"eski bahçe kapısı" dediğimizde ise eski olan kapıdır.

TRT 'ye akıl erdiremiyor insan bazen...

türkçe'de sözcükler arasındaki ilişkiler eklerle kurulur, ikis özcük arasındaki ilişki eklerle belirlenmişse araya başka sözcükler girebilir fakat ilişki eksiz kurulmuşsa araya başka sözcük giremez. belirtisiz nesne ile yüklem de böyledir, belirtisiz ad tamlaması da böyledir.

Ne yazık ki televizyon haber ve program sunucuları, hele hele magazin programları sunucuları, gerek sunumlarında, gerek söyleşilerinde onlarca hatayı gözümüze sokarcasına yapıyorlar.:(

"ahmet dün halı sahada futbol oynadı." dersiniz; ama futbol ile oynadı kelimeleri arasına başka sözcük yazamzsınız.

Bunlar da kamuoyu oluşturmada büyük etken oluyor...

türkçeci;

bu başlıkta, medyada çıkan haber, yorum, tartışma, köşe yazısı dahil her türlü görsel ve işitsel aktarıma dair eleştiriler yer alacaktır.

Bunun dışında tamamen farklı bir konuda yazılan yorumları da okudum az buçuk. Duymuşsunuzdur, Can Dündar ile alakalı haberleri. Bu konunun Can Dündar'ın ahlakı açısından değerlendirmesini filan burada yapmayacağım. Asıl dikkatimi çeken şey, bu adamla ilgili haberin nasıl servis edildiği. İnanılmaz küçültücü ve kurban etmek amaçlı bir yazı ve tarzla...

"eski bahçenin kapısı" dediğimizde eski olan bahçedir.

Bir de haberi açıp okuduğumuzda bir iddianın değil çok fazla iddianın peşpeşe sıralandığını görüyoruz ki, bu durumda da "Tuncay Güney'den Bomba Gibi İddialar" demeleri gerekirdi.

sorun olarak gördüklerinizi yazın. tartışalım.

Televizyonda sadece İskender Pala'nın TRT 2'deki programını ve birkaç tane daha edebiyat yayınını takip ediyorum.

Hangi birinden bahsedelim bilemedim.

"bayındırlık bakanı", "muğla valisi" gibi tamlamalar da belirtisiz isim tamlamasıdır, aralarına başka sözcük girmemelidir.

bu eleştiriler, bir haberin verilişindeki özensizliğe yönelik bir köşe yazısındaki pervasız ve aşağılayıcı-dıştalayıcı dile yönelik ya da haber ve yorumlarda nesnellikten uzak ve manipüle amaçlı kurguya yönelik de dahil yanlış ve eksik görülen herşeye yönelik olabilir.

nasıl ki "yoğurtlu patlıcan kızartması" dediğimizde yoğurtlu olanın patlıcan değil de kızartma olduğunu anlıyorsak "eski bayındırlık bakanı" dediğimizde de kimsenin "eski bayındırlık mı var?" demesi gerekmiyor.

Cumhuriyet

cümleleriyle sizin BİLE Türkeçinizi bozan spor spikerlerine oldukça kızıgınım ve muhalifim.

"TARTIŞMAYI BİTİREN FOTOĞRAF" diye başlık atmış hürriyet. fotoğraflara baktım, tartışmayı bitirmesine imkan yok.

Bunlardan biri Ahmet Altan'a ait bir yazıydı. Burada dikkatimi çeken, Garipoğlu'nun yakalanmasından ve bu konuda medyanın katkısından ziyade adalet sistemimizle ilgili altı çizilen noktalardı. Bu olay ve Hüseyin Üzmez davası hakkında ilginç saptamalarda bulunmuş yazar. Davaların seyrinde medyanın rolü, halkı yönlendiren haberler ve yorumlar vs konularına dikkat çekmiş. Değişen, hem de tamamen aksi yönde görüş bildirilen mahkeme kararlarından söz etmiş. İlginç bir yazı. Okumak isteyenler için link:

Cumhuriyet, Zaman, Taraf ve Radikal sana ait. karşılaştırma şansın da olacak. mesela bu 4 gazeteden bir olur da önemli bir haberi atlayacak olursa o haberi niçin atlamış olduğunu da konuşacağız.

Önemli olan ilkeli, duyarlı ve yansız olabilmektir...

En güzel yaptıkları da şahsi kızgınlıklarını, gözlerini kısıp, dişlerinin arasında konuşarak belirtmeleri...:))

SORUNLU KULLANIM: bayındırlık eski bakanı

toprak'ın olacaktı özür dilerim. Şimdi, bu hata ileride önüme konmasın da.

Ya ağzını eğiyor, ya alaycı bir gülümseme, yok olmadı vicdan yapmak için ses tonunu titretme...

bu tür söyleyişi ilk olarak TRT ortaya attı. neymiş? "eski bayındırlık bakanı" deyince sanki "eski bayındırlık

Bazı haberler verilirken, sunucunun ses tonundan, mimiklerinden tuttuğu saf belli oluyor.

oysa türkçe'nin dilbilgisi sabittir. bu konuda da hüküm bellidir.

mankenler, güzellik kraliçeleri traktör tanıtmaya ve haber bültenlerini sunmaya başladılar. normalde haber bülteninde izleyicilerin sadece habere odaklanmaları için sunucunun çok sade ve gösterişsiz olması gerekir. özel tv kanallarında haberin izlenme oranını artırmak için haberde sunucunun görsel değeri kullanılır. burada çok açıktır ki kadın bedeni de aşağılanır. alınır satılır bir objeye indirgenir.

haberin dinlendiği "radyo devri"nden izlendiği "tv devri"ne geçişle beraber çok şey değişti.

