-Millet laiklik yorumu yapabilir mi?

Bugün, aradan 80 yıl geçtikten sonra, çocuğunu askere gönderen, sonra şehid naşı olarak karşılayan ve tabutlar üzerine kapanan annelerin pek pek çoğu da başörtülüdür.

Kur'an, bu milletin hayat kitabı olmuş.

Bu yasak olmasaydı, Türkiye'nin bu kadar on yılının, bu ölçüde bir tartışma? gerilim ile geçirmeyeceği de bir vakıadır.

Ana Sorun: Din ve Laiklik Yorumu

Medeni bütün toplumlar bir şekilde örtünüyor.

Türkiye bunun sancısını yaşıyor.

Laiklikle ilgili tartışmalar biraz da şu eksende ortaya çıkıyor:

Mesela, Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısı değişirse, laiklikle ilgili yorumların da değişebileceği ihtimalinden söz ediliyor. Nitekim, başörtüsü ile ilgili karara muhalif kalan üyelerin değerlendirmeleri, çok farklı bir laiklik perspektifine işaret ediyor.

İslam'ın oluşturduğu hayat tarzının önemli bir boyutudur.

Bana göre Türkiye, önemli bir bilinçlenme sürecinden geçiyor. Bu sorular da, o bilinç ikliminin ürünleri...

Başörtüsü yasağı ile Türkiye'ye, on yılları kapsayan bir gerilim ortamı getirildiği bir vakıadır.

Görülen o ki, yargıda, siyasette, bürokraside farklı yorumlar var, ayrıca her birimin kendi içinde de yorum farklılıkları mevcut.

Tito, sosyalizm projelerini uygulama çerçevesinde bir gün Müslüman kadınlara yönelik?ref'i tesettür? kanunu çıkarıyor.

Herkes de durduğu noktanın izahını yapacak. Başka çare yok. Dünya artık böyle bir dünya... Ben yaparım, sen sineye çekmeye mecbursun, dünyası değil.

Milli Mücadele'de, Maraş'ı?Kahraman? yapacak mücadelenin fitili ateşlenmiş olur...

Yoksa laiklik yorumunda jakoben dil baskın mı olmalıdır?

Bugün, birileri, başka erkekler tarafından arzulanmayı, bunun için de vücudunu sergilemeyi çağdaşlık göstergesi olarak kabul edebilir.

Çünkü Türkiye'de halkın dini İslam ve İslam, toplumsal hayata ilişkin ölçüler getiriyor.

-İnsanlar bu ölçülere uysunlar mı, uymasınlar mı, ne kadar uysunlar ne kadar uymasınlar?

-İslam'dan hangi zararı gördünüz, sorusunu sormuştur.

Bunun içinden çıkılamaz.

Bunun cevabı, gayet açık, o da şu ki, İslam'la ilişkide sorun yaşıyoruz.

Verilen cevaplardan birisi şöyle:

Dindar insanlara baskıya gelince...

-Aynı sokakta oturan Müslüman hanımlar birbirleriyle helalleştiler, dedi. Artık sokağa çıkmayacaklardı ve belki de ölünceye kadar birbirlerini göremeyeceklerdi. Öylesine bir travma yaşamışlar, öylesine tedirgin olmuşlardı.

Allah, bu milletin mutlak Rabbi, mutlak mabudu, mutlak sığınağı olmuş...

Sonra böyle bir baskıyı meşru görmek, dinin ve dindarın hangi hayat alanında özgür olabileceği sorusunu gündeme getirmez mi? Hakim irade, gelsin ve canının istediği her yere burnunu soksun. Bu, hangi insan hakları çerçevesi ile bağdaşır?

Çünkü İslam, bu ülkenin toprağına karışmış, bu toplumun damarlarında bir hayatiyet unsuru gibi gezinmeye başlamış.

Son söz şu olsun:

Bugün birileri için, cinselliğin en ilkel biçimde sergilenmesi normal, ?Saçının telini göstermemek? anlaşılmaz bulunabilir.

Tüm bunları -haşa- atsak atılmıyor, satsak satılmıyor.

Ayrıca tesettür ölçülerini değiştirme iradesi, ya?Yeni bir din yorumu? anlamına geliyor ya da, dindar insanlara dışardan bir baskı anlamına...

Anayasa Mahkemesi'nin başörtüsü ile ilgili kararının gerekçesindeki yorum, ikinci şıkka daha yakın. ?Kamusal alanda dini dışlayan? çok daha problemli bir ilişki tarzını gündeme getirmiş.

Hani deyim yerindeyse;

Etle tırnaktan öte bir bütünleşmenin üzerindeki ayrıştırma operasyonunun sancısını yaşıyor Türkiye.

İşin kötüsü, başörtüsü karşıtı politikaların varıp, yukarda zikrettiğim sömürgeci politikalarla bütünleştiğinin farkında değil, demektir.

?Yeni bir din yorumu? ise, bunun, diyelim, laiklik açısından tutarlılığı olamaz. Hangi laik anlayış, bir dini yeniden yorumlama hakkını verir bir yönetime? Bu, açık biçimde dinle bağlantılı bir icraat değil midir? Bir dinin yorumunu, o dinin müntesibi olan alimler yapacakken, laiklik adına hareket eden kurumların veya kişilerin din yorumu yapması kabul edilebilir mi?

Gerçekte İslam ülkelerinde yürütülen?İslam'ı azaltma? politikalarının tamamı, bu toplumlar nezdinde, sömürgeci politikalarla birlikte değerlendirilmiştir. İslam toplumları, bu tarz politikaların kurgulayıcılarına hep;

Tesettürsüzlük asla evrensel bir kural değil.

Tesettür ile oynamak demek, bir Müslüman toplumun bütün yaşama tarzı ile oynamak ve onu sarsmak demektir.

İnsan ve toplumların en önemli aidiyetlerini oluşturan?dini alan?la ilgili düzenlemeler öngörmesi sebebiyle... Çünkü bu düzenlemeler, genelde?sınırlama? niteliği taşıyor ve insanlar, en temel aidiyet alanında sınırlamalardan rahatsız oluyor.

Şimdi bu konu ile ilgili en önemli soruya dönelim:

Milli Mücadele'nin, kağnı çeken, mermi üreten, çocuğunun kundağına kurşun saran bütün kadınları başörtülüdür. Ve hiç şüphesiz, Fransız askerleri onlara saldırsa, onların yapacağı şey, canı pahasına örtüsünü korumaktır.

Toplum soracak, soracak, soracak...

Kur'an'ın bu alandaki hükmü, 14 küsur asırdan beri böyle anlaşılmış, böyle yaşanmış ve hücrelere böyle nüfuz etmiş.

Bugünün Türkiyesinde birileri, Tetova'daki kadınların başlarını açmamak için birbiriyle helalleşip eve kapanmalarını, Cezayir'li kadınların kocalarının terfilerine mani olmasını, Maraşlı kadınların?güzel yüzlerini Fransızlardan esirgemeleri?ni anlamsız bir direniş olarak görebilir.

Evet, milleti ne yapacaksınız?

Bir başka olayı, Franz Fanon, Cezayir Bağımsızlık Savaşının Anatomisi isimli kitabında anlatır:

Hangisi olursa olsun, bunlar kabul edilemez.

Sonra, Kur'an'ı nereye koyacağız?

-Din, yani ilahi irade, artık toplumla ilgili ölçü koyma iddiasından vaz geçsin. Bu alanı insana bıraksın. İnsan da akıl ve bilimle kendi yolunu çizsin.

Böylesine bir bütünleşme içinden milletle söz konusu değerler dünyasını nasıl ayıracaksınız?

Bugün Türkiye'de, ?Neden tesettürde - başörtüsünde bu derece yoğunlaşılıyor? Memleketin başörtüsünden başka sorunu yok mu? sorusunu soran herkes, tesettürün toplumsal ve kültürel derinliğini anlamamış demektir.

