TELFİK

3- Sünnet: Mezhep İmamları'nın içtihatlarının büyük bir kısmının Sünnet'e dayanıyor olması ve Sünnet'in ve hadislerin birçok noktada rasyonel bakış açısına aykırılıklar arz ettiğinin kabul edilmesi, temelde akılcılığa dayanan reformist/modernist hareketi, Sünnet'i ve hadisleri de "sorgulamaya" itmiştir. Tabiatiyle modern akla ve bugünkü bilimsel verilere uymadığı kabul edilen birçok hadis, bu bakış açısı tarafından "uydurma" olarak kabul edildi. Bu yaklaşımı desteklemek için, sadece Kur'an'ın ilahi garanti altında olduğu ve Sünnet için böyle bir garantiden söz edilemeyeceği temel bir tez olarak ısrarla işlendi. Zira işin içine beşer unsuru girdiği anda şüpheci davranmak "bilimsel" davranışın bir gereği idi. Geçmiş alimler tarafından sahih olarak kabul edilmiş olsa da, pek çok hadis, reformist/modernist çevreler tarafından "uydurma" olarak damgalandı. Böylece Sünnet'in büyük bir kısmından kurtulma imkanı doğmuş oluyordu. Burada, alimlerin , mütevatir ve meşhur kategorisine girmeyen hadisleri "ahad hadis" olarak değerlendirmeleri ve bu tür hadislerin ilim bildirmeyeceğini söylemeleri de, reformist/modernist çevreler tarafından iddialarını destekleyici bir unsur olarak kullanıldı. Burada üzerinde durulması gereken bir diğer nokta da, "Kur'an'a aykırı hadis olamayacağı" söylemidir. Bu söyleme göre eğer herhangi bir hadis?isterse eski alimler tarafından mütevatir olduğu söylenmiş olsun? Kur'an'a aykırılık teşkil ediyorsa, onun sahih olarak kabul edilmesi söz konusu olamaz. Oysa Kur'an'a aykırı görüldüğü gerekçesiyle uydurma olduğu söylenen hadisler hakkında, meseleyi bütün veçheleriyle araştırmadan verilen bu hükümler, Hz. Peygamber 'in Sünneti'nin büyük bir kısmının iptal edilmesinden başka bir anlama gelmemektedir. Meselenin bir diğer yönü de, Sünnet'in yol göstericiliğine baş vurmadan Kur'an'a doğrudan gitme söyleminin bünyesinde barındırdığı tehlikeler ile karşımıza çıkmaktadır. Tam bu noktada 4. merhale ile karşı karşıya geliyoruz ki, meselenin en can alıcı noktasını da burası oluşturmaktadır.

Halit İstanbullu

Siz yapmıyor olabilirsiniz ama ben bazı konularda Hanefi mezhebinin dışına çıkıyorum açıkçası. Su ürünlerinden karidesi tüketirken, satranç oynarken ve müzik dinlerken...

MEZHEPSİZLİK NİÇİN DİNSİZLİĞİN KÖPRÜSÜDÜR?

Şafii mezhebinde yüzü kapatmakda gerekiyor kadınlarda. Şimdi Şafii bir kadın Malikiye yada Hanefiye uysa ne problem olacak. Hem 4 mezhep haktır diyorsunuz ama telfik yapanada yapamazsın her konuda bir mezhebe uyacaksın diyorsunuz.

Örneğin, bekar bir kadınla, gayri meşru bir şekilde birleşmek isteyen kişi teflik yaparak Ebu Hanife ́nin nikahta veliyi zorunlu görmemesinden hareketle velisiz, İmam Malik ́in şahitleri şart koşmamasını taklit ederek şahitsiz bir nikah akdetse, akdi batıl olur. Çünkü yeni icat edilen bu hüküm, yapılmak istenen zina için takdir edilen bir meşruiyet kılıfıdır. Ve şeri ́ hiç bir dayanağı yoktur. Bu yüzden haramdır. "Harama götüren her şey haramdır" ilkesinden hareketle de haram fiillere yol açan telfikin haram olduğuna hükmedilir.8

Müçtehit imamları taklit etmek siyasi ve ilmi alanda olduğu gibi adli sahada da önemli faydalar sağladı. İçtihadi hükümlerin illetlerinin tesbit edilmesiyle hüküm-illet bütünlüğü oluştu. Böylelikle, farklı görüşler arasından en doğru olanı tercih etmek kolaylaştı. Dört mezhepten her hangi birine aidiyeti olan fakihlerin kadı olarak tayin edilmesi hem yargıyı izafilikten tecrit etti hem de her bölge halkının hak ve ödevlerini önceden öğrenmesine imkan sağladı. Bu da, toplumun daha bilinçli hareket etmesine neden oldu.28

Dini konularda nefsimize uygun hareket dogru bir yol degildir. Telfik-i mezahib mezhepsizliktir, o da dinsizlige koprudur diye buyuk islam alimi Zahidul Kevseri yazmistir.

ben kolaylaştırınız zorlaştırmayınız emrine uyuyorum. Bana ömrümün sonuna kadar tek bir alime uymayı emreden ne bir ayet nede hadis vardır. Ben bütün hak mezheplerden yararlanıyorum. Kafama göre yaparsam dini oyuncak haline getirmiş olurum. Oysaki ben fıkıh eğitimi aldığım için biliyorum hangi konu hangisinde helal hangisinde haram diye. Bilip bilmeden sen karnından konuşuyorsun.

Ebu Hanife Niçin Telfikten Bahsetmedi?

Müçtehit imamlar devrini takiben başlayan uzun zaman diliminde ulemanın içtihat kapısını kapatıp! taklidi teşvik ettiğini ve bu teşvikle terakkinin de önünü kestiğini iddia eden modernistler, Müslümanlara kolaylık sağlama adına her hangi bir konuda mezheplerin farklı hükümlerinin bir araya getirebileceğini ve oluşturulacak yeni hükümle amel edebileceğini söylemektedirler. Yani taklitle alakalı hakikatin saf haline müdahele edilmiştir.

"Mukallit, dilediği bir müçtehidi taklit edebilir. Kendisi için en kolay hükümleri seçmesinde onun adına hiçbir sakınca yoktur. Bu davranışını İslam da yermez. Hz. Peygamber de ümmeti için hükümleri kolaylaştıranları sevdiğini bildirmektedir. O ́nun bu ifadesinden, icmaya aykırı olmayan telfikin caiz olduğu hükmü çıkar." 22

Öyle kimseler görüyorum ki, Arapça bilmiyor, elifi görse mertek zannediyor. Bir meal almış içtihada yelteniyor. Ya Rabbi! Ne günlere kaldık!

1. İtikad ve fıkıh konusunda kesinlikle mezhebsizlik yapılmayacak.

Biri çıktı, Reşid Rıza adındaki Arap yazarının Telfik-i Mezahib kitabını bastırdı. Hem de Diyanet?e bastırttı. Halbuki İslam uleması telfika cevaz vermemiştir.

Hicri ikinci asrın başlarından dördün-cü asrın ortalarına kadar devam eden Müctehit İmamlar devrinde muazzam bir fıkıh külliyatı oluştu. Özellikle Hanefilerin henüz olmayan fakat olması imkan dahilinde kabul edilen hadiseler hakkında da içtihat etmeleri bu oluşumu müsbet anlamda destekledi. Fıkhi anlamda doyuma ulaşıldı. Fatimi fitnesinin İslam dünyasını kuşatması ve neticede Batini kimliğe sahip insanların içtihat adı altında hezeyanlar serdetmeleri, Sünnet ve Cemaat alimlerini yeni içtihatlar yapma yerine mevcut birikimi tedvin-tasnif etmeye yöneltti. Bu bağlamda ta ́lilü ́l-ahkam ve tercih çalışmaları kaleme alındı. Tabakat, münazara, hilaf ve fetva kitapları telif edildi. Mevcut fıkhi birikim bir yönüyle sistematize edildi, bir yönüyle de derinlik kazandı.

