Meğazi alanında Tabiun neslinden Hz. Peygamber?in hayatı hakkında ilk ciddi çalışma yapan Urve b. Zübeyr? idi. Onun bu eserinin kitap halinde bize ulaşmaması da bu alanda büyük kayıp olarak değerlendirilir. Urve?nin çalışmaları oğulları tarafından sonraki müelliflerden Vakıdi, İbn İshak ve Taberi?nin nakilleri ile bize ulaştı. Ancak onun çalışmalarının ne kadarının ulaşıp ulaşmadığı noktası tartışılır. Urve?den sonra Meğazi alanında Şurahbil b. Sa?d, Ma?mer b. Raşid gibi kimseler de çalışmalar yaptılarsa da bu eserler bize kadar ulaşamadı. Urve?nin talebelerinden olan Zühri ise Meğazi alanında ilk müstakil eser yazan müellif kabul edilir. Ancak onun eseri de maalesef bizlere kadar ulaşamadı.

Bu dönemden sonra siyer ve meğazi alanında bir çok müellif ve eser tev?il edildi. Ancak İslam tarihçiliğinin başlangıç dönemi olması ile yukarda söz konusu edilen eser ve müellifler bilinmesi gereken öneme haiz bilgilerdir.

HATEM

Urve Zübeyr b. Avvam?ın oğlu Abdullah b. Zübeyrin Abisi idi. Hicri 26 yılında doğup 91 yılında vefat eden Urve?nin Cemel Vakası meydana geldiğinde 13 yaşında olduğu rivayet edilir.

Hz. Peygamber?in hayatı hakkında bilgileri Siyer ve Meğazi adı verilen kaynaklardan öğrenmekteyiz. Siyer yol, adet, davranış ve yaşam modeli gibi anlamlara gelen Sire kelimesinin çoğulu olmakla birlikte dini literatürde Hz. Peygamber?in altmış üç yıllık hayatını anlatan eserlere verilen müstakil ismin adıdır. Savaş anlamına gelen Meğza kelimesinin çoğulu Meğazi ise dini terminolojide, Hz. Peygamber?in gazvelerini ve askeri faaliyetlerini anlatan eserlere verilen isimdir.

Sahabe döneminde Hz. Peygamber?in hayatını dile getiren sahifeler bulunmakla birlikte bunlar kitap seviyesine ulaşmayan basit çalışmalardı. Bu dönemde Hz. Peygamber?in hayatına dair bilgilerin fazla kaleme alınmamasının sebebi, Hz. Peygamberi görmek ve hayatını yakından müşahede etmekten dolayı hayatı hakkında genişçe bilgi birikimine sahip olmamaktan kaynaklanmış olsa gerek. Ne zamanki Hz. Peygamber?i görmeyen ve onu tanımaya çalışan Tabiun nesli ortaya çıktı siyer bilgilerinin gerekliliği de zuhur etti. Hz. Peygamber?in hayatını baba ve dedelerinden öğrendiği kadar nakleden Tabiun bu işi ilmi manada icra etmediler. Daha çok hadislerin iyi anlaşılması ve savaşların detaylı bir şekilde bilinmesi adına risaleler yazılmaya başlandı. Ancak bu dönemde hadis, fıkıh, tarih gibi daların iç içe olup ayrı bir ilim sahası meydana getirememesinden dolayıdır ki Hz. Peygamber?in hayatı da tarih perspektifinde oluşturulamadı.

Siyer alanında ise ilk eser Hicri ikinci asrın ortalarında İbn İshak tarafından meydana getirildi. Siretu ibn İshak ismiyle bilinen bu eser ilk insandan başlayarak Hz. Peygamber?in fetihlerini de içine alan bir İslam tarihi yelpazesi içerir. Ancak İbn İshak?ın ehl-i kitaptan fazlaca nakil yapması ve özellikle kimin söylediği belli olmayan rivayetlere yer vermesi eserin önemini azalttı. İbn İshak?ın eserini eleştirel bir tarzda yeniden kaleme alan, gereksiz ifadeleri çıkararak Kur?an-ı Kerim ışığında olayları değerlendirilen İbn Hişam?ın Sire?si bu alanda muteber bir kaynak olarak kabul edilir. Muhammed ibn Sa?d ile de siyer yazıcılığı son şeklini alarak devam etti.

hz peygamberin hayatı ve sözleri.. hadis çalışmalarını müteakip başladı.. hadisler kayıt altına alınmaya başlayınca. tefsir çalışmalarını hadis çalışmaları... hadis çalışmalarını siyer çalışmaları devam etti.. bi çok şey kayda alınmya başladı... hicri 2. yüzyılda..