Bunun üzerine Muhammed b. Vasi Hazretleri şöyle cevap verir:

Mehmet ILDIRAR kaleme aldı, SEMERKAND DERGİS?nin 75. sayısında yayınlandı.

- Allah?ın af ve merhametine nail olmayan kişi cehennem ateşinden kurtulamaz.

İbadetin kemalatı için, ibadetimizin yevm -i kıyamette ve Şeriat-ı Muhammediye?de hükmü nerededir, bilmek lazımdır. Hangi pazardan alınır satılır, önce onu bir tayin edelim. Sonra ona paha biçelim.

ne demiş bir derviş; Rabb öyle övgüye layıkken, hizmetten kim ut ana...!

- Otuz yıl ibadetle meşgul oldum, otuz sene hayatımı Allah?a adadım. Ama bir gün gayb aleminden bana şöyle bir nida oldu. ?Allah?ın hazinesinde ibadet pek çoktur. Siz ibadetinizin çokluğu ile Allah?a yaklaşacağınızı zannetmeyin. Siz Allah?a ne ile yakın olursunuz? Zillet ile, hakirlik ile, gönlünü aşağı tutmak ile, kendisini garip bir yolcu hissetmekle, alçak gönüllükle Allah?a yakın olursunuz.?

- Allah?a itaat etmeyen, ibadeti olmayan kişi cehennem ateşinden kurtulamaz.

Ebu Fadıl Hazretleri bir gün şöyle buyurmuştur:

- Çünkü amel ve ibadetlerin şartlarını biliyorum. Allah?ın bir kuldan nasıl bir ibadet istediğinden haberim var. Ben bildiğim ilim ile Allah?a ibadet edemiyorum. Bundan dolayı biliyorum ki benim ibadetim kabul olmaz. Çünkü amel ve ibadet şartlarından birisi şudur ki, nefsimi itaate alıştıramadım, nefsim yolsuzluğundan vazgeçmedi. Cenab -ı Hakk?a karşı uğursuzluğunu yenemedim, huzurla ve kusursuz taat yapamadım ki, ibadetim kabule şayandır diyeyim.

İbadetteki halimiz ufacık çocukların oyununa benziyor. Hani evcilik oynarlar, ceviz kabuğu kadar oyuncağa tencere derler, kibrit kutusu kadar bir oyuncağa taksi derler, yalandan, ufacık bir oyuncağa da baba derler, anne derler, oyun oynarken kavga ederler, oyunu dağıtıverirler. İki dakika evcilik oynarlar, biri anne olur, biri baba olur, bir dakika sonra oyun bozulur.

Bu üç büyüğümüzün sözü birbirini tamamlayan, hakikatin birer vechesini açıklayan sözlerdir. Hepsi doğrudur. İbadetsiz olmaz, Allah?ın affı olmadan olmaz, kişi aczini bilmeden olmaz. Mümin ibadetine devam edecek fakat Alemlerin Rabbi karşısında ne kadar aciz, kusurlu olduğunu bilecek; O?nun affını, merhametini talep edecek.

- Ben ibadet ve taatlarımın kabul olmadığını biliyorum.

Cevaben buyurdu ki:

Malik b. Dinar Hazretleri buyurur ki:

Beyazıt-ı Bistami Hazretleri ise şöyle der:

Başımızın tacı olan alimlerimiz, kendilerini böyle kusurlu görüp bu sözleri söylerken, bizim ibadetlerimizin kemalinden söz etmemiz nasıl mümkün olacak? İmanımızın mahalli olan nurani kalbimiz, zikirle Allah?tan gayriyi unutacak bir hal almamış, nurani, ruhani bir zevke ulaşmamışken nerede kaldı ki ibadetlerimizin kemalatından söz açılsın? Nasıl açılsın? Ne hal ile açılsın?

- Ey Ebu Fadıl, nasıl olur da sen ibadet ve taatlarının kabul olmadığını bilirsin?

Bizim halimiz üç-beş yaşındaki çocukların hali gibidir. Namazımızın içinde oyun oynarız, ibadetimizin içinde hesap yaparız. Allah?a itaatkar olmak yerine, Allah?ın nimetlerine hamd ü sena yerine, Allah?a karşı türlü türlü isyanlar ederiz. Gaflet diyarında gezeriz.

kim ibadetinden tam emin ki. valla bazen kıldığım namazların kıyamette yüzüme çarpılacağını düşünüyorum. vesvesemidir ümitsizlik mi anlamadım ama birşeyleri eksik yaptığım ortada.

Bir gün Muhammed b. Vasi, Malik b. Dinar ve Beyazıt-ı Bistami Hazretleri aralarında şöyle konuşurlar:

Bu sözü üzerine soruldu:

Döneriz de estağfirullah deriz. Yine Rabbimiz?e niyaz ederiz. O alemlerin ezeli sahibi olan, Aziz ve Kerim Allahu Azimüşşan, elli senelik isyankara, zatının kadrini bilmeyen yetmiş senelik günahkara merhamet-i sübhaniyesinden mağfiret eder.

Şu halde otuz senelik ibadetimiz de olsa, insan Allah karşısında zelilliğini düşünerek, itaattaki noksanlığını, nefsinin taate alışamadığını, dolayısıyla mükafat aramak yerine mağfiret olmayı düşünmesi lazım gelir. Cennet aramak yerine cehennem azabından kurtuluş için niyaz etmek lazım gelir. ?Rabbim bana cennet ve Cemal ver? demek elbette hakkıdır, ama hakkı önce cehennemden kurtulmaktır. Çünkü kulun ibadeti Allah?a vasıl olacak bir kemalde değildir.

Rabbimize karşı her senamız, şükrümüz, kulluğumuz, ibadetimiz eksik zaten. hep eksik olacağını bilmemiz belki "kul" olmayı idrakimizdir, Allahu alem.