işlemler idari işlemlerin taşıması gereken vasıfları taşımalıdırlar. Ve bu işlemler

Normlar hiyerarşisinde normlar anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve

Anayasa?nın 144? üncü maddesinde doğrudan doğruya genel anlamıyla

adsız düzenleyici işlemlerinin adı ne olursa olsun bunlar da Anayasa?nın 125?

Ayrıca Anayasa Mahkemesi içtihatlarıyla ortaya çıkan bir uygulama

ZEVKLİLER Aydın (1986), Medeni Hukuk, Dicle Üniversitesi Hukuk

İncelemeler III, Danıştay Yayınları, Ankara.

(29.12.2008).

hükümlerin uygulanabilmesi için her bir düzenlemenin üst norma uygun

yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar, kanunlar (usulüne göre

(04.12.2008)

2.5. Tüzükler

genel kanun ve özel kanun veya öncelik ve sonralık ilişkileri göz önünde

denetimi ifade etmese de hakim ve savcıların denetimi adı altında denetime

Hukuk devletinde yönetimin iş ve eylemlerine uygulanacak hukuk

sonraki normlar önceki normlara uygun olmak zorundadır

uygulama veya sonuçları bakımından hazine menfaatlerini zarara uğratıcı

İdarenin düzenleyici işlemleri arasında sayılan tebliğ, genelge, yönerge

düzenlemeler olarak da kabul edilmektedir (Baykara, 2001: 27).

bakıldığında ortaya; Anayasa, temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne göre

Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik?te yer almayan kısıtlamalara

Bahse konu genelge bakan adına müsteşar imzalı ve 31/12/2009 tarih ile Bakanlk Genelge No: 89 sayılı olarak gelmiştir ve bütün emniyet birimlerine dağıtımı yapılmıştır. Size de konu ile ilgili tebliğ yapılması gerekir.

Sonuç

yapılırken uyulması gereken esasları belirleyen 14.10.2005 günlü ve

genelge; kota olmadığını, gün sınırlaması bulunmadığını, en az 10 ün yıllık izne ayrılanların 600 km ye kadar 1 600 üstüne 2 gün yol izne ayrılmasını, geçici görevlilerin yıllık izinleri ve mazeret izinlerinin geçici görevli oldukları birim tarafından verileceğini, il dışına geçici görevlendirmeye giden personele en az 1 en fazla 2 gün yol izni verilmesini , yıllık izin talebinin en geç izin başlama gününden bir gün önce bildirilmesini, izinli personelin il dışına izinsiz çıkabileceğini,

Hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki

Hakkında Kanun?un 17? inci maddesine istinaden çıkarılan Reklam Kurulu

242 (Ekim 2001)

Danıştay Genel Kurulu da 1 Nisan 1965 tarih ve K.1965/67 sayılı Kararında

adsız düzenleyici işlemler olarak sıralanmakla birlikte bu hiyerarşi her zaman

GÖZLER Kemal (2008), ?Kanun Hükmünde Kararnameler?,

yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar), tüzükler, yönetmelikler ve

yazılı olarak Birinci Başkanlığa bildireceklerdir.

yönetmeliklerle sınırlı değildir. Kamu tüzel kişiliğine sahip olsun veya olmasın

nitelikte gördükleri kanun, tüzük, yönetmelik, kararname ve sair mevzuat

normunun üst hukuk normuna aykırılığı halinde söz konusu düzenlemeyi

işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile

Cumhurbaşkanınca imzalanması ve kanunlar gibi yayımlanması esası da

hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimselerin

nitelikteki genelgelere uygun olarak yapıp yapmadıklarının denetiminin Adalet

Anayasa?nın 160? ıncı maddesine istinaden Sayıştayın kuruluşunu,

edilmektedir. Ancak, uygulamada yürütme organının bunların dışında,

2.6. Yönetmelikler

arasında sayılmakta ancak söz konusu düzenlemede genelgelerin çıkarılma

genel, soyut ve objektif hukuk kuralları koyduğu görülmektedir.

iş ve işlemler, meri mevzuata uygun olarak yapılmasına rağmen bir üst hukuk

tarafından iptal davası açılabilecektir.

