Öte yandan 19.6.2002 tarih ve 24790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tıpta Uzmanlık Tüzüğünün "Asistan" başlıklı 13. maddesinde; Asistan: "kurumlarındaki kadro unvanları ne olursa olsun, tıp veya diş hekimliği uzmanlık ana veya yan dallarından birinde uzman olarak yetiştirilmek amacıyla bu Tüzük ve özel mevzuat hükümleri çerçevesinde öğrenim, eğitim, araştırma ve uygulama yapmak üzere atanan tıp doktoru veya diş hekimi" olarak tanımlandığı, 14/b. maddesinde; asistanlığa giriş sınavında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin fıkrasının 4 ve 5 numaralı bentlerinde sayılan şartların arandığı, 17. maddesinde de; asistanlık giriş sınavlarında başarılı olanların uzmanlık ana dallarına asistan olarak atanacakları hükme bağlandığı, yine 21.6.2005 gün ve 5371 sayılı Kanunla Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa eklenen Ek 3. maddede, ilgili mevzuata göre yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananların, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığınca uygun görülen diğer kuruluşlarda Devlet memuru olarak Devlet hizmeti yapmakla yükümlü olacakları, Ek 4. maddede ise, Tıp Fakülteleri Dekanlıklarının uzmanlık öğrenimlerini tamamlayan tabip ve uzman tabiplerin isim ve adreslerini onbeş gün içinde Sağlık Bakanlığına bildirmekle yükümlü olduğu, Sağlık Bakanlığınca da en geç iki ay içerisinde atamaya ilişkin sürecin başlatılacağı belirtilmiştir.

Harcırah Kanununun yukarıya alınan hükümlerine göre, bir memura sürekli görev yolluğu ödenebilmesi için, naklen başka bir mahalle atandığına ilişkin bir atama işleminin bulunması gerekmektedir. Bu durumda memur, eski görev mahallinden yeni görev mahalline kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından oluşan sürekli görev yolluğuna hak kazanacak ve kendisine bu dört unsur da dikkate alınarak harcırah hesaplanıp, ödenecektir.

6245 sayılı Harcırah Kanununun 5'inci maddesinde, harcırahın, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva edeceği, ilgilinin, bu Kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabileceği; 10'uncu maddesinin 1'inci bendinde, yurtiçinde veya dışındaki sürekli bir göreve yeniden veya naklen atanan memurlara, yeni görev yerlerine kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceği; 9'uncu maddesinde, ilk defa bir memuriyete atananlara ikametgahlarının bulunduğu yerden yeni memuriyet mahalline kadar sürekli görev yolluğu ödeneceği; naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilen memurlara ödenecek sürekli görev yolluğunun ise eski memuriyet mahallinden itibaren hesaplanacağı hükme bağlanmıştır.

Açıklanan nedenlerle, atamaya yetkili makamın onayına göre memuriyet mahalli dışındaki bir yere atanmış olmaları koşuluyla, yeni görev yerleri aynı ilçe hudutları içinde olsa bile, ilçe merkezinden köye, köyden ilçe merkezine veya köyden köye atanan memurlara her defasında sürekli görev yolluğu ödenmesi mümkün bulunmaktadır.

Ayrıca, 4969 sayılı Kanunun 1. maddesinin bendi ile 6245 sayılı Kanunun 10. maddesinin 1. bendinden "yeniden veya" ibaresinin çıkarılmasına ilişkin kısmı eksik düzenleme oluşturduğu iddiası ile Anayasa Mahkemesinde açılan bir davanın da derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Bu düzenlemeler karşısında, sonuç olarak davacı Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesinde asistanlık sınavını kazanıp asistanlığa başlamakla Devlet memuru statüsüne girmiş, uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra da 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek maddelerinde belirtilen süreçler içerisinde Erzurum Palandöken Devlet Hastanesine uzman hekim olarak naklen atanmıştır.

ÖZET : Yetkili makamın onayına göre aynı ilçe hudutları içinde ilçe merkezinden köye, köyden ilçe merkezine veya köyden köye atanan memurlara, yeni görev yerleri "memuriyet mahalli" dışında olmak koşuluyla sürekli görev yolluğu ödenmesi gerekir.

