yaşadığına ilişkin çarpıcı bilgiler yer alıyor.

Mesnevide kadınların sadece milliyetleri söylenip geçilmiyor elbet. Fazıl kadınların hepsini cinsel

Dolaysız ve halkın içinden bir bakış ve anlayışla üstelik de kolay okunur bir dille yazılmış. Minyatürlü

Çok farklı kültürlerden kadınları nasıl tanıdığı sorusu her okuyucunun aklına takılacaktır kuşkusuz.

Anadolu kadını: İşveli, yeni tarzlı, nazsızdır. Gerdek adetleri Fazıl?a göre beterdir.

ENDERUNLU FAZIL VE KADINLAR

Hızla çoğalırlar.

olmuş ama unutulmaya kıyılamamış nadide bir eser.

Feza Çakmut; 1975, ?Hubanname ve Zenannamenin Minyatürleri?, lisans tezi, İstanbul Üniversitesi

siyah samur, naziktir.

İngiliz kadınları: Hoş simalı, süslü edalı, süse meyilli, ziynetli, tantanalı kadınlardır.

Çerkez kadınları: Ay parçası, ateş dudaklı, süslü, kılsız, temiz huyludur.

Akdeniz kadınları: Gönül çekici...

Leh kadınları: Güzel, uzun, seçkin, zina sanatında usta, kılsız, lekesiz, naziktir.

Kitabı) hazırlıyor.

18?nci yüzyılda kaleme alınan Zenanname zaman zaman bilimsel amaçlı çalışmalara konu olsa da

dilden dile gizlice dolaştırılan, kulaktan kulağa fısıldanan en ilginç metinlerden biri. Özellikle de

cinsel özelliklerden, kadınlar hamamında nasıl kavga edildiğine ve İstanbul?da kaç çeşit kadın

minyatürlü nüsha? Kitaplıkların tozlu raflarında kalmış, el yazma sayfaları sararmış, unutulur gibi

Zenanname?si bu topraklarda toplatılan ilk kitap olma özelliğini de o günlerde kazanmış. Toplatılma

Zenanname daha önce de pek çok araştırmacı ve edebiyat meraklısının ilgisini çekmiş.

Zenanname?de anılır. Fazıl?ın?şeytanın ocağıdır kafir? diye anlattığı bu kadınlar cinsel açıdan

Kitapta, halk dilinin ve mizahının ilginç örneklerinin yanısıra argo içinde üretilmiş kadına ve erkeğe

PANOROMİK MESNEVİ

nüsha da 1793 tarihinde kaleme ve resme dökülüyor.

?BENİ HER CİNS TANIR KENDİ CİNSİNDEN?

Fazıl?Ubanname? , kitabını yazdıktan sonra sevgilisinin ısrarı üzerine Zenanname?yi (Kadınlar

yönelik tanımlamalar bulunuyor. Saray dilinin ürettiği önemli kalıplar, zamanının esprileri, kahkaha

Hollanda kadınları: Tavrı fena, safran gibi sarı, cazibesiz aşiftelerdir.

sebebi, nikaha karşı çıkan bölümü olmuş. Toplatma kararını saray, şeyhülislam veya ülkenin içişleriyle

Yeni dünya kadınları: Çirkin, hayvan şeklinde, yedi ayda doğuran, şehvetli kadınlardır.

Kıbrıs kadınları: Çirkin...

Husein Fazıl-ı Enderuni, osmanische Miniaturmalerei, aus dem "Zenanname", Ende 18. Jh. British

hararetlidir.

dek görülmemiş bir şey gelmiş; kitaplar devlet eliyle toplatılmış. Böylece Enderunlu Fazıl?ın

makinesi darb-ı meseller de kitapta yerlerini almış.

Avrupalı kadınlar: Hoştur. Gençlerinin gümüş, külçe gibi tenleri vardır. Türlü elbise ve ziynet takarlar.

ÖNCE ERKEKLER KİTABI...

içinde yeniden kuramamış.

yine de ilk yazıldığı günkü gibi bir yaygınlığa hiçbir zaman için ulaşamamış, halkla kopan bağını zaman

çekicilikleri, güzellikleri ve etkileyicilikleri açısından bir kefeye koymuyor, en ince ayrıntılara kadar iniyor:

Library, London (OR 7094 F 7a)

İspanyol kadınları: Endamlı, uzun boylu, gümüş tenli, yasemin yaprağı sıfatlarıyla anılır.

Murat Bardakçı; 1993, Osmanlı?da, Gür Yay.

Sanat Tarihi Bölümü.

18. yyın bu önemli eseri olan bu kitabın yazarı Divan şairi Enderunlu Fazıl, 18. yüzyılda yaşamış (1759-

Gürcü kadınları: Ay yüzlü cazibeli, gönül çekici, ahlakı güzel, merhametli ve merttir.

Hacettepe Üniversitesi.

NİKAHA KARŞI ÇIKTI, SANSÜRLENDİ

Fazıl?ın ölümünden 28 yıl sonra 1838?de İstanbul?da basılan matbu nüshaların başına ise o zamana

Avusturya kadınları: Kadınların cadısı olarak tanımlanır. Naz kutusu olan bu kadınların teni billur, saçı

Rus kadınları: Çirkin, sarı yüzlü, mavi gözlü, uğursuz, kar gibi, soğuk yılan gibi kadınlar olarak

ilgili bir makamı değil, Dışişleri Bakanı Mustafa Reşid Paşa vermiş.

Hırvat kadınları: Jaleden hoş, rüzgardan hasta, teni gül rengi, nazlı...

Halep kadınları: Fazıl?ın gözünde hoş simalı, akçıl, hoş, hasta yürüyüşlü kadınlardır. Nazlıdırlar.

Saliha İçen; 2001, ?Hubanname ve Zenanname?de metin resim ilişkisi? yüksek lisans tezi, ü

ZENANNAME İLE İLGİLİ DİĞER ARAŞTIRMALAR

1810) dönemin eşcinsel çapkınlarından biri olarak nam salmış. Rivayete göre Enderunlu

Kadınlar Kitabı ya da Osmanlıca adıyla Zenanname yüzyıllar boyunca özenle saklanan, elden ele,

Ercümend Muhib; 1945, Enderunlu Fazıl, Hubanname ve Zenanname, Yeni Şark Kitabevi.

Sorunun yanıtı yine Enderunlu Fazıl?ın sözlerinde gizli: ?Beni her cins tanır kendi cinsinden?.

Nebiye Öztürk; 2001, ?Zenanname?, yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı

Enderunlu Fazıl?ın kalame aldığı?Zenanname? kitabında, İngiliz ve Rus kadınlarını birbirinden ayıran

Bölümü.