Polonya?da Varşova Üniversitesi?nin kent dışındaki devasa kampüsünün içine kurulmuş bembeyaz çadırlardan birinde, zihinsel engelli sporcuların antrenörü Gürbüz Tokgöz, devletin neredeyse tamamen sırtını döndüğü, yok saydığı Zeki gibi daha onlarca özel çocuğa ilişkin sıradışı anekdotlar anlattıktan sonra, gösterdikleri bunca meşakkatli çaba sonucunda elde edileni şu çarpıcı cümleyle özetledi: ?Artık onlar mahallenin delisi değil.?

?1999?da?Zeki? bir öğrencim vardı. Zihinsel engelli bu çocuğun adı Zeki?ydi, tacize uğramıştı. Spor kampında bile soyunmaktan korkuyor, elbiseleriyle duş yapmaya çalışıyordu. Anne, babası yoktu, bir abisi vardı o da bir gün bıçaklanıp öldürüldü. Zeki yapayalnızdı hayatta. Spor onu biraz olsun rehabilite etti, tamamen içine kapandığı kendini çok çaresiz hissettiği bir dönemde sosyal hayatın içine kıyısından da olsa katılmayı başardı.?

?Uyum sorunları var?Sporun zihinsel engellilerin yaşama bağlaması ve sosyalleştirmesinde önemli rolünün bulunduğunu Türk takımının çalışmalarından gözlemek mümkün. Dışarıdan bakıldığında normal sporculardan pek bir eksikleri yok gibi. Fakat bu gençleri?özel? kılan ne? Antrenör Levent Bakırcı veriyor bu sorunun yanıtını: ?En büyük problem uyum. İçlerinde hiperaktif olanlar var, kontrol çok zor. Asıl hocaları biz değiliz. 15 günlük kamp döneminde kaynaşıyoruz. Topu eline alıp atmakta direnen, saha ortasında annesini özleyenler oluyor. Bazıları altlarını kirletiyor. O an hocaları gibi değil, anne babaları gibi yaklaşmak durumundayız. Ben spor akademisinden sonra zihinsel engelliler konusunda ihtisas yaptım. Hem gördüğüm eğitim, hem de bu gençlere el uzatmanın insani bir görev olduğunu bildiğim için elimden geleni yapıyorum.?

Diğer engelliler ne olacak?

?Uluslararası Özel Olimpiyatlar? organizasyonu ; 8 yaş üzeri zihinsel engellilere çeşitli olimpiyat sporlarında düzenli eğitim ve yarışma olanağı tanıyarak onlara özgüven aşılamak, hayata bağlanmalarını ve toplumda kabul gören saygın bireylere dönüşmelerini sağlamak amacıyla 1963 yılında ABD?de kurulmuş. Bugün, 185 ülkede 3.5 milyonun üzerinde zihinsel engelli sporcu ile dünyanın en büyük amatör spor organizasyonu. Tüm dünyaya yayılmış 224 akredite programdan biri olan?Özel Olimpiyatlar Türkiye Organizasyonu? ise Türkiye?deki kesin olmamakla birlikte sayıları 2.5 milyonu bulduğu bilinen zihinsel engelliden sadece 14 binine ulaşmayı başarabilmiş durumda.

Zihinsel engelli genç sporcular ise pek konuşma yanlısı değiller. Onlar marifetlerini sahalarda göstermekten yanalar. İsmail Aksüt 100 metrede altın madalyasını gururla gösterirken ağzından şu iki cümle çıkıyor: ?Hep koştum, koşuyorum, iki zamandır, dört zamandır koşuyorum. Buraya gelince herkesten hızlı koşacağıma inandım, herkesi geçerim dedim.?

Türkiye'de yaşayan 2 milyon 500 bin zihinsel engelliden sadece 14 bini spor yapma olanağına sahip. Sekiz yaş üstü bu sporculardan yirmisi Polonya'nın başkenti Varşova'da Avrupa Zihinsel Engelli Oyunları'na katıldı. Devlet desteği olmamasına rağmen gösterdikleri başarı dikkate değer

26.09.2010 - Radikal

Özel Olimpiyatlar Türkiye Organizasyonu?nun Türkiye Direktörü Melih Gürel, yürüttükleri çalışmalarda sadece 10 kişinin profesyonel, diğerlerinin ise tamamen gönüllülük esasına göre çalıştığını anlatıyor. Son yıllarda bu alanda düzenlenmiş en büyük organizasyon olan Varşova?daki 2010 Avrupa Oyunları?nda 56 ülkeden 2 bini aşkın zihinsel engelli sporcu, bu sporcuların aileleri, sayıları 700?ü bulan antrenör ordusu ve tamamen gönüllü olarak olimpiyat sırasında hizmet veren 2 bin 500 Polonyalı, sadece yarış heyecanı ile değil, diskosu ve diğer etkinlikleriyle Varşova Üniversitesi?nin kampüsünü bir şenlik alanına çevirmiş.

