Rasulüllah ; İki günü eşit kılan zarardadır buyuruyor. Demek ki, güzel ahlakın sonu yok. Azda olsa devamlı olan vazifeler yapılmalı. Bu yolda sofi kendinden ileri gidenleri örnek almalı. Göz devamlı ileri bakmalı, ayakda onu takip etmeli. Çünkü yüksek makamlara önce odaklanılır, sonra hedefe doğru adım atılır. Böylece edeple varan Lütufla mazhar olur ve halkı aydınlatır.

Rengi, dili, kavmiyeti ne olursa olsun, insanların belli ruhi anlayışları hiç yabancılık çekmeden algılaması mesela bir Japon'un İslam tasavvufuna dair yazılmış bir eserden zevk alması, bu ortak özellikten kaynaklanmaktadır.

- ?Bu adam İslam?ın normal kuralı olan camiye girerken sağ ayakla girileceği adabını bile muhafaza edemezken nasıl olurda bu adama teslim olunur? beyan buyurarak edeb ve adaba dikkat çekti..

"Bizler daha çok ilme değil, daha fazla edebe muhtacız."10

İmam-ı Rabbani ; ?Nazar ber kadem hak yolcusunun gözü ayağını ileri geçemez şeklinde anlaşılmamalıdır? diyerek meseleyi aydınlatmıştır.. Maneviyat yolunda aza kanaat eden az kazanır.

Yaptığın yoruma bir bak, aktarılan bu yazıda etmiş olduğun iftira ve küfür yoktur. Arkadaşlar bu yazıyı okusunlar göreceklerdir...

Ebu Derda Hz. leri:

Biz de okumaya gayret ediyoruz ki sözlerini aktarıyoruz. Boş konuşan papağan olmak istemiyoruz, öğreticilerimiz Allahu Teala'ya has kulluk etmiş olanlar olsun istiyoruz...

Gerçekten senkronik olarak, bir eş zamanlı tarih anlayışı ile baktığımız zaman?İbn-i Arabi düşüncesi dini düşünceyi en uç noktalarına kadar genişletme açma çalışmasıdır- genişletilen, açılan dini düşüncede de hoşgörü, merhamet, yüksek irfan seviyesi, yüksek kültür seviyesi gibi esaslar öne çıkacaktır. Bu da beraberinde bir medeniyet oluşturacaktır. Osmanlının medeniyet olması, -Osmanlı?ya medeniyet diyoruz, sıradan bir tarih dönemi demiyoruz- Osmanlı sanatı, Osmanlı kültürü, Osmanlı siyaseti vs. tasavvufi İslam ile var olmuştur. Osmanlı düşünce dünyasına yapacağımız kazılarda İbn-i Arabi?nin eserlerini hep görürüz. Biliyorsunuz, Şeyh Edebali Şam?da İbn-i Arabi medresesinde yetişmiş bir alimdir. Böyle bir irtibat da vardır Şeyh Edebali ile İbn-i Arabi arasında. Ardından Osmanlı beyliğinin ilk kurucularından itibaren İbn-i Arabi mektebine, ekolüne özel önem verdiklerini görmekteyiz. İlk kurulan İznik medresesinin başmüderrisi, bugünkü tabirle Osmanlı?nın ilk Şeyhülislam?ı Davud-ı Kayseri?dir ve Davud-ı Kayseri İbn-i Arabi mektebindendir. Füsusu?l-Hikem şarihidir ve medresede Füsusu?l-Hikem okutmuştur. Seviyeye bakınız, medrese ve Füsusu?l-Hikem okutulan bir anlayış. Daha sonra gelen zincire bakıyoruz, Molla Fenari Osmanlı?nın ilk resmi Şeyhülislam?ı, Molla Fenari aynı zamanda Sadreddin-i Konevi?nin eserlerinden şerh yapmıştır ve kendisi Zeyniye tarikatının şeyhidir, bakınız Osmanlı hukuk müessesinin başı da ehl-i tarik, yol ehli bir insandır. Ama ne zaman ki, Osmanlı?ya dışarıdan ithal olunan ve Osmanlı İbn-i Teymiyyecileri diyebileceğimiz Halepli bir hocanın derslerine devam ederek ondan etkilenmiş bir zevat, ?bunlara Kadızadaler ve ardından Çivizadeler ailesi demekteyiz? medreseye ve medrese zihniyetine hakim olması ile beraber Osmanlı zihniyet dünyasında da daralma başlamıştır. İşte bakınız fetvalara; kahve içmek caiz mi değil mi, cennet cennet dedikleri birkaç huri birkaç gılman, isteyene ver anları bana seni gerek seni diyene ne gerekir gibi, mecazdan, remzden anlamayan düz Aristo mantığını kullanan fetvacı, kaba, ham softaların çıkmasına vesile olmuştur. Zihniyet dünyasındaki daralmanın ardından Osmanlı coğrafyası da daralacaktır. Bunun ilk emarelerini büyük alimlerden Malatyalı Niyazi-i Mısri çok açık bir şekilde dile getirir;

