bu söz sayesinde, okuduğum onca konuyu anlayabilmişimdir...

Prof. Dr. Mehmet Yaşar KANDEMİR

valla Allahı zikretmek yerine vaktimizi buralarda boşa harcamaya devam edersek cehennem zebanilerinden başka birşey göremeyecegiz sanırım :))

ama sıfatlarını görüryorsun zaten...

- Rabbimiz! Sen bizim yüzümüzü ak ettin. Bizi cennete koyup cehennemden kurtardın. Senden daha fazla ne isteyebiliriz? diyecekler.

- Ya ahirette? Orada da Allah`ı göremeyecek miyiz? diye sorarsanız, bu önemli sorunun cevabını peygamber efendimizden alalım, derim.

Peygamberimizin arkadaşları bu soruya:

Hem de...

hz ali'nin güzel bir sözü var.: " bilmek görmektir.."

Okuduğum bir kitapta göreceğimiz söyleniyordu hatta dünyada iken görseymişiz anında öleceğimiz yazılıydı ve cennette girenler için en büyük mükafat Allah ın cemalini görmektir diyordu

alamaz, sınırlıdır... ya gözü değiştirmek lazım, yada gözle bişey aramadan, onun sıfatlarını anlamak lazımdır..

Bir başka gün de peygamberimiz şunları anlatmıştır:

allahü tealanın bildiğimiz yüze yakın sıfatı var..

Soru : Eğer bu anlattıklarınız rü'yetin mümkün olduğuna delaletediyorsa, aynı ayetteki Beni asla göremezsin ifadesi de onun imkansız olduğunu gösterir, çünkü buradaki «Len zaman bakımından nihayetsiz bir neyf gerektirir?

d) Cenabı Hakkın «İyi iş ve güzel amel işleyenlere daha güzel karşılık ve bir de ziyade vardırYunus, 10/26. mealindeki ayet-i kerimesi'de mevzuumuz için bir delil teşkil eder. Müfessirlerin büyük çoğunluğu, Rasulüllah e kadar ulaştırdıkları bir rivayetle ayetteki «ziyade den maksadın Allah'ı görmek olduğunu zikretmişlerdir.

O zaman Peygamber efendimiz:

"valla Allahı zikretmek yerine vaktimizi buralarda boşa harcamaya devam edersek cehennem zebanilerinden başka birşey göremeyecegiz sanırım "

cemale kavuşma ümidiniz olsun ama, musa a. s bile kavuşamamış, tecelli etdilen dag yerin dibine geçip, musa bayılmışsa;

Aynen sizin gibi, Peygamber Efendimizin arkadaşları da bu konuyu pek merak etmişler ve ona:

gamze çok saol

Cevap : Biz bahis konusu edilen ayet-i kerimeden Allah'ın görülebileceği'hükmünü çıkardık. Şanı yüce Allah'ın «Beni asla göremezsin tarzındaki beyanına gelince, bu görme fi'linin dünyada olamıyacağını ifade eder, yoksa imkanını büsbütün kaldırmaz ki bir tenakuz hasıl olsun.

dini konularda bana göre, bana kalırsa, tahminimce, bence... vs. şeklindeki cümleleri kurmaktan mümkün mertebe kaçınmak gerekir... çünkü allah korusun allahın kuranda bize bildirdiği bir şeye aykırı bir hüküm verip allaha muhalefet edebiliriz...

Allah Taalanın Görülebilmesi

Soru : Eğer Allah taala görülür olsaydı mutlaka görene nisdefle bir yönde bulunacaktı, zira duyular aleminde gördüğümüz hiç bir şey yoktur ki bize nisbetle bir yönde bulunmasın?

- Ey Allah'ın Elçisi! Biz, ahirette Rabbimizi görecek miyiz? diye sormuşlar.

Ahirete İnanıyorum

b) Şanı yüce Allah'ın «Yüzler vardır ki o gün ter-ü tözedir, Rableri-ne bakıcıdır el-Kıyame. 75/22-2374 mealindeki ayet-i kerimesi, mü'minlerin, kıyamet gününde cennette iken Rablerini göreceklerini göstermektedir. Zira Arap dili mütehassısları «nazar kökünün, «ila edatı ile mef'ul aldığı takdirde, gözle görme manasına geldiği noktasında ittifak etmişlerdir.

