Az Günahı az sanma kime karşı O'na bak...

Kaynak: İlmi Araştırma Dergisi, Ağustos 2010

İman etmeyen insanlar ile Allah'tan korkan müminlerin hata karşısında yaşadıkları rahatsızlık çok farklıdır. İman etmeyen kimi insanlar, bir hata yaptıklarında, üzerinde tek bir saniye dahi düşünmeden umursuzlukla hayatlarına devam edebilirler. Ne Allah'a karşı bir pişmanlık hissi, ne telafi etme isteği, ne hatadan vazgeçme arzusu ne de bir daha tekrarlamamak için tedbir alma ihtiyacı içinde olurlar.

Allah insana akıl, vicdan, irade ve muhakeme gücü vermiştir. Samimi olan her insana, bu özelliklerin kapısı sonuna kadar açılır. Gönülden iman eden, Allah'tan saygıyla korkan bir insan, yaptığı hatanın ardından, aklı ve vicdanıyla, eksik ve kusurlu olduğu yönlerini tüm detaylarıyla görüp kavrar. Allah korkusundan kaynaklanan güç ve iradeyle bu konuda müthiş bir titizlik gösterir. Karşısına çıkan her olayla elinden gelenin en iyisini yapmaya, Kuran ahlakına en uygun ahlakı uygulamaya çalışır. Allah'ın razı olmayacağı ahlaktan sakınmada çok kararlıdır. Vicdanının uyarılarına hemen kulak verir. Kuran ahlakına uygun olmayacağını gördüğü bir tavırda bulunmaktan hemen Allah'a sığınıp sakınır.

'Kuran'a Göre, Hatadan Pişmanlık Duymanın Ölçüsü Nasıl Olmalıdır?'

"Ancak tevbe eden, iman eden ve salih amellerde bulunup davranan başka; işte onların günahlarını Allah iyiliklere çevirir. Allah, çok bağışlayandır, çok esirgeyendir." (Furkan Suresi, 70)

İnsanın Dünya Hayatındaki Her Anı Son Derece Kıymetlidir

"Ve 'çirkin bir hayasızlık' işledikleri ya da nefislerine zulmettikleri zaman, Allah'ı hatırlayıp hemen günahlarından dolayı bağışlanma isteyenlerdir. Allah'tan başka günahları bağışlayan kimdir? Bir de onlar yaptıkları bile bile ısrar etmeyenlerdir." (Al-i İmran Suresi, 135)

Kuran ahlakından uzak yaşayan insanlar, herşeyi Allah'ın yarattığını düşünmedikleri ve kadere iman etmedikleri için, hayatlarının sonuna kadar yaşadıkları pişmanlık hissinden ve suçluluk duygusundan kurtulamazlar. "Eğer şöyle yapmamış olsaydım, bugün bu durumlar oluşmazdı", "Şu kişi bana şöyle yapmamış olsaydı, ben şimdi çok farklı bir durumda olurdum" gibi, halihazırdaki durumlarına hiçbir faydası olmayacak varsayımlar üzerinde düşünüp, üzülüp dururlar.

'İnsan yaptığı bir hatayı düzelttikten sonra unutmalı mıdır, yoksa sürekli o hatanın ezikliğini yaşamalı mıdır?'

diniyazilar. awardspace.com

'Hata Yapan İnsanın Suçluluk Duygusu İçerisinde Olması Gerekir mi?'

Allah Kuran'da, 'samimi olan kullarının kurtuluşa ereceğini' bildirmiştir (Hicr Suresi, 40). Dolayısıyla bir hata yapıldığında, o insanı Allah'a en yakınlaştıracak olan davranış da samimiyettir. Allah'a ne kadar temiz, samimi ve dürüst bir kalple yöneliyorsa, hatasını da o kadar iyi anlamış ve o kadar derinden pişman olmuş demektir. Eğer bu hata, o kişinin, Allah'ın huzurundaki aczini ve Allah'a olan muhtaçlığını çok daha iyi kavramasına vesile olmuşsa, bu da o kişinin samimiyetinin bir göstergesidir. Yaptığı hatadan dolayı Allah'tan saygıyla korkup sakınıyorsa, hesap gününde bu tavrından sorumlu tutulmaktan korkuyorsa, acz içerisinde Allah'ın lütfuna ve affediciliğine sığınıyorsa, Allah'ın izniyle Kuran ahlakına uygun bir ahlak içerisinde demektir. Böyle bir insan, Allah'ın tevbesini kabul etmesi ve kendisini affetmesi için can-ı gönülden dua eder. Bir daha aynı hatayı tekrarlamamak için Allah'a kendi içinden çok samimi olarak söz verir. Rabbimiz Kendisi'ne yönelerek bağışlanma dileyen kullarını bağışlayacağını şöyle haber vermiştir:

