Yemin, akitlerde ve husumetlerde sözü te'kid için meşrudur. Meşrutiyeti Kur'an-ı Kerim ve Sünnetle sabittir. Kur'an'ın bir çok suresi değişik cisimler üzerine yapılan yeminlerle başlar. Tin, Şems, Fecr sureleri bu kabildendir. Bakara suresinin 225. ve Maide suresinin 89. ayetinde Allah Teala'nın, yemin-i lağv sebebiyle kullarını mülahaza etmeyeceği bildirilmektedir. Yine Maide suresinin 89. ayetinde sorumluluk getiren yeminin mun'akıde yemini olduğu ifade edilmekte, yeminlere riayet emedilmekte ve yeminini bozanların nasıl keffaret ödeyecekleri beyan edilmektedir. Bunların yanısıra; Nahl (16) 38, 92, 94; Alu İmran (3) 77; Maide (5) 53, 108; En'am (6) 109; Tevbe (9) 12,13; Nur (24) 53; Fatır (35) 42; Mücadele (58) 16; Münafıkun (63) 2; ayetleri de yeminin meşrutiyetinin Kur'an'dan delilleridir.

Şafiilere göre lağv yemini, konuşma esnasında kasıt olmadan insanın ağzından çıkan "hayır vallahi, evet vallahi" gibi yeminlerdir (Şirbini, a. g. e., IV, 324, 325). Lağv yemininin bu şekildeki izahı Hz. Aişe tarafından Hz. Peygamber'den nakledilmiştir (Buhari, Eyman,15; Ebu Davud, Eyman, 6).

Bir farzı terk etmek veya bir haramı işlemek için yemin etmek haram bir yemindir, bozulması farzdır. Dolayısıyla, mesela ana babası ile konuşmamaya yemin eden kişi, onlarla konuşacak, yani yeminini bozacak ama yemin keffareti ödeyecektir. Ayrıca haram birşeyi yapmaya yemin ettiği için tevbe istiğfar edecektir. Hz. Peygamber; Bir şeye yemin edip de, başkasını daha hayırlı gören kişi yemininden dolayı keffaret ödesin, sonra da o hayırlı olan şeyi yapsın"buyurmuştur (Nesai, Eyman, 41; Ebu Davud, Eyman, 12).

tam anlayamadım doğrusu.

7- İsbat için delil olmaması veya mevcut delillerin yetersiz bulunması.

Mesela yalan yere zina iftirasında bulunan kimseye şeriat üç çeşit cezanın peş peşe verilmesini emretmiştir. Bunlar:

2- Edilmesi haram, uyulmaması vacip olan yeminler:

yalan yere yemin etmek ve keffareti :

Yemin kul hakkına verilen önemi anlatır dinimizde. Her sözü söleyemeyiz. Şahit tutmamız gerekir söze. Ben söyledim oldu diyemeyiz. İslam dışında görülen diğer yemin türleri işin sulandırılmasından başka bir anlam ifade etmez. Sadece biz Allah adına yemin edebiliriz.

hcm teşekkür ederm eğer yorum yapabilecekseniz özelden bir sorm olacak?

bu konuda yorummu gerekli bilgi mi?

ba- İbadet ve taat cinsinden bir şeye bağlananlar: Mesela bir kimse "şu işi yaparsam üç gün oruç tutayım" dese, bu bir bakıma yemindir. Çünkü o işi yapmaktan nefsini menetmek maksadıyla o sözü söylemiştir. Bir başka açıdan da nezir tır. Çünkü bir ibadeti yapmayı, bir şarta bağlamıştır. Bu tarz bir ifadenin nezir olarak değerlendirilmesi daha isabettir (Kasani, III, 21).

Alimler kendi anladıkları lağv yemininden dolayı günah ve keffaret olmadığında hemfikirdirler. Çünkü Allah lağv yemininden dolayı kulunun muaheze edilmeyeceğini bildirmiştir (Maide, 5/89).

bilgi gerekli hocam.. sağolsun arkadaşlar yazmışlar onlarıda okudum..

3- Davacının yemini: Hanefiler dışında diğer çoğunluk hukukçulara göre, kendisinden töhmeti kaldırmak için davacı da yemin edebilir. Bu yemin, hakkını isbat veya aleyhindeki yemini reddetmek için de olabilir.

