evet güzel bir yazı. benligimize saygı duymazsak, depresyon bizi yakalıyor.

Çocuklar için sağlıklı benlik saygısı hissinin kaynağı kendileri için önemli yetişkinlerin kendilerini kabul etmeleri umursamaları ve kendilerini iyi ve emin kişiler olarak bilmeleridir. Kendileri için önemli bu yetişkinler birbirlerinden ayrıldıklarında ve hiç bir şey olmadığı halde ortaya çıkan huzursuzluklar olduğunda bunun sebebi olarak kendilerini görürler. Çocuklar için düşük benlik saygısı demek kendileri için önemli olan yetişkinler tarafından umursanmayan önemsenmeyen beğenilmeyen kabul edilmeyen güvenilir ve iyi bir kişi olarak bilinmeyen anlamına gelmektedir.

Çocuklar önceleri ne benlik saygılarını ne de her durumda kendilerini her zaman iyi hissedebilirler: Çocuk evde kendine güvenildiğini ve kabul edildiğini hissedebilir fakat çevrede ve okulöncesi sınıfta böyle hissetmeyebilir. Yine çocuk akranlarıyla ilişki kurduğunda veya okulun veya başka bir yerin fonksiyonlarını öğrendiğinde çocuklar kabul hissi duyabilir veya benzer bir durumda farklı şekilde hissedebilir. Çocuklara böyle durumlarda diğerleri öyle davranmasa da onlara güven vererek ve onları kabul ederek çocuklara yardım edilebilir.

Eğlenceli ve saçma faaliyetlerden çok gerçekçi tartışmalar hakkındaki faaliyetlere ve amaçlara genç çocuklar muhtemelen daha duyarlı olacaktır: Örneğin ev hayvanlarına yiyecek hazırlama veya yiyecekleri hayvanlara verme gibi çocuklara evde küçük işler vererek onların başarı hissini duymaları sağlanabilir.

Benlik, insanların?ben? ve?bana ait olan? olarak tanımladıkları bir kavramdır. Bu kavramın içine kişinin görünüşü, giyim tarzı, kendini algılama şekli, kendi hakkındaki düşünceleri, ilgi alanları, tutumları girebilir. Benlik saygısı dediğimiz kavram ise kişinin kendini değerlendirmesi sonucu ulaştığı kendini beğeni durumudur. Kişinin kendini olduğundan değersiz ya da üstün görmeden olumlu, beğenilmeye ve sevilmeye değer görmesidir. Yani kişinin kendini algılamasında önem verdiği çeşitli niteliklerin değerlendirilmesi olarak da açıklanabilir. Kişinin kendini olduğu gibi kabullenmeyi, özüne güven vermeyi sağlayan olumlu bir ruh halidir. Bireyin kendini değerli hissetmesi, yeteneklerini, bilgi ve becerilerini ortaya koyabilmesi ve başarılı olması, toplum içinde kabul görmesi ve bedensel özelliklerini benimsemesi benlik saygısının oluşmasında ve gelişmesinde önemli bir rol oynayacaktır.

Örneğin ailede olumsuz ilişkiler nedeniyle çocukta kaygı ve endişe gelişir, çocuk bu kaygıyla başa çıkabilmek için hayal dünyasında kendine güç ve güven veren ideal bir imaj yaratır. Kendi gerçek benliğinin bu özenilecek düzeydeki imajı yanında değersiz olduğunu hisseder, kendinden nefret eder. Böylece çocuk kaygının sebep olduğu düşük benlik saygısını geliştirir.

Sıradan başarıları ve zaferleri vurgulamaktan daha ziyade kötü durumlarla başa çıkmalarında yardım etme çocukların sağlıklı benlik saygısının oluşmasına ve gelişmesine yardım edilebilir: Hayal kırıklığı ve kriz zamanlarında değişmez destekleri ve sevgileri hakkındaki bilgilerine izin verilerek çocukların zayıflamış benlik saygıları kuvvetlendirilebilir. Yeni kriz durumlarında da önceki kriz durumundaki başetme stratejilerini kullanabilir. Yetişkinlerin hayatın iniş ve çıkışlarını yalanlamaları muhtemelen çocukların kendilerini değerli hissetmelerini ve kendilerine güvenmelerine derinlik sağlamayacaktır.

