RAHİP BAHİRA OLAYI-2

Gördüğünüz gibi işimiz bu defa zor ve uzun. Birkaç pazarımızı alacak gibi görünen?ve kısaltarak zikrettiğim? bu tenkit ve soruları cevaplandırmaya önümüzdeki hafta başlayalım inşaallah.

1. Hz. Peygamber ölünceye kadar bu yolculuk sırasında karşılaştığı olaylardan ve rahipten niçin hiç söz etmemiştir.

11. Rivayetlerden anlaşıldığına göre bu yolculuk Hz. Peygamber henüz 13 yaşında Ebu Bekir de 11 yaşında iken olmuştur. Bilal bu yolculuğa katılmadığı gibi Ebu Bekir?le de henüz bir ilgisi yoktur. Hatta Bilal henüz doğmamıştır.

Buradaki "garabet" "Kurad" isimli ravinin senedde tek kaldığını anlatıyor olmalıdır. Her he kadar metinde vakıaya aykırı bir kısım bulunması dolayısıyla ez-Zehebi tarafından "uydurma ve batıl" olarak tavsif edilmiş ise de doğrusu sadece o kısmın hatalı kabul edilmesidir. Zira el-Beyhaki İbn Hacer ve daha başkalarının da vurguladığı gibi Rahip Bahira hadisesi ehl-i siyer arasında bilinen meşhur bir hadisedir.

İbn Hacer Fethu'l-Bari VIII 716.

Delailu'n-Nübüvve II 24 vd.

3. Rivayette anlatılan olaylar ve durumlar kafilede bulunan insanların hiç mi ilgisini çekmedi?

O halde önce seneden başlayalım:

4. Mekke ile Rahib?in memleketi Busra arası yüzlerce kilometre uzak olup yol boyunca taşların ve ağaçların Hz. Muhammed?i selamlayıp ona secde ettiğini bulutun onu gölgelendirdiğini bu insanlar görmediği halde Rahip nasıl gördü ve anladı?

Bahira, Hz. Peygamber 'in henüz çocukken Suriye'de görüştüğü rivayet edilen rahiptir.

12. Ayet?Ey inananlar! Yoldan çıkmış/fasık biri size bir haber getirirse onun içyüzünü araştırın yoksa bilmeden bir millete kötülük edersiniz de sonra ettiğinize pişman olursunuz.? (49 Hucurat/6) dediği halde Peygamberlik gibi önemli bir konuda Müslüman olmayan birinin şahitliğine nasıl itibar edilir?

5. Rasulullah?ın peygamberliğini gösteren bu kadar olağanüstü şeyler meydana gelir ve deliller ortaya çıkarken yolculuğa katılanlardan onun peygamberliğine yetişenler bunu hatırlayarak neden İslam çağrısını kabul etmediler? Neden Muhammed?i yanında götüren ve sözde olaya tanık olan Ebu Talib kendisi ona inanmadı ve bundan kimseye söz etmedi?

Bahira Hanif mi yoksa Hristiyan mıydı? Bahira'nın ahiretteki durumuyla ilgili bir bilgi var mı?

7. Acaba bu muhteşem olayları görenlerin en azından Mekke?ye dönünce bütün halka olanları anlatması ve Rasulullah tebliğe başlayınca zaten kabule hazır olan büyük bir kitlenin birden İslam?ı kabul etmesi gerekmez miydi?

RAHİP BAHİRA OLAYI-1

Arami dilinde "seçilmiş" manasına gelen Bahira kelimesini unvan olarak alan bu rahibin asıl adı Sergius'tur. Kaynaklarda kendisinin Abdülkays kabilesine mensup olduğu zikredilmekte, Zühri?ye nisbet edilen bir rivayette ise Teyma Yahudilerinden olduğu ve sonradan Hristiyanlığı kabul ettiği nakledilmektedir.

İbn Hacer el-İsabe I 353-4.

İbn Sa'd et-Tabakatu'l-Kübra I 57.

Devam edecek

İbn Hacer el-İsabe I 352.

