Yukarıda adı geçen köfte, tatlı ve turşu çeşitlerinin çoğu Bingöl yemek kültürüne zaman içinde etkileşimler neticesinde girerek ona zenginlik katmıştır. Bunların yanında Bingöl?e mahsus olan onun yemek kültürünü başlıca mahalli yemekler şunlardır:

sevgili esinn kardeşim evet şimdi yeniden okudum ve yaralandıgım kaynak tan başla bir kaynaga geçmiştim ve o arana başka bir sorun çıkmıştı bende kaynak degiştirdigimi o an sanıyorum unutup sizinde beyan emiş oldugunuz üzre yanlı bir sitenin kaynagından alıntı yapmış olmuşum ki sizinle aynı fikirde olup hemem editlerimizden başlıkta gereken düzenlemeyi yapmalarını rica ettim ve editimiz gerekli degişikligi yapmıştır editörümüze ve size tekrar teşekkür ediyorum

1936 yılında ise il merkezi oldu. Çapakçur?a 1945 yılında Bingöl adı verildi. Bingöl adını, bu adla anılan Bingöl Dağından aldı. Dağ ise adını, üzerindeki irili ufaklı yüzlerce, belki de binlerce buzul gölünden almıştır. Böylece başı dumanlı, doruğu karlı dağın üzerindeki buzul gölleri, bir kente ve bir İl?e imzasını atmış oldu. Adına ilişkin sayısız efsaneleri ile tanınır. Bingöl İlimizde, efsanelerden birine göre:?Bir avcı, bir kuş vurmuş, onu gölde temizlerken, kuş canlanmış ve göle dalıp kaybolmuş;meğer bu göl?AB-IHAYAT? kaynağı imiş:sırrı meydana çıktığı için Allah?ın emriyle bin parçaya bölünmüş ve Bingöl olmuş:hangisinin AB-IHAYAT kaynağı olduğu bilinmez olmuş. Evliya Çelebi Seyahatnamesinin başka yerlerinde Hızır ve İskender?den bahsettiği halde, burada anlattıklarını bu iki şahsa bağlamaması bahis mevzuu olan efsanenin mahalli bir rivayet olduğuna delalet eder. Onun, bu saydığı göller içinde Hızır Gölü, İlyas Gölü de vardır. Evliya Çelebiye göre bu göllerin her birinde bir şifa bulunmaktadır. Kimisi kadınları semirtir, doğumu kolaylaştırır:kimisi erkeklerin ve kadınların tenasül ve zürriyet kabiliyetlerini artırır, kimisi içinde yıkanan çocuğun süratle buluğa erişmesini sağlar, kiminde ise türlü hastalıklara karşı şifa hassası mevcuttur. Hatta o civarın otları ve çimenleri de türlü dertlere dermandır. Her renkte tutyamadeninin Kehhaller göz ilacı olarak kullanırlar. O civarın toprağında şifa bulunduğuna dair başka bir rivayet vardır. O zamandan beri olayın geçtiği yerdeki gölün adı Kuş Gölü kalmıştır.

Kral Kızı Kalesi

Oyun kızlı ve erkekli oynanır. Çevrede en fazla oynanan oyunlardan biridir.

Eski adı?Çevlik?idi. Cumhuriyetin ilanından sonra?Çapakçur?adı altında ilçe haline getirildi.

28-Evin danası evin öküzünden korkmaz

Osmanlı?ların Kürdistan?ı yeniden istilasıyla birlikte Bingöl ili de idari olarak yeniden düzenlenir ve 1844 yılında nahiye olarak Palu ilçesine bağlanır.

Toprak Yapısı ve Arazi Varlığı:

Bingöl?de sanayi sıfır denecek düzeydedir. Kalkınmada öncelikli iller arasında olmasına rağmen, kalkınma primlerinin verilmemesi veya verilen primlerin iktidar yandaşlarınca hortumlanması nedeniyle beklenen kalkınma da bir türlü gelişememektedir.

EDEBİYAT

Diktörtgen biçiminde dikilip soğuk günlerde çobanlara giydirilir.

Cami tek minareli ve tek şerefelidir. Avlusunda Kiğı eşrafından Hacı Mehmet Efendi'nin kabri bulunmaktadır. Bu zat ilmi ve üstün zekası ve silahşörlüğü ile de meşhurdur.

21- Akşamları evi süpürmek bereket kaçırır.

Çorap ve Eldiven

Tezgahın kuruluşu ilkel halı tezgahının aynısıdır. Kilim dokumada halıdan farklı olarak ilmekler atılmayıp, çözgü iplerinin arasından masura geçirilir ve kerkitle sıkıştırılır.

Bingöl halk oyunları kendine özgü karakteri ile büyük bir beğeni kazanmıştır. Özellikle komşu iller tarafından taklit edilmektedir. Bingöl halk oyunlarının bilhassa Diyarbakır'da oynandığına tanık olmaktayız.

Devlet tarafından yakılmadan önce Bingöl arazisinin % 17'i ormanlıktı. Bu nedenle Türkiye ortalamasına göre orman bakımından zengin bir il sayılır. Uçak ve helikopterlerden atılan kimyevi madde ve yangın bombaları ile bu ormanlık alanın büyük bir bölümü devlet tarafından yakılmıştır.

