3. el-Hesyemi'nin Mecmau'z-Zevaid'inin ne maksatla tasnif edilmiş nasıl bir eser olduğunu, Hadis sahasıyla az-çok iştigal etmiş herkes bilir. Ahmed b. Hanbel, Ebu Ya'la ve el-Bezzar'ın Müsned'leri ile et-Taberani'nin üç Mu'cem'inde bulunup da Kütüb-i Sitte'de yer almayan rivayetleri bir araya toplamak maksadıyla oluşturulan ve "zevaid" literatürüne şüphesiz en muazzam katkıyı yapmış bulunan bu eseri, "rivayet adına eline geçen her şeyi içine alan" diye nitelendiren İslamoğlu (Üç Muhammed, 94) bunun tek istisnası olsa gerektir.

Milli Gazete - 18 Şubat 2003

"Neticede söz konusu olan, uydurma veya zayıf bir rivayet. Dolayısıyla meseleyi büyütmeye değmez" diyenler çıkabilir. Ama ilmi emanet duygusu, uydurma da olsa herhangi bir rivayete "kafamıza göre" anlam vermemize engel olmalı, değil mi? Bu rivayeti istidlal için mi, istişhad için mi kullandığına bakmaksızın İbn Teymiyye ve diğer ulemayı, "böyle bir rivayete dayanarak insanların derisinin yüzülmesine hükmeden kimseler" olarak takdim etmiş olmanın vebali de işin cabası...

Milli Gazete - 13 Mayıs 2007

Diyelim ki İbn Teymiyye'nin, senedindeki Abdülaziz b. el-Hasen b. Zebale sebebiyle bu rivayete temkinle baktığını anlatan sözleri İslamoğlu'nun dikkatinden kaçmıştır ve yine diyelim ki İbn Teymiyye, Peygamber'in sahabesine sövenin, bizzat Peygamber'e sövene verilecek cezadan çok daha ağırına çarptırılacağının söylenmesinde bir problem görmeyecek kadar bu işlerin yabancısıdır. Muhal farz kaydıyla bunları anlayabiliriz. Benim anlamakta zorlandığım asıl nokta başka: İslamoğlu'nun, "celede" fiilinin meçhul formu olan "culide" kelimesine "derisi yüzülür" anlamını hangi lugattan onay alarak giydirdiği!

"Kuran'daki bir ayeti inkar etmek elbette küfürdür. Ancak burada Hadi'l-Ervah'da Hz. Ali, Hz. Ebu Bekir "ebeden" kelimesini farklı anlıyorlarsa veya bu kelime etrafında tartışma varsa, önce bir durup araştıralım. Küfürdür deyip kesip atmak olmaz. Önce bir Hadi'l-Ervah'ı okuyun. Neden Hz. Ali ebedi olmadığına inanıyor ona bir bakın. Sonra küfür deyin ki bu kelime çok ağır bir kelimedir. İbnu Cevziye ile, onun yazdığı kitap ile, onun sunduğu delillerle tartışılması gereken bir konu." VE " İslamoğlu kaynak veriyor: Hadi'l-Ervah. Kavganızı gidin İbni Kayyım ile yapın benle değil diyor. Neden bu eser okunmadan ve içindeki sebepler ve deliller irdelenmeden İslamoğlu zan altında bırakılıyor. Kendisi diyor ki bunu bilmiyorum bence bu gaybdir. Verdiği kaynağı okumadan ve Hz. Ali'nin neden "ebeden" kelimesini farklı anladıklarını anlamaya çalışmadan, araştırmadan bir alimi eleştirmek doğru mudur? ?

Geçmiş alimleri kabul etmeyip, onların "Kur'an okumakla Kur'an'a dokunmayı birbirine karıştırdıklarını" ve bu hususta "tarihi" bir yanılgı içinde olduklarını" söylersek, bu mantığa göre, onların yazdıklarına nasıl güveneceğiz? Onların yazdıklarına, aktardıklarına güvenmezsek elimizde ne kalır?Esas mesele, mütekaddimin ve müteahhirin ulemanın kitaplarına itimat edip etmemek, kabul edip etmemek meselesi... Biz, hem itimat ediyor hem de o kitaplardaki meseleleri kabul ediyoruz. Tarihi bir yanılgı içinde olduklarını da kabul etmiyoruz...

5. Söz hadislerin miktarından açılmışken bu konuya devam edelim.

Şu halde

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

TÜRKÇELER: 1-Elmalılı Tefsiri, 2-Çantay Tefsiri, 3-5 Prof. ve l doçent tarafından hazırlanan TDV meali, 4-Enver Baytan, eski İstanbul Müftüsü A. Fikri Yavuz ve Ahmed Davudoğlu tarafından hazırlanan meallerde, ilgili yere bakılabilir. (Yani Vakıa Suresi, 79. ayet)5-Ahmed Zühdü Paşa'nın Mecmua-ı Zühdiye,6-Numan Kurtulmuş'un Amentü Şerhi, 7-Fatih devri alimlerinden Molla Hüsrev'in, 8-Büyük İslam Fıkhı ismiyle tercüme edilen Dürer Tercümesi, . 9-Mehmet Zihni Efendi'nin Nimet-i İslam, 10-Eski Diyanet İşleri Başkanlarından Ahmet Hamdi Akseki'nin İslam Dini,11-Eski Diyanet işleri Başkanlarından Ömer Nasuhi Bilmen'in Büyük İslam İlmihali Bu eserlerin "Abdest" bahislerine bakılabilir. 12-Prof. İbrahim Canan'ın Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi (4/289), 13-Ibn-i Abidin Tercümesi, (l /l 10, 1/217), 14-İmam Gazali Hazretleri'nin İhya u Ulumiddin Tercümesi (1/797), .15-Kur'an İlimleri Ansiklopedisi ismiyle tercüme edilen İtkan Tercümesi (2/444).

"Hadislerin sayısı aritmetik olarak değil, geometrik bir biçimde artmıştır. Yukarıda da görüldüğü gibi Hz. Peygamber'e ait yüzlü rakamlarla ifade edilen dini amaçlı söz ve davranışlar hicri ikinci yüzyılda 100.000 rakamına, Buhari'nin Sahih'ini derlediği üçüncü asırda ise neredeyse 1.000.000 rakamına ulaşmıştır.

Milli Gazete - 11 Mart 2003

Ne dersiniz, hocamızın, bu meseleyi 400.000 hadisi taradığı halde bulamadığına inanalım mı? Ve kaynak gösterdiği "İtkan" isimli kitapta açık açık yazıldığı halde, "Bulamadım" demesine mi? Arapça bilmeyen okuyucularımızın merakını giderelim. İtkan, Madve Yayınları tarafından "Kur'an İlimleri Ansiklopedisi" adıyla tercüme edilmiştir. Arzu edenler, 2. cilt, 444. sahifede bu meseleyi okuyabilirler.

diğer bir nokta ben olayın sempatizan antisempatizan odağında sıkışmasından ziyade ilmi veriler ışığında açığa çıkarılmasını ve neymiş bu islamoğlu fenomeni sorusuna hissiyattan uzak objektif bir cevap aranması taraftarıyoım.. şu yukarki islam ümmetinin 1400 yıllık birikimini reddeden konulardan herhangi birini savunabilirmisiniz?

İstanbul'dan telefonla arayan bir kardeşim, bir internet sitesinde "kabir azabı" meselesi bağlamında hadislerin itikadda delil olmadığının söylendiğini belirterek hadis-itikad ilişkisini sordu. Kendisine telefonda kısa bir açıklama yapmaya çalıştım. Meselenin detayı aşağıdaki gibidir:

7. Deccal olduğu sanılan ve Hadis kitaplarında geniş yer bulan İbn Sayyad ile ilgili rivayetlerin mecmuu bir arada ele alındığında, adı geçen kişinin Deccal olup olmadığının netleştirilmesi için Hz. Peygamber tarafından küçük bir deneme yapıldığı kolayca anlaşılmaktadır. Bu deneme esnasında?henüz büluğ çağına ulaşmamış olan? İbn Sayyad'ın Efendimiz 'e verdiği cevaplar ve Efendimiz 'in bu cevaplara tepkisi üzerine, orada bulunan Hz. Ömer , İbn Sayyad'ı öldürmek için izin istemiş, ancak Efendimiz , ?bu olayı nakleden el-Buhari ve Müslim'in, kıssanın sonunda zikrettiği? şu cevabı vermiştir: "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi."

3. Bundan çok daha önemlisi ise, sitede, hadislerin akaide konu olmayacağının söylenmesidir ki, bunu bu şekilde mutlak bir ifadeyle söyleyen bir İslam fırkası bilmiyoruz! Bu, ancak modern zamanlara mahsus "din telakkisi"nin sonucu olsa gerek!

Eğer İbn Teymiyye tarafından bu rivayet?sağlam bir delil diye? kullanılmışsa , onlar bakımından İslam Hukuku'nda "deri yüzmek" diye bir cezanın mevcut olup olmadığının İslamoğlu tarafından niçin merak edilmediği bir bahs-i diğer. Ama İbn Teymiyye'nin es-Sarimu'l-Meslul'üne eli değmişken, bu eserin "Hükmü Men Sebbe Ehaden mine's-Sahabe" başlıklı faslına (570 vd.) bir göz atarak, hatta herhangi bir lugate başvurarak "culide"nin "duribe" anlamında olduğunu tesbit etmek son derece kolayken, başına böyle bir sıkıntıyı açmakta bir sakınca görmemiş olması düşündürücü.

Hocamız, herhalde bunları yazdığı için İmam Süyuti'ye, tercüme ettiğimiz için de bize kızmamıştır. Kitabın dipnotu şöyle: Aynı hadis Darimi'nin Talak bahsinde "Nikahtan önce boşama olmaz" babında 2183 numarayla, Dare Kutni'de ise Taharet bahsinde "Abdestsiz olanın Kur'an'a dokunmasının yasak olması" babında yer almaktadır.

ARAPÇALAR: 1-Kadı Beyzavi, 2-Ruhul Meani, 3-Ruhul Beyan, 4-Ahkamül Kur'an, 5-Tefsir-i Kebir. (Bu eserlerde Vakıa Suresi'nin 79. ayetinin tefsirine bakılabilir.)6-Dürerül Hükkam, 7-El-Muğni, 8-Muhit, 9-Kafi, 10-Hidaye, 11-Merakıl Felah,. 12-Tahtavi, 13-EI-Mezahibül Erbaa, 14-Bedaiü. s Sanayi, 15-İtkan.

Bütün bu kaviller için bkz. İbn Hazm, el-Fısal, III, 117; el-Kurtubi, et-Tezkire, 379-80.

Bu "hatırlatmalar"a vereceği tepkinin tarz ve tonu, hatta tepki verip vermeyeceğinin kararı tabii ki İslamoğlu'nun belirlemesindedir. Baştan da söylediğim gibi ben sadece ilmi ve vicdani bir sorumluluğun gereğini yerine getirmeye çalıştım. Ötesi İslamoğlu'nun sorumluluk anlayışına kalıyor.

NOT: Yukarıdaki cevap E. Sifil'e aittir. İmam-ı a'zam Ebu Hanife efendimiz diyor ki:

Kabir Azabı, Hadisler Ve İtikad

Soru: Hocam; Hz. Peygamber'in gelecekle ilgili hadisleri olabilir mi?