SONUÇ : Yetkili makamın onayına göre aynı ilçe hudutları içinde ilçe merkezinden köye, köyden ilçe merkezine veya köyden köye atanan memurlara, yeni görev yerleri "memuriyet mahalli" dışında olmak koşuluyla sürekli görev yolluğu ödenmesi gerektiğine oybirliğiyle karar verildi.

? İLÇE MERKEZİNDEN KÖYE KÖYDEN İLÇE MERKEZİNE VEYA KÖYDEN KÖYE ATANAN MEMURLAR

6245 sayılı Kanunun değişik 45'inci maddesine göre yurtiçinde yer değiştirme masrafı, memurun kendisi ve harcıraha müstahak aile fertlerinden her biri için yurtiçi gündeliğinin belirli bir katı tutarında verilen ve "kat yevmiyesi" olarak da adlandırılan sabit unsur ile her kilometre veya deniz mili başına yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi oranında hesaplanan değişken unsurdan oluşmakta olup; 5442 sayılı Kanunun 8'inci maddesinin bendine dayanılarak önce valilik emrine atanıp, sonra valilikçe asıl görev yapacağı mahalle gönderilen memurlara, ikinci atama işlemi nedeniyle diğer harcırah unsurları meyanında yer değiştirme masrafının sabit unsurunun da yeniden ödenmesi gerekli görülmektedir.

Aşağıdaki kararı yorumlaayabilecek varmı?

KARAR : Davacı, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde asistanlık eğitimini tamamladıktan sonra, "Devlet Hizmeti Yükümlülüğü" görevini yerine getirmek üzere Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi'ne uzman doktor olarak atanmasına ilişkin 13.4.2006 tarihli işlemden dolayı yolluk ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 13.6.2006 tarih ve 4793 sayılı işlemin iptali ile söz konusu yolluğun yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle dava açmıştır.

öte yandan, 5442 sayılı İl İdaresi Kanununda da, bakanlık veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklerin taşra teşkilatında çalışıp, merkeze bağlı memurların atamalarıyla ilgili, 3046 sayılı Kanunun 43'üncü maddesindeki hükme paralel düzenlemeler bulunmaktadır. Gerçekten anılan Kanununun 8'inci maddesinin bendinde, yetiştirme ve ikmal kaynakları bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklere bağlı olup, il genel teşkilatı içinde birden fazla istihdam yerleri bulunan meslek, fen ve uzmanlık kadrolarına dahil görevlerden, ilçe idare şube başkanı sıfatını haiz olanlarla il merkezinde Devlet gelir, giderlerinin ve mallarının tahakkuk, tahsil, ödeme ve idaresiyle ilgili ikinci derecedeki müdürlerin, şube şefleri ve kontrol memurlarının, nakit muhasipleriyle, lise, orta ve o derecedeki okul müdür ve öğretmenlerinin ve hastaneler mütehassıs hekimlerinin bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından atanacağı hükme bağlanmıştır.

Danıştay Başsavcılığı, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'nin söz konusu kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen 2.5.2007 günlü, E: 2007/195, K: 2007/197 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin Sağlık Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazetede yayımlanmasına, 21.04.2008 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

Hal böyle olunca, yeni görev yeri "memuriyet mahalli" dışında olmak kaydıyla, atama işleminin ilçe merkezinden köye, köyden ilçe merkezine veya köyden köye yapılmış olmasının sürekli görev yolluğuna hak kazanma açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

T. 13.11.1986

TÜRK MİLLETİ ADINA

Açıklanan nedenlerle, Erzurum İkinci İdare Mahkemesince verilen ve davacının asistanlık eğitimini tamamlayarak Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmek üzere Devlet hastanesine doktor olarak yapılan atamasının naklen atama olarak değerlendirilmek suretiyle 6245 sayılı Yasa'nın olay tarihinde yürürlükte olan 10/1. maddesi uyarınca görev yolluğu ödenmesi gerektiğine dair 29.12.2006 gün ve E:2006/2111, K:2006/2920 sayılı kararı hukuka uygun bulunduğundan, davacının isteğinin kabulü ile Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin 2.5.2007 gün ve E:2007/195, K:2007/197 sayılı kararının kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