11- Yeni doğan bebeğin kesilen göbeği cami duvarına konursa çocuk din alimi, okul duvarına konursa tahsilli olur.

2- Ağa malı deniz yemiyen domuz

13- Cuma günleri çamaşır yıkanmaz.

8- Allah dağına göre kar yağdırır

Bingöl'ün deniz seviyesinden yüksekliği 1151 m. olduğu için arazinin % 14.4'ü plato ve vadilerden oluşmaktadır. İl toprakları, Doğu Anadolu bölgesinin yüksek platoları ile batıdaki engebeli alan arasında kalan bir geçiş bölgesinde yer almaktadır. Bingöl'de belli başlı en büyük vadiler; Göynük Irmağı ve Murat Irmağı vadileridir. Murat ırmağı vadisi ve Göynük Suyu vadisince uzanan düzlükler dışında İl, hemen hemen bütünüyle dağlıktır. Murat Irmağı vadisi Doğu-Batı doğrultulu, Göynük Suyu vadisi ise Batı-Doğu doğrultulu olup, vadilerde otsu bitkilerin yanısıra papatya ve ısırgan otlarına da rastlanmaktadır. Göynük Suyu vadisi il merkezinde bulunmakta, daha önceleri ilçe merkezi olan vadi, ilin gelişmesi sonucu sönük bir mahalle halini almıştır. Murat Irmağı vadisini takiben, Demiryolu ve Karayolu ulaşımı, Göynük Suyu ırmağını takiben ise Karayolu ulaşımı sağlanmaktadır.

Hamek-Büklüm-Tirbit Tepe 9.65 Fe 98 053 000 Potansiyel

Her toplumun kendine has adet ve inanışları vardır. Yöremizde geçmişten günümüze gelen ve halk arasında var olan, töreler, adetler, inançlar halk tabipliği az da olsa itibar görmektedir.

Dokumacılık ev kadınlarının özel olarak çalıştıkları ayrı bir iş kolu olmaktadır. Halkın yüzde 80'i kendi dokumalarını kullanmaktadır. Erkekler çuha kalınlığında kuzu yününden el tezgahlarında dokunarak meydana getirilen kumaşlardan yapılmış elbiseler giyerler, kadınlar ise kendileri için genellikle kahverenginde pamuklu bez dokurlar.

2- Yeni doğan çocuğun kulağına ezan okunur.

14-Bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu var

1985 yılında Doç. Dr. Veli SEVİN tarafından yapılan arkeolojik yüzey araştırması neticesinde Kale'nin Urartulara ait olduğu, ayrıca buradan geçen antik bir yolun varlığı tespit edilmiştir.

27-Ev sahibinin hatırı olmazsa köpeğini dövmek kolaydır

Turşular: Acı biber turşusu, lahana turşusu, domates turşusu, fasulye turşusu, patlıcan salamura, yaprak salamura, biber salamura...

Avnik Kılhas Tepe 15.40 Fe 1 032 000 Potansiyel

Köfteler: İçli köfte, sulu köfte, yoğurtlu köfte, kuru köfte, kabak köftesi, yumurtalı köfte, ayranlı köfte, kızartma köfte, gıldırık köfte, çiğ köfte.

25-Eşek olduktan sonra semer vuran çok olur

1915 Ermeni katliamından sonra Gayrı Müslim halklar ya katledilmiş, yada din değiştirerek Müslüman olmuşlardır.

Ayrıca Harebe Köyü Yeraltı Şehri ve Solhan ilçesi Cankurtaran Tepesi sit alanı kalıntıları vardır.

16- Armut ve elma ağaçları çok çiçek açarsa o yıl kar yağar.

Özellikle yazın Erzurum ve Karlıova yaylalarında otlatılan sürüler, kışa doğru Diyarbakır ve Şanlıurfa gibi Güney illerimize götürülmektedir. İlkbahar mevsiminde ise bu akış tersine dönmektedir.

İlimizde belli başlı yaylalar ise; Bingöl Yaylası, Şerafettin Yaylaları, Genç'te Çötele Yaylası, Karlıova'da Hırhal ve Çavreş Yaylası, Kiğı'da Kiğı Yaylası ve Dağın Düzü Yaylaları, Adaklı'da Karer Yaylası'dır.

YÖRESEL EL SANATLARI

Bingöl Nüfusu

F- Ekonomi

Keldoş

Sorina Pel

18-Bir ayağı çukurda-Büyük lokma çukurda kalır

İl sınırları içindeki uzunluğu bakımından en önemli akarsu peri suyudur. Toplam 258 Km. uzunluğa sahip peri suyu'nun il sınırları içersindeki uzunluğu ise 112 Km. dir. Güneydoğu yönünde akan Peri Suyu Kiğı sınırları içinde Çorik Dağından Fas deresini, daha güneyden Çobi Suyu ile Kalman Deresini alarak il sınırlarından çıkar. Tunceli il sınırları içinden geçerek Munzur suyu ile birleşir. Elazığda Yeşildere civarında Fırat nehri'ne karışır.