15. "Hz. Cebraille ilgili olduğu tüm hal karineleriyle sabit olan Necm Suresi'ndeki "yaklaştı ve eğildi" ayeti, bağlamından koparılarak anlam dönüşümüne tabi tutulur. Oysaki "yaklaşma" ve "eğilme", naklen de aklen de Allah'a, lafzi anlamında atfedilemez. Olsa olsa mecazen atfedilebilir. Fakat, müellifi ikna etmemektedir bütün bunlar. O Cebrail'in kastedildiği ayetleri Allah'a atfetmenin ille de bir yolunu bulmak için çırpınır. Bu, "hukuku'l-Mustafa" gereğidir. Bu tezin "hukukullaha" aykırı olup olmadığı adeta konu haricidir." (Üç Muhammed, 118)

İslamoğlu bu konuda şöyle diyor: "Hadiste "Deccal" hiç geçmemesine rağmen, başta Müslim olmak üzere hadis musannifleri bu hadisi kıyamet alametleri ve Deccalle ilgili haberler arasında nakletmişlerdir. Yahudiler arasında popüler bir konu olan Deccal konusu, Medine'deki mü'minlerin de gündeminde ön sıralarda yer almış, yoruma müsait her haber Deccalle ister istemez ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkilendirmeyi, haberin sonunda yer alan "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi" ibaresindeki belirsizlik cesaretlendirmiştir. Bizce burada Deccal'e açıkça delalet eden bir anlam yoktur. Bu cümle, tekin olmadığı, gaipten haber verdiği iddia edilen bu Yahudi çocuğunun ruh halinin peygamber tarafından güzel bir tahlilidir ve muhtemel açılımı şöyledir: "Eğer o kendinde olarak konuşuyorsa, o bir çocuktur; aleyhinde hüküm verilmez; çünkü çocuk olduğu için cezai ehliyeti yoktur. Yok, kendinden geçmiş, hallisünasyon ve sanrı gören biriyse, ona dokunmak yararsızdır, bu durumda da sonuç aynıdır, kimseye bir yararı olmaz." (Üç Muhammed, 31; dpnt. 17)

13. Hz. Peygamber 'in, oğlu İbrahim'in cenaze namazını kıl madığını bildiren bir rivayetle ilgili olarak ez-Zerkeşi'nin el-Acluni tarafından (Keşfu'l-Hafa, II, 204) nakledilen bir ifadesini şöyle çevirmiş: "Babasının faziletinden dolayı namazını kıldırmamış olabileceği gibi şehitlerin faziletine erdiği için de kıldırmamış olabilir..." (Üç Muhammed, 97)

Nifas hali de hayız gibidir Hayız ile ilgili hükümler aynen nifas için de geçerlidir Nitekim bazı hadis-i şeriflerde "nifas" kelimesi "hayız" anlamında da kullanılmıştır İbn Hazm diyor ki, Peygamberimizin "nifas" kelimesini "hayız" anlamında da kullanmasından, bunların hükümlerinin aynı olduğu anlaşılır(El-Muhalla, I, 273) İslam alimleri, nifasın hükmünün, hayız gibi olduğu hususunda ittifak halindedir(Neylü'l-evtar, I, 333)

Anlaşıldığına göre İslamoğlu, kapağında sekizinci kere basıldığı ifade edilen bu kitabı yazdıktan sonra bir daha gözden geçirme ihtiyacı hissetmemiş. Değineceğim "anlama problemleri" konusunda iki şey söylenebilir: 1) İslamoğlu bu kitabı "alelacele" kaleme almıştır; bu sebeple bahse konu problemleri fark edememiştir. 2) İslamoğlu, bu kitapta söylediği her sözden, arkasında sonuna kadar duracak denli emindir. Bu şıklardan hangisinin doğru olduğunu zaman gösterecek.

Mustafa İslamoğlu'nun Üç Muhammed adlı çalışması ile ilgili olarak bu köşede zikrettiğim hususlar, mezkur kitapta göze çarpan anlama problemlerinin sadece bir kısmını oluşturuyor. Dile getirdiğim hususların maksadın husulüne kafi olduğu düşüncesiyle bu konuyu burada noktalıyorum.

"Dinini donundan biraz ciddiye alan bir Müslüman..."

Bu şarlatanlar, yüreklerinde çamur, sıvayacak alim yüzü aradılar. Ve koca bir toplumu kelimenin tam anlamıyla?mezhepsizleştirdiler.? Ey Hanefiler! Ebu Hanife?ye göre siz Hanefi falan değilsiniz, sizin mezhebiniz falan yok! ?Mezhepçilik? yapan şarlatanlar sizi dolmuşa bindiriyor. Avamın mezhebi müftüsünün mezhebidir, demişler. Haydi?doğrudur? diyelim; fakat kaçta kaçınızın?fetva makamı? var? İçtihat kapısının meccane bekçileri hala neyin edebiyatını yapıyorlar? Cahili cühelasıyla milletin tümü müctehid oldu. Üç beş yetkin alime tahammül edemeyen tulumbacı takımının gözü aydın; Hayreddin Karaman Hoca gibi bir ikisinin tepesine iftira küfelerini boca etmek için hazır beklerlerken, sayelerinde milyonlarca müctehide kavuştuk. Herkes her gün kendi yaptıklarına kılıf bulmak için onlarca ictihat yapıyor, ahkam kesiyor, fetva veriyor. Okumak mı, öğrenmek mi, bilmek mi, bilenden sormak mı? Hak getire. ?Bilmez ki sorsun, sormaz ki bilsin? diyenin hesabı."Kur?an okurken abdest almak farzdır? öyle mi?!

sayın hocam umarım bizimde kişiden ziyade fikiri eleştirme niyetli olarak bu başlığı açtığımızı ve tartışmanın ilmi eksende devam etmesini arzuladığımızı tahmin etmişsinizdir.. şimdi burada ele alınan fıkhi konulara bakınca göreceksiznizki aynen sizin de belirttiğiniz gibi karpuzun kabuğunda oyalanmaktan ziyade en temel fıkhi konulardaki "içtihad"lara örnek verilmiştir.. istediğiniz herhangi bir konuyu büyük bir zevkle sizin bakış açınızdan da dinlemek istediğimi belirtir saygılar sunaraım.

Oysa İbn Haldun (Mukaddime, 439), yukarıda siyah puntoyla verdiğim çevirideki durumu şöyle anlatıyor: "... mimma la ta'alluka lehu bi'l-ahkami'ş-Şer'iyye", yani "Şer'i hükümlere taalluk etmeyen hususlarda..."

2. Kasdın yanlış anlaşıldığı yerler. İbnu'l-Mübarek, İbn Teymiyye, el-Heysemi, ez-Zerkeşi, el-Acluni... den aktarılan ifadelerdeki çeviri hataları ile hadislerin miktarı hakkındaki yorum vb.

14. Hz. Peygamber 'in Miraç'ta Rabbini görüp görmediği konusundaki ihtilaf malum. İslamoğlu bu konuda Kadı Iyad'ın tavrını şöyle veriyor: "Yazarımız, görme olayını böylesine sınırsız ve serbest bir yaklaşımla tartışıp kendi tezini yukarıda örneğini verdiğimiz rivayetler yardımıyla galip ilan ettikten sonra, tartışmayı görüşme platformuna taşıyor. Yani Hz. Peygamber'in Rabbini baş gözüyle gördüğü tezi yazarımıza göre isbatlanmış bir tezdir..." (Üç Muhammed, 118)

Şerhu'l-Usuli'l-Hamse, 732-3.

Bu ifadelerin neresinde "ikircikli" bir durum olduğunu ben tesbit edemedim. Bilmem siz ne dersiniz...

Kabir Azabı Kabir azabı olduğuna inanmayan arkadaşım var. Kendisinin Kur'anı Kerim'i incelediğini ve kabirle ilgili bir bilgi bulamadığından inanmadığını söylüyor. Kesin delilleri nerede geçmektedir? 03/03/2007

Durum bizzat kendisi tarafından bu şekilde ortaya konduktan sonra İslamoğlu'nun, nasıl bir mantık işleterek aşağıdaki sözleri söylediğine şaşırmamak elde değil:

"Ebu Davud, İbn Mübarek'ten: Nebi'den nakledilen sünnetlerin tamamı yaklaşık 900 hadistir. Kendisine "Ebu Yusuf 1.100'dür diyor?" diye soruldu. İbn Mübarek şöyle cevap verdi: "Ebu Yusuf, şuradan başlar, zayıf hadisin de içinde olduğu şuraya kadar alır" dedi..." (Üç Muhammed, 196-7)

"Tulumbacı takımı."

Son cümlenin doğru çevirisi şöyle olmalı: "Ebu Yusuf zayıf hadis türünden o belalı rivayetleri şuradan buradan alır ."

Burada doğru çeviri şöyle olmalıdır: "Eğer o ise, sen ona asla muktedir kılınmayacaksın. Şayet o değilse, onu öldürmekte senin için bir hayır yoktur." Burada parantez içinde zikrettiğim "Deccal" kelimesi, İbn Sayyad ile ilgili rivayetlerin mecmuunun bir arada değerlendirilmesi sonucu, onun Deccal olup olmadığı konusunda ilk anda Efendimiz de dahil herkeste mevcut olduğu görülen tevakkufa dayanıyor.

İslamoğlu bu pasajda parantez içi üç nokta ile verdiğim yerlerde, Kadı Iyad'ın ifadelerinin orijinalini zikretmiş. Ancak görüldüğü gibi cümleler bağlamdan kopuk verildiği için Kadı Iyad'ın maksadı tam olarak anlaşılmıyor. İslamoğlu'nun "ikirciklilik" çıkardığı ifadeler ve bağlam aşağıda:

"Hadislerin sayısı, hadisçilere göre şu iki nedenden dolayı kabarmıştır: 1) Hadis'in tanımı: Bazı hadisçiler sadece Hz. Peygamber'in söz, davranış ve takririni "hadis" olarak tanımlarken, bazıları buna sahabenin, hatta tabiininkileri de katmıştır. 2) Rivayetlerin isnad zinciri: Bir tek anlamın taşındığı her rivayet zinciri, ayrı bir "hadis" kabul edilmiştir. Aynı anlam, beş, on, yirmi, hatta elli ayrı zincir tarafından nakledilmiştir. Mesela aşura hadisi rastladığım tipik bir örnektir. Buhari dahi, formları farklı da olsa hepsi de aynı anlamı taşıyan bu hadisin birçok versiyonunu nakletmiştir. Bu durumu, hadisçilerin "rivayete" karşı zaafları körüklemiştir. Muhaddis Abdurrahman b. Mehdi mest üzerine meshetme hakkındaki hepsi de aynı kişiye varıp dayanan on üç ayrı zinciri kastederek "Bana göre 13 hadisi vardır" demiştir." (Üç Muhammed, 197)

2. İlgili ayetlerin doğrudan kabir azabının varlığına ya da yokluğuna delalet etmediğinin söylenmesi isabetli değildir.

2. Esasen bu kelimenin sonsuzluk ifade etmediği konusunda Sahabe'den herhangi bir kimseden sarahaten bir görüş nakledilmiş değildir.

M. İslamoğlu'ndan Tuhaf Sözler

Ebu Bekir Sifil

"Mezhepçilik yapan şarlatanlar sizi dolmuşa bindiriyor."

"Kim Peygambere itaat ederse, gerçekte Allah'a itaat etmiştir (Nisa, 4/80); "Peygamber size ne verdi ise onu alın ve size neyi yasakladı ise ondan sakının"(Haşr,59/7) buyurulmuş; peygamberimizin emir ve tavsiyelerine uyulması emredilmiştir Sünnette yer alan ve tarih boyunca da sünnete uygun olarak uygulanan bir konu hakkında aykırı bir görüşte bulunmanın bir değer taşımıyacağı açıktır

Milli Gazete - 4 Mart 2003

Ancak bu yazıları/reddiyeleri karpuzu sadece kabuktan ibaret sayanların kendine delil göstermesi de bir o kadar ilginç çağrışımlar uyandırmaktadır bende...

Cevap: Bu Hz. Aişe'nin kendi yaklaşımını aktardığı bir hadise dayanılarak tüm imamlarımız tarafından bir ruhsat olarak değil sanki bir yasak olarak değerlendirildi. Allah'u alem bizim konuyu Kur'an ekseninde yeniden tarayarak vardığımız sonuç o ki, vahye göre hayız "ezen" yani "rahatsızlıktır". Hasta bir kimsenin orucunu isterse erteleyebileceği ve gününe gün kaza edeceği, istemezse ertelemeyeceği hükmü ise Bakara 184'ün açık hükmüdür. Bu sorunuzun cevabını ben değil Kur'an böyle vermiştir. Ona sorup cevabını aldınız.

Oysa İbn Hacer'in burada zikrettiği rakam 4.400 'dür.

"Tüm mezhep ve meşreplerin temel referanslarından sayfalarca alıntı yapar, tercüme ederim."

- "Vaktiyle bu iş bizim başımıza geldiğinde, orucu kaza etmekle emrolunduk, namazın kazasıyle emrolunmadık, (Müslim, Hayz, 15) demiştir

"Kur'an Abdestsiz Ele Alınabilir mi?" başlıklı yazımız eksik kalmış, sütunumuz bitmiş, yazacaklarımız bitmemişti. Bu yazıda, olabildiğince kısa tutmaya çalışarak ilave bilgi vermek niyetindeyim. Önceki yazımda, "Kur'an'a ancak abdestli olan dokunabilir" manasındaki hadis-i şerifin bulunduğu üç eser ismi vermiştim, iki isim daha veriyorum:1) Bedaiüs Sanayf, 1/33, Beyrut, 1 987, 2) Feyzül Kadir, 6/455. Aşağıda isimlerini vereceğim Arapça ve Türkçe eserlerin hepsinde de "Abdestsiz olarak Kur'an'a dokunmanın caiz olmadığı" hükmü yer almaktadır.

: DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULU KARARLARI :

Bunlar ve daha fazlası için bkz. www.mustafaislamoglu.com/sorular. php

Bu ifadelerden "isbatlanmış bir tez" çıkarmak için ya "özel bir husumet" veya "özel bir kabiliyet" gerektiği ortada...

Soru: Adet halindeyken oruç tutabilir miyim, dinen bir sakıncası var mıdır?