Melih Gürel, sürdürdükleri çalışmalarda devletin herhangi bir desteğinin olmadığına vurgu yaparken bunun nedenini şöyle anlattı: ?Sporcuların yüzde 99?u özel eğitim veren okullardan seçiliyor. Okullardaki beden eğitimi öğretmenleri aynı zamanda bizim antrenörlerimiz. 2008 yılına kadar Zihinsel Engelli Federasyonu ile ortak çalışıyorduk. Fakat zaman geçtikçe aramızdaki anlaşmazlıklar fazlalaştı. Bu nedenle bizim sporcularımızın lisansı da yok. Zaten bu alanda spor faaliyeti sürdürenlerin sadece yüzde beşi lisanslıdır. Bizim amacımız katıldığımız müsabakalarda büyük başarılar elde etmekten ziyade, müsabaka olanağı bulamayan sporcuların önünü açmak. Örneğin Varşova?daki olimpiyatlara katılan sporcularımızın hiçbiri daha önce yurtdışına çıkmamıştı. Federasyon ise bizden farklı olarak biraz madalya ve başarı odaklı faaliyet sürdürüyor. Bu da, sporcular arasında başarı elde edeceğine neredeyse kesin gözüyle bakılanların seçilmesi demek. Bizim organizasyonumuzda ise tam tersi. Bir kez uluslararası bir organizasyona katılan bir daha katılmaz, yani yeni bir müsabaka olanağı çıktığında bundan başka sporcular yararlanır. Geçen yıl yarışmış olanlar bu yıl yarışmıyor, bu yıl yarışanlar da gelecek yıl yarışmayacaklar. Ama bu yarışmayan sporcuların sporu bırakması anlamına da gelmiyor. Onlar spora eğitim gördükleri okul ve bölgelerde devam ediyorlar?

Gürel, devletten yardım almadıklarını, faaliyetlerini sponsorların desteği ve bağışlarla sürdürdüklerini söylüyor. Gürel?e göre, şu an 14 bin zihinsel engelliye spor olanağı sağlamış olmalarına karşın, potansiyel olarak bu sayıyı 100 binin üzerine taşımamak için hiçbir neden yok: ?Örneğin, P&G ve Migros, her yıl 500 zihinsel engelli sporcunun finansmanını üstlenmiş durumda ve Varşova?daki olimpiyata katılan Türk takımının da ana sponsorları. Bunun gibi başka kişi ve kurumların da desteği artarak sürüyor.? Yeni hedef ise 2011?de Atina?da düzenlenecek olan olimpiyat oyunları.

Sevinç Sertel İstanbul?da yaşayan 22 yaşında zihinsel engelli bir genç kız. Hem yüz metre koşu hem de uzun atlamada müsabık olmuş. Daha önce Edirne?de 100 metrede gümüş madalya kazanmış, Varşova?daki oyunlarda ise uzun atlama dalında bir altın madalya kazanmış. ?Madalya alınca çok mutlu oluyorum. Ailem de gurur duyuyor artık? diyor.

Her yıl yeni bir takım

Zekiler, Sevinçler, İsmailler, Aysunlar, Arzular, Şirinler spor yaparak ve bunda başarılı da olarak artık mahallenin delisi olmaktan kurtulmuşlar. Ama tüm bunlar, geride evine kapatılan, yaşamını sokakta sürdürmek zorunda kalan, her biri toplumun dışına itilmiş iki milyonun üzerinde zihinsel engellinin gerçeğini değiştirmeye yetmiyor.

Gürel: Sponsor desteği önemli

Takımda üç partner var. Bunlardan birisi Güven Ünalan, Balıkesir Üniversitesi Makina Mühendisliği öğrencisi. Zihinsel engelli sporcularla takım arkadaşı olmanın ne demek olduğunu ondan öğreniyoruz: ?Basketbol takımında partner oyuncuyum. Aslında bizim de sayı yapma hakkımız var ama asıl olan zihinsel engelli sporcuların oyuna katılması. Bu yüzden pota altında bile pas verdiğim çok fazla pozisyon vardır. Saha içinde takım arkadaşlarımıza hem abi gibi, hem antrenör gibi yaklaşıyoruz. İyi bir pozisyon yakalamışsa karşı takımın bir oyuncusunu mutlaka engelleyelim diye bir oyunculuk bizim tarzımız değil.?

İşte Türkiye?de düne kadar mahallenin delisi muamelesi gören o gençlerden 20?si, 17-24 Eylül tarihleri arasında Varşova?da Özel Olimpiyatlar Organizasyonu tarafından düzenlenen Avrupa Özel Engelli Oyunları?na katıldı. Bu gençler, atletizm, masa tenisi ve bowling dallarında 5 altın, 1 gümüş, 6 da bronz madalya kazanarak şeref kürsüsüne çıktı. Basketbol takımı ise final maçında Ukrayna?yı yenerek Türkiye?ye altın madalya ile döndü.