15-Bakmakla öğrenilseydi, kediler kasap olurdu

20-Çoban ne yesinki köpeğine yedirsin

ATASÖZLERİ VE DEYİMLER

1- Adı çıkacağına canı çıksın

Diğer Halk Oyunları

Genç İlçe merkezinden 2 km. Uzaklıktadır. Bir tepenin üzerinde bulunan Kale'nin ancak yıkıntılarına ve kalıntılarına rastlanabilmektedir. Kale'nin asıl adı Darahini'dir. Dara'nın çeşmesi demektir. Genç ilçesi eski adını bu kaleden almıştır. Kale hakkında kesin bilgiler yoktur. Bir söylentiye göre, Pers Kralı Dara, Genç'te uzun yıllar kalmış ve bu Kale'yi kızı için yaptırmıştır. Bugün mesire yeri olarak kullanılmaktadır.

BİR GÖL DEĞİL BİN GÖL

Bingöl İlinde genel olarak iki tip toprak görülmektedir. Meyilli - dalgalı ovalarda hakim olarak kahverengi ve kırmızı kahverengi topraklar görülür. Vadilerde alüviyal topraklar görülmekle beraber, bu topraklar organik maddece değişikliler göstermektedir, İlimiz genel olarak verimli topraklara sahiptir. Ancak uzun yıllar tek çeşit bitki yetiştirilmesi, gübre kullanmama gibi etkiler yüzünden, işlenen topraklarımızın büyük kısmı eski veriminden uzaklaşmıştır. Ancak son yıllarda teknik tarım faktörleri ve kimyasal gübre kullanma bilinç çiftçilere ulaştırıldığından, hızla olumsuz etkiler azalmaya başlamıştır.

6- Güneş ve ay tutulmalarında ezan okunur ve iki rekat namaz kılınır.

Bingöl İlinin Ticaretini; yağ, keçi kılı, ham deri, av derisi gibi hayvan ürünleri ile her cins hayvan alım ve satımı teşkil eder. Bunlardan başlıca ceviz, kitre ve çiriş de ticaret maddeleri arasında sayılabilir.

11-Aslı neyse nesli odur-Aslına çekmeyen haramzadedir.

Bingöl'de her yıl koyun, keçi ve sığır gibi kasaplık hayvanlar Elazığ, Diyarbakır, Urfa ve Gaziantep gibi büyük merkezlere sürüler halinde gönderilir. Yapağı ve kıl genellikle kırkılmadan hayvanların üzerinde gönderilmekte ise de, bir kısmı da kırkılmış olarak sevk edilmektedir. Eskiden bu bölgelerden Suriye'ye de hayvan ihraç edilmekte idi. Piyasada Urfa yağı adıyla tanınan yağların önemli bir kısmı Bingöl ilinin muhtelif bölgelerinden elde edilen yağlardır. Bunlar eskiden Urfa'da toplatıldıktan sonra bu ad altında büyük merkezlerde biriktirilmekte idi. Bu iş ile meşgul olan tüccarlar asıl nefis yağların buralardan toplandığını öğrenmişlerdir. Büyük tüccarların adamları yayla ve köylere kadar giderek yağ toplayıp Elazığ ve diğer merkezlere sevk etmektedirler. Av ve hayvan derileri ile bal sevkiyatı daha çok Erzurum'a, kitre, çiriş gibi maddeler İstanbul'a, ceviz de bilhassa Elazığ'a gönderilir.

YÖRESEL YEMEKLER

Karlıova İlçesi, Derinçay ve Devecik Köyü civarındaki linyit sahalarında yapılan etütlerde, hem açık, hem de kapalı işletme ile alınabilecek kömür linyit rezervi tesbit edilmiştir. Bu etütlerin sonuçları tablo-51'de özetlenmiştir

?Bir diğer efsaneye göre ise, sıcak yaz aylarında bu yöremizde savaşan iki ordudan biri içecek su bulamaz, savaş bitince bu ordunun komutanı durumu diğer komutanlara anlatır. Komutanlardan biri, dağlar arasındaki bir bölgede su bulduklarını, yedeklerine aldıklarını söyler. Dağdaki gölü tarif eder. Komutan askerleriyle birlikte bu yöreye gidince, fışkıran kaynaktan oluşan yüzlerce gölü görüp burası bir göl değil bin göl diye haykırır.?

sen başkasın bingölüm benim..

Sarımsak Oyunu, Darı Sulama, Değirmenci, Muhtar, Kalaycı, Kalkağan Şenliği, Çulapı Oyunu, Gelin Oyunu, Cirit Oyunu, Şel Atmak

taşına toprağına insanına..

Çorap yapımına üç şişle başlanır. Çorabın yapılışı tahminen dört santime ulaştığı zaman şiş sayısı beşe çıkarılır. Çoraplar beyaz düz ve desenli olarak örülür.

24-Elin hamuru ile erkek işine karışma

10-Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al

5- Ağzından bal akıyor

Genç ilçesine bağlı Sürekli Köyü sınırları içinde bulunan ve Çaytepe Kasabası yolunun sağında ve solunda olmak üzere iki ayrı yapı bulunmaktadır. Kümbet içinde olan bu yapıların yakınında duvar kalıntıları bulunmaktadır. Bunların Akkoyunlular'dan, Uzun Hasan döneminde kalma olduğu sanılmaktadır.

1- Yeni doğan çocuğun kırkı çıkmayıncaya kadar evden çıkarılmaz, o ev komşulara ateş vermez.

