?Bir dirhem, yüz bin dirhemi geçmiştir.? buyurmuşlardı. Ashab:

?Bu nasıl olur? diye sorduklarında, Efendimiz şu cevabı verdi.

?Hakk?ın cömertliğini görseydin, nasıl olur da canını esirgerdin? Canın için nasıl olur da bu kadar gamlanırdın? Irmağın kıyısında durup da suyu esirgeyen, ırmağı göremeyen kalbi kör kişidir.?

Her hususta olduğu gibi isar bahsinde de en güzel örneğimiz, Peygamber Efendimiz ve O?nun nebevi terbiyesi altında yetiştirdiği güzide sahabileridir.

?Hayra ne harcarsanız, Allah onun yerine başkasını verir...? (es-Sebe, 39)

Yine Hazret-i Aişe -radıyallahu anha-?nın, oruçlu olduğu bir gün, yoksulun biri gelerek kendisinden yiyecek bir şeyler istemişti. Aişe validemizin evinde, akşam iftar edeceği bir somundan başka bir şey yoktu. Hizmetkarına onu vermesini söyledi. Hizmetkarı itiraz edecek olduysa da Aişe validemiz ısrar edip o ekmeği verdirdi. Akşam olunca birisi Aişe validemizin evine bir parça pişmiş koyun eti gönderdi. Aişe validemiz hizmetkarını çağırarak:

?Allah senin getirip verdiğini de alıkoyduğunu da bereketlendirsin!? buyurdu ve getirilen hurmayı, toplanan yardımlar içine döktürdü. (Taberi, Tefsir, X, 251)

Rabbim bana gizli ve açık her durumda havf halinde bulunup kendisinden korkmamı emir buyurdu,

?Allah?a andolsun ki, evde sudan başka bir şey yok.?

?Onlar ki, söz verip anlaştıktan sonra Allah?a verdikleri sözü bozarlar. Allah?ın birleştirilmesini emrettiği şeyi keserler ve yeryüzünde bozgunculuk yaparlar. İşte zarara uğrayanlar onlardır.? (el-Bakara, 27)

?Ya Rab! Muhammed -aleyhisselam- ile ümmetinden bazılarının cennetteki mevkilerini bana göster!? diye iltica eder. Hak Teala?dan şöyle bir hitap gelir:

İsar, sırf para veya mala has bir fedakarlık değildir. Allah Teala bize ne ihsan ettiyse, kendi rahat ve menfaatimizi geri plana atarak, nefsimizin cimriliğine gem vurarak, şart ve imkanlarımızı zorlayarak, onu Allah yolunda infak edebilmektir. Yani isar, bütün maddi ve manevi nimetlerden, kabiliyet ve istidatlardan, ilimden, irfandan?fedakarane? infakta bulunabilmektir. Bu da isarın kalpte bir meleke haline gelmesiyle mümkündür.

Abbas bin Dehkan naklediyor:

Sahabeden Cabir -radıyallahu anh-, Ensar?ın Muhacir kardeşlerine olan isarlarını şöyle anlatır:

?İyilikle kötülük bir olmaz Sen en güzel bir şekilde önle. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki candan bir dost gibi olur.? (Fussilet, 34)

İnsan, ilahi taksim icabı zengin de olsa, fakir de olsa iktisatlı davranmalı, hiçbir hususta ve hiçbir zaman israfa düşmemelidir. Nitekim Peygamber Efendimiz, fakirlik gelmeden önce zenginliğin kıymetini bilmeyi tavsiye etmiştir.2

?Evladım! Bu eti ben yersem kısa bir müddet sonra dışarı çıkar, fakat o yetimler yerse, ebediyyen kalmak üzere Arş-ı Ala?ya çıkar!..? dedi.

Yine sahabeden Ebu Ubeyde bin Cerrah, ordu kumandanı iken çölde kendisine soğuk su ve taze ekmek getirildiğinde; ?Askerim de bunu bulabiliyor mu? diye sormuş ve bunun kendisi için hususi tedarik edildiğini öğrenince o yiyeceklere el sürmemiş; ?Askerim ne yiyorsa bana da ondan getirin.? demiştir. Zira o aziz sahabi de?önce nefsim? değil, ?önce din kardeşlerim? diyenlerdendi.

?Seninle ilgisini kesenden sen ilgini kesme! Sana vermeyene sen ver! Sana kötülük edeni bağışla!? (İbn-i Hanbel, IV, 148, 158)

Emsalsiz Örnek Şahsiyetten Yüce Ahlak Ölçüleri -1-

?Ensar, hurmalarını devşirdiklerinde bunları ikiye ayırır, bir tarafa çok, diğer tarafa da az hurma koyarlardı. Daha sonra, az olan tarafın altına hurma dalları koyarak o tarafı çok gösterir, Muhacirler?e; «?Hangisini tercih ederseniz alın. derlerdi. Onlar da çok görünen fazla yığın Ensar kardeşlerimize kalsın diye, az görünen yığını alırlar ve böylece hurmanın çoğu yine Muhacirler?e gelirdi. Ensar da bu yolla az olan kısmın kendilerine kalmasını sağlamış olurlardı...? (Heysemi, X, 40)

Toplumlarda?ağniya-i şakirin? yani şükreden ve infak eden zenginler de, ?fukara-i sabirin? yani sabreden yoksullar da nadir bulunan insanlardır. Bu sebeple her iki grup mü?minler de Allah katında makbul kullardır. Şükür ehli cömert zenginler ile sabırlı ve haysiyetli fakirler, insanlık şerefinde ve ilahi rızada beraberdirler. Ancak İslam?da, kibirli ve hasis zenginler ile hakkında takdir edilene sabredemeyip isyanda bulunan fakirler zemmedilmiştir. Bu yüzdendir ki Hazret-i Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-:

-sallallahu aleyhi ve sellem- de:

İkinci basamağa çıktığımda:

Ubeydullah Ahrar Hazretleri, sonradan büyük bir servete sahip oldu. Öyle ki, çiftliklerinde binlerce işçi çalışıyordu. Hazret, o zamanki halini de şöyle anlatır:

İsarın Zirvesi: Candan İsar

Sonra üçüncü basamağa çıktığımda:

?... Yemin ederiz ki Allah, seni hakikaten bizden üstün kılmıştır. Biz doğrusu hataya düşmüşüz.? (Yusuf, 91) demişlerdir.

çok güzel bir paylaşım sağolun..

İsarda, yani kişinin kendisinin de muhtaç olduğu bir şeyi infak edişinde, nefsin çetin fırtınalarına sabredip rıza ve teslimiyetle fedakarlık yapabilmek söz konusudur. Bu da her yiğidin harcı değildir. Bu ahlakı sergileyebilmek, manevi bir olgunluk, kalb temizliği ve ruh safiyeti ister.

