hezeyanlara aldanan ve bu namazları kılan kimselere hayret doğrusu!.

Amellerin Üstünlüğünün; Amellerin Çokluğuyla Ve Sayısıyla Değil, Ancak Onları Mükemmel Yapmakla, Tam Bir Şekilde Yapmakla Ve Rabbin Rızası İle Şeriatının Uygunluğuna Bağlı Olması Üçüncü Mesele:

Allahım! Bu ikisini, fitnenin içinde götürüp getir. Onları, cehenneme sevk buyurdu şeklindeki hadis, yalan ve uydurmadır.

Yine imam Ahmed, der ki:

"Bir amelin diğer bir amele benzetilmiş olmasından kendine benzetilenin sabit olma imkanı meydana gelmesi gerekmez. Hatta mümkünde olmaz." Nitekim bu husus, sahih hadiste de geçmektedir.

Garib: Genelde hangi tabakadan olursa olsun, bir ravinin tek başına rivayet ettiği hadis olarak tarif edilmiştir. Bu manada, "ferd-i nisbi"nin diğer adıdır. Sadece bir ravi tarafından rivayet edilen hadis, bir benzeri başka raviler tarafından rivayet edilmediği yada diğer rivayetler ona aykırı olduğu için tek kalan hadistir.

180. Dokumacıyı, ayakkabıcıyı, kuyumcuyu veya serbest sanaat lerinden birini kötüleme" ile ilgili hadis, Resulullah 'e yapılmış bir yalandır. Çünkü Allah ve Resulü, serbest olan sanaat mesleklerini kötülemez.

"Misvakla kılınan bir namaz, misvaksız kılınan yetmiş namazdan daha hayrlıdır."

Ca'fer'in babası Cisr/Cesr'e gelince, Yahya b. Main şöyle der:

Uydurma hadislerde bulunan alametleri muhaddisler tespit etmişlerdir. Aşağıda genişçe olarak zikredilecek bu alametlere genel olarak bir ifadeyle temas eden İbnü'l-Cevzi şöyle demektedir:

Yine Beyhaki konu ile olarak şöyle der: "Bu hadisin bir benzeri, Urve ile Amra yoluyla Hz. Aişe'den rivayet olunmuştur. Fakat bu her iki hadis de, zayıftır.

Dini eserlerde daha çok "zındık" diye anılan İslam aleyhtarlarının ölçüsüz sözler uydurarak onu Hz. Peygamber 'e mal etme gayretleri küçümsenemeyecek kadar fazladır. Gerek yukarıda zikri geçen iki uydurmadaki ve gerekse "yeşile ve güzel kadına bakmak görme duyusunu artırır" sözündeki bayağı ve müstehzi eda onun uydurma olduğuna ve din düşmanları tarafından uydurulduğuna delalet eden kafi birer alamettir.

123. Hızır'ın hayati hakkında gelen hiçbir hadis sahih değildir.

Bazıları, hadisin metninde geçen "boyacı" kelimesi ile, 'sözü cümlelerle çoğaltıp süsleyen kimse'nin kast edildiği ve "kuyumcu" kelimesi ile de 'aslı olmayan sözü düzenleyen kimse'nin kast edildiği şeklinde yorumlamışlardır.

Yahya İbn Main ile birçok kimse, Yahya b. Abdu'1-Humeyd'in, güvenilir birisi olduğunu söylemiştir.

?Ben senden daha değerli bir şey yaratmadım. Seninle alır ve seninle veririm' buyurdu."

Tufan, onun ayağının ökçesine bile ulaşamamıştı. Denize dalıp, deniz ancak onun göbeğinin altına yaklaşabilmişti.

Gücü/nüfuzu, fakirlerle birlikte sağlayın. Çünkü kıvamet günü onlar için bir bolluk vardır."

106. Şu, şu sene olduğunda, şöyle, şöyle olacak. Şu, şu ay geldiğinde şöyle, şöyle olacak."

?Kim Pazartesi günü dört rekat namaz kılıp her rekatında bir kere 'Fatihatu'I-Kitab' , bir kere Ayete'I-Kürsi', bir kere 'Kul huvallahu Ehadd', bir kere 'Kul euzu bi-Rabbi'l-Felak" okursa, bütün günahları affedilir. Allah, o kimseye; cennette beyaz inciden bir saray verir; sarayın içinde, her biri üç bin zira' uzunluğunda ve bunun kadar eni olan yedi ev vardır.?

İşte bu şekilde namaz kılan kimse, namaza başlarken misvak kullanmaya önem verip onu muhafaza eder ve yüce Allah'a dostluk ile sevgi ve Resulullah 'in sünnetine uyma mahiyetinde bunu yerine getirir. Dolayısıyla bu şekilde kılınan namazın, Allah katında, bu olmadan kılınan yetmiş namazdan daha sevimli olması olanaksız değildir.

"Kıyametin ne zaman geleceğini bilmek Allah'a mahsustur? buyurulmaktadır. Hz. Peygamber diliyle de "ben gaybı bilmem" denmektedir. Yine "Cibril Hadisi" diye meşhur olan hadis-i şerifte ise Hz. Peygamber, kıyametten bahisle, "bu mesele kendisine sorulan, sorandan daha fazla bir bilgiye sahip değildir" buyurarak kıyametin ne zaman vuku bulacağını bilmediğini söylemiştir.

Fakat bu sened, zayıftır.

Hissin, Rivayet Edilen Hadisi Yalanlaması Meselesi

165. Yine Peygamber 'den gelen şu hadis de hadistir:

Kim Pazar günü bir selamla dört rekat namaz kılıp her rekatında 'el-Hamd' ile 'Amene'r-Resulü'yu sonuna kadar okursa, Allah o kimseye; bin hac, bin umre, bin gaza ve her rekatına bin namaz yazar ve onun ile cehennem arasına bin tane hendek koyar.

kıyamet günü kabrinden dolunay gecesi ayın gibi çıkar. Allah bu kimsenin kıldığı her rekata karşılık, hepsi mercandan yapılmış bin şehir sevabı verir. Her şehirde zebercetten yapılma bin saray vardır. Her sarayda yakuttan biner adet yurt vardır. Her yurtta bin adet miskten yapılma bin ev vardır. Her evde bin karyola vardır.

Abdurrahman İbn Ebi Hatim, "el-İlel"de şöyle der:

290. Bu ;

Çiçekler İle Horozun Fazileti İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

Bu kimindir?' diye sormuş. Abbas:

Makdisi, kısa hadisleri tam metinleriyle nakletmekte ve uzun hadislerin de baş taraflarından bir miktarını alıp sened zincirindeki zayıf ve edilmiş ravilerin adlarını zikretmektedir; sonra onlar hakkındaki hükmünü, ya bizzat veya diğer büyük münekkidlerin kritikleri klişe halindeki bazı cerh ifadeleriyle kısaca vermekle iktifa etmektedir. Bunlardan başka Hz. Peygamber 'e izafe eden birtakım haberlerin asıl sahiplerine de işaret ederek, kaillerinin sahabi mi, tabii veya meşhur bir hakim mi olduğunu belirtmeye çalışmaktadır.

Muzdarib: Aynı hadisi, değişik şekillerde rivayet eden -vilerin hepsinin, adalet ve zabt bakımından birbirlerine yakın olduklarından bu rivayetlerden herhangi birini tercih etme imkanının olmaması haline denir.

Yine bu hadisi, Mehamili, hocası Tirmizi'den rivayet edip der ki:

Ebu'1-Feth el-Ezdi dedi ki:

Kim tırnaklarını tersten keserse, göz ağrısı çekmez.

Bu eser, Rruzabadi'nin, Hz. Peygamber 'in sireti hakkında yazdığı "Sifru's-Sa'ade"sinin sonuna eklediği bir hatimeden ibarettir.

324. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

Peygamber , misvakı, bize devamlı surette emrederdi. Öyle ki misvak hakkında indirilmesinden korktuk dedi.

17. Hz. Ali'nin şöyle dediği rivayet edilmiştir:

Tenkitleri sırasında Suyuti'nin, İbnü'l-Cevzi'nin uydurma dediği haberin öyle olmadığını ispat etmek maksadıyla bazen bir kaç sayfayı bulan mütabaat ve şevahid getirdiği veya hiç bir mütalaa beyan etmeyerek İbnü'l-Cevzi'ye muvafakat ettiği görülmektedir.

İbn Main der ki:

b. Eğer Hızır, Hz. Adem 'ın sulbünden gelme çocuğu olsaydı yada -iddia ettikleri gibi Adem'in çocuğunun çocuğundan olma dördüncü bir kimse ve Zulkameyn'in veziri olsaydı; onların vücut yapısı, bizim vücut yapımız gibi olmayıp aksine uzunluk ve genişlik olarak daha aşırı büyük olurdu.

228. Ayete'1-Kürsi ve bunun, Kur'an ayetlerinin efendisi olduğu" ile ilgili hadis.

Bodrumun, cehaletiniz sebebiyle hakkında konuştuğunuz kimseyi artık doğurma vakti daha gelmedi mi?"

"Kim Ramazan Bayramı sabahı oruç tutarsa, yıl/ömür boyu oruç tutmuş gibi alır.?

Mehdi İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

89. İçerisinde "Ey Humeyra" veya "Humeyra" kelimesi geçen her hadis, yalan ve uydurmadır.

162. Bu konuda bu hadislerin dışında dördüncü bir hadis daha var. Bu hadisi, İbn Mace "Sünen"inde rivayet etmiş olup bu hadis muzdaribtir:

Bunların her biri:

"Kim Receb da şu, şu kadar oruç tutarsa,

Hangi bolluk?!

ne iş ebu hanife

Yetmiş defa yapılan bir ibadetin sevabının daha fazla olması, sevabın çokluğu sebebiyle, sevabı çok amelin Allah katında sevabı az olandan daha sevimli olması gerekmez. Hatta bazen az amel, çok amelin sevabı fazla olsa bile, Allah katında daha sevimli olur.

Mahfuz: Hadis usulünde Şazın karşılığına denir. Şaz ise; sika ravinin, zabt ve rivayet çokluğu yönünden kendisinden daha üstün ravilerin rivayetine aykırı olarak rivayet ettiği hadise denir.

Ahberana: Sözlükte "Bize haber verdi" anlamındadır. Hadis rivayet metotlarından birisiyle alınan hadislerin, başkalarına rivayeti sırasında isnada kullanılan eda lafızlarından biridir.

"Bu hadis, Muhammed İbn İshak'ın tedlislerinden olması ve onun bu hadisi Zühri'den işitmediği korkusu bulunan birisine aittir."

Yanımdan çık' dedi. Daha sonra er-Reşid: Eğer Ebu'l-Bahteri, Kureyş'ten biri olmasaydı, onu kadılıktan azlederdim' dedi.

Ebu Davud, bu hadisi; ceyyid bir senedle İmran b. Daver el-Ammi el-Kattan'dan, o da Katade'den, o da Ebu Nadre'den, o da Ebu Said el-Hudri'den rivayet etmiştir.

Müellif, mukaddimede, ayrıca uydurma haberlerin alametleri, "men kezebe aleyye" hadisini rivayet eden sahabilerin adları ve hangi maksatlarla hadis uydurulduğu hakkında da bilgi vermiştir.

73. Üzümü ekmekle birlikte yemeye devam etmek, sizin için gerekli dir."

" zayıf dir."

İmam Ahmed -kendisinden yapılan iki rivayetin birisinde- ve birçok kimse, Ömer İbn Abdulaziz'in, Raşid Mehdi olan halifelerden olduğunu ileri sürmüşlerdir. Şüphesiz ki Ömer İbn Abdulaziz, Raşid Mehdi olan bir halifedir. Fakat ahir zamanda ortaya çıkacak olan Mehdi değildir.

Bu hadis, Hasan el-Basri'nin, sahabeyi atlayarak direkt Peygamber'den rivayet etmesinden dolayı munkatı'dır.

Ben, misvak lanmakla emrolundum öyle ki misvakla ilgili bana bir vahiy indirilmesinden korktum.

"Hakim'in "Müstedrek"inin zararı, sahih olmayan hadisleri sahih olarak takdim etmesi olduğu gibi, İbnü'l-Cevzi'nin "el-Mevzuat"ının zararı da, bunun aksine, uydurma olmayan hadisi mevzu saymaşıdır."

193. Hayber halkından cizyenin kaldır ması" ile ilgili hadis gibi.

Zina çocuk, üçün en kötüsüdür."

Fakat bunlar aşırı kimseler olup onlara göre:

108. Keşkek, sırtı kuvvetlendirir."

2. Mescid-i Aksa,

Kaynaklar onun faaliyetlerini hızlandırmasını ve insanların etrafında toplanmasını Mısır'a gittiği dönem olarak gösterirler, çünkü daha önce dolaştığı bölgelerde başarılı olamamıştı. Mısır'a yerleşmesi ise Hz. Osman'ın hilafetinin son yıllarına tekabül etmektedir. Mısır'daki insanları birden Hz. Osman'a karşı ayaklandıramayacağı da düşünülürse, bunu son iki yıla tahsis etmek en uygunu gözükmektedir.

50. 12. Bunlardan birisi de, şu hadistir:

"Bu konuda Resulullah ?den sabit/sahih olan hiçbir şey yoktur.

Böyle bir şey, imkansızdır. Çünkü Resulullah 'in mescidi, Mescid-i Aksa'dan daha üstün ve Mescid-i Nebevi'de kılınan bir namaz, bunun dışında kılınan bin namazdan daha üstündür.

Mukaddimenin sonunda, kitabın tertib tarzına temasla Kavukci der ki:

78. Allah'ın bir horozu var ki, boynu arşın altına ve ayakları da sınırlara kadar ulaşmış vaziyettedir."

İbn Hibban (ö. 354/965), bu kişinin, sika olduğunu belirtmiştir.

"Ümmetime zorluk vermeyecek olsaydım, her namaz vaktinde onlara misvak anmalarını emrederdim.?

47. 9. Bun dan birisi de, şu hadistir:

10. Yine Peygamber konu ile ilgili olarak şunu haber vermektedir:

Buna göre Resulullah ile birlikte Cum'a ile cemaat namazı kılmayan ve onunla cihad etmeyen birisi nasıl sağ olabilir?

Bu ifade, hem soruyu soranı ve hem de sorulanı içine almaktadır. Çünkü kıyametin kopması ile ilgili olarak hem soruyu soran ve hem de sorulan kimsenin durumu aynıdır.

?O gün onlar pek az olacaklar. Çoğu, Beytü'I-Makdis'de/Mescid-i Aksa'da olacak. İmamları da, Salih bir insan olan Mehdi olacak? buyurdu.

"La şey'dir. Onun hadis yazılmaz."

2. Halk arasında yaygın olup hadis diye bilinen uydurma sözler. Burada da müellif, haberleri tenkidit edenlerin isim ve ifadelerini zikretmiştir.

İşte bu zikir, abdestten sonra söylenir. Besmele ise abdestten önce söylenir.

Bu hadisi bu şekilde uyduran yalancı kimsenin Allah'a karşı iftira etmedeki bu cesareti, şaşılacak bir durum değildir. Asıl şaşılması gereken husus; bu hadisi, tefsir ve diğer ilim kitaplarına alıp da bu hadisin halini hiç belirtmeyen kimsenin durumudur.

Peygamber güvercin uçurturdu."

"Bu hadis, vahi tır."

274. Her organı yıkama sırasında söylenen zikir ile ilgili hadis, batıldır.

İşte Allah'ın kitabı ortada! Onun iceresinde Hızır'ın sağ olduğu ile ilgili nerede ?

127. Buhari'ye: Hızır ile İlyas ile ilgili olarak- bu ikisi sağ mıdır?' diye soruldu. Bunun üzerine Buhari:

Buhari, "Sahih"de konuyla ilgili olarak 'insanlar kıyamet günü babalarıyla çağrılırlar' ile ilgili bab başlığına yer verip daha sonra şu hadisi nakletmiştir:

Bu hadisi bize Ahmed b. Abde ed-Dabbi tahdis etti. O da dedi ki:

Türkleri, Hadımları Ve Köleleri Kötüleme İle İlgili Hadislerin Kritiği

Resulullah bize hutbe verip Deccal'i anlattı. Devamla şöyle:

"Halk arasında yaygın olan hadisleri, sahih, hasen, merfu; zayıf, mevkuf, şaz ve uydurma diye tavsif ederek onları bir araya toplayan hafızların kitaplarını elde ettim. Ben de bunlardan sadece denen sözleri bir araya getirerek, kolayca istifade edilmesini temin maksadıyla alfabetik olarak sıraladım."

91. Dininizin yarısını, Humeyra'dan alın."

245. Nuh'un kavmi arasındaki ömrü kadar size Ömer'in faziletlerini anlatsaydım, bitmezdi. Ömer ise Ebu Bekr'in iyiliklerinden sadece biridir."

Doğrusu Hızır'ın, Kelimullah olan dan ayrılıp abdest almasını ve namaz kılmasını bilmeyen cahil kimselerle dostluk peşinde koşması şaşılacak bir durum!!.

3. Muhakkik alimlerin icmaı.

Bu fırka ve mezhepler her biri kendi görüşlerine uygun hadisleri yaymaya başlayınca hadislerin sayısı bir hayli arttı. Bir yandan mevzu hadislerin sayıca çoğalması öte yandan her önüne gelenin her duyduğunu rivayet etmesi karsısında ise isnad mecburiyeti konuldu. Böylece hadis uydurmanın önüne az da olsa geçmek imkanı doğdu.

223. Bu konuda rivayet edilen hadislerden doğruya en yakın olanı şu hadistir:

Ebu'l-Bahteri, sultan Mehdi'nin huzuruna çıkınca, Mehdi, onun hakkında:

"Hadisin ravisi İbn Ebi Ziyad, zaifu'l-hadis dir."

Hızır'ı gördüğünü iddia eden hiçbir kimse, onu, bu irilikte ve insanların en eskisi olarak görmüş değildir.

İbn Hibban'da der ki:

63. İnsanlar çemen otunda bulunan bilselerdi, ağırlığınca altın verip onu sarın alırlardır."

"Bir müddet beklemiştim. Daha sonra Peygamber :

Mü'minlerin annesi Hz. Aişe'nin başına gelen o olay gelip de iftiracılar ona iftira ettiklerinde, Peygamber , işin gerçeğini, Allah'tan Hz. Aişe'nin suçsuzluğuna dair vahiy gelene kadar bilmiyordu.

259. Abbas neslinden gelen Abdullah b. Ali ile birlikte çıkan Horasanlı?ları övme hakkında gelen her hadis, yalandır.

hadisler sahih olsa bile, bu ayete ters düşmez. Çünkü zina sonucu doğan çocuk, ebeveyninin işlediği suçtan dolayı cennetten mahrum bırakılamaz. Hatta temiz bir nefis, çoğunlukla, pis nutfeden yaratılmaz. Cennete de ancak temiz nefis girebilir. Eğer nefis, bu güzel cins İçerisinde olursa cennete girer. Böylece hadis, tahsis edilmiş amm hadislerden olur.

Dördüncü Kural: Hadisin, sahih sünnetin ortaya koyduğu hükme açıkça muhalefet edip çelişkili olması.

Kim aşura günü oruç tutarsa, Allah o kimseye altmış yıllık ibadet yazar.

Bu konuda "fayda sağlayan dışında ilim ve sahibini koruyandan başka mal yoktur" denilebildigi gibi, "Her ne kadar İsadan başkası Mehdi olsa bile, gerçekte ise İsa'dan başka Mehdi yoktur" denilmesi doğru olabilir. Buna göre kamil ve ma'sum Mehdi'yi kastederek; "Mehdi ancak Meryem oğlu İsa'dır" denilmesi doğru olur.

Onuncusu: Eğer Hızır sağ olsaydı, elbette kafirlere karşı cihad etmesi, Allah yolunda gayret göstermesi, ordu safında bir saat yer alması, Cum'a'ya ile cemaata gelmesi ve ilim öğrenmesi; onun için, ıssız yerler ile çöllerdeki vahşi hayvanlar içerisinde çokça gezmesinden daha değerlidir. Böyle bir şey, Hızır için yermeyi ve ayıplamayı gerektiren bir durum olmaz mı?

Bize Talut b. Abbad tahdis etti. O da dedi ki:

292. Bu uydurmalardan birisi de; karpuz ve karpuzun fazileti ile ilgili hadislerdir.

323. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

129. Kur'an'a gelince, bu, yüce Allah'ın şu buyruğudur:

"Pirinç adam olmuş olsaydı, elbette yumuşak huylu biri olurdu. Onu, aç bir kimse yiyince, onu mutlaka doyurur."

İşte bu konuda sahih olan hadislerin hepsi bunlardır.

Bu ve bundan önceki hadis sahih olsa bile, Abbasilerden olan Mehdi'nin, ahir zamanda ortaya çıkacak olan Mehdi olduğuna dair bir delil yoktur.

Mürsel: Sahabiden hadis rivayet etmiş bulunan tabiinin isnadında sahabiyi atlayıp doğrudan doğruya Hz. Peygamber 'den rivayet ettiği hadislerdir.

Yine düşünerek, belleyip anlayarak ve kalbi üzerinde yoğunlaştırarak okuduğun bir sure, Allah karında, her ne kadar bu okumanın sevabı çok fazla olsa bile, çabucak ve hızlı bir şekilde okuyarak yaptığın bir hatimden daha sevimlidir.

Bize Ali b. Muhammed b. Said el-Basri tahdis etti. O da dedi ki:

3. Acaib Hikayeler, Meşhur Sözler Ve Meseller:

İbn Hacer el-Askalani de, "Sahih-u Müslim"de bulunan bir hadis müstesna, İbnü'l-Cevzi'nin "Sahihayn" hadislerinden uydurma kabul ettiği bir başka hadise rastlamadığını, Müslim hadisine uydurma deyişinin de büyük bir gaflet eseri olduğunu söylemektedir.

Hafız Abdulvehhab'ın şöyle dediğini işittim: 'Bu hadisin ravileri, meçhul olup onları bütün kitaplarda araştırdım. Fakat konu ile ilgili kitaplarda onlarla ilgili bilgi bulamadım!.

159. Yalancılar, Kudüs'teki kayanın fazileti ile Beytü'1-Makdis 'in fazileti hususunda bir çok hadis uydurmuşlardır.

Ne var ki, semadan başka yolla rivayette rivayet şeklinin belirtilmesi gerekir.

Fakat hadisin senedinde yer alan Talut ile hocası Süveyd, zayıf kimselerdirler. Biz ise bu hadisi, şahid getirmek için naklettik.

Geleceğe Ait Tarih Belirten Hadislerin Kritiği

80. Bu türden olarak: Adı 'Muhammed' yada 'Ahmed' olan kimseyi övücü ve bu adı alan herkesin cehenneme gitmeyeceği ile ilgili hadisler.

121. Her şeyin bir madeni var. Takvanın madeni de akıllı kimselerin kalpleridir."

Yalnız mevzu kelimesi, mutlak olarak kullanıldığı zaman Hz. Peygamber adına uydurulan sözleri ifade etmektedir.

187. Beni, Sudanlılardan uzak tutun. Çünkü karnından ve avret yerinden dolayı siyahtır."

Ben ve sen, kıyametin ne zaman kopacağını biliyoruz' demiştir.

"Allah katında ak tüylü bir kurbanın kanı, iki kara tüylünün kanından daha sevimli olması.?

Daha sonra ise bütün sahabiler; bunu gizlemede, değiştirmede ve Peygamber 'e muhalefet etmede görüş birliğine varmış!!

Şuna da işaret edelim ki, İbnü'l-Cevzi'nin metnini tenkid ettiği haberler, uyduranların cehalet ve hamakatini gösterecek tipik misallerdir; yoksa müellif; -kendinin de söylediği üzere- uydurma olduğu ilk nazarda belli olan bir çok haberleri kitabına kasten almamıştır.

212. Ramazan da büyük bir gürültü olur. Bu gürültü; uyuyanı uyandırır, ayakta duranı oturtur ve ergenlik çağına girmiş genç kızları da perde ehli genç kızlardan ayırtır. Şevval da da homurtu olur. Zi'1-Ka'de da ise kabilelerin birbirinden ayrılması meydana gelir. Hicce da ise kanlar akıtılır.

Daha sonra Kureyş'ten, dayıları Kelb den olan bir adam çıkıp o bey'at edenler üzerine bir ordu gönderecek. Bey'at edenler, Kelb kabilesinin gönderdiği orduya galip gelecekler. Bu ordu, Kelb in gönderdiği ordudur. Kelb in ganimetinde hazır bulunmayana yazık!...

Bunlar, din düşmanı olan Batini olan Karamita'nın taraftarlarıydılar. Rafıziliklerini ve müntesipliklerini, kendilerinin Ehl-i Beyt'ten olduğu yalanıyla gizlemişlerdi. Mülhidlerin dinine bağlı olup bu dini yaygılaştırmaya çalışmışlardır.

Bir çift güvercin edinsen, hem seni eğlendirir ve hem de yavru edinip üretirsin."

Hadisleri mana ile rivayet etmeye salahiyetli olan ravilerin dahi yapamayacağı derecede büyük gramer hatalarını ihtiva eden bir hadisi Hz. Peygamber'e nispet etmek doğru olamaz. Böyle bir kusuru bulunan hadisi rivayet eden kimse, o lafzın Rasul-i Ekrem'e ait olduğunu söylerse, haberin uydurma olduğu anlaşılır.

Yine bu rivayete Abdulaziz İbnü'l-Muhtar'da, Halid'den itibaren katılır.

Yoksa zimmilere uygulanan ebedi bağlayıcı olan bir anlaşma yerine geçen cizyeyi, onlar için sabit olmayan ebedi bağlayıcı bir emanı onlardan nasıl kaldırabilir?

154. Bunlardan birisi de, kaya hakkında rivayet olunan şu hadistir:

Bu konuda Huzeyfe İbnü'l-Yeman, Ebu Ümame el-Bahili, Abdurrahman İbn Avf, Abdullah İbn Amr İbnü'1-As, Sevban, Enes b. Malik, Cabir, Abdullah İbn Abbas ile daha bir çoklarından rivayetler gelmiştir.

67. Menekşe yağının, yağlara olan üstünlüğü; Ehl-i beytin, diğer yarattıklara olan üstünlüğü gibidir."

Bu hadis, uydurmadır.

"Bu hadis, Peygamber 'den sahih gelmemiştir.

'Bu, filan oğlu filanın aldatmasıdır' denilir.

?Sonra hangisidir? diye sordu. Resulullah :

Sizler, dünya nizi daha iyi bilirsiniz' buyurdu.?

İranlılar da buna derhal cevap vermekten geri durmayacaklardı. Nitekim şu uydurma onun karşılığıdır:

"Ancak bu haberin sıhhatini istisna ettim. Çünkü ben, Muhammed İbn İshak'ın, bu hadisi, Zühri'den işitmemiş olup bunu ondan ancak tedlis yaparak rivayet etmiş olmasından korkmaktayım.

Daha önce de geçtiği üzere, bu da; bir tek amelin kendisi gibi bir amelden daha üstün ve kendi cinsinden kat kat fazlasından üstün olduğunu göstermektedir. Çünkü kim yatsı ve sabah namazını cemaatle kılıp geceleyin nafile namaz kılmazsa, o kimsenin bu namazı bütün gece namaz kılan kimsenin namazına denk olur.

Buna işaret eden İbnü'l-Cevzi, uydurma bir hadis karşısında muhaddisin derilerinin ürpereceğini ve gönlünün nefretle dolacağını söylemektedir.

331. d. Ebu Davud (ö. 275/888), Salih b. Ebi Meryem Ebi'l-Halil es-Subai'den, o da arkadaşından, o da Ümmü Seleme yoluyla Peygamber 'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

9. Peygamber , misvakla kılınan namazın değerini güçlendirip şöyle buyurmaktadır:

Leknevi, mukaddimede, bazı tanıdıklarının, aşura günü kılınan namazların kemiyet ve keyfiyetleri hakkında kendinden bilgi istediklerini, sorulan mesele hakkında muteber hadis kitaplarında bir rivayet bulunmadığını, mevcut olduğu söylenen rivayetlerin de aslı olmadığını bildirmesi üzerine, muhatabıyla aralarında gayet hararetli bir konuşmanın başladığını söylemektedir.

Hayr ve Rüşd bakımından olan Mehdi, kötülük ve sapıklık bakımından olan Deccal gibidir.

310. Abdullah İbn Mes'ud 'tan gelen şu hadis gibi:

Bu hadisi, Ebu Davud ile Tirmizi rivayet etmiştir.

Yine tabiunun büyüklerinden Ribi b. Hiraş'ın (ö. 101/719), Hz. Ali'nin hutbesinde, Rasulullah'ın kendisi adına yalan uydurulmasından men eden hadisi naklettiğini söylemesi, uydurma faaliyetinin o hengameli dönemde var olduğunu göstermektedir.

3. Güzel yüze bakmak."

Bu nedenledir ki, üç gün tutulan oruç, bir ay tutulan oruç kabul edilmiş ve Ramazan orucu ile Şevval'de tutulan alt gün orucun Ramazan orucuna eklenmesiyle; üç yüz altmış gün tutulan oruca denk gelmektedir. İşte bu , ittifakla caiz olmayıp haramdır. Çünkü buradaki benzetme, sevab yönünden olmaktadır. Yoksa onun meşru olmasına, hatta mümkün olmasına değil. Nitekim sahih bir hadiste geçtiğine göre; Peygamber 'e cihaddan sorulmuştu. Peygamber , soru soran kimseye:

Çocukları Kötüleme İle İlgili Hadislerin Kritiği

İşte bu, kendisine uyulan kimse ile birlikte uyan herkesin durumudur. Uyduğu kimsenin sözleri ile davranışlarına dair olan bilgiyi iyice araştırmada hırslı olma ve uyduğu kimseye nispet edilmesi doğru olan şeyler ile doğru olmayan şeylerin arasını a-yırma, olan kişilerde değil de, u-yan kimseye özgü olarak meydana gelir. Bu ise, imamlarına nispetle mukallitlerin durumudur. Böyle kişiler, imamlarının görüşlerini, delillerini, mezheplerini/metotlarını bilirler. Yine doğruyu en iyi bilen Allah'tır.

140 Hamme İbnü'1-Him b. Lakis b. İblis ile ilgili uzunca bir şekilde ve buna benzer bir biçimdeki hadis.

Hz. Peygamber adına birtakım sözler uydurmayı men eden bazı hadisleri zikrederek risalesine başlayan Sağani, te'lif sebebini şu sözlerle anlatır:

283. İnsanların ihtiyaç duyduğu onları sıkıştırmayı sakındırma ile ilgili hadisler.

Suyuti, bu eserinin sonunda, "Kitabul-Mevzuat'ın mukaddimesinden uzunca bir kısmı iktibas etmiştir.

Eğer Hızır yaşamaya devam etseydi, "ebedileşmiş" olurdu.

Tenkide, uydurma ikinci eser olarak, Ebu'l-'Abbas el-Uklişi (ö. 548/1153)'nin "en-Necmu'1-Müzeyyel ala'ş-Şihab"ını ele alan Sağani, bu eserde gördüğü uydurma haberleri de yine alt alta sıralamaktadır

Bu hadisi, Buhari rivayet etmiştir.

?Doğrusu Allah, gökleri ve yeri, Aşura' günü yaratmıştır.?

Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi der ki:

Bize Babam tahdis etti. O da dedi ki:

Bu pis yalancı, içerisinde bu tarzda saçmalıklar bulunan hadisi uzatmaya devam ediyor! Bu , yalana olan Hüseyin b. İbrahim'in işindendir. Bu da, bu hadisi, Muhammed b. Tahir'den rivayet etmiştir.

?Ey Ömer! Soruyu soran kimsenin kim olduğunu biliyor musun? diye sordu.

Halife olan zat , malı paylaştıracak. İnsanlar , Peygamberlerinin Sünnetiyle amel edecek. İslam , yeryüzüne tamamen yerleşecek. yedi yıl kalıp daha sonra vefat edecek. Müslümanlar da, onun namazını kılacaklar.

İza zulzilet , Kur'an'ın yarısına denktir.

330. c. Ebu Said el-Hudri 'tan rivayet edildiğine göre, Resulullah şöyle buyurmaktadır:

"Bu konuda sahih bir hadis yoktur.

Bu, ancak Ka'bu'l-Ahbar'ın sözüdür.

100. Gözdeki mavilik, uğurlu olur."

"Muhammed İbn İshak, bir hadis rivayet ederken, 'Filanca kimse anlattı' dediği zaman, o, bu sözüyle bu hadisi, o kimseden işitmediği anlamına gelir."

" kaya, Allah'ın en aşağıdaki arşıdır."

Hadis Terimleri

3. Ve

Yine bu hadisi, İbn Mace, (ö. 273/886) "Sünen?inde Bişr b. Muaz ed-Darir'den, o da Hammad b. Zeyd'den, o da Zübeyr ailesinin mu'temedi olan- Amr b. Dinar -künyesi, Ebu Yahya el-A'ver el-Basri?den rivayet etmiştir.

Fasıkın gıybeti caizdir."

Rasulullah'ın ve selef ulemasının gün be gün daha kötüye doğru gidileceğini haber veren beyanlarını zikrettikten sonra müellif, risalesinde topladığı bu haberleri, hadisle iştigal eden bazı kimselerin, mahiyetlerini açıklamadan kitaplarına aldıklarını ve daha sonra gelenlerin ise bunları hadis zannederek naklettiklerini ve böylece dinin zedelendiğini söyler.

4. Şahsi Menfaat Kaygısı:

Ey boşta gezen ! Ben, saygılı davrandığım zaman, beni bağışlamada bir pay vereceğini elbette Allah'tan umuyorum' dedi.