29-Eyyam sana uymazsa sen eyyama uy

26-Eşekler çalışır, atlar yer

Yapılışı : Pişirilip hazırlanan yufkalar 4-5 cm. dürülür. Dürülen yufkalar hamur tahtası üzerinde yine 4-5 cm. Aralıklarla kesilir. Kesilen parçalar dik gelecek şekilde yan yana sıkı sıkıya dizilir. Dövülen sarımsakla yoğurt katılarak sarımsaklı yoğurt yapılır. Dizilen ekmeğin üzerine dökülür. Daha sonra üzerine kızartılmış tereyağı ilave edilerek yemek servise hazır hale getirilir.

Bingöl İlimizin yüzölçümünün yüzde 53'ü çayır ve mera alanıdır. Bu özelliği ile ilimiz hayvancılığa son derece elverişli bir durumdadır. Son yıllarda bölge koşullarına bağlı olarak hayvancılık gerilemiştir. Ancak terör olaylarının son bulmasıyla hayvancılık sektöründe yeniden bir canlılık görülmeye başlamıştır.

Kaleönü Kalesi

13-Attan indi eşeğe bindi

ORMANCILIK

Palas keçi kılından oluşan iple yapılır. Tezgahı kilim tezgahının aynısı olup fazla desen işlerine yer verilmez. Daha çok simetrik ve geometrik desenler kullanılır.

Avnik Kelme Tepe 14.64 Fe 6 372 000 Potansiyel

6- Ak ile kara dere kenarında belli olur

Köy ve Mevkii Tenör ve Kalite Rezerv Diğer Bilgiler

19- Kuşlar sürü halinde ağaçların tepesine konarsa o yıl kışın erken geleceğine ve şiddetli geçeçeğine inanılır.

TİCARET

HALK OYUNLARI

Devlet tarafından yakılmadan önce Bingöl arazisinin % 17'i ormanlıktı. Bu nedenle Türkiye ortalamasına göre orman bakımından zengin bir il sayılır. Uçak ve helikopterlerden atılan kimyevi madde ve yangın bombaları ile bu ormanlık alanın büyük bir bölümü devlet tarafından yakılmıştır. Bingöl ormanlarının en temel ağacı meşedir.

Bingöl İl Merkezinden 26 km. Mesafede Bingöl-Muş Devlet Karayolu üzerinde Çavuşlar Köyü'nün Zulumtepe Mevkiinde bulunmaktadır.

30-Garip kuşun yuvasını Allah yapar

Kiğı Camii ilçenin en eski eserlerindendir. Minarenin üstünde Arap harfleriyle yazılı bir yazıdan; bu eserin, Bayındırlı Pir Ali Bey Bin İbrahim Bey tarafrından Hicri 700 tarihinde inşa ettirildiği anlaşılmaktadır. Ayrı bir kayıtta ise, bilahare yıkılan minarenin, Hacı Hasan tarafından tamir ettirildiği ve Pir Ali Bey oğlu Pilten Bey tarafından da caminin onarıldığı yazılmaktadır. Akkoyunlular devrine isabet eden bu tarihlerden de anlaşılacağı gibi Kiğı'nın bir Akkoyunlu şehri olduğu meydana çıkmaktadır.

Bu mahalli yemeklerin malzemesi ve yapılışına ayrıntılı olarak bakalım:

İklim ve arazi yapısı yönünden ormancılık için ideal bir yapıya sahip olan Bingöl, Doğu Anadolu Bölgesinin orman alanı en zengin olan illerinden biridir. Ancak ormanların, uzun zamandan beri yakacak ihtiyacının giderilmesinde kullanılması ve hayvancılıkta yararlanılması, bozuk baltalık duruma gelmesi sonucunu doğurmuştur

Yüzyıllara yayılan bu hakimiyet çatışmasında bugün Zazaların yaşamakta olduğu Kuzey Kürdistan?ın Kuzey bölgesi hep Sasanilerden yana tavır almıştır.

9- Almadan vermek Allah'a mahsustur

Böngöl?ün ekonomisi hayvancılık, tarım, arıcılık ve ormancılığa dayanır. Bu sektörlerde çalışarak geçimini sağlayanlar genel nüfusun %85?ini oluşturur. İnşaat ve imalat sektöründe çalışanların oranı ise %3?tür. Modern tarım yer yer gelişmektedir. Unutulmamalıdır ki Bingöl balı ve cevizi ünlüdür.

Mevcut durumda sadece bir yem fabrikası, bir çeltik fabrikası, bir süt fabrikası, et balık kurumu kombinası, bir un fabrikası ve bir de tuğla fabrikası vardır.

Bingöl ekonomisinde tarımdan çok hayvancılık çok önemli bir yer tutar. Köylerin % 78'i hayvancılıkla geçinir. Sığır, keçi ve koyun beslenir.

10- Ölü evinde üçgün yemek pişirilmez

Seyirlik ve Eğlencelik Oyunlar

Neslihan Hanım özeliniz kapalı sanırım. Ben de buradan yazıyorum. Art niyetli olmadığınızı biliyordum zaten. İlginiz için ben de teşekkür ederim.