?Her kim Rabbinin huzurunda durup hesap vermekten korkar ve nefsini kötü arzulardan uzaklaştırırsa, şüphesiz onun varacağı yer, cennettir.? (en-Naziat, 40-41)

ben emanet takılıyordum güzinim, başlıksa bana ait degil.

?Ey Musa! Sen buna güç yetiremezsin. Fakat Ben onların büyük derecelerinden birini sana göstereyim. Bu derece ile O?nu, senden ve bütün mahlukattan üstün kıldım.?

Ubeydullah Ahrar Hazretleri?nin hali ne ibretlidir. Hazret, dilese sahip olduğu servet ile bütün bu hizmetleri hiç yorulmadan yaptırabilir, kendisini hiç zahmete sokmayabilirdi. Ancak isar faziletinden mahrum kalmamak için, şahsi rahatından fedakarlık ve feragatte bulunuyordu.

Hazret-i Mevlana da bu hali ne güzel tarif eder:

Bir mü?minin, ruhani vasıflarını tekamül ettirerek kamil bir hale gelebilmesi, ancak Fahr-i Kainat -sallallahu aleyhi ve sellem-?in kalbi hayatından ve yüce ahlakından nasiplenebilmesiyle mümkündür. Bu hal, Fahr-i Kainat Efendimiz?e duyulan muhabbet ve O?nun ruhaniyetine bürünebilme nisbetinde gerçekleşir.

Rabbimizin her emri gibi bu emrine de büyük bir titizlikle tabi olan Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-:

«?Yanında Sen?in adın söylendiği halde Sana salat ü selam getirmeyen, Allah?ın rahmetinden uzak olsun! dedi.

?O?na verdiğim yüksek bir ahlak sayesinde.? buyurur. Hazret-i Musa bu ahlakın ne olduğunu sorunca da Cenab-ı Hak:

Kamil bir mü?min haline gelerek Allah Teala?nın muhabbetine nail olabilmek için?Allah korkusu?nu daima yüreğimizde taşımalı, öfke halinde de rıza halinde de, yani her halükarda adaletten ayrılmamalı, fakirlikte de zenginlikte de iktisatlı davranarak imkanlarımız nisbetinde Allah yolunda infak edebilmeli, akrabalarımızla alakamızı kesmemeli, bizi mahrum edene bile ikram etmeli ve bize zulmedeni dahi engin bir gönülle affedebilmeliyiz.

?Allah?a yemin ederim ki, Muhammed?in kızı Fatıma hırsızlık yapsaydı, elbette onun da elini keserdim.? buyurmuştur. (Buhari, Enbiya, 54; Müslim, Hudud, 8, 9)

İşte diğergamlığa ulaşabilen mü?minlerin gönül ufku? ?Önce ben? değil, ?önce o? diyebilmek? Yine bu güzel ahlakın ibret dolu misallerinden biri de Davud-i Tai Hazretleri?ne aittir:

Hicretin yedinci senesinde Mekke?de kuraklık ve kıtlık başgöstermişti. Allah Rasulü, kendisine yirmi senedir amansız bir şekilde düşmanlık eden Mekkelilere, altın, arpa ve hurma göndererek yardımda bulundu. Ebu Süfyan, bunların hepsini teslim alıp Kureyşlilerin fakirlerine dağıttı.

Nitekim?İnfak nedir? sualine Hakim Tirmizi -kuddise sirruh-:

Evlat, neslin devamına medar olduğundan, insanın fıtratında meknuz olan ebedilik arzusunun bir nevi tatmin vasıtasıdır. Bunun için insanoğlu, evladına karşı çok düşkündür. Zira evlat, anne-babanın devam eden bir parçasıdır.

Birgün Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-:

Bu sebeple peygamberler ve Hak dostlarının, Allah korkusu ve O?nun sonsuz rahmetine ümid duyguları içinde ihya ettikleri gece hayatları, gündüzlerinden daha berrak ve aydınlıktır. Zira onların geceleri, gözyaşlarıyla feyizlenmiş secdelerin ruhaniyet ve huzuruyla doludur.

Nefsinden feragat edip isar ile verilen bir dirhem, böyle olmayan yüz binlerce dirhemlik sadakadan daha üstündür. Bunu şu hadis-i şerif ne güzel izah eder:

Ayet-i kerimede buyrulur:

Yani Peygamber Efendimiz, borç alarak infak edebilecek kadar cömertti. O?nun diğergamlıktaki bu kabına varılmaz incelik ve zarafeti, biz ümmeti için ne güzel bir fiili kıstastır.

?Bir adamın iki dirhemi vardı. Bunlardan en iyisini infak etti. Diğeri malının yanına varıp, malından yüz bin dirhem çıkardı ve onu infak etti.? (Nesai, Zekat, 49)

c. Allah Rasulü -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurur:

Tebük Gazvesi için infak seferberliği başladığında, herhangi bir imkanı bulunmayan sahabiler bile, mal ve candan fedakarlık yapabilme heyecanıyla dolmuşlardı. Bunlardan biri olan Ebu Akil -radıyallahu anh-, bütün bir gece çalışarak iki ölçek hurma kazanmıştı. Bir ölçeğini ev halkına, bir ölçeğini de Tebük Seferi?ne iştirak eden askerlere infak etti.

Öfke hali, insanın itidal ve istikametini muhafaza etmekte zorlandığı, muvazeneyi kaybedip adaletten kolayca sapabildiği anlardır. Böyle durumlarda daha büyük bir sabırla daima Allah?ı ve ahireti hatırlayıp sükunetle hareket ederek haksızlığa meyletmemek icab eder.

İsarın manevi hazzını yaşayabilmek uğruna sergilenen ne ince bir davranış? Maddi ve fani menfaatleri geri planda bırakacak kadar ulvi bir fedakarlık ve kardeşlik hali?

?Siz benim bildiklerimi bileydiniz, az güler çok ağlardınız.? buyurmuştu da sahabe-i kiram, yüzlerini kapatarak hıçkıra hıçkıra ağlamışlardı. (Buhari, Tefsir, 5/12)

İsar, dini gayretlerin şaheseridir. Allah ve Rasulü?nün sevgisini, bütün fani sevdaların üstüne çıkarabilmektir. Bunun içindir ki Efendimiz -aleyhissalatü vesselam-, Hazret-i Ömer?in şahsında bütün ümmetine:

? Siz iş başına geçecek olursanız, yeryüzünde fesat çıkarır, akrabalarla alakanızı kesersiniz değil mi? İşte Allah?ın lanete uğrattığı, kulaklarını sağır, gözlerini kör ettiği kimseler bunlardır.? (Muhammed, 22-23)

?Ey Allah?ın Rasulü! Bugün Siz?den daha önce hiç işitmediğimiz yeni bir şey işittik.? dedik.

