D) Milletvekili olmayan bir bakanın da imzası eklendiğinde 110 imza ile TBMM Başkanı olağanüstü toplantı çağrısı yapmak zorundadır.

D) Dokunulmazlığın kaldırılması için en az TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar alınması gerekir.

E) Sayıştay?ın TBMM?ye genel uygunluk bildirimi raporu sunması sırasında ilgili bir kanunun anayasa aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi?ne itiraz etmesi

Yanıt : E. Milletvekili olmayan bakanlar da dokunulmazlık hükümlerinden yararlanır. B seçeneği, yasama sorumsuzluğunu ifade eder. Dokunulmazlık milletvekillerinin ya da milletvekili olmayan bakanların seçilmeden önceki tarihe ilişkin suç iddialarını da kapsar. Basit çoğunluk ile de dokunulmazlık kaldırılabilir. Siyasi partiler, TBMM Başkanı seçimi için aday göstermek, Yüce Divan?a sevk, milletvekilliğini düşürmek kararları yanında dokunulmazlığın kaldırılması için de grup kararı alamazlar.

1. Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası?nın cumhurbaşkanını güçlendiren bir yeniliği değildir?

Yanıt : A. Cumhurbaşkanının 1961 Anayasası?na göre de seçimleri yenileme yetkisi vardı. 1982 yeniliği bu yetkinin ilk kez verilmesi değil, hükümetin kurulmaması ya da güvenoyu alamaması ile ilgili 18 aylık sürenin 45 güne düşürülerek bu yetkinin daha işler hale getirilmesidir.

A) 2004 anayasa değişikliği ile asker olma şartı kaldırılmıştır.

17. Anayasa Mahkemesi aşağıdaki davalardan hangisini dosya üzerinden görmez?

E) TBMM içinde ve dışında yapılan konuşmaları kayıtsız şartsız yargıdan muaf tutan bir sorumsuzluk halidir.

8. Cumhurbaşkanı yurt dışında olduğunda Milli Güvenlik Kurulu?na aşağıdakilerden hangisi başkanlık eder?

Yanıt : C. Anayasa değişikliği ile af kanunu için karar yeter sayısı üye tamsayısının 3/5?idir. Bütçe ile Kesin Hesap Kanunu için özel bir karar yeter sayısı aranmasa da bu ikisinin tasarılarının aynı anda mali yılbaşından önce TBMM Genel Kurulu?na sunulması gerekir.

C) İki genel seçim arasındaki süreye yasama dönemi adı verilir.

ilk paylaşım benden olsun.

Yanıt : C. Milletvekili olmasa ve seçilmesi için kendine özgü şartlar taşısa bile Cumhurbaşkanı ile dışardan atanacak bakanların en az milletvekili seçilebilecek şartları taşıması gerekir. TBMM Başkanı ile Başbakan zaten milletvekili olmak zorundadır.

B) Sendikaları denetleyemez.

C) Anayasa Mahkemesi?nin siyasi partileri temelli kapatma kararını verebilmesi için siyasi partilerin anayasada belirtilen faaliyetlerin odağı olması şartı getirilmesi

B) Milli Güvenlik Kurulu tersi bir karar almasına rağmen yürütme organı olağanüstü hal ilan edebilir.

E) Siyasi Partiler dokunulmazlığın kaldırılması için grup kararı alamaz.

D) Bu kanun milletlerarası antlaşmadan önce olsaydı bile iptal edilmez, ihmal edilirdi.

C) Tümü yürütme organınca gerçekleştirilir ama TBMM?nin reddetmesi halinde yürürlükten kalkar.

A) Siyasi parti kapatma davalarını

A) İlk oylamanın ertesi günü ikinci oylama yapılması gereği ivedilikle görüşülme yasağını ifade eder.

Yanıt : E. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, yüksek mahkeme üyeleri ve başsavcıları ile ilgili yetkili bir organ değildir. Her yüksek mahkeme, üye ve başsavcıları ile ilgili disiplin işlemlerini kendi bünyesinde gerçekleştirir.

Yanıt : B. 1982 yeniliği olan bu hükmü düzenleyen 15. maddede anayasaya aykırı tedbirler alınabileceği öngörülmüş ve kanun şartı koşulmamıştır. Dolayısıyla olağanüstü KHK ile de durdurulma gerçekleşebilir ve Anayasa Mahkemesi bu olağanüstü KHK?yi milletlerarası antlaşmalara uygun olduğu müddetçe iptal edemez.

C) Cumhurbaşkanı Genel Sekreteri

A) Cumhurbaşkanı

D) Türkiye?de doğmamış vatandaşların seçilme hakkını kısıtlamak

D) TBMM?ce bir ülkeye savaş ilan edilmişse

D) Aday olmak için üye olduğu partiden istifa etmesi gerekir.

C) Anayasa değişikliklerini de geri gönderebilmesi

E) En az 110 imza ile yapılan talep üzerine TBMM Başkanı olağanüstü toplantı çağrısı yapmak zorundadır.

A) Farklı illerdeki ağır ceza mahkemeleri arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığı zaman

Yanıt : E. Hükümetin kurulamaması ya da güvenoyu almaması seçimlerin öne alınma nedenidir ama bu karar Cumhurbaşkanı?nın takdir yetkisi dahilindedir; kendiliğinden bir erken seçim söz konusu olmaz. A seçeneği güçlü bir çeldiricidir. Çünkü yasama döneminin bitmesine bir yıl ve daha az bir süre kalmışsa ara seçim kararı alınamaz.

A) Yaşama hakkı

A) Kuvvetler ayrılığı? Anayasanın üstünlüğü

E) Sadece TBMM Dilekçe Komisyonu?na verilen dilekçeler bu hakkın kullanımı ile ilgilidir.

C) Somut norm denetimi yoluyla yapılan itirazları

A) TBMM Başkanı

Yanıt : D. Cumhurbaşkanı?nın sadece anayasa değişikliği değil diğer kanunları da geri gönderirken A seçeneğindeki gibi bir yetkisi yoktur. 2001 değişikliği ile Cumhurbaşkanı?nın kanunları geri gönderme sırasında TBMM?nin ancak bu kanunun uygun bulunmayan kısımları yeniden görüşebileceği hükme bağlansa da bu, kanunları kısmen veya tamamen geri gönderme anlamına gelmez. Kabul oyları 2/3?ten az olduğu için Cumhurbaşkanı?nın bu değişikliğin tamamını geri göndermezse halkoyuna sunmaktan başka seçeneği yoktur; 2/3 ve fazlası bir oy ile kabul edilmiş olsaydı B seçeneği mümkün olurdu. 2/3?ten az bir oy işle gelen anayasa değişikliği için halkoyu dışındaki seçeneği TBMM?ye geri gönderilebilmesidir. Yani Cumhurbaşkanı geri göndermezse ancak o zaman halk oyuna sunmaktan başka seçeneği kalmaz. Dolayısıyla bu oranda gelmiş bir değişikliğin onaylanması mümkün olmaz.

Yanıt : B. Anayasa?nın 83. maddesi yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığını tek bir başlık altında düzenler ve milletvekili olmayan bakanlar tümüyle bu maddeden yararlanır. Bununla birlikte bakanın Yüce Divan?da yargılanması demek bakanlığın düşmesi anlamına gelir. Milletvekili olmayan bakan bakanlığı düştüğünde dokunulmazlıktan yararlanamaz. Milletvekili olmadığı için yoklamalarda, TBMM Başkanlığı?na sunulan dilekçelerde ve kanun tekliflerinde imzası geçersizdir. Bununla birlikte tasarıları Bakanlar Kurulu sunduğuna göre kanun tasarılarında imzası geçerli olur.

