Olur dem-be-dem nevha-ger nağme saz

Bükaya değse hayat!..

Hep riyanın çirkefi; hasedin, kargüdmenin çirkeflikleri;

Guruba karşı düşündüm sükun içinde bunu:

geçmişleri geleceklere anlatmıya memurdur;

Şi're de nisbetimi söylerler

?Geçmişlere Rahmet! ? diye yazılı kabir taşları.

Fikret, bugünün kültür kodlarında yaşayan şair. Onu anlamadan bugünü anlamak bence eksik kalır.

Sen olmasan... Bu samimi bir itiraf işte;

Gelir hayat o zaman hem vücuda hem ruha,

Ey Marmara?nın mavi kucaklayışı içinde

ey dişleri düşmüş, sırıtan sur kafilesi.

Doğu?nun öteden beri imrenilen eski kıralıçesi!

Ey kubbeler, ey şanlı dilek evleri;

Ey köhne Bizans, ey koca büyüleyici bunak,

Ey midelerin zorlaması zehirinden ötürü

Ey en şiddetlikuşkularla duygusu kö ̈rleşerek

Kapsam alanına girmek de zor çıkmak da...

Evet bütün sizin ne varsa ortalıkta, vay ki vay:

Hocayım Mekteb-i Sultani'de...

ey bağlanmış birer dev gibi duran mağrur sütunlar ki,

Soğur, donar, kırılır senden ayrılınca nazar

her talih şikayeti yapageldiğin yıkımlardan ötürüdür!

kederli ocaklar ki, bütün acılıklariyle somutmuş,

Tevfik Fikret

Bütün hayatıdır, satın çekinmeden şakır şakır.

Bekledim on iki yıl mektebde

Ey faydasız ağlayışlar, ey zehirli gülüşler;

Şu ıstıraplı milletin -ki ölmede ağır ağır-

beyaz bir karanlık ki, gittikçe artan

Fena değil sevişip ağlamak, fakat heyhat,

ey eksinlik ve kaderin açık ifadesi, nefretli bakışlar!

Ey nefret edilen, hakir görülen milli gayret!

Attın fakat yazık ki yazıklar ki vurmadın"

Verir zavallı memleket, verir bütün hayalini,

Dün söylediğini bugün unutan yada reddeden, değişken mizaçlı insanları çözmek herzaman zordur... Fikretin fikriyatını ve ruh halini de çözmek zordur... Hangi şiiri hangi fikriyatla yazdığını anlamak için müneccim olmak gerek. Buna mukabil üslubu ve tekniği sağlamdır... özellikle de şiirlerinin iç ahengine hayran kalmamak mümkün değil

Kalın bir ense, şiş göbek, ne muhteşem olursunuz!

sanki ölmüş gibi dalgın uyuyan canlı yığın.

Örtün, evet ey felaket sahnesi... Örtün artık ey şehir;

Bugüne uyarlayan:

ey her açılan gediği bir vak?a sayıklıyan

ey mahkemelerden biteviye kovulan?hak?!

Kelimeler üzerindeki hakimiyeti,

Sen olmasan... Seni bulmak hayali olsa muhal,

Sarmış ufuklarını senin gene inatçı bir duman,

Kalmadım şimdiye dek mesleksiz

Bab-ı Ali'ye müdavimlendim

Ehl-i namus diye mimlendim

Ey basık tavanlı medreseler, mahkemecikler;

Ey bir adamı korumak ve hürriyete kavuşturmak için

viraneler, ey azılıların uykuya girdikleri yer.

Ey türbeler, ey herbiri velvele koparan bir hatıra

onun derinliğine iyice sokulamaz, korkar!

Seninle rabıtamız hoş bir itilaf işte;

Haraç mezat satın hemen, gerekmiyor izin mizin!

Zeminini, semasını, cenubunu, şimalini;

Dışarıdan, uzaktan açılan gözlere, süzgün

ey doğruluğun sözlerini taşıyan minareler.

Apar topar satın hemen, gerekmiyor izin mizin.

Bu milletin malı deniz, yemezseniz domuzsunuz

`Ahmed Ihsan'da musahhih gibiyim

Yaşar mıyım dersin?

Ey ancak masalların tanıdığı bir hatıra: Namus;

TEVFİK FİKRET

Nam-ı naçizime `Fikret' derler

ey kimsesiz; avare çocuklar... Hele sizler,

ey işitilmek korkusuyle kilitlenmiş ağızlar.

Nur bekler gibi nısf-ı şebde

Ey hicran üzgünü ana, ey küskün karı-koca;

Ey tozla çamurun çarpıştığı eski sokaklar;

ey adamı ikbal kıblesine götüren yol: Ayak öpme yolu.