Mes'eleye bu açıdan bakıldığında da görülen sufilerin İslami bir yapı içinde olduklarıdır.

yahu bir papağan bile günde 3-5 farklı kelime söyler:)

Yazının ' dikkat edilecek bir hususta...' diye başlayan bir satırında Allahu Teala ve mürşid iliskisi anlatılıyor...

Demek ki bu makamlar edep ister.

Rasulüllah Mirac?a yükseldiğinde Rabbül Alemin Efendimizin huzurdaki durumuna bakarak:

Edebine göre yapılmayan şeyler ne kadar çok olursa olsun fayda sağlamaz. İnsan bir işin usulüne göre gitmez ise o işte ömrünü verse hayırlı bir sonuç alamaz.

Sen bakma bizim aynı seyleri tekrarladığımıza marifet öğretenlerde...

b- Tasavvufun iki önemli muhtevası vardır: Eğitim ve bilgi. Tasavvuf, eğitimde temel olarak benimsediği zikir, tezkiye, tasfiye, rabbanilik, mücahede gibi esaslar ye üsve-i hasene - model şahsiyet - ilkesiyle bir yaşama biçimidir. Kur'an'da 250'den fazla yerde geçen zikir lafzı ve bu konudaki emirler, "nefsini tezkiye edenin kurtuluşa ereceğini" haber veren ayet (eş-Şems, 91/9); safvete ermiş kalb-i selim (eş-Şuara, 26/88-89) ve rabbanilik (Alü İmran, 3/79)riyazat ve mücahede konusundaki ilahi emir ve nebevi tavsiyeler aslında tasavvufi hayatın Kur'an ve sünnet menşeli olduğunu göstermektedir.

İbn-i Arabi tasavvuf doktrinini sağlam temeller üzerine kuran/oturtan bir isim. Osmanlı devlet sistemi bir anlamda ona dayanıyor. Yükselme dönemi içerisinde adeta hürmette kusur edilmiyor; Şam?daki kabrini Yavuz Sultan Selim yaptırıyor vs. Siz kitabınızda; ?Yükseliş döneminde İbn-i Arabi?yi gerek fert, gerekse de devlet olarak müdafaa eden Osmanlı?nın onu tekfir edenlerin belli mevkilere gelmeleriyle eş zamanlı olarak çökme dönemine girdiğini? söylüyorsunuz. Bu hususu biraz açar mısınız?

Peygamberimizin yanına gelen biri heyecanlanır titrer :peygamberimiz ona:korkama ben mekkede kuru ekmek yiyen bir kadının yetimiyim der.

Kalbin gaflet ve kötülüklerden temizlenmesi, nefsin terbiye edilmesi ve ruhun ilahi huzura yükselecek hale getirilmesi de batıni edepler içine girer.

Fiilin/işin edebi, makama uygun davranmaktır. Her şahsın, her makamın, her ibadet ve taatın kendine has edebi vardır. Bütün edepler, sünnet-i seniyyede öğretilmiştir. Edep, Hakka ve halka karşı nasıl davranacağını bilmektir. Kısaca güzel ahlaktır. Bu edepleri, tek tek öğrenmeli ve güç nisbetinde yapmalıdır.

ben şemse bir şey demiyorum ki.