Ancak bu çeviride İslamoğlu'nun "atladığı" ve metinle tetabuk etmeyen birkaç "küçük" ayrıntı var: 1) "İn yekunhu felen tusallata aleyhi" cümlesinde geçen "len tusallata" ifadesindeki "len" edatı "gelecek zamanda tekitli olumsuzluk" ifade eder. Dolayısıyla İslamoğlu'nun yaklaşımına göre çeviri, "onun aleyhinde asla hüküm verilmeyecek" tarzında olmalıdır. "Len" edatının "serbest" bir çeviride geniş zaman anlamı verdiğini kabul etsek bile sorun burada bitmiyor: 2) "Sallata" ettirgen fiilinin "tusallitu" formu, "len" edatıyla birlikte tek başına iki şekilde anlaşılabilir: A) Müzekker muhatap için "Sen ona asla muktedir kılınmayacaksın." B) Müennes üçüncü şahıs için "O ona asla muktedir kılınmayacak."

Muaz şöyle demektedir: ?Ben Hz Aişe 'ye hayızlı bir kadının sadece orucu kaza edip, namazı etmediğinin sebebini sordum O şöyle cevap verdi: ?Biz Rasulullah ile beraber bulunduğumuzda, hayızlı iken sadece orucu kaza etmemizi söyler, namaz hakkında herhangi bir emirde bulunmazdı?

"İşte hadisçilerin peygamber tasavvuru adını verdiğimiz tavır budur: Hep konuşan bir peygamber. Görevi sanki sürekli konuşmak olan, hemen her meselede bir şey söyleyen, hakkında konuşmadığı konu hemen hemen hiç olmayan, durduk yerde münasebet gözetmeden söz söyleyen bir peygamber tasavvuru. Gerçekten garip bir tasavvur. Peygambere isnat edilen "hadis" sayısının binlerden milyonlara çıkışını ancak bu nedenle açıklayabiliriz. Yukarıdaki iki nedenin de arkasında yer alan daha derin neden, hadisçilerin hep konuşan peygamber tasavvurundan başka bir şey değildir..." (Üç Muhammed, 197-8)

- Sen Haruriye'den misin? demiş;

İmam Malik ve Ahmed İbn Hanbel'e göre hayızlı veya lohusa olan kadınların el sürmeyerek ezbere veya yüzünden Kur'an-ı Kerim'i okuyabilirler(Fethu Babi'l-İnaye, I,217) İmam Malik bu durumdaki Kur'an öğretici ve öğrencilerinin Kur'an-ı Kerim'i tutmalarını da öğretme ve öğrenme zaruretine binaen caiz görmüştür (Fethu Babi'l-İnaye, I, 217-218)

Hadis imamlarının, bir metnin farklı tariklerini mümkün olduğunca bir araya getirmek için sarf ettiği gayreti "zaaf" olarak niteleyen, "hadis"ten kastın ne olduğunu bizzat kendisi gayet güzel açıklanmışken, sonra dönüp bunu bir "problem" olarak takdim eden bu ifadeleri, "anlama problemi"nin şaheser bir örneği saymazsak İslamoğlu'na haksızlık olur!

Bu durumda Kadı Iyad'ın, "Cebrail'in kastedildiği ayetleri Allah'a atfetmenin ille de bir yolunu bulmak için çırpın"makla itham edilmesi tam bir "çarpıtma" örneğidir.

el-Heysemi'nin bu değerlendirmesi, hadisin senedindeki ravilerden birkaçı hakkında birtakım cerh ifadeleri olsa da, konunun otoritelerinin bu noktada görüş birliği halinde olmadığını belirtmekle, bir anlamda hadisi "tahsin"e yönelik iken, İslamoğlu'nun tercümesi, görüldüğü gibi durumu tersine çevirmiştir.

BAŞBAKANLIK

Uzatmayalım, doğru çeviri şöyle olacak: "Kuduri şarihi ve el-Kunye adlı eserin yazarı Muhtar b. Mahmud el-Hanefi, er-Risaletu'n-Nasıriyye'sinde..."

Ebubekir Sifil üstadın reddiyelerini büyük bir iştahla okurum. Bu başlık altında iktibas edilen reddiyeyi bundan önce birkaç kez okuduğumu hatırlıyorum. Ebubekir Sifil söz konusu yazara yazdığı reddiyelerin yanında birçok alime yazdığı sağlam ilmi altyapıya sahip reddiyelerle tanınıyor. Bu reddiyelerin en sevdiğim tarafı şahsa değil fikre olmasıdır. Bu yüzden Ebubekir Sifil Bey'i takdir ediyorum.

Ali EREN

Milli Gazete - 27 Şubat 2003

Bunlar malum sitelerde çok tartışıldı hala da tartışılmakta. Ve bu tartışmaların sonu insanları gruplara bölmektedir. Bendeniz bir İslamoğlu okuyucusu olarak ne hocanın avukatlığını ne hakimliğini yapmanın bir fayda sağlamadığını çok iyi biliyorum. Bununla beraber bir alimin şahsına hakaret ederek primlenenlere de şiddetle karşı olduğumu söylemeliyim.

Adet gören veya lohusa olan kadınların Kur'an-ı Kerim'i okumalarına gelince; bu konuda İslam alimlerinin farklı görüşleri vardır

İslamoğlu'nun yukarıdaki cümlede göze çarpan ikinci hatası ise, sadece bir "hu" zamirini atlamasından değil, "vav" bağlacını ve ardından gelen izafet terkibindeki "musannıf" kelimesini de devre dışı bırakmasından anlaşıldığına göre bayağı bir emek mahsulü!

11. Kadı Iyad'ın eş-Şifa'sına yazdığı haşiyede eş-Şumunni'nin, "Zekera Muhtar b. Mahmud el-Hanefi şarihu'l-Kuduri ve musannıfu'l-Kunye fi risaletihi'n-Nasıriyye..." diye başlayıp devam eden cümlesine İslamoğlu şöyle gönderme yapmış: "Ünlü Kuduri'nin şarihi ve el-Kabiyye fi Risaleti'n-Nasıriyye yazarı Muhtar b. Mahmud el-Hanefi..." (Üç Muhammed, 73)

M. İslamoğlu'nun sitesindeki bir yazıda aynen şu ifadeler var:

12. Yine eş-Şifa'dan bir nakil: " Bu Şafii'nin ashabından bazılarının da görüşüdür. Şamil'inde Ebu Nasr es-Sabbağ'dan da bu görüş nakledildi. Aynı görüş, Maliki İmam Ebu Bekir b. Sabık'ın hem el-Bedi' fi Fürui'l-Malikiyye hem de Tahric adlı eserlerinden naklen aktarıldı. Zaten onlardan da Şafiilerin füruatında vardığı sonuç dışında bir görüş sadır olmadı." (Üç Muhammed, 94)

CEVAP: Kabir azabı, İslam ekolleri arasında temel bir tefrika konusu olmuştur. Savunanlar da reddedenler de Kur'an'dan bazı ayetleri delil getirmişler, fakat bu deliller doğrudan kabir azabının varlığına ya da yokluğuna delalet etmediği için iki tarafın tezi de temelsiz kalmıştır. Kabir azabı ancak hadislerle temellendirilebilir. Hadisler ise akaide konu olmazlar. Dolayısıyla kabir azabı iman veya inkarın konusu değildir.

Dört mezheb imamı, abdestsiz olanın Mushafa dokunmasının ve taşımasının caiz olmadığında ittifak etmişlerdir.

9. "Şifa sahibi Hz. Peygamber'in beşerliği konusunu ele alırken hayli ikirciklidir: "Onun özellikleri meleklerin özelliklerine benzemekte, değişimden beri bulunmaktadır." Bu kez içi rahat etmez ve der ki: "Her ne kadar bir bedenleri ve görünür varlıkları var idiyse de, meleklerin özellikleriyle donanmışlardır. " (Üç Muhammed, 78)

Ali Eren'in yazdıklarına şunu ilave edelim:

Milli Gazete - 8 Mart 2003

Oysa yukarıda okunuşunu verdiğim orijinal ifadenin doğru çevirisi şöyle olmalıdır: "Bu rivayetin isnadında, zayıflığı konusunda görüş birliği edilmiş bir kimse görmedim."

"... bitli baklanın kör alıcısı."

Dinimiz müslümanları ibadet etmekle yükümlü kılmıştır Hemen her konuda olduğu gibi bu konuda da kadın ile erkek arasında bir ayırım yapmamıştır Çünkü erkeğin olduğu kadar kadının da ibadete ihtiyacı vardır Erkek, yapmakla yükümlü olduğu ibadet görevini yapmadığı zaman Allah'a karşı sorumlu olduğu gibi kadın da aynı şekilde sorumludur

Milli Gazete - 20 Mayıs 2007

Bkz. Mehmet Görmez, Klasik Oryantalizmi Hadis Araştırmalarına Sevk Eden Temel Faktörler Üzerine, "İslamiyat" dergisi, III/I, Ocak/Mart-2000, 11-31 el-İbane, 14. Kabir azabıyla ilgili hadislerin tevatür seviyesinde olduğunu söyleyen ulemanın isimlerinin zikri bile bu köşeyi dolduracağı için, bu noktanın tafsilatına girmiyorum.

"Ayhali olan kadın ve cünüp olan kimse Kur'an'dan hiçbir şey okuyamaz"(Tirmizi, Tahare, 98; İbn Mace, Tahare, 105) anlamındaki hadis-i şerifini esas alarak, hayız veya lohusa olan kadınların Kur'an-ı Kerim'i okumalarının caiz olmadığını söylemişlerdir

Kabirde Münker ve Nekir'in sualleri haktır. Kabirde ruhun cesede iade edilmesi haktır. Bütün kafirler ve asi mü'minler için kabir sıkıntısı ve azabı haktır. Deccal'in, Ye'cüc ve Me'cüc'ün ortaya çıkması, güneşin batıdan doğması, Hz. İsa'nın gökten inmesi ve sahih haberlerde bildirilen kıyamet alametlerinin hepsi de haktır.

Acaba Kadı Iyad gerçekten bu kanaatte midir? Birlikte okuyalım:

Ayhalinde iken kadınların Kabe'yi tavaf edemeyecekleri konusunda da HzAişe; veda haccı esnasında yolda Serif denilen yerde adet görmeye başlaması üzerine, Rasulüllah 'in:

23/09/2002

Geçen hafta değindiğim "kabir azabı" konusuyla ilgili birçok e-posta aldım. Hepsini burada zikretmeme imkan yok. İlgili Kur'an ayetlerinin konuya doğrudan delalet etmediğini, ilgili hadislerin ise bu meselede kaynak olarak kullanılamayacağını söyleyen e-posta sahipleri ve konuya ilgi duyan başkaları ile bir hususu paylaşalım öncelikle:

2. "İbn Teymiyye bu eserinde aynen şöyle der: "Kendi sesini Peygamber'in sesinden fazla yükselttiği sabit olan kimsenin, bundan dolayı, haberi olmadan küfre düşmesinden ve tüm yaptıklarının boşa çıkmasından korkulur." 'Bırakınız kendisinden yüksek sesle konuşan mü'mini, kendi canına kastedenleri dahi bağışlayan rauf ve rahim bir peygamber, kendi adına verilmiş böylesi hükümleri görse ne derdi?' sorusu, bu türlü durumlarda sorulması gereken en doğru sorudur." (Üç Muhammed, 79)

1. "İrfani bilgi sistemi mensuplarının yukarıda yaptığı aşırı yüceltmeyi, İbn Teymiyye de mensubu olduğu beyan bilgi sisteminde yapmıştır. Her iki grup da tezlerini desteklemek için en şaibeli haberleri kullanmaktan kaçınmamışlardır. Aynen şu örnekte görüldüğü gibi: "Kim bir peygambere hakaret ederse o öldürülür. Kim onun sahabesine hakaret ederse derisi yüzülür." (Üç Muhammed, 79)

NEREYE GİDİYORSUNUZ?

Kabir azabı meselesine dönecek olursak, kabir azabı bağlamında zikredilen birkaç ayetin, diyelim ki konuya delaleti tartışmalıdır. Peki bu durumda yapılması gereken nedir? Sünnet'ın Kur'an'ın "beyan edicisi" olduğunu söylüyorsak?ki öyledir? nasıl anlaşılması gerektiği noktasında ihtilaf ettiğimiz ayetler konusunda Sünnet'in ne dediğine bakmak dürüstlük gereği değil midir? Hadis sahasıyla iştigal eden ve görüşleri bu Ümmet'in ulemasınca itibar gören alimler arasında, kabir azabının mevcut olmadığını söyleyen birisinin varlığını bilmiyoruz. Bu bir yana, konuyla ilgili eser vermiş ulemadan pek çoğu, kabir azabı hakkındaki hadislerin "tevatür" derecesinde olduğunu açıkça ifade etmiştir. Buradaki tevatürün, "manevi tevatür" olduğunu belirtelim. Meselenin "manen" tevatür bulmuş olması, onun hafife alınabileceğini kesinlikle anlatmaz. Son zamanlarda böyle bir anlayışın yaygınlaşma eğiliminde olduğu gözlendiği için bu noktanın özellikle vurgulanması gerekiyor. Eğer Efendimiz , bir seferinde kabir azabından Allah'a sığınmış, bir başka seferinde yanına uğradığı bir kabrin içinde yatanın azap görmekte olduğunu söylemiş, bir başka seferinde ölünün hangi sebepler dolayısıyla kabirde azap göreceğini belirtmiş? ve bütün bunlar bize çok sayıda sahabi kanalıyla nakledilmişse, bütün bu rivayetlerin buluşma noktası olan "kabir azabı"nın tevatüren sabit olduğunu anlatır.