İbn Hacer, İbn Mende ve onu takip eden Ebü Nuaym el-İsfahani'nin Bahira'yı sahabi kabul ettiklerini belirttikten sonra onun Hz. Muhammed'i peygamber olduktan sonra gördüğüne dair bilgi bulunmadığını ileri sürerek bu görüşe katılmadığını açıklar. Ayrıca Hz. Peygamber'in yirmi beş yaşlarında iken Hz. Hatice'nin ticaret kervanıyla Suriye'ye yaptığı ikinci seyahatte Bahira'yı bir daha ziyaret ettiğine dair rivayetler bulunduğunu zikreder. Halebi ise Hz. Muhammed'in Ebu Bekir ile Bilal'in de bulunduğu bu İkinci seyahatte karşılaştığı rahibin Bahira değil onun halefi Nestura olduğunu, bazı kaynakların bu iki hadiseyi karıştırıp bir vak'a gibi zikrettiklerini, Müslüman olmayan bu iki rahibin fetret ehlinden sayılmaları gerektiğini belirtir.

Rahib Bahira hadisesini et-Tirmizi el-Hakim İbn Sa'd Ebu Nu'aym el-Beyhaki İbn Asakir ve daha başkaları Hz. Ali Ebu Musa el-Eş'ari Abdullah b. Ebza Abdullah b. Muhammed b. Akil ve daha başkaları kanalıyla rivayet etmişlerdir. et-Tirmizi bu rivayet hakkında "hasen garibdir" demiştir.

10. Rahip Hz. Peygamber?in tanınıp kendisine zarar verilmesinden korkarak geri gönderilmesini sağlıyor. Oysa Hz. Peygamber daha sonra Hatice adına Şam tarafına ticaret kervanları düzenleyip bizzat başlarında bulunuyordu. Bu ikisi nasıl bağdaşır? O yaşlarda yabancı yerlere gitmesi tehlikeli olan Hz. Muhammed için genç yaşlarında aynı tehlike mevcut değil miydi?

Bu bir Usul-i Hadis terimidir ve seneddeki ravilerden bir veya bir kaçının rivayetin aktarımında tek kaldığını anlatır. Yani bu tabir doğrudan hadisin sıhhat ve zaafını anlatmaz.

İbn Hacer rivayetin bu kısmının aslında bir başka rivayete ait olduğunu ve ravilerden biri tarafından hataen bu rivayete monte edildiğini söyler ki Allahu a'lem doğrusu da bu olmalıdır. Zira Efendimiz 'in 20'li yaşlardayken Hz. Ebu Bekr ile birlikte Şam tarafına bir ticari yolculuk daha yaptığını ve bu yolculuk esnasında da rahibe uğradıklarını anlatan bir rivayet mevcuttur. İbn Sa'd da Efendimiz 'in Meysere ile birlikte Hz. Hatice validemizin kervanıyla Şam tarafına gittiği esnada yollarının bir rahibe uğradığını ve Efendimiz 'deki peygamberlik alametlerini gören rahibin Meysere'ye bu durumu haber verdiğini anlatan bir rivayete yer verir.

Rivayetin münker kısmı Rahip Bahira'nın uyarısı üzerine Ebu Talib'in Efendimiz 'i Mekke'ye geri göndermesi esnasında Hz. Ebu Bekr 'in de Hz. Bilal 'i Efendimiz ile birlikte gönderdiğini anlatan son kısımdır. Bu sefer sırasında Efendimiz 12 veya 9 yaşındadır. Hz. Ebu Bekr Efendimiz 'den yaklaşık 2 buçuk yaş küçüktür. Bilal-i Habeşi ise henüz dünyaya gelmemiştir.

es-Salihi II 193.

2. Tüm bu bilgiler Hz. Muhammed?in son peygamber olacağını açıkça ortaya koyar ve Yahudisi Rum?u Papazı herkes bunu görüp kendisini teşhis ederken onun çevresi büyükleri Mekke ve Medine?deki Kitap Ehli?nin neden hiç ilgisi ve bilgisi olmamıştır?

el-Hakim el-Müstedrek II 615-6.

Mukaddime kabilinden olmak üzere konuya şu kaideyi hatırlatarak başlayalım: Herhangi bir rivayet tenkit konusu yapılacaksa önce senedine bakılır. Eğer sened itimada şayan ise metne geçilir. Sened itimada şayan değilse metin üzerinde durmaya da gerek yoktur. Zira metin bize ne kadar makul doğru ve kabule şayan gelirse gelsin şayet itimat edilecek bir senedden mahrum ise ona "hadis" değeri atfetmek doğru değildir.

