Aracı kurumlar yıllık olarak bağımsız denetimden geçerler.

Yatırım için bütün sorunlarınız çözecek bir uzman kişiye ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız yatırım danışmanlığı firmalarından veya aracı kurumlardan yardım alabilirsiniz. Aracı kurumlar hisse senedi, tahvil, yatırım fonu gibi yatırım araçları üzerine tavsiyelerde bulunurlar

Ne miktarda yatırım yapacağınız, yatırım araçları arasında seçim yapmanızı etkiler. Çünkü bazı menkul kıymetlere yatırım yapabilmeniz için asgari bir miktar vardır. Eğer asgari miktarınız yoksa o araca hemen yatırım yapamazsınız, bunun için gerekli olan parayı biriktirmeniz gerekir. Bu da sizin düzenli olark her ay ne kadar tasarruf edebileceğinize bağlıdır.

YATIRIMCININ DİKKAT ETMESİ GEREKENLER

Yatırımınızdan para kazanmanız,

Bir mali aracın kendisine has özelliklerden kaynaklanan riskler

Getiri

Likitide; Bir aracın talep görmesi için tasaruf sahibinin istediği anda elindeki menkul kıymeti satarak paraya dönüştürebileceğinden emin olması gerekir. İkinci el piyasası iyi işleyen menkul kıymetleri elden çıkarmak daha kolay olmaktadır.

Tasarruf : Gelirinizin tamamını harcamıyorsanız tasarruf ediyorsunuz demektir. Tasarruflarınızı genellikle güvenli yerlere koymak ve paranıza istediğiniz an ulaşmak istersiniz. Bunun için paranızı evde veya kasada tutabilirsiniz. Ama her tasarruf edilen para yatırım yapılan para demek değildir. Evde tuttuğunuz paranız için gelir elde etmez, hatta enflasyon karşısında zarara uğrayabilirsiniz.

· Biraz daha riski göze alarak yatırım yapayım diyorsanız seçiminiz hisse senedi olabilecektir.

· Benim finansal amacımı ve risk toleransımı anladınız mı?

· Eğer menkul kıymetleri ödünç alıp veriyorsanız menkul kıymetlerin ödünç işlemi çerçeve sözleşmesi,

ARACI KURUMLARLA YAPILACAK SÖZLEŞMELER

1. Hesap ekstrenizi iyice inceleyin,

· Likiditasyon, yani nakde çevirme kolaylığı vardır.

· Yatırımımdan nasıl para kazanacağım?

Aracı kuruluşlar yaptıkları işlemlerle ilgili olarak;

Yatırımcı çeşitli yatırımlar arasında parasını dağıtarak bir yatırımdan para kaybederse diğerinden para kazanacağını umarak toplam riske karşı kendini korur. Bu stratejiye çeşitlendirme denmektedir. Buradaki temel fikir?bütün yumurtaları aynı sepete koymamak? şeklinde özetlenebilir. Bu yöntemle yatırım araçlarının kendine özel riskleri dağıtılarak bir koruma sağlanmış olur, ancak piyasanın genelini etkileyen risklerden bu yöntemle kurtulmak mümkün değildir. Çeşitlendirme yatırımınızın piyasadaki düşüşlere maruz kalmayacağını garanti etmez, ama riski dengelemenize yardımcı olur.

· Paranız devlet güvencesinde olsun isterseniz devlet tahvili veya hazine bonusu alabilirsiniz.

Yatırım yaparken dikkat edilmesi gereken nokta, yatırdığınız paranızı ve beklediğiniz kazancı zamanında alıp alamayacağınız ve paranızın enflasyon karşısında değer kaybedip kaybetmeyeceğidir.

Hisse senedi ve tahvilde hangi şirketin gelecekte iyi olacağına karar vermedeki zorluk nedeniyle yatırımcılar yatırım fonlarını seçebilirler.

İşlemlerinizle ilgili bir problem olduğundan şüphelendiğiniz zaman derhal harekete geçmekten çekinmeyin.

