çiçekli baharında gençliğimin

Bir damla gibi

Oruç Aruoba: Türkçe?de?deli saçması? diye birşey vardır? gerçekten de felsefi düşünceler, uzaktan bakınca, deli saçması gibi gözükür. Toplum, sağlıklı, aklı başında bireyler topluluğuysa, bunun içinde felsefeyle uğraşmak, gönüllü olarak tımarhaneye girmek gibi birşeydir. Öte yandan, felsefe yapmak, insan beynini hiç de alışık olmadığı bir yönde pek fazla zorlar; bu yüzden, bir noktada sigortası atabilir beynin. Felsefe tarihinde sahiden çıldırmış epey düşünür vardır; zihinsel bunalım geçirmemiş düşünür ise yok gibidir.

Özgür Üniversite gibi girişimleri önemli buluyorum; çünkü 12 Eylül?den sonra Türkiye?de üniversiteler YÖKedildi? Tapu-Kadastro Katipliklerine dönüştürüldü. Gençlerin ufuklarını açmak; bağımsız düşünmeyi aşılamak da, böylesine özel girişimlere kaldı.

OA: Türkçe olağanüstü bir dildir? barındırdığı olanakları daha yeni yeni anlayıp kavrayabiliyoruz. Türkiye üzerine yaptığım bir konuşmada?esnek çelik? eğretilemesini kullanmıştım. Felsefe açısından da, gizilgüç olarak, son derece zengin bir dildir; ama, bu açıdan, pek az işlenmiş, düşünce dilegetirme olanaklarının pek azı gerçekleştirilmiştir.

Söyleme beni.

KY: Özgür Üniversite?de?Marx ile Nietzsche? adında bir ders vermiş olduğunuzu duyduk. Bize biraz bu dersten bahseder misiniz? Özgür Üniversite gibi oluşumlar hakkında görüşleriniz nelerdir?

ne zamanlardan

KY: Ne zamandan beri yazıyorsunuz?

Ne çok

yaşadıklarınsın?

ama, gidip görmek istediğin

Anın var senin.

KY: Sizce felsefenin günümüzdeki yeri nedir?

Uyu Artık

ama, gidememen, görememen;

Biraz oynatsan bileklerini

Efkarlı anlarınızda açın bir Oruç Auroba diye de bir sloganım vardır. :)

Özlediğin, gidip göremediğindir;

Bileklerini.

Sen bu kadar sevdiğin yazarı, şairi doğru dürüst yazama pes :))

Sağır kağıtlara serilen

NOT: Bu başlığı açmamın sebebi basit bir kopyala yapıştır yapmaktan öte Oruç Auroba'yı tanımayanları, bilmeyenleri onunla bir nebze tanıştırmak, ona çekmek ve ondan feyz almak...

OA: Yazdıklarımı açıklamak gibi bir kötü huy edinmedim. ?Müzik anlamında soruyorsan, sahicilik taşıyan herşeyi dinlerim? Mozart?ı da Jethro Tull?ı da?

Sessiz dudaklardan dökülen.

"Ötekilere dürüst davranmaya çalıştığımızda bile, bir şey yapmaya çalışmakta olmak, gelir dikelir dürüstlüğümüzün üstüne - akbaba gibi...

Yürüme

Uyuyamadan önce

"Ne Ki Hiç", 1997, haikular

sensiz de olabilecekken, senin ile olmayı seçen-kendi olmasını, seninle olmaya bağlayan- -

güzel bir başlık, güzel bir konu. ellerinize sağlık

yüreğim hüzün dolu

Gerçeklerin üşüşünce düşüncene

Düşüncesi kızgın kumlara serpilen

Geldim

onları yitiremezsin artık-istesen bile istemesen bile, yaşar artık onlar..

çırpınan.

