sınıflandırmak, yada katagorize etmek biz insanların kendi türümüze yaptığımız en büyük kötülüklerden biridir, ama genelde sistemler istedikleriinsan tipini yetiştirmek istedikleri için yada yukarda ki deyimlerle tehlikesiz insan yetiştirmek istedikleri için uzun süreçler sonucunda eğitim sistemiyle, kendi din anlayışı, felsefesi, politaikası televizyonu, gazetesi müziği vb. siyle insanların belli kalıplara sahip olması gerektiği düşüncesini insanların bilinç altına işlediler.

Dediğim gibi kategori bir farklılığa işaret eder ve bireysel farklılıklar diye bir olay olduğu için bu kategoriler çok doğaldır. Bize düşen asıl şey, bu kategorilere dahil ettiğimiz/edilen insanlardan rahatsız olmak yerine bu farklılıkları birer zenginlik olarak görüp bunlardan azami derecede faydalanmaya çalışmak olmalıdır.

Çevremdeki düz mantıklı insanların fazlalığından şikayetçiyim arkadaş. Her şeyi belli bir sistematiğe göre değerlendirmek zorunda mıyım? Toplumun doğrularını elimin tersiyle itme özgürlüğüne sahibim ulen.

Doğru noktaya değinmişsin hocam da şimdi okuyanlar "kategorizelendiremediklerimiz" başlığında kategorize ediverecekler gari!

Zavallı birey, kalıplaştırılmak istenildiğinin farkındadır ve bu süreçte yaşayacağı sıkıntıları en aza indirgemek için -devleti alt edemeyeceğinden- yakın çevresinden başlamak üzere türdeşlerini kalıplaştırmaktadır.

Her insanın atası Hz. Adem ve Havva iken, değişik milletler haline sokularak bir nevi kategorize edilmişlerdir insanlar. Bence kategori bir farklılığa işaret eder. Olumlu veya olumsuz bir farklılık olabilir, farketmez ama bu farklılığın bizi rahatsız etme oranı kategori yapmasak da aynı olacaktır zaten. Mesela içimizde fitne çıkaran insanları "a" adında kategorize etsek de, etmesek de bizim onlara bakış açımızda bir değişim olmayacaktır.

çağımızda her şeyin sayısı belki lüzumundan fazla. bu yüzden algılayabilmek ve anlayabilmek için "şeyleri" sınıflandırmak gerekiyor. bilimin öngördüğü bu metot iyi mi, kötü tartışılır ama bu başlıkta yazılar da aslında bir kategori örneği sayılır.

O halde doğru nedir, neye göre kurallar, kanunlar konur. Toplumsal düzen hangi ahlaki normları içerir. Kategorize edilmek yada kategorize etmek, işte bu ahvalda değerlendirilmelidir. Mutlak doğru tektir, ama herkese göre değişir.

Devletin koyduğu kurallar , yazısız hukuk kuralları ile birleştiğinde birey ister istemez kendini kategorik bir ortama alıştırmak zorundadır. Bu kategorik ortamdan çıkmaya çalışmak istemesi, bir kalıptan başka bir kalıba girmek istemesidir.

Kim olursa olsun tepkiliyim arkadaş. Kalıpçılara, dayatmacılara, tektipçilere tepkiliyim!

Evet; söylemek, bağırmak ve haykırmak istiyorum: Caminin orta yerinde, bir sabah ya da akşam namazında, namazında tam ortasında:

Aslında sorun, kavramların kullanılarak kategorize edilmesi toplumun. Çokça düşünmeye gerek yok, benim dinim bana senin dinin sana misali, birbirini sevmek zorunda olmayıp, saygıda kusur etmeyen, ama en önemlisi çoğunluğun kararlarına saygılı bir toplum.

Kategorizeedebilemediklerimizden misiniz?

tarihçi video güzel. kuro were were... kategarize etmekle bağlantı kurma ihtiyacı hissetim de. sadece merak ettim bu bağlantıyı.

yıldız meselesi gibi biraz kişinin yıldızı karşısındakini tutmuyosa tutmaz o da kendini çeker...

"Neuzubillah zındık bunlar" nidalarını duyar gibiyim.

Devlet, zorunlu kalıplaştırma sürecinde aşırıya kaçtığında, ortaya son derece vahim sonuçlar çıkmakta. Örneğin totaliter rejimle yönetilen devletlerde, bireyler devlet babanın sözünden çıktıklarında kendilerini en acımasız bir kalıbın içinde, bir idam sehbasında, buluverirler.

