Factoring, büyük miktarda kredili satışlar yapan firmaların, bu satışlardan doğan alacak haklarının?factor? veya?factoring şirketi? olarak adlandırılan finansal kuruluşlar tarafından satın alınması esasına dayanan finansal bir faaliyet. Bir factoring anlaşması ile factor, satıcı firmanın yaptığı kredili satışlarla ilgili her türlü muhasebe kayıtlarının tutulması, kredili satışlardan doğan alacakların vadesinde tahsil ve takip edilmesi, alacakların tahsil edilmemesi halinde doğacak kayıpların tam olarak karşılanması, satıcı firmaya kredili satış tutarlarının belirli bir oranında kredi verilmesi, potansiyel ve mevcut müşterilerin mali durumları hakkında bilgi toplanması ve malların satış imkanlarını arttırmak üzere piyasa araştırması yapılması gibi fonksiyonları üstlenir.

- İşletmeler factoring hizmeti sayesinde bir istihbarat ve tahsilat departmanı beslemekten kurtulur, zaman ve finansal açıdan tasarruf eder. Böylece yeni pazarlama teknikleri ile Pazar araştırmaları için vakit ve para harcayabilir.

2. Bu müşterinin ismi, adresi, ödeme koşulları ve ödeme vadesini Türkiye'deki factoring kuruluşuna bildirirsiniz.

- Tahsilatın takibi firmalara zaman kaybettirir. Üstelik aksayan, ödenmeyen alacaklar hem üretimi engeller hem de idari takip, kanuni takip ve avukat masrafları nedeniyle ek mali yük getirir. Oysa karşısında güçlü ortaklı bir factoring şirketi gören borçlu, söz konusu borcun ödenmesine öncelik tanıyacaktır.

Ek finansman olanakları sağlanması: Genel uygulamada factor şirket kredili satışlar toplamının yüzde 80 dolaylarındaki bölümünü firmanıza nakit olarak derhal, kalanını da tahsil ettikten sonra ödediğinden firmanız nakit ihtiyacını kolayca karşılayabilir.

Vadeli faktoring: Satıcının faktor'den aylık kredili satışların ortalama vadesi üzerinden ay sonlarında toplu tahsilat yaptığı, faktor'den avans almadığı ve ödemelerin vade sürelerinin sonunda yapıldığı, satıcıya finasman desteğinin sağlanmadığı bir faktoring türüdür.

Zahiri faktoring: Faktor'un ticari riskleri yüklenmeden, sadece vesaikin tahsilini üstlendiği bir faktoring işlemi olup, uluslararası uygulamada oldukça seyrek rastlanan bir türdür.

- Ön ödeme satıcının ihtiyacı ve talebi üzerine verildiği için, işletme gereksiz zamanlarda banka kredisi kullanmaz ve faiz giderlerini düşürebilir. Nakit akış planını daha gerçekçi hazırlar.

6. Türkiye'deki factoring firması bunu cari hesabınıza alacak olarak kaydeder. Açıklama : Almanya'daki müşteriniz parayı vadesinde ödemezse, tanımı gereği uluslararası factoring geri dönülemez olduğu için, tüm risk factoring şirketinin üzerindedir. Size paranızı tıkır tıkır ödemek zorundadır.

- Akreditif sözleşmelerinde çok küçük evrak hataları bile olsa ve ithalatçı kötü niyetliyse, malı kullanır ve parayı ödemeyebilir. Factoring bu olasılığı ortadan kaldırıyor.

Factoring Yapmanın Maliyeti Nedir?

Factoring'de, factor kuruluşun firmanızın anlaşma çerçevesinde yapacağı tüm kredili satışları onaylaması sözkonusu olup, factor'ün onayı dışında gerçekleştirilen satışlarla ilgilenmiyor.

4. Malları ve faturanın aslını Almanya'daki müşterinize, faturanın temlik edilmiş kopyasını ise Türkiye'deki factora yollarsınız. Ve ihtiyacınıza göre % 80 oranında ön ödeme talep edebilirsiniz.

Yurtiçi ve Uluslararası Factoring Nasıl İşler?

İhracat faktoring'i: İhracata yönelik faktoring işlemleri; gayrikabil-i rücu ve kabil-i rücu olmak üzere iki alt gruba ayrılmaktadır.

Talep edildiğinde fatura bedelinin % 80'ine kadar ön ödemeye ise iskonto oranı denilen faiz uygulanıyor. Bu oran ticari kredi faizlerine paralel olarak şu sıralarda % 70-80 arasında.