Meşhur sufi aleyhtarı Gulam Halil, bütün sufilere karşı düşmanca bir tutum sergilemekteydi. Ebu?l-Hüseyn en-Nuri?nin de aralarında bulunduğu bir grup sufiyi tutuklatıp devlet merkezine sevk etti. Çıkarılan bir fermanla idamlarına karar verildi. Cellat, dervişlerden birinin boynunu vuracağı anda Ebu?l-Hüseyn Hazretleri gönüllü olarak öne atıldı. Halk bu harekete şaşırdı. Cellat da:

?Ben de bununla emrolundum.? buyurdu. (Heysemi, X, 242)

Ben de; «Amin! dedim.

-radıyallahu anh- hançerlenerek ağır yaralandığında, o yerin kendisine bağışlanması için, oğlunu Hazret-i Aişe?ye ricacı olarak gönderdi. Hazret-i Aişe de kendi hakkından feragat ederek o yeri Hazret-i Ömer?e ikram etti.

Rabbim, benimle alakasını kesene sıla-ı rahimde bulunmamı emretti,

Bu itibarla mü?min, mülkün gerçek sahibinin Allah olduğunun idraki içinde bulunmalı, kendisini mülkün emanetçisi olarak telakki etmeli ve malını kifayet miktarı kullanıp fazlasını Allah yolunda sarf etmelidir. Allah Teala:

?Bildiğim insanlar arasında dünyaya geldiği gibi ölen tek insan, Bişr bin Haris?dir. Dünyaya çıplak geldi ve çıplak gitti. Ölüm döşeğinde iken biri gelerek ondan bir şey istedi. O esnada onun, üzerindeki gömlekten başka bir şeyi yoktu. Onu da çıkardı, yoksula verdi. Başka birinden ödünç gömlek aldı ve o şekilde vefat etti. Yani ölünce bir gömleği bile yoktu. Gömleksiz geldi, gömleksiz gitti.?

?İnsanlardan öyleleri de var ki, Allah?ın rızasını almak için kendini ve malını feda eder? (el-Bakara, 207)

?Minberde iken Cebrail geldi. Bana birinci basamakta iken:

?Daima adil davranın. Muhakkak ki Allah, adil davrananları sever.? (el-Hucurat, 9)

Rabbimiz, bu manevi duygularla yaşanan mübarek Ramazan-ı Şerifin feyz ve ruhaniyetini, on bir aya da yansıtabilmeyi cümlemize nasib eylesin. Şu mübarek günler ve aylar hürmetine, Habib-i Edib?inin emir ve tavsiyelerine, gölgenin sahibini takip ettiği gibi titizlikle ittiba ederek, sevdiği kullarından olabilmeyi hepimize ihsan eylesin! Bizleri, bizzat terbiye ederek insanlığa?örnek şahsiyet? kıldığı Rasulü?nün ahlakı ile ahlaklandırsın ve yeryüzünde Yüce Zat?ının şahitleri olan salih kulları zümresine ilhak eylesin!..

?Sen, Allah rızası için ekmek verirsen, sana da ekmek verirler. Allah uğruna can verirsen, sana can bahşederler.?

?İşte size va?dedilen cennet! Ki o, Allah?a yönelen, emirlerine riayet eden, göremediği halde Rahman?dan korkan ve «kalb-i münib ile gelen kimselere mahsustur.? (Kaf, 32-33)

İki melek daima niyaz eder: «Ya Rabbi! Fakirlerin ihtiyacını gören cömertleri doyur, onların verdikleri her dirheme karşılık, yüz bin dirhem ihsan et...

Rabbim bana öfke ve rıza halinde adaletle hükmetmemi emir buyurdu,

Yusuf -aleyhisselam- da bu hususta güzel bir misaldir. Kardeşleri kendisini çekemeyip kuyuya attıkları halde o, kardeşlerine en güzel şekilde ikramda bulunmuş, hatalarını yüzlerine vurmayıp onları affetmiş, bunun üzerine onlar da:

Dolayısıyla bizler de en yakınımızdan başlayarak ta Afrika?daki, Açe?deki velhasıl dünyanın dört bir yöresindeki din kardeşlerimizin ıztırabını derinden hissetmek mecburiyetindeyiz.

Amin?

Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, bizden, minbere yakın oturmamızı istedi. Biz de minberin tam önünde topluca oturduk. Bir basamak çıktı: ?Amin!? dedi. Bir basamak daha çıktı. Yine?Amin!? dedi. Bir basamak daha çıktı. Yine?Amin!? dedi. Minberden indiğinde:

?Öyleyse, bir işi bitirince yine kalk, hemen başka bir işe koyul ve yalnız Rabbine yönel.? (el-İnşirah, 7-8)

Hak Dostlarının İsarı

O halde Allah yolunda yapılabilecek sayısız gayretler için, rahatımızı terk etmek pahasına fedakarlıkta bulunabilirsek -inşaallah- bizler de isar ehli oluruz.

Hele canını verene, boğazını uzatıp Yaratan?a kurban olana... O kimse, Hazret-i İsmail gibi boğazını uzatmış, Allah yolunda kurban olmaya hazırlanmıştır. Fakat Allah, o boğazı kestirmez.?

Mesela bir Kur?an muallimi; ?Benim ne gücüm var ki infak edeyim? dememelidir. Bilakis Allah?ın kendisine lutfettiği Kur?an?a hizmet imkanını ganimet bilip, şahsi istirahat zamanlarından bile fedakarlık yaparak hizmetine devam etmelidir. Bu takdirde o da isar ehli olmuş olur.

İsar, peygamberlere ve Hakk?ın veli kullarına mahsus, fedakarlık ve cömertliğin zirvesi olan bir haslettir. Nefsinden fedakarlık yaparak, hakkından vaz geçerek, kendinin de muhtaç olduğu bir hakkı veya imkanı, diğer bir mü?mine devredebilmektir. Her halükarda kendinden önce din kardeşinin huzur ve saadetini düşünebilmektir. Yani benlikten diğergamlığa geçip?önce ben? yerine?önce o? diyebilmektir.

İsar, cömertliğin zirvesidir. Zira cömertlik, malın fazlasından kendine lazım olmayanı vermektir. İsar ise, muhtac olduğu ve kendisine de lazım olan bir şeyi, kendisinden koparıp verebilmektir. Nefsin itirazlarını susturarak, ihtiraslara set çekerek kazanılan ruhani bir zaferdir. Rabbimiz, kullarında görmeyi murad ettiği bu ahlaka dair, bir ayet-i kerimede şöyle buyurur:

Rabbimiz, hululüyle müşerref olduğumuz üç ayları, içinde bulunduğumuz mübarek Şaban ayını ve onun müjdelediği Ramazan-ı Şerif?i bütün ümmet-i Muhammed için hayırlı ve mübarek eylesin. Bilhassa, evveli rahmet, ortası mağfiret, sonu da cehennemden kurtuluş vesilesi olan Ramazan-ı Şerif?in manevi müjdelerine nail olabilmemizi nasib ve müyesser eylesin! Bu ilahi ikram ayında Rabbimiz cümlemizi gafletten muhafaza buyursun!