Telfik üzerine etraflı araştırma yapan bazı Sünnet ve Cemaat alimleri hadiseyi iki farklı başlık altında tahlil etmişlerdir. Buna göre telfik ya mezhepler icmaına aykırı ya da değildir. Aykırı olmaması durumunda caizdir. Hadisenin bu boyutunun mütedavel telfikle münasebeti ise sadece lafız cihetiyledir. Yani mezhepler icmaına aykırı olmayan telfik hakikatte değil, surette telfiktir. Bu durumda, Reşid Rıza ́nın telfikin cevazına taraftar gösterdiği İbnu ́l-Humam gerçekte yazarın tenkit ettiği Haskefi ve İbn Abidin ́le aynı şeyleri söylemektedir.

İnsanların taklitle alakalı hakikati saf haliyle görebilmeleri için fakihler muazzam birikimlerini devreye sokarak bir takım kırmızı çizgiler belirlediler. Bunlara taklidin meşruiyetini koruyan önlemler de diyebiliriz. Bu çizgilerin aşılmasıyla dini hayatta kaoslar zuhur etmiştir. Batı emperyalizminin yoğun baskısı altında şekillenen İslami anlayış biçimleri maalesef ki bu kaosun oluşması ve devamında önemli rol oynamıştır.

hocam 4 MEZHEBİMİZ VAR DİYE BİLİRSİNİZ AMA 4 HAK MEZHEP VARDIR DİYEMEZSİNİZ..

Her mezhepte mubah olanları, kolay olanları araştırıp, bunları yapmaya, mezhepleri "Telfik" denir. Böyle yapan, fasık olur. Said bin Mesudün Tahavi şerhi bu hususu ayrıntılı şekilde anlatmaktadır.

Hayali Şahısların Konuştuğu Hayali Eser

Reşid Rıza eserinin dokuzuncu oturumunun sonlarında hayalinde ürettiği mukallite mezhep imamlarını taklit etmenin zararlarını anlatır.25

Telfikin haram olduğuna dair kesinlikle icma yoktur. Nasıl bir icma anlayışınız varsa sadece sizin görüşlerinizde oluyor bu icma. Telfiği caiz bilen bir sürü alim vardır. Birkere icma asrında telfik tartışılmamıştır bile. Çünkü halk istediği alime uyuyordu. Telfiğe karşı çıkanlar şu sorulara cevap verin o zaman

Siyonistler, Evangelistler, Sabataistler, çeşit çeşit İslam karşıtları Müslümanların birliğini bozmak, onları birbirine düşürmek, kardeş kavgası çıkartmak için bin türlü hile, düzen, tuzak, mekir hazırlıyorlar. Görüyoruz, Irak?ı ne hale getirdiler? Müslümanlar birbirini boğazlıyor. Filistin?de Fetihcilerle Hamascıları birbirine düşman ediyorlar. Lübnan?da iç savaş çıkartmaya çalışıyorlar. Türkiye?de, Türklerle Kürtleri, Sünnilerle Alevileri, çağdaşlarla dindarları düşman kamplara ayırıyorlar, Sünni Müslümanları da telfik-i mezahip, mezhepsizlik, Efganicilik, cemaat taassubu, diyalogculuk cereyanları ile parçalıyorlar.

Bütün bunlar göstermektedir ki, yazarın iddialarının hakikat payı yoktur. Mezhepleri taklit etmek İslam medeniyetinin terakkisine, ümmetin bilinçlenmesine katkıda bulunmuştur.

Surette ve Hakİkatte Telfİk

İbnu ́l-Humam ́ın telfikin haram oluşunu Karafi ́ye isnat etmesine gelince; bu isnat O ́nun telfikin helal olduğunu kabul ettiği anlamına gelmez. Çünkü İbnu ́l-Humam başta olmak üzere İz b. Abdisselam, İbn Dakiki ́l-İyd (ö. 701/1302) gibi muhakkik fakihler telfikin haram olduğunu açıkça belirtmektedirler.

Müslümanlığın Birliğini Bozan

Yazar, açıklama yapmak istediği hususlarda konuşturduğu hayali "mukallid"e telfikle alakalı şunları söyletir: "ed-Durru ́l-Muhtar isimli eserdeki bir söz zihnime takılıyor, burada ́telfik yapılan hüküm, icma ile batıldır ́10 deniliyor, durum böyle olunca üzerinde icma edilen bir konuyu tartışmanın ne manası vardır?"

Pekçok ilahiyatçıda telfiki caiz görmekte aslında. Zaten akla ve mantığa yatkın olanda budur. Eğer hepsi haksa karıştırma yapmakta sakınca yoktur diye düşünüyorum. Peki siz ne düşünüyorsunuz.

Türkiye Müslümanları din konusunda birlik ve beraberliği korumak istiyorlarsa aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir.

04.10.2007

Ben sana saygin ve muteber bir alim dedim, herhangi, bir kisinin ne dedigi ehl-i sunnet ulemasini baglamaz.

Milli Gazete

İbnu ́l-Humam ́ın da aralarında yer aldığı fakihlerin "İcmaya aykırı olmayan telfik" başlığı altında verdikleri örnekler gerçekte üçüncü bir müçtehidin görüşü olduğundan mukallidin müçtehidi taklidi şeklinde değerlendirilmektedirler. Yani burada gerçek anlamda bir telfik yoktur. Fakat Allame İbn Abidin ́in haram olan telfike verdiği abdest örneğindeki hükmü23, bir bütün halinde söyleyen üçüncü bir müçtehit olmadığından bu noktada telfik yapan mukallit bir anlamda içtihat yapmış olur. Liyakati olmadığından da içtihadı muteber olmaz. Telfiki mutlak anlamda haram kabul eden fakihlerin misalleriyle İbnu ́l-Humam ́la aynı yerde duran alimlerin "İcmaya aykırı olan telfik" başlığı altında serdettikleri örnekler aynıdır. Bu da göstermektedir ki; telfikin haram oluşunda icma vardır. Hadiseyi farklı mütalalarla nakletmek Reşid Rıza ́yı haklı çıkarmaya yetmemektedir.

Bismillahirrahmanirrahim

Yilmaz, sen anlasilan bu mezhebi genislikle dini oyuncaga cevirmek niyetindesin, hayat senin, sen bilirsin.

HAKKI, HAKKANİYETİ BELİRLEMEK SİZ KULLARA MI KALDI... Ehli beyt mezhebi itikatı da tamdır.. Tabi olmakla görülür..

Mezhepler icmaına aykırı olmayan telfikin gerçek anlamda telfikle sadece lafız cihetiyle birlikteliği vardır. Bu yüzden caiz olduğunu söylemede bir beis yoktur. 20 Çünkü haram olan teflikten muhteva itibariyle farklıdır. Daha iyi anlaşılabilmesi için şöyle bir örnek verebiliriz: Maliki mezhebine göre, bir abdestin sahih olabilmesi için, yıkanan uzuvları ovalamak şartken, Şafiye göre değildir. Buna karşılık Şafi ́ye göre, cinsel istek olmasa bile, bir kadına dokunmak abdesti bozarken Malik ́e göre bozmamaktadır. Şu halde bir kişi, bu iki mezhebin birbirine zıt hükümlerini telfik ederek aynı meselede her iki müçtehidi taklit etse, böyle bir abdestle namaz kılsa, her iki mezhebe göre de abdesti geçerli olmadığından, namazı batıl olur. Fakat bu namaz, Hanefi mezhebine göre caizdir. Çünkü; Ebu Hanife ́ye göre abdest alırken yıkanması gereken uzuvları ovalamak şart olmadığı gibi, kadına dokunmak da abdesti bozmaz. 21 O halde, yapılan telfik mezhepler icmaına aykırı değildir. Çünkü; iki mezhebe göre sahih olmayan abdest, üçüncü bir mezhebe göre sahihtir.