4- Açtı ağzını yumdu gözünü

7- Akıntıya kürek çekme, kurak yere ekin ekme

Pek çok yörede olduğu gibi Bingöl yöresinde de yaz ve kış mevsiminde yenilen yemekler farklılık göstermektedir. Yazları sebzeli; kışları ise etli ve kurutulmuş sebzelerden yapılan yemekler ile hamur işi yemekler rağbet görmektedir. Yine yemekler sabah, öğlen ve akşam öğünlerinde de farklılık arzederler. Şehir merkezinde kahvaltıda çay, süt, çökelek, peynir, tereyağı, zeytin ve benzeri yenildiği gibi mercimek ve ezo gelin, yayla çorbalarına da rağbet edilmektedir. Öğle ve akşam yemekleri de daha ziyade bulgurlu, hamurlu, etli ve sebzeli yemeklerdir. Özellikle akşam yemekleri erkeklerin eve geldiği en kalabalık öğün olduğu için günün en iyi hazırlanan yemekleridir. Ayrıca bazı özel günlerde ve durumlarda yemekler daha özene bezene yapılır. Diğer yörelerde olduğu gibi en seçkin ve en leziz yemek pişirilir. Etli, sebzeli yemekler, çorbalar, turşular, içecekler ve tatlılar hazırlanır.

TARIM

TARİHİ ESERLER

8.253 km2?lik alanı kapsayan Bingöl ilinin toplam nüfusu 251.552, merkez nüfusu 140.703?tür. Şehir merkezi nüfusu binde 35,40 oranıyla Türkiye?de en hızlı büyüyen şehir konumumdadır.

Bunun yanında köylerde yer yer el dokuma tezgahları vardır. Kiği ilçesinde elle dokunan şallar ve kilimler meşhurdur.

9- Cuma günleri yaş odun kesilmez, ekin biçilmez

Hayvancılık için de çok elverişli olan bu yaylalar, Beritan aşireti ve çevre köyler için vazgeçilmez özelliklere sahiptir. Yine bu yaylalarda yapılan arıcılıktan elde edilen bal yurdun her tarafından aranır duruma gelmiştir.

Löl , mastuva, ayran çorbası , turakin , tutmaç çorbası, kılç, lopık, maliyez, parmar , pılık.

Yeraltı kaynakları açısından zengin bir il olarak ifade edilmeyen Bingöl ilindeki önemli sayılabilecek maden rezervleri, Genç ilçesindeki demir ve Karlıova ilçesindeki linyit yataklarıdır.

23-El atına binen yaya kalır

Avnik Gonaç Tepe 40.56 Fe 1 302 000 Potansiyel

Tutmaç Çorbası

Kartal Oyunu

Etrafındaki meşeliklerden şehrin odun ve kereste ihtiyacı karşılanmakta, un ise Bingöl suyunun akıntısından faydalanan değirmenlerde üretilmektedir. Şehrin kenarında her Cuma günü pazar kurulmakta, burada her çeşit maddenin alışverişi yapılmaktadır. Bilhassa Bingöl yağları pazarın en önde gelen bir maddesidir. Başta Elazığ olmak üzere Diyarbakır, Gaziantep, Urfa ve Adana'ya satılan hayvan ve hayvansal ürünler arasında Bingöl yağının ticari değeri çok yüksektir. Bingöl, yağını bu iller üzerinden İstanbul'a ve Ankara'ya göndermekte

ADETLER

Ordular sefer düzenledikleri yerleri çeşitli nedenlerden dolayı kendi dilleriyle isimlendirirler. Bu, gerilla savaşında da böyledir.

Bingöl ili ve yöresinde halkın kullandığı Atasözleri ve Deyimler

3- Ağaca çıkan keçinin dama çıkan oğlağı olur

Murat nehri'nin bir kolu olan Göynük Suyu'nun başlangıç ve bitiş noktaları il sınırları içerisinde kalmaktadır. Bingöl dağlarının batı yamaçlarındaki Kargapazarı köyünden doğar, Çoriş dağlarından bazı dereleri alarak Ekinyolu Köyü yakınındaki Mendo Suyu ile birleşip, Genç ilçesi yakınlarında Murat Nehrine karışır

Kolayca eşya ve yük taşımak için birbirine yapışık iki torbadan ibarettir. Genellikle heybe omuzda, at ve diğer yük hayvanlarında yük taşıma aracı olarak kullanılmaktadır.

18- Bulutlar doğuya doğru kayarsa hava güneşli olur, Batıya kayarsa yağış olur.

Maden bakımından da zengin rezervlere sahip olan Bingöl?e henüz sanayi girmemiş olduğundan işletilememektedir. Ayrıca ulaşım zorluğu bu maden yataklarının işletilmesini de zorlaştırmaktadır. Demir, fosfat, kaolin ve kömür yatakları var. Ancak bunlardan sadece kömür çıkarılmaktadır.

17-Bin dinle, bir söyle

çanakkalede yaşamaktan görmekten sıkıldım bıktım artık.

Kiğı Kalesi

İlimizde nadas alanlarını daraltma projesi uygulamasıyla buğdaygil-baklagil ekim nöbeti uygulanarak nadas alanlarında % 10 oranında bir daraltma sağlanmıştır. Ayrıca kimyasal gübre kullanma bilinciyle bu oran artarak devam edecektir

17- Geceleri hava bulutlu olup içinde kırmızılık varsa yağış olmaz.

VADİLER VE PLATOLAR

Son yıllarda Avrupa ülkelerine gelen göçmen mülteci-işçilerin ailelerine gönderdikleri para, Bingöl?de inşaat sektörünün gelişmesine ve bir çok ailenin geçinmesinde büyük bir destek olmuştur.

3- Karga kapıda öterse uğursuzluk getirir

Delilo Oyunu

Avnik Heyalandere Mevkii 34 Fe 3 285 000 Potansiyel

Genç İlçesi Demir Yataklarının Dağılımı ve Niteliği

Genellikle ilkel tezgahlarda dokunmaktadır. İlkel metodlarla yapılan halıların tezgahı, önce karşılıklı dört adet kazık çakılır. Kazıklar sabit olup halının uzunluğuna ve enine göre ayarlanarak çakılır. Kazıkların arka tarafına birer ağaç yerleştirilir. Daha sonra halının başlama kısmına kasnak yerleştirilir. Dokuma işinde ilmekler atılır, ilmek uzunluğu kadar kesildikten sonra kerkitle sıkıştırılır. Halı makas ile kesilir. Tezgahta tek kişi çalışır.

Bingöl'ün Adı Nereden Geliyor?

Gövend , Horani

Yöre mutfağında dikkati çeken bir başka özellikte pişirilen ekmeklerdir. Fabrika ekmeğinin yanında halk mümkün mertebe yörede tandır veya sacda pişirilen ekmeğe yönelmektedir. Birçok aile kendi yaptıkları ekmeği tüketmektedirler. Bu hususa şehir merkezlerinde de rastlamak mümkündür. Bingöl ve köylerinde ekmek ağırlıklı olarak buğday unundan yapıldığı gibi mısır ve darı unundan da yapılmaktadır. Köylerde halkın? nun kuryek? tabir ettiği ekmek ayrı bir tada sahip olup çevrede çok sevilen bir ekmek çeşididir. Bingöl yemekleri çorbalar, pilavlar, sebzeli ve yenilebilir bitkilerden yapılan yemekler hamura dayalı yemeklerdir. Salatalar, tatlılar ve turşular gibi çok yönlü bir çeşitliliğe sahiptir. Tatlılar arasında Bingöl burma kadayıfı ve diğer kadayıf çeşitleri meşhur olup ayrı bir lezzete sahiptir.

Yapılışı : Un biraz tuz ile yoğrulur. Hamur haline getirilip, yoğrulan hamur kağıt inceliğinde yufkalar haline getirilir. Temiz bir bez üzerinde tek tek istenilen büyüklükte kesilir. Önceden hazırlanmış yoğurda bir miktar su karıştırılıp hafif ateşte kaynayıncaya kadar karıştırılır. 5 dakika kaynadıktan sonra kesilmiş olan yufkalar ilave edilir. Bir miktar kavurma içine atılarak 15 dakika sonra ateşten indirilir. Tavada eritilen tereyağına isteğe göre acı biber, nane konarak ateşte kavrulur. Tabaklara konan çorbaya bu sos ilave edilererk servis yapılır.

12-Ateş ile barut bir arada olmaz

22-Eceli gelen keçi, çobanın ekmeğini yer

Murat nehri de ilin önemli akarsularından biridir. Van gölü'nün kuzeyindeki Aladağ'dan doğar. Muş ilçe merkezinde Kurt istasyonu yakınlarında Karasu ile birleşerek Bingöl - Muş - Diyarbakır il sınırlarının kavşak noktasının kuzeyinden Bingöl il sınırlarına girer. Bingöl il sınırları içinde çok sayıda dere ile birleşerek Genç ilçesine bağlı Doğanlı Köyünün kuzeyinden geçerek Elazığ İl sınırlarına girer. Bingöl ili içindeki toplam uzunluğu 96 km'dir

MASTUVA : Malzemesi : 2 kğ. ayran, 250 gr. pirinç, 125 gr. tereyağı... Yapılışı: Pirinç ayıklanıp yıkandıktan sonra geniş bir tencereye konur ve ayran ilave edilir. Karıştırılarak normal yanan ocağa konur. Ayranın çürümemesi için kaynayıncaya kadar tahta bir kaşıkla sürekli karıştırılır. Kaynadıktan sonra karıştırma işlemi bırakılarak katı hale gelene kadar pişirilir...

Malzemesi: 500 gr. Un, 1 kg. yoğurt, 2 baş sarımsak, 1 kaşık tereyağı, 200 gr. kavurma, yeteri kadar toz biber, nane ve tuz.

23- Arının soktuğu yere çamur sürülür, Sıcak taş ve demir bastırılır.

Genç ilçesi, Avnik sahasında demir madeni ile ilgili etütlere 1935 yılında başlanılmış olup, 1975 yılından sonra da yoğunlaştırılmıştır

İlçe merkezinin güneydoğusunda yer alan Kiğı Kalesi, çok sağlam bir yapıya sahiptir. Etrafı sarp kayalıklarla kaplıdır. Kale içinde bina harabeleri bulunmaktadır. Erzincan tarihinde bu kalenin Acemlerin akınına maruz kaldığı rivayet olunmaktadır. Kale'ye giren İranlıların halka büyük işkence yaptıkları, evleri yakıp yıktıkları, erkeklerin çoğunu öldürdüklerinden ve kadınlara kötü davrandıklarından bahsedilmektedir. Burayı terketmeye mecbur kalan ahalinin Kiğı'ya gelip Kaleli mahallesinde yerleştikleri ve bu mahallenin bu yüzden "Kaleli" adını aldığı tarihi kaynaklardan anlaşılmaktadır.