Benlik saygısı çocuğun gelişiminde önemlidir. Birçok aile çocuklarının sağlıklı benlik saygısının olmasını ister. Ülkedeki okulların amaçlarında da benlik saygısı önemli bir hedeftir. Çoğu gözlemci toplumdaki sorunların çoğunun temelinde düşük benlik saygısının yattığına inanır.

- Benlik saygısı yüksek olan kişilerin; - Fizik sağlıkları daha iyidir - Sosyal ilişkilerden zevk alırlar - Bağımsızlığa değer verirler - İletişim becerileri daha iyidir - Kendilerinin ve hayatlarının kontrolüne sahiplerdir - İş yaşamlarında çoğunlukla başarılı kimseler olurlar. Benlik saygısının azalması ya da artmasıyla, bu durumu telafi edici bazı mekanizmaları harekete geçirdiği düşünülür. Bu telafi edici davranış ve yaşantıların hedefi, azalmış olan benlik saygısını eski düzeyine getirmektir. Benlik saygısının azaldığı kişilerde, telafi edici mekanizmanın harekete geçmesi zorlaşır, geçse bile etkisiz kalması depresyona yol açarken aynı mekanizmaların aşırı çalışması megalomi-narsizm-şiddet kullanımı ve paranoid davranışlara yol açabilir. Benlik kavramının abartılmasından kaynaklanan bu durum temel güvensizliği kapatmak amacıyla oluşmuştur.

Her insanın benlik saygısını etkileyen azaltan veya çoğaltan olaylar çok çeşitli olabilir. Bunlar her bireyde değişik olduğu için farklı eşik değerler ortaya çıkar. Benlik saygısının kişinin geldiği aile, anne babasının üvey olup olmaması, sağ olup olmaması, eğitim düzeyleri, meslekleri, aile tipi, ailenin ekonomik gücü, ailedeki kardeş sayısı ve kaçıncı çocuk olduğu gibi pek çok etkenlerle ilişkilidir.

Hiç kuşkusuz benlik saygısı insanın en çok değer verdiği anne babasının, kendine verdiği değere sıkı sıkıya bağlıdır. Anne babanın ittiği, değersiz bulduğu, umursamadığı bir çocuğun kendine saygı beslemesi beklenemez. Benlik saygısı düşük bir kişi de başta anne babası olmak üzere onun için önemli kişilerin, kendisini sevmediklerine, değer vermediklerine inanır. Çünkü sürekli etkileşim yoluyla çocuk kendisini anne babasının gözüyle görmeye alışır. Benlik kavramını onların değerlendirmesine yakın bir biçimde algılar. Benlik saygısı kavramı; öğrenilmiş bir yaşantıdır, yaşam boyu devam eder.

Çocuklar okulda ve okul dışında kendi akranları ile kuvvetli bağlar geliştirdiğinde kendilerini evde öğrendiklerinden daha farklı değerlendirmeye başlayabilirler: Çocuklara ev dışındaki iletişim yolları hakkındaki deneyimlerini ve kendi değerleri hakkında açık ve dürüst davranarak yardım edilebilir.

özgüvenle karıştırılırama aynı değildir. özgüven kendine güvenmekle ilgilidir ve başarılarla kuvvetlenir. başarı genelde başkalarının nezdinde, onların ölçütleri ile ölçülen ve kaybedildiğinde özgüveni/kendine güveni silip götürendir. özsaygı ise kişinin kendine duyduğu saygı ve kendini bilmesidir. özgüven gücünü 3. kişilerden aldığı için kırılgandır; özsaygı ise farkındalıkla soslandığında çok sağlam, başarısızlıklara rağmen yola devam etme cesaretini barındırandır

Çocukların sağlıklı benlik saygısı hislerini kuvvetlendirmek ve desteklemek için aşağıdaki noktalar yararlı olabilir.