1. Factoring hizmetinden yararlanmak için, factoring şirketine, mal sattığınız borçluların listesini vererek ilk işlem yapılır.

Türkiye'nin değişik yerlerindeki bayilere vadeli mal sattıldığı varsayılmıştır.

Gayrikabil-i rücu ihracat faktoring'i: Gayri kabil-i rücu ihracat faktoring'in işleyişi aşağıdaki aşamalara göre gerçekleşmektedir:

- Açılış, teyit ve aval komisyonu, posta, teleks ve vergi masrafı yüzünden akreditif açmak, ithalatçı için adeta bir kabustur. Oysa factoringin ithalatçıya hiç bir maliyeti yoktur. Bu da factoringle çalışan Türk ihracatçısının dış pazarını genişletmesi anlamına geliyor.

2. Factor kuruluşu, size bir teklif sunar. Bu teklif sizin ve borçlularınızın kredi değerliliklerine göre her biri için belirlenmiş çalışma koşullarını kapsar. Bu aşamada teklifi kabul etmeseniz dahi müşterilerinizin riski hakkında detaylı bilgiler elde etmiş olursunuz. Ama kabul ettiğinizi varsayılmıştır.

Satıcı, malı sevkeder ve düzenlemiş olduğu faturanın aslına temlik şerhi koyarak ve ödemenin muhabir faktor'e yapılmasını beyan ederek müşterisine gönderir ve bir suretini de faktor'e teslim eder.

Factoring İşlemi Nasıl Başlar?

Ulusal faktoring: Bir faktoring işleminde yer alan tüm tarafların aynı ülkede bulunduğu ortamda satıcı firmanın kredili satışlarından doğan senede bağlı alacaklarını faktor'a devrederek alacaklarının bir kısmını veya tamamını nakde çevirmesidir. Ülkemizdeki uygulamada; yurtiçi faktoring işlemleri kabil-i rücu ve gayrikabil-i rücu olmak üzere iki grupta toplanmaktadır.

Sözkonusu limit faktor tarafından ihracatçıya bildirilir ve satıcı ile faktor kuruluşu arasında bir sözleşme yapılır.

- Alacaklar, stoklar ve ticari borçlar azalır. İşletme sermayesi artar. Bilanço daha likit hale gelir ve banka kredisi kullanma hakkı saklı kalır.

Geleneksel faktoring: Faktor'un ticari riskleri tamamen üstlendiği ve genellikle satıcıya bir avans ödemesi yaptığı bir faktoring işlemi olup, uluslararası uygulamada yaygın bir kullanım alanı mevcuttur.

Kaynak: Faktoring Derneği

- Borç riskini factora devreden işletmeler yurtiçi ve yurtdışı pazarlarını genişletebilir.

2. Geri dönülemez factoring yapılması durumunda alacağın tahsil edilememe riskinin factor tarafından üstlenilmesi

Faktor, faturayı vadesinde muhabir faktor kanalı ile tahsil eder ve satıcıya öder. Satıcı firmanın vadeden önce peşin ödeme istemi halinde düzenlenen faturanın en çok yüzde 80'ini satıcıya ön ödeme olarak ödeyebilir.

5. Faturalar düzenlendikçe factora temlik edilir. Kestiğiniz faturaların üstüne" Faturalar factora temlik edilmiştir. Ödemeyi lütfen onlara yapınız" diyen bir etiket yapıştırmanız yeterli.

Öncelikle ön ödeme dışındaki tüm finansal hizmetler için alınan bir komisyon var. Piyasadaki şu andaki factoring komisyonu fatura bedelinin % 1-2.5'i arasında değişiyor.

Faktoring'de tahsilat riski faktor tarafından üstlenildiği için reklamasyon dışındaki bütün sorunlar faktor tarafından çözümlenir ve satıcıya bilgi verilir.

Gizli faktoring: Bu tür faktoring işleminde; satıcı faturaların üzerine ödemelerin faktor'e yapılmasına ilişkin bir not koyduğu taktirde alıcı ile ilişkilerinde olumsuz bir etki yaratacağını düşünerek faktor'un adını tamamen gizli tutmak isteyebilir. Bu işlem, satıcının kredili olarak satacağı malları peşin bedelle faktor'e satması, faktor'un da satıcıya malların alıcıya teslimi ve bedelinin sağlanması için vekalet vermesi yoluyla yürütülmekte, faktor'un mevcudiyeti alıcıya duyurulmamaktadır.