Bazen problemi çözmek sadece basit bir telefona bağlıdır. Belki kolayca düzeltilebilecek bir hata yapılmıştır. Eğer aracı kurumunuzdaki yatırım uzmanı ile probleminizi çözemiyorsanız firma yöneticisi ile konuşun. Ayrıca bu konuşmanızı tesbit etmek için bir de mektup yazın. Eğer bu yolla sonuca ulaşamazsanız, kanuni yolları başlatabilirsiniz. Bunu genel hukuk kuralları için geçerli olan zaman aşımı süresi ihlal etmeden yapmak gerekir. Kanunlarımızda zaman aşım süreleri konuya göre değişmekle beraber en kısa süre bir yıldır. Yani sorunun doğduğu tarihten itibaren en geç bir yıl içinde dava açılmış olmalıdır.

Menkul kıymetlere doğrudan yatırım yapabileceğiniz gibi yatırım fonları ve yatırım ortaklıkları ile dolaylı yolla da yatırım yapabilirsiniz.

· SPK ile disiplin probleminiz var mı?

Likitidedir

Genel olarak bütün mali araçları etkileyen faktörlerden kaynaklanan risk

· Sizden paramla ilgili ne tür periodik raporlar alabileceğim?.

Şimdi yatırIm için ürünler arasında karar verilecek noktaya geldiniz.

aylık dönemler itibarıyla işlem yapılan ayı izleyen 7 gün içinde müşterilerinin adreslerine göndermek zorundadırlar. Ancak bir önceki ay müşteri tarafından aracı kuruluşta hiç bir işlem yapılmamışsa bu durumda bu belgeleri göndermeyebilirler.

Hesabınızın son durumunu ve diğer bilgileri aracı kurumunuzu arayarak da alabilirsiniz. Takasbank?ta müşteri numarasını ve şifrenizi girerek varlıklarınızı yani saklamada bulunan hisse senetleriniz ile ilgili bilgileri öğrenebilirsiniz. Bazı banka aracı kurumlarının online servisleri ile hesap bilgilerinizi alabilirsiniz.

· Sermaye Piyasası Kurulu haksızlık edenleri tespit ettiğinde gerekli kanuni yolları başlatmaktadır.

Aracı kurumla sözleşme yaptıktan sonra bir örneğini almayı unutmayın ve bu örneği kolayca bulabileceğiniz bir yerde saklayın.

5. Kararınızı vermeden önce aracı kuruma aşağıdaki soruları sormaktan çekinmeyin:

· Eğer açığa satış yapıyorsanız açığa satış çerçeve sözleşmesi,

Eğer hisse senedi alırsanız, şirketin zayıflaması halinde paranızın başlangıç tutarını kaybedebileceğiniz potansiyel bir risk üstlenmiş olmaktasınız. Fakat aynı zamanda tahvilden kazanacağınızın üstünde hisse senedi değer artışı da söz konusu olabilir. Eğer hisse senedi alırsanız şirkete ortak olursunuz. Şirket iyi kazanırsa ve diğer yatırımcılar da böyle düşünürse para kazanırsınız.

Yaptığımız Yatırımın Güvenirliliği Nedir?

YATIRIMLARLA İLGİLİ BİLGİLER NEREDEN BULUNABİLİR?

PROBLEMLER NASIL ÇÖZÜLEBİLİR?

· Şirket hisse senetleri üzerinde manipülasyon yapılıyorsa,

· Ayrıca SPK?nın kısıtlayıcı bazı düzenlemeleri vardır.

Bazı yatırımlar kazandırır, bazıları kaybettirir. Bu doğaldır, zaten bu nedenle riskinizi minimize etmek için portföyünüzü dağıtıyorsunuz. Fakat aldatıldığınız veya kandırıldığınız için para kaybetmemeniz gerekir. Buna karşı önlem alabilirsiniz

Aracı kurum seçimi yatırım için vereceğiniz en önemli karardır. Yatırımcı olarak çalıştığınız aracı kuruma güvenmek istersiniz..

Hesap kapatılırken cari hesap ekstresi alınması unutulmamalı ve bu ekstreye itiraz edilmezse ekstreyi kabul ettiği anlamına gelmektedir. Aynı şekilde her ay gönderilen ekstreye hemen itiraz edilmezse esktre kabul edilmiş olur. Yani yapılan işlemlere icazet verilmiş olur. Bu durumda daha sonra şikayette bulunamazsınız.

· İşi yürüten insanların dürüst çalışkan ve yetenekli olmasına bağlıdır.

