Tarihi: İslam, Sierra Leone'ye kuzeyden gelmiştir. Kuzey Afrika'da etkinliğini gösteren Murabıtlar, İslam davetini güney bölgelere ulaştırma çabaları çerçevesinde bugünkü Sierra Leone topraklarına kadar ulaşmışlardır. Bu topraklar o zaman Batı Sudan olarak adlandırılıyordu. Murabıtların gönderdiği davetçilerin çalışmaları etkinliğini gösterdi. Bunun yanı sıra bölgeye gelen Fulani Tavarik tüccarların da bölge halkının İslam'ı tanımalarına katkısı olmuştur. Bunun neticesinde bölgenin yerli halkından pek çok kimse İslam'a girdi. Avrupalı sömürgeciler bugünkü Sierra Leone topraklarında yaşayan insanları 15. yüzyılın ortalarından sonra rahatsız etmeye başladılar. Bölgeye ilk gelenler Portekizliler olmuştur. Portekizliler 1462'de bugün Sierra Leone'nin başkenti olan Freetown'un bulunduğu yarımadaya çıktılar. Portekizliler bu yarımadayı zamanla bir köle ticareti merkezi haline getirdiler. 18. yüzyılda İngilizler de bölgeye gelerek kıyıya yakın bazı adaları ele geçirdiler. İngilizler bölgeyle ilgilenmesi üzere bir de İngiliz Sierra Leone Şirketi adında bir şirket kurdular. Bu şirket kıyıya yakın bazı bölgeleri satın alarak oraları Portekizli sömürgecilerin elinde kaçan kölelerin sığınma yerleri olarak kullandı. Bugünkü başkente "Özgürlük Şehri" anlamına gelen Freetown adını verenler de onlardır. İngilizlerin, kaçak kölelerin sığınabilecekleri güvenli bölgeler oluşturmaktaki amaçları bölgede hakimiyet sınırlarını genişletmekti. Adı geçen şirket 1802 yılında kendini feshederek satın almış olduğu bölgeleri İngiltere yönetiminin emrine verdi. Böylece o bölgeler bu arada Freetown İngiliz sömürgesi haline geldi. İngilizler sömürge haline getirdikleri yerlerin sınırlarını her yıl genişleterek 1872'de kuzeyde Gine sınırında bulunan Falaba'ya kadar ulaştılar. Böylece Fransızların elinde olan bölgenin sınırlarına kadar ulaşmış oldular. İngiliz sömürgeciler ele geçirdikleri bölgelerdeki İslami kuruluşları, okulları ve medreseleri kapatıyor ve buralardan İslam'ın izlerini silmeye çalışıyorlardı. İngilizlerin söz konusu bölgeleri işgal etmelerinden önce, Sierra Leone sınırlarına yakın bölgede Gine topraklarında Futa Calon adında bir İslami sultanlık kurulmuştu. Bu sultanlık İslam kurallarına göre yönetiliyor ve devlet başkanlarına da imam deniyordu. Bu sultanlık sömürgecilere karşı uzun yıllar mücadele etmiş ve Müslümanların yaşadığı bölgeleri savunmuştur. Futa Calon sultanlığının Sierra Leone'de İslam'ın yayılmasında da önemli etkinliği olmuştur. Futa Calon sultanı Ömer Tekruri başta Fransız işgalcilere sonra da İngiliz işgalcilere karşı mücadele etmiştir. İngilizler işgal ettikleri Sierra Leone'nin iç bölgelerinde bir himaye yönetimi kurdular. Bu yönetimin yerlilerden ağır vergiler almak istemesi üzerine çıkan ayaklanmalar İngilizler tarafından kanlı bir şekilde bastırılmıştır. İngiliz sömürge yönetimine karşı oluşan tepkileri yatıştırmak amacıyla 1951'de ülkede seçim yapılmasını öngören bir anayasa yürürlüğe kondu. Buna bağlı olarak 1952'de bir seçim yapıldıysa da seçime sadece halkın belli bir kısmı katılabildi. Seçimi Sierra Leone Halk Partisi kazandı. 1957'de yeniden seçim yapıldı ve yine aynı parti kazandı. Zamanla bağımsızlık yanlısı hareketler güçlendi ve Halk Partisi'nin bu konudaki tutumunu zayıf görenler partiden ayrılarak ayrı siyasi partiler kurdular. Bu gelişmelerin ardından Sierra Leone, 27 Nisan 1961'de İngiltere'den ayrılarak bağımsız oldu. Buna rağmen 19 Nisan 1971'e kadar ülkede İngiltere kralını, Sierra Leone'nin de kralı olarak kabul eden bir monarşik düzen hakimdi. Belirtilen tarihte bu rejim bırakılarak cumhuriyete geçildi ama Sierra Leone, Commonwealth üyesi olarak kaldı. 1954'te İngiltere işgalinin devam ettiği sırada başbakanlığa getirilen Milton Margai, 1961'de ülkenin resmen bağımsız yapılmasından sonra da bu görevi sürdürdü. Onun ölümünden sonra kardeşi Albert başbakan oldu. 1967'de yapılan seçimleri Siaka Stevens'in liderliğindeki Tüm Halklar Kongresi kazandı ve Stevens başbakan oldu. Ancak çok geçmeden Albay Andrew Juxon Smith'in liderliğinde gerçekleştirilen bir askeri darbeyle Stevens yönetimden uzaklaştırıldı. 1968'de bir astsubaylar grubu cunta yönetimine son vererek Stevens'i tekrar başbakanlığa getirdi. 1971'de İngiltere kralını Sierra Leone'nin de kralı tanıyan sisteme son verilerek cumhuriyet sistemine geçilmesinden sonra Stevens cumhurbaşkanlığına seçildi. Bununla birlikte başbakanlığı da üzerine aldı. 1978'de anayasa değişikliği yapılarak tek partili sisteme geçildi ve Stevens'in partisi olan Tüm Halklar Kongresi ülkenin tek partisi oldu. Yeni sistem ülkeye diktatörlük ve baskı getirdi. Sendikalar ve siyasi amaçlı tüm kuruluşlar kapatıldı. Bu durum ülkede karışıklıklara ve siyasi istikrarsızlığa yol açtı. 1985'te cumhurbaşkanlığı seçimini tek aday Joseph Saidu Momoh kazandı. Nisan 1992'de yüzbaşı Valentine Strasser'in liderliğinde bir askeri darbe yapılarak Tüm Halklar Kongresi iktidarına son verildi. Halen devlet başkanlığını sürdüren, Strasser bir geçici Ulusal Konsey ve Yüksek Devlet Konseyi oluşturarak ülkeyi yönetmeye başladı.