L. f. k. kökünden türeyen ve tef ́il babından mastar olan "telfik" kelimesi, sözlük anlamı itibarı ile; "bir kumaş parçasının bir ucunu diğer ucuna birleştirerek dikmek, uydurmak, süslemek, ulaşmak, iltihak etmek, anlamamak, elde edememek" gibi anlamlara gelmektedir.2 Tef ́il kalıbındaki bu kelime, daha çok; "eşya veya işleri bir araya getirmek, birbirine eklemek, tek bir tarzda yürümesi için aralarında uygunluk sağlamak" gibi anlamlarda kullanılır. Fakihler, usulcüler ve muhaddisler de telfik kelimesinin bu son anlamını dikkate almışlardır.3

Bunu yasaklayan ne bir ayet nede zayıfda olsa hadis bulamadım. Aslolanda mubahlıktır zaten. Namaz-abdest-oruç gibi ibadetlerde genel olarak hanefiye uyuyorum ama sosyal hayatta mezhepleri birleştiriyorum.

Kasım b. Kutlubuğa (ö. 839/1474), İbn Hacer Heytemi (ö. 974/1576), Remli (ö. 957/1550), Ömer b. Nüceym (ö. 1005/1596) ve İbn Abidin ́in (ö. 1252/1836) de aralarında bulunduğu çok sayıda muhakkik fakih telfikin mutlak olarak haram addedildiğini, bu noktada icmanın var olduğunu söylemektedir.6 Onlara göre, telfikin önünün açılmasıyla büyük günahlara meşruiyet kazandırılır. Böyle bir ameliye fıkhın kısmen ya da tamamen bozulmasına sebebiyet verir, haramların mübaha dönüşmesine yol açar.7

Bir mezhebe bağlı olmak, mukallid bir Müslüman olarak mezheb ahkamının ve disiplinin dışına çıkmamak ihanet değil, İslam?a sadakat ve bağlılığın göstergesidir. Asıl ihanet, kendisi müctehid olmadığı halde mezhebleri inkar etmek, dini konuları ayağa düşürmek, İslami kültürü olmayan halkı ve gençliği ictihad yapmaya teşvik etmektir.

Hanefi, Maliki ve Şafii mezheplerinin nikah hakkındaki görüşleri birleştirilerek velisiz, şahitsiz ve mehirsiz bir nikah akdedilse, böyle bir akit hiçbir müçtehidin önceden söylemediği mezhepler icmaına aykırı telfik kabu edilir. Çünkü velisiz kıyılan bir nikah Hanefilere göre sahih olsa da, Maliki ve Şafii mezheplerine göre sahih değildir. Yine şahitsiz bir nikah Maliki ́ye göre sahih iken Hanefi ve Şafii mezheplerine göre batıldır. Aynı şekilde mehirsiz bir nikah Şafii ve Hanefi mezheplerine göre sahihken, Maliki mezhebine göre sahih değildir.19 Bu şartlar dahilinde gerçekleşen bir nikah, farklı açılardan üç mezhebin hiç birine göre sahih olmaz. Ayrıca böyle bir nikahın caiz olacağını söyleyen tek bir müçtehit de yoktur. Söz konusu telfikin caiz olmamasının nedeni icmaya aykırı olmasıdır.

Ebubekir SİFİL

Hadisenin arka planında haramları mübahlaştırma gayretinin olduğunu keşfeden muhakkik alimler, İslam ́ın helal ve haram sistemini koruyabilmek için tavırlarını telfikin haram oluşundan yana koymuşlardır.

Telfik Haramdır

Telfige cevaz veren bir suru alim var diyorsun, bir tane saygin ve muteber isim sayamadin. Bozuk bazi alimler cevaz vermisse bu onlari baglar; bir de senin gibi dini oyuncak haline getirmeye calisanlarin isine gelir..

Doğru Anlayış

4. Din düşmanlarına, münafıklara, yerli oryantalist bozuntularına, naylon müctehidlere, re?y ve heva ile Kur?an?ı tefsir edenlere kulak verilmeyecek, yayınladıkları kitaplar alınıp okunmayacaktır.

M. Şevket Eygiyi sever ve sayarım, kendisinin güzel yazıları çıkıyor ama her dediği doğrudur diye bir kaidede yok. Ebubekir Sifil hoca ve M. Şevket Eygi caiz olmadığını söyleyebilir ama pekçok ilahiyatçıda caiz olduğunu alimlerden delil getirerek gösteriyorlar.

Evet, reformist/modernist çevrelerin talepleri "yeni içtihatlar yapılmalıdır" söylemiyle, aslında "eski" içtihatların Kur'an, Sünnet, İcma ve Kıyas hakkındaki değerlendirmelerinin geçersizliğini dile getirmiş oluyordu. Peki bu 4 asl hakkında reformist/modernist çevrelerin yaklaşımı genel olarak nasıldır? Bu sorunun cevabını, söz konusu 4 aslın sonuncusundan başlayarak verecek olursak:

Hayatın, Allah ve Rasülü ́nün vaz ́ ettiği mutlak hakikat çevresinde cereyanı ve ferde ait teklif-i İlahinin anlaşılıp uygulanması taklidin meşru sınırlar dahilinde kalmasıyla mümkündür. Aksi bir anlayış ameliyesi hayatın "sapık" bir zemine oturmasına ve yapılan ibadetlerin geçersiz olmasına yol açar. Kur ́an-ı Hakim serabı hakikat niyetine algılayıp, ibadet yapıyorum zannıyla avunanları ifade ederken şunları söyler: "De ki; size işler bakımından en çok ziyana uğrayanları bildirelim mi? İyi işler yaptıklarını sandıkları halde, dünya hayatında çabaları boşa giden kimselerdir."1

2-Ne Kuranda ne de Hadiste telfiği yasaklayan bir kural var mıdır?

İcmaya Aykırı Olan Telfik

İşte bugün aşama aşama gelinen noktada bizzat Allah Teala ve O'nun Resulü tarafından çizilmiş olan iman-küfür sınırının pek çok reformist/modernist tarafından ortadan kaldırılması, Muhammed Zahid el-Kevseri merhumun, bu yazıya başlık olarak seçilen sözünün ne kadar doğru ve hikmetli bir söz olduğunu en anlışılır biçimde ortaya koymaktadır. Selam, hidayete tabi olanlara...

Muazzam Fıkıh Külliyatı

Mademki hepsi hak neden karıştıramıyoruz. 2 tane temel kaynağımız vardır. Kuranı Kerim ve Sünnet... İşte bu ikisindede hatta İCMA dada telfikin yasaklığı sözkonusu değildir. Evet telfike batıl diyenler olmuştur ama caizdir diyenlerde olmuştur.

Nedir Ne Değildir?

