Genç kimlik bunalımı içerisindeyken ani öfke patlamaları, mutsuzluk, melankoli süreçleri, insanlarla çatışma gibi tepkiler de gösterebiliyor. İyi bir gözlemci olunarak genç bireyin bu tür davranışları tespit edilip çözüm yoluna gidilebilir. Benzer durumlarda neler yapılması gerektiğine dair daha ayrıntılı reçeteyi Psikolog İlerisoy şöyle veriyor:

Birçoğumuz ne kadar başkaları gibi olmaya özense de iç sesimiz hep saf ve yalın benliğimizi gösterir. Peki, neden?öteki? hep iyidir, güzeldir? Kendimiz olmak çok da renkli olmadığı için mi? Ya da?tanımadığımız kendimizi? bulmak için mi diğerlerinde birşeyler arıyoruz? Ne o başarılı çocuğu tam canlandırabiliyoruz ne de herkesin önünde hiç heyecanlanmadan rol yapan arkadaşımız gibi olabiliyoruz. Bizi beğenenler aslında o özelliğini taklit ettiğimiz kişiyi beğeniyor, takdir ediyorlar bir açıdan. Bu da içten içe bizi üzüyor. Biliyoruz ki bir tür maske taşıyoruz.

?Bir kere bu yaşanılanların normal bir süreç olduğu kabullenilmeli. Nasıl ki ev kirlenmeden temizlenmez, ortalık önce dağılacak ki toparlansın. Onun gibi biz de belli çalkantılı dönemlerden geçiyoruz ki durulabilelim, kişiliğimiz oturabilsin. Sonra, ben kimim, ne istiyorum diye kendinize sorarak hedef belirlemeleri yapmanız doğru olacaktır. Gece yatınca 5 dakika da olsa o günün değerlendirmesini yapın. Çünkü hergün bize birşeyler öğretir. Yetişkinlerle aranıza duvar örmeyin, onlara kulak verin. Zira onların bilgi ve tecrübelerinden öğreneceğiniz çok şey var. Ayrıca kültürümüz ve manevi zeminimiz de siz gençlerimizden yana. Mesela ahlaki değerlerin paylaşıldığı sohbet ortamlarına katılarak yaşıtlarınız ile bir araya gelmeniz sizin için her bakımdan avantajlı olacaktır.?

Bu noktada anne babalar paniğe kapılmamalı. Evden uçup gitti zannettiği çocuğu aslında bir yerlere gitmemiş, sadece dış çevre içinde kendi kimliğini bulmaya çalışıyordur. Etkilendiği her kişi veya olay kendisinde derin izler bırakırken ister istemez o şahsiyetin haline bürünmektedir. Peki, ebeveyni korkutan kimlik arayışı ne zaman tehlikeli boyutlara gelir? Bu soruyu İlerisoy şöyle cevaplıyor: ?Eğer akademik hayatında ciddi bir düşüş varsa, ev dışına veya internete ayırdığı saatler çok fazlaysa, arkadaşlarının yaşam biçimi kendisini olumsuz etkileyebilecek bir yapıda ise önlem almak gerekir. Ancak söz gelimi anne babayı kırsa bile bir süre sonra üzülüp pişman olarak gidip özür dileyebiliyorsa sorun yok demektir.?

Biliyorum, bu ben değilim, ben böyle yapmacık konuşmam aslında... O kızlar gibi süslenip püslenmek de bana göre değil ama canım istiyor işte her nasılsa...? ?Şu garip model pantolonlar çok tutuyor ama ne yalan söyleyeyim bana yakışmıyor. Yakışmasın ne olacak, herkes giyiyor ya... Eninde sonunda gözüm alışır.?

ARAYIŞTA OLAN GENCE NASIL YAKLAŞILMALI?

Psikolog Melike İlerisoy kimlik kavramını şöyle tanımlıyor: ?Kimlik isminizden tutun da nereli olduğunuz, hoşlandıklarınız, sizi siz yapan değerlerinizdir. İnsanın tek bir kimliği yoktur. Öğrencisinizdir, öğrenci kimliğiniz vardır, aynı zamanda arkadaşsınızdır, evlatsınızdır, taraftarsınızdır, bunların hepsi ayrı kimliklerdir. Önemli olan tüm bunların ortak bir noktada kesişmesidir. Ortak kesişme ne kadar çoksa kişi o kadar sağlıklı olur. Kimlik arayışı ise ta çocuklukta başlar. Çocukken somut düşünürken büyüdükçe soyut düşünceye geçeriz. Ne demektir bu? Mesela; ?Sevinçten havalara uçtum? cümlesini anlarken bir çocuk gerçekten kanatlanıp uçmuş olduğumu düşünür, bir yetişkin ise bunun aşırı sevinç ifadesi taşıdığını, gerçekte uçmayla bir alakası olmadığını anlar. Bu devrede genç?Ben kimim, dünyaya neden geldim, nasıl biri olmalıyım?..? sorularını kendine sormaya başlar. Ve belli ölçülerde herkes bencildir bu dönemde. Daha önce ebeveyninden görüp kabullendiği ve sormaya gerek duymadığı ahlak, erdem gibi değerleri de sorgulamaya başlar.?