Sömürge dönemlerinde ülkenin yerel kaynakları Avrupa'ya taşındığından bugün bu kaynakların rezervleri azalmıştır.

Resmi adı: Sierra Leone Cumhuriyeti

Başkenti: Freetown (Nüfusu: 575.000)

Etnik yapı: Sierra Leone çok fazla nüfusa sahip olmamasına rağmen çok değişik etnik unsurları barındıran bir ülkedir. Nüfusça en kalabalık etnik grup % 34.5'lik orana sahip olan Mendelerdir. Mendelerin % 30'i Müslümandır. İkinci sırada % 31'lik orana sahip olan Temneler gelir. Temnelerin % 35 - 40'ı Müslümandır. Üçüncü sırada ülkenin en eski kabilelerinden ve % 8'lik bir orana sahip olan Limbalar gelir. Limbaların % 70'i Müslümandır. Dördüncü sırada gelenler % 5'lik orana sahip olan ve % 50'si Müslüman olan Kono - Vay'lardır. Onlardan sonra % 4'lük orana sahip olan Fulaniler gelir. Fulanilerin % 95'i Müslümandır. Fulanilerden sonra % 3.5'lik orana sahip olan Kuranko'lar gelir. Kurankoların da yarıya yakını Müslümandır. Onlardan sonra gelenler yine % 3.5 civarında bir orana sahip olan ve % 50'si Müslüman olan Yalunkalardır. Onlardan sonra yaklaşık % 3'lük orana sahip olan ve % 50'si Müslüman olan Şerbrolar gelir. Şerbrolardan sonra % 2 oranındaki Kisiler gelir. Kisilerin de yarıya yakını Müslümandır. Kisilerden sonra da % 1.5 oranındaki Susular gelir. Susuların tamamı Müslümandır. Kalan nüfusu da Bullomlar, Güney Asyalılar, Krimler, Lukular ve Yorubalar gibi değişik kabileler oluşturur.

Sierra Leone

Ekonomi: Sierra Leone ekonomisi tarım, hayvancılık ve balıkçılığa dayanır. Tarım ürünlerinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 35'tir. Çalışan nüfusun % 64'ü tarım alanında iş görmektedir. En çok üretilen tarım ürünleri pirinç, mısır, kahve, kakao, zencefil, yer fıstığı, yağ palmiyesi, baklagiller, tahıl, manyok, şeker kamışı, çeşitli meyve ve sebzeler ve ilaç vs. yapımında kullanılan bitkilerdir. 1992'de toplam olarak 500 bin ton pirinç ve tahıl, 105 bin ton yer fıstığı ve diğer yer ürünleri, 40 bin ton baklagil, 170 bin ton meyve, 190 bin ton da sebze üretilmiştir. 1992'de ülkede 335 bin baş sığır, 275 bin baş koyun, 50 bin baş da domuz bulunuyordu. 1991'de toplam 50 bin ton balık ve deniz ürünü avlanmış, bunun % 70'i denizlerden, % 30'u iç sulardan elde edilmiştir. Sierra Leone çeşitli yerel zenginliklere sahiptir. En önemli yerel kaynakları elmas, titanyum cevheri, altın cevheri, boksit, demir ve kıymetli taşlardır. Bunun yanı sıra inci üretimi de ülkeye belli bir gelir sağlamaktadır. Maden gelirlerinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 6'dır. Sömürge dönemlerinde ülkenin yerel kaynakları Avrupa'ya taşındığından bugün bu kaynakların rezervleri azalmıştır.