4- Kur'an: Kur'an ayetlerinin anlamı ve ihtiva ettiği hükümlerin anlaşılıp uygulanması noktasında Sünnet'in otoritesi de dahil olmak üzere hiçbir vasıta kabul etmeye yanaşmayan reformist/modernist anlayış, bu aşamada artık önünde uçsuz bucaksız bir hareket alanı bulmaktadır. "Fikir hürriyeti", "Allah'ın Kitabı'na aracısız olarak baş vurmak", "Kur'an'ın, kendisini "açık/anlaşılır" bir kitap olarak nitelendirmesi"... gibi pek çok söylem burada devreye girdi ve artık her isteyen, Kur'an ayetlerinden istediği hükmü çıkarma "özgürlüğüne" kavuşmuş oldu. Yüzyıllar içinde bitmez tükenmez samimi çabalarla ve tam bir ehliyetle vücuda getirilmiş olan Tefsir ve Fıkıh kitapları, Müfessirler, Fakihler ve diğer ulema, binbir ithamla töhmet altında bırakıldı ve asırların bilgi birikimi hoyratça çiğnenerek devre dışı bırakıldı. Oysa Kur'an'ın doğru anlaşılması ve tefsiri için öncelikle ilmiliği ispatlanmış bir metot geliştirilmesi gerekir. Böyle bir metot olmadan Kur'an'dan hüküm çıkarmak, onu tahrif etmekle eş anlamlıdır. Nitekim günümüzde bunun büyük bir rahatlıkla yapıldığını görmekteyiz. Her isteyen, Kur'an'dan istediği hükmü çıkarmakta ve "ben böyle anlıyorum" diyerek işin içinden sıyrılmaktadır. Tevrat ve İncil'in aslında çok da fazla tahrife uğramadığı, dolayısıyla bu kitaplara inanan Yahudi ve Hristiyanlar'ın da "hak din" ve "tevhid dini" üzere olduğu hükmünden tutunuz, Kur'an'da yer almayan bir hükmün Hz. Peygamber de olsa hiç kimse tarafından konamayacağı tesbitine kadar, aslında İslami olmayan pek çok anlayış, güya Kur'an merkeze alınarak vaz edildi. Kur'an ve Sünnet tarafından konmuş olan en temel sabiteler bile yıkılıp geçildi ve ortaya ne idüğü belirsiz bir din çıktı. Her ortama ayak uyduran, her anlayışa uyan, hiç kimsenin hiçbir anlayış ve hareketine müdahale etmeyen, uyulsa da olur uyulmasa da kabilinden varla yok arası bir din!

Telfikin haram olduğundan Ebu Hanife Hazretleri ve talebelerinin bahsetmemesi buna mukabil asırlar sonra gelen ed-Dürrü ́l-Muhtar müellifi Alauddin Haskefi ́nin söz etmesi eğer Reşid Rıza ́yı şaşırtıyorsa O, bunun nedenini kendi tetebbuatının eksikliğinde aramalıydı. Çünkü telfik ilk olarak hicri yedinci asırda telaffuz edilmeye başladı. Hicri 150 ́de vefat eden Ebu Hanife ́nin ondan bahsetmesi nasıl mümkün olabilirdi. Hicri 1088 yılında Şam ́da vefat eden Haskefi ́12 ise yaşadığı dönem itibariyle telfike ve onun fezahetine tanık olduğundan bir fakih olarak hadiseyi tahlil etti, tavrını koydu ve kendinden önceki alimlerin bu noktada icma ettiğini görünce de olanı olduğu gibi nakletti.

hakkın sayısını belirlemek kadar komik birşey yok,, ALLAHIN DİNİ, kulların DİNİ DEĞİL.

Müslümanlar için telfikin faydalı, taklidin ise zararlı olduğunu iddia eden Reşid Rıza: "Bir milletin ahirinde gelenlerinin öncekilerden daha ileri olması ilahi kanunun gereğidir." diyerek sonrakilerin önce yaşayan alimleri taklit etmemesine kendince akli gerekçe getirir. Hz Rasulullah ise nesiller arasındaki üstünlük derecesini tayin ederken -yazarın iddiasının aksine- üstünlüğün maziye doğru gidildikçe irtifa kazandığını, kendi devrinin ise ulaşılması mümkün en üst sınır olduğunu bildirir: "Bütün zamanların en hayırlı nesli Ashabımdır. Sonra onları takip edenler?"29

Arkadaşlar siz bu konuya nasıl bakıyorsunuz. Açıkçası ben hak mezheplerin hepsinden yararlanma taraftarıyım. Tabiki kafama göre değil, bildiğim hükümlerine göre hareket ediyorum.

Taklit devrinde yaşayan fakihlerin müçtehit imamlar döneminden devraldıkları muazzam miras yeni içtihatlar yapmayı gereksiz kıldı. Taklidin hicri dördüncü asırdan sonra mezhepler düzeyine kayması avamı, müçtehitleri hükümde fakihleri ise delilde taklit etmeye sevk etti.

Siz dininizi anladigim kadariyla biraz mesrebi genis yasamak istiyorsunuz, dikkat edin de bu dininize zarar vermesin.

Bu makalenin mevzuu taklidin meşruiyeti değildir. Çünkü telfikin haram olduğunu kabul eden her makale aynı zamanda taklidin gerekli olduğunu benimser.

Telfikin yol açacağı fıkhi kaosa şöyle bir örnek daha verebiliriz: Ebu Hanife Hazretleri, şıranın sarhoş etmemek şartıyla helal, içkinin ise mutlak olarak haram olduğunu söylerken; İmam Şafii ayrım yapmadan şıranın da içki gibi haram olduğu görüşündedir. Şair Ebu Nuvas, şıranın helal oluşu noktasında Ebu Hanife ́nin, içki hükmünde olduğu hususunda ise İmam Şafi ́nin görüşünü alarak şöyle bir kıyas yapar: "İçki şıra gibidir , şıra helaldir o halde içki de helaldir."9 Görüldüğü gibi Ebu Nuvas, telfik yaparken şırayla içkinin haram oluşları açısından aynı olduklarını söyleyen İmam Şafi ́yi, şıranın mubah oluşunda ise Ebu Hanife ́yi taklit etmektedir.

Yada bir Şafii kadın, yüzünü açmakta sakınca yoktur diyen Hanefi ve Malikiye uysa ne sakıncası var.

Nitekim Cemaleddin Efgani'den başlayarak Fazlur Rahman'a ve oradan da günümüz Türkiye'sindeki bazı isimlere uzanan "İbrahimi dinlerin diyaloğu" söylemi, reformist/modernist çevrelerin üzerinde ısrarla durdukları bir tez olarak canlılığını muhafaza etmektedir. Her ne kadar meselenin bu boyutu konumuz ile yakından ilişkili değilmiş gibi görünse de, bu yazının başlığı, bu boyutu da ilgi alanımız içine sokmaktadır. Zaten aşağıda izleyeceğimiz 4 merhalenin sonuncusu üzerinde dururken bu nokta kendiliğinden tebellür edecektir...

Makalenin ne ile alakalı olmadığını söyledik, neden bahsettiğine gelince; Telfikin menşei, ilk defa ne zaman telaffuz edilmeye başladığı, modernitenin önemli temsilcilerinden Reşid Rıza ́nın "Muhaveratu ́l-Muslih ve ́l-Mukallid" isimli eserinde telfike dair neler söylediği ve son olarak Sünnet ve Cemaat alimlerinin telfik bağlamında nasıl bir mütalaa içerisinde oldukları, incelenecektir. Bütün bunlardan gaye ise, müçtehit imamların içtihatlarını arzu ve isteklerine göre yeniden terkip edip hevai bir din/yaşayış icat etmenin peşinde olanların gayri meşru bir ameliye içerisinde yer aldıklarını ispat etmektir.

Telfik-i mezahibe izin veren saygin ve muteber bir alim ismi soyleyebilir misiniz?

1-Ömrümüzün sonuna kadar tek mezhebe bağlanmanın şart olduğuna dair delil nedir?

telfiki mezahibe izin veren alimlerde vardır. Kuranda ve hadiste yasaklayan bir delilde yoktur. Aslolan mubahlıktır. Zamanımız zor bir zaman olduğuna göre daha kolaylaştırıcı olmak gerekir.

Telfiki, icmaya aykırı olan ve olmayan diye ikiye ayırıp caiz olabilmesi için icmaya aykırı olmamasını şart koşan16 fakihlerin görüşlerini şöyle izah etmek mümkündür:

Ayrıca deniz ürünlerini seven birisi karides yemeyide çok sevse, bu durumda helaldir diyen diğer 3 mezhebe uymakta ne sakınca vardırki...

