<i>Bir kılı bin pare eder</i>

<i>Sana benzer bulamadım bu cihanı ahrette</i>

Dost, dostun kusuruna kalmaz

Gonca gülü bulduk bugün

Muhabbeti elden koymaz

Ellerinize sağlık, sağolun.

Şah Hatayim şah'a düştük

Sonunda Çaldıran'da Yavuz'a yenilir (1514). Bu yenilgiden sonra Tebriz'e döndüyse de eski gücünü yitirdiği gibi, uğradığı ruhsal çöküntüyle de kendisini şaraba verir. Oğlu Tahmasb'ı yerine atabey olarak bırakır. Her yılını ayrı bir kentte geçirerek henüz 37 yaşındayken yaşamını tamamlar. Azerbaycan'da iken ölür. Cenazesi Erdebil'e götürülür.

Şah Hatayi Deyişleri

<i>Yol içinde yol isterler</i>

Hala haldaş, yola yoldaş

Kendisine katılan Türk oymaklarıyla birlikte yeterince kuvvet topladığını görünce ilk olarak babasının ve şiilere yapılan eziyetlerin öcünü alma yolunu tutar. Tebriz'e gelip tac giydiğinde (1502), babasının öcünü almış, Baku'yü zaptetmiş, Nahcivan'da Elvend Bey'i yenmiştir. Şah İsmail'in bundan sonraki yaşamı Şiiliği yaymak, Safevi devletinin sınırlarını genişletmek için yaptığı savaşlarda geçer. Devletin sınırları genişleyip Şiilik anadolu'ya doğru hızla yayılınca Osmanlı'larla çatışır.

Alemin nuru Muhammed mürvet Ya Ali mürvet

Sığınıp gelmişem ben bu risalet penahına

Muhabbet bağında bir gül açıldı.

<i>İsmini zikreden kullar mahrum kalmaz ahrette</i>

Dost cemalin gördük bugün

Yüzü kara ile gönlü taş

<i>Şah'ım bir yol kurmuş gider</i>

Mest-i hayran olduk bugün.

<i>Bu yolu ihtiyar eder</i>

<i>Hatayi der ki Ya Ali dolu günahla tenim</i>

Dost elinden dolu içtik

Can feda sana Şah'ım...

<i>rica ederim</i>

Hüseyin &amp; Ali Rıza Albayrak kardeşler "Şah Hatayi Deyişleri" adıyla Şah İsmail'in şiirlerini okuyorlar.

Hasretinden yandı gönlüm hiç görür müyüm seni

Gam yükün menzile saçtık

Kulun küfr içinde kaldı kalma bu günahıma

Bağışla bu günahkarı yüz sürdüm dergahına

Sana cömert gani derler mürvet ey kerem kanı

Selam olsun hatır gönül bilen muhabbet dostlarına...

Bu yola giremez kallaş

<i> </i>

<i>Alemin nuru Muhammed mürvet Ya Ali mürvet</i>

Umarım hak divanında yad eyliyesin beni

<i>Göster mahu cemalini kalmayayım hasrette</i>

Kuru gülden koku olmaz

İran'da Safevi soyundan gelen bir Türk. Erdebil'de doğdu. Ana tarafından Uzun Hasan'ın torunu Bilki Aka'nın oğludur. Babası Haydar'ın ölümünden sonra (1488) dayısı tarafından iki kardeşiyle birlikte düşmanlarından kaçarak Şiraz'a gönderildi. Şiraz valisinin, üç kardeşi bir süre hapsettiği söylenir. Akkoyunlu hükümdarı Sultan Yakup'un ölümü üzerine oğlu Rüstem saltanat mücadelesinde onlardan yararlanmak amacıyla üç kardeşi hapisten kurtarır, Şah İsmail'in ağabeyi Sultan Ali, katıldığı iki savaşı da kazanarak Tebriz'e döndüğünde parlak bir törenle karşılanır. Ama üç kardeşin halk üzerinde manevi etkisi, Sultan Ali'nin kazandığı zaferler Rüstem Bey'i korkutur. Onları ortadan kaldırmanın yollarını ararken durumu sezen Sultan Ali kardeşleriyle birlikte Erdebil'e kaçar. Sultan Ali yolda kendilerini izleyen Rüstem Bey'in askerleri tarafından öldürülür. Ama iki kardeşi yedi müridiyle Erdebil'e göndermeyi başarır. Şah İsmail ve kardeşi İbrahim burada müritlerince korunur. Sürekli izlendikleri için bir süre sonra Bağru dağına, oradan da Gilan, Gaskar, Reşt ve Lahican'a kaçırılırlar. Lahican'da Kar Kaya'nın evinde saklanan Şah İsmail ilk öğrenimini özel bir öğretmenden görür. Babasının müritleri dört bir yandan onu görmeye geliyorlardır. Yakalanamadığını gören Rüstem Bey, Lahican üzerine yürümeye hazırlanırken öldürülünce (1497), Şah İsmail harekete geçer. Müritlerini toplayıp Hazer kıyılarındaki Aravan'a (1500), oradan Erdebil'e gelir.