Ayrıca kıratı dinlerken üstadının dudağı ve ağzından harflerin ve kelimelerin çıkışını öğrencinin görmesi de esastır. Hem işiterek hem de dudaktan ve ağızdan görerek öğrenme, kıraat tahsilinde en belirgin bir özelliktir. Kıraatler semaan ve müşafeheten sabit olurlar.(14) Yani ağızdan çıktığı şekliyle duyulacak, görülecek, tesbit edilecek ve öylece okunacaktır.

Kıraati ARZAN Abdullah bin Sabit?ten okumuş, ayrıca Mücahit bin Cübeyir?e de arzetmiştir.(38)

Kıraat İlminin doğuşunu ve kıraat ihtilaflarının temelde nelere dayandığını iyi kavrayabilmek için, Hz. Ebu Bekir devrinde cem edilip MUSHAF haline getirilmiş olan Kur?an ayetlerinin, Hz. Osman devrinde teksir ve istinsah ettirilirken ve çeşitli beldelere gönderilirken dikkat edilen bazı önemli hususlara işaret etmek yerinde olacaktır.

inzal olduğu gibi kuranı okuyan okutan anlayan yaşayan hocalarımız elleri değil ayakları öpülesi üstatlar onlar.

ama son iki yıl

7-İthaf, s.3.

HASEKİ'DE 11 YIL

Ben o kari hocaların şahıslarını kişiliklerini hayat tarzlarını eleştirmem. Beni ilgilendiren, herkes için aynı öneme sahip kuranı kerimin okunması konusunda ki düşüncelerdir.

1-KURANI KERİM TECVİDİ-DEMİRHAN ÜNLÜ

60-el-Burhan, I,318.

Kufe?de; Alkame bin Kays (62/681), Zirr bin Hubeyş (83/702), Yahya bin Vassaf (103/721), Asım bin ebin-Nücud (127/744), İbnu Mihran el-A?meş (148/765), Hazma (156/772) ve el-Kesai (189/804).

23-İ. Cerrahoğlu, Tefsir Usulu, s.75; Nüzulu?l_Kur?an, s.193.

49-Ayni eser, I,262.

ezan ise yöresine çekti zaman zaman.

Başka bir ifade ile Kıraat İlmi; okunuş şekilleri olan hazf, hareke, sükun, fasıl, vasıl, nakil, imale, tahkik vs. gibi hususlarda Kur?an Mütehassıslarının ittifak ve ihtilaflarını bildiren ilimdir. (4)

25-İ. Cerrahoğlu, Tefsir Usulu, s.76; Nüzulu?l-Kur?an, s.192.

18-Jeffery A., Mukaddematan fi ulumi?l-Kur?an, Mısır,1954, s.171.

24-es-Süyuti, el-İtkan, Mısır,1951, I,61; Menahilu?l-İrfan, I,257.

32-Menahilu?l-İrfan, I,413.

9-İbnu?l-Cezeri, Gayetu?n-Nihaye fi Tbakati?l-Kurra, Tahkik:G. Bergstrasser, Mısır, isimli eserde, hafız ve Kuranın hayatı.

Gerek Medine?de bulunan, gerek özel olarak bazı beldelere Kur?an öğretmeni sıfatıyla gönderilen veya çeşitli vesilelerle başka beldelere göç eden Kurra sahabi, o beldelerde yaşayan insanlara, Kur?an?ı bizzat Hz. Peygamberden aldıkları şekilde öğretmeye devam ettiler.(27) Tabiin halkasını meydana getiren topluluk da sahabeden öğrendikleri gibi okudular.(28) Böylece her beldede sahabenin rihle-i tedrisinde pek çok hafız ve kurra yetişti ve zamanla bazıları bulundukları beldelerin kutbu, direği oldular. Hatta içlerinden bir kısmı kıratta bizzat USTAT telakki edildiler.(29) Mesela:

Abdullah b. Ahmet b. Hanbel diyor ki: ?Babama; hangi kıraatin kendisine daha hoş geldiğini sordum. Medinelilerin kıraati, dedi. Ondan sonra hangisi, deyince; Asım Kıraati, ded.(41)

ehlinin dizinin dibine çökmeyi haddimizi bilmeyi nasip eylesin.

Tekrar yazayım o halde. Türkiyedeki kıraat hocalarının şahıslarına en ufak bir eleştirim olamaz.

O sizin yorumunuza ben cevapta yazmıştım ayrıca.

42-Gayetu?n-Nihaye, I,288-9.

Benim eleştirdiğim nokta belli, çok açık bir nokta. Eleştirdiğim şey, okuyuş tarzındaki dünyanın bütün okuyuşlarını bir kenara iten, çok farklı, kulağa hoş gelmeyen, harflerin mahrecini değiştirecek, dolayısıyla yanlışlara sebep olacak