"Hala o cehalet, o tecahül, ve techil."

Ey kılıç ve kalem, ey iki siyasi mahkum;

Bu hortumun gelir sonu, kapıştırın gider ayak,

Huzurunuzda titreyen şu milletin sapır sapır,

Ortaokul yıılarında bugün sahip olamayacağım bir merakla karıştırdığım antolojiden ezberlediğim ve hala unutamadığım, o zamanlar bilmediğim kelimelerin musikisinden bile yağmuru hatırladığım o tatlı şiir... Tevfik denince bende ilk akla gelen... :)

Bana kimsin diye sorma meleğim

bir hayata sahip iken, aç, işsiz ve verimsiz kalıp

Bilir misin ne olur?

canlandırdığı halde sessiz ve sadasız yatan dedeler!

Hemen satın, düşünmeyin haramını, helalini.

Akşam

Tutarsız duruşları,

edinen nice bin sabırlı dilenci güruhu;

YAĞMA SOFRASI

fakat o zulmete mümkün müdür alıştırmak

tevfik fikret büyük şair takdir ediyorum da

Ey tabi?atin gürlükleri ve nimetleriyle dolu

yukarıdaki dizelerinin geçtiği şiirini okudunuz mu peki

Hasep, nesep, şeref, şataf, oyun, düğün, konak, saray,

Attın... ama yazık ki, yazıklar ki vuramadın!

ve bulur;

Kıvraklıktan ziyade, dölek duruşu

T. Fikret fikriyatını, ütopik dünyasını ve felsefesini çözemediğim, anlayamadığım tek şairdir belki de... Haluk kimdir?Akif Haluk'a karşı niçin Asım karakterini çizmişti?Bunlar önem arzeden mevzulardır.. Fikret'in şiir tekniği üslubu muhakkak ki çok sağlamdır ve tartışma götürmez... Lakin sanatçılar aktardıkları duygu düşünce ve fikir konusunda hassas davranmalıdır... Hele de "sanat toplum içindir" düşüncesinde olan edipler için bu daha da önem arzeder... Hele hele toplum büyük buhranlar içinde, umut va'deden kelamlara muhtaçsa verilen eserler toplumun nabzını tutmalıdır... Önceleri "sanat sanat içindir" diyen Fikret, sonraları "sanat toplum içindir" demiştir ama toplumun nabzını değil kendi tutarsız nabzını tutmaktan öteye gidememiştir.

sefahate susamış bağrında yaşatan.

Ey kapkara damlariyle ayağa kalkmış birer matemi

Haraç mezat satın hemen, gerekmiyor izin mizin.

Sizin bütün tekel mekel, sizin bütün dolar molar.

Fakat o zulmete mümkün müdür alıştırmak

Sema, güneş ebediyyen kapansa, belki vücud

örtün, ve sonsuz uyu, ey dünyanın koca kahbesi!

Yaşar mıyız seni kaybetsek ah ben, kalbim,

ey taze kadın, ey onu takibe koşan genç!

Fakat bu rabıta hali mi ruhu ezmekten?...

Yarın bakarsınız söner bugün çatırdayan ocak,

ey herbiri bir leyleğe yahut bir çaylağa yuva olan

Örtün, ve sonsuz uyu, ey dünyanın koca kahpesi!

Ey zulümler sahası... Evet, ey parlak alan,

Kafeslerde camlarda pür-ihtizaz

Onu 1896'ya kadar ayrı, 1896-1901 arası ayrı, 1901'den sonrası ayrı dğerlendirmeli, ama Tarih-i Kadim, Sis, Bir Lahza-i Taahhür yüzünden asla inkar etmeden okumalı..

Ey eğilmiş esir baş, ki ak-pak, fakat iğrenç;

Yalnız işte bu... Ve sanki hep bunlarla yükselinecek.

Ey tutulmıyan vaitler, ey sonsuz muhakkak yalan,

Ve bulur;

Sonra çıktım ne için bilmeyerek

off. fikreti hatırlattınız bana. üniversitede yeni türk edeb. dersini geçmek için Rübab-ı Şikesteyi neredeyse ezberlemiştim:))

sembole eden harap ve sessiz evler;

ve yıllardır tütmek ne... çoktan unutulmuş!