Menkul kıymet yatırımlarında önemli olan

Menkul kıymet aldığınız veya sattığınız zaman aracı kurumlara komisyon ödenir. Aracı kurumlarda hisse senedi alım satımında uygulanan komisyon oranı Sermaye Piyasası Kurulu tarafından %0,2 ile %1 arasında sınırlandırılmıştır. Ancak yatırım danışmanlığı için farklı ücret talep edebilirler. Aracı kurumun yatırım danışmanlığı için yüksek ücret veya komisyon istemesi aracı kurumun araştırma maliyetine bağlıdır.

· Daha fazla bilgiyi nereden alabilirim?

Piyasayı izleyebileceğiniz belli başlı en temel araç günlük gazetelerdir. Günlük gazetelerin ekonomi sayfalarında ve ekonomi gazetelerinin belli yerlerinde faiz oranlarını, altın, döviz fiyatlarını, yatırım fonu katılma belgeleri fiyatlarını, hisse senedi fiyatlarını, borsa endeksi değerini bulabilirsiniz.

ARACI KURUMUN GÜVENİLİRLİĞİ

Yatırım Ürünleri ve Sizin Seçiminiz

Aracı kurum seçerken de dikkatli olmanız gerekir.

· Eğer repo yaptırıyorsanız repo ve ters repo sözleşmesi,

Peki bundan kurtuluş yok mu? Acaba bu kuralı nasıl lehimize işletebiliriz? Günümüzde çeşitli matematiksel ve istatistiki teknikler kullanılarak yapılan ve ayrı bir uzmanlık alanı haline gelmiş bu çözüm yoluna?riskin dağıtılması? yani çeşitlendirme ve portföy yönetimi denir. Portföy bir menkul kıymet yatırımcısının sahip olduğı menkul kıymetlerin tümüdür.

1. Hızlı kar imkanı için çok acele yatırım yapmanızı söyleyen beklenmedik telefon, mektup veya tanımadığınız bir kişinin ziyaretinde çok dikkatli olun.

· Yöneticiler iş konusunda yalan söylüyor, olmayan üretimi satmak için kontrat yapıyor, finansal durumuna sahte rakamlarla makyaj yapıp kolay kanan yatırımcının parasıyla şirketi finanse etmek istiyorsa,

3. Size referans verecek birilerini arayın. Aile fertlerine, arkadaşlarınıza, meslekdaşlarınıza hangi aracı kurumu tavsiye ettiklerini sorun. Bir kaç tavsiye toplayın sonra belirlediğiniz aracı kurumla yüz yüze görüşme yapın ve onların sizin amacınızı ve risk üstlenme derecenizi iyi anladıklarından emin olun

· Yatırımımdaki risk nedir?

Ne Miktarda ve Ne Süreyle Yatırım Yapabiliriz?

Risk üstlenmeden önce riskle ilgili bazı temel konuları anlamakta fayda vardır.

Çeşitlendirme

Bir çok şirket yatırımcılara kendi senetlerini ve tahvillerini alma fırsatı sunar. Örneğin siz otomobil üreten bir şirketin iyi bir yatırım olduğuna inanıyorsunuz. Çünkü sizin bildiğiniz herkes onun ürettiği arabaları alıyor, sizin arkadaşlarınız bu şirketin arabalarının çok az bozulduğunu ve uzun yıllar çalıştığını söylüyor. Ayrıca araştırıp şirket hakkında mümkün olan şeyleri okuyup profesyonel yatırımcılardan şirketi araştırdınız veya bu araştırmayı kendiniz yaptınız ve araştırma sonrasında, bu şirketin iyi bir şirket olduğuna inandınız.

· Şirket yöneticileri dürüst değil ve paranızı iş yapmak yerine kendileri için harcıyorsa,

· Sermaye Piyasası Kurulu periyodik incelemeler yapar ve onlardan düzenli bazı belgeler ister.

Unutmayın para sizindir, paranıza sahip çıkın!

1. Yatırım uzmanı ile karşılaştığınızda ona amacınızı ve genel yatırım planınızı anlatarak yardımcı olun. Yatırım öncesinde neye ulaşmak istediğinizden emin olun. Ne kadar para yatırabilirsiniz? Yatırımınızın amacı kısa vadeli mi uzun vadeli mi? Ne kadar finansal risk alabilirsiniz? Ne tür vergi yükümlülükleriniz var? Bunların cevabı size bazı yollar gösterecektir.