Benlik kavramı ergenlikte ve ilk yetişkinlikte de son derece önemli olan aktif ve yaşam boyu süren bir süreç içinde gelişir. Disiplin ve sevgi aracılığıyla anne babadan, uygun davranışı gösterme baskısı ile yaşıtlarından, başarı ya da başarısızlıkla okul yaşantılarından ve bir yığın başka olaylardan etkilenir. Yani çeşitli parçalar birbirleriyle birleşir ve bunların tümünü içine alan bir benlik kavramı oluşur. Benlik kavramı sadece başarı ya da ilişkiler doğrultusunda oluştuğunda eksik kalan bir durum oluşur. Benliğin gelişimi sürecinde kendisi ve çevresiyle ilgili olumlu uyaranlar alan birey, kendini değerli görecek ve böylece kendisine saygı duyacaktır. Dolayısıyla benliğin gelişimi, uyumu ve sürekliliği bireyin benlik saygısına bağlıdır.

Sonuç olarak çocuklara saygılı davranarak onların görüşlerini alarak ve düşüncelerini dikkate alarak ve onların değerlendirmelerini takdir ederek çocukların benlik saygılarının artmasında aileler önemli rol oynarlar. Ebeveynler çocuğun gelişmesinde benlik saygısının önemli bir yeri olduğunu akılda tutmalıdırlar

Böylece benlik, acı ve tatlı birçok yaşantılar sonunda öğrenilen ve her an gelişmeye devam eden bir kavram olarak karşımıza çıkar. Her yaşantı, her baştan geçen olay benliğe bir şeyler katar. Yani benlik saygısı anne baba etkisi, sosyal, psikolojik, fiziksel görünüş, çevresel ve kültürel faktörlerden etkilenir.

Benlik Saygısını Etkileyen Faktörler

Çocuklar kendileri için önemli olan yetişkinlerden saygı gördüklerinde muhtemelen benlik saygıları beslenecektir: Çocuklar için saygı duymanın anlamı onların görüş ve düşüncelerini ciddiye almak ve gerçekçi ve anlamlı geribildirimler almaktır.

Çocuklar büyüme sürecinde kendi akranlarının değerlendirmelerine giderek daha duyarlı olmaya başlarlar: Aileler ve öğretmenler çocuklara kendi akranları ile sağlıklı ilişkiler kurmalarına yardım edebilir.

Yetişkinler çocukların doğru övgülerle değerlendirildiklerinde ve ilgilerine ve çabalarına cevap verdiklerinde çocukların kendilerini değerli hissetmeleri için muhtemelen derinlik sağlayacaktır: Örneğin çocuklar herhangi bir şeye ilgi gösterdiklerinde aileler onların faaliyetlerine katılabilir ya da bir çocuk bahçede gördüğü bir hayvana karşı ilgi gösterdiğinde aileler o hayvan hakkında çocuğun daha fazla bilgi sahibi olmasını sağlayabilir. Aileler ciddi şekilde çocuklarının ilgilerine katılımda bulunma pozitif bir cevap verme bir yoludur. Bunun zıttı olarak ilgilerine karşın aşırı övgü ve dalkavukluk yapılması çocukların ilgisini başka yöne çevirmesine neden olabilir. Çocuklar pul biriktirme gibi alışkanlıklar geliştirebilir.

Benlik Saygısı-Özsaygı Gelişimi

Çocukların benlik saygısı hissinin sağlıkla gelişmesine nasıl yardım edebiliriz? Benlik saygısının altyapısı yaşamın ilk yıllarında çocuklar için güvenilir yetişkinlerdir. Çocuklar gülümsediklerinde ve çığlıklar attıklarında yetişkinlerin kendilerine anlaşılır şekilde karşılık verdiklerinde bebekler sevildikleri ve değer verildikleri hissini öğrenirler. Çocuklar sevgi hislerine kendilerine bakıldığı için kabul edildiklerini bu sayede sevildiklerini düşünerek varırlar. Genç çocuklar temel ihtiyaçlarını karşılayan ve kendilerinden hoşlanan ailelerine ve diğer yetişkinlere güvenmeyi öğrendiğinde çocuklar kademeli olarak arzulanma değer verilme ve sevilme duygularını hissederler.

Yüksek düzeyde benlik saygısı, aile ile olumlu iletişim ve kişinin kendi hayatı üzerinde kontrole sahip olduğu duygusu, orta derecede risk alma isteği ve etkili bir kişi olduğunu hissetmesi gibi faktörlerle de ilişkilidir.