Satışların muhasebesi: Firmanız açısından factoring hizmetinin en önemli yararlarından biri, yaptığınız kredili satışların muhasebeleştirilmesi işinin factor tarafından üstlenilmesi. Ayrı ayrı kişilere yapılan bütün kredili satışlar, sanki tek bir kişiyle yapılmış gibi, factorun hesabına kaydedilir ve muhasebe kayıtları factor tarafından tutulur. Ayrıca, factorun firmanıza göre daha modern ve yaygın bir bilgi işlem alt yapısı ve haberleşme sistemine sahip olması muhasebe işlemlerinin daha doğru ve ucuz şekilde yapılmasını sağlar.

1. Alacak takibi, tahsili ve alacak hesaplarının muhasebesinin tutulması.

- Factorun verdiği ön ödeme ile işletme, hammaddeyi peşin alarak önemli indirimler sağlar ve üretim maliyetlerini düşürür.

3. Fatura bedeline orantılı, ön ödeme şeklinde finansman olanağının sağlanması.

6. Nakit gereksiniminize göre temlik ettiğiniz fatura bedelinin en çok % 80'i kadar bir ön ödeme talep edebilirsiniz. Tabii bunun için faiz ödeyeceksiniz.

Factoring, mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan kısa vadeli ( Türkiye için geçerli olan süre 90 gün) ticari alacakların factoring şirketine devri, borçlunun bundan haberdar edilerek tahsilatın factor tarafından yapılması şeklinde tanımlanabilir. Burada alacaklar temlik yoluyla devredilir. Factoring şirketi, tahsilatın dışında finansman sağlar, alacak muhasebesi ve alacak takibi yapar ve alacağın tahsil edilememe riskini üstlenir.

Muhabir faktor, alıcı firma hakkındaki istihbaratı olumlu ise limit tesis eder.

İhracatçı bir firma olduğunuzu ve Almanya'ya mal ihraç ettiğinizi varsayılmışır. Bu işlemi yapabileceğiniz ülkeler AET, OECD ve Uzakdoğu ülkelerinden herhangi biri olabilir.

Factoring Nedir?

4. Malları sevk edilir.

Factoring Kuruluşları 3 temel hizmeti sunarlar :

Geri dönülebilir factoring yaptıysanız, o zaman factoring şirketi faturayı size rücu eder ve tahsilatı kendiniz yapmak zorunda kalırsınız.

- Alıcılara vade tanıyabileceği için, satıcının rekabet gücü artar.

Factoring İşleminin Avantajları Neler?

Avantajları ise şöyle sıralayabiliriz:

Satıcı , bir faktoring kuruluşuna başvurarak yurt dışında bulunan ve müşterisi olan ithalatçı firmanın adını ve ihtiyacı olan limiti bildirir.

Factoring Yapmanın Sağladığı Avantajlar Nelerdir?

7. Factor kuruluşu, fatura bedelini vadesinde alıcıdan tahsil eder ve cari hesabınıza alacak bakiye olarak işler. Açıklama : Peki alıcınız borcunu zamanında ödemezse ne olur? İşte orada ne tür bir işlem, yani "geri dönülemez factoring" mi, "geri dönülebilir factoring" mi yaptığınız önem kazanır. Şayet geri dönülemez factoring yapmışsanız, factoring şirketi vade bitiminden sonra en geç 3 ay içinde paranızı eksiksiz ödemek zorunda. Tabi siz sözleşmenin tüm koşullarına harfiyen uyduysanız.

3. Factoring sözleşmesinin şartları, komisyonu, ön ödeme oranı ve faiz karşılıklı olarak belirlendikten sonra sözleşme imzalanır.

5. Vadesi geldiğinde Almanya'daki import factor bedeli tahsil eder, Türkiye'ye yollar.

3. Türkiye'de factor , Almanya'daki factora alıcı hakkında bilgi edinmek için başvurur, alıcının kredi değerliliğini öğrenir ve bunları size aktarır.

Uluslararası faktoring: Satıcı ve alıcının farklı ülkelerde olduğu, satıcının alacaklarının takip ve tahsilinin faktor tarafından yapıldığı durumda söz konusu olup, ticari işlemin ihracat veya ithalat oluşuna gore, uluslararası faktoring'i ihracat ve ithalat faktoring'i olarak iki ayrı grupta toplamak mümkündür. Ulusal ve uluslararası faktoring'de mekanizmanın aynı olmasına rağmen, uluslararası faktoring'de alıcının ödemeleri yaptığı muhabir bir kuruluş da devreye girmektedir.