Birinci Kural:

227. Bakara ve Al-i İmran sureleri ve bunların, Zehravan oldukları" ile ilgili hadis.

Yine kulun, kalbiyle ve tüm organlarıyla Allah'a yönelerek ve kalbini tamamen Allah'a boşaltarak kıldığı iki rekat namaz, Allah katında, sayıca sevabı çok olsa bile, bunlardan uzak olarak kılınan iki yüz rekattan daha sevimlidir.

"600/1203 tarihinden sonra doğacak olanlara Allah'ın hiçbir ihtiyacı yoktur" şeklindeki uydurma, hem mantığa, hem de gerçeğe muhaliftir; zira bu tarihten sonra yaşayan milyonlarca insan arasından İslam'a, Müslümanlara ve hatta bütün insanlara kıymetli hizmetlerde bulunmuş olanları pek çoktur. Kaldı ki, Allah Taala'nın hitabını bütün insanlara yönelttiği Kitab'ı ortada dururken, Hz. Peygamber'in böyle bir şey söyleyebileceği düşünülemez.

52. 14. Buna örnek diğer bir hadis de şudur:

Uydurma hadisler sahasında çeşit eserler veren Suyuti, bu konudaki çalışmalarını anlatırken, 870/1465 tarihinde bir mevzuat kitabı yazmaya başladığını, beş sene sonra tamamlamaya muvaffak olduğunu ve fakat 905/1499 senesinde yeni bir uydurma hadis kitabı yazmak lüzumunu duyduğunu ifade ederek, ilk yazdığı esere "Mevzuatu's-Suğra" dendiğini, "el-Leali'l-Masnua"nın da "Mevzuatu'l-Kübra" adiyle meşhur olduğunu söyler. Sonunda da bu esere ehemmiyet verilmesi gerektiğini belirtir.

Abdullah İbn Mübarek'e, bu hadis soruldu. Ona:

Ekrem Ziya el-Umeri, uydurma hadis faaliyetlerinin, Hz. Osman'ın hilafetinin ikinci döneminde 29/650-35/655 yılları arasında başladığını söylemektedir. Çünkü bu dönemde büyük karışıklıklar meydana gelmiş, fitne alevlenmiş, insanların bir kısmı Hz. Osman'a karşı cephe almıştır.

"Şam halkına sövmeyin. Çünkü onların içerisinde 'Abdallar' vardır. Onlardan biri öldüğü zaman Allah onun yerine başka birisini seçer.?

Hz. Peygamber'in ikindi namazını kılamadığı bir gün, batmış olan güneşin, onun namazını yetiştirmesi için geri dönerek tekrar göründüğü ve herkesin buna şahit olduğu hakkındaki uydurma da böyledir. İşin garibi şurasıdır ki, bu haberi, Ummü Seleme (ö. 20/640)'den başka hiçbir kimse rivayet etmemiştir.

210. Birisi de; geleceğe ait tarih belirten hadisler. Bununla ilgili bilgi, daha önce geçmişti. Bu tür uydurma hadislerden bazısı şunlardır:

"Birinci ikaz" diye başlayan birinci bölümde, haftanın gün ve gecelerinde kılınacak namazlar hakkındaki haberler, "ikinci ikaz" başlığı altındaki ikinci bölümde ise, senenin muhtelif gün ve gecelerinde kılınması tavsiye edilen namazlar hakkındaki haberler bulunmaktadır.

Kim olursa olsun hadis uyduranları bu kötü işi yapmaya sevkeden bazı sebepler vardır. Bunlara "esbabu'l-vaz'" denir. Hadis uydurma sebeplerinin belli başlıları şunlardır:

Ayrıca bazı bablarda bir kaç sahih hadis mevcut olmakla beraber bir hayli mevzu hadis varsa veya uydurulan söz meşhur ise, sahih hadisleri zikrederek onların bu hükümden müstesna olduklarını göstermektedir.

"Misvakla kılınan bir namaz, misvaksız kılınan yetmiş namazdan daha üstündür"21 hadisi ile ilgili 'bu hadisin zayıflığı nasıl olur?',

150. Bundan birisi de şu hadistir:

"Hadis kitaplarında yer almayan, muttasıl bir isnadı da olmayan hadislere yalnız bazı va'z, tefsir, siyer ve tarih kitaplarında rastlamaktayız. İlk devirlerdeki hadis imamları zamanında mevcut olmayan bu sözlerin çoğu sonradan uydurulmuştur.

"Sizin hanginizin daha güzel amel edeceğini imtihan etmek için ölüm ve hayatı yaratan O'dur.?

Bunlardan başka Şevkani, cerh ve ta'dil, biyografiler, tahriçler ile ilgili kitaplarda ve muhakkiklerin diğer eserlerinde gördüğü uydurma hadislere de eserinde yer verdiğini söylemektedir.

"Veled-i zina" hakkındaki uydurmalardan birinde, "zinadan doğan çocuk cennete giremez" denilmektedir. Bir başka hadiste de, "içki içen melundur, komşusu da melundur, onun yanında oturan da melundur" denmektedir.

Ravide bulunan karinelerin önemlileri, ravisinin hadis uydurmakla tanınan bir kimse olması, hali, aşırı mezhep taraftarı oluşu gibi hususlardır. Bunlar hakkında kısa bilgiler verelim.

Bilinen şu ki:

Allah, bu hadisi uyduran kimseyi rezil etsin.

b. Emirler, vezirler, kadılar ve zanaat erbabı gibi muhtelif mesleklerde bulunmaları sebebiyle ilimle iştigal etmeye pek fırsat bulamayanları nazar itibara almak,

119. Sizden birisinin kulağı çınladığı zaman, bana, salavat getirsin ve 'Allah, Beni hayrla anan kimseyi zikretti' desin."

Bunun üzerine sahabiler, hurma aşılama işini bıraktılar. gelince, hurma olgunlaşmadı. Bunun üzerine Peygamber :

268. Abdestten sonra herhangi bir şeyle kurulanma ile ilgili her hadis. Bu tür hadisler, sahih değildir.

Gel! Bize namaz kıldır' diyecek. O da:

248. Bu dan biri de; Ehl-i Sünnet cahillerinden birisinin, Muaviye b. Ebi Süfyan hakkında uydurdukları hadislerdir.

Bu hadisi uyduran kimse, Peygamberlerin kıssalarına leke sürmeyi kast etmiştir. Çünkü bu tür kimseler, bu haberlere cür'et ederler. Bu hadiste:

"Misvak kullanmakla emrolunduk. Ali devamla şöyle der:

1. Mescid-i Haram,

263. Ebu Musa 'yi kötüleme ile ilgili hadis ise en çirkin bir yalandır.

Eserin asıl bünyesini teşkil eden kısım, mübarek gün ve gecelerde kılınacak namazlar hakkında uydurulmuş haberler olup, bunlar iki bölüm halinde tenkide tabi tutulmaktadır.

Görüldüğü üzere bu en berbat yalana kimse, binleri saymaya devam ediyor!!

1. Kadın erkeğe,

256. Bağdad'ı, Basra'yı, Kufe'yi, Merv'i, Askalan'ı, İskenderiyye'yi, Nusaybin'i ile Antakya'yı övme ve kötüleme ile ilgili her hadis, yalandır.

Ukayli (ö. 322/934) der ki:

"Şu gecenizi görüyor musunuz? Bu geceden sonra gelecek yüzyılın başında bugün hayatta olan kimselerden hiçbiri yeryüzünde kalmayacaktır.?

Suyuti'nin, mütabaat ve şevahidinden faydalandığı bazı kitaplara mutlak manada itimat etmesi bazı tenkitlere yol açmıştır. Şöyleki:

16. el-Leknevi, Muhammed Abdulhay b. Muhammed Abdulhalim, Ebu'l-Hasenat (ö. 1304/1886)'ın "el-Asaru'l-Merfua Fi'l-Ahbarl'l-Mevzua"sı.

Birçok bablarda ise "La yesihhu fi haze'1-babi şey'un" formülü altındaki hükümleri bizzat müellifin verdiğini görmekteyiz. Şunu hemen belirtmek gerekir ki, bu kabil hükümlerinde pek cüretli ve acelecidir.

272. Yine abdest aldıktan sonra okunan şu teşehhüd hadisi de bu şekilde sahihtir. Abdest alan kişinin abdest aldıktan sonraki sözü şu şekildedir:

1. Rıza, sevgi, önem vermenin, övünmenin ve yapan kimseyi Mele-i A'la'da övgüye mazhar kılan kabul.

82. Nitekim en yalancı grupların iddiası şu: Peygamber , Veda haccından dönerken, bütün sahabilerin huzurunda Hz. Ali'nin elinden tutup bütün sahabilerin onu tanıyacağı şekilde onların arasında durdurup daha sonra da şöyle buyurmuş:

Salat ve Selam, seyyidimiz ve efendimiz olan Muhammed 'in, aile fertlerinin ve sahabilerinin üzerine olsun.

Uydurma Hadisin, Sahih Sünnetin Ortaya Koyduğu Hükme Açıkça Muhalefet Edip Çelişkili Olması Meselesi

?Kim çarşıya girip: derse" hadisini anlattı ve hadisin içerisinde "Allah, cennette, kimseye bir ev inşa eder" ifadesi yer almaktadır.

Kitabın sonuna ilave ettiği hatimede Kavukci, uydurma ile ilgili bazı pratik bilgilere de yer vermiştir.

"Kim yatsı namazını cemaatle kılarsa, gecenin yarısını namaz kılmakla geçirmiş gibi alır. Kim de yatsı ve sabah namazını cemaatle kılarsa bütün geceyi namaz kılmakla geçirmiş gibi alır.?

Kısacası: Bu kimseler, yalan olduğu açıkça belli olan hadisleri kabul ediyorlar ve itikatlarını yaymak için sahih hadislerin yerlerini değiştiriyorlar.

İmam Ahmed der ki:

Leyse bi şey'in: "La yusavi şey'en" ile aynı manaya gelen cerh lafızlarındandır. Cerhin dördüncü derecesine delalet eden bu iki lafız, "bir para etmez, bir şeye değmez" manasına gelir.

Görüldüğü üzere sevaplar, on misliyle karşılık bulur.

Bu hadis, Muhammed b. Halid el-Cenedi'dinin tek başına kaldığı hadislerdendir.

el-Umeri, Hz. Osman'ın bu döneminde hadis uydurulduğuna dair rivayetler olduğunu belirtmiştir.

"Bu Muhammed b. Halid el-Cenedi, meçhul bir kimsedir. Hadisin senedinde Muhammed b. Halid el-Cenedi ile ilgili ihtilaf edilmiştir. Bu hadisi, Muhammed b. Halid el-Cenedi'den, o da Eban İbn Ebi Ayyaş'dan, o da Hasan? dan -mürsel olarak- Peygamber 'den rivayet edilmiştir.

İ'tibar: "Ferd" zannedilen bir hadisin başka bir geliş yolu yada geliş yollarından rivayet edilip edilmediğinin, bir diğer ifadeyle ' ravisinin gerçekten tek olup olmadığının araştırılmasına denir.

b. Her iki risalede müşterek 34 hadis bulunmaktadır.

Daha sonraları bütün hadisler, muhtelif metodlarla yazılmış olan hadis kitaplarına geçmiş oldu; bu eserlerin ihtiva etmediği hadis kalmadı.

Hakim (ö. 405/1014)'de der ki:

Bu görüşte olan kimseler, görüşlerine daha önce geçen Muhammed b. Halid el-Cenedi yolundan gelen hadisi delil getirmişlerdir.

"Babam 'e ve Ebu Zür'a'ya; Yahya b. Süleym et-Taifi'nin, İmran b. Müslim'den, Onun da Abdullah b. Dinar'dan, onun da Peygamber 'den.

Az amele çok sevap va'd eden veya küçük bir günah işleyeni şiddetli cezalarla korkutan sözde hadisler de mana itibariyle bozuk ve ölçüsüz olarak kabul edilmiştir.

Bu durum karşısında sahih sünneti mikyas alarak ona, araları telif edilmeyecek derecede muhalif olan hadislerin uydurma olduğunu kabul etmek daha mutedil bir görüş olsa gerektir.

Fakat Vakidi, kendisiyle delil getirilmeyen bir kimsedir.

Nitekim onu, uydurma olduğu kesinlikle bilinmeyen, aksine zayıf olarak kabul edilmesi icap eden hadisleri kitabına almakla -bildiğime göre ilk olarak- suçlayan İbn Salah'dır. Onun bu görüşüne iştirak edenler arasında İbn Cemaa (ö. 733/1332), İbn Kesir (ö. 774/1372), İbn Mulakkin (ö. 804/1401) ve Bulkini (ö. 805/ 1402) gibi hadisçiler bulunmaktadır. Bunun sebebini, İbnü'l-Cevzi'nin, seneddeki ravilerden zayıf veya yalanla itham edilen birinin durumuna aldanıp ayrıca o hadisin başka bir yoldan gelip gelmediğini araştırmasıyla izah edenler olmuştur.

"Kim Ramazan da oruç tutar ve Şevval dan da altı gün Ramazan orucuna eklerse, o kimse, yıl ömür boyu oruç tutmuş gibi olur.?

"Bu hadis, bir çok yoldan rivayet edilmiş olup batıldır."

Bu yalana, diğer yalana Hüseyin b. Davud el-Belhi'de tabi olup Şekik yolundan nakletmiştir.

a. Hz. Osman'ın Hilafetinin İkinci Döneminde Başladığı Görüşü:

219. Ben ve sahabilerim, kırk yılına kadar iman ve amel topluluğuyuz. Seksen yılına kadar iyilik ve takva topluğuyuz. Yüz yirmi yılına kadar birbirine yakın olma ve merhamet topluluğuyuz. Yüz altmış yılına kadar ise birbirine sırt dönme ve birbirinden kopma topluluğuyuz. Sonra kaos ve kargaşa ."

4. Nikah.

Allah, bu her iki hadisi uyduran kimseyi rezil etsin. Eğer bu sözleri, doktorların en maharetlilerinden biri olan Yuhannes söylemiş olsaydı, insanlar bu sözlerden etkilenebilirlerdi.

Orijinal nüshaya mukabele yoluyla ulaştı. Bu orijinal nüshanın da, Seyyid Nureddin Ali es-Semhudi'nin el yazması olduğunu zannetmekteyim.

6. Akla, His Ve Müşahedeye Muhalif Olması.

" hadisler, münkerdir."

Müslümanları iyiye, doğruya, güzele yöneltmek; kötülüklerden uzaklaştırmak, böylece güya İslam'a hizmet etmiş olmak için binlerce hadis uydurulmuştur. Amellerin faziletlerine, Kur'an okumaya, nafile ibadete teşvik maksadıyla uydurulan sözler bu konuda tipik örnekler verir. Bir tanesini görmek yeterli bilgi verecektir.

Ayrıca Suyuti, İbnü'l-Cevzi'nin "Mevzuat'ında bulunmayan uydurma haberleri "Zeylu'l-Leali'l-Masnua" adını verdiği bir kitapta toplamıştır.

Bu hadis, munkatı' olup sahih değildir.

280. At üstünde gelse bile, dilenci için bir hakkı vardır.

Seni Adem oğullarını saptırmaya zorlayan şey nedir?' diye sordum. O da:

Vaizlerin cami ve mesddlerde yaptıkları va'zları daha tesirli bir hale getirmek için baş vurdukları yollardan birisi halkı heyecanlandıracak hadisler uydurmaktır. Böyleleri halka hitaplarında onların dini duygularını ve heyecanlarını kabartarak dine karşı ilgilerini artırmak gayesi güderler. İçlerinde bu yolla meşhur olup şöhret ve servet elde etmek peşinde olanlar da vardır. Bunlara, kıssacı anlamında "kassas" denilir. Çoğulu, kussas gelir. Kıssacı va'izlerden birinin meşhur iki muhaddis, Ahmed b. Hanbel ve Yahya b. Ma'in ile olan macerası bu konuda önemli bir misal teşkil eder, Özellikle halkın dini duygularını istismar ederek dünyalık elde etmek uğruna hadis uyduranların halini çok güzel belirten meşhur olay Kussas başlığı altında nakledilmiştir.

Hz. Peygamber 'e gerçekten ait olan sözler akla, sağduyuya, tecrübe ile elde edilmiş bilgilere tamamen uygundur. Dolayısıyla bunlara aykırı olan sözler ona ait değildir. Mesela, "Nuh'un gemisi Kabe'yi yedi kere tavaf etti; İbrahim makamının arkasında iki rekat namaz kıldı.. Ana babasına iyilik etmek isteyenler şairlere para versin... İnsanoğlunun kalbi kışın yumuşar. Bunun sebebi, Allah'ın Adem'i çamurdan yaratmış olmasıdır; çünkü çamur kışın yumuşak olur" uydurmaları gibi.

"Bu hadis, hasen-sahihtir."

Gerek Arapların diğer milletlerden üstün sayıldığı cağlarda ve gerekse Araplarla öteki unsurlar arasında herhangi bir fark gözetilmediği devirlerde, Araplık davası güden kimselerce uydurulmuş hadisler vardır. Mesela, "Arapların, insanların en hayırlısı olduğu"nu beyan eden ve "Hz. Peygamber'in Arap, Kuran-ı Kerim'in ve cennet dilinin de arapca olması sebebiyle Arapların sevilmesini" emreden hadisler bu kabildendir.

İbnü'l-Cevzi daha önceki devirleri anarak eski ulemanın evvela sahih ve zayıf haberleri birbirinden çok iyi ayırdıklarını, sonra da buna dayanarak hükümler çıkardıklarını belirtmektedir; ne var ki, araştırma imkanlarının biraz daha güçleşmesi karşısında yeni nesillerin, gayretli ve uyanık seleflerinin eserleriyle yetinen birer mukallid olarak kaldıklarını ifade etmektedir. Daha sonraki devirlerin hazin durumuna da temas eden Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi, artık dini asıl kaynaklarından alamayan, doğruyu yanlıştan ayıramayan ve "eğer ilmin kokusunu almış olsa bu kabil uydurmaları söylemeyecek olan" birtakım zavallıların bu devirde çoğaldığı ve onlara itimad eden halkın, dinden olmayan şeyleri dinin birer emri imiş gibi yaptıklarını söylemektedir.

Güneş dördüncü kat semada olup bizim ile güneş arasında büyük bir mesafe olduğuna göre; uzunluğu üçbin zira' olan birisi, nasıl olurda güneşe yetişip bizzat onda balık kızartabilir?

Buhari (ö. 256/870)'de der ki:

Merfu': Hz. Peygamber 'e nispet edilen söz, fiil ve takrirlere denir.

Ceza vermedeki dengesizce tehdid ifadesi de o sözün uydurma olduğuna delalet eder. En meşhur yalancı olarak bilinen Hintli Reten (ö. 632/1205)'iri, yatsı namazını terk eden kimseyi Allah Taala'nın "ben senin Rabb'ın değilim, kendine benden başka bir ilah ara!" diye kovacağını haber veren yalanındaki aşırı tehdid ifadesi böyledir.

"Pirelere sövme hususunda Peygamber'den gelen hiçbir hadis sahih değildir."

Bize İbrahim b. Akil, babasından, o da Vehb b. Münebbih'den, o da Cabir'den tahdis edip dedi ki:

orijinal nüshası hakkında şu ifade geldi:

Bana Hişam b. Urve, babası yoluyla Hz. Aişe'nin şöyle dediğini tahdis etti:

"Receb ilk Cum?asından gafil olmayın! Çünkü o, meleklerin 'Reğaib' diye isimlendirdiği gecedir.

Buna rağmen Yahya b, Main (ö. 233/847), Ali b. el-Medini (ö. 234/848), Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855), Buhari (ö. 256/ 869), Ebu Zür'a er-Razi (ö. 264/877), Ebu Hatim er-Razi (ö. 277/890), Nesci (ö. 303/915) ve Darekutni (ö. 385/995) gibi, bir çok şehirlerde rivayet edilmekte olan hadislerin tamamını veya ekserisini bilen büyük hadis hafızları bulunmaktaydı. O gün için ancak böylesine muazzam bir hadis kültürüne sahip olan kimseler, bu kültürün kazandırdığı meleke sayesinde, hadisler arasında mukayese yapma ve sahihini uydurmasından ayırma imkanına sahiptiler.

317. Bu şu hadistir:

Sahabilerden, tabiundan ve fakihlerden hiç birisi: "Hayberlilere cizye gerekmez" dememiştir. Aksine onlar: "Hayber halkı ile diğerleri, cizye verme hususunda eşittirler" deyip bu yalan yazıya çok güzel cevap vermişler ve bunun yalan olduğunu açıklamışlardır. Nitekim Şeyh Ebu Hamid, Kadı Ebu't-Tib, Kadı Ebu Ya'la ile daha bir çokları bu meseleyi zikretmişlerdir.

4. Ma'kul.

Yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

İşte bu, "Hızır, Hz. Nuh 'dan önce idi" diyen kimsenin görüşünü reddetmektedir.

85. Yüce Allah kızdığı zaman, vahyi Farsça indirir. Hoşnut olduğu zaman ise vahyi Arapça indirir."

"O, zayıf dir."

Mehdi İle İlgili Görüşler

Kul namaz kılmaya kalktığı zaman, melek gelip onun arkasında durur ve yaklaşıp Kur'an-ı dinler. Öyle ki melek ağzını, o kimsenin ağzına değinceye kadar yaklaşıp dinlemeye devam eder. Öyle ki o kimsenin okuduğu ayet, meleğin karnına girer.

Mehdi, ben den olup alnı açık ve burnu yumrudur. Yeryüzü, zulüm ile adaletsizlikle dolu olduğu gibi hak ile adaletle dolduracak ve yedi yıl hüküm sürecektir.

Hadis uyduran şahısları, ya kendilerinde veya icad ettikleri sözlerde bulunan birtakım kusurlar sebebiyle tanıyıp yakalamakla yetinmeyen muhaddisler, hadisler üzerinde de kapsamlı bir araştırmaya girişmişlerdir. Hadis metninin sıhhatini tespit için yaptıklar uzun ve devamlı çalışmalar, diğer mütehassıslar ile yapılan müzakereler, onlara hadis üzerinde derin bir vukuf ve hassas bir meleke kazandırmıştır.

İbn Hacer el-Askalani (ö. 852/1448), "Kitabul-Mevzuat"ı tenkit ederken şöyle demektedir:

"Bu ; benim vasimdir, kardeşimdir ve benden sonraki halifemdir. Dolayısıyla onu dinleyin ve itaat edin."

"Bu nasıl olabilir? Çünkü Peygamber :

12. İmam Ahmed (ö. 241/795)'in "Müsned"inde geçtiğine göre; Temimi şöyle der:

"Bu kimse, uydurma hadis rivayet eden bir yalancıdır."

Uydurma Hadisin Batıl Oluşunun, Yine Kendisiyle Bilinilecek Bazı Karinelerin Hadise Yakın Olması Meselesi

Yumuşak konuşan sevilir" sözü, Hz. Aliye aittir.

Yaratma ise; ilmi, kudreti, iradeyi, diri olmayı hikmeti gerektirir. Bütün bunlar "zatının rızasına" ve "yaratma sıfatına" dahil olmaktadır.

3. Göz bakmaya,

"Dininizi kimlerden aldığınıza dikkat edin, çünkü biz bir şey istedik mi onu hadis şekline koyuverirdik.

2. Toprak yağmura,

Bu kısımda tanıtılan eserler, sadece uydurma hadisleri bir araya toplamayı hedef alan kitapların beli başlılarıdır. Diğer taraftan, telif sebebi daha farklı olmakla beraber, netice itibariyle uydurma hadislerin tanınması için yazılan eserler de vardır.

Peygamber 'in, Bütün Sahabilerinin Huzurunda Açık Bir Şey Yaptığı Halde Sahabilerin, Peygamber 'in Bu Yaptığını Gizlemede Görüş Birliği Ettiklerinin Ve Bunu Nakletmediklerinin İddia Olunması Meselesi

Pek muhtelif maksatlarla hadis imaline girişen yalancılar, zaman zaman gayelerine uygun malzeme bulmakta sıkıntıya düşmüşler, bu sebeple de aşağıda zikredilen kaynaklara müracaat etmişlerdir. Bu kaynaklardan alınan sözlerin bir kısmı İslam prensiplerine uygun olduğu halde bir kısmı tamamen muhaliftir.

"Horasan'dan gelen siyah bayrakları gördüğünüzde, kar üzerinde sürünerek de olsa onlara katılın. Çünkü onların içerisinde, Allah'ın halifesi Mehdi vardır.?

Sekizincisi: Hızır'ın, Kelimullah olan Hz. Musa 'dan aynımış ve onunla arkadaşlığını sürdürmeyip ona şöyle dedi:

301. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

Bunlarla; İslam'ın garibliği, mihneti ve sıkıntısı iyice arttı.

"Kim Cum'a günü niyeti ve isteğiyle boy abdesti alırsa, Allah o kimseye, kıyamet günü her tüyüne karşılık olarak bir nur yaratır. Her su damlası karşılığında ona cennette inci, yakut ile zebercetten yapılma bir derecelere yükseltir ki, her iki derecenin arası yüz yıllık yol mesafesidir."

Bu defaki dışında Cebrail'i tanımıştım.

"Cariyeler edinin. Çünkü onlar, rahimleri bereketli olan kimselerdir."

" bir dirhem, yüz bin dirhemi geçer.

Ben ve sen, kıyametin zaman kopacağını biliyoruz' demeyi elbette daha iyi biliyordu. Fakat bu cahil kimse:

1. İslam Düşmanlığı:

?Ya Humeyra, bilmez misin ki, miraca çıktığımda Allah Taala'nın emriyle Cebrail beni cennete götürdü ve bir benzerini daha görmediğim kokusu hoş ve meyvesi nefis olan bir ağacın yanında durduk. Cebrail'in soyarak bana ikram ettiği o meyveleri yedim. Allah Taala bunlardan bende bir meni yarattı. Dünyaya döndüğümde Hatice ile münasebette bulundum; neticede Fatıma'ya hamile kaldı. İşte ben o ağacın kokusunu özledikçe Fatma'nın boynunu öper ve o kokuyu alırım."

Bütün bu anlaşmazlıklar ve rekabetler sebebiyledir ki, her mezhep -siyasi fırkaların yaptığı gibi- kendi fikirlerini Peygamber sözüyle desteklemek yoluna gitmiştir. Söz gelimi, kader veya cebir ve ihtiyar meselelerinde ihtilafa düşen kelamcılardan bazıları, mezhebini takviye eden hadisler uydurmayı mubah saymışlardır. O hususta Peygamber hiç bir şey söylememiş olsa bile-imamlarının adına varıncaya kadar-kendilerini tebcil eden, muhaliflerine de lanet yağdıran sözlerine nebevi bir mahiyet vermişlerdir.

Bu, hasen-sahih bir hadistir.

Kendi görüşlerini ve faydalandığı kitaplardan naklettiği bilgileri, çoğunlukla "derim ki:"

163. Beytu'l-Makdis 'da kılman namazın, beş yüz namaza üstün olması" şeklinde bir hadis rivayet edilmiştir ki, bu hadis, doğruya daha yakındır.

Bu hadisin senedi, ceyyiddir.

3. Allah'tan, bu mescide, sadece namaz kılmak maksadıyla gelen kimsenin, annesinden doğduğu günkü gibi hatalarından temizlenerek geri dönmesini istedi.

Bunu, "Sünen" ve "Müsned" sahipleri rivayet etmiştir.

Buna göre Resulullah 'e karşı savaşanlar ile zimmet hükümlerini kabul edenler nasıl aynı olabilir?

260. İçerisinde "şu ve şu şehir, cennet şehirlerinden yada cehennem şehirlerinden bir şehirdir" ifadesi yer alan her hadis, yalandır.

233. Muavvizeteyn ve sığınan kimselerin, bu iki surenin bir benzeriyle sığınmamaları" ile ilgili hadis.

Bu hedefe varmak için konuları isnad ve ravileri eleştirmek gibi tedbirlerle yetinmeyen muhaddisler, elde edilen hadis metinlerini de eleştirmek yoluna gitmişlerdir; çünkü hadis uyduranlar uydurdukları hadislere en sağlam isnadları eklemekten çekinmemişlerdir. Bu durumda bir hadisin sahih ve makbul sayılabilmesi için yalnızca isnad yeterli olmamıştır.

İhbari olanı; belli sayıda -ki sayanlar onu sayamaz ve hesapçılar onu hesap edemez- Rabbin tenzihi, ta'zimi ve övgüyü içermektedir.

269. Yine abdest alırken boynu mesh etme ile ilgili hadis de, batıldır.

"Cum'a günü boy abdesti almak, her ihtilam olana . Misvak kullanmak . Bulabildiği kadar koku da sürünürdü.

Muhammed b. Halid el-Cenadi, İlim ve Nakil ehli meslek erbabınca bilinmemektedir. Mehdi ile ilgili haberler tevatür olup Mehdi, Mehdi'nin Ehl-i Beyt'ten olacağı, yedi yıl hüküm süreceği, yeryüzünü adaletle dolduracağı, İsa 'ın çıkıp Deccal?le savaşmasında ona yardım edeceği, bu ümmete imam olacağı ve İsa 'ın onun arkasında namaz kılacağı müstefizdir.

Tavuk Besleme İle İlgili Hadislerin Kritiği

Hz. Peygamber henüz hayatta iken, Medine civarındaki bir kabile halkını, Rasulullah tarafından tayin edilmiş bir memur olduğunu söyleyerek aldatmak isteyen şahsın durumunu ele alan ve hadis uydurma faaliyetinin bu suretle başlamış olduğunu söyleyen İbn Hazm (ö. 456/1063), Ahmed Emin (ö. 1374/ 1954), Sıddiki, Ebu Zchv ve Edlebi gibi müellifler vardır.

?Kıyametin ne zaman kopacağı ile ilgili kendisinden soru sorulan kimse, soruyu sorandan daha bilgili değildir.?

a. Bu kimse, ya son derece cahil ve ahmak,

1. Hadis uyduranların merfu olarak gösterdikleri sözler, hikmetler ve darb-ı meseller. Müellif, bu sözlerin kimlere ait olduğunu göstermiştir.

Resulullah'ın, kendisine bildirilmediği sürece, gayb ile i işleri bilmediğine dair yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

Yine bu tarzda Pazar günü namaz kılma, Pazar gecesi namaz kılma, Pazartesi günü namaz kılma, Pazartesi gecesi namaz kılma, Salı günü ve gecesi namaz kılmanın fazileti ve haftanın diğer günleri ile gecesi namaz kılmanın fazileti ile ilgili birçok hadis uydurmuştur.

278. Kim bir zimmiye eziyet ederse bana eziyet etmiş olur.

284. Cömert kişi; Allah'a, insanlara ve cennete yakındır... Cimri ise..." şeklinde bunun aksini belirten hadis de böyledir.

53. Bu tür saçmalıklar, uydurma hadislerde, gerçekten çoktur. Uydurulmuş şu hadiste olduğu gibi:

Usul-u hadis kitabı yazan birçok müellifin temas etmemesine, rağmen, bazıları mevzu hadis ile zayıf hadis arasında bir de "matruh hadis" adıyla yeni bir çeşit daha kabul etmişlerdir. Böylece hadis diye uydurulmuş sözlerin son derece seviyesiz olup, Peygamber sözüyle hiçbir ilgisi bulunmadığı iyice götserilmek istenmiştir.

"Açıkçası; bu sünnet olmak" kelimesi, satırın sonuna gelip bundan dolayı da nun harfi düşmüştür. Dolayısıyla ravilerden bazısı, bu kelimeyi; "kına" ve bazısı da haya" diye rivayet etmiştir. Aslında bu kelime, sünnet olmak" şeklindedir.

2. Metin Tenkidi:

Kim kuşluk namazını şu kadar ve şu kadar rekat kılarsa, yetmiş peygamber sevabı verilir."

Ayrıca "Kitabu'l-Mevzuat'ın, İbrahim b. Hasan el-Kurani (ö. 1101/1689) tarafından yapılan bir şerhi bulunduğu söylenmektedir.

Bu hadislerden hiçbirisi sahih değildir. Hatta bir tek sahih hadis bile yok. Aşura' gününde, Aşura' orucu tutma dışında, Peygamber 'den hiçbir şey nakledilmemiştir. Olanlar da hep batıldır.

Allah benim ailemden ön dişleri seyrek ve alnı açık birisini elbette gönderecektir. Bu kişi, yeryüzünü adaletle dolduracaktır. Mal, onun zamanında çoğalacaktır.

Aralarında Hz. Peygamber 'in bulunduğu devirlerde daha çok İslam dininin esas ve teferruatını öğrenmekle meşgul olan sahabiler, problem sayılabilecek meselelerle pek fazla karşılaşmıyorlardı. Daha sonra ki devirlerin en mühim problemleri haline gelen meseleler, onları ilgilendirmemişti. Bu tür meseleler hakkında Kur'an ve hadislerde verilmiş olan bilgilerden fazlasını aramamışlardı.

"Bu sözlerin uydurma olduğunda hadis mütehassısları bir yana, acemi hadisçiler bile şüpheye düşmez. Bu sözleri uyduran kimsenin zerre kadar tarih bilgisine sahip olmadığı meydandadır; çünkü Hz. Fatma, Hz, Peygamber 'e Peygamberlik verilmezden önce dünyaya gelmiştir. Burada mi'ractan bahsedilmesi ise ayrı bir rezalettir; çünkü mi'rac, Hz. Hatice'nin ölümünden sonra ve hicretten bir yıl önce olmuştur.

