Hiçbir zaman hatırımızdan çıkmasın ki, Cumhuriyet, sizden fikri hür,

Takvimdeki denize.

Cinasa bir örnek verebilir miyim?

Onun böyle işlerle uğraşmaya ne vakti vardı ne de bunun zamanıdır.

Plan, düşünce ve duygularımızın en etkili şekilde anlatılmasına katkıda bulunur.

Anlatım ve anlatım tekniği belirlenmelidir.

Bu toprak çirkef oldu, bu gökyüzü bodurum!

Gerekli malzemelerinizi hazırlayınız.

Geleceklerden af diliyorum

Okurumuzun kim ya da kimler olduğu hesaba katılmalıdır.

Okuma ve araştırmalarımızı, gözlem ve düşüncelerimizle pekiştirmemiz gerekir. Söyleyeceklerimiz inandırıcı olmalıdır. ?Yalnız gözleri olmak yetmez, onlardan yararlanmayı da öğrenmeli insan.?

Valla vicdanımın sesi tam benlik bir konu ama bence şiir yazmak öğrenilemez ki insanın içinden gelecek ayrıca şiir yazan kişi şiirimde şöyle uyak olsun şu sanatlar olsun yok konusunda şu olsun diye ısmarlayama şiir yaparsa onun kopyala yapıştırdan bir farkı olmaz bence şiir doğal olmalı içten gelmeli sonları uyaklı olursa da kaymaklı ekmek kadayıfı olur :)))

Düşünceyi geliştirme yollarından yararlanınız.

Cahille konuşma olursun cahil

Duymuş gibi tıkandım,

Şart cümlesi: Bir baş cümleyle bağımlı yargı niteliğinde şart kipinden bir dış cümleden meydana gelen birleşik cümleye tümleme şart cümlesi denir. Farazi bir anlatış ifade eder.

Alkan?ın, biraz da laf kıtlığında asma budayım fehvasınca yazdığı bu talihsiz ve ona hiç mi hiç yakışmayan yazısını, niçin?ciddiye almadığım?ı belirtmek gereğini duymam da bundan dolayıdır. Sevgili İhsan Deniz de, 2 Ağustos?ta?Yeni Şafak?ta, ?Türk Şiiri Ölse de, Sizin Yavelerinizden Kurtulsak? başlıklı bir yazı yazdı. Onun da haklı olarak belirttiği gibi, ?gündelik hayatın içine karışma?nın, ?akılda kolayca kalma?nın, ?kolay okunur ve anlaşılır olma?nın, şiir için bir estetik ölçüt sayıldığı nerede görülmüştür? Ahmet Turan Alkan, bu ölçütlerin hangi kuramla ilişkili olduğunu bize söylese de, şiir kuramları üzerine ders veren biz cahiller istifade etsek! Ama gene de haksızlık etmeyeyim: Alkan?ın sözleri, Türkiye?de giderek yaygınlaşan bayağılaşmış, arabeskleşmiş, dahası niteliksiz ve edebiyat-dışı bir izlerçevreye seslenen şiirin meşrulaştırılması için bir?estetik ölçüt? olarak kullanılabilir belki;-ama işte o kadar! Söylemesi bile fazla: Ahmet Turan Alkan dostumuz, sözlerinin neyi ne kadar meşrulaştırmakta kullanılabileceğini, önceden ve iyi hesaplamalı idi...

Kurtulur dil tarih ahlak ve iman

?Bir kız severim, çilli?.

Yorulduğumdan devam edemedik. Gibi

Midesinden şikayeti olanlara fazla kızartma yememelerini tavsiye ediyorlar.

b) Kelime Halindeki Redifler

Köpükler vurdu sandım.

Hava açıktı; ama sıcak değildi.

Ondaki yaşamak ümidinden

aramak gerekir:

Hiçbir anne ve babaların buna itiraz edeceğini sanmam.

Şark için?Ölümüm sırrına sahiptir? derler.

Yaşantılarımız, anılarımız, ümitlerimiz, düşlerimiz, sevgilerimiz, gözlediklerimiz, okuduklarımız bizler için birer konu alanıdır.

Sıfat Tamlaması Yanlışları : Sıfat tamlamasına ilişkin yanlışlıklar şu şekilde oluşabilir;

Tümleme Birleşik Cümle: İki?ye ayrılır 1. Şart Cümlesi 2. İlinti Zamiri

ZARFİİL CÜMLESİ: Karmaşık cümlede içcümlenin yüklemi bir zarffiil olursa bu birleşik cümleye birleşik zarffiil cümlesi denir. Burada içcümleyle tümüyle bir zarf hükmündedir ve başcümle içinde bir zarfın alabileceği bütün işleyişleri alır.

Sorun arkadaşlarımızın bizi bu konuda iyi aydınlatmamış olduğundan kaynaklanıyor.

el-cevap:yürümenin hızlı şekline denir aöma herkes koşamaz, mesela şişman olanlar...

Adfiil Kimse Cümlesi: İç cümle ad fiilin kim haliye baş cümlenin kimsesi olmuşsa buna ad fiil cümlesi adı verilir.

3. SONUÇ BÖLÜMÜ

Bakarlar sinsi sinsi

Barajlar yikan sarap, sebil üstüne sebil!

Susuz değirmenlerin ne ile döner çarkı

Şartlı cümlelerin ayrıca ele alınması gerekmektedir. Gerçekten şart eki bir cümlede zarf-fiil görevinde kullanılıyorsa, bu durumda birleşik cümleler konusuna yeni bir bakış açısı girecektir. Bu ekin her zaman zarffiil olarak kullanılıp kullanılmadığı ya da hangi şartlarda kullanıldığı veya kullanılmadığı, yeniden gözden geçirilmelidir.

Her tarlayı sular arkımız bizim

Niçin kandın a gönül 'Eva Herzigova'ya.

Yapıları Yanlış Olan Sözcükler : Kimi zaman yapım eklerinin sözcüklere, kurallara uygun olarak seçilmemesinden dolayı, kimi zaman da eklerin yanlış seçilmesi nedeniyle sözcüklerin yapıları bozuk olur. Yanlış yapılandırılmış sözcükler, dil bilgisi kurallarına uymaz ve anlatım bozukluğu yaratır.

Çocuğun gözlerindeki yaşı silip, yerine oturttu.

'Jenfır Lopez' dururken kaldın kuru ovaya.

a) Ek Halindeki Redifler

Görürler nasılmış neymiş kahraman

vicdanı hür nesiller ister.

Redifin tanımını yapmadan önce şunları bilmek gerekir:

a) Ek Halindeki Redifler: Eş görevli eklerin tekrarlanmasıyla oluşan rediflerdir. Türkçe'deki yapım ve çekim eklerini kavramadan, ek halindeki redifleri kavramanız mümkün olamayacaktır. Eğer bu konularda bir eksiğiniz varsa, önce bunları tamamlamanız ve ondan sonra ek halindeki redifleri kavramak için çaba sarf etmeniz gerekir.

amirim hoş geldin öncelikle..:))

Her yazının bir amacı vardır. Amaç, bizi yazmaya iten, vermek istediğimiz temel düşüncedir. Konu, bu düşüncelerin aktarılmasında bir araç görevindedir.

Dışarıda iki insan seni soruyordu.

Kelimenin köklerinde kafiye bulunduğundan "ark" seslerinde de zengin kafiye vardır.

Çocuğu iyi bir doktora baktırmak gerekiyor.

Dağdan, topraktan, taştan

Ve ne sevdalar serde

Beni hiçbir zaman unutmadı, her zaman bana mektup yazdı.

O resimlerinde pastel renkleri kullanmış, bu nedenle çok çabuk satılmış.

Ummadığın taş / baş yarar.

Yaşadığımız modern kent hayatında / sinir yorgunluğundan kaçmak güçtür.

şahıs eki

Kaygısız, düşüncesiz,

Yağan yağmurdan, doğan güneşten

Bir kere şunu vurgulayayım: Ahmet Turan Alkan?ın bu sözleri, bugün Türkiye?de şiir yazan herkese, düpedüz hakarettir. Gerçi Alkan, kurnazca davranıyor ve şairlere doğrudan değil Türkçe?nin?şiiriyetini kaybettiği? bahanesi üzerinden dolaylı olarak hakaret ediyor, ama sonunda, ister doğrudan, ister dolaylı olsun, yazısının, bugün bu ülkede yazılan bütün şiirleri, bilaistisna çöpe atılması gereken şiirler olarak gördüğü anlaşılıyor. El insaf, bin kerre el insaf!

Evde cinayet, tramvay arabasinda zina!

Tunç Kafiye: En az üç sesten oluşan bir ya da daha çok kelimenin diğer mısraların içinde geçmesiyle oluşan kafiye türü olarak tanımlanır.

Kapıda duran nöbetçi bile benden korkmaz; isterseniz kendisine sorunuz.

Eylemlikli Girişik Tümce

Midesinden şikayeti olanlara fazla kızartma yememesini tavsiye ediyorlar.

Atatürk?ün?Gelecek çalışkan olanlarındır.? Sözünü açıklayınız.

Yar mektup göndermiş yadigar deyi

Bir yanda akan benim öbür yanda sakarya

Arkadaşımın babası geldi, bir süre onunla sohbet ettik.

Saati çalar o an

Ne var bana ne oldu

Bir boya yapmış ki, on para etmez.

Zarf hükmündeki bu içcümle basit zarflarda olduğu gibi iki türlü kullanılır. Buna göre de başcümle içindeki yeri ve anlatımı değişir. Biri içcümlenin başcümle yükleminde doğrudan doğruya zarf olması halidir.

Heykel destek üstünde, benim ruhum desteksiz.

Çiftçi onu yetiştirmek için / aylarca çalışan ve ibadet eden bir kaim vaziye olur.

Benim adim bay Necip, babaminki Fazil Bey;

Sözümü bitirmeden hemen itiraz etme.

Geçtim kendi kendimden,

Baktım ki gelmiyorsun , görüyorum ki çalışmışsın örneklerinde olduğu gibi.

Ne kadar baygın soluk

Halbuki ben yaşanmadık zevk bırakmamak için / oyunun envaını oynardım.

Gezer onların kalbi

KOMPOZİSYONUMUZU DÜZELTME VE GELİŞTİRME YOLLARI

Yolumuza serpilir

Gözyaşlarını silmiş,

edebi1972 değerli üstadım...

Adfiil Belirtme Cümlesi: İçcümle başcümlenin bir belirtme öbeği olan üyelerinden biri içinde bir adın yerini alır. Çoğu zaman başcümlede kimse, veya nesne olacak belirli ad takımında katılan işleyişinde görülür ki buna adfiil belirtme cümlesi denir.

Sizin yemeğinizi çarşıdan dönünce vereceğim

Yüzbaşıya rastladım, hani komşumuzdu.