Her anı Allah'a ve kadere tam teslimiyetle tevekkül ederek yaşamak,

Eğer bir insan, bu kadar samimi bir gayretle kendini eğitmeye çalışıyorsa, Allah'ın izniyle Rabbimiz ona bu samimiyetinin karşılığını hem dünyada hem de ahirette verecektir. Allah nefsine karşı o kişiye yardım edecek ve umulur ki samimiyetle yaptığı hatalarını inşaAllah bağışlayacaktır. Bir Kuran ayetinde müminlerin her durumda Allah'a yöneldikleri şöyle haber verilmiştir:

'Bir İnsan Aynı Hatayı Bir Daha Tekrarlamamak İçin Nasıl Tedbirler Almalıdır?'

Az Nimeti az sanma kimden geldi O'na bak

Vesveseden, üzüntüden, boş işlerden yüz çevirmek,

Elbette ki mümin hangi konuda hatalı bir tavır gösterdiyse, bunun tam tersi eylemlerle, güzel söz ve tavırlarla da bu güveni, saygıyı ve sevgiyi sürekli olarak beslemeli, hatasından samimi olarak pişman olduğunu ve Allah'tan korktuğunu Kuran ahlakına uygun tavırlarıyla müminlere göstermelidir. Yüce Allah Kendisi'ne samimi iman eden kullarının hatalarını bağışlayacağını ve onların günahlarını iyiliklere çevireceğini şöyle bildirmiştir:

Her şartta asıl olarak Allah'ın hoşnutluğunu hedeflemek;

Bu yazı Dini Yazılar Email Grubu'ndan gönderilmiştir.

Yapılması gereken;

İnsanın, Yaptığı Hatadan Dolayı Allah'a Sığınması ve Allah'tan Bağışlanma Dilemesi Nasıl Olmalıdır?

Kayak: http://www.islamseli.net/akaid/43563-hatadan-sonra-yasanan-pismanlik-nasil-olmalidir.html#ixzz17vzX6kdQ

"Allah, hiç kimseye güç yetireceğinden başkasını yüklemez. Kazandığı lehine, kazandırdıkları aleyhinedir. "Rabbimiz, unuttuklarımızdan veya yanıldıklarımızdan dolayı bizi sorumlu tutma. Rabbimiz, bize, bizden öncekilere yüklediğin gibi ağır yük yükleme. Rabbimiz, kendisine güç yetiremeyeceğimiz şeyi bize taşıtma. Bizi affet. Bizi bağışla. Bizi esirge, Sen bizim Mevlamızsın. Kafirler topluluğuna karşı bize yardım et."" (Bakara Suresi, 286)

Allah Kuran'da insanlara tüm bu soruların kesin cevaplarını vermiştir. Dolayısıyla insan bir hata yaptığında, hayatının bundan sonrasında bu konuyu nasıl değerlendirmesi gerektiğini Kuran ahlakına göre belirlemelidir.

'Hatanın telafisi nasıl olmalıdır?'

"Ve hatırlayın, demiştik ki: "Şu şehre girin ve orada istediğiniz yerde bol bol yiyin, yalnızca secde ederek kapısından girerken 'dileğimiz bağışlanmadır' deyin; hatalarınızı bağışlayalım; iyilik yapanların artıracağız."" (Bakara Suresi, 58)

Hatadan Sonra Yaşanan Pişmanlık Nasıl Olmalıdır

Bir Hata Yapıldığında, O Hatadan Vazgeçmek Nasıl Olmalıdır?