Diğer önemli şehirleri: Koidu, Bo, Kenema, Makeni, Pepel, Kabala.

Yüzölçümü: 72.000 km2.

Km2 başına düşen insan sayısı: 62.3

İslami Hareket: Sierra Leone'de Müslümanlar ülke nüfusunun yarısına yakın bir kısmını oluşturmalarına rağmen yönetim büyük ölçüde azınlık durumundaki hıristiyanların elindedir. Bu da İngiliz yönetiminin bağımsızlık sonrasında da ülkeyi kontrol altında tutmayı amaçlayan uygulamalarından ve politikalarından kaynaklanmaktadır. Yönetimin hıristiyanların elinde olması ülkedeki İslami faaliyetler açısından bazı zorluklara yol açmaktadır. Özellikle eğitim alanında Müslümanlar büyük zorluklarla karşı karşıyadırlar. Eğitim kurumları büyük ölçüde misyoner teşkilatlarının elindedir. Müslümanlar çocuklarını misyonerlerin elindeki okullara göndermek istememektedirler. Müslümanlar kendi çocuklarının öğrenim görmesi için bazı okullar ve medreseler açmışlardır. Çoğunlukla camilerin yanlarına açılan bu eğitim kurumları maddi ve ilmi imkanlardan yoksundur. Bu kurumların bazılarında sadece mevsimlik eğitim yapılmaktadır. Bazı Müslüman gençler eğitim için kuzeydeki Gine'ye gitmektedirler. Ancak isteyen herkes buna imkan bulamıyor. Ülkede çok sayıda cami bulunmaktadır. Bu camiler Yüksek İslam Konseyi'ne bağlıdır. Bu konseyin ülke genelinde 11 şubesi bulunmaktadır ve konsey camilerle ilgili hizmetleri, İslami tebliğ ve davet çalışmalarını, İslami kültürel çalışmaları, dini hizmetleri organize etmektedir. Bu konseyin yanı sıra ülkede Müslüman Öğrenciler Birliği, İmamlar Yüksek Konseyi, Müslüman Gençler Birliği, İslami Kültür Cemiyeti, Sierra Leone Müslüman Gençler Milli Birliği, İslam Hayır Teşkilatı gibi İslami cemiyetler ve örgütler bulunmaktadır. Merkezi Kuveyt'te bulunan Afrika Müslümanları Konseyi'nin de Sierra Leone'de önemli faaliyetleri olmaktadır. Bu teşkilat tarafından başkent Freetown'da kurulmuş olan Kur'an-ı Kerim radyosu bütün Batı Afrika ülkelerine yayın yapmaktadır. Afrika Müslümanları Konseyi'nin bu ülkede ve diğer Batı Afrika ülkelerinde cami, mescid ve Kur'an okulu inşaatı, ihtiyaç sahiplerine yardım vb. gibi birçok hizmeti olmuştur. Geçmişte bu ülkede İslam'ın yayılmasında önemli rol oynamış olan tasavvufi tarikatlar bugün de varlığını sürdürmektedir. Bu ülkede yaygın olan tarikatların başında Ticanilik ve Kadirilik gelmektedir. Sierra Leone Müslümanlarının en önemli problemleri misyonerlik çalışmalarıdır. Çok geniş imkanlara sahip olan ve devlet tarafından da desteklenen misyonerler ülkenin her tarafında yoğun bir faaliyet yürütmektedirler. Bunun yanı sıra Müslümanların ekonomik durumlarının iyi olmaması da İslami çalışmaların aksak yürümesine yol açmaktadır. Sömürge dönemindeki ve bağımsızlık sonrasındaki kasıtlı uygulamalar Müslümanların çoğunluğunun fakirleşmelerine yol açmıştır. Bazı uluslararası İslami yardım kuruluşları ve Medine İslam Üniversitesi başta olmak üzere birtakım İslami eğitim kuruluşları Sierra Leone'deki İslami çalışmalara maddi destek sağlıyorlarsa da yeterli olmamaktadır.

yazıdan alıntı

Dil: Resmi dil İngilizce'dir. Ancak halk arasında Krio, Mende, Tembe, Limba dilleri gibi yerel diller konuşulur.

keşke sadece çağrıştırsa...

Size Biryeri hatırlatıyor mu?

Din: Devletin resmi dini yoktur. Ancak halkın % 47'si Müslümandır. Müslümanlar oran itibariyle salt çoğunluğu oluşturmasalar da Kamerun'da olduğu gibi ülkenin nüfusça en kalabalık dini kitlesini oluşturmaktadırlar. Nüfusun yaklaşık % 45'i yerel doğa dinlerine inanmaktadır. Kalan nüfusu da misyonerlik çalışmaları sonunda hıristiyan yapılanlar oluşturmaktadır.

Nüfusu: 4.490.000 (1993 tahmini). Nüfusun % 32'si şehirlerde yaşamaktadır. Ortalama ömür 42 yıldır. Çocuk ölümlerinin oranı binde 132'dir. Nüfusun % 44'ünü 14 yaşın altındakiler oluşturmaktadır.

Nüfus artış hızı: % 2.6

Ne yazık ki hatırlatıyor...