İslamoğlu bu konuda bir CD'den şu ifadeleri aktarıyor: "... Zehebi der ki: Bu, Ebu Abdullah'ın ilminin çapının genişliği konusunda sahih bir rivayettir. Onlar, bu sayıya tekrarları, eserleri, tabiin görüşlerini ve yorumlarını ve buna benzer şeyleri de katıyorlardı. İmam es-Sehavi, Fethu'l-Muğis isimli eserinde İmam Buhari'nin "Sahihinden 100.000 hadis ezberledim" sözüyle alakalı olarak der ki: Bununla tekrarları, mevkufları, yine sahabe, tabiin ve diğerlerinin sözlerini ve öncekilerden sadır olan fetvaları kasdetmiştir. Bütün bunlara "hadis" denirdi..." (Üç Muhammed, 196)

Sünni alimlerin asırlardan beri bize ulaşan kitaplarındaki, "Abdestsiz olarak Kur'an'a el dokunulamaz" hükmü ortadayken, "Bu mesele de nereden çıktı?" şeklinde bir itirazın, Müslümanları şüpheye düşürmekten başka bir şeye yaramadığı görülüyor. Alimlerde, ilmin verdiği bir vakar bir ağırlık aranır. Öyleyken, "Üçüncü, besinci sınıf ilmihaller" diye o kitaplarla dalga geçmek, üzücü ve incitici bir hal değil midir?Rica ederim! "Kur'an'a dokunmak için abdest almak şarttır" dedikleri, daha doğrusu bunu yazan alimlerin yazdıklarını eserlerine aldıkları için, bir Ahmed Hamdi Akseki'nin, bir Ömer Nasuhi Bilmen'in ilmihalleri üçüncü, beşinci sınıf ilmihaller midir?.. Müslümanlar hakkında reva görülen şu cümlelere de üzülmemek mümkün mü?

"Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in, Kur'an'ın bulunduğu odada uyumayıp, sabaha kadar hürmeten ayakta beklediğini, bunun mükafatı olarak da onun nesline 6 asır devam eden bir cihan devleti verildiğini, ana-babamızdan kaç kere dinlemiş, kitaplardan okumuş, va'zlarda dinlemişizdir. Kur'an'a hürmet bu milletin ruhunda var. Kur'an'ı abdestsiz olarak eline almamak bir tarafa, abdestli de olsa onu göbekten aşağıda tutmaz. Bu kötü bir hal midir? Dine aykırı bir hareket midir? Kur'an-ı Kerim'e hürmet, İslam'a zıt mıdır? Kur'an'a fazla hürmet yersiz bir şey midir? Asla! Bir evladın, anne ve babasına gösterdiği hürmet ve hizmet ne kadar fazla olursa o kadar değerli olduğu gibi, Kur'an'a gösterilen hürmet de ne kadar fazla olursa, o da Allah indinde o kadar değerlidir. Gerçek bu iken, din alimi gözüken bazılarının, Kur'an'a gösterilen bu hürmetten rahatsız olmaları anlaşılır gibi değil... Mukaddes kitabımıza karşı vazifelerimizin ne olduğu, yüzyıllar önce zaten kitaplara yazılmış. Bilinmeyen bir husus değil... Ama bazıları hem bilip hem de bilmezden gelerek bu kitaplarla alakası olmayan şeyler söylerse, kim olursa olsun biz ona karşı çıkarız. Doğru yazanları ise tasdik etmek vazifemizdir. Bir zat mesela şunları yazmış: "Hazret-i Kur'an'ı eline alan herkesin abdestli olması farzdır. Abdestsiz, Kur'an ele alınamaz. Ancak, dini kitaplar için böyle bir mecburiyet yoktur. Dini kitapların sadece içinde bulunan ayetlere elle dokunmak için abdestli olmak gerekir. Ayetten boş olan yerlere, yazılara abdestsiz dokunulabilir, okunabilir. Kur'an'la dini kitap arasında böyle bir ince fark vardır. Kur'an-ı Kerim'in ayetten boş olan kısımları da ayet hükmündedir. Bu yüzden dikişli kabına bile abdestsiz dokunulamaz. Abdestsiz kimseler bir mendil veya bezle tutup bir yerlere koyarlar. Abdestsiz ele alamazlar."Bu cümleler baştan sona doğru ve asırlardan beri yazılagelen kitaplara uygundur. İslami hükümlerdir. Müslümanların Kur'an'a Karşı tutumunu anlatmaktadır. Ne var ki, bir zat bu cümlelere çok bozulmuş. Kur'an'ın abdestli olarak tutulmasını hazmedemiyor. "Kur'an'dan, Resulullah'tan, sahabe ve müctehit imamlardan, abdestin farz olduğuna dair sahih bir şey okumadığını ve duymadığını" söylüyor. Halbuki, kendisi Resulullah, sahabe ve müctehitler zamanında yaşamadığı için, duymaması normal. O normal de "Duymadım" demesi ne oluyor? Manen görüştüğünü falan mı ima ediyor acaba? "Okumadım" demesine gelince... Kitaplar o meseleyi barım barım bağırıyor ama, siz onları yok sayarsanız kitapların ne suçu var? Gözünü sıkıca kapat, sonra da güneş yok de.!. Ne ala iş... Sayın hocamız, bu mesele için 400.000 hadis, bazıları 30 cild olan 1000'e yakın kitap ve mezheplere ait 40'ı aşkın kaynak taramış; ama abdestin şart olduğu hakkında bir hüküm bulamamış!.. Hani padişah bir suçluya 100 sopa vurulmasını emretmiş de, o da gülmeye başlamış. Niye güldüğü sorulunca "Padişahım ya sen hiç dayak yemedin veya sayı saymasını bilmiyorsun" demiş ya; bu da onun gibi...

Bu yazılardan maksadımın bir "Üç Muhammed tanıtım ve eleştirisi" olmadığını baştan belirtmiş ve böyle bir ameliyenin teknik olarak bu köşede gerçekleştirilmesinin mümkün ve doğru olmadığını söylemiştim. Dolayısıyla yazdıklarımın bu çerçeveyi aşacak bir alana taşınarak değerlendirilmesi?en azından benim maksadımla örtüşmeyeceği için? yanlış olur. Bu sebeple on yazı boyunca gündeme getirdiğim hususlarla ilgili olarak Üç Muhammed'in tamamını ilzam edici genellemeler yapmaktan kaçınmaya gösterdiğim özen dikkatli okuyucuların gözünden kaçmamıştır.

Ebu Davud, el-Hakim. Mirkatu'l-Mefatih, I, 503.

Milli Gazete - 22 Şubat 2003

Milli Gazete - 20 Şubat 2003

Cevap

Milli Gazete - 19 Mayıs 2007

Snouck Hurgronje, tesbitinde haklı çıkmış ve Müsteşrikler amacına ulaşmıştır. Müslümanlar'ı çözmenin, dönüştürmenin, bitirmenin yolu, onların bilinçlerinde Sünnet'i zedelemekten ve aşındırmaktan geçer. Zira bu, yeni ve farklı bir "din tasavvuru" demektir. Nitekim öyle de olmuştur. Bu yeni "din tasavvuru"nun kıblesinin neresi olduğunu kısmet olursa başka yazılarda ele almak üzere...

"Bizim ve alimler topluluğunun görüşü, abdestsiz olanın Kur'an'a dokunmasının haram olduğudur. O abdestsiz olan, ister küçük abdest almamış olsun, isterse büyük abdest . Çünkü Kur'an-ı Kerim'de, 'Kur'an'a ancak temiz olanlar dokunabilir' buyurulmaktadır. Sünen-i Tirmizi ve diğerlerinde geçen bir hadis şöyledir: Kur'an'a ancak abdestli olanlar dokunabilir." (İtkan 2/1188 Dar-ı İbn-i Kesir/Beyrut)

el-Heysemi, bu eserinde (VIII, 270) zikrettiği bir et-Taberani rivayetinin senedi hakkında?adeti olduğu üzere? kısa bir değerlendirme yapmış ve "Ve lem era fi isnadihi men ucmi'a ala da'fihi" demiş.

-"Hayır, o hayız akıntısı değil; damardan gelen hastalık kanıdır Adet gördüğün günler sayısınca namazı bırak yıkan ve namaz kıl" (Müslim, Hayz, 14; Ebu Davud, Taharet, 109; Tirmizi, Taharet, 96; Nesai, Hayz, 2) buyurmuştur Bu istihazalı durumda olan kadınlar, taharet yönünden özürlü kimseler gibi, her vakitte abdest alarak namazlarını kılarlar Nitekim Tirmizi'nin rivayetinde: "vakit gelince her namaz için abdest al" ziyadesi de yer almıştır

53/en-Necm suresinin ilgili ayeti üzerinde dururken Kadı Iyad önce, müfessirlerin çoğunluğunun, bu iki kelimenin anlattığı fiillerin Hz. Peygamber ile Cebrail 'e veya sadece birisine ait olduğu yahut da "dünüvv" ve "tedelli"nin Sidre-i Münteha'ya doğru yaptığı fiiller olduğu görüşünü benimsediklerini zikreder. Ardından bu fiillerin mekansal bir muhtevada Hz. Peygamber 'den Allah Teala'ya doğru veya Allah Teala'dan Efendimiz 'e doğru sadır olduğunu anlatan nakilleri verir ve Ca'fer b. Muhammed'in , "Allah Teala O'nu kendisine yaklaştırdı" dediğini, peşinden de "dünüvv" fiilinin Allah Teala hakkında keyfiyetsiz olarak düşünülmesi gerektiğini söylediğini belirtir.

İslamoğlu'nun bu kısa cümlede yaptığı iki hatadan biri, kullandığı eş-Şifa nüshasındaki bir baskı hatasından kaynaklanıyor. Kaybolmaya yüz tutan "rical bilgisi"nin yerini alması beklenen "aşinalığın" bile İslamoğlu'nun semtinden uzak kalması, Muhtar b. Mahmud el-Ğazmini'nin, el-Kabiyye diye bir eserinin olup olmadığını tahkike ihtiyaç hissettirmemiş olabilir ve bu bir ölçüde anlayışla karşılanabilir. Ama Üç Muhammed'e vücut veren argümentasyonun sacayaklarından "eş-Şifa tenkidi"ni şekillendirirken bu eserin matbu ve mütedavel olan iki şerhinden müstağni hareket etmesi, sadece el-Kabiyye dediği eserin aslında el-Kunye olduğunu fark etmemesine değil, Kadı Iyad'ı?daha önce geçtiği ve ileride de geleceği gibi? birçok noktada yanlış anlamasına/takdim etmesine müncer oluyorsa bunu mazur görmek zorlaşır.

Milli Gazete - 13 Mart 2003

İslamoğlu burada bir tek varyantla sınırladığı hadiseyi kendi anladığı şekilde ifadelendirebilmek için önce "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi" cümlesinde bir "belirsizlik" olduğunu düşünüyor ve ardından?kendi tabiriyle? "metne işkence ederek" bu "belirsizliği" mezkur çeviri ve açılımla ortadan kaldırıyor!

Oysa Efendimiz 'in Hz. Ömer 'e hitabındaki "olumsuz gelecek zaman" kipinde, Deccal'i öldürecek kişinin Hz. İsa olduğu konusundaki Nebevi bilgi ve habere gönderme vardır. Bu gerçek ve İbn Sayyad'la ilgili rivayetlerin ortak anlamı göz ardı edildiğinde, metnin ne dediğini anlamaya çalışmak yerine "metne anlam sipariş etmek" kaçınılmaz oluyor...

NOT:KONU HAKKINDA FİKİR BEYAN EDECEK ARKADAŞLARIN ÖZELLİKLE İSLAMOĞLU HOCANINDA YERDİĞİ HOLİGAN GRUBUNDAN OLMAMASINI RİCA EDERİM.. EBUBEKİR SİFİL HOCANIN DEĞERLENDİRMELERİNİ BEĞENMEYENLERLE HİSSİ DEĞİL İLMİ-TEKNİK AÇIDAN TARTIŞMAK VE DOĞRUYU ULAŞMA ADINA FİKİR JİMNASTİĞİ YAPMAYA HAZIRIM.. MÜREKKEP YALAMIŞ-BİLEN ARKADAŞLAR LÜTFEN..

