Diyarbakır ve çevresinde altı peygamberin mezarı veya makamı vardır. Bu zatlar ya oralarda yaşamış veya oralarda gömülmüşlerdir. Bu peygamberlerin adları şöyledir: Zülküf, Elyesa, Harun, Hallah, Harut ve Enuş . Bir kısmının peygamberliği tartışılmalı da olsa bu liste kitaplarda verilir.

Sonraları bu mahzen duvarlarla örülür. Diyarbakır'da anlatılan diğer bir hadise de şudur: 1926'da belediye başkanının emriyle, Diyarbakır'ın merkezinde bulunan sahabeden Hz. Şasa'nın mezarı kazılır. Orası bahçeye dönüşecektir. Bu sahabenin mübarek naşı çıkar ve sadece sol bacağının dizden aşağısının çürüdüğü hayretle görülür.

27 şehid sahabenin mezarı; 6 peygamberin de mezar ve mekanlarına ev sahipliği yapan bu şehir Diyarbakır'dır.

Altı peygamberin mezarı

Şöyle bir hikaye dilden dile dolaşır Diyarbakır'da. Caminin türbedarı Muhittin efendi her gün pamuk satın alarak mahzene iner ve oradaki şehid sahabenin kanlarını silermiş. Yüzündeki perdeleri ise hiç açmazmış. Bir gün pamuk alacak para bulamaz. Dalgın bir şekilde düşünürken temiz yüzlü bir yabancı yanına gelir ve bir kese para koyar avucuna. Sonra kaybolur. Türbedar bu para ile pamuk alıp mahzene iner. Şehidlerin kanlarını temizler. Bu arada şehidlerden birinin yüzündeki perdeye eli değer. Yüzü açılır. Hayretle görür ki bugün kendisine para veren kişidir.

Son zamanlarda maalesef terörle, şiddetle ve benzeri olaylarla anılan bu şehrin civarında dağınık halde yüzlerce sahabenin defnedildiğini biliyor musunuz? Bugünkü yazımda bu şehrin bilinmeyen birkaç noktasına işaret etmek istiyorum. Arzumuz, Diyarbakır'ın siyasi olaylarla değil de bu manevi cephesiyle anılmasıdır. Çünkü insanların aklındaki Diyarbakır imajı, hem bu şehre, hem bu şehirde yaşayanlara ve hem de Türkiye'ye yakışmıyor.

Diyarbakır Hz. Ömer'in halifeliği zamanlarında hicretten 20 yıl sonra fethedilir. Hz. Ömer'in komutanlarından biri olan İyaz bin Ganem 8000 kişilik ordusuyla Bizans şehri olan Diyarbakır'ı kuşatır. O esnada bu şehri Meryem-i Dara isimli bir kadın idare etmekteydi. Direnirler. Ordu bu arada civardaki Palu, Hani, Silvan gibi merkezleri ele geçirir. Ancak Diyarbakır direnmeye devam eder. Nihayet kuşatmanın 5. ayında Hz. Halid bin Velid yanındaki 80 askerle bir tünelden şehre girerler. Şehrin kapılarını açarlar.

İşte bu ilk çatışmada 80 kişilik sahabe grubundan 27-40 tanesi şehid olur. Şehid olanlardan birisi de Hz. Halid'in oğlu Hz. Süleyman'dır. Şehir fethedilir.

NİHAT HATİPOĞLU

Şehidlerin dinmeyen kanı

Mekke ve Medine'den sonra en çok sahabe mezarını barındıran şehrin Türkiye'de olduğunu biliyor musunuz?

Şehrin merkezindeki Hz. Süleyman Camii'nde Hz. Süleyman ve 27 arkadaşı gömülüdür. Bunların sayısının 40 olduğu da söylenir. Aslında bu şehidler toprağa gömülü değiller. Mahzende ve üstleri açık diye bilinir.