- Efendim bende değişiklik yok, yine durumum aynı.

Soru;

Cevap;

sultanul evliya mevlana büyük şey nazım kıbrısi hazretleri:)

a- Tasavvufun adının genellikle ashab-ı suffenin "suffe" sinden, "safvet"ten ve "suf" kökünden geldiği kabul edilir. Bu kelimelerin üçü de İslami menşelidir. Tasavvufun kökü olarak "Sofia" kelimesinden bahsedilmişse de, gerek süfiler ve gerekse araştırıcılar tarafından reddedilmiştir. Hatta bir takım müsteşrikler bile tasavvuf ve sufi kelimesinin sofia kökünden geldiğine karşı çıkmış, bunun yerine yün anlamına gelen "suf" kökünden geldiği görüşünü benimsemişlerdir.

de gidin Allah aşkına.

Allah?ın yeryüzündeki şahidi ve halifesi olan ariflere hürmet kalpteki takvadan ileri gelir. Onlara karşı edebi koruyamayan kimsenin tasavvuf yolunda hiç bir nasibi olmaz.9

Rasulullah abdest aldığı zaman Ashab-ı kiram abdest suyunu ve tükrüğünü kapıp yüzlerine ve vücutlarına sürüyorlardı. Rasulullah:

Tasavvufun şişirilmiş hayali ve islamdan saptırılmış saçmalıkları islami edeb ve adabın yanına konulamaz ve onlara uyulamaz ve örnek alınamaz.

çok duyduk bu martavalları. hodri meydan.

Müezzin:

Nazar bakmak, kadem de adım atmak demek. Bu yolda insanın yönünü belirleyen tek pusula; Edep Ya Hu! hatırlatmasıdır.

İmam Malik İmam Şafi?nin yanında yirmi sene kalıyor. Yirmiyıl içerisinde onsekizini adap ve edepten bahsediyor, son ikisenesinde de ilimden.. Hatta İmam Malik derki: ?Keşke İmam Şafii; son iki yılını da edepten bahsetseydi? diye hayıflanıyor..

Büyük veli Seriy es-Sakati: :

Şah-ı Hazne; Bir kişi kendi kuvveti ile gafleti terk edemiyorsa edebe riayet etsin buyurdu. Açık ve gizli edeplere riayet etmekle insanın kalbi uyanır. Sofilerden letaif virdine geçme noktasına gelipde geçemeyenlere Gavs-ı Sani ; ?sofi gafletle çekme? diyor. Niye edep söz konusu. Gafleti yok etmek ise edebe riayet etmekle mümkün.

ve önce kul abd sonra resul iken

- Ne zaman yazdın bunları?

Bütün seyyidler bir araya gelse bir mürşidin olamaz. Kim olursa olsun teslimiyet noktasında muhabbetini mürşidinden başkasına kaydırmamalı. İstişare noktasında bazı sözüne güvenilir insanlarla muhabbette zarar yok. Bir insan alimdir ama, bir edebi terk ederse neye yarar. İllaki edep.. Vekilin görevi, sofiyi mürşidine yönlendirmek, irşad sahibi mürşiddir. Mürşidin fonksiyonuna sahip değildir çünkü. İşte sınır, işte edep bu.

Gavs-ı Sani Seyda?nın yanında ziyaret vermezdi, Seyda da Gavs?ıl Azam Abdül HakimEl -Hüseyni?in yanında öyleydi.

Gavs abdest alırken on altı defa oturup kalkıyor. Sofiler sıkıştırıp ne iş? diye sorduklarında cevaben:

Allah'ın muhabbetinden nasibi olmayan kimse, sonsuza dek ağlasın, denilmiş. Sen ağlayanlardan olma inşaallah.

"Edeb, aklın tercümanıdır."8 demiştir. Demek ki herkes edebi kadar akıllı, aklı kadar şerefli, şerefi kadar kıymetlidir.