Makalatu'l-İslamiyyin, 430; el-İbane, 46, 215.

Bugünden başlayarak birkaç yazı halinde Mustafa İslamoğlu'nun, "anlama problemi" üzerine kurguladığı Üç Muhammed adlı çalışmasını konu edineceğim. Hemen belirteyim ki, okuyacaklarınız "book review" tarzı yazılar olmayacak. Zira mezkur kitabın kurgusuyla, iddiasıyla ve ortaya koyduğu argümanlarla ilgilenecek o tarz bir yazı, takdir edersiniz ki bu köşenin sınırlarını hayli zorlayacaktır. Bu itibarla burada yapmayı tercih edeceğim şey, "anlama problemi"nin altını çizen İslamoğlu'nun bu kitabında göze çarpan "anlama problemleri" ile sınırlı bir "hatırlatma" olacak.

CEVAP: Bu Hz Aişe'nin kendi yaklaşımını aktardığı bir hadise dayanılarak tüm imamlarımız tarafından bir ruhsat olarak değil sanki bir yasak olarak değerlendirildi Allah?u alem bizim konuyu Kur'an ekseninde yeniden tarayarak vardığımız sonuç o ki, vahye göre hayız "ezen" yani "rahatsızlıktır"Hasta bir kimsenin orucunu isterse erteleyebileceği ve gününe gün kaza edeceği, istemezse ertelemeyeceği hükmü ise Bakara 184'ün açık hükmüdür Bu sorunuzun cevabını ben değil Kur'an böyle vermiştir Ona sorup cevabını aldınız

Okuyucularımıza kolaylık bakımından Türkçeler bana göre daha mühim..."Abdestsiz olarak Kur'an'a dokunulamayacağı"nı yazan eserler bunlardan ibaret olmayıp, eski yeni birçok eserlerde bu hüküm tekrarlanmaktadır. Esasen, "El arifü yekfihil işare" kabilinden, tek bir eserde bile yazılı olsa -niyet kabul etmekse-, bu hükmü kabul etmeye o tek eser dahi kafidir-. Daha fazla eser ismi istenirse önümüze Süleymaniye Kütüphanesindeki kitapları da yığsak, -şazlar hariç- "Kur'an'a dokunmak için abdestli olmak şarttır" hükmünden başka bir şey bulamayız. Prof. Hüseyin Algül, Prof. Yunus Aydın, Prof. İbrahim Kafi Dönmez, Prof. Mehmet Erdal, Prof. Ömer Faruk Harman, Prof. Ahmet Saim Kılavuz, Prof. Süleyman Uludağ ve İrfan Yücel'den meydana gelen heyetin hazırladığı ve Prof. Hayrettin Karaman, Ali Bardakoğlu ve. H. Yunus Aydın'ın gözden geçirdikleri İLMİHAL İman ve İbadet isimli yeni eserde bile, Sünni mezheplere göre "Abdestsiz olanların Kur'an'a dokunamayacakları" vurgulanmaktadır. (1/196)

Bir önceki yazıda olduğu gibi burada da İslamoğlu'nun yansıttığı hava şu: Kadı Iyad, Yüce Allah'ın Miraç'ta Hz. Peygamber 'e mekansal olarak yaklaştığı kanaatini bir "önkabul" olarak benimsemiş ve ardından bu kanaati delillendirme/ispatlama yoluna gitmiştir. Oysa bir önceki yazıda Kadı Iyad'ın tavrının "önce kanaat, sonra delil" şekinde takdim edilmesinin mümkün olmadığını gördük. Burada da aynı durum mevcut.

Edemezsin demek ne haddimize? Eder mi edersin... Hocamız sonra yeri, vakti ve keyfi olmadığı için bu tercümeden vazgeçiyor ve tevazu gösterip "in iyisi, bu konularda en katı davrandığını bildiğim" dediği İmam Süyuti'nin El-ltkan kitabından kısa bir tercüme yapıyor. Ne var ki, tercüme ettiği yer, Kur'an'a abdestsiz dokunup dokunmamakla değil, abdestsiz okunabileceğine dair. Ona itiraz eden yok ki. Çünkü alimlerimiz zaten, ezbere Kur'an okunurken abdestli olmak şarttır demiyorlar. Yüzüne okurken, Kur'an'a dokunulmadığı takdirde abdestli olmak şarttır diyen de yok. Amma bütün kitaplar, ister okunsun ister okunmasın, "Kur'an'a abdestsiz dokunulmaz" demektedir. Hocamız bu noktaya cevap vermesi lazımken, meseleyi başka tarafa çekiyor ve Peygamberimizden misal getirerek kendince kurnazlık yapıyor... Ama misali geçersiz. Çünkü, Peygamberimiz Kur'an'ı zaten ezbere okuyordu.400.000 hadisi ve binlerce kitabı taradığı halde, böyle bir hüküm bulamadığını söyleyen hocamız, -hadi yalan söylüyor demeyeyim- gerçekleri söylemiyor. Eğer dediği gibi gerçekten okumuş olsaydı, kaynak gösterdiği "İtkan" isimli meşhur eserin ilerki sahifelerinde, iddiasının tam tersini görecekti.

1. Kabir azabının İslam ekolleri arasında temel bir tefrika konusu olduğunun söylenmesi isabetli değildir.

Burada, "Kadı Iyad, bu ve benzeri konularda makul ve makbul görüşü vermekle yetinmesi gerekirken, her türlü görüşü zikrettiği için hatalıdır" denebilir. Ancak bu tarz bir tariz, eş-Şifa müellifinin, daha giriş kısmında bu eserin sistematiği konusunda verdiği ipucunu göz ardı ettiği için kusurludur. Müellif bu eserini, ısrarlı bir talep üzerine kaleme aldığını ve talep sahibinin, ele alınacak hususlarda öncekilerden gelen nakilleri de toplamasını istediğini açıkça belirtmiştir. O da, konusunda yetkin bir ilim adamı olarak büyük bir özgüven ve dirayetle bu talebi yerine getirmiştir. Dolayısıyla Kadı Iyad'ın, bu eserinde ele aldığı konularda yer verdiği her görüşü olduğu gibi benimsediği sonucunu çıkarmak hem büyük bir yanılgı hem de haksızlık olur.

Ne ki burada üzerinde duracağım asıl nokta bu değil. Çünkü İslamoğlu'nun, bu eserde el-Heysemi'nin bir senet hakkındaki değerlendirmesini aktarırken yaptığı tercüme hatası, Mecmau'z-Zevaid hakkındaki bilgi eksikliğinden kaynaklanan mezkur değerlendirmeyi gölgede bırakacak nitelikte.

Problem: Benzer örnekler arasından rast gele seçtiğim bu soru ve cevaplar, ciddiye alınması gereken bir "mesele"yle karşı karşıya bulunduğumuzu gösteriyor. Bu köşede fetva sorma/verme konusuyla ilgili birçok yazı okudunuz. Adabu'l-müfti ve'l-müstefti meselesini gömeli hayli zaman oldu. Onu anlıyoruz da, şahsen benim anlamadığım bir şey var: Milyonlarca kişinin kullanımına arz ederek kalıcılaştırdığı bu ve benzeri yanlışların telafisinin olmadığını bu arkadaşımız bilmiyor mu? Ali el-Kari, "Kim ilimsiz fetva verirse günahı fetvayı verenin boynunadır hadisi üzerinde dururken ilginç bir noktaya temas eder. Hadis iki şekilde anlaşılmaya müsaittir. Birincisi yukarıda verildiği gibidir. İkincisi ise şöyledir: "Kim ilimsiz olarak fetva verirse, günahı, ona fetva soranın boynunadır." Çünkü fetvaya ehil olmayana soru soran kişi, onu, bilmediği ya da "yeterince" bilmediği bir konuda fetva vermeye teşvik etmiş olmaktadır. Yukarıdaki soruların cevapları mı? Gördüğünüz gibi daha sonraya bırakmak zorundayım?

Yer tutmaması için orijinal okunuşunu veremeyeceğim bu pasajda ve öncesinde Kadı Iyad, Hz. Peygamber 'in küçük ve büyük abdestinin temiz olup olmadığı konusunu ele alıyor ve bu meseledeki ihtilafı zikrediyor. Bu bağlamda doğru çeviri şöyle olacak: "Bu (Hz. Peygamber 'in küçük ve büyük abdestinin temiz olduğu), eş-Şafi'i'nin ashabından bazılarının da görüşüdür. Bunu İmam Ebu Nasr b. es-Sabbağ, eş-Şamil isimli eserinde zikretmiştir. Bu konudaki iki görüşü, Ebu Bekr b. Sabık el-Maliki, Maliki mezhebinin fer'i meseleleri ile bu mezhebin alimlerinin görüş belirtmediği hususların, Şafii ulemanın fer'i meseleleri belirleme tarzıyla tahricine yer verdiği el-Bedi' isimli eserinde nakletmiştir."

Bilmez ki sorsun, sormaz ki bilsin!

- "Bu Allah Teala'nın, HzAdem'in kızları üzerine yazdığı bir şeydir Hacıların, hacla ilgili yaptıklarını sen de yap Ancak adet gördüğün sürece Kabeyi tavaf etme, buyurduğunu" (Buhari, Hayz, 1) nakletmiştir

Okuyucu Soruları 8 KABİR AZABI

"Nebi ve resuller , Allah Teala ile mahlukatı arasındaki vasıtalardır. O'nun emir ve nehiylerini, va'd ve vaidini mahlukata tebliğ eder; Allah Teala'nın emir, yaratma, celal, saltanat, ceberut ve melekutuyla ilgili olarak mahlukatın bilmediği şeyleri kendilerine öğretirler. Nebi ve resullerin dış varlıkları, beden ve bünyeleri, beşer özellikleriyle muttasıftır; beşere musallat olan arızalar, hastalıklar, ölüm, fena bulma ve insani özellikler onlar için de söz konusudur. Ruhları ve iç dünyaları ise, beşer özelliklerinden daha yücesiyle muttasıf olup, Mele-i A'la ile irtibatlıdır; meleklerin özelliklerine benzer, değişim ve afetlerden salimdir. Onların iç dünyalarına ve ruhlarına, beşeri acziyet ve insani zaafiyet genellikle arız olmaz. Zira onların iç dünyaları da dış varlıkları gibi sırf beşeri özeliklerden ibaret olsaydı, meleklerden almaya, onları görmeye, onlarla konuşmaya ve bir araya gelmeye, tıpkı diğer insanlar gibi güç yetiremezlerdi. eğer onların bedenleri ve dış varlıkları meleklerin özellikleriyle ve beşer evsafına aykırı hususiyetlerle donanmış olsaydı, beşer cinsi ve kendilerine elçi olarak gönderildikleri varlıklar, onlarla bir araya gelmeye takat yetiremezdi..." (eş-Şifa, II, 95-6)

Fazla söze gerek yok. Mustafa İslamoğlu ikinci kategorideki eleştiriyi hakaretten ibaret sayanlara bakın ne diyor:

Hayız ve nifas halindeki kadınların oruç tutmaları haramdır

Milli Gazete - 1 Mart 2003

Ya hocamızın bir günü 24 değil 240 saat veya kendisine, 950 sene peygamberlik yapan Nuh Aleyhisselam gibi uzun ömür verilmiş ki sadece bir mesele için bu kadar kitap karıştırabilmiş. Bununla da kalmamış; diyor ki:

4. Kaynaklara vukufiyet azlığından doğan hatalar. Mecmau'z-Zevaid'in "rivayet adına eline geçen her şeyi içine alan" bir eser olarak nitelendirilmesi, el-Buhari'nin, Sahih'ine almadığı rivayetleri sahih kabul etmediğinin (Üç Muhammed, 92) söylenmesi vb.

