a) Dinleyicilerin hoşgörüsüne sığınarak söze başlamak.

j) Monolog

Sohbet, zahmetsiz ve mekan sahibine külfet yüklememelidir. Yemekler ve ağır ikramlardan kaçınılmalıdır. Yoksa zamanda samimiyet ortadan kalkar ve sohbetin düzenliliği bozulur.

Akademik konuşmalarda konular, yeni gelişme ve buluşlar, leh ve aleyhteki fikirler dikkate alınarak gerekçeleriyle birlikte incelenir. Doğrular dinleyicilere heyecansız olarak ve ikna edici bir üslup ile anlatılır.

b) Konuya girmeden önce dinleyicilerin dikkatini konu üzerine çekmek

c) Nutuk d) Hitabe

a) Nasihat b) İnzar c) Kizb d) Davet e) İrşat

12) Bir televizyon veya radyo konuşmalarında yukarıdakilerden hangilerine dikkat edilmelidir?

?Hz. Peygamber?e iki adam geldi. İzleri bile kalmamış, ortada hiçbir delil bulunmayan bir miras konusunda birbirini dava ediyorlardı. Hz. Peygamber onlara buyurdu ki:

Özellikle parlamenter rejimle idare edilen ülkelerde siyaset ve devlet adamlarının millet meclislerinde, seçim zamanlarında meydanlarda, kapalı salon toplantılarında, radyo ve televizyonlarda, parti propagandası yapmak ve toplumun oyunu almak için yaptıkları konuşmalar siyasi hitabeti meydana getirir.

IV) Tek kişi tarafından gerçekleştirilir.

e) Sohbet

IV Her zaman ve zeminde yumuşak üslup kullanırdı.

e) Hitabe

III) Eğlendirme amaçlıdır.

I) Ses tonunun ayarı ve ikna ediciliği ön plandadır.

Peygamberimizi dinleyenler onun hitabetiyle adeta kendilerinden geçiyor, inanmasalar bile söyleyecek söz bulamıyorlardı. Hatta kendi aralarında hayranlıklarını da gizlemeyen açıklamalarda bulunuyordu.

c) Konuşma sırasında gözleri zaman zaman dinleyiciler üzerinde gezdirerek, göz alış-verişinde bulunmak, tekdüzeliği giderici tedbirler almak.

4) Veciz, kısa ve heyecanlı olarak söylenen, herhangi bir konu üzerinde olan konuşmalara ne ad verilir?

TEST SORULARI

guncel

III Savaşlarda gösterilen kahramanlıklardan bahsederdi.

14) Peygamberimiz dini tebliğde yukarıdakilerden hangilerinden istifade etmemiştir?

Askeri hitabelerde, vatan-bayrak ve hürriyetin kıymeti, esaret ve sömürgenin dehşeti, bağımsız bir vatanda yaşamanın ehemmiyeti hatırlatılarak, askerlerin zihninden ölüm korkusu, can kaygısı giderilir. Düşüncelerinden ana-baba, çoluk-çocuk bağlantısı koparılır. Gazilik ve şehitliğin kutsallığı anlatılır. Bu sebeple askerlerin sevk ve idaresi kumandanların biraz da hitabe gücüyle doğru orantılıdır. Tesirli konuşmalar cesaret verebileceği gibi, korkak ve çekingen ifadeler, ordunun moral gücünü yitirmesine ve savaşın kaybedilmesine sebep olabilir.

b) Cümleler yiğitçe, canlı, açık ve şiddetli söylenmelidir.

Askeri Hitabet:

b) Tören konuşması

e) İnanmış herkese

Dini hitabetin asıl amacı, Allahu Teala?nın emir ve yasaklarının insanlara doğru öğretilmesi, İslam dininin güzelce anlaşılıp yayılmasıdır. Bu, İslam dinine inanmış insanların yapmaları gereken bir yükümlülüktür. Kur?an-ı Kerim?de bu görev bütün mü?minlere verilmiştir. Yapmaları gerekenler de ayrıca belirtilmiştir. Bunda en başta gelen de güzel bir hitaptır.

5) Sohbetlerde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

i) Sempozyum: Bir konunun değişik açılardan, konu hakkında uzmanlaşmış insanların seri olarak konuşma yapmalarıdır. Büyük salonlarda, konu ile ilgili meslek grubu insanlara hitap edilir. Konuşmacılar belirlenmiş süre içinde görüşlerini beyan ederler. Bütün konuşmalar tamamlandıktan sonra, konunun uzmanları tarafından konu müzakere edilir. Eleştiri ve fikirlerini ortaya koyarlar. Sempozyumda işlenen konu yazılı belgeler etrafında ve bilimsel üslup kullanılarak icra edilir. Sempozyumlarda toplantıların tartışmaya dönüşmemesine özen gösterilir.

I) Esprili bir üslupla yapılır.

?Mü?min kullarıma söyle; en güzel söz ne ise onu öyle söylesinler. Çünkü şeytan onların aralarına fesat sokmak ister. Şüphesiz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır.? (İsra suresi, ayet: 53)

?Sen onlara öğüt ver, tebliğde bulun. Senin vazifen ancak tebliğdir. Zorla kabul ettirecek değilsin.? (Buruc suresi, ayet: 21-22)

yada elınde hıtabetle ılgı not olan arkadaşlar lutfen bızımle paylaşın. elımde malesef hıtabetle ılgılı hıc bısey yok. mubarek ınternette bışey cıkmıyo lutfen yardımcı olun. selam ve dua ıle...

hitabet konuları daha ayrıntılı değil mi? nereden calısmamızı önerirsinz arkadslar kaynağı olan var mı?

II) Eğlendirme, güldürme amaçlanır.

a) Yalnızca I b) Yalnızca III

c) İddia edilen konuyu bütün yönleriyle ortaya koymak ve meseleyi olduğu gibi açıklamak gerekir. Konuyla ilgisi olmayan, meselelerin ortaya konması savunmanın seyrini değiştirebilir.

a) Monolog b) Diyalog

Hukuki hitabelerde dikkat edilmesi gereken hususları şöylece sıralanabilir:

Kur?an-ı Kerim, kendisine inanmış insanlar için bir rehber ve hidayet kaynağıdır. İslam dinini girmiş insanlar, onun emirlerini hayatlarına aksettirmeye çalışırlar ve çevresindeki insanlara duyurmaya gayret sarfederler. Kur?an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde bu, inanmış insanların yapması gereken yükümlülük olarak belirtilmektedir. Allahu Teala?nın emir ve yasaklarını ifade eden Kur?an?da birçok kelime vardır. Bunlar: İrşat, Öğüt, Nasihat, İnzar, Tebiğ, Davet vs. Bu kavramları insanlara ulaştırırken en güzel yol ve metot nasıl ise öylece kullanmak gerektiği de ayrıca belirtilmiştir. Bu hitap şekli de belli bir plan ve düzen içinde sergilenmelidir.

k) Diyalog: Bir sahnede iki kişinin karşılıklı olarak esprili bir tarzda konuşmalarıdır. Herhangi bir konu etrafında belirli düzen içinde konuşurlar. Hayatın kötü ve zor taraflarını gösterebilmek için karikatürize eden ve çeşitli insan tiplemeleri yapan bir özelliği vardır. Eğlendirme amaçlıdır. Karagöz ile Hacivat bunun en güzel örneğidir.

Cuma ve Bayram günlerinde minbere çıkılarak yapılan, kısa öz ifadeli, halkın seviyesine uygun nasihat ve öğüt içerikli, aynı zamanda Allah?a dua ve Rasulü?ne salat ü selam getirilerek icra edilen konuşmalara Hutbe denir. Halkın ihtiyaçları gözetilir. Onların duygularına da hitap etme, davranış değişikliklerini sağlama amaçlanır.

Cami kürsülerinde, namazlardan önce veya namaz sonrasında yapılan, hutbeye göre daha uzun ve detaylı yapılan konuşmalara Vaaz denir. Hutbeden farklı bir üslupla, dinleyicileri bilgilendirme, heyecan verme, davranış değişikliklerini sağlama amaçlıdır.

c) Hitabe d) Panel

Bu konu şu ayet-i kerimelerde şöyle vurgulanmaktadır.

e) Karşı tarafın ileri sürdüğü suçlama ve delillerden doğru olmayanlar çürütülerek, gerçeklerin gün ışığına çıkmasına yardımcı olunmalıdır.

a) Hitabe b) Sohbet

Hitabet;

?İnsanları, Rabbinin yoluna güzel öğüt ve hikmetle çağır.? (Nahl suresi, ayet. 125)

?Ey insanlar, düşmanla karşılaşmayı arzu etmeyin. Belalardan emin kılması için Allah?a niyaz edin. Ama onlarla karşılaştığınız zaman sabredin ve kılıçların gölgesinin altında cennetin bulunduğunu bilin.?

a) Ağır ikramlarla bitirilir b) Gündelik olaylar irdelenir

soru yok ama bu konulardan mutlaka soru gelir

Din görevlilerince, halkı dini konularda bilgilendirmek amaçlı mabed içinde veya dışında yapılan dini içerikli konuşmalardır. Cemaatın yanlış, eksik ve bilgisizliklerini tespit, teşhis ve tedavi, dini gerçekleri telkin, doğruyu tavsiye gibi halkın yaygın eğitimini din görevlisi, ancak dili ve güzel konuşma kabiliyetiyle yapmak zorundadır.

allah razı olsun kardeşım...

c) Nutuk: Geniş halk kitlelerine, meydanlarda ve geniş mekanlarda konusu genelde siyasi veya milli içerikli olan, bir düşünceyi, bir duyguyu anlatan konuşmalardır. Halka söz söylemek durumunda bulunan kişilerin yazılı bir metin etrafında yaptığı konuşmalardır. Bu tür konuşmalarda, kendine güvenen vakur bir tonla, dinleyicilerde güven hissini uyandıran tarzda sunulur. Zaman zaman da konuşmada belgeler gösterilebilir.

8) Bir masa etrafında toplanan bir başkan yönetiminde görüşlerini sohbet havası içinde ifade ettikleri, seyircilerin konuşmaların bitiminde sorularıyla katkıda bulunduğu toplantıya ne ad verilir?

13) Kur?an-ı Kerim?de, insanların İslam Dinine çağrılmasında aşağıdaki kavramlardan hangisi kullanılmamıştır?

c) Monolog d) Nutuk

b) Tören konuşmaları

arkadaşlar sınava hazırlık amacıyla verilen soru ve cevapları kendiniz teyit etmeden ezberlemeye çalışmayın. bazı sorularda veya sorulan cevaplarında hatalar olabiliyor. mesela burda da 5. soruda aslında iki yanıt var. a ve c seçeneklarinin her ikisi de sohbet için düşünülemez. yukarıda sohbet konusunu okursanız orada ağır ikramlardan kaçınılması gerektiği yazıyor.. lütfen temkinli olalım...

f) Açık oturum

V) Bir sahne üzerinde seyircilere karşı yapılır.

l) Radyo ve televizyon kanalıyla yapılan konuşmalar: Monolog veya diyalog tarzında olabilir. Seyirci kitlesi çok olmakla birlikte, seyircilerin aktif olarak katılımı ya hiç yoktur ya da çok az sayıda ve sınırlıdır. Bu tür konuşmalarda ses ve mimikten çok, ses tonu ve sesin sıcaklığı, samimiyeti etkilidir.

e) Mutlaka delil ve kaynaklara dayalı olarak konuşmak.

c) Komutlar, dikkat çekici ve en bilgisiz erin bile anlayabileceği kadar anlaşılır olmalı, yoruma ihtiyaç hissettirmemelidir.

a) İmamlara

Akademik hitabette şunlara dikkat edilmelidir:

Bir başka hitabesinde Resulüllah şöyle demişti:

i) Sempozyum

f) Açık oturum: Bir konu etrafında, alanında uzmanlaşmış insanların ilmi olarak tartışmaları, konuyu değişik açılarıyla ele almaları, diğer katılımcıların görüşlerini eleştiri ve tenkit yoluyla geniş halk kitleleri önünde işlemeleridir. Açık oturumu idare eden bir kişi bulunur. Bu kişi, konuşmacılara sırasıyla söz verir. Zaman zaman kendi görüşlerini ya da konuşmacıların söylediklerini özet mahiyette tekrarlar.

a) Münazara b) Sempozyum

a) İfade, cümle ve komutlar gayet kısa, net, açık ve o nisbette tok ve kuvvetli olmalıdır.

Sohbetlerde asıl amaç, samimiyetle Allah Teala?nın rızasıdır. İşin içine kısa veya uzun vadeli hesaplar, menfaatler, nüfuz ve şöhret kazanma karıştı mı, feyiz ve bereketi ortadan kalkar. Dini duygularla bir araya gelen insanlar, yalnızca Allah sevgisine dayanmalı ve bu sevgi ile dağılmalıdır.

Bu ve benzeri ayet-i kerimelerde belirtildiği şekil üzere, Hazreti Peygamber de her zaman ve zeminde İslam dinini insanlara ulaştırmak için tebliğde bulunmuş, güzel sözlerle onları İslam?a davet etmiştir. Ayrıca?Din, nasihattir? diyerek de öğüt vermenin dini bir usul olduğunu belirtmiştir.

a) Konferans b) Açık oturum

3) Siyasi veya milli içerikli olan, geniş halk kitlelerine seslenilen, konuşanın yazılı bir metin etrafında vakur bir eda ile sunduğu konuşma hangi tür konuşmadır?

Akademik Hitabet:

e) Hepsi

d) Hitabe: Herhangi bir sorun veya fikir üzerinde, ya da herhangi bir şahıs hakkında belli bir dinleyici kitlesine karşı söylenmiş, veciz, kısa ve heyecanlı konuşmalara hitabe denir. Hitabelerde, konular enine boyuna tartışılıp irdelenmez. Daha çok heyecanlı ve bilgi verir mahiyette sunulur. Öğretici olmasına ayrıca dikkat edilir. Bu tür konuşmada dinleyicilerin kültür seviyesi pek nazarı itibara alınmaz. Fakat, herkesin anlayabileceği bir dil ve üslup seçilir.

c) Açık oturum d) Panel

V İnsanları şiirleriyle etkilemeye çalışırdı.

a) Konferans: Herhangi bir konuyu, orijinal bir fikri, bir tezi açıklamak için, büyük salonlarda, kültür seviyesi yüksek dinleyici grubuna karşı yapılan, bilimsel, akademik, ilmi konuşmalardır. Konferansta, alanında uzmanlaşmış biri, bir konu etrafında ilmi açıdan enine boyuna ele alır, görüşünü belirtir. Konferansı sunacak kişi mutlaka yazılı belgeler hazırlamalıdır. Konferansta asıl amaç, dinleyici kitlesini bir konu hakkında bilgilendirmek, yeni görüşleri ortaya koymak, problem olanlara çözüm önerileri sunmaktır. Dinleyicileri aksiyona sürükleyip, heyecanlandırıp harekete geçirmek amaç olarak tasarlanmaz. Konferans sonunda dinleyiciler tarafından sorular sorulabilir, konu ile ilgili konuşmacıdan açıklamalar istenebilir. Bazen konuşmacı ile dinleyiciler arasında tartışma da çıkabilir. Bu tür konferanslara?Münakaşalı veya tartışmalı konferans? da denilir.

c) Gayet ciddi ve resmi olur d) Sevgi ve saygıya dayalıdır

Hukuki ve Adli Hitabet:

c) Sohbet

Siyasi Hitabet:

c) Sempozyum d) Açık oturum

Çok iyi bir neticeyi derleyip toparlayan cümlelerle konuyu bitirmek ve sözü öylece bağlamak oldukça faydalıdır.

b) Lüzumsuz sözlerin, laf oyunlarının fayda yerine zarar vereceği ve yargıları olumsuz yönde etkileyerek aleyhimizde sonuçlar doğuracağına dikkat etmelidir.

İslam?ın doğuşundan itibaren dinin emir ve yasaklarını insanlara anlatma değişik şekillerde uygulanmıştır. Dini anlatma öncelikle din görevlilerinin sorumluluğunda olmasına karşın, farklı mekanlarda farklı kişiler tarafından da yapılagelmektedir. Kur?an-ı Kerim?de bu görev Emr-i bil Ma?ruf Nehy-i anil Münker, Tebliğ, İrşad, Davet, Nasihat, Öğüt, İnzar, Tebşir kelimeleriyle ifade edilmektedir. Dini hitabetin amacı Allah?ın mesajının insanlara ulaştırılmasıdır. Her devirde din görevlileri halka bu mesajları anlatmaya gayret göstermişlerdir. Başlıca iki şekli vardır: Hutbe ve Vaaz.

Toplumda hukuku ilgilendiren pek çok problemle karşılaşmak mümkündür. Bu olaylarda, haklı ile haksızı ayırt etmek için konuşmak durumunda bulunan hakim, savcı ve avukatların aynı zamanda iyi birer hatip olmaları başarılarını etkileyecektir. Bilinen bir gerçektir ki, adli konularda iyi konuşan, hakkını iyi savunan kazanır. Ümmü Seleme ?dan rivayet edilen aşağıdaki hadis, bu açıdan konumuza ışık tutmaktadır:

II) Eğlendirirken düşündürme amaçlıdır.

?Ey örtüsüne bürünüp yatan! Kalk ve insanları uyar!? (Müddessir suresi, ayet: 1-2)

c) II ve IV c) I ve III

?Şüphesiz sözde büyüleyici bir güç vardır.?

d) Ortaya konulan düşüncelerde ihtimalli ifadeler kullanarak kesin ve kati şahsi hükümlerden sakınmak. Konunun ilgili bulunduğu diğer mevzu ve boyutlara işarette bulunmak.

7) Birbirine zıt iki grubun jüri önünde bir konuyu leh ve aleyhinde işlemesi, karşı grubun fikirlerinin yanlışlığını vurgulamaları aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

b) Tören konuşmaları: Bir kişiyi anma, önemli bir günü veya olayı yad etme amacıyla, hayırlı bir işin başlaması veya bitmesi nedeniyle yapılan resmi içerikli konuşmalardır. Bu tür konuşmalarda, törenin içeriğinden, yapılış nedeninden ve öneminden bahsedilir. Genellikle yazılı bir metin etrafında, ciddi ve gayet resmi bir hava içerisinde konuşmalar takdim edilir. Protokoldeki makamca en üst olanlar ya yukarıdan aşağıya veya aşağıdan yukarıya doğru konuşmalarını sunarlar.

e) Nutuk

a) Hukuki hitabelerde, dinleyicilere karşı değil, yargılama durumunda bulunan görevliler karşısında bulunulduğu unutulmamalıdır.

k) Diyalog

c) İnanmış erkeklere

Çağrının en güzel şekli, tatlı dil, güzel söz ve bir takım hikmetlerin zikredilmesidir. ?Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.? Nice katılaşmış kalpler peygamberlerin ve onların samimi inananlarının tatlı sözleriyle, hikmetli ve kalpleri fetheden hitaplarıyla yeşermiştir.

Dini sohbetlerde öğrenilenler, imkan nisbetinde hayata aksettirilmelidir. Ancak böyle yapılmakla, bu tür sohbetlerin amacı gerçekleşmiş ve dinleyiciler üzerinde etkisini göstermiş olur.

d) Diplomatik konuşma

e) Sohbet: Musahabe de denilen, daha çok gündelik bütün olaylarla ilgili olan, fazla detaya inilmeden önemli siyasi ve sosyal konuları kısa ve zarif nüktelerle süslenerek herkesin anlayabileceği gayr-i resmi türdeki konuşmalardır. Araya fıkralar, hikayeler, nükteler serpiştirilebilir. Az sayıdaki gruplara, küçük mekanlarda gerçekleştirilir. Bu tür konuşmalar, sevgi-saygıya ve güvene dayalı olduğundan dini konularda oldukça faydalıdır. Etkili ve kalıcı bir sohbette dikkat edilmesi gereken hususlar:

Daha sonra Allahü Teala?ya hibaten şöyle niyaz etti:

h) Panel: Dinleyiciler önünde, bir konunun sohbet havası içerisinde, alanında birkaç kişinin tartıştığı, sonlarına doğru dinleyicilerin sorularından oluşan tartışmalardır. Panelin amacı en sonunda bir karara vermek değildir. Daha çok bir konunun belirli yönleriyle konuşmacılar tarafından ele alınarak, çeşitli görüş ve eğilimlerin dile getirilmesidir. Bir başkan etrafından tartışma havasında değil, sohbet havasında icra edilir. Konuşmacılar bir masa etrafına dizilirler ve sırasıyla konuşurlar. Bu tartışmalar genellikle küçük salonlarda ve mikrofonsuz gerçekleştirilir. Eğer tartışmaya seyircilerin de aktif olarak katılımı düşünülüyorsa, o zaman bu yapılan?Forum? denilir.

d) Adli ve hukuki savunmalarda, leh ve aleyhteki hukuki deliller önem sırasına göre tek tek anlatılmalıdır.

15) Kur?an-ı Kerim?de, dinin diğer insanlara ulaştırılması kimlere sorumluluk olarak yüklenmiştir?

Dini hitabette insanlara anlatılacak olanlar, dinin kuralları olduğuna göre, temelde kaynak olarak mutlaka Kur?an-ı Kerim ve sünnet olmalıdır. Dini bir hitabette en etkili yol bu iki kaynaktan alıntılar yapmaktır. Konuşmalar bu kaynaklardan hazırlanmalıdır. Peygamberimiz çoğu zaman konuşmasını Kur?an-ı Kerim ayetleriyle yapıyor ya da çoğunu buradan oluşturuyordu. Günümüzde de aynı kaynağı kullanmalı, insanların problemlerine bu şekilde çözümler aramalıyız.

III) Hayatın komik taraflarını irdeler

c) Sempozyum e) Konferans

e) Allah rızası gaye edinilir

Peygamberimiz devrinde yazı ve yazılı metinler yaygın olmadığından, sözlü anlatım pek revaçtaydı. Güzel sözlerle konuşmalar, hikaye anlatmalar, şiir okumalar, kahramanlık destanlarını terennüm etmeler çok meşhurdu. Bilhassa kabileler arasında yapılan savaşlardaki kahramanlıklar ve zayıf insanlara karşı cömert davranışlar dilden dile dolaşıyor, anlatıla anlatıla bitirilemiyordu. Peygamberimiz hitabette devrinin en üstünü olmuştu ve şöyle buyurmuştu:

c) Diyalog d) Nutuk

a) Konferans b) Tören konuşmaları

II) Hayatın zorlukları karikatürize edilir.

9) Büyük salonlarda seri konuşmalar şeklinde devam eden, konusunda uzman kişilerin katıldığı, seyircilerin de aynı konunun meslek grubundan olan uzun süreli konuşma türüne ne ad verilir?

Bilgi, görgü, ihtisas ve araştırmaya dayalı olarak ilim adamlarının, toplumu aydınlatmak, bir gerçeği ortaya çıkarmak için yaptıkları konuşmalar, üniversite ve okullardaki dersler, ilmi konferans ve kongrelerde sunulan bildiriler, tez savunmaları Akademik Hitabeti oluştururlar.

Allah kelamı olan Kur?an-ı Kerim, insanlara bir hitaptır. Kur?an?da İslam dininin prensipleri ve insanların uymaları gereken kurallar, sanki insanları karşısına almış gibi, onlara hitap ediyormuş gibi sunulmuştur. Yine inanmış insanların diğer insanlara tebliği nasıl sunacaklarını da Kur?an bize aynı şekilde öğretmektedir.

j) Monolog: Genellikle hayatın komik taraflarını yansıtan konularda, alaycı ve esprili üslupla, bir kişinin sahnede dinleyicilere karşı yaptığı eğlendirirken, güldürürken düşündüren konuşmalara denir. Monologda ses, jest, mimik çok önemlidir. Taklitler yapılır, fıkralar anlatılır.

a) Diyalog b) Monolog

Kur?an-ı Kerim?de hitabet olgusunu açıkça görmek mümkündür. Hitabet ilkelerini en ince ayrıntısına varıncaya kadar kullanmıştır. Bazen?Ey insanlar!? diyerek bütün insanları adeta karşısına alarak seslenmiş, bazen?Ey iman edenler!? diyerek inanan mü?minlere ders vermiş, bazen de?Ey peygamber!? diyerek peygamberimize seslenmiştir. Kur?an-ı Kerim?in başlı başına bir hitap olması, insanlara seslenmesi ve onları uyarması bir çok ayette vurgulanmıştır. ?Bu Kur?an, insanlara bir açıklama, Allah?tan korkanlara yol gösterme ve öğüttür.? buyurulmaktadır. Böylece Kur?an, insanları karşısına alıyor, onlara sesleniyor ve öğüt veriyor. Kur?an-ı Kerim, başlı başına bir hitaptır ve hitabetin kaynağıdır. Tebliğ ve irşatta yaklaşım tarzı Kur?an-ı Kerim?in ve Peygamberimizin yaklaşım tarzı olmalıdır. Kur?an-ı Kerim, bu yaklaşımı, farklı ifadelerle farklı zamanlarda insanlara sunmuş, konuşmanın inceliklerinden bahsetmiştir. Bu ilkelerin başında; güzel söz, hikmet, güzel bir hitap, sert olmama, ikna edici konuşma, muhatabın anlayışına göre ölçülü ve dengeli olma, akla ve vicdana hitap etme, düşünmeye sevk etme, duyguları harekete geçirme, zengin-fakir ayrımı yapmadan muhatap alma, tane tane ve anlaşılır kelimelerle konuşma gibi temel özellikler gelmektedir.

Cami dışında da dini hitabet türleri icra edilmektedir. Çeşitleri oldukça gelişmiştir. Başlıcaları: Konferans, panel, radyo-televizyon programları, bültenler, dergiler, kaset-VCD vb. Halka açık büyük yerlerde yapılan dini hitabetin yanında özel mekanlarda küçük gruplara karşı yapılan hitabet tarzı da vardır.

c) Monolog d) Televizyon konuşması

d) Gerekiyorsa askerin manevi ve deruni duyguları harekete geçirilmeli, onlara yuvalarını, çoluk-çocuğunu ve ailesini unutturacak kadar vatan, bayrak, hürriyet ve bağımsızlık aşkı aşılanmalıdır.

c) Panel d) Sempozyum

e) Münazara

b) Din görevlisi olan herkese

Sohbetler düzenli olmalıdır. Kararlaştırılacak programa göre, günü ve saati belirlenmeli, önemli bir engeli bulunmadıkça katılacak olanlar vaktinde sohbet yerinde hazır bulunmalıdır. Belirli amaçlara yönelik, dini duygular içinde yapılacak olan sohbet ibadet zevkiyle izlenir. Boş vakti doldurmak, can sıkıntısını gidermek amaçlı olmamalıdır.

a) Panel b) Diyalog

d) Öğretmenlere

a) Konferans

?Ey kitabı indiren, bulutları yürüten, orduları dağıtmaya kadir olan Allah?ım. Onları dağıt ve bizim yardımcımız ol.? (Buhari, Cihad 156; Müslim, Cihad 6/20)

a) Münazara b) Monolog

10) Yukarıda hangi hitabet türü anlatılmaktadır?

Hukuki hitabetin konusunu, kanunlar, toplum içinde meydana gelen hadiseler, hakların korunması ve haksızlıkların giderilmesi teşkil eder.

1) Resmi ve ciddi bir eda ile yapılan konuşmalara ne ad verilir?

l) Radyo ve televizyon kanalıyla yapılan konuşmalar

c) Nutuk

Bunun üzerine adamların her biri ağlayarak: ?Hakkım kardeşimin olsun? dediler. O zaman Hz. Peygamber: ?Böyle dediğinize göre gidiniz, düşeni alınız ve birbirinize haklarınızı helal ediniz.?

Diğer bir ayette ise çağrının nasıl yapılacağı vurgulanmaktadır:

I Güzel öğüt ve hikmetle çağırırdı

e) Sempozyum

Politik konuşmalarda da hatiplik oyunlarına başvurularak, benimsetici hareketler, sözün çekiciliği, belge ve düşüncelerin gücüyle kitlelerin gönüllerinin fethedilmesi söz konusudur. Politik hitabetlerin gayesi dinleyenleri hatibin görüşlerine katılmaya sevketmek, tereddüt edenleri inandırmak, karşı çıkanlarda da şüpheler uyandırmaktır.

Resulüllah bir muharebe öncesi yapılacak kısa bir konuşmanın değer ve tesirini bildiği içindir ki, savaş başlamadan önce mü?minlere özlü, müessir konuşmalar yapmıştır. Bunlardan birinde şöyle demiştir:

Teşekkürler...

İddia edilen konular imkan nisbetinde hukuki vesika ve belgelere dayandırılmalıdır.

IV) Hacivat ile Karagöz en güzel örneğidir.

g) Münazara: Karşılıklı birkaç kişinin, herhangi bir konunun leh ve aleyhinde gruplaşmak suretiyle, fikir alış verişinde bulunmaları ve tartışmalarıdır. Gruplar konunun birbirine zıt iki yönünü savunurlar. Karşılıklı birbirlerinin görüşlerini eleştirirler. Bir başkan yönetiminde yapılır. Savunulan tezlerin doğruluğunun ispatı önemlidir. Yarış havası hakimdir. Birer cümle halinde ifade edilebilecek kadar kısa, tez ve antitez şeklindeki iki ayrı fikrin, yine iki ayrı ekip tarafından bir jüri önünde tartışmalarıdır. Münazaralarda asıl amaç, fikirlerinde üstün gelmek değil, gerekçe ve delilleriyle birlikte doğru olanın ortaya çıkarılmasına aracı olmaktır. Düşünceleri düzenli, uyumlu ve belgeleriyle ortaya sunmaktır. Karşı tarafın tezinin zayıflığı, delil ve belgelerinin yetersizliği ve çürütülmesi için gayret sarfedilir.

Kur?an-ı Kerim?de peygamberimizin hitap tarzı ile ilgili ayet-i kerimeler mevcuttur. ?Gerçekten sizin için, Allah?a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah?ı çok zikredenler için, Resulüllah?da çok güzel bir örnek vardır.? (Ahzab suresi, ayet: 21)

II Hitabet sanatının her çeşidini kullanırdı.

Allah Teala bu ayette, peygamberimizin bizlere örnek olduğunu vurguladığına göre, onun hitabet tarzı da bizim için örnek olmalıdır. Dolayısıyla peygamberimizin hitabet sanatını da iyi bilmemiz gerekmektedir.

olmaz bole bısey. arkadaşlar kımsede yokmu yaaaaaaaaaaa...

2) Amacı dinleyicileri ilmi gerçekler ışığında yeni yorumlarla bilgilendirmek olan, fazla heyecana yer vermeyen konuşma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

d) Hitabet

Hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı ülkelerde, insan hakları üzerine, hukukçular, hakimler ve avukatlar tarafından yapılan konuşmalar, yasa tasarı ve teklifleri üzerinde parlamentoda yapılan tartışmalar ve gerekçeli açıklamalar, mahkemelerde ileri sürülen iddialara karşı yetkililer tarafından yapılan savunmalar hukuki ve adli hitabeti meydana getirir.

e) Tartışma

?Cennete giren hiçbir kimse yoktur ki, bütün dünyaya malik olsa bile tekrar dünyaya dönmeyi arzu etsin. Yalnız şehidlerdir ki kendilerine yapılan hürmet ve ikramı gördüklerinden dolayı dünyaya dönüp de on defa şehit olmayı arzu ederler.? (Buhari, Cihad, 21)

Hazreti Peygamber?e gelen ilk ayetlerde tebliğe yönlendirme vardır. Müddessir suresinin ilk ayetlerinde şöyle belirtilmektedir:

d) III ve V

a) Yalnız II b) Yalnız III c) Yalnız V

IV) Alaycı bir üslupla konu irdelenir.

6) Geniş halk kitleleri önünde bir başkanın idaresiyle alanında uzmanlaşmış kimselerin sırasıyla konuşması aşağıdaki hitabet türlerinden hangisine girmektedir?

g) Münazara

Konuşmanın yapıldığı mekan, hatibin özellikleri, hitabetin tarzı ve sunuş biçimi açısından çeşitli şekillerde olabilir. Bunlar:

11) Yukarıda hangi hitabet türü anlatılmak istenmiştir?

paylaşım icin tşk. allah razı olsun.

h) Panel

I) İki kişi tarafından sahnelenir.

Dini Hitabet:

Kumandanların, gayrete getirmek, heyecanlandırmak, moral vermek, güçlerini cepheye yöneltmek için askerlerine veya sivil halka karşı yaptıkları kısa, veciz ve emir niteliğini taşıyan konuşmalarıdır. Tarihimizde pek çok örneğine rastladığımız askeri hitabetten gaye, gözelikle savaşlarda askere moral vermek, manevi kuvvet kazandırmak, kendilerine olan güveni artırmak, dikkatlerini cephe gerisinden koparak ileriye, düşmana ve göreve yöneltmektir. Savaşlarda teknik gücün ve maddi varlığın yanında, eğitilmiş ve kendine güvenen insan unsurunun önemi açıktır. Silahlar ne kadar güçlü ve modern olurlarsa olsun, neticede onu kullanacak olan yine insandır.

İyi bir askeri hitabede şu özelliklerin bulunmasına dikkat edilmelidir:

ALLAH RAZI OLSUN ÇOK GÜZEL BİR PAYLAŞIM. çünkü hitabet konusunda ne sorucaklar fikir yürütmek biraz zor

?Siz bana bir davanın çözümü için gelmiş bulunuyorsunuz. Ben de bir insanım. Muhtemelen herhangi biriniz delilini diğerinden daha güzel anlatır, ben de sizden dinlediğime göre aranızda hükmederim. Kime kardeşinin hakkından bir şeyi hükmedersem onu almasın. Çünkü o cehennemden bir parçadır. Kıyamet günü onu elinde bir ateş parçası olarak getirir.

III) Seyircinin tepkileri alınamaz.

a) Panel b) Açık oturum