''Kategorizelik'', insanlararası ilişkilerde sosyolojik bir boyut içerdiği gibi, devlet-birey ilişkisinde de çok önemli bir etki gücüne sahiptir.

Devlet: Ey insan, sana bir şey yazdım. Buna uyacaksın!

Kategorize etmek ile, Ötekileştirmek farklı kavramlardır, ve yukarda dile getirilen bütün örnekler, ötekileştirmeye girer bence.

Aslında bir insanı bize benzediği için benimsemek, benzemediği için benimsememek kadar saçma çünkü insanların insanlığını derecelendiren bizim kriterlerimiz mi?Önce kendimize bunu sormalıyız.

Sondaki "da" değil bir önceki "da.

kategorizelendiremediklerimizin de bir kategori oluşturması... ne ironi ama.

Ha bir de cami köşelerine yapılan kışın sıcacık yazın kilamayla sepserin olduğunu hayal ettiğim imam odalarını merak ediyorum hep, büyüyünce orada kılacağım cuma namazımı.

Aynı düşünen insanların biraraya gelip, farklı düşünen insanlardan uzak durmaları, yadırganacak bir tutum değil, aksine olması gereken davranıştır. Tanınmayan, bilinmeyen, ne yapacağı kestirilemeyen kişi yada nesnelere karşı bir önyargının oluşması, gayet doğal bir güdüdür. Lakin bu önyargı, farklı olanın yaşamına müdahil edecek ve toplumsal huzursuzluk yaratacak kadar abartılıysa, o zaman kategorize edilmenin yanlışlığından dem vurulabilir.

Site yönetimine de tepkiliyim. Neden üyelerin yazım yanlışlarını düzeltecek bir yazılıma forum bölümünüzde müsade etmiyorsunuz? Şu ilkelliğe bakar mısınız? Yanlışlıkla yanlışlık yapıyorsunuz ama yanlışlığınızı düzeltme özgürlüğünüz yok.

İnsanları kategorize etmek çok ilginç bir olay. Kendi kriterlerimize göre insanları sınıflandırıyoruz yada başkalarına ait olan ve bizim düşüncelerimizi pekiştiren düşüncelere göre. Yapılan analize göre kişiye bir etiket buluyor ve bize yakınlık derecesini belirliyoruz.

Memleket kış memleketi, 9 ay boyunca "camimize kömür alacağız" diye para toplanıyor. Bu haftaki cuma namazını 5 derece soğukta kıldık. İmam efendi okuduğu surenin bir sonu olduğunu hatırlamasaydı Allah muhafaza ayaklarımdan ve burnumdan olacaktım.

belirsiz olmak ya anlaşılamamak, ya da vasat olmak demek.

Takmıyorum ulen kemer memer!

Son "da" ayrı olacak.

Ve şimdi herkes bizden de bu kalıplara uymamızı bekliyor yada zaten uyduğumuzu kalıpların dışına çıkma lüksümüzün olmadığını düşünüyor, yani sizin farklı olmanızın mümkünü yoktur. ve farklı olduğunuza da kimse inanmaz. Bu yüzden her hangi bir olay karşısında vereceğiniz tepki onlar için bellidir, sizin istekleriniz bellidir ve bunların dışında bi şey isteyemezsiniz. ya da sizden istenen dvranış kalıplarının dışında bir davranışda bulunamazsınız, bulunursanız riyakar olarak görünürsünüz, yani sizin ne olduğunuzu sizden çok daha iyi bilirler. çünkü belli katagoriler vardır ve siz de o kalıplardan birine uyuyorsunuzdur.

Birey : Peki devlet baba.