?Candan daha aziz bir şey olmadıkça, can azizdir. Fakat candan kıymetli bir şey elde edilince, canın adı bile anılmaz. Mal ve can, kar gibi erir, gider. Fakat onlar Allah yolunda harcanırsa, Allah onlara alıcı olur. Kur?an?da; «Allah cennet karşılığında mü?minlerden mallarını ve canlarını satın aldı? 3 buyrulur.?

Bir hırsızlık hadisesinde, cezanın tatbik edilmemesi için ricada bulunmak üzere gelen kişiye Fahr-i Kainat Efendimiz, en sevgili kızını misal vererek:

Amin!

?Bir çınarın yaprakları dökülürse, Cenab-ı Hak, ona yapraksız da yaşama gücü verir. Cömertlikten ötürü elinde mal kalmasa, Allah?ın inayeti, seni hiç ayak altında çiğnetir mi?

Ayrıca hadis-i şerifte; ?Komşusu açken tok yatan mü?min değildir.? (Hakim, II, 15) buyrularak bizlere mes?uliyetimizin büyüklüğü hatırlatılmaktadır. Bir uzvun acısını bütün vücut hissettiği gibi, bütün müslümanlar da din kardeşlerinin ıztırabını yüreklerinde hissedebilmelidirler.

Allah Rasulü -sallallahu aleyhi ve sellem-?in kendisinden bir şey isteyeni boş çevirdiği görülmemişti. Kendisinden bir şey istenildiği zaman, o an verecek hiçbir şeyi olmasa bile muhakkak bir imkanını bulur, infaktan geri kalmazdı. Nitekim birgün muhtaç bir kimse gelerek bir şeyler istedi. Allah Rasulü:

?İnfak; başkasının sevinci ile huzur bulmaktır.?1 karşılığını vermiştir.

Cenab-ı Hak, hayatımızı asr-ı saadetten ve Hak dostlarının mana ikliminden gelen rahmet esintileriyle feyizlendirsin! Dünyanın dört bir tarafındaki muhtaç ve muzdarip din kardeşlerimiz için yapacağımız fedakarlıkların vicdan huzurunu, ahiretteki ebedi bayramın daha bu dünyadaki saadet tezahürü eylesin!

?Biraz et pişirdim; lütfen buyrun? dedi. Üstadının sükut etmesi üzerine de eti getirdi. Ancak Davud-i Tai Hazretleri, önüne konan ete bakarak:

Bu sahabinin sözleri Efendimiz?in hoşuna gitti. Tebessüm ederek:

?Ahirette cezasını ayrıca vermekle beraber, dünyada Allah Teala?nın çabucak cezalandırmasını en fazla hak ettiren günahlar, zulüm ve akrabayı ihmal etmektir.? (Ebu Davud, Edeb, 43; Tirmizi, Kıyame, 57)

?Allah, kardeşimin oğlunu hayırla mükafatlandırsın! Çünkü O, akrabalık hakkını gözetti!? diyerek duyduğu memnuniyeti dile getirmiştir. (Ya?kubi, Tarih, II, 56)

?Mal, sadaka vermekle hiç eksilmez. Bilakis hayırlarda bulunmak, malı zayi olmaktan korur!?

Hak Dostlarının Örnek Ahlakından -2- / İsar

Bu hususta da zirve misal, hiç şüphesiz ki Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz?dir. Nitekim O, bir kurban kesecek olsa muhakkak Hazret-i Hatice?nin akrabalarına da gönderirdi.3 Yine O:

?Salih bir kimsenin elinde bulunan helal ve faydalı mal ne güzeldir.? (İbn-i Hanbel, IV, 202)

Her hayrın ecri, onun zorluğu nisbetindedir. Bu yönüyle isarın ecri de, sair infaklardan çok daha büyüktür. Bunun içindir ki Hak dostları, bu ahlakın manevi kazancını eşsiz bir ganimet telakki etmişlerdir. Onun ahiretteki saadet ve saltanatına erebilmek için bu fani alemde?fakirlikten korkmaksızın? infak etmek suretiyle, gönül zenginliğine nail olmuşlardır.

?Peygamber Efendimiz buyurdu ki:

«?Ramazan-ı Şerif?e erişip de bağışlanmayan, Allah?ın rahmetinden uzak olsun! dedi.

?Kumaş satan kişi, elindeki kumaşın fazla para getireceğini görünce, o kumaşa olan sevgisi soğur, onu hemen satmak ister. Fakat kumaşının fazla para getireceğini görmese, ona bağlanır, elinden çıkarmak istemez.?

?... Sana neyi infak edeceklerini sorarlar. De ki: İhtiyaç fazlasını !..? (el-Bakara, 219) buyurmaktadır.

2. Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-?e muhabbetimizi her zamankinden daha çok artırmalı, O?nun?örnek şahsiyet?ini hayatımızın her safhasında rehber edinmeliyiz. Gönlümüzden taşan salevat-ı şerifeler, ruhumuza Efendimiz?in sadır aleminden akisler bahşetmelidir.

İnsan ihsana mağluptur. İkram ve ihsan, düşmanın bile düşmanlığını yumuşatır. Allah Rasulü?nün Mekke fukarasına yaptığı bu infakı dolayısıyla Ebu Süfyan bile, kalbindeki katılık ve düşmanlık azaldığı için:

İslam tarihinde beşinci büyük halife sayılan Ömer bin Abdülaziz?in, doksan iki yıllık Emevi saltanatı içindeki iki buçuk senelik hilafeti sırasında, hudutların İspanya?yı dahi kuşatacak kadar genişleyip ahalinin emniyet ve sükun içinde yaşaması, ülkesindeki hak ve adalet tevziinin bir neticesidir. Zira zulüm ile abad olunamayacağı gibi, adalet olmadan da devletler ayakta duramaz. Yine tarihimizde bir hristiyan mimarla mahkemeye çıkan Fatih Sultan Mehmed?in, bizzat kendisinin kadı tayin ettiği yakın dostu Hızır Bey tarafından haksız bulunarak aleyhine hüküm verilmesi, Osmanlı Devleti?nin asırlarca devamını temin eden adalet esasının bir tezahürüdür.

Rabbim, beni mahrum edene vermemi emretti,

Dipnotlar: 1) Altınoluk Sohbetleri, c. 3, s. 48. 2) Bkz. Buhari, Eyman, 3. 3) et-Tevbe, 111. 4) Hucvuri, Keşfü?l-Mahcub, trc. Süleyman Uludağ, İstanbul 1996, s. 302.