" görülebilmesinin cevazı konusunda şüphe yoktur. Zira ayetlerde Allah Teala'nın görülemeyeceği konusunda nass mevcut değildir. Hz. Peygamber için Allah Teala'yı görmüş olmanın gerekliliğine ve O'nun Allah Teala'yı gözleriyle gördüğünün söylenmesine gelince, bu konuda da kesin ve açık bir delil yoktur. Zira bu görüşün dayanağı, en-Necm suresinin iki ayetidir ve bu iki ayetin delaleti konusunda ihtilaf bulunduğu nakledilmiştir. Bu iki ayetin her iki görüşe de delalet ettiğini söylemek mümkündür. Bu konuda (Hz. Peygamber 'in Rabbini gördüğü konusunda) Hz. Peygamber 'den nakledilmiş kesin ve mütevatir bir rivayet de yoktur. (Hz. Peygamber 'in Rabbi'ni gördüğünü anlatan) İbn Abbas hadisi, İbn Abbas'ın kanaatini haber vermektedir; İbn Abbas bu hadisi Hz. Peygamber 'e dayandırmamıştır ki, onun gereğiyle amel etmek vacip olsun! İlgili ayetin tefsiri sadedindeki Ebu Zerr rivayeti de böyledir. Mu'az hadisi ise te'vile ihtimallidir, ayrıca hem isnad, hem de metin yönünden muzdarib dir. Ebu Zerr'den gelen bir diğer rivayet de ihtilaflı, te'vile ihtimalli ve problemlidir. Zira bu rivayetin bir varyantı "Nurun enna erahu" şeklinde rivayet edilmişken, bazı hocalarımız bu cümlenin "Nuraniyyun erahu" tarzında da rivayet edildiğini nakletmiştir. (İslamoğlu bu ifadeyi, Kadı Iyad'ın bu ikinci rivayet şeklini benimsediği izlenimini verecek tarzda naklettikten sonra bu yazının başında yer verdiğim yoruma geçiyor. Oysa görüldüğü gibi Kadı Iyad bu varyantı, Hz. Peygamber 'in Rabb'ini gördüğünü anlatan rivayetlerin problemleri meyanında gündeme getirmiştir.) Yine Ebu Zerr'in başka bir hadisinde "O'na sordum, "Bir nur gördüm" dedi" ifadesi bulunmaktadır.

İmdi, İslamoğlu'nun çevirisinin doğru kabul edilebilmesi için İbn Sayyad aleyhine hüküm verecek olan kişinin bir kadın olduğunu söylememiz gerekiyor. Fakat hitap Hz. Ömer 'edir. Öyleyse hitabın, "muhatap" kipinde anlaşılması gerekiyor. O zaman da İslamoğlu'nun çevirisi metne uymuyor. Zira bunun için ifadenin "len yusallata" olması gerekiyor.

Bu cümleler hiç de hoş ifadeler değil...

Hariciler'e gelince, özellikle "Hakem olayı"na katılanları, hakemleri, onların hükmüne razı olanları ve onları tekfir etmeyenleri tekfir ettikleri için, onlar kanalıyla gelmiş rivayetleri de reddetmişlerdir. Yani onların kabir azabını reddetmeleri, "kafirler" kanalıyla gelen rivayetleri kabul etmemeleri sebebiyledir. Kabir azabını inkar eden başka bir İslam fırkasının varlığını bilmiyoruz.

Soru: Bile bile ve şartları müsaitken bırakılan "namazın" kazası olur mu?..

"Rasulullah'ın, etrafındakilerin çok daha saygısız davranışlarına nasıl dayandığına şu ünlü rivayeti örnek gösterebiliriz: "Uyeyne b. Hısn el-Fezari, kapıyı vurmadan ve haber vermeden Rasulullah'ın odasına dalıverdi. Rasulullah Hz. Aişe ile birlikte oturuyorlardı. Adam, "O yanındaki kırmızı tenli de kim?" diye sordu. "Ebu Bekir kızı Aişedir" dedi. Uyeyne yüzü kızarmadan: "Ben sana ondan daha iyisini getireyim" teklifini yapınca Hz. Peygamber, "Ey Uyeyne, Allah bunu haram kıldı!" dedi." (Üç Muhammed, 79, dpnt. 129)

M. İslamoğlu, 25 Eylül 2000 Akit Gazetesi

Cevap: Aynen ben de öyle yapıyorum. Bu doğru olan. Buhari ve Müslim'deki hadisleri izahın binbir yolu var. İsa'nın gerçek inancı onu takip edenlere dönecek de diyebiliriz. Fakat bu hadisler haber-i vahid. Zan içerir. Yanlış ve yalana ihtimali vardır. Bu tür haberler akideye konu olmazlar. Bu yeterlidir.

SORMAK DA SORUMLULUKTUR

Ancak kadınlarda, ayhali , lohusalık ve istihaza denilen, kendilerine özel bazı haller vardır

3. Cehennemin ebedi olmadığı sadedinde bazı sahabilerden nakledilen rivayetlerin bir kısmı sened bakamından itimada şayan değildir, bir kısmı da meseleye açık bir şekilde delalet etmemektedir. Yani bu rivayetler sübut ve delalet bakımından problemlidir. Dolayısıyla "bu konu Sahabe tarafından da farklı anlaşılmıştır" şeklindeki tesbit gerçeği yansıtmamaktadır. Sahabe böyle bir hatadan bin kere münezzehtir!

Cevap: Kur'an açıkça Rasulullah da dahil kimsenin geleceği bilemeyeceğini söyler. Efendimiz de bunu tekrarlar Kıyamete, onun alametlerine dair hadisler Rasulullah'ın bir tür tahminleri ve bu konudaki nasları ve olayları "OKUMALARI"dır. Ve efendimizin okumaları bizim için çok değerlidir. Kehanet ve gelecekten haber olarak değerlendirilmemelidirler.

Cevap: Evet, İmam İbn Teymiyye, hocası İbnu'l-Cevzi, büyük talebesi ibn Kayyım el-Cevziyye "Bile bile terkedilen namazın kazası olmaz" demişler?

1. Tahkik eksikliğine dayanan yanlışlar. Geçen yazılarda bu konuyla ilgili?İslamoğlu'nun kullandığı nüshalardaki baskı hatalarından kaynaklanan? 2 örnek gördük: el-Kunye'nin el-Kabiyye ve Ebuh'un Eyyuh okunması. Hz. Peygamber 'in büyük abdestini yerin yutmasıyla ilgili rivayetin?uydurma hadisleri toplayanlar da dahil? hiçbir kaynakta yer almadığını söylemesi de (Üç Muhammed, 93) burada zikredilmeli.

Bu satırları sert bulmayın lütfen; imamların birçoğuna göre?mukallid?in tarifi şudur: ?Amellerini delilleriyle birlikte bilip, o delilleri değerlendirmede mezhep imamının ictihadını benimseyen kimse.? Söyler misiniz? Bu durumda kendini Hanefi sananların kaçta kaçı Hanefi?dir? Kaçta kaçı Şafii?dir? Bırakın avamı, ?hocam? denilenlerin kaçta kaçı?mezheplidir? Utanmadan yıllar yılı?mezhepsizlik edebiyatı? yapan?mezhepçiler?, duygularını, paralarını sömürerek sırtından geçindikleri Müslümanlara kinden, nefretten, cehaletten başka ne verdiler? Tezgahında mezhep satarak geçinen bu tiplerden oluşan bir cemaat, radyodan?düz? kadın sesine?haram? diyen sözümona ilmihaller tezgahlarken, dansöz pazarlayan TV istasyonuna sahip olmanın fetvasını bulmakta hiç de zorlanmadı. Bu tiplerden kaçını tanıdımsa, hepsi de şarlatandı. Ayak üstü?sübhaneke?nin anlamını sorsanız?kem-küm?den başka cevap alamazdınız. Ama dillerinin keskin yanını koca koca alimlerin enselerinden bir türlü çekmezlerdi. Mevdudi gibi, Seyyid Kutup gibi, nerede imanının bedelini ödemiş bir alim var, onun etini yiyerek semirmeyi beslenme alışkanlığı haline getirmiştiler. Haddini bilmeyen neyi bilir ki?

Bugünkü yazımızı, cevabı herkesi ilgilendiren bir?soruya? ayırdık. Hayır hayır, bu bir?soru değil, bu bir?sorun!? Hem de çok ciddi ve adı: ?Dini anlama sorunu.? Bu sorun, kimi zaman ortaya birden fazla?din? çıkarıyor ve insanlar?hangi dine? inanacağını şaşırıyor. Kimi zaman, Allah?ın kitabında yazmayan, Peygamber?in sünnetinde yer almayan?farzlar, haramlar? çıkarıyor. Düşünebiliyor musunuz; bu nevzuhur farzlardan Hz. Peygamber?in haberi yok! Bizim akıldanelerimizin bildiği bir?farz? düşünün ki, sahabe bilmiyor? Bir?farz? düşünün ki, müctehid imamların bu -sözümona- ?farzdan? haberi yok! Güldünüz değil mi? Hayır, kimse gülmesin; çünkü kendisi gülünç durumda olanların başkalarına gülme hakkı yoktur ve şu an kendini çok dindar sananların dinleriyle ilgisi hurafe düzeyinde, bilgisi ise efsane niteliğindedir. İnsanlar ibadetleri adetleştirince adetleri de ibadetleştirdiler.

Görüldüğü üzere, Kur'an-ı Kerim'de yasaklanmadığı için, kadınların adet günlerinde namazlarını kılıp oruçlarını tutabilecekleri sözü isabetli değildir Bu iddia, bu konudaki hadis-i şeriflere ve peygamberimizden günümüze kadar ki icma haline gelmiş uygulamaya aykırıdır Yukarda belirtildiği üzere, sözüne itibar edilen hiç bir İslam alimi böyle görüş ileri sürmemiştir Konuya kadın erkek eşitliği açısından bakmak da yanlıştır Bunun kadın erkek eşitliğiyle bir ilgisi yoktur Peygamberimiz hanımların bu halleri devam ettiği sürece namaz kılamıyacaklarını, oruç tutamıyacaklarını ve Kabeyi tavaf edemiyeceklerini bildirmiştir Şüphesiz her konu Kur'an-ı Kerim'de detaylı olarak yer almamıştır Kur'an-ı Kerim'den sonra İslami hükümlerin ikinci kaynağı da sünnettir Kur'an-ı Kerim'de:

Kaynak: Mizan-ül Kübra , Berekat Yayınevi, İstanbul, 1980; s. 208.

İbn Hazm'ın adı geçen eserindeki bir baskı hatası, İslamoğlu'nun, Hz. Peygamber 'in ilahlığını iddia edenlere "Eyyuh" adında bir taraftar daha kazandırmasına müncer olmuş. Oysa aslında böyle bir kişi yok. Zira İbn Hazm'ın yukarıdaki ibaresinde "Ebuh" olması gereken kelime (bkz. İbn Hacer, Lisanu'l-Mizan, I, 372), bir nokta fazlasıyla "Eyuh"a dönüşmüş. İslamoğlu'nun buraya bir "y" daha ilavesiyle de "Eyyuh" ortaya çıkmış. Dolayısıyla İbn Hazm'ın ifadesinin doğru çevirisi şöyle olmalı: " babası, İshak b. Kindac'ın idareciliği döneminde görev yapmış olan meşhur katiptir..." el-Fasl'ın muhakkiki, İbn Hazm'ın zikrettiği bir beytin, el-Feyyad'ın babası Ali b. Muhammed b. el-Feyyad'a hitaben yazıldığını da dipnotta tasrih etmiş ama...

Hz Aişe validemiz, "Bizlerden birisi Resul-u Ekrem zamanında, hayızdan temizlendikten sonra orucunu kaza eder, namazı ise kaza etmezdi"

Buhari, Savm,14;Müslim, Sıyam,21

4. "Ebediyet" kelimesi etrafındaki tartışma İbn Teymiyye ve talebesi İbnu'l-Kayyım ile başlamıştır. Evveliyatında Cehm b. Safvan'ın hem cennetin hem de cehennemin son bulacağı görüşü dışında bu kelimeyi cehennemin sonluluğu anlamında tartışan olmamıştır.

AYRICA BAKINIZ:http://muratyazici.blogspot.com/2007/06/m-islamolunun-abdestsizlik-fitnesi.html

10. İbn Hazm'ın el-Fasl'ından bir alıntı: "Muhammediyye adıyla tanınan bu fırka mensupları 'Muhammed aleyhisselam, Allah'ın ta kendisidir' iddiasındadırlar. Allah'ın şanı onların küfründen beri ve yücedir. El-Behneki ve Feyyad b. Ali onlardandır. Bu ikincisinin, bu manada el-Kıstas diye adlandırdığı bir de kitabı vardır. Ünlü katip Eyyuh da onlardandır. Yöneticiliği döneminde İshak b. Kindac'a katiplik yapmıştır..." (Üç Muhammed, 25)

Hanefi ve Şafiiler ise Tirmizi, ile İbn Mace'nin İbn Ömer den rivayet ettikleri:

İslamoğlu bu cümleyi şöyle çevirmiş: "Zaafı üzerinde sözbirliği dışında isnadı hakkında bir şey görmedim." (Üç Muhammed, 95) Buradan anlaşılan şu: el-Heysemi'nin bahse konu isnadın durumu hakkında ulaşabildiği yegane bilgi, cerh-ta'dil otoritelerinin, bu isnadın zayıf olduğu noktasındaki ittifakıdır.

Milli Gazete - 25 Şubat 2003

"Allah, gözdeki idraki kalpte veya nasıl dilerse öyle yaratmaya kadirdir, O'ndan başka ilah yoktur. Eğer bu konuda açık bir hadis varit ise ona inanılır; onun bildirdiği anlama dönmek gerekir. Zira Allah Teala'nın görülmesi muhal değildir, bunun söylenmesine engel kesin bir delil de yoktur."