Ben yarimden vazgeçmem

Noktalama Yanlışları : Noktalama işaretlerinin eksik ya da yanlış yerde kullanılması; cümleleri bir anlam belirsizliğine sürükleyebileceği gibi cümleden birden fazla anlam çıkmasına da yol açabilir. Bu nedenle noktalama işaretlerinin anlama etkileri ve kullanıldığı yerler iyi bilinmelidir. Yanlış kullanımlar ortaya çıkarsa amaçlanan anlama ulaşmak mümkün olmaz. Bu durumlar da cümlede bir anlatım bozukluğu yaratır.

Ey tepetaklak ehram, basi üstünde bina;

Altın da bir pula olur mu kabil

Tüy gibi hafiflettim.

Ve ferman, kumardaki dört kiralin buyrugu;

§ ?Her? belgisiz sıfatının tamlayan olduğu sıfat tamlamalarında, yüklemin olumsuz olması anlatım bozukluğu yaratır.

Zevk için öldürdüğüm

Bu da Aliterasyon'a örnek.

Yapısında sıfat fiil, zarf fiil ve mastarların bulunduğu cümleler basit cümlelerdir. Bu kuruluşların yan cümle sayılıp birleşik cümle kurabilmeleri, tam bir yargı taşıma esaslarına dayalıdır. Girişik birleşik cümle türünü kabul eden araştırmacıların da kabul ettiği gibi bu kuruluşlar tam bir yargı taşımamaktadır. Yine onların deyimi ile bu kuruluşların, yarım yargı ya da yan yargı taşıyor olmaları, onları bir cümle konumuna getirmez.

Ve eşyamız ne küskün.

Türkbilig 2000/I-Türkoloji Araştırmaları, Ankara, 2000: 185-202'de yayınlandı.

Böceklerden af diliyorum

Buraya kadar anlattığımız kuralları çok iyi bellesek bile, hemen başarılı bir yazı yazacağımızı söyleyemeyiz. İyi, doğru ve etkili yazmaya giden yol denemelerden geçer. Çıraklıktan ustalığa geçiş yaza yaza olur. Anton Çehov, yazmaya yeni başlayanlara şunları söylüyor:

OKUMALI VE ARAŞTIRMALIYIZ

Terkeder bu mahşeri.

Hiçbir zaman kendini düşünmedi, her zaman ailesinin mutluluğu için çalıştı.

Akşamları kitapçıya uğrar, saatlerce sohbet ederdi.

Yabancı dükkandı eşyaları beğenmedi.

Öne sürdüğünüz ana düşünceyi iyi vurgulayınız.

rasatlarsın insanları elem gözlerinle

Buraya gel dedi, bunu duyunca arkadaşları kabahat senindir dediler, bu gece gelecek diyor, yarın gideceksin gibi hazırlan, örneklerinde olduğu gibi.

Ana düşünce cümlesinin yazıda belli bir yeri yoktur. Yazını başında, ortasında verilebileceği gibi tümüne de yansıtılmış olabilir.

Bu kıyılarda bir büyük medeniyetin otuzdan fazla sitesi, / su düzeninin bozulması yüzünden / yıkılıp / dağılmıştır.

Görmemek istiyorsan, ardına bakmadan git!

Koşarak gelen çocuk / hızlı hızlı nefes alıyordu.

Ki, iki eylemi, tümce veya bir ad ile eylemi, bir ad ile onun açıklaması olan tümceyi birbirine bağlar. Ki?den önceki ögeye temel cümle, sonrakine ise yan tümce adı verilir.

Ali?nin İzmir?den son çektiği telgraftır.

Yaşamak isteği / insanı mutlu yarınlara iletir

elbette şiir yazmak marifet ister

Niçin kondun a bülbül

Serbest, verem ve sitma; mahpus, gümrükte ilaç.

Bir arabam var, motoru bozuk?.

Ekmeğu yapmak içün katiyirum pakmaya.

Orada bir bakkal var ki herkesi tanırdı.

Bir gün akşam olur bizde gideriz

İş konusunda ben onu, o da beni etkilemek istemez.

Birden bire bu meltem

Bu tümcede?yaşanmadık? ortacı, ?zevk? sözcüğünün sıfatıdır. Bu sebeple, tümce, bırakmamak için ulacıyla girişik tümce olmuştur.

İkinci mısrada: şaş - a - r - ı - m

Kırılır da bir gün tüm dişliler

Noktalama işaretlerini doğru kullanınız.

Çocukluğum, hatııram,

Herşey karmakarışık.

Zira, ?Zaman?da, sevgili Cem Kuleli?nin bir haberi ile başlayan bir tartışmaya dolaylı olarak karışmam, ?ben tatilde iken? oldu. Okurlarımız hatırlarlar belki: Aziz dostumuz Ahmet Turan Alkan, ?Aksiyon? dergisinde, damdan düşer gibi?Şiir Ölüyor: Türkçe Sesini, kaybediyor? başlıklı bir yazı yazmış ve, Kuleli?nin 13 Temmuz tarihli?Zaman?da özetlediği biçimiyle alıntılarsam, ?bugünkü Türkçe?nin şiiriyetini ve sesini kaybettiğini, artık gündelik dile karışan, akılda kolayca kalan, edebiyatın diğer türlerine malzeme sağlayan şiirler yazılmadığını, buna da Dil Devrimi?nin meydana getirdiği?tahribat?ın yol açtığını? öne sürmüştü. Aziz dost Beşir Ayvazoğlu?nun, kısmen de olsa Ahmet Turan Alkan?a destek verdiğini, yine o haberden öğreniyoruz. Cem Kuleli, beni telefonla Bodrum?da buldu ve Alkan?ın bu görüşleri hakkında ne düşündüğümü sordu. Ona, bunların?ciddiye alınır? bir yanı olmadığını belirttim. Biraz da öfkeyle verilmiş bir yanıt! Yine de, bu öfkede, bir haklılık payı da vardı elbet...

Bu tümcede 1, 2, 3 numaralı eylemsiler yardımcı öğedir, tamlayan görevindedirler. Tümce, 4 numaralı dikilmesinden ulacının dolaylı tümleç oluşundan ötürü girişik tümcedir.

Birleşik cümlelerde, yan cümlenin yüklem çatısıyla temel cümlenin yüklem çatısı, etkenlik ve edilgenlik yönünden uyumlu olmalıdır. Birinin çatısıyla temel cümlenin yüklem çatısı, etkenlik ve edilgenlik yönünden uyumlu olmalıdır. Birinin çatısı etkenken diğerinin edilgen olması, çatı uyumsuzluğuyla ilgili anlatım bozukluğu oluşturur. Sıralı cümlelerde yer alan yüklemlerin de çatılarının etkenlik edilgenlik yönünden uyumlu olması gerekir.

Sıralı cümleler, iki veya daha fazla cümle ile kurulur. Cümleler, birbirinden virgül veya noktalı virgülle ayrılır. Cümlelerin her biri yapı ve anlam bakımından farklı niteliklere sahip olabilir.

Mehmed'im sevinin başlar yüksekte!

Kafiye: Mısra sonlarında, farklı kelimelerdeki ses benzerliğine kafiye denir. Kafiyenin oluşabilmesi için mısra sonundaki kelimelerde şu özellikeleri

Fakat, ek halindeki rediflerin çoğu, kelimeye bağlanan ekler olduğundan bu konudaki genel kaide: "Kelimenin köklerinde kafiye, eklerinde ise redif vardır." şeklindedir. Bu kural bilinerek mısraya bakılırsa ek halindeki rediflerin yüzde doksanı mısrada tahmin edilebilir. Ancak bu kaide her zaman geçerli olmadığından yine de "ekler" konusunda bilgi sahibi olunması konunun kavranması açısından gereklidir.

Dalımdaki asmaya

d) Sıralı Cümleler: Tek başına yargı bildiren cümlelerin bir anlam bütünlüğü içinde sıralanmasıyla meydana gelen cümleler topluluğudur.

İnsanın böyle yıkılmışını / görmemişti

Adamlığın yolu nerdense bul da girmeye bak

Bunu size hatırlatmakta fayda gördüm.

Gel sen dahi söyle böyle bir söz

?Ben tatilde iken...? neler oldu, diyerek başlayım söze.

Badana boya bitmişti, evi yerleştirecektik.

biçimde, iki yüzlü bir hançer gibi karşımıza dikilmesinden / bu şiirin son bölümünü bir

Ve ne titrek kalbimiz.

Yrd. Doç. Dr. Hülya Savran?Birleşik Cümle Üzerine?

Sebepsiz kanına girdiğim

Yukarıda da görüldüğü gibi ilk mısradaki "a" sesi ile diğer "a" seslerinin görevleri farklıdır. Bu özellik sebebiyle, "a" seslerinin kafiye olarak alınması gerekir.

Bu eşyaları pahalılaştırmak müşteri kaybına yol açar.

Toplantıda üç ya da daha çok konuşmacılar söz alacakmış.

Otuz yıl arayıp bulmadığım

Sabahları bana uğrardı, okula birlikte giderdik.

kök yapım eki geniş zaman yardımcı ses I. tekil

d) Cinaslı Kafiye: Okunuşları ve yazlışları aynı ancak anlamları farklı olan kelimelerle yapılan kafiye çeşididir. Tunç kafiye sesteş kelimelerle yapılır.

Sıfat görevindeki ortaçlar tümcemsi kuramazlar. Çünkü bunlar, bir sıfat tamlamasında tamlayan?dırlar. Tamlayan görevindeki ortacı ayrı bir sözcük gibi düşünemeyiz. Tamlama bir bütündür, öğeleri birbirinden ayıramayız.

Bir ömür geze geze

Takvimdeki Deniz

Tamlaması Yanlışları : Bir ad tamlamasında;

Adfiil İsimleme Cümlesi: İç cümle adfiilin belli çekim halleriyle başcümlede isimleme işleyişini alabilir. Bu türlü karmaşık cümleye isimleme cümlesi denir.

Bağrımda yanmadık bir yer bırakmadan git

Konu açık ve inandırıcı olmalıdır. Doğruluğuna inanmadığımız bir konuda başarılı bir yazı yazamayız.

Bülbüllere emir var: Lisan ögren vakvaktan;

Böyle bir soruyla karşılaşmak beni şaşırttı.

Tümleç Yanlışları :

Baba evinden, ana sütünden

b)> Hani İlinti Zamiri: Zamirsi zarflardan olan hani kelimesi de bir kullanışta ve daha çok konuşma dilinde bir türlü ilinti cümleleri kurmaya yarar.

Not (1) Kafiye olan sesli harflerin üzerinde uzatma işareti "^" varsa, bu sesliler tek ses değil iki ses olarak kabul edilir ve buna göre de kafiye türü değişir.

Edat Tümleci-Yüklem Yanlışları : Bileşik cümlelerde, edat tümleci durumundaki öğe, ortak olmadığı halde ortak kabul edilirse anlatım bozukluğu meydana gelir. Bu uyuşmazlık ikinci cümleye uygun bir tümleç ya da nesne eklenerek giderilebilir. Aynı şekilde bir dolaylı tümleç, nesne ya da öznenin yüklemle uyum sağlamayış nedeni bir edat tümleci eksikliği olabilir.