"A Short Note on the Selby-Bigge Hume", Tebliğ, Edinburgh, 1976

OA: Marx ile Nietzsche, aynı yıllarda, ama biribirinden habersiz, çok benzer sorunlarla uğraşmış ve biribirlerini birçok bakımdan tamamlayan görüşler geliştirmişlerdir; oysa, son yüzyılda, çok ayrı, hatta karşıt akımlar içine sokuldular, akrabalıkları gözardı edildi. Bu yakınlığı anlatmaya çalıştım, o derste.

tutmağa çalışan eğilimlerle savaşmakla geçecek. Bu yüzden de, ulaşman gereken düzeye ulaşamayacaksın; yani, başarılı olacak o eğilimler, sonunda. Zaten, belki, istedikleri de budur:

O, işte...

ESERLERİ

sn. çeşm-i giryan affınıza sığınarak bir düzeltme yapmak isterim yazarımızın ismi Oruç Aruoba'dır.

Uyu artık

Kendi olarak, sana gelen-sana gereksinimi olmadan, seni isteyen-

KY: Oruç Aruoba?nın arka bahçesinde neler var?

OA: ?Vermek istediğim? birşey yok? ama, tabii ki, ?veriyorum? ? yayınladığıma göre? Pek fazla?beklenti? beslememeğe çalışıyorum? Nietzsche ve Wittgenstein gibi, ?başkaları gelse de daha uzağa uçsa?; ?başkaları gelse de daha iyisini yapsa?, gibi?dilek?ler tabii ki güçlü, ama bunların nasıl aldatıcı olabileceğini de biliyorum. Hele?hayran-okur? sahibi olmak, çekilir bir düşünce değil. Yıllardır umduğum birşey var, ama hiç olmadı? birisinin çıkıp, ?Neler saçmalıyorsun hemşeri? diye başlayıp, yayınladıklarımın köküne kibrit suyu sıkması? ?Neden Oruç Aruoba okuduğunuz? beni nebze kadar ilgilendirmiyor? her seferinde binlerce parça olarak çoğaltılıp kimlerin benimle neler yaptığını bilmediğim biryerlere gitmek ise sonuçlarını düşünmek bile istemediğim birşey. Üstünde?Oruç Aruoba? yazılı kaç tane nesnenin nerelerde, kimlerin elinde olduğunu düşünmeğe çalıştığımda, üzerime ürperti geliyor. ?Peki, niye hala gönderiyorum onları? diye sorarsan? ne yapayım; birşeyler bitiyor, yenilerine başlarken de eskilerini?sistemimin dışına çıkarma?m gerekiyor.

o, işte?

OA: ?Eti nasıl buldunuz? diye soran garsona müşterinin verdiği yanıttaki gibi: ?Patateslerin arasında zorlukla? Türkiye?de felsefe hocaları hep bir?dışarlıklı? akımının?Türkiye acentesi? oldular, yani felsefeyi?ithal? ettiler. ?İthal felsefe? felsefe değildir. Tabii ki?etkilenme? denen şey vardır; ama, felsefe tarihi okumaları ancak kendi düşünceleriniz için hareket noktaları oluyorsa bir işe yarar? ya da, kendi düşündüğümüz birşeyler varsa, kendinize yakın düşünürler bulursanız; yoksa, birilerinin kötü bir kopyası olarak kalırsınız. ? Felsefe okumak isteyene bulunabileceğim tek tavsiye, kendisi, okumak? Yıllar önce, bir öğrencim doktora yapmak için yurtdışına gidiyordu; bana, ne yapmasını tavsiye ettiğimi sordu. Şöyle birşey dedim: ?Git, kendine yakın bulduğun bir filozof bul, seç, onu ıcığına - cıcığına varasıya oku, anla, öğren; sonra da, unut.?

Senden öncesi:

Yorgun musun?

Merhaba,

saygılar..

OA: Bilmem? karşıtlıklarla düşünmek çok sınırlı durumlarda işe yarar. Örneğin?kavuşmak?la özlem ortadan kalkmaz. Kaldı ki özlem zaten kendisi bir karşıtlık içerir: orada olmayan bir kişiye yöneliktir.

KUZEY YILDIZI EDEBİYAT DERGİSİ

senin de, gelmeyeceğini bildiğini beklemen

KY: Felsefi düşüncelerinizi edebi ortama aktarmak için kullandığınız özel bir yöntem var mı? Kitaplarınızda edebiyat ve felsefenin yeri, ağırlığı nedir? Edebiyat-felsefe ilişkisine nasıl bakıyorsunuz?