Sofraya oturdular. Misafir karnını güzelce doyurdu. Sabahleyin ev sahibi, Allah Rasulü?nün yanına gitti. Onu gören Efendimiz -aleyhissalatü vesselam-:

Peygamber Efendimiz ve Hazret-i Ebu Bekir vefat ettiklerinde, Aişe validemizin odasına defnedilmişlerdi. Hazret-i Aişe de odasında kalan bir kişilik yere kendisi defnedilmeyi arzu ediyordu. Fakat Hazret-i Ömer

1. Bilhassa ilahi rahmetin tuğyan halinde olduğu bu mübarek günlerde anne-babaların gönüllerini daha ziyade hoşnud etmeli, şayet vefat etmişler ise onlar namına sadakalar ve ziyafetler verip Kur?an-ı Kerim tilavetiyle onlara manevi hediyeler ikram etmeliyiz.

?Dünyalık sana yöneldiği zaman, vermesini bil. Zira vermek, onu tüketmez. Dünyalık senden yüz çevirdiği zaman yine ver. Çünkü o devamlı kalmaz!?

?Buyur ye, bu, senin ekmeğinden daha lezzetlidir!? buyurdu. (Muvatta, Sadaka, 5)

Cenab-ı Hak, itidali ve iktisatlı olmayı şöyle emir buyurur:

Cenab-ı Hak, gizli ve açık her halükarda kendisinden korkan kulları için cennetini va?detmektedir. Ayet-i kerimelerde şöyle buyrulur:

Bunun üzerine buyurdu ki:

Allah sizden razı olsun kan ve gözyaşı!

Bütün bu ihsan, ikram ve iltifatlar karşısında biz Ümmet-i Muhammed?e düşen vazife, Rasulullah

?Onların yanları yataklarından uzaklaşır, korku ve ümid içinde Rablerine dua ederler ve kendilerine verdiğimiz rızıklardan hayra sarf ederler.? (es-Secde, 16)

Ben de; «Amin! dedim.? (Hakim, Müstedrek, IV, 170)

2. Fakirlik ve zenginlik halinde de iktisada riayet,

?Elini boynuna bağlayıp cimri kesilme, büsbütün de açıp israf etme, sonra pişman olur, hasretini çeker durursun.? (el-İsra, 29)

?Şu sarığımı al. Eski, fakat temizdir. Bulaşıklarını kurularsın. Yalnız bunun karşılığında şu aç insanı doyurur musun? dedim.

?Akrabasının yaptığı iyiliğe aynıyla karşılık veren, onları koruyup gözetmiş sayılmaz. akrabayı koruyup gözeten kimse, kendisiyle alakayı kestikleri zaman bile, onlara iyilik etmeye devam edendir.? (Buhari, Edeb, 15; Ebu Davud, Zekat, 45)

tabiki bizlerde yazarız ama başlık sizin.. sizin başında bulunmanız gerekiyor kan ve gözyaşı

Daha sonra melekut aleminden kendisine bir kapı açılır. Onun makamının nurunu ve Allah ile olan yakınlığını görünce, nerede ise kendinden geçer. Bunun üzerine Hazret-i Musa O?nun nasıl bu dereceye yükseldiğini sorar. Allah Teala:

Cebrail -aleyhisselam-, bir gün Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-?e, ehemmiyetine binaen üç hususta ikazda bulunmuştu. Ka?b bin Ucre -radıyallahu anh- bunu şöyle anlatır:

Her Nimetten İsar

?Benim yolum isar yoludur. En değerli şey de; candır, hayattır. Şu birkaç nefeslik vaktimi, kardeşlerimin biraz daha yaşamaları için feda etmek istiyorum. Zira dünyadaki bir nefes alacak kadar vakit, bizim için ahiretteki bin yıldan daha değerlidir. Çünkü burası Hak rızasını kazanma yeridir, orası ise Hakk?a yakın olma mahallidir. Hakk?a yakınlık da hizmetle elde edilir. Bunun için şu birkaç nefesimi dostlarıma feda ediyorum.? dedi.4

Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, imkanların az olduğu zamanlarda bile gönül zenginliğini tavsiye ederek:

Bir gün Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-:

Hazret-i Mevlana, candan isarın faziletini ne güzel ifade eder:

3. Gizlide de açıkta da Allah?tan korkmak? (Heysemi, I, 90)

İbrahim -aleyhisselam- bu üç husustaki imtihanı da Allah?ın lutfuyla kazanarak Hakk?a?Halil: dost? olmuştur. O, fakirlikten korkmaksızın bütün malını infak etmiş, tevhid mücadelesi uğruna gözünü kırpmadan Nemrud?un ateşine atılmış, böylece gerektiğinde canını da Rabbine teslim edebileceğini göstermiştir. İnsanoğlu için en ağır imtihan vesilelerinden bir diğeri olan evlat hususunda da Hakk?a itaat ve teslimiyetin abidesi olmuştur.

Allah Rasulü?nün ahlakıyla ahlaklanan Hak dostları da, tıpkı sahabenin sergilediği gibi nice isar numuneleri sergilemişlerdir. Bunlardan birini Antakyalı Ebu?l-Hasan şöyle nakleder:

?Ya Rasulallah! Yanında varsa verirsin, yoksa Allah Sen?i gücünün yetmeyeceği şeyle mükellef kılmamıştır.? dedi.

Akrabalar, bizim alakamıza karşılık vermeseler, hatta bizimle bağlarını koparsalar bile onlarla alakayı devam ettirmemiz ve onlara yumuşak bir lisan ile emr-i bi?l-maruf?ta bulunmamız, imanımızın gerektirdiği bir vazifedir. Yine bir hadis-i şerifte şöyle buyrulur:

Aşçı, o fakire yemek verdi; sarığımı da bana iade etti. Fakat söz verdiğim için almadım. Kendim de aç olduğum halde o fakir doyuncaya kadar bekledim.? (Hadaiku?l-Verdiye, s. 651)

Allah Teala, kullarına, akrabalarıyla münasebetlerini devam ettirmelerini ve onlara ikram ve ihsanda bulunmalarını ısrarla emretmektedir. Rasulullah

O halde kimde kanaat, tevekkül ve teslimiyet gibi ulvi hasletler bulunur ise, gerçek zengin odur. Zenginliğin hakiki saltanatı da, ancak infak saadetiyle kaimdir.

Zira fert ve toplumların saadeti için adalet zaruridir. Hazret-i Ömer -radıyallahu anh- bu hakikate şu veciz sözüyle işaret eder:

Yine Allah Rasulü?ne bir süt getirilse, onu önce fakir sahabiler olan Ashab-ı Suffe?ye ikram ederdi. Ashabı açken kendisini doyurmayı düşünmezdi. Zira O?nun nazarında infak ve fedakarlığın hazzı, duyulabilecek bütün lezzetlerin şaheseriydi. Bir şair, Efendimiz?in bu isar halini ne güzel bir teşbih ile izah eder:

Yine Efendimiz -aleyhissalatü vesselam- şöyle buyurmuştur:

?Bir gün biri, Sen?i cömertlikte bulutlara benzetirse medhinde hata etmiş olur. Çünkü bulutlar verirken ağlar, fakat Sen verirken gülersin.?