Not (2) Tunç kafiye olarak adlandırılan kafiye türünü bazı edebiyatçılar kabul ederken, bazıları da kabul etmez. Bu sebeple Tunç kafiye kimi kitaplarda anlatılırken kimi kitaplarda hiç değinilmez. Fakat çoğu edebiyatçı bunu farklı bir kafiye türü olarak kabul etmez ve Zengin kafiyeye dahil eder. Farklı bir kafiye türü olmadığını kabul etmemekle birlikte bu kafiyenin de tanımını bilmekte yarar var:

Birleşik cümlenin yapılışı: Basit cümle bir tek yargıyı kapsar ve bir tek başına yargıdan ibaret olur. Orada öbür cümle üyeleri birden fazla olabilir, fakat yargının ilk unsuru olan yüklem tektir. Bitmemiş fiil yargıları, yarım yargılar da böyledir. Buna göre birleşik cümlede ne sayıda yüklem varsa o kadar birleşen vardır. Cümleler türlü ilişkilerle ve farklı şekillerle birleşirler ve aralarında bir sıralama bulunur. Basit cümledeki üyeler gibi birleşik cümlede de birleşenler bir yapılışa tabi olurlar. Ana fikri taşıyan ve mutlaka bir tam yargı teşkil eden cümleye baş cümle denir. Buna karşı birleşik cümlenin her türlü öbür birleşenlerine ikincil cümle adını veririz. Baş cümlenin cinsine göre birleşik cümle fiil cümlesi, vay isim cümlesi sayılır. İkincil cümle ise bağlı, veya başına cümle olabilir.

Bitpazarinda sattik, kalkamaz artik kazan!

Denizlerden, göklerden af diliyorum

Özne Yanlışları : Sıralı ve bağlı bileşik cümlelerde ortak olarak kullanılan öznenin bütün yüklemlere uyması gerekir. Özne, bu eylemlerden birine uymazsa cümlede özne yüklem uyuşmazlığı ortaya çıkar. Bu tür anlatım bozuklukları, her farklı yargıya ayrı bir özne kullanılmasıyla giderilebilir. Ayrıca özneyle yüklem arasında, kişi yönünden ve tekillik çoğulluk yönünden bir uygunluk da olmalıdır.

2. AMAÇ

Oraya varır varmaz / kapı açıldı.

Bir millet sanattan ve sanatkardan mahrumsa, tam bir hayata malik olamaz.

Örnek : Sabahları bana uğrar, okula birlikte giderdik.

Bol bol okuyun ve bol bol yazın. Yazdıklarınız hoşunuza gitmiyorsa yırtın atın ama asla yazmaktan vazgeçmeyin.

a) Yarım Kafiye: Mısra sonlarında tek ses benzeşmesine dayanan kafiye türüdür. Aslında, bu benzeşmenin sessiz harflerde olması gerekir. Halk edebiyatında yarım kafiye çok kullanılmıştır.

Boncukları salıver camdaki akşamı bitirince.

Okuma-yazma çalışmalarında kompozisyon konusunu genelde öğretmen belirler.

2. İÇERİKSEL YÖNDEN

Bu kuruluşta esas bir baş cümle ile onun üyelerinden birinin yerini tutan, ya da üye olacak bir belirtme öbeği içinde yer alan yarım yargının birleşmesidir. O zaman her iki yargı anlamca tamamlanır ve birleşik bir bütün teşkil eder.

Yukarıdaki beyitte "razı değil" kelimeleri redif, ondan önceki "k" sesleri ise yarım kafiyedir.

Buraya gelmeden önceki günlerini / sık sık anıyordu

Bak, arslan hakikate, ispinoz kafesinde;

Bu tarihlerde hiçbir grup sınavlarını aksatmayacak.

Bir sey koptu benden, sey, her seyi tutan bir sey,

Odama nasıl doldu

Her zaman senin yanındayım, seni yalnız bırakmayacağım.

Çok az çalışarak veya hiç çalışmadan sınava girdiler.

Adfiil Yüklem Cümlesi: Başcümle bir isim cümlesi olacaksa içcümle başcümlenin yüklem ismi işleyişini alabilir. Burada adfiil yalın haliyle bulunabileceği gibi iyelik ve çekim ekleri de almış olabilir. Fakat kuralca cevher fiil ekleri alıp bitmiş fiil haline gelri. Böylece başcümlenin yüklemiyle içcümlenin yüklemi aynı kelimede birleşmiş olur. Buna adfiil yüklem cümlesi denir.

Şenlenir evimiz barkımız bizim

Hava açık; ama sıcak değildi.

Evlattan, akrabadan, arkadaştan

Nesne Yanlışları :

Fakat, bu pratik yol her zaman işlemeyebilir:

Zarffiillerin iyelik ekleri alanları ve almayanları vardır. İyelik eki alanların da bu zamir içcümlenin kimsesine ipucu olur:

Çekilir geri geri

Şüheda fışkıracak toprağı sıksan şüheda

Bir kalbi bir taraktan

Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

Kavuşuruz sonu gelmez gündüze

Zarffiil cümlesi bu ikinci kullanışta daha yaygın bir sözdizimi kalıbıdır.

Yukarıdaki beyitte, "ı" sesleri, ismin -i hali olduğundan yani, her ikisinin de görevi aynı olduğundan rediftir. Kelimenin köklerinde ise "ark" sesleri benzeştiğinden bunlar da zengin kafiyeyi oluşturur.

Paragraf başlarını biraz içeriden (1?2 cm.) başlatınız.

Bana sahici geldi.

Vakit varsa bir kahve içelim

Herbert Read, "Sanat eğitiminden amaç, daha çok 'iyi sanat eseri' yaratılması değil, daha iyi insanlar ve daha iyi toplumlar yaratılmasıdır"(San 1979: 11) der. Edebiyat eğitimini derslikten günlük yaşama taşımada da amaç yazarlar yetiştirmek değil, düşünen, düşündüklerini ifade eden ve üreten genç, sağlam kuşaklar yetiştirmektir.

c)> Sıralı ve Bağlı Tümce: Yapıca veya anlamca birbirine bağlı; ancak yalnız kullanıldıklarında kendi içinde anlam bütünlüğü bulunan tümcelerden oluşan türdür.

?Senden ayrı düşmeyi Allah bana göstermesin?.

Konuda, gereksiz duygu ve düşüncelerin ayıklanmasını sağlar.

Beni suçlamanın alemi yok gibi.

Nesne-Yüklem Uyuşmazlığı : Bu uyuşmazlık, bileşik cümlelerde nesnenin, ilk cümlenin yüklemine uymamasından kaynaklanır. Bu bozukluk ikinci cümleye dolaylı tümleç, edat tümleci veya nesne eklenerek giderilebilir.

Çok az veya hiç çalışmadan sınava girdiler.

Bir başka örnek:

Siyaset kavas, ilim köle, sanat ihtilaç;

Kubur faresi hayat, meselesiz, gerçeksiz;

Tarifler ana hatlarıyla benzerlik gösterse de fiilimsilerden kurulu birliklerin yan cümle kurup kurmayacakları aşamasına gelince, birleşik cümle tariflerinin seyri de değişmektedir.

Kokuyor burnuma Sivr'alan köyü

Yukarıdaki dörtlükte, kelimelerin kökleri:

Plan söyleyeceklerimiz denetimden geçirme, aralarındaki bağlantıya göre sıralama ve biçimlendirmedir. Bir mektup yazmadan tutun da bir fıkra, bir roman yazmaya kadar tüm anlatım biçimlerinde plan uygulamak zorundayız.

Kompozisyon, ?Bir konu üzerinde duygu, bilgi ve görüşlerimizden yararlanarak planlı, etkili bir yazı yazmak ya da konuşma yapmak? demektir. İyi kompozisyon yazmanın yolu bol bol okumaktan geçer.

şiir le ilgli kısa bir anektot rose78' in Arkadaşlar, öğrencilerinizin sorularınıza verdiği ilginç cevapları yazar mısınız? sayfasında alınma

Elimi beş yerinden, dağladı beş parmağın,

Yanlış Ek Kullanımı : Bir sözcüğe, gelmesi gereken ekin dışında yanlış bir ekin getirilmesi de kimi zaman anlatım bozukluğuna yol açar.

Adfiil Nesne Cümlesi:İçcümle adfiilin kimi ve kim halleriyle başcümlenin nesnesi olmuşsa bu karmaşık cümleye adfiil nesne cümlesi denir.

Arıyor deryalarda.

Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda

Yana yatmış bir gemi,

Ki varlığım büyülemişti en derin hazla

Ki?den önceki unsur isimse ki yardımcı cümleyi asıl cümleye, yani bir isim unsuruna bağlamış olur. Böylece yardımcı cümle asıl cümlenin değil, asıl cümlenin bir unsurunun tamamlayıcısı durumunda bulunur. Yeri ise asıl cümlenin içinde, tamamladığı ismin sonundadır.

Çocuğu yalnız bırakmak istemiyorlarmış. Hatır için konuşmayı hiç başaramamış.

Diğer Paylaşımlar'da sizi daha sık görmek isterim... hatalarımızın analizini yapacak işin uzmanlarına herzaman işimiz düşecektir, bizim amatörce olan bu yaklaşımımıza katkı sağlamanız olayı daha çok kemikleştirecek işe profesyönel gözüyle bakacağız... zira çok hatalar yapmaktayız ve kurulan cümleler bizlerin yanlış yorumlarına neden oluyor, formda ben bunu sıkca yaşıyorum ve yanlış yorumlar yaparak azda olsa insanları üzmüş oluyorum... sayın hocam bizedn ayrılmayın diyorum bu ricamızı umarım kırmaz desteğinizi bizden esirgemezsiniz

Bulunduğu yerden sol tarafa / şitap etmek istedi.

Yüklem Eksikliği : İki farklı yargının tek eylemsiye veya tek yükleme bağlanması, çoğu kez yargılardan birinin eylemsiyle ya da yüklemle uyumsuzluğuna neden olur ve bu durum anlatım bozukluğu yaratır. Bu durumda her farklı yargıyı ayrı bir yan cümleye ya da yükleme bağlamak anlatım bozukluğunu ortadan kaldırır. Örnek :

Son olarak şuna da dikkati çekmek gerekiyor:

Bıraktım gerilerde

>Tahsin Banguoğlu?na göre birleşik cümle; Anlam ve şekil ilişkileri olan birden fazla yargının bir araya gelmesiyle kurulmuş cümleye denir.