Ada-yı İslam içerdedir!

İçeriye girince ayağa kalkmak, elini öpmek, boyun büküp sessizce oturmak, devamlı yüzüne bakmaktan sakınmak gibi buna benzer tüm kaideler zahiri edeplerdir.

ADAP VE USUL

Saadatlar bizleri niye topladı. Çünkü edeplenelim ve ahlaklanalım diye. Velhasıl Gavs-ı Sani Allah?ın bizlere ikramıdır, bu biline

İlim edeple güzel olur. Hak yolcusu ancak edeple yol alır. Zikir, edeple fayda verir. İbadet edeple yapılırsa Allah?a yükselir. Tövbe, edeple kabul edilir. Bunun için Allah dostları talebelerinden her işte edep ister, edep bekler. Tasavvuf yolunda, bütün menzil ve makamlarda insanın önüne tek levha çıkar:

Bir ilmin İslami olup olmadığını anlamak için önce adına, sonra muhtevasına, sonra da o ilim mensuplarının kendilerini şeriat karşısında hangi noktada gördüklerine bakmak gerekir. Bu üç esasa göre tasavvufu sırasıyla ele alacak olursak:

Alıntıdır...

-Kim Allah v e Rasulünün kendisini sevmesini istiyorsa konuştuğunda yalan söylemesin, emanete hiyanet etmesin ve komşusuna cefa vermesin. buyurdu. İşte edep te adap ta bu..

Bütün Peygamberleri topla, Allah?ın bir sıfatının önüne geçemez. İşte edep bu.

Hak yoluna giren talip için ana sermaye edeptir. Edebi olmayanın Allah yolunda elde edeceği hiç bir şeyi yoktur.

Bazıları "Tasavvuf, Yunan mistisizminden alınmıştır." diyorlar. İslam literatürüne girmiş bir ilim olan tasavvufun kaynağını açıklar mısınız?

Kalbin edebi, niyette ihlas ve samimiyettir. Bunların sonucu, Allah için sevmek, Allah için vermek, Allah için yermek ve Allah için menetmektir. Bu hal, imanın en yüksek zirvesidir ve kamil insan olmanın alametidir. O, Allahu Tealanın sevdiği kullarına bir hediyesidir. Büyükler, bu ahlakın ihsan mertebesi olduğunu ve onun vücuda ancak zati zikir sayesinde yerleşeceğini belirtiyorlar. Zati zikir; her yerde, her işte, her halde kalb, ruh, sır ve diğer latifelerle Allahu Teala?yı zikretmekten ibarettir.

Rasulüllah :

- Öyle ise aramızda kalsın deyip, yola devam ettiler.

mevlanayı etkilemek demek o deruni halden dolayıdır.

Sen ne utanmaz birisin yahu...

Sofinin kademi mürşidin kademine uygun olmalı, ahlakıyla ahlaklanmalı, bir noktaya çakılmamalı.

Haddini bilmedikten sonra çok şey bilmek birşeye yaramaz. Suskunluk kimseyi yanıltmasın, Çünkü susan konuşursa kimse kaldıramaz.

- Hasta ziyaretine gittiğinde hastanın yerine kendini koyacaksın, cenaze defnedildiğinde defnedilen senmiş gibi düşüneceksin, kabir ziyareti yaptığında mezarda yatan kendinmiş gibi davranacaksın ancak o zaman kalbin dirilir.

Ebu Derda?ya biri geldi, dert yandı ibadet ve taatten hiç zevk almadığını söylendi. Ebu Derda Hz. leri:

Yol bilenle gidilir. Edep ise edep bilenden öğrenilir. Bu yol edep yoludur. Edebi olmayan yolda kalır. Edep hayalı olmaktır. Allah dostları ne elde etmişlerse Efendimiz ?in edebine uyarak manevi makamlara ulaşmışlar.. Arifler; İnsanı hayvandan ayıran şey edeptir demişler. Yani Önce usul sonra vüsul demişler.

- Niçin böyle yapıyorsunuz?