Hisse senedine yatırım yapmak isterseniz, borsadan istediğiniz miktarda hisse senedi alamazsınız. Borsada hisse senedi işlem birimi lotdur ve bir lot 1000 adet hisse senedi demektir. Bu nedenle almak istediğiniz hisse sendinin fiyatı 2500 TL ise en az 1000 adet hisse senedi almanız gerektiğinden en az 2.500.000 TL paranızın olması gerekir. Hisse senedinin asgari yatırım miktarı hisse senedinin birim fiyatına göre değişmektedir. Eğer bir lot alacak paranız yoksa lot altı piyasasından alım yapabilirsiniz.

4. Yatırım öncesinde, ilgilendiğiniz yatırım aracı ve şirketle ilgili izahname, halka arz belgesi, mali tablolar veya benzer dökümanları sorun. Sonra belgelerde küçük yazılar ile yazılmış şeyleri dikkatlice okuyun ve herhangi bir sey imzalamadan önce şartları doğru olarak anladığınızdan emin olun.

· Tüketiciler şirketin ürettiği malı satın almak istemiyorsa,

5. Herhangi bir tereddütünüz olursa, bir taahhüte girmeden önce avukatınızın veya yatırım danışmanınızın görüşünü alın.

Risk Çeşitleri Nelerdir?

Otomobil şirketi hisse senedi ve tahvil sunmaktadır. Tahvilde şirket ana paranızı 2 yıl içinde geri ödemek ayrıca yılda iki kez size %70 üzerinden faiz ödemek istemektedir.

YATIRIM İŞLEMLERİNİZİN KONTROLU

Buna karşılık, eğer

2. Hangi hizmetlere ihtiyacınız olduğunu belirleyin. Hangi tip hizmetlere ihtiyacınız olduğunu bilmek ve ondan sonra hangi aracı kurumun size uyduğuna karar vermek en iyi yoldur. Çünkü farklı aracı kurumlar belli ücret karşılığı farklı hizmetler sunmaktadır. Eğer yatırımınızı kendiniz seçecekseniz, yalnızca alım satım belgesi olan bir aracı kurumla çalışabilirsiniz. Ama portföyünüzü de yönettirmek istiyorsanız o zaman bu hizmeti sunan bir aracı kurum bulmanız gerekecektir.

Finansman bonosu, hazine bonosu, devlet tahvili, banka bonosu ve banka garantili bono gibi sabit getirili araçlarda asgari yatırım tutarı küpür büyüklüğü ile sınırlıdır.

Ayrıca yatırımcıya yardımcı olan haftalık veya aylık dergiler de bulunmaktadır. Genellikle gazeteler pazar günü yatırım araçlarının haftalık değerlendirmesini yapmaktadırlar.

Hisse senedi yatırımlarını uzun vadeli olarak düşünmek gerekir. İyi bir şirketin hisse senetleri kısa vadede dalgalanma gösterebilir, veya bazı dönemlerde düşük temettü ödeyebilir. Ancak karını dağıtmayıp yatırıma yönelten şirket uzun vadede daha çok değer de kazanabilir. Bu durumda hisse senetlerinin kısa vadede alınıp satılması yüksek getiri yaratmazken, uzun vadede karlı olacaktır.

Mevcut aracı kurumlar arasından doğru kişiyi ve aracı kurumu seçmek zor olabilir.

ARACI KURUM NASIL SEÇİLİR?

· Eğer portföyünüzü yönettirmetip sadece yatırımlarla ilgili tavsiyeler alıyorsanız yatırım danışmanlığı sözleşmesi,

5. Kurul?a dilekçe ile başvurun.

?Bir mali aracın riski? denildiğinde bu iki tür riskin toplamı anlaşılır.

Basılı yayın dışında televizyon kanallarının ekonomi programlarından, teletex servisinden ve internetten piyasalarla ilgili bilgileri alabilirsiniz.

· Aracı kurum müşterilerinin varlıkları korumak için aracı kurum varlıklarından ayrılmıştır ve müşteri varlıkları Takas ve Saklama Bankasında tutulmaktadır.