E) Bir bakanı ataması ya da görevden alabilmesi

B) Temel hakları sınırlayan bir kanun milletlerarası antlaşmalara aykırı ise iptal edilir.

B) Cumhurbaşkanı ancak Bakanlar Kurulu?nun talebiyle olağanüstü toplantı çağrısı yapabilir.

B) Yüksek Seçim Kurulu?nun seçim kanunları ile ilgili bir anayasaya aykırılık görerek Anayasa Mahkemesi?ne itiraz etmesi

D) Anayasa Mahkemesi daha önce açılan bir iptal davasında iptal talebini reddettiği normu somut norm denetimi yoluyla 10 yıl geçmeden önüne geldiğinde işin esasına girip iptal edebilir.

E) İşçi ve işveren arasında grev, lokavt ve toplu iş sözleşmesi ile ilgili bir uyuşmazlık çıktığı zaman

B) Af kanunu

A) Milletvekili olmayan bakanlar sorumsuzluk hükümlerinden yararlanamaz.

D) Yüce Divan yargılamalarını

43. Temel hakların durdurulması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

E) Başbakan

D) Milletlerarası hukuk bu hak ile ilgili doğrudan referans alınacak bir kaynaktır.

D) İlk üç maddeye aykırı bir değişiklik içeren teklifi Genel Kurul?a sunmaması TBMM Başkanı?nın yetkisi dahilindedir.

24. Uyuşmazlık Mahkemesi aşağıdaki durumlardan hangisinde etkili olur?

B) Genel Kurmay Başkanı

E) Sıkıyönetim ilan edilmişse

Yanıt : A. 1982 Anayasası 1995 değişikliğinden itibaren temsilde adalet yönetimde istikrar ilkesine yer vermiştir. Bu nedenle barajın çok yüksek olması bu ilke gereği Anayasa Mahkemesi?nce iptal edilebileceği gibi barajın tamamen kaldırılmasında da mahkeme bu kez yönetimde istikrar ilkesinden taviz verildiği için iptal kararı verebilir. Ama bu durumda temsilde adalet ilkesinden taviz vermeye ve çoğulcu demokrasinin sınırlarını daraltmaya bizzat Anayasa Mahkemesi karar vermiş olur.

E) Siyasi örgütlenme özgürlüğü

C) Bütçe Kanunu?nun kabul edilmemesi

E) Özel üniversiteleri denetleyemez.

Yanıt : B. Türkiye Cumhuriyeti?nin hükümet sistemi parlamenter sistem olmasına rağmen 1961 Anayasası?ndan farklı olarak yasama organı olan TBMM tek yapılıdır. Diğer seçeneklerin tümü 1982 Anayasası?nda da vardır ama B seçeneği dışında değiştirilse bile parlamenter sistemden çıkılmış sayılmaz. Parlamenter sistemin en ayırıcı özelliklerinden birisi yürütmenin Cumhurbaşkanı ve hükümet olmak üzere iki kanatlı olmasıdır.

46. Sıkıyönetimin yürürlükte olduğu bir dönemde aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?

Yanıt : C. Orman yakma ve yok etme suçları dışındaki suçlara af getirilebileceği doğru olsa da, af kanunu ancak 3/5 nitelikli çoğunluk, yani en az 330 oy ile çıkarılabileceğinden, bu seçenekte sözü edilen kanunun 300 oy ile kabulü, şekil bakımından anayasaya aykırı olduğu için Anayasa Mahkemesi?nce iptal edilir. Toplananların salt çoğunluğu basit çoğunluk anlamına gelir.

E) Dilekçe hakkı

Yanıt : C. Olağan ve olağanüstü KHK?ler Resmi Gazete?de yayımlandığı gün TBMM onayına sunulmazsa aynı gün yürürlükten kalkar. Dolayısıyla bir KHK çıkarılmak istendiğinde TBMM?nin hazır bulunması gereklidir.

15. Kararları temyiz yolu ile bozulamayan ceza mahkemesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Komşu bir ülkede savaş çıkmışsa

A) Hükümet kurulmadığı takdirde TBMM Başkanı?na danışarak seçimleri yenileyebilmesi

D) Önceden geri gönderdiği bir kanunun değiştirilerek iadesi halinde kanunları yeniden geri gönderebilmesi

B) Miras hakkı

E) II ve V

C) İkinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kabul edilen anayasa değişikliğini Cumhurbaşkanı halk oyuna sunmak zorundadır.

C) Bazı koşullar gerçekleştiği takdirde TBMM Başkanı?na danışarak milletvekili seçimlerini yenileyebilmesi

A) Tümünün yürürlüğe girmesi Resmi Gazete?de yayımlanmasına bağlıdır.

E) Sıkıyönetim Mahkemesi

Yanıt : C. Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi?nin tüm üyelerini seçer. Avukat ve üst düzey yöneticiler arasından seçtiği üyeler için aday gösterilme şartı aranmaz. 1993?ten beri Anayasa Mahkemesi, anayasada açıkça verilmediği halde yürürlüğü durdurma yetkisini kullanmaktadır. 10 yıllık yasak iptal davası ile ilgili değildir. Anayasa Mahkemesi?nin Resmi Gazete?de yayımlanmadan açıklayamayacağı iptal kararları ile kast edilen soyut ve somut norm denetimi yolu sonucu verdiği norm iptali kararlarıdır. Başvuru olmadıkça Anayasa Mahkemesi?nin kendiliğinden denetim yapması mümkün değildir ama somut norm denetimi yolunun çalıştırılması iptal davası değil, itiraz yoludur.

Yanıt : B. MGK askeri ve sivil bir kuruluştur. Hatta 2001 değişikliğinden itibaren sivil sayısı arttırılmış; Adalet Bakanı ve Başbakan yardımcıları kurul üyesi olarak belirtilmiştir. MGK Genel Sekreteri ile ilgili anayasadan çıkarılabilecek tek kural onun üye olmadığıdır; Başbakanlığa bağlı olması bile anayasadan anlaşılamamaktadır. Asker olma şartı 2003?te çıkarılan kanunla kaldırılmıştır. 1982 Anayasası sıkıyönetim ya da ancak şiddet hareketleri nedeniyle Olağanüstü Hal ilan edilecekse MGK?nin görüşünü zorunlu görmüştür. Ayrıca bağlayıcı değil tavsiye kararları alan bir organdır.

B) Kamu kurumlarından bilgi edinme hakkını ifade eder.

C) Cumhurbaşkanı?nın bu değişikliği halkoyuna sunmaktan başka seçeneği yoktur.

Yanıt : C. Danıştay, ancak bir tüzüğün iptali davasına bakarken, yani bir yargılama sürecinde yetkili mahkeme olarak itiraz edebilirdi . Somut norm denetiminde şekil bakımından aykırılık nedeniyle iptal talep edilemez . Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre Yüksek Seçim Kurulu bir mahkeme olarak kabul edilmemiş ve iptal talepleri ilk incelemede reddedilmiştir . Ayrıca bazı içtihatlarında Sayıştay başvurularını ilk incelemede reddetmese de E seçeneğinde Sayıştay?ın yargısal bir fonksiyon görmediği açıktır. Yine içtihatlarında Anayasa Mahkemesi, KHK?leri yetki kanunu sonradan iptal edilmesinden dolayı, sırf bu nedenle bile iptal edebilmektedir. Bu içtihat, Anayasa Mahkemesi?nin iptal kararlarının geriye yürümezliği hükmüne istisna teşkil etmektedir.