? RESEN YAPILAN ATAMA ( Davacının Kendi İsteği Dışında Sağlık Bakanlığı Tarafından Resen Yapılan Atamasının 657 Sayılı Yasa'nın Açıktan Atama İle İlgili Hükümleri Kapsamında Değerlendirilemeyeceği )

DANIŞTAY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51. maddesinde, Bölge İdare Mahkemesi kararları ile İdare ve Vergi mahkemelerince ve Danıştayca ilk derece mahkemesi olarak verilip temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği hükme bağlanmıştır.

İÇTİHADI BİRLEŞTİRME GENEL KURUL KARARI

Vekaleten başka bir okulda müdür vekili olarak çalışırken iliçi tayin ile kadrom İlçe Merkezine geldi. İlçenini bir köyünde hala müdür vekilliğine devam ediyorum. İlçe merkezinde ikamet ediyorum ve gidiş geliş için onay aldım. Aşağıdaki maddeye göre harcırahımı istedim.

Danıştay Tetkik Hakimi: Serap Erkan

? YER DEĞİŞTİRME MASRAFI

İNCELEME :

3046/m.43

Bu durumda; uzmanlık eğitimini tamamlayarak Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmek amacıyla naklen atanmasından dolayı, 6245 sayılı Kanun uyarınca davacıya yolluk ödenmesi gerektiğinden; söz konusu atamadan doğan yolluğun adı geçene ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu karara davalı idare tarafından itiraz edilmesi üzerine Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'nin 2.5.2007 günlü, E: 2007/195, K: 2007/197 sayılı kararıyla; 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun, memuriyete yapılan ilk atamalarda yolluk ödeneceğine ilişkin düzenleme getiren 9. maddesinin bendinin, 23.7.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4969 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırıldığı; olayda, uzmanlık eğitimini tamamlayarak Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmek üzere 2006 yılında uzman hekimliğe açıktan atandığı sabit olan davacıya bu atamadan dolayı yolluk ödenmemesinde yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 29.12.2006 günlü, E: 2006/2111, K: 2006/2920 sayılı kararı bozulmuştur.

öte yandan, yer değiştirme masrafının sabit unsuru, yeni görev yerine varış tarihinden o mahalde ev bulup yerleşinceye kadar geçecek günlere ait giderlerle diğer çeşitli giderleri karşılamak amacıyla ödenmektedir. 5442 sayılı Kanunun 8'inci maddesinin bendi uyarınca, önce valilik emrine atanıp ile gelen sonra valilikçe atandığı ilçe, bucak veya köylerdeki asıl görev yerine giden memur söz konusu giderleri iki kez yapacağından, kendisine kat yevmiyesinin her iki atama için ayrı ayrı ödenmesi, amaca da uygun düşecektir.

4969/m.1

Öte yandan 6245 sayılı Kanunun ( 4969 sayılı Kanunla değişik ) 10. maddesinin 1. bendinin "kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere" ibaresi Anayasa Mahkemesinin 26.11.2005 tarih ve 26005 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4.5.2005 gün ve E:2004/54, K:2005/24 sayılı kararıyla Anayasa'ya aykırı görülerek iptal edilmiştir.