ÇOCUK DEĞİL Kİ OTORİTEYİ KABULLENSİN, YETİŞKİN DEĞİL Kİ SÖZÜ GEÇSİN...

Özellikle olumsuz kimlikler oluşturmaması için sosyal veya sportif aktivitelere yönlendirmek çok önemlidir. Bir de yardım için okuldaki eğitimcilerle iş birliği içinde olmak, öğretmenlerin desteğini almak da faydalı olacaktır. Anne babalara tavsiyem çocuklarınızı güçlendirin. Onlarda bu dönemde güç kazanma arzusu vardır. O istemeden siz ona güç verin, güçlendirin. Çok kısıtlayıcı olmamak, akranlarıyla bir araya gelmesine izin vermek ve samimiyet de birçok sorunun aşılmasına katkı sağlayacaktır. Biz hep, çocuğum sigaraya alışır vs. gibi sebeplerle arkadaşları ile bir araya gelmekten men ederiz çocuğu. Oysa bu öyle tehlikeli bir şeydir ki, çocukla farkında olmadan cepheleşmiş oluruz. Bize cephe alan çocuk da her istediğini öyle ya da böyle yapacaktır.?

Psikolog Melike İlerisoy, gençlere kimlik bulma arayışını sorunsuz aşmak adına şunları tavsiye ediyor:

Evden dışarıya adım atan gencin sorguladığı değerlere artık ebeveyni değil, arkadaş çevresi cevap verecektir. Burada kimin kendisi için ne derece değer taşıdığı gerçeği karşımıza çıkar.

Pek çok meselede olduğu gibi kimlik buhranlarını da gençlik döneminin geçici zorluklarından biri olarak görebiliriz. Yeter ki bu dönemin atlatılacağını unutup kalıcı hasarlara sebebiyet veren hatalar yapmayalım. Anne babalar olarak evlatlarımıza tahammülsüzlük etmeyelim, evlatlar olarak da anne babamızın kalbini kırmayalım.

?Anne babalar çocuğunun okul hayatını, arkadaş çevresini incelemeli. Sorunlar giderilirken de öğüt verme tarzı yaklaşımlardan kaçınılmalı, anne baba kendi hayatından örnekler vermekle, daha da önemlisi doğru model olmakla çocuğuna yardımcı olma yoluna gitmelidir. İsteriz ki çocuklarımız okulda hep başarılı olsun, sosyal ve aktif olsun, kısacası onları hep kendi çerçevemize oturtmayı arzularız. Oysa çocuğun hangi alana ilgisi ve yeteneği varsa o alana yönelterek bir uğraşı seçmesine ve onunla ilgilenmesine yardımcı olmak gereklidir.

Psikolog Melike İlerisoy, bu yaşlarda kimlik arayışının son derece normal olduğunu vurgularken bu aşamada bunalıma giren gencin belirtilerini ise şöyle açıklıyor: ?Gençlik dönemi fırtınalı bir dönem. Bu geçişte ciddi bir sarsıntı yaşanıyor, taşlar yerinden oynuyor. Dolayısıyla genç değerleri sorgulamaya başlar, öfke patlamaları olur, otoriteye boyun eğmek istemez. Zira çocuk değildir, ancak yetişkin de değildir ki sözü geçsin. Bir başka belirti olarak, ebeveyn çocuğu ile eskisi gibi iletişim kurmakta zorlanabilir. Çünkü genç aileden ziyade arkadaş çevresine yönelmeye başlar bu dönemde.?

Gençler kimliğini bulmaya çalışırken bir bunalım süreci içine girebilir. Kime benzemek istediğine tam olarak karar veremeyebilir veya sürekli olarak örnek aldığı insanları bir şekilde değiştirebilir. Bu durum uzun sürecek olursa ergende kimlik bunalımı başlar.

Semerkand Aile Dergisinden Alınmıştır.

Saydığımız tüm bu sıkıntılı durumlarla karşı karşıya kalmaya, ne istediğini ne aradığını bilmeden hep başkasındaki?iyi?yi ya da?öne çıkan?ı benimsemeye çalışmaya?kimlik arayışı? deniyor. İlk gençlik yıllarında içine düşülebilen bir hezeyan bu. Peki kimlik nedir? Kimlik arayışı deyince ne anlamalıyız?

KİMLİK BUNALIMINDA OLAN GENÇLERE BiRKAÇ ÖNERi

Nurbahar AYDIN

Kimlik gelişiminin temelinin atıldığı çocukluk döneminde çocuk, kendine benzemek istediği kişileri örnek alır, onlar gibi davranmaya başlar. Çocukluk yıllarında örnek alınan insanlar anne babalardır. Yaş ilerledikçe artık örnek alınanlar arkadaşlar ya da kahramanlardır. Eğer anne baba çocuğa ilk yıllarında doğru örnek olabilmişse, çocuk gençlik çağlarında örnek alacağı insanları daha dikkatli seçer.