Paralanır paralanır

Öfke ile istek, insanı şaşı eder ; canı doğruluktan ayırır. Garez geldi mi hüner örtülür ; gönülden yüzelerce perde, gelir de gözün önüne çekiliverir.

Düşmanla düşüp kalkan ise gül bahçesinde bile olsa külhandadır.

ayrılıktan parçalanmış bir yürek

Dinle, bu ney nasıl şikayet ediyor, ayrılıkları nasıl anlatıyor. Diyor ki : Beni kamışlıktan kestiklerinden beri feryadımla kadın da ağlayıp inlemiştir, erkek de. Ayrılıktan parça parça olmuş bir gönül isterim ki aşk ve özlem derdini anlatayım ona. Aslından uzak kalan kişi buluşma zamanını arar durur. Ben her toplulukta ağladım, inledim. Iyi hallilerle de eş oldum, kötü hallilerle de. Herkes kendi zannınca dost oldu bana. Içimdeki sırlarımı ise kimse aramadı. Benim sırrım, feryadımdan uzak değil, fakat gözde, kulakta o ışık yok. Beden candan, can da bedenden gizli degil ; fakat kimseye canı görmeye izin yok. Ateştir neyin bu sesi, yel değil. Kimde bu ateş yok ise, yok olsun o kişi. "Aşk ateşidir ki neye düştü, aşk coşkunluğudur ki şaraba düştü. Ney, bir dosttan ayrılana eştir, dosttur, perdeleri perdemizi yırtti gitti. Ney kanlarla dolu bir yolun sözünü etmede. Mecnun' un aşk hikayelerini anlatmada. Ney gibi bir zehri, ney gibi bir panzehiri kim gördü? Ney gibi bir solukdaşı, bir hasret çekeni kim gördü? "Bu aklın mahremi, akılsızdan başkası değildir, dile de kulaktan başka müşteri yoktur. Gamımızla günler geçti, akşamlar oldu, günler yanışlarla yoldaş kesildi de yandı gittiler. Günler geçip gitti ise, de ki : Geçin gidin, pervamız yok. Sen kal ey dost, temizlikte sana benzer yok. Balıktan başka herkes suya yandı, rızkı olmayanın da günü uzadıkça uzadı. Ham ; pişkin, olgun kişinin halini hiç mi hiç anlayamaz. Öyle ise sözü kısa kesmek gerek vesselam.

Din ehlini kin ehlinden ayırt et; Hak?la oturanı ara, onunla otur!

Tek dost yaradandır.. o 'nu kaybetsenizde o sizi bulur...

Ve hüzünleri kalbinin derinliklerine kilitleyip

Doğru söyleyen ömrünce

Dost dediğin

Edepsiz, yalnız kendine kötülük etmez ; bütün çevreye ateş salar. Şu gök, edep yüzünden ışıklarla dopdolu bir hale gelmiştir ; melek edep yüzünden suçtan arınmıştır, temiz olmuştur.

Sen dost ol da sayısız dost gör; fakat dost olmazsan dostsuz, yardımsız kala kalırsın.

Dost, sen yanından ayrıldığın zaman bile senin derdinle

üzülme diye sırtını sıvazlayabilendir.

Başta bin türlü düşünce

Gönül, her dosttan bir gıda ile gıdalanır; her bilgiden bir lezzet alır.

Dile, özle ; fakat ölçülü dile, özle ; bir saman çöpü bir dağı kaldıramaz. Dünyayı aydınlatan güneş, birazcık yaklaşsa herşey yanar-gider

Hem gam çağında, hem esenlik çağında Tanrı' ya dayanmadan tümden ona teslim olmadan başka herşey düzendir, tuzaktır.

Genelde senin en çok sevdiğin değil seni en çok sevendir..

Ağyardan halvet etmek gerek, yardan değil. Kürk kışın işe yarar, baharın değil.

MESNEVİ

Temiz erlerin sevgisini ta canının içine dik ; gönlü hoş kişilerin sevgisinden başka bir sevgiye gönül verme. Ümitsizlik köyüne gitme ; ümitler var. Karanlığa doğru yürüme, güneşler var.

Belli değil gerçek dost kim

Sonbahar gelince yaprak kurusun diye

Sonuçta haklısınız. "Ana yar olmaz." Artı dost da olmaz.

Alıntı

Can yolu, kesin olarak bedeni yıkar ; o yıkıntıdan sonra da yapar, düzen koşar onu. Altın definesini çıkarmak için yıkmıştır evi ; o defineyle de evi, daha sağlam yapar.