Gavs-ı Bilvanisi Seyyid Abdulhakim el-Hüseyni . şu sıfata bak. hiç Allahtan korkmaz mısınız siz? Allah ın sıfatını bir beşere nasıl yakıştırırsınız. Allah kendi sıfatını, dinin doruğu hz peygamberle paylaşmamış da sizin şeyhinizle mi paylaşmış? siz hiç düşünmez ve utanmaz mısınız?

Gavs Hz. leri sırtını hiçbir zaman Suriye?ye doğru dönmezdi, ayağını o tarafa uzatmazdı. Çünkü orada Şah-ı Hazne vardı.

- Hasta ziyaretini, cenazelere katılmayı, kabirleri ziyaret etmeyi ihmal etmezsen gönlün nurlanır ve basiretin açılır dedi.

Senin zihniyetin ne bu dünyada ne de ahirette ehlullahın rahmet nazarına kavuşamaz. Allah'ın dostları keskin bir kılıçtır. Dokunursan keser. Kesildiğin gün gafletine yan!

bu sıradan basit aciz kulların sıfatlarına bak bol bol gül hikaye gibi:))

Benimki doğru seninki yanlıştır dememeli. Şükürler olsun bu yolda taassup yok.

yazlık evini rabıta döşeteyim diyom nasıl olur acaba?

- Nerden o beyitleri öğrendiniz?

Dikkat edilecek bir edepte, Bir Şeyhin Allahü Teala gibi her şeyi bildiğini söylememeli. Çünkü küfürdür, böyle bir söz. Allah bildirirse bilir ancak. Daha da ileri giderek bütün alemi elinde tuttuğunu iddia etmek de haramdır. Mürşidi adına keşif ve kerametler ihdas etmek koyu cehaletten ibarettir. Rüyalar ve hülyalarla Şeyhini tanıtmak mürşidine en büyük hakarettir.

Beyazıd-ı Bestami?ye bir zattan bahsettiler, O?da hadi gidelim dedi, gittiler O övdükleri zat camiye girerken bir edebi çiğnedi. Beyazıd-ı Bestami o adama selam vermeden geri dönüp gitti. Merak edenlere:

Yeter ki ol...

her mısra bir derya gibi derin ve güneş gibi parlaktır.

Hayatında 'kamil insan' görmemiş ki hiç, nerden bilecek...

- Şah-ı Haznenin çocukları orada oynarken, ben nasıl oturup da abdest alabilirim. İşte edep bu.

- Ya Rasululah! faydalanmak ve sevap kazanmak için..

Büyük alim Abdullah b. Mubarek ne güzel söylemiş:

sakın darılma da, HAKİKİ tasavvuf ehlinin 1sn de yaşadığı tevhid halini sen bu halinle 1000 senede bulamazsın. Sahte şeyhler değil savunduğumuz; gerçek mürşid-i kamil olanlardır.

şemsi tebrizi hazretlerini severim. onun makalatışemsi tebriziyi okudum.

şu an güya bu tarikat şeyhleri bırak yanında rabıta denen şey ile uzaktan bile muridleri kontrol etmekte onları güya müdahele etmekte müridi onların olduğu tarafa doğru ayağını bile uzatamaz:))

Allah ; ?Rasulüm! Mü?min erkeklere söyle gözlerini harama bakmaktan çekinsinler, namus ve iffetlerini korusunlar? (Nur 30-31)

Anladım ki: İnsanlar; Susanı korkak. Görmezden geleni aptal. Affetmeyi bileni çantada keklik sanıyorlar. Oysa ki; biz istediğimiz kadar hayatımızdalar. ... Göz yumduğumuz kadar dürüstler ve sustuğumuz kadar insanlar..! Şems-i Tebriz'i kuddise sirruh

Ama sen utanmadan iftira ediyorsun, dilerim ki tevbe nasip olur sana. Aksi taktirde işin çok çetin...

ben şemse bakıp gözü kamaşmayanlara sadece sitem derim:)

Nabi gözyaşlarını tutamadı, sevincinden düşüp bayıldı. İşte edebin kerameti ve işte edepli bir insanın muhabbeti bu.