- Evet, göreceksiniz. Bir öğle vakti, açık bir havada, gök yüzünde hiçbir bulut yokken, güneşi görebilmek için birbirinizi hiç itip kakar mısınız? Ayın on dördüncü gecesinde, açık ve bulutsuz gökyüzünde ayı görebilmek için zorluk çeker misiniz?

gamze hanım gerçekten çok teşekkürler

Allah, her zaman yanı başımızda; hatta kendinin de buyurduğu gibi, ?Bize boyun damarımızdan daha yakın!? Ama yine de biz onu göremiyoruz. Zaten göreceğimizde yok; çünkü bu gözlerimiz, Allah`ı görecek şekilde yaratılmamış.

Cevap : Bu nevi' arazların görülebileceğini inkar etmek duyuyu ve gözün idrakini inkar etmek demektir. Çünkü hareket ile sükun görülebilir olmasaydı görme duyusu vasıtasiyle hareket eden ile duran cismi birbirinden ayırdetmek mümkün olmazdı, nasıl ki görülemiyen arazlar olan sıcak ile soğuk, tatlı ile eskiyi gözle tefrik etmek mümkün olmadığı gibi. Meseleyi biraz daha derinleştirelim : Biz, aynı cisimde beliren «hareket ve «sükun gibi iki ayrı durumu birbirinden tefrik eden bilgimizden hiç bir zaman şüphe etmeyiz. İnsanlar için bilgi edinme yolları akıl, haber ve duyu olmak üzere üç şeyden ibarettir. Burada bahis konusu ettiğimiz bilgi akıl yoluyla olmadığı gibi haber ile de değildir, o halde üçüncü şık olarak duyunun mevcudiyeti sabit olur. Cisme ait hareket ve sükun halinin bilgisini elde etmek beş duyudan koklama, tatma, dokunma ve işitme ile mümkün olamıya-cağına göre görme duyusu sübut bulmuş oLur.

ciddi misiniz?görme konusunda.

evet peygamberler sıddıklar salih insanlar ve evliyalar Allahı belli bir günde görebilecekler... ki şöyle bişey var Dünyadaki bin senelik sefanın verdiği tat Allahı görmenini bir dakikasına ancak bedel olabilir. Allah bizlerede nasip etsin...

Şunu da belirtelim ki ashab-ı kiram Peygamber efendimizin, Mi'rac gecesinde Rabbini görüp görmediği hususunda ihtilaf etmişlerdir. Onların ihtilafı Allah taalanın görülebileceğine delalet eder. Çünkü akıl sahibi olan insanlar ancak mümkün olan bir şeyin varlığı hakkında ihtilaf ederler, yoksa muhalin varlığı hakkında değil.

Ehl-i sünnet, ahiret yurdunda mü'minlerin Allah taalayı görmelerinin aklen caiz, naklen de vacib olduğunu kabul etmiş. Mu'tezile, Neccariyye, Havaric ve Rafıda'nın Zeydiyye kolu bu görüşe muhalif kalmıştır. Mu'tezile ayrıca Allah taalanın kendi zatını görüp görmediği konusunda aralarında görüş ayrılığına düşmüşler, çoğunluğu onun kendi zatını gördüğünü kabul ederken içlerinden bir gurup Allah'ın kendi zatını görmesini de, başkaları tarafından görülmesini de inkar etmiştir.

Ölü ve görmek!..

Allah'ın Rüyada Görülmesi

Bu hadisenin mümkün kabul edilmesinin izahı şudur ki haddizatında görülmesi mümkün olan bir vatlığın uykuda veya uyanıklıkta görülmesi arasında bir fark bulunmaz. İsbatına gelince, hakikat şu ki uykuda iken görme filini işleyen insanın ruhu ve kalbidir. Buna göre rüya kul için hasıl olan bir nevi" müşahededir. Nitekim Hz. Ömer «Kalbim Rabbimi gördü buyurmuştur.