Eğer iki fon her yönden aynı ise sadece biri diğerine göre daha fazla ücret alıyorsa düşük maliyetli olanını seçerek daha fazla para kazanabilirsiniz.

4. Eğer sorun İMKB?de gerçekleşen bir işlemden kaynaklanıyorsa Borsaya başvurun,

Kendinizi korumak için aracı kurumun Kuruldan izin almış olup olmadığına mutlaka bakın ve haklarında herhangi bir suç duyurusu olup olmadığını araştırın. Kurulun web sayfasından suç duyuruları görülebilir.

Borsa şirketin mali tabloları, mali tablo dipnotları, özel durum açıklamaları gibi bilgiler içeren yayınlar İMKB tarafından yayınlanmaktadır. Yatırım araçları hakkında aracı kurumların çeşitli yayınları vardır. Bunları müşterisi olduğunuz aracı kurumdan istiyebilirsiniz.

Borçlanma araçlarında risk iki türlüdür. Birincisi faiz oranı riski olup, piyasa faiz oranlarının değişmesiyle ilgilidir. Piyasa faiz oranlarının yükselmesi borçlanma aracının değerinin düşmesine yol açmaktadır.

Yatırım fonları bir çok yatırımcının hoşuna gitmektedir, çünkü:

Bu arada Kurula bir dilekçe ile başvurun ve problemin ne olduğunu anlatın. Bazen problemi çözmede size yardım edebiliriz. Sadece kendinizin bu probleme maruz kaldığınızı düşünebilirsiniz ama genellikle böyle durumlarda yalnız değilsinizdir. Bazen sadece tek bir yatırımcının şikayeti bir soruşturma başlatabilir ve varsa aracı kurumun hukuka aykırı bir durumunu ortaya çıkarır.

İster ayda bir çok kez alım satım yapan aktif yatırımcı, ister seyrek işlem yapıp aldığınızı elinizde tutan müşteri olun, her zaman yatırımınızın nasıl gittiğini yakından izlemeniz gerekir.

· Rakipler sizin şirketinizden daha iyi ise,

2. Kısa zamanda yatırımınıza yüksek getiri verileceği veya paranızın iki katına çıkarılacağı gibi sözlere şüphe ile bakın.

Hisse senedi gibi ortaklık hakkı sağlayan araçların riski ise şirketin gelecekte beklenen temettüyü ödeyememesinden veya satış anında senedin yeterli talep görmemesinden kaynaklanır. Şirketin iflası halinde ise ortaklar şirketin tüm alacaklılarına ödemeler yapıldıktan sonra kalan tasfiye bakiyesine payları oranında katılırlar.

Risk Nedir? Risk temel olarak yatırılan paranın kaybedilme tehlikesidir. Bu ileride olacak olayların belirsizliğinden kaynaklanmaktadır. Ana paranın geri ödenmeme riskinden başka, faiz riski, döviz riski v. b gibi yatırım aracının fiyatını ve dolayısıyla getirisini etkileyen riskler de vardır. Bir yatırımın riski ne kadar yüksekse, o yatırım için vaadedilen getiri de o kadar yüksek olacaktır. Yüksek riskli bir yatırımda eğer işler iyi gider ve vaadedilen getiri alınabilirse yatırımdan yüksek gelir elde edilmiş olacaktır. Ancak bu durumda doğal olarak, beklenen yüksek getiriyi elde edememe? hatta yatırılan paranın da kaybedilmesi - tehlikesi de daha büyüktür.

yapmanız gerekir.

· Müşteri menkul kıymet hareket dökümünü

· Şirket işin yönetimini beceremiyor, çok para harcıyor ve gelirleri giderlerinden fazla ise,

· Satmak istediğinizde diğer yatırımcılar hisse senedi fiyatının şirketin performansına göre çok yüksek olduğunu düşünüyorsa,

Bir yatırımın getirisi o yatırımın riskine bağlıdır demiştik. Getiri aynı zamanda yatırımın vadesi ile de ilgilidir. Paranızı ne kadar uzun süre çekmeden o araçta tutarsanız bekleyeceğiniz getiri de o ölçüde yüksek olacaktır. Örneğin bir yıl vadeli mevduat hesabının faizi bir ay vadeli hesap faizinden daha yüksek olmaktadır.