Niçin o güne kadar

>Sonuç olarak:

Bazı durumlarda ukalalık, meşru gerekçelere dayanabiliyorsa eğer, şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Şiir üzerine salahiyetle konuşabilmek belirli bir kuramsal donanımla mümkün olabilir. Modern şiir, ona ilişkin kuramlar ve o kuramların koydukları kriterler bağlamında okunduğunda, ve ancak o zaman, üzerinde konuşulabilir bir şeyler söyleyebilmek söz konusudur. Gerisi laf ü güzaftır, efendim...

Yazıda amacımızı belirleyen cümleye ana düşünce denir. Ana düşüncenin, yazmaya başlamadan önce belirlenmesi gerekir. Yazının düşünce yapısı ana düşünce üzerine kurulur. Söyleyeceklerimize bu düşünce yön verir.

Görünen köy / kılavuz istemez.

1. GİRİŞ BÖLÜMÜ

Arkandan geleyim der

Redifin olduğu her yerde mutlaka kafiye de vardır. Bu sebeple redifin bulunduğunu gördüğünüz her yerde kafiyeyi de bulmaya çalışınız.

Bebekler için, ağlamak, açlık ve korku gibi durumların en doğal ve tek anlatım biçimidir.

Okuyucunun kafasında resim yaratacak sözcükler kullanmaya çalışınız.

Sorun arkadaşlarımızın bizi bu konuda iyi aydınlatmamış olmasından kaynaklanıyor.

Nesnelerin Yapısal Uyuşmazlığı : Bir cümlede aynı eklerle türetilen birden çok eylemsi, nesne görevinde kullanılabilir. Bu nesnelerin ekleri farklı kullanılmışsa bunlar arasında yapısal uyumsuzluk oluşur ve bu uyumsuzluk anlatım bozukluğu yaratır.

Geldiğinde anlatırsınız

Mesela İstiklaal Marşı'nın yedinci kıtasındaki

Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!

1. Şiirin ölçüsünü ve birimini yazınız

Tozlu ve soluk kırmızı perdelerden yakıcı bir güneş taşıyor, / bütün odayı dolduruyordu.

Toplantıda hep aynı konu tartışılıyor, saatlerce aynı şeyler konuşuyordu.

Kullanılmış bir takvim.

Ki?li birleşik cümle: Farsça?dan gelen ki edatıyla yapılan birleşik cümledir. Ki ya iki fiili, iki cümleyi veya bir isimle bir fiili, bir isim unsuru ile onun izahı olan bir cümleyi birbirine bağlar. Her iki halde de ki?den sonra gelen cümle yardımcı cümledir. Ki böylece kendisinden sonra gelen yardımcı cümleyi kendisinden önce gelen unsura bağlar. Kendisinden sonra önce gelen unsur asıl unsur olup ki?den sonraki yardımcı cümle onun izahını teşkil eder. Ki?den önce gelen unsurun isim veya fiil olmasına göre iki çeşit ki?li birleşik cümle vardır.

Bu tümcelerde tamlayan görevindeki eylemlikler tümcemsi kuramamışlardır, bundan ötürü de bu tümceler girişik değil yalın tümcedir.

Baktım da süzgün süzgün

amma cahil işide değildir

Bu konuda seyircilerle biz eleştirmenler bir kez daha ters düştük sanırım.

Konu ilginç olmalıdır: ilgi duymadığımız bir konuda yaratıcı olamayız.

Ama birisu lazum uşaklara pakmaya.

Götürseler asmaya

Amaç ya da ana düşünce, konuya bakış açımızla yakında ilgilidir. Aynı konuyu ele alan iki öğrenci, farklı yorumlarda bulunabilirler. Aynı konu üzerinde ayrı ana düşüncelerle karşımıza çıkarlar. Kuşkulanmayı bir zeka belirtisi sayanlar olduğu gibi, hastalık şeklinde değerlendirenler de vardır.

Redif: Mısra sonlarında, görevleri aynı olan eklerin, ya da anlamları aynı olan kelimelerin tekrarlanmasına redif denir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere iki tür redif vardır:

a)> Ki ilinti Cümlesi: Ki ilinti cümlesi dilimizde daha yaygın olan karmaşık cümlelerden bazılarını karşılamakla beraber ilinti cümlesi abartmalı anlatmada ayrı bir berkitme işleyişine sahip görünür.

Okuduklarını ezberlemek değil, tartışarak özümlemesini sağlamak gerekir.

Bu tümce, 1 numaralı eylemlik ve 2 numaralı ortaçtan ötürü değil, kurduğu öbekle nesne görevini yüklenen diyeceklerini ortacı sebebiyle girişiktir.

Konular; soyut ya da somut konular, yerel ve verensel konular şeklinde de ayrılabilir: Düşünsel bir konudaki yazı soyuttur. Sevgi, barış, ölüm gibi konular evrensel nitelik taşır. Şehrimizin çöp sorunu ise yerel bir konudur.

Bence tunç kafiye vardır. Haa zengin midir? Hem de nasıl zengin. Ama bu zengini diğer zenginlerden ayırmak gerekir, çünkü bu süper zengindir. Örnek:

Yaşamak zevki nedir bilmez ölümden korkan.

İkinci ve dördüncü mısralarda hem ek halinde redif, hem de kelime halinde redif bulunmaktadır. Yukarıdaki mısralarda "madan" ekleri "zarf-fiil"dir.

Ya sal beni de, ince boynun dal, ey güzel, başka iklimlere varayım.

Eşya varsa dirilir

Unutmayın ki yazmak yazarak öğrenilir. Çalışma, alışkanlık ve sabır işidir. Herkesten bir şair, romancı olmasını bekleyemeyiz ama herkes düşüncelerini başarıyla anlatabilir.

Çocuğu iyi bir doktora bakıtmak gerekiyor.

O resimlerinde pastel renkleri kullanmış, bu nedenle resimleri çok çabuk satılmış.

Ki zamirinden sonra bir kişi zamiri, veya dönüşlü zamir getirip onu çekime tabi tutarsak ilinti cümlesinin kuruluşu daha iyi belirir.

Ad fiilin yalın hali ile bu iç cümlenin kimsesi ya başcümlenin üyeleri arasında görülür, ya da belirsiz kalır. Onu belli etmek istediğimizde adfiilin öbür şekillerini iyelik ekleri getirerek kullanırız.

Ta karşımda yapraksız

?Çingene beylik vermişler, ilkin babasını asmış?.

Nem varsa evim, anam,

Bir sıraya dizilmiş

Ortaçlar tümcemsileri yalın olarak, durum takısı alarak, tek başlarına, tamlama biçiminde, öbekleştirerek oluştururlar.

Davranışlarını çok beğendiğiniz bir kişiyi tanıtınız.

Tamlama Yanlışları :

Yasasin, kefenimin kefili karaborsa!

Türk Dili, 1999/1 Sayı:568 325-330

Ah, küçük hokkabazlik, sefil aynali dolap;

Yukarıdaki beyitte "kimsesi" kelimeleri redif, ondan önceki "r" sesleri ise zengin kafiyedir..

2. Koşma nedir, açıklayınız.

harici nazarla arifane

Gizli bir didişmenin

Birden bakar ki insan

Artık beni kim tutsun.

İYİ BİR KONUNUN ÖZELLİKLERİ

Bu mevsimde hiçbir çeşit kuş avlanmayacaktır.

Odamda kıyamet var.

Kişilerin özel sorunlarına dayanan konulardır: Bir kişinin süslenme şekli, tertipli ya da dağınık oluşu gibi konular özel niteliklidir.

Ele alınan konunun bitirildiği bölümdür. İleri sürülen düşünceler ve anlatılan olaylar özlü ve kesin bir şekilde sonuçlanır. Sonuç bölümü de giriş bölümü gibi ilgi çekici olmalıdır. Sonuç bölümü bir atasözü,

Şart cümlesi ana cümle

İhaleye birçok yerli ve yabancı firma katıldı.

Kerem etmeyen beyin fakirden nedir farkı

b) Tam Kafiye: Mısra sonlarında iki sesin benzeşmesine dayanan kafiye türüdür.

Çal camı yere, şangıdasın havada.

O semtlerdeki minareler görülmez, / ezanlar işitilmez, / ramazan ve kandil günleri hissedilmez.

1. BİÇİMSEL YÖNDEN

Kitaptaki yanlışlar düzeltilecek ve ikinci baskıya girecek.

Görüşünün keskinliğine / inanırız.

Kişi ayarından düşer mi düşer

Bu tarihlerde her grup sınavlarını aksatmayacak.

Çatirdilar geliyor karanlik kubbemizden,

Necip Fazıl Kısakürek

Azgın, sonsuz birdeniz.

Bu tür kuruluşlar, J. Deny?den hareketle?yan cümleler ayrı tutularak- ?cümlemsi- quasi proposition- diye adlandırılmıştır. Yapı yönünde cümle içindeki konumları yadsınmayacağı için bu yapıdaki cümlelerin, basit cümle içinde, ayrı bir alt başlık altında verilerek, yeni bir sınıflamaya tabii tutulmaları gerekmektedir.

Son zamanların giderek yoğunlaşan havasından, / ölümün elle tutulur gözle görülür

biraz ilim ister...

b) Kelime Halindeki Redifler: Aynı anlamdaki kelimelerin tekrarlanmasıyla meydana gelen rediflerdir. Bu tür redifleri mısralarda görebilmek oldukça kolaydır:

Bir kuş gibi hafifler

Not: Eylemliklerin bir tümcede bulunması, o tümcenin her zaman girişik cümle olmasını gerektirmez. Ad tamlamasında tamlayan görevindeki eylemlikler, tümcemsi kuramaz. Çünkü tamlayan görevindeki eylemliklerde bir edimi bildirme niteliği yoktur. Ayrıca, ad tamlamalarında temel öğe tamlanan?dır, tamlamada asıl anlamı yüklenen öğe odur; tamlayan, yardımcı durumundadır.

T. Banguoğlu: ?Anlam ve şekil ilişkileri açısında olan birden fazla yargının bir araya gelmesiyle kurulmuş cümleye birleşik cümle denir

>Hikmet Dizdaroğlu?na göre birleşik tümce >; Genel bir kavramdır. Birleşik tümcede yan yargılar, değişik nitelikteki dil birliklerinden oluşur. Bu birliklerin özelliklerine göre de birleşik tümce türlere ayrılır ve ayrı adlar alır.

BİREYSEL KONULAR

Kimsesiz hiç kimse yok, var herkesin bir kimsesi

Konuda birlik ve dengeyi sağlar.

Yakar onu bulmazsam

Yazınıza konuya uygun bir başlık koyunuz; Başlıksız yazı olmaz. Başlık ilgi çekici ve kısa olmalıdır.

Ne istersen al

Yıllardır kahrımı çeken kadından

Amacınızı, ana düşüncenizi iyi tespit ediniz.

Bana göre; Fiilimsileri yan cümle kabul etmek gerekir, ?tümcemsi? ya da?yan tümce? oluşturdukları halde, tam bir yargı belirtmedikleri, ancak temel cümlenin?tam yargısı?na katkıda bulundukları için bu cümleleri birleşik cümle olarak kabul etmek gerekir.