? YOLLUK ÖDENMESİ ( Uzmanlık Eğitimini Tamamlayarak Devlet Hizmeti Yükümlülüğünü Yerine Getirmek Amacıyla Naklen Atanmasından Dolayı 6245 Sayılı Kanun Uyarınca Davacıya Yolluk Ödenmesi Gerektiği )

K. 2008/2285

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun; 9/a. maddesinde "İlk defa bir memuriyete tayin olunanlara tayinleri sırasında mütemekkin oldukları mahalden"; 10. maddesinin 1. bendinde de "yurt içinde veya dışında daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunanlarla yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar" harcırahın verileceği hükümleri yer almakta iken, 12.8.2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 4969 sayılı Kanunun 1/a. maddesi ile 6245 sayılı Kanunun 10. maddesinin 1. bendinin başına "kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere" ibaresi eklenmiş ve bentte yer alan "yeniden veya" ibaresi metinden çıkartılmış, c bendi ile de 9/a maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 9? Daimi vazife harcırahı:

? ATAMA İŞLEMİ ( Davacının Kendi İsteği Dışında Sağlık Bakanlığı Tarafından Resen Yapılan Atamasının 657 Sayılı Yasa'nın Açıktan Atama İle İlgili Hükümleri Kapsamında Değerlendirilemeyeceği - Yolluk Ödenmesi Gerektiği )

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde asistanlık eğitimini tamamladıktan sonra, uzmanlık sınavını kazanıp tercih dilekçesine dayanılarak Devlet hizmeti yükümlülüğü görevini yerine getirmek üzere 13.4.2006 tarihli işlemle Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi'ne uzman doktor olarak atandığı; bu atamadan dolayı yolluk ödenmesi istemiyle 1.6.2006 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin 13.6.2006 tarih ve 4793 sayılı işlemin iptali ile söz konusu yolluğun yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle incelenmekte olan işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun, 9. maddesinin, ilk defa memuriyete atananlara daimi görev yolluğu verilmesi gerektiğini düzenleyen bendi, 12.8.2003 günlü, 25197 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4969 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

23.4.1981 gün ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun 2'nci maddesinde, bu Kanuna ekli ( 1 ) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere Bakanlar Kurulu Kararı ile, ( 2 ) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere müşterek kararla atama yapılacağı, 3'üncü maddesinde, bu Kanuna ekli cetvellerde yer almayan unvanları taşıyan kadro ve görevlere yapılacak atama ve nakillerde, bu Kanunun kapsamına giren kuruluşların teşkilat kanunlarında veya özel kanunlarındaki hükümlerine uygulanmasına devam olunacağı belirtilmiş; 27.9.1984 gün ve 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında 174 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 13.12.1983 gün ve 174 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Bazı Maddelerinin Kaldırılması ve Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında 202 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 43'üncü maddesinde; 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan memurların atanmalarının bakan tarafından yapılacağı, bakanın bu yetkisini alt kademelere devredebileceği hükme bağlanmış ve bakanlıkların teşkilatına ilişkin kanun veya kanun hükmünde kararnamelerde de aynı hükme yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kanun Yararına Bozma" başlıklı 51. maddesinde, "1- Bölge idare mahkemesi kararları ile idare ve vergi mahkemelerince ve Danıştayca ilk derece mahkemesi olarak verilip temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir.

? ÖĞRETMENLERE ÖDENECEK YER DEĞİŞTİRME MASRAFI

Harcırah Kanununun bu hükümlerine göre, naklen bir başka göreve atanan memura sürekli görev yolluğu ödenebilmesi için, atandığı yeni görev yerinin, yukarıda tanımı yapılan "memuriyet mahalli" dışında olması yeterlidir.

Bu nedenlerle, 5442 sayılı Kanunun 8'inci maddesinin bendi hükmü uyarınca önce valilik emrine atanıp, sonra valilikçe asıl görev yapacakları ilçe, bucak veya köylere gönderilen memurlara bu meyanda öğretmenlere ödenecek yer değiştirme masrafının hesabında, kendisi ve harcıraha müstahak aile fertlerinin her biri için yurtiçi gündeliğinin belirli katı tutarında verilecek sabit unsurunun her iki atama için ayrı ayrı dikkate alınmasında kanuna aykırı bir husus bulunmamaktadır.

vekilke ilçe merkezinde duruyor iseniz yolluk ödenmez yani yer değiştirmediğniz için yolluk ödemezler

T. 9.5.1985

Aynı Kanunun "Tarifler" başlıklı değişik 3'üncü maddesinin bendinde, memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerlerin "memuriyet mahalli" sayılacağı belirtilmiştir.