Amirin yol izni vermek istememek gibi bir lüksü yoktur çünkü genelgede "yol izni verilir" demektedir. Amir yine de yol izni vermek istemezse izin talebinizi yaparken mesafesine göre yol izni talebinizi de yazarsınız, yine vermeyecek bir amirin aklından zoru vardır!

KAYNAKÇA

hayatı düzenleyen hukuk normları arasında, aynı hususla ilgili farklı

kamu kurum ve kuruluşları değişik isimler altında ve icrai karar alma yetkisine

Kanun, tüzük, yönetmelik veya adsız düzenleyici işlemlerle getirilen

bizim ilçeye gelmedi böyle bir genelge. acaba ildeki sivriakllılar personelin haberi olmasın diye duyuru yapmadan dosyaya mı kaldırdılar. ama eger böyle bir genelge varsa ben bunun peşini bırakmam. mutlaka çıkartırım bulunduğu yerden. ben 1300km lik yere izne gidiyorum. hakkımı yiyen leş yesin.

gerekçelerden birini oluşturmaktadır.

15 günlük mehil iznine çıkan personelin de bu yol izni konusundan faydalanabileceği, aylıksız izne ayrılan personelin izin süresi takvim yılının tamamını kapsaması halinde o yıl yıllık izin kullanamayacağını, bir takvim yılı içinde bir gün dahi çalışmış olması şartı ile yıllık izin kullanabileceğini, erkek memura eşinin doğumu sebebi ile 3 gün mazeret izni verileceğini, kendinin veya çocuğunun evlenmesi, annesinin babasının eşinin çocuğunun veya kardeşinin ölümü halinde 5 gün izin verileceğini, onun haricinde yetkili amirler veya mülki amirler tarafından mazeret sebebi ile memura 10 gün izin verileceğini, mbu tip mazeret izni ikinci kez olursa bu iznin yıllık izinden düşürüleceğini vs...

etmiştir.

1982 Anayasası incelendiğinde, denetime esas normlar sıralanırken ve

ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelik çıkarabilme yetkisi verilmiştir.

etmektedir. Yani uygulama yukarıdan aşağıya değil aşağıdan yukarıya doğru

olması gerekmektedir. Ortada bir hukuk normu bulunmasına rağmen, söz

5.2.2.2. Yönetmelikler

ÖZYÖRÜK Mukbil (1982), İdare Hukuku Ders Notları , Ankara

Normlar Hiyerarşisinin Değişik Görünüm Şekilleri

normlarının normlar hiyerarşisine uygunluğu da önem taşımaktadır. Normlar

600 km den fazla 2 gün bu gün okudum genelgeyi.

hiyerarşisine aykırı düzenlenen bir norm, denetim aşamasını da etkilemekte ve

Genelgelerin Hukuki Anlamı ve Değeri?, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı

söylemiş. ben bu kadarını önemli olarak seçebildim...

Genelgeler vb.)

hiyerarşi de bu şekilde kabul edilmektedir. Yargı mercileri bir hukuk

hayırlı olsun polis arkadaslara abilere ablalara

beraber aşağıda inceleneceği üzere adsız düzenleyici işlemlerden olan

657 sayılı 102. maddesi senelik izinlere zorunlu hallerde gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün izin ekleneceği belirtilmiş ancak zorunlu hallerin neler olduğu belirtilmemiştir.

