Gün içerisinde gerek evimizde gerekse işyerinde vaktimizin çokça geçirildiği bazı yerler vardır. Bize ait veya bizim sıklıkla oturduğumuz bu yerlerde koltuk, masa ve sandalyeler bulunabilir. Bunlar kıble istikametine konursa oturduğumuz yerden bizlere Kabe?den gelecek ilahi feyze vesile olurlar. İnsanın oturduğu yerde hem başka işlerini yapması hem de ilahi feyizden yararlanması çok akıllıca bir iştir. Kaçırılacak fırsatlar değildir. Çünkü hiç zahmet çekmeden, yorulmadan, oturduğu yerden sevaba ve ilahi feyze nail olunmaktadır. Bu açıdan yemek yediğimiz yerler bile böyle ayarlanmalıdır. Çünkü o az gibi görünen dakikalar bir ömürde toplandığı zaman yılları bulabilir. Ebedi kurtuluşumuza ve çok çeşitli ahret nimetlerine vesile olabilirler. Bunları küçük görmemek, azımsamamak gerekir. Tabii ilahi feyze ulaşabilmek için en azından otururken, kısa bir süre veya ara sıra da olsa, Kabe?nin karşında olduğumuzun bilincinde olmak gerekir. Çünkü ibadet bilinçle ve kalpten geçen bir niyetle yapılır. Bunun için karşımızdaki duvarda bir Kabe resmi veya İslami bir yazı bize bu konuda hatırlatıcı görev yüklenebilir. Bir de evin veya işyerin inşasında Kabe?nin açıları düşünülmediği için oturacağımız yerler, ortamın dekorasyonunda duvara da ters düşmemesi için bir miktar Kabe yönünden sapabilir. Toplam 45 derecelik bir açı ile Kabe?den sağa ve sola sapma normal bir durumdur. Bunları vesvese yapıp da şeytana bu konuda pabuç bırakmamak gerekir. Zira her hayırlı işte imtihanın sırrı gereği pek çok engel önümüze çıkabilir. Allah?ın emrini yerine getirmek, sevap kazanmak, Allah?ın rızasını elde etmek kolay şeyler değildir. Yani haliyle bunlar o kadar ucuz olamaz. Kabe?nin feyzinden yararlanmak gibi büyük bir nimete kavuşmak için hareket ettiğinizde görürsünüz ki bunu engellemek için nefis ve şeytanlar verdikleri vesveseler ile bizleri ve çevrenizdeki insanları kullanmaya başlayacaklardır. Bazı kişiler, eşyaların yerlerinin değiştirilmesi meselesinde hiç yoktan büyük problemler çıkaracaklardır.

Kabe ilahi tecellinin de merkezidir. Allah manevi nimetleri buradan inananların gönüllerine ulaştırmaktadır. Müminler yüzlerini Kabe?ye çevirmekle sosyal açıdan birlik ve beraberlik duygularını yaşamaktadırlar. Kabe tüm inananları bir noktada birleştirmektedir. Ama Kabe?nin işlevini sadece sosyal bir yararla tanımlamak ve sınırlandırmak eksik olur. Kabe?nin aşkın bir anlamı vardır. Hadislerde ifade edildiği üzere Kabe?nin duvarında yer alan ve hacıların tavaf sırasında selamladıkları Hacerü?l-Esved cennetten getirilmiştir. Yani Kabe?nin yapısında dünyayı aşan bir öğe yer almaktadır. Bu durum onun dünyevi faydasının ötesinde yani sosyal birlikteliği temin etmenin dışında başka bir boyuta daha sahip olduğuna işaret etmektedir: ilahi, metafizik.

Kıblenin , Kabe?ye Yönelmenin Anlamı, Sırları, Faziletleri

Peygamberimiz Mekke?de iken Kudüs?te bulunan Mescid-i Aksa?ya yönelerek namaz kılıyordu. Ama buraya yönelirken Kabe?yi de ortaya alıyordu. Yani o zamanlar hem Kabe?yi hem de Mescid-i Aksa?yı kıble edinmiş oluyordu. Medine?ye hicret gerçekleşince Kabe?yi araya almak imkanı kalmadı. O zaman direkt Kudüs?teki Mescid-i Aksa?ya yönelerek namaz kılındı. Bu durum peygamberimize pek sevimli gelmiyordu. O kıblenin Kabe olmasını arzuluyordu. Bunun için de dua ediyordu. Ümitliydi. Bu şekilde Medine?de on sekiz ay kadar namaz kılındıktan sonra kıblenin Kabe?ye çevrilmesine dair ayetler nazil oldu: ? Yüzünün semada aranıp durduğunu görüyoruz. Artık için rahat olsun. Seni hoşnut olacağın bir kıbleye yönelteceğiz. Haydi, yüzünü Mescid-i Haram?a çevir. Siz de ey müminler, nerede olursanız yüzünüzü ona doğru çeviriniz? (Bakara suresi, 144)?