İşte sahabe neslinin ideali, Allah Rasulü?nün ahlakıyla ahlaklanmak idi. Bu yüzden onlarda merhamet ve zühd zirveleşti. Zira o toplum, riyazat halinde yaşıyordu. Aşırı tüketim, oburluk, lüks, gösteriş gibi israflar, sahabe neslinin tanımadığı bir hayat tarzı idi. Onların zenginleri ağniya-i şakirin, fakirleri de fukara-i sabirin idi. Peygamber Efendimiz?in de, ganimetlerin geldiği vakitlerdeki hali, ağniya-i şakirine; günlerce evinde sıcak yemeğin pişmediği ve açlıktan karnına taş bağladığı zamanlardaki hali de, fukara-i sabirine en güzel bir misal idi.

Hizmetine bakan talebesi birgün ona:

eyvallah güzincim.. gerisi sizden artık..

?Falanca yetimlerden ne haber var evladım? diye sordu. Talebesi:

Musa -aleyhisselam- Allah Teala?ya:

?Üç kurtarıcı husus vardır:

Yıl: 2007 - Ay: Aralık - Sayı: 262

b. Efendimiz -aleyhissalatü vesselam- buyurur:

Bu alicenaplık ve fazilet karşısında pek çok insan İslam ile şereflenmiştir.

Bu itibarla kurbandan asıl maksat, gerektiğinde Hak uğrunda canından bile fedakarlık göstereceğine dair, kulun Rabbine söz vermesidir. Yine kurban, takva imtihanını kazanabilmek, Hakk?a itaat ve teslimiyetimizi tescilletebilmektir. Nitekim ayet-i kerimede de kurbanlar hakkında:

Velhasıl, insanları Hakk?a ve hayra yöneltmek için daima onların kalbine giden bir damar bulmak icab eder. Bunun da en kestirme yolu; cömertlik, şefkat ve affedebilmektir. Yani bu kalbi faziletlerle Allah?ın kullarına infak edebilmektir.

Aşk-ı ilahi, gerçek bir fedakarlık ister. Ancak fani muhabbetlerden vazgeçmekle kavuşulur. Aşk ve muhabbetin kantarı, fedakarlıktır. İnsanlar en büyük bedeli, muhabbetleri uğrunda öderler. Çünkü herkes, sevdiği uğrunda, muhabbeti nisbetinde fedakarlığa katlanır. Aşk ve muhabbet kemale erince, sevilen uğrunda gösterilen fedakarlık da zirveye ulaşır. O zaman artık cefalar dahi safa haline gelir.

Yüce Rabbimiz şöyle buyurur:

«?Ana-babasının yaşlılığına erişip de veya o ikisinden birinin ihtiyarlığını görüp de, cenneti kazanamayan kişi, Allah?ın rahmetinden uzak olsun! dedi.

gönlü açık olanların oldu artık.

Ashab-ı kiram:

?İsar, yani başkasının ihtiyacını kendi ihtiyacına tercih etmektir. Bu ahlak ile kim Bana gelirse, Ben onu hesaba çekmekten haya eder ve onu cennetin istediği yerinde iskan ederim!? buyurur. (İhya, III, 570-571)

Yıl: 2006 - Ay: Eylül - Sayı: 247

?Yarım hurma ile de olsa ateşten korunun. Bunu da bulamayan, güzel ve hoş sözle korunsun.? (Buhari, Edeb, 34) buyurmuştur.

?Anam, babam Sana feda olsun ya Rasulallah! Ver! Arş?ın Sahibi azaltır diye korkma!? dedi.

Elbette böyle zirvelere ulaşabilmek herkesin karı değildir. Ancak o ufka ne kadar yaklaşabilirsek o kadar değerli nasipler elde edeceğimiz muhakkaktır. Unutmayalım ki İslam?ın güleryüzünü bütün ihtişamıyla sergileyen isar ahlakında atacağımız en ufak bir adım, belki de bizler için ebedi bir kazanç kapısı olacaktır.

?Bir dirhem, yüz bin dirhemi geçmiştir.? buyurmuşlardı.

Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, muhtelif mevzulara temas ettiği bir hadis-i şeriflerinde de şöyle buyurmuşlardır:

?Nesebinizi , sıla-i rahimde bulunacağınız ölçüde öğrenin? buyururdu. (Ali el-Müttaki, Kenz, X, 220, nr: 29162)

Zira bütün insanlık alemi, gönüllere şifa ve ferahlık bahşeden ilahi terennümleri, Allah Rasulü -sallallahu aleyhi ve sellem-?in mübarek lisanından işitmiştir. Beşeriyet, Rahman?ın uçsuz-bucaksız af ve kerem ummanına, O?Varlık Nuru?nun muhabbeti hürmetine mazhar olmuştur. Yine bütün günahlarına rağmen insanlık, Rabbimizin; ?Ey benim kullarım!? şeklindeki müşfikane hitabına da, yine O Alemlerin Efendisi?nin yüzü suyu hürmetine nail olmuştur.

?Yanımda sana verebileceğim bir şey yok, git benim adıma satın al, mal geldiğinde öderim.? dedi. Bunu duyan Hazret-i Ömer -radıyallahu anh-:

Hak dostlarını bu güzel ahlaka sevk eden en kuvvetli amil, onların fıtratlarının merhamet hamuruyla yoğrulmuş olmasıdır. Yine onların, ?Mü?minler ancak kardeştir...? (el-Hucurat, 10) ilahi mesajını bilhassa zor zamanlarda bir ibadet heyecanıyla ifa etmeleridir.

?Bir defasında otuz küsur kişi Rey şehri civarındaki bir köyde toplanmıştı. Bunların, hepsine yetmeyecek kadar sayılı çörekleri vardı. Çörekleri parçaladılar, ışıkları kısarak yemeğe oturdular. Bir müddet sonra sofra kaldırıldığında ekmeklerin olduğu gibi sofrada durduğunu ve her birinin diğer kardeşini kendisine tercih ederek kimsenin bu çöreklerden yemediğini gördüler.? (İhyau Ulumiddin, III, 572)

Çünkü Efendimiz -aleyhissalatü vesselam-, insanlar içinde Allah Teala?yı en yakından tanımanın zirve tecellilerine nail olan zat-ı mübarek idi. Birgün ashabına:

İsarın zirvesindeki mü?minler hakkında ayet-i kerimede şöyle buyrulur:

Dipnotlar: 1) Yazımız boyunca devam edecek olan hadis-i şerif için bkz: İbrahim Canan, Hadis Ansiklopedisi, XVI, 252, hadis no: 5838. 2) Bkz. Hakim, el-Müstedrek, IV, 341. 3) Bkz. Buhari, Menakıbu?l-Ensar, 20.