Bir factoring işlemi, firmanızın factor kuruluşa başvurmasıyla başlıyor. Başvuruda; kendi hesaplarınızın son durumunu, daimi müşterilerinizin isim ve adreslerini, bunların çalıştığı bankaları, bu müşterilere önceki yıllarda yapılan ortalama satış tutarlarını, satışa konu olan mal çeşitlerini bildiriyorsunuz. Factor bu bilgiler ışığında sözkonusu mal piyasası ve borçluların ödeme gücü konularında araştırmalar yapıyor ve uygun bulduğu takdirde, bütün alacakların ülke ve mal bazında, global ya da sınırlı olarak satın alınmasına karar veriyor. Bu sürecin sonunda factor ile firmanız arasında bir factoring anlaşması imzalanıyor.

- Alıcı ile olabilecek dil sorunu ortadan kalkar, ortaya çıkabilecek sorunlar, onun ana dili ile muhabir factor tarafından çözüme götürülür.

Yurtiçi factoring, aynı ülkede faaliyet gösteren alıcı, satıcı ve factor arasında yapılan factoring işlemidir. Burada üç taraf vardır. Alıcı ve satıcıdan herhangi birinin dış ülkede olması durumunda uluslararası factoring söz konusu olur. Uluslararası factoringde üç tarafın yanına dördüncü olarak yabancı ülkedeki factoring kurumu vardır. Örnek vericek olursak Türk ihracatçısı Almanya'ya mal sattığında, Almanya'daki factoring firması "import factor" olarak devreye girer ve borcun ödenmeme riskini üzerine alır. Türk ithalatçısı Almanya'dan mal satın aldığında ise, oradaki factoring firması "export factor" konumundadır. O zaman Türkiye'deki factoring firması import factor olur ve riski üstlenir.

Diğer faktoring türleri: Bazı hizmet türlerinin faktoring işleminde yer alışı aşağıdaki faktoring türlerini oluşturmaktadır.

- Firmalar gerçekçi nakit akış planını sayesinde mevsimsel olarak artan satışların getirdiği finansman ihtiyacını kolayca karşılar. Kredi kurumlarına yaptığı düzenli ödemelerle kredi değerliliğini artırır.

Faktoring Çeşitleri Nelerdir?

1. Almanya'daki müşteriniz malları size sipariş eder.

Uluslararası Factoring Nasıl Yapılır?

Yurtiçinde Factoring Nasıl Yapılır?

Factoring

- Yurtdışındaki alıcılar akreditif açmaktan kurtulur. Ödemeyi kendi ülkesindeki muhabir factora yaparak zamandan ve paradan tasarruf eder. Yurtdışındaki ithalatçının alım gücünün artması, Türk ihracatçının pazarının genişlemesi anlamına gelir. Açık hesap satışlar kolay ve güvenli hale gelir.

Tarafların aynı veya farklı ülkelerde bulunuşu itibariyle faktoring, ulusal ve uluslararası olmak üzere iki ayrı başlık altında toplanmaktadır.

Komisyon yurtdışı factoringde aynı kalırken, döviz olarak yapılan ön ödemelerde uygulanan iskonto oranı yıllık libor artı % 2.5 düzeyinde.

Açık faktoring: Bu faktoring türünde satıcı, kendi adına hazırladığı faturada alacağın muhatabının faktor kuruluş olduğunu belirtir. Faturaların üzerine ödemenin vadede doğrudan faktor'e yapılmasına ilişkin bir ihbar notu konulmaktadır. Bu işlemde faktor, yapılan sözleşme çerçevesinde alıcının ödeme yapmaması halinde doğacak riski kısmen veya tamamen üstlenebilir. Faktor kuruluşlar, satıcının da riskin bir bölümünü üstlendiği anlaşmaları genellikle tercih etmektedirler.

Satıcı ve alıcının aynı veya farklı ülkelerde bulunması, satıcının faktoring hizmetlerinden yararlanma biçimi, tarafların sözleşmede bazı koşulları belirlemesi sonucu oluşan değişik faktoring türlerinin başlıcaları aşağıda açıklanmaktadır.