Bir yere yönelmek, orayı manevi olarak ziyaret etmek demektir. İnsanın yapacağı en hayırlı manevi ziyaret ise Kabe?dir. Daima abdestli halde bulunmak gibi oturacağımız yerlerin kıble istikametinde olması da insanın manevi açıdan böyle büyük hazinelere sahip olmasını sağlayıcıdır. Bunların kazandıracağı şeyler, şimdilik dünya imtihanı gereği gözlerden saklanmıştır. Ahrette bu nimete sahip olanları sevindirecek, hatta onların akıllarını başlarından alacak nice mükafatları kazandıracağı muhakkaktır. Kaldı ki Allah ilgili ayet-i kerimede?yola çıktığımızda? önce yüzümüzü Kabe?nin olduğu tarafa dönmemizi, Kabe?nin nerede olduğu bilincinden sonra yolumuzun tarafına dönüp gitmemizi istediği gibi?nerede olursak olalım? Kabe tarafından gelecek esintiyi dikkate almamızı da emir buyurmuşlardır. Dikkat edilirse ayet-i kerimelerde namaz ifadesi geçmediği gibi mekan kısıtlaması da yapılmamış, ayet-i kerimeler yürürken de otururken de Kabe?ye yönelmeyi, onu dikkate almayı ihmal etmememizi açıkça istemiştir: ?Her nereden yola çıkarsan yüzünü Mescid-i Haram?a doğru çevir ve her nerede olursanız olun yüzünüzü ona doğru çevirin ki insanlar için aleyhinizde bir delil olmasın? (Bakara suresi, 150)? Bu ayet ve diğerleri bizim tavsiye ettiğimiz şeyleri adeta emretmektedir.

Kabe?ye yönelmek , namazın farzlarındandır. Allah?ın Kuran-ı Kerim?de açıkça emrettiklerine farz denir. Farzları yerine getirmek ibadettir. İbadet insana sevap ve Allah?ın rızasını kazandırır.

Kıbleye karşı oturmak hem hadislerde hem ayet-i kerimelerde teşvik edilmiştir. Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmaktadır: ?Her şeyin en güzel ve en uygun bir şekli vardır. Oturma şeklinin en güzeli de kıbleye karşı oturmaktır.? Ayet-i kerimede ise yüce Allah şöyle buyurmaktadır: ?Her nereden yola çıkarsan yüzünü Mescid-i Haram?a doğru çevir ve her nerede olursanız olun yüzünüzü ona doğru çevirin ki insanlar için aleyhinizde bir delil olmasın? (Bakara suresi, 150)?

İnsan ömrünün büyük bir kısmı yatakta uyuyarak geçmektedir. Bu zamanı gerek abdestli yatmak, gerekse de yatarken elden geldiğince yüzü kıbleye dönmek suretiyle ibadete çevirmek gerekir.

Kabe?ye dönmek namazın bir şartıdır. Yani bir parçasıdır. Çoğu zaman parça bütünün yerine geçebilir. Niyet, amelin kendisi gibi sevap kazandırabilir. Yani Allah fazl u ikramıyla bir hayırlı işin bir kısmını yapana hepsini yapmış gibi sevap verebilir. Miraç hadisesinden biliyoruz ki, namaz başlangıçta elli vakitti. Elli vakit demek, insanın tüm zamanını namaza hasretmesidir. Peygamberimiz , gök katında bu konuda Hz. Musa Aleyhisselam?ın görüşünü aldı. O, ümmetin bunu yapamayacaklardır, onlara ağır gelecektir dedi. Bunun üzerine peygamberimiz Rabb?in karşısına birkaç kez çıkma ile nihayet namaz beş vakte kadar indirildi. Elbette yüce Allah Hz. Musa Aleyhisselam?ın bildiği şeyi de, peygamberimizin Allah?ın huzuruna tekrar be tekrar gelip namazın vakitlerinin indirimi için istekte bulunacağını da, O?nun da bu isteği kabul edeceğini de ezeli ilmi ile biliyordu. Peki öyle ise miraçtaki bu namaz vakitlerinin indirimi olayı niçin yaşatılmıştı? Çünkü Allah bununla kullarına rızasının daimi namaz halinde olduğunu vurgulamıştı. Elbette dünya işleri bizleri daimi namaz halinden alıkoymaktadır. Buna kimsenin de gücü yetmez. Ama dünya işlerini yaparken abdestli bulunma, kıbleye karşı dönme, Kuran-ı Kerim?den sureler okuma? gibi namazın rükünlerinden birisini ve bir kaçını daimi olarak ayakta tutabiliriz. Bu zor bir durum değildir. Bu sayede Allah?ın rızasının gizli olduğu daimi namaz hali de yakalanmış olabilir. Bu açıdan kıbleye dönme, namaz kılmak gibi büyük bir ibadetin parçası olması yanında insana sürekli namaz hali gibi büyük sevaplar da Allah?ın rızasını da kazandırabilir. Allah hepimize bu büyük nimeti nasip eylesin. Amin.