V. Siyasi parti kapatma kararı

E) Anayasa Mahkemesi herhangi bir milletvekilinin itirazı üzerine milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması ya da milletvekilliğinin düşürülmesi kararını iptal ederse bunu Resmi Gazete?de yayımlamadan önce açıklayabilir.

D) Erkek ise yükümlü olduğu askerlik hizmetini tamamlamış olmak

A) Bu kanun şekil bakımından anayasaya aykırıdır.

D) Yasama yetkisinin asliliği? Yasama yetkisinin genelliği

E) Temel hakların genel sınırlama nedenleriyle sınırlanabileceği ilk kez 1971 değişikliği ile getirilmiş fakat 2001 değişikliği ile yasaklanmıştır.

A) 1961 ve 1982 Anayasaları?nda öngörülmüş askeri bir kuruluştur.

ANAYASA HUKUKU ALAN BİLGİSİ SORULARI

E) Cumhurbaşkanı bu değişikliği halkoyuna sunmazsa onaylayarak Resmi Gazete?de yayımlar.

18. I. Bir kanunun iptali

B) Tümü Resmi Gazete?de yayımlandığı gün TBMM?ye sunulmazsa aynı gün yürürlükten kalkar.

47. 1982 Anayasası?na göre aşağıdakilerden hangisinin yapılması olanaksız kılınmıştır?

III. Sıkıyönetim Komutanı?nın işlemleri

D) Yargıtay bünyesinde görev yapar.

arkadaşlar elimizdeki soruları kaynak göstererek paylaşmaya ne dersiniz. kursa gidenler, piyasadan soru bankası satın alanlar hatta kendi soruları olanlar.

A) Yasama organının çift kanatlı olması

Yanıt : D. Normal olarak Cumhurbaşkanı?nın hazır olmadığı durumlarda TBMM Başkanı ona vekalet eder. Bunun istisnası Milli Güvenlik Kurulu?dur. TBMM Başkanı Milli Güvenlik Kurulu üyesi olmadığı gibi, Cumhurbaşkanı?nın yokluğunda kurula ancak Başbakan başkanlık eder.

C) Hiçbir düşünce ve mülahazanın devletin bölünmez bütünlüğü ile insan haklarına dayanan laik demokratik cumhuriyeti yok etme amacıyla kullanılamayacağını hükme bağlamıştır.

Yanıt : C. A ve B seçeneklerinde belirtilen haklar siyasi olmayıp kişi haklarındandır. D ve E seçeneklerinde belirtilen haklar siyasi haklardan olsa da doğal olarak hemen kullanılması mümkün değildir. Oysa 2001 değişikliği ile birlikte anne tarafından da eşitlenen vatandaşlık hakkı, doğar doğmaz elde edilir ve zaten diğer siyasi hakları kullanmanın da ilk şartı olarak da işlev görür.

B) Milletvekillerinin TBMM?deki oy ve sözlerinden dolayı ceza yargılamasından muaf tutulmasını ifade eder.

A) Genel müsadere ve idam cezası öngören bir kanun

E) Başbakan?ın tek tek önerdiği bakanları Cumhurbaşkanı tek tek kabul etmedikçe hükümet göreve başlayamaz.

50. Yüksek Öğretim Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yanıt : B. Uyuşmazlık Mahkemesi adli, idari ve askeri yargı yerleri arasında çıkan görev ve hüküm uyuşmazlıklarında çalışan bir yüksek mahkemedir. Farklı illerde olsa da Yargıtay?ın altında örgütlenmiş ceza mahkemeleri arasındaki uyuşmazlıklar yine Yargıtay?da çözülür. 1982 Anayasası bu mahkemenin etkisiz olduğu alanları bizzat belirtmiştir . E seçeneğinde verilen uyuşmazlığın çözüm yeri Yüksek Hakem Kurulu?dur (1982 yeniliği). Vergi mahkemesi İdari; ceza mahkemesi adli yargı yeri olarak örgütlenmiştir.

E) Bu kanun anayasanın milletlerarası hukuku doğrudan kaynak göstermediği durumlarda iptal edilmez; ancak bir çelişki durumunda milletlerarası antlaşma uygulanır.

C) Tüm dernekleri denetleyemez.

YÖRÜNGE AKADEMİ EĞİTİM KURUMLARI HUKUK SORU BANKASINDAN BAZI

C) Kanun Hükmünde Kararname çıkarılmak istendiğinde

Yanıt : C. 2004 değişikliği ile birlikte 1982 Anayasası artık sadece genel müsadere cezasını değil, idam cezasını da yasak kılmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı anayasal bir organ olduğu için anayasa değişikliği yapılmadıkça kaldırılamaz. İstiklal Mahkemeleri, hem kuvvetler ayrılığı hem de kanuni hakim ilkesine aykırı olduğu için yeniden kurulamaz. Kimsenin dinini ve düşüncesini açıklamaya ya da değiştirmeye zorlanamayacağı güvencesi olağanüstü dönemler için bile imkansız kılınmış sert çekirdek haklar alanına ait bir güvencedir. Oysa Devlet Planlama Teşkilatı 1961 Anayasası?nın tersine anayasal bir organ olmadığı için çıkarılacak bir kanun ile kaldırılabilir.

40. Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

42. Temel hakların sınırlanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

B) Toplananların salt çoğunluğu Bütçe Kanunu?nu kabul edebilir.

C) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi

C) Başlangıç kısmında değişiklikler yapmak

D) Toplananların yarıdan fazlası ile erken genel seçim kararı alabilir.

C) Cumhurbaşkanı?nın olağanüstü toplantı çağrısı yapabilmesi için 109 değil en az 110 milletvekilinin imzası ile başvurulması gereklidir.

A) Çoğulcu demokrasi ve temsilde adalet

B) Seçimler için konulmuş ülke barajını kaldırmak

A) Kuruluş sırasında güvenoylaması

Yanıt : A. Sekreter ile ilgili 1982 Anayasası?ndan çıkartılacak iki durum sekreterin kurul üyesi olmadığı ve görevlerinin kanun ile düzenlenecek olmasıdır. Dolayısıyla asker olma şartının kaldırılması kanun ile yapılmış bir değişikliktir. Ancak, ?sivil olması şarttır? şeklindeki bir cümlenin de tuzak olduğuna dikkat edilmesi gerekir.

E) Sıkıyönetim ya da Olağanüstü Hal ilanına katılması

E) Milli Güvenlik Kurulu toplandığında

D) TBMM Başkanı

E) Anayasa?daki ilk üç maddenin kenar başlıklarını kaldırmak

B) Askeri Ceza Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi yukarıda verilen kararlarından hangisi ya da hangilerini üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alırsa 1982 Anayasası?na aykırılık teşkil etmez?

A) II, III ve IV

D) Soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olması şartıyla militan demokrasi suçundan yargılanan milletvekillerinin dokunulmazlık hükümlerinden yararlanamayacağı 1982 Anayasası?nda hükme bağlanmıştır.

B) Başbakanlığa bağlıdır.

C) II ve IV

14. Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı?nın yetkileri arasında değildir?

III. Yüce Divan?da verilen cezalar

C) 1982 Anayasası yeniliğidir.

C) Bir dava açmak için mahkemeye dilekçe verilmesini ifade eder.

D) Temel hakların sınırlanmasının ölçüsüz olamayacağı kuralı ilk kez 1961 Anayasası?nda konulmuşken 1982 Anayasası?nın başında kaldırılmış; fakat 2001 değişikliği ile yeniden konulmuştur.