K. 4585/1

? HARCIRAH

ÖZET : Girdiği uzmanlık sınavında başarılı olduğu ve Nöroloji Uzmanı olmaya hak kazandığı anlaşılan davacının, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki görevinden ayrıldıktan üç ay sonra, Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi Nöroloji Servisinde Nöroloji Uzmanı olarak göreve başlamış olması; 3359 sayılı Yasadan kaynaklanan bir zorunluluk olup; davacının kendi isteği dışında Sağlık Bakanlığı tarafından resen yapılan atamasının, 657 sayılı Yasa'nın açıktan atama ile ilgili hükümleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Dilekçem bugün reddedildi. İlçe merkezinde oturduğumuz için yolluk alamazsın diyorlar. Mahkemeye vermeyi düşünüyorum. Bilgisi olanlar paylaşım yaparlarsa sevinirim.

Olayda, kanun yararına bozma isteminde bulunan davacının, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalındaki asistanlık eğitiminden sonra 13.4.2006 tarihli olur ile 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa 21.6.2005 tarih ve 5371 sayılı Kanunla eklenen Ek 3. madde uyarınca Devlet hizmeti yükümlülüğünü ifa etmek üzere 12.4.2006 tarihinde çekilen kura ile Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi'ne uzman hekim olarak atandığı, Başhekimliğe verdiği 1.6.2006 tarihli dilekçe ile yol harcırahının ödenmesi için başvurduğu, isteğinin 13.6.2006 tarihli işlemle reddedildiği anlaşılmaktadır.

Konu ile ilgili mevzuat ve bu husustaki Daire Kararı incelenerek gereği görüşüldü.

? DEVLET HİZMETİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEK AMACIYLA YAPILAN NAKLEN ATAMA ( 6245 Sayılı Kanun Uyarınca Davacıya Yolluk Ödenmesi Gerektiği - 657 Sayılı Yasa'nın Açıktan Atama İle İlgili Hükümleri Kapsamında Değerlendirilemeyeceği )

GENEL KURUL KARARI

SONUÇ : 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8'inci maddesinin bendi hükmü uyarınca önce valilik emrine verilip, sonra valilikçe asıl görev yapacakları ilçe, bucak veya köylere atanan öğretmenlere ödenecek harcırahın unsurlarından biri olan yer değiştirme masrafının hesabında, kendisi ve harcıraha müstahak aile fertlerinden her biri için, yurtiçi gündeliğinin belirli katı tutarında verilecek sabit unsurun her iki atama için de dikkate alınması gerektiğine ve içtihadın bu yolda birleştirilmesine çoğunlukla karar verildi.

? SÜREKLİ GÖREV YOLLUĞU

5442/m.8

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesi'nce işin gereği düşünüldü:

Danıştay Başsavcısı : Tansel Çölaşan

Ne var ki, sözü edilen Kanunun yine aynı maddesinin ve bentlerinde, yukarıda belirtilen kuralın istisnalarına yer verilerek, bendinde, bendinde belirtilenlerin dışında kalan memurların, bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından valilik emrine atanacağı, bu gibilerin görev yerlerinin, il idare şube başkanının inhası üzerine valilerce saptanacağı; bendinde de, ve bentlerinde yazılı bütün memurların gerektiğinde il içindeki nakil ve tahvillerinin, mensup olduğu il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından yapılmakla beraber, durumun, memurun bağlı olduğu bakanlık veya genel müdürlüğe sebepleriyle bildirileceği ifade edilmiştir.

6245/m.5, 9, 10/1, 45

3359 sayılı Yasa, özel bir düzenlemeyle, mezun olan tabib ve uzman tabibler için "Devlet hizmeti yükümlülüğünü'' öngörmüş ve bu yükümlülüğün yerine getirilmemesini, mesleklerini yapmalarını engelleme yaptırımına bağlamıştır. Bu düzenlemeyle, girmiş oldukları sınavları kazanarak asistanlık görevine başlama ve uzmanlık eğitimini tamamlama sürecine, Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirme eklenmiştir. Sürecin kendine özgü niteliği gereği, süreçte bir süreklilik, bir başka anlatımla kesintisizlik bulunduğundan, kamu hizmeti alanına giren süreçteki işleyiş, Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmek üzere sürdürülmüştür. Zorunluluk öğesini içinde taşıyan bu atamanın, içerik itibariyle naklen atama niteliğinde olduğu sonucuna varılmış olup; dava konusu olay da bu çerçeve içinde gerçekleşmiştir.