· Eğer kredili menkul kıymet alım satımı yapıyorsanız kredili menkul kıymetler sözleşmesi,

İyi bir yatırımcı olmak için piyasayı izlemek yatırımları gözden geçirmek gerekir. Gereken durumlarda yatırımlarınızı bir araçdan diğer bir araca kaydırmanız gerekir.

HİSSE SENEDİ VE TAHVİL NASIL ÇALIŞIR?

3. Eğer hala memnun değilseniz aracı kurumun bölüm yöneticisi ile temasa geçin. Bu arada aracı kuruma ilgili olayın tarihini ve şikayet özetini anlatan bir yazı hazırlayın,

Bu seçimi yaparken aşağıdaki adımları takip etmek yararlı olacaktır:

Bütün bu düzenlemelere rağmen gene de bazen yatırımcıları kayba uğratacak işlemler gerçekleşebilmektedir.

6. Yaptığınız yatırımların, yani alınan hisse senetlerinin Kurul?a kayıtlı olan senetler olmasına dikkat edin. Bölgenizde yerel gazetelerde ilan vererek veya Kurul?a kayıt yaptırmadan senetlerini satan şirketlere kesinlikle ortak olmayın.

Yatırım danışmanınız yapacağınız yatırım konusunda finansal amacınıza uygun olarak doğru karar vermenizde yardım edebilir.

Yatırım : Paranızı gelir getiren bir araca koyduğunuzda yatırım yapılmış demektir. Örneğin paranızı vadeli mevduat hesabına yatırabilir ve faiz geliri elde edebilirsiniz. Paranızı bankaya yatırmaktan başka da çok çeşitli yatırım araçları mevcuttur. Arsa, ev gibi gayrımenkul, veya döviz de birer yatrım aracıdır. Sermaye piyasalarında yatırım yapmak ise hisse senedi, tahvil, devlet tahvili, yatırım fonu katılma belgesi, v. b. sermaye piyasası araçları ile olur. Yatırım yapılırken eldeki paranın ne kadar süre ile o yatırımda tutulabileceği de önemlidir. Bazı yatırımlar uzun vadede iyi getiri sağlar, kısa vadede paraya çevrilirse karlı olmaz. Ayrıca parayı yatırırken, katlanılacak riskin de her yatırımcı tarafından iyice düşünülmesi ve ondan sonra karar verilmesi gerekir. Yatırım için önemli olan başlamaktır. Küçük miktarda ve sizin için hayati önemi olmayan bir parayla değişik yatırım araçlarını denemeye başlayabilirsiniz. Zaman içinde daha çok şey öğrenirsiniz. Yatırım yaparken soru sormayı unutmayın.

İkinci risk türü ise anaparanın ödenmemesiyle ilgilidir. Örneğin tavili ihraç eden şirketin ödeme güçlüğü içine düşmesi durumunda ortaya çıkan risk bu türdendir.

· Müşteri menkul kıymet hareket listesi,

Aracı Kurum Seçimi

· Ne tür eğitim aldınız?

Yatırımınızdan para kaybedebilirsiniz

Yatırım yaparken unutulmaması gereken bir nokta, menkul kıymet fiyatlarının düşebileceği gibi artabileceğidir. Bu konuda devreye risk faktörü girmektedir.

Risk Üstlenme Durumunuzu Belirleyin

Piyasada güvenin sağlanması için kamu otoritesi tarafından bir çok güvenlik yöntemleri uygulanmaktadır

Getiri: Her aracın getirisi verdiği faiz veya temettüye göre değişmektedir. Enflasyonun artığı ortamlarda sabit faizli araçlar talep görmez. Piyasa faiz oranına yada başka bir değere bağlı olarak değişen faiz oranlarına sahip araçlar tasarruf sahibinin yatırımının reel değerini koruduğu için daha avantajlıdır.

Problemlerle karşılaşıldığında yapılması gerekenlerin sıralaması şöyle olmalıdır;

Aracı kurumunuzu seçtikten sonra yapmanız gereken bazı şeyler vardır. Aracı kurum ile çalışırken bir sözleşme imzalamanız gerekir. Bu sözleşmenin konusu aracı kurumun yararlandığınız hizmetine göre değişmektedir.