Başından itibaren Türkiye Cumhuriyeti'nin bu noktadaki çizgisi tam netleşmiş değil. Laiklik, en temel ilke olarak kutsanmış ama, ?çerçevesi ne olsun?da farklılıklar ortaya çıkmış. Bir yandan din ile iç içe bir Cumhuriyet, bir yandan devlete bağlı din telakkisi, bir yandan devlet eliyle din reformu baskısı, bir yandan daha özgürlükçü yorumlar... dönem dönem yaşanmış...

Yoksa laiklik yorumunda?demokrasi? arayışına mahal yok mudur?

-Laiklik din ile ilgili olarak neyi sınırlasın?

Standart bir?çağdaş açılma sınırı? da bulunmuyor. Yani?Hangi açık kıyafet çağdaşlığın sembolüdür? sorusunun cevabı da yok. Onun için, tesettürden çıkma dayatması, tamamen keyfi bir çağdaşlık yorumunun ürünü. İnsanlardan bu keyfi yoruma tabi olup, kendi dini değerlerinden vaz geçmelerini beklemek makul görülemez.

Zaten çıkamıyoruz.

Millet, Allah'tan kopmuyor, millet Kur'an'dan kopmuyor, millet İslam'dan kopmuyor.

Toplumun yüzde 75'inin?Hayatın her alanında başörtüsüne özgürlük istiyor olması? ortalığı sarsan tartışmalarda neden hiçbir anlam taşımıyor?

Türkiye'de hangi laiklik yorumu egemen?

Diğer cevap ise şu şekilde:

Laiklik dünyada neden tartışılıyor?

?Ref'i tesettür?, ?Tesettürün kaldırılması? demek. Kadınlar tesettürden çıkacak ve sosyalizmin uygarlaştırma projelerine katılacaklar!!!

Şu sorduğumuz soru, aynı zamanda?Demokratik bir laiklik? yorumu arayışı değil midir? Yani anayasanın iki temel ilkesi olan demokrasi ve laiklik arasında uyum...

Buna, bugünün özgürlükçü dünyasında kimin hakkı olabilir?

1960'lara kadar Cezayir Fransız sömürgesidir.

Bu defa Fransız işgal askeri olarak gelir, şehre yerleşir, yerli Ermeni çeteleriyle birlikte devriye gezmeye başlar.

Maraş'ı, Sütçü İmam'ı bilmeyen yoktur.

Buna Cezayir'li kadının tepkisi, sömürgeci ile savaşa bizzat katılmak olur.

Türkiye, İslam'la en sağlıklı ilişkiyi kurmalıdır. Çünkü İslam, Türkiye'nin olmazsa olmazıdır, Türkiye'nin ruhunu besleyen ana enerji kaynağıdır.

İkinci yorum ise, ilke olarak din ile problemli bir yaklaşımı sergiliyor. Dini alanı, hemen hiç sınır olmaksızın daraltmayı hedefliyor. Din, bir?kalp olayı?, ?çok özel alan? haline indirgeniyor. İnsanın yaratıcı ile ilişkisine bile kendine özgü bir sınırlamayı öngörüyor. Bu yorumda?İnsan hayatında din ne kadar olacak? sorusunun bile net cevabı yok. Çünkü o alan, kamu iradesi tarafından müdahaleye açık bir alan olarak görülüyor.

İnsanın olduğu her yerde var.

Türkiye, bu sorunu, daha çok toplum? devlet ilişkileri zedelenmeden çözmelidir.

İslam'ı nereye koyacağımızı bir türlü kestiremiyoruz.

Ama, ?Müslüman kadın?ın tesettür algısı böyle...

Laikliğin birinci yorumu, genelde daha az tartışılıyor. Ve?özgürlük? hassasiyetini öne çıkaran bir disiplin halinde algılanıyor.

Belki de bir kısmımız?milletin buna hakkı olmadığı? gerekçesiyle, bir kısmımız ise?bu hakkı millete vermezler? gerekçesiyle... bu soruyu sormaktan imtina ediyoruz.

Aslında bütün dünyada laiklik yorumu tartışmalı.

Şunu da belirtmek gerekiyor ki, laik uygulamanın dinle ilişkisini, başörtüsü gibi toplumun en hassas olduğu bir alana hasretmek, belki de laikliği en savunulamaz alana sürüklemektir.

Aziziye Kahramanı Nene Hatun, bir sembol Anadolu kadını olarak başörtülüdür.

Bu kanunun, Makedonya'nın Tetova şehrindeki tepkilerini o günleri yaşayan bir Müslümandan bizzat dinledim.

Bu durumda sorun?Milleti ne yapacaksınız? sorununa dönüşmüş.

Ayrıca, tesettür baş örtmeden, giyim kuşamdan öte, İslam'ın hem kadın hem erkek dünyasına getirdiği, ve cinselliğin bağırgan biçimde ortaya sergilenmesini engelleyen bir mahremiyet çerçevesidir.

-Devlet de bir din adına hareket etmesin, empozede bulunmasın.

O zaman niye bu yasak?

Türkiye'de ise konu, ?Türkiye'ye özgü şartlar? gerekçesiyle daha bir tartışmalı...

Galiba, tartışmalarda en az akla gelen soru bu...

Yönetim federatif bir yapı arz ediyor ve Kosova'yı, Makedonya'yı, Bosna'yı, Sırbistan'ı içine alıyor. Bu topraklarda önemli bir Müslüman topluluk yaşıyor.

-İnsanlar bir dini yaşarken, başka dinden olan birisinin özgürlük alanına müdahale etmesin.

Türkiye'de yaşadığımız sancının önemli boyutu, ?Laiklik yorumu?nda toplanıyor.

Yoksa hiçbirimiz, laiklik yorumunu milletin yapabileceğini düşünmüyor muyuz?

Ya da tesettür, böylesine derin bir vakıa halinde nüfuz etmiştir Müslüman kadının ve toplumların yüreğine...

Tesettür bir insani durum.

Bir devriye grubu, Uzunoluk hamamından çıkan çarşaflı ve peçeli kadınları görür. Onları taciz eder ve?Peçenizi çıkarın, güzel yüzünüzü görelim? derler. Kadınlar direnir. İtiş kakışı Sütçü dükkanındaki dede görür, gelir, tabancasını ateşler ve malum...

Evet, insanın en önemli fıtri yönelişlerinden olan cinsellik alanına getirilen bütüncül ölçülerin bir parçasıdır.

?Türkiye'ye özgü şartlar? ifadesi, laikliğin Türkiye'de dini alanı daha çok sınırlaması çerçevesinde kullanılıyor.

Yugoslavya'da sosyalist Tito yönetimi zamanı...

Aslında asıl sorulması gereken sorular, ?Başörtüsü yasağının mantığı nedir? Bu yasak, hangi İslam ülkesinin hangi sorununa denk düşmektedir? Ve kadınlar başını açtığında hangi İslam ülkesinin hangi sorunu çözülmüş olacaktır? sorularıdır.

-İnsanlar, aynı dinden olan ancak din içinde farklı yorum yapanlara da müdahale etmesin.

Acaba sebep ne?

Fransızlar?Batı eksenli uygarlaştırma projesi? çerçevesinde, en başta, ?kadınları çarşaftan çıkarma? uygulamasını başlatmışlardır. Havuçları ve sopaları vardır. Projeyi öncelikle?Eşi başörtülü memurlar? üzerinden yürütürler. Eşini çarşaftan çıkaran memur terfi eder, diğerleri aşağılanır. Eşinin başını açanlar için özel?Çarşaftan çıkma? törenleri düzenlenir.

?O kadınlar sömürgecilerin ya da despotların istediklerini yapsalardı bu ülkeler çok daha erken çağdaşlaşırdı? diye düşünebilir.

İslam ve önce gelen diğer tüm semavi dinler, mü'minlerden bir şekilde örtünmelerini istiyor.

Bu bir Türkiye tecrübesidir.

Ahmet Taşgetiren

Franz Fanon, Cezayirli kadınların bu destanını anlatır.

Sonra, Allah ile ilişkileri ne yapacağız?