Konuya ilişkin olarak İbnu ́l-Humam şunları söylemektedir:

Istılah anlamı itibariyle telfik; "müçtehitlerin herhangi bir konudaki ifadele-rinden, onların söyleyemediği bir tarz ya da içerikte hükümler çıkarmak" şeklinde tanımlanmaktadır.4 Bu tanımı biraz daha açarsak şunları söyleyebiliriz: Telfik; iki ya da daha fazla mezhebin birbirine zıt hükümlerini, bir meselede ya da fıkhi bir konuda bir araya getirerek iki ya da daha fazla müçtehidin görüşünden yeni bir hüküm icat etmektir. Böyle bir ameliye içerisinde olan bir mukallit hiçbir müçtehidin istinbat etmediği bir hükmü söylemiş olduğundan bir anlamda içtihat etmiş olur. İçtihada ehil olmayanın içtihat etmesi ise haramdır.

Reşid Rıza ve Haskefi

1- Kıyas: Kıyas, nasslardaki hükmün dayandığı illetin tesbitine dayanan bir faaliyettir. Dolayısıyla tabiatı gereği, ahkama ilişkin nassların tek tek ele alınması ve hükme temel yapılması esasına dayanır. Oysa nassların tümünün bir arada değerlendirilmesi yoluyla mesajı özü/ruhu yakalanarak buradan bütünlük arzeden bir metodoloji geliştirilmeli ve çözüm bekleyen meselelere bu metodoloji esas alınarak cevap verilmelidir. Reformist/modernist çevreler, bu yaklaşımlarına, Maliki mezhebinde tali bir delil olan "maslahat" unsurundan ve özellikle Endülüs'lü Maliki fakihi eş-Şatıbi'nin bu unsur hakkındaki değerlendirmelerinden de destek aramayı ihmal etmediler. Çerçevesi şu ana kadar net olarak çizilememiş olan "Kur'an'ın ruhu" söylemi ve maslahat prensibinin?belirleyicilik alanı Maliki mezhebinin yaklaşımını çok daha fazla aşacak şekilde ? devreye sokulması sonucu Kıyas prensibi devre dışı bırakılmış oluyordu.

Şam Üniversitesi?nin icazetli, Şeriat müderrislerinden Profesör Said Ramazan El-Buti Hazretleri de bir kitabına?İslam Şeriatını Tehdit Eden En Tehlikeli Bidat Mezhebsizlik? ismini vermiştir.

Allah böylelerini ıslah etsin. İyi kötü okumuşlar ama metod ve zihniyet itibarıyla doğru yolda değiller.

Ümmet arasında taklidin yaygınlaşması ve İslami hükümlerin anlaşılmasının en güvenilir yolu olarak kabul edilmesi fıkhi mirasın sistematize edilme sürecini hızlandırdı. Bu süreç içerisinde hicri yedinci asrın başlarına gelindiğinde fakihler tarafından ilk defa telfikin adı telaffuz edilmeye başlandı.5 Taklidin kırmızı çizgileri belirlendi. Sünnet ve Cemaat an-layışının yaşayan dört mezhebinden herhangi birine aidiyeti olan bir mukallidin mezhep değiştirmesinin cevazı telfikte bulunmamak ifadesi ile kayıt altına aldı. Hanefiler bu konuda icmanın var oldu-ğunu söyledi. Şafilerse bunu kesin bir hüküm olarak kabul etti. Nitekim İbn Hacer telfikin caiz olduğunu söylemenin icmaya muhalefet olacağından söz etmektedir.

Bu kapı aralandıktan sonra bunun ardından mezhepsizlik fitnesi ülkemize sokuldu. Aslında bu fikir ve cereyan şu meşhur farmason ve takiyyeci Cemaleddin Efgani?nin çıkarttığı bir şeydir. Adam, Ehl-i Sünnet disiplinini yıkmak, dinin safiyetini bulandırmak için?İşte Kur?an, işte hadisler! Herkes dinini bu ana kaynaklardan öğrensin? diye bir?İctihad çığırı? açtı. Mühendis, doktor, hukukçu, işadamı, terzi, üniversite öğrencisi velhasıl dini tahsili olmayan her Müslüman eline Kur?an tercümeleri, mealleri, tefsirleri alacak, bunlara ilaveten hadis kitapları, külliyatları... Bunlara bakarak, bunlardan hüküm çıkartarak dinini öğrenecek. Ne kadar yaldızlı bir hayal. Niceleri böyle kendi kafalarınca hüküm çıkartırken, dinden çıktılar da haberleri olmadı.

3. Efgani?nin?Her Müslüman ana kaynaklardan ictihad yapabilir, yapmalıdır? fikrini kabul etmeyecek, ictihad kapısının teorik olarak açık olduğunu, lakin artık hem içtihada lüzum olmadığını, hem de ictihad yapacak güçte ve seviyede din alimi bulunmadığını kabul edecek.

Telfikin İsnadı

Allamenin Buyurduğu Gibi Telfik Haramdır

Geçenlerde bir ilahiyatçının kitabında mezheb bağlılığını bir ihanet gibi gösteren bir cümle okudum, son derece üzüldüm.

Mezhepsizlik Fitnesi

sende anlaşılan ehli sünneti kimseye bırakmayan birkaç gurupdan birine mensupsun büyük ihtimalle. Eski alimlerden İbni Hümam ve öğrencisi İbni Emiril Hac telfiğe cevaz vermektedirler. Ama sen o dediğim yazıyı okusan telfiğin kötü bir şey olmadığını göreceksin.

5. Dini konularda hiçbir Müslüman?Bence... Bana göre... Benim bu hususta görrüşüm şudur...? şeklinde konuşmayacaktır. İlmi olmayan bir Müslümanın böyle konuşması ayıptır, terbiyesizliktir, haddini bilmemezliktir. Dini hükümler, fıkıh, Şeriat ahkamı, diğer İslami branşlar ihtisas=uzmanlık işidir. Samimi ve temiz niyetli olsalar bile icazetli din alimi olmayanların bu sahada rastgele konuşmaları hem kendilerine, hem dine, hem ümmete zarar verir.

MÜSLÜMANLAR için büyük fenalıklardan biri dini konularda herkesin kendi kafasından, kendi heva re?yine göre konuşması, ulu orta dini ve şeri konularda açıklama yapması, hüküm vermesidir.

Mezhep tanımadığını söyleyenlere sorunuz: Bugüne kadar Kur'an ve Sünnet'i anlama ve onlardan hüküm çıkarma konusunda geliştirdiğiniz dört başı mamur bir usul/metot var mıdır? Bu soruya verebilecekleri en küçük bir olumlu cevap yoktur. Mezhep ve metot tanımadığını, geçmiş ulemanın bize bıraktığı devasa ilmi mirası yıkmakla, yıpratmakla meşgul olmaktan başka bir mahareti olmayan böyle kimseler, kendi içlerinde korkunç çelişkilere düşmekten kurtulamıyorlarsa, sebebi burada aranmalıdır. Her ne kadar hiçbir mezhebe bağlı olmama düşüncesi mutlak olarak ve her zaman yukarıda çerçevesini çizdiğimiz "dinsizlik" vakıasına götürmese de, bu başlangıcın, genellikle bu sona götürdüğünü de görmezlikten gelmemiz mümkün değildir.