Ashab- Kiram:

- Tasavvufun kaynağını yabancı kültürlerde arama kaygısı, daha çok müsteşriklerin gayretleriyle ortaya çıkmıştır. Muhtelif dinlerin mistik yapılarındaki bir takım benzerlikler onları, bunların birbirinden alınmış olması düşüncesine sevketmiştir. Bir takım müsteşrikler tasavvufun sadece Yunan mistisizminden değil, Hind, İran, Mısır, Hristiyan ve Yahudi mistisizminden etkilendiği düşüncesini öne sürmüşlerdir.

"Edep Ya Hu!"

Sen sen ol bir gönlü kırma, insanların gönlünü hoş tut. Çünkü gönül inci gibidir. İnci çok kiymetli olmasına rağmen, yere düşünce kırılıp darmadağın olabiliyor. Yunus ; Bu yol bir gönlün içine girmektir diye haykırıyor. Bu yüzden bir gönlü kırmak beşyüzbin defa Kabe?yi yıkmaktan daha ağırdır düsturunu unutmamalı.

Saadatların huzurlarına girerken abdestli, gerekirse gusül almalı, iki rekat namaz kılıp bu beraberliğin hayırlara vesile olması için Allah?a yalvarmalı. Mürşidiyle uzun süre göz göze gelmeden O?nun yüzüne bakmalı.

Edeb, her şeyi gereğince ve yerince yapmaktır. Bunun yolu da, bütün fikir ve fiillerde edeb abidesi, peygamberlerin imamı Hz. Resulullah Efendimize uymaktır. Bütün Allah dostları, Hak yolunda ne elde etmiş iseler, Efendimizin edebine uyarak elde etmişlerdir.

işte bir tarikat şeyhinin sıfatları ile tam adı bir sayıfayı doldurur:)

Nabi;

buyrun bu kadar saçmalık olamaz:)

Edeb, kalbte, sözde ve fiilde olur

İmam Malik Medine-i Münevvere de hayvana binmez, soranlara Rasulüllah?ın bulunduğu belde de hayvan üzerinde toprağı çiğnemekten haya ederim derdi.

Demek ki saygı ve sevgi sırf şekilde kalan hareketlerle, el öpüp yerlere serilmekle değil, istikametle ve hizmetle ispat edilir. Edeple varan lutufla döner.

Çevremize karşı yumuşak olacağız. Allah için birbirimizi uyaracağız ama, edepli olacağız, birbirimizi kırmayacağız, yumuşak uslupla kırmadan dökmeden. Eğer Seyda Hz. leri sert olsaydı Menzil bu kadar dolup taşmazdı. Gavs ; Siz onların ilahlarına söverseniz onlarda size söverler buyuruyor. Seyda herkesi adabınca Hak yola çağırıyor ve halkaya dahil ediyor, ürkütmüyor, güzel telkinde bulunarak karşındaki insanları kendine bend ediyor.

Allah Rasulü yürürken, sallanarak kibirlenerek yürümezdi. Adımlarını hızlı fakat sakince atardı. Bir kimseye yöneleceği zaman başını çevirmezdi. Bütün vücuduyla yönelirdi. Kimseye uzaktan seslenmezdi, yanına gelerek konuşurdu.

İmam-ı Şarani ; ?Sofi mürşidi tarafına ayağını uzatmama edebine bile dikkat etmeli, huzurunda da, gıyabında da dikkat etmelidir.? diye uyarıyor... Ki, Kamil Mürşid, Peygamberin varisidir.

