11. Sakın cimriyi, korkağı ve hırslıyı danışma meclisine alma! Müşavirlerin en kötüsü senden evvel şerlilerle işbirliği yapmış ve onların suçlarına ortak olmuş kimselerdir. Böyleler katiyen senin mahremin olmamalıdır. Çünkü bunlar canilerin yardımcıları ve zalimlerin dostlarıdır.

22. İdareciler için ülkede adaletin ayakta durmasından ve halkın sevgi gösterisinde bulunmasından daha büyük bir saadet ve huzur vesilesi yoktur. Zira yürekler salim olmadıkça sevgi gösterilemez.

16. Toplumun benimsediği ve halkın iyi bir şekilde tatbik ettiği adeti sakın kaldırayım deme! Bu güzel adetin faydası adeti koyana vebali de bu adeti kaldıranadır.

20. Şerefli ve itibarlı, şecaat sahibi ve yüksek meziyet sahibi kimselere iltifat et. Bunların sana minnet ifadeleri az olsa da gözüne katiyen hakir görünmesin.

13. Sakın insanların iyisi ile kötüsü senin yanında bir olmasın. Onları hoş görmen iyileri iyiliğinden soğutur, kötülere de cesaret verir.

1. Elinle, dilinle ve kalbinle Allah?ın dinine yardım et, ta ki Allah da sana yardım etsin

NASİHATUL MÜLUK

26. Sakın şahsi yakınlık ve tesir altında kalarak hiç kimseye vazife tevdi etme. Zira bencillik ve tarafgirlik zulüm ve hıyanete götüren iki sebeptir.

Hz. Ali

23. Övgüye kayık olanları sena etmekte ve başarıları övmekte kusur etme. Bu durum şecaat erbabını coşturur, gayretsizleri de gayrete getirir. Mevkiinin küçüklüğü bir adamın kıymetinin yararlılığını hafife almana sebep olmasın. Altından kalkamadığını Allah?a ve Resulüne havale et. İnsanları iyice tanı. Sakın birinin hizmetini diğeri ile beraber zikretme.

2. Şehvetlere daldıkça nefsini dizginlemeye bak; çünkü yüce Allah?Nefis daima kötülüğü emreder? buyurmaktadır.

21. İşlerin büyüğünü görüyorum diye küçüklerini takipten geri durma.

28. Denetime önem ver. Arkalarından vefalı, doğruluktan ayrılmayan gözcüler gönder.

5. Sakın affettiğin için pişman olma! Sakın cezalandırdığın için sevinme! Sakınma imkanı varken hiçbir badireye atılma. Bir de sakın?Ben tam kudret sahibiyim, emrederim, bana itaat ederler? deme! Çünkü böyle davranış kalbin fesadı, dinin zayıflaması ve felakete yaklaşması ile sonuçlanır. Seni murakabe eden Allah?ın yüce kudretini düşün. Fatır-ı Zülcelal her zorbayı zelil, her kibirleneni hakir eder.

18. Toplumda çeşitli kesimler vardır. Bunların her birine karşı görev ve vazifeler vardır. Bunlar çiftçiler, tüccarlar, askerler, hakimler, tahsildarlar, sanatkarlar, yoksullar vs. Bunların her birine ihtiyaç vardır. Hepsine azami ihtimam göstermek, Allah?tan yardım istemek ve nefsini doğruluğa, sabra ve tahammüle alıştırmakla kalkılabilir.

Hz. Ali iyi idarenin tüm kuralarını içeren tavsiyelerinde şunları söylemektedir

29. Yardımcılarına karşı ihtiyatlı bulun. İçlerinden biri ihanet eder, bunu ispat edersen hak ettiği cezayı bekletmeden vermelisin.

17. Daima alimler ve ariflere danışarak iş yap.

14. İdareci ile halk arasında karşılıklı güven ve iyi niyete davet eden şey; idarecinin hizmeti, yüklerini hafifletmesi ve adaletle hükmetmesidir.

8. İdareci için kodaman takımı kadar iyi günde yük olan, kara günlerinde yardımı az olan, adaletten hoşlanmaz, istemekten utanmaz, verilince şükür bilmez, verilmezse değme gadirle savulmaz, felakete sabırsız bir topluluk yoktur. Halbuki İslam?ın esasını meydana getiren Müslümanların kıymet ölçüsü toplumun çoğunluğu olduğu gibi, dinin ve dünyanın kuvvetinde toplumda düşmana karşı savaşacak da, ancak toplumun çoğunluğudur. Onun için samimiyetin ve meylin daima topluma dönük bulunmalı ve onların refahına dikkat etmelisin!