Cenab-ı Hak, sıla-i rahim vazifesini ihmal eden, akrabasını koruyup gözetmeyen kimselerin ziyana uğrayacaklarını, ayet-i kerimelerde şöyle bildirmektedir:

Hadis-i şerifte de şöyle buyrulur:

Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, ashabına dönerek bu şahsı kimin misafir edebileceğini sordu. Hemen Ensar?dan biri kalkarak:

Efendimiz, Hazret-i Ömer?in bu sözünden hoşnud olmadı. Ensar?dan biri:

?Allah Teala beni akrabayı koruyup gözetmek, putları kırmak ve Allah?ın bir olduğunu bildirip O?na ortak koşulmaması gerektiğini anlatmak vazifesiyle gönderdi.? (Müslim, Müsafirin, 294) buyurarak sıla-i rahim?in, yani akrabayı ziyaret etmenin, onları gözetip kollamanın ehemmiyetini beyan etmiştir.

?Ey civanmert! Sen öne atılıyorsun ama, bu kılıç o kadar rağbet edilecek bir şey değildir. Henüz senin sıran gelmedi, neden acele ediyorsun? dedi. Ebu?l-Hüseyn -kuddise sirruh-:

Hadis-i şerif muktezasınca, şu üç hususa titizlikle riayet etmemiz gerekmektedir:

d. Allah Rasulü -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurur:

?Beni canından da çok sevmedikçe kamil mü?min olamazsın!? buyurmuştur.2 Nitekim Ömer -radıyallahu anh- da, Allah ve Rasulü?ne olan muhabbetinin bedelini canıyla ödeyerek şehiden Rabbine kavuşmuştur.

?İstihare yapan hüsrana uğramaz, istişare eden pişman olmaz, iktisatlı olan fakir düşmez.? (Heysemi, Mecmau?z-Zevaid, II, 280)

?Birgün pazara gitmiştim. Çok fakirdim. Bir kişi yanıma gelerek aç olduğunu söyledi. O vakit hiçbir imkanım da yoktu. Sadece eski ve fitil fitil olmuş bir sarığım vardı. O aç insanı alıp bir aşhaneye götürdüm. Aşçıya:

?Semerkand?da Mevlana Kutbuddin Medresesi?ndeki dört hastanın hizmetini üzerime aldım. Hastalıkları arttığından, yataklarını kirletirlerdi. Ben, onları elimle yıkayıp, çamaşırlarını giydirirdim. Devamlı hizmet ettiğim için, hastalıkları bana da sirayet etti ve yatağa düştüm. Fakat o halimle bile testilerle su getirip hastaların altlarını temizlemeye, elbiselerini yıkamaya devam ettim.? (Hadaiku?l-Verdiye, s. 653)

?Ya Rabbi! Fakirlik ve zenginliğin fitnesinden Sana sığınırım.? (Müslim, Zikir, 49) diye dua etmiştir.

?Bu gece misafirinize ikramınız sebebiyle Allah Teala sizden çok hoşnud oldu.? buyurdu. (Bkz. Buhari, Menakıbu?l-Ensar, 10, Tefsir, 59/6)

Hak dostu Hazret-i Mevlana ne güzel buyurur:

Hak dostlarından Ubeydullah Ahrar Hazretleri de şöyle anlatır:

?Nefsinizin arzusuna uyarak adaletten uzaklaşmayın...? (en-Nisa, 135)

?Bildiğiniz gibi efendim!? dedi. O büyük Hak dostu:

?Bu nasıl olur, ey Allah?ın Rasulü? diye sordular. Şu cevabı verdi.

?İktisatlı davranıp israftan uzak duranlar, kimseye muhtaç olmazlar.? (İbn-i Hanbel, I, 447)

?Efendim, siz de uzun zamandır et yemediniz!..? diyerek ısrar edecek oldu. Fakat Davud-i Tai Hazretleri kabul etmeyip:

Öte yandan, Allah yolundaki hizmetlerde mühim olan da, bir hizmeti hiç kimse yapmazken onu yapabilmek, bir garibi kimse sahiplenmezken ona sahip çıkabilmektir. ?Hak dostları kimsenin uğramadığı dükkanlardan alışveriş yaparlar.? sırrına nailiyet de böyle olur. Kimsenin vermeye kıyamadığı şeylerden fedakarlık yapmakla olur. Velev ki bu fedakarlık, candan bile olsa?

3. On bir ayın sultanı Ramazan-ı Şerif?te namazlarımızı, Rabbimiz ile müstesna bir mülakat vasfında kılmaya, oruçlarımızı bütün uzuvlarımız ile tutabilmeye gayret etmeliyiz. Bilhassa dilimiz rahmet tevzi etmelidir. Kadir gecemizin manevi ikliminden layıkıyla istifade etmeliyiz. Vereceğimiz zekat ve sadakalarla, garip, muhtaç, yetim ve kimsesizlerin gönüllerine bayram sevinci yaşatmalıyız. İç alemimizi, bir gönle girebilmenin vicdan huzuruyla hakiki bayramı idrak etmenin niyazı içinde bulundurmalıyız.

?Allah?a yemin ederim ki, ben sizin, Allah?tan en çok korkanınız ve O?na en çok huşu ve tazim halinde bulunanızım.? (Buhari, Nikah, 1) buyurmuş, herhangi bir meclisten kalkacağı zaman da daima:

?Allah?ım! Bize, günahlarla aramıza mani olacak kadar korkundan hisse nasib et!...? diye niyazda bulunmuştur. (Tirmizi, Deavat, 79)

İşte bu manevi alışverişlerin yüksek kazancını bilen mü?minlerde infak etmek, bir lezzet haline gelmiştir. Hazret-i Mevlana ne güzel buyurur:

?Akrabasıyla ilgisini kesen kimse, cennete giremez.? (Buhari, Edeb, 11)

Hazret-i Ali -radıyallahu anh- ne güzel buyurur:

Allah Rasulü?nün ve Ashabın İsarı

Zira salih kişi, merhamet ve şefkat sahibidir. Merhamet de, sende var olanı ondan mahrum olana ikram etmendir. Diğer bir ifadeyle merhamet, başkalarının mahrumiyetini telafi için onların yardımına koşmaktır. Merhamet ve cömertlik, dünyada vicdan huzuru, ahiret için de ebedi saadet müjdesidir.