TŞK. EDERİM

Buna göre Türkçe'de kullanılan "yemin ederim, kasem ederim, and içerim" gibi sözler de yemin sayılır. Ancak "mukaddesatım adına, şerefim üzerine and içerim" gibi sözlerin yemin olmaması gerekir. Çünkü Allah'ın adı veya sıfatları adına yapılmamıştır. Merginani, hangi sözlerle yemin edip edilemeyeceğinin örfe bağlı olduğunu söylemektedir Bu sözcükler bugün ülkemizde bazı ortamlarda yemin için maruf hale gelmişlerse de yaygın bir örf saymak mümkün değildir.

diğer arkadaşlarında yorumlarını merak ediyorm bekliyorm:/

4- Yemin şahsa bağlı olup, yeminde vekalet kabul edilmez. Yemin, yemin edecek olanın zimmeti ve dini ile bağlantılı olduğu için veli veya vekil bu hakkı kullanamaz.

Yemin keffareti; gücü yeterse bir köle azad etmek veya on fakiri sabahlı akşamlı doyurmak ya da on fakiri alışılmış biçimde giydirmektir. Kişi bu üçü arasında muhayyerdir. Ama bunlara gücü yetmezse, peşi peşine üç gün oruç tutar. Orucun arası hayız dahil hiç bir özür sebebiyle kesilmez, kesilmesi halinde yeniden başlanmalıdır. Yemin kefaretinin gereği ve bu şekilde ödeneceği Kur'an-ı Kerim'le sabittir. Ve ayet gayet nettir. (Bkz. Maide, 5/89). Onun için konu ile ilgili görüş farklılığı yoktur.

est önemli değil

2. Allah'tan Başkaları Adına edilen Yeminler

hocalarım ben bu konularda epeyce cahilim. bilgisi olan arkadaşlar bana yardm edebilrmi? yalan yere yada emin olmadan yemin etmenin hükmü nedir?

Yeminler önce Allah adına edilenler ve Allah'tan başkası adına edilenler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Allah adına edilen yeminler de kendi aralarında taksime tabidirler.

Allah'ın isim ve zati sıfatlarının dışında hiçbir şeye yemin edilmez. Hanefilere göre, Nebi, Kur'an, Kabe gibi Müslümanlarca kutsal olan varlıklar adına da yemin edilmesi caiz değildir (Kasani a. g. e., III, 5-10; Merginani, el-Hidaye," II, 72; Mevsıli; IV, 51).

3- Müşteri, malı ayıp sebebiyle reddederse, ayıba razı olmadığı konusunda yemin teklif eder.

Hanefiler mün'akide yemininden dolayı kulların sorumlu tutulacağı bildiren ayetin zahirine dayanmaktadırlar (Maide, 89).

7 büyük günahtan bir tanesidir. mümin yalan söylemez.

yemin kuvet demektir. bildiğim kadarıyla üç çeşit yemin var

Gerçi Kuran'da Hak Teala'nın başka şeylere yemin ettiği malumdur. Günümüzde bu tür yeminin dikkat çekme amacı taşıdığı söylenmeye başlandı. "geceye dikkat edin" "zamana dikkat adin" gibi.

Bir başka hadiste de şöyle buyurulmuştur: "Rabbe isyanda, sılayı rahmi kesmekte ve malik olmadığın şeyde sana yemin de, nezir de yoktur" (Ebu Davud Eyman, 12; Nesai, Eyman, 17; İbn Mace, Keffaret, 8; Ahmed b. Hanbel, II, 185, 202).

3- Hasımın hakimden yemin talep etmesi ve hakimin yemin edecek olana teklifte bulunması;

a- Babalar, anneler, melekler vs. gibi Allah'tan başka varlıklar adına edilen yeminler: Bu şekilde yemin etmenin caiz olmadığını, Hz. Peygamber'in böyle yemin etmeyi men ettiğini yukarıda belirtmiştik. Böyle sözlerle yemin etmek caiz olmadığına göre, buna yemin demek de doğru değildir.

1- Şahidin yemini: Bu, şahidin, şehadetten önce doğru söyleyeceğine dair yaptığı yemindir. Günümüzde, şahidin tezkiyesi yerine geçmek üzere başvurulan bir yoldur. Malikiler, Zeydiyye, Zahiriye, İbn Ebi Leyld ve İbnü'l-Kayyim, devrin bozulması ve dini duyguların zayıflaması sebebiyle bu yemine cevaz vermişlerdir. İslam hukukçularının çoğunluğu ise şahid yeminine karşıdır (Vehbe ez-Zühayli, el-Fıkhu'l İslami ve Edilletuhu, VI, 600):

Kulun yemininin sadece Allah adına yapılabileceğine inanıyorum.

SAKİN BİR BÖLÜMDEYİM

Bunların dışında, kişinin mübah olan bir şeyi kendisine haram kılması veya birşeyi yaptığı ya da yapmadığı takdirde, yahudi, hristiyan vs. olacağını yemin kasdıyla söylemesi de bir yemindir (Merginani, a. g. e., II, 74; Mevsili, a. g. e., IV, 52, 53).