Milli Gazete - 7 Ekim 2007

Bu sebeple ed-Dimyati ve İbn Hacer gibi Hadis otoriteleri rivayetin sadece son kısmının münker olduğunu belirtmiş İbn Hacer bu isnadın kuvvetli olduğunu söylemiş el-Cezeri ise doğrudan sıhhatine hükmederek ravilerinin el-Buhari ve Müslim'in her ikisi veya biri tarafından hadisleri alınmış kimseler olduğunu tasrih etmiştir.

Bir okuyucu hepimizin bildiği Rahip Bahira rivayetiyle ilgili olarak bir ilahiyat profesörünün yönelttiği aşağıdaki tenkitlerin durumunusoruyor:

et-Tirmizi "Menakıb" 24.

Delailu'n-Nübüvve 170 vd.

6. Bütün bunları insanlar gördüğü ve bildiği halde Rasulullah dini tebliğe başladığı zaman tepki gösterenler neden bu olayı gündeme getirmemiştir? Neden bu kadar tepki görüp yalnız kalırken ve sıkıntılarla karşılaşırken bunu bilenlerden biri çıkıp olayı hatırlatmamış ve inanmaları gerektiğini söylememiştir?

Süryani rahiplerden olan Bahira, kendi döneminin ilimlerine vakıf bir zattı. Hz. İsa'nın uluhiyetini reddettiğinden diğer rahiplerin hışmına uğramış; bağlı bulunduğu manastırın reisi tarafından kovulmuştu. Bunun üzerine Bahira, Busra civarında bir manastıra çekilmişti. Yanında kilisenin ileri gelenlerince nesilden nesile intikal eden "el-Enba" isminde bir kitap bulunuyordu ki bu kitapta Arabistan'da gelecek son peygamberin vasıfları anlatılıyordu. (Tecrid-i Sarih Tercemesi, VI, 525-526).

8. Hz. Muhammed?ten önce nice peygamberler geldi geçti ama hiçbirine ağaçlar ve taşlar secdeye kapanmadığı onları ağaçlar ve bulutlar gölgelendirmediği çocuk yaşta peygamberliklerini kimse tanımadığı ve öldürmek için insanlar seferber olmadığı halde neden Hz. Peygamber için bütün bunlar olmaktadır? Ağaçların taşların hayvanların bir insana secde etmesi tevhide ve Allah?ın sosyal yasalarına aykırı değil midir?

Milli Gazete - 20 Ekim 2007

Rahip Bahira hadisesi özeline geldiğimizde bu konuda daha önce Arap aleminde de itirazcı yaklaşımlar bulunduğunu biliyoruz. Bunların bir kısmı sened bir kısmı da metin cihetindendir. Bu yazının konusunu teşkil eden çalışmanın sahibi de meseleye aynı şekilde yaklaşmış ve hadisenin senedinin "çürük" olduğunu söylemiştir.

İbn Asakir Tarihu Dimaşk III 5 vd.

Muhammed b. Yusuf es-Salihi Sübülü'l-Hüda ve'r-Reşad II 188 vd.

9. Bu kadar olağanüstü halleri yaşayan ve bilgi sahibi olan Hz. Peygamber Hira?da ilk vahye muhatab olduğunda neden şok oldu? Önceden bu halleri yaşayıp bazı bilgilere sahip birisi olarak bunu soğukkanlılıkla karşılaması gerekmez miydi?

İbn Sa'd I 62.

13. Ve nihayet Kur?an?ın?Sen sana bu Kitab?ın verileceğini ummazdın. O ancak Rabbinin bir rahmetidir...?(28 Kasas/86) ?İşte sana da buyruğumuzla Cebrail'i gönderdik; sen önceden Kitap nedir iman nedir bilmezdin...?(42 Şura/52) gibi ayetler Hz. Muhammed?in böyle bir olayı yaşadığını yalanlamaktadır. Çünkü böyle bir olayı yaşasaydı en azından peygamber olacağına ilişkin bilgisi ve beklentisi olurdu. Kur?an ise böyle bir bilgisinin ve beklentisinin olmadığını söylemektedir.

EBUBEKİR SİFİL