Kitaplar yaşlarını, yaşlar kitaplarını arıyor.

Her kitabın bir okunma yaşı olduğunu inanıyorum. Başlığı açan arkadaşın örnek verdiği üzere Safahat ve Mesnevi'yi 25'inden sonra belli bir bilgi, birikime ulaştıktan sonra okunması gerektiğini düşünüyorum. Bunun yanında Vadideki Zambak 25'inden önce ilkbahar mevsiminde okunmalıdır.

Kitapların eskiyen dili konusunda ise sorumlu tutulacak en son kesim, okuyucu kesimi.

Safahatı ve mesneviden bazı bölümleri lise yıllarında okudum aynı şekilde Üstad Necip Fazıl serisini de lakin idrak etmek sindirebilmek zamanımızı aldı. Sadeleştirme gerçeğin tadını vermiyor yerini de tutmuyor. Belki gençlere yardımcı olmak adına aynı eserde verilebilir.

Sayın ali karadayı hocam "kitaplar yaşlarını yaşlar kitaplarını arıyor" demiştiniz. Bulabildiler mi birbirlerini? En azından bazı kişiler onların bibirlerini bulmalarına vesile oluyor ve hem onları hem de kendilerini mutlu ediyorlar.

Böylesi bir tecrübeye rağmen her kitabın okunma yaşından ziyade, her kitabın hitap ettiği bir okuyucu profili var, diye düşünüyorum. Bu profili oluşturan da okuyucunun yaşından çok, zekası ve kültürel birikimi. Safahat, Huzur vb. kitaplar ilk gençlik çağını yaşayan nesiller için anlaşılmaz yahut konuları gereği ilgi çekmez olabiliyor; ama aynı kitaplar bir yığın yetişkin için de anlaşılmaz veya sıkıcı konumdalar.

Tıpkı insanın damak tadının yaşla birlikte tatlıdan tuzluya kayması gibi kitaplardan aldığı haz da yaşla birlikte değişiyor. Lise yıllarımda bana dayatılan dünya klasiklerini şimdilerde gözyaşları içinde okuyacağım ve bazılarını ikinci kez okumak isteyeceğim, o zamanlar özetini yazdırmak için birilerini ararken şimdi okuduklarımın üzerine saatlerce konuşabileceğim aklıma bile gelmezdi. Tabii bu sadece yaşla değil yaşanmışlıklarla daha çok alakalı diye düşünüyorum.

Ve sonuç olarak şunu söylemek istiyorum. Kitap seçiminin bana göre yaşla çok da alakası yok. Kitap seçimi ruhun açlığı ile ilgili. O dönemde neye açsanız onunla doyuyorsunuz...

Huzur konusunda ben de benzer bir tecrübe yaşadım. İlk olarak üniversite öğrenciliğimin ilk aylarında okumuştum. Sıkılmıştım; ama birkaç yıl sonra ikinci defa okuduğumda sıkılmadım, aksine?anlamanın? verdiği güzel duygular hissetmiştim. Fakat bugünlerde bütünüyle anlamadığımı fark ettim ve yeni dikkatlerle yakınlarda tekrar okuyacağım.

İşin bir de dil yönü var: Eski ktapların eskiyen dilleri eski baskılarından mı okunmalı, yoksa sadeleştirilmişlerinden mi? Yabancı dil için yıllarca kelime öğreniyoruz, eski kitaplarımız için de eski kelimeleri öğrenmemiz gerekir mi? Günümüz gençliğinin Dede Korkut ilgisini çekecek mi? Yahut Dede Korkut "olmazsa olmaz"larımızdan olmaktan çıkacak mı?

Yabancı dil kitapları için ise şunu öyleyebilirim ki dil bilen bir kişi tarafından okunuyorsa orijinalinden okumak daha çok tat veriyor.

Kitapları okumadan önceki hazır bulunmuşluk düzeyi onları anlamamızda çok belirleyicidir. 18 yaşındaki lise son öğrencisinin mesela Safahat'ı okumasıyla 30 yaşındaki insanın okuması aynı olmayacaktır. Aynı yaşta olunsa bile kişilerin farklı kültür düzeyleri anlama düzeylerinde belirleyici olacaktır. Her yaşın bir kitabı var mıdır veya bazı kitaplar farklı yaşlarda tekrar okunmalı mıdır? Mesela Safahat için ideal yaş nedir? Mesnevi için?

Ovidus

Descartes

Peyami Safa'nın köşe ve dergi yazılarının toplandığı kitapları okuduktan sonra okudum romanlarını.. Üniversite sonrası ve benim için oldukça geç sayılabilecek bir zamanda. Romanları deyince sadece Hariciye Koğuşunu ayrı tutalım. Hacmi küçük ama kendisi büyük romandaki "tababet tedaviyi gerektirir, kesmeyi değil" sözünü bir lise öğrencisi ne kadar anlar ve içselleştirir? Lisede zorlana zorlana Huzur'u okumuştum, daha sonraki yıllarda iki defa daha okudum. Hayatın bir seviyesi olduğu gibi kitapların da seviyeleri var. Her kitap her yaşta okunmuyor.

Fakat küçük bir çocuğun "Dede Korkut'u sade bir dille okuması onun kitabı anlaması ve sevmesi açısından son derece önemlidir. Bu sevgiyi alan çocuk ileride orijinal dilisini de merak edip okuyacaktır zaten.

Bunun gibi eski edebi eserler de mümkün mertebe yazıldığı dönemdeki dilde okunmalıdır.

Kitap okuma açısından son derece önemli ve altı çizilmesi gereken hususlar bunlar.

Teşekkür ederiz..

Yaşına, birikimine ve ihtiyaçlarına göre doğru kitap seçebilen kişiler, sanırım en huzurlu şekilde kitap okuyan kişilerdir.

Pisa2009 raporuna bakıp okuma alışkanlıklarımızı gözden geçirmeli miyiz?

Sayın ali karadayı hocam, ne kadar önemli ve değerli başlıklar açmışsınız.

öğrencilere hangi kitapları okutmalıyız? bu konuda sınıf kitaplıgındaki kitapları ortaokul öğrencileri için ayarlamıştım. bi arkadaşla bu konuyu konuştuk. sonra bende arkadaşın fikrine katıldım..

"Çağımızda iyi seçilmiş bir kitap koleksiyonu, gerçek bir üniversite öğrenimi demektir.."

"İyi kitaplar okumak, geçmiş yüzyılların en iyi insanlarıyla sohbet etmek gibidir"

Ne de olsa "Ağaç yaşken eğilir"

Kelime kadrosunun sadeleştirilmesi bana göre kitabın türü söz konusu olduğunda önem kazanıyor. Bir şiirin dilinin sadeleştirilmesi düşünülemez; ama deneme, seyahatname hatta kısmen roman türlerinin kelime kadrosunun sadeleştirilmesinde?yazarın üslup özelliklerinin gözetilmesi şartıyla- pek bir sakınca görmüyorum. Nitekim bizzat yazarları tarafından sadeleştirilen romanlarımız var ve bunlar edebi değerlerini hala koruyan eserler.

"Kitaplar da dostlar gibi iyi seçilmelidir"

Pisa raporu için:

Kitap okumaya yahut okumamaya bir de bu açılardan baksak mı?

Sağlam bir okuyucu olduğumu düşünüyorum. Kamalettin Tuğcu ile sanırım İlkokul 2. sınıfta tanıştım ve o tarihten itibaren hiç durmadan okudum. Her yaşın alışkanlıkları farklı oluyor elbet ama bana oldukça ilginç gelen bir şey de yaşadım. Ortaokuldayken il halk kütüphanesinin müdavimiydim ve kendime hedef olarak kitap isimleri değil raflar belirlerdim. Bir raftaki kitapların tamamını bitirdikten sonra diğerine geçerdim. O yıllarda rus ve batı edebiyatı klasikleri en çok okduğum kitaplardı. O kitaplarda şaşalı ağdalı ifadeler ve alabildiğine yabancı sözcükler kulanıldığını bilirsiniz. Ama inanılmaz bir keyifle okur, okuduğumu anlar yaşar ve hissederdim. Sanırım okumayı planladığım ama bir türlü okuyamadan o dönemi atlatıp farklı kitapların müdavimi olduktan sonra, YANİ YILLLAR YILLAR SONRA :)) tekrar eksiklerimi tamamlama girişimi içine girdim. İlginçtir okuyamadım arkadaşlar:) Çok zorladım kendimi.. Cümleleri anlamakta güçlük çekiyordum. Tekrar tekrar okuyup birde bu anlama sıkıntısı içindeyken " ben bu kitaplara bayılırdım şimdi neden keyif almıyorum " hesaplaşmasını yapıyordum.

Bir örnek verecek olursam Falih Rıfkı Atay'ın "Çankaya" adlı kitabını Türkçe öğretmenimizin önerisi üzerine ilk defa orta son sınıfta okumuştum. Aynı hocamız Atatürk'ün "Söylev"ini de okutturmuştu bize o dönemde. Tarihe karşı bir sempatim oluşmuş ve tarih öğretmeni olma isteğim doğmuştu. İki sene önce kitapları tekrar okuyup incelediğimde tarihsel olaylara ve ve kişilere birikimimden dolayı daha farklı bir gözle ve bakış açısıyla baktığımı hissettim.

Türkçe öğretmenimiz çocuklara iki kitaptan sorumlu tutmuştu. kitaplar hacimliydi. çocukların gözü korkmuştu. arkadaş ortaokul öğrencilerine sadece kitap okuma sevgisi aşılamalı kitapla dost arkadaş olsun bunun için şekerleme kitaplar verillmesi gerekir dedi hak verdim onlara zaten bir kasaba okulunda görev yapıyorum çocuklara gülten dayıoğlundan tut cahit zarifoğluna kadar çocuklar için hazırlanmış sayfa sayısı 80 -150 sayfalık 150 ye yakın kitap hazırladık. tabi hepsini hemen tedarik etmek kolay degil di parça parça alacam ilk 30 kitabın siparişini verdik. ben sanırım böyle yapacagım yani çocuklara fikir degil de kitap okuma kitap la dost arkadaş olmasını sağlayacagım...