Benlik saygısının dayandığı kriterler aileler topluluklar ırklar ve kültürel topluluklara göre farklılık göstermektedir. Örneğin bazı gruplar kız ve erkek çocukları fiziksel görünüşleri ile değerlendirebilir bazıları başka şekilde değerlendirebilir. Basma-kalıp durumlar önyargılar ve ayrımcılık faktörleri çocuklar arasında düşük benlik saygısına neden olabilir.

Benliğin gelişmesinde kişilerarası ilişkilerin büyük bir önemi vardır. Çevremizdeki insanların tepkileri benliğin oluşumunda çok belirleyicidir. Bizim için önemli kişilerin bizi beğenip beğenmemeleri, bizimle övünmeleri ya da bizden utanmaları, bu kişilerin hakkımızda söyledikleri şeyler benliğin alacağı şekli etkiler.

Benlik saygısı aynı zamanda çocukların bir gruba ait olma hisleriyle ve bir grubun gereklerini yerine getirmeyle de ilişkilidir. Çocuklardan okul öncesi yıllarında da içinde büyüdüğü aile ve topluluğun kurallarını benimsemeleri ve kendilerini kontrol etmeleri beklenir. Ayrıca bu gruplar bir gruba ait olma hissini sağlamada yardım ederler. Önemli bir nokta olarak çocukların benlik saygısının gücü aldıkları aşırı övgü ve dalkavukluktan dolayı değildir.

Benlik saygısının oluşumunda anne çocuk ilişkisi çok önemli bir etkendir. Annesiyle girdiği ilişkiler içerisinde beğenildiği oranda benlik saygısı yükselen çocuk, kendince başarı saydığı davranışların annesi tarafından kabul edilmemesiyle düşük benlik saygısı yaşayacaktır. Beklediği beğeni ve onaylama davranışlarının gelmemesi, olumlu yaşantılarla dengelenmemesi düşük benlik saygısının temelini oluşturur.

Benlik saygısı üzerinde 100 yıldır çalışılmasına rağmen uzmanlar ve eğitimciler benlik saygısının gelişimi ve doğası üzerine tartışmaya devam etmektedirler. Yine de çocuklar üzerinde önemli rol oynayan aileler ve diğer yetişkinlerin katı altyapı oluşturduklarını kabul ederler.

Mükemmellik beklentisi içinde olan, sınır oluşturamayan ve oluşturulan sınırlar konusunda tutarlı olmayan, olumlu geri bildirim vermeyen, dinlemeyen, reddeden, uyumsuz model olan, çocukları belli bir kalıba zorlayan, ertelemeyi destekleyen ve izin veren anne babaların düşük benlik değerine yol açabileceklerini gösteren sonuçlar vardır.

Çocukluluğun erken yıllarında benlik saygısının gelişiminde kendileri için önemli olan yetişkin ve yaşam alanlarındaki diğer önemli kişiler sayesinde değerli özelliklere sahip olduklarına inanırlar. Örneğin atletik olmanın önemli olduğu ve atletik olmaya teşvik edilen bir aile ve toplumda atletik başarıları olan bir çocuğun benlik saygısı muhtemelen yüksek olacaktır. Buna karşın atletik becerileri olmayan ve bu konuda beceriksizlikle eleştirilen çocukların benlik saygısı ise muhtemelen düşük olacaktır.

benim bana saygım varda, dünyanında kaderinde bana saygısı var mı

Benlik Saygısı Nedir? Aileler ile öğretmenler çocuklarının iyi bir benlik saygısının olması gerektiği konusunda karşılıklı konuştuklarında genellikle benlik saygısının anlamının çocukların kendilerini iyi hissetmeleri anlamına geldiğini düşünürler. Genç çocuklarda benlik saygısının içerdiği anlam kendileri için çok önemli olan aileleri ve diğer yetişkinler tarafından beğenilen ve kabul edilen biri olmaktır.

Kişinin kendisi hakkındaki yargısı, başkalarının onu olumlu ya da olumsuz olarak değerlendirilmesinden çok daha önemlidir. Ya da daha önemli olmalıdır. ?Başkaları ne der? düşüncesinden uzaklaşmakta zorlanan bir toplum olsak da kendi psikolojik dengemizi korumak adına bunu yapabilmeliyiz. Bu nedenle kişi kendi yargısını benimsemeli ve bu yargının değişmesine direnç göstermelidir.

Benlik Saygısının Gelişimi