Bilindiği gibi İslam Dünyası'nda başgösteren?ve genellikle Cemaleddin Efgani ile başlatılan? "yenilikçi" hareketin en önemli taleplerinden birisi ve belki de birincisi, Müçtehit İmamlar'ın içtihatlarının artık eskidiği, miadını doldurduğu ve bugünün meselelerine çözüm getirmekten uzak kaldığı gerekçesiyle yeni içtihatlar yapılmasıdır. İslam Hukuku'nun modernize edilmesi ve çağa uydurulması için, içtihat mekanizmasının temel unsurları ve belirleyicileri olan Kitap, Sünnet, İcma ve Kıyas'ın yeniden gözden geçirilmesi ve akılcı bir bakış açısıyla yeni yorumlara ve fonksiyonlara kavuşturulması şeklinde başlayan bu hareket, geçen zaman içinde muhtelif veçhelere büründü ve farklı yönelişlere teşne oldu. Her ne kadar yenilikçilerin muhtelif konularda birbiriyle bağdaşmayan çeşitli görüşleri ve bu görüşler etrafında?taraftarları ve karşıtları arasında? cereyan eden tartışmalar konumuzla yakından ilişkili ise de, bu yazının amacı bu ayrıntıya girmek olmadığından, burada sadece yukarıdaki kuşbakışı tesbite şu noktayı eklemekle yetineceğiz: Az önce "yenilikçi hareket" şeklinde ifade ettiğimiz reformist/modernist yaklaşımın talepleri ve teklifleri elbette Fıkıh ve İçtihat sahalarına münhasır değildi. Bu hareketin boyutlarının kaçınılmaz olarak Akait alanına da uzandığını müşahede etmekteyiz.

İcmaya Aykırı Olmayan Telfik

devlet-kapısı bak bu yazıyı bir yerden alıntıladım. Googleda araştırırsan bulursun.

Nihai sınırını aşan her şey zıddına inkılap eder. Hayatın bütün şubelerinde bu böyledir. Bir hastayı tedavi etmek için belirlenen ilaç eğer hastaya aşırı dozda verilirse niyette tedavi, hakikatte ise hastalık üretilir. Taklit de fert adına bir kolaylıktır. Aksi takdirde avamın mükellef olduğu hükümleri öğrenmesi aşırı derecede zorlaşırdı. Büyük çoğunluğu da bunu başaramazdı. Mukallidin mevcut kolaylıktan istifade edebilmesi için taklidin sınır ve şartlarını bilmesi gerekir; Kimi, niçin, nasıl ve hangi şartlar altında taklit edecektir. Hadisenin bu boyutunu fıkhın temel dinamiklerini dikkate alarak değerlendiremeyenler için taklit -bir kolaylıktan öte- ciddi manada bir problem olacaktır.

Tevekkeli büyük alim, üstad, merhum Düzceli Muhammed Zahid El-Kevseri Hazretleri?Mezhebsizlik, dinsizliğe köprüdür? başlıklı bir makale yazmış.

"Muslih" etiketli Reşid Rıza "mukallid"in itirazına cevap sadedinde şunları söyler; "Hanefi imamlardan hiç birinin söylemediği böyle bir sözü; ed-Dürrü ́l-Muhtar yazarının nakletmesi şaşırtıcıdır. Onlar böyle bir sözü nasıl söylesinler ki, mezhepleri bütünüyle telfikten oluşmuştur; çünkü üç imamın içtihatlarının birleştirilmesi suretiyle meydana getirilmiştir. Hanefilerin telfiki reddetmediklerinin bir delil ve işareti de, orta zaman Hanefi müçtehitlerinden İbnu ́l-Humam ́ın bu görüşü sonradan gelmiş bir fıkıhçıya ait olarak göstermesi, kitabını açıklayan zatın da bu fıkıhçının, Maliki mezhebinden Karafi olduğunu zikretmesidir. Eğer Hanefi müçtehitleri telfiki reddetselerdi, onların görüşlerini başkalarından daha iyi bilen İbnu ́l-Humam bu görüşü sonraki müçtehitlerden birine nisbet etmez, ́sonraki fıkıhçılardan birisi telfiki reddetmiştir? ́ demezdi."11

Müçtehit imamlar devrini müteakip gelen Sünnet ve Cemaat alimleri dört asırlık fıkhi birikimi tedvin/tasnif ettiler. Usta bir nakkaş gibi fıkhı yeniden işlediler. Eğer önceki devirlerden aktarılan fıkhi birikim üzerine; ta ́lil, tercih ve tahriç nevinden çalışmalar yapmamış olsalardı, günümüzde fıkıh büyük olasılıkla usul ve kaideleri tesbit edilmeyen bir hükümler koleksiyonu olarak var olacaktı.

Ibnu ́l-Humam ́ın da aralarında yer aldığı fakihlere göre telfik, icmaya aykırı olursa batıl olur ve fıkhi hiçbir hüküm ifade etmez. Buradaki icmadan maksat, mezheplerin bir hükümde ittifak ettikleri noktalar ya da çoğunluğun tercih ettiği görüşlerdir.17 Buna göre, sonraki müctehitler tarafından bir asırda yaşayan müçtehitlerin bir meselede yaptıkları iki farklı içtihadın ortak noktalarına aykırı üçüncü bir görüşün telfik yoluyla ortaya konması caiz değildir.

Reşid Rıza ́nın iddialarının aksine müçtehit imamları taklit etmek Müslümanlara zarar değil önemli faydalar sağlamıştır. Fukaha, siyasi ve sosyo-kültürel anlamda İslam toplumu için koruyucu önlem olarak gördüğü taklidi, ön plana çıkarıp, içtihadı ikinci plana çekerek, fıkhın derinlik kazanmasına ve daha sistematik bir yapıya kavuşmasına katkıda bulunmuştur. Dört asırlık fıkıh külliyatı dışa karşı etkin bir hale gelmiştir. Taklidin kurumsallaşmasıyla içe kapanan ve doğal olarak mevcut içtihat Fukaha, siyasi ve sosyo-kültürel anlamda İslam toplumu için koruyucu önlem olarak gördüğü taklidi, ön plana çıkarıp, içtihadı ikinci plana çekerek, fıkhın derinlik kazanmasına ve daha sistematik bir yapıya kavuşmasına katkıda bulunmuştur. Dört asırlık fıkıh külliyatı dışa karşı etkin bir hale gelmiştir. Taklidin kurumsallaşmasıyla içe kapanan ve doğal olarak mevcut içtihatlarla yetinme stratejisi izleyen İslam toplumu bu tutumuyla, sapık bir din anlayışına sahip olan Fatimi ideolojisine karşı da tavır almıştır. larla yetinme stratejisi izleyen İslam toplumu bu tutumuyla, sapık bir din anlayışına sahip olan Fatimi ideolojisine karşı da tavır almıştır.26 Sünnet ve Cemaat alimlerinin teşvikiyle müçtehit imamları taklide yönelen halk, içtihat adı altında Fatimiler/Batıniler tarafından kendilerine sunulan teklifleri reddetti. Sünni alimlerin halkla oluşturduğu uzlaşı karşısında uzun süre dayanamayan Fatimi idaresi, zamanla siyasi nüfuzunu yitirdi ve Fatimilerin ortaya çıkışıyla yaygınlık kazanan taklit, zamanla hem Fatimilerin çöküşüne hem de İslam mede-niyetinin tabii kodlarının korunmasına yardımcı oldu.27

