?Onların o acınacak hallerine ağladım. Hapishanedeki bir kısım arkadaşlar ağladığımı işittiler. Geldiler, sordular. Ben dedim: ?Şimdi beni kendi halime bırakınız, gidiniz.?7 Bu asrımızın fitne ve fesadının dehşetidir ki, Bediüzzaman?ı ağlattırmış. Belki de o lise mektebindeki gençlere ağlamanın içinde bu asrın bütün gençlerine ağlamak var. Çünkü iki dehşetli dinsizlik cereyanı öncelikle insanlarımızın ebedi hayatını perişan etmiş. Bediüzzaman esasında o gençlerin ebedi hayatına ağlıyor

Bediüzzaman manevi sinema ile istikbali, hatta ta bu zamanları müşahede ediyor ve ağlıyor! Gençliğinde hayrat ve helal dairesinde olmayıp günahlar içinde istikbalini ve ahiretini düşünmeden gülenlere ağlayan bir adam Bediüzzaman.

?Onların o acınacak hallerine ağladım?4 der mesela. Bütün mesele burada sanırım. Onların acınacak hallerine ağlamak. Bu acınacak haller kimlerin halleri?

Bediüzzaman?ı anlamak, sanırım Bediüzzamanca düşünmek ve yaşamakla olmalıdır. Büyük bir fedakarlık ve şefkat kahramanlığının zirvesi, yaşamakla anlaşılır ancak. O ahirzaman ümmeti için bedelini çekmek üzere çok büyük sorumluluklar alan bir şecaat kahramanıdır. Hayatı ile aldığı bedeli en şiddetli ve dehşetli bir fitne ve fesat döneminde çeken bir fedakardır Bediüzzaman. O büyük Bedii, o asrın eşsiz güzeli, şefkatte de zirvededir. Çünkü mesleğinin dört esasından birisi de şefkattir. Bu sırdandır ki, kendisine zulmedenlere, onların ma?sum evlatları için beddua bile etmemiştir.

?Evet, gördüğüm hakikattır, hayal değil?5 diyordu. Nefsine de şöyle hitap ediyordu: ?Ey nefsim! Sen, ani ve fani zevklerin bekasını arıyorsun. Onun için, onun zevaliyle ağlamaya başlıyorsun. Kör hissiyatınla bu yanlışının tam tokadını yersin. Bir dakika gülmeye bedel on saat ağlıyorsun.?6

İşte asrın sahibi olmanın mes?uliyeti ile manevi evlatlarının imanını kurtarmaya koşan bir dava insanının duruşudur bu haykırış ve ağlayış. Hem de ne ağlayış. Derin ve içten. Ağlamasını işitenlere?Şimdi beni yalnız bırakın? diyerek ahirzaman evlatlarının hallerine belki de hıçkırıklarla gözyaşı dökerek ağlamak.

Ağlamak vicdani bir duygunun dışa yansıması, coşkunun, mutluluğun, üzüntünün ve insanda birçok hissiyatın fiili tezahürüdür. Ağlamak bir nev'i sözlerle ifade edilemeyen acıların ve yoğunlaşmış hislerin yerine gözlerin konuşması ve damlalarla ifadesidir. Ağlayan insanda önce bir sızlama başlar ta içinden. Bu sızlayış ruhun ve vicdanın derinliklerinden tezahür eder. Sonra gözler dolar ve taşar. Gözyaşları hafifçe yanaklardan aşağı doğru süzülmeye başlar. İnsan, gözyaşıyla garip ve etkili bir iletişim kurar diğer insanlarla. Ses çıkarmamaya çalışsa da, derin derin yakar insanın içini o sızı. Yoksa garip bir hıçkırık bütün çabasını boşa çıkarır insanın. Artık çaresiz bir neticedir gözlerden akan damlalar.

Evet, başkasının günahı için ağlayan ve ahirzaman asrının günahları içindeki dehşetli yangınlarda yanan evlatlara dökülen gözyaşıydı bu ağlayış. İşte bu sebeple gözyaşı döken bir adamdı Bediüzzaman.

Gençliğini gaflet ve sefahet içerisinde geçirmiş, bir kısmı kabirde azap çekmekte olan ve bir kısmı da sevmek beklediği nazarlardan nefret görenler...

Bu nasıl bir asırdır ki, Asrın Garibüzzaman?ını ağlatmıştır? ?Mukadderat-ı İslam için teşekkül eden bir meclis-i muhteşem?den yükselen şu hitap cümlesi, bu asır ve asrın sahibini tarif eder gibidir: ?Ey felaket, helaket asrının adamı, senin de reyin var. Fikrini beyan et.?1 Her asrın meb?usu gibi son ahirzaman asrının meb?usu olarak fitne ve fesad asrının adamı olup büyük vazifelerle vazifeli olan ve asrın yükünü ve bedelini yüklenen bir adamdı Bediüzzaman. O, ?Bediüzzaman?, ?Sahibüzzaman?, ?Fahrüddeveran?, ?Garibüzzaman?, ?Bid?atüzzaman? ve?Fatinü?l-asır? ünvanlarıyla yad edilmişti.2 Neydi bu ünvanları taşıyan Bediüzzaman?ı ağlatan sır acaba? Bediüzzaman gibi ömrü çilelerle dolu ve hayatı meşakkatlerle geçen bir zatın ağlaması elbette ki önemliydi. Bu ağlayış, nefsi ve dünyevi bir mana taşımıyordu. Sıradan ve basit bir hadise de değildi. Bu asır, ahirzaman asrı olarak, Asrın Bediisini ağlatmıştı çünkü.

Nefsimiz, ani ve fani zevklerin bekasını ve devamını istiyor ve bulamazsa ona ağlıyor. Çünkü ani ve fani zevkler zevale ve son bulmaya mahkum. O bedbaht nefis, ani ve fani zevklerin zevaline ve sönmesine ağlarken; Bediüzzaman, kör hissiyatla yapılan yanlıştan bu asrın evladının yediği tokada ağlıyor. Çünkü o tokat, ani ve fani zevklerle bir dakika gayr-ı meşru gülmeye bedel on saat istikbalde onlara tokat vuracak ve ağlatacaktır.

Belki herkes ağlayabilir. Ancak başkası için ağlamak, bir de başkasının günahı için ve ebedi helaketi için ağlamak sanırım işin en önemli noktası olsa gerektir. İşte Bediüzzaman, bu asrın evladının dehşetli imansızlık hastalığı karşısında onların ebedi hayatı için ağlıyor.

Ancak Bediüzzaman?ın ağlayışı çok farklıdır. O kendisi için değil, ahirzaman asrının genç evlatlarının imansızlık hastalığı karşısında ağlıyor ve derin derin hıçkırıklarla içini döküyordu gözyaşlarıyla. Ve şöyle sesleniyordu bu asrın insanlarına: ?Bana, ?Sen şuna buna niçin sataştın? diyorlar. Farkında değilim. Karşımda müthiş bir yangın var. Alevleri göklere yükseliyor. İçinde evladım yanıyor, imanım tutuşmuş yanıyor. O yangını söndürmeye, imanımı kurtarmaya koşuyorum. Yolda biri beni kösteklemek istemiş de ayağım ona çarpmış; ne ehemmiyeti var? O müthiş yangın karşısında bu küçük hadise bir kıymet ifade eder mi? Dar düşünceler, dar görüşler!?3 diyordu.