GÖMME : Malzemesi...: 1 Kğ. un, 1 kğ. ayran ve 1/2 kğ. tereyağı ve sarmısak. Yapılışı: Özellikle kış mevsiminde yapılan ilimize özgü bir yemek çeşididir. Kullanılan malzemeye göre bir kaç isim alır. Asıl gömme killi topraktan yapılmış özel bir ocakta pişirilmekle beraber bazan iki sac arasında pişirilir. Hazrılanan hamura ocağın büyüklüğüne göre kalın ve yuvarlar bir ekmek şekli verilir. Kızgın ocağın tabanı temizlendikten sonra ocağa konur. Üzerine sac kapatılır, ateşle örtülür ve pişirilmeye bırakılır. İyice pişirilen ekmek çıkarılır. Biraz soğutulur ve geniş bir kabın içine ufak ufak doğranır. Üzerine sarmısaklı ayran dökülür. Ayrıca bir tavada eritilen kızgın yağ dökülerek hoşafla birlikte servis yapılır...

22- Yolculuk yapanların arkasına su dökülür.

15- Bazı çıbanları patlatmak, içindeki iltabı çekmek için üzerine soğan veya geniş yapraklı bitki

MADENCİLİK

bende bingölü gezmek isterim.

canım feda olsun sana bingölüm..

Çepik

Kuba Kalıntıları

Büyük ve Küçükbaş Hayvan Varlığı

Bu kale, Bingöl Merkez Kaleönü Mahallesinde bulunmaktadır. Urartular zamanında konaklama amacıyla yapılmıştır. Kale yüksekçe bir toprak yığını durumundadır. Bu toprak yığını altında kale kalıntıları olduğu söylenmektedir.

Çok sert figürleri olan bir oyundur. Oyun, yöre insanının tabiat ile olan mücadelesini ve oyuncular arasında bir nevi kuvvet denemesini yansıtır. Oyun; davul, zurna eşliğinde oynanır. Müziğin başlaması ile birlikte sağ ayakla oyuna başlanır. Üç adım öne yürünür, üç adım bitiminde eller çırpılır. Bu hareketlerin bir kaç kez tekrarından sonra eşler birbirlerine dönerek ellerinin içleri ile üçer defa sert bir şekilde karşılıklı vuruşurlar. Bu vurma hareketleri bir kaç kez yapılır

20- Geceleyin aynaya bakmak uğursuzluk getirir.

Bu oyunda Oyuncular, dağlarda sert kayalar üzerinde uçan kartalları andırır. Oyunun, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıktığı rivayet edilir. Karlıova'dan Şeref Meydanı'na doğru saldırıya geçen Rus kuvvetleri ile askerlerimiz ve milis kuvvetlerimiz arasında meydana gelen savaşta galip gelen kuvvetlerimizin kahramanca savaşını öyküler. Savaş meydanında kalan düşman cesetlerine kartalların hücum etmesiyle, kartal oyunu sembolize edilmiştir.

ARICILIK

Zulümtepe Harabeleri

Kiğı Camii

19-Çalışmak ibadetin yarısıdır

Yapılan çalışmaların neticesinde, sahalarda demir ve fosfatın birlikte işletilmesi halinde ekonomik olabileceği sonucuna varılmıştır.

Neslihan hanım sizi tarih forumundan tanıyorum. Art niyetli birisi olmadığınızı düşünüyorum. Herhalde Bingöl'le ilgili yazıyı kopyala yapıştır yaparken bazı yerleri gözden kaçırdınız. Eğer öyle değilse aşağıda kopyaladığım bölümleri ben mi yanlış anladım?İzah edebilir misiniz lütfen?

4- Eve yeni gelen gelinin kayınbaba ve kayınbiraderlerle konuşması ayıplanır.

14- Nazardan korunmak için mavi boncuk veya muska takılır.

21-Davulun sesi uzaktan hoş gelir

5- Aile büyüklerine karşı çocuğu kucağına alma, onunla ilgilenme ve sevme hoş karşılanmaz.

Coğrafi yapısı itibariyle Bingöl'de çok sayıda yayla mevcuttur. Bu yaylalar, zengin otlaklar ve bitkilerle kaplı bulunmaktadır. 2500-3000 m'yi bulan yaylalar soğuk su ve temiz hava deposu konumundadırlar. Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Anadolu'nun meşhur yaylalarını belirtikten sonra, yaylalar arasında en seçme ve gönül alıcı olarak Bingöl yaylalarını gösterir. Ünlü Gezgin, Bingöl yaylalarının bir çok berekete sahip olduğunu da eserinde belirtmiştir.

Malzemesi : Yufka ekmek, yoğurt, Sarımsak, tuz ve Tereyağı.

evet özelim kapalı ben size tşk maili attım ama sizden yanıt gelir diye düşünmedigim için açmamıştım özelimi bende tşk ederim özelim size her zamnn açıktır

Meryemo El ele tutuşarak bir çember yapılır. Tutulan eller içe ve dışa doğru sallanır. İleri çökme hareketleri yapılır. Oyun oynanırken şu türkü söylenir.