Tahta kılıçla savaşa gitme ; iş başa düşmeden önce bir gör, anla onu. Tahtaysa yürü, bir başka kılıç ara ; ama elmassa neşeyle gel beri. Kılıç erlerin silahlığındadır, onları görmek kimyadır sana. Bütün bilenler, bunu böyle demişlerdir, böyle : Bilen alemlere rahmettir.

Dost, yolda arkadır, sığınaktır. İyice bakarsan görürsün ki, yol sevgiliden ibarettir.

Toprak emindir ; ona ne ekersen hainlik etmez, onu biçersin. İlkbahar, Tanrı fermanını getirmedikçe toprak gizli şeyleri meydana çıkarmaz.

İyi arkadaş, güzel koku satan gibidir. Sana, koku sürmese bile yanında bulunduğun müddetçe güzel kokusundan faydalanırsın", buyurmuş efendimiz..

Ömür boyu düşündüğün

Gözüne görüş gücü verdi mi, gözünde bu alem gibi yüzlerce alem beydahlanır. Sana göre bu dünya pek büyüktür, sonsuzdur ama bil ki Tanrı gücüne karşı bir zerre bile değildir.

Dostları arayıp onların halini hatırını sormayı, gerekli bil; ister yaya olsun, ister atlı.

Anlayışı, hatırı keskinleştirmekle Tanrı' ya yol bulunmaz ; padişahın lütfu ancak kırılmış, dökülmüş gönülleri alır katına.

(II/1089, I/721-723, 726, 3719, II/23, III/640, VI/498, 1591, 1592, IV/1978, I/28, II/1459, 2146, IV/1636, II/25, 36, V/2634, 2635, VI/1424, VI/1431, IV/1976, 1977, VI/2950)

Gönül her gün bir yerinden

Feryat, adamın kendi cinsinden olmayan dostundan, feryat! Ey ulular, sizinle düşüp kalkacak iyi bir dost arayın!

Tanrı' dan edebi gözetmek için başarı dileyelim : edepsiz, Tanrı' nın lütfundan mahrum kalmıştır.

Yolda, bundan daha sarp geçit yoktur ; ne mutlu o kişiye ki yoldaşı haset değil.

SUNUŞ : " Mevlana, 'Mesnevi' sine 'Birlik Dükkanı' demekte, 'Mesnevi' yi " Mesnevi' miz, Birlik dükkanıdır ; Birden başka ne belirirse puttur." beytiyle övmekte. Birlik Dükkanı. Her varlık o dükkanda yoğrulup yapılmakta, orda sergilenmekte, satılmakta ; orda yıpranıp gene orda potaya girmekte, yenilenmekte. Sebepler sonuçları meydana getirmekte ; sonuçlar, gene sebepler haline gelip başka sonuçlar belirmekte. Bu dükkanın bir ucu, dükkanı yapanın kudret elinde ; öbür ucu, sonsuzluğa dek gitmekte ve gene o kudret eliyle sonu ön olmakta ; her an yaratılmakta. Bu dükkanın alıcısı, satıcısının kendisi..."

Gönüldaşından ayrı düşen kimse, yüzlerce nağme de çıkarsa dilsizdir.

Güneş açsın karlar erisin diye

seninle gülebilendir.

Vefa diye şu yüreğim

Üstteki mesajın sahibidir.

Dosta dostun zahmeti ağır gelir mi? Zahmet içtir, ruhtur. Dostluksa onun derisine benzer.

Razı ol takdire kısmet ne ise,

göz yaşlarının eşiğinde sana dua edendir.

Bu dünya bir dağdır, yaptıklarımızsa ses ; ses yankılanır, gene bize döner gelir.

Kötü dostla ünsiyet ise, belaya bulaşmaktır. Madem ki o geldi, bana uyumak düşer.

Gönlü aydın bir ere kul olmak, padişahların başına taç olmaktan daha iyidir.

Putların anası, bir put olan nefsimizdir ; çünkü put yılandır ; nefis putuysa ejderha. Put kırmak kolaydır, pek kolay ; fakat nefsi kırıp geçirmeyi kolay görmek bilgisizliktir, bilgisizlik.

Tek karşılıksız seven vardır oda annedir . Ben demiyorum Erich fromm ismindeki adam diyor.. Tanrı sevgisi bile karşılıklıdır diyor.. Sen günah işlersen seni sevmez ama affeder diyor kutsal kitaplar..

DOST KOŞMASI

Kim uyanıksa daha da beter uykudadır o ; uyanıklığı uykusundan da beterdir onun. Canımız, Tanrı' yla uyanık olmazsa uyanıklık, bir geçittir, bir boğaz gibidir bize.

İsterdim ki...

Bilgisiz adam bir müddet seninle gönül arkadaşlığında bulunsa bile, nihayet cahillikten sana bir yara vurur.