"Resulullah kalkıp abdest aldı. Sonra iki rekat namaz kıldı. Sonra iki rekat namaz kıldı... Her iki rekat arasında misvak kullanırdı.

Hz. Ali'nin Siffih savaşında (36/657) söylediği söz bunlardan birisidir:

4. Yağmur damlalarının engellemek,

Yine ameller, devamlı olmayan üstünlük ortaya koyar. Dolayısıyla da iki amel arasındaki fazilet farkı, onu devamlı yapmak suretiyle üstünlük elde edilir.

1. Hadis Uyduranların İtirafı

224. Aşura' günü sürme çekmek, krem sürmek ve güzel koku sürünmek ile ilgili hadislere gelince, bunlar; yalana kimselerin uydurmalarındandır.

Bunun üzerine Hz. Ömer, Mescid-i Aksa'yı, bugünkü bulunduğu yere yaptı.

İmam A'zam Ebu Hanife İle İmam Şafii Hakkında Hadis Uydurulması

Kur'an-ı Kerimde:

33. "Her ay tutulan üç gün orucun, bir ay tutulan oruca denk olması."

"Cariyeler edinme hususunda Peygamber 'den hiçbir sahih olarak gelmemiştir."

Bu lafız, daha çok, hadis rivayet metotlarının en sağlamı olan ve şeyh ile talib in bir araya gelmesiyle rivayeti ifade eden sema' yoluyla rivayette kullanılan üçüncü lafızdır.

"Hasenul-Basri, Ebu Hureyre'den hadis işitti.

İşte bundan dolayıdır ki, yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

"Ebu Zerr,? Resulullah e:

11. Yine Peygamber bu konu ile ilgili olarak şöyle buyurmaktadır:

İbnü'l-Beylemani, münker hadisleri rivayet ede di.

İşte ümmetin alimleri de ortada! Onlar, Hızır'ın sağ olduğu hususunda hiç icma ettiler mi?

"Mü'minler, Ye'cuc ile Me'cuc' den Mescid-i Aksa'ya sığınacaklardır.?

Bunun örneği şudur:

"Zannederim ki, bu tür hadisleri, zındıklar uydurmuştur."

Hiç kuşkusuz bu ve benzen hadisler, Ehl-i Kitap zındıkların; peygamberler ve ümmetieriyle alay edip onlarla dalga geçmek isteyen kimselerin uydurmalarındandır.

Mescid-i Aksa'yı, kayanın önüne mi, yoksa arkasına mı koyalım" diye çevresindeki ileri gelen insanlarla istişare etti. Ka'b, ona:

70. Şüphesiz ki et yerken kalpte bir sevinç olur."

Uydurma Hadisin; İşitildiğinde Kulağın İğrendiği, İnsan Tabiatının Kabul Etmediği Ve Manası Da Zeki Kimseye Çirkin Geldiği Şeklindeki Hadisin Lafızlarının Yetersiz Ve Tiksindirici Olması Meselesi

3. el-Mevsili, Ömer b. Bedr b. Said b. Muhammed el-Hanefi Ziyauddin Ebu Hafs (ö. 622/1225)'m "el-Muğni Ani'l-Hıfz Vel-Kitab Bi Kavlihim Lem Yasıhha Şeyun Fi Haze'l-Bab'ı Müellif, "Mevzuat" sahasında birkaç eser verdiğini, bunların en mükemmelinin de "el-Muğni" olduğunu söylemektedir. Eserinin mükemmel oluşunu, içinde metin ve senedin bulunmayışı ve hadislerin tekrarlanmayışı ile izah etmektedir; zira Mevsili, kitabını birçok bablara ayırmış ve bu bablarda sahih hadislerin bulunmadığını veya varid olmuş bir hadisin yer almadığını sadece bildirmekle iktifa etmiş, başka tafsilat vermemiştir. Bu tarz tasnifin faydalarını açıklayan müellif, eserde bu usulü takip edişinin sebeplerini üç madde halinde zikretmektedir.

Hadis olduğu iddia edilen sözlerin tarihi gerçeklere uygun düşmeyişi de onların uydurma olduğunu göstermiştir. Böylesi birçok uydurma metinler, tarih bilgisi yardımıyla kolayca tanınmış ve pek ehemmiyetli tenkitlere söz konusu teşkil etmiştir.

Mutabaat: Ravisi rivayette tek başına kaldığından ferd olduğu sanılan bir hadis, başka yol veya yollardan rivayet edilip edilmediğini anlamak üzere çeşitli hadis kitaplarından araştırılır. İtibar adı verilen bu araştırma sonunda o hadisin bir başka ravi tarafından rivayetinde tek kalan ravinin şeyhi veya şeyhinin şeyhiden rivayet edildiği anlaşılırsa, mutabaat meydana gelmiş olur.

Bunlar, İslamiyet'ten çok önceleri bilinmekte olan meşhur haberler, meseller ve İslamiyet'ten sonra meşhur olmuş İslam büyüklerine ait sözler olmak üzere iki kısımda mütalaa edilebilir.

Bu pis yalana kimse; peygamber olmayan birisinin, Nuh 'ın ömrü kadar namaz kılsa bile yine de bir peygamber sevabı verilmeyeceğini sanki bilmiyor mu?!.

8. el-Fırüzabadi, Muhammed b. Ya'kub b. Muhammed b. Ömer eş-Şirazi, Mecduddin Ebu Tahir (ö. 817/1415)'in "Hatimetu Sifris-Saade"si.

Bu hadislerin hepsi, batıldır.

Doğrusu -yine de doğruyu en iyi bilen Allah'tır- Seyyid Nureddin Ali es-Semhudi (ö. 911/1505), Medineli bir tarihçi olup "Vefau'1-vefa" adlı kitabın sahibidir.

Nefsimi elinde bulunduran a yemin ederim ki, Bu şekli hariç, bana geldiği şekilde Cebrail'i tanırdım.

302. Bu uydurmalardan birisi de; pirelere sövmeyi yasaklama ile ilgili hadislerdir.

Bazı alimler, hadis uydurma faaliyetinin başlangıcı olarak h. 40/660'ı göstermişlerdir.

Beyhaki, "Şuabu'l-İman"da bu konu ile ilgili olarak şöyle der:

271. Bu konuda rivayet edilen hadislerden doğruya en yakın olanı; abdest alırken besmele getirme ile ilgili hadislerdir.

173. Bu konuda rivayet edilen lerden en yakın olanı; İbn Mace'nin, "Sünen" adlı eserinde rivayet ettiği şu hadistir:

Müellif, üç sayfalık müsecca' mukaddimesinde, "men kezebe aleyye" Kim benim üzerime yalan söz söylerse? hadisine rağmen zındıklar tarafından uydurulan sözlerin halk arasında yayıldığını ve kendisinin de bu sözlerin bir kısmını topladığını belirttikten sonra, yalanın yalancının ve her duyduğunu tahkik etme den rivayet eden kimselerin din karşısındaki durumunu izah etmektedir.

Bu iki kitapta bulunan mevzu haberleri böylece tespit ettiğini ifade eden müellif, daha sonra, tamamı uydurma haberlerle dolu olan kitapları tanıtmaya geçmekte ve bunlardaki uydurma haberlerin sadece ilk ve sonuncusunu vermekle iktifa etmektedir. Bu doğrultuda zikredilen kitaplar şunlardır:

ikisi de, bana:

Bazı Cahil Kimselerin, Muavıye'nin Fazileti Hakkında Hadis Uydurmaları

?Senden önce hiçbir beşere ebedilik vermedik.?

3. Şu benim mescidini.

"Şüphesiz Biz, onların hangisi daha güzel amel edeceğini imtihan etmek için yeryüzü üzerindekileri onlara süs yaptık.?

"Bugün canlı olanların hiçbiri, -o hayatta iken- üzerine yüz sene gelmeyecektir.?

c. Yazma nüshada bulunmayan 8 hadis bu risalede tenkit edilmektedir.

Mukaddimede bazı hadis ıstılahları, hadis uyduranlar ve içinde uydurma haberler bulunan bazı kitaplar hakkında kısa bilgiler de bulunmaktadır.

156. Kudüs'teki kaya hakkında gelen her hadis, yalan ve uydurmadır. Kayanın üzerindeki ayak izi de; yalan ve uydurma olup yalancıların, oraya gelen ziyaretçilerin sayısını çoğaltmak için kendi elleriyle yaptıkları bir şeydir.

116. Kim kardeşine tatlı bir lokma yedirirse, Allah, kıyamet günü, o kulunu, mevkifin acılarından uzaklaştırır."

345. c. Yine Ebu Nuaym (ö. 430/1038), Abdullah İbn Abbas 'nın şöyle dediğini rivayet etmiştir: Resulullah buyurmaktadır:

110. Peygamber , kendisine, çocuğ azlığını şikayet eden kimseye, yumurta ve soğan yemesini emretti."

243. Allah ruhları seçtiğinde, Ebu Bekr'in ruhunu seçti."

Bize Mucalid'den, o da Şa'bi'den, o da Cabir b. Abdullah 'tan, o da Resulullah 'in şöyle buyurduğunu haber verdi:

145. Bu, en büyük bir cehalet ve en çirkin bir tahriftir. Peygamber , bedevi olduğunu zannettiği kimseye, Allah için:

130. Sünnete gelince, Peygamber şöyle buyurdu:

Ameller; kalplerde bulunan iman, sevgi, ta'zim, yüceltme ve zevklerden uzak bir şekilde sadece bir varlığa ibadet etmeye yönelik bir üstünlük ortaya koyar. Hatta iki amelin görüntüsü aynı olabilir. Fakat aralarında fazilet konusunda, ancak Allah'ın sayabileceği kadar fark olur.

Bu konuda hadis uyduran cahil kimselerden birisi de şöyle der:

Kudüs'teki Kayanın, Allah'ın En Aşağıdaki Arşı Olduğu İle İlgili Uydurma Hadisin Kritiği

117. Kim büyük abdest yada küçük abdest lağımından bir lokmayı alıp onu yıkar, sonra da onu yerse, günahları bağışlanır."

Yalnız "Hızır, Resulullah 'e gelmedi, ona bey'at etmedi" denilmesi ya da bu cahil kimsenin, :

Bunun üzerine namazı kıldı. ilk baştaki dışında ellerini kaldırmadı. "

15. eş-Şevkani Muhammed b. Ali b. Muhammed b. Abdullah (ö. 1250/1832)'ın "el-Fevaidul-Mecmua Fil-Ahadisi'l-Mevzua"sı.

"O, zayıf bir' dir. Ölümünden on sene önce akli dengesi bozuldu. Bundan önce sika birisiydi. Yanlış ile doğruyu birbirine kanştırdığı için getirdiği rivayetleri alıp onları kabul ederdi."

285. Cariyeler edinme ile ilgili hadisler bu (uydurmalardandır. Örnek:

Hadis imalcilerinin bu marifetlerini itiraflarına dair misaller, "İslam dinine hizmet etme arzusu" ve "hadis uyduranlar nasıl bilinir?" adlı bahislerde zikredildiği için burada tekrar edilmeyecektir.

Haftanın Günleri İle Gecelerinde Namaz Kılma İle İlgili Uydurma Hadislerin Kritiği

Buraya kadar sayılan maddeler, bilhassa kıssacıların ve aşırı olmayan uydurmacıların çalışmalarına malzeme olmuştur. Uydurmacılığı belli bir gurubun davasına hizmet etmek gayesiyle yapanlara gelince, bunların muhtaç olduğu malzeme ve hadis imaline elverişli ham maddenin, elbette daha farklı olması lazımdı. Bunun için de onların, hazır bazı sözleri değil, belli bir davayı empoze eden, üzerinde iyice düşünülmüş propaganda cümlelerine ihtiyaçları vardı.

151. Yine Resulullah'ın bilmediği gayb işlerden birisi de; "hurma aşılama meselesi"dir.

Hadis çeşitleri arasında, mevzu hadisin, müstakil bir yeri olup olmadığı da söz konusu edilmiştir. İbnu's-Salah (ö. 643/ 1245), onun, "zayıf hadislerin en fenası" olduğunu söylemiş, daha sonraki hadisçiler de bunu aşağı yukarı benimsemişlerdir. Yalnız San'ani (ö. 1182/1768), Hz. Peygamber 'in hadisleriyle hiçbir ilgisi bulunmayan uydurma hadis hakkında böyle bir ifade kullanılmasını yadırgamış ve onu zayıf hadislerin en fenası sayabilmek için en azından ikisi arasında bir münasebet bulmak gerekeceğini söylemiştir.

62. Ceviz, deva ve peynir ise derttir. Karna inince, şifa olur."

"Kim şu isimlerle: 'Allahım! Sen dirisin, ölmezsin. Galipsin, yenilmezsin. görensin, şüphe götürmezsin. işitensin, şüphe götürmezsin. Doğru sözlüsün, yalan söylemezsin. Her şey sana muhtaç, tatmazsın. bilensin, öğretilmez... diyerek dua ederse, beni hakla gönderen Allah'a yemin ederim ki, eğer bu dualarla demirin yüzeyi üzerine dua edilse demir erir, akan suyun üzerine okunsa su dururdu. Kim yatarken bu dualarla dua ederse, bu duanın her harfinden kendisine teşbih edip istiğfar eden yedi yüz bin melek gönderilir.?

"Doğululardan olan bazı insanlar, çıkıp Mehdi'nin imkan hazırlarlar.?

Bunun merfu' bir hadis değil de Ka'bu'l-Ahbar'ın sözü olduğu meselesi, onların dedikleri gibidir.

344. b. Yine Ebu Nuaym (ö. 430/1038), Ebu Ümame 'ın şöyle dediğini rivayet etmiştir:

Hadislerin çoğu, bunu göstermektedir.

"Kim Pazartesi gecesi altı rekat namaz kılıp her rekatında bir kere 'Fatihatu'l-Kitab' ile yirmi kere 'Kul huvallahu Ehadd'ı okur ve bundan sonra da on kere Allah'a istiğfarda bulunursa, Allah o kimseye; kıyamet günü bin siddik, bin abid, bin zahid sevabı verir.?

"Bu hadis, hasen-sahihtir. Bu konuda Ali, Ebu Said, Ümmü Seleme ile Ebu Hureyre'den rivayetler gelmiştir."

199. Yarış yapmak suretiyle mal elde etmek, ancak devede ya da atta ya da davarda ya da kuşta olur."

"Leyse bi şey'in."

Bu itibarla hakkında "Leyse bi şey'in" yada aynı manada gelen aynı derecede bulunan "La yusavi şey'en" denilerek cerh hükmü verilen ravinin hadisleri terk edilir. Hiçbir şekilde itibar edilmez.

Muhammed İbn İshak'ın Zühri'den rivayette bulunması, Müslim'in hadis rivayetindeki şartları içerisinde yoktur.

?Misvak hususunda sizin üzerinize çok şey yükledim.?

"Münkerü'l-hadistir." Buhari onu zayıf saymıştır.

44. 6. Bu hadislerden birisi de şudur:

Bu maksatla hadis uyduranlar, gariptir ki, Müslümanlara hizmet ettikleri inanç içindeydiler. Böyleleri yaptıkları işi mazur göstermek için de. Hz. Peygamber aleyhine, ona isnad ederek yalan uydurduklarını değil, lehine yalan söylediklerini iddia ediyorlardı.

Seyyiu'1-hıfz: Bu cerh hükmü verilmiş ravi, adalet vasfını kaybetmiş sayılır. Hadisleri atılmaz. İ'tibar için yazılır.

İbn Teymiyye, tenkitleri sırasında, görüşlerini gayet açık ve sert bir ifadeyle belirtmektedir. Bu tutumu sebebiyle, daha sonraki alimler tarafından müfrit bir tenkidçi olarak vasıflandırılmıştır. Nitekim Abdulhay el-Leknevi, "İbnü'l-Cevzi'nin ve diğer münekkitlerin tesiriyle onun, bir kısmı hasen ve çoğu zayıf olan hadisleri mevzu saydığını, hatta uydurma olduğu hususunda ihtilaf edilen ve za'fında ittifak hasıl olan birçok hadisleri de, uydurma olduğunda ittifak edilmiştir" diye tanıttığını söylemektedir.

a. İlmi, talihlerine daha süratle götürmek,

Hadisin, çirkin ve alaya alınılacak sözler içermesi.

"Bu kişinin naklettiği hadisin senedi tartışma götürür.

4. Müslümanların gruplara bölünmesi.

Bazı harikuladelikler yapacak olan asıl büyük Deccal'den önce yalancı Deccaller olduğu gibi, asıl büyük Mehdi'den önce de Raşid Mehdiler olacaktır.

Hayır!' diye cevap verdi. Bunun üzerine Peygamber :

"Eşhedü en la ilahe illallahu vahdehu la şerike leh. Ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu. Allahümmec'alni mine't-tevvabin ve'c-alni mine'l-mütetahhirin "

111. Cebrail, bana, cennetten bir keşkek getirdi. Ben de onu yedim. Bunun üzerine bana cinsel ilişki konusunda kırk erkek gücü verildi."

Kulak çınlaması hususunda gelen her hadis, yalandır.

Bu mevzuda dikkate alınması gereken bazı bilgiler vereceğini ifade eden müellif, eserin varakları arasında, hadislerin sıhhat itibariyle derecelerinden, hadis uyduranların muhtelif hallerinden, yalan söylemenin fenalığından bahsetmekte ve özellikle de mukaddimenin yarısını işgal eden varakları arasında "men kezebe aleyye" hadisinin ravisi olan 61 sahabenin bu hadis hakkındaki, rivayetlerini birer birer zikretmektedir.

Bize Yezid İbn Harun tahdis etti. O da dedi ki:

Bu husustaki açıklamasıyla meseleyi açıklığa kavuşturan Safevi (ö,18/1512)'de diyor ki:

Bize Harmele b. Yahya el-Mısri ile İbrahim b. Said el-Cevheri tahdis ettiler. İkisi de dedi ki:

Şahid: Bir hadise lafız veya mana yönünden yada sadece mana itibariyle benzeyen lafızlarla bir diğer sahabiden rivayet edilen ve bu rivayetle ötekine muvafakat eden hadistir

166. Gün ve gecelere ait namazlarla ilgili bütün hadisler, uydurmadır. Bu konunun bir kısmı daha önce geçmişti.

O topluluk, üç yüz on üç kişi idi. İsimleri, babaları ile kabilelerinin isimleri bilinmekte idi. O zaman Hızır nerede idi?!

Bunlardan bazıları şunlardır:

"Bu kişinin naklettiği hadiste bir sakınca yoktur."

İkinci Kural:

1- el-Makbisi, Muhammed b. Tahir b. Ali b. Ahmed eş-Şeybani, Ebul-Fadl (ö. 507/1113)'ın "Tezkiratul-Mevzuat"ı Makdisi, eserine şu kısa mukaddime ile başlamaktadır:

Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi, "el-Mevzuat"ta bu hadisi zikretmiştir.

Bu nasıl olabilir? Çünkü Peygamber şöyle buyurmuştur:

"Bu konuda Peygamber'den hiçbir şey tespit edilmemiştir."

75. Kim baklayı/fasulyeyi kabuğuyla birlikte yerse, Allah, o kişiden, yediği miktarda dert çıkarır.

Bu hadis, batıldır. Çünkü konuyla ilgili sahih hadisler, bunun aksini ifade etmektedir.

"Rafiziler, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt hakkın da üçyüz bin kadar hadis uydurmuşlardır."

13. Fetteni, Muhammed b. Tahir b. Ali es-Sıddiki, Cemaluddin (ö.986/1578)'in "Tezkiratu'l-Mevzuat Fi'l-Ahadisi'l-Merfuat'ı insanların uydurma haberler hakkında birbirinden çok farklı görüşlere sahip olduklarını söyleyen müellif, her hangi bir kusurunu duyduğu hadis için "uydurmadır" diyecek kadar müfrit olanlar bulunmakla beraber, bu tür bir hükmü terbiyesizlik diye vasıflandıran cahillerin de mevcut olduğunu ifade etmektedir.

"Sidr ağacını kesmeyi yasaklama hususunda gelen hadislerden hiçbirisi sahih değildir.

"Mehdi benim ailemden, Fatıma'nın çocuklarındandır.?

240. Allah'ın, kalbime boşalttığı her şeyi, Ebu Bekr'in kalbine boşalttım."

San'a'lı bir yahudi olan Abdullah b. Sebe'nin bu dönemde hadis uydurduğunu gösteren en güzel delil; Hz. Ali'nin, Rasulullah tarafından vasi ilan edildiğini iddia etmesidir. Taberi'nin (ö. 310/922) verdiği bilgiye göre; bu zat, Hz. Osman zamanında zahiren Müslüman olmuş, daha sonra İslam beldelerinde dolaşarak inananları ifsad etmeye gayret etmiştir. İlk önce Hicaz, Basra, Küfe, Şam bölgelerinde dolaşmış, Şam'daki fesadlarında başarılı olamayıp buradan kovulunca Mısır'a yerleşmiştir. Burada, Hz. Peygamberin dünyaya dönmeye Hz. İsa'dan daha layık olduğunu yaymışır. İnsanlar ona inanmışlar ve yaydığı görüşleri sağda solda konuşmaya başlamışlardır. Bunun ardından, Hz. Ali'nin Rasulullah tarafından vasi tayin edildiğini yaymıştır.

275. Yine hayzın en azının üç gün ve en çoğunun ise on gün olduğu ile ilgili hadis de böyle uydurmadır.

232. Kul huvallahu Ehad ve onun, Kur'an'ın üçte birinde denk olduğu" ile ilgili hadis.

261. Abbas neslinden gelen halifelerin sayısı ile ilgili hadis, yalandır.

Ebu Süleyman el-Kassab el-Basri'dir.

40. 2. Birisi de; İbn Mende'nin, Ahmed b. Abdullah el-Cüveybari el-Kezzab yoluyla Şakik'ten, onun da İbrahim b. Edhem'den, onunda Yezid b. Ebi Ziyad'dan, onun da Üveys el-Karani?den, onun da Hz. Ömer ile Hz. Ali yoluyla Peygamber 'den rivayet ettiği şu hadistir:

1. İsnad ve Sened Tenkidi:

Birincisi: Kemal sıfatların, yüce Allaha ait olduğunu ispat etmek ve O'nu övmek.

Bize Minkar İbnü'l-Hakem tahdis etti. O da dedi ki:

"Bu hadis, hata dır. İmran b. Müslim'den, onun da -Zübeyr ailesinin mu'temedi- Amr b. Dinar'dan, o da Salim'den, o da babası yolundan olan kast etmiştir. Fakat Yahya b. Süleym et-Taifi yanılıp Amr yerine Abdullah İbn Dinar'ı yerleştirmiş ve Salim'i seneden düşürmüştür.

Bu hadis, hasendir. bu hadisin benzerine sahih denilmesi caizdir.

Hz. Aişe diyor ki:

18. Peygamber 'in misvak kullanma ile ilgili tavrı şu şekildeydi:

"Uydurma hadisler hakkında bir eser yazmış olan Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi, -"Ulumu'l-Hadis"inde İbnu's-Salah'ın ve diğer hadis imamlarının da işaret ettiği üzere- eserine, uydurma derecesine inmeyen pek çok zayıf hadisi, hatta hasen ve sahih olanları dahi almıştır, isteyenlerin kolayca faydalanmasını te'min maksadıyla bu kitaptaki hadisleri ayıklayarak tenkit ve ihtisar etmeyi uzun zaman düşündüm."

İbn Arrak (ö. 963/1555), hem İbnül-Cevzi'nin "Kitabul-Mevzuat'ını ve hem de Suyuti'nin "el-Leali'1-Masnua "sını ihtisar etmek gayesiyle "Tenzihu'ş-Şeriati'l-Merfu' ani'l-Ahbari'Şeniati'I-Mevzu" adlı bir eser yazmıştır.

Yine Peygamber 'in, sözü; iki büyük hususu içermektedir. Birincisi: maksadın, teşbih olmasıdır. Bu takdirde "zatının rızasınca" ifadesi, Azamet ile Celal, aynı şeydir. Zatının rızasınca ifadesi için. Nitekim bu ifade, ilk önce, yaratıkları sayısına eşit gelen bir teşbihi haber vermektedir. Şüphesiz ki Rabbin zatının rızasının, azamet ile vasfında sonu yoktur. Teşbih ise, yüce Allah'a ta'zimi ve tenzihi içine alan bir övgüdür.

Bu bölümde belli başlı bazı uydurma hadis kitapları tanıtılacaktır:

Yukarıda geçen Me'mun b. Ahmed'in, Şafii'lerin, Horasan'da yayıldıklarının söylenmesi üzerine hemen İmam Şafii'yi yeren buna karşılık İmam-ı A'zam'ı öven hadis rivayet edişi buna da misaldir. Me'mun'un mutaassıp bir Hanefi oluşu rivayetinin uydurma oluşuna ayrı bir karine olmuştur,

illa benimde böyle sayfalar dolu kopyalama mı yapmam lazımdı bunları anlatmak için ha

Mevsili'nin gayet kısa hükümlerle değerlendirdiği küçücük babların arasında, görüşlerinden faydalandığı münekkidleri de bulmaktayız:

Bu hadislerin hepsi, Resulullah üzerine batıl dir.

Yüce Allah, onu 950 yıl yaşattığını belirtip onu bir mucize/belge saymıştır. Buna göre dünyanın sonuna kadar yaşattığı kimsenin hali nasıl olur?!

286. Bu uydurmalardan birisi de; bekarlığı öven hadislerdir.

"Hızır dedi ki",

"Kim Şa'ban ın yarısındaki gecede bin kere 'Kul huvallahu Ehad' ! yüz rekat içerisinde okursa, -hadis uzunca bir şekilde olup içerisinde şu ifade yer almaktadır. Allah, ona, yüz melek gönderir. Bu melekler, o kimseyi, müjdelerler.

22. Abdullah İbn Abbas, teyzesi Meymune'nin yanında gecelediğinde gördüğü olayı şöyle anlatmaktadır:

139. Peygamber 'e gidip gelen dişi bir cin vardı. Bir ara gidip gelmeye ara vermişti. Bunun üzerine Peygamber :

Hakim (ö. 405/1014)'de "Sahih"de bu hadisi nakledip sonra da der ki:

Leknevi (ö. 1304/1886)?nin bu sözlerine mukabil İbnu Hacer'in, "hıfzının çok geniş olması sebebiyle ezberindekilere güvendiği için" yanıldığını ve "birçok ceyyid hadisi reddettiğini" beyan etmesi, daha makul bir tenkiddir.

İşte bu durumlardan faydalanmasını bilen hal-i hazır idarenin rakibi Abbasiler, Arap olmayan unsurların yardımıyla iktidar mevkiini elde ettiler. Çeşitli unsurlara dayanan yeni devletin, kendine, canları bahasma iktidar imkanlarını temin edenlere karşı milliyetçilik konusunda son derece müsamahakar davranması icap edecekti. Abbasi?lerin bu tutumu, "Emeviler devrindeki Araplık asabiyetini ve Arapların siyasi tahakkümünü izale etmişti. Bu serbest hava içinde başka unsurlara mensup adamlar, Araplara karşı kendi kavmi an'anelerini, tarihi şereflerini, dillerini açıkça müdafaaya kalktılar ve münakaşalar her iki tarafın birbirini tahkir ve tezyif etmelerini de intaç etti... Her iki taraf da davalarını isbat için bir çok hadisler uydurdular."

Bir sözün uydurma olduğunu öğrenmenin en tabii yolu, onu uyduran kimsenin itiraf etmesidir. Hadis üzerinde derin bir araştırma yapmaya lüzum kalmadan, bu suretle onun mahiyeti anlaşılmış olur.

Bu hadisi bize Muhammed b. Ammar tahdis etti. O da dedi ki:

Yedinci Kural: Hadisde geçen sözlerin Resulullah 'in sözleri bir yana peygamberlerin sözüne benzememesi.

Dünya den bir gün kalsa bile, Allah, bu günü, çocuklarımdan adı adıma bir adamı gönderinceye kadar elbette uzatır."

"Size, benim Sünnetim ile benden sonra gelen Raşid Mehdi olan halifelerimin sünnetine sarılın.?

291. Bu uydurmalardan birisi de; çarşılarda/sokaklarda yemek yemeyi yasaklama ile ilgili hadislerdir.

99. Güzel yüze bakmak, ibadettir."

215. Sene, yüz otuz olduğunda, garibler :

Sen bu soruyu sormaktan vazgeç' diye cevap verdi. ona:

Hadis uydurma işinin ne zaman başladığı meselesi, hadis ilmiyle meşgul olan bazı alimler arasında ihtilaf konusu olmuştur. Bu husustaki görüşler şunlardır:

3. Hz. Osman ile Hz. Ali'nin şehid edilmesi.

115. Lohusa hallerinde iken kadınlarınıza hurma yedirin.

Yine Kur'an-ı Kerim'in ifadesine göre; ?Allah Teala, sadece kendine eş, ortak koşulmasını affetmez; ama dilediği kimselerin, şirkin dışındaki günahlarını bağışlar.?

Kitabın asıl yapısı üç bölümden meydana gelmektedir:

1. Ashabın tenkit edilmeye başlanması.

Kelam mezheplerinde olduğu gibi fıkıh mezheplerinde de muhtelif tesirlerle hizipleşmeler olagelmiştir. Bu mezheplerin imamları dine ve sünnete ne kadar bağlı ve hizipleşme fikrinden ne derece uzak olurlarsa olsunlar, müntesipleri arasında tarafgirlik unsuruyla uydurmacılık cereyanına kapılanlar çıkmıştır. Bu cereyan, mezheplerin teşekkül ettiği çağlarda ve bilhassa imam Ebu Hanife (ö. 150/767) zamanında korkunç derecede yaygın bir hal almıştı.

Allah için, ne garip bir şey! Hızır'ın bir alameti var da gören kimse onu bu hikayeler sayesinde mi tanıyor? Bu kimselerin çoğu, gördükleri şahsın:

İbn Main ile bir çok hadis alimi kimse bu kişi hakkında der ki:

İlmin bizzat kendisi faziletli sayıldığında, ilim sahibi kimsenin kastı ile ihlası faziletli sayıldığında ve devamlı bir şekilde onu yapmamak; bir tek amelin bile yetmiş amelden, hatta kendi cinsinden yedi yüz amelden daha üstün olması imkansız değildir.

190. Allah, hadımlarda hayr olacağını bilseydi, elbette onların soylarından Allah'a ibadet edecek bir zürriyet çıkarırdı."

Fıuzabadi'nin hangi bablarda hadis varid olmadığını söylerken, fikirlerinden faydalandığını ima ettiği "hadis mütehassıslarının" kimler olduğunu tespit etmek de mümkün değildir.

Siz aklınızı yitirmişsiniz. Çünkü siz, Anka ile Gulyabani üçüncüsünü eklediniz. "

"Bu yazı, birçok yönden yalandır" demiş ve bunları zikretmiştir. Bunun üzerine Yahudiler, zilletti ve aşağılanmış bir vaziyette onun yanından kalkıp gitmişler.

5. Kurana Ve Sahih Sünnete Muhalif Olması.

Maktu': Sahabeden sonraki tabiilerin sözleri ve fiillerine denir.

Patlıcan; sıtma, karabalgam ve diğer bir çok hastalığa karşı yendiğinde, ancak hastalığın şiddetini artırır.

Bana: "Senedine bakmaksızın bir kuralla uydurma hadisi tanımak mümkün müdür?" diye soruldu.

59. Ve hadis :

"Ehl-i Beytimden birisi ortaya çıkıp sünnetimle amel edecek. Allah, ona, gökten bir bereket indirecek. Yeryüzü ona berektlerini çıkaracak. zulümle dolu olan yeryüzünü adaletle dolduracaktır. Bu ümmete yedi yıl hüküm sürecek ve Beytü'1-Makdis'e/Mescid-i Aksa'ya inecektir.?

Mercimek yemeye devam edin! Çünkü mercimek; kalbi incelten ve gözyaşını çoğaltan bereketli bir yiyecektir. Mercimek konusunda yetmiş peygamber takdiste bulundu. "

Bize Kays İbnü'r-Rebi, o da Ebu Husayn'dan, o da Ebu Salih'den, o da Ebu Hureyre'den tahdis edip dedi ki: Resulullah şöyle buyurmaktadır:

147. Yine konu ile ilgili başka bir lafızda şu ifade yer almaktadır:

"Hanginizin amelinin daha güzel olacağı hususunda sizi imtihan etmek için, Arşı su üzerinde iken, gökleri ve yeri altı günde yaratan O'dur.?

Görüldüğü üzere Peygamber , misvak kullanmayı, fıtrattan saymıştır.

"Allah, Adem'i; gökteki uzunluğu aitmiş zira' olarak yarattı. İnsanlar, Adem'den bu ana kadar kısalarak geldi.?

Uydurma Hadisin Bizzat Kendisinin Batıl Olması Meselesi

Beşir Zatir, eserin telif sebebini açıklarken, zamanımızdaki insanların uydurma haberlere pek rağbet ederek, bat), münker ve hurafe sözleri benimsediklerini; kıssacıların vaazlarında israiliyyatı yaydıklarını; hatiplerin halkı, günah işlemeye sevk edip doğru yoldan alıkoyacak yaları haberlerle iğfal ettiklerini müşahede ettiğini söylüyor.

242. Ben ve Ebu Bekr, yarış atı gibiyiz."

"O, hevadan konuşmaz. O ancak kendisine gelen vahiydir.?

Bu hadis, putperest müşriklerin uydurmasındandır.

?Başında ben, sonunda Meryem oğlu İsa ve ortasında ise Mehdi olan bir ümmet helak olmaz.?