2- İcma: Sahabe'nin ileri gelenleri tarafından işletilmeye başlanmış bulunan İcma prensibi, fer'i bir mesele hakkında bir dönemde yaşayan bütün müçtehit imamların içtihatlarının aynı doğrultuda oluşması demektir. Tafsilatını yine Usul-i Fıkıh kitaplarına havale edeceğimiz bu prensip de reformist/modernist çevreler tarafından aşındırılmaya çalışılmıştır. İcma'ın vukuunun mümkün olmadığı; hakkında icma bulunduğu söylenen meseleler hakkında, iyi araştırıldığında aslında ihtilaf bulunduğu, tarihin bir döneminde meydana gelmiş bir icmaın, başka bir dönemde aynen kabul edilmesinin, insan aklının dondurulması demek olacağından, böyle birşeyin kabul edilemeyeceği gibi bir çok gerekçeye dayandırılan İcma itirazları, İmam eş-Şafi'i'nin konu hakkındaki bazı değerlendirmeleri de istismar edilmek suretiyle güçlendirilmeye çalışılmıştır. Oysa İcma, fer'i bir hüküm hakkındaki bir nassa dayanıyorsa, o nassın bildirdiği hükmü zanni olmaktan çıkarıp kat'i kılması ve İslam Hukuku alanında derin vukufiyet sahibi Müçtehit İmamlar'ın konsensüsü olması bakımından İlahi İrade'nin tesbitinde elbette belli bir fonksiyon icra etmektedir. Üstelik reformist/modernist çevreler, İcma hakkındaki değerlendirmelerinde yukarıda söylediğimiz noktada da durmadılar. Birtakım hadislerde geçen "ümmet" kelimesinin, Ümmet-i Davet dediğimiz gayri müslimler ile Ümmet-i İcabet dediğimiz müslümanlar arasında herhangi bir ayrım yapmadan tümünü, yani bütün insanları kapsadığını ileri sürerek, Hz. Peygamber 'in ümmetinin bütün insanlık olduğunu söylediler. Bizzat Allah Teala'nın Kitabı'nda ve Hz. Peygamber 'in Sünneti'nde en keskin hatlarla çizilmiş olan iman-küfür sınırı, reformist/modernist çevreler tarafından böylece ortadan kaldırılmış ve bunun yerine, özellikle masonik çevrelerin dillendirdikleri "insanlık dini", "tüm insanların kardeşliği" sloganları, İslami kılıflara büründürülerek yeniden ifade edilmiş oluyordu.

Bir tarafta ehl-i sunnet alimleri, bir tarafta karnindan konusup yorum yapan Yilmaz efendi. Sen bir vadidesin, onlar bir vadide...

Kırmızı Çizgiler

Benim satranca yeteneğim var Hanefi coğrafyasında doğdum diye oynayamayacak mıyım.

2. Telfik-i Mezahib tuzağına düşülmeyecek.

Hanefi hukukçulardan Kadi Necmeddin İbrahim b. Ali et-Tarsusi, Şeyhülislam Ebu?s-Suud, Zeynüddin b. Nüceym, Muhammed Emin , Muhammed b. Abdi?l-Azimi?l-Mekki; Maliki hukukçulardan Muhammed b. Muhammed b. Ahmed el-Emiru?l-Kebir, Muhammed b. Ahmed ed-Düsuki; araştırmacı alimlerden Şah Veliyyullah Dehlevi, Muhammed Reşid Rıza ve Senhuri ise telfiki caiz görürler. Bunlara göre şart ve cüzleri bulunan bir amelin bütün bu şart ve cüzlerinde belli bir müctehide tabi olmanın gerekliliğini ifade eden ne bir nass, ne icma, ne de sağlam bir kıyas vardır. Dinin bu delil ve kaynaklarının gerekli kılmadığı hiçbir şey, farz ya da vacip olamaz. Ayrıca taklide layık hiçbir alim, telfikin yasak olduğunu söylememiştir.

Bilindiği gibi "Mezhepsizlik Dinsizliğin Köprüsüdür" sözü, yirminci yüzyılın yetiştirdiği en büyük alimlerden ve son Osmanlı Şeyhülislam vekillerinden biri olan merhum Muhammed Zahid el-Kevseri'ye aittir ve merhumun "Makalat" adlı eserinde yer alan makalelerden birisinin başlığıdır. Bu hikmetli söz, bahse konu makale neşredildikten sonra adeta darb-ı mesel haline gelmiş ve dilden dile yayılmıştır. Bu yazıda, bu sözün ne anlama geldiği ve İslam Dünyası'nın yaşadığı ilmi ve fikri tecrübeye ne ölçüde denk düştüğü gibi hususları irdelemeye çalışacağız.

"ed-Dürrü ́l-Muhtar" müellifi Haskefi ́yi fikhi hiçbir malumata sahip olmamakla itham eden Reşid Rıza Onun telfikin haram olduğuna dair yaptığı naklin de yanlış olduğunu iddia eder. İddiasına delil olarak da İbnu ́l-Humam ́ın telfike cevaz verdiğini söyler.24 Hakikatte ise yanlış olan Reşid Rıza ́nın malumatıdır. Çünkü bir önceki fasılda İbnu ́l-Humam ́ın da diğer fakihler gibi telfiki haram kabul ettiğini ona ait ifadelerle vermiştik.

Muhal farz, böyle bir oluşum telfik kabul edilmiş olsa dahi iddia yine de Hanefi mezhebi için geçerli olmaz. Çünkü mezhebin bütün görüşleri bir noktada toplanır ki orada Ebu Hanife vardır. O, ders takrir ederken önce meseleyi anlatır, delilleri sıralar, hükmü belirtir, huzurda ki talebeler de bu görüşü kabul ederlerdi. Sonra aynı konudaki birinci görüşünden döner, yeniden içtihat yapar, ardından bu ikinci ictihadından da farklı deliller kullanarak döner üçüncü bir görüş izhar ederdi. Bütün ameliyelerin neticesinde O ve talebeleri görüşlerinden yalnızca birini tercih ederlerdi.14 Yani talebelerinin Ebu Hanife ́nin hilafına serdettikleri görüşler gerçekte O ́nun önceden söyleyip daha sonra terk ettiği görüşlerdir.15

sayın devlet-kapısı buna mezhepsizlik demek yanlış olur çünkü benim mezhepleri reddetmek gibi bir şey iddia ettiğim yok. Ben sadece günümüzde kolaylaştırınız zorlaştırmayınız emrinin daha yaygın olmasını istiyorum.

İşte bu yazının başından beri 4 merhale halinde sıralamaya çalıştığımız bu hareket, aşama aşama bu noktaya geldi. Din'de Mezheb'in niçin önemli olduğu, tam bu noktada kendisini bütün ağırlığıyla hissettirmektedir. Çünkü Mezhep, dini hassasiyettir, din hakkında konuşmanın ve dini bir hüküm vermenin kuralı, çerçevesi ve sistemidir. Mezhep, metot demektir; mezhepsizlik ise metotsuzluktur. Metotsuz, kaidesiz yapılan her türlü faaliyet ise karmaşaya ve yanlışlığa düşmeye mahkumdur. Mezhep tanımayan insan, kendisini metotsuzluğa, karmaşaya ve belirsizliğe atmış demektir. Dolayısıyla onun, Allah'ın dini hakkında söylediği her söz ve ileri sürdüğü her görüş, daha baştan yanlış olarak damgalanmayı hak etmiştir. Kendisini mezhep imamlarından üstün görerek onların kurdukları sistemleri yıkma selahiyetinde gören kimseler, aslında dini bir kurumu tahrip etmiş olmaktadırlar. Bunun neticesi ise, yukarıdan beri gördüğümüz gibi sonunda zarurat-ı diniyye dediğimiz alana kadar gitmektedir. Zira bu hareket, nerede duracağı?onu yürütenler tarafından bile? önceden kestirilemeyen bir "kör gidiş"i ifade etmektedir.

sana bu konu hakkında bir yazı tavsiye edeceğim. Googlea "AHMED FEREC SENHURİ" yaz, Hayreddin Karaman hocanın sitesinde bir yazı çıkacak, işte o yazıyı bir incele. İnceledikten sonra telfiğin caiz olduğuna dair delilleri göreceksin. O yazıyı kopyala yapıştır ve baştan sonra oku.

Öncelikle başlıkta geçen iki kavramın, "mezhepsizlik" ve "dinsizlik" kavramlarının nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde duralım. Buradaki "mezhepsizlik", hem hiçbir mezhebi tanımamayı, hem de klasik tabiriyle "telfik"i, yani mezheplerin hükümleri arasından bir derleme ve seçme yaparak karma bir mezhep oluşturmayı anlatmaktadır. Zira her birinin ayrı bir usul ve metodu olan mezheplerden hiçbirisini tanımamakla, aralarındaki ihtilafları ve bunların sebeplerini görmezden gelerek bu metot ve usuller doğrultusunda konmuş olan hükümleri birleştirme girişimi arasında netice olarak hiçbir fark yoktur. Çünkü son tahlilde her iki davranış şekli de, belli bir metodu iltizam etmeme noktasında buluşmaktadır. Başlıktaki cümlede yer alan "dinsizlik" ise, hiçbir dini tanımamaktan ziyade, dinler arasında herhangi bir fark gözetmemek ve muhtelif dinlere mensup insanları aynı kategoride değerlendirmek anlamına gelmektedir.

