İstibdadın, ?hayvaniyetten gelme? olduğunu kaydeden Said Nursi, insanın gelişiminin önündeki en büyük engelin de bu olduğunu ısrarla kaydetmiştir. Düşüncenin gelişimini, insanın saklı kalmış meziyetlerinin serpilmesini de hakeza engelleyen temel şey istibdadın kendisidir. II. Abdülhamit?in kuşku ve jurnal üzerine kurulu uzun soluklu siyasi istibdadını kesin dille eleştirirken de temel argüman olarak Şeriat?ın verilerini kullanmış ve şeriatın bu aleme istibdadı yok etmek için gelmiş olduğunu kaydetmiştir. Aynı şekilde cumhuriyet idaresine karşı da yaşamı boyunca hiçbir onay vermemiş ve hukuksuzluğun, keyfi idarenin istibdadına karşı aynı tepkiyi hayatı boyunca sürdürmüştür.1

Diğer taraftan insanın diğer varlık alemine karşı duyarsızlığının da temelinde istibdadi duygular yatar. Duygu denilir çünkü istibdat ile fikrin aynı bahçeden çıkmış olduğu kesin değil. Nefsani bir zevkin beslediği istibdadi yönelişlerin güç kaynağı fikirden ziyade hissiyattır. Kendinden başkasının haklılığına inanmayan, söylemini mutlak doğrunun evreninde sanan, başka varlığın hak ve özgürlük talebine dilde ve zihinde inşa edilmiş olanın tutuculuğuyla karşı çıkanın, evrende huzuru öncelediği düşünülemez. ?Neme lazım, bana ne, ben tok olayım başkası açlıktan ölürse ölsün, ben güven içinde yaşayayım da başkası tehlikeler içinde kalırsa kalsın? gibi düşüncelerin tamamının ardında istibdadın bir çekirdeğini bulmak mümkün. Varlığı dil üzerinden tanımlamanın, onu hapsetmenin kritik sonuçları bu bağlamda kendini açığa vurur. Bu anlamda Derrida?nın yapıbozumcu düşüncelerine ihtiyaç duyduğumuz kesin. Varlığın bizzat anlaşılmasının önünde bir engel olan dilin hüviyeti, tanımlamanın korkunçluğu üzerinden anlaşılabilmeli. Dilin temsil gücünün nereye kadar sıhhatli olduğu, nereden sonra bu sıhhatin bozulduğu sorulmalı. Dilin dışında, sadece hissetmeye dayalı bir bakışta varlığın hiçbir yerinde?ben-sen, biz- öteki? diye bir sınıflandırmaya, bir dışlaştırmaya tesadüf edilmiyor. Varlığı bölüştüren, kısımlaştıran, birinin varlığını diğerinin yokluğuna dayalı olarak tanımlayan şey bizzat varlığın kendisi değil, varlığı dil üzerinden tanımlayan beşerin yanılgısı. Bu anlamda insan ve varlık arasındaki rikkatli ilişki, dilin temsil gücünün sınırlarının ötesinde aranmalı.

yazıyı okudum ortak, yazıdan ne anladın dersen ş. mıyım ne :)tebessüm...

iyi ben yarın okurum o zaman.

i. süphandağı

İLK İNSANDAN günümüze değin, sorunsallığını hiç yitirmemiş bir alan olarak karşımızda duran şey, bir diğerini anlayabilmek meselesidir. Ve şüphesiz bugüne değin yaşanılanlara, birinin diğerini anlayamadığı üzerinden bakmak, soruna iyi niyet perspektifinden yönelmeyi içerir. Çok iyi anladığı halde vahşetin kirli hazzına ulaşmak isteyenlerin sayısı ki tarihe-bugüne bakıldığında hiç de az değil. Demek bir diğerinin gayet iyi anlaşılması, zorbalığa başvurma eylemini ortadan kaldırmış değil. Ve beşeri açıdan şaşırtıcı olarak da görünmüyor. Bu husus stratejik araştırmaların ışığında ayrıca ele alınması gereken bir konu. Ancak şaşırtıcı ve esef verici olduğu kadar, öfkenin de katlanarak büyümesine imkan tanıyan şey, bir diğerini anlayamamak veya yanlış anlamaktan kaynaklanan kıyıcılığın inanılmaz boyutlara ulaşmasıdır. Ve bunu besleyen biricik damarın istibdat olduğu konusunda kuşku yok.

dede bu yazıyı bana okuyup özetliyorsun:)

hadi rastgele..

ama şu var ki Abdülhamit Han hazretlerinin arkasından ona karşı yaptıklarından dolayı pişman olmuş olan çoktur...

tamamdır inşaallah...