5. Cehennemin ebedi olmadığını söylemenin küfür olduğunu ben söylemiyorum. Ehl-i Sünnet alimlerinin eserlerinde bu mesele hakkında oldukça açık beyan ve hükümler var.

6. es-Süyuti, el-Hasaisu'l-Kübra'da (II, 464) İbn Mace'den naklen, Hz. Peygamber 'in oğlu İbrahim ile ilgili?senedinde mecruh bir ravi bulunan? bir rivayete yer vermiştir. İslamoğlu bu rivayet üzerinde dururken el-Acluni'den naklen ulemanın bu hadis hakkındaki değerlendirmeleri aktarmış: "Üç sahabeden rivayet edilmiş olması gerçekten şaşkınlık vericidir" diyen İbn Abdi'l-Berr biraz da çekinerek şöyle söyler: "Bu nedir, ben de akıl erdiremedim? Nuh aleyhisselamın oğlu da peygamber değildi. Oysaki, eğer peygamberden her doğan peygamber olsaydı Nuh'un oğlu da peygamber olurdu!" (Üç Muhammed, 97)

Zahiri mezhebi fakihlerinden İbn Hazm ise hayız ve lohusa olan kadınlarla cünüp olan kimselerin hem Kur'an-ı Kerim'i tutmaları ve hem de okumalarının caiz olduğunu söylemiştir(el-Muhalla, I, 94)

Önce birkaç alıntı:

3. Müellifin tavrının çarpıtıldığı yerler. Kadı Iyad'ın, Hz. Peygamber 'in beşerliği, büyük ve küçük abdestinin hükmü, "rü'yet", "dünüvv"... gibi konulardaki tavrının yanlış aktarılması vb.

"Anlama problemi" nitelemesiyle burada?bana ayrılan bu sütunun kısıtlı çerçevesi sebebiyle? on yazı halinde gündeme getirdiğim hususları şöylece 4 grupta toplamak mümkün:

Ala külli hal, ben üzerime düşeni yapmış olmak bakımından, kendisine aşağıdaki hususları hatırlatmayı bir "ilim borcu" olarak görüyorum. Gerisine kendisi karar verecektir...

- Neden, adet gören bir kadın (temizlendikten sonra adet günlerinde kılmadığı namazları kaza etmiyor da tutmadığı oruçları kaza ediyor? diye soru soran Muaze adlı hanıma HzAişe:

Fethül-Kadir, I,114)

"Yazmak", düşüncenin kalıcılaştırılmasını temin eden en önemli unsur olmakla, yazan için son derece önemli bir riski de beraberinde taşır. Eğer yazdıklarınız meyanında şu veya bu şekilde birtakım yanlışları da kalıcılaştırmışsanız, daha sonra yapacağınız düzeltmenin, o yanlışın doğurduğu sonuçları tamamen ortadan kaldıracağından hiçbir zaman emin olamazsınız. Bu, konuyla ilgili istisnasız herkesin, hepimizin ortak problemidir.

Delilleri:

Eğer İslamoğlu'nun dediği gibi bu rivayet "ünlü" ise, ününü "problemli" oluşundan aldığı kesin. Gerek referans gösterdiği kaynaklarda, gerekse onu zikreden Hadis ve Rical kitaplarında bu rivayetin muhtelif varyantları hakkında söylenenleri tahkik ettiğinde bunu kendisi de teslim edecektir. Ancak bundan daha önemlisi İslamoğlu'nun, Efendimiz 'i, adeta kendisine karşı yapılan muamele ne olursa olsun, kimden gelirse gelsin ve hangi kasıtla yapılırsa yapılsın daima sineye çeken, müsamaha gösteren ve karşılık vermeyen/verilmesini istemeyen bir konuma taşıma gayretidir. Evet, Hz. Peygamber , kendisine farklı şekil ve tonlarda incitici muamelede bulunan kimselere bizzat ve fiili olarak mukabale-i bi'l-misil'de bulunmamıştır; ancak İfk hadisesinde ve daha başka vesilelerle Abdullah b. Übeyy b. Selul hakkındaki tavrı, Mekke'nin fethinden sonra 4'ü erkek, 2'si kadın 6 kişi hakkında ölüm emri vermesi ve es-Seyfu'l-Meslul ile es-Sarimu'l-Meslul'de toplu halde görülebilecek diğer örnekler, O'nun, bir yanağına vurana öbürünü çevirme anlayışını çağrıştıracak bir tavrın ısrarcısı olarak gösterilmesinin asla onaylanamayacağını ortaya koymaktadır.

1. Cehennemin ebediliği tartışmasında Hadi'l-Ervah'ta ne Hz. Ebu Bekr'in ne de Hz. Ali'nin adı geçmektedir. Onlardan, "ebediyet" kelimesinin tefsiri sadedinde nakledilmiş herhangi bir rivayet veya görüş de yoktur. Dolayısıyla bu sözün sahibinin önce kendisinin gidip mezkur eseri bir güzel okuması gerekiyor!

Milli Gazete - 30 Aralık 2007

"Cennet ve cehennem hayatının ebediliği, Kur'an, Sünnet ve İcma ile sabit zarurat-ı diniyyedendir. Konuyla ilgili ayet ve hadisler burada zikredilemeyecek kadar fazladır. Ümmet seleften halefe bu itikat üzere icma edegelmiştir. İbn Hazm, "Meratibu'l-İcma"da cennet ve cehennemin ebedi olduğu konusunda icma edildiğini ve bu icmaa muhalefet edenlerin küfründe icma bulunduğunu söyler. (E. Sifil, Milli Gazete, 24 Temmuz 2004)." Cehennemin ebediliği konusundaki bu yazınız için şöyle söylendi:

Madem "ltkan"ı kaynak eser kabul ediyorlar; biz de aynı eserden iktibas yapalım:

- Hayır, Haruriye değilim, ama soruyorum, cevabı üzerine: HzAişe:

Ancak bunun "alelıtlak" alınması doğru değildir. Zira mesela Mu'tezile arasında kabir azabının hak olduğunu kabul edenler bulunduğu, gerek kendi kaynaklarından, gerekse konuyla ilgili diğer eserlerden elde ettiğimiz kesin bir bilgidir. Kadı Abdülcebbar, Ebu'l-Hüseyin el-Allaf ve Bişr b. el-Mu'temir'in, iman dairesinden çıkan kimselerin, iki nefha arasında azap göreceğini söylediğini kaydeder. Mu'tezile'den Dırar b. Amr, Bişr el-Merisi, Yahya b. Kamil ve benzeri kimseler kabir azabını inkar etmişlerdir. el-Ka'bi, Ebu Ali el-Cübbai ve oğlu Ebu Haşim el-Cübbai ve sair Mu'tezililer kabir azabının hak olduğunu söylemişlerdir. Mu'tezile'den bir kısmı da keza kabir azabının hak olduğunu, ancak ölünün bunu kabirde değil, haşirde hissedeceğini söylemişlerdir. Onlara göre nasıl ki sarhoş veya baygın kimse, kendisine vurulduğunda acısını o anda değil de, o halinden uyandığında hissederse, ölü de böyledir. Bazı Mu'tezililer de ruhun değil, cesedin kabirde azap göreceğini söylemiştir. Bu meyanda ez-Zemahşeri'nin konu hakkındaki net beyanları için 9/et-Tevbe, 101; 17/el-İsra, 75 ayetlerinin tefsiri esnasında söylediklerine bakılabilir. Yine o, 40/el-Mü'min, 46 ve 71/Nuh, 25 ayetlerini tefsir ederken kabir azabına delalet edebileceklerini belirtmiş ve fakat herhangi bir itiraz serd etmemiştir. Şu halde Mu'tezile'nin tamamının kabir azabını inkar ettiğini söylemek doğru değildir.

Burada söz konusu olan, Hz. Peygamber 'le konuşurken O'nun sesini bastıracak tonda ve herhangi birine bağırır gibi bağırarak konuşmaktır. Kasıtlı yapıldığı zaman Hz. Peygamber 'e saygısızlık ve O'nu incitmek anlamına geleceği açıktır. Bu ayetin nüzul sebebini ve nüzulünden sonra Sahabe'nin nasıl hareket ettiğini görmek için rivayet tefsirlerine bakılabilir.

Kısacası İslamoğlu'nun burada iki hatası göze çarpıyor: 1) Konunun üç sahabiden geldiğini söyleyen İbn Hacer olmasına rağmen, bu sözü İbn Abdilberr'e ait göstermesi. 2) Yukarıda benim, "Bu tavır şaşırtıcıdır. Oysa (Hz. Peygamber 'in oğlu İbrahim hakkındaki görüş) Sahabe'den üç kişiden gelmiştir..." şeklinde çevirdiğim cümleyi hatalı olarak "Üç sahabeden rivayet edilmiş olması gerçekten şaşkınlık vericidir" tarzında çevirmiş olması.

"Hz. Peygamber 'in Rabb'ini gördüğü kanaatinin sıhhati için bu rivayetlerden hiçbiriyle ihticac mümkün değildir. Her ne kadar "Bir nur gördüm" rivayeti sahih ise de, bu rivayette Hz. Peygamber Allah Teala'yı görmediğini, ancak kendisini perdeleyip Allah Teala'yı görmesine engel olan bir nur gördüğünü haber vermektedir. Hz. Peygamber 'in "Nurun enna erahu", yani "Gözü örtüp kaplayan nur perdesine rağmen O'nu nasıl görebilirim?" sözü de bu anlama göndermedir. "O'nun örtüsü nurdur" ve "O'nu gözümle görmedim, ancak iki kere kalbimle gördüm dedi ve "sonra yaklaştı ve sarktı" ayetini okudu" rivayetleri de böyledir.

8. Aynı kitabın 31. sayfasında başlayıp 32. sayfada devam eden 18 numaralı dipnotta İslamoğlu, İbn Haldun'dan şöyle bir ifade naklediyor: "Bunlardan çoğu, halkın bildiği sıradan bilgilerden fazlasını bilmiyorlardı ve Arabistan Yahudilerinin çoğu da Yahudileşmiş Himyerlilerdi. Müslüman olduklarında, şeriat hükümlerine taalluk eden hususlarda, mevcut anlayışları üzere kaldılar."

Kadınların ayhali dönemlerinde namaz kılamayacakları, oruç tutamayacakları ve Kabe'yi tavaf edemeyecekleri ayrıca bu günlerde kılamadıkları namazlarını kaza etmeleri de gerekmediği konusunda İslam müctehid ve fakihleri arasında icma vardır Sözüne itibar edilen hiçbir İslam bilgini bunun aksini söylememiştir Nitekim:

bu arada sifil hocanın reddiyesi artık olayı gözle görülürden daha da öte nerdeyse elle tutulur noktasına taşımıştır.. tammamını okumuş bir kişi olarak bunu söylüyorum.. yapılan maddi hatalar haddinden fazladırki çok küçük bir numunesini sifil hoca göstermiş.. hadi maddi hata neyse de oruç, namaz gibi en temel konulardaki ilginç -eşi benzeri görülmemiş içtihadlar daha da ürkütücü geliyor.

Doğru çeviri şöyle olacak: "Tıpkı şehitlerin, şehitlik fazileti sebebiyle cenaze namazlarının kılınmasından müstağni oldukları gibi İbrahim de, babasının fazileti dolayısıyla cenaze namazının kılınmasından müstağnidir..."

İmam el-Eş'ari'nin, Sahabe ve Tabiun'un üzerinde icma ettiğini belirttiği ve mütevatir hadisler konusunda kaleme alınmış eserlerde yer verildiğini gördüğümüz bu ve benzeri meselelerin inkarı, sokaktaki hayatı?hele de bu seçim döneminde!? çok fazla ilgilendirmiyor gibi görünebilir; ancak itikadımızın zedelenmekte olduğunu düşündüğümüzde ne kadar ciddi bir problemle karşı karşıya olduğumuz daha rahat anlaşılacaktır!

Okuyucu Soruları 23 CEHENNEM HAYATININ EBEDİLİĞİ TARTIŞMASI

Bir önceki yazıda İslamoğlu'nun, el-Buhari ve Müslim'den naklettiği İbn Sayyad kıssasının sonunda geçen "İn yekunhu felen tusallata aleyhi; ve in lem yekunhu fela hayre leke fi katlihi" ibaresinin geniş açılımını, ilgili dipnotta nasıl verdiğini görmüştük. Metin kısmında verdiği tercüme ise şöyle: "Eğer o ise onun aleyhinde hüküm verilmez, eğer o değilse onu öldürmek senin iyiliğine olmaz." (Üç Muhammed, 31)

Bu sözler, genellikle yumuşak bir üslubu olan ilahiyatçı-yazar E. Sifil'i adeta isyan ettirmiş. Okuyalım:

Ey Ümmet-i Muhammed! Nereye gidiyorsunuz?