Kabil-i rücu ihracat faktoring'i: Satıcı uzun süredir çalıştığı ve iyi tanıdığı alıcılarda risk görmediği durumlarda ihracat alacaklarından doğan haklarını faktor'a kabil-i rücu temlik edebilir. Bu tür işlemde, faktor; alacağın takibi ve tahsilini üstlenir, vadeden önce ön ödeme yapabilir. Ancak, alacakların tahsil edilmeme riski ile ilgili tüm sorumluluk satıcıya aittir.

Üzerinde borçlu kişilerin isimleri, fatura tarihi ve vade tarihinin gösterildiği alacak senetlerini, alacakların devri konusunu düzenleyen bir form ekinde factor?a iletiyorsunuz. Formun iki taraf arasında imzalanmasından sonra devir gerçekleşmiş oluyor. Malları müşterinize gönderdiğinizi gösteren sevk vesaikini form ekinde factor kuruluşa vererek sözkonusu mallara ilişkin alacağınızı, yapılan anlaşmaya göre vadesinde ya da vadesinden önce factor?den alıyorsunuz.

Riskin giderilmesi: Factor şirket kredili satış bedellerinin tahsil edilememesi halinde doğacak tüm kaybı üstlenerek, satıcı firmanın karşılaşabileceği güçlük ve endişeleri bütünüyle ortadan kaldırabilir. Factoring işlemi, kredili satış yapılacak kişi ve firmaların saptanmasında, ileri derecede profesyonel bir araştırma ve değerlendirme çalışması yapma olanağı da sağlıyor.

- İhracatta, factorun verdiği ön ödeme döviz olacağından kambiyo dosyası hemen kapatılır ve KDV başvurusu anında yapılır. Ayrıca dövizi, en yüksek kuru veren bankada bozdurma şansı doğar. Oysa akreditifle gelen döviz aynı bankada bozdurulmak zorundadır.

İthalat faktoring'i: Yurt dışından vadeli, mal mukabili ve faktoring kapsamında ithalat yapmak isteyen alıcı, bu konuda satıcı ile anlaşır. Satıcı, kendi ülkesindeki faktor aracılığı ile Türkiye'deki faktor ile temas kurar, gerekli limitleri ister. Türkiye'deki faktor, limit saptanması hususunda alıcı ile temasa geçerek, gerekli bilgi ve belgeleri temin eder ve inceleme sonucu olumlu ise alıcı adına limit tesisi yapılır ve bu limit satıcının ülkesindeki faktor'a bildirilir. Alıcı, vadede faktor'un bildirdiği hesap numarasına ödemeyi yapar. Böylece, ithalatçı likidite sorunlarından bağımsız mal mukabili ve vadeli ithalat yapma olanağını temin eder.

Faktor, alıcının bulunduğu ülkedeki muhabirine ; alıcının adı, adresi ve talep edilen limiti bildirir.

Geri Dönülebilir - Geri Dönülemez Factoring Nelerdir?

Bu tür faktoring işlemlerinde, alıcının mali güçlüğe düşüp ödeme yapmaması durumunda, faktor vadeden sonraki 90. gün garanti limiti kapsamındaki bedelin tamamını (yüzde 100) öder. Burada satıcı , vadeli yüzde 100 garantili ve finansman sorunları olmaksızın satış yapma olanağına kavuşurken, alıcı da likidite sorunlarından bağımsız, akreditif açmadan, vadeli alım yapma olanağına kavuşmaktadır.

- Factoring şirketi, alıcı müşteriler hakkında detaylı istihbarat yaparak borçlu adına bir limit tahsis eder. Böylece yüksek riskli firmalar tanınarak müşterilerin limitleri öğrenilebilir.

İskontolu faktoring: Alacakların vadesi dolmadan önce faktor tarafından iskonto edilerek bakiyenin satıcıya ödenmesine imkan veren bir faktoring türüdür.

Borçlu riskinin üstlenilmeden sadece tahsilat, finansman ve hesapların tutulması hizmetlerin verildiği factoring türüne, geri dönülebilir factoring denir. Geri dönülmez factoringde ise, borçlu borcunu ödemezse riskin tamamını factoring şirketi üstlenir ve alıcıya öder. Ancak buradaki finansal risktir. Borçlunun mali güçlük nedeniyle ödeme yapmaması durumunu kapsar. Mallar sözleşmeye uygun değilse, zamanında yollanmamışsa bu factoring şirketini bağlamaz. Uluslararası factoring hep geri dönülemez bir şekilde yapılır. Türkiye'de yurtiçi factoringin içinde geri dönülemez olanların oranı ise % 35 civarındadır..