Gerçektende adam samimi olarak bu sefer edebine riayet edip, kendi vücut ikliminde yaşıyormuş gibi kendisine söylenenleri uygulayınca Ebu Derda?ya;

Edep Allah Rasulü?nün Miraçtaki tavrıyla öğrenilir.

bazıları yazı bulunduktan bu yana aynı şeyi söyler durur misal dede ali kardeşimiz:)

Edep hem kalp, hem dil hem de hareket ve tavırlarımız da olmalı. Kalbin edebi niyet -ihlas -samimiyettir, dilin ise sözde ve özde bir olup, yalan söylememek, davranışlarımızın edebi ise fiillerimiz de ise he işi ilme uygun olacak tarzda yapılmasıdır yani işin hakkını vermektir.

müridin edebide, adabıda, peygamberi de Allah ı da mürşididir. O mürşidinin elinde, ölü yıkayıcısının elindeki ölü gibidir. idraki, iradesi, itirazı yoktur.

"Bakınız, bu milletin başına ne geldiyse gafletten geldi. Şah-ı Hazne : "gaflet kadar hiçbir kötü hal yoktur" derdi. Kimin başına ne geldiyse nefsinin hilelerinden gafil kaldığı için gelmiştir. Bir kişi kendi kuvveti ile gafleti terk edemiyorsa edebe sarılsın. Şöyle ki, Rabbim her an her yerde beni görüyor diye düşünsün ve o konuda nefsini zorlasın. Açık ve gizli edeplere uymakla insanın kalbi uyanır. Böylece gaflet yok olur."11

Allah ; ? Şeytanın adımlarına uymayın? uyarısıyla kademine dikkat et diyor adeta.

insanları uydurduğunuz dine ve şeyhlerinize çağırmayın.

Allah dostlarının nazarı kalbi diriltir, fesatçının ve hesatçının bakışı da bedenimizi yer bitirir. Biri ferahlık, diğeri ise felakettir.

Hiç kimse kafasından edep ve adap ihdas etmeye hakkı yok.

?Sanma ki zahirde düşman Efrenc?dir / Oysaki ada-yı İslam içerdedir?.

Paşa ;

- Benim bir kalbim var, Onuda Emir Külal?e verdim, başka bir kalbim yok ki diğerini de sana verem, demiş. İşte sevgi deryasında edep bu.

- Rasulü Kibriya Efendimiz bu gece müezzinlerin rüyasına girip; Ümmetimden Nabi simli birisi beni ziyarete geliyor. Onu benim için yazdığı beyitleri okuyarak karşılayın emrini yerine getirdik

- İçimden geldi, şuan ikimizden başka bilen yok.

Seyyidlere edep; Evlad-ı Rasul olma noktasında. İrşad noktasında fayda sadece Mürşiddir. Teslimiyet noktasında kim olursa olsun mürşidinden başka kimseye muhabbet kayıyorsa düzeltmeli, yoksa zarar görür. Hazret kelimesini Mürşidi Kamil için kullanılabilir, Seyyidler için Seyyidim denilmesi daha uygun. Öyle ki; her Seyyid mürşid değildir. Evet Seyyidlerden mürşidin evladı olanlar var ama, onlara mürşid gözü ile bakmak hududu aşmak olur, ancak ehl-i beyt çerçevesinde bakılabilir.

Kafile sabah ezanında Mescidi Nebeviye yaklaşınca müezzinler minarelerden Nabi?nin Paşaya söylediği beyitleri yankıladılar, Paşa da Nabi?de şaşırdılar. Namazı kıldıktan sonra müezzine:

Gavs-ı Bilvanisi Seyyid Abdulhakim el-Hüseyni zikir ve edep hakkındaki bir sohbetinde şöyle buyurmuştur:

Nakşibendi büyükleri, Hz. Resulullah Efendimizin öğrettiği hem zahir hem de batıni edeplere sımsıkı sarılmışlardır.

Aralarındaki bir takım benzerlikler sebebiyle bu görüşleri öne sürenler, bu benzerliklerin insan fıtratından kaynaklanan özellikler olduğunu; her nerede bulunursa bulunsun ve hangi çağda yaşarsa yasasın insanın bu tür ihtiyaç ve temayüllerinin bulunduğunu görmezden gelmişlerdir.