Sehl bin Abdullah et-Tüsteri anlatıyor:

Rabbimiz, en yüce makam olan?Makam-ı Mahmud?u, Efendimiz?e lutfetmiş, O?na layık olduğu makamın yüceliğini ifade eden tavsiyelerde bulunmuştur. O da ümmetine?çok şefkatli ve merhametli? olduğu için, kendisine lutfedilen bu tavsiyelere ümmetinin de icabet etmesini arzulamıştır. O tavsiyelerden bir kısmı şöyledir:1

a. Efendimiz -aleyhissalatü vesselam- buyurur:

?O halde bu eti onlara götürüver!? dedi. Hazırladığı ikramı üstadının yemesini arzu eden samimi talebe ise:

Dolayısıyla isar, risk alarak verebilmektir. Mahrum olmayı, aç kalmayı göze alarak elindekini din kardeşine ikram edebilme büyüklüğünü gösterebilmektir. Nefse ne kadar ağır gelse de yüzü ekşitmeden, gönül hoşluğuyla infak edebilmektir.

1. Öfkeliyken de rıza halindeyken de adil davranmak,

Demek ki infak edilen malın miktarından çok, infak edenin fedakarlık derecesi mühimdir. Buna göre hakiki zenginlik, mal çokluğu değil gönül tokluğu; hakiki cömertlik de, imkanlarını zorlayarak fedakarane infakta bulunmaktır.

?Adalet, mülkün temelidir.?

?Ben misafir ederim!? dedi ve o yoksulu evine götürdü. Halbuki evinde ancak çocuklarına yetecek kadar az bir yiyecek vardı. Hanımına:

Yani birincisi, kendisinin de muhtaç olduğu bütün imkanlarının yarısını verdi; ikincisi ise, birincisinin infak ettiğinden çok daha fazla olmasına rağmen, malının ancak küçük bir kısmını verdi. Demek oluyor ki infakın makbuliyeti, onun maddi miktarının çokluğundan ziyade, gönüldeki fedakarlık duygusunun seviyesine bağlıdır. Mesela Yermuk Harbi?nde üç şehidin üçü de susuzluktan kıvranırken bir bardak suyu birbirine ikram etmeleri, gönüllerindeki infak duygusunun seviyesini göstermesi bakımından kabına varılmaz bir numune teşkil etmiştir.

e. Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurur:

Rabbim bana fakirlikte ve zenginlikte iktisatlı davranmamı emretti,

-sallallahu aleyhi ve sellem-?in emir, nehiy ve tavsiyelerine can u gönülden tabi olarak hayatımızı O?nun Sünnet-i Seniyye?sinin ruhaniyeti içinde yaşayabilmektir.

Mal, can ve evlat, insanın en fazla düşkün olduğu ve en zor vazgeçebileceği varlıklardır. Bu itibarla bu üç hususta verilecek imtihanlar da en zor imtihanlardır. Cenab-ı Hak nice kullarını bu hususlarda ağır imtihanlara tabi tutmuş ve kullukta samimiyet derecelerini sınamıştır.

?Onlar, kendileri de muhtac oldukları halde yiyeceklerini yoksula, yetime ve esire ikram ederler ve: «Biz size, sırf Allah rızası için ikram ediyoruz. Sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz. Biz, çetin ve belalı bir günde Rabbimizden korkuyoruz. . Allah da onları, o günün fenalığından korur, yüzlerine nur, gönüllerine sürur bahşeder.? (el-İnsan, 8-11)

?Gereksiz yere saçıp savurma. Zira böylesine saçıp savuranlar, şeytanların dostlarıdır. Şeytan ise Rabbine karşı çok nankördür.? (el-İsra, 26-27)

?Onların ne etleri ne de kanları Allah?a ulaşır; fakat O?na sadece sizin takvanız ulaşır? (el-Hac, 37) buyrulmaktadır.

Efendimiz -aleyhissalatü vesselam- da, sıla-i rahim?e ehemmiyet vermeyen kimselerin ne dehşetli bir kayıp içinde olduklarını şöyle ifade buyurur:

?Çocukları oyala. Misafirimiz gelince lambayı söndür. Sofrada biz de yiyormuş gibi yapalım.? dedi.

Bir yoksul, Peygamber Efendimiz?e gelerek aç olduğunu söyledi. Efendimiz -aleyhissalatü vesselam- hanımlarına haber göndererek yiyecek bir şeyler istedi. Fakat bütün hanımlarından aynı cevap geldi:

İmanı böyle bir aşk ile yaşayanlar, canlarını bile feda etmekten çekinmezler. Nitekim Rasul-i Ekrem Efendimiz hicret edeceği gece, düşmanları tarafından evi sarıldığında, yatağına Hazret-i Ali?yi yatırarak evinden çıkmıştı. Hazret-i Ali, ölümü göze alarak korkusuzca Efendimiz?in yatağına uzandı.

Zira onlar çok iyi biliyorlardı ki, Cenab-ı Hak, kulundan daha cömerttir ve kulunu zorda bırakmaz. İnfak edilenin yerine ondan daha hayırlısını lutfeder. Ayet-i kerimede buyrulur:

Varlık ve zenginliğin hakiki saadeti, Allah yolunda infak etmekle kazanılır. Allah rızası istikametinde infak ve hizmetlerde bulunabilmek için helal ve temizinden kazanmak ve maddi imkanları gönle koymadan sarf edebilmek icab eder. Nitekim Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:

?Bir adamın iki dirhemi vardı. Bunlardan en iyisini tasadduk etti. diğer bir kimse de malının yanına varıp, malından yüz bin dirhem çıkardı ve onu tasadduk etti.? (Nesai, Zekat, 49)

Hakikaten, insanın varlık içindeyken infak edebilmesi kolaydır. Böyle bir infak, malın fazlasından verildiği için kişinin nefsini çok fazla zorlamaz. Zor olan, yokluk içinde de cömert olabilmektir.

İsarın Muhteşem Bereketi

Bunun üzerine Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-:

Fahr-i Cihan Efendimiz, Taif?te İslam?ı tebliğ ederken taşlandı. Lakin orada bir kölenin müslüman olması, O?nun hüznünü hafifletti. Bu çileli yolculuğun ardından, durup dinlenmeden, müşrik kabilelerden cahiliye haccı için gelenlere gitti. Onlara, kavminin mü?minlere karşı nasıl terör estirdiğini anlatıp, ?Beni kavminize götürün, size tebliğ edeyim.? dedi. Tebliğ vazifesini ifa adına bir çileden diğerine koştu. Kendi rahat ve istirahatını unuttu. Zira ayet-i kerimede buyrulur:

İbrahim -aleyhisselam- da, oğlu İsmail?i kurban etmesi emredilerek, imtihanların en ağırına tabi tutuldu. Hem kendisinin, hem de oğlu İsmail?in kabına varılmaz rıza ve teslimiyetlerinin bu dünyadaki mükafatı olarak, melekler tarafından koç indirildi. Onların bu candan fedakarlık hatıraları, kıyamete kadar devam edecek olan bütün iman nesline bir ibadet olarak hediye edildi.