Bu Mehdi, bir çok Mehdilerden biri olabilir. Ömer İbn Abdulaziz bir Mehdi idi. Hatta Ömer İbn Abdulaziz, Mehdi adı verilmeye Halife Mehdi'den daha fazla layıktır.

Şa'ban Ayının Ortasındaki Berat Gecesinde Namaz Kılma İle İlgili Uydurma Hadislerin Kritiği

Bu konuda sahih hiçbir şey yoktur.

İşte bu fazilet; yüce Allah'ın, tevbe eden kimsenin tevbesinden büyük bir ferahlık duyması gibi bu amele razı olup onu kabul etmesi, sevmesi ve ferahlık duymasıyla gerçekleşir. Şüphesiz ki bu tertemiz tevbe, Allah katında pek çok nafile amellerden daha faziletli ve daha sevimlidir. Velev ki bu nafile ameller, tevbeye nazaran çok olsa bile netice yine de değişmez.

Şimdi Allah için bir bak! Fazilet, Allah sevgisi, O'nun kabulü ve rızası hususunda iki sadaka arasında çok fark var. Yüce Allah; bunu da, onu da kabul etmektedir. Fakat rızanın, sevginin, önem vermenin ve övünmenin kabulü bir şey, sevab ve karşılığın kabulü ise bir şeydir.

Hz. Peygamber 'in, Hayber halkını cizye vermekten muaf tuttuğuna dair hadis diye ileri sürülen bir uydurmayı tenkit ederken Zerkeşi (ö. 794/1391), "Peygamber 'in sözlerinin fesahatini ve sağlamlığını bilen kimse bunun uydurma olduğunu anlar" demektedir.

336. ı. Yahya b. Abdu'l-Humeyd el-Himmani (ö. 228/842) "Müsned"de der ki:

178. Dört şey, dört şeye doymaz:

Peygamber kıyametin ne zaman kopacağını biliyor" şeklinde açıkça yalana başvuruyorlar. Onlara şöyle cevap verilir:

Fakirlere İlgi Gösterme, Bir Kadına Aşık Olup İffetini Gizleyerek Ölen Kimsenin Şehit Olması, Tırnaklarını Tersten Kesen Kimsenin Göz Ağrısı Çekmemesi Ve Bismillah, Et-Tehiyyatu Lillahi..." Teşehhud Hadisi İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

Üçüncüsü: Cizye ile ilgili ayet, henüz inmemişti. Sahabiler ve Araplar cizyenin ne olduğunu bilmiyorlardı. Cizye ayeti, ancak Tebuk seferinden sonra inmiştir.

Buhari, Ebu Hatim er-Razi ile Nesaf de der ki:

306. Bu şu hadistir:

Bize Ezher b. Sinan haber verdi. O da dedi ki:

"Süleyman, Beyt i yaptığında Rabbinden üç şey istedi:

?Eğer bir günah işledinse, Allah'tan bağışlanma dile' buyurdu.?

179. Toplumun efendisi iken zelil olana, zengini iken fakir düşene ve çocukların alaya aldığı alime merhamet ediniz.

Sekizinci Kural: Hadiste; şu ve şu tarihte şeklinde bir 'tarih' verilmiş olması. Örnek:

Bu olay, büyük bir oranda meşhur olmamıştır. Bunu ancak Esma' bint. Umeys bilmektedir.

3. Safa ve Merve'de,

Munkatı': Genellikle ne şekilde olursa olsun, senedinde ittisal bulunmayan hadislere denir. Senede ittisalin olmayışı, ya ravinin düşmesiyle veya müphem şekilde ifade edilmesiyle meydana gelir.

Bize Huşeym tahdis etti.

197. Bir adam, Resulullah 'e, yalnızlıktan şikayet etti. Bunun üzerine Resulullah , o adama:

Demek oluyor ki hadisçiler, sünnetin koruyucusu olarak yalancıların karşısına çıkmışlar, onları yollarından çevirmek ve zararsız hale getirmek için maddi mukavemet usullerine baş vurmuşlar; bazen de bir takım tehdit vasıtaları denemişlerdir. Şurası muhakkak ki, Sünnetin müdafaası uğruna yapılan mücadelede büyük bir başarı elde edilmiştir.

Onuncusu: Eğer Peygamber 'in, Hayber halkından cizyeyi kaldırması ile ilgili bilgi doğru olsaydı, Resulullah 'in sahabilerinin, tabiunun ile fakihlerin hepsinin bunun aksi görüşünde birleşirlerdi.

Netice itibariyle şunu söylemek gerekir ki; muhtelif memleketler ve kabileler hakkında uydurulmuş hesapsız bir mevzuat yığını dışında, Hz. Peygamber'in övgüsüne mazhar olmuş şehirlere dair hadisi şerifler de mevcuttur. Bunlar mukayese edildiği zaman bile, bu konuda gelen hadislerle olmayanlar hakkında muayyen bir ölçü, hiç değilse sağlam bir fikir elde etmek mümkün olacaktır.

Ebu'l-Mahasin Kavukci, bu konuda küçük hacimli eser veren münekkitler gibi hadislerin senedlerini atmakta ve daha çok kısa haberleri tenkidine konu olarak seçmektedir. Bu haberler hakkındaki kanaatini çoğu zaman "Uydurmadır "Batıldır" "Bu hadisin bir aslı yoktur" gibi tabirlerle belirtmekte, bazen de en çok istifade ettiği şu münekkitlerin hükümlerini ve görüşlerini nakletmektedir:

64. Sofranızda yeşil sebze bulundurun. Çünkü yeşil sebze, şeytanı uzaklaştırır."

21. Nesai (ö. 303/915)'nin "Sünen"inde İbn Abbas 'nın şöyle dediği geçmektedir:

Bu hikayelerden biri de, "Uc b. Unuk" adındaki mevhum şahsa ait olanıdır. İbn Kuteybe (ö. 276/889)'nin, "bu, ne Hz. Peygamber 'in söylediği bir hadis, ne de ashabı tarafından nakledilen bir haberdir" diyerek reddettiği acaib masal, eski devirlerden beri nakledile gelmekte olan bir uydurmadır. Buna göre Uc, Hz. Musa'nın ordusu üzerine fırlatarak onları imha etmek maksadıyla kocaman bir dağı yerinden sökmüş, yukarı kaldırdığı zaman dağ, halka gibi uc'un boynuna geçerek onu öldürmüş. Uc denize girer, fakat su diz kapaklarını bile geçemezmiş; okyanuslardan yakaladığı balıkları güneşe doğru uzatarak kızartırmış...; zira boyu 3333 zira1 imiş; Nuh tufanı onun topuğuna bile ulaşmamış.

Faziletler Ve Kusurlar İle İlgili Hadislerin Kritiği

325. Cabir'den rivayet edilen ve başında Bismillah, et-Tehiyyatu lillahi..." şeklinde devam eden teşehhüd hadisi. Humeyd İbnü'r-Rebi', bu hadisi; Ebi Asım'dan, o da İbn Cüreyc'ten, o da Ebu'z-Zübeyr'den, o da Cabir'den rivayet etmiştir.

Müellif İbn Kayyim'e Sorulan Dört Soru Ve Misvakla Kılınan Bir Namazın, Misvaksız Kılınan Yetmiş Namazdan Daha Üstün Olması İle İlgili Hadislerin Kritiği

Bugün yeryüzünde hayatta olan kimselerden hiçbiri, yüzyılın başında kalmayacaktır.

4. Uydurma olan hadisler.

Bugün elde mevcut olan güvenilir hadis kitaplarında bulunamayan hadislerin uydurma olduğuna kanaat getirilir. Suyuti (ö. 911/1505), "Risale fi Aksami'l-Hadisil-Mevzua" adlı risalesinde hadisleri, muttasıl isnadlarla kitaplara geçmiş olan ve olmayan diye iki gruba ayırdıktan sonra, ikinci grup hakkında şunları söylemektedir:

4. Ve

Bunun üzerine Resulullah 'in, o günkü gibi bir daha hiç güldüğünü görmedim."

"Eğer Allah'ın, benim bir tek secdemi kabul ettiğini bilmiş olsaydım, ki o gayb olmayıp, bana ölümden daha sevimli gelirdi."

17. el-Kavukci, Muhammed b. Halil b. İbrahim el-Meşişi, Ebu'l-Mahasin (ö. 1305/1888)'in "el-Lu'luu'l-Marsua Fi Ma Kile La Asle Lehu Ev Bi Aslihi Mevzu'u.

Peygamber , bedevi şeklinde gelen kimsenin, Cebrail olduğunu biliyordu' demektedir. Sözünde her zaman doğru olan Resulullah , konu ile ilgili olarak şöyle buyurmuştur:

Biz ise bu hadisin, durumunu belirttik ve sahih olmadığını kaydettik. Sahih olsa bile, bu konuda delil olarak getirilemez. Çünkü İsa, Resulullah ile Kıyamet arasındaki en büyük Mehdi'dir.

İbnü'l-Mübarek der ki:

Bu düşün! Çünkü bu anlatınlar; sendeki bir çok problemleri giderecek ve sana amelin sırrı ile faziletini bildirecektir. Çünkü yüce Allah, hükmedenlerin en hükmedeni olup fazileti yerli yerine koyar ve kendisine şükreden kullarını en iyi bir şekilde bilir.

Ashab-ı Kirama ve daha sonraki kimselere aitmiş gibi gösterilen birtakım sözler de "mevzu" kelimesinin kapsamına girmektedir.

Bize Hemmam b. Ahmed b. Eyyub tahdis etti. O da dedi ki:

252. Muaviye'yi kötüleme hakkında gelen her hadis, yalandır.

Çünkü Allah; gökleri, yeri ve ikisi arasındaki şeyleri altı günde yarattığını haber vermektedir.

Muhaddislerin bu neviden dikkate değer pek çok başarıları olmuştur.

182. Allah'ın, 'Umare' adında yakut taşından at üzerinde bir meleği vardır. Uzunluğu, gözünün alabildiği kadardır. Bu melek, ülkelerde dolaşır ve çarşılarda durup: 'Şu ve şu pahalansın, şu ve şu da ucuzlasın' diye bağırır.

Bir gün bu şahsın yanında Hasen'in, Ebu Hureyre'den hadis işitip işitmediği konusunda ihtilaf söz konusu edilince, Me'mun, hemen Hz. Peygamber 'e ulaşan bir isnad söyleyerek şöyle demiştir:

92. Kimin sadaka verecek malı yoksa, Yahudi ve Hıristiyanlara lanet etsin." Çünkü lanet, hiçbir zaman sadaka yerine geçmez.

İbnü'l-Cevzi der ki: "Zürayb b. Bersemla hadisi, batıldır.

42. 4. Birisi de; Ebu'-A'la'nın, Nafi' yoluyla Abdullah İbn Ömer'den merfu' olarak rivayet ettiği şu hadistir:

94. Kimin bir çocuğu olurda, teberrüken, onun adını Muhammed koyarsa, o kimse ile çocuk cennette olur."

1. Ben:

İshak b. Rahuyeh (ö. 238/852) der ki: "Muaviye b. Ebi Süfyan'ın fazileti hakkında Peygamber 'den nakledilen hiçbirisi sahih değildir."

Ne maksatla uydurulmuş olurlarsa olsunlar, uydurma hadislerin İslam Dinin?e ve Müslümanlara çok büyük zararları olmuştur.

Bu eser, İbnü'l-Cevzi'nin "Mevzuat"ı ile onu tenkit ve özetlemek maksadıyla Suyuti'nin yazdığı "el-Le'ali'1-Masnua", "en-Nuketul-Bediat'ın ve "Kitabu'l-Mevzuat"ta bulunmayan uydurma hadisleri topladığı "Zeyiu'l-Leali'l-Masnua"sının bir muhtasarıdır. Eserin bu hususiyetini bizzat belirttikten sonra müellif, "elinde bu kitap bulunan kimsenin bir başka mevzuat kitabına bakmaya ihtiyaç duymayacağını" söyleyerek onunla iftihar etmektedir.

"Kim bir sebep dolayısıyla ara vermeden kuşluk namazı devam ederse, ben ve o kimse, alemlerin Rabbini ziyaret etmemize kadar cennette nurdan bir denizde, nurdan bir kayık içerisinde beraber oluruz.?

Yine o, Hz. Musa 'ın ordusu iriliğinde bir kayayı yerinden söküp çıkarmış ve kayayı onların üzerine atmak istemiş de, Allah o kayayı, tıpkı gerdanlık gibi yapıp onun boynuna geçirmişti!."

Sahih: Adalet ve zabt sahibi ravilerin kesiksiz isnadla birbirlerinden rivayet ettikleri şaz ve illetli olmaktan uzak olan hadistir.

Kendisinde melankoli, gaz, nefes darlığı, bozuk kan ve bunların dışında diğer zararlı hissi hastalıkları artıran bir takım zarar ve hastalıktan dolayı İsrail oğulları peygamberlerinden mercimeği takdis edenler hiç görülmüş müdür?!

Bazen hadisin uydurma olduğu, ravisinin halinden anlaşılır. Buna misal olarak; Me'mun b. Ahmed'in, Hasenu'l-Basri ile ilgili bir sözü verilebilir:

Şu hale göre yukarıdaki haber, hem Kitaba, hem de sahih sünnete muhalif olduğu için uydurmadır.

Babam bu konu ile ilgili olarak şöyle dedi:

Ukayli der ki: "Bu konuda sahih hiçbir hadis yoktur." Buhari, "Sahih"de 'Yanında Oturan Arkadaşlan Olduğu Halde Kendisine Bir Hediye Verilen Kimse, 0 hediyeyi Almaya Yanında Oturan Arkadaşlanndan Daha Hak Sahibidir' bab başlığında der ki:

Bu hadisin uydurma olduğu da tarihi olaylara aykırı oluşundan bellidir; çünkü Hz. Farıma, Hz. Peygamber 'e peygamberlik verilmeden 5 yıl önce doğmuştur. Ayrıca Mi'rac, Peygamberliğin 12. yılında ve hicretten bir; Hz. Hatice'nin ölümünden iki yıl sonra olmuştur. Halbuki hadise göre, Peygamberlikten önce doğan Hz. Fatıma'nın, Hz. Hatice'nin ölümünden iki yıl sonra dünyaya gelmiş olması gerekir. Böyle bir şey olmayacağına göre hadisin uydurma olduğu kendiliğinden açığa çıkar. Nitekim İbnu'l-Cevzi, bu hadisi tenkit ederken surdan söylemiştir:

7. Kelam Ve Fıkıh Mezhepleri Ve Hadis Uydurmadaki Yerleri.

189. 18. Kural: Türkleri, Hadımları ve Köleleri kötüleme ile ilgili hadisler.

İmam Ahmed (ö. 241/795) der ki: "Bu konuda sahih bir şey yoktur. Çünkü Resulullah koyunun etini dilimleyip yemiştir."

Mücteba Uğur. Ansiklopedik Hadis Terimleri Sözlüğü, T. D. V. yayınları, Ank Makdisinin, bu eseri hazırlarken kendilerinden en çok faydalandığı ve yer yer adlarını zikrettiği münekkidlerden İbnu Hibban (ö. 354/965) ve İbn Adiyy (ö. 365/975) başta olmak üzere Yahya b. Said el-Kattan (ö. 198/813), Abdurrahman b. Mehdi (ö. 198/813), Yahya b. Main (ö. 233/847), Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855), Buhari (ö. 256/869) ve Nesefi (ö. 303/915)'yi görmekteyiz.

216. Sene, yüz otuz beş olduğunda, Süleyman b. Davud'ın, deniz adalarında hapsettiği şeytanlar çıkar. Onların onda dokuzu, Irak'a gidip onlarla Kur'an hakkında mücadele eder. Onda biri de, Şam e gider."

296. hadis de sahihtir:

125 Hızır ve İlyas, her yıl buluşur.

Daha sonra yalana kimse, torbayı açıp içerisinden Filistin'de bir yer olan Halil şehri de dahil bir çok uydurma hadis çıkarmıştır.

Biz Resulullah 'in yanında iken bir de baktık ki, Haşim oğullarından bir grup geliyor. Peygamber , onların gelmekte olduğunu görünce, gözleri yaşla doldu ve rengi değişti.

Allah, yeri/toprağı, Cumartesi günü yarattı..

işte onlara göre, bu kişi, Hz. Nuh 'ın zürriyetinden değildir. Çünkü yüce Allah bu konuda şöyle buyurmaktadır:

Ömer b. Raşid'e gelince; imam Ahmed, Yahya b. Main ile Darekutni onun hakkında şöyle der:

Bu hadisi bilmiyorum' diye cevap verdi. İbrahim el-Harbi:

Hadisçilerin ıstılahında, Hz. Peygamber 'in ağzından uydurulan ve iftira edilerek ona nisbet edilen söz manasında mecazi olarak kullanılan "Mevzu"' ifadesi, Muhtelak" ve "Masnu uydurulmuş) kelimeleriyle izah edilmektedir.

" dört şey, peygamberlerin sünnetlerindendir:

Hafız Ebu Ya'la el-Halili "İrşad" adlı kitabında der ki:

Mütevatir: Her tabakada Hz. Peygamber üzerine yalan söylemeleri aklen mümkün olmayan çok sayıda ravi tarafından görerek yada işiterek rivayet edilen hadise yada habere denir.

Bu hadis, batıldır. Bu hadisi; Habib b. Ebi Habib, İbrahim es-Saiğ'de, o da Meymun b. Mihran'dan, o da Abdullah İbn Abbas'tan rivayet etmiştir.

332. e. İbn Mace (ö. 273/886) "Sünen"de der ki:

339. Taberani (ö. 360/970) der ki: Bize Muhammed b. Zekeriyya el-Hilali tahdis etti. O da dedi ki:

İçerisinde Hızır Ve Hızır'ın Hayatı Geçen Bütün Hadislerin Uydurma Olması Meselesi

"Kim 'Bismillahirrahmanirrahim'i yazıp 'Allah' kelimesindeki tek gözlü değil de , Allah, o kimseye; bir milyon sevab yazar, o kimsenin bir milyon günahını siler ve onu bir milyon dereceye yükseltir.?

288. Bu uydurmalardan birisi de; bir kısmına daha önce de işaret edildiği üzere mercimeği, pirinci, baklayı, patlıcanı, narı, üzümü, hindibayı, pırasayı, karpuzu, havucu, peyniri ve keşkeki öven hadislerdir.

İbnü'l-Cevzi (ö. 597/1200), Sağani (ö. 650/1252), Zerkeşi (ö. 794/1391), Iraki (ö. 806/1403), İbn Hacer Askalani (ö. 852/1448), Suyuti (ö. 911/1505) ve İbn Deyba1 (ö. 944/1537).

?Eğer ben gaybı bilseydim elbette daha çok hayır yapmak isterdim.?

Mütevatir hadise muhalif olan uydurma söze misal olarak, ?size benim hadisim olarak rivayet edilen doğru bir sözü duyduğunuz zaman -onu ben söylesem de soylemesem de kabul ediniz" haberini zikredebiliriz. Bu uydurmayı, "her kim benim söylemediğim bir sözü bile bile bana isnad ederse, cehennemdeki yerine hazırlansın" mütevatir hadisi ile bağdaştırmak mümkün değildir.

31. ?Subhanallahi ve bihamdihi adede halkıhi, ve rıda nefsihi ve zinete arşihi ve midade kelimatihi" ? ifadesinin mücerret bir zikir olan "Subhanallah"dan kat kat üstün olması.

Nuh'un zürriyetini, baki kıldık.

dişi bir şeytanın peşinde koşan şeytandır" buyurdu.

Bu ayete göre Allah, tufandan sonra yeryüzünde kalan kimselerin hepsinin, Hz. Nuh 'ın soyundan gelenler olduğunu haber vermektedir. Bu sebeple de Uvc b. Unuk'un varlığı doğru olsa bile, Hz. Nuh 'dan sonra kalmamış olması gerekir.

12. İbn Arrak, Ali b. Muhamrned b. Ali el-Hicazi (ö. 963/ 1556)'nin "Tenzihu'ş-Şeri Ati'l-Merfua Anil Ahba-Ri'ş-Şeni Ati'l-Mevzua"sı.

"Bakara suresi okunmayan eve şeytan yaklaşır.?

Hindistan'da bir ölmüştü. Bu sebeple başsağlığı için oraya gittim. Yolumun üzerinde İblis'i bir kayanın üzerinde namaz kılarken gördüm. Ona:

El-Ezdi?nin bu sözünü; Ebu Ca'fer el-Ukayli ile Ebu Hatim İbn Hibban nakletmiştir. Yine de doğruyu en iyi bilen Allah'tır.

Hadis kitaplarının tasnif edilmesinden önce, hadislerin kontrolü için elde böyle bir mukayese imkanı mevcut değildi. Aynı zamanda bir beldenin muhaddisleri tarafından bilinen ve rivayet edilen bir hadisin bir başka memlekette yaşayanlarca duyulmamış olması ihtimali vardı.

"Ömer b. Musa (ö. 157/774 civarı) Humus'a geldiği zaman mescide giderek etrafını aldık. O ikide bir, 'Bize salih bir kimse olan hocamız tahdis etti' diyerek rivayet ediyordu. Bunu o kadar tekrarladı ki, dayanamayarak, "bu salih bir kimse olan şeyhimiz kimdir? adını söyleyin de öğrenelim" dedim. Şeyhimizin Halid b. Ma'dan olduğunu öğrenince, "onunla nerede ne zaman görüştünüz?" diye sordum. 108/726'da Erminiyye gazasında görüştüklerini söylemesi üzerine, "Ey şeyh! Allah'tan kork. Halid b. Ma'dan 104/722'de vetat etti. Sen ise, onunla ölümünden dört sene sonra görüştüğünüzü iddia ediyorsun! Üstelik o hiç bir zaman Erminiyye'de savaşmamışlar!' dedim."

His, bu hadisi reddetmektedir. Çünkü diğer kimselerde bulunan yalanlar, bunlardaki yalandan kat kat fazladır. Rafiziler bunlar, Allah'ın yarattıklarının en yalancısıdır, kahinler, tarikatçılar, müneccimler gibi.

Hadis diye rivayet edilen bir haberin dil kaideleri bakımından bozuk olması, muhtevasının ise peygamber sözünün münezzeh bulunduğu bir manasızlık ve ölçüsüzlük taşıması onun uydurma olduğunu gösterir, Zira Hz. Peygamber, Arapların en fasih ve beliğ konuşan adamı olarak kabul edilmekteydi. Bu durumda onun sarf ve nahiv kaidelerine uymayan bir söz söylemiş olmasına ihtimal verilemez.

1. Uydurma Hadis Hareketinin, Hz. Peygamber Zamanında Başladığı Görüşü:

Cariye Edinme Ve Çeşitli Konular İle İlgili Hadislerin Kritiği

Meçhul: Hadis terminolojisinde iki anlamı vardır. Birincisi: Gerek kimli ve gerekse de adalet durumu bilinmeyen ravilere denir. İkincisi: Zahiren adalet sahibi oldukları halde batinen adaleti meçhul olan ravilerdir.

d. Hadis Uydurma Faaliyetinin Birinci Asrın Son Üçte Birlik Döneminde Başladığı Görüşü:

İbn Adiyy (ö. 365/975)'de der ki:

303. Bu uydurmalardan birisi de; satranç oynamanın mubah yada haram olması ile ilgili hadislerdir.

3. Muhaddislerin Mücadelesi:

Ayrıca genel olarak hadis uydurulma faaliyetinin Hz. Peygamber 'den sonra başladığını eden bu kimselerin; Hz. Peygamber zamanında hadis uydurulmaya başlandığını kabul ettikleri takdirde, sahabilerin töhmet altnda bırakılmış olacağı endişesini taşıdıkları dikkati çekmektedir.

"Resulullah , iki rekat iki rekat namaz kılar, sonra ayrılıp misvak kullanırdı.

Bu hadis, Resulullah adına yapılmış bir uydurmadır.

Meşhur muhaddis Buhari, uydurma hadis rivayet edenlerin iyice dövülüp uzun süre hapsedilmesi gerektiğine fetva vermiştir.

8. Yine Beyhaki, bu hadisi, Hammad İbn Kırat yolundan getirip devamında şöyle der:

Yeryüzünde yapılan ilk mescid hangisidir?' diye sordu. Resulullah :

Kaderiye mezhebi müntesiplerinin, mezheplerinin propagandasını yapmak gayesiyle birçok hadis uydurdukları bilinmektedir. Nitekim kaderiye mezhebinde iken tevbe ederek onlardan ayrılan Ebu Reca' Muhriz 'in şöyle söylediği rivayet edilmektedir:

"Kim Şa'ban ın yarısındaki gecede on iki rekat namaz kılıp her rekatta otuz defa 'Kul huvallahu Ehad' i okursa, ev halkından cehennemi hak etmiş on kişiye şefaat olunur.

Bu tür alametler, hadis olduğu ileri sürülen sözlerin uydurma olduğuna hükm etmek için kafi bir sebeptir. Zehebi (ö. 748/ 1347)'nin "bunun uydurma olduğunu ilme yeni başlayanlar dahi bilir" diyerek naklettiği şu sözdeki mübalağa ve manasızlık gayet açıktır:

230. Bakara suresi ile ilgili hadis:

104. İçerisinde güzel yüzlü kimseler, güzel yüzlü kimseler ile ilgili övgü, onlara bakmayı emretme, ihtiyaçların onlardan giderilmesi ve onlara cehennem ateşinin dokunmayacağını ifade eden her hadis; yalan, uydurma ve uydurulmuş bir iftiradır.

?Kim çarşıya girip derse"

1. Bıyığı kesmek,

c. İnsanın az miktardaki bir şeyin zevkine vardığında, onun bol miktarda bulunduğu kaynağa koşma hevesini göz önünde bulundurmak.

Yine namaz kılmak, ilim öğrenmek, Kur'an okumak da böyledir.

Deniz, bundan sonra da tamamı mürekkep olan yedi deniz daha ekleyerek yazılsa ve yeryüzündeki bütün ağaçlar -ağaçlar meyve versin yada meyve vermesin, bir gövde üzerinde dik duran bütün bitkiler olup- kalem olsa, denizler ve kalemler tükenir, fakat Rabbin kelimeleri tükenip son bulmaz. Dolayısıyla Subhanallahi ve bihamdihi adede halkıhi, ve rıda nefsihi ve zinete arşihi ve midade kelimatihi" (Allah'ı; yarattıkları sayısınca, zatının rızasınca, arşının ağırlığınca ve keli Bu ; "O'nun kelamı bir manada son bulmaz ve parçalanmaz, O'nun parçası ve bütünü diye bir şey olmaz, O; sure, ayet harf, kelime değildir" diyerek Allah'ın sözünü vasfeden kimsenin vasfının yanında, O'nu "konuşmadı, konuşmayacak ve asıl olarak O'nunla ilgili bir kelam/konuşma olmadı" diyerek vasfeden kimsenin görüşünün nerede?

Birincisi: Mehdi'nin, Meryem oğlu İsa olup gerçek Mehdinin de bu olması.

273. Bakiyy b. Mahled (ö. 276/889)'in "Müsned"inde rivayet ettiği başka bir rivayet ise şu şekildedir:

Peygamber ; gece uykusundan kalktığı zaman, evine girdiği zaman ve namaz kılmaya kalktığı zaman misvak kullanırdı.

Bize Hammad b. Zeyd ile Mutemer b. Süleyman tahdis etti. ikisi de dedi ki:

Çünkü yemek üzerine su içmek, yemeği bozar ve yemeğin midede yerleşimi ile sindirimini güçleştirir.

Burada kurban kast edilmektedir. Çünkü kurban bayramı günü bir koyun kesmek, Allah katında, sadakanın sevabı fazla olsa bile, o koyunun kıymetinin kat kat fazlasını sadaka olarak vermekten daha sevimlidir.

16. Kural: İşitildiğinde kulağın iğrendiği, tabiatının) kabul etmediği ve manası da zeki kimseye çirkin geldiği şeklindeki hadisin lafızlarının yetersiz ve tiksindirici olması.

Bazı insanlar, bu hadisin senedini sahih saysa bile, his, bu hadisin uydurma olduğunu gösteriyor. Çünkü biz, nice yalan söz söylerken aksıranlan görmekteyiz. Hatta yüz bin kişi, Peygamber 'den rivayet olunan bir hadis anında aksırsa, bu aksırmayla, bu hadise 'sahih' hükmü verilemez. Yine yalan sözüne tanıklık ettikleri esnada aksırsalar bundan dolayı doğrulanamaz.

?İşte bu, benim senin arandaki ayrılıktır.?

" bir peygamber gönderilmedi" demesi ile ilgili küfürden bazı şeyler vardır.

293. Bu uydurmalardan birisi de; nergiz, gül, mercanköşk, menekşe, Mısır söğüdü/sorkun ağacı gibi çiçeklerin fazileti ile ilgili hadislerdir.

5. Halife ve Emirlere Yaklaşmak Arzusu:

Kitaplarını bu hezeyanlarla dolduran kimselere hayret doğrusu!.

Kadın dinden döndüğünde öldürülmez."

318. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

Leknevi'nin cevabını beğenmeyen zat, büyük mutasavvıfların kitaplannda, mübarek günlerde kılınacak namazlar hakkında rivayet bulunduğunu söyleyerek itiraz ediyor. Müellif, bu muhterem kişilerin hadisçi olmadıklarını ve kitaplarına aldıkları hadisleri tahric edenleri de göstermediklerini, her ilimde salahiyetli alimlerin bulunduğunu ve ancak onların söylediklerine inanmak lazım geldiğini beyanla, mutasavvıfların hadis sahasındaki nakillerine itibar etmenin doğru olmayacağını sözlerine ilave ediyor.

Sahabilerin, Hz. Peygamber'den duyduğu bir hadisi orada bulunmayanlara iletmek hususundaki gayret ve himmetleri bilinmektedir. Birçok sahabinin görüp işittiği haberlerin ise, mütevatir derecesine ulaşmış olarak daha sonraki nesillere intikal etmesi gerekir. Hadis diye nakledilen sözler arasında öyleleri vardır ki, onların birçok sahabinin huzurunda söylendiği iddia edilmektedir. Bu durum karşısında, o haberin veya hadisenin şahitlerinden hiç değilse büyük bir kısmının onu rivayet etmesi beklenir. Aksi takdirde o iddianın bir yalandan ibaret olduğu anlaşılır.

Müteakiben müellif, zamanımızda hadise gereken ehemmiyet verilmediği konusunda gazetelerde yayınlanmış üç makalesini alıntılamıştır.

41. 3. Birisi de; en kötü yalana Abbas b. Dahhak el-Belhi'nin, Abdullah b. Ömer İbnü'r-Rammah -meçhul olup bilinmeyen bir kimse'dan, onun da Ebu Muaviye'den, onun da A'meş'den, onun da Ebu Salih'den, onun da Ebu Hureyre yoluyla Hz. Peygamber 'den rivayet ettiği şu hadistir:

Eğer geceyi namaz kılmakla geçiren kimse, yatsı ve sabah namazını cemaatle kılmış ise, gerçeği gösteren ve var olduğu kabul edilen üstünlüğü ele geçirmiş olur.

"Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi'nin "Kitabul-Mevzuat'ını ihtisar, hadislerini tashih ve gerektiği şekilde tenkidini yapıp bitirdikten hemen sonra, onun temas etmediği bir miktar uydurma hadisi bu "Zeyl'de topladım ve İbnu?1-Cevzi'nin tertibine uygun bir şekilde sıraladım."

"Çarşılarda insanların ağzında dolaşan dört hadis bulunmaktadır. Bunların, Resulullah 'den geldiğine dair bir aslı yoktur." Daha sonra İmam Ahmed, bu dört hadisi nakletti.

58. Bunlardan birisi de şu hadistir:

250. Yine yalancılar, İmam Ebu Hanife ile İmam Şafii'yi kötüleme hakkında Resulullah 'den hadis de uydurmuşlardır.

Derim ki: Bu hususta, İshak b. Rahuyeh'in kastı ile hadisçilerden;

107. Ay, Muharrem da tutulduğu zaman; pahalılık, savaş ve sultanın görev i ortaya çıkar. Safer da tutulduğunda ise şöyle, şöyle olur."

Ma'kul olan delile gelince, bunun on yönü bulunmaktadır:

"Uvc b. Unuk'un boyu, üçbin üçyüz otuz üç ve üçte bir zira' idi. Hz. Nuh , onu, suda boğulmakla korkuttuğunda, uzun boylu olması nedeniyle Nuh'u küçümseme mahiyetinde ona:

"Kendisinin, Peygamber'in müjdelediği Mehdi olduğunu" insanlara söylemelerini emreder, sonra da kendisini yalanlamasınlar diye onların üzerlerini örterdi. Grubunu, "Cehmiyye" adını verdi.

Kur'an-ı Kerim ve hadisler... Yaptıkları iş şöyleydi:

253. Amr İbnü'1-As'ı kötüleme hakkında gelen her hadis, yalandır.

Ay Hali Ve Namazın Kazası İle İlgili Hadislerin Kritiği

Bu, bati bir hadisi yorumlamak için yapılmış ürpertici bir zorlamadır.

"Ben Hızırım" demesine aldaniyor.

Gerçekten Hz. Osman'ın şehit edilmesi, Bunu takip eden Cemel ve Sıffin harpleri, Abdullah İbnu'z-Zubeyr'in halifeliğini ilan etmesi, Velid b. Yezid'in öldürülmesi gibi olaylar özerine ortaya bazı siyasi karışıklıklar çıktı. Bu karışıklıklar, hadis uydurma hareketini alabildiğine körükledi. Böyle bir ortamda meydana gelen fikir ayrılıkları zamanla siyasi ve itikadı mezhepleri oluşturdu. Bunlara daha sonraları ameli mezhepler de eklendi.