6245 sayılı Kanunun 10'uncu maddesinde, memurların, her atama işleminde yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından oluşan harcıraha müstahak olacakları belirtildiğine göre, 5442 sayılı Kanunun 8'inci maddesinin bendi uyarınca, bakanlıklarca valilik emrine, valilerce de asıl görev yapacakları yere atanan memurlara, yukarıda belirtilen unsurlardan oluşan harcırahın iki kez ödenmesi gerekmektedir.

? NAKLEN ATAMA ( Devlet Hizmeti Yükümlülüğünü Yerine Getirmek Amacıyla - 6245 Sayılı Kanun Uyarınca Davacıya Yolluk Ödenmesi Gerektiği - 657 Sayılı Yasa'nın Açıktan Atama İle İlgili Hükümleri Kapsamında Değerlendirilemeyeceği )

5. DAİRE

Daha sonra 27.4.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5335 sayılı Kanunun 4. maddesinin a bendi ile de 6245 sayılı Kanunun 10. maddesinin 1. bendinin başına; "zorunlu yer değiştirme, sınav, sağlık sebepleri ve eş durumu dışında" ibaresi eklenmiş, ancak daha sonra bu hüküm de 12.7.2006 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 5538 sayılı Kanunun 2. maddesinin bendi ile kaldırılmıştır.

? ATAMA

6245 sayılı Kanun'un, davacının atandığı tarihte yürürlükte olan ve 27.4.2005 günlü, 25798 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5335 sayılı Kanun'la değişik 10. maddesinin 1. bendinde zorunlu yer değiştirme, sınav, sağlık sebepleri ve eş durumu dışında kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere, yurt içinde veya dışındaki daimi bir vazifeye naklen tayin olunanlarla, yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurtiçinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masraflarının verileceği hükmü getirilmiş olup; bu maddede yer alan ''Zorunlu yer değiştirme, sınav, sağlık sebepleri ve eş durumu dışında kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere'' ibaresinin iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesi'nin 25.7.2006 günlü, E: 2005/142, K: 2006/80 sayılı kararıyla Konusu Kalmayan İstem Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına karar verilmiştir.

K. 4497/3

Mevzuatımızda açıktan atama, "yer değiştirme" kavramı içinde yer alan atama biçimleri dışında düzenlenmiş olup, bir koşul işlem niteliği taşımaktadır. Nesnel hukuktan doğan bir güç ve yetkinin kullanılması sonucu kişi, atama işlemiyle, hak ve yükümlülükleri, yetki ve sorumlulukları kural işlemlerle önceden belirlenmiş bir statüye sokulmaktadır. Yer değiştirme işlemlerinde ise, görev yerinin yada kurumun değiştirilmesi devreye girmektedir.

2- Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan mahkeme veya Danıştay kararının hukuki sonuçlarını kaldırmaz.

Bu durumda, Trakya Üniversitesindeki asistanlık eğitimini tamamlayarak Erzurum Palandöken Devlet Hastanesine doktor olarak atanan davacı; istek üzerine ve açıktan atanan kişi değil, Devlet memuru olarak yaptığı asistanlık görevinden, Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmek üzere 6245 sayılı Kanun'un, işlem tarihinde yürürlükte bulunan 10/1. maddesi uyarınca naklen atanan kişi konumunda olup, maddede belirtilen görev yolluğunu alması gerekmektedir.