KY: Modern Türk şiirini ve bunda haikunun yerini nasıl buluyorsunuz?

Yaşamın, seni ulaşman gereken düzeyin altında

gene de, istemen

"Yaşamın, beklediğinin gelmemesi - ki, işte:

Hiç söylenmedim ki senden öncesi.

Param parça

Bir söz gibi:

birşeyleri yaşamışsan, gerçekten yaşamışsan,

çabalayan.

KY: Metis Felsefe?den çıkan kitaplarınızda yazdıklarınızın ne kadarı özel, ne kadarı genel?

OA: Yazma konusunda?tarihleyebileceğim? ilk çabam Orta II yılıma geri gider. Sonradan, üniversiteye kadar, daha çok bir okur?edebiyat, özellikle de şiir okuru? oldum. Felsefeyle?hocam İoanna Kuçuradi ve Nietzsche aracılığıyla? tanıştıktan sonra yazdıklarım akademik nitelikte oldu. 1973?te başlayarak yazar olma yoluna?ürkek adımlarla? girmeğe başladım. 1979 bir dönüm noktasıdır; 1981?de de becerebileceğimi düşünmeye başladım. 1983?de akademisyenliği terk ettim. 1986 da ikinci dönüm noktasıdır? sonra yazdım?

kendi olarak, sana gelen

? Ama, savaşırsan, en azından geldiğin düzeye savaşarak gelmiş olacaksın? bu da boşuna olmayacak.

Ölün var senin.

Gelsene dedi bana

"The Hume Kant Read", Tebliğ, Marburg, 1988

Yaşamın ulaşınca durağına

Özlem, gidip görmek istemen-

Onu tanıyıp okuduktan sonra kendinize milat sayacaksınız birçok şeyi.

Kitaplarınızın yazılma sürecinden bahsedebilir misiniz?

'Meşe Fısıltıları' 2007

ben - ben

Dürüstlüğümüz bile, zaten, bir hoştur!"

Öldüm

"Doğançay'ın çınarları", 2004, şiir

KY: Özlem?in karşıtı nedir?

ne acılardan

sana gereksinimi olmadan, seni isteyen

ne zamanlar, ne acılar -

Senin, onlarla savaşmak yüzünden, ulaşman gereken düzeyin altında kalman?

Acın var senin.

Çok severim bu şiirini

sensiz de olabilecekken, senin ile olmayı seçen

Düşünürken beni

ben okuyup tanımak isteyen müdavimler için belirtmek istedim.

Oruç Aruoba

OA: Öyle bir yöntemim yok, çünkü öyle bir?aktarma? işi yapmıyorum. Yalnızca, felsefe ile şiir arasında bir?kimsenin-olmayan-bölge? vardır? o bölgeye önem veriyorum ve orada?barınmak? istiyorum; ama bunu herzaman beceremiyorum. Bunun?yöntem?i?ille de bir?yöntem?im olsun istiyorsan? verimli bir eğretileme bulup işlemektir.

yürüyen.

Oruç AUROBA

Haiku?nun uluslararası bir?janr? haline gelmesi? daha doğrusu, Japonca?dan başka dillerde de yazılır olması? çok yeni bir şeydir. Ama, örneğin Orhan Veli?nin geliştirdiği kara mizahlı şiirde önemli etkisi olmuş, anlaşılan? kendisi de en az iki tane haiku yazmış. Necatigil?de de, Edip Cansever?de de, haiku havası vardır. Zaten Türkçe, kısa ve derin yazmaya çok elverişli bir dildir? Nazım?ı düşün:

KY: Kitaplarınızla okura vermek istediğiniz bir şey var mı? Varsa nedir? Bu bağlamda okurlarınızdan beklentileriniz nelerdir? Neden Oruç Aruoba okuyoruz?

"Nesnenin Bağlantısallığı ", 1979

Neler, kimler -

KY: Türkçeyi felsefe dili olarak nasıl görüyorsunuz?