Kabe?yi ziyaret etme, İslam?ın beş şartından birisi olan haccın bir rüknüdür. Hadis-i şerifte kabul edilmiş bir haccın karşılığının cennet olduğu ifade edilmiştir. Hac gibi büyük bir ibadetin gerek insana nasip olması gerekse kabul edilen bir derecede gerçekleşmesi, büyük bir bahtlıktır. Devlettir. Hacca gitmeden önce her zaman Kabe?ye büyük bir iştiyakla yönelmenin bunların gerçekleşmesinde kalbi ve fiili dua hükmüne geçeceği muhakkaktır. Her zaman Kabe?ye büyük bir iştiyakla yönelme, haccını yerine getiren kişilerin de aziz hatıralarını canlandıran bir işlev görecektir. Bu da o kişiye manevi olarak haccını tazeleme imkanı vermiş olur. Peygamberimiz güzel bir niyetin, amelini yapmış gibi kişiye sevap kazandıracağını pek çok hadis-i şerifle farklı ifadelerle dile getirmiştir.

İnsan çok aciz yaratılmıştır. Bir yere sığınmaya mecburdur. Onun için kendisine ev yapar. Aynı zamanda manevi bir güvene muhtaçtır. Bir yönden manevi bir güven duygusu hissetmek ister. Daima o yere yönelme ihtiyacı duyar. İşte yüce Allah bunun için insanın manevi olarak sığınacağı, faydalanacağı bir yer ve yön yaratmıştır. Bu manevi yön ve yer Kabe?dir. Onun için ayet-i kerime bu ihtiyacı karşılamak için sadece namaz sırasında değil?nerede olursanız? olun diyor: ?Haydi yüzünü Mescid-i Haram?a çevir. Siz de ey müminler nerede olursanız yüzünüzü ona doğru çeviriniz?

Bize yöneleceğimiz bir kıble verdiği için Allah?a kelimeleri adedince şükürler, hamd u senalar olsun. Allahu Zülcelal, bizleri her zaman Kabe-yi mükerremeye yöneltsin. Bizlere rızasını nasip eylesin. Amin.

Kabe hayat kaynağıdır (bk. Maide suresi, 97). Ayrıca insana güven duygusu verir. Oraya giren bela ve musibetlerden emin olur (bk. Ali İmran suresi, 97). Bunlar oraya?yönelen? kişilerden mahrum edilmemiştir. Çünkü yüce Allah için mekan kavramının, uzaklığın önemi yoktur. Kabe kendisine yönelene bir güven duygusu hissettirir. Çeşitli korku ve kaygılarla namaz kılmak için Kabe?ye yönelenlerin ruhlarında hissettikleri güven duygusu budur. Bunu herkes deneyebilir. Anlayabilir, yaşayabilir. Onun için Allah ilgili ayet-i kerimelerde Kabe?nin güven yurdu olduğunu söyleyerek onun bu özelliğine dikkat çekmiştir (bk. Bakara suresi, 125). Hadis-i şeriflerde belirtildiği üzere kalpler Allah?ın elindedir. İstediği duyguyu onda oluşturabilir. Bunda Allah için bir sıkıntı yoktur.