Hadis imalcileri ve kıssacılar, Yunan, Hind, İran ve Arap filozoflarına ait birtakım hikmetlerin, olduğu gibi söylendiği takdirde halk tarafından rağbet görmeyeceğini biliyorlardı. İşte bu sebeple onlar Haris b. Kelede, Sokrat ve Eflatun gibi tabib ve filozofların sözlerini birer hadis damgasıyla piyasaya arz etmişlerdir. Haris b. Kelede'ye ait olan "her derdin başı mide olduğu gibi her ilacın başı da perhizdir" sözü ile "gözünü seven kimse ikindiden sonra yazı yazmasın" tavsiyesini, hadis diye rivayet edilen tabib beyanlarına misal olarak zikredebiliriz.

Ravinin aşırı mezhep taraftarı oluşu da, uydurma hadisin tanınmasında önemli bir karinedir. Böyle bir ravi, mezhep veya mezhep imamı, yahut mezhebin görüşü ile ilgili bir hadis rivayet ederse, bu, hadisin uydurma olduğunu delalet eden karine sayılır.

Burada anlatılmak istenilen husus; bunlar, kendilerinin bir Mehdisi olduğunu, Muhammed b. Tumert'in taraftarları da kendilerinin bir Mehdisi olduğunu ve Rafiziler de on ikinci imamın kendilerinin Mehdisi olduğunu ortaya koymaktır.

Hadis olduğu ileri sürülen haberlerin, bu iki esasa muhalefeti sebebiyle kolayca tanınması mümkündür. Dünyanın ömrünü tayin eden bir uydurmada Hz. Peygamber'in, "dünyanın ömrü yedi bin senedir. Biz yedinci binin içinde bulunmaktayız" dediği iddia edilmektedir. Rasul-i Ekrem 'nin vefatından bu yana bin dört yüz küsur sene geçmiş olmasına rağmen dünyanın hala ayakta durması, her şeyden önce bu sözü yalanlamaktadır. Kaldı ki bu söz, hem ayetlere hem de sahih hadise muhaliftir.

51. 13. Uydurma hadisler de; açığa çıkmayan bir karanlık, bir bozukluk ve ürpertici saçmalıklar yer alır. İşte bu tür ipuçları, hadislerin uydurma olduğunu ve Resulullah üzerine yapılmış bir iftira olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tür hadise örnek şudur:

İşte bu tür ürpertici saçmalıkları uyduran kimselerin hali, şu iki şekilden biri üzere olur:

Halkı hayırlı işlere teşvik etmek düşüncesiyle hadis uyduranların sözlerindeki aşırı mübalağa, İslam prensipleriyle alay ederek Müslümanların imanlarını sarsmak isteyen dinsizlerin uydurmalarındaki acı istihza ve bayağı ifadeler Hz. Peygamber 'e nispet edilmekten çok uzaktır.

229. Bakara suresinin son iki ayeti hakkındaki şu hadis:

18. Muhammed El-Beşir Zafir El-Ezheri (ö. 1325/ 1907)'nin "Tahziru'l-Müslimin Minel-Ahadisil-Mevzua Ala Seyyidil-Mürselin"i.

"Senden kıyametin ne zaman vukua geleceğini sorarlar. De ki, onun ne zaman geleceğini yalnız Rabbim bilir.?

Resulullah 'in şöyle buyurduğunu işittim:

Yarış yapmak suretiyle mal elde etmek, ancak devede ya da atta ya da davarda ya da kuşta olur" şeklinde rivayet etti.

Bize Abbas İbn Bekar tahdis etli. O da dedi ki:

Abdest İle İlğili Hadislerin Kritiği

"Allah katında, misvaktan sonra kılınan iki rekat , misvaktan önce kılınan yetmiş rekat dan daha sevimlidir."

Bu hadis, Müslim'in "Sahih" adlı eserinde geçmektedir.

"Pey'gamber 'in Fatıma'nın boynunu bir çok defalar öptüğünü gördüm, Bunun sebebini öğrenmek istedim. Buyurdular ki, ya Humeyra! Bilmezmisin ki, Mi'raca çıktığımda Allah'ın emriyle Cebrail beni Cennefe götürdü. Bir benzerini görmediğim kokusu hoş; mevyesi nefis bir ağacın yanında durduk. Cebrail'in soyarak bana ikram ettiği meyveleri yedim. Allah onlardan bende bir su yarattı. Dünyaya dönünce Hatice ile beraber oldum; sonunda Fatıma'ya hamile kaldı. İşte ben Cennetteki o ağacın kokusunu özledikçe Fatıma'nın boynunu! öper; o kokuyu alırım.

bütün hadisler, yalan ve uydurmadır.

299. Bu

Kendisine bir çıkar sağlamak ümidiyle meşhur veya zengin adamlara yaklaşan onların arzularına göre hareket edenler her devirde bulunur. Hadis uydurmaya başlanmasından itibaren müslümanlar arasında da böyleleri çıkmıştır. Halife veya emirlerin heveslerine göre fetva verenler, gerektiğinde hadis uydurmaktan çekinmemişlerdir. Bu konuda Gıyas b. İbrahim'in sahtekarlığı çok meşhurdur. Gıyas bir gün Halife Mehdinin yanına girer. Onun güvercin yarıştırdığını görünce, hemen Hz. Peygamber?e kadar ulaşan bir sened söyler ve arkasından Peygamberimizin "Ok, deve, at ve kuş yarışlarından başkası için ödül alması helal olmaz" dediğini rivayet eder. Mehdi, Gıyas'a hemen on bin dirhem verir, fakat hadisin aslında olmayan "kuş" kısmını uydurduğunu anlayınca "Senin şu kafan yok mu? O bir yalancı kafasıdır!" diyerek huzurundan kovar. Hadis uydurmaya sebep oldukları için de güvercinleri kestirir.

Bir rivayette ise "dokuz yıl kaldı" ifadesi geçmektedir.

Hıristiyanlar ise, Meryem oğlu Mesih İsa'yı beklemektedirler. Onun geleceği hususunda herhangi bir şüphe söz konusu değildir. Fakat İsa indiğinde; haçı kıracak, domuzu öldürecek, İslam dini dışındaki bütün dinleri sona erdirecektir.

Munkeru'l-hadis: Ravinin rivayet ettiği hadislerin, münker olmasıdır. Cerh lafızlarındandır. Hakkında "munkeru'l-hadis" cerh hükmü verilen ravinin hadisleri, dini konularda delil sayılmaz. Ancak tamamıyla reddedilmez, itibar için yazılır.

Rafizilerin, Hz. Ali'nin Fazileti Hakkında Hadis Uydurmaları

Peygamber , soru sorma vaktinde bedevi şeklindeki kimsenin Cebrail olduğunu anlamıştı. Fakat bunu sahabilere anca bir müddet sonra haber vermişti' demiştir.

Mutabi: Ravisine hadisi rivayet edilmeye elverişli bir başka ravinin muvafakat ettiği ve bu ikinci ravinin o hadisi şeyhinden yada daha yukarıdaki bir raviden benzer sözlerle rivayet ettiği hadistir.

Muhamrned b. Ahmed es-Seffarini (ö.1188/1774)'de, "ed-Dürerü'l-Masnuat fi'l-Ahadisi'l-Mevzuat"ında, Suyuti'nin söz konusu eserini ihtisar etmiştir.

Daha sonra Mehdi, Resulullah üzerine yalana sebep olduğu için hiçbir güvercinini sağ bırakma mistir.

3. Her ne kadar yapan kimseye bir sevab ve mükafat getirmese de, sadece cezayı düşürmeye yönelik kabul. Kalbinde söz konusu bu tür şeylerle ilgili hiçbir şey hissetmeden namaz kılan kimsenin kabulü gibi. Çünkü böyle bir kimse, bununla ilgili olarak namazından ancak kılmış olduğunu aklediyor. Bu ise, farzı düşürür, kıldığı bu namazdan sevab elde edemez.

Birinci kat kat verme; sayı ve çoklukta, ikincisi; sıfat ve keyfiyette, üçüncüsü ise yücelik ve ağırlıkta olup miktarda değildir.

Müslim'de Geçen "Yerin Cumartesi Günü Yaratılması" İle İlgili İfadeye Yönelik Eleştiri

69. Yer elması ile kereviz, İlyas ile Elyesa' yemeğidir."

Bu sened, delil olarak getirilemez. Fakat bu hadisin bir benzeri, İbn Hibban'ın, "Sahih"inde Atiyye b. Amir yolundan geçmektedir.

"Kim helalinden kazandığı bir hurma ile iftar ederse kıldığı namaza 400 namaz ilave edilir.?

141. Zürayb b. Bersemla" ile ilgili hadis.

Bu sebepledir ki, yüce Allah'ın bu amellerden razı olup olmamasına göre kabul de, farklı ve değişik olur. Buna göre yüce Allah'ın amellerle razı olduğu, meleklerin övündüğü ve kulun O'na yaklaşmasını gerektiren kabul, sadece sevabın ve ihsanın çokluğunu gerektiren kabul.

Peygamber 'in, arşının ağırlığınca" sözünde; arşın ispatı, arşın yüce Allah'a nispeti ve arşın, genel anlamda, yaratıkların en ağırı olduğu yer almaktadır. Çünkü arştan daha ağır bir şey olsaydı, elbette teşbih onunla tartlırdı. İşte bu; "arşın ağırlı ve hafifliği yoktur" diyen kimsenin red etmektedir. Doğrusu bu , arşı bilememekte ve miktarının hakkını tam olarak kavrayamamaktadır.

Bunlardan başka halk dilinde meşhur olan hadisleri tenkit etmek düşüncesiyle yazılan ve büyük ölçüde uydurma haberleri tanıtan eserler de mevcuttur. Örneğin, Zerkeşi (ö. 794/1391)'nin "et-Tezkira fı'l-Ahadisi'l-Müştehira"sı, kendinden sonra yazılan bütün uydurma hadis kitaplarına kaynak olan Sehavi (ö. 902/1496)'nin "el-Mekasıdu'l-Hasene"si, Acluni (ö. 1162/1748)'nin "el-Keşful-Hafa"sı gibi bu tür eserlerdendir.

Bu hadis, hasendir. Bu itibarla da, bu hadisin manası sahihtir. Çünkü ebeveynin kötü olması, geçicidir. Şu nutfede pistir. Nutfenin kötü olması da onun temelinde vardır. Ebeveynin kötü olması ise onların işlediklerindedir.

Bunlar, ilahlık iddiasında bulundular ve şeriatın zahirine muhalif bir batını olduğunu söylerlerdi.

Resutullah , gerek abdestli iken ve gerekse de abdestsiz iken her namaz için abdest almakla emrolundu. Bu ona zor gelince, o zaman her namaz için misvak kullanmakla emrolundu.

Görüldüğü üzere bu hadis, meçhul birisi olan Muhammed b. Halid el-Cenedi yoluyla metruk birisi olan Eban b. Ebi Ayyaş'tan, o da Hasan 'den, o da Peygamber'den şeklinde dolaşmaktadır.

Beni şu çanağına/gemine bindir' demişti.

Aralarında Sahavi (ö. 902/1496)'nin de bulunduğu bazı alimler, uydurma derecesine inmeyen birtakım sahih, hasen ve zayıf hadisleri "Mevzuat'ına aldığını söyleyerek, Sağani'yi müfrit bir münekkit olarak kabul etmişlerdir.

320. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

Bize Abdullah b. Ziyad, o da A'meş'den, o da Zirr b. Hubeyş'ten, o da Huzeyfe'den tahdis edip o da dedi ki:

İbn Adiyy (ö. 365/975) "el-Kamil"de der ki:

Abdullah İbn Ahmed der ki:

?Deccal'in taraftarlarının çoğu, Yahudiler ile kadınlardır.?

Sana, kıyametin ne zaman gelip çatacağını soruyorlar

136. Yine iddiaya göre Peygamber şöyle buyurmuş:

Bize Veki', o da Serik'ten, o da Ali b. Zeyd'den, o da Ebu Kılabe'den, o da Sevban'dan tahdis edip o da dedi ki: Resulullah şöyle buyurmaktadır:

Bu hadisler, senedleri itibariyle bir takım zayıflık ve gariplikler İçerse de birbirlerini takviye etmekte ve sağlamlaştırmaktadır.

Kur'an-ı Kerim'i kendi fikirleri doğrultusunda te'vil etmek; görüşlerini destekleyen hadisleri yaymak; görüşlerine uymayan hadisleri zoraki te'vil etmek; Nihayet fikirlerine uygun hadis yoksa uydurmak... Tevbe etmiş bir ihtiyar haricinin şu sözü bunu gösterir:

6. elma yemek.

2. Sakalı uzatmak,

Bu haberin tenkidinde İbnü'l-Cevzi der ki:

Sadece herhangi bir sünnete muhalif olan hadisin uydurma sayılmasını doğru bulmayan İbn Hacer el-Askalani (ö. 852/ 1448), ancak mütevatir sünnete muhalif olan hadislerin böyle mütalaa edilebileceğini söylemektedir. Böyle olduğu takdirde, uydurma hadislerin tayininde daima göz önünde bulundurulması gereken sünnet kıstasından, gayet cüz'i bir nispet dahilinde faydalanmak mümkün olacaktır; zira mütevatir sünnet miktarı çok mahduttur.

Bu hadis, Buhari ile Müslim'in üzerinde ittifak ettiği bir hadistir.

Ehl-i Beyte, birçok yalan ve iftira nispet etti. Kendisinin, Peygamber 'in müjdelediği Mehdi olduğunu iddia etti. Kontrolü ve üstünlüğü ele geçirip idareleri, mülhid münafık soyu -bunlar, Allah ve Resulüne düşman olma bakımından insanların en ileri gelenleri olup Mağrib/Fas, Mısır, Hicaz, Şam şehirlerini ele geçirecek kadar ürkütücü oldu.

93. Adı Ahmed ve Muhammed olan kimsenin cehenneme girmeyeceğine dair nefsime yemin ettim."

Hocamız Ebu'l-Haccac el-Mizzi'nin şöyle dediğini işittim:

Bana bir postacı gönderdiğiniz zaman, yüzü güzel ve adı güzel olanı gönderin."

Sonuç olarak, uydurma faaliyetinin h. 34-35 yıllarında başladığını söyleyebiliriz.

77. Beyaz horoz edinen kimseye, şeytan ve sihir yaklaşamaz."

Bize Halef b. Ahmed İbnü'1-Abbas er-Ramehurmuzi kitabında tahdis etti. O da dedi ki:

133. der ki: Bize Ahmed tahdis etti.

222. Birisi de; Aşura' günü sürme çekmek, süslenmek, iyilik etmek, namaz kılmak ve bunun dışında bazı faziletli şeyler yapmak ile ilgili hadisler.

226. Surelerin fazileti hususunda sahih olan hadislerden bazısı şunlardır:

Hadis diye nakledilen mesellerle, İslam büyüklerine ait sözleri kesin olarak birbirinden ayırmak zordur. Mesel tabiriyle, İslamiyet'ten önce meşhur olan bazı sözler kastedilmektedir. Bir mesel, evvelki peygamberlerden öğrenilen güzel bir söz de olabilir. Hasenul-Basri'nin sözlerini, peygamberlerin sözlerine benzetenler de olmuştur. Hz. Ali (ö. 40/661)'nin, Malik b. Dinar (ö. 131/748), Fudayl b. İyaz (ö. 187/803) ve Cüneydu'l-Bağdadi (ö. 297/ 910)'nin meşhur sözleri de hadis diye tanıtılmıştır. Bunlara misal olmak üzere şu sözleri zikredebiliriz:

"Kur'an, Allah'ın kelamı olup indirilmiş ve mahluk değildir" şeklindeki İcmaına benzer. Bu lafızlar, Resulullah 'den gelmiş birer hadis şeklinde değildir. Bu tür hadisleri, Resulullah 'den rivayet eden kimse, hata etmiştir.

Bize İsmail b. Abdulkerim tahdis etti. O da dedi ki:

Buna göre bu sıfat ve na'tlardan meydana gelen Bereket sıfatı nasıl olur?

Bablara göre tasnif edilmiş olan eserdeki haberlerin senedleri tamamen atılmıştır. Fetteninin burada yaptığı çalışma, münekkitlerin uydurma veya zayıf olduğunda ittifak ettikleri veya hangi sebeple makbul olmadığını söyledikleri haberler hakkındaki fikirlerini nakletmek ve zaman zaman da kendi kanaatlerini belirtmekten ibarettir.

" bereket verdiğimde, bereketimde son yoktur.

"Kim Aşura' Günü ailesine iyilikte bulunursa Allah o kimseye, senenin diğer inde iyilikte bulunur."

Terekuhu: Hakkında bu cerh hükmü verilmiş olan ravi, artık adalet vasfını yitirmiştir. Bu itibarla ravi ve ravinin naklettiği hadisler terk edilir. Yani bu tür hadisler, ne yazılır, ne de i'tibar için dikkate alınır ve ne de şahid olarak göz önünde bulundurulur.

Uydurma haberi iktibas ettikten sonra İbn Arrak, onu kimlerin tahric etmiş olduğunu -mukaddimede de gösterdiği- rumuzlarla ifade etmiştir. Bunlar, İbnü'l-Cevzi'nin "Mevzuat"ındaki haberleri kimlerden aldığını söz konusu ederken isimlerini zikrettiğimiz müellif ve münekkitlerdir.

Ehl-i Sünnet ise Aşura' gününde, Peygamber 'in emrettiği üzere oruç tutup bid'atçi olan şeytanların emrettiklerinden kaçınırlar.

"Eller, yedi yerde kaldırılır:

Bu, gerçekten geniş bir konudur. Biz, içerisinde çirkin ve ürpertici saçmalıklar bulunan bu hadisleri ve benzerlerini tanıtma mahiyetinde bunlardan sadece az bir kısmını zikrettik. Bütün bu hadisler, Resulullah üzerine uydurulmuş yalan sözlerdir.

Bu sözlerden hemen sonra müellif, her harfe bir hab ayırmak ve hadisen senedlerini düşürmek suretiyle tenkitlerine başlamaktadır.

c. Hadis Uydurma Faaliyetinin H. 41/661'da Başladığı Görüşü:

Bu hadisin ravisi olan Ali b. Zeyd'e gelince, Müslim, onun rivayet ettiği hadisleri, mutabaat olarak rivayet etmiştir. Fakat Ali b. Zeyd, zayıf bir ravi olup tek başına rivayet ettiği münker hadisleri vardır. Dolayısıyla rivayetlerinde tek başına kalması sebebiyle delil getirilmez.

"Muaviye b. Yahya, bu hadisi rivayet etmede tek başına kalmıştır. Denildiğine göre; Muhammed İbn İshak, bu hadisi, Muaviye b. Yahya'dan almıştır.

Eğer Hızır sağ olsaydı, Peygamber 'e gelip onun önünde cihada katılması ve ondan öğrenim görmesi gerekirdi.

Hadis in kokusunu uzaktan almış olan kimse bile, bu hadisin, uydurma olduğuna, Allah'ı şahit tutar.

"Hz, Aişe söylüyor:

Uydurma: Çeşitli maksatlarla uydurulup Hz. Peygamber 'e iftira ve nispet edilerek rivayet edilen sözlere denir.

Peygamber 'den gelen sahih sünnet, İsa'nın; Dımeşk'in doğusundaki Beyda' camisinin minaresine ineceğini, Allah'ın Kitabı Kur'an'la hükmedeceğini, Yahudileri ve Hıristiyanları öldüreceğini, onlara zimmilik vergisi olan) cizye koyacağını ve zamanındaki diğer din müntesiplerini yok edeceğini belirtmektedir.

a. Yazma nüshada 66, bu risalede ise 43 haber tenkit edilmiştir.

Bir şeyin, bir şeye benzetilmesi; o şeyin diğer şeye eşit olmasını gerektirmez.

112. Mü'min tatlıdır, tatlıyı sever."

Bununla beraber herhangi bir problemle karşılaşınca da problemlerini derhal halledebilecek bir imkana sahiptiler. Lakin İslam'ın hudutları genişleyip muhtelif din ve mezhep saliklerinin çeşitli fikir ve felsefeleriyle karşılaşıldığında ortaya birtakım yeni meseleler çıktı: Allah'ın sıfatları zatının aynı mıdır, değil midir?, Kur'an mahluk mudur?, insan fiilinin halikı mıdır? gibi hususlar.

İbn Arrak, İbnü'l-Cevzi'nin tenkit edilen haber hakkında kullandığı "Sahih değildir "Münkerdir" gibi tabirleri aynen naklettiğini; fakat uydurmadır Yalandır Bu hadisin aslı yoktur" şeklindeki hükümlerini -eserin, uydurma hadis kitabı olması itibariyle- icap etmedikçe zikretmediğini, ayrıca İbnü'l-Cevzi'den sonraki münekkitlerden o sözün uydurma, batıl ve yalan olduğunu ifade edenler varsa, o görüşleri de belirttiğini söylemektedir.

"Benim şu oğlum, Peygamber 'in de buyurduğu üzere, seyyiddir. Bunun neslinden; adı, Peygamberimizin adına uygun, yaratılış yönünden değil ahlak bakımından ona benzeyen bir adam çıkıp yeryüzünü adaletle dolduracaktır.

Bize Ebu Ca'fer b. Tarik, o da Ceyyid b. Nuzeyf/Nazif?den, o da Ebu Nadre'den, o da Ebu Said'den tahdis edip dedi ki:

Hatb der ki: "Bize Suri tahdis edip dedi ki: Hafız Abdulganiyy b. Said'in şöyle dediğini işittim: Darekutni dedi ki: "Akl" adlı kitabı dört kişi uydurdu: Bunların ilki, Meysere b. Abdurabbih idi. Davud İbnü'l-Muhabber, bu kitabı ondan çalıp bu kitapta Meysere'nin senedlerinden başka senedler yerleştirdi. Abdulaziz b. Ebi Reca'da, bu kitabı çalıp bu kitaba başka senedler yerleştirdi. Daha sonra da Süleyman b. İsa es-Siczi, bu kitabı çalıp farklı senedler getirmiştir.

İşte böyle bir kimse, Resulullah 'in hallerini, tavrını, konuşmasını, haber vermenin caiz olduğu şeyler ile caiz olmadığı şeyleri ve bir çok kimsenin bilemediği şeyleri bilir.

Ma'lul : "Görünüşte sahih olan, ancak aslında sıhhatine engel teşkil eden gizli bir kusur taşıyan hadis" diye tanımlayan varsa da, bunun yanında bunu tanımı kabul etmeyen kimseler de vardır.

79. Bir hadis hariç horoz ile ilgili bütün hadisler yalandır. O da şudur:

Yine yer ile gök arası, beş yüz yıllık yol mesafesidir. Onun tavanı da böyledir.

135. Uzunca bir şekilde rivayet edilen Uvc b. Unuk hadisi gibi.

a. Tarihçi Yuhanna'nın kitabında geçtiği üzere; Hızır'ın ömrü, şu an altı bin yaşındadır. Böyle bir ömür, olağanüstü hususlarla ilgili olarak, insan için söz konusu olamaz.

Mukaddimenin sonunda bulunan ve 19-133. sayfalar arasında yer alan hadis uyduranların adlarını ihtiva eden liste, diğer mevzuat kitaplarında bulunmayan oldukça faydalı bir bölümdür.

Hadis uydurma faaliyetinin ne zaman başladığını genişçe işleyen Fellate, bunun, birinci asrın son üçte birlik diliminde yani h. 66/685'den sonra başladığını ve delillerin, bu faaliyetin bu dönemde ortaya çıktığını gösterdiğini söyler. Bundan önceki karışıklıkların ise yalan hadis uydurma döneminin bir çeşit "hazırlık şaması" olduğunu belirtip bu karışıklıkları şu şekilde sıralar:

"Bu kimse, babası yolundan hepsi de uydurma olan iki yüz kadar hadisi bir nüshada nakledip bu hadislerle delil getirmek caiz değildir ve bu hadisler ancak hayret vermek için nakledilebilir.

Nesai (ö. 303/915) ile Darimi (ö. 255/868) ise der ki:

Kim Receb da bir gün oruç tutar ve dört rekat namaz kılıp birinci rekatında yüz defa 'Ayete'l-Kürsi' ve ikinci rekatında ise bir defa "Kul huvallahu Ehad' i okursa, cennetteki makamını görmeden ölmez.

340. Bu görüşte olan kimseler, görüşlerine;

"Her taraftarıyla bu hikayeler, reyci fakih Ebu Yusuf?a karşı duyulan kin sebebiyle, Ashab-ı hadis tarafından uydurulmuş olmayacaklarmıdır?"

Haddesena: "Bize tahdis etti" sözlük manasıyla eda lafızlarındandır. Ravinin, şeyhinden rivayet ettiği hadisleri talibe ye rivayet ederken kullanılır.

"Peygamber 'in kulağındaki misvak, katibin kulağındaki kalem yerinde idi.?

1. Kur'an, zalimin kanında ,

"İnsanlardan birisi, bu hadis sebebiyle ravi Yezid'in yanıldığını ileri sürmüştür."

27. İşte bu anlatılan, İmam Ahmed'in "Müsned"inde geçen Peygamber 'in şu sözü gibidir:

Bu yalanı uyduranın sözüne bakılırsa, Hz. Peygamberin vefatında Hz. Fatıma'nın on yaşında olması icab eder. Pekala buna göre Hz. Peygamber'den -Hz. Fatıma'nın oğulları- Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in hadis rivayet etmesini nasıl izah etmeli. "Şurası muhakkak ki Fatıma , Miraç gecesi on yedi yaşındaydı." Hz. Peygamber'in vefatından altı ay sonra ve otuz yaşında olduğu halde vefat ettiği -vahiy süresinin de yirmi üç yıl olduğu- dikkate alınırsa, Hz. Fatıma'nın, bisetten yedi sene kadar önce doğmuş olması gerekir. Kaldı ki Cebrail'in Hz. Peygamber'e Fatıma 'nın doğumundan bir hayli zaman sonra geldiğini çocuklar bile bilir."

Bu hadisi, Abdulaziz b. Eban el-Kureşi el-Umevi rivayet etmiştir.

Aliyyu'1-Kari, alfabetik olarak tertib ettiği "Mevzuat'ında en fazla Sehavi (ö. 902/1496)'nin tenkitlerinden faydalanmıştır.

262. Yine Velid'i ve Mervan İbnü'l-Hakem'i kötüleme ile ilgili hadis de, yalandır.

251. Bu uydurmalardan biri de; Muaviye'yi kötüleme hakkında gelen hadisler.

1. Fare artığını yemek,

Hissin, hadisi yalanlaması. Örnek:

132. Muhakkik alimlerin icmaına gelince; Buhari ile Ali b. Musa er-Rıza'nın: 'Hızır ölmüştür' dediklerini ve Buhari'ye, Hızır'ın hayatta olup olmadığı ile ilgili soru sorulunca onun şöyle dediğini anlattı:

" leyse bi-şey'in dır."

Yine yüce Allah bu konu ile ilgili olarak şöyle buyurmaktadır:

313. Veki'nin, İbn Ebi Leyla'dan, onun da Hakem'den, onun da Miksem yoluyla Abdullah İbn Abbas ve Nafi' yoluyla Abdullah İbn Ömer'den rivayet ettiği şu hadistir:

Hadisçiler, uydurma haberlerin tayin ve teşhisinde tarih bilgisinden çok faydalanmışlardır. Suiyanu's-Sevri (ö. 161/777), "raviler yalan söylemeye başlayınca, biz de onlara tarih silahıyla karşı koyduk" demektedir.

29. İşte bundan dolayı sahabe şöyle demiştir:

"Kim 'Subhanallahi ve bihamdihi' derse, Allah, o kimseye, cennette kökleri altın... olan bir milyon hurma ağacı diker.?

"Bana Hızır geldi", Hızır bana tavsiye etti ki" söylüyorlar.

Peygamber burada şöyle buyurdu; Ben, Allah'ın, bunu da, ona vermiş olmasını ümit ederim.

Sonuç olarak; eldeki bilgilere baktığımızda, bazılarınca h. 40/660-41/661 yılları hadis uydurma faaliyetinin başlangıcı olarak kabul edilmesine rağmen, h. 34/654/-35/655 tarihleri bizlere daha ma'kul gelmektedir. Çünkü bu tarihler, fitnenin patlak verdiği yıllardır. Fitnenin hazırlık safhası diyebileceğimiz Hz. Osman'ın hilafetinin ikinci döneminde, özellikle İbn Sebe'nin hadis uydurma faaliyetlerinde bulunduğu söylenebilir.

Birinci Mesele:

Dördüncüsü: Alimlerin ittifakına göre; Hz. Nuh gemiden indiğinde, beraberinde bulunan kimseler ölmüş, akabinde onların soyları da ölmüş ve sadece Hz. Nuh 'ın soyu kalmıştır. Buna delil, yüce Allah'ın şu sözüdür:

Yahya b. Main (ö. 233/847), Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855), Nesai (ö. 303/915), Ebu Hatim İbn Hibban (ö. 354/965), İbn Adiyy (ö. 365/975) ve Darekutni (ö. 385/995).

"Biz, Resulullah 'ın aleyhine değil, lehine yalan söylüyoruz/hadis uyduruyoruz."

Buhari bu kişi hakkında der ki:

Görmüyor musun? Hz. İsa , yeryüzüne indiğinde, Peygamberimiz'in peygamberliği hususunda bir zedelenme olmaması için, bu ümmetin imamının arkasında namaz kılacak ve öne geçmeyecek.

"Muhammed b. Halid el-Cenedi, bu hadiste tek başına kalmıştır."

Bu isnad, sağlam/kuvvetli değildir.

Bu söz, doğru olup Selefin icmaı da . Bunu, İmam Şafii ile bir çok kimse nakletmiştir. Fakat bu lafız, Peygamber 'e karşı söylenmiş bir yalandır. Bu; sahabe, tabiun, bütün Ehl-i Sünnet ile Fıkıh imamlarının:

Doğruyu en iyi bilen Allah'tır. O'na dönülür ve varılır.

45. 7. Birisi de; Zekeriyya b. Duveyd el-Kindi el-Kezzab el-Eşirr'in, Humeyd et-Tavil'den, onun da Enes'den, onun da Peygamber 'den rivayet ettiği şu hadistir:

İkinci Mesele:

Bu ve buna benzeri sözler, bazı zındıkların uydurmalarındandır.

Resulullah buyurmaktadır:

Kurtubi (ö. 611/1214), bazı rey taraftarlarının da kıyas-ı celiye muvafık olan sözleri hadis diye nakletmeye cevaz verdiklerini söylemektedir.

insanlar, Mehdi hususunda dört görüşe ayrılmışlardır:

Sizden birisi, bir taşa bile hüsn-ü zan gösterirse elbette o taş, o kimseye fayda sağlar."

Bu hadisi, Ebu Davud ile İbn Mace rivayet etmiştir. Hadisin senedinde, Ziyad b. Beyan vardır.

"Eğer yeryüzündeki ağaçların tümü kalem ve deniz de onun ardından yedi deniz daha eklenerek- olsa, yine de Allah'ın kelimeleri tükenmez. Şüphesiz ki Allah, Aziz , Hakim hüküm ve hikmet sahibedir.?

?Mescid-i Haram? diye cevap verdi. Ebu Zerr :

126. Arafat'ta Cebrail, Mikail ile Hızır bir araya gelir.

Eğer bir peygamber mercimek hususunda takdiste bulunmuş olsaydı, devalara şifa olurdu. Hal böyle olunca, yetmiş peygamber durum nasıl olurdu?

4. Güzel Görülen Bazı Sözler

Hıristiyanların inançlarına göre; "Hak ilah olan Mesih, hak ilah'tan çıkıp babasının cevherinden Tamina'ya iner şeklinde kıyametten önce gelmesi bekle mektedir.

Bu hadisin senedinin içerisinde Ömer b. Raşid bulunmaktadır. İbn Hibban bu kimse hakkında şöyle der:

13. Yine konu ile ilgili bir lafız şu şekildedir:

Dördüncü Mesele:

342. d. Resulullah şöyle buyurmaktadır:

"Halk arasında yaygın olan hadisleri derleyerek sahih, hasen ve zayıf olanlarını beyan edip, mevkuf, merfu' ve uydurma olanlarını da belirten hadis hafızlarının çalışmalarını gördükten sonra -sahih hadislerin sayılamayacak kadar çok olduğu düşüncesiyle onları bir tarafa bırakarak- sadece uydurma ve asılsız olanları bir araya getirmeyi arzu ettim; zira onlardan bu suretle daha kolay istifade edilmiş olacaktı. Muhaddislerin uydurma olduğunda ihtilaf ettikleri hadisleri -her ne kadar bir geliş yolundan uydurma ise de diğer bir geliş yolundan sahih olabileceğini hesaba katarak-buraya almadım."

Yine Ebu Davud, bu hadisi; başka bir yolla Katade'den, o da Ebu'l-Halil'den, o da Abdullah İbnü'l-Haris'den, o da Ümmü Seleme'den benzer bir şekilde rivayet etmiştir.

Hızır'ın öldüğünü söyleyenlerden bazıları şunlardır:

298. Bu uydurmalardan birisi de; kadınlara rüya anlatılmasının yasak olması ile ilgili hadislerdir.

Söz gümüsse, sükut altındır" meseli, Hz. Süleyman'a veya Lokman hekime aittir.

Bu hadis, münkerdir diye cevap verdiler. Yine ibn Ebi Hatim der ki:

Bu , iki amelden birinin bizzat kendisi ile ilgili hususta Allah katında daha sevimli olmasına ilave olunur. Örneğin, Allah yolunda cihad etmek ve canını vermek, yüce Allah katındaki en sevimli amellerdendir. Bu ameller, ihlassız ve devamlı olmaksızın bir şekilde değer kazanır.