Akli delil olarak diyeceğiz ki duyular aleminde görme hadisesinin mümkün oluşu başka bir şeyden değil sadece «var olmak tan doğmuştur; yüce Allah da var olduğuna göre görülmesi mümkündür. Bu iddiamızın isbatına gelince, biz, duyular aleminde cevherler ve cisimler gibi farklı mahiyetlere sahip varlıkları, siyah ve beyaz gibi zıt renkleri ve hareket ile sükun gibi birbirinden ayn oluşları görmekteyiz. Bu saydıklarımızdan hareket, mahiyeti itibariyle sükuna zıt düştüğü gibi bunların her ikisi de beyaz ile siyahtan apayrı şeylerdir; arazlar da kül olarak cevherlere ve cisimlere muhaliftir O halde hepsinde bulunabilecek umumi bir illet tesbit etmek gerekir ki« görülebilme hadisesi o illete bağlansın ve böylece tard ve akis yoluyla kazıyyenin her iki şeklinde de illet kullanıla-bilsin. İşte bu illet «varolmaktan başka bir şey değildir.

Soru : bu iddianız nasıl doğru olabilir ki var olan bir çok şey görülememektedir?

ve daha senin de bildiğin bir çok sıfatı, her an görebilirsin.

- Deniz diye bir şey varmış. Gidip, bizde görsek, derlermiş.

O zaman Allah Teala, kendiyle kulları arasındaki engeli kaldıracak. Cennetlikler, Allah Teala ya doya doya bakmaktan daha üstün ve daha güzel bir şey olmadığını anlayacaklar.

çok heycanlandım, hatta bir an önce ölmeyi bile istedim..

gözden göze, görmekten görmeye fark var...

a) Ehl-i hakkın bu konudaki kati delili Musa aleyhisselamın, Allah taaladan, onu görmesini talebetmesidir. Nitekim yüce Allah ayeti kerimesinde bu talebi şöyle haber vermektedir: «Rabbim, bana görün ki seni göreyim! el-A'raf, 7/143 92. Halbuki Musa Peygamber yüce Allah'ı hakkıyle biliyor, onu mahluka benzetmekten, bir yönde veya bir şeyin hizasında bulunmuş olmaktan tenzih ediyordu, Bununla beraber o, Allah'ın görülebileceğine inanmış ve kendisine görünmesini talebet-mişti, imdi Allah taalanın görülmesini muhal addedenler. Hz. Musa'nın bilemediği ilahi sıfatlan bildiklerini iddia etmiş oluyorlar ki bu yanlıştır. Ayrıca Allah taala, «Eğer dağ yerinde durabilirse sen de beni görürsün buyurmak suretiyle kendisinin görülebilmesini dağın yerinde durmasına bağlamıştır. Dağın yerinde durması ise aklen mümkün olan bir şeydir. O halde bir hadisenin mümkün olan bir şarta bağlanması onun da imkan dahilinde olduğunu gösterir. Şu da var ki yüce Allah bahis konusu edilen ayet-i kerimede, kendisinin dağa tecelli ettiğini haber vermiştir. Buradaki tecelli yüce Allah'ın dağda hayat, ilim ve rü'yet yaratmasından ibarettir ki tecellinin bu manasını büyük üstad İmam Ebu Mansur fade etmişti bu da görülmesinin mükün olduğunu gösterir.

dadaş 2750 arkadaşım insaniarın manevi duygularıyla dalga geçmek doğru mu?

siyahlık olsaydı beyazın görülmemesi gerekirdi, çünkü, siyah mahiyeti itibariyle beyaza zıt düşer. Beyazı görebildiğimize göre görüleblime illetinin «siyahlık olmadığını anlarız, Bundan sonra hem siyaha, hem de biyaza şamil olacak bir hususiyet ararız ve «renkli oluşu buluruz. O halde görülebilmenin illeti bu «renklilik olabilir, deriz. Fakat hareket ve sükun gibi «oluşlarsın öa mahiyetleri İtibariyle "renklilik e aykfrı oldukları halde görülebildiklerini hatırlayınca artık «renkli oluş un rü'yetin illetini teşkil edemiyecegini anlarız. Nihayet renkleri de, oluşları da ihtiva edecek bir vasıf araştırır ve «araz oluş u münasip görürüz. Ne var ki aklımız bunun da bir rü'yet illeti olamıyacağına hükmeder, zira cevherler ve cisimler gibi mahiyetleri itibariyle arazıyete aykırı olan şeyleri de görebilmekteyiz. O halde bütün bu saydığımız varlıklara şamil olacak ve görülebilmenin hakiki illetini teşkil edecek bir vasıf gerekmektedir ki o da «var olmak dan başka bir şey olamaz bağlı olarak böyledir, yoksa görülmesi muhal olduğu için değil.