Bilsen

Kaldım

Halin

kimlere kimlerden

Biten anın var senin.

Nereye koyacağını ellerini,

Kuzey Yıldızı: Toplumumuz genellikle felsefeyi yadsıyan, ona dudak büken bir tutum içinde, felsefe ile delilik arasında bağlantılar kuruluyor. Sizce bu neden kaynaklanıyor? Gerçekten de felsefe ile delilik arasında bir yakınlık var mıdır?

Coşkuyla ağırlığını kavrarken yaşamın,

gidip görmek istemen

Kalsana dedi bana

yüreğim umut dolu

OA: Kant?Felsefe öğretilemez, ama felsefe yapma öğretilebilir? der. Bu anlamda, felsefe tarihinde bütün düşünürlerin bir ustası olmuştur? canlı ya da ölü? Felsefe yapma?şiir yazma gibi? öğrenilmesi gereken birşeydir; ?kendiliğinden? olmaz. Bu yüzden kişinin önce çırak olması gerekir; sonradan, becerebilirse, kalfa, sonra da, gücü yeterse, usta?

Oruç Auroba'yı daha önce duymuştum, hatta birkaç kitabını dakikalarca karıştırdığımı hatırlarım. Şimdi onu okumak istiyorum, bu başlığı görünce de çok sevindim.

OA: Cumhuriyet dönemi şiiri, üç kuşak içinde, olağanüstü bir zenginliğe ulaşmıştır; Türkçesi herhangi bir?evrensel? şiir diliyle karşılaştırılabilir düzeydedir. Bugünlerde yazmağa başlayan dördüncü kuşağın elinde tam anlamıyla bir hazine var.

Düşünme beni.

KY: Çengelköy Defteri?nde şu sözler geçiyor: ?Yalnızlık ömür boyu?diyor, gerzek bir şarkıcı? ?delice kıskansam seni?!? ?Hep yalnızlık var sonunda? Bunu açıklar mısınız? Oruç Aruoba ne dinler?

Hiç düşünülmedim senden önceleri.

Sayıklamalar okuduğum güzel bir kitabıdır.

Gülsene dedi bana

OA: Bir Asma, bir İncir, bir de Malta Eriği var: Asma, yıllardır bakım görmediğinden, bolca yaprak veriyor, ama çok az üzüm verdi; İncir, büyük bir dalı yıkıldığı için, öleyazdı ve epey meyve verdi, ama, yazsonu, yağmur yağınca, çatlayan meyveleri sineklendi; Malta Eriği ise, İncir?in yıkılan dalının gölgesinde kalınca, hiç çiçeklenmedi bile? belki Kasım?da, İncir?in yaprakları dökülünce?

Ama savaşacaksın, gene de: sonuç her iki durumda da aynı olmayacak mı zaten? sen, zaten, ulaşman gereken düzeyin altında kalmayacak mısın ki?

"Uzak", 1995

yaşamın, bütün yaşadıklarını yitirip, yeniden kazanmanın süreci olacak - hep yeniden yitirip, hep yeniden kazanmanın süreci?.

"David Hume'un Bilgi Görüşünde Kesinlik", 1974

En kötü zamanlarımın en iyi arkadaşıydı Oruç Auroba. İstedim ki bu sayfayla onu henüz tanımayan, bilmeyen, okumayan varsa faydalansın.

Var senin.

"Yürüme", 1992

Bölük pörçük

Ben ki

"Tümceler", 1990

"İle", 1998

Nasıl özlediğimi ellerini

KY: Usta - çırak ilişkisinin önemi nedir?

"Kesik Esin-tiler", 1994

Yattın mı?

yaşadıkların, yitmeyecekler - yaşayacaklar.

sn. çeşm-i giryan hiç utanılacak bir şey yok olur böyle şeyler kafamız değil ellerimiz yanlışı yaptırıyor :)

Ben, zaten

syf:108

Düşün var senin

duran.

"Yaşamın, geri gidip, hep, kendini eskiden tıkanıp kaldığın bir noktada bulup, hep ileriye itmeye çalışmanın süreci olacak."

Kanın var senin.