Kabe?ye yönelme ayetleri indiğinde peygamberimiz ve sahabeler çok sevinmişlerdi. O kadar ki Allahu Zülcelal, ayet-i kerimede peygamberimizin bu sevincini şöyle ifade etmişti: : ? Yüzünün semada aranıp durduğunu görüyoruz. Artık için rahat olsun. Seni hoşnut olacağın bir kıbleye yönelteceğiz. Haydi yüzünü Mescid-i Haram?a çevir. Siz de ey müminler nerede olursanız yüzünüzü ona doğru çeviriniz? (Bakara suresi, 144)? Çünkü daha önce namazda Yahudilerle aynı kıbleyi, yani Kudüs?teki Mescid-i Aksa yönünü kullanıyorlardı. Bu durum Müslümanların biraz da olsa onurlarına dokunuyordu. Oysa Kabe?nin önemi de biliniyordu. Peygamberimiz ve büyük kısım Müslümanlar bir zaman sonra kıblenin yönünün değiştirilip Kabe olacağını seziyorlardı. Ayet-i kerime onlara bu müjdeyi verdiğinde onlar sadece namazda değil tüm vakitlerinde elden geldiğince Kabe tarafına yöneldiler. Bu işte çok ileri gittiler. Daha da ileri gidecekleri kesindi. Bu da bu dini pasif bir yapıya sahip kılabileceği gibi daha önemli bazı şeylerin de farkına varılmasını engelleyebilirdi. Onun için aşağıdaki ayet-i kerime bir dengeyi karşılamakta ve Müslümanları bazı konularda aktifliğe teşvik etmektedir. Bu din insanlara yararlı olmak için gelmiştir. Dinin de ruhu budur. İyilik başkalarına yönelmekle gerçekleşir. Kabe kendisine yönelene feyz, sevap kazandırabilir ama iyilik ancak bir insana yapılınca olur. Kabe?den elde edilecek feyzle manevi terakkisini sağlayan kişinin iyilikler yapmak için insanlara ve topluma yönelmesi gerekir. Batarya sadece şarj olmak için değil bir işlevi gerçekleştirmek için vardır. Bir de insanı iyiliğe yönlendiren iman esaslarına da dikkat edilmelidir. Kabe?ye yönelme kadar bunlara da yönelmek gerekir. Ayette iman esasları da bu yüzden hatırlatılmıştır. Tabii bu ayet-i kerime kesinlikle kıbleye dönmekle elde edilecek faziletleri, nimetleri küçük göstermemekte, sadece Müslümanların bakışını başka mecralara da çekmekte, onların dini bir bütün olarak değerlendirmelerini sağlamaktadır. Kısacası taşları yerine oturtmaktadır: ?Yüzlerinizi bir doğuya bir batıya çevirmeniz hayra ermek demek değildir? Hayra eren o kimsedir ki Allah?a, ahret gününe, meleklere, Kitab?a ve bütün peygamberlere iman edip akrabalara, öksüzlere, biçarelere, yolda kalmışlara, dilenenlere ve esirlere seve seve mal verenler, namazı kılanlar ve zekatı verenlerdir? Bir de antlaştıkları vakit sözlerini yerine getirenler ile sıkıntı ve hastalık hallerinde ve savaşın şiddetli zamanlarında sabredenlerdir. İşte bunlardır o sadıklar ve işte bunlardır o korunan muttakiler!?

Kabe, hem namaz hem de hac ibadetlerini doğrudan ilgilendirmektedir.

Bir Müslüman öldüğünde mezara gömülürken sağ tarafına yanı üzerine yatırılır ve böylece yüzü, göğsü kıble istikametine konmuş olur. Yine Müslümanlar yataklarında da bu şekilde yatmaya gayret ederler. Çünkü ilahi feyiz letaiflerin bulunduğu yüz ve göğüs noktalarından algılanır. Bu ölünce de yatınca da devam edebilir. Buna her zaman müşteri olmak gerekir. Kabir hayatını keşfeden pek çok veliye göre Müslüman olarak yaşayıp ölemeyen kişiler, her ne kadar böyle gömülseler de bu tür bir pozisyon hemen azap melekleri tarafından bozulmaktadır. Bazı veliler bu çevrilmenin fiziki değil de manevi yüz ve bünye ile olduğunu ifade etmişlerdir. Allah bizleri bu tür şeylerden korusun. Amin.

Kabe?ye yönelme nimetinden yararlanmamız için illa abdestli bulunma şartı yoktur.