Onlar da:

Bir kavramı!..

biz görmeyi hayal dahi edemeyiz...

- Ayı ve güneşi görmek için zorluk çekmiyorsanız, ahiret günü, Allah Teala yı görmek için de hiçbir sıkıntı çekmeyeceksiniz, buyurmuş.

- Hayır, ya Rasulallah, diye cevap vermişler.

Peygamber efendimiz de şunları söylemiş:

mesela aşk, sevgi diyoruz,,, vedüd ismi sıfatı ile tecelli ediyor kalblerde.. bunu da görürsün işte aşık olduysan... vb. uzar gider...

ellerine sağlık

cemal, her yaratılmışta bir güzellik var.. bu güzellik ondan, cemalinden,

Yüce Allah'ın ahirette görüleceğini kabul eden alimler, onun, rüyada görülüp görülemiyeceği konusunda ihtilaf etmişlerdir. İçlerinden bir gurup bunun muhal olduğunu kabul etmiştir; çünkü uykuda görülen şey bir hayal veya bir misalden ibarettir, bunlann her ikisi de kadim olan Allah hakkında muhaldir. Bazı alimler de keyfiyet, yön, karşı karşıya geliş, hayal ve misal olmaksızın bunun mümkün olduğunu söylediler. Nitekim geçmiş bir çok zevatın bu şartlarla Allah'ı gördükleri rivayet olunmuştur.

Cevap: Biz de «ilim ile karşınıza çıkarız: Allah'ın tamamı mı, veya bir kısmı mı biliniyor, yoksa hiç mi bilinmiyor? «İlim konusunda vereceğiniz her cevap «rü'yet konusunda bizim cevabımızı teşkil eder. Sonra da deriz ki: küll ve ba'z ayırımı ancak küllü ve ba'zı bulunan varlıklar için düşünebilir. Allah taalanın ise bunlarla vasıflanması muhaldir, o halde böyle bir ayınm doğru değildir.

sonsuz ve ezeli bir varlığı sence şu başımızdaki iki göz içine alabilirmi?

Hidayete erdiren yüce Allah'tır.

- Allah`ı niçin göremiyoruz? diye sormuşsunuzdur.

mesela kudret, hergün yeniden kuruluyor herşeyiyle.. yapan o.. bunu görmen onu görmendir işte.

konu imani bir mesele olup kimsenin kafasına göre yorum yapmaması konuyu delilinden okuması gerekmektedir...

Beni çok güldürdünüz Allah'ta sizi ahirette güldürsün zebanileri uzak tutsun :)

Muarızın «Len nihayetsiz neyf gerektirir sözüne gelince, şöyle cevap veririz: Len kelimesinin ebediyet ifade ettiğini kabul etmiyoruz, bil'akis o, sadece te'kid manası taşır. Bunun delili de yüce Allah'ın Meryem valideden haber veren şu beyanıdır: «Bugün hiç bir kimse ile konuşmıyacağım. Meryem 19/26. Cenabı Hak bu ayette geçen Len kelimesini el-yevm kelimesiyle beraber irad buyurmuştur «ebediyet ile «sınırlı oluş birbirleriyle tenakuz halinde olan iki şeydir. Len edatı ebediyet için bile olsa yine de ondan maksad rü'yeti ahirette değil dünyada nefy etmekten ibaret olur. Bunun da delili Cenabı Hakkın şu ayet-i kerimesidir: «Onlar önceden yaptıkları kötülükler sebebiyle ölümü asla arzu etmezler el-Bakara,2/95. sonra Allah taala onların ahirette ölümü temenni edeceklerini şu beyanı ile haber vermiştir: «Ey (cehennem bekçis Malik! Rabbin bizi öldürsün! diye çağrışırlar ez-Zuhruf,

Cevap : Biz, bu illeti ileriye sürmekle var olan her şeyin görülmesinin mümkün olduğunu isbat etmeye çalıştık, yoksa bizzat görüldüğünü iddia etmedik. Hiç bir mevcud yoktur ki görülmesi mümkün olmasın. Ne var ki Allah taala, kanununu, bazı mevcudların görülememesi tarzında yürütmüştür; bu, bir hikmete

- Size daha fazla şeyler vermemi ister misiniz?diye soracak.

sıfatları onun gayrisi değildir. yani sıfatlarını görüyorsan, o nu görüyorsundur zaten,, eğer zatını merak ediyorsan bu konuda hiç bişey diyemem, göremezsin de diyemem, görürüsün de diyemem..