"Bu konuda bir çok hadis rivayet edilmiştir. Bu hadislerin içerisinde sahih olan hiçbir hadis yoktur. Çünkü bu hadisler; yüce Allah'ın, "Hiçbir kimse, diğerinin günahını yüklenmeyecektir" ayetine ters düşmektedir.

3. Salih kişi, kötü topluluk arasında olur."

Af edilen kimseyle birlikte yemek yiyen kimse de affedilir."

Bu, Allah'ın kulları hakkında geçerli kıldığı "Kim Allah için bir şeyi terk ederse, Allah ona yada nesline terk ettiği şeyden daha üstününü verir" şeklindeki sünnetidir.

213. Ramazan da bir ses olur. Ramazan ın yarısı/ortasındaki gece Cum'a gecesine geldiğinde, yetmiş bin bayılır ve yetmiş insan da sağır olur.

İşte bu, "ez-Zikru'1-Mudaaf" adı verilmiştir. Bu tür zikir, Allah'ı övme bakımından tekli olarak yapılan zikirlerden daha yücedir. İşte bundan dolayıdır ki, bu zikir, tekli zikirden daha faziletlidir. Yalnız bu, bu tür zikri bilmek ve anlamak suretiyle anlaşılır. Çünkü teşbih eden kimsenin, "Subhanallahi ve bihamdihi adede halkihi, ve rıda nefsihi ve zinete arşihi ve midade kelimatihi" şeklindeki sözü; sonsuza kadar yaratılmış yada yaratılacak bütün yaratıklar sayısınca yüce Allah'ın layık olduğu teşbihleri inşai ve ihbari olarak içine almaktadır.

Bu sözlerden, müellifin sadece uydurma haberleri bir araya getirdiğini anlamak kabilse de, onun yer yer uydurma olduğu sanılan çeşitli mertebelerdeki bazı hadis ve haberlerin öyle olmadığını ispata çalıştığı da görülmektedir. Bu haliyle kitap, halk dilinde meşhur olan hadisleri tenkit etmeyi hedef alan eserlere benzemektedir.

Ceyyid: Bazı alimlere göre, "sahih" hadisin karşılığı olarak kullanılmıştır. Bazı hadis alimlerine göre ise "hasen li zatini" ifadesinin karşılığıdır.

"Karpuzun fazileti hususunda gelen hadislerden hiçbirisi sahih değildir. Bununla birlikte Resulullah karpuz yerdi."

İnsanların gözü Önünde, ikindiden sonra güneşin, Ali için geri dönderildi."

"Peygamber , güvercinin peşinde koşan birisini görüp:

188. Peygamber bir yemeği görüp:

Fetteni, tenkit esnasında en çok Sağani (ö. 650/1252), Iraki (ö. 806/1403), Rruzabadi (ö. 817/1414), Sehavi (ö. 902/1496) ve Suyuti (ö. 911/1505)'nin "Mevzuat" hakkındaki eserlerinden faydalanmıştır.

"Hadisi uyduran kimse onun merfü olduğunu iddia ediyorsa, hadis hakkındaki hükmümü kısaca söylemekle yetindim; böyle değil de hadisi bir sahabiye veya daha sonraki birine nispet ediyorsa, onun kimin sözü olduğunu gösterdim. Bunlardan sonra da o uydurma sözü kitaplarına alan cerh ve tadii ve tarih yazarlarının, bunlarda yoksa mevzuat sahiplerinden o sözü eserlerine alanların adlarını beyan ettim."

"Bu, hadis uyduran birisidir."

192. 19. Kural: Hadisin batıl olduğu, kendisiyle bilinilecek karinelerin hadise yakın olması.

3. Garib olan hadisler,

Hz. Peygamber'in veciz ve derin manalı birçok hadisleriyle iktifa etmeyen bazı şahıslar, güzel buldukları her şeyi ona nispet etmekte bir beis görmemişlerdir; hatta iyi bir iş yaptıklarını düşünerek bu sözlerin baş tarafına birer sened de uydurmuşlardır. Zındık olduğu için asılarak katledilen Muhammed b. Said (ö. 1I/VII1 asır), güzel sözleri hadis olarak tanıtmakta bir mahzur görmediğini açıkça söylemiştir.

10. es-Suyutinin "Zeylull-Le'au'l-Masnua"sı "Zeylu'l-Leali" adı, her ne kadar onun tenkit bakımından "el-Leali'l-Masnu'a"nın bir devamı olduğu zannını uyandırmakta ise de, eserin muhtevası böyle olmadığını göstermektedir. Nitekim Suyuti de, eserin üç satırlık gayet kısa mukaddimesinde bunu şu sözlerle ifade etmektedir:

Abdullah İbn Abbbas'tan: 'Yanında oturan arkadaşları, o kimseye ortaktırlar' şeklinde bir hadis zikredilmiştir. Fakat bu hadis, sahih değildir.

Fetteni'nin, zayıf ve yalancı ravilere dair "Kanunu'l-Mevzuat ve'd-Duafa" adlı bir eseri daha vardır. Bu eserde, tenkide uğrayan isimler alfabetik olarak dizilmiş, her biri gayet kısa ve kesin hükümlerle tanıtılmıştır.

" kuvvetli birisi değildir."

Sufilerin bütün sözlerini hüccet telakki eden bazı kimselerin tipik örneği olarak görünen bu şahsın, müellifimizin cevabı karşısında hayli şaşırıp, "bu sözün, İmam Gazzali (ö. 505/1111), Abdulkadir Geylani (ö. 561/1165) ve Ebu Talib Mekki (ö. 386/ 996) gibi evliyaullahdan oldukları kabul edilen büyükleri hadis uydurmakla itham etmek manasına geleceğini" söylemesi üzerine Leknevi, onların eserlerinde görülen uydurma haberleri kendilerinin değil, bazı cahil zahidlerin veya din düşmanlarının uydurduğunu izah etmektedir.

Ali İbnü'l-Cüneyd'de der ki:

Fakir bir kimse, patlıcanı sırf zengin olma niyetiyle yerse, patlıcan o kimseye zenginlikten bir fayda sağlamaz. Cahil kimse de, patlıcanı ilminin artması niyetiyle yerse, ona ilimden bir yarar sağlamaz.

2. Mağribilerin Mehdisi: Bu, Muhammedb. Tumert'tir.

Görüldüğü üzere tarihi vukuat ile te'lif edilemeyen haberlerin yalan olduğu kolayca bilinmektedir. Bu sebeple münekkitler biyografi ve kronoloji bilgisine pek ehemmiyet vermişler ve bunlardan azami derecede faydalanmışlardır.

Risalenin adı ve bir cümlelik mukaddimesi, tenkitte takip edilen metodun önce tanıttığımız risale ile benzer oluşu ve tenkide konu olan hadislerin bir çoğunun her iki risalede de bulunuşu, ilk bakışta bu risalenin bundan önce tanıttığımız eserin bir başka tertibi olduğu hissini uyandırmaktadır. Bu düşünce ile ikisi arasında yapılan mukayese sonunda şu farkların bulunduğu görüldü:

a. Yalnız Mescid-i Aksa'nın fazileti hususunda Peygamber 'in şu sözü sahihtir:

Hasen: Sahih hadis ile zayıf hadis arasında yer alan, ancak sahihe daha yakın olan bir hadis çeşididir.

7. Beyhaki, bu hadisi, Vakidi yolundan getirip şöyle der: ?Bize. Abdullah b. Ebi Yahya el-Eslemi, o da Ebu'l-Esved'den, o da Urve'den, o da Hz. Aişe yoluyla Hz. Peygamber 'in şöyle buyurduğunu tahdis etmiştir:

Birincisi: Bu haberde, "Sa'd b. Muaz'ın şahadeti" ifadesi yer almaktadır. Halbuki Sa'd b. Muaz, Hayber savaşından önce Hendek gazvesinde vefat etmiştir.

" ravilerden birinin hatasıdır. Çünkü bu , ancak kına" değil, sonu) nun sünnet olmak" şeklinde olacaktır."

Bu, en açık bir yalandır. Çünkü bu hadis sahih olsaydı, bizim zamanımızdan kıyamete kadar tam iki yüz elli bir yıl kaldığını herkes bilirdi. Yüce Allah bu konu ile ilgili olarak şöyle buyurmaktadır:

Muhaddisler, metin tenkidinde olduğu kadar senedin dahili tenkidinde de tarih bilgisine müracaat etmişlerdir. Buna temasla Goldziher der ki:

Talebelerinin uydurma haberleri bir kitapta toplanmasını ısrarla istemeleri üzerine bu eseri yazmaya karar verdiğini söyleyen müellif, diğer taraftan o devir fukahasının dini hükümlerde uydurma haberlere yer vermelerinin, kıssacıların bu uydurmaları hadismiş gibi rivayet etmelerinin ve dindar halkın onlarla amel etmelerinin de bu karara müessir olduğunu ifade etmektedir.

Uydurma Hadiste; Şu Ve Şu Tarihte Şeklinde Bir Tarih' Verilmiş Olması Meselesi

Hadis Usulü kitapları, uydurma hadisin izahına çoğunlukla "Mevzu"' kelimesini, sözlük ve terim bakımından tanıtarak başlarlar.

Şöyle diyen ne güzel söylemiş:

c) Üçüncü Fasıl: İbnü'l-Cevzi'nin "Mevzuat'ında bulunmamakla beraber Suyuti'nin tespit ettiği uydurma haberler.

Altıncı Kural: Hadisin bizzat kendisinin batıl olması. Dolayısıyla hadisin batıl olması, onun, Resulullah 'in sözlerinden olmadığını gösterir. Örnek:

Bu sahih hadislere örnek şunlardır:

Ahmed b. Hanbel, 6/272; İbn Huzeyme, Sahih, 1/71 (H. No: 137 ç.); Hakim, Hakim, Sahih, 1/146; EbuYa'la, Müsned, 8/182 Müslim, Zikr 79 (2726); İbn Mace, Edeb 56 (3808); Ahmed b. Hanbel, 1/258.

Bu kitap, mübarek gün ve gecelerde kılınması tavsiye edilen namazlar hakkındaki uydurma haberleri tenkit etmeyi hedef almaktadır.

Ezdi'de şöyle der:

57. Yine böyledir:

İbn Sebe? yanında hadis uydurma faaliyetinin h. 40'a varmadan başladığını gösteren başka deliller de vardır:

196. Peygamber ; yeşilliğe, turunca ve kırmızı güvercine bakmayı severdi."

Habeşlilere yediriyorum' diye cevap vermiş. Peygamber :

O, denizin derin yerlerinden balığı alır ve onu güneşe uzatıp kızartırmış.

312. Konu ile ilgili olarak Yezid b. Ebi Ziyad'ın, İbn Ebi Leyla yoluyla Bera'dan gelen şu hadistir:

Orta yolda ve sünnette olmak, doğru yolun aksinde ve bid'at hususunda gayret etmekten daha hayrlıdır. "

Darekutni (ö. 385/995)'de der ki:

1. Misvak ,

Kitabı bablara göre tanzim etmiş olan müellif, kendinin de söylediği üzere "ilk önce fıkıhla alakalı olan uydurma hadisleri, sonra da hulefa-i raşidin, diğer sahabiler ve daha sonra gelenler hakkında uydurulanları" sıralamaktadır.

Nesai ile Darekutni ise şöyle der:

"Çevrenizdeki bedevi Araplardan ve Medine halkından birtakım münafıklar vardır ki, münafıklıkta maharet kazanmışlardır. Sen onları bilmezsin, onları biz biliriz.?

Ey Yahudi çocuğu! Yahudilik, senin karıştırıyor. Ben, Mescid-i Aksa'yı, kayanın önüne yapacağım. Böylece namaz kılan lar, kayaya karşı dönmemiş olacaklar' dedi.

Mezheplerin bu konudaki durumlarına temas eden alimlerin müştereken iktibas ettikleri bir örnek vardır ki, Hanefi ve Şafii mezhebi taraftan bazı cahil ve cüretkar guruplar arasında bir zamanlar bütün şiddetiyle hüküm sürmüş rekabetin izlerini taşımaktadır. Bu uydurma haber, Hanefi olduğu muhtemel bulunan Me'mun b. Ahmed el-Herevi (ö. 250/864'den sonra)'ye aittir. Buna göre Hz. Peygamber, Ebu Hanife'nin geleceğini müjdeleyecek ve diyecektir ki:

Peygamber , cizyeyi o sırada Necran Hıristiyanlar! ile Yemen Yahudilerine uygulayıp Medine Yahudilerinden almamıştır. Çünkü onlar, cizye inmeden önce Peygamber 'le geçici sözleşme yapmışlardı. Daha sonra Peygamber , onlardan savaşanlarla savaşıp onlardan geriye kalan kimseleri de Hayber'e ve Şam'a sürdü. Hayber halkı ise cizyenin farz kılınmasından önce Peygamber 'le barış anlaşması yapmıştı. Cizye ayeti inince, durum eski şekilni korumaya devam etti. Peygamber 'de, cizyeyi, kendileriyle daha önce anlaşma yapmamış olduğu kimselere uyguladı. İşte Hayber halkı hakkındaki şüphe, bundan kaynaklanmaktadır.

152. Aşırı kimselere göre: "Peygamber hiç kuşkusuz işin gerçeğini biliyordu. Hz. Aişe'den ayrılma hususunda kimselerle istişare etti. İşin gerçeğini bildiği halde, cariyeyi çağırıp ona sordu. Daha sonra da :

Bu ifrat ve tefrit durumunu dikkate alan Fetteni, Sağani ve İbnü'l-Cevzi gibi daha uydurma derecesine inmeyen bir çok hadise uydurmadır diyerek ifrata sapan münekkitlerin "Mevzuatının meşhur olduğunu söyleyerek, bu eserlerin, bazı anlayışsız ve tembel kimselere zarar vereceği düşüncesiyle "Tezkiratu'1-Mevzuat'ı yazmaya başladığını belirtmektedir.

Mehdi?nin sonradan ortaya çıkması ile ilgili hadisler ise sened yönünden daha sahihtir.

Bize Half b. Abdullah es-San'ani, o da Humeyd et-Tavil'den, o da Enes'ten merfu olarak şunu tahdis etti:

338. Haris b. Ebi Üsame (ö. 282/895) "Müsned"de der ki:

"Bu hadis, Müslim'in şartına göre sahihtir. Hakim, bu sözüyle, iyi bir şey yapmamıştır. Çünkü Müslim, kitabında, bu senedle Hçbir hadis rivayet etmemiş ve Muhamed İbn İshak yoluyla da bu hadisi delil olarak getirmemiştir. Onun rivayetlerini, ancak sahih rivayetlere mutabaat ve şahitler getirme mahiyetinde nakletmiştir.

Allah, burayı, kıble olarak ümmet-i Muhammed'e, Beytu'l-Haram olan Ka'be'yle değiştirdi.

2. Allah'tan, kendisinden sonra hiç kimseye verilmeyen bir mülk istedi. Allah, bunu da, orta verdi.

Çok zayıf olan bazı haberler hakkında alimlerin ihtilafa düştüğünü, onları, bir kısmının hasen, bir kısmının da mevzu kabul ettiğini söyleyen müellif, bu kabil haberleri Melilelü'l-Mütenahiye fi'1-Ahadisi'l-Vahiye" adlı kitabında topladığını söylemekte, "Kitabu'I-Mevzuaf'ına ise, uydurma olduğunda şüphe edilmeyen haberleri aldığını bildirmektedir. Buna rağmen "Kitabu'l-Mevzuat", birçok münekkidlerin tenkidine hedef teşkil edegelmiştir.

Peygamber :

Beyhaki (ö, 458/1066}'de der ki:

9. es-Suyuti, Abdurrahman b. Ebi Bekr b. Muhammed, Celaluddin Ebu'1-Fadl (ö. 911/1505)'ın "el-Leali'l-Masnua Fi'l-Ahadisi'l-Mevzua"sı.

Diğer bir yalana olan Süleyman b. İsa, Sevri yoluyla İbrahim b. Edhem'den bu hadisin bir kısmını nakletmiştir.

2. Yine Cüveyriye hadisinde geçen:

Onun dışında, fikirlerinden istifade ettiği diğer münekkitleri şöyle sıralamak mümkündür:

İbn Lehia'nın kitabına sonradan nelerin sokuşturulduğunu en iyi Allah bilir. Çünkü İbn Lehia, bu türlü hezeyanları hadis sokmaya çalışan kimseleri en iyi bilen birisidir.

Şu hale göre hadis olduğu iddia edilen bu sözün, uydurma olduğunu hissimizle ve gerçeğe muhalif bulunmasıyla anlamaktayız.

?Hurma aşılama işini bırakırsanız, ona hiçbir şeyin zarar vermeyeceğini zannederim? buyurdu.

Müellif, tenkit söz konusu olan haberlerin senedlerini zikretmemişfir. Merfu olduğu iddia edilenlere "hadis", mevkuf olanlara da "eser" kelimesiyle başlayıp ilk ravilerini veya görüşlerini göstermiştir.

105. Bu konuda birçok hadis olup bunlar içerisinde doğruya en yakın olanı şu hadistir:

İbn Arrak, İbnü'1-Cevzinin, "Mevzuaf'ına aldığı haberlerin çoğunu şu kaynaklardan topladığını söylemektedir: Ukayli (ö. 323/934)'nin "ed-Duafa"sı, İbn Hibban (ö. 354/965)'ın "ed-Duafa"sı, Taberani (ö. 360/970)'in "Mu'cem"leri, İbn Adiyy (ö. 365/975)'nin "el-Kamil'i, Ezdi (ö. 374/984)'nin "ed-Duafa"sı, Hakim (ö. 378/988)'in "Tarih-u Nisabur"u ve diğer eserleri, Darekutni (ö. 385/995)'nin "el-Efrad"ı İbn Şahin (ö. 385/995)'in "Musannaf'i, İbn Merdeveyh (ö. 416/1025)'in "Tefsir"i, Ebu Nuaym (ö. 430/1038)'in "el-Hilye", "Tarih-u İsfahan" ve diğer eserleri ve Hatibul-Bağdadi (ö. 463/1 070)'nin "Musannef'i.

"İnsanların en yalancısı, boyacılar ile kuyumculardır.?

Konuşma anında kişinin hapşırması, onun doğruluğuna delildir."

Bu yazı, Şeyhü'l-İslam?ın önüne de getirilmiş. Bunun üzerine Yahudiler, onun etrafında toplanıp onu ululamışlar ve yüceltmişler. Yazı, ipek ve dibaca sarılıymış. Şeyhü'l-İslam İbn Teymiyye, yazıyı açıp okumak suretiyle içindekileri düşünüp üzerine tükürmüş ve:

İşte bu sorular, şu dört meseleyi ihtiva etmektedir:

114. Hurmayı aç karnına yiyin. Çünkü aç karnına hurma yemek, kurdu öldürür."

İşte bu, onların ve onun durumudur.

201. Ebu'l-Bahteri, Mehdi'nin yanına girip onu güvercinlerle oynarken buldu. Bunun üzerine hemen ona:

138. Dünya bir kayanın üzerindedir. Kaya da öküzün boynuzu üzerindedir. Öküz boynunu hareket ettirdiğinde, kaya da harekete geçer. dünya da harekete geçip deprem meydana gelir."

Nesai'de der ki:

200. Zekeriyya İbn Yahya es-Saci der ki:

Muhaddislerce, bir hadisin uydurma olduğuna çeşitli şekillerde hükmedilir. Ancak onu uyduran raviye nispetle verilecek hüküm, insanda hasıl olan galib zan yolu iledir. Kesin değildir; çünkü çok yalancı olan bir kimsenin bazen doğru söylemiş olması mümkündür. Böyle bir kimse tarafından rivayet edilen hadis hakkında mevzu hükmünü vermek, o kimsenin rivayetinde doğru olabileceği ihtimali dolayısıyla zanna dayanır.

Ebu Zür'a'da der ki:

İbn Vad'an (ö. 494/1101 )'ın "el-Erbaunui-Vad'aniye"si, Muhammed b. Seri el-Belhi (ö. 206/822)'nin "Kitabu Fazaili'l-A'mal"i, Hz. 'Aliye nisbet edilen "el-Vasava", Ebu'd-Derda (ö. 32/652)'dan rivayet edildiği iddia edilen "Babu'n-Nebi" adında bir cüz ve nihayet Sem'anül-Mehdi rivayet ettiği "Musnedu Enes.

"Misvak, ağız için bir temizlik ve Rabbin rızasını kazanmaktır.?

Derim ki:

a) Birinci Fasıl: İbnü'l-Cevzi'nin uydurma saydığı, Suyuti'nin de ona itiraz etmediği haberler.

Onuncu Kura): Akıl ile ilgili bütün hadislerin uydurma olması. Örnek:

3. Hadis Uydurmanın Sebepleri:

Kitabın 97-103. sayfaları arasında, -mukaddimede olduğu üzere- uydurma hadisle ilgili teknik bilgiler verilmektedir. Bu bilgilerin bir kısmının muhtelif kitaplardan derlendiği ve bazen önemli bir kısmının aynen alıntılandığı görülmektedir.

294. Bu uydurmalardan birisi de; horozun fazileti ile ilgili hadislerdir.

4. Birçok İnsanın Görmesi Gereken Bir Hadiseyi Bir Kişinin Gördüğünü İddia Etmesi.

Hasan b. Süfyan, bu hadisi;

307. Bu Ebdal, Aktab Kutblar Gavslar, Nukeba', Nuceba' ve Evtad ile ilgili hadislerdir.

Daha sonra perişan ve bitkin bir şekilde geri dönerler.

Yahya b. Main'de der ki:

2. Haberin Lafzında Veya Manasında Bozukluk Bulunması.

Hafızlardan biri de: 'Belki de onlar yaratılmamışlardır/yokturlar' dedi.

3. Kına,

Böyle bir hadisin ravilerini araştırmaya hiç gerek yoktur; çünkü sika raviler imkansız bir şey rivayet edip devenin iğne deliğinden geçtiğini haber verseler, sikalıklarının bir faydası olmaz. Eğer sen bir hadisi akla ve dini prensiplere aykırı bulursan, bil ki o hadis uydurmadır.

Aşura günü oruç tutan kimseye Allah Teala'nın oruç tutup namaz kılmak suretiyle yetmiş yıl ibadet etmiş kadar sevap vereceğini, ayrıca on bin meleğin ve yedi semanın sevabını ona bağışlayacağım.., o gün bir yetimin başını okşarsa, o baştaki her kıla mukabil cennette bir derece daha yükseltileceğini va'd eden uydurmadaki sevap israfı, onun mevzu olduğunu anlayabilmek için kafi bir alamet sayılır.

334. g. Ümmü Seleme der ki:

İmam Ahmed'de, bu kişi hakkında söylemiştir.

Örneğin, malından bin dinan hiçbir sıkıntıya düşmeden, bu bin dinara hiçbir eksiltme etkisi göstermeden, hatta bu miktardaki dinan, evinde rastlayıp bir kısmını çıkarıp attığı taşlar kabilinden sadaka olarak veren kimse; bu miktardaki dinarını, onu ya düşüncesinden ve korumasından kurtulmak yada buna karşı aynısı veya başka şekilde bir mükafat almak için yapmıştır.

289. Bunlar içerisinde doğruya en yakın olanı şu hadistir:

Hz. Peygamber 'den rivayet edilen hadisler, genellikle, birinci hicri asrın sonlarından başlamak üzere derlenmiş, çeşitli metodlarla muteber eserlere geçirilmiştir. Öyle ki bu eserlere girmeyen hiç bir sahih hadis kalmamıştır. Bu yüzden elde mevcut güvenilir hadis kitaplarında bulunmayan hadislerin uydurma olduğuna kanaat getirilir.

Aşura' Günü Sürme Çekmek, Süslenmek, Aileye İyilikte Bulunmak, Namaz Kılmak Ve Bunun Dışında Bazı Faziletli Şeyler Yapmak İle İlgili Hadislerin Kritiği

13. Kural: Hadisin, Kur'an'ın sarih/açık ifadesine aykırı olması.

"Zina çocuk, cennete giremez."

Kendilerini, Sünnete bağlı kimseler sanan bazı cahillerin, Hz. Ebu Bekr hakkında uydurdukları hadislerden bazıları şunlardır:

217. Sene, yüz elli olduğunda, çocuklarınızın en hayrlısı, kızlar olur."

Dördüncüsü: Bu haberde, "Peygamber , Hayber halkından, külfet ve zorunlu olan kaldırdı" ifadesi yer almaktadır.

"Hızır sağ olsaydı, Peygamber 'e gelmesi gerekirdi" şeklindeki sözünü de delil olarak getirmiştir.

"Hatime" adı verilen son kısımda ise Leknevi, Husameddin el-Mankipuri'nin "Vesiletu't-talibin ila mahabbeti Rabbil-alemin? adlı kitabından aldığı meşayih ve sufiyye arasında meşhur olan muhtelif günlerde kılınacak namazlar hakkındaki merfu ve mevkuf hadisleri bir araya getirmiş, bunların leh ve aleyhindeki sözleri ve kendi görüşlerini belirtmiş ve nihayet kılınması tavsiye edilen namazlar hakkındaki güvenilir hadisleri nakletmiştir.

Yedincisi: Hızır'ın sağ olduğunu savunan kimselerin tutunduktan tek şey, halk arasında anlatılan hikayelerdir. Adamın biri, Hızır'ı gördüğüne dair bir hikaye anlatır.

Bu hadis ise; bu yaratma süresinin, yedi gün olmasını gerektirmektedir. Yine de doğruyu en iyi bilen Allah'tır.

28. Yine bununla ilgili sünnette şöyle bir örnek yer almaktadır:

153. İçerisinde yanlışlık bulunan rivayetlerden birisi de, Ebu Hureyve'den gelen şu hadistir:

Peygamber , Hz. Aişe'nin bir günah işlemediğine dair kesin bir şekilde biliyordu."

İşte bundan dolayıdır ki, ilim adamlanndan birisi: "Bu düşünceyi, insanlar arasına, ancak şeytan atmıştır" demiştir.

Allah, bu hadisi uyduran kimseye lanet etsin. Çünkü bu kimse, bu iğrenç yalana cüret gösteriyor!.

Dört şey, dört şeyden bıkmaz; toprak yağmurdan, dişi erkekten, göz bakmaktan, kulak da dinlemekten" şeklindeki secili söz ile, "serde kazançlı olan kaybetmiş sayılır" ifadesi hadis değil hakimlerin hikmetlerindendir.

Yine bu hadisi; İmam Ahmed ve İbn Huzeyme'de "Sahih"de rivayet etmiştir. Yalnız İbn Huzeyme, "Eğer bu haber sahih ise" kaydını koyup sonra şöyle der:

"Bu konuda Peygamber'den hiçbir şey tespit edilememiştir.

1. Allah'ın hükmüne uygun bir hüküm. Allah, bunu, ona verdi.

Uydurma Hadis Konusunda Genel Kurallar Ve İlkeler

Burada kast edilen husus; bir teşbihte, bunun dışındaki diğer teşbihlerden daha faziletli olmayı gerektiren ve diğerleri bununla tartılsa onlardan ağır ve fazla gelmeyi gerektiren Kemal sıfatlar ile Celal na'tlardır.

İbn Şirin (ö. 110/728)'in yukarıda zikredilen "önceleri isnad sormuyorlardı, ne zaman ki fitne zuhur etti, bize ravilerinizin isimlerini söyleyin' demeye başladılar. Böylece ehl-i sünnet olanlara bakılıp hadisleri alınır, ehl-i bidat olanlara bakılıp hadisleri alınmaz oldu" sözü, o dönemde hadis uydurma işinin ortaya çıktığını, uydurma faaliyetinde bulunulduğunu, bunun da insanları hadis alırken temkinli davranmaya mecbur ettiğini göstermektedir. Ayrıca yine yukanda geçen, İbn Abbas'ın, "insanlar ne zaman ki hırçın develerle uysal develere binmeye başladı, sadece tanıdığımız kimselerden hadis alır olduk" sözü de, aynı endişe ile söylenmiş bir serzeniştir.

Eğer Hızır'ın sağ olduğu sabit olsa, onun sağ olduğuna dair Kur'an'da, Sünnette ve İcmaı ümmette bir delil olurdu.

68. Pırasanın diğer sebzelere olan üstünlüğü; buğdayın, tahıllara olan üstünlüğü gibidir."

der ki:

176. Bunlardan birisi, şudur:

"Mü'min tatlıdır. Kafir ise ekşi/içkilidir.?

72. Ümmetimin baharı, üzüm ve karpuzdur."

Ancak bu zan, ravinin yalancı olarak bilinmesi dolayısıyla da gerçeğe yakındır ve hadis hakkında sahih hükmünden ziyade uydurma hükmünün verilmesini sağlar, diğer taraftan, bu hükmü verecek olan hadis imamları sahip oldukları kuvvetli meleke, parlak zihin, geniş anlayış ve hükme kaynak teşkil eden karinelere derin vukuf sayesinde, hadislerin mevzu olanlarını diğerlerinden ayırt etmekte güçlük çekmezler.

3. Daha sonra Mülhid bir Mehdi olan Ubeydullah b. Meymun el-Kaddah ortaya çıktı. Dedesi, Mecusi ailesine mensup bir Yahudi idi.

"Mescid-i Aksa'da kılınan bir namaz, elli bin namaz dir.

Halkı irşat etme durumunda olan kimselerin bu konuda son derece hatalı bir yolda olduklarına işaret eden müellif, onları ikaz etmek isteyen biri kalkıp da söylediklerinin birer uydurulmuş yalandan ibaret olduğunu açıklarsa, son derece sert ve soğuk bir ifadeyle "bu uydurmalar, fezail-i a'mal hakkındadır" gibi dindar kimselerin derilerini ürpertecek cevaplar vereceklerini belirtiyor.

Biz, bir hadisin uydurma olduğunun bilinmesini gösteren genel kurallara işaret edeceğiz:

"Bıyığını kesen bir Müslümana, kestiği her kıla mukabil inciden ve yakuttan yapılmış bir şehir verileceğini ve her şehirde biner adet saray bulunacağını..." vaad eden uzunca bir uydurmada, Peygamber 'in sözünde asla bulunamayacak bir dengesizlik vardır.

İkincisi: O'nu sevmek ve O'na razı olmak.

Bu hadis, İmam Ahmed'in "Müsned"i ile Hakim'in "Sahih"inde geçmektedir.

14. Temmam İbn Abbas şöyle der:

35. ?Mücahid cihada çıktığında; hiç iftar etmeksizin oruç tutmasına ve hiç ara vermeden ibadet etmesine/namaz kılmasına gücün yeter mi? diye sordu. Soruyu soran kimse:

Hz. Peygamber zamanında Ehl-i kitab, Tevrat'ı İbranice olarak okurlar, Arapça olarak da izah ederlerdi. Bu suretle Ashab-ı kiram onlardan bazı bilgiler öğrenirlerdi. Aynca Ka'bu?l-Ahbar (ö. 35/655) ve Vehb b. Münebbih (ö. 110/728) gibi Ehl-i kitabın pek çok haberlerini gayet mükemmel bir şekilde bilen ve bu vasıflarıyla meşhur olan bazı alimler de bu mevzudaki malumatın çoğalmasına imkan vermişlerdir.

İbnül-Cevzi (ö. 597/1200)'nin, "Allah atı yarattı, sonra koşturdu uydurmasını tenkid ederken söyledikleri bunu gösterir. Diyor ki:

235. Bu hadisleri; sıhhat durumu, bunların altında kalan şu hadisler takip etmektedir:

Zühri, Urve yoluyla Hz. Aişe 'dan anlattığına göre; Resulullah şöyle buyurmaktadır:

Kim aşık olur, iffet gösterir ve gizleyerek ölürse, o kimse şehittir."

Çünkü yüce Allah, kendisinin razı olmayacağı çok ibadeti veya bir başka kimsenin, O'nu razı etmeye yönelik çok ibadeti değil, az da olsa, kendisinin daha fazla razı olacağı şekilde zatına ibadet edilmesini ister.

Emevilerin bu konuda takip ettikleri yanlış politika, İranlı?larda olduğu kadar, İslam'ı henüz kabul etmiş olan diğer bazı milletlerde de milliyetçilik duygusunun gelişmesine sebep olmuştur. Zira Emeviler, muazzam imparatorluğu meydana getiren diğer unsurları -İslam'ın kati surette yasak etmesine rağmen- Araplarla eşit saymıyorlardı.

"Dünyanın ömrü, yedi bin yıldır. Biz yedinci bin dayız."

Yani Peygamber'in konuşması, ancak kendisine gelen vahiydir. Dolayısıyla uydurma hadis, vahye, hatta sahabenin sözlerine bile benzemez. Örnek:

"Bunun uydurma olduğunda mütehassıslar bir yana hadis öğrencileri bile şüphe etmez. Bunu uyduran kimsenin zerre kadar tarih bilgisine sahip olmadığı meydandadır. Zira Hz. Fatıma, Peygamber 'e nübüvvet gelmeden beş sene önce doğmuştur. Bu uydurmanın mucidinden daha cahil olanlar, bu haberi duyarak geliş yollarından çoğalmasına yol açmışlardır. Burada Miraçtan bahsedilmesi ise ayrı bir rezalettir. Çünkü Miraç, Hz. Hatice'nin vefatından sonra ve hiccetten bir yıl önce vuku bulmuştur. Hicretten sonra da Hz. Peygamber Medine'de on sene ikamet etmiştir.

Şahadet ederim ki, senin kafan, Resulullah 'e yalan söz isnad eden yalancının kafası gibi dedi.

