seni anlamayanlar için senden özür diledik...

Aradan 1000 bin yıl geçmesine rağmen Hallac-ı Mansur?un düşünceleri tartışılmaya ve etkilemeye devam ediyor. Anlaşılan daha da devam edecek

?Susuzluğum içerisinde şarap kadehine yüzümü çevirdiğimde kadehin koyuluğunda seni gördüm, senin gölgeni.?

İnsanımsı doğanın gücüne inanmak istememektedir. Doğanın canlılığı, insanımsı için bir çıkar aracı olarak görülmediğinden, tanrı denen soyut/yalan bir kavram yaratılmıştır/uydurulmuştur. Tanrının var olma?uydurulma- amacı insanımsıların çıkarları ile ilgilidir. Çıkarları olan birisi için?ben tanrıyım? demenin bir anlamı yoktur. Çıkarları olan birisi tanrıyı insandan soyutlamaya çalışır ve onu erişilmez yapar. Çünkü insanımsının amacı erişilmez olmaktır. Erişilen her şey insanımsı için bir şey ifade etmez. İnsanımsı her zaman uzakta olanı veya olmayanı arzular. Kendini tanrılaştıran biri için tanrının bir anlamı kalmadığı gibi olmayan/uzakta olan her şeyin de bir anlamı kalmaz. Bu durumda ortaya bir yücelik çıkar. O da insandır. Enel Hak.

yunus ise, ete kemiğe büründüm, yunus diye göründüm diyerek yıllarca diyar diyar dolaşmıştır. kimse onu rabbine kavuşturmamıştır, mansurun başına gelen usulle.

-bana göre, bu işlerin özü aynı, ama nasıl söylediğin nerede söylediğin, kimlerin yanında sarf ettiğin önemli.

Hüseyn İbn Mansur al-Hallac, 857?de İran?da doğdu ve 26 Mart 922?de Bağdat ta insanımsılar eli ile vahşice öldürüldü.

İnsanımsı kendi kendine bir tanrı yaratarak bütün isteklerini yarattığı tanrı ile karşılamak istemektedir. Bu istekler toplumsal değil, bireyci isteklerdir. Bu istekler sonsuzdur. Hükmetme, para, kadın, daha çok haz, daha çok mülkiyet, daha çok tatmin isteği varsa, insanımsının o denli de büyük tanrısı olacaktır. Bu isteklerden yoksun olan biri için tanrının bir anlamı yoktur. Tanrı ulaşılmaz ve büyük bir kavramdır. Bu kavram insan ile birlikte anıldığı vakit bir anlam taşımamaktadır. Güçlü bir tanrının kaynağı bu güçten yoksun olan düş kuruculardır. Bu yüzden bir tanrı insan ile özdeşleşirse istekleri karşılayacak bir tanrının da anlamı kalmamaktadır. Bilinir ki artık insan bu denli isteği karşılayacak güçte değildir.

sağ salim döner inşaallah

açma cahile sırrı, ya sır seni yer, yada cahil seni.

Bruno, düşünce uğruna ölüme giderken gülerek gitmişti. Bugün Bruno?nun düşüncesi tüm evreni kapsamış durumdadır. Peki Hallac, Bruno gibi ölüme gitmemiş midir? Eğer dinsel bir kafa taşıyorsa, Müslümanlar onu neden kendilerine düşman görmüştür? Neden yanlış anlamıştırlar Hallac?ı? Hallac bu yanlışlığı düzeltemez miydi?

Bizce bu söz iki değişik biçimde algılanabilir.

?İnsanımsılar Hallac?ı önce kırbaçlamaya başlar. Hallac sesini çıkarmaz ve bağırmaz. Dayak faslı Hallac?ın kemikleri üzerinde et parçası kalmayıncaya kadar sürer. Bu iş bittikten sonra Hallac?ın elleri ve ayakları bütünüyle kesilir, parçalanır ve kafası kopartılır. Sonra vücudu yakılır ve Dicle nehrine atılır. Kesik başı uzunca bir sopanın ucuna takılır ve Bağdat?ta bir köprüye asılır: gelen geçen görsün de dehşete düşsün diye.?

Aslında aynı şeyi söyler mansur, yunusla.

Alevi inancının felsefesini derinden etkileyen ve şekillendirenlerin başında Hallac-ı Mansur gelmektedir. Hallac-ı Mansur, düşüncesiyle, eylemiyle sadece islami coğrafyalarda değil, bütün dünyada çeşitli inançlara mensup insanları tarafından da saygınlık görmüş, etki bırakmıştır. Tabii ki en büyük sahiplenme Aleviler tarafından gösterilmiştir.

Tanrı, insanoğlu için bir çıkar aracıdır.

vaaayyy forum kendine geldi son zamanlarda...

seni kadılar anlamaz

Kuşkusuz Hallac kadehte tanrıyı değil kendini görmektedir. Muhammed?in?tanrı göktedir? sözünün tersine; gökte bir tanrı olmadığına ve düş ürünü olan bunca yalanın yine insan eli ile yaratıldığını ve böylece tanrının kendisi olduğunu şiirsel bir dille aktarmıştır Hallac.