Muhsin İyi

Allah her yerdedir. Ona hususi bir yer ve yön tahsis edilemez. ? De ki doğu da batı da Allah?ındır. O kimi dilerse doğru yola çıkarır (Bakara suresi, 142).? Çünkü Allah yaratılmamıştır. Yaratandır. Yer ve yön kavramları yaratılmışlar içindir. Allah bunlardan aşkındır, yücedir. Allah ne varlık aleminin içindedir ne de dışındadır. Allah yarattıklarına dair her şeyi bilir, görür, gözetler. Kuran-ı Kerim?de arşa istiva ettiğini söylemesi oraya Zat?ı adına şeref verdiğini belirtmek içindir. O?nun hiçbir yere yöne ihtiyacı yoktur.

Allah , Kuran-ı Kerim?de bu ilahi tecelliyi şu ayet-i kerimede?mübarek ?, ?hidayet ? kelimeleri ile işaret etmiştir: ?Doğrusu insanlar için kurulan ilk mabet, kesinlikle Mekke?deki o çok mübarek ve bütün alemlere hidayet olan Kabe?dir.?

Daima Kabe?ye yönelen bir kişinin namazlarının da huşulu olacağı kesindir. Namazda huşu ise büyük bir devlettir. ?Muhakkak ki namazlarında huşua eren müminler, kurtuluşa ermişlerdir. (Mü?minun suresi, ayet 1,2)?

Kabe, Allah için yapılan ilk mescittir. Hadislerde Hz. Adem Aleyhisselam tarafından yapıldığı ifade edilmektedir. Kuran-ı Kerim?de temellerinin Hz. İbrahim Aleyhisselam ve İsmail Aleyhisselam tarafından yükseltildiği belirtilmektedir. Buna göre, şu anlaşılmaktadır ki, Hz. Adem Aleyhisselam tarafından yapılan ve sonradan yıkılan Kabe?nin temelleri Hz. İbrahim Aleyhisselam ve Hz. İsmail Aleyhisselam tarafından bulunarak Kabe yeniden inşa edilmiştir.

Bir Müslüman Kabe?yi sadece taşlardan, siyah örtüden, yani maddi şeylerden ibaret bir yapı olarak görüyorsa büyük bir yanılgı içerisindedir. O zaman böyle bir Kabe?ye doğru secde etmek Allah?a şirk koşmaktır. Halbuki bu din, öncelikle putperestlere savaş açmıştır. Kendi içerisinde böyle bir çelişkiyi ve mantıksızlığı barındıramaz. Kabe ilahi tecellinin yeridir. Kıble de bunun yönüdür. Bu inanış insanı ancak Allah?a ulaştırır. Böylece mümin Kabe istikametine yönelip secde edince Allah?a secde etmiş olur. Şirkten kurtulur. Ayrıca bu inanışı sayesinde her zaman Kabe tarafına yönelerek ilahi tecelliye müşteri olur. Kalbini, letaiflerini feyizle doldurur. Manevi ilerlemesini ve zenginliğini gerçekleştirerek insanlara yararlı olabilecek bir kıvama gelir.

Hac, bizzat Kabe?yi ziyaret etmeyi gerektirir.

Tabii edep gereği büyük ve küçük tuvaletler yapılırken kıbleye yüzümüzü çevirmek doğru değildir. Hadis-i şerifler de bu hususta bizleri sakındırmaktadır. Elden geldiğince buna dikkat etmek gerekir.

Tasavvuf literatüründe Kabe?den gönüllere ulaşan bu ilahi tecelliye feyz denir. Feyz, nur gibi ruhun temel gıdasıdır. Kabe?den gelebileceği gibi rabıta sırasında mürşitten de gelebilir. Tasavvufta mürşidin kalbi de tıpkı Kabe gibi ilahi tecellinin yeri olarak kabul edilir. Feyz, erbabınca bilinir ki, göğse dışarıdan gelen hoş bir baskıdır. Bilindiği üzere letaifler, yani manevi organlar yüzde ve göğüs üzerinde çeşitli noktalarda bulunurlar. İşte gerek mürşitten gerekse Kabe?den gelen bu feyz, letaifleri besler, güçlendirir. Bu sayede insanın manevi yükselmesi mümkün olur. Ruhun nurdan sonra gelen ikinci besini feyzdir. Ruh için nur ekmek ise feyz su gibidir.

Kuşkusuz insan namaz kılarken, kurban keserken, Kuran-ı Kerim okurken, zikir çekerken, rabıta yaparken? kıbleye karşı oturarak oradan da ilahi feyzi almaktadır. Ama bu tür bir ibadet olmadan da insan sadece yüzünü kıbleye dönüp oturarak da ilahi feyze nail olabilir. Ayrıca ayet-i kerime ile farz olması nedeniyle insana büyük sevaplar ve Allah?ın rızasını da kazandırır.