Mademki 4 mezhep haktır. Neden hepsinden yararlanmak batıl olsunki.

Telfiki yasaklayan ne bir ayet nede zayıfda olsa hadis vardır. Aslolan mubahlıktır. Bu arada telfikin olmayacağına dair İslam uleması ittifak etmiştir diye Eygi'den yazı yazmışsınız. İcmanın oluştuğu asırda böyle bir konu henüz yoktu. Çünkü alimler ictihad ediyordu halkda herhangi birine uyuyordu. Hatta illada bir alime uymuyordu.

Mezhebsizlerin, telfikcilerin, Efganicilerin, şucuların bucuların tuzaklarına düşmeyelim.

Yazarın Hanefi mezhebinin Ebu Hanife, Ebu Yusuf ve İmam Muhammed ́in içtihatlarından oluştuğunu, bunun da telfik anlamına geldiğini iddia etmesi de doğru bir beyan değildir. Çünkü telfik; "Vücudundan kan akan, sonra da kadına dokunan abdestli birisinin bu halde namaz kılması" örneğinde olduğu gibi, bir meselede iki mezhebin abdesti bozmayan hallerinin birleştirilmesiyle gerçekleştirilir.13 Hanefi mezhebinin üç imamın görüşlerinden müteşekkil olması ise telfikten farklı bir durumdur. Fıkhın mündericatında yer alan binlerce meselenin her birinde farklı bir imamın ictihadı tercihe şayan görülmüş ve mezhebin temel eserleri bu çerçevede telif edilmiştir. Bu eserlerin telifinde üç imamın görüşleri telfik edilmiyor, ya ayrı ayrı naklediliyor yahut ta bir tanesi alınıyor.

Peki size göre nasıl bir yaklaşımdır bu. Örneğin bir insan satranç oynamayı çok seviyor ve yeteneğide var. Satranç ise Hanefi mezhebinde en azından mekruh olarak görülüyor. Ama Şafii mezhebine ve İmamı Gazaliye göre caizdir. Bu durumda oynayan birisi Gazaliye ve Şafiiye uysa ne mahzuru olacak.

İbnu ́l-Humam, telfikin haram oluşu ile alakalı görüşün kime ait olduğunu bilmesine biliyordu da, Reşid Rıza, Fethu ́l-Kadir müellifinin telfikin ilk olarak hicri yedinci asırda telaffuz edilmeye başlandığını bildiğini bilmiyordu. Bu yüzden onun isnadından telfikin caiz olduğu hükmünü çıkarıyor.

Yilmaz, ne kadar cahilsin, asr-i saadette mezhep varmiydi da Kur'an'da veya hadiste buna dair bir sey olsun...

İbnu ́l-Humam ́ın, telfikin haram oluşu ile alakalı görüşü Ebu Hanife ve talebelerine değil de sonraki fakihlere isnat etmesi telfikin caiz olduğuna işaret etmez. Çünkü Ebu Hanife ́nin teflik hakkında konuşmaması onun cevazına hükmetmesinden değil, zamanında telfik kapsamında değerlendirilecek bir mesele olmamasındandır. O bir fakihti, sihirbaz değildi ki! Kendi zamanında olmayan, ondan asırlarca sonra ortaya çıkan bir hadise hakkında hüküm beyan etsin!

Bundan kırk, elli sene önce ülkemizde böyle bir kötülük yoktu. Sonra?iyi yetişmemiş? icazetsiz kişiler kafa karıştırıcı, tahripkar bir çığır açtılar.

Mehmet Şevket Eygi

Yazar "mukallit" kimliğiyle konuşturduğu hayali şahsa önceden tasarladığı düşüncelerini söyletir. Sonra da kendince izahlar getirir. Konuşmalarının son oturumunda ise "mukallit" ıslah-ı hal eyleyerek Hazret-i Muhteremin safına katılır. Muhakkik alimler nezdinde itibar göremeyen, onları hakikaten safına çekemeyen Reşid Rıza, hayalen ürettiği mukallidi safına çekerek teselli bulmaya çalışır.

Mezhepler arasında gerçekleşen icmaya aykırı telfike örnek olarak şunları verebiliriz: Kocasının ölümünden dolayı iddet bekleyen hamile kadınların iddet süresi hakkında iki görüş vardır: Birincisine göre kadının iddet süresi çocuğunu doğurunca, diğer görüşe göre ise doğumla vefat iddetlerinin daha uzun olanıyla biter. İddetin doğumla bitmesi iki içtihadın ittifak noktasıdır. Telfik yoluyla iddetin yalnız ayla hesaplanacağını söylemek,18 bu konudaki icmaya aykırı üçüncü bir görüş olarak değerlendirilir ki; mezhepler icmaına aykırı olduğundan haramdır.

Ezcümle, meşhur ve muteber müçtehit imamların içtihatlarını telfik zarfı içerisinde yeniden terkip edip, hevalarına göre bir yaşayış icat etmek isteyenlerin anlayış ve usulleri gayri meşrudur. Son sözleri madem sultanlar söyler. Son iki asrın fakihlerinin sultanı diyor ki; Telfik haramdır.

Batının buyurgan aklının yönlendirdiği ya da etkilediği İslami anlayış usullerinin önemli bir kısmı ısrarla telfikin meşruiyetinden bahsetmektedirler. Bunlar içerisinde en dikkat çekeni ise Afgani-Abduh-Muhammed Reşid Rıza üçlüsünün temsil ettiği Mısır ekolüdür. "Menar" adıyla şöhret bulan "Tefsiru ́l-Kur ́an-i ́l-Hakim" adlı natamam tefsirin sahibi Muhammed Reşid Rıza "mukallit" kimliğiyle yargıladığı, şahsında da Sünnet ve Cemaat anlayışına sahip bütün alimleri bidat, israiliyat, hurafe ve vehmi, ilmi bir hakikat olarak kabul etmekle itham ettiği, kendini ise "muslih" etiketiyle dini ve dünyevi ilimleri bütün şubeleriyle bilen genç bir alim olarak takdim ettiği, hayali şahısların yer aldığı hayali eserinin dokuzuncu bölümünde "telfik"in meşruiyetini müdafaa eder.

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz?Beni nasıl namaz kılıyor görüyorsanız, siz de öyle namaz kılınız? buyurmuşlardır. Hanefilerin mezheb imamı Ebu Hanife Hazretleri, Şafiilerin mezheb imamı Şafii Hazretleri, Ku?ran?dan, Sünnetten kılı kırk yararak, engin bir din kültürü ve ulaşılması artık imkansız bir kavrayış ile namazın hükümlerini çıkarmışlar, sistemleştirmişlerdir. Sonra asırlar boyunca büyük İslam alimleri muazzam fıkıh külliyatları yazmışlardır. Bunlarda on binlerce din hükmü yer almaktadır. Hepsi de hangi hadislere dayandıklarını belirtmişlerdir. İslam ümmetinin velinimetleri olan mutlak müctehidler, varyantlarıyla birlikte en az yetmiş beş bin hadisi bilerek ictihad yapıyorlardı. Bugün ezberinden kırk hadis okuyamayan birtakım cehelenin içtihada yeltenmesi gerçekten büyük bir küstahlıktır. Merhum Mehmet Akif?in müctehid bozuntuları hakkında Safahat?ında nefis bir şiiri vardır.