İman etmeyen insanlar ise tevekkül edemedikleri, kadere ve Allah'ın herşeyi hayırla yarattığına inanmadıkları için, hatalarını unutmayı isteseler de başaramazlar. Hayatlarının sonuna kadar hep o hatalarının etkisinde kalarak; onun suçluluğu ve ezikliğiyle yaşarlar.

"... Şüphesiz iyilikler, kötülükleri giderir. Bu, öğüt alanlara bir öğüttür." (Hud Suresi, 114)

'Bir insan aynı hatayı bir daha tekrarlamamak için nasıl tedbirler almalıdır?'

Faideli bir yazı teşekürler...

Gurur, kibir, enaniyet, inat, umursuzluk gibi kötü ahlak özelliklerini terk etmek,

'Hatanın Telafisi Nasıl Olmalıdır?'

"Kötülük işleyip bunun ardından tevbe edenler ve iman edenler; hiç şüphesiz Rabbin, bundan sonra elbette bağışlayandır, esirgeyendir." (Araf Suresi, 153)

Allah'tan korkan bir insan, kendisine yaptığı yanlışın doğrusu hatırlatılır hatırlatılmaz hiç gurur yapmadan tavrını değiştirir. Bu, bir Müslüman için çok önemli bir mümin alametidir. Eğer anladığı halde anlamazdan gelirse, bile bile doğru tavrı göstermekte ağırdan alırsa, bu onun samimiyetinde eksiklik olduğunun alametlerinden biridir. Çünkü Allah korkusu, bir insanın yanlış bir tavır içerisinde olduğu halde bunu sürdürmesine izin vermez. 'İnsanlar ne düşünür?', 'küçük düşer miyim?', 'tavrımı hemen değiştirmekle hatamı kabullenmiş konumuna gelir miyim?', 'insanlara karşı itibarım zedelenir mi?', 'böyle yaparsam gururumu kırmış olur muyum?' gibi insanlara yönelik hesaplar içerisine girmez. O anda yalnızca Allah Katındaki konumunu düşünür. Allah'ın rızasına uygun olmayan bir tavırdan vazgeçip, Allah'ın beğeneceği bir tavır göstereceğini bilerek sevinçle hatasını terk eder.

Yapılan hata sonrasında Kuran ahlakına uygun bir tavır sergilemektir.

Müminler ise çok hassas bir vicdana sahiplerdir. Vicdanlarına uymayan en küçük bir tavır bile, manen bu durumdan müthiş rahatsız olmalarına neden olur. Allah'tan saygıyla korktukları için, Allah'ın razı olmayabileceği bir tavır göstermiş olma ihtimallerinden dolayı ciddi şekilde tedirgin olurlar. Ancak bu rahatsızlıklarını ve tedirginliklerini yine Allah'a sığınarak, Kuran ahlakıyla hareket ederek ortadan kaldırırlar. Din ahlakına göre yaşamayan insanlarda olduğu gibi, tedirgin oldukları için ruhsal bir bunalıma girmezler. Hatalarını duygusal bir bakış açısıyla değerlendirip üzüntüye, sıkıntıya, karamsarlığa ya da umutsuzluğa kapılmazlar. Bu tedirginlikleri, onlarda yalnızca çok derin ve şiddetli bir pişmanlık hissi oluşturur. Ancak bu, 'şeytani' değil, 'rahmani bir pişmanlık'tır.

'Bir hata yapıldığında, hatadan vazgeçmek nasıl olmalıdır?'

Kullarına karşı rahmet sahibi olan Rabbimiz, Kuran'da tevbe eden kullarını affedeceğini şöyle bildirmiştir:

'İnsanın, yaptığı hatadan dolayı Allah'a sığınması, Allah'tan bağışlanma dilemesi nasıl olur?'

Müminler ise yaşadıkları derin pişmanlık ile birlikte, çok üst bir samimiyet elde ederler. -Allah'ın izniyle-, Allah'a daha da yakınlaşırlar, Allah'a daha da derinden dua ederler. İman coşkuları, Kuran ahlakını yaşamaktaki kararlılıkları, Allah'a olan bağlılıkları, ahirete olan inançları, Allah korkuları çok daha fazla artar. Her konuda çok daha iyi olmak için daha da samimi kararlar alır, çok daha fazla çaba harcayacak bir şevk ve enerji kazanırlar.