Yukarıdaki şiirde, ikinci mısrada asma kelimesi "üzüm veren bir bitki"; dördüncü mısrada ise "öldürmek" anlamında kullanılmıştır.

kök yardımcı ses geniş zaman yardımcı ses I. tekil

"yaş", "şaş", "aş" ve "taş" kelimeleridir. Burada da kelime köklerinden sonra gelen "a" sesleri kafiye olarak mı yoksa, redif olarak mı alınmalı sorusu akla takılmaktadır. O halde, bu köklere eklenen "a" sesinin görevinin ne olduğunu incelemek gerekir:

Kompozisyon konusunu oluşturan temel kavramlar üzerinde durunuz.

Kaçar gibi yangından.

Yukarıdaki beyitte "böyle bir söz" kelimeleri redif, ondan önceki "öyle" sesleri ise zengin kafiyedir..

Kokladığım çiçeklerden af diliyorum

Kalır dudaklarda ŞARKIMIZ bizim...

>Süer Eker?e Göre Birleşik Cümle: Temel tümce ile temel tümceyi; şart, dilek, açıklama vb. anlamlarla tamamlayan yan tümcelerden oluşur. Birleşik tümcelerde, temel tümceler ana düşünceyi taşır ve esas yargıyı üzerinde bulundurur. Yan tümceler kuruluş bakımından tümce değerindedir ve bir yargı bildirir; ancak bu yargı, temel tümcenin yargısını tamamlayıcı, destekleyici niteliktedir. Türk diline şart tümcesinin dışında yardımcı tümce bulunmaz. Çeşitli dillerin yardımcı tümcelerle bildirdiklerini, Türkçe son derece zengin bir fiil, zarf fiil vb yapılarla karşılar.

Hasreti denizlerin,

Bu mahşerin içinden

Baskentler haritasi, yerde sarhos kusmugu!

Yer ve gök su vermem dediği zaman

Sıfat fiil grubu, zarf fiil grubu ve mastar grubu olarak, kelime grupları içinde de yer almaları, bu sınıflamayı zorunlu kılmaktadır. Bu kuruluşlar da diğer kelime grupları gibi cümle içindeki yerlerini almaktadırlar. Ve cümlede, yan cümle gibi değil kelime grubu hüviyetleri ile görev yapmaktadırlar. Öyle ise kelime grupları konusunda ele alınırken, cümle içindeki konumları da göz önünde bulundurulmalı, bir yargı taşıyor havası verilmemelidir.

Cümle düşmanlarımı affettim

Rüzgarların ardından

Sapan taşların yanında füze

Gönlüm ister ki mazisini dirilten sanat

Şiire, toplum sorunlarını savunmak görevini verenlerin bu işe kuyumculuk diyeceklerini /

"köy", "su", "de" dir. Görüldüğü gibi kelimelerin köklerindeki sesler aynı değildir. Acaba burada "y" sesi kafiye olarak mı yoksa redif olarak mı alınacaktır?

Her ne kadar şehir dışına taşınmışsak bile beklenen rahatlığa kavuşamadık.

Çalkanıyor boşlukta

Hiçbir anne ve babanın buna itiraz edeceğini sanmam.

Resimdeyse bir nokta;

Bu, asırlar ve asırlardan beri böyle olagelmişti, / asırlar ve asırlarca da böyle sürüp gidecekti.

O kül rengi sabahları, başımı yastıktan kaldırınca, alnım bulutlara çarpacak ve beynim dağılacak diye korkardım.

biliyorum.

Utanirdi burnunu göstermekten sütninem,

?Şüphe bir nura doğru koşmaktır?. Maksadım bir gün önce işe başlamanızdı. Oda arkadaşımın şikayeti geceleri biraz geç gelişimdenmiş. Gibi.

Yola çıktığımız gün

Bu örneklerden yararlanmanızı ve iyi kompozisyon yazmak için heveslenmenizi çok istiyorum.

Toplantıda üç ya da daha çok konuşmacı söz alacakmış.

Beni hiçbir zaman unutmadı, her zaman mektup yazdı.

Arkadaşımın babası geldi, bir süre sohbet ettik.

Yan cümle Temel cümle

b) İç İçe Birleşik Cümle: Bir cümlenin herhangi bir görevle başka bir cümlenin içinde yer aldığı cümledir. Yardımcı cümle, ana cümlenin bir unsuru veya o unsurun bir parçasıdır. Bu yapıda ana cümlenin yüklemi genellikle?de-, zannet-, san-, bil-, farzet-, düşün-? fiillerinin çekimli şeklidir. Ana cümle sonda bulunur.

İkincisi bu içcümlenin başcümlede bir üye olarak zarflamanın yerini almasıdır.

Ve o kadar bucaksız.

Redifler daima mısranın en sonunda bulunur, yani kafiyeden sonra gelir.

Işığa bakınca kamaşan gözlerini / bir süre kapıyordu.

Durun kalabaliklar, bu cadde çikmaz sokak!

§ Tamlayan veya tamlanan eklerinden birinin kullanılmaması dolayısıyla tamlayan eksikliğinin anlam belirsizliği yaratması, ad tamlamasına ilişkin belli başlı yanlışlıklardır.

Senin kırdığın koz bini aştı.

?Söz var, iş bitirir; söz var baş yitirir.? Atasözünü açıklayınız.

AMACI GERÇEKLEŞTİRMEK İÇİN GÖZLEM YAPMALIYIZ

Dördüncü mısrada: taş - a - r - ı - m

Doğru söylerim halk razı değil

Bağımsız sıralı tümce

Birleşik cümle konusundaki tutarsızlıkların, Türkiye dışındaki Türkologlar arasında da bulunduğunu, Azeri Türkolog E. Zakiroğlu Abdullayev?den öğreniyoruz. Abdullayev?in belirttiğine göre, eğer yan cümlenin ve temel cümlenin özneleri ayrı ise, bir grup dilci bunu birleşik kabul eder. Yine eğer özne yalın haldeyse birleşik, iyelik halde kullanılıyorsa asit sayılır. Abdullayev?e göre bunlar her durumda basittirler ve bu fiilimsiler terkip kabul edilip görevleri açısından cümle üyesi sayılırsa bütün çelişkiler ortadan kalkar.

Ve kalb ağlayaraktan

Badana boya bitmiş, evi yerleştirecektik.

Varırım elbet dedim.

Denize hicret ettim.

Kadrini, kıymetini bilmediğim

Hiçbir zaman kendini düşünmedi, ailesinin mutluluğu için çalıştı.

Akacak kan / damarda durmaz.

M. Ergin: ?Birleşik cümle bir asıl cümle ile onun manasını tamamlayan bir veya daha fazla yardımcı cümleden teşekkül eder?.

a)> Şartlı Birleşik Tümce: Yüklemi dilek-şart kipinde olan bir yardımcı tümce ile bir ana tümceden meydana gelen tümcedir.

Ki?li Bağlı Cümleler: Farsça?ki? bağlama edatı ile bağlanmış cümlelerdir. ?ki? edatı ile bağlanan bu cümlelerin her biri, tek başına yargı bildiren müstakil bir cümledir. Ana cümle başta yardımcı cümle sonda bulunur.

Örnek :

Başka alemlerle farkımız bizim

Şiirde Redif Bilgisi

Çevrenize bakın; bazı binalar ne kadar güzel yapılmıştır, özenirsiniz. Bazıları ise insanın içini karartırlar. Bu da bir kompozisyondur. Mimari bir tür bina kompozisyonu değil midir? Kullanılan malzemeler genelde aynı, ama ortaya çıkan binalar farklı farklıdır.

Bu eşyaları pahalılatmak müşteri kaybına yol açar.

Havalandı kağıtlar.

Yan yargıya ya da yargısız anlatımı oluşturan öğelerin niteliğine göre beş türlü bileşik tümce vardır: 1. Girişik tümce 2. Kaynaşık tümce 3. Koşul tümcesi 4. İlgi tümcesi 5. katmerli bileşik cümle

Dilsiz duran ne kadar

Ulaçlı girişik cümle: Ulaçlar bir yönleriyle eylemsi, bir yönleriyle belirteç, bir yönleriyle de bağlaç olan sözcüklerdir. Girişik tümcede, belirteç tümleci ya da bağlaç göreviyle, tümcemsileri temel tümceye bağlarlar.

Sultan-Üs Şüara Necip FazılKISAKÜREK

Satırları fazla sıkıştırmayınız.

Yokuşlar kaybolur çıkarız düze

İyelik ekleri almayanlarda ise içcümlenin kimsesi ya başka bir cümle üyesinin taşıdığı iyelik zamiri ile, ya da kimse olacak ad ve zamirle belirtilmiş bulunur:

Okuduklarını ezberlemek değil, tartışarak özümlemesine sağlamak gerekir.

Hitap edeceğiniz insanların seviyesini göz ardı etmeyiniz.

Kadın, şoförü şöyle bir süzdü.

§ Tamlayan ya da tamlanan sözcüklerden birinin eksikliği,

Girişik Tümce: Bir temel tümce ile; özne, nesne, dolaylı tümleç, belirteç tümleci, ilgeç tümleci görevindeki bir ya da birkaç tümcemsiden oluşan bağımsız yargılı anlatımlara denir.

Düşüncelerinizi ilgi ve önem derecesine göre sıraya koyunuz.

Alıkonulan paketleri yarın postaya verelim.

Taş bağırda sular dizde gideriz

Edebiyat eğitiminin yaşamsal amacı, kişilere düşünme, okuma, konuşma ve yazma eğitimi vermek, edebi ve genel anlamda sanatsal bir beğeni çizgisi yaratmak, estetik seçicilik kazandırmaktır. Edebiyat eğitimini dersliğin sınırlarından çıkarıp yaşama geçirmek ve birkaç yıllık eğitimin etkilerini sürekli ve kalıcı kılmak için, kuramsal bilgiden uygulamaya doğru değil, uygulamadan kuramsal bilgiye doğru gitmek, en etkili ve verimli yol olacaktır. Bunun için, öğretmenin, kuramsal bilgiyi kendisinin önceden özümsemiş olması ve sınıfta öğrencisini yönlendirecek alt yapıyı dersten önce ciddi bir biçimde hazırlayıp programlaması çok önemlidir. Ancak bu sayede öğrencinin 'yaparak-yaşayarak' öğrenmesi ve öğrendiklerini hazmedip kalıcı kılması sağlanabilir. Ezberlenecek bilgilerden kaçınılması, araştırarak, düşünerek, karşılaştırarak, tartışarak ulaşılan bilginin ön plana alınması, hem öğretmenin davranışı hem de öğrencide bilgiye yönelik olarak gerçekleştirilmeye çalışılan davranış tarzı bakımından çok önemli bir noktadır.

