1. Atasözü: ?Merhametten maraz doğar.?

İyilik yapan aslında kendine iyilik yapar. Çünkü Halık bu iyiliği bildiğinden kul dara düştüğünde bu iyiliklerinin karşısına çıkacağına inanır ve teslim olur. Salt olarak fayda beklentiside değildir bu durum. Amaç Allahın razı olacağı fiileri yapmaktır, O'nu hoşnut etmektir. O'nu hoşnut etmenin yoluda kulları hoşnut etmekten geçer. Tasavvufatki ilk makamın fenafih-ihvan olması gibi

Bizim için denize atılması gereken bir iyilik iken Filistin'e yardım edebilmek, başka açılardan bakanlar, farklı görüşlere sahip olanlar için doğacak marazların tetikçiliği olabilir.

Etik ne demek, anlamı nedir?

Şu söz de güzeldir.

ikiside doğrudur veya ikiside yanlıştır

işte insan davranış değişikliği çeşitli çelişkiler yaratır

Karşımızdaki kişi kendi gücü ile birşeyleri değiştirememekte ve yardım istemektedir. Burdaki istemek sözlü olarak bildirmesi anlamında değildir elbette. Hali ortadadadır misali. Bu yardım her zaman maddi olmayadabilir. İnsanoğlunun hayatı yaşarken pek çok noktada desteğe ve yardıma ihtiyacı vardır ve elbette bunlar farklı farklı noktalarda olabilir. Kişinin bu yardım çağrısına cevap vermesini teşvik eden bu atasözümüz şu nokatalar vurgu yapmaktadır aslında

İyiliği yaptıktan sonra kuldan karşılık beklememelidir. Bu atasözü, bu ihtivasıyla, ilk atasözünün hissi boyutunun yanlış olduğunu zaten gösteriyor. Hesap sahibi, kerem sahibi, lütuf sahibi olan zaten ama bu dünyada ama öbür dünyada bunların karşılığını verecektir.

Bu atasözü içinde hisleri barındıran fiilleri yansıtmıyor. Hayatta, ne kadar tepede ya da ne kadar aşağıda-statü olarak- durursak duralım, mutlaka merhamet etme ya da merhamet olunma konumlarında sabit değiliz hiç bir zaman. Olamayızda...

Hiç kimse başkasından yardım beklememeli; kendisinin olanakları varsa bir işe girişmeli, yoksa girişmemelidir.

'Akıl akıldan üstündür'

İş hayatı da bu atasözünü doğrular niteliktedir. Her zaman için işlerin kuralına uygun olarak yapılması noktasında kimse kimseden merhamet beklememelidir. Burdaki kritik nokta ise niyettir. Bilerek yapılan yanlışlarda, bu atasözü cuk diye yerine oturur. Kasıt olmayan durumlarda ise uğranılan zararın niteliğine göre merhamet gösterilebilir.

2. Atasözü: ?iyilik yap, denize at, balık bilmezse Halik bilir.?

Bir nehirde iki kez yıkanılmaz. Tarih tekerrürden ibarettir.

Merhametten maraz doğuranlar dürüst olmayanlar mı?

Yine birgün kuyuya yavrusu düşen bi adamı gördüm, uzanmaya çalışıyor uzanamıyor yavrusuna, dur dedim, ben seni tutayım, sen kızını tut ve çek, sonra çıkardı yavrucağını kuyudan ve dedi; bir elin nesi vaaar iki elin sesi var! o günden beri kullanılır oldu.

Dürüstmüyüm?

bu söze itafen "iyilikten maraz doğar "ı destekliyorum.

Atalarımız çok öngörülüymüş de diyebiliriz. :)

iyi de değildir kötü de değildir

"Ben vaktiyle iyilik yaptım, karşılığında kötülük gördüm, bu beni iyilik yapmaktan alıkoymadı. Ama tecrübe kazandırdı, sonra dedim ki, İyilik yap denize at, balık bilmezse Halik bilir"

Hepsi de doğru,

Çelişki demekten ziyade, bazı şeylerin sonuçları beklenilenden farklı olabiliyor. Bu farklılıklar dünyevi olarak ama sadece. Allah nezdinde hiç bir iyiliğin sonuçsuz kalmayacağını bizzat Kendisi bize bildiriyor.

Cehenneme giden yol, iyilik taşlarıyla örülüdür.

ikiside doğrudur çelişki yook. Kullanılacağı zamanlar farklı sadece.

Atalarımız için İspanya'dan dökülen yahudileri toplamak insani bir görev iken bugün bakıldığında sonuçlara, iyiliklerin karşılığının sadece Allah indinde yerini bulduğunu görebiliriz.

çelişkiyi sözcüklerden aramak yerine bizzat insanda aramak gerekir zira

Çelişkili atasözü demeden önce sindirmek önemli değilse benim gibi çiğnemeden yutarsak tezatmış kanaatine varırız.