34. TBMM dışından atanan bir bakan hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

E) Kırk yaşını doldurmamış olmak

C) Bu kanun Türk vatandaşlarının haklarının sınırlandırılması ile ilgili bir kanun ise iptal edilir.

Yanıt : C. Bütçe Kanunu?nun kabul edilmemesi, hükümete güvenilmemesi anlamına gelir ve bir teamül olarak Başbakan bu durumda istifa eder; yani dolaylı olarak hükümetin düşmesi sonucunu doğurur.

E) Yasama yetkisinin genelliği? Kazuistiklik

E) TBMM üye tamsayısının 2/3?ünden az bir oy ile kabul edilen kanunu Cumhurbaşkanı?nın geri göndermediği takdirde halkoyuna sunması zorunlu değildir.

A) Bir yasama döneminde ilki 2 yıllığına olmak üzere iki kez aynı kişi seçilebilir.

A) Cumhurbaşkanı, üyelerinin bir kısmını gösterilen adaylar, bir kısmını ise aday gösterilmeksizin bizzat kendi seçer.

Yanıt : C. Devlet Denetleme Kurulu?nun sadece üyelerini değil; başkanını da bizzat cumhurbaşkanı belirler . Her düzeyde işçi-işveren meslek kuruluşlarını denetleyebildiği için tüm sendikalar kurulun denetim kapsamındadır. Cumhurbaşkanı emri olmadan denetim başlatamazlar. Özel üniversiteler devletten yardım alan vakıflarca kurulduğu için bunlar da kurulca denetlenebilir. Tüm dernekleri denetleyemez; çünkü ancak kamuya yararlı dernekleri denetleyebilir. Bu kurulun Türk Silahlı Kuvvetleri ve yargı organları dışında tüm kamu kurumlarını denetleyebildiği unutulmamalıdır.

IV. Yüksek Askeri Şura Kararları

D) Yargıtay Başsavcı vekilini seçmek

A) Ancak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarınca kullanılabilir.

B) Yasama yılı sona erdiğinde

C) Danıştay ile Sayıştay arasında vergi vb. bir mali konuda uyuşmazlık çıktığı zaman

Yanıt : D. Tıpkı milletvekili adayı olmak için olduğu gibi, cumhurbaşkanı adaylarının da hiç sabıkasız olması aranmaz. Ancak belli suçları işlememiş ve belli cezaları almamış olması yeterli olur. Yabancı dil bilmek ne milletvekili, ne başbakan, ne bakan ne de cumhurbaşkanı olmak için şarttır. Yüksek öğrenim diploması olmayanlar aday olamaz. Ayrıca kırk yaşından küçük değil, tersine en az kırkbir yaşında, yani kırk yaşını doldurmuş olma şartı aranır.

B) Yabancı dil bilmek

13. 1982 Anayasası?nın değiştirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

E) Taksirli suçtan mahkumiyetini çeken hükümlülerin cezaevinde oy verebilmesi

Yanıt : D. İvedilikle görüşülme yasağı, değişiklik teklifinin en az iki kez oylanacağı ve iki görüşme arası en az 48 saat serinleme süresi bırakılacağını ifade eder (1987 değişikliği). TBMM Genel Kurulu toplantı yeter sayısı ile anayasa değişikliği teklifi için öngörülen en az sayı aynıdır (1/3 üye; yani 184 milletvekili imzası). Son oylamada da TBMM?nin salt çoğunluğu (276 oy) ile kabul edilen bir değişikliği Cumhurbaşkanı, halkoyuna sunmaz; çünkü 3/5 (330 oy) çoğunluğun çok altında bir rakamdır. Cumhurbaşkanı geri gönderebilir ya da Anayasa Mahkemesi?nce şekil bakımından anayasaya aykırılık nedeniyle iptal ettirebilir. 2/3?ten az bir çoğunlukla kabul edilen değişiklik, zorunlu referandum kapsamındadır. 1982 Anayasası?nın 4. maddesi ilk üç maddenin değiştirilemeyeceğini, değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini hükme bağlayarak, böyle bir teklifin TBMM Başkanı?nca yok sayılması ve işleme sokulmamasını öngörmüş olur.

A) Bayrak Kanunu?nda değişiklik yapmak

E) Danıştay?ın 3/4?ünün üyelerini seçmek

A) Üyelerini Cumhurbaşkanı seçer; üyeler kendi arasından başkanı seçer.

İdarenin yukarıdaki işlemlerinden hangisi ya da hangilerinin yargıdan muaf tutulması için kanun çıkarmak gereklidir?

B) Milletvekili olmayan bakan

B) TBMM Genel Kurulu?nun toplanabilmesi için gereken en az sayı anayasa değişikliği teklifi için öngörülen en az sayıdan daha azdır.

48. Militan demokrasi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

C) I, II ve III

D) Sıkıyönetim ilanını onaylamak

D) Anayasa Mahkemesi?nin siyasi partileri temelli kapatma kararını verebilmesi için siyasi partilerin anayasada belirtilen faaliyetlerin odağı olmasının tanımlanması

C) Milletlerarası hukuka aykırı olarak temel hakların kullanımı durdurulamaz.

2. Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanının tek başına kullanabildiği bir yetki değildir?

45. Dilekçe hakkı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

D) II, III ve IV

33. TBMM aşağıdaki kanunlardan hangisinin çıkarılması için özel bir usul takip etmez?

Yanıt : E. Cumhurbaşkanı?nın gösterilen adaylar arasından üniversite rektörlerini ya da bazı yüksek mahkeme üyelerini seçmesi tek başına kullandığı bir yetki iken bakanları ataması ya da azletmesi, hükümeti göreve başlatması gibi işlemlerinde Başbakan?ın teklifi gerekmektedir. Ayrıca valilerin ya da genel kurmay başkanının atanması gibi işlemleri tek başına kullandığı bir yetkiyi değil, karşı imzalı bir yetkiyi ifade eder.

36. TBMM Başkanı?nın seçilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

34. Aşağıdakilerden hangisinin milletvekili seçilme yeterliliği taşıması şart değildir?

3. Cumhurbaşkanı?nın aşağıdaki yetkilerden hangisi aynı zamanda görev niteliğindedir?

D) Cumhurbaşkanı bu kanunun, Resmi Gazete?de yayımlandıktan en geç 10 güne kadar şekil bakımından anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesi?ne dava açabilir.

19. Yasama dokunulmazlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) TBMM yeni genel seçimlere bir yıldan az bir süre kalsa dahi basit çoğunluk ile erken seçim kararı alabilir.

C) Bu kanun af niteliğinde hükümler içeriyorsa şekil bakımından anayasaya aykırı olduğu için Anayasa Mahkemesi iptal eder.

A) 1982 Anayasası yeniliğidir.

E) Durdurulmadan muaf haklar sert çekirdek haklar olarak adlandırılır.

11. 300 milletvekilinin toplandığı bir TBMM Genel Kurulu?nda TBMM aşağıdakilerden hangisini yapamaz?

D) Cumhurbaşkanı?nın parlamento içinden seçilmesi

B) Sıkıyönetim ilanı ile suç sayılan bir fiili sıkıyönetim öncesinde işleyen kişiler hakkında soruşturma başlatılabilir.