Can Dündar olayında ise aldatma konusundan çok medyanın başkalarına karşı takındığı acımasız ve çıkarcı tutumları kendi mensuplarına da uygulayabileceğini ibretle görmüş olduk. Ve anladık ki etik filan bahane, reyting ve para şahane. Kimin üstünden olduğu ise hiç önemli değil. Ve nelere mal olduğu...

Özel kanallar TRT'den çok daha iyi yerde... Özellikle haber kanallarının sunucuları oldukça hassas.

Bu konudan yola çıkarak medya mensupları hakkında ilginç değerlendirmelerde bulunan Serdar Akinan'nın yazısı da şu linkte:

Gelelim şahsi fikirlerime. Cem Garipoğlu'nun teslim olması ile ilgili kafam oldukça karıştı açıkçası. Biraz fazla komplo teorisi gibi duracak ama bu işte bir "tezgah" olduğunu düşünmeden edemiyorum. Muhtemel bir ceza indirimi, yasal boşluklardan yararlanarak yapılacak bir suistimal gibi ihtimaller ilk akla gelenler. Yakalanması ile rahata erecek makam sahipleri vardı. Bunlar yoğun baskı altındaydı. Aslında olmazlardı da işte, bu olay medyaya iyi "ekmek" çıkardı şanslarına. Yoksa adam herkesin burnunun dibinde saklanıyormuş da kimse fark etmemiş, neden teslim olsun? Paran olduktan sonra kaçak hayatı da o kadar kötü olmasa gerek. En azından hapis hayatından daha güvenli onun için. E vicdan azabı filan konularını da esgeçiyorum zira birinin kafasını koparmış soğukkanlı bir katilden söz ediyoruz. Ha dün geceyi ağlayarak geçirmiş filan, keşke ben ölseydim gibi açıklamalarda bulunmuş. Kıskandım demiş ki hunharlıktan değil sevgiden işlenmiş bir cinayet görüntüsü versin. Acaba bir anlaşmanın gereği mi teslim oldu, diye düşünmeyen çok az insan vardır sanırım.

"Tuncay Güney'den Bomba İddia"

Son günlerde basında en çok yer alan haberlerde adı geçenler cübbeli ahmet ve hüseyin üzmez. Bir de bir geçiştirilen bir haber "halis toprağ'ın evliliği.

devam:

ÇOK GARİP DEĞİL Mİ? CEM GARİPOĞLU TESLİM OLDU. BİR DE ERMENİSTAN'DA FALAN ARADILAR. EMNİYET MÜDÜRÜ BİR HAFTADA BULUNACAK DİYOR, BULUNUYOR. ÜSTELİK 18 YAŞINA GİRMESİNE 1 AY KALA... :::::!!!! ÜSTELİK AYAĞIMIZIN DİBİNDEYMİŞ. KİM SAKLADI BUNU?

Daha henüz futbolcular sahaya çıkmış değil.

Radikal

ya da verilen bir haberde asparagas kokusu varsa bunu da konuşacağız.

Daha henüz maç bitmiş değil.

Yorumlar sizlerden olsun, buyrun basınımızı.

olur da bir haberde habere konu olan kişilerin gizlilik haklarına riayet edilmemiş olur. bunu da konuşacağız. ama gönüllü muhabirler lazım.

Gerçi ne kadar hassas olurlarsa olsunlar, canlı yayın heyecanıyla keke küke dolaşıp kalıyorlar bazen...

Bu başlığı hazırlarken "Tuncay Güney'den Bomba Gibi İddia" demeleri gerekirdi.

belirtisiz ad tamlamasında da durum aynıdır. "bahçenin kapısı" gibi belirtili ad tamlamasında araya eski, yeni gibi bir sıfat girebilir. fakat "bahçe kapısı" gibi belirtisiz isim tamlamasında araya başka kelime giremez.

sanki "eski bayındırlık" diye birşey varmış gibi bir anlam çıkıyormuş ortaya.

bir de şu var ki; haberlerin reklamı yapılıyor artık. "falanca kazada 5 çocuk feci şekilde yaralandı. bilin bakalım niye yaralandı? az sonra, şok haberde." diye diye... :)

Bir örnekte benden. Hemen yan sütunda stratejik boyutun haberleri arasındaki haber aynen şöyle:

Okuduğum gazeteler ise:

Diğer gazetelerin adını bile bilmem.

Son dönemde dizilerden tutun, özel haber kanallarından, yarışma programlarından, reklamlardan, oturumlardan... Hepsinde laf ü güzaf, haddi aşan tutumlar, kavga gürültü, Türkçenin katli, Türk örf ve adetlerine ters düşen bir çok tutum gibi olumsuz etkenler çok.

Konuya dair birkaç yazı okudum bugün.

önemli not: belirtili ad tamlamasının başına getirilen sözcük, tamlayanın, yani ilk sözcüğün sıfatı olurken belirtisiz isim tamlamasının başına getirilen sözcük tamlananın sıfatı olur.

Münevver Karabulut cinayetinde medyanın haberi veriş tarzı dikkatinizi çekti mi? dikkatinizi çeken noktalar neler?