Günaha ve cehenneme sokucu yemin

Yalan yere yemin edene ceza uygulanması için bir masumun hakkının gasb edilmesi veya ona iftira edilmesi veya bir suçsuzun haksız yere cezalandırılmasına sebeb olunması gerekir.

Yalan yere yemin etmek büyük günahlardan sayılmıştır. Yalan yere konuşmanın ve yemin etmenin keffareti Alimlerin çoğuna göre Nasuh tevbesi etmektir.

bazen ailelern üzerine kuran ın ne bilim ekmeğin üzerine yemin ediliyor bu yeminnler geçersiz mi?

Şafiiler, Hanefilerin lağv yemini dedikleri yeminleri bu grup içinde kabul etmedikleri için, doğru zannedilerek edilen yeminlerden dolayı da kefaretin gerekli olduğu kanaatindedirler.

3- Talak veya köle azadının bir şarta bağlanması ve şartın tahakkuku halinde, karı boş veya köle hür olur. Yukarıdaki misalimizde, adam içki içtiği zaman karısı boş olmuş olur. Dört mezhebin görüşü bu istikamettedir (Kasani, a. g. e., III, 21 vd.; Merginani, a. g. e., II, 250 vd.; Mevsıli, a. g. e., III,140 vd.; İbn Kudame, a. g. e., VIII, 335, 336; Ö. Nasuhi Bilmen, a. g. e., II, 232; vd.; Zühayli, a. g. e., III, 388 vd.).

Hz. Peygamber'den lağv yemini için başka izahlar da rivayet edilmiştir. Mesela bir hadiste: "Atıcıların yemini lağvdır, onun için keffaret yoktur" buyurmuştur (Heytemi, Mecmua'z-Zevaid, IV, 185).

İbn Kudame'nin bildirdiğine göre "inşallah" denildiğinde kefaretin gerekmeyeceğinde dön mezhep müttefiktir (İbn Kudame, a. g. e., XI, 227).

Allah adı anılarak edilen yeminler ğamus, lağv ve mün'akıde olmak üzere üç çeşittir;

1- Yemin edenin buluğ çağına gelmiş olması, temyiz kudretini haiz bulunması ve iradesinin hür olması;

1- Seksen tane kırbaç vurulur.

İkrah yoluyla yeminini bozan kişi, Ebu Hanife ve Malik'e göre keffaret öder; Ahmed b. Hanbel 'e göre ödemez. İmam Şafii'den ise bu konuda iki ayrı görüş nakledilmiştir (İbn Kudame, a. g. e., XI, 177, 178).

Bu mefhumun, kelimenin anlamı ile irtibatı; yeminin söze güç kuvvet katması ve yeminleşenlerin sağ ellerini birbirlerine vurmalarıdır (Mevsıli, el-İhtiyar, IV, 45).

5- Mekruh olan yeminler:

Yeminin Hakim Kararına Etkisi

Yemin daha çok Allah'ın isimleri veya zati sıfatlarından birisi anılarak yapılan kasem için kullanılır. Talaka veya köle azadına bağlı olanların yemin olup almadığı tartışmalıdır (Kasani, Bedaiu's-Sanai, III, 2).

Yeminin muteber olması için mutlaka arapça olması şart değildir. Diğer dillerle de yemin edilebilir. Kaynaklar farsça bazı tabirlerle yemin edilebileceğine işaret etmişlerdir (bkz. Merginani, a. g. e., II, 74; Fetave'l-Kadihan, II, 7; el-Fetave'l-Hindiye, II, 57).

Yalancı şahit, şahitlikte bulunduğu beyanıyla, ne kadar malın zararına sebep olmuşsa, o kadarını tazmin eder.

Yapılması mendup olan bir fiili işlemek için edilen bir yemine uymak da menduptur. Böyle bir yeminin bozulması mekruhtur, keffaret gerekir.

1- Bir kimse bir mirastan alacak veya bir mal dava edip de isbat ederse, hakim başka hukuki yollarla bu hakkı düşüren bir muamelenin olmadığı konusunda davacıya yemin teklif eder.

Rasulüllah bizzat kendisi de yemin etmiştir. Onun yemin ederken en çok kullandığı tabirlerden birisi: "Nefsime veya Muhammed'in nefsine sahip olana yemin ederim ki. "dir (Örnek olarak bkz. İbn Mace, Keffaret 1; Ahmed b. Hanbel, a. g. e., IV, 16).

5- Kocası kayıp olan bir kadının lehine nafaka ile hükmedilince hakim, evliliğin devam ettiği, nafaka olmadığı ve onun yanında mal bırakmadığı, konusunda yemin teklif eder.

Mahkemedeki yeminlerin çeşitleri:

2- Şahitliği ömür boyu reddedilir.

3- Uyulması mendup olan yeminler: Bir maslahata müteallik olan yeminlerdir.

İslam hukukçuları mahkemedeki yeminde yedi şartın bulunması gerektiğini belirtirler. Bunlar şöylece sıralanabilir:

Yalan yere konuşmak ve yemin etmek büyük günahlardan sayılmıştır. Hz. Ebubekir dan rivayet edilen bir hadisi şerifte Resulullah şöyle buyurmuştur:

Şafii ve Hanbelilere göre yeminini unutarak bozan kişi, yemininde hanis sayılmaz. Dolayısıyla kendisine keffaret icab etmez. Delilleri, kulların hataen yaptıklarından dolayı günah olmadığını bildiren ayetle (Ahzab, 5) Müslümanların hataen, unutarak ve ikrah yoluyla işlediklerinden dolayı sorumlu tutulmayacaklarını bildiren hadistir (İbn Mace, Talak, 16).

1- Mürsel yemin: Bir fiili yapıp yapmamayı zamana bağlamadan edilen yemindir. Mesela, bir işi yapacağına yemin eden ama bunu zamana bağlamayan kişinin ettiği yemin mürseldir. Ölüm anına kadar ettiği şeyi yapıp yemininden kurtulabilir. Belirli bir sürenin geçmesi ile yemini bozmuş sayılmaz.

Sağ el; bereket; güç, kuvvet ve güzel mevki, yaralayıcı; kişinin bir haberi kuvvetlendirmek veya bir işi yapıp yapmamak hususundaki azim ve iddiaya güç vermek için Allah'a kasem ya da boşama ve köle azadı gibi bir şeye bağlamak suretiyle akit etmesi anlamında bir fıkıh terimi.

Yemin Keffareti

Yine nerenin editi oldunuz? hayırlı olsun:)

Ğamus yemin; geçmişteki veya bu zamandaki bir olayın ilgili olarak, bile bile yalan yere yemin, etmektir. Mesela bir kimsenin, borcunu ödemediğini bildiği halde "ödedim" diye veya hali hazırda cebinde parası olduğu halde parasının olmadığını söyleyerek yemin etmesi birer ğamus yeminidir. Böyle bir yemin büyük bir günahtır. Allah lu İmran sresinin 77. ayetinde; "Allah'a karşı verdikleri sözü ve yeminlerini az bir paraya satanlara gelince; işte bunların ahirette bir nasibi yoktur. Allah kıyamet günü onlarla konuşmayacak, onlara bakmayacak ve onları temize çıkarmayacaktır. Onlar için elem verici bir azap vardır" buyurmaktadır. Eş'as bin Kays'ın bildirdiğine göre, bu ayet kendisine ait bir kuyuda amcasının oğlunun hak iddia etmesi ve onun beyyine getirmediğini takdirde amcası oğlunun yalan yere yemin edebileceğini söylemesi üzerine nazil olmuştur (Ebu Davud, Sünen, Eyman, 1; İbn Kudame, a. g. e., XII, 122). Hz. Peygamber bir çok hadisinde yalan yere başkasının malını almak için yemin etmenin Allah'a ortak koşmak, adam öldürmek, anaya babaya isyan etmek gibi büyük günahlardan olduğunu, böyle yemin edenlerin Cennet'in mahrum olup, Cehennem'i hak ettiklerini, dolayısıyla oradaki yerlerine hazırlananları gerektiğini haber vermektedir (bkz. Buhari, Eyman, 16, 18, el-Mürteddin, 1; Müslim, İman, 220, 221; Ebu Davud, Eyman, 1 ; Tirmizi, Büyü, 42; İbn Mace, Ahkam, 7; Ahmed b. Hanbel, I, 379, 442, V. 211, 212; Zeylai, Nasbu'r-Raye, III, 292, 293).

Kendisine yemin teklif edilen kimse, yemin ederse dava konusunda hak kazanır. Yeminden kaçınırsa dava konusu şeyi kaybetmiş olur.

Yemin edildikten sonra hemen peşinden "inşallah" denilirse, bozulması halinde keffaret gerekmez. Çünkü Hz. Peygamber "Yemin edip de istisna eden isterse, döner, isterse yemini bozmadan terk eder" buyurmuştur (Ebu Davud, Eyman, 9; Nesai, Eyman,18; Ahmed b. Hanbel, II, 6, 49). Ancak bu hükmün geçerliliği yeminle "inşallah" demenin arasında konuşulmamasına veya konuşacak kadar susulmamasına bağlıdır.

2- Böyle bir söz söyleyen kişi yemin etmiş ve yeminini bozmuştur. Çünkü adamın maksadı karısını boşamak değil, kendisini içki içmekten men etmektir. Dolayısıyla kişi ettiği yemini bozduğu için kendisine yemin keffareti icabeder; karısı boş olmaz. Hanbelilerden İbn Teymiye ve İbn Kayyim el-Cevziyye bu görüştedir (İbn Teymiye el-Fetava'l-Kübra, 1-5, Beyrut, II, 110; İbn Kayyim el-Cevziyye, İlamu'l-Muvakkin, IV, 17 vd.).

2- Bir malı dava edip kendisine ait olduğunu isbat eden kimseye hakim "malın onun mülkünden başka bir muamele ile çıkmadığı" konusunda yemin teklif eder.

Belirli bir süre içinde bir şeye yapmaya yemin eden kişi o kişi ön gördüğü süre içinde yaparsa yemininden kurtulmuş olur. O süre içinde yapmazsa, daha sonra yapsa bile yeminini bozmuştur; keffaret ödemesi gerekir. Şayet yemin eden kişi süre dolmadan ölürse, Ebu Hanife ve Muhammed'e göre yeminini bozmuş olmaz. Ebu Yusuf'a göre bozmuş olur.

Bu maddede söz konusu edilen şartın tahukkuku halinde şayet adamın maksadı kendisini bir işi yapmaya teşvik veya yapmaktan menetmek değil de karısını boşamak veya kölesini azad etmekse, şartın vukuu halinde karısı boş veya kölesi azad olmuş olur. Bu konuda ulema arasında her hangi bir görüş ayrılığı tesbit edilmemiştir. Çünkü bu yemin değil, talakı veya itakı şarta bağlamaktır. Ama eğer kişinin maksadı, karısını boşamak değil de, kendisini bir işi yapmaya veya yapmamaya zorlamak ise hüküm nedir? İşte bu konuda bazı değişik görüşler vardır. Konuyu bir örnekle anlatalım: İçki müptelası olan bir kimse içkiyi bırakmak ve nefsini bu işe mecbur etmek maksadıyla "Bir daha içki içersem karım boş olsun" veya "bir daha içersem şart olsun" dese ve daha sonra yeminini bozsa yani içki içse bu durumda ne uygulanacaktır? Bu konuda üç görüş vardır:

Kasem ve hılf kelimeleri arasında nüanslar olmakla birlikte "yemin" ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadırlar (Kasani, a. yer; Lisanu'l Arab, XIII, 462). Türkçe'de bazan yemin yerine "and içmek" tabirinin kullanıldığı görülmektedir.

Ğamus yemin:

Lağ yemini Hanefilere göre-yanlışlıkla edilen, yani sahibinin söylediği sözün hakikat dışı olduğu halde, doğru olduğunu zannederek ettiği yemindir. Bu yemin de hem geçmiş ve hem de şimdiki zamanla ilgili olabilir. Mesela borcunu ödemediği halde, ödediğini zannederek, veya cebinde para olduğu halde olmadığını zannederek yemin eden kişinin ettiği yemin, lağv yemindir (Kasani, a. g. e" III, 17; Merginani, a. g. e., II, 72; Mevsıli, a. g. e., IV, 46). Hanefilerin bu anlayışı bir çok sahabe ve tabiinden nakledilmiştir (bkz. Zeylai, Nasbu'r-Raye, III, 293).

Yemin ancak hakimin veya naibin huzurunda onların teklifi ile geçerli olur. Mahkeme dışındaki yemin veya yeminden kaçınma muteber değildir. Çünkü, yemin husumeti kesmek için söz konusu olur. Yemin hasmın talebi üzerine verilir. Ancak beş yerde hakim re'sen yemin teklifi eder:

Kasem suretiyle Allah adına yeminler "Allah" ya da "İzzet, celal, azamet" gibi zati sıfatlarının başına "ba, va, ta" harflerinin birisini getirmek suretiyle yapılır (Mevsıli, a. g. e., IV, 49, 50; Şirbini, Muğni'l-Muhtaç, IV, 320, 312). Müslümanlar arasında en çok kullanılan yemin yafızları: "Vallahi, billahi ve tallahi" sözcükleridir.

Bu yemine "mukayyed yemin" de denilir.

Allah razı olsun..

Mübah olan bir işi yapmak veya yapmamak, ya da doğru olan bir haber üzerine yemin etmek mübahtır. Böyle bir yeminin bozulması efdaldir. Bozulursa keffaret gerekir.

?Size büyük günahların en büyüğünü haber vereyim mi? demiş ve şöyle buyurmuştur: : Allah?a ortak koşmak, Ana-Babaya asi olmak. Haberiniz olsun, yalancı şahitlik ve yalan söz.?

6- İkrar caiz olan haklarla ilgili olması. Hadis-i şerifte Delil davacıya, yemin ise davalıya aittir" buyurulur. İkrar caiz olmayan haklar konusunda yemin geçerli olmaz.

Yalan yere şahitlik edenin yalan söylediği ortaya çıkarsa ona tazir cezası uygulanır. İmam Ebu Hanifeye göre bu caza ise, onu kendi çarşısındaki veya mahallesindeki camiye götürüp halka?bu yalancı şahittir, ondan sakının.? demekle olur. (1)

Mün'akıde yemini:

1- Halebi s. 248; Kasani, C. VI, s. 289;2- Serahsi, C. XVII, s. 22; Kasani, C. VI, s. 285; Bilmen, C. VIII, s. 162

İslam hukukçularının çoğunluğu bir şahid ve davaya verilecek yemin delilleri ile hüküm verilebileceğini söylerken Hanefiler, ayetlerde iki şahidin öngörüldüğünü, bu olmadığı takdirde, davalıya yemin teklif etme hükmünün hadisle sabit bulunduğu görüşünü benimser (İbn Rüşd, Bidayetü'l-Müctehid, III, 456, 459).

5- Hadler gibi Allah'a ait haklarla ilgili olmaması gerekir.

İbn Abbas 'den rivayete göre Hz. Peygamber bir adama"yemin teklif etti ve ona şöyle dedi: "De ki, kendisinden başka hiçbir ilah olmayan Allah'a yemin ederim ki, davacının bende hiç bir hakkı yoktur." Yine Eş'as b. Kays'dan rivayet edilmiştir. O şöyle dedi: Kindeli bir şahısla Hadramutlu birisi Yemen'deki bir toprak için Hz. Peygamber'in önünde hasımlaştılar. Hadramutlu hasımının babasının kendi toprağını gasbettiğini ve halen bu toprağın hasmının elinde bulunduğunu iddia etti. Hz. Peygamber davacıya delilini sordu O, "Delilim yok, fakat yemin ederim ki, o toprağın babası tarafından gasbedildiğini bilmiyor" dedi. Bunun üzerine Kindeliye yemin teklif edildi .

4- Mübah olan yeminler:

1- Uyulması vacip olan yeminler: Farz olan bir ibadeti yapmak veya masum bir insanı ölümden kurtarmak, ya da bir haramı terk etmek için yapılan yeminleri yerine getirmek farzdır. Çünkü Hz. Peygamber "Allah'a itaat etmek üzere yemin eden kişi itaat etsin" buyurmuştur. Bu kabilden olan bir yeminin gereğini yerine getirmeyen kişi günahkar olmuştur; tevbe ve istiğfar etmesi icab eder, ayrıca yemin keffareti ödemesi gerekir.

Mü'akide yemininin hangi türünden olursa olsun bozulması, keffareti gerektirir. Normalde keffaret yemin bozulduktan sonra ödenir. Yemin bozulduktan sonra ödenen kefaretin muteber olduğu konusunda ulema arasında hiç bir ihtilaf yoktur. Ancak önce kefaretin ödenip sonra yeminin bozulması durumunda bu kefaretin yeterli olup olmayacağı tanışmalıdır. Hanefilere göre, keffaret ister malla, ister oruçla ödensin mutlaka yemin bozulduktan sonra ödenmelidir. Bozulmadan önce ödenmesi caiz değildir. Şafiilere göre keffaret malla ödenecekse yemin bozulmadan önce de ödenebilir. Hanbeli ve Malikilere göre kefaretin ister malla ister oruçla, yemin bozulmadan önce de sonra da ödenmesi caizdir.

Allah adına edilen yeminler:

4- Hakim şüf'a hakkı sebebiyle bu hakkı daha önce düşürmediği konusunda yemin teklif eder.

1- Bu söz tamamen geçersizdir; ne talaktır ne de yemindir. Çünkü ne Allah'ın istediği bir şekilde karı boşama, ne de bir yemin etmedir. O halde böyle bir söz söyleyen ve sonra bozan kişinin karısı boş olmaz, kendisine yemin keffareti de gerekmez. Bu görüş Hz. Ali'ye nisbet edilmektedir. Zahiriler ve bazı Malikiler de bu görüştedir.

Allah'tan başkaları adına edilen yeminler iki kısımdır:

Yemin edilmeden önce keffaret ödenip daha sonra yemin edilmesi ve bozulması durumunda bu keffaret muteber değildir. Bu konuda hiçbir görüş ayrılığı yoktur (Kasani, a. g. e., III,18; İbn Kudame, a. g. e., XI, 223-226; Şevkani, Neylü'l-Evtar VIII, 268, 269; Necati Yeniel-Hüseyin Kayapınar, a. g. e., XII, 237, 138).