Dostlara, sevdiklerine ulaşınca da sus, otur! O halkaya kendini yüzük taşı yapmaya kalkışma!

Elbet çıkılacak bir yol bulunur.

Nefreti karların üzerine yazmak isterdim

ARKADAŞINIZ, SİZİ 2. ci GÖRMEK İSTER

Ne vakte dek dünyayı zaptedeceğim, varlığımla şu dünyayı dolduracağım diyeceksin? Dünya, baştan başa karla dolsa güneş bir baktı mı hararetle hepsini eritir gider. O hayal kuruşları tutar, hikmet haline getirir ; o zehirli suyu şerbete döndürür. O işkiller koparan, zanlar türeten şeyleri tam inanç eder ; kin sebeplerinden sevgiler bitirir.

Sırlar çözülecek bütün

Yağmur yağsın bulut yok olsun diye

Kavgayı bir ağacın yaprağına yazmak isterdim

Gülen nar, bağı bahçeyi de güldürür ; erlerle sohbet seni de erlere katar. Katı taş olsan, mermer kesilsen bile bir gönül sahibine ulaştın mı inci olursun.

Öfkeyi bir bulutun üstüne yazmak isterdim

Onlarla büyüsün dünyayı sarsın diye.

Tavuskuşunun da düşmanı ayaklarıdır. Nice padişah vardır ki gücü kuvveti öldürmüştür onu.

Şu demir kapılar bir gün

Her zaman, her yerde, her şartta...

Çünkü ölülerin sevgisi eğleşmez ; çünkü ölü bir daha dönüp gelmez. Dirinin aşkı gönüldedir, gözdedir ; her solukta gonceden de daha taze bir hale gelir.

Kesme ümidini düşme yeise,

KAYNAK: Hz. Mevlana

Agah ol, bir gönüldeşten gönül gıdasını al, onunla gönlünü gıdalandır. Yürü, ikbali bir ikbal sahibinden öğren!

O gönüllere gönül kesilenin haberlerinden birini duy ; hani "Namaz ancak gönül huzuruyla tamamlanır" der.

Gümüşün dışı aktır, berraktır ama onun yüzünden el de kararır, elbise de. Ateşin, kıvılcımlarıyla al-al bir yüzü vardır ama yaptığı kötü ise bak, sonundaki karalığı seyret.

hasret anlatmam için bulmam gerek

sensiz ağlayabilendir.

Yüreğine yazmak isterdim

Yüzleri var türlü biçim

Dostluklar kalıcı olmalı, geçici değil.

Şefkatle uzanan bir kol bulunur.

Dostluğu ve sevgiyi yeni doğmuş bebeklerin

saygılarımla... çok kusur arayan dostsuz kalır.

Bir yere on tane mum getirseler, görünüşte herbiri öbüründen ayrıdır. Fakat ışıklarına yüz çevirdin mi, hiç şüphe yok ki birinin ışığı, öbüründen ayırd edilemez. Dostun dostlarla birleşmesi hoştur ; sen mana eteğini tut ; görünüş inatçıdır, baş çeker. Inatçı görünüşü eziyetlerle erit-gitsin de onun altında defineye benzeyen birliği seyret.

Tatlı sözlü cahil dostun sözlerine pek kapılma! O sözler, eskimiş, yıllanmış zehre benzer.

Herkesin, kendisine muhtaç olduğu ihtiyacı bulunmayan eksiklikten münezzeh Allah?ın zatına and olsun ki, kötü yılan bile kötü arkadaştan yeğdir.

Davet bekleyen değil koşup gelendir.

Aralanır aralanır.

?Biz, ben? diye varlığa düşerek dostu incitme de kimse, düşmanın olmasın!

Hani Aşık Veysel diyorya Dost dost diye nicesine sarıldım, benim sadık yarim kara topraktır diye. İnsanın hayatta fazla dostu olmuyor, dost diyorsun düşman çıkıyor ve arkadan hançerliyor, başıma geldi Oğlum dediğim yanımda gezdirdiğim okuttuğum meslek sahibi yaptığım adam beni arkamdan hançerledi, şimdi bir tane dostum var yetiyor bana konuşuyorum, dertleşiyorum, sevdiğimi söylüyorum, bir şey demesede beni dinliyor, gülüyor dert ortağım oluyor

Eğer dua için temiz bir nefesin yoksa, temiz gönüllü dostlarından dua dile." der Mevlana...

Gerçek söz verişleri, gönül kabullenir ; geçici söz verişlerse insanı tasalandırır. Büyüklerin söz verişleri, yürüyüp duran bir definedir ; ehil olmayanların söz verişleriyse akıp giden bir zahmettir, bir eziyettir.

İki dost arasındaki mesafe yer ve gök kadar uzak olsa da sevgileri bir mahkumun kolundaki kelepçe kadar sağlamdır. Unutulduğunu sanma! Göz görmese de yürek hatırlar

Hep karanlık gündüz gece

Yürü, tez bir Allah dostu ara. Böyle yaptın mı, Allah, senin dostun olur.

Aşığın hastalığı, hastalıklardan apayrıdır ; Aşk ister bu yandan olsun, ister o yandan ; sonunda o yana kılavuzdur bize. Aşkı anlatmak, bildirmek için, ne dersem diyeyim, asıl aşka geldim mi, o sözlerden utanır-kalırım. Dilin anlatışı aydınlatır, aydınlatır ama, dile düşmeyen, söze gelmeyen aşk, daha da aydındır.

Tercüme ve Şerheden Abdülbaki Gölpınarlı

DOST İSE 2. ciniz OLMAKTAN ŞEREF DUYAR.

Temizlerin muhabbetini ta canının içine dik! Gönlü hoş olanların muhabbetinden başka muhabbete gönül verme!

MESNEVİ BİRİNCİ CİLT

Yangınlar varken yüreğinde sırf senin için acısını dindirip

Bas bakalım çıkarına ne dostluk kalır, ne arkadaşlık

Kim, dostlarla düşer kalkarsa külhanda bile olsa gül bahçesindedir.

Kıymet bekleyen değil kıymet verendir.

Okuyunca bir defa daha yazayım dedim... Dünya Mevlana yılı... Bu sene ki Kültür Şenliğimizde, Şems ve Mevlana adlı şiiri sahnede oynanması için düzenledin ve sergiledik... Gerçkten de çok güzel oldu...

Ulu bir kişinin sofrası başında, ona karşı kötü zanda bulunmak, harisliğe kalkışmak küfürdür.

O zaman dost annendir.

Dost dediğin...

Ümit Yaşar Oğuzcan'dan güzel bir şiir :

Yaralanır yaralanır

Bu riyazatlar, bu cefalar potanın, gümüşten posayı ayırması içindir. Iyinin, kötünün sınanması, kaynayıp kötü tortudan ayrılması, üste ağması içindir altının.

Gülen nar, bahçeyi güldürür; erlerin sohbeti de seni erlerden eder.

İyi kişilerle dost olmayan, elbette kötü kişilerin yanında yer alır, onlara komşu olur.

ali tükel hocam en doğrusunu siz söylediniz. Tek dost Yaradandır. Bunun üstüne başka ne denir ki..

Bunu bana söylemeniz çok acı oldu kaybedenler hocam annesini kaybetmiş biri olarak. neyse bilemezdiniz.

Her zaman yanında olamasa da gönlünü sana doğru uçurup

Hadi bir gönüldeşten gıda ver gönlüne ; yürü devleti devlet sahibinden ara.

Çünkü kötü yılan, insanın yalnız canını alır. Kötü arkadaş ise insanı cehenneme sürer, orasını adama durak eder.

Dost dediğin;

Ölümsüz dirinin aşkını seç çünkü cana canlar katan şarabı odur sana sunan. Sen bize o padişaha varmaya izin yok deme ; kerem sahibi olanlara işler güç değildir.

Büyük dertler birbirinden

Sıralanır sıralanır

Katı taş ve mermer bile olsan, sahibine erişirsen cevher olursun.

O ışığı canlara Tanrı saçmıştır ; bahtı olanlar da eteklerle o ışığı toplamışlar, elde etmişlerdir. Yüzünü Tanrı' dan başkasına çevirmeyen kişi o ışık saçışından elde etmiştir. Kimin aşk eteği yoksa o ışık saçışından bir pay elde edememiştir.

Karalanır karalanır

BU sayfa dostsuz kalmış dip yapmış biraz yukarılara çıkartayım dost elimi uzatayım.

Herşey sevgilidir, aşıksa bir perde ; diri olan sevgilidir aşıksa bir ölü. Kimin aşka meyli yoksa kanatsız bir kuşa döner ; eyvahlar olsun ona. Sevgilimin ışığı önde, artta olmadıkça nasıl önü-ardı akıl edeyim ben? Aşk bu sözün söylenmesini ister ; ayna gammaz olmaz da ne olur? Aynan, biliyor musun, neden gammaz değil? Yüzünden toz, pas silinmemiş, arınmamış da ondan.

Tutarlı olur. Arada dost mu düşman mı diye düşünmek zorunda kalmazsınız. Gerçek dost size kendinizi güvende hissettirir. İkide bir sorgulamalara itmez, şüpheye düşürmez sizi. Neyse odur ve sizin yanınızdadır.

"Ana gibi yar olmaz" yazacaktım eksik yazmışım. Ne saçma bir anlamı olmuş.