Evet çelişliler yumagı:)

Atasözleri, atalarımızın hayat deneyimlerinden oratya çıkmış. Her iki nitekikte olayla da karşılaşmış olmalılar ki, hem merhametten maraz doğar demişler, hem de iyilik yap a denize... demişler. Her iki tip deneyimi de yaşamış olmaları gerekiyor. Dolayısıyla çelişki yok. Bir de ya /ya mantığı yerine hem/ hem de mantığı öne çıkıyor. Bunun adı, saçaklı mantık.

iyi insan lafının üzerine gelir :))

'Aklın yolu birdir"

iti an çomağı hazırla

ÇELİŞKİ YOK YANİİİİİİİİ

insan nötr'dür

merhametten maraz doğar sözü genelde bir durum karşısında gösterilen merhametin neden olduğu zarar karşısında söylenmiş bir söz, diğeri genelde olaydan önce ne olursa olsun Allah bilir ya mantığıyla sözylenen bir söz.

Herkes dürüst ise dünya niçin bu kadar kirli?

Bu atasözümüz ortada suç olan durumlardan biraz uzaktadır. Kişinin kendi insiyatifi ve gücüyle yapacağı bir yardımdan, katkıdan bahsi daha ağır basmaktadır. Belki suç unsuruna karşı af noktası az da olsa içinde yer alsa bile yukarıda izah temeye çalıştığımız şekilde durum değerlendirmesi yapılabilir.

?Bir elin nesi var, iki elin sesi var.?

bu da son derece insan doğasına uygun bir durumdurrrrr

O gün yaralanmıştım, çadırımda yatarken, başımda biriken kan pıhtıları beni rahatsız ediyor kafam kaşınıyordu. En iyi arkadaşıma seslendim, geldi, "başımı kaşı dedim" o da bana; ?Tırnağın varsa başını kaşı.? dedi. Yüzüne baktım. Sert bir ifadeyle bana bakıyordu. "Daha ölmedin, gücünün yettiği herşeyi kendin yapacaksın" dedi. O gün anladım ki, gücümüzün yetmediği şeylerde birlik olmalı, ama her durumda gücümün yettiği herşeyi kendim yapmalıydım.

İlk bakıldığında tezat varmış gibi duruyor ama yok tezat değilmiş.

Gençtim, askerdim, komutanımız bir adayı fethetmeye karar verdi. Gemiler yanaştı ve tüm askerler indik. Sonra bazı komutanlar ve askerler, endişelenmeye başladı. Başaramayacağımızı düşünmeye başladılar. Ama büyük komutanımız çıktı ve "Başarıya ulaşmak için birlik olmak gerek" dedi. tüm gemileri yaktı. Sonra hepimizin tek şansı vardı, başarmak! o gün anladık ki bazen "başarıya ulaşmak için birlik olmak gerek"!

farklı zamanlarda her ikisi de geçerli :)

? Tırnağın varsa başını kaşı.?

Ne kadar kötü bir durum insanın kendisi ile bile çogu zaman çelişmesi.

Yer, zaman ve olaylar bağlamında her iki atasözümüzde doğrudur vesselam...

Başarıya ulaşmak için birlik olmak gerek.

Bir Edebiyatcının bu mesajı okuyupda "Buyur burdan yak" demesi ardından da al işte "dam başında saksağan vur beline kazmayı" gibi deyimlerde kendi kendine söylenmesi normaldir...

Her şer'in arakasında bir hayır, her hayır'ın arkasında bir şer vardır, derler.

dediğiniz gibi çelişkiler çok orta yolu bulmalıyız.

"Öfke baldan tatlıdır" derler ya ama; "öfke ile kalkan zararla oturur."

İyilik yapmak dürüstlük mü merhamet mi?

Hayır, kimse bana güvenmesin bende kimseye güvenmeyeyim hepsi bu.

Suç:Bu atasözü, merhamet edildiğinde yani suç bağışlandığında, oluşacak menfi durum sabitse doğrudur. Aklıma Barbaros Hayrettin Paşanın bu tip bir ikileme yakalandığı olay geldi. Barbaros Hayrettin Paşa, bir muharebeden sonra azılı düşmanlarını tutsak eder. Bunlar her fırsatta dirlik ve düzeni bozan, bozmaya yeltenen, bozana destek veren kişilerdir. Yaklaşık 20 kişi olan bu düşmanlarına nasıl muamele edeceğine bir türlü karar veremez. Çıkmaza girdiği nokta, onların şu an elinde tutsak olmaları hasebiyle kötü bir muameleye tabi tutmak istememesidir. Lakin serbest kaldıklarında aynı şeyleri tekrarlamaları ise bir sürü müslümanın hayatını kaybetmesine sebep olacak olaylar, savaşlar, fitneler doğurma ihtimalinin çok yüksek olmasıdır. Paşa alimleri toplar ve istişare eder. Alimler, bu katillerin serbest kalınca fitneyi daha da fazla körükleyeceklerinin sabit olduğunu ve idam kararının uygun olduğunu belirtirler. Paşa bu karara uyar ve bu azılı düşmanlarını idam ettirir. Bu kişilerin alelade askerler olmadıklarını, mevki, makam ve mal sahibi olduklarınıda belirtelim.

insan tek kutuplu değildir

Çok güzel örmeklendirme Simeranya, tebrikler.:)

Bence benzer olaylarla karşılaşan kişilerin, bu olaylara yaklaşımları farklı ise bu tür farklı sözlerin ortaya çıkması normal. Önemli olan bizim hangisini seçeceğimiz. Bu da hayata, olaylara bakışımızla ilgili bir durum.

Bence bu ataların kendi aralarında düştükleri ihtilafın sonucu olabilir. :)))

kişiyi iyi veya kötü çevre-aile-görgü-birey yapar

egoisttir aynı zamanda vücdan sahibidir