hey Allahım ya, komik man:))

dede tamam sen dur başkası özetler

Said Nursi?nin istibdada karşı bu ontolojik rahatsızlığının temelinde var olan şey, fert ve iktidar arasındaki ahlaki ilkenin siyasi erk tarafından bozulması değil sadece, istibdadın aynı zamanda kainatta tecelli eden ilahi isimlerin okunmasına yönelik bir tehdit içerdiği konusunda kesin bir inanca sahip olması hususudur. Çünkü varlığın mutlak kemal noktası ancak Allah?ta mündemiçtir ve bu mutlak varlık kendi içinde zıtlardan arınmış bir hüviyet arz eder. Mutlak varlığın zıtlardan arınmış olmasına karşın varlığın, iyi-kötü, hayır-şer, güzel-çirkin, şeklindeki bu düalist yapısının temelinde ise tecellinin yenilenerek devam eden sürekliliği vardır. Bu durumda istibdat; sınırlayıcı, baskıcı, zorlayıcı, yöneltici, daraltıcı, engelleyici, farklılıkları yok ettiği gibi insanın meziyetlerinin gelişiminin önündeki engellerin tümünü dolaylı olarak içeren bir yapıya sahip görünmektedir ki bu husus, varlığın menşeindeki nisbiliği, halden hale dönüşümleri, Allah?ın bir isminden bir başka isminin tedbirine geçişi örseleyen bir nitelik arz ediyor. Ki tecellinin en yoğun olduğu mevkiin cismaniyet olduğu söylenir. Bu durumda insanın varlık üzerinde oluşagelen değişimleri, yinelenme ve yenilenmeleri tecellilere dayalı olarak okuması gerekli görünüyor. Dolayısıyla burada insan ile varlık arasındaki münasebet, bu tecellileri okumak üzerine kurulu bir yapıya dayanıyor. Varlık ile arasındaki ilişkiyi rikkatli bir zemine oturtmamış bir söylemin, varlığın dilini çözme iddiasını taşıması mümkün görünmemektedir. Bu bakımdan değil insanın, varlığın da bir bütün olarak hukukunun korunması esastır. Bu durumu örnekleyen davranışları?insan-ı kamil?in hayatlarında görebilmekteyiz; köpeğin gıybetinin yaptırılmaması, yemeğindeki taneleri karıncalarla bölüşme, çamaşır ipinde sinekleri rahatsız etmemek için onları bir başka yere asma, varlığı kırıcı olmayan bir sıcaklıkla tanımlama, örneğin, yaban arıları için?sinek taifesinin eşkıyası? gibi rikkatli bir ifade kullanma, insandaki, dil, renk ve düşünce farklılığını, Allah?ı tanıtıcı hüviyetler olarak görme... Tüm bunlar bize alemdeki çokluğun, kesretin, tecelliler denizindeki parıltılar olarak okunması gerektiğini ima ediyor. Said Nursi?nin istibdada yönelik rahatsızlığını hiçbir zaman saklayamamış olmasının arkasındaki hakikatin bu olduğu söylenebilir. İstibdadın hayvaniyetten gelme olduğu, hangi toplumda hüküm sürmüşse o toplumun yüzünde bir ölünün?ifadesizliğini? oluşturduğu, şeriatın aleme geliş amacının alemde istibdadı yok etmek için olduğu hususları, satır aralarında süreklileşerek vurgulanır.

aslında birşeyler anladım ama anlatamıyorum... o derece yani

her ne durumda olursa olsun, hangi duygu halinde olursanız olun hükmü şeriat kurallarına göre uygulatın...

ama namazdan sonra, hoca Allah büyüktür diye nida ediyor...

:)tebessüm... kapasite meselesi ortak...

kendine haksızlık etme ortak;)

Bu yüzden alemde istibdadın en aza indirgenmesi, sadece sosyal alanda özgürlükçü bir bilinçle değil, insanın evrenle kurmuş olduğu ilişkinin rikkat üzerinden olmasıyla mümkün görünüyor. Varlık içinde?mutlak kemal?in bulunmuyor oluşu, bize daima eksik olabileceğimiz duygusunu yükler. İki insan arasındaki ilişkinin sağlam zemini de kişinin kendinde bir eksik olabileceği düşüncesiyle bir düzey kazanmış olur. Herkesin yüzünü sadece dışarıya döndürdüğü bir bilinç ortamında kişinin kendine yönelik sorgusuyla baş başa kalıp bununla yetinebiliyor olmasının erdemi asla küçümsenemez, küçümsenmemeli. Acı veren bir tadı vardır kişinin kendiyle uğraşının. Dimağdaki hazzı yok eden bu iç sorgu, zor olan ama illa olması gereken bir ahlaki düzey. Kendinde bir eksiğin olabilme ihtimaline dair bir sezgiyi karşıdakine mesaj verebilen, kendini baskıcı olmanın risklerinden sıyırmış sayılır. Adorno çok haklı. Bir tartışmada: ?Amaç çürütülmesi imkansız mutlak doğrulara ulaşmak olmamalıdır? der ve olması gereken tartışma ahlakını, nezaketin sınırlarında şöyle belirtir: ?Asıl hedef, öne sürülen düşüncelerin doğruluğunu sorgulayan, sorunun kendi kendini yargılamasını sağlayacak sezişler geliştirmektir. ?2