Çocukluğumdan beri camilerde toplanan paraların nereye gittiğini sorgularım hep. Devlet tarafından ihtiyaçlarının karşılanması için -yeterli veya az- bu kurumlara para gönderildiğini biliyorum. Bununla birlikte inşası çocukluğumdan beri bitmeyen Kuran Kurslarına, camilere, mescitlere yenilerinin ekleneceği duyurularıyla bir gelenek halini alan bu para toplama işinin sonunun gelmeyeceğine kanaat getirdim. Caminin orta yerinde çıkıp da para toplayan kişinin yüzüne doğru bağırmak ve haykırmak istiyorum. Evet haykırmak istiyorum: "Yeter artık." "Ayın sonunu zor getiren yurdum insanının manevi duygularını maddi çıkarlarınıza alet etmeyin artık." Makbuzu olmayan ve on yıllardır belki yüzyıllardır toplanan bu paraların nerelere gittiğini sormak; bana özbenlerinde hak verip sürü psikolojisine uyup beni dinsizlikle suçlayacakların da ağzının payını vermek istiyorum. İçselleştirilen ama bir türlü söylenemeyenleri caminin ortasında haykırmak istiyorum. Beni linç etmelerine aldırmadan herkesin içselleştirdiği ama söylemeye cesaret edemediği şeyleri bir bir sıralamak istiyorum.

Taş duvarlarını yıkmak istediğinde, taş duvarın altında ezilme olasılığın çok yüksektir. Sanırım Japonlar buna ''kamikaze'' diyor. :)

Birey: Ama ben özgürlük, özgür...

Mesela eğitimli bir kişi olmama rağmen emniyet kemeri takmak zorunda değilim. Bugün arka koltukta oturan çok bilmiş öğretmen arkadaş, "hoca, önde oturuyorsan kemerini takacaksın" diyor. Sağ ol ya, bilmiyordum.

NOTOS Edebiyat Dergisi, MEB'in 100 Temel Eser Listesine alternatif olan bir liste hazırlamış. Oldum olası şu listeleri sevmedim. Belki kalıplardan ve aynılıklardan midem bulandığı içindir bu hoşnutsuzluğum.

Devlet: He he he.

Kategorizelik, insanın ve devletin olduğu her yerde mevcuttur. İdeal demokrasinin ortaya konulmaya çalıştığı devletlerde bile kategorizeliğin bireyler üzerindeki etkisi azımsanmayacak ölçüdedir.

Paranın dini bir kurumda sürekli olarak gündemde tutulmasına, camilerin ticarethaneye çevrilmesine, vaizin, "Bilmemnekurankursu için yardımlarınızı esirgemeyin"lerine tepkiliyim. Daha çoook şeye tepkiliyim aslında...

Ben her odasında Kuran okunan bir evde büyüdüm. Ama gittiğim her camide para toplanmasını istemiyorum. Çünkü ben her şeyi olduğu gibi kabullenmek istemiyorum. Çünkü ben bunu her şeyi olduğu gibi kabullenmeyerek farklı olmak adına ya da dikkat çekmek için değil; bunu gerçekten doğru bulmadığım için söylemek istiyorum.

Edebiyat Degilerindeki bu listeleri pazarlama stratejisine bağlayalım, bunu da geçelim; kendi amaçlarıyla çelişen bir eğitim bakanlığının fertleri olduğumuzadır asıl tepkim. Sen değil misin temel amaçlarına "demokratik bir eğitim anlayışı"nı koyan! İyi de neden çocukları tektipleştiriyorsun o zaman! Kendi ürettiğin, bilmem kimin kafasından çıkmış kitaplardan 100 Temel Eser oluşturarak mı demokratik bir eğitim ortamı oluşturacaksın!

İnsanları ketegorize ederken kendi kalıplarımızdan yani kendi dünya görüşümüzden hareket ediyoruz. Oysa herkesin dünya görüşü farklıdır. Kalıtım ve çevre yoluyla şekillenen hayatlarda kavramlara, olaylara, olgulara yüklenilen anlamlar da farklılaşmaktadır. Kendimizi, bu gerçekten, çoğunlukla bilinçli olarak uzaklaştırıyoruz.

Devlet: Özgürlüğünün sınırlarını ben çizdim.

"Yeter artık."

İkincil olarak söyleyebilirim ki, farklılıklara saygı, yada ayrımcılık, toplum düzenini korumada, çoğu zaman elzemdir. Uç bir örnek olabilir ama, metalci bir kişi ile, mutasavvuf bir insanın aynı kategoriye alınması doğrumu. Toplumsal bir gerçeklik var, oda ahlaki yaşam biçiminin, her devirde düzeni belirli ölçülerde koruduğudur. Buna itiraz edebilecek kişiler, mevcut düzenden rahatsız olan kişilerdir. Eğer ki mevcut düzene muhalif insanların kurduğu bir yeni dünya düzeninde de, kadim düzenin taraftarları rahatsız olacaktır.