AYRAN ÇORBASI : Malzemesi : 1 veya 2 kğ. ayran , 1 kaşık tuz, bir avuç un, 1 adet yumurta, 500 gr döğme ve bir avuç nohut... Yapılışı : Geniş bir tencerenin içine ayran boşaltılarak içine un, yumurta sarısı ilave edilip iyice karıştırılır. Normal bir ateşte tahta kaşıkla kaynayıncaya kadar karıştırılır. Ayran kaynara geldikten sonra nohut ilave edilir. Biraz sonra ateşten alınıp servis yapılır...

7- Kesilen tırnaklar toprağa gömülür.

Kale içindeki harebelerde zamanında yapılan kazılarda çeşitli ev ve süs eşyalarına rastlandığı söylenmektedir. Kale'nin Peri Suyu'na bakan yamaçları çok dik olduğundan bu yönden Kale'ye çıkmak oldukça güçtür. Kale'ye dar bir yol ile gidilmektedir. Kale etrafındaki düzlüklerde halen ziraat yapılmaktadır.

Avnik Köyü Koşal 37.31 Fe 24 872 000 Potansiyel

benim memleketim..

Yapılışı : Mayasız una ılık su katılarak iyice yoğrulur. Yoğrulan hamur orta büyüklükte bir tepsiye konarak el ile tepsinin içinde dağıtılarak düzeltilir. Yanan ocaktaki köz açılır, altındaki kül temizlenir, tepsideki hamur közün içinde açılan yere düzgün konularak üstü sac ile örtülür. Sacın üstüne köz ateş konur, iyice kızartıldıktan sonra ekmek çıkartılarak soğumaya bırakılır. Soğuyan ekmek ufak ufak bir kaba doğranır, daha önce hazırlanan sarımsaklı ayran ve tereyağı üzerine dökülerek servis yapılır.

Malzemesi : Un, tuz, ılık su, ayran, tereyağı.

24- Gün batımından sonra tırnak kesmek uğursuzluk getirir.

Tatlılar : Burma kadayıf, silki baklava, aşure, zerde, sütlaç, revani, un helvası, dolanger...

sevgili esen kardeşim uyarınız için tşk ederim bu başlıgı gece geç satlere kadar bitirmek için ugraştım ama neden atlamışım şimdi hemen baktım ve editlerden düzeltmeleri için rice edecegim tekrar teşekkürler

2000 yılı itibariyle mevcut 160 yaylamızdan 112 tanesi kullanıma açılmıştır. Bu sayı itibariyle yüzde 70, alan itibariyle de yüzde 86 oranına tekabül etmektedir.

yüzenada gerçekten çok güzel. mutlaka en az bir defa gidilmeli. 2004 te gittiydim adaya da bindiydim

Arıcılık üretme istasyonu, 10 Ekim 1978 tarihinde "Üretme istasyon Müdürlüğü" adıyla kurulmuştur.1980 yılına kadar arıcılık, yumurta tavukçuluğu ve tavşancılık faaliyetlerini sürdürmüştür. 1980 yılında arılı kovanların tamamı ağır kış şartları nedeniyle sünmüştür. Daha sonra tavşancılık faaliyetlerine de son verilmiştir. 1984 yılında tavukçuluk ünitesi de lağvedilmiştir. Hindicilik şubesi kurularak hindi palazı üretimine geçilmiştir. 1986 yılında Bakanlık İl Müdürlüğüne bağlı bir kuruluş haline getirilmiştir. Kuruluşun adı da "Arıcılık Üretme İstasyonu Müdürlüğü" olarak değiştirilmiş ve halen arıcılık ve hindicilik faaliyetlerine devam etmektedir.

16-Beş parmağın beşi de bir değil

Hareketli bir oyundur. Yörede en çok sevilen ve tutulan oyunlardandır, Ayaklar yeri döverek tempo tutulur ve öne doğru üç sıçrama yapılır. Hareketlerin aynı anda yapılmasına özen gösterilir. Oyun oynanırken en çok şu türkü söylenir.

AKARSULAR

12- Sarılık hastalığına yakalanan kimselere sarı boncuk veya altın takılır, sarı elbise giydirilir.

8- Köpeklerin uluması uğursuzluk getirir.

HAYVANCILIK

Yöre ürünlerine dayanan Bingöl mutfağında yemeklerin çoğu bulgur, ayran, süt, et, çökelek ve yenilebilir bitkilerden yapılmaktadır. Çorba, bulgur pilavı ve daha ziyade hamura dayalı olarak yapılan gömme, sirın, tutmaç, keşkek gibi yemekler en çok yapılan yemek türlerindendir. Halkın büyük bir kısmı kırsal kesimde yaşadığı için tarımsal ürünlerden ve ona bağlı olarak hayvansal ürünlerden istifade ederek beslenme ihtiyacını karşılamaktadır. Bunların dışında sebzeli yemekler, tatlılar, turşular ve kahvaltılık ürünlerde yöre mutfağına zenginlin ve çeşitlilik katan diğer besin maddeleridir.

Acemler'den önce İslamlar devrinde Hazreti Ömerül Faruk zamanında ehli islam eline geçen Kiğı, Müslümanlardan önce Roma hakimiyetinde bulunuyordu. Ebu Übeyde'nin Başkumandanlığı zamanında Halit Bin Velit, Kiğı Kalesi'ni Roma Hanedanından Kiğa'nın oğlu Talon'dan teslim almıştır.