DİYARBAKIR ULU CAMİİ

Ulu Camii minaresi Anadolu?da benzeri az bulunan minarelerdendir. Kare planlı bir kaideden sonra kare gövde olarak yukarıya doğru incelerek yükselmektedir. Bu özelliğiyle Diyarbakır?daki Hazreti Süleyman, Nebi ve Dört Ayaklı camii minareleri ile Urfa?daki Selahaddin-i Eyyubi Camii minaresini hatırlatmaktadır. Doğu, batı, kuzey ve güney olmak üzere dört cepheden oluşan Ulu camii, her cephesi farklı mimari özellikleri yansıtır. Cephenin her bölümünde yer alan Korinth düzenindeki sütunlar, Grek mimarisini anımsatır. Caminin giriş kısmının iç cephesinde duvarlara işlenen asma yaprağı figürü de bölgedeki bağcılık kültürünü hatırlatır.

Orta kısmı Hz. Musa zamanında yapılan ve geneli ise Selçuklu hükümdarı Melikşah tarafından inşa edilen tarihi mekanın avlusunda namazgah, şadırvan, musalla taşı ve 12. yüzyılda El Cezeri tarafından yapılan?güneş saati? bulunur.

Avludaki süslemelerinde Roma medeniyetinin izlerine rastlanan cami, Osmanlı döneminde aynı zamanda ilim ve kültür merkezi olarak kullanılır. Anadolu?nun en eski?ulu? yapısı olan camii, İslam aleminin 5. Harem-i Şerifi olarak kabul edilmektedir. . Külliyenin doğu ve batısındaki maksureler dikdörtgen planlı ve iki katlıdır. Maksurelerin büyük bir ihtimalle sultanın veya ilin valisinin kalabalık günlerde namaz kılıp dinlenmeleri için yapıldığı belirtilmektedir.

Dikdörtgen şeklinde planlanmış ve çok sütunlu caminin içindeki güneş saatinin 800 yıldan fazla bir geçmişi vardır. Bir metre kadar yükseklikteki yuvarlak bir mermer üzerine yerleştirilen metal parçasının, güneşin hareketiyle birlikte çevresinde dönen gölge marifetiyle zamanı göstermektedir. Güneş saatinin daha önce caminin dışındaki meydanda olduğu ancak 1920?lerde şimdiki yerine getirildiği yazılmaktadır.

4 ayrı mezhebe kapılarını açtı, tarihi boyunca içinde inançlara hizmet verdi, dış duvarlarında dönemin sanatını icra etti..

GÖLGEYE BAK SAATİ SÖYLE

İÇİNDE ÖYLE BİR RUHANİYET VARKİ, BİR KİMSE İKİ REKAT NAMAZ KILSA, KABUL OLUNDUĞUNA KALBİ ŞAHİTLİK EDER... DEMİŞ EVLİYA ÇELEBİ...

Bir yapı düşünün ki tarihi boyunca sadece bir konuda hizmet verecek. O da; ibadet? Evet Roma döneminden kalma bu yapı Diyarbakır?daki Ulu Camii. Hz. Ömer döneminde 639 yılında Diyarbakır?a egemen olan Müslüman Araplar tarafından şehrin merkezindeki en büyük mabed olan Martoma Kilisesi?nin camiye çevrilmesiyle oluşmuştur. Cami duvarları çeşitli uygularlıkların izleriyle doludur? Selçuklu, Artuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı dönemlerinden kalma 20 kadar kitabe vardır.

BENZERİNE AZ RASTLANAN MİNARE