'Kuran ahlakına göre hatadan pişmanlık duymanın ölçüsü nasıldır?'

Din ahlakından uzak olan kimi insanlar 'pişmanlık' denilince bunun, 'insanın içine kapanması, çevresindeki insanlardan uzaklaşması, bitmeyen bir suçluluk hissiyle yaşaması, bunalıma girmesi ve hayatının geri kalanında sürekli olarak bu hatasının acısını çekmesi' olduğunu sanırlar. İşte bu 'şeytani bir pişmanlık' şeklidir. Ve bu pişmanlığın devamında, o hatanın düzeltilmesi de söz konusu değildir. Sadece şirke dayalı bir pişmanlığın sıkıntısı yaşanır.

" Geri bırakılan üç de . Öyle ki, bütün genişliğine rağmen yeryüzü onlara dar gelmişti, nefisleri de kendilerine dar gelmişti ve O'nun dışında Allah'tan başka bir sığınacak olmadığını iyice anladılar. Sonra tevbe etsinler diye onların tevbesini kabul etti. Şüphesiz Allah, O, tevbeleri kabul edendir, esirgeyendir." (Tevbe Suresi, 118)

"Ancak tevbe edenler, düzeltenler ve açıklayanlar ; artık onların tevbelerini kabul ederim. Ben, tevbeleri kabul edenim, esirgeyenim." (Bakara Suresi, 160)

Bir hatanın en güzel telafisi, yine 'Allah'a karşı olan samimiyettir'. Allah'a karşı samimi olan bir insan, Allah'ın izni ve yardımıyla çevresindeki insanlara karşı da tavrını en güzel şekilde telafi edebilir. Çünkü Allah'tan korkup sakınan bir insana Allah, hatasını telafi edebileceği en güzel imkanları ve fırsatları yaratır. Allah korkusu o kişinin yüzünde derin bir nur ve samimiyetle ortaya çıkar. Allah'tan korkan bir müminin yüzündeki bu samimi ifade, çevresindeki insanlara güven vermek ve kalplerinde sevgi, saygı oluşturmak için yeterlidir. Dolayısıyla en etkili telafi, müminin kendi kalbinde Allah'a karşı olan samimiyetiyle elde edebileceği telafidir.

İşte hatadan vazgeçmek bundan ibarettir. Karmaşık, uzun uzun günlere, haftalara yayılması gereken bir durum yoktur. Yapılan hata her ne kadar büyük olursa olsun, insanın vazgeçmeye karar vermesiyle birlikte, Allah'ın en razı olacağı umulan tavrı uygulamaya başlamasıyla birlikte, -Allah'ın izniyle- o hata da ortadan kalmış olur. Kuran'da müminlerin sahip olduğu bu asil tavır şöyle bildirilmiştir:

İnsan ömrü, çok hızlı bir şekilde geçmektedir. Her an; beklenmedik bir hastalık, kaza ya da hiçbir sebebi olmaksızın gelen ölüm, insanın bir sonraki gün salih amellerde bulunmasına, önceki günün hatasını telafi etmesine imkan bırakmayabilir. Hiç kimsenin "sonra telafi ederim" diyebileceği, güvende olduğu, kesin yaşayacağından emin olduğu bir sonrası yoktur. İnsan bu gerçeği de göz önünde bulundurarak hatalarından vazgeçmede, Allah'ın rızasını kazanacağı amellerde bulunmada acele etmelidir.

Bu insan yalnızca daha önce yaptığı hatalardan ders almakla kalmaz, aklını ve vicdanını kullanarak yapabileceği muhtemel hataları da düşünüp önceden değerlendirir. Nefsini bu yönde gözden geçirir; eksik olduğu yönlerini tespit eder ve bu konularda kendisini önceden eğitmeye çalışır. Çevresindeki insanların tecrübelerinden, hatalarından, hatırlatmalarından da ders alır. İnsanları iyi, kötü, güzel ve eksik yönleriyle iyi analiz eder; ve gördüğü kusurları, kendisi daha o hataya düşmeden, kendi üzerinde kontrol edip düzeltir. Kuran'da bildirilen ayetler doğrultusunda, her insanın nefsinde bulunan eksiklikleri öğrenir. Bunların Kuran'da bildirilen çözümlerini tespit eder ve kendi nefsini bu şekilde eğitir.