C) Devlet Denetleme Kurulu?nun raporu üzerine yargı organlarını harekete geçirmek

41. Anayasa Mahkemesi?nin iptal kararları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

D) Yüce Divan

Yanıt : D. Bayrak değişmese de Bayrak Kanunu?nda değişiklikler yapılabilir. Kuvvetler ayrılığı ve hukuk devleti ilkesine aykırı olmadıkça hükümet sistemi değiştirilebilir. Anayasal hüküm niteliğinde olsa da Başlangıç kısmı değiştirilebilir (Nitekim 1995 ve 2001?de değiştirilmiştir). Kenar başlıklar zaten anayasa hükmünde değildir. Ama 2. ile 3. madde objektif ölçütler kullanılarak vatandaşlar arasında ayrımcılık yapmayı olanaksız kılar.

C) Milletlerarası antlaşmaları iç hukuka uygun bulmak

D) Bu değişiklik iki görüşme arasında 48 saatten daha az bir süre varsa şekil bakımından anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi?nce iptal edilebilir.

Yanıt : D. Hükümetin kuruluşunda Cumhurbaşkanı?nın rolü, öncelikle Başbakan?ı tayin etmek, sonrasında Başbakan?ın hazırladığı ve sunduğu Bakanlar Kurulu listesini onaylayarak hükümetin atanarak göreve başlamasını sağlamaktır. Dolayısıyla hükümet kolektif olarak kurulur. Bakanların tek tek atanması ya da azledilmesi, ancak kurulmuş ve güvenoyu almış bir hükümetin göreve devam ederken olabilir. TBMM?ce güvenoyu verilmesi, hükümeti kuran değil, göreve devamını uygun bulan bir nitelik taşır.

E) Devlet Denetleme Kurulu?nun raporlarını işleme sokması

B) TBMM?nin en az 2/3 çoğunlukla kabul ettiği bir anayasa değişikliğini halkoyuna sunması

D) Asker kaçakları için vur emri çıkarılabilir.

A) Cumhurbaşkanı bu değişikliğin bir kısmını onaylayarak Resmi Gazete?de yayımlayıp uygun bulmadığı maddeleri TBMM?ye geri gönderebilir.

II. Cumhurbaşkanı?nın tek başına işlemleri

32. Aşağıdakilerden hangisi TBMM?nin hükümeti dolaylı denetim araçlarından biridir?

30. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre aşağıdakilerden hangisinin somut norm denetimi yoluyla itirazı ilk incelemede reddedilmez?

4. Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

C) Kanunları Resmi Gazete?de yayımlaması

16. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış verilmiştir?

Yanıt : E. Cumhurbaşkanı re?sen olağanüstü toplantı çağrısı yapabilmekle birlikte Bakanlar Kurulu?nun talebiyle de bu çağrıyı yapar. Yine TBMM Başkanı 110 imzadan az bir imza ile gelen talebi reddetme ya da re?sen çağrı yapabilme yetkisi taşır. Dolayısıyla olağanüstü toplantı talebi için öngörülen en az sayı olan 1/5 imzalı bir talep üzerine TBMM Başkanı artık çağrı yapmak durumundadır. Milletvekili olmayan bakanların yasama faaliyetleri ile ilgili imzaları kanun tasarısı dışında geçersizdir.

A) Erken seçim kararı alınması istendiğinde

E) Aday olduğu oylamada önceki TBMM Başkanı olsa da oylamaya katılabilir.

E) Bakanların parlamento dışından da seçilebilmesi

A) Basit çoğunlukla Siyasi Partiler Kanunu?nu değiştiren bir kanun çıkarabilir.

B) Anayasa Mahkemesi?nin siyasi partileri temelli kapatma kararını verebilmesi için en az 3/5 çoğunluk aranması

B) I ve III

D) İstiklal Mahkemeleri?nin yeniden kurulmasını öngören bir kanun

B) Temsilde adalet ve yönetimde istikrar

C) Temel hakların ancak hakkın özüne dokunmadan sınırlanabileceği kuralı ilk kez 2001 değişikliği ile getirilmiştir.

A) Anayasa Mahkemesi?nin siyasi partileri temelli kapatmak yerine hazine yardımından yoksun bırakabilmesi seçeneğinin de eklenmesi

E) 2001 değişikliği ile hakkında af kanunu çıkarılabilen suç kapsamına dahil edilmiştir.

E) Bakanlar Kurulu?na KHK çıkarma yetkisi vermek

E) I ve V

D) Yabancı ülke temsilcilerini kabul etmek

D) Serbest ve genel seçim ilkesi

A) Göreviyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan?da yargılanabilir.

D) TBMM?nin belirlediği erken seçim tarihi ile mahalli idarelerin seçim tarihi bir yıllık zaman dilimi içine denk düştüğü zaman mahalli idarenin organlarının seçimi de bu tarihte yapılır.

C) Sıkıyönetim ya da olağanüstü dönemler için Kanun Hükmünde Kararname çıkarmak

12. Şekli kanun ölçütü ile maddi kanun ölçütü aşağıdaki ilkelerden hangisi ile doğrudan bağlantılıdır?

E) Görevden alınması Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararı ile olur.

Yanıt : D. Anayasa Mahkemesi bir yüksek mahkeme olarak Yüce Divan sıfatıyla belirli kişileri ceza mahkemesi olarak yargılar. Yüksek Mahkeme olduğu için ise kararları kesindir; temyiz edilemez.

23. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin yapılmış bir milletlerarası antlaşmadan sonra bu antlaşmaya aykırı çıkarılan bir kanun hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sadece milletvekilleri ile ilgili bir güvencedir.

A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkararak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği teşkilatını oluşturması

6. Yasama sorumsuzluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

C) Cumhurbaşkanı?nın sorumsuz olması

D) Seçme seçilme hakkı

E) Başbakan?ın atanmasından itibaren 45 gün içinde hükümet kurulmamış ya da güvenoyu almamış ise seçimler kendiliğinden yenilenir.

35. Cumhurbaşkanı seçilmek için aşağıdakilerden hangisi mutlak bir şart olarak 1982 Anayasası?nda hükme bağlanmıştır?

C) Bütçe Kanunu görüşmelerinde TBMM üye toplantı yeter sayısında dikkate alınır.

Yanıt : C. Cumhurbaşkanı?nın hiçbir kanunu geri gönderme zorunluluğu yoktur. Halkoyuna sunma zorunluluğu ancak 2/3?ten az bir oy ile kabul edilmiş anayasa değişiklikleri için geçerlidir. Rektör seçimi cumhurbaşkanının bir görevi olsa da, üç aday arasından en az oy toplayan adayı bile seçebilir. Devlet Denetleme Kurulu raporları cumhurbaşkanı için bağlayıcı nitelikte değildir. Oysa kanunları geri göndermediği ya da geri gönderip de TBMM?den aynen iade aldığı takdirde 15 gün içinde Resmi Gazete?de yayımlaması zorunludur.

31. 1982 Anayasası?na göre hükümetin göreve başlaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru verilmiştir?

C) En az lise diploması olmak

E) Anamuhalefet partisi TBMM grubunca bu kanunun Resmi Gazete?de yayımlandıktan en geç 60 güne kadar Anayasa?nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi?ne iptal davası açılabilir.

B) TBMM üye tamsayısının basit çoğunluğu ile güvenoyu vermedikçe hükümet göreve başlayamaz.

Yanıt : A. Bakanlar Kurulu?nun hiçbir işlemi zaten yargıdan muaf tutulamaz. Cumhurbaşkanı ile Yüksek Askeri Şura?nın işlemleri?nin yargı muafiyeti anayasada bizzat belirtilmiştir (1961 Anayasası döneminde Yüksek Askeri Şura kararlarının yargı muafiyeti yoktu; anayasal bir organ değildi). Sıkıyönetim komutanının işlemlerinin yargı muafiyeti anayasadan değil, 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu?ndan kaynaklanır (2001 değişikliği sayesinde artık bu kanunun anayasaya aykırılığı ileri sürülebilir; çünkü geçici 15. maddenin Milli Güvenlik Konseyi dönemince çıkarılmış kanun ya da KHK?lerin anayasa yargısından muafiyetini öngören fıkrası kaldırılmıştır). 1982 Anayasası uyarma ve kınama cezalarını doğrudan yargıdan muaf tutmadığı için ancak çıkarılacak personel kanunlarında bu muafiyet tanınabilir.

D) Anayasa değişikliği

5. Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanının yargı ile ilgili görevidir?

B) I, III ve IV

D) III, IV ve V

Yanıt : D. Cumhurbaşkanı?nın yargı ile ilgili görevleri, sadece bazı yüksek mahkeme üyeleri ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nun başkan ve doğal üye dışında kalan 5 üyesini seçer. Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili görev ve yetkileri yürütme fonksiyonunu ifade eder. Danıştay?ın 3/4?ü değil de 1/4'ü olsaydı doğru olurdu. Cumhurbaşkanı Yargıtay?ın hiçbir üyesini seçemediği halde Cumhuriyet Başsavcısını ve vekilini seçmek görev ve yetkileri arasındadır.

D) Anayasa?da kamu tüzel kişisi olduğu belirtilmemiştir.

Yanıt : B. Bu kanun şekil bakımından anayasaya aykırı çıkarılmış olsa da, 1982 Anayasası, kanunların şekil bakımından iptalini tek bir sebeple sınırlamıştır ; o da kanunun son oylamada anayasada öngörülen karar yeter sayısının altında bir oy ile çıkarılmasıdır. Dolayısıyla diğer şekil kurallarına uyulmasa da karar yeter sayısına uygun çıkarılan bu kanunun iptal edilememesi gerekir. Toplantı yeter sayısı sağlanmadığına göre TBMM?de en fazla 183 milletvekili hazır bulunmuş demektir. TBMM üye tamsayısının 1⁄4?ünden 1 fazla olan 138,5 sayısından daha fazla olan 140 kabul oyu ile çıkan bu kanun şekil bakımından iptal edilemeyecektir. Ama bu kanun af niteliğinde hükümler içeriyorsa en az 3/5 (330) nitelikli çoğunlukla çıkarılması gerektiğinden C seçeneği doğru olacaktır. Cumhurbaşkanı veya en az 1/5 üye imzasıyla bu kanun hakkında Anayasa Mahkemesi red kararı verse de iptal davası açılabilir. Ayrıca iktidar ya da anamuhalefet partisi meclis grubu şekil bakımından olmasa da esas bakımından iptal davasını 60 gün içinde açabilir.

B) Cumhurbaşkanı bu değişikliğin bir kısmını onaylayarak Resmi Gazete?de yayımlayıp uygun bulmadığı maddeleri yine Resmi Gazete?de yayımlayarak halkoyuna sunabilir.

D) Sıkıyönetim ilanının gerekli olmadığı anlaşıldığında

D) 1982 Anayasası?nın militan demokrasi anlayışı ile ilgili 14. madde kapsamındaki oy ve sözler sorumsuzluk kapsamında değildir.

C) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri 1982 Anayasası?nda kurul üyeleri arasında sayılmıştır.

Yanıt : E. 1982 Anayasası?na göre milletvekili adayı olmak için sadece yüksek öğretim üyeliğinden istifa etmek gerekmez. Oysa Yüksek Öğretim Kurulu üyelerinin de bu kamu görevinden istifa etmedikçe adaylıklarının kabul edilmesi mümkün değildir.

A) Bütçe kanunları dışındaki kanunları geri göndermesi

B) Bakanları başbakanın teklifiyle görevden azledebilmesi

39. TBMM üye tamsayısının 1/3?ü ile teklif edilmiş ve ikinci oylamada üye tamsayısının 3/5?ü ile kabul edilmiş bir anayasa değişikliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

D) Halkoylamasını başlatabilmesi

A) Para basılmasına karar vermek

Yanıt : D. Bir siyasi hak olan dilekçe hakkı 2001 değişikliğinden itibaren artık Türkiye?de ikamet eden yabancıların da karşılıklı olma şartıyla kullanabildiği tek siyasi haktır. Dolayısıyla milletlerarası hukuk bu maddede de doğrudan kaynak gösterildiği için destek değil, bağımsız referans normdur. Anayasamızda sayılmamış bir hak olan bilgi edinme hakkı yazılı olarak kullanılmak zorunda olduğundan dilekçe hakkına bağlı haktır ama aynı hak değildir. Dilekçe hakkı, kamu kurumlarından bilgi isteme ve sadece TBMM Dilekçe Komisyonu değil tüm kamu kurumlarına şikayet ve dilekleri iletmek için verilen dilekçeleri ifade eder. C seçeneğinde belirtilen hak ise bir kişi hakkı olan hak arama hakkının kullanımını ifade eder.

C) Herhangi bir mahkemenin bir davaya bakarken uyguladığı KHK?nin dayandığı yetki kanununun daha önce iptal edilmiş olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi?ne itiraz etmesi

E) Yüksek Öğretim Kurulu üyelerinin milletvekili adayı olabilmesi için üyelikten istifaları gerekmez.

D) Tümünde TBMM?nin onaylaması ya da reddi bir parlamento kararı olarak çıkarılır.

B) Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nun tüm üyelerini seçmek

A) Orman yakma suçundan mahkum olmuş bir kişinin hastalık ya da kocama nedeniyle cezasının infazını kaldırmak

B) Anayasada sayılmadığı halde Anayasa Mahkemesi, iptal kararı vermeden önce o normun yürürlüğünü durdurabilir.

C) Başbakan önceden göreve başlasa da Başbakan tayin etmedikçe bakanlar göreve başlayamaz.

A) Milletvekili dokunulmazlığından yararlansa da yasama sorumsuzluğundan yararlanamaz.

D) Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığı zaman

E) Hangi dine mensup olunduğunun açıklanması zorunluluğunu öngören bir kanun

D) Gensoru mekanizması

37. 1982 Anayasası sıkıyönetim ya da olağanüstü hal ilanı ile tüm KHK?lerin çıkarılması için aynı usulleri öngörmüştür. Aşağıdakilerden hangisi bu ortak usül kurallarından değildir?

9. TBMM?nin olağanüstü toplantıya çağrılması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?

49. Aşağıdakilerden hangisi siyasi hakların genişletilmesi ile ilgili bir 2001 değişikliği değildir?

D) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri?nin sivil de olabileceği anayasada belirtilmiştir.

D) Üniversitelerin gösterdiği adaylar içinden en çok oy toplayan adayı rektör seçmesi

B) Kanun tekliflerinde imzası geçersiz iken kanun tasarılarında imzası geçerlidir.

A) Resmi Gazete?de yayımlanmadan önce yaptığı tüzük incelemesinde Danıştay?ın tüzüğün dayandığı kanunu anayasaya aykırı bularak Anayasa Mahkemesi?ne itiraz etmesi

E) En az 151 oy ile bir milletvekilinin dokunulmazlığını kaldırabilir.

38. TBMM?den tek tek maddelerin görüşülmesi yapılmadan ve toplantı yeter sayısı sağlanmadan 139 kabul oyu ile çıkan ve Resmi Gazete?de yayımlanarak yürürlüğe giren bir kanun hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

C) Toplananların oy birliği ile orman yakma suçları dışındaki suçlara af getirebilir.

B) Dokunulmazlığın kaldırılması ile ilgili itirazları

C) Siyasi Partiler kanunu

B) Cumhurbaşkanı?nın seçilememesi seçimlerin kendiliğinden öne alınması sonucunu doğurmaz.

B) Hükümet düştüğü takdirde herhangi bir milletvekilini Başbakan olarak görevlendirmesi

Yanıt : A. 1961 Anayasası?nda TBMM Başkanı olmak için 4. turda da üye tamsayısının salt çoğunluğu aranırken 1982 Anayasası, 4. turda basit çoğunluğu TBMM Başkanı seçilmek için yeterli görmüştür. Ayrıca 1982 Anayasası cumhurbaşkanının dışardan aday gösterilmesi için en az 1/5 üyenin imzasını şart koşarken TBMM Başkanı adaylığı için sadece siyasi parti gruplarınca aday gösterilemeyeceği öngörülmüştür; milletvekili olması zorunlu olduğuna göre kendisi bizzat adaylığını bildirebilir.. Aday olmak için partisinden istifası şart değildir. Çünkü seçilse bile zaten parti üyeliği devam eder ama parti grup toplantılarına ve parti faaliyetlerine katılamaz. İlk 2 yıllık dilimde başkan olan birisi TBMM Başkanı?nın oy hakkı olmadığı için son 2 yıllık dilimdeki başkanlık oylamasına katılamaz.

A) Devlet Güvenlik Mahkemesi

B) Ceza mahkemesi ile vergi mahkemesi arasında aynı konuda ve aynı kişi hakkında çelişik iki hüküm bulunduğu zaman

D) Temel hakların kullanımının durdurulması ancak savaş, seferberlik, sıkıyönetim ya da olağanüstü hal yürürlükteyken gerçekleşebilir.

Yanıt : C. Şekli kanun ölçütü, yasama yetkisinin genelliği uyarınca, TBMM?nin kanun adı altında yaptığı düzenlemelerin anayasaya uygun olduktan sonra ayrıntısı ve düzenlediği konuya bakılmaksızın kabulünü gerektirir. Bununla birlikte TBMM?nin ancak kanun olarak yapması gereken bir düzenleme bir parlamento kararı olarak çıkarılamaz. Aksi takdirde Anayasa Mahkemesi, maddi kanun ölçütünü kullanarak ve kanunilik ilkesine uymadığı gerekçesiyle bu parlamento kararını esastan inceler ve iptal edebilir.

Yanıt : E. Temel hakların kanun ile sınırlanacağı 1924 Anayasası?ndan bu yana tüm anayasalarımızda vardır. 1961 Anayasası?ancak? vurgusu getirmiş, 1982 başında bu vurgu kaldırılıp 2001?de yeniden getirilmiştir. 1982 Anayasası?nın 13. maddesinde milletlerarası hukuk doğrudan kaynak gösterilmediği için milletlerarası antlaşmalara aykırı kanun iptal edilmez ama 2004 değişikliği gereği ihmal edilir. Öze dokunma yasağı ilk kez 1961?de gelmiş, 1982?nin başında kaldırılmış, 2001?de yeniden getirilmiştir. Temel hakların kullanımının durdurulması ile ilgili ölçülülük ilkesi 1982?nin başından beri varken 13. maddeye 2001?de eklenmiştir; 1961 Anayasası?nda hiç mevcut olmamıştır.

B) Seferberlik ilan edilmişse

Yanıt : D. TBMM?nin sıkıyönetim ya da olağanüstü hal ilanını onaylaması ya da reddetmesi kural olarak bir parlamento kararıdır. TBMM bu kararları yasama yetkisinin genelliği ilkesi uyarınca kanun olarak da çıkarabilse de bu zorunlu değildir.

C) Sıkıyönetim komutanlığınca tutuklu bazı kişiler suçlu diye teşhir edilebilir.

Yanıt : B. 2001 değişikliğinden itibaren Anayasa Mahkemesi sadece iki kararında 3/5 nitelikli çoğunluk zorunluluğu vardır: Siyasi parti kapatma ile anayasa değişikliğinin iptali. Değişiklik öncesi anayasa değişikliğinin iptali için 2/3 nitelikli çoğunluk öngörülürken siyasi parti kapatma kararları için nitelikli değil, salt çoğunluk öngörülmüştü.

B) Milletlerarası antlaşmaları onaylamak

E) Sıkıyönetim hakkında görüş bildirmeyen vatandaşlar için cezalar öngörülebilir.

C) Çok yakın savaş tehlikesi baş göstermişse

20. TBMM aşağıdaki düzenlemelerden hangisini kanun şeklinde çıkarmak zorunda değildir?

A) Yalnızca I

D) Kendiliğinden denetim başlatabilir.

burada bizler güzel bir soru bankası yaratalım ne dersiniz?

A) Kanunlar ve kanun hükmünde kararnameler hakkında Anayasa Mahkemesi?ne iptal davası açmak

B) Diyanet İşleri Başkanlığı?nın kaldırılmasını öngören bir kanun

D) Başbakan

C) Milletvekilliğinin sona ermesinden sonra da devam eden bir güvencedir.

32. Parlamenter sistemde aşağıdakilerden hangisinin bulunması mutlak bir zorunluluktur?

B) TBMM?deki konuşmaları ile ilgili bir soruşturma ancak TBMM kararı ile başlatılabilir.

D) Bir tüzüğün iptali davasında Danıştay?ın tüzüğün dayandığı kanunun şeklen anayasaya aykırı çıkarılmış olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi?ne başvurması

C) Seçim usulü cumhurbaşkanı seçimiyle aynıdır.

B) Yürütme organının çift kanatlı olması

C) Anayasa Mahkemesi bir normu ancak kendine iptal davası açılırsa iptal edebilir.

E) Tümünde de TBMM?nin süreyi ya da içeriği değiştirebilme yetkisi vardır.

A) Bütçe Kanunu

B) Cumhurbaşkanı?nın Yüce Divan?da yargılanması sırasında iddianameyi bizzat hazırlar.

A) TBMM üye tamsayısının 1/5?inden az bir imza ile talep geldiğinde TBMM Başkanı olağanüstü toplantı çağrısı yapamaz.

B) 2004?ten itibaren Genel Kurmay Başkanlığı?ndan üyelik için aday gösterme esası kaldırılmıştır.

E) Başbakan hakkında meclis soruşturması açılması

IV. Milletvekilliğinin düşürülmesi kararının iptali

28. TBMM genel seçimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A) Temel hakların kötüye kullanılamaması başlığı altında İlk kez 1971 değişikliği ile 1961 Anayasası?nda yer almıştır.

Yanıt : C. 2001 değişikliği ile sadece militan demokrasi suçlarının da af kapsamına alınmasında değil, ?düşünce ve mülahaza? ibaresi yerine?faaliyet? vurgusu yapılarak da militan demokrasi anlayışı yumuşatılmıştır.

B) Yasama yetkisinin devredilmezliği? Kanunilik

C) Yasama yetkisinin genelliği? Kanunilik

Yanıt : D. Tümü yürütme organınca gerçekleştirilen etkinliklerden olsa da, sıkıyönetim ya da olağanüstü hal ilanı yürütme, KHK çıkarmak ise yasama fonksiyonunu ifade eder. Olağanüstü dönemler için bile çıkarılmış olsa KHK?ler TBMM onayı ile kanuna dönüşür; reddi halinde red kararı Resmi Gazete?de yayımlandığı gün yürürlükten kalkar. Dolayısıyla bir KHK?nin yürürlükten kalkması ancak bir kanun ya da KHK ile olacağına göre, KHK?leri yürürlükten kaldırma etkisi doğuran red kararlarının da parlamento kararı değil, kanun şeklinde olması gerekir.

II. Anayasa değişikliğinin iptali

C) Anayasa Mahkemesi?ne ancak onun aracılığıyla dava açılabilir.

Yanıt : C. Siyasi hakların ilk genişletilmesi 1995 değişiklikleri ile başlamış ve 2001?de devam edilmiştir. 1995 değişiklikleri ile tutuklulara oy verme hakkı tanınmış, üniversite öğrencileri ile öğretim görevlilerinin parti üyesi olabilmelerinin yolu açılmış, ayrıca odak ölçütü getirilerek siyasi parti kapatmalar zorlaştırılmıştır. Fakat taksirli suç mahkumlarına oy hakkının verilmesi, ?odak? kavramının tanımlanması, salt çoğunluk (11de 6 oy) ile değil de 3/5 nitelikli çoğunluk ile (11?de 7) ancak kapatma kararının alınabileceği esası ve partileri temelli kapatmak yerine hazine yardımından kısmen ya da tamamen yoksun bırakabilme seçenekleri 2001 yeniliğidir.

7. TBMM aşağıdaki durumların hangisinde olağanüstü toplantıya çağrılmak zorundadır?

A) Sabıkasız olmak

44. Türk anne ya da babadan doğar doğmaz elde edilen ilk siyasi hak aşağıdakilerden hangisidir?

A) Temel haklar kanun ya da KHK ile sınırlanabilir.

B) Bu ilke ile ilgili olan 1982 Anayasası?nın Başlangıç kısmı ile 14. maddesi 2001?de değişikliğe uğramıştır.

D) Cumhurbaşkanı onaylamadıkça Başbakan?ca oluşturulan Bakanlar Kurulu göreve başlayamaz.

E) Soyut norm denetimi yoluyla açılan iptal davalarını

26. Cumhuriyet Başsavcısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A) Bu kanun olağanüstü dönemlerde temel hakların kullanımının durdurulmasına ilişkin bir kanun ise, Anayasa Mahkemesi?nce iptal edilir.

A) Vatandaşlara zorla çalıştırma ve angarya yüklenebilir.

Yanıt : A. Diğer seçenekler 15. maddede olağanüstü dönemlerde dahi dokunulmaz olarak öngörülmüş ve sert çekirdek haklar olarak literatüre geçmiştir. B: Aleyhte suç ve cezalar geçmişe yürütülemez. C: Hiç kimse tersi mahkemece kesin hüküm olarak sabitlenmeden suçlu sayılamaz. D: Yaşam hakkına dokunulamaz; hiç kimsenin maddi manevi bütünlüğü bozulamaz. E: Hiç kimse dinini ve düşüncesini açıklamaya ve değiştirmeye zorlanamaz.

E) Yüce Divan?da yargılansa bile milletvekili dokunulmazlığından yararlanır.

Yanıt : D. En önemli çeldirici A seçeneğidir. Anayasa Mahkemesi siyasi parti kapatma davalarında parti temsilcisinin sözlü savunmasını alsa da bu davalar da duruşmasız, yani dosya üzerinden yapılır.

E) Kesin Hesap kanunu

B) Bu kanun yabancıların haklarının sınırlandırılması ile ilgili bir kanun ise iptal edilir.

Yanıt : C. Milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olup kanunlarla eşdeğerdir. Bununla birlikte 1982 Anayasası?na göre usulüne uygun yürürlüğe girmiş milletlerarası antlaşmaların anayasaya aykırılığı ileri sürülemez. Ayrıca 2004 değişikliğiyle eklenen bir hüküm de kanunlarla temel haklara ilişkin bir milletlerarası antlaşma arasında çatışma olduğunda kanunun değil, milletlerarası antlaşmanın uygulanacağını öngörmektedir. Bu hükümler milletlerarası antlaşmanın kanunlardan üstün olduğu anlamına gelmez.; sadece daha ayrıcalıklı bir konumda olduğunu ve çatışma durumunda kanunun iptal değil ihmal edileceğini öngörmüş olur. Yine de 1982 Anayasası 15 ve 16. maddelerde olduğu gibi bazı hükümlerinde milletlerarası hukuku doğrudan kaynak gösterdiği için bu maddelerle ilgili durumlarda artık milletlerarası antlaşma üstün konuma geçtiği için aykırı kanunlar iptal edilebilecektir.

21. I. Memurlara verilen uyarma ya da kınama cezaları

Yanıt : D. 1982 Anayasası?na göre TBMM seçimleri ancak savaş nedeniyle en fazla birer yıl ertelenebilir. Bunun dışında hiçbir nedenle TBMM seçimleri geri bırakılamaz.

C) Yönetimde istikrar

E) Tabii afet nedeniyle olağanüstü hal ilan edilmeden önce Milli Güvenlik Kurulu?nun görüşünün alınması şarttır.

C) Devlet Planlama Teşkilatı?nın kaldırılmasını öngören bir kanun

E) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri

29. TBMM genel seçimleri ile ilgili ülke barajının kaldırılması durumunda Anayasa Mahkemesi?nin aşağıda vereceği hangi karar 1982 Anayasası?nın temel ilkelerine uygun düşmez?

Yanıt : C. Bu yetki ancak başkanlık ettiği Bakanlar Kurulu?nca kullanılabilen bir yetkidir. Orman yakma ve yok etme suçları için af kanunu çıkarılamaz ama Cumhurbaşkanı bu suçtan hükümlülerin dahi cezasını kaldırabilir.

B) Bu kanunu şekil bakımından anayasaya aykırı olduğu için Anayasa Mahkemesi iptal eder.

B) Temel hakların kullanımı ancak anayasaya uygun olarak kanun ile durdurulabilir.

10. TBMM?nin aşağıdaki kanunlardan hangisini çıkarması durumunda bu kanun anayasaya aykırılık teşkil etmez?

V. Bakanlar Kurulu?nun vatandaşlıktan çıkarma işlemleri

E) Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına katılır.

B) Parlamenter sistemden Başkanlık sistemine geçmek

D) Kanun tasarılarının oylanmasında oyu geçerli sayılır.

B) TBMM?deki siyasi parti grupları aday gösterebilir.

27. Aşağıdaki durumlardan hangisinde TBMM genel seçimlerin ertelenmesi kararı alabilir?

D) Sekreterlik anayasal bir organdır.

Yanıt : C. Yasama sorumsuzluğu milletvekilliği ya da bakanlık görev dönemi ile sınırlı değildir. Soruşturmanın TBMM kararı ile başlatılması ve 14. madde ile ilgili olan yasama sorumsuzluğu değil, yasama dokunulmazlığıdır. TBMM dışında da koruma görmesi için bu sözlerin dışarıda tekrarlanması ile ilgili TBMM Genel Kurulu?nca bir yasaklama getirilmemiş olması gerekir.

C) Milletvekillerinin ancak seçildikten sonraki suç iddiaları ile ilgili bir güvencedir.

C) Vatandaşlık hakkı

C) Siyasi parti üyesi

B) Görev sırasında güvenoylaması

E) Yargıtay Başsavcı vekilini seçmek

A) Cumhurbaşkanı?na Anayasa Mahkemesi üyeliği için aday gösterir.

C) Milli Güvenlik Kurulu üyesi değildir.

A) Bakanlar tek tek yemin etmedikçe hükümet göreve başlayamaz.