· Eğer portföyünüzü aracı kuruma yönettirecekseniz portföy yönetim sözleşmesi,

· Diğer yatırımcıların da bu şirketin iyi bir şirket olduğunun farkına varmalarına,

SPK yetki belgeniz var mı?

Yatırımda Vade

4. SPK?dan ve Borsadan aracı kurumun geçmişini öğrenin

2. Daha sonra yatırım uzmanı ile konuşun,

· Piyasa düşmüşken yatırımınızı satmak zorunda kalmışsanız

Riski iki ana grupta toplamak mümkündür;

Paranızı sermaye piyasası araçlarına değil de repo veya mevduat gibi para piyasası araçlarına yatıracaksanız asgari limit bankadan bankaya değişebilmektedir.

Yatırılan paranın kaybedilme tehlikesinin düşük olduğu yatırımlardan beklenecek getiri ise nispeten düşük olmaktadır. Buna göre, yatırım yapılırken herkesin ne kadar riske katlanabileceğini çok iyi tartması gerekir. Vaadedilen getiri yükseldikçe beraberinde riskin de arttığı unutulmamalıdır. Bu mali piyasaların temel kuralıdır.

Yatırımcının çelik, otomobil, veya telefon gibi çeşitli iş konularında hangi şirketinin en iyi olduğuna karar vermede uzman olması zor olduğundan, yatırımcılar genellikle şirketler hakkında araştırma yapan, onları inceleyen, şirket tavsiye eden profesyonellerin tavsiyelerine bağlı olmaktadır.

· Bazı yatırım fonları çok sayıda şirkete yatırım yaptığından yatırımı dağıtarak riski azlatmaktadır. Küçük miktardaki paranız için yatırım fonu yatırımınızı çeşitlendirmenin en iyi yoludur.

Aracı kurumlar müşterilerine nitelik ve nicelik olarak çeşitli servisler sunarlar. Aracı kurumlar sadece menkul kıymet alım satımına aracılık edebildikleri gibi, repo, yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği kredili menkul kıymet, açığa satış işlemleri ve menkul kıymet ödünç alma ve verme işlemleri, ilk halka arzlarda aracılık işlemleri de yapabilmektedirler. Aracı kurumlar bu hizmetleri için müşterilerinden bir miktar ücret talep ederler. Bazılarının geniş araştırma birimleri vardır, bazıları yalnızca belli tip işlemler üzerinde uzmanlaşmıştır.

Şirketin kar etmesi tahviliniz için faiz ödeyebilmesi veya hisse senediniz için kar payı ödeyebilmesi için yeterli parası olduğu anlamına gelir.

3. ?Yarın çok geç olacak? veya?altın fırsatın avantajından faydalanmak isteyenlerin uzun bir bekleme listesi oluşturduğu, bunun için çabuk davranmak gerektiği? gibi sözlerle baskı yaparak para talep edenleri geri çevirin

· Hesap ekstresi,

Bu sözleşmelerde bulunması gereken asgari koşullar sözleşme türüne göre değişmekle beraber, hepsinde sözleşme tarafları yatırımcı olarak siz ve hizmeti veren kurum olarak aracı kurum yer almaktadır. Sözleşmelerdeki kimlik bilgilerinizin ve yazışma adresinizin doğru olmasına özen göstermeyi unutmayın. Çünkü herhangi bir anlaşmazlık olduğunda buradaki bilgiler ve hükümler uygulanacaktır.

YATIRIMIN DEĞERİNİN ARTMASINI VE DÜŞMESİNİ ANLAMAK

Menkul Kıymet Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Konular

Asgari bir yatırım limiti aranan yatırımlar şunlardır:

· Ya da bu araçlara tek tek yatırım yapıp doğrudan seçim yapmak istemiyorsanız yatırım fonlarını seçebilirsiniz.

Ekstrenizi aldığınızda varlıklarınızın değişimine bakın. Emirlerinize uygun işlem yapılıp yapılmadığına bakın. Soru sormaktan korkmayın. Ekstrenizi saklayın. Sorun olduğunda veya vergi zamanı geldiğinde bu belgeye ihtiyacınız olacaktır.

· Eğer menkul kıymet alım satımı yapıyorsanız aracı kurum ile alım satıma aracılık çerçeve sözleşmesi,

Bir çok şirketin izahmamesi incelendikten sonra bir veya daha fazla profesyonel yatırım uzmanı şirketin hisse senetlerini veya tahvillerini almakta ve bir fonun içine koymaktadır. Yatırımcılar bu fonlardan hisse alırlarsa hisselerinin değeri fonun içindeki hisse senetlerinin ve tahvilerin toplamının değerinin artmasına veya düşmesine bağlı olarak hareket eder. Böylece yatırımcı çeşitlendirmeden yararlanmış olur ve tek bir araca bağlanmanın riski ortadan kalkar. Yatırımcı fon katılma belgesi alım veya satımında genellikle bir ücret öder. Ayrıca her yatırım fonunda alınan?yönetim ücreti? ile fonu yöneten profesyonellerin harcamaları karşılanır ve ücretleri ödenir.

· Paranızın belirli aralıklarla yüksek düzeyde sabit ve devamlı bir gelir getirmesini ve bütçenize katkıda bulunmasını istiyorsanız tahvil alma yolunu seçebilirsiniz. Özel sektör tahvil faizleri genellikle banka mevduat faizinden daha yüksek olmaktadır.

Çok dikkatli olarak sözleşmelerde yazanları okumalısınız çünkü bu sizin hesabınızla ilgili kanuni haklarınızı etkiliyebilir. Yeni bir hesap anlaşmasını şartlarını tamamen anlamadan imzalamayın. Yatırım uzmanının size sözlü olarak söylediği, fakat sözleşmede yer amayan şeylere inanmayın.

· Profesyonel fon yöneticileri yatırımları seçmekte ve devamlı olarak onları gözlemlemektedir.

· Her zaman küçük miktarlardaki parayla yatırım yapabilirsiniz

Yatırım yapacağınız miktar kadar, yatırım yapacağınız süre de önemlidir. Yatırım yapacağınız sürenin uzunluğu sizin ne zaman paraya ihtiyacınız olacağına bağlıdır. Uzun vadeli yatırımlarınızı erken paraya çevirmek isterseniz kayba uğrayabilirsiniz. Eğer acele paraya ihtiyacınız olacaksa kısa vadeli yatırımları tercih etmeniz gerekir.

· Şirketin rakiplerinden daha iyi performans göstermesine,

YATIRIM FONLARI

Faiz veya temettü gelirinden başka, menkul kıymetin alış satış fiyatları arasındaki fark da getirinin bir bölümünü oluşturur. Örneğin bir hisse senedini düşük fiyattan alıp daha yüksek bir fiyattan satarsanız sermaye kazancı elde etmiş olursunuz.

Tipik bir aylık hesap durumunda portföyünüz ile ilgili tüm bilgileri öğrenebilirsiniz. Hesap durumunuzdan hesabınıza yapılan eklemeleri ve çıkarmaları, menkul kıymetlerinizin cari piyasa değerini, nakitinizi ve menkul kıymet adedinizi bulabilirsiniz. Portföy değeriniz ekstreden ekstreye değişebilir. Menkul kıymet hareket listesi menkul kıymet bazında alış ve satışlarını verir. Müşteri menkul kıymet hareket dökümü emanetteki, yani saklamadaki menkul kıymetleri gösterilir.

Makroekonomik koşullar, milli gelir artış hızı, faiz oranı ve enflasyon oranı riski etkileyen unsurlardandır. Örneğin ekonominin genelinde bir durgunluk, bütün mali araçlar üzerinde etkili olabilecek bir unsur iken, iklim koşulları daha çok tarım işletmelerinin hisse senedi fiyatlarını etkiliyen bir risk unsurudur. İklim koşullarından kaynaklanan riskten tarım işletmelerinin hisse senetlerini almayarak kaçınmak mümkün iken, ekonomik durgunluktan kaynaklanan riskten kaçınmak genelde mümkün değildir.

Önemli bir adım da yatırımınızın sabit getirili araçlara mı, değişken getirili araçlara mı veya her ikisine birden mi yatırım yapacağınıza karar vermenizdir. Tahvil, hazine bonosu, devlet tahvili gibi araçlar sabit getirili olup getirisi önceden bellidir. Hisse senedinin getirisi ise önceden belli değildir, şirketin kar edip etmemesine bağlıdır.

Daha önceki deneyimleriniz nelerdir?