Denizler oldu tasam,

Allahin on pulunu bakleye dursun on kul;

Hayali ile bahtiyar olmadığım

Türk kaçmaz neferi; kaçmak nedir bilmez. Bağımlı sıralı tümce

Cümlelerinizi kısa tutunuz, tek yargı bildiren basit cümleler kurunuz.

Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda

Üzerinde düşündüğümüz, yazı yazma, söz söyleme gereğini duyduğumuz her şey konudur. Bu bir olay, varlık, bir düşünce, gözlem ya da bir sorun olabilir. Konular niteliklerine göre bazı türlere ayrılır:

Toplantıda hep aynı konu tartışılıyor, saatlerce aynı şeyler konuşuluyordu.

Ve dalgalandı perdem

Çıkmadık canda / umut vardır.

Bu beyite pratik yoldan yaklaşırsak: Beyitin birinci mısrasında, kafiyeye söz konusu olan kelimenin kökü "çark", ikinci mısrada ise kelimenin kökü "fark"tır. Dolayısıyla, "ı" seslerinin ek olduğu için redif olduğunu pratik yönden söyleyebiliriz.

Üzerinde bir resim;

Yediğim ekmeklerden af diliyorum

Biraz da kredi bulsam işe girişeceğim

Bahset tarih, baligin tirmandigi kavaktan!

Konunun macı iyi saptanmalıdır.

Yüklem Uyuşmazlığı : Sıralı cümlelerde yüklemlerin kip ve kişi ekleri yönünden uyumlu olmaları gerekir. Bu eklerin uyumsuzluğu anlatım bozukluğu yaratır.

ümit yaşar oğuzcan

?Plansız bir yazı üzerine adres yazılmamış mektuba benzer.?

Bir ay evvel sözümü dinleseydi başına bu felaket gelmeyecekti.

İlintili Zamir Cümlesi: Sadece yan yana özel bir yükselen tonla bağlanmış olan iki yargı arasındaki anlamca ilinti ya sözün gelişine bırakılmış, ya da ipucu olarak baş cümle üyelerinden birinin taşıdığı iyelik, veya fiil zamiri ekleriyle adlandırılmıştır.

Ciğerimde bir yosun.

Yediğim meyvalardan

Planlı yazı yazan kişi, kararsızlık ve dağınıklıktan kurtulur.

Çocuğun gözlerindeki yaşı silip, çocuğu yerine oturttu.

Ah yolculuk yolculuk

?Zaman?da Mehmet Niyazi Bey?in de bu konuda bir yazı yazdığını yine sevgili İhsan Deniz?in o yazısından öğrendim. Mehmet Niyazi Bey?i okumadım. Ancak İhsan Deniz?in söylediğine bakılırsa, o da şiiri, ?hiç şüphe yok ki, şiir ezberlenen bir edebi tür? olarak tanımlamış. Bu konuda söylenmesi gerekeni, yine sevgili İhsan Deniz söylüyor: ?Böylece şiirde yeni bir estetik kategori?yle daha karşılaşıyoruz: Ezberlenebilir olan! Unutmayalım, eğer bir metin ezberleniyorsa, şiirdir; yoksa değil! Ne diyelim, böyle?geniş ve rahatlatıcı? tanımlamalar olduğu sürece: Yaşasın?ezberi kolay? şarkı sözleri ve ucuz vecizeler!?

Benim naciz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır; fakat Türkiye Cumhuriyeti

Seni anladığımı ve onaylayışımı gözden kaçırmazdın sanmıştım.

Her şey akar su, tarih, yıldız, insan ve fikir

Kompozisyonunuzu düzgün ve okunaklı bir el yazısıyla yazınız.

Ne yapsa faydasız.

Çalışmanın yararını / herkes bilir

Gibi aklımı çeldi,

Kimi öğrenciler için kompozisyon yazmak son derece sıkıcı bir iştir; bu çalışmayı kağıt doldurma olarak algılayanlar oldukça çoktur. Fakat kompozisyonda amaç kağıdın doldurulması değil, düşüncelerin derli-toplu bir şekilde karşımızdakilere ifade edilmesidir.

Çarşıdan dönünce sizin yemeğinizi vereceğim

Tartilan vatana bak, dalkavuk kafesinde!

Onun böyle işlerle uğraşmaya ne vakti vardı ne de zamanıdır.

Akşamları kitapçıya uğrar, saatlerce onunla sohbet ederdi.

Bebekler için ağlamak, açlık ve korku gibi durumların en doğal ve tek anlatım biçimidir.

Ne gelişini ne de gidişini gördüm.

Kadına her fırsatta bağırıyor, kadını sürekli aşağılıyordu.

Her zaman senin yanındayım, hiçbir zaman seni yalnız bırakmayacağım.

PLANIN BÖLÜMLERİ

İç içe birleşik cümle: Bir cümlenin başka bir cümlenin içine girmesiyle meydana gelen birleşik cümledir. Bu birleşik cümlede bir cümle başka bir cümlenin bir unsuru veya cümle içinde bir isim unsuru durumunda bulunur.

Geçenler geçti seni, uçtu pabucun dama,

Şartlı birleşik cümle: Bu birleşik cümle Türkçenin asli birleşik cümlesidir. Temeli şart kipinin şart ifadesine dayanır. Şart kipi, bütün fiil çekimlerinin aksine, hüküm ifade etmez, bitimli bir hareket göstermez. Bu yüzden müstakil cümle yapamaz. Şart şekli ancak istek ve temenni ifade ettiği zaman bitimli bir hareket, dolayısıyla bir hüküm gösterir ve müstakil cümle yapabilir: dizinde ağlasam, otursana örneklerinde olduğu gibi. Şart şeklinin bu istek ve temenni fonksiyonunda bile bir kısalma ve klişeleşme vardır. İşte şart kipinin bu durumu onun yaptığı cümlelerin müstakil olmasına imkan vermemekte ve onları asıl cümleleri tamamlayan yardımcı cümleler haline sokmaktadır.

O gün ben de geçtim ben,

c) Bağlı Cümleler: Bağlanma edatlarıyla birbirine bağlanmış cümleler topluluğudur. Bu cümleler?ki? veya diğer bağlama edatları ile kurulur.

Üstünde döşemenin

Kompozisyon yazdığınız kağıdın kenarlarında uygun boşlukları bırakınız.

Bir sapka, bir eldiven, bir maymun ve inkilap.

Halamın sevdiği türküyü söyler misin?

Kitaptaki yanlışlar düzeltilecek ve kitap ikinci baskıya girecek.

Alıkoyulan paketleri yarın postaya verelim.

II. Karmaşık Birleşik Cümle:

Bu resim rüyalarda

Topraktan ayrılsam dua alırım.

SIFAT FİİL CÜMLESİ: Karmaşık cümlede içcümlenin yüklemi bir sıfatfiil olursa bu birleşik cümleye birleşik sıfat fiil cümlesi denir.

Toplumun tümünü ya da bir kesimini ilgilendiren konulardır: Köyden kente göç, nüfus artışı, çevre kirlenmesi gibi.

Bu konuda seyircilerle biz eleştirmenler bir kez daha ters düştü sanırım.

Zannetme ki şöyle böyle bir söz

İlk mısrada: yaş - a - r - ı - m

Bir yarın göçtüğünü, çöktüğünü bir dağın

H. Dizdaroğlu: ?Bir temel yargı ile bir ya da birden çok yan yargıdan oluşan; içinde bir temel cümle ile bir ya da birkaç tümcemsi, yan tümce, içtüme bulunan yargılı anlatıma birleşik tümce denir?

Ufak böcükler gibi

Yazınızda gereksiz bölümler ve tekrarlar varsa atınız.

AMACI BELİRLEYEN CÜMLE

Yapısında sıfat fiil, zarf fiil ve mastarların bulunduğu cümlelerin birleşik mi yoksa basit mi olduğu konusunda pek çok görüşler ortaya atılmıştır.

Denizler kadar derin.

?Dünyada her şey gibi yetenek de çalışmayla elde edilir. Olabildiğince çok yazın. Yaza yaza daha iyiye varacaksınız. Önemli olan alışkanlığınızı yitirmemektir. Dolambaçlı cümlelerden kaçının, sade, yalın yazın. Okuyucu, sizin yorumunuz olmadan da öykünüzü anlayabilmelidir. Gereksizi silip atın.?

Seyhan Erözçelik

ZAMAN, 09.09.2004

Ben anlattıkça o heyecanlanıyordu. Gibi

İnsan bu, su misali kıvrım kıvrım akar ya

İnsan olarak duygularımızı, düşüncelerimizi, taslarımızı, görüşlerimizi karşımızdakilere anlatmak; kendimizden söz etmek, toplumsal sorunları dile getirmek bir ihtiyaçtır. Çevremizdekilerle ilişkiler kurar, onların sorunlarını dinler ya da kendi sorunlarımızı onlara anlatırız. Bu ilişkiden düşünce alışverişi doğar. Düşündüğünü ve duyduğunu karşısındakilere başarı ile anlatabilmek her vatandaşın başarı ile yapması gereken ve yapabileceği bir şeydir. Herkes düşündüğünü duyduğunu, tasarladığını karşısındakine başarı ile anlatabilir.

Ne gelişini ne de gittiğini gördüm.

Oysa, çözüm çok basittir."y" sesi birinci mısrada kelimenin köküne dahil olurken, ikinci ve üçüncü mısralarda yardımcı ses 'tir.

Konuyla ilgili gözlemlerin, betimlemelerin, kanıtların bulunduğu bölümdür. Merak ve kuşku en üst düzeye çıkmıştır. Yazar, amacını bu bölümde gerçekleştirir.

O gün bizde betbeniz

Mezarda kan terliyor babamin iskeleti?

Kimsesiz kaldım meded, ey kimsesizler kimsesi

L. Karahan: ? Birleşik cümle, bir ana cümle ve cümlenin anlamını tamamlayan bir veya daha fazla yardımcı tümce ile kurulur?

Hesabı ödemek sana düşüyor.

İlelebet payidar kalacaktır. Bağlı tümce

Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara sah olsa;

c) Zengin Kafiye: Mısra sonlarında üç ve daha fazla sesin benzeşmesiyle meydana gelen kafiye çeşididir.

Çatla Sodom-Gomore, patla Bizans ve Roma!

Nasihatim sana: Herzeyle iştigali bırak

2. tümce

Ölsek de sevinin eve dönsek de

Niçin o anda hepsi

?Elleriyle çalışan adam amale, elleriyle birlikte zihni de çalışan adam usta, zihni ve kalbiyle çalışan adam sanatçıdır.? Sözünden ne anladığınızı belirten bir kompozisyon yazınız.

Bir konuda söyleyeceklerimizin olabilmesi, o konu üzerinde gözlem ve yaşantılarımızın bulunmasına bağlıdır. Bir nesneye uzun süre bakmak, o nesnenin ayrıntılarını daha iyi görmemizi sağlar. Gözlem ve yaşantılarımızın olmadığı bir konuda başarılı bir yazı yazamayız. Hayatında hiç deniz görmemiş olan bir öğrenci, denizdeki fırtınayı anlatamaz. E. Hemingway?in dediği gibi?Yaşanmadan yazılmaz.?