B.05.0. MAH.0.65.00.02/(300-313)-10556-82663 sayılı Genelge?sini, İşyeri

Anayasa?nın 115? inci maddesi ile Bakanlar Kuruluna kanunların

Arkadaşlar genelgeyi felam bir kenara bırakın. Personelciyim ve salı günü elime yazı geldi. Personel büroya bakan arkadaşa sorarsanız zaten size tebliğ etmek zorunda olduğunun kendisi de farkına varacaktır ;))

ve savcıların görevlerini; kanun, tüzük, yönetmelik ve kendileri için idari

Danıştay İdari Dava Daireleri; 4077 sayılı Tüketicinin Korunması

çıkmaktadır.

yargı yolu açıktır.? hükmü çerçevesinde yargı denetimine tabidir.

düzenlemeler içeren eşit hiyerarşik statüyü paylaşan normlar bulunabilmektedir.

Bakanlığının izni ile adalet müfettişleri tarafından yapılacağı hususu yer

hususu düzenlenmektedir.

arasında yer almakta ve bu tür düzenleyici işlemler idare hukukunda?adsız

almaktadırlar. Bir normun kendisinden daha üst konumda bulunan ve

bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa?dan, tüzükler

Yönetmelik?inin 5? inci maddesinin bendi ile Reklam Kuruluna üyelik şartı

niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak

dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir

hesaplarıyla kesin hesapları ve işlemleri, kanun, tüzük, yönetmelik ve

normuna aykırı ise söz konusu aykırılık Sayıştay denetiminde tazmine esas

Bu husus sanırım bir Genelge ile düzenlenmiş. Fakat Genelgelerin hukuki bağlayıcılığı yoktur.

Adsız düzenleyici işlem olarak da nitelendirilen bu düzenleyici

yönetmeliklerde Kanundaki düzenlemeyi aşar bir nitelikte düzenleme

yapılamayacağı gerekçesiyle iptal etmiştir.7

Genelgede izne çıkacak personel sayısının genel mevcudun % 10' u aşmaması gibi bir kota konulmasının Devlet Memurları Kanununa aykırı olduğu ve kanunda kota şartı bulunmadığı vurgulanmış olup, personelin izne çıkartılması le ilgili olarak izni vermeye yetkili amirin onayı ile personelin talep ettiği gün süresi kadar yıllık izin VERİLEBİLECEĞİ denilerek hangi personelin ne zaman ve ne kadar gün izne çıkacağı hususu amirin inisiyatifine bırakılmıştır.

EREM Faruk (1995), Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku, Seçkin

GÖZLER Kemal (2008), ?Anayasa Normlarının Geçerliliği Sorunu?,

ve yapılan idari iş ve eylemler hukuken kabul edilmemektedir

genelgenin hukukca durumunu bilmiyorsanız arastırın arkadaslar genelge nedir ne degildir?,

Danıştay 8. Dairesi; İçişleri Bakanlığının içkili yer bölgesi tespiti

alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere

600 km ye kadar 1 gün,

Ayrıca aynı maddede yer alan düzenlemeyle denetçiler; anlam,

ve benzeri isimler altındaki düzenlemeleri, yönetmelik hükmündeki

?yönerge?, ?talimat?, ?statü?, ?genel emir?, ?tenbihname?, ?genel tenbih?,

GÖZLER Kemal (2008), ?Yürütme?, www.anayasa.gen.tr/yuodi.htm

düzenleyici işlemlerin yargısal denetimi, ilk derece mahkemesi olarak

Öncelikle ufak bir yanlışı düzelteyim, 2 gün yol izni için aranan mesafe şartı beyan edilen izin yerinin 600 km den fazla olmasıdır.

Anayasa?nın 124? üncü maddesinde Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu

tüzelkişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin

yol izni yok kardeşim git istediğin yere şikayet et deseler ne yapacağız.

genelgelerdeki esas ve usuller dairesinde inceleyecekleri belirtilmektedir.

yer vermesi ve üst hukuk normlarını aşan hükümler getirmesi nedeniyle iptal

olan esas madde ve geçici madde arasındaki ilişki de somut olayda

4 Geniş bilgi için bakınız; http://www.mevzuatbankasi.com/portal/konuk_yazarlar,

Allah' a emanet olun!

Bu durumda, üzerinde durulan olayda hangi norm uygulanacaktır?

Yayınevi, Ankara.

inci maddesinde ifade edilen?İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı

sahip olduğu ölçüde, düzenleyici işlemler yapma yetkisine sahiptir. Nitekim

Peki izne gideceğim yer 550 km ben 600 km olan bir yer yazarsam 2 gün verirler mi mesafa olayını neye göre teyit edecekler illaki doğum yerime annemin babamın yanına izne gideceğim diye birşey yok yazın tatile felan giderken nasıl olacak?

uygulanacak normu belirlemede bir kriter olarak ele alınmaktadır. Hukuk hiyerarşisi kapsamında incelenmesi gereken konulardan birisi de 1982

açısından durum Anayasa?nın 137? inci maddesi çerçevesinde farklılık arz

bakanlıkların düzenleyici işlemleri ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu

olarak getirilen 65 yaş sınırlamasını, 4077 sayılı Kanun?da yer almaması ve

uygulanmasını göstermek veya emrettiği işleri belirtmek üzere, kanunlara

işleyişini, denetim usullerini ve benzeri hususları düzenleyen 832 sayılı

BAYKARA Bekir, ?Vergi Kanunları ile İlgili Genel Tebliğler ve İç

mahkemelerinde yapılır.

genelge elimde:

hükümlerini, inceleme sırasında tespit ederek bunları gerekçesiyle birlikte ve

esas ve usullerine dair herhangi bir açıklama yapılmamaktadır.

hukuka aykırılık nedeni olarak kabul edilmektedir

?kararname?, ?karar?, ?tebliğ?, ?sirküler?, ?genelge?, ?ilke kararı? ?esaslar?,

de yönetmeliklerin hukuki rejimine tabidir. Yukarıda bahsedilen idarelerin

almaktadır.

kendinden sonra gelen hukuk normuna kaynak teşkil etmekte ve sıralamada

ESİN Yüksel (1980), Yönetmelikler, İdare Hukuku ve İdari Yargı İle İlgili

6 Danıştay 13. Dairesinin 9.5.1997 tarih ve E,1996/163 K, 1997/1688 sayılı Kararı

yürürlüğünü kanundan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve tüzükten

Bu nedenle, bu işlemler de yürütme organının düzenleyici işlemleri

Anayasa?da öngörülmüş yürütme organının düzenleyici işlemleri,

Denetime esas normlar hiyerarşisi bu olmakla beraber uygulama

Yürütme organının düzenleyici işlemleri arasında yer alan yönetmelikler,

hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.

iptal etmektedir (Esin, 1980: 151). Aynı şekilde aşağıda görüleceği üzere mali

konusu hukuk normu hukuk aleminde varolmasına esas oluşturan bir üst

Kesinlikle olması gereken bir uygulama nihayet gerçekleşmiştir. Umarım gece gündüz çalışan, ek görevlerle ailesine bile doğru düzgün zaman ayıramayan Polislerimizinde yıllık izinlerde somut bir adım atılır. Saygılarımla...

bulundurularak belirlenmektedir.

meslek kuruluşlarının belli bir yörede uygulanacak olan yönetmeliklerinin

denetime esas kararlarda çoğu zaman normlar hiyerarşisinden sapmalar

genelgeler, Anayasa?nın 144? üncü maddesi ile idarenin düzenleyici işlemleri

?her icrai karar alma yetkisini taşıyan makamın yönetmelik yapabileceğine?

hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler

Son olarak il emniyet müdürünün ve ilçe emiyet müdürleri ile ilçe emniyet amirlerinin yıllık izinlerinin mülki amirlerince, personelin ise kendi müdür ve amirlerince yıllık izne çıkartılması belirtilmiş olup, genelge doğrultusunda özellikle ilçelerde ilçe imza yetkileri yönergesinde değişiklik yapılması gerekmektedir.

getirilmektedir.

çok güzel, güzel şeyler oluyor.

tüzüklerin kanunlara aykırı olmaması gerekmektedir.

Anayasa?nın?Kanunsuz emir? başlıklı 137? nci maddesinde; kamu

1982 Anayasa?sına normlar hiyerarşisi kavramı çerçevesinde

Anayasa?nın 124? üncü maddesi ile düzenlenmiştir. Mezkur 124? üncü

5.2.2.3. Adsız Düzenleyici İşlemler

yargısal denetimi ise, o yerde bulunan genel görevli idari yargı yeri olan idare

genelge yayınladılar diyorlar siz ne diyorsunuz!

Danıştayda yapılmaktadır. Kamu kurumu ile kamu kuruluşu niteliğindeki

karar vermiştir.

2.7. Adsız Düzenleyici İşlemler (Genel Tebliğler, Tebliğler,

hiyerarşisinin esas alınması hususudur.

hükümlerine aykırı gördükleri takdirde söz konusu emirleri yerine

hukuk normuna aykırı olması halinde Sayıştay tarafından yok kabul edilmekte

düzenleyici işlemler? olarak nitelendirilmektedir (Gözler, 2008). Bununla

yapılmaktadır. 2575 sayılı Danıştay Kanunu?nun 24? üncü maddesine göre

Türk Hukuk Sisteminde Normlar Hiyerarşisi ve Sayıştay Denetimine Etkileri

Hukuk düzenimizde normlar hiyerarşisi Anayasa, kanun, tüzük,

Anayasa?sına göre, uygulayıcılar ve denetleyenler açısından farklı bir hukuk

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu?nun 2? nci maddesi ile idari

emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, emrin yerine getirileceği

uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı

esas normlar hiyerarşisi verilmektedir. Söz konusu 144? üncü maddede hakim

Hayırlı olsun.

olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri belirtilmektedir.

getirmeyecekleri ve bu aykırılığı o emirleri verene bildirecekleri ancak, üstü

yaparken uymaları gereken kurallar belirlenirken iki ayrı durum ortaya

kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışanların görevlerini

4. Uygulama ve Denetim Açısından Normlar Hiyerarşisi

çıkarma yetkisi verilmiştir. Aynı madde ile, çıkarılacak tüzüklerin

Normlar hiyerarşisinde tüzüklerin yeri kanunlardan sonra gelmekte ve

Birinci Başkanlıkça veya onun adına grup şeflerince kendilerine verilen idare

Söz konusu hallerde mevcut iş ve eylemlere uygulanacak hukuk normları,

İdari bir işlem olan yönetmeliklerin denetimi idari yargıda

yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler olarak sıralanmakta ve denetime esas

Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa

GÖZLER Kemal (2008), ?Yürütme Organının Düzenleyici İşlemleri?,

somut olayda uygulanacak normu tayin etmede yeterli olmamaktadır. Sosyal

?ilan?, ?duyuru?, ?plan?, ?tarife? gibi değişik isimler taşıyan işlemler ile de

İdarenin düzenleme yetkisi Anayasa?da zikredilen tüzük ve

normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur.

aykırı olmamak ve Danıştayın incelemesinden geçirilmek şartıyla tüzük

madde ile Başbakanlığa, bakanlıklara ve kamu tüzelkişilerine, kendi görev

üstlerinden aldıkları emirleri, yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa

Fakültesi Yayınları 5, Diyarbakır.

bunun tam tersi olmaktadır (Özyörük, 1982: 64).

kurallarının şeffaf bir şekilde belirlenmesi kadar söz konusu hukuk

Geçen hafta genelge yayınlandı. artık 10 gün üzri izne çıkanlara 1-2 gün yol izni veriliyor. ayrıca izin için yüzde 10 izne çıkacak diye bişey kalmadı. 800 km =1, 800 üstü 2 gün yol izni veriliyor. herkese hayırlı olsun

genelgeler şeklinde bir sıralama çıkmaktadır. Bu sıralamada her bir norm

Sayıştay Kanunu?nun 25? inci maddesinde denetçilerin incelenmek üzere

kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik olmak üzere üç olarak kabul