Oysa Keşfu'l-Hafa sahibi (II, 204) İbn Abdilberr'in, "Bunun ne olduğunu bilmiyorum. Nuh 'ın da peygamber olmayan çocuğu vardı..." (el-Acluni, ?İbn Hacer'e tabi olarak? İbn Abdilberr'in bu konudaki sözünü tam aktarmamıştır. Bununla birlikte aktardığı kısmın maksadı yansıttığı söylenebilir. Sözün tamamı için bkz. el-İsti'ab, I, 60) şeklindeki ifadesini aktardıktan ve "Fakat hafız İbn Hacer şöyle demiştir" dedikten sonra İbn Hacer el-Askalani'nin bu itiraza karşılık şöyle dediğini nakleder: " Bu tavır şaşırtıcıdır. Oysa (Hz. Peygamber 'in oğlu İbrahim hakkındaki görüş) Sahabe'den üç kişiden gelmiştir..."

4. "Hadislerin Tekrarsız Kaç Adet Olduğuna Dair Görüşler başlığı altında İslamoğlu şöyle diyor: "1 İbn Hacer, en-Nüket ala İbni's-Salah'da der ki (s.992): Ebu Cafer Muhammed b. Hüseyin el-Bağdadi kendisine ait et-Temyiz adlı kitapta Şu'be, es-Sevri, Yahya b. Said el-Kattan, İbnu'l-Mehdi ve Ahmet b. Hanbel'den aktarır: Rasulullah'a isnat edilen hadislerin tamamının sayısı 404.000'dir..." (Üç Muhammed, 196)

Kabir azabı, mezkur sitede söylendiği gibi "İslam ekolleri arasında temel bir tefrika konusu olmuş" değildir. İmam el-Eş'ari, kabir azabının Mu'tezile ve Havaric tarafından inkar, İslam fırkalarının çoğunluğu tarafından ise edildiğini söylemiştir.

Kadınların ayhali dönemlerinde, -temizleninceye kadar,- cinsi ilişkide bulunmaları Kur'an-ı Kerim'de (Bakara, 2/222) yasaklanmış; namaz, oruç ve Kabe'yi tavaf da, sünnetle bu yasak kapsamına alınmıştır Nitekim, Fatma binti Ebi Hubeyş'in:

-Ben istihazalı bir kadınım; hiç akıntım durmuyor Namazı bırakayım mı? şeklindeki sorusuna HzPeygamber :

Soru: Sorum Hz. İsa ile ilgili olacak. Onun tekrar geleceğine inanan yakın dostlarıma nasıl anlatayım da veya nasıl cevap vereyim de, biraz da olsa bilgi sahibi olsunlar. Buhari, Müslim gibi zatların hadislerini gösterdiklerinde bu hadisler uydurma diyemiyorum ve yorum yapamıyorum. Çünkü; hadislerin gerçekliğini bilemiyorum. Bana bu konuda yardımcı olabilir misiniz? Ben gelmeyeceğine inananlardan olduğumu ifade ettiğimde bana itikatımdan bahsediyorlar...

Bir okuyucumuz, 18 Temmuz 2000 tarihli Zaman Gazetesi'ndeki bir köşe yazısından alıntı yaparak soruyor: ?Kur?an okurken abdest almak, gerçekten de bu yazarın dediği gibi farz mıdır? Önce mezkur yazıdan ilgili pasajı alalım:?Hazret-i Kur?an?ı eline alan herkesin abdestli olması farzdır. Abdestsiz Kur?an ele alınamaz. Ancak dini kitaplar için böyle bir mecburiyet yoktur. Dini kitapların sadece içinde bulunan ayetlere elle dokunmak için abdestli olmak gerekir. Ayetten boş olan yerlere, yazılara abdestsiz dokunulabilir, okunabilir. Kur?an?la dini kitap arasında böyle bir ince fark vardır. Kur?an-ı Kerim?in ayetten boş olan kısımları da ayet hükmündedir. Bu yüzden dikişli kabına bile abdestsiz dokunulamaz. Abdestsiz kimseler bir mendil veya temiz bezle tutup bir yerlere koyarlar. Abdestsiz ele alamazlar.?Allah Allah! ?İnce fark?ı da öğrenmiş olduk. Hele?dikişli kabına bile dokunulamaz? cümlesi karşısında bitmemek mümkün mü?Ben bu zamana kadar ne Kur?an?dan, ne Rasulullah?tan, ne sahabeden ve ne de müctehid imamlardan Kur?an okurken abdestin farz olduğuna dair?sahih? bir şey okumadım, duymadım. Bir şeye?farzdır? demek, helal ve haram koyma yetkisine girer. Helal ve haram koyma yetkisinin ise kime verildiği bellidir. Burada?farz olduğu? söylenen bir hüküm olduğuna göre, o hükmü farz kılan delili muhkem ve mütevatir nasslarda bulmamız gerekir. Kur?an?da abdestin sadece namaz için emredildiğini görüyoruz. Bu konuda, çok yaygın bir yanlış anlamaya alet edilen bir ayet vardır: ?Ona temiz olanlardan başkası dokunamaz.? (56.79) Birazcık Arapçadan, ilimden, Kur?an?dan, tefsirden nasibi olan kimsenin bu ayetteki?o? zamirinin bir önceki ayetteki?gizli kitab?a gittiğini bilir, bir. Bu ayet Mekke?de, Abdest?in geçtiği tek Kur?an ayeti (5.6) ise Medine?de inmiştir, iki. Ayetteki?dokunmasın? şeklinde yanlış algılanan?la yemessuhu? ibaresi?inşai? değil?ihbari?dir ve?dokunamaz? demektir; oysa ki Kur?an?a münkiri de müşriki de dokunur, üç... Bilgime güvenmeyip, ?Kur'an okumak için abdest farzdır? diyen sahih bir hadis, bir imam, bir alim var mıdır diye Mektebetu?l-Elfiyye?den 400.000 hadisi, bazıları Mebsut gibi 30 cildi bulan 1000?e yakın kitabı, tüm mezheplerin 40?ı aşkın kaynaklarını taradım, böyle bir şey bulamadım. En iyisi, bu konularda en katı davrandığını bildiğimiz Süyuti?nin?Kur?an okumanın adabı? başlığında yazdıklarını aynen tercüme etmek:?Kur?an okuma sırasında abdest almak müstehaptır; çünkü tilavet zikirden efdaldir ve Peygamber temizlenmeksizin zikretmeyi hoş karşılamazdı. İmamu?l-Harameyn dedi ki: ?Abdestsiz Kur?an okumak mekruh değildir, çünkü Peygamber abdestsiz okuyordu. el-Mühezzeb Şerhi?nde ise: Eğer kişi Kur?an okurken yellenme ihtiyacı hissetse, yellenme sırasında harfleri doğru telaffuz edemeyeceği ihtimaline karşı okumayı durdurur.? (el-itkan, 1/295)Buraya, başta Hanefiler olmak üzere, tüm mezhep ve meşreplerin temel referanslarından sayfalarca alıntı yapar, tercüme ederim. Fakat yerim yok, vaktim yok, keyfim yok; lüzum da yok. Tüketenler de, üretenler de hep olacak. Böyle başa böyle tarak. Biraz da insanımız ciddi ve uyanık olsun; bitli baklanın kör alıcısı olmasın. Şafii?dir, Hanefi?dir meselesi değil bu! Allah?ın emretmediği bir şeyi emretmek, farz kılmaktır ki, bunun vahameti?Kur?an okurken abdest almanın hükmü nedir? sorusundan çok daha derindir ve problem dinin temelleriyle ilgilidir. Şakası var mı bu işin? Biri kalkıp da?Şu farzdır? diyorsa, dinini donundan birazcık fazla ciddiye alan bir Müslümanın, ?Nerede, hangi delille? diye sorması?farz olur.? Çünkü, o ünlü usul kuralı gereğince?farzı? bilmek farz olduğu gibi, farz olmayanı farz bilmek de?haram? olur. Eğer o kişi üçüncü, beşinci sınıf ilmihalleri getirip de önünüze koyuyorsa, bu kez sizin?İlmihal yazarlarının farz koyma yetkisi olduğunu bilmiyordum? demeniz?farz? olur. Kaldı ki bunlar arasında?Tevrat?ı abdestli okumak farzdır? diyenini bile gördüm ben. Bir şeye?farz? demek, ?haram? demek ciddi bir iştir; Allah?a atfen verilmiş bir hükümdür, kimse keyfi olarak?farz? ve?haram? ilan edemez. Ne demiştik bir yazımızda: Cahiller dinden ıskonto yaparlar, ham sofularsa dine zam yaparlar; bu ikisi de birdir. Siz siz olun, etrafınızda ahkam kesenlere Kur?an?ın öğrettiği gibi sorun:?Kul hatu burhanekum in kuntum sadıkin: De ki: Hadi getirin delilinizi, eğer doğru söylüyorsanız?

İmamlar icma etmişlerdir ki, cünübün Kur'an-ı kerim taşıması ve ona dokunması haramdır.

"Utanmadan yıllar yılı mezhepsizlik edebiyatı yapan mezhepçiler."

CEVAP:

İbn Teymiyye'nin?her ne kadar metne sadık kalınmamışsa da, anlamı aksettirdiğini söyleyebileceğimiz yukarıdaki çeviride yer alan? bu hükmü, "Ey iman edenler! Seslerinizi Peygamber'in sesinden yüksek çıkarmayın. Onunla konuşurken, birbirinize bağırdığınız gibi bağırmayın ki, siz farkına varmadan amelleriniz boşa gidiverir" (49/el-Hucurat, 2) ayetine dayanır; bunu mezkur kitabında da (59 vd.) açıkça belirtmiştir. Kur'an tefsiriyle de iştigal ettiğini bildiğimiz İslamoğlu bu ayetin mantuk ve mefhumu ve her tabakadaki müfessirlerin bu ayetten istinbat ettiği ahkam hakkında ne düşünür bilemem, ama, eğer İbn Teymiyye'nin yaptığı "yadırgatıcı" ise, İslamoğlu'nun bu babda yaptığı "dudak uçuklatıcı"dır. Zira İbn Teymiyye'nin zikrettiği hüküm, bizzat ayetin hükmüdür.

6. Hadi'l-Ervah ve içindeki deliller okunmuş ve gerekli şekilde cevaplandırılmıştır. Hatta bu, daha İbnu'l-Kayyım hayattayken yapılmıştır. Pek çok alim tarafından "müçtehid" olduğu söylenen Takiyyüddin es-Sübki, el-İ'tibar bi Bekai'l-Cenneti ve'n-Nar" adlı eserinde Hadi'l-Ervah'taki hatalı yaklaşımı açık biçimde gözler önüne sermiştir. Ondan yüzyıllar sonra Muhammed b. İsmail el-Emir, "Ref?ul-Estar" adlı reddiye ile meselenin üstüne bir kere daha gitmiştir. Bu ikinci eser, sıkı bir Selefi ve İbn Teymiyye takipçisi olan el-Albani tarafından tahkik ve neşredilmiştir. el-Albani de orada İbn Teymiyye ve öğrencisinin hatalı olduğunu açık bir şekilde itiraf etmektedir.

Milli Gazete - 6 Mart 2003

Bunu müteakiben, "dünüvv" ve "tedelli"nin Allah Teala ile Efendimiz arasında cereyan eden fiilleri anlattığını söyleyenlerin bu görüşünün nasıl anlaşılması gerektiği sadedinde şöyle der: "Bil ki burada "dünüvv" ve "kurb" ın Allah Teala'dan veya O'na doğru sadır olan bir fiil olarak bu şekilde izafesi, mekansal veya doğrultusal bir yakınlık anlamında değildir. Aksine durum, Ca'fer b. Muhammed es-Sadık'tan naklen zikrettiğimiz gibidir; buradaki "dünüvv" keyfiyetsizdir." Ardından bu fiilin Allah Teala ile Hz. Peygamber arasında vaki olan bir durumu anlattığının söylenmesi halinde mecazi bir ifade olarak nasıl anlaşılması gerektiğini belirtir. Hatta "kaabe kavseyn" ifadesini da aynı tarzda izah eder.

Herhangi bir Usul-i Hadis kitabında kolayca görülebilecek bu ve benzeri ifadelerin anlattığı açıktır: İlk dönem alimleri, sadece Efendimiz 'e kesintisiz isnatla ulaşan muttasıl/merfu rivayetleri değil, sahabi ve tabii kavillerini, hatta aynı metnin değişik isnatlarını dahi "hadis" olarak isimlendiriyordu. Nitekim İslamoğlu bu konuda şöyle diyor:

Kadınların Özel Hallerinde Yapamayacakları ibadetler