Ne yaptik, ne yaptilar mukaddes emaneti?

Ayırmak olmaz artık

Leyla Karahan?a> göre birleşik cümle: Bir ana cümle ve cümlenin anlamını tamamlayan bir veya daha fazla yardımcı cümle ile kurulur. Türkçe?de iki tip birleşik cümle vardır.

Dil Bilgisi Kuralları İle İlgili Anlatım Bozuklukları :

Bu iklimin manzarası, mimarisi ve halkı arasında halis ve tam bir ahenk varsa, orada gözlere bir vatan tablosu görünür.

söylenirsin dilinle.

Zarf Tümleci-Yüklem Yanlışları : Bileşik cümlelerde, zarf tümleci ortak olmadığı halde, bütün yüklemler için ortak öğe kabul edilirse, anlatım bozukluğu ortaya çıkar. Bu anlatım bozukluğu, ikinci cümleye bir zarf tümleci ilavesiyle giderilebilir. Bu nedenle bu anlatım bozukluğunun diğer adı, zarf tümleci eksikliğidir.

Sana her konuda güveniyor ve yardım bekliyoruz.

Alevler içinde ev, üst katinda ziyafet!

Çok kimseler denizi övüp övüp bitiremezler, / onsuz edemeyeceklerini / söylerler

Evi öyle donattım ki, beğeneceksin

Roman, öykü gibi uzun bir yazı yazacaksak zihnimizde beliren planı bir kağıda geçirmek yararlı olur.

Kadın şoförü şöyle bir süzdü.

Mayıs çiçekleri etrafa öyle bir yaydı/

Kizimin gösterdigi, kefen bezine mahrem.

Yukarıdaki şiirde "il" seslerinde kafiye vardır. Ses benzerliğindeki seslerde, ses sayısının artmasına göre kafiye çeşitli kısımlara ayrılır:

Konuşmaların sonunu / bekleyiniz.

uygulamar ve örnekleri gelmeye başladı...

Öttür yem borusunu öttür, öttür, borazan!

Sana tarihini her lahza hayal ettirsin

Aynı durum İstiklal Marşı'nın üçüncü kıtasında görülmektedir:

Gözünün yaşını sil deyi yazmış

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım,

Burada adfiil iyelik ekleri de almış olabilir ki bunlar içcümlenin kimsesine ip ucu teşkil eder.

Yabancı, dükkandı eşyaları beğenmedi.

Şiirde Kafiye Bilgisi

Bir kisiye tam dokuz, dokuz kisiye bir pul.

Serindir dağları soğuktur suyu

Öğelerinden en az biri veya yüklemlere gelen ekleri ortak olan sıralı tümcelere?bağımlı sıralı tümce? adı verilir.

a) Ses benzerliği olan kelimelerin farklı kelimeler olması gerekir.

Yerde yürürken gördüğüm

Örnekler:

Seni anladığımı ve onayladığımı gözden kaçırmazdın sanmıştım.

b) Ses benzerliği olan kelimelerin yazımının aynı olması gerekir.

§ ?Birçok, biraz, herhangi, birkaç, hiçbir, her? gibi belgisiz sıfatların tamlayan olduğu sıfat tamlamalarında, adın tekil kullanılması gerekir.

Kompozisyonun Tanımı Batı dillerinden dilimize geçen?kompozisyon? sözcüğü, günlük hayatımızda ve edebiyat, resim, müzik, mimari gibi pek çok sanat dalında kullanılmaktadır. ?Renk Kompozisyonu?, ?Müzik Kompozisyonu?, ?Kompozisyon Güzelliği?, Kompozisyonu Bozuk?, ?Kompoze Etmek?, gibi deyişler, bu sözcüğün kullanım alanının ne kadar geniş olduğunu gösterir. Kompozisyon; Resim, müzik, heykel, mimari, edebiyat gibi değişik alanlarda malzemenin belirli bir düzen içerisinde bir araya getirilmesidir. Kompozisyon oluşturmak için gerekli olan malzemeler, üzerinde çalışılan sanat dalına göre değişir. Resim sanatının malzemesi renkler, müziğin malzemesi sesler, mimarinin malzemesi taş, toprak, mermer; edebiyatın malzemesi ise dildir. Her sanat dalının, kompozisyon oluşturma biçimi ve malzemeyi kullanma şekli birbirinden farklıdır. Ancak hepsinde ortak olan temel nokta, değişik ve dağınık malzemenin duygularımıza hoş gelecek, bizde güzellik ve beğeni duyguları uyandıracak şekilde bir araya getirilmesidir. Birikim nedir? Birikim kazanma yolları Küçük yaşlardan itibaren çevremize karşı merak ve ilgi duyarız. Sorar, araştırır, dinler, gözlem yapar, çeşitli yayınları okur, böylece duygu ve düşünce dünyamızı zenginleştirir ; bilgimizi, görgümüzü, kültürümüzü artırırız. Sosyal bir varlık olmanın gereği ve sonucu olan bu etkinlikler, birikimimizi oluşturur. Her insanın yetiştiği aileye ve içinde bulunduğu çevre koşullarına göre birikim başka başka olur. Bu başkalık hayata bakış tarzımıza, olaylar karşısındaki tavrımıza, kişiliğimize yansır. Birikim sahibi, kültürlü bir insan olmak, kendimizi geliştirmek için eğitim, sanat ve kültür etkinliklerine zaman ayırmalıyız. Zaman alıcı, oyalayıcı, bize hiçbir şey kazandırmayan eğlencelerden uzak durmamız gerekir. Dinleme Çevremizdeki birçok şeyi işitiriz ama dinlemeyiz. Birtakım sesleri, gürültüleri istemesek de duyarız fakat bir süre sonra o seslere alışarak günlük hayatımıza devam ederiz. Ancak dinlemede bir seçme söz konusudur. Bizden yaş, bilgi, kültür ve deneyim olarak daha donanımlı olan büyüklerimizin, öğretmenlerimizin anlattıklarını veya konusunda uzman kişilerin vereceği konferansları dinleriz. Yalnız dinlerken bütün dikkatimizi konu üzerinde yoğunlaştırmalı, en gereksiz gördüğümüz bilgilerin bile bir gün işimize yarayabileceğini düşünmeliyiz. Açık oturum, panel, konferans gibi etkinlikleri dinleyerek takip ederiz. Günlük hayatımızda insanlarla iletişim kurmak, bilgi edinmek için de dinleme etkinliğinde bulunuruz. Arkadaşlarımızın anlattıklarını dinleyerek onların deneyimlerinden yararlanırız. Okuma Kitap, insanın bilgi ve kültürünü artıran, kelime hazinesini zenginleştiren, dili kullanma becerisini güçlendiren, düşünce ve yaşam ufkunu genişleten en etkili araçtır. Okuduğumuz her kitap, bizi belki de hayatımız boyunca hiç gidemeyeceğimiz yerlere götürür. Çok çeşitli karakterlerde insanlarla tanıştırır. Yasayarak edinemeyeceğimiz tecrübelere okuyarak ulaşırız.

Beni bu hasret dedim

Beni bekletmeye hakkın yoktu.

Türkçede yardımcı öğe asıl ögeden önce gelir. Aynı şekilde, birleşik tümcelerde de yan tümceler asıl tümceden önce gelir. Ancak Farça?dan ödünçleme olan ki?li birleşik tümcelerde temel tümceyan tümceden önce gelir. Ki? li birleşik tümceler bu özellikleri dolayısıyla sınırlı bir kullanım alanına sahiptir ve çoğu zaman tercüme havası taşır.

"Bakın benden bir iki örnek size;

TOPLUMSAL KONULAR

Birleşik cümlede yardımcı cümle önce, asıl cümle sonra gelir.

Sınavların da öğrenme sürecini yapıcı ve yaratıcı parçalarından biri olarak algılanması, eğitimde kalıcı izlerin oluşmasında son derece etkili bir yaklaşımdır. Öğrencilerin, yazılı sınavları, bir metin hakkında kendi fikirlerini sistematik olarak ifade edebilme olanağı buldukları bir tartışma zemini olarak algılamalarını sağlamak, onların derse eğilimlerini, ders içi ve ders dışı çabalarını pekiştirecek bir etkendir.

Söyleyeceklerimiz, gözlem ve yaşantılarımızı, bir plana uygun şekilde sıralamamız gerekir. Neyi, nerede, niçin kullanacağımızı bilmek zorundayız. Söylediklerimizi böyle bir düşünsel düzene dayandırmazsak yazımız bütünlüğe kavuşmaz, yönünü yitirir. Söylemeyi düşündüklerimiz arasında bağlantı kopar; denge bozulur. Bir yazıda birlik, denge ve canlılık şarttır.

Ehli ile konuş olasın ehil

KOMPOZİSYON YAZARKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

Eylemlikler, hem ad, hem de eylem niteliği taşıyan sözcüklerdir. Eylemlikler tümcemsileri yalın durumda, durum takısı alarak, tek başlarına, tamlama biçiminde, öbekleşerek oluştururlar.

Kurşun yükünü gönlün

§ ?Bir? den büyük sayı sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamalarında adın çoğul eki alması yanlışlık yaratır. Bu tür sıfat tamlamalarında adın tekil kullanılması gerekir.

Bu mevsimde her çeşit kuş avlanmayacaktır.

Yapılan planın iyi uygulandığı, hazırlanan malzemenin iyi yerleştirildiği bina güzel, uyumlu ve rahat. Öteki bina ise çirkindir. Çünkü orada mimari yok; yığma, doldurma ve uyumsuzluk var.

bizi aydınlattığınız için teşekkürler sayın hocam

Ya, al beni artık, böyle ateşinle yanan, dal olayım.

1. tümce 2. tümce

Haykirsam, kollarimi makas gibi açarak:

Mesela:

Ki zamiri gibi bunun da çekimi yoktur, fakat bazen ya! Ünlemiyle uzatılmış olarak kullanılır.

Yeryüzündeki olaylara ve sorunlara ilk bakan biz değiliz. Bizden önce nice kişiler birçok sorunlara eğilmişler; bunlarla ilgili düşüncelerini yazılaştırmışlardır. Bu kültürel kaynaklardan yararlanmalıyız.

"da" seslerinde tam değil, zengin kafiye vardır.

Bu ki ilinti zamirinin çekimi yoktur. Fakat ki ilinti cümlesinde kimse, nesne, isimleme olan kelimelerin, veya bunların yerindeki bir belirtme öbeğinde bir kelimenin yerini alır. Bu sebeple türlü çekim hallerinde olması mümkün bir zamir gibidir.

Sana her konuda güveniyor ve senden yardım bekliyoruz.

Yani "y" seslerinin görevi farklıdır. Bu durum da kafiye tanımına uygun olduğundan kafiye olarak kabul edilecektir.