Hanefi, Hanbeli ve Malikilere göre ğamus yemininden dolayı keffaret yoktur. Yemin eden kişi Allah'tan af dilemeli, tevbe istiğfar etmelidir. Çünkü bu yemin Allah'a karşı büyük bir cür'ettir, onu hafife almaktır; böyle büyük bir günahın keffaretle giderilmesi mümkün değildir. Hz. Peygamber bir hadisinde beş şeyden dolayı keffaret olmadığım söylemiş ve kişinin uymak zorunda olduğu yemini bunlardan saymıştır (Şevkani, Neylü'l-Evtar, VIII, 264). Buradaki kefaretin olmayışından maksat, bu yeminin günahını kefaretin silemeyeceğidir. Kasani (v. 587/1191) tevbe ve istiğfarın, ğamus yemininin keffareti olduğunu söylemektedir (Kasani, a. g. e., III,15). Şafiilere göre bu yeminden dolayı keffaret gerekir (Merginani, a. g. e., II, 72; İbn Kudame, XI, 178; Şirbini, a. g. e., IV; 325).

Mün'akide yemini bir şeyi yapmak veya yapmamak için edilen yemindir. Bu yemin gelecek ile ilgilidir. Bir kimsenin "yarın falan yere gideceğine" veya "falan kişiyle bir daha konuşmayacağına" yemin etmesi bu kabildendir.

Mün'akide yemininde yeminin gereğini yapmaya berr, yapmamaya barr, yemini bozmaya hins, bozana da hanis denilir. Bu türden bir yeminin gereğini yapan kişi yemininden kurtulmuş olur. Yemininde hanis olan kişiye ise keffaret gerekir. Yeminde aslolan ona sadakat göstermektir. Ancak bu, yemin edilen şeyin dini hükmüne göre farklılık gösterebilir. Onun için yemine sadakat gösterme konusunu alimler beş grupta ele almışlardır:

kefaret: 3 gün oruç tutmak, 10 fakiri doyurmak... başka kefaret varmıydı hatırlıyamıyorum

bb- İbadet ve taate bağlanmayıp, talak veya köle azadına bağlanan yeminler: Bir kimse karısının boş olmasını veya kölesinin hür olmasını bir şartın tahukkukuna bağlarsa, talakla. veya köle azadı ile yemin etmiş sayılır. Böyle yeminlere taliki talak da denir. Böyle sözlerin yemin olarak değerlendirilmesi kişiyi bir fiili yapmaya teşvik veya yapmaktan men etme konusunda kuvvet vermesinden dolayıdır (Ö. Nasuhi Bilmen, Hukuki İslamiyye ve İstıhahatı Fıkhıyye Kamusu, II, 232).

b- Bir şarta bağlanarak edilen yeminler: Bu gruptaki yeminleri de iki kısımda ele almak mümkündür:

Cezası ölüm ya da organ kesme olan davalarda yalancı şahitlere verilecek ceza, can veya organa ait diyetin ödenmesi ile ta?zir cezasının verilmesidir. Örneğin, hırsızlık davasında, sanığa el kesme cezası verildikten sonra, şahitlerin yalancı olduğu tespit edilirse, yalancı şahitlerin hem kesilen elin diyetini, hem de çalınan malın karşılığını ödemeleri gerekir. Yine, kasten adam öldürme davalarında yalancı şahitlik yapanlara, eğer sanığa kasten adam öldürme suçunun cezası olan kısas cezası verilip uygulanmışsa, sanığın diyetini ödeme cezası ile birlikte ta?zir cezası da verilir. Bunun gibi, evli bir kişinin zina yaptığına dair şahitliğe dayanarak recm cezası verilip uygulandıktan sonra, şahitlerin yalancı oldukları ortaya çıkarsa, hem zina iftirası cezası hem de ölenin diyetini tazmin etme cezası verilir.(2)

ikinci ilerde yapıcam veya yapmıycam diye yalan yere yemindir. yemini bozunca kefaret vermek gerekir.

Lağv Yemin:

İmam Şafii, İmam Malik ve Ahmed b. Hanbel'den nakledilen bir görüşe göre bu tür sözler yemin sayılmaz, dolayısıyla bozulması durumunda keffaret gerekmez (İbn Kudame, a, g. e., XI, 199, 200; Şirbini, Muğni'l-Muhtac, IV, 324; Vehbe ez-Zühayli, el-Fıkhu'l-İslami ve Edilletühu, III, 344).