Soru : Eğer Allah görülebilecek olsaydı onu şimdi de görürdük, çünkü ne bizim gözlerimizde bir bozukluk, ne de onun üzerinde bir perde var?

Çok komik bir soru.

Cevap : Görülmesi mümkün olan her şeyi, ancak Allah taalanın, onu görme filini gözlerimizde yaratmasıyla görebiliriz; şayet o yaratmazsa biz de göremeyiz, her ne kadar o, haddizatında görülebilir bir şey de olsa. Bu şuna benzer: sar'alı bir insan cinni gördüğü halde etrafındakiler göremez. Peygamber efendimiz de Cibril'i görmüş, fakat ashabı görememiştir. Bundan daha basiti, kedi geceleyin fareyi gördüğü halde biz görememekteyiz, yukarıda belirttiğimiz sebeb-den ötürü.

Hah... hah... hah...

cennette cemal e bakanlar olacaktır.. allah bizim gibi bir nesne değildir. bir yer, tutan, bir kilosu hacmi olan değildir..

Cevap : «Görmek, bir şeyi görme duyusuyla, olduğu gibi tesbit etmek demektir. Görülecek şey eğer bir yönde bulunuyorsa o yönde görülür, eğer cihetten münezzeh ise münezzeh olarak görülür. Duyular aleminde bildiğimiz her şeyi cihetlerin birinde bildiğimiz halde Allah taalayı bütün yönlerden münezzeh olarak bilmiş değil miyiz? İşte görmek de böyledir. Söylediğimizin doğruluğunu isbat eden bir delil de Allah taalanın, kendisine nisbetle hiç bir cihet işgal etmediğimiz halde bizi görmesidir.

c) «Rabbine mülaki olmayı ümid eden kimseel-Kehf, 18/110. mealindeki ayet-i kerime ile diğer bazı ayetlerde birer delil teşkil eder. Bu ayetlerde yer alan «likaa = mülaki oluş rü'yet manasına gelir.

bir programda Yaşar Nuri Öztürk insan ölünce, kıyamet gününden sonra Allahı veya bir tecellisini görebileceğimize dair birşeyler söyledi.

Soru : Cisimlerin bizzat kendilerinden başka bir şeyin görülebileceğini kabul etmeyiz. Bİ2im kanaatimize göre görülen şey hareket eden veya duran cisimdir, yoksa hareket veya sükunun kendisi değildir; diğer arazlar da bunlar gibidir?

le havle...

Allah`ı görmeyi ne çok istediğinizi biliyorum.

tabiki göreceğiz, yoksa bu sınavın ne anlamı olacak ki?

ne mutlu ''O'' kişilerden olabilene

e) Bu konudaki hedisler ise çoktur. Bunların en meşhuru Peygamber efendimizin şu sözleridir: «Muhakkak ki siz ondördündeki ay'ı gördüğünüz gibi Rabbinizi göreceksiniz, onu görmekte haksızlığa uğramıyacak, izdihama düşmiyeceksiniz. Buhari, 8/179; ei-Tevhid /24, Müslüm, hadis nu. 182-183 Bu hadis-i şerifte Allah taalanın görülmesi kesinlik ve berraklıkta ayın görülmesine benzetilmiştir, yoksa görülecek olan Allah, görülen aya benzetilmiş değildir. Rü'yet hadisini nakledenler ashab-ı kiramın büyüklerindenve alimlerinden yirmi bir kadar zattır. Böylece hadis inkarı mümkün olmıyacak derecede meşhur olur.

Cennetlikler, cennete girince, Allah Teala onlara:

evet çok kısa ama, ciltlerce kitaba bedeldir...

Büyüklerinize, kim bilir kaç defa:

Soru: Yüce Allah görülecek olsaydı onun ya tamamı veya bir kısmı görülecekti, bunların her ikisi de muhaldir.

Tıpkı balıklar gibi. Hani onlar da birbirine: