geçelim, diyorsunuz ki; "Ama geçmişte çok ileri bir uygarlık olduğumuzu anlamak için yabancıı bir dizi filmin onayını almak aslında buna pek inanmadığımızı da gösterir gibi geliyor bana." ben, gündelik hayatımızın tam ortasında gözümüzün içine sokulan bir şeyden veri aldım: tv dizisinden daha geniş kitlelere ulaşan ne var? oralardan örnekler toplamak, düşüncemin daha iyi anlaşılırlığını sağlamak adına meşru ve sağlam bir iş değil midir?

son olarak demişsiniz ki; "Bu tür bir konuda beyin fırtınası estirmek güzel ve son derece olumlu, böylesi konuların tartışılması da gereklii olduğu için size konu başlığınızdan dolayı teşekkür ederim."

Batıya karşı olan zaafiyetimiz, sadece günümüze ait bir sorun değil, mesela en güzel mimari eserler balkan ülkelerinde veya trakya'da avrupa yakasındadır, bu bir tesadüf olamaz sanırım. Anadoluda Osmanlının izlerinden çok Selçuklu'nun izlerini buluruz. Günümüzde tarih kitaplarında "ta! Viyana kapılarına dayanmış" şeklinde abarttığımız yer, aslında İstanbul merkez alındığında 1000 küsür km lik bir mesafededir, ama bir şam, veya Habeşistan aslında binlerce km daha uzak olmasına rağmen pek öyle söylemeyiz. Bu aslında farklı olanı elde etme arzusu ve ihtirasının bir sonucu da olabilir. Mesela Pekala avrupalıların da bir Doğu bakışları mevcuttur, ve ne kadar "barbar" görseler o toprakların kendilerince gizemli bulunan özelliklerinden dolayı ve tabi asıl yeraltı ve yerüstü kaynaklarından dolayı elde etmeyi isterler. büyük İskender'in doğuya yönelişi böylesi bir yöneliş olabilir, ve tabi o zamanlar için uygar ve zengin şehirlerin Doğuda olmasından da kaynaklanır.

Doğu medeniyeti aciz değildir, ürettikleri değerlere önem vermezler sadece bu dünyaya önem vermeyişimiz gibi. Çünkü doğu dünyanın Ruhudur, batı ise aklıdır. Elbette son yüzyıllarda akılcılık çok önemsenmiş ve akıla önem vermeyen medeniyetler diğerleri tarafından sömürülmeye, açlığa ve savaşlara sürüklenmiştir. Ama aklın ve bilimin aciz kaldığı noktaların artmasıyla beraber,68 kuşağının Hindistan ve budizmi keşfi Batının hoşnutsuzluğunun en önemli delilidir. Arı ırk için milyonlarca insanın ölümüne sebep olan Almanya'nın kaderin garip bir cilvesiyle melezleşmesi gibi...

Pulp fiction - Ağır roman

"yedi cüceler" gibi...

Şöyle düşünüyorum, farklı kültüre ait bir alıntı yapıyorsak, alıntıyı yaptığımız kültürün özelliklerini korumalıyız. Aksi halde kendi kültürümüze uyarladığımız şey anlamsızlaşır ayrıca taklitten başka bir şeye benzemez. Yaptığımız birebir çeviriyi ise kendi dil bilgisi kurallarımıza uydurmalıyız. Bunun aksi de kendi dilimizi yozlaştırır... Günümüzde Türkçe'nin yozlaşmasının ve yanlış kullanımının en büyük sebeplerinden birisidir bu durum.

cevaplara geçelim:

Kill Bill - Bill?i öldürmek

Godsend - Hüdaverdi - Allahverdi-

Lord of the rings - The fellowship of the ring: Sihirli yüzüğün peşinde- Yüzüklü kankalar

fairtyle haklı...

o halde, karşımıza iki problem çıkıyor: 1) neden kar beyazı yerine pamuk prenses? 2) neden yedi cüce yerine yedi cüceler?

Ben olaya biraz espri katayım, eğer bu filmleri tam türkçeye uydurmamız gerekseydi şu şekilde olmaları gerekebilirdi :)

hem siz bilirmisiniz

El-Kanun Fi't-Tıb eseri 400 yıl batıda tıp kitabı okutulmsa bugün sahip olduğumuz birçok şifa kaynağını belki de kaybedecektik.

bizde beyaz kıza pamuk gibi yada pendir gibi derler:)

Tespitlerinizin önemli bir kısmında haklı olduğunuzu düşünüyorum, özellikle "cüceler"kelimesinin çoğul kullanılmasının bir mantığı yok.

Ama Kar Tanesi yerine pamuk prenses kullanımı bence doğru bir tercih. Çünü Kar tanesi şeklinde bizde bir deyim yok ve zihnimizde bir şey uyandıırmıyor.

The fast and the furious - Oruçlu ve öfkeli

geçelim..

The terminal - Otogar

bu nick de benim söylemeye çalıştığım, medeniyet yarışında geri kalmak, durumunu gayet iyi özetliyor..

English patient - Sabırlı İngiliz

Buraya birebir yapılmamış çeviri film ve çizgi film başlıklarını yazabiliriz:

Kültür, bilim sanat ve insani duygular evrenseldir her ne kadar onları anlatan dil farklı olsa da. Doğuda meyveler erken yetişir çünkü güneş önce doğudan yükselir, şu an bu meyvanın olgunlaşması tamamlandı batıda ve rüzgarının getirdiği çekirdekleri yeniden doğu topraklarından filiz veriyor. Erken yaşlanır ve erken ölürüz, erken kemale ereriz ve yüzümüzde yaşanmışlıkların izleri kaplıdır. Batıda ise yapaylık gülüşlerden ruha kadar yansır. Görselliğin boğduğu bir medeniyet gerçekliği arayadursun biz o gerçekliği hiç yitirmedik bile. Kar Tanesi ve Yedi Cüce, onların 7 ölümcül günahları, dünyanın 7 harikası ile beraber,7 uyurlar diyarından,7 kat göğün altında beraberce yemek yedi :)

Mission impossible 2 - Ben demiştim olacak iş değil

Türkcede çoğul kelime eki değilmidir;

The empire strikes back - İmparator arkadan vuruyor

- ler

Ayrıca film başlıklarını örneğin bir dilden başka bir dile çevirirken diğer ülkeler de gişe hasılatı garantileyecek isim tercihi yapabiliyorlar. Bazen de mot a mot çeviriyorlar. .,

1) tamam masalın orijinalindeki karakter prenses, ama orijinalde bile "ad"a prenses taşınmamış, biz yapmışız. neden? çünkü biz, çocuk masallarını kral, kraliçe, prens, prenses karakterleri ile süslemeye pek meraklıyız.. tarihimzde hiç bu tür ünvan ve makamlar olmadığı halde; tüm çocuk edebiyatımız hatta son iki yüz yıldır her şeyimiz batıdan çeviri esasına dayandığı için çocuk masalları da prenseslerden geçilmez... keloğlan hikayeleri de olmasa çocuklarımız "padişah" kelimesini işitmeden büyüyecekler.. tarihine bu kadar yabancı, hadi açık söyleyim, tarihinden böyle utanan ve nefret eden başka bir toplum var mı? yok! hem de böylesine şanlı bir mazimiz varken, neden böyle yapıyoruz? sanıyorum bunun temelinde de cumhuriyet rejiminin, tüm eski türk tarihini bir kenara bırakıp, biz başkayız ve yeniyiz iddiasıyla ortaya çıkması ve kendini yeni ve bembeyaz bir sayfaya yazma gayreti yatıyor. ancak bu da son zamanlarda artık iyice demode olmuş durumda, çünkü türk milleti hafıza tazeliyor ve mazimizle yüzleşme süreci çoktan başlamış durumda. hatırlıyor ve geçmişimizi sevmeye başlıyoruz.. bu, iyi bir şey.. tarihimizle sadece övünmek değil elbet, onu sorgulayarak hatalarımızdan ders çıkarmamız ve başarılarımızdan da bugüne nasihatler devşirmemiz için..

Sizin çiftlik hayatı ile ilgili yakınmalarınızda haklılık payı yüksek elbette, ama bu batı hayranlığından çok bence tembelliğimizden kaynaklanıyor. Bizde resim sanatı ve çizgi roman fazla gelişmediği için, ayrıca bu iş için para ödemek saçma geldiğinden dolayı, bu tür yabancı kitapların resimleri olduğu gibi kullanılıyor.

zamanında hayata dair bölümünde açmış olduğum eski bir başlıktı bu..

neden o meşhur masalın adı "pamuk prenses ve yedi cüceler" dir hiç düşündünüz mü? ben bu isimdeki yedi cüceler ibaresine takılmış durumdayım.. siz hiç mesela, "bir kadın ve üç çocuklar" dermisiniz? hayır demezsiniz. neden? çünkü bu basit bir türkçe kuralıdır..

ne yazık ki, konu hala güncel:(

gözden geçirilmiş halidir..

Ninja turtles - Allah?sız tosbağalar

Çocukluğumuzdan beri okuduğumuz ve hayallerimizi süsleyen masallar ve kahramanları hep farklı ülkelere ait. Prens ve prenses dememizdeki sebep, Türkler'in Keloğlan ve Dede Korkut Masalları'nden başka yazılan masalı olmamasıdır. Neden, bizim hayal gücümüz çok mu dar sanki? :((

Ama Binbir Gece masallarında padişah cin gibi doğu ve islam kültürüne has terim ve deyimlerde olduğu gibi batı dünyasına da geçmiştir. Olayın sadece bir boyutunu görürsek yanlış sonuçlara ulaşabiliriz. Ama geçmişte çok ileri bir uygarlık olduğumuzu anlamak için yabancıı bir dizi filmin onayını almak aslında buna pek inanmadığımızı da gösterir gibi geliyor bana. Bu tür bir konuda beyin fırtınası estirmek güzel ve son derece olumlu, böylesi konuların tartışılması da gereklii olduğu için size konu başlığınızdan dolayı teşekkür ederim.

öncelikle, demişsiniz ki; "Ama Kar Tanesi yerine pamuk prenses kullanımı bence doğru bir tercih. Çünü Kar tanesi şeklinde bizde bir deyim yok ve zihnimizde bir şey uyandıırmıyor." üzülerek söylemeliyim ki, konuyu bambaşka bir perspektifte kavramışsınız.. her şeyden önce, pamuk prenses, yüzyıllardır içinde bulunduğumuz türk-islam medeniyetine ve öncesindeki türk kültürüne ait bir kavram değil.. tıpkı kar tanesi gibi.. ama neden orijinal adın çevirisine yüz verilmemiş de, pamuk prenses denilivermiş? ben işte bu tavrın arkasındaki zihniyeti eleştiriyorum.

geçelim.. demişsiniz ki; " Sürekli masallarımızda prenses ve benzeri terimlerin bulunmasının sebebi ise son yüzyıllarda Grimm kardeşlerin ve Andersen masallarının bu tür soyluluk gösteren ünvan ve karakterleri kullanmasıyla ilgili. Fakat bu sadece bize özgü bir durum değildir, mesela Çin'de de Japonya'da veya Etyopya'da da bu kitaplardaki ünvan isimleri aynen korunur. Prens yerine şehzade dememiz gülünç olur çünkü masalı yazan biz değiliz." işte benim söylemeye çalıştığım tam da bu: genel olarak doğu medeniyetinin acziyetinin sebepleri üzerinde duruyorum ben. üretmiyoruz, çeviriyoruz... rusyasından çinine türkünden arabına problemimiz bu.. ahmet davutoğlu'nun sıkça tekrarladığı bir yaklaşımı var bu konuda.. der ki mealen; avrupadaki üniversitelerde siyasi tarih dersi yunan site devletlerinden başlar, roma imparatorluğu, feodalite, sanayi devrimi, monarşiler, fransız devrimi, ulus-devletler diye devam eder. bütün bir siyasi tarih bu kalıp içinde anlatılır. peki ya bu kalıbın doğudaki karşılığı nedir? doğuda da böyle mi gelişmiştir. hayır! peki öyleyse neden çin de rusyada japonya da türkiyede falan siyasi tarih dersleri de aynı kalıpla anlatılır? türk devletlerinin gelişimi neden üniversitelerde siyasi tarih anlatımında yer bulmaz? neden batının tecrübeleri evrensel gerçek ve evrensel tarih olarak dogmalaştırılır? işte ben, davutoğlunun bu yaklaşımının olduğu yerdeyim.

sayın theottomanempire,

Don?t say a word - Sen sus gözlerin konuşsun

Roman holiday - Şakşuka

A beautiful mind - Güzel bir beyin

peki şöyle düşün,

zira, bugün mesela ingiltere de "england" yerine "ingiltere" şeklinde türkçe bir nick alan bir ingilizin olduğunu düşünemiyorum..

batının ilham kaynağı doğu.. batı hep doğulu düşünürlerden etkilendi ve bunun sonucunda ürettiklerini doğuya sattı. Bu malum... Bilgiyi kullanmak lazım.

ama eleştirileriniz ile nickiniz arasındaki tezata dikkat çekmeden edemeyeceğim..

türkçe bir isim olsa daha iyi olurdu, naçizane düşüncem böyle..

Medeniyetlerin zenginleşme biçimi aslında bu tür farklılıklarıdır, sözümona İbnia İsna anadoludaki doğacıları ve Aristo'yu bilmese o bilgilerin üzerine bir şeyler ekleyebilir miydi?

sizce de öyle değil mi?

Lord of the rings - The two towers: Sihirli yüzüğün peşinde - Kuleden kuleye şahin uçurdum

- lar

ee cücelerde 7 tane

Face off - Yüzsüz

çocuğu ya da yeğeni olanlar bilir: hayvan resimleri olan bir kitap aldınız diyelim: kedi köpek at civciv gibi bir sürü hayvanın yanı sıra, domuz, hamster ve midilli gibi hayvanlar da vardır o kitapta. neden? türkiyede domuz, çocukların sevmesi gereken bir hayvan mı? türkiyede domuz çiftlikleri mi var ki çiftlik hayvanları kitaplarında domuzlar var? hadi hamster ve midilli, yüksek burjuva ailelerinin ya pet-shoplardan alabileceği ya da özel çiftliklerde çocuklarına gösterebileceği hayvanlar.. peki ya domuz? o, batıdaki gibi "sevimli" bir hayvan mı? hayır. şehirde büyüyenler zaten domuz göremez. köyde büyüyenler için de domuz korkutucu bir hayvandır, sevimli değil. batıda aileler çocuklarını domuzcuk diye sever, çocuklarına domuz şeklinde kumbaralar alır. biz neden onların yaptığının aynısını yapıyoruz? cevap basit: hayatımız tercüme! kendimize ait, kendimizin ürettiği bir şey yok çünkü.. yediğimiz içtiğimiz şeylerden tutun hayatımızın her alanında ya batının üretimi var ya da onun taklitleri!

belki hatırlayan olmuştur..

You ve got a mail - Müjdemi isterim

eleştirileriniz, söylediklerimi biraz daha açma fırsatı verdi bana..

Orhan Pamuk Beyaz Kale'de bu farklı olma durumunu batılı ve doğulu olma durumunun çelişkilerini ve birbirine karşı olan cazibesini çok güzel anlatır. Avrupalı bir esir bir Osmanlı bilginiyle geceler boyu fikir çarpışmaları ve bilgi alışverişinden sonra doğuluya dönüşür, Osmanlı bilgini de bir batılıya.

demişsiniz ki; "Ayrıca film başlıklarını örneğin bir dilden başka bir dile çevirirken diğer ülkeler de gişe hasılatı garantileyecek isim tercihi yapabiliyorlar. Bazen de mot a mot çeviriyorlar. .," tekraren söyleyeyim, illa da motomot çevrilsin derdinde değilim.. ama pamuk prenses demenin mantığı nedir, bunu anlayabilmiş değilim..

Sürekli masallarımızda prenses ve benzeri terimlerin bulunmasının sebebi ise son yüzyıllarda Grimm kardeşlerin ve Andersen masallarının bu tür soyluluk gösteren ünvan ve karakterleri kullanmasıyla ilgili. Fakat bu sadece bize özgü bir durum değildir, mesela Çin'de de Japonya'da veya Etyopya'da da bu kitaplardaki ünvan isimleri aynen korunur. Prens yerine şehzade dememiz gülünç olur çünkü masalı yazan biz değiliz.

Mission impossible - Olacak iş değil

Sohbete bayıldım.

LUCKY LUCK :

Dikkate şayan yorumlar var, daha yukarılarda olmalı :)

2)ingilizcede "Seven Dwarfs" olarak geçen tabir, kural olarak çoğul eki almıştır. bunun türkçedeki kullanımında bu tabirin çoğul bir biçimde çevrilmesi gerekmez.. yedi cüceler diye çeviremezsiniz, bu gramer yanlışı olur.. bunu ancak, medeniyetinin farkında olmayan kör batıcı bir toplum yapar. cnbc e de yayınlanan "tudors" adlı dizinin bölümlerinden birinde ingiltere kralı, en yakın iki arkadaşına, salgın bir hastalıktan korunmak için tedarik ettiği kendisinde bulunan "özel ecza dolabı"ndaki ilaçları gösteriyordu. orada bir ilacı gösterirken, "adı razi. adını onu bulan Türk'ten almış" diyordu.. düşünün, kaç yüzyıl önce, bir ingiltere kralının özel ecza dolabında bir türk hekiminin ilacı var. bir ingiliz hekiminin değil, bir fransızın değil. o günlerde amerikada da sadece kızılderililer ve ankalar var düşünün.. daha o devirlerde türk medeniyetinin ulaştığı safhayı düşünün! iki yüz yıldır medeniyet yarışında ne kadar geriye düştüğümüzün çok çarpıcı bir örneği değil mi? ve biz hala aptal bir çeviriyle yedi cüceler diyoruz.. utanmamız lazım, ama biz o safhayı da çoktan geçtik: utanmamız gerektiğinin farkında bile değiliz!

Bir de gırgır olsun diye çevrilenler var liste epey uzun:

:) Medeniyetimizin çok güzel düşünsel ve edebi örnekleri mevcut fakat bunları güzel bir çeviriyle, ve sanatçının da hayat hikayesinin anlatıldığı bir eseri bulmak çok zor. Örneğin Türkçe veya edebiyat derslerimizde bir dönemde sadece bir yazardan yola çıkılarak o yazarın tüm eserleriyle onun ait olduğu dönemi, ait olduğu Okulu ve sanat anlayışını işlemiş olsak, hem öğrencilerden daha içten bir katılım olurdu, hem de merak uyandırmış ve Tarih ve edebiyat sevgisini beraber vererek bir taşla iki kuş vurmuş olurduk.

masalın orijinal adı: "Snow White and the Seven Dwarfs". yani tam çevirecek olursak; kar beyazı ve yedi cüceler. ancak hepimizin bildiği gibi, bir dilden bir dile çeviri, sadece motomot kelime çevirisi ile değil, o dilin kuralları ve kültürü çerçevesinde o dile intibakı ile yapılır.. yani, kurallara uygun bir çeviri ile bu masalın türkçe adının kar beyazı ve yedi cüce olması lazım..

Batman begins - Başlatma batmanine!

A beautiful mind - Süper zeka

bu da, medeniyet yarışında kimin önde olduğunu yeterince iyi anlatıyor..

enteresan bir baslık... okumaya deger..

Oceans eleven - Onbir denizci

The sixth sense - Hissi kablelvuku - ?Altıncı his?

alıntı veya intihal sanılmasın diye şerh düşeyim istedim..

"2 kalemim var" ya da "iki kalemlerim var" mı dersin?

Lord of the rings - The return of the king: Sihirli yüzüğün peşinde - Alem buysa kral benim

Con air - Con hava yolları

ben batı düşmanı değilim.. elbette, medeniyetler birbiriyle temas kuracak birbirlerini etkileyecek birbirlerinden bir şeyler alacak.. ama türk milleti gibi derin bir tarihi birikimi olan bir milletin motomot batı çevirisiyle hayatını kaplaması bana mantıksız ve hatta utanç verici geliyor..

Mesela bizde Şirinler olarak bilinen çizgi film Fransızca'da Stroumph ingilizce de Smurf 'tür.

aynı duygularla ben de size konuya yapmış olduğunuz yorum ve ayırdığınız vakit için teşekkür ederim.

A new hope- Hadi bismillah