E. 2007/6423

2451/m.2, 3

19.6.2002 günlü, 24790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tıpta Uzmanlık Tüzüğü'nün 13. maddesinde, asistanın, kurumlarındaki kadro unvanları ne olursa olsun, tıp veya diş hekimliği uzmanlık ana veya yan dallarından birinde uzman olarak yetiştirilmek amacıyla, bu Tüzük ve özel mevzuat hükümleri çerçevesinde öğrenim, eğitim, araştırma ve uygulama yapmak üzere atanan tıp doktoru veya diş hekimi olduğu; 14. maddesinin bendinde, asistanlık giriş sınavına başvurabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin fıkrasının 4 ve 5 numaralı bentlerinde sayılan koşullara sahip bulunmanın zorunlu olduğu hükmü getirilmiş; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na 21.6.2005 günlü, 5371 sayılı Kanunla eklenen Ek 3. maddede, ilgili mevzuata göre yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananların, her eğitimleri için ayrı ayrı olmak kaydı ile bu maddede belirtilen gün kadar, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığı'nca uygun görülen diğer kurumlarda Devlet memuru veya ilgililerin istemi halinde sözleşmeli sağlık personeli olarak Devlet hizmeti yapmakla yükümlü oldukları; ek 4. maddesinde ise, tıp fakülteleri dekanlıkları ve eğitim hastaneleri baştabipliklerinin, mezun olan veya uzmanlık ve yan dal uzmanlık öğrenimini tamamlayan tabip ve uzman tabiplerin isim ve adreslerini onbeş gün içinde Sağlık Bakanlığı'na bildirmekle yükümlü oldukları... Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki personelin, bu görevlerini tamamlamadan mesleklerini icra edemeyecekleri hükmüne yer verilmiştir.

6245/m.9/a,10

? KÖYDEN İLÇE MERKEZİNE İLÇE MERKEZİNDEN KÖYE VEYA KÖYDEN KÖYE ATANAN MEMURLAR

b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden itibaren verilir.

6245 sayılı Harcırah Kanununun 5'inci maddesinde, harcırahın, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva edeceği, ilgilinin, bu Kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabileceği; 10'uncu maddesinin 1'inci bendinde, yurtiçinde veya dışındaki bir sürekli göreve yeniden veya naklen atanan memurlara, yeni görev yerlerine kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceği; 9'uncu maddesinde de, naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilen memurlara ödenecek sürekli görev yolluğunun eski memuriyet mahallinden itibaren hesaplanacağı hükme bağlanmıştır.

15.2.2006 tarihinde girdiği uzmanlık sınavında başarılı olduğu ve Nöroloji Uzmanı olmaya hak kazandığı anlaşılan davacının, 7.1.2006 tarihinde Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki görevinden ayrıldıktan üç ay sonra, 24.4.2006 tarihinde Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi Nöroloji Servisinde Nöroloji Uzmanı olarak göreve başlamış olması; 3359 sayılı Yasadan kaynaklanan bir zorunluluk olup; davacının kendi isteği dışında Sağlık Bakanlığı tarafından resen yapılan atamasının, 657 sayılı Yasa'nın açıktan atama ile ilgili hükümleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

SAYIŞTAY

Düşüncesi : Davacının Edirne Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde asistan olarak görev yapmakta iken, Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamında Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi'ne uzman doktor olarak 13.4.2006 tarihinde yapılan atamasının açıktan atama niteliğinde olması ve adı geçenin atandığı tarih itibariyle açıktan atamalarda yolluk ödeneceğine ilişkin olarak 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nda herhangi bir hüküm bulunmaması karşısında; adı geçene söz konusu atamadan dolayı herhangi bir yolluk ödenmemesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması yönündeki temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmüştür.

Yukarıda açıklanan hükümlerden anlaşılacağı üzere, bakanlık veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklerin taşra teşkilatında görevli ve merkeze bağlı memurlardan, 5442 sayılı Kanunun "I- İl memurlarının tayin usulü" başlıklı kısmında yer alan 8'inci maddesinin bendinde yazılı olanların atamaları, görev yerleri de belirtilmek suretiyle doğrudan doğruya bakanlık veya genel müdürlüklerce yapılmakta, bunların dışında kalanlar önce bakanlık veya genel müdürlüklerce valilik emrine, sonra da valilerce görev yerlerine atanmaktadırlar. Böylece bu gibi memurlar farklı mevzuat gereği ayrı kurumlarca ve iki kez atamaya tabi tutulmakta ve haklarında iki ayrı atama işlemi söz konusu olmaktadır.

Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 29.12.2006 günlü, E:2006/2111, K:2006/2920 sayılı kararıyla; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 3. maddesinde, ilgili mevzuata göre yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananların belirtilen sürelerde Devlet hizmeti yapmakla yükümlü oldukları; 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun davacının bu kapsamda atandığı tarihte yürürlükte olan ve 5335 sayılı Kanun'la değişik 10. maddesinde, zorunlu yer değiştirme, sınav, sağlık sebepleri ve eş durumu dışında kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere tayin olunanlara... yolluk verileceği hükmünün getirildiği; anılan 10. maddenin söz konusu değişiklik öncesi 4969 sayılı Kanun ile değişik halinde "kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenlere yolluk ödenmeyeceğine ilişkin'' olarak getirilen düzenlemenin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olması karşısında, 6245 sayılı Kanun'un 10. maddesine 5335 sayılı Kanun'la yapılan düzenlemenin, Anayasa Mahkemesi'nin sözü edilen kararı ile çelişkili olduğu; bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 62. maddesi ve Harcırah Kanunu'nun amacının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, bu atamadan dolayı davacıya sürekli görev yolluğunun ödenmesi gerektiğinden, aksi yönde kurulan işlemde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş ve söz konusu yolluğun yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Düşüncesi : Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalında asistanlık eğitimini tamamlayan ve 13.4.2006 tarih ve 25/129 sayılı atama onayı ile Erzurum Palandöken Devlet Hastanesine uzman hekim olarak atanan davacının, sürekli görev yolluğunun ödenmesi isteğinin reddine ilişkin işlemin iptali yolundaki Erzurum İkinci İdare Mahkemesinin 29.12.2006 gün ve E:2006/2111, K:2006/2920 sayılı kararını bozarak davayı reddeden Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin 2.5.2007 gün ve E:2007/195, K:2007/197 sayılı kararının, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz edilmesinin istenilmesi üzerine konu incelendi:

Konu : Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Bu değişiklikle, 6245 sayılı Kanunun 9. ve 10. maddelerinin sadece naklen atamaya ilişkin hükümleri uygulamada kalmıştır.

Yukarıda açıklanan dava konusu olay ve ilgili mevzuat çerçevesinde atamanın nitelendirilmesi, uyuşmazlığın çözümü bakımından önem taşımaktadır.

İsteğin Özeti : Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 29.12.2006 günlü, E:2006/2111, K:2006/2920 sayılı kararın bozulmasına ilişkin Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'nin 2.5.2007 günlü, E:2007/195, K:2007/197 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.

3- Bozma kararının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilir ve Resmi Gazetede yayımlanır." hükmü yer almaktadır.

T. 21.4.2008

ÖZET : 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8'inci maddesinin bendi hükmü uyarınca önce valilik emrine verilip, sonra valilikçe asıl görev yapacakları ilçe, bucak veya köylere atanan öğretmenlere ödenecek harcırahın unsurlarından biri olan yer değiştirme masrafının hesabında, kendisi ve harcıraha müstahak aile fertlerinden her biri için, yurtiçi gündeliğinin belirli katı tutarında verilecek sabit unsurun her iki atama için de dikkate alınması gerektiğine ve içtihadın bu yolda birleştirilmesine çoğunlukla karar verildi.

Bu hükümler incelendiğinde, bakanlıkların merkez veya taşra birimlerinin, üst yönetim görevlileri dışında kalan memurların ancak bakan veya onun görevlendireceği kimselerce atanabildikleri görülmektedir. Bu hükümler gereği memurlar, genellikle doğrudan doğruya görev yapacakları yerlere atanmaktadırlar.

6245/m.3/g, 5, 9, 10/1

Konu ile ilgili mevzuat incelenerek gereği görüşüldü: