Bu dava her halükarda Anayasa Mahkemesine gidecek ama bu çok uzun bir süreç. Öncelikli amacım yapılacak ilk sınava girmek için bir karar aldırmak. Bu kararı aldırabilirsem Anayasa Mahkemesinde işin uzaması çok da önemli olmayacak. Ama AYM nin bu hükmü iptal etmemesi de yüksek olasılıklıdır. Çünkü bir çok kurumun sınavlarında buna benzer kısıtlayıcı şartlar var. Burada asıl sıkıntı geçmişe yönelik işlem tesis etmeleridir.

ayrıntı verseniz

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

düşmektedir.

ri yargı hakim adaylığına atanmak için gerekli nitelikten yoksun bıra-

liği'nin adaylarda aranan nitelikleri belirleyen 5. maddesinin ben-

Başvuru kararında, hakim ve savcı adaylığı yarışma sınavı ve mülakatının yürütme organınca yapılmasının mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı ilkelerine aykırı olduğu, nitelik saptanmadan mesleğe kabul kararı verilemeyeceği, adaylığa atama ve adaylık sürecinin mesleğe kabulün bir parçası niteliğinde olduğu, niteliğin ise mesleğe kabulden önceki dönemde belirlenebileceği, yasa ile hakim ve savcı adaylığına atama konusunda Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nun yetkili kılınmasının Anayasa?ya aykırı olmayacağı, bu nedenle hakim ve savcı adaylarının seçiminde yürütme organına yetki tanıyarak, yarışma sınavı ve mülakatın uygulanmasına ilişkin hususların düzenlenmesini yönetmeliğe bırakan ve bu şekilde yazılı sınav ve mülakatın Adalet Bakanlığı tarafından yapılmasına olanak sağlayan itiraz konusu kuralın Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun, 8. maddesinin bendinde yer alan?... mülakatta başarı göstermek? ibaresi ile 9. maddesinin son fıkrasında yer alan? ... mülakat...? sözcüğünün, Anayasa?ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU?nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 7.2.2007 gününde karar verildi.

tığı başvurunun 2802 sayılı Yasanın 8. maddesinde yer verilen koşullar

Öte yandan 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 4087 sayılı Yasa ile Değişik 39/b maddesindeki; ?Mesleklerinde en az üç yıldan beri eylemli olarak çalışan, mesleğe kabulde aranan şartlara sahip olup yeterlik sınavının yapıldığı yılın ocak ayının son günü itibariyle kırk yaşını bitirmemiş olan avukatlardan; Bakanlıkça yapılacak yazılı yeterlik sınavı ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından yapılacak mülakatta başarı gösteren avukatlar arasından avukatlıkta geçen süresinin tamamı fiilen meslekte geçmiş gibi sayılarak ve görevin gerektirdiği yasal koşulları göz önünde bulundurularak girebilecekleri sınıf ve derecedeki adli ve idari yargı hakimlik ve savcılık mesleğine kabullerine karar verilebilir.

Avrupa Birliği?ne katılım öncesi stratejinin bir unsuru olan 2005 yılı ilerleme raporunun?Yargı ve Temel Haklar? bölümünde, yazılı sınavı geçen adayların Adalet Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir kurul tarafından mülakata bağlı tutulmalarının, hakim ve savcı adaylarının istihdamında Adalet Bakanlığı?nın hatırı sayılır derecede etkili olmasına imkan tanıdığına; Türkiye?deki üst düzey adli makamlarca, bu kadar büyük sayıda hakim ve savcının görevlendirilmesinde Adalet Bakanlığı?nın sahip olduğu etkinin yargının bağımsızlığını ciddi olarak zedeleyeceği kaygısı yarattığına dikkat çekilmektedir. Oysa, hakim ve savcı güvencesini, niteliklerin belirlenmesinden başlayarak, atanmadan önceki evreyi de kapsayacak bir bütünlük içinde kurala bağlayan Anayasa?nın 140. maddesinin, amacı doğrultusunda anlam ve içerik kazandırılması ve buna uygun düzenlemeler yapılması durumunda, söz konusu eleştirileri dayanaksız kılacak içeriğe sahip olduğu açıktır.

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

VI- ESASIN İNCELENMESİ

Anayasa?nın 140. maddesinin üçüncü fıkrasında, hakim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenleneceği öngörülmüştür.

Karar Sayısı : 2007/15

Avukatlık mesleğinden atanacaklar için yapılacak yazılı yeterlik sınavı ile mülakatın usul ve esasları yönetmelikle gösterilir? hükmünün iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesi?nce verilen 14.12.1995 günlü, 1995/64 sayılı kararda da;

bu dava kanunların geriye yürümezliğiyle değil de eşitlik ilkesine aykırılıkla yasal dayanak bulur diye düşünüyorum, az önce düşündüm.

nan içerikteki düzenlemesiyle 2802 sayılı Yasanın 8. maddesinin ben

şındaki dört yıllık yüksek öğrenim veren ve siyasal bilimler, idare

?Adayların yarışma sınavı, mülakat ve stajları ile 8 inci maddenin bendinin uygulanmasına ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir.?

KARŞI OY:

gerektiği hükme bağlanmıştır. Yönetmeliğin bu düzenlemesine göre, yurt

İTİRAZIN KONUSU: 24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 9. maddesinin 5435 sayılı Yasa?nın 2. maddesiyle değiştirilen son fıkrasında yer alan?... yarışma sınavı ve mülakatı ile...? sözcüklerinin, Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.

Esas Sayısı : 2006/162

24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 9. maddesinin, 22.12.2005 günlü, 5435 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun?un 2. maddesiyle değiştirilen son fıkrasında yer alan? yarışma sınavı ve mülakatı ile? ibaresine ilişkin itiraz, 7.2.2007 günlü, E. 2006/162, K. 2007/15 sayılı kararla reddedildiğinden, buna ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 7.2.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

NİN 5. MADDESİNİN BENDİNİN İKİNCİ FIKRASININ İPTALİ HK.<

Anayasa?da yer alan?mahkemelerin bağımsızlığı?, ?hakimlik ve savcılık teminatı? ve?hakimlik ve savcılık mesleği?ne ilişkin ilkeler, hakimlik ve savcılık mesleğine kabul edilen ve fiilen bu görevi yapan hakim ve savcılar için öngörülmüştür. Hakimlik ve savcılık ise ancak Anayasa uyarınca mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kurulup, görev yapan Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nca mesleğe kabul etme işlemi ile mümkündür. Mevcut düzenlemeler gözönünde bulundurulduğunda, adayların mesleğe kabulden önceki dönemde, adaylığa atama sürecinde Kurul tarafından hakimlik ve savcılık mesleğine kabullerinin yapılmamış olması ve adaylık döneminde yargılama faaliyetinde de bulunmamaları nedeniyle hakim ve savcı statüsünde sayılmaları mümkün değildir.

dığından ve yasama organına ait bir alanı düzenlediğinden Anayasa'nın

Adayların yarışma sınavı ve mülakatı ile 8 inci maddenin bendinin uygulanmasına ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir.? hükmüne yer verilmek suretiyle;-Her yıl alınacak aday sayısının, avukatlık mesleğinden alınacaklarla birlikte Türkiye Adalet Akademisinin görüşü alınmak suretiyle kadro ve ihtiyaç durumuna göre Adalet Bakanlığınca tespit edileceği,

2802 sayılı Yasa?nın 9. maddesinin incelenmesinden, hakim ve savcı adaylığına atanabilmek için yazılı yarışma sınavı ile mülakatın Adalet Bakanlığı tarafından yapılacağı, bunların uygulanmasına ilişkin hususların da yine aynı Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, böylece her iki konuda da Adalet Bakanlığı?nın yetkilendirildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru kararında, Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine dayanılmıştır.

Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 29.11.2007-26715

sunda bir karar verilmesi gerekirken Yönetmeliğin Anayasa ve 2802 sayı

iptaline karar verildi.

2005ten once 3 kez hakimlik yazılısını kazanamayan bir daha sınava giremez seklinde bir hukum vardı, mahkeme bunu iptal etti.

ğınca kabul edilmiş olan yabancı öğretim kurumlarından mezun olmaları

ve tüzükten sonra gelmekte oldukları gibi yönetmeliklerle yasalara ay-

VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

Başvuru kararında, Anayasa?nın 2., 10., 138. ve 140. maddelerine dayanılmış, 139. ve 159. maddeleri ise ilgili görülmüştür.

V- ESASIN İNCELENMESİ

KARŞIOY GEREKÇESİ

661 sayılı KHK ile getirilen düzenleme geçmişe etkili olamaz. KHK'nın ilgili hükmü yürürlüğe girdikten sonraki mülakatlar için uygulanacaktır. Mevcut statüde sonradan yapılan değişiklik, önceki dönemde gerçekleşmiş ve uygulanmış olaylara uygulanamaz. Önceki girmiş olduğunuz mülakatlarınız şu anki duruma göre kazanılmış hak olarak değerlendirilir. Aksine söylenen sözlere itibar etmeyiniz.

Fulya KANTARCIOĞLU

Her zaman söylenir aleyhte kanunlar geriye yürümez diye ama bunun yasal altlığı var mı öğrenmek istediğim bu.

lar ve Fakültelerden mezun olanlar, yasanın açık buyruğuna karşın, ida

miş yabancı öğretim kurumlarından mezun olmak." koşulunu öngörmüş bu-

tadır.

rıntılı bir düzenlemeye gitmiş bulunduğu halde davalı idarece çıkarı-

rülmemiştir.

@burcu, 2802 sayılı kanunda anayasa mahkemesi tarafından daha önce iptal edilen 7 madde var. Bu maddelerin içeriğini bilgi edinmeden istedim. Bakalım belki bu şekilde bahsettiğiniz karara ulaşabilirim.

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallar Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Öte yandan, Anayasa?nın 159. maddesinde, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nun, adli ve idari yargı hakim ve savcı adaylarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme işlemlerinin yanı sıra maddede sayılan diğer işleri yapmakla görevli ve yetkili kılındığı, dolayısıyla Kurul?un görevinin mesleğe kabul aşamasında başladığı belirtilebilir ise de, değinilen Anayasa Mahkemesi kararında da vurgulandığı gibi, nitelik saptamadan mesleğe kabul kararı verilemeyeceğinden ve hakim ve savcıların niteliklerinin mesleğe kabulden önceki donemde yani, adaylığa atama ve adaylık süreci içinde belirleneceği açık bulunduğundan, başka bir anlatımla adaylığa atama ve adaylık süreci mesleğe kabulün bir parçası niteliğinde olduğundan yasa ile hakim ve savcı adaylığına atama konusunda Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nun yetkili kılınmasının Anayasa?ya aykırı olmayacağı hususunda kuşku bulunmamaktadır.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinde adaylığa atanacaklarda aranacak koşullar düzenlenmiş, bu arada maddenin bendinde?Yazılı yarışma sınavı ve mülakatta başarı gösterme nin? şart olduğu hükme bağlanmıştır.

2802 sayılı Yasanın 8/c maddesinde idari yargı adayları için hukuk öğ-

24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 9. maddesinin, 22.12.2005 günlü, 5435 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun?un 2. maddesiyle değiştirilen son fıkrasında yer alan? ? yarışma sınavı ve mülakatı ile? ibaresinin Anayasa?ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU?nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 7.2.2007 gününde karar verildi.

Özetlemek gerekirse; Adli ve İdari Yargıda Adaylık Yazılı Sınav ve Mü-

İdari yargı hakim adaylığı sınavı ve dayanağını oluşturan?Adli ve İdari Yargıda Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Yönetmeliği?nin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştay Onikinci Daire?de açılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararının kaldırılması istemiyle yapılan başvuruda itiraz konusu kuralın Anayasa?ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu iptali ve yürürlüğünün durdurulması için başvurmuştur.

2802 sayılı Yasa?nın 7. maddesinde, adaylık dönemini geçirip 8. maddedeki koşullara uygun olarak ehliyet kazanmış olmadıkça hiç kimsenin hakimlik ve savcılığa atanamayacağı belirtilmiştir. 8. maddede hakim ve savcı adaylığına atanabilmek için aranılan nitelikler sayılmıştır. Yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek koşulu adaylığa atanabilmek için aranılan nitelikler arasındadır. Yasa?nın 9. maddesinde hakim ve savcı adaylığına, 8. maddede belirtilen niteliklere sahip olan ve yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenlerin atanacağı belirtilmiştir. İtiraz konusu kuralın yer aldığı 9. maddenin son fıkrasında da yarışma sınavı ve mülakatın uygulanmasına ilişkin hususların yönetmelikte düzenleneceği öngörülmüştür.

Hakimler ve savcılar kanunda bir madde olduğu kesin. ama hangi madde?

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

Öte yandan 4954 sayılı Yasa?nın 28. maddesinde, adli ve idari yargıda hakim ve savcı adaylığına atananların meslek öncesi eğitim süresinin iki yıl olduğu ve bu eğitim sonunda yazılı sınavda başarı gösteremeyenlere iki ay içinde bir sınav hakkının daha tanınacağı; bu sınavda da başarılı olamayanların talepleri halinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atanabileceği aksi halde bunların adaylığına Bakanlıkça son verileceği öngörülmüştür.

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

Yargıçlık mesleğinin hak ve özgürlüklerin korunmasındaki temel işlevi, Yargıçların sadece bağımsız olmalarının değil, öyle görünmelerinin de yargının saygınlığı ve güvenilirliği bakımından taşıdığı önem ve bireylerin adil bir hukuk düzeninin sağlanması bağlamında yargıdan beklentileri de dikkate alındığında, hakim ve savcılara tanınan Anayasal güvencenin hakim ve savcı adaylarına tanınmadığı ileri sürülemez. Yukarıda belirtildiği gibi, Anayasa?daki düzenleme biçimi de bu tür bir ayırıma olanak vermemektedir. Anayasa?nın sözü kadar amacı da önem taşıdığından, yargıyla ilgili ayrıntı sayılabilecek ölçüdeki kapsamlı düzenlemeler, amaçları da gözetilerek birlikte değerlendirildiğinde, adalet dağıtımında tek belirleyici olan?yargı erki? mensuplarının adaylığa alınmalarından başlayarak anayasal güvence altında bulundukları sonucuna ulaşılmaktadır. Bu güvencenin ise, hakim ve savcı adaylarının seçimleri ve kariyerleri konusunda idarenin her türlü etkisinden uzak sadece hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgi, yetenek ve ilkelerin geçerli olduğu likayakata dayanan bir sistemin benimsenmesini sağlayacağı kuşkusuzdur.

dinin ikinci fıkrasını değiştirici ve kapsamını daraltıcı nitelik taşı

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinde, başta öğrenim olmak üzere diğer şartları taşıyanların yazılı yarışma sınavına katılabilecekleri, bu sınavı kazananlardan yapılacak mülakatta başarılı bulunanların hakim adaylığına atanacağı hükme bağlanmış; aynı Kanun?un 9. maddesinde de, yarışma sınavı, mülakat uygulamasının yönetmelikte düzenlenmesi öngörülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, Adli ve İdari Yargıda Adaylık Yazılı Sınav ve Mü

@akif1981, okuduğum kadarıyla belirtmiş olduğunuz kararların benim olayımla pek ilgisi yok. Siz ilgili bulduğunuz yerleri söylerseniz sevinirim.

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

rılan "Adli ve İdari Yargıda Adaylık Yazılı Sınav ve Mülakat Yönetme-

124. ve 140. maddelerine ve 2802 sayılı Yasanın 8/c maddesine aykırı

24.2.1983 günlü, 2802 sayılı?Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun, 8. maddesinin bendinde yer alan?... mülakatta başarı göstermek? ibaresi ile 9. maddesinin son fıkrasında yer alan?... mülakat...? sözcüğünün, koşulları oluşmadığından YÜRÜRLÜKLERİNİN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 18.5.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

nununun 8. maddesi, hakimlik ve savcılık adaylığına atanacaklarda arana

Dava, "Adli ve İdari Yargıda Adaylık Yazılı Sınav ve Mülakat Yönetme-

diğini araştırma durumundadır. İdare bu araştırmayı daha önceden yap-

lık bir yükseköğrenim kurumundan mezun olmayı ya da adıgeçen öğrenim

Anılan Kanun?la düzenleme yetkisi tanınan Adalet Bakanlığı çıkardığı yönetmeliğin 28. maddesinde, yazılı yarışma sınavını kazananların, ifade ve bir konuyu kavrayıp özetleme ve değerlendirme yeteneğini, davranışını, genelde fiziki durumunu tespit için mülakat yapılacağını, 27. maddesinde, mülakat kurulunun, Bakanlık Müsteşarı veya görevlendireceği Müsteşar Yardımcısının başkanlığında Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk İşleri, Personel Genel Müdüründen oluşacağını kararlaştırmıştır.

kararı ile işlemin nedenleri de sorulmadığı için dosyadaki iddialar

Yönetmeliğin, hakim adaylığı için aranacak nitelikleri düzenleyen 5.

LE ADLİ VE İDARE YARGIDA ADAYLIK YAZILI SINAV VE MÜLAKAT YÖNETMELİĞİ-

Açıklanan nedenlerle ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun Anayasa?ya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile Anayasa Mahkemesi?ne başvurması gerektiğini düzenleyen 2949 sayılı Kanun?un 28. maddesinin 2. fıkrası gereğince, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinin bendindeki?mülakatta başarı göstermek? ibaresiyle, 9. maddesinin son fıkrasında yer alan?mülakat? ibaresinin Anayasa?nın 2., 10., 138. ve 140. maddelerine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle Anayasa Mahkemesi?ne başvurulmasına, bu kuralın Anayasa?ya aykırılığı ve uygulanması durumunda giderilmesi güç veya olanaksız zararlar doğurabileceği gözetilerek esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğünün durdurulmasının istenilmesine, dosyada bulunan belgelerin onaylı bir örneğinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığı?na gönderilmesine, 31.3.2005 günü oyçokluğu ile karar verildi.?

aykırılıktan söz etmek mümkün olmaz düşüncesindeyiz. Diğer bir deyişle

zun olmak veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edil-

Öte yandan adayların, hakim ve savcı statüsünde olmamaları nedeniyle adaylığa atamada koşul olarak aranılan mülakatın uygulanmasına ilişkin hususların yönetmelikte düzenlenmesinde de Anayasa?ya aykırı bir yön görülmemiştir.

24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 5435 sayılı Yasa?nın 2. maddesiyle değiştirilen ve itiraz konusu kuralı da içeren son fıkrası şöyledir;

kurumlarına denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş bir yaban

?Adayların yarışma sınavı ve mülakatı ile 8 inci maddenin bendinin uygulanmasına ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir.?

Açıklanan nedenlerle hakim ve savcıların mesleğe alınabilmeleri için yapılan seçme sınavlarında Adalet Bakanlığı?nın belirleyici olması, Anayasa?ya aykırı bulunduğundan dava konusu sözcük ve ibarenin iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları

@umutyolcusu

İtiraz konusu kuralların Anayasa'nın 10. maddesiyle bir ilgisi görülmemiştir.

Anayasa?nın 138. maddesinde, ?Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz?, 139. maddesinde de, ?Hakimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz? denilmiştir. 140. maddenin ikinci fıkrasında ise, hakimlerin, ?mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev? ifa edecekleri belirtildikten sonra, üçüncü fıkrasında da, nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri ile fıkrada yazılı diğer konuların ve özlük işlerinin yine?mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre? kanunla düzenleneceği öngörülmüştür.

Görüldüğü gibi, avukatlık mesleğinden hakim ve savcılığa atanacakların Adalet Bakanlığı?nca yazılı yeterlik sınavına tabi tutulmasının Anayasa?ya aykırı olacağını belirten bu karar, yasa ya da yönetmelikle bu konuda getirilecek benzer nitelikteki düzenlemelerin de Anayasa?ya aykırı olacağı konusunda kuşkuya yer bırakmamaktadır.

lan bu hükmün nedenleri ve idarece ne şekilde bir saptama yapıldığı

B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları

Şu halde idare, idari yargı adaylarında hukuk dışındaki öğrenim kurum-

Başvuru kararında, hakimlerin mesleğe ne şekilde kabul edildiklerinin bağımsızlıklarıyla ilgili olduğu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarının, hakimlerin seçiminin tarafsız, objektif ve sadece liyakati ölçmeyi amaçlayan sınavla yapılmasını gerektirdiği, mülakatın bilgi ve liyakati ölçmeyi amaçlayan objektif bir yöntem olmaması nedeniyle hakimlik teminatıyla çeliştiği, ayrıca, sübjektif nitelikteki mülakatın yargısal denetiminin sınav kurulunun oluşumu, sınavın yöntemi, maddi hata gibi konularla sınırlı biçimde yapılabildiği, yasama ve yürütme organından bağımsız olarak görev yapması gereken hakimlerin daha mesleğe girişte yürütme organı tarafından seçilen Kurul?ca mülakata tabi tutulmasının mahkemelerin bağımsızlığı, hakimlik teminatı ve hukuk devleti ile eşitlik ilkelerine aykırı olduğu, mülakat kurulunu oluşturan Adalet Bakanlığı personelinin hakim ve savcı kökenli olmalarının da statüleri itibariyle Adalet Bakanı?na bağlı olup, belli bir hiyerarşi içinde yer almaları nedeniyle yargı bağımsızlığı yönünden ortaya çıkan sakıncaları gidermediği, bu nedenlerle itiraz konusu kuralların Anayasa?nın 2., 10., 138. ve 140. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü?nün 8. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Cafer ŞAT, A. Necmi ÖZLER, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR?ün katılmalarıyla 18.5.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılacak sınavlardaki mülakat sonucu etkili olur, diye düşünüyorum

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun?un 29. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, yasaların Anayasa?ya aykırılığı konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere bağlı kalmak zorunda olmadığından itiraz konusu kurallar ilgisi nedeniyle Anayasa?nın 139. ve 159. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

2802 sayılı Yasa?nın 7. maddesine göre hakim ve savcı adayları, Devlet Memurları Kanunu?ndaki Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunup, hakimlik ve savcılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler ve haklarında, Devlet Memurları Kanunu?nun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Yasa?nın 9. maddesinde, aynı Yasa?nın 8. maddesinde belirtilen niteliklere sahip olup, yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenlerin Adalet Bakanlığı?nca adaylığa atanacakları, 5435 sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinde adaylık süresinin 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş, 11. maddesinde adaylar hakkında düzenlenecek belgeler hakim ve savcı adayları için ayrıca gösterilmiş, 12. maddesinde de kimi hallerde adaylık süresi içinde adaylığa son verme işleminin Adalet Bakanlığı?nca yapılacağı öngörülmüştür. Aynı Yasa?nın 13. maddesinde de, meslek öncesi eğitim sonunda yazılı sınavda başarılı olan ve mani hali olmayan, erkekler için askerliğini yaptığını ve askerlikle ilişiği olmadığını belgeleyen adayların mesleğe kabullerine Anayasa?nın 159. maddesine koşut olarak Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nca karar verileceği belirtilmiştir. Ayrıca mesleğe kabul, 2461 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu?nun 4. maddesinde de Hakimler ve Savcılar Kurulu?nun görevleri arasında sayılmıştır.

İTİRAZIN KONUSU: 24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinin bendinde yer alan?... mülakatta başarı göstermek? sözcükleri ile 9. maddesinin son fıkrasında yer alan?... mülakat...? sözcüğünün, Anayasa?nın 2., 10., 138. ve 140. maddelerine aykırılığı savıyla iptalleri ve yürürlüklerinin durdurulması istemidir.

Dava dosyasında davacının dilekçesinden başka bir bilgi ve belge bulun

ilgili öteki konuların yanısıra bunların nitelikleri ve atanmalarının

Şifahen yaptığım görüşmede, düzenlemenin önceki dönemleri de kapsadığı ve 3 kez elenen birinin bir daha sınava giremeyeceği söylendi. Bugün bilgi edinmeden konu hakkında bilgi isteyeceğim. Muhtemelen red kararı gelecektir. Öncelikle verilen bu red kararına karşı Danıştayda, aleyhte kanunların geriye yürümezliği iddiasıyla dava açmayı düşünüyorum. Danıştayın geçmiş dönemlerde üye seçimi ile ilgili aleyhte kanunların geriye yürümeyeceği ve kurullara seçilen üyelerin seçildikleri dönemde var olan görev süresine göre seçildikleri yönünde bir kararı var. Sanırım bu karar benim davama emsal teşkil eder. Elinde buna benzer danıştay veya idare mahkemesi kararı olan var mı acaba?

- 8 inci maddede belirtilen niteliklere sahip olup, yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenlerin başarı derecelerine göre sıraya konularak Adalet Bakanlığınca önceden belirlenen ihtiyaç sayısına... göre... adaylığa atanacakları,

Anayasa?nın 2. maddesinde, Cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini gerçekleştiren, Anayasa?ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, yargı denetimine açık, yasaların üstünde Anayasa?nın ve yasa koyucunun da uymak zorunda olduğu temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir. Bu bağlamda, hukuk devletinde yasa koyucu, yasaların yalnız Anayasa?ya değil, Anayasa?nın da evrensel hukuk ilkelerine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.

tırılarak adı geçenin idari yargı hakim adaylığı sınavına kabulü konu-

lacağı yarışma sınavı ile mülakat ve stajları ile ilgili hususların

Mülakatta başarı göstermek adaylığa atanabilmek için Yasa ile aranılan koşullar arasında sayılmıştır. Hakimlik ve savcılık mesleğinin kendine özgü niteliği ve özelliği gözönünde bulundurularak yasa ile kimi niteliklerin, koşulların aranması zorunludur. Yazılı sınavdan geçerek yeterli hukuk bilgisine sahip olduğu kabul edilen aday adaylarının meslek için gerekli olan genel ve fiziki görünüm, intikal ve kavrama yeteneği gibi özelliklerin karşılıklı görüşme sonucu saptanabileceği açıktır. Bu nedenle, yazılı yarışma sınavında başarı gösteren aday adayları arasından en uygun koşulları taşıyanları seçme olanağı veren mülakatın hakim ve savcı adaylığına atanabilmek için gerekli görülmesi yasa koyucunun takdir hakkı içindedir. Mülakatta başarı göstermenin mesleğe kabul aşaması öncesinde adaylık için bir koşul olarak aranmasının Anayasa?ya aykırılığından söz edilemez.

vına katılmak için yaptığı başvurunun Yönetmeliğin sözü geçen hükmün-

mamaktadır. Davalı herne kadar süresinde savunma vermemiş ise de ara

?Her yıl alınacak aday sayısı, avukatlık mesleğinden alınacaklarla birlikte Türkiye Adalet Akademisinin görüşü alınmak suretiyle, kadro ve ihtiyaç durumuna göre Adalet Bakanlığınca tespit edilir.

lendirilmesinden de anlaşılacağı üzere; yasa koyucu, idari yargıda ha-

programlarında hukuk bilgisine yeterince yer verilip verilmediği araş-

IV- İLK İNCELEME

veya Siyasal Bilgiler Fakültelerinin İdare ve Maliye Bölümlerinden me-

dinin 2. fıkrası hükmünün ve davacının idari yargı hakim adaylığı sına-

Adli yargı hakim adaylığı mülakatı ve dayanağı olan?Adli ve İdari Yargıda Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Yönetmeliği?nin kimi maddelerindeki?mülakat? ile ilgili düzenlemelerin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştay Onikinci Daire?de açılan davada verilen yürütmenin durdurulmasının reddine ilişkin kararın kaldırılması istemiyle yapılan başvuruda itiraz konusu kuralların Anayasa?ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu iptalleri ve yürürlüklerinin durdurulması için başvurmuştur.

Anayasa?nın 138. maddesinde, ?Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa?ya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler?denilerek hakimlerin bağımsızlığı ilkesi kabul edilmiştir. Anayasa?da ayrıca bu ilkeyle yetinilmeyerek 139. maddede?hakimlik ve savcılık teminatı? kabul edilmiştir. Öte yandan Anayasa?nın 140. maddesinde; hakim ve savcıların nitelikleri ve atanmalarının mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre yasayla düzenlenmesi öngörülmüştür.

düzenleyen 140. maddesinin üçüncü fıkrasında, hakimler ve savcılarla

Ayrıca, Anayasa Mahkemesi?nin bu kararı, avukatlıktan hakimlik ve savcılığa geçeceklerle ilgili ise de, 2802 sayılı Yasa?nın 8. maddesinde yazılı yükseköğretim kurumlarını bitirerek hakim ve savcı adaylığına başvuranlara uygulanacak yazılı yarışma sınavı ve mülakatın Adalet Bakanlığı?nca yapılacağı yolundaki kuralların hukuksal durumuna da açıklık getirmektedir. Değinilen bu karar kaynağı ne olursa olsun hakim ve savcı adaylığına başvuranların adaylığa atanmak için Adalet Bakanlığı?nca yazılı yarışma sınavına ve mülakata tabi tutulmalarının, Anayasa?nın mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik güvencesi ile ilgili hükümlerine aykırı olacağını hiçbir duraksamaya yer bırakmadan açıkça ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak hakim adaylığına atanabilmek için yazılı sınavı kazanan kişilerin mülakat sınavına tabi tutulmasının Anayasa?nın 2., 10., 138. ve 140. maddelerine aykırı olduğu kanısına varılmıştır.

larında hukuk bilgisine programlarında yeterince yer verilip verilme-

renimi yapmış olmak veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer

2802 sayılı Yasa?nın 7. maddesine göre hakim ve savcı adayları, Devlet Memurları Kanunu?ndaki Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunup, hakimlik ve savcılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler ve haklarında, Devlet Memurları Kanunu?nun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Yasa?nın 9. maddesinde, aynı Yasa?nın 8. maddesinde belirtilen niteliklere sahip olup, yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenlerin Adalet Bakanlığı?nca adaylığa atanacakları, 10. maddesinde adaylık süresinin 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu?nun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş, 11. maddesinde adaylar hakkında düzenlenecek belgeler hakim ve savcı adayları için ayrıca gösterilmiş, 12. maddesinde de kimi hallerde adaylık süresi içinde adaylığa son verme işleminin Adalet Bakanlığı?nca yapılacağı öngörülmüştür. Aynı Yasa?nın 13. maddesinde de, stajını tamamlayan ve mani hali görülmeyen adayların mesleğe kabullerine, Anayasa?nın 159. maddesine koşut olarak, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nca karar verileceği belirtilmiştir. Ayrıca mesleğe kabul, 2461 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu?nun 4. maddesinde de Hakimler ve Savcılar Kurulu?nun görevleri arasında sayılmıştır.

anyasa mahkemesinin o bahsettiğimiz kararı 2005 öncesinden daha önceymiş. 2001,2000 yıllarını ve daha öncesini iyi araştır. 2001 ile 1994 arası anayasa mahkemesi kararlarına bakarsan iyi olurmuş. Hakimler savcılar kanunundaki hükümleri tarayarak bak demek istiyorum yani.

ve tüzüklerin "uygulanmasını sağlamak" üzere ve bunlara aykırı olmamak

veren siyasal bilimler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında

açıklık getirmiş bulunmaktadır. Kaldı ki, hakimlik ve savcılık mesleği

24.2.1983 tarihinde kabul edilen 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Ka-

koşulların yanısıra idari yargıda hakimlik yapmak üzere başvuran aday-

?... Nitelik saptamadan mesleğe kabul kararı verilemeyeceğine göre, hakim ve savcıların nitelikleri, mesleğe kabulden önceki dönemde yani, adaylığa atanma ve adaylık süresi içinde belirlenecektir. Bu nedenle, hakim ve savcıların diğer özlük haklarının yanısıra niteliklerinin de mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre yasa ile düzenleneceğini öngören Anayasa?nın 140. maddesinde belirtilen?hakim ve savcıların nitelikleri, atanmaları? ile 159. maddesindeki?adli ve idari yargı hakim ve savcılarının mesleğe kabulü ve atanmasının?mahkemelerin bağımsızlığı? ve?hakimlik teminatı? esaslarına göre yürütüleceği yolundaki kuralın adaylığa kabul dönemini de kapsadığının kabulü gerekir. Anayasa, hakimlik ve savcılık mesleğine verdiği özel önemin gereği olarak bu mesleğe girecekleri adaylığa alınış ve adaylık döneminden başlayarak güvenceye kavuşturmak istemektedir. Bu da hakimlik ve savcılık mesleğine girmek isteyenlerin yeterlik sınavlarının yürütmenin etkili olamayacağı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nca belirlenecek bir sınav kurulu tarafından objektif ölçme ve değerlendirme esaslarına göre yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Yasa?da belirlenen biçimde Bakanlıkça yapılacak bir yeterlik sınavı öncelikle hakimlik ve savcılık mesleğine alınacakların yürütme organına karşı bağımsızlığını gölgelemektedir. Ayrıca, mensubu olduğu partinin siyasal görüşünü gerçekleştirmek zorunda olan bir bakana hiyerarşik olarak bağlı olan bakanlık yöneticilerinin yaptıkları yeterlik sınavı sonucu mesleğe alınacak avukatların, kendilerini her türlü maddi ve manevi etkilerden uzak ve özgür hissetmeleri zorlaşacaktır. Onlar hakimliğin gerektirdiği her türlü yüksek nitelikleri taşısalar bile kamu vicdanında daima tarafsızlıkları konusunda kuşku duyulacaktır. Bu durum ise, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatını düzenleyen Anayasa?nın 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırılık oluşturur...? denilerek?Bakanlıkça yapılacak yazılı yeterlik sınavı? sözcüklerinin iptaline hükmedilmiştir.

I- OLAY

MİYECEĞİ GİBİ YASA KOYUCUYA AİT ALANIN DA DÜZENLENEMİYECEĞİ, BU NEDEN-

Her ne kadar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu?nun 31.3.2005 günlü, YD. İtiraz No:2005/117 sayılı kararıyla 2802 sayılı Yasa?nın 9. maddesinin son fıkrasında yer alan?mülakat? ibaresinin Anayasa?nın 2., 10., 138. ve 140. maddelerine aykırı olduğu kanısına varılarak Anayasa Mahkemesince başvurulmuş ise de, 22.12.2005 tarihli ve 5435 sayılı Yasa ile 2802 sayılı Yasa?nın 9. maddesinin son fıkrası yeniden düzenlendiğinden, ?mülakat? ibaresi için de Anayasa?ya aykırılık yönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir.

V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış olmak şartı öngörülmüştür.

cağı ilan edilen idari yargı hakim adaylığı sınavına katılmak için yap

kıldıkları gibi denk öğrenimi yurt dışındaki yabancı öğretim kurumla-

VII- SONUÇ

larda aranacak "özel" nitelikte bir koşul olarak öngörülmüştür.

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralları, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Yukarıdaki maddede belirtilen niteliklere sahip olup, yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenler, başarı derecelerine göre sıraya konularak Adalet Bakanlığınca önceden belirlenen ihtiyaç sayısına, daha önce başka görevlerde kadro, maaş ve derece yönünden iktisap etmiş oldukları haklar nazara alınmak suretiyle lisans, lisansüstü ve doktora öğrenim durumlarına göre Devlet memuriyetine giriş derece ve kademesiyle veya bu derecelerden aşağı olmamak şartıyla müktesep olarak almış oldukları derece ve kademeyle adaylığa atanırlar. Bu atamada, daha önce serbest avukatlık yapmış olanların avukatlıkta geçen sürelerinin üçte ikisi de değerlendirilir. Bu sıraya göre ihtiyaç sayısınca atananların dışında kalanlar bir hak iddia edemezler.

den bahisle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

yönetmelikle düzenleneceğine işaret edilmiş ve bu hüküm uyarınca çıka-

yönelinmesi isabetli görülmediğinden bu gerekçe ile çoğunluk kararına

Yasanın 9. maddesinin son fıkrasıyla, adaylığa atanacakların tabi tutu-

Anayasa Mahkemesi?nin bir kararında belirttiği gibi, hukuk devleti, insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve Anayasa?ya uyan bir devlettir. Adil bir hukuk düzeninin kurulması ise, yargının bağımsızlığı, hakim bağımsızlığı ve teminatının sağlanması ile mümkündür.

661 sayılı KHK ile?Kaymakam adaylığı yazılı sınavına daha önce mülakatta üç kez başarısız olanlar katılamazlar.? hükmü eklendi. Mülakatta 3 kereden fazla elenmiş biri olarak yapılacak ilk sınava katılma talebiyle Bakanlığa yazılı başvuruda bulunacağım ve muhtemelen red cevabı alacağım. Bu red cevabı üzerine dava açmayı ve gerekirse davayı Anayasa Mahkemesine götürmeyi düşünüyorum.

da "kanunla" düzenleneceğinin açıkça belirtilmiş olması dava konusu

Anayasa?nın 159. maddesinde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu?nun mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı ilkelerine göre kurulması ve görev yapması esası benimsenmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasındaki Kurul?un bu ilkeler doğrultusunda yerine getireceği görevler, adli ve idari yargı hakim ve savcılarını mesleğe kabul etme ile birlikte atama ve nakletme gibi diğer özlük hakları konusunda karar verme yetkilerini kapsamaktadır.

- Adayların yarışma sınavı ve mülakatı ile 8 inci maddenin bendinin uygulanmasına ilişkin hususların yönetmelikle,

Bu durumda, Yargıçlar ve Savcılar Birliği?nce açılan bu davada, öncelikle hakim ve savcı adaylığına atamanın ve adaylığa atanacaklara uygulanacak yazılı yarışma sınavı ve mülakatın Adalet Bakanlığı?nca yapılmasının Anayasa?ya uygun olup, olmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinde, adaylığa atanabilmek için gereken diğer koşulların yanında?mülakatta başarı göstermek?de sayılmış; 9. maddesinin son fıkrasında da uygulamaya ilişkin yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen hususlar arasında?mülakat?da yer almış, başvuru kararında da söz konusu ibare ve sözcüğün Anayasa?ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Aleyhte kanunlar geriye yürür mü? Bunun herhangi bir kanuni dayanağı var mı acaba? Bir konuda dava açmayı düşünüyorum da yardımcı olursanız sevinirim...

Evet bu şekilde bulabilirim sanırım. Teşekkür ederim..

Hakimlerin görevlerini, yürütme ve yasama organları dahil, her türlü baskıdan uzak, Anayasa?ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre yerine getirebilmelerini sağlamak için?bağımsız? olmaları kabul edilmiş, Anayasa?nın 138., 139. ve 140. maddelerinde özel hükümler konulmak suretiyle anayasal güvenceler getirilmiştir.

Adayların, hakim ve savcı statüsünde olmamaları nedeniyle adaylığa atamada koşul olarak aranılan yazılı yarışma sınavı ile mülakatın uygulanmasına ilişkin hususların, yönetmelikte düzenlenmesinde Anayasa?ya aykırı bir yön görülmemiştir.

olmadığı için bu hususun yönetmelikle belirlenmesi bu bakımdan da Ana-

yasaya aykırı düşmektedir. Anayasanın hakimlik ve savcılık mesleğini

Oysa, Türk hukuk sisteminde yönetmelikler, normlar hiyerarşisinde yasa

Yine Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Hakimlerin Rolü, Etkinliği ve Bağımsızlığı konusunda 13.10.1994 günlü, 518 inci toplantısında aldığı kararda da?Hakimlerin mesleki kariyerlerine ilişkin tüm kararlar objektif kriterlere dayanmalı, hakimlerin seçimi ve kariyerleri; eğitimsel özelliklerini, dürüstlük, yetenek ve etkinliklerini de gözeten liyakat esasına göre olmalıdır.? ifadesine yer vermiştir.

rürlüğe girmiştir.

rında yapmış olanlar da aynı olumsuz duruma düşürülmüş olmaktadırlar.

Nitekim yargı bağımsızlığının temel ilkesini 15.12.1985 günlü, 46/146 sayılı kararı ile onaylayan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu?Hakimlik mesleğine, yeterli hukuk eğitimi görmüş, yetenekli ve kişilikli bireyler seçilecektir. Seçim yönteminde, amaca aykırı düşüncelerin rol oynamasını engelleyecek tedbirler alınmalıdır. Hakimlerin seçiminde, bir kişiye karşı ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi veya diğer fikirler, milli veya sosyal menşe ve mal varlığı gibi düşüncelerle hiçbir ayırım yapılmayacak; ancak hakim adayının ülke vatandaşı olması şartı, ayrımcılık olarak nitelendirilmeyecektir? ilkesini kabul etmiştir.

herkül ve yolahus, "2005ten once 3 kez hakimlik yazılısını kazanamayan bir daha sınava giremez seklinde bir hukum vardı, mahkeme bunu iptal etti." demişsiniz. Anayasa Mahkemesinden bilgi edinme yoluyla bu kararı istedim ama bana gelen cevabi yazıda "Mahkememize gelen bir davayı araştırabilmemiz için ya söz konusu Kanun?un numarasını ve hangi maddesi olduğunu ya da Mahkememizce verilen esas sayısını bildirmeniz gerekmektedir" denildi. Mahkemenin bahsettiği bu bilgileri biliyor musunuz?

Hakim bağımsızlığı ve teminatı Anayasa?nın 138 ve 140. maddelerinde düzenlenmiştir. Anayasanın 140. maddesinde, hakim ve savcıların nitelikleri ve atanmalarının mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenmesi öngörülmüştür. Hakimlerin mesleğe ne şekilde kabul edildikleri doğrudan bağımsızlıklarıyla ilgili olması karşısında, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarının, hakimlerin seçiminin tarafsız, objektif, sadece liyakati ölçmeyi amaçlayan sınavla yapılmasını gerektirdiği açıktır.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Anayasa?nın 138. maddesinde, ?Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz?, 139. maddesinde de, ?Hakimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz? denilmiştir. 140. maddesinin ikinci fıkrasında, hakimlerin, ?mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev? ifa edecekleri belirtildikten sonra, üçüncü fıkrasında da, nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri ile fıkrada yazılı diğer konuların ve özlük işlerinin yine?mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre? kanunla düzenleneceği öngörülmüştür.

şartıyla çıkarılabileceğini vurgulamak suretiyle bu hususa yeterince

cı öğretim kurumundan mezun olmayı koşul olarak öngördüğü ve böylece

fıkra hükmüne dayanılarak davacının idari yargı hakim adaylığı sınavı-

Esas Sayısı : 2005/47

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Aynı Kanun?un 9. maddesinde de;

önceden genel olarak yapmış ve bunu yönetmelikte belirtmek suretiyle

ne atanacaklarda aranacak niteliklerin belirlenmesi "uygulama" sorunu

maddesinin bendinin ikinci fıkrasıyla; "... Hukuk Fakültelerinden

de olanak dışıdır. Anayasanın 124. maddesi yönetmeliklerin, kanunların

idari yargı hakim adaylığına atanacaklar için "... hukuk veya hukuk

lakat Yönetmeliğinin 5. maddesinin bendinin ikinci fıkrasının ve bu

Karar Günü : 7.2.2007

Mülakatla hakim adayı atama uygulamasının Anayasa?ya aykırılığı yanında mülakatı yapan kurulun oluşumu da Anayasa?ya aykırı bulunmaktadır. Yasama ve yürütme organından bağımsız olarak görev yapması gereken hakimlerin daha mesleğe girişte yürütme organı tarafından seçilen mülakat kurulu tarafından mülakata tabi tutulmasının, yargı bağımsızlığı ile bağdaştırılması mümkün değildir. Mülakat kurulunu oluşturan Adalet Bakanlığı personelinin hakim ve savcı kökenli olmaları da statüleri itibariyle Adalet Bakanına bağlılıkları, belli bir hiyerarşi içinde yer almaları nedeniyle yargı bağımsızlığı yönünden ortaya çıkan sakıncaları gidermemektedir.

Yine Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Hakimlerin Rolü, Etkinliği ve Bağımsızlığı konusunda 13.10.1994 günlü, 518. toplantısında aldığı kararda da?Hakimlerin mesleki kariyerlerine ilişkin tüm kararlar objektif kriterlere dayanmalı, hakimlerin seçimi ve kariyerleri; eğitimsel özelliklerini, dürüstlük, yetenek ve etkinliklerini de gözeten liyakat esasına göre olmalıdır.? ifadesine yer vermiştir.

lan Yönetmelikle idari yargıda hakimlik için adaylığa atanacakların

cak koşulları saptamakta olup maddenin bendinin ikinci fıkrası,

bilgisine "yeterince" yer vermek koşuluyla siyasal bilimler, idari bi-

Sen sadece kendini düşünüyorsun ama. Tabiki kanun geçmişte elenenleri kapsamaz ama idare bunu kabul etmez, idareye başvuru yapıp red cevabını almanla birlikte geçmişe etkili olmamama nedeniyle yd talepli iptal ve ayrıca düzenlemenin eşitlik, kamu hizmetine girme, çalışnma hürriyetine aykırılığ nedeniyle yürülüğü durudrma talepli anayasa mahkmesi başvurusunu talep etmen işini garanti eder.

?100 idari yargı yargıç adayı alımına yönelik olarak 15.10.2006 tarihinde yapılacak olan sınavın ve bu sınavın dayanağını oluşturan?Adli ve İdari Yargıda Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav Mülakat ve Atama Yönetmeliği?nin iptali ve yürütmenin durdurulması ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinin birinci fıkrasının bendindeki?Yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek?, bendindeki?Hakimlik ve savcılık mesleğine yakışmayacak tutum ve davranışlarda bulunmamış olmak? hükümlerinin, 9. maddesinin birinci fıkrasındaki?Adalet Bakanlığınca? ibaresinin, 9. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesindeki?yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenler, başarı derecelerine göre sıraya konularak Adalet Bakanlığınca önceden belirlenen ihtiyaç sayısına? ibaresinin, 9. maddesinin son fıkrasını oluşturan?Adayların yarışma sınavı ve mülakatı ile 8 inci maddenin bendinin uygulanmasına ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir? hükmünün ve 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun Ek?1. maddesinin üçüncü fıkrasının 2. cümlesini oluşturan?Burs alarak öğrenimlerini tamamlamış olanlar staj için yazılı sınava tabi tutulmazlar? ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle açılan davada; Danıştay Onikinci Dairesince verilen ve 100 idari yargı yargıç adayı alımına yönelik olarak 9.8.2006 tarihinde ilan edilen ve 15.10.2006 tarihinde yapılan yazılı sınav ile bu sınav sonucunda yapılacak olan mülakatın ve bu sınavların dayanağı olan Adli ve İdari Yargıda Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav Mülakat ve Atama Yönetmeliği?nin yürütülmesinin durdurulmasına ilişkin bulunan 13.11.2006 günlü, E.2006/4784 sayılı karara davalı idarelerin itiraz etmeleri üzerine açılan dosya incelendi:

Yazılı yarışma sınavını kazandıktan sonra davalı idarece yapılan mülakatta başarısız bulunan davacının açmış olduğu bu davada, öncelikle Adalet Bakanlığı?nca mülakatla hakim adayı atama uygulamasının Anayasa?ya uygunluğunun irdelenmesi gerekmektedir.

YÖNETMELİKLERLE GETİRİLEN HÜKÜMLERLE YASALARIN HÜKÜMLERİ DEĞİŞTİRİLE-

gerek öğrenim kurumlarının isimleri gerek öğrenim süresi yönünden ay-

?ı) Yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek,?

katılmıyoruz.

bilimleri veya iktisat ve maliye alanlarında öğretim yapan yüksek okul

Bahsettiğiniz Anayasa Mahkemesi kararını bilgi edinmeden istedim Burcu hanım. Umarım bu karar benim çelişkide kaldığım noktaları kapsıyordur. Aslında bu işin Anayasa Mahkemesine gitmeden de çözüme kavuşacağı inancındayım. Sonuçta Danıştay, yapılan düzenlemenin düzenleme tarihinden itibaren sonuç doğurması gerektiği yönünde bir karar verir ise Anayasa Mahkemesine gitmeden bu sorun çözülmüş olur ve yapılacak ilk sınava girebilme hakkım doğar diye düşünüyorum.

miş yabancı öğretim kurumlarından mezun olmak" genel nitelikteki öteki

Buna göre, kadro ve ihtiyaç durumunun yanı sıra hakim adaylarının ve dolayısıyla hakimlerin seçiminde yürütme organına yetki tanıyarak, yarışma sınavı ve mülakata ilişkin usul ve esasların düzenlenmesini Yönetmeliğe bırakan ve bu suretle sınav ve mülakatın Adalet Bakanlığı tarafından yapılmasına olanak sağlayan 2802 sayılı Yasa?nın 9. maddesinin Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırı olduğu kanısına varılmıştır.

Değinilen maddede, yazılı yarışma sınavı ve mülakatı yapacak makam gösterilmemekle birlikte, 9. maddenin son fıkrasında, adayların yarışma sınavı ve mülakatının uygulanmasına ilişkin konuların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir. Bu maddenin son fıkrası hükmü esas alınarak Adalet Bakanlığınca çıkarılan?Adli ve İdari Yargıda Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Yönetmeliği?nde, adayların yazılı yarışma sınavları ile mülakatlarının Adalet Bakanlığı?nca yapılacağı öngörülmüştür.

yurt içinde Hukuk Fakülteleri ile Siyasal Bilgiler Fakültelerinin İda-

re ve Maliye Bölümlerinden veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlı-

Nitekim yargı bağımsızlığının temel ilkesini 15.12.1985 günlü, 46/146 sayılı kararı ile onaylayan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu?Hakimlik mesleğine, yeterli hukuk eğitimi görmüş, yetenekli ve kişilikli bireyler seçilecektir. Seçim yönteminde, amaca aykırı düşüncelerin rol oynamasını engelleyecek tedbirler alınmalıdır. Hakimlerin seçiminde, bir kişiye karşı ırk, renk, cinsiyet, din, siyasi veya diğer fikirler, milli veya sosyal menşe ve mal varlığı gibi düşüncelerle hiçbir ayırım yapılmayacak; ancak hakim adayının ülke vatandaşı olması şartı, ayrımcılık olarak nitelendirilmeyecektir.? ilkesini kabul etmiştir.

Anayasa Mahkemesi?nin birçok kararında belirttiği gibi, hukuk devleti, insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve Anayasaya uyan bir devlettir. Adil bir hukuk düzeninin kurulması ise, yargının bağımsızlığı, hakim bağımsızlığı ve teminatının sağlanması ile mümkündür.

Açıklanan nedenlerle ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun Anayasa?ya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiğini düzenleyen 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun?un 28. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 9. maddesinin (5435 sayılı Yasa ile değişik) son fıkrasındaki?... yazılı yarışma sınavı ve mülakatı ile...? ibaresinin Anayasa?nın 2., 138., 139., 140. ve 159. maddelerine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, bu kuralın Anayasa?ya aykırılığı ve uygulanması durumunda giderilmesi güç ve olanaksız zararlar doğurabileceği gözetilerek esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğünün durdurulmasının istenilmesine, dosyada bulunan belgelerin onaylı bir örneğinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine, 30.11.2006 günü oyçokluğu ile karar verildi.?

Yönetmelik hükmünü bu bakımdan da hukuksal dayanaktan yoksun bırakmak-

Yönetmeliğin belirtilen durumuna göre, Gazi Üniversitesi İktisadi ve

nim yapmış veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edil-

dört yıllık fakülte veya yüksekokullardan veya programlarında hukuk

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu

sorulmak gerekirken, savunma verilmemiş olması ile yetinilerek karara

fıkrasına dayanılarak başvurunun reddedilmesinde mevzuata uyarlık gö-

çerçevesinde değerlendirilmesi ve davacının öğrenim gördüğü okulun

şöyle yapabilirsin, HSK dayı, mevzuat gov tr den bul, tek tek maddeleri incele, Madde anayasa mahkemesi kararı ile iptal olunca, o maddenin yanına aym kararı ile iptal yazılıyor ya, tek tek o kararların ne olduğunu bilgi edinmeden sor istersen.

bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğre-

tek taraflı kalmıştır. Bu durumda bir ara kararı ile yönetmeliğe konu-

III- YASA METİNLERİ

lakat Yönetmeliğinin 5. maddesinin bendinin ikinci fıkrası, açıkla-

na katılmak için yaptığı başvurunun reddi yolunda tesis edilen işlemin

Yasa ve Yönetmeliğin sözü geçen hükümlerinin karşılıklı olarak değer-

lunmaktadır.

kim adaylığına atanabilmek için yurt içinde salt hukuk öğrenimi veren

1- 8. maddesinin bendi şöyledir;

Arkadaşım bu zaten kamu hizmetine girme hakkının, çalışma hurriyetinin kısıtlanmasıdır. Açacagın iptal davasında yururlugu durdurma talepli anayasaya aykırılıgı ileri surersen anayasa mahkemesi anında yururlugu durdurur.

İtiraz konusu kuralı içeren 8. maddenin bendinde yer alan?yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek? koşulu adaylığa atanabilmek için aranılan nitelikler arasındadır. Öte yandan Yasa?nın itiraz konusu diğer kuralın yer aldığı 9. maddesinin son fıkrasında yarışma sınavı ve mülakatın uygulanmasına ilişkin hususların yönetmelikte düzenleneceği öngörülmüştür. Bu durumda Yasa?nın 8. maddesinde belirtilen niteliklere sahip olan ve düzenlenen yönetmeliğe göre yapılacak yazılı yarışma sınavı ve mülakatta başarılı olanlar hakim ve savcı adaylığına atanacaktır.

bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilimler, idari

Bu bağlamda hakimlerin mesleğe ne şekilde kabul edildikleri doğrudan bağımsızlıkları ile ilgili olduğundan, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esasları gereğince hakimlerin seçilmelerinin tarafsız, nesnel ve sadece liyakati ölçmeyi amaçlayan sınavla yapılması gerekmektedir.

mış ise bu saptadığı hususu yönetmelikte belirtmiş olmasında kanuna

lı Yasaya açıkca aykırı hüküm taşıyan 5. maddesinin bendinin ikinci

kırı veya yasa hükümlerini değiştirici nitelikte hükümler sevkedilmesi

Sözlük anlamı, davranış ve düşünceleri üstüne bilgi edinmek amacıyla bir kişiyle yapılan sorulu cevaplı görüşme olan mülakat, bilgi ve liyakati ölçmeyi amaçlayan objektif bir yöntem olmaması nedeniyle hakim teminatıyla çelişmektedir. Ayrıca, sübjektif nitelikteki mülakat, yargısal denetime de elverişli olmayıp; yargısal denetim, sınav kurulunun oluşumu, sınavın yöntemi, maddi hata gibi konularla sınırlı biçimde yapılabilmektedir.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü?nün 8. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit adalı, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Cafer ŞAT, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT?ün katılmalarıyla 22.12.2006 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine Haşim KILIÇ?ın?davacının davada menfaatinin bulunmadığı, bu nedenle Mahkemenin yetkisizliğinden ret kararı verilmesi? yönündeki karşıoyu ve oyçokluğuyla, yürürlüğü durdurma isteminin bu konudaki raporun hazırlanmasından sonra karara bağlanmasına, oybirliğiyle karar verilmiştir.

24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun itiraz konusu kuralları da içeren;

Karar Sayısı : 2007/14

Doktora yapanlar sadece mülakata tabi tutulurlar.

de başvuracak olanlara objektif şekilde duyurmuş olmaktadır.

Öte yandan 4954 sayılı Yasa?nın 28. maddesinde, adli ve idari yargıda hakim ve savcı adaylığına atananların meslek öncesi eğitim süresinin iki yıl olduğu ve bu eğitim sonunda yazılı sınavda başarı gösteremeyenlere iki ay içinde bir sınav hakkının daha tanınacağı; bu sınavda da başarılı olamayanların talepleri halinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atanabileceği, aksi halde bunların adaylığına Bakanlıkça son verileceği öngörülmüştür.

?2004 yılı Adli Yargı Hakim Adaylığı mülakat sınavının sonuçlarının tamamının ve bu mülakat sınavının dayanağı olan Adli ve İdari Yargıda Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Yönetmeliği?nin 8. maddesindeki?... ve mülakat şeklinde iki kademede? ibaresinin, mülakat kurulunun oluşumunu düzenleyen 27. maddesinin, 28. maddesindeki?mülakat... Adalet Bakanlığınca yapılır.? ibaresinin ve mülakatın değerlendirilmesini düzenleyen 31. maddesinin 1. fıkrasının iptali, ayrıca Hakimler ve Savcılar Kanunu?nun 8. maddesinin bendindeki?mülakatta başarı göstermek? ibaresiyle, 9. maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemenin Anayasa?ya aykırı olduğunun saptanarak iptaline karar verilmesi için dosyanın Anayasa Mahkemesi?ne gönderilmesi istemiyle açılan davaya ait dosya incelendi:

2- 9. maddesinin son fıkrası şöyledir;

2802 sayılı Yasa?nın 7. maddesinde, adaylık dönemini geçirip 8. maddesindeki koşullara uygun olarak ehliyet kazanmış olmadıkça hiç kimsenin hakimlik ve savcılığa atanamayacağı belirtilmiştir. 8. maddede hakim ve savcı adaylığına atanabilmek için aranılan nitelikler sayılmıştır. Yasa?nın 9. maddesinde de hakim ve savcı adaylığına, 8. maddede belirtilen niteliklere sahip olan ve yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı gösterenlerin atanacağı öngörülmüştür.

içindeki Siyasal Bilgiler Fakültelerinin İdari ve Maliye Bölümleri dı-

limler ve iktisat ve maliye alanlarında öğrenim yapan en az dört yıl-

İdari Bilimler Fakültesi mezunu olan davacının 28.11.1987 günü yapıla-

idare, adayların başvurusu üzerine yapacağı kişisel değerlenmeyi daha

Anayasa Mahkemesi?nin E:1990/13, K:1990/30 sayılı kararında da vurgulandığı gibi, nitelik saptanmaksızın atama işlemi yapılamayacağından, yargıç ve savcıların nitelikleri, doğal olarak, atamadan önceki dönemde, bu bağlamda adaylığa atanma ve adaylık süresi içinde belirlenebilecektir. Buna göre, yargıç ve savcıların diğer özlük haklarıyla birlikte niteliklerinin de mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıçlık güvencesi esaslarına göre yasa ile düzenleneceğini öngören Anayasa?nın 140. maddesi, hakim ve savcı adaylığına atanabilmek için gerekli olan niteliklerin belirlenmesinde de Anayasal temel oluşturmaktadır. Bu düzenlemeyle Anayasa koyucunun amacının, yargıç ve savcıların, mesleğe girmek için başvurdukları tarihten başlayarak yürütme organı karşısında bağımsızlıklarını koruyacak, objektif kurallara bağlı tutulmalarını sağlamak olduğu açıktır. Devletin temelini oluşturan adaletin gerçekleştirilmesi, herşeyden önce Anayasa?nın 9. maddesi uyarınca, Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanacak olan bağımsız mahkemelerin yargıçlarının, idare karşısında yansızlıklarının korunabilmesine bağlıdır. Hakim adaylığına atanmanın ilk koşulunu oluşturan yazılı sınav ve mülakatın, her türlü etkiden uzak, liyakatı esas alan nesnelliği sağlayacak yöntemlerle yapılması, Anayasa?nın?Mahkemelerin bağımsızlığı?, ?Hakimlik ve savcılık teminatı?, ?Hakimlik ve savcılık mesleği?ne ilişkin 138, 139 ve 140. maddelerinin de gereğidir. Hakimler ve savcılar için öngörülen anayasal güvenceleri bu görevlerin fiilen icra edildiği dönemle sınırlayıp, hakim ve savcı olarak göreve başlayabilmek için gerekli eğitimin ve formasyonun alındığı adaylık dönemini ise bunun dışında tutmak, Anayasa?nın?atama?dan önce tesbiti gereken niteliklerin belirlenmesi konusunda da mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarının gözetilmesini zorunlu kılan temel felsefesi ile bağdaşmamaktadır.

Bu itibarla hakimlerin seçiminde sübjektif nitelikteki mülakat yöntemini kabul eden, Adalet Bakanlığı?na yönetmelik düzenleme yetkisi tanıyarak, mülakatın Adalet Bakanlığı personelince yapılmasına olanak sağlayan 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 8. ve 9. maddeleri, Anayasa?nın 140. maddesine, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakim teminatı esasına, hukuk devleti ve eşitlik ilkesine aykırı düzenlemeler içermektedir.

düzenleneceği öngörülmüştür.

liği" 23.9.1983 günlü ve 18170 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yü-