Bu lafız; ravinin, hadisi, hangi rivayet metoduyla aldığını göstermekte ve onu şeyhine nispet etmekte kullanılır.

Bana ulaştığına göre; Ebu'l-Bahteri, er-Reşid'in huzuruna girmişti. O sırada er-Reşid güvercin uçurmaktaydı. er-Reşid, :

Örneğin, Accac el-Hatib, fitnelerle ilgili genel bilgileri arz ettikten sonra, hadis uydurma faaliyetinin ilk asrın ilk yarısından bir müddet önce başladığını belirtirken, Sıbai ise sünnetin safiyetini koruduğu dönemin son bulduğu ve uydurma hadis faaliyetlerinin başladığı yılın h. 40/660 olduğuna işaret etmiştir. A'zami'de, uydurma hadis faaliyetinin daha ziyade h. 40/660'lı yıllarda başladığını söyler. Ebu Guddede, hadis uydurma faaliyetinin başlangıcını h. 40/660 yılı olarak gösterir ve uydurma hadis faaliyetinin Hz. Osman'ın şehadetiyle ortaya çıkan fitneden zuhur ettiğini belirtir. Ebu Şehbe'de, hadis uydurma faaliyetinin h. 40/660 yılı civarında başladığını belirtir.

264. Resulullah , Muaviye ile Amr İbnü'l-As'a bakıp:

O halde onlara bu kadar büyük bir önem verme nereden kaynaklanmaktadır? Onlardan İslam dinini kabul etmeyen kimselere, Allah'ın bir ceza olarak koyduğu bu farzı onlardan düşürmek nasıl doğru olur?

168. Buna örnek; -saduk birisi olan- Abdurrahman İbn Mende'nin, -hadis uydurmacısı olan- İbn Cehdam'dan rivayet ettiği şu hadistir:

On Birinci Kural: İçerisinde Hızır ve Hızır'ın hayatı geçen bütün hadislerin uydurma olması.

Beşincisi: Bu, doğru olup Adem oğullarından birinin, doğduğu günden dünyanın sonuna kadar yaşasa ve doğumu da, Hz. Nuh 'dan önce olsa; elbette bu, en büyük mucizelerden/belgelerden ve olağanüstü durumlardan biri olurdu ve bu haber, Kur'an'ın bir çok yerinde geçerdi. Çünkü böyle bir durum, en büyük Rububiyet mucizelerinden/belgelerindendir.

14. Kural: Pazar günü, Pazar gecesi, Pazartesi günü, Pazartesi gecesi ile haftanın diğer günleri ile gecelerinde Namaz Kılma ilgili hadisler.

İşte bu noktada Resulullah adına yalan uydurma olayının net olarak ortaya çıktığını belirterek h. 41/661 yılını uydurma rivayetin başlangıcı olarak kabul ettiklerini söyler. Bunun ise hadis uydurmanın açıkça ortaya çıktığı tarih olduğunu belirtir.

Dinsizlerin ve İslam düşmanlarının uydurdukları hadisler ise Müslümanlığın temel ölçülerine sığmayan bayağı ifadeler taşır. Bu belirtiler onların uydurma olduğunu hemen belli eder. Mesela, "Kim harfini tek gözlü yapmadan besmele yazarsa Allah ona bir milyon iyilik yazar; derecesini bir milyon kere yükseltir.

Bize Süveyd b. İbrahim, o da Mahmud b. Ömer'den, o da Ebu Seleme b. Abdurrahman b. Avf dan, o da babasından tahdis edip dedi ki:

Ey Mü'minlerin emiri! Mescid-i Aksa' kayanın arkasına yap' dedi. Bunun üzerine Hz. Ömer, Ka'b'a:

"Akıl hakkında gelen hiçbir hadis sahih değildir."

Her iki grup da, Sünnet yolundan sapmış bid'atçi kimselerdirler.

Bu ayet; tevbe suresinde surenin son taraflarında ve Kur'an'dan en son indirilen ayetlerdendir.

Bize Ahmed b. Meni' tahdis etti. O da dedi ki:

Veda haca dönüşünde Hz. Peygamberin, "Gadiru Hum" denilen yerde mola vererek, Hz. Ali'yi kendinden sonra halife tayin ettiğini ve fakat orada bulunan ashabın bu haberi ittifakla gizlediklerini söyleyen Rafızilerin iddiası böyledir.

İmam Ahmed'e bu hadis soruldu. O da: 'Bu hadis, hiçbir şeye sahip değildir' diye cevap verdi.

Beyhaki (ö, 458/1066&#125;'de der ki:

2. Biti, canlı olarak ateşe atmak,

"Bu konuda tespit edilememiş hadisler rivayet edilmiştir."

"On şey fıtrattandır:?

Bazen de bir uydurma hadisin uydurma olduğu, onu uyduranın itiraf etmesiyle anlaşılır. Hadis uyduranların bir kısmı sonradan yaptıklarını itiraf etmişler; bir kısmı zor karşısında bir kısmı da pişmanlık duyarak yaptıklarını kendi ağızlarıyla söylemişlerdir. Buna dair pek çok misal vardır. Örneğin, Meysere, Kur'an'ın faziletleri konusundaki hadisi uydurduğunu bizzat kendisi itiraf etmiştir. Ömer b. Subh'un Hz. Peygamber 'in bir hutbesini uydurduğunu itiraf etmesi de bu konuda misal verilebilir.

267. Başka bir grup da, bir önceki hadisi uyduranlara karşılık verip Resulullah 'in:

"Eti bıçakla kesmeyi yasaklama ve bunun, acemlerin adeti" olduğu İle ilgili hadistir.

"Bu konuda başka bir yoldan tespit edilen mahfuz değildir."

7. Tarihi Vukuata Aykırı Düşmesi.

181. Kim dünyadan sarhoş iken ayrılırsa, kabre sarhoş olarak girer, kabrinden sarhoş olarak diriltilir, sarhoş olarak ateşe arz oturtur, 'sarhoş' denilen dağa .

Hadisçilerin imamı Muhammed İbn İsmail el-Buhari, "Tarihu'l-Kebir"de bu şekilde belirtmiştir. Yine Müslüman alimlerden bir çoğu da bunu söylemiştir.

Suyuti'de, bu esere, "el-Kavlu'1-Müsedded ve Zeyluhu aleyhi" adıyla yazdığı zeylde Ahmed b. Hanbel'in "Müsned"inde bulunduğu halde İbnü'l-Cevzi'nin uydurma olarak gösterdiği ikinci bir hadisi tetkik etmiştir. Daha sonra Suyuti, bu iki kitaba, "el-Kavlu'1-Hasen fi'z-Zebbi ani's-Sünen" adıyla bir başka zeyl yazmış ve eserde 120 küsur hadisin uydurma olmadığını ispata çalışmıştır.

55. ?Patlıcan, her derde şifadır."

Altıncısı: gayreti ve düşüncesi, böyle bir olayın nakledilmesine büyük önem gösterir. Zaten böyle bir olay meydana gelecek de, bununla ilgili bilgiyi; sahabe, tabiun ile hadis imamlarından olan sünnet nakilcileri bilmeyecek de bu bilgiyi ve nakli sadece Yahudi mi bilecek?

37. Bu da, hadiste geçen Peygamber 'in sözüdür:

er-Reşid:

Müellif, kitabı daha istifade edilir bir hale getirmek düşüncesiyle, fıkıh bablarına göre tertib ettiğini söylemektedir. Bablar; "Namaz Bolümü", İlim Bölümü", "Mubteda' Bölümü", "İman Bölümü" gibi başlıklar altında sıralanmıştır.

218. Sene, yüz altmış olduğunda, şu ve şu olur.

"Kıssacıların minber ve meclislerde rivayet ettiği, mutasavvıf ve fakihlerin tekke ve medreselerde söyleyip durduğu, dilden dile dolaşan hadis diye uydurulmuş sözler, zamanımızda pek çoğalmış ve yaygın bir hal almıştır. Bunun sebebi de, halkın sünnete tam manasıyla vakıf olmayıp doğru yoldan ayrılması ve hayatta kalan hadis alimlerinin de mesleklerinde pek kuvvetli olmayışıdır."

Buraya kadar gördüğümüz uydurmaların daha çok bir fırka veya mezhebe körü körüne bağlanan bazı cahil ve taklitçi taraftarların eserleri olduğunu daima göz önünde bulundurmak gerekir. Demek oluyor ki, aşırı bir tarafgirlik, fırkacılık ve gurupçuluk zihniyeti, bazı kimselerde dini şuuru imha ederek onun yerini almış ve bu hırs onları, Peygamberlerine iftira edecek kadar seviyesiz yapmıştır.

İşte Resulullah 'in sünneti de ortada! Onun içerisinden bunu gösteren nerede?

1. Sahih olan hadisler,

Bu hadis daha önce geçmişti.

102. Burunda tüy bitmesi, cüzzam a karşı bir güvencedir.

Bu hadis, mercimeği, kudret helvası ile bıldırcına tercih eden kimseler yada bunlara benzer kimseler tarafından uydurulmuşa benzemektedir.

Onların bu idareleri, Allah bu ümmeti onlardan Selahaddin Yusuf İbn Eyyub'la kurtarıp İslam'ın zafere ulaşmasına kadar açıktan devam etti.

Yüce Allah'ın ihsanının, sevabının, bereketinin ve hayrının sonu olmadığına ve bu tür şeylerin, Allah'ın rızasını ve mahsulünü gerektiren şeylerden olduğuna göre; bu durumda Rıza sıfatı nasıl olur?

"Abdurrahman İbn Avf, cennete, sürünerek girecektir."

Cizyeyi düşürme hususunda onların tarafı nasıl gözetilebilir? Ve cizyeyi ödeme hususunda zimmilerle aynı kategoriye konulmak gibi bir zilletten nasıl kurtulabilirler? Ayrıca onlar için yurtlarından sürülmelerinden ve yabancı ülkelere/topraklara dağıtılmalarından daha büyük bir zillet nasıl olabilir?

Bu ayete rağmen birtakım günahların bağışlanmayacağını kesin bir dille beyan eden haberlere rastlanmaktadır.

Bu hadis, Hz. Aişe yoluyla Hz. Peygamber 'den rivayet edilmiş olup Buhari (ö. 256/870) ve Müslim (ö. 261/875)'in "Sahih"leri ile Kütübü Sitte 'da geçmemektedir. Bu hadisi; İmam Ahmed , İbn Huzeyme (ö. 311/923) "Sahih"de ve Hakim (ö. 405/1014) "Sahih"de? Bezzar (ö. 292/904)'da "Müsned"de rivayet etmiştir.

158. Mü'minlerin emiri Hz. Ömer , Mescid-i Aksa'yı yapmak istediğinde:

Seyyiu'1-hıfz: Bu cerh hükmü verilmiş ravi, adalet vasfını kaybetmiş sayılır. Hadisleri atılmaz. İ'tibar için yazılır. Sika: Adalet ve zabt vasfı taşıyan ravilere denir.

Bundan başka müellifin, "el-İlelü'1-Mütenahiye fi'1-Ahadisi'l-Vahiye" adlı kitabına aldığı bazı haberleri, aynı zamanda "Kitabul-Mevzuaf'ına da almakla tenakuza düştüğü ifade edilmektedir. Yalnız bu halin diğer münekkidlerde de görülebilen bir kusur olduğu unutulmamalıdır.

"Nefsimi elinde bulunduran Allah'a yemin ederim ki, Musa sağ olsaydı, bana tabi olmaktan başka bir şey yapmazdı.?

Zina Sonucu Doğan Çocuk İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

204. Tavuk, ümmetimin fakirlerinin koyunudur."

İşte bu ve benzeri hususlar, Hakim'in kitabının değerini düşürmüş ve saygınlığına leke getirmiş, hadisi Sahih sayma diğer hadis otoriterlerinin Hasen sayma kriterlerinden daha aşağı bir konuma getirmiştir.

Mehdi'nin, Hz. Hasan'ın neslinden olmasında, ince bir nükte var. Çünkü Hz. Hasan, hilafeti, Allah için terk etmişti. Bundan dolayı da Allah, gerçek halifeliğe layık olan ve yeryüzünü adaletle doldurmayı sağlayan kimseyi, Hz. Hasan'ın neslinden getirecektir.

5. es-Sagani'nin "ed-Dürrü?l-Multakat Fi Tebyi-Nil-Galat Ve Nefyil-Lagat'ı.

3. İslam Dini'ne Hizmet Etme Arzusu:

Bu fırkaların hepsi; zalim, insafsız, varlığı imkansız, asılsız Mehdiler hakkında: "Ma'sum İmam, Ma'lum Mehdi, Peygamber 'in müjdelediği ve ortaya çıkacağını haber verdiği" Mehdi olduğunu iddia edip Yahudilerin ahir zamanda ortaya çıkıp davalarını yüceltecek, dinlerini yerleştirecek ve bütün topluluklara karşı kendilerini üstün getirecek olan bir liderin geleceğini beklemeleri gibi bu fırkalar da, bu gelecek Mehdi'yi beklemektedirler.

İbn Arrak, Kanuni Sultan Süleyman'a takdim ettiği eserinin bablarını, "el-Leali'l-Masnua"nın tertibine uygun olarak sıralamakla beraber, her babı kendi arasında şu üç esasa uygun olarak tanzim etmiştir:

"Subhanallah! Yüce Allah, : Onun kürsisi, gökleri ve yeri kapladı? buyururken, Kudüs'teki kaya O'nun en aşağıdaki arşı nasıl olabilir?!" dedi.

"Peygamber , namaza başladığı zaman ellerini kaldırırdı. Daha sonra tekrarlamazdı."

Hiç kuşkusuz Allah, kendisi ile Resulullah üzerine yalan uyduran kimseleri ve sahih hadislerin yerlerini değiştirenleri rezil edecektir.

?Mescid-i Aksa' diye cevap verdi.?

İşte bu ve bunun benzeri uydurma hadisler; Resulullah 'i ve onun sözünü bilme hususunda en aşağı mertebede bulunan kimseler bile, bu tür hadislerin; uydurma, kurgu ve Peygamber 'e atılmış bir iftira olduğunda şüphe etmezler.

İşte Rafiziler, onu, hergün beklerler, borum kapısının önünde atın üzerinde durup kendilerinin yanına çıkması için ona:

Risalenin sonunda müellif, meşhur birkaç uydurmacının adlarını vererek onlara nisbet edilen haberlerden sakındırmaktadır.

4. Mevzu Hadislerin Teşhiri:

Hz. Peygamber'in, bahis konusu sözü söyleyerek tenakuza düşemeyeceğini beyan eden İbn Hazm (ö. 456/1063), "böyle bir şeyi, ancak yalana, zındık, kafir ve ahmak olanlar normal karşılayabilir" demekte ve bu görüşün taraftarlarından "Rasulullah'a karşı yalan söylemeyi mubah sayanlar" diye bahsetmektedir.

202. Güvercin hakkında gelen hadislerin en merfu' olanu tir:

Elin kınamasına tahammül etmek, ateşte yanmaktan hayırlıdır" sözü, Hasen b. Ali b. Ebi Talib (ö. 50/670)'e aittir.

Tarih bilmenin faydasına temas eden Hassan b. Yezid, "yalancıları tanımak hususunda bana tarih kadar yardım eden bir şey yok tur. Haviye ne zaman doğduğunu sorarız, -şayet rivayet ettiği şeyhin vefat tarihini biliyorsak- onun cevabına bakarak yalan mı, yoksa doğru mu söylediğini anlarız" demektedir. Buna bir misal olmak üzere Ufeyr b. Ma'dan (ö. II/VIII. Asır'ın naklettiği şu hadiseyi zikredebiliriz:

11. es-Suyutinin "Et-Taakkubat Alel-Mevzuat"ı

2. Hadis Uydurma Hareketi Ve Sebepleri

'Ben size ancak Resulullah'ın namazı kılacağım' dedi.

Batıl hadislerden bazıları şunlardır:

İmam Ahmed'in "Müsned"inde merfu olarak Peygamber'in şöyle buyurduğu geçmektedir:

90. Ey Humeyra! Çamuru yeme. Çünkü çamur yemek, şunu ve şunu meydana getirir."

İmam Ebu Yusuf (ö. 182/798)'un, Harun er-Reşid (ö. 170-193/786-808)'in arzularına muvafık fetvalar verdiğine dair muhtelif haberler rivayet edilmektedir. Bütün bunların İmam Ebu Yusuf'un aleyhtarlarınca ortaya atılmış olabileceği ihtimaline Goldziher'in şu sözleri uygun düşmektedir:

316. Konuyla ilgili olarak Muhammed b. Ukkaşe el-Kirmani?nin, Enes'ten mevkuf olarak uydurduğu şu hadistir:

118. Yemeğe üfürmek, bereketini giderir.

Hiç kuşkusuz bu kimseleri bu aşırılığa götüren şey; onların, "Allah'ın, kendilerinin günahlarını bağışlayıp kendilerini cennete sokacağı" şeklindeki inançlandır.

5. Sakız çiğnemek,

Uydurma hadislerin uydurma olduklarını gösteren karinelerden birisi de, hadiste anlatılanların tarihi olaylara aykırı olmasıdır. Buna göre, bir hadiste anlatılan olaylar tarihi gerçeklere uymuyorsa, o hadis uydurmadır.

Çünkü Rıza ; sevgiyi, ihsanı, cömertliği, iyiliği, afvı, bağışlama ve mağfireti gerektirir.

Bu konuda onların dört görüşü bulunmaktadır:

Bu, doğru bir sözdür. Çünkü Rafizilerin yanında bununla ilgili araştırma yapacak olursan, durumun, Ebu Ya'la'nın dediği gibi olduğunu elbette bulursun.

Zayıf: Sahih ve hasen dışında kalan hadislerdir. Yani sıhhat şartlarını yaşıdığı için sahih denilen hadisler ile sahihlik şartlarını taşımakla birlikte ravileri zabt yönünden sahih derecesine çıkamayan ravilerin rivayet ettikleri hasen hadis hariç diğer hadislerdir.

282. Hayrı, merhametli kimseler ile güzel yüzlü kimselerden isteme ile ilgili hadis.

Hadiste; Resulullah 'in, bir benzerini söylemeyeceği türde bazı saçmalılara yer verilmesi.

Kim çarşıya girip şeklinde rivayet ettiği hadisi sordum.

b) İkinci Fasıl: İbnu 1-Cevzi'nin uydurma kabul ettiği ve fakat Suyuti'nin aksini iddia ederek İbnü'l-Cevzi'ye muhalefet ettiği haberler.

169. Konu ile ilgili uydurma hadislerden birisi de şudur:

"Onun rivayet ettiği hadislerin çoğu, mahfuz değildir."

Senedi ne kadar sağlam olursa olsun "patlıcanın her derde deva olduğu"nu ifade eden bir sözü, Hz. Peygamber 'in söylediğine ihtimal verilemez; zira tecrübe bunun böyle olmadığını göstermektedir.

Darekutni der ki: Ebu'1-A'la, el-Haffaf el-Kufi olup asıl adı Halid b. Tahman'dır."

1. Kur'an,

Örneğin, Ukayli (ö. 323/934), İbn Hibban (ö. 354/965) ve Ezdi (ö. 374/984) "el-Kaimil'inde, Darakutni (ö. 385/995) "el-Efrad"ında, Zehebi (ö. 748/1347) "el-Mizan"ında gibi çeşitli mertebelerdeki ravileri ve rivayetlerini tetkik etmişlerdir.

Kıssacıların ve mutasavvıfların hadis diye tanıttıkları sözlerde bu nevin pek çok misalini bulmak mümkündür. Sadece bir defa "La ilahe illallah" diyen kimsenin, bu kadarcık bir gayreti sebebiyle, Allah Teala'nın bu sözden bir kuş yaratacağını, kuşun yetmiş bin dili olacağını ve her dilin yetmiş bin lisanla o adam hakkında istiğfar edeceğini ifade eden düzme sözdeki aşırılık bu kabildendir.

203. Tavuk besleme ile ilgili hadisler. Tavuk besleme hususunda sahih bir hadis yoktur.

Nitekim tefsir alimlerinden Sa'lebi ile Vahidi, bu tür hadisleri, her surenin başında ve Zemahşeri'de surenin sonunda kaydetmiştir.

Darekutni der ki:

"Meryem oğlu İsa, inecek. Müminlerin Emiri Mehdi, :

Yahya b. Main'de şöyle der:

"Size misvak gereklidir.

İbrahim el-Harbi der ki:

Tanıtmakta olduğumuz kitabın telif sebebini anlatan Suyuti der ki:

Bu hadisi, İmam Ahmed nakletmiştir. Fakat bu hadis, yine de sahih değildir. Çünkü bu hadis, munkatı'dır.

5. Hadis Uyduranların Kendi Sözleri

İbn Main (ö. 233/847)'de der ki:

277. Kim Nisan ın çıktığını bana müjdelerse, o kimseye, Allah adına cenneti garantilerim."

İbnü'l-Cevzi, tenkidlerinde en çok şu münekkidlerin görüşlerinden faydalanmıştır:

Bu kitap, Suyuti'nin uydurma hadis sahasındaki en hacimli eseri olan "en-Nuketu'1-Bediat aIe'l-Mevzuat"ının muhtasarından ibarettir. "en-Nüket"te, Suyuti'nin bir çok eserlerinde olduğu gibi, İbnü'l-Cevzi'nin "Kitabu'l-Mevzuat"ını tenkit maksadıyla kaleme alınmıştır. Suyuti, burada, uydurma sayılmasını doğru bulmadığı, mükerrerleriyle birlikte üç yüz kadar hadisin tenkit ve müdafaasını yapmaktadır.

Peygamber bize hutbe verip olacak şeyleri haber verdi. Daha sonra da şöyle buyurdu:

değiştiren kimse:

Allah hadisi uyduran kimseyi rezil etsin. Çünkü bu kimse, Allah ve Resulü üzerine hadis uydurmakla ne kadar saygısızlık etmektedir!!

Uydurma Hadisin, Kur'an'ın Sarih/Açık İfadesine Aykırı Olması Meselesi

231. Kim Kehf suresinin başındaki on ayeti okursa, Deccalin fitnesinden korunmuş olur.

Normal olarak düşünüldüğü zaman dahi, zina mahsulü olan çocuğun, o günahın işlenmesinde hiç bir tesiri olamayacağı; içki içmek suretiyle ilahi emri çiğneyen birinin günahından da komşusunun mes'ul tutulamayacağı neticesine varılır. Nitekim Allah Taala Kur'an-ı Kerimin birçok yerinde, "hiç kimse başkasının günahını yüklenemez? buyurmaktadır.

Ebu Zehv'in, hadis uydurma faaliyetinin Resulullah zamanında belirtmesinin yanı sıra Hz. Osman zamanında İbn Sebe taraftarlarınca hadis uydurulduğunu ve bunların fitne ateşini yaktığını, halifenin katline karar varan karışıklıklara neden olduğunu belirtir. Daha sonra Hz. Ali'nin hilafeti ele aldığını, onunla Muaviye arasında olanların çoğunu, insanların Şii, Harici ve bunların dışında kalan cumhur şeklinde gruplara ayrıldıklarını belirtir.

Üçüncü Kural:

211. Bu; içerisinde, şu, şu sene olduğunda şu, şu meydana gelir" şeklinde gelen bütün hadisleri kapsamaktadır.

Bunun sebebi, şu hadiste belirtilmiştir. Bu da, sevapların on misliyle karşılk bulmasıdır. Sevabların on misliyle karşılık bulmasından dolayı , kat kat olmadan bir ay oruca denktir. Buna göre her ay üç gün oruç tutup buna devam eden kimse, bütün bir yıl/ömür oruçlu gibi olur.

Fakat abdest alırken besmele getirme ile ilgili hadisler, hasendir.

İmam Şafii (ö. 204/819) der ki:

205. Peygamber , zenginlere, koyun beslemelerini ve fakirlere ise tavuk beslemelerini emretti.

Hocamız der ki:

İmam Ahmed der ki: "Bu hadis sahih değildir.

327. Meryem oğlu İsa dışında Mehdi yoktur" hadisine gelince, bu hadisi; İbn Mace (ö. 273/ 886), "Sünen"de Yunus b. Abdu'l-a'la'dan, o da Şafii'den, o da Muhammed b. Halid el-Cenedi'den, o da Eban b. Salih'den, o da Hasan'dan, o da Enes b. Malik'ten, o da Hz. Peygamber'den rivayet etmiştir.

Yanlışlık, hadisin merfu' olarak rivayet edilişinde ortaya çıkmaktadır.

İkinci öncül, gayet açıktır. Birinci öncül ise:

Demek oluyor ki, -bir başka kaderiyecinin de söylediği gibi-kendilerinden olmayanlar aleyhinde hadis uydurmak ve onları sapıtmakla Allah katında makbul olan bir hareket yaptıklarını zannediyorlardı.

Bize, -Zübeyr ailesini mu'temedi olan Amr b. Dinar, Salim b. Abdullah İbn Ömer, babası, dedesi yoluyla Resulullah 'in şöyle buyurduğunu tahdis etti:

Eserde her hangi bir sıranın takip edilmediğini ve sadece her madde için "onların sözüdür" ve "bunlardan birisi de, onların şu sözüdür" diye başlayarak pek meşhur olan uydurma haberlerin zikredilmesiyle iktifa edildiğini görmekteyiz.

"Dünya den bir gün bile kalsa, Allah o günde adı adıma, ahlakı ahlakıma , 'Ebu Abdullah' künyeli birisini elbette gönderecektir."

2. Güzel koku ,

32. bir rivayette ise şu ifade yer almaktadır:

Tedlis: Bir ravinin, çağdaşı olup görüşmediği veya görüştüğü halde hadis almadığı bir şeyhten işitmişçesine rivayette bulunmasıdır. Yine ravinin, hadis işittiği şeyhten gerçekte işitmemiş olduğu hadisi rivayet etmesi de tedlistir.

319. hadistir:

54. ?Patlıcan, yenilirse öyle ."

"Horozun öttüğünü duyduğunuz zaman, Allah'ın lütfunu isteyin. Çünkü horoz, bir melek görmüştür.?

Leknevi, tenkit ettiği haberleri en çok Gazzali (öl. 505/1111), Cevzekani (ö. 543/1148) ve İbnü'l-Cevzi (ö. 597/1200)'nin eserlerinden almıştır. Tenkitlerinde en fazla istifade ettiği münekkitler arasında da yine İbnü'l-Cevzi, Zehebi, Iraki, İbn Hacer el-Askalani ve Suyuti bulunmaktadır.

Dokuzuncusu: ümmeti, ; "Ben Hızırım" deyip "Ben, Resulullah 'i şöyle şöyle derken işittim" şeklindeki sözüne farz edilip, dini konularda o kimsenin sözüne itibar edilmez ve onun le delil getirilmez.

Abdullah İbn Abbas ve Abdullah İbn Ömer derler ki: Re-sulullah şöyle buyumaktadır:

Bu kişi; yalancı, zalim ve batlı hakim kılan birisi olup zulmüyle, haksızlığıyla, hileciliğiyle tanınmıştır. Batıl davasını güçlendirmek için insanları öldürmüş, Müslümanların kadınlarını cariye gibi kullanmayı mubah görmüş, çocuklarını esir alıp mallarına el koymuştur. Kötülük yönünden İslam milletine/toplumuna/dinine, Haccac-ı Zalim'den çok daha fazla zararı olmuştur. Yerin altına bir kabir kazdırıp kendi arkadaşlarından bir grubu diri diri oraya indirip onlara:

Hulefa-i Raşidin devrinin sonlarına doğru ve bilhassa Emeviler zamanında kaza ve kader münakaşaları artmış, ashab-ı kiramdan Abdullah b. Abbas (ö. 68/687), Abdullah b. Ömer (ö. 74/693), Cabir b. Abdullah (ö. 74/693) ve Vasile b. el- Eska1 (ö. 83/ 702) gibilerinin ve tabiun büyüklerinin şiddetle karşı koymalarına rağmen, kaderiye ve mürcie mezhepleri teşekkül etmiştir.

"Yalancıların, muhanderin, zayıf ve metruk ravilerin rivayet ermekte, halkın da hasıdarına karşı delil olarak öne sürmekte olduğu bu hadisleri tanıma iteyenlerin kolayca faydalanabilmelerini temin etmek maksadıyla onları alfabetik olarak sıraladım."

neyse sen yazmaya devam et, güzel konu...

"Ey Ali! Kim Şa'ban ın ortasındaki gecede bin 'Kul huvallahu Ehad? olmak suretiyle yüz rekat namaz kılarsa, Allah, bu gecede o kimsenin talep ettiği bütün isteklerini yerine getirir. Bu yalancı kimse, birçok saçmalıklara şöyle devam ediyor- yetmin bin huri verilir. Her hurinin, yetmiş bin kölesi ve yetmiş bin erkek hizmetçisi var. Yetmiş bin içerisindeki bunlardan her biri, efendisine şefaat eder."

Dünya ve ahiret yiyeceklerinin en faziletlisi, ettir.

Ebu'I-Ferec der ki: Hızır'ın varlığını ispat edip bu ispatının içerisinde yer alan bu şeriattan uzaklaşmayı unutan kimsenin anlayışı ne kadar da kıttır!

Ebu'r-Rebf ez-Zehrani'den, o da Ahmed İbnü'l-Haccac'dan, o da Ebu'1-A'la'dan tahdis edip rivayet etmiştir.

Uydurma sözler, lafızlarındaki bozukluktan daha çok manalarındaki ölçüsüzlük sebebiyle tanınmış ve damgalanmıştır.

Yedincisi: Hayber halkından, cizyeyi kaldırmayı gerektirecek bir iyilik daha önce görülmemişti. Çünkü onlar, Allah ve Resulü'yle muharabe etmiş, Resulullah ile onun sahabileriyle savaşmışlar, onlara karşı kılıçları sıyırmışlar, Peygamber 'i zehirlemişler, Peygamber 'le harp halinde olan düşmanlarını barındırıp onları ona karşı çarpışmaya teşvik etmişlerdir.

İbn Hibban'da şöyle der:

Tirmizi, "Cami"' adlı eserinde der ki:

Her yerde hazır, gözlerden uzak, asa a sahip olup "ve yehtimu'l-feza" dır.

247. Rafiziler, Hz. Ali'nin fazileti hakkında hadis uydurmalarına gelince, bunlar, sayılamayacak kadar çoktur.

Hükümlerinde isabetsiz bulunduğunu söyleyerek Firuzabadiyi tenkit edenler de vardır. Bunlardan "Sifru's-Sa'ade" sarihi Abdulhak ed-Dihlevi (ö. 1052/1642), onun bu konuda ileri gidenleri taklid etmek suretiyle bazı hadislerin sahih veya sabit olmadığını yahut uydurma olduğunu beyan ettiğini, halbuki bunlar arasında muteber kitaplarda mevcut ve büyük alimlerce makbul olan hadislerin bulunduğunu söylemektedir.

?Allahım! Eğer şu topluluğunu, helak edersen, yeryüzünde ibadet olunmaz!? buyurdu.

(Peygamber :) 'Bedevi'yi bana geri getirin' . Bunun üzerine gidip aradılar. hiçbir şey bulamadılar.

"Uydurma sözleri hadis sananların yanlış kanaatlerine bakarak onlara hadis" denmiştir veya sözlük manasına itibar edilmiştir. Diğer taraftan mevzu hadislerin zayıf hadisin bölümlerinden sayılması da böyledir; yoksa bu uydurmaların söz olarak hiçbir değeri yoktur."

?Ne oluyor? Sizi, sararmış dişlerle bana geldiğinizi görüyorum. Misvak kullanın. Eğer ümmetime zorluk vermeyecek olsaydım, onlara abdesti emrettiğim gibi misvakı da emrederdim.?

220. alametleri, ikiyüzden sonra ."

"Ravilerden her birinin şahsi durumunun tetkikinden ayrı olarak münekkitlerin dikkati, isnadın dahili muhtevasına da çevrilecekti. Bu işte onların şayan-ı dikkat mesut buluşlar yapma imkanları oluyordu." Zira bu suretle ravi adeta yalancılığını itiraf etmiş gibi oluyordu.

234. Peygamber :

2. Fırka, Mezhep, Kabile, Dil Yada Beldeyi Veya Mezhep İmamlarını Savunma İsteği:

315. Konuyla ilgili olarak Abbad İbnü'z-Zübeyr'in naklettiği hadis ise şu şekildedir:

Yalancı, bütün ayları sırayla saymaktadır. Bu konudaki bütün hadisler, yalan ve uydurmadır.

Halkın bu konudaki kanaatini belirtmesi itibariyle öneme haiz olan söz konusu konuşmanın bir kısmını buraya almakta fayda vardır.

6. Milliyetçilik Duygusunun Etkileri:

Cerh: Sağlam ve hafız olan bir alimin, bir ravinin rivayetini, kendisinde veya rivayetinde bulunan yaralayıcı illet sebebiyle reddetmesine denir.

Tirmizi (ö. 279/892)'de, bu hadisin bir benzerini, başka bir yoldan Ebu Sıddik en-Naci yoluyla Ebu Said el-Hudri'den rivayet etmiştir.

"Misvak vaciptir ve Cum'a boy abdest almak her müslümana vaciptir.?

Beşyüz yıl kadar önce küçük bir çocuk iken Samerra'daki evinin bodrumuna girip bundan sonra hiçbir göz onu görmemiş, onunla ilgili bir habere ve bir ize rastlanılmamıştır.

"Özellikle de Muaviye'nin menkibeleri hakkında hiçbir hadis sahih değildir" diyen kimselerin kast aynıdır. Yalnız sahabenin menkibeleri ile Kureyş'in menkibeleri hakkında hadisçilerce kabul edilen sahih hadislerin içerisine, genel olarak, Muaviye'de girmektedir.