12. Müşavir edineceklerin hiçbir zalime zulmünde yardım etmemiş, akıl, fikir, rey ve tedbir sahibi kişilerdir. Bunların içinde en layığı, sana acı gerçekleri her şeyden önce söyleyen, yanlışlarda seni ikaz eden ve yağcılık yapmayandır. Bir de kanaatkar ve sadık olanları sırdaş edin. Seni alkışlamazlarsa bunu hoşça karşıla. Alkışa ve övgüye müsamaha insanı kibre yaklaştırır.

9. İnsanların sana gizli kalan ayıplarını araştırma! Senin vazifen sana ulaşanı düzeltmekten ibarettir. Bilmediklerin hakkındaki hükmü ise Allah verir. Sen ayıp ört ki Allah da senin ayıbını örtsün.

3. Kalbinin Salih olup olmadığı ancak Allah?ın kendi kalbinin dilinden söylettiği sözlerle anlaşılır. Heveslerine hakim ol! Sana helal olmayan şeylere karşı nefsi tutmak onun hakkında adaletin ta kendisidir.

sosyal gelişme ve islam isimle PRF. Dr. İzzet Er in kitabını okumanızı tavsiye diyorum. özellikle bütün kamu görevlilerine tavsiye ediyorum.

güncel

7. Öyle bir yol takip et ki, hak hususunda en ortası, adalet itibarıyla en yaygını olsun ve halkın çoğunun da rızasını sağlasın. Zira toplumun hoşnutsuzluğu karşısında şahısların rızası hükümsüz kalır. Şahısların öfkesi de toplum içinde erir gider.

15. Halk arasında iyi niyetin yetişmesini sağla! İyi muamelenin karşılığı güven, kötü muamelenin karşılığı düşmanlıktır.

10. İnsanlar hakkında bütün kin ve nefret düğümlerini çöz. İntikam iplerini kes. Sence açıklık kazanmayan şeylerin tümü hakkında anlamamış gözük. Şunu bunu gammazlayanın sözüne sakın kanma. Gammaz ne kadar saf gözükse de hilekardır.

Hz. Ali Mısır Valisi olarak atadığı Malik bin El-Harisi el-Eşter?e bir?Emirname? vererek bazı tavsiyelerde bulundu. Günümüz idarecilerine de hitap eden bu tavsiyeleri Arapça?dan dilimize ilk çeviren Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy?dur.

6. Allah?a ve Allah?ın kullarına karşı adaletten ayrılma. Böyle yapmazsan zulmetmiş olursun. Mazlumun davacısı bizzat Allah?tır. Allah birinin hasmı oldu mu artık onun tutunacak hiçbir dalı yoktur.

19. Askerlerin başına getireceğin adama çok dikkat et! Allah?a, Resulüne ve devlet başkanına daha bağlı ve sadık, kalbi hepsinden temiz ve aklı hepsinden üstün olmalıdır. Kızgınlıkta ağır davransın, özürleri sükun ile dinlesin, zayıflara acısın, kuvvetlilerden de uzak dursun.

24. Halk arasında hüküm verecekleri; bu işten sıkılmayan, sinirlenip inatlaşmayan, hatasında ısrar etmeyen, menfaat endişesi olmayan, meselenin künhüne vakıf olmadan hükmetmeyen, şüphelerde çok duran, delile kuvvetle sarılan, övülme ile şımarmayan, heyecanla eğilip bükülmeyenlerden seç. Böyleler pek nadirdir.

25. Memurlara zaruretlerini giderecek, halktan ihtiyaçlarını giderecek kadar ihtimamda bulun. Bu din kötü adamların ellerinde esir oldu. Onun namına istenilen yapılıyor ve onun ile dünya elde edilmeye çalışılıyor.

27. İyi halleri ile bilinen ailelerden gelen, iyi yetişmiş, tecrübeli, haya sahibi, İslam?a hizmeti geçmiş kimseleri araştır. Zira ahlakı dürüst, namus ve şerefi sağlam olanlar tamaın cazibesine az kapılır ve işlerin varacağı neticeyi en iyi görürler. Bunların geçimlerini de en iyi şekilde temin et.

4. Halk için kalbinde sevgi ve merhamet duyguları ile lütuf meyilleri besle. Sakın biçarelerin başına kendini yutmayı ganimet bilen yırtıcı bir canavar kesilme. Hata ile veya kasıtla işledikleri kabahatleri olsa da ellerinden tutup doğru yola getirmek mümkündür. Affını hoşgörünü bol bol ver.

Ey idareci! Allah?tan kork! Allah?a itaat et! Farz ve sünnetlere uy! Bunlara uyulmayınca asla saadet yüzü görülmez. Bulara uygun davranan da asla hüsrana uğramaz. Bununla beraber şu hususlara dikkat etmenizi tavsiye ederim.