2- Davalının, davacının hakkını inkar etmesi;

Mün'akide yemini kendi arasında, mürsel, muvakkat ve fevr olmak üzere üçe ayrılır.

Hz. Peygamber bir hadisinde ümmetine, babalar ve putlar adına yemin etmemelerini, yemin edeceklerse Allah adına yemin etmelerini ya da hiç yemin etmemelerini emretmiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned, II, 7; Tirmizi, Nuzur, 8).

2- Muvakkat yemin: Bir zamana bağlı olarak edilen yemindir. Bu yemin, filin bağlandığı zamanla kayıtlıdır. Zamanın dolması ile yeminin hükmü sona erer. Mesela bir meyveyi üç gün yetmeyeceğine yemin eden kişi, üç gün dolduktan sonra o meyveyi yese yeminini bozmuş sayılmaz.

Davacı, mahkemede davasını isbat edemezse, davalıya yemin teklif etme hakkına sahiptir. Yemin onun kendi fiili veya başkasının fiili hakkında olumlu veya olumsuz yönde olabilir; "Allah'a yemin olsun ki, satmadım yahut satın almadım yahut da sattım veya satın aldım" demek gibi. Çünkü insan kendi durumunu ve fiillerini başkalarından daha iyi bilir. Bu yüzden onun yemini anlaşmazlığı sona erdiren bir delil sayılır.

üçüncü boşyere yemindir. geçmiş birşey için zan ile yemin etmektir.

sağolun hocam eğer özelinize bakarsanız bir sorum olacaktı..

eğer bilen yardm etmek isteyen bir arkadaş olursa özleden sorularımda olacak

Mekruh olan bir fiili işlemek veya mendubu terketmek için yemin etmek mekruhtur. Alış veriş esnasında yemin etmek de mekruhtur. Böyle bir yeminin bozulup keffaret ödenmesi efdaldir. Yemine sadakat ise mekruhtur (Kasani, a. g. e., III, 17, 18; İbn Kudame, el Muğni, II, 167; Necati Yeniel-Hüseyin Kayapınar, Süneni Ebu Davud Terceme ve Şerhi, XII, 236).

Şa'bi'ye göre haram bir fiili işlemek üzere yemin eden kişi yeminini bozar, yani o haramı işlemez. Ayrıca keffaret ödemesine de gerek yoktur. Çünkü Hz. Peygamber kişinin haramı işlememesinin yeminine keffaret olduğunu söylemiştir (Ebu Davud, Eyman, 12).

Bu yemine "mutlak yemin" de denilir.

3- Fasık olduğuna hükmedilir.

İmam Şafii, İmam Malik ve İmam Ahmed b. Hanbel'e göre Kur'an, Kur'an ayetleri ve Mushaf adına edilen yeminler muteberdir. Bozulması halinde keffareti gerektirir (İbn Kudame, el-Muğni, XI,194,195). Hanbelilere göre Kabe ve diğer yaratıklar adına yemin etmek caiz değilse de, Peygamber adına yemin etmek caizdir. Bozulması keffareti gerektirir (İbn Kudame, a. g. e., XI, 210).

Yemin Çeşitleri

3- Fevr yemin: Bir sebebe bağlı olarak edilen yemindir. Başka deyişle; kendisi ile gelecek değil şimdiki zaman kasdedildiğine karineler bulunan yemindir. Bir soruya cevap verirken edilen yemin bu kabildendir. Mesela yemek yiyenlerin yanlarına gelen birisine "buyur ye" demelerine karşılık onun "vallahi yemem" demesi fevr yeminidir. Gelecekle değil o anla ilgilidir. Dolayısıyla daha sonra bir şey yemesi ile yeminini bozmuş olmaz (Tahanevi, Keşşafu Istılahati'l-Fünun, II, 1549, 1550; Muhammed Ravas Kal'aci, Hamid Sadık Kuneybi, Mu'cemu Lüğati'l-Fukaha, 514).

Hanefi ve Malikilere göre unutarak, hataen, ikrah yoluyla ve yemin kasdı olmadan edilen yeminler muteberdir. Çünkü yukarıda işaret edilen ayet mutlaktır. Yeminin kasda dayanıp dayanmaması konusunda bir kayıt mevcut değildir. Ayrıca Hz. Peygamber bir hadisinde; yemin, talak ve nikahın ciddisinin de, ciddi sanıldığını haber vermişlerdir (Ebu Davud, Talak; 9; Tirmizi, Talak, 9; İbn Mace, Talak, 13; Kasani, a. g. e., III,18; Vehbe ez-Zühayli, el-Fıkhu'l-İslami ve Edilletuhu, III, 367).