Kompozisyon, dilbilgisi ve edebiyat eğitimini birbiri içine yedirerek, güçlü geçiş noktaları sağlamak, ders içi bilgiyi yaşamsal bilgiye dönüştürmede oldukça önemlidir. Sadece bir noktaya saplanıp kalmaktan, edebiyat-kompozisyon-dilbilgisine yönelik çalışmalardan birine ağırlık verip diğerlerini ihmal etmekten kesinlikle kaçınılmalıdır. Kişilerin edebiyatın zevkli, renkli, çekici bir dünya olduğunu hissetmeleri, kendi yapabilirliklerinin farkına varmaları, yaratıcılıklarının ve hayal güçlerinin sınırlarını zorlayarak üretmeleri, kendilerini en iyi şekilde ve en doğru, en güçlü estetik ifadelerle anlatabilmeleri, yaşamı kavrayabilmeleri için öğrencilere fırsat yaratılmalıdır. Böylece öğrencilerin yaşantısında, edebiyat dersi aracılığıyla kalıcı ve yaşamsal izler bırakmak, onların okumayı ve düşünmeyi, tartışmayı, sorgulamayı yaşamlarının olağan bir tavrı haline getirmelerini sağlamak amaçlanmalıdır.

Kelime halinde bulunan redfilerden hemen önce, ek halinde redif de bulunabilir. Böylece, ek halindeki redifle kelime halindeki redif arka arkaya gelebilir:

1. tümce bağlaç 2. tümce

Örnek:

Dal güzel boynuna akşamın incik sesle.

Öyle olaydı hep sevinirdik.

KOMPOZİSYON NEDİR?

Diğer yandan sadece ders kitaplarındaki metinlerle sınırlı kalmayıp, ders kitapları dışında da zevkli, nitelikli, değerli edebi örnekler seçilip, öğrencilerle paylaşılmalıdır. Öğrencilere kavramakta zorlanabilecekleri dünya klasiklerini içeren ciltler dolusu kitaptan oluşan listeler yerine, kısa, farklı, özgün, zevkli, seçkin örneklerden oluşan kitap listeleri sunulmalı2 ve onların bu başlangıç noktasını kullanarak, kendilerine özgü bir edebi seçicilik zevkine ulaşmaları ve okuma dağarcıklarını genişletmeleri hedeflenmelidir.

2. GELİŞME BÖLÜMÜ

Yüklem Yanlışları :

el-cevap:Hocam bu şiir 7 cm kadardır, ölçü birimi ise km yada cm dir

Konunu tanıtıldığı bölümdür. Açık, sade ve ilgi çekici olmalıdır; çok uzun tutulmamalıdır.

Canı cananı bütün varımı alsın da Hüda

Eğri söylerim Hak razı değil.

Bir kitap sarayinin bin dolusu iskambil;

Çekiyor tebesirle yekun hattini afet;

Bir tümcede ulacın bulunması, o tümcenin girişik olmasını gerektirmez. Ulaç, yüklemle doğrudan ilgi kurmamışsa; eylemlikler ve ortaçlarda olduğu gibi, bir tamlamada tamlanan, bir öbekte bitim sözcüğü değilse, o tümce yalındır.

Aldığınız yiyecekleri Pazar çantasına gelişigüzel mi koyuyorsunuz? Yumurtalarınız altta kalırsa kırılmaz mı? Domatesin ya da karpuzun üzerine karpuz doldurur musunuz? Elbette hayır. Pazar çantasını aldığınız yiyeceklerin özelliklerine göre doldurursunuz. Eşyaları yerli yerinde olmayan bir odada aradığınız şeyi kolayca bulamazsınız. Koltuk takımlarınızın yeri mutfak değildir. Yemek masasını yatak odasına koymak biraz tuhaf olur. Her şey hizmet edebileceği bir yere yerleştirilmelidir. İşte bu kompozisyondur.

Durun, durun, bir dünya iniyor tepemizden,

Ortaçlı girişik tümce: Ortaçlar hem sıfat, hem de eylem niteliği taşıyan sözcüklerdir. Tümcede bir durumu, oluşu, edinimi bildirir biçimde kullanılırsa tümcemsi kurarlar.

Üç zaman ait sıfatfiilerle yapılmış içcümlelerin hepsini başcümlede bir sıfatın yerini tutmak üzere kullanırız. Onlara sıfatfiil deriz.

Dal boynuna boncuklar takın.

?Bir mektup yazmış okunmuyor?.

İş konusunda ben onu etkilemek istemem, o da beni etkilemek istemez.

KONU SEÇİMİ

Döner şanlı şanlı çarkımız bizim

Bir özdeyiş ya da şiirle bitirilebilir.

Kadınlar / ona baktıkça / şaşıyorlardı.

Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner aşarım.

Türçemizi doğru kullanmak her öğretmenin birinci vazifesi olmalı, ancak sanal alemde klavye ile yazarken tuş hataları yapmaktayız bundan kaçınamıyoruz yada bunu bahane edebiliyoruz. Son sınıftaki edebiyat öğretmenimi hiç unutmam"edebiyat;edeb den gelmektedir çocuklar " derdi şimdi nedemek istediğini daha iyi anlıyorum... cümlelerimizi edebe sokmalı disipline etmeliyiz, bunun içinde çok okumalı, size katılmamak elde değil... teşekkürler.

Yaptığımız plana her zaman sıkı sıkıya bağlı kalamayız. Yazma sırasında bazı değişiklikler yapmamız doğaldır. Bu durum planın gereksizliği anlamına gelmez. Plan yazımız için bir amaç değil, araçtır. Onu dilediğimiz şekilde kullanabiliriz.

?Hasmım sitemin anlamamak hasma sitemdir?.

muallim has ve pak oldukça

AD FİL CÜMLESİ: Karmaşık cümlede iç cümlenin yüklemi bir ad fiil olursa bu birleşik cümleye birleşik ad fiil cümlesi denir. Burada iç cümle tümüyle bir ad hükmündedir ve baş cümle içinde bir adın alınabileceği bütün işleyişleri alır. Buna göre baş cümle 1. Kimse, 2. yüklem ismi, 3. nesne, 4. isimleme 5. bir belirtme öbeğinde ad olarak görülecektir.

türlü aklımdan çıkmıyor.

BİRLEŞİK CÜMLE SORUNU

Bazı kalıplaşmış şart cümleleri, cümlede özene ve nesne görevi de yapabilir.

Durum diye bir laf var, buyrunuz size durum;

Ki?den önceki unsur fiilse asıl cümle ile yardımcı cümlenin tam arasında bulunur.

Hava güzel olursa / biz yarın yemeğe gideceğiz

Ali İhsan Hocam, eline, gözüne emeğine sağlık... Bütün bunlar bilinir de şair olunmaz niye? Şairlik biraz da Allah vergisidir. Bunu bir Fransız şair diyor: "Şiirin ilk mısraı Allah vergisidir, gerisi şairin çalışmasına kalmıştır."

>Muharrem Ergin?e göre birleşik cümle: Bir asıl cümle ile onun manasını tamamlayan bir veya daha fazla yardımcı cümleden oluşur. Birleşik cümleleri ikiye ayırır. Şartlı ve Ki?li birleşik cümle olmak üzere. Bunlara üçüncü bir birleşik cümle çeşidi olarak iç içe birleşik cümle?yi de ilave eder.

Dolaylı Tümleç-Yüklem Yanlışları : Bileşik cümlelerde ortak olarak kullanılan dolaylı tümlecin, ilk cümlenin yüklemine uyarken ikinci cümlenin yüklemine uymadığı görülebilir. Böylece tümleç-yüklem uyuşmazlığı ile ilgili anlatım bozukluğu ortaya çıkar.

Gideriz nur yolu izde gideriz

saygıyla...

Aslında bağlı ve sıralı tümceler arasında kesin bir ayırım yoktur. Bağlama edatlarıyla birbirine bağlanmış ve aralarında anlamca ilişki bulunan sıralı tümcelere?bağımlı sıralı tümce? adı verilir. Aralarında yalnızca anlam ilgisi bulunan sıralı tümcelere ise?bağımsız sıralı tümce? denir.

Kaybettiği alemi

1. KONU

İhaleye birçok yerli ve yabancı firmalar katıldı.

Dışarıda iki insanlar seni soruyordu.

Bizim Şarkımız

3. PLAN VE PLANIN YARARLARI

İleriye gitmek, / beklemekten / iyidir.

b)> Ki?li Birleşik Tümce: Bir temel tümce ile, temel tümceyle ki ile bağlanan bir yardımcı tümceden oluşur. Bu tümce türü, asıl ögenin başta bulunması sebebiyle, art zamanlı Türkçe söz dizim kurallarına aykırıdır.

Adınızı, sınıfınızı, şubenizi, numaranızı ve günün tarihini yazınız.

Ortaçların tümcemsi kurabilmeleri; yalın olarak özne ve belirteç tümleci, durum takısı alarak da nesne ve dolaylı tümleç görevinde kullanılmaları, ya da tamlamada tamlanan olmaları koşuluna bağlıdır. Tümcenin bir öğesi olmayan ortaçlar, yan yargı taşımaz ve tümcemsi kuramazlar.

mısralarında bu özellik görülebilmekte ama zengin kafiyeden bir farkı olmadığı açık..

Üçüncü mısrada: aş - a - r - ı - m

Yukarıdaki dörtlükte ise, kelimelerin kökleri:

?Değmez Kemal uyanmaya ikmal-i ömr için?

a) Şartlı Birleşik Cümle: Bir cümlenin, bir şart cümlesi ile tamamlandığı cümledir. Şart cümlesi tek başına yargı bildirmez. Bir başka cümleyi zaman, şart, sebep ve benzetme anlamlarıyla tamamlar. Şart cümlesi genellikle, ana cümlenin yüklemine zarf göreviyle bağlanır, ana cümlenin içinde veya başında bulunur.

Bu kadar para harcamanın manası var mı?

Hepimizin seni ne kadar sevdiğimizi / bilirsin.

Bu tür kuruluşların yapıları ve dizilişleri ile ilgili olarak, girişik birleşik cümle türünü kabul edenler arasında da tam bir birliğin olmaması ve ortak bir sonuca varmamaları, görüşlerini zayıflatmaktadır.

Oluklar çift, birinden nur akar birinden kir

Her ne kadar şehir dışına taşınmışsak bile beklenen rahatlığa kavuşulmamıştır.

Temel cümle Yan cümle

Yüzüme o resimden,

İYİ BİR KOMPOZİSYONUN ÖĞELERİ

Gökten bir el yaşlı gözleri siler

saygılarımla efendim.

Kadına her fırsatta bağırıyor, sürekli aşağılıyordu.

Bugün bütün iyi kalpliliğim üzerimde

AFFET BENİ DÜNYA

Portakal ki en sevdiğim meyvedir kışın yetişir.