düzyazıda serbest yazamazsın o kadar, şiirde şiirdir dersin çıkarsın

Yağmaya başlayan yağmur kenti dolduracak

şiirde anlatılmak istenen duygular biraz daha net değildir okuyucuya açık bir kapı vardı tamam romanda yok mu diyeceksin ama romanda konular bağlantılı yer zaman ve olabilecekleri tahminin daha kuvvetli.

Sevgilinin yanağına dokunmalı mesela

Bir şeyler daha yapmalı

Kısa oz anlatimi galiba sevmiyoruz.

Bir umutsuzluk çökecek

Başkası teskin etmeyecek

Biz şiirin edebi, düz yazının kolay yazıldığını düşünürüz. İşin aslı bizim sandığımızın tam tersiymiş geçenlerde okuduğum edebi bir değerlendirmeden aklımda kaldı. Kendini ispatlayan şairlerimiz veya bu yola zaman, emek harcayanlar sabırla bu yolu yürümeye çalışanlar müstesna aslında şiir daha alt düzey, bir düz yazı daha üst düzey kabul ediliyormuş galiba da öyle. Sanal ortamlara bir bakıyorsunuz herkes şair, herkes kelime avcısı olmuş. Bu kadar kolay değil olmamalı okuyucu olarak silinip gidecek değerlerle harcayacak vaktimiz yok! benim öyle... sizi bilmem...

Bense ölmek...

Gitmek bilinmeze, ah o gitmek

Şiir yorumlamak herkesin harcı değildir.

Ne varsa eski şairlerde var. Şimdikilerde iş yok. İstisnalar hariç.

Balık ekmeğin ekmeğini yiyip

Seyre daldım...

Şarkılar, ah o şarkılar

Bir minibüs geçti önümden

Şiirin okunmamasının sebebini duyguların bu tarzla ifade edilememesine bağlayan pek kimse çıkmadı şu ana dek. Herkes bilir ki o kendine has vurucu yanıyla, biçemce özlü duyguları belki en iyi şiir ifade edebilir. Şiir en kadim anlatım tarzlarından biridir ve dönem dönem romanın, öykünün öldüğünü söyleyenler çoğaldığı halde şiirin öldüğünü söyleyen pek olmamıştır. Buna karşın, edebi piyasaya baklıdığında yalnızca ülkemizde değil tüm dünyada diğer edebi türlerle kıyaslandığında şiirin alıcısı azdır, okunurluğu yüksek olmasına rağmen bir şiir kitabı mesela bir roman gibi ticari meta değeri kazanamamaktadır. Neden?

Bir soluk aldım kana kana

Güneşle beraber uyandım o sabah

O vakit geceden önce

Arasında kaldı

Bir şarkı koyacağım da

Dans etmeye mi deneyeceğim

Küçük bir kız çocuğuna çiçekler sunmalı

Şair bu dünyayı terkedip evrenin derinliklerinde gezinmiş, fakr-u fenaya ulaşmış derin anlamlar yükler mısralarına. Yüklemezse şairin içi rahat etmez ve gerçek şiir şairin içi rahat etsin diye yazılır. Yüklediğinde ise olasılıkla okuyan anlamaz. Yanlış anlaşılmasın, anlayamaması okuyan kişinin anlayışsız, eğitimsiz, edebi algı kapasitesinden uzak biri olduğu anlamına gelmez. James Joyce'un Ulysses'ini, Immanuel Kant'ın Pratik Aklın Eleştiri'sini hatmetmiş okurlar, vasat bir şairin akılcı bir metaforunu yakalayamayabilir. Zorlu mısraların kurgusu o kadar kapalıdır ki bazen; açabilmek, çözebilmek için beceri, iyi bir göz, iyi bir benzeştirme yeteneği bolca da şans gerekir. Büyük şiirler, okuyanlar tarafından anlaşılmadığında ne kadar pohpohlanırlarsa pohpohlansınlar anlayamayan kişi için büyük şiir olma sıfatını yitirirler. Kolay anlaşılabilen büyük şiirler de vardır ama azdır ve hem dilden dile, hem de internet ortamında bunların hemen hepsi dolaştığından iyi bilinir. Kimsenin de kitabına para vermesi gerekmez.

Onlar yaşamak istiyor ısrarla

Gece, ah o gece geldiğinde

Neden bir şiir kitabı basmak yayınevi için bu kadar zordur veya neden bir şiir kitabına para verip okumak okura bu denli zor gelir. Yalnızca bu bağlaşık soruna göz atmamız ikisine de cevaplar bulmamız için yeterli.

Geçenlerde duymuştum. Türkiyede şiir yazan kişi sayısı, satılan şiir kitaplarından daha fazla imiş.

Top oynamalı erkek kardeşiyle

Şiir esasen duygu verir. Roman ve şiire benzemeyen uzun öykü gibi türler ise duygudan çok fikir. Bir polisiye roman okuyarak neredeyse görsel bir polisiye zevk alırsınız ama anlatımı heyecanlı bir şiir herhangi bir eğlence veya dinlence seansında ondan faydalanmak söz konusu olduğunda saniyelik bir hazdan ve "adam ne kurmuş anlatımı, aferin" den öteye geçmez. Bu da bir ticari meta olarak şiire asıl darbeyi vurur. Aslında şiir öyle bir büyüdür ki, öyle bir güzelliği, öyle bir yüksekliği vardır ki uyaklı dizelerin; insan büyük bir şairin bir tek büyük şiirini öğrenmek, onu bilmeden ölmemek için servet verebilir. Şiir kitabının ticari meta olup olmaması da aslında önemli değil; şiirin kendisi yaşamdır, aşktır, her şeydir, metalaşmaya muhtaç değildir.

Dışarı çıktım

kolay mı roman yazmak deneme yazmak, şiir yazmak bence de daha çok yazılır ama hasını bulmakm zordur

Balığını avludaki kuşlara atmalı

Yazıyı okuyanlara bir tavsiyem var: Hepimiz okuya okuya, düşüne düşüne, güzel şiirden anlayabilecek, mısraları, anlatımların ardındaki esrarı çözebilecek hale gelelim. Ve hepimiz mutlaka en azından bir gerçek şairi anlayıp bir şair sevelim. Onu takip edelim, takdir edelim, para verip kitaplarını edinelim. Hayatımızda hiç şiir okumamış olsak bile şiirsiz, şairsiz bir dünyanın eksik olduğunu biliriz, bir de yakından, yaşayarak görelim...

Roman veya bir araştırma-inceleme kitabı insanlara başat bir fikir, spesifik bir bilgi, hayatla ilgili bir ders, en azından içeriye ve dışarıya yönelik bahsi açılabilecek uzun ve bütüncül bir içerik sunar. Bunun yanı sıra romanlar, okuma süreci boyunca başka ülkeler, başka yaşamlar, başka dünyalarla daha derin empati kurmanızı, akışın sürekliliği içinde kaybolarak kendinizi farklı şekillerde unutmanızı sağlarlar. Kendini unutmak, uzun süreli bir haz aramak için elbette uzun da kurgular gerekir.

Gece, ah o gece

şiirin serbest çeşidi vardır mesela

Burak Çapraz güzel açıklamış. Bakınız ;

Düz yazıda bir kelime için bin cümle

Şiir de bir mısra da bin anlam verirken

Şiir kitabı neden okunmaz, neden satılmaz?

Hiç dürüst değildir şarkılar

Kuruluyor.. uzun uzadıya daha doyurucu.

Düşkırıklıkları aklımı yiyecek ve

Şiir edebi türlerin içinde en yoğunudur. Duyguları en kısa, arınmış, boş sözlerden uzaklaşarak anlatması gereken tür şiirdir. Bu da önce büyük bir anlaşılma zorluğu getirir beraberinde.

Güneşle küçük bir kedinin

Biteviye telaşlara dönüşecektir gece

, Burak Çapraz,

Teselli için banda

şiir daha edebi olarak kuvvetli ama düz yazı normal halktan yazım..

Yani herkes şiir yazıyor ama kimse şiir okumuyor :)

Şiir ülkemizde okunmuyor.

Tez elden yaptım kahvaltımı

gene de sağ olun..:))

Olmayacağım ben burada çünkü

Şiir kitaplarının alıcı-okuyucu bulamamasının bundan da büyük bir sebebi vardır. Şiir kitapları bütünlük olarak bir romanın ifade ettiği şeyi ifade etmezler. Yani, bir şiir kitabı almanın, bir şairin yüzlerce şiirini okumanın kişiye hem kişisel, hem de toplumsal bahsediş anlamında bir getirisi yoktur. Orhan Veli'nin, Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın bir şiirini okuyan: "Ben Orhan Veli okudum, ben Dağlarca okudum" diyebilir. Hakikaten şairlerin kitaplarını alıp hepsini art arda devirmekle iki üç şiirlerini okumak arasında bu sözün söylenip söylenmemesinde rol oynayacak bir fark yoktur.

şiirler kısa ve özdür, düzyazılar uzundur daha çok zaman ister meydana çıkmak için, gerçi her ikisi de çok zaman alabilir ama şiir yazmak bana göre duyguların ifadesinde hem daha etkili hem de daha kolay bir yoldur

Elim ayağım kesilecek bu diyardan

sanırım son cümlem anlattı :)