Müminler elbette ki yaptıkları hataları unutmazlar. Ancak bu 'unutamamalarından' kaynaklanmaz. İmanın ve Allah korkusunun bir gereği olarak, hataları, müminlerin çok daha iyi bir ahlaka sahip olmalarına vesile olur. Müminler de hatalarını işte bu sebeple unutmazlar. Bir konuda belki bir kez hata yaparlar ama hayatlarının sonuna kadar o hatayı hatırlarında tutarak, o olaydan aldıkları dersten istifade ederek benzer bir tavır göstermekten sakınırlar.

Müminler ise her hatalarından ders alırlar. Onlar da, "Şimdiki aklım olsaydı asla öyle düşünmezdim ya da öyle davranmazdım" derler ama olayların, Allah o şekilde dilediği için ve kaderde o şekilde olması gerektiği için öyle gerçekleştiğini hiç unutmazlar. Defalarca aynı tarihe döndürülseler, her seferinde de olayların aynı şekilde gerçekleşeceğini bilirler.

"Ancak kim işlediği zulümden sonra tevbe eder ve düzeltirse, şüphesiz Allah onun tevbesini kabul eder. Muhakkak Allah, bağışlayandır, esirgeyendir." (Maide Suresi, 39)

'İnsan Yaptığı Bir Hatayı Düzelttikten Sonra Unutmalı mıdır, Yoksa Sürekli Olarak O Hatanın Ezikliğini Yaşamalı mıdır?'

'Hata yapan insanın suçluluk duygusu içerisinde olması gerekir mi?'

Nefsinde özellikle belirli bir konuda bir sorun tespit ediyorsa; özellikle bir konuda nefsinin azgın olduğunu hissediyorsa, bu durumda da o konu üzerinde 'ihtisas çalışması' yapar. Örneğin tespit ettiği eksiklik gurursa, nefsini iyice ezip eğittiğine samimi kanaati gelene kadar, gururunu ezecek davranışlarda bulunur. Öfkeye karşı bir eğilim hissediyorsa, sürekli olarak alttan almanın, hoşgörülü, ılımlı, affedici olmanın denemelerini yapar. Kıskançlığa yatkın olduğunu düşünüyorsa, nefsini ezip hep önceliği başkalarına veren, onları onore eden, onları ön plana çıkaran tavırlara yönelir.

Dolayısıyla müminlerin yaşadığı pişmanlıkta 'şirk yoktur'. Kendilerini kınarken, nefislerini eleştirirken ve yaptıklarından dolayı pişmanlık duyarken, bunların tümünün kaderde olduğu için o şekilde gerçekleştiğini unutmazlar. Bu nedenle de din ahlakını yaşamayan insanlarda olduğu gibi, 'kurtulamadıkları bir suçluluk hissiyle yaşamazlar'. Yaşadıkları pişmanlık da, "Nasıl yaptım?", "Neden yaptım?", "Keşke yapmasaydım..." gibi Kuran ahlakına uygun olmayan mantıklara dayalı değildir. Herşeyin, yalnızca Allah öyle dilediği için yaratıldığının şuurundadırlar. En büyük hataları da yapmış olsalar, en büyük zararlara da yol açmış olsalar, tüm bunları Allah'ın yarattığını, hepsinin kaderin bir parçası olduğunu ve hepsinde insanlar için pek çok hayır ve hikmet olduğunu bilirler. Bu nedenle de o hatadan sonrasındaki hayatlarını suçluluk ve eziklik hisleri içerisinde geçirmezler. Hem Allah'tan korkarak hem de Allah'ın rahmetini umarak, samimi olduklarını bilerek, ellerinden gelenin en iyisini yapmak için sürekli olarak çaba harcarlar.