Nasıl katı, nasıl soğuk, kurşunların

Özlediğin, gidip görmek istediğin-

OA: Felsefenin hiçbir?gün?de?yer?i yoktur? yersizdir felsefe. İşlevi ne olmalıdır, anlamında soruyorsan; insanların kafalarını karıştırmak. Ama bu hep böyleydi; bizim?gün?ümüzün bir özelliği değil; çünkü insanlar?hani şu sağlıklı toplum? hep yeniden kendine sahte düzenlilikler kurar; felsefenin işi de bu düzenlere çomak sokmaktır? koyunu sürüden çıkmağa ayartmak?

boyuna

KY: Türkiye?deki felsefe bölümlerinin eğitimini nasıl buluyorsunuz? Bu bağlamda felsefe okumak isteyen birine ne gibi tavsiyelerde bulunabilirsiniz?

"Sayıklamalar", 1994

OA: Hepsi tümüyle özel ve hepsi tümüyle genel? Yazdıklarım, belirli durumlarda belirli şeyler üzerine düşünerek yazılmıştır; ama, yazılırken, benim?özne?m dışarıda tutulmuştur. Örneğin, ile?de tırnak içinde verilen sözlerin hepsi gerçek kişilerce gerçek durumlarda söylenmiş sözlerdir; ama, metinde geçen?ben? ve?sen? birer gerçek kişi değildir, çizilen gelişme de, o biçimiyle, kurmacadır.

Ya da yolunuzu kaybettiniz yol üstünde yardım alacağınız kimse yok, o zaman Oruç Auroba'yı rehberiniz, yareniniz hatta bilge bir han sahibi sayın ve yararlanın.

Başlangıçta amacım hiçbirzaman?kitap? yazmak olmadı. Birşeyleri anlamağa çalışmak; eğri okuduğunu gördüğüm birşeylerin doğrusunu bulmağa çalışmak; birşeyi tam olarak olarak dile getirmeğe çalışmak? yazma çabam buna benzer şeyler oldu. Sonradan, yazdıklarım, kendileri bir bütün haline geldiler ve bana bir?kitap? olduklarını bildirdiler? o zaman, ?kitaplaştırdım? ben de onları? Yani, ben kitap yazmadım: kitaplarım kendilerini yazdırdılar.

Delik deşik

Ölsene dedi bana

Düzeltme için çok sağolun KEMYAB-25. Sesli harfler yan yana gelince hem yanlış yazarım. Yine yapmışım aynı şeyi. Utandım doğrusu. :(

Canlı

"Geç Gelen Ağıtlar", 1994

"OL/AN", 1994

Yiten

Geçen gün gidip kitaplarından birini alıp başlayayım diye düşünürken, şu an hangi kitapla başlayayım diye soracak birini bulamk güzel. Sizce hangi kitabıyla başlayayım?

"Yakın", 1997

Sessiz ve dingin dünyanda yaşaman için.

Başucu kitabım olan "Olmamalı" dan birkaç satır...

"Hani", 1993

Bilemesen

çabaladığın, çırpındığın:

Özlem, gidip görememendir; ama

nerelere, ne zaman

- kendinden hep uzaklaşan bir anlam olarak kurduğu bir anlamdır, anlamı, yaşamının, kişinin..."

Gerçeklerin inince içine

kendi olmasını, seninle olmaya bağlayan

"De ki İşte", 1990

Nasıl ince, ellerin, parmakların

Biraz kıpırdasan uyumadan önce

Güldüm

ama gidip göremediğin

olacak..."

Azgın yellerle savrulan

dediğin?

ALINTIDIR.

" Kişi yaşamının anlamını kabullenmelidir: bu anlam, kendi kendine kurduğu saçma-sapan - giderek, kendi kendisini yargılayan - bir anlama da katılsa, üstlenmek zorundadır kişi, onu: yitimlerinin de kendisine ulaşan anlam ı olarak; henüz hiç olmamışlıklarının da belirlen miş anlmaı olarak

"Zilif", 2002

bu yana

çelenkli güzünde geçmişliğimin

Yaşamın bastırınca bakışına