Saye-i lutf-i cihan-banide

Bütün güneşle, semalarla beslenen ruhu,

Sen olmasan yaşayamam:

Bütün sizin, bütün sizin, hazır hazır, kolay kolay.

bu leyl-i serd ile bir çare-i te'ennüs arar,

Satın efendiler satın, vatan ilel-ebet sizin

olan insanda şu nankörlüğe lanet yağdıran feryat!

bilir misin ne olur?

iki lacivert gözünle nekadar canayakın görünüyorsun!

vicdanlara uzatılan gizli kulaklar;

ey bin kocadan artakalan dul kız;

Ama bu derin karanlık örtü sana çok layık;

Bu memleket, efendiler, satılmak üzre tam hazır;

Henüz çözemedim velhasıl...

Alıp satın, çalıp satın avuç avuç, bucak bucak!

Ey korku ağırlığından iki büklüm gemeye alışmış

Kaldığım varsa da gah ekmeksiz

Ey köpek havlamaları, ey konuşma şerefiyle yükselmiş

Bu da bir cilve-i baht olsa gerek

her aşalığı yiyip yutan köhne ağızlar!

Tariflerin hiçbirine tam olarak uymuyor...

hele sizler...

Fikret'i tahlil etmek de zor, Fikret'ten geçmek de...

Arkadaşların Görüş ve Düşüncelerini Bekliyorum...

Bu leyl-i serd ile bir çare-i teennüs arar,

Ey silahlı korku ki, öksüz ve dulların ağzındaki

Kafeslerde, camlarda pür-ihtizaz

bütün güneşle, semalarla beslenen ruhu,

yalnız teneffüs hakkı veren kanun masalı!

içerinde coşan ağıtların hiç birine aldırış etmeden.

Tevfik FİKRET

Ne hazin

İçerinde temiz bir zerre asla bulamazsın.

Büyüklüğün biraz ağır da olsa hazmı yok zarar,

Ey parlaklığın ve ihtişamın beşiği ve mezarı olan,

Vücudunu, hayatını, ümidini, ayalini,

SAİT MADEN

Tıkınmanın övüncü var, iç etmenin kıvancı var;

Pek güzel dinle de izah edeyim

Söner ufulüne bir lahza kaail olsa hayal;

Şimdi bir hayli eser sahibiyim

Bu memleket, bu sofra hep sizinle etti iftihar;

Ey hatıraların kurşun kaplı kümbetlerini andıran, camiler;

ey servilerin kara gölgelerinde birer yer

Bugün söğüşlemek kolay, hazır bütün köşe bucak,

bu ruh-i mecruhu? ..

Ey şanlı avcı, tuzağını boşuna kurmadın!

19 Ağustos 1915 Tevfik Fikret öldü. Rahmetle anıyoruz.

Büyük şairdi... Bir dize de benden şaire ait: "Sen olmasan... Seni görmek hayali olsa muhal ... Yaşar mıyım dersin!...

Küçük muttarid, muhteriz darbeler

Ey kanlı sevişmeleri titremeden, tiksinmeden

Sen olmasan... Seni bir lahza görmesem yahut,

zengin? fakir herkes, meşhur koca bir millet!

Milyonla barındırdığın insan kılıklarından

Canayakın, hem de en kirli kadınlar gibi;

"Ey şanlı avcı damını bihude kurmadın,

gökten dilenen tevekkül zilleti ki.. sahtadir!

Parlak ve temiz alınlı kaç adam çıkar?

Sanki bir hain el, daha sen şehir olarak kuruluyorken,

Bütün sizin efendiler, bu gök, deniz, bu yıldız, ay,

Kalıplara sığmıyor Tevfik...

ağırlığının altında herşey silinmiş gibi,

ey facialarla donanan ışıklı ve ihtişamlı saha!

sana bakan gözler hala üstüne titriyor.

İnişli çıkışlı ruh halleri,

ey fazilet ve nezaketin payı, ey çoktan unutulan bu çehre!

bütün tablolar tozlu bir yoğunlukla örtülü;

Kaatil kuleler, kal?ali ve zindanlı saraylar.

layık bu örtünüş sana, ey zulümlér sahası!

tozlu ve heybetli bir yoğunluk ki, bakanlar

Ey debdebeler, tantanalar, şanlar, alaylar;

Bu ruh-ı mecruhu?..

lanetin zehirli suyunu yapına katmış gibi!

güzelliğindeki tazelik büyüsü henüz besbelli,

Sen olmasan... Seni bir lahza görmesem yahud,

Zerrelerinde hep riyakarlığın pislikleri dalgalanır,

Örtün, evet, ey felaket sahnesi... Örtün artık ey şehir;

Bu kalb-i muztaribim?

Satın efendiler satın, bütün bu memleket sizin,

Sen Olmasan

her nameti, bütün gürlükleri, hep kurtuluş sebeplerini

"Bana kimsin diye sorma" derken karmaşalarını koymuş ortaya