Dinli biri?ben tanrıyım? diyebilir mi? Kuşkusuz hayır. Çoğuna göre evet, diyebilir. Hayır, b?en tanrıyım? diyen biri ne dinli olabilir ne de tanrılı! Ölüm karşısında bu denli dik duramaz bir dinli. Bir dinli başka dinliler elinden ölüme yolundan dönmeden gidemez. Öyle bir şey olabilir mi? Aynı yolda aynı yönde yürüyenler birbirine sen ters yolda yürüyorsun diyebilir mi? Eğer Hallac dinli biri olasa idi ve aynı yolda yürüdüğü dinliler eli ile öldürülmeye çalışılsa idi demezmiydi ki: ben de sizinle aynı yoldayım ve aynı yöne doğru gidiyorum. Oysa Hallac bir dinli değildi. O, ben sizinle aynı yolda yürümem, tanrının yani yaşamda insan usunun yüceliğine inanırım ve bu yolda dönmem der.

Bu sorular çoğaltılabilir. Sonuç olarak Hallac öldürülmüştür. Oysa ünlü sözü?Enel Hak? hala bugün yaşamaktadır.

Hallac-ı Mansur, düşüncesi için darağacını göze almış ve hiç bir karanlıktan çekinmeden düşüncesini açıklamıştır. Düşünce leri ne kadar "aykırı" olsa da onları ölümüne savunmuştur.

ben daha insancıl paylaştım aslında ama savunamıcam artık siz takılın bu kadar gaza gelinmez herhalde... inanç bişey seçmek değildir doğruyu savunmaktır da ben ağırdan kaçak dünyanın daha çok zamana ihtiyacı var daha çok masum ölecek ölümler fiş olacak neyse de, çok erken bizim sahnemize ölüp gidecez demek... iyi yaşayın arkadaşlar başka laf bulamıyorum...

Bütün Alevi önderlerinde olduğu gibi Hallac-ı Mansur hakkında da sağlam ve güvenilir bilgi yoktur. Hallac-ı Mansur hakkındaki bütün bilgiler sözlü gelenekle yaşatılmıştır. Yazılı kaynaklar tahrip edilmiş, Hallac-ı Mansur gerçeği yok edilmek istenmiştir.

Hallac?ın: ?Enel Hak? ?Ben tanrıyım? sözü neyi anlatmaktadır?

Peki, bu denli işkence bu denli acı ne uğruna yaşandı?

Bütün tahribatlara rağmen Hallac-ı Mansur düşüncesi günümüze dek gelmiştir. Hallac-ı Mansur?u bu kadar güçlü kılan ve günümüze kadar gelmesini sağlayan felsefesi bütün boyutlarıyla Alevi öğretisinde yer almıştır. Örneğin Cem töreninin en önemli aşamalarından biri olan ve haklıyı, gerçeği ortaya koyan "Dar-ı Mansur" en büyük kanıttır. Dar-ı Mansur bir noktada mahkeme işlevi görmektedir. Ama bu öyle bildiğimiz mahkemelerden olmayıp, halk mahkemesi şeklindedir. Böyle olduğu için de haklı ve gerçek her zaman daha yoğun gerçeklişmiştir.

dervişler yoluna akılla varılmaz

?Tanrı nerededir? sorusu Hallac ile bir boyut kazanmaktadır. Bu boyut tartışılmakla kalınmamış, yanlış anlamalara ve bununla birlikte bazı çelişkili sonuçlara da varılmıştır.

Bu nedenle Hallac?ın; ?Tanrıyı, kendisiyle aynı kerteye koyması? bir anlamda tanrı denilen soyut bir kavramın insandan başka bir şey olmadığını söylemesi demektir. Dolayısıyla -dinsel bir kafa taşıyan- Hallac?ın, tanrıyı kendisiyle aynı kerteye koyarak bütün isteklerinden vazgeçmek gibi bir düşüncesizliğe varması söz konusu değildir. Eğer dinsel bir kafa taşıyorsa Hallac, kendisini küçültüp tanrıyı yüceltmesi gerekir. Oysa Hallac böyle bir yol izlemiş değildir. Hallac kendisini yüceltmek koşuluyla bütün insanımsı isteklerden vazgeçip ölmeyi seçmiştir.

aleviler yunusu sevmezler mi yaaa. hani şekillendiren hallac demişiniz.

sevmez olur muyuz birader yunus bizim canımız her birinin yeri ayrı

Hallac?ın şu sözüne bakarak konuya açıklık getirmeye çalışalım.

eksik söylemişiniz.

Bu çıkarlar nelerdir?

Birincisi görüş, bu sözün tanrıyı yüceltmek amaçlı olduğu ve kendisinin tanrının bir parçası gibi göstermek için bu sözü söylediği yönündedir.

marjinal saf...

Hallac-ı Mansur, 857 Tur?da doğmuştur. (Şahadeti: Mart 922 Bağdat).

üstad hallac şefaatine sığındık

Bu insanlık dışı olay şöyle olmuştur:

bir dede yok

mansur ben hakkım dedi, kavuştu rabbine,

İkinci görüş bu sözün tanrıyı değil, insanı yücelten bir söz olduğudur.

Şu noktaya değinmek konu açısından aydınlatıcı olacaktır.

?Ben tanrıyım? demek ne demektir?

aşk şarabı kadehlerle içilmez...

Hallac-ı Mansur kendisini kırbaçlara, darağacına götüren düşüncesini iki kelime ile özetlemiştir: Enel Hak. Enel Hak, ben Hakkım, hakikatim anlamına gelmektedir. Şüphesiz bu iki kelimenin altında yüzlerce cilt kitaba sığmaz derin anlamlar yatmaktadır. Hallac-ı Mansur düşüncesine göre; insan Tanrı?nın bir yansımasıdır. İnsan Tanrı?dan ayrı düşünülemez ve eğer insan kalbini kötülüklerden arındırırsa Tanrı ile bütünleşebilir.