300. Zina sonucu doğan çocuğu yerme hususunda şu hadis rivayet edilmiştir:

Bir hadisi değerlendirmek isteyen ilkin onun senedine bakar. Hadisin sahih veya zayıf oluşu konusunda ilk bilgiyi sened verir. Eğer hadisin senedinde hadis uydurmakla tenkid edilen biri varsa senedlerin eleştirilip sağlam olanların açığa çıkarılması aynı zamanda uydurma hadislerin tanınmasına yardım eder. İsnaddaki kusurlar da böyledir. "Eğer isnad olmasaydı isteyen istediği sözü hadis diye rivayet ediverirdi. Böyle birine "Sana bunu kim rivayet etti?" diye sorulacak olsa şaşırıp kalır sözü bunu gösterir.

Ve şu hadis de buna örnektir:

İlerde göreceğimiz gibi isnad ve sened tenkidi, İslam alimlerinin eseri olan Cerh ve Ta'dil, Tarihu'r-Ruvat gibi hadisle ilgili ilimlerin oluşmasını sağlamıştır.

b. Hadis Uydurma Faaliyetinin H. 40/660'da Başladığı Görüşü:

Muzadriblik, hadisin metninde yada senedinden olur. Senedinden daha çok olur.

26. Müslim'in "Sahih"inde Ebu Said el-Hudri yoluyla Resulullah 'den rivayet ettiği şu hadis, Ebu Nuaym'ın naklettiği) bu hadise şahit olmaktadır:

Fakat bu hadisin senedinde Abbas b. Bekar olup bunun naklettiği hadisle delil getirilmez. Abdullah İbn Mes'ud ile Ebu Hureyre yolundan gelen bu lafızın bir benzeri, daha önce geçmişti. Bu iki hadis, sahihtir.

103. Allah kime güzel bir yüz ile güzel bir isim verip onu ayıplanmayan bir mevkiye getirirse, o kul, Allah'ın yarattıkları içerisindeki en değerlilerin dendir."

254. Ümeyye oğullarını kötüleme hakkında gelen her hadis, yalandır.

"Nuh'un zürriyetini, baki kıldık.?

"İlk zamanlar kimse isnad sormuyordu; fakat müslümanlar arasına fitne girince o zaman isnad sorulmaya başlandı, Ehl-i sünnetten olanların hadisleri alınma; bid'atçılarin hadisleri terkedilme yoluna gidildi." Bu söz bize uydurma hadislerin ortaya çıkması üzerine hadisçilerin sahih hadisleri toplayabilmek için onları rivayet eden kimselere isnad sorduklarını gösterir.

Bu hadis, birçok yönden yalan bir haberdir:

Kim Receb ın ilk gecesi akşamdan sonra yirmi rekat namaz kılar... Sıratı hesab vermeksizin geçer.

Kınanın Fazileti İle Kınayı Övme, Kaşı Akik Olan Yüzük Kullanma Ve Kadınlara Rüya Anlatılmasının Yasak Olması İle İlgili Bazı Hadislerin Kritiği

Benden mi?' diye cevap verdi.

343. a. Ebu Nuaym (ö. 430/1038), Ebu Said el-Hudri 'ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: Resulullah buyurmaktadır:

Bu tür hadislerin hepsi, Resulullah üzerine söylenmiş yalan sözlerdir. Bu konuda sadece sahabeden satrancın oynanmaması ile ilgili hadisler tespit edilmiştir.

270. Abdest organları yıkanırken okunan dualar ile ilgili hadislerin hepsi batıldır. Bu konuda sahih olan hiçbir şey yoktur.

İşte bu anlatılanlar, bu hadisin durumunu ortaya koymaktadır. Eğer bu hadisin sıhhati sağlam ise, o zaman bu hadisin güzel bir yönü vardır demektir. O da:

Mukaddimenin sonunda kitabın bir fihristini veren İbnü'l-Cevzi, "eserin tamamı 50 bölüm olup, her bölüm muhtelif babları ihtiva etmektedir" dedikten sonra, "Tevhid Bölümü" ile tenkidlerine başlamaktadır.

İşte bu sebeple Suyuti, "Kitabu'l-Mevzuat'ın tertibini bozmamıştır. Kendi sözlerine "derim ki:" diye başlamış, "Doğruyu en iyi bilen Allah'tır" diyerek bitirmiştir.

Ey Efendimiz! Çık. Ey Efendimiz! Çık' diye seslenirler.

Altıncısı: Hızır'ın sağ olduğu ile ilgili görüş, Allah'a karşı bilgisizce bir görüş olup böyle bir şey ise, Kur'an nassıyla haramdır.

Bu hadisler hususunda bir cüz' var. Bu hadislerin tamamı, başından sonuna kadar yalandır.

Harflerin herhangi bir tarzda yazılmasının dini bakımdan hiç bir değeri yoktur. Böyle bir şeye mükafat verilmesinin yersiz ve manasız olduğu ise aşikardır.

170. Receb ayında tutulan oruç ile o ayın bazı gecelerinde namaz kılma ile ilgili bütün hadisler, yalan ve iftiradır. Şu hadis gibi:

ben de bu şekilde olmasada İslamın içine neler sokulduğunu anlatmaya çalıştığımda, uydurma hadislerin varlığına dair bazı şeyler anlatmaya çalıştığımda bana hücum etmiştiniz

Üçüncüsü: Eğer Hızır, Hz. Nuh 'dan önce olsaydı, Hz. Nuh 'la birlikte gemiye binerdi. Böyle bir şeyi ise hiç kimse nakletmemiştir.

Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi şöyle der:

23. Tirmizi (ö. 279/892)'nin "Cami'inde Ebu Seleme'nin şöyle dediği geçmektedir:

Beşinci Kural: Peygamber 'in, bütün sahabilerinin huzurunda açık bir şey yaptığı halde sahabilerin, Peygamber 'in bu yaptığını gizlemede görüş birliği ettiklerinin ve bunu nakletmediklerinin iddia olunması.

Bu hadis, Buhari ile Müslim'in "Sahih"lerinde geçmektedir.

Bunun içindir ki, görünüş itibariyle her iki amelde birdir. Aralarında -hatta bu ikisinin azı ile çoğu arasında-fazilet bakımından yer ile gök arasındaki farktan daha büyük bir fark bulunmaktadır.

Bu hadis, garibtir. Bu hadisi, Zübeyr ailesinin mutemedi Amr b. Dinar, Salim b. Abdullah yolundan rivayet etmiştir.

Ey Allah'ın resulü! O gün Araplar nerede olacak?' diye sordu. Resulullah :

214. Yüzyılın başında, Allah, soğuk bir rüzgar gönderir. Allah, onunla, her mü'minin ruhunu alır."

Ebu'l-Hüseyin Muhammed İbnü'l-Hüseyin el-Aburi (ö. 363/ 973) "Menakibu'ş-Şafii"de konu ile ilgili olarak şöyle der:

Doğrusu zikreden kimsenin kalbi, "Subhanallahi ve bihamdihi adede halkihi" dediği zaman, sayı ile ilgili olarak belirtilen bu miktara ait Allah'ı bilme, tenzih ve ta'zim etme mahiyetinde meydana gelen, sadece "Subhanallah" diyerek zikreden kimsenin kalbinde meydana gelenden daha yücedir.

Mevzuat kitaplarında Ebu Hanife'nin ve diğer mezhep imamlarının menkıbelerine dair icat edilmiş başka misaller de bulmak mümkündür. Muhtelif mezheplerin abdest, namaz ve bunun gibi ibadetlerin ifa şekilleri üzerinde ve tamamen teferruata dair birbirinden farklı bazı görüşleri vardır. Mezheplerin mutaassıp taraftarlarından bir kısmı, bu nevi basit ayrılıkları büyüterek ana meseleler haline getirmiş ve mezheplerinin tatbikatını tasvip edecek olan hadisler uydurmaktan çekinmemişlerdir. İşte misalleri: "Rüku'da ellerini kaldıran kimsenin namazı sahih olmamıştır", "ağza ve buruna üç kere su vermek farzdır." İbn Ömer de demiştir ki:

?Sana gidip gelmeyi ara verdiren şey nedir? diye buyurdu. Cin:

"Ashabıma sövmek, affedilmeyecek bir günahtır", "kötü ahlaklı olmak, affı mümkün olmayan bir günahtır" şeklindeki hadisler böyledir. Bunların yukarıdaki ayete muhalif oluşu, uydurma sayılmaları için kafi bir sebeptir.

241. Peygamber , cenneti arzulayınca, Ebu Bekr'in beyaz saçlarını öperdi."

Tenkide söz konusu olarak aldığı hadislerin senedlerini düşürerek sadece sahabiden ravisinin adını söylemekle iktifa eden müellif, uzun hadislerin baş tarafından bir kısmını vermekte, peşinden de hadis hakkında yapılan tenkitleri ve buna mukabil kendi müdafaalarını zikretmektedir.

?Körükçü, demirin pasını giderdiği gibi Medine'de, kirli kimseleri sürüp atar. İşte bu güne, 'Halas/Kurtuluş Günü' denilir? buyurdu. Bunun üzerine Ümmü Şerik:

Bu durum, Hz. Hüseyin'in yaptığının aksinedir. Çünkü Hz. Hüseyin, halife olma hususunda hırslı davranmış, halifeliği elde etmek için savaşmış ve halifeliği ele geçirme hususunda başarılı olamamıştır. Yine de doğruyu en iyi bilen Allah'tır.

Sahih Bir Şahidin, Hadisin, Batıl Olduğunu Ortaya Koyması Meselesi

Onlar aşırılığa kaçıp bu konuda ileri gittiklerinde, aşırılığa daha da yaklaşıp ona daha da layık oldular, İşte bu kimseler; Peygamber 'in emrine uymada en itaat etmeyenleri ve onun sünnetine muhalif olmada onların en aşırı gidenleridir. Bunlar, Hz. İsa hakkında son derece aşırı giderek onun şeriatına ve dinine en büyük muhafeleti yapan Hıristiyanlara açıkça benzemektedir.

1. Yeşilliğe bakmak,

Resulullah 'in ilmi, Allah'ın ilmine uygundur, onun aynısıdır. Allah'ın bildiği her şeyi, Resulullah 'de bilmektedir.

Mevsili'yi hadis tenkidindeki ehliyeti bakımından beğenmeyen müteaddit hadisçilerin başında İbn Hacer el-Askalani (ö. 852/1447) gelir. İbn Hacer, ona, münekkidler arasında bir mevki tanımadığı gibi, eserini İbnü'l-Cevzi'nin kitabından aynen alıp kendinden hiç bir şey katmadığını da söylemektedir.

2. Akan suya bakmak,

Görüldüğü üzere h. 40/660 yılını başlangıç olarak verenlerin bir kısmı, kesin olarak bu tarihten itibaren başladığını söylerken, bir kısmı da Hz. Osman dönemindeki fitne devrinde çok az hadis uydurulduğunu ancak işin asıl boyutunun h. 40/660'da arttığını ifade ederler.

el-Menaru'l-Münif Fi's-Sahih ve'z-Zaif

"Mekke'ye gelmiştim. kardeşim olan Salim b. Abdullah İbn Ömer'le karşılaştım. Bana, babasından, dedesi yoluyla Resulullah 'in şöyle buyurduğunu anlattı:

Yüzünde hoşlanmadığımız kötü bir şey görmekteyiz?' diye sordum. Peygamber :

Eserin 12-46. sayfaları arasında, uydurma hadisler hakkında bazı teknik bilgilerin verildiği bir kısım bulunmaktadır. Burada daha çok uydurma hadis kitaplarından, hadis uydurmanın sebeplerinden, uydurma hadisin alametlerinden, içinde uydurma haberler bulunan bazı eserlerden bahsedilmektedir.

İbn Adiyy'de şöyle der:

İbn Adiyy şöyle der:

172. Ve hadis :

"Fatihatu'l-Kitab ve Fatiha suresinin bir benzerinin; Tevrat, İncil ile Zebur'da indiriImediği'' ile ilgili hadis.

Arapçayı medheden uydurma hadislerin imalcileri, bunun yanında, diğer dilleri yeren bir dize hazırlamayı da ihmal etmemişlerdir. Bunlardan birine göre; "Allah Teala, lisanlar içinde en çok Farsça'dan nefret eder; şeytanlar, Hıristanlıların diliyle, cehennemlikler Buharalıların diliyle, cennetlikler de Arapların diliyle konuşurlar."

Hz. Peygamber 'in Medine'ye hicretinden sonra kurulan İslam Devleti kısa bir zamanda çok güçlenmişti. Bu devlet onun vefatı üzerinden çok geçmeden bulun Arabistanı kapladığı gibi İran ve Horasan içlerine kadar yayıldı. Yıkılan imparatorluklar, devrilen saltanatlar, bozulan menfaatlar kısa bir süre sonra İslam düşmanlığına döndü. Öte yandan İslamiyeti yıkamayanlar, kuvvetlenmesine engel olamadıkları gibi onu içinden yıkmak için inanç esaslarına fesad sokmak; böylece, İslam birliğini parçalamak yoluna gittiler. Çoğu müslüman olmuş gibi görünerek bir çok yabana fikir ve hurafeleri hadis kılığında İslam Dini'ne soktular.

Ömür/yıl boyu oruç tutmayı, müstehab görenler yada caiz görenler; bu hadisi delil getirmiş olup bundan sadece iki bayramda ve teşrik günlerinde istisna etmişlerdir. Halbuki lehine bir kanıt yoktur. Aksine onların aleyhine kanıt vardır. Çünkü bunun meşru olması bir yana:

"Subhaneke Allahümme Rabbena ve bihamdike, eşhedti en! a ilahe illa ente, estağfiruke ve etubu ileyke (Allahım! Rabbimiz! Seni, bütün noksanlıklardan tenzih ve hamdinle sana teşbih eylerim. Şahadet ederim ki, Senden başka ilah yoktur. Senden bağışlanma dilerim. Sana yönelip tevbe ederim.

84. Gökyüzündeki saman yolu, arşın altındaki yılanın terinden/izinden meydana gelmiştir."

83. Yalancıların rivayetlerinden birisi de şu şekildedir:

2. Sünnet,

İbnü'l-Cevzi der ki:

Bu konuda bir cüz var. Fakat bu hadislerden hiçbirisi sahih değildir. Bu konuda rivayet edilen hadislerin en iyisi, Tirmizi'nin rivayet ettiği şu hadistir:

Mercimek hususunda en yüksek durum, Yahudilerin mercimeğe karşı iştahlı olmalandır.

Diye başlayıp "Doğruyu en iyi bilen Allah'tır" sözüyle bitirdiği yerlerde bulmaktayız. Suyuti'nin İbnü'l-Cevzi'ye karşı yaptığı tenkitleri ise "tuukkibe" kelimesiyle göstermiştir.

" adalet sınırından çıkmıştır."

Muzdarib hadisler, ravinin vehmi yada zabt kusuru yüzünden hadisi iyi zabt edememesi sonucu kendi durumundaki ravilere muhalefetinden doğar. Bununla birlikte senedinde muzdariblik bulunan bazı hadislerin metni sahih olabilir.

335. h. Ebu Nuaym der ki:

Bu senden rivayet ediliyor' denildi. Bunun üzerine Abdullah İbn Mübarek :

Ardından da Hz. Osman'ın hilafeti gasp ettiğini ortaya atmış ve halkı Hz. Osman'a ve valilerine karşı kışkırtmıştır. Bu olayların olduğu tarih h. 34-35'tir. Hz. Peygamberin geri döneceği inancını ve Hz. Ali'nin Rasulullah tarafından vasi ilan edildiği yalanını ortaya atan İbn Sebe'nin bu dönemde hadis uydurduğu anlaşılmaktadır.

191. Ahir zamanda en kötü mal, kölelerdir."

İbn Hibban'da onun hakkında şöyle der:

"Abdest alırken besmele getirme ile ilgili sahih bir hadis sabit değildir.

56. Yine şu hadis de böyledir:

146. Konu ile ügili başka bir lafızda şu ifade yer almaktadır:

1. İsrailiyat ve diğer Ehl-i kitabın Sözleri:

"Onun rivayet ettiği hadisi ancak hayret belirtme mahiyetinde yazmak helaldir. O, uydurma hadislerden dolayı sikalardan aynlmaktadır."

43. 5. Birisi de; Muhammed b. Abdurrahman İbnü'1-Beyemani?nin, Abdullah İbn Ömer yoluyla Peygamber 'den rivayet ettiği şu hadistir:

"Halkın sözü, Hakkın kalemleridir" ve "dosta götüren yol ne kadar da uzundur" sözleri de, mutasavvıfçılardan bir kısmına aittir.

"Bu kitap, ravinin altın suyu ile yazmasına layık olan eşsiz bir kitaptır. Daha önce onun ne bir benzeri, ne de seviyesine yakın olanı yazılmıştır."

Resulullah 'in bu şekilde misvak kullanması, gece namazında idi.

İmam Ahmed, bu hadisi, iki şekilde rivayet etmiştir.

"Onun naklettiği hadisi ancak ondaki zaafı/yerme belirtmek için helaldir. Çünkü o; Malik, İbn Ebi Zi'b ile diğer sika kimseler adına hadis uydururdu."

?Bana şimdiye kadar bir benzeri görülmemiş ayetler indirildi? buyurup daha sonra okudu.

Uydurma Hadisin, Doktorlar İle Kırık Çıkıkçıların Vasıflarına Daha Çok Benzemesi Ve Daha Uygun Olması Meselesi

"Sizden birisi namazda iken annesi çağıracak olursa, cevap versin. Babası çağırınca cevap vermesin."

Bununla ilgili hadislerden hiçbir sahih değildir.

"Ehl-i Beytimden bir adam hüküm sürmedikçe kıyamet kopmayacak. Bu kişi, Kostantiniyye ile Deylem dağını/diyarını feth edecek. bir gün kalsa bite, orayı feth edinceye kadar Allah bu günü elbette uzatacaktır.

66. Su teresi ne kötüdür. Onu kim geceleyin yerse, canı çekişerek geceler. Burnunda cüzam damarı/nabzı atar. Onu gündüz yiyin, geceleyin ise ondan uzak durun."

?İşte bu, mücahidin misalidir.?

Yine efendisinden kaçan kölenin kılmış olduğu namaz ile kahine/falcıya gelip onun dediklerini tasdik eden kimsenin kılmış olduğu namaz da böyledir. Çünkü bazı kimseler, bu kimselerin kılmış olduğu namaz ın kabul olunmayacağını kesin olarak belirtmişlerdir. Bununla birlikte bu kimseler, namaz ı iade etmekle emrolunmamışlardır. Yani bu kimselerin kıldığı namazların kabul edilmemesi, ancak sevabın meydana gelmesi hususunda olup onun zimmetindeki borcun düşmesine yönelik bir husus değildir.

161. c. Yine Abdullah İbn Amr'dan gelen şu hadis :

Sağani, mukaddimede, ayrıca birkaç meşhur uydurma haberi ve bunların bol miktarda bulunduğu bazı nüshaları zikrettikten başka, birtakım şöhretli yalancıları da saymaktadır.

305. Bu şu hadistir:

6. İşte hadisteki bu zayıflığın sebebi; Muhammed İbn İshak'm bu hadisi Zühri'den rivayet etmesi etrafında dönüp dolaşmaktadır. Çünkü Muhammed İbn İshak, bu hadisi, Zühri'den işittiğini açıklamamaktadır.

Bu öyle bir hürmettir ki, birçok insan, namaza başlarken misvak kullanmayı ihmal edip buna gerekli ilgiyi göstermez. Hatta bu durum, meşru değilmiş ve sevilmiyormuş gibi bir hal alır.

Yine yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

155. Urve İbnü'z-Zübeyr bu sözü işitince:

Kabulün Çeşitleri:

184. bütün hadisler, yalandır.

1. Mevzu' Kelimesinin Sözlük Ve Terim Anlamı:

Konu ile ilgili olarak bunun dışında başka uydurma hadisler de var.

?Biz, Allah'ın, kendimize karşılık ahireti tercih ettiği Ehl-i Beytiz. Doğrusu benden sonra Ehl-i Beytim; bela, kovulma ve sürgün edilmeyle karşılaşacaktır. Hatta beraberlerinde siyah bayrakları bulunan Doğululardan bir topluluk gelip hak talebinde bulunurlar, hakk verilmez. Bunun üzerine onlar çarpışmaya girip zafer kazanırlar. Yenilenler, onlara, önceki isteklerini vermeye razı olurlarsa da onu kabul etmezler. Nihayet o , Ehl-i Beytimden bir adama verirler. O da, daha önce zulümle dolu olan yeryüzünü adaletle doldurur. Sizden kim bu duruma yetişirse, kar üzerinde sürünerek bile olsa, onlara gelsin? buyurdu.

Bununla birlikte hadisin uydurma olduğuna delalet eden bazı karineler vardır. Bu karineler bazen ravide olur, bazen de hadisin kendisinde bulunur.

"Hadis alimleri, bu hadis sebebiyle İbn Cehdam'ı itham etmişler ve onu yalancılıkla suçlamışlardır.

Başkaları hakkında uydurulmuş sözler için de çoğu zaman?bu falan adına uydurulmuş" ifadesi kullanılmaktadır.

149. Ayrıca Peygamber 'in hadisteki sözü şu şekildedir:

321. Bu uydurmalardan birisi de; şu hadistir:

160. b. Ebu Zerr'dcn gelen Peygamber 'in şu sözü ;

347. İşte bu, Meryem oğlu İsa'dan başka Mehdi yoktur" hadisinin anlamıdır.

La asle lehu: "Aslı yoktur" anlamında gelen bir ifade olup uydurma hadisler hakkında verilen hükümlerdendir. Bu ifadeyle nitelenen hadisin, nakledildiği bir herhangi bir isnadı yoktur.

"Allah, Adem'i, altmış zira' boyunda yarattı.? Bundan sonra insanlar, kısalarak geldi.

İşte bu, Ehl-i Sünnetin görüşüdür. Üçüncüsü: İmamiyye Rafizilerinin görüşüdür.

74. Tuz size gereklidir. Çünkü tuz, yetmiş derde şifadır.

Abdullah İbn Abbas'a, misvak ile ilgili soru sordum. O da:

Bunun, "Şevval" ayında olmasının güzel bir sırrı vardır. O da; Şevval ayında tutulan orucun, Ramazan ayında tutulan orucun sargısı ve Ramazan orucunda meydana gelen hata ın kazası niteliğinde olup namazdan sonra kılınan sünnet yerine ve sehiv secdeleri yerine geçer. İşte bundan dolayı da Peygamber , "Ramazan orucuna eklerse" yani Ramazan orucunu Şevval orucuna katarsa buyurmaktadır.

ne oluyorda şimdi falanca kişiler ve zümreler İslama sakıncalı şeyler soktular, dini yıkmaya çalıştılar, falanca konulardaki hadisler tamamen uydurmadır batıldır diye yazılar yazmışsın

276. Yine üzerinde namaz olan kimsenin namazı olmaz" şeklindeki hadis de böyle uydurmadır.

Çarşıya Giren Kimsenin Nasıl Dua Edeceği İle İlgili Hadisin Tahlili

157. Kudüs'teki kaya hakkında gelen hadislerin en merfu' olanı; o kayanın, Yahudilerin kıblesi olmasıdır.

a. İmam Ahmed'in "Müsned"de rivayet ettiği şu hadisi delil getirmişlerdir:

1. Namaza başlarken,

5. Bazı insanların, kabul ettikleri görüşlere ilgi gösterilmesi için sahabe adını kullanarak yalanlar uydurması.

"De ki: Eğer denizler, Rabbimin kelimeleri için mürekkep olsaydı, Rabbimin kelimeleri tükenmeden bir misli daha takviye getirseniz bile deniz tükenirdi.?

2. Hakim Ve Tabiblerin Sözleri:

" hakkında söylemişlerdir."

Bize Abdu'l-mü'min b. Ahmed tahdis etti. O da dedi ki:

61. Şu hadis gibi:

25. Ebu Nuaym, Abdullah İbn Amr İbn Halhala ile Rafı b. Hadic yoluyla Resulullah 'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

246. Ebu Bekr, sizi, oruç ve namazının çokluğu sebebiyle geçmedi. O, sizi ancak gönlünde yerleşen bir şeyle geçti."

"O, metruka benzemektedir." İbn Hibban'da der ki:

124. Resulullah mescitte idi. Arkasından bir ses işitti. sahabiler, bakmaya gittiler. Bir de baktılar ki, Hızır."

Yine Peygamber 'in, "kelimelerinin sayısınca" sözü; üç kısma şamil olup kapsamaktadır. Çünkü yüce Allah'ın kelimelerinin sayısında; miktar, sıfat ve sayı yönünden bir son yoktur. Nitekim yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

Daha önce de geçtiği üzere, amellerin üstünlüğü; amellerin çokluğuyla ve sayısıyla değil, ancak onları mükemmel yapmakla, tam bir şekilde yapmakla ve Rabbin rızası ile şeriatının uygunluğuna bağlıdır.

48. 10. Bunlardan birisi de, şu hadistir:

Daha sonra Tirmizi, Ebu Hureyre'den gelen hadisi rivayet edip der ki:

Diğer kimse ise; beraberindeki azığı bir ekmek olup başka bir şeyi olmadığı halde, yanındaki azığı; Allah sevgisi, O'na yakınlık ile O'nun sevgisini kazanma arzusu ve O'nun rızasını kazanma isteğiyle, kendisine ve nefsine tercih ederek kendisinden durumu daha sıkıntılı olan kimseye vermiş olmaktadır.

Hıristiyanlar da, kıyamet gününden önce İsa'nın yeniden gelip Hristiyanlığı yerleştirip diğer dinleri iptal edeceğini beklemektedirler.

"Arş'ın etrafındaki melekler Farsça konuşurlar. Yüce Allah, içinde mülayemet bulunan bir şey vahyedeceği zaman, onu Farsça olarak vahyeder. İçinde şiddet bulunan bir şey vahyedeceği zaman da onu Arapça olarak inzal eder."

Tirmizi bu hadisi rivayet ettikten sonra der ki;

"Ben; Resulullah 'le, Ebu Bekr'le ve Ömer'le birlikte namaz kıldım. onlar, iftitah tekbiri dışında sırasında ellerini kaldırmamışlardır."

43 haberin tenkit edildiği bu risale, zikredilen farklar dışında her haliyle birinci risaleye benzemektedir.

Allah Resulü Kur'an-ı Kerim'i Müslümanlara tebliğ etmekle kalmamış; aynı zamanda onu açıklamış ve uygulamıştır. Onun her sözü ve davranışı, Kur'an-ı Kerim'e uygundur. Buna göre eğer bir rivayet, Kur'an-ı Kerim'e ve onun doğrultusundaki sahih hadislere aykırı ise onun uydurma olduğuna hükmedilir. Mesela, "Kötü ahlaklı olmak affedilmeyecek bir günahtır" uydurması, "Allah kendisine şirk koşulmasını asla affetmez. Bunun dışında dilediğini affeder..." mealindeki ayete aykırıdır. Allah'ın, adı Ahmed veya Muhammed olanları Cehennem'e koymayacağına; güzel yüzlü ve siyah gözlülere azap etmeyeceğine dair olan uydurma da öyledir: "Allah sizin vücutlarınıza ve yüzlerinize değil, kalplerinize bakar" sahih hadisine aykırıdır.

Zikreden kimselerin zikrettiği ve dikkatsiz davranan kimselerin yanıldığı müddete selam olsun.

Kitabın devamında müellif, hadis uyduranların gayelerini, "men kezebe aleyye" (Kim benim üzerime yalan söz söylerse hadisinin geliş yollarını, bu hadisin tahricini yapan kimseleri göstermekte ve Hz. Peygamber 'in fezaili hakkında kıssaalar arasında pek yaygın olan uydurma hadisleri de nakletmektedir.

183. Allah'ın, 'Umare' adında taştan bir meleği vardır. Bu melek, her gün, taştan bir eşek üzerine inip fiyatları ayarlar, sonra da göğe çıkar.

164. Peygamber 'den; "Peygamber 'in yürütüldüğü", "Mescid-i Aksa'da namaz kıldığı, bu namazda peygamberlere imam olduğu, Burak'ı Mescid-i Aksa'nın kapısının halkasına bağladığı ve oradan miraca çıkarıldığı" şeklinde gelen hadis de sahihtir.

Bazı Sahabileri Kötülemeye Yönelik Hadisler

95. Kendinden hamile kalırsa çocuğa 'Muhammed' adı koymaya niyetlenmiş olarak karısına yaklaşan her müslümana mutlaka Allah erkek çocuk verir." Bu konuda bir cüz' olup hepsi yalanla doludur.

"Kim 'he harfini tek gözlü yapmadan yazarsa, Allah da ona bir milyon iyilik yazar ve derecesini bir milyon defa yükseltir."

15. Peygamber konu ile ilgili olarak şöyle buyurmaktadır:

Sahih sünnete muhalefeti yüzünden uydurma sayılan birçok sözde hadis mevcuttur. Nitekim Allah Taala'nın "adı Ahmed veya Muhammed olan kimseleri cehenneme koymayacağını, "yüzü güzel olan siyah gözlü insanlara azab etmeyeceğini" haber veren sözde hadisler, "Allah Taala sizin vücutlarınıza ve yüzlerinize değil, kalblerinize bakar" mealindeki sahih hadise tamamen muhaliftir.

Üçüncüsü: Bu hamdi, teşbih ve tenzihe; en güzel şekilde, kıymeti en büyük, sayısı en fazla, sıfat en çok şekilde ilave edip kul bunu teşbih anında getirip kalbine de bunun anlamını getirerek söylerse, başkalarında olmayan bir üstünlük ve fazileti kendisinde elde etmiş olur. Başarı, Allah'tandır.

3. Durgun suya işemek,

"Allah için ilmi talep eden biri ilmin herhangi bir babına göz atar atmaz alçak gönüllülüğü artar, insanlara karşı tevazuu, Allah korkusu, dünya işlerine gayreti fazlalaşır. İlminden faydalanan ilim öğrenmek için müracaat edilecek kimse olur. İlmi dünya menfaati ve insanlar nazarında yüksek mevkii sahibi olmak sultanlara yakınlık kurmak için öğrenen kimse ise onun herhangi bir konusuna gelince nefsinde büyüklük duygusu, Allah'a karşı gururu; dininde cefası artar. İşte böylesi ilimden hiç bir fayda görmez. İlmi kendine hüccet olmaktan çıkar. Kıyamet günü ise pişmanlık ve aşağılık verir.?

Üzerinde uzun zaman çalışması sebebiyle eserine büyük bir ehemmiyet verdiğini ifade eden Suyuti, onunla iftihar ederek der ki:

101. Allah, başlarındaki kellik sebebiyle bir topluluğu günahlardan temizledi. Ali'de, bunların ilkidir."

Abdullah İbn Mübarek der ki:

Üçüncüsü: Mehdi, Peygamber 'in Ehl-i Beytinden olan Hz. Ali'nin oğlu Hasan'in neslinden birisi olup ahir zamanda ortaya çıkacak. Yeryüzü haksızlık ve zulümle dolmuş olacak. Mehdi ise, yeryüzünü, hak ve adaletle dolduracaktır.

Haddesena lafzının, hadis rivayet yollarından özellikle hangisiyle rivayet edilen hadislerin naklinde kullanılacağına dair hadisçiler arasında birlik yoktur. Bu lafzın sadece sema' yoluyla alınan hadislerin edası sırasında kullanılması gerektiği görüşünde olanlarla birlikte arz, münavele, icazet ve kitabet yollarıyla alınan hadislerin rivayetinde de kullanılmasını uygun görenler olmuştur.

Misvakla kılınan namazın sünnet olması ve misvakın ise Rabbin rızasını kazanmak olmasıdır.

"Her kim pazartesi günü dört rekat namaz kılar ve her rekatta Fatiha, Ayetu'l kursi, Kul huvallahu ahad, Kul e'uzu bi'rabbi'l felak, kul e'uzu bi'rabbi'n-nas'ı birer defa okur; selam verdiğinde on defa istiğfar eder; on defa da salavat getirirse, bütün günahları affolunur. Allah Te'ala ona Cennette beyaz inciden yapılmış on odalı bir köşk verir. Her odanın uzunluğu ve genişliği üçer bin arşındır. Birinci oda beyaz gümüşten, ikincisi altından, üçüncüsü inciden, dördüncüsü zümrütten, beşincisi zebercetten, altıncısı iri incilerden, yedincisi parlayan bir nurdandır. Odaların kapıları amberden yapılmış olup her kapının önünde zaferandan bin tane örtü vardır. Her odada kafurdan yapılmış bir karyola: her karyolanın üzerinde bin yatak vardır."

"Kim Pazar gecesi, dört rekat namaz kılıp her rekatında bir kere Tatihatu'l-Kitab' ile 'Kul huvallahu Ehadd'ı okursa, Allah o kimseye; kıyamet günü on kere Kur'an'ı okuyup ve onun içindekilerle amel eden kimsenin sevabını verir.

İşte bu ; üç konuyu içine alan "Hamd" kelimesini bu teşbihe dahil etmek suretiyle bu kelimelerde var olan Allah'ı bilmeden ve O'nu tenzih ile ta'zime yönelik övgüden bazısıdır.

Çeşitli Konularla İlgili Hadislerin Kritiği

İşte o zaman Medine'de müslümanların komşuları, bu münafıklardı.

76. Horoza sövmeyin. Çünkü horoz, dostumdur. Adem oğulları, onun sesinde olanı bir bilseydi, onun tüyünü ve etini altınla satın alırdı."