Sözün edebi, makama uygun söylenmesidir. Her makam, ayrı bir tarz ve tavır ister. Her söz yerinde, zamanında, gereği kadar söylenirse değerli ve geçerlidir. Söz, hacet kadar sarf edilmelidir. Sözde yalan ve yapmacık olmamalıdır. Söz sahibinin sözü ile özü, içi ile dışı aynı olmalıdır. Mürşide ve müminlere karşı samimiyet ancak böyle mümkün olur.

Nasıl din olgusu tarihi boyunca insan için bir gerçekse, din için tasavvuf ve ruhi hayat da öyledir. İslam'da bulunan ibadet ve muamelata aid bir takım ahkam ve kuralların Hristiyanlık ve Yahüdilikteki adab ve ahkama benzemesi, nasıl bunların oradan alındığı anlamına gelmezse, tasavvufi hayat ve tasavvufi düşüncelerdeki benzerliklerin de böyle bir takım dış kültürlerden aktarılmış olması anlamını taşımaz.

Adap ve edeplere dikkat edeceğiz. Bilhassa Rasululah?a edep, Mürşide edep, Seyyide edep, Vekile edep, Sofiye edep, Aileye vs. edep. Hepsinin ayrı ayrı edep sınırları mevcut. Herkesin yerini yerine koymalı. Taşları yerli yerinde sıralamalı.. Bir mürşid ne kadar büyük olursa olsun Sahabenin ayağındaki tozu olamaz. İşte edep bu.

Arifler: "Önce usul, sonra vusul" demişlerdir. Yani, maksadına ulaşmak isteyen kimse, önce o işin usulüne göre yola çıkarsa, hedefine varır, yoksa yolda kalır.

Sen bir Şmems-i Tebriz'i ol, senin de laflarını edelim burda...

c- Sufilerin kendilerini şer'i açıdan hangi noktada gördükleri mes'elesine gelince ilk sufilerden itibaren meşayıh, ilimlerinin şeriata bağlılığını sık sık vurgulamışlardır. Nitekim Cüneyd: "Tasavvuf bir evdir, kapısı şeriattır," Seriy Sakati: "Tasavvuf kitap ve sünnetin zahirine ters bir batın ilminden bahsetmez." ve Sehl b. Abdullah Tüsteri: "Bizim yolumuzun temeli şu yedi şeydir. Allah'ın kitabına sarılmak, Rasulü'nün sünnetine uymak, helal lokma, başkalarına eziyet ve yük olmamak, günahlardan kaçınmak, tevbe ve hukuka riayet" der. Bu tür söz ve uygulamaları çoğaltmak mümkündür.

peygamberimizin sadece tek sıfatı var iken muhammed bin abdullah iken

Nazar rastgele bakış olmadığı gibi, kademde gelişigüzel yürümek değil, uygun adım atmaktır Nazar; gönlün bakışı, sevgilinin bakışlarında ki pırıltıdır. Kadem de; sırat-ı müstakim üzere olmaktır.

-?O?nun gözü bir an olsun sağa sola kaymadı, haddini aşmadı? beyan buyurarak Habib-i Kibriya?yı övmüştür. Evet O yüce makamlardan sağa sola bakmamış, hep önüne bakmış, İşte nazar- ber kadem edebi bu.

Seyri sülük esnasındaki sohbet, vird, hatme ve diğer zikirler zahiri edepler içine girer.

Şah-ı Nakşibend yolda yürürken Hızır kendini tanıtmak istese de hiç oları olmaz, fakat Hızır üsteleyince dayanamaz şöyle der;

Adam denilenleri yaptı ama tık yok, tekrar geldi Ebu Derda?ya:

Tevhid bayrağını kimseye kaptırmayan muhterem l@ll,

Tasavvuf : Hakk İçin Haklı Hareket

- Senden Allah razı olsun, sayende gönlüm dirildi, dedi.

Osmanlı döneminin meşhur Şair Nabi, Eyüplü Rami Mehmed Paşa ile birlikte Hac yolculuğunda Medine?ye yaklaştıklarında gördüğü lüzum üzere Paşayı uyandırarak; ?Sakın Terki edepten, burası Rasululah?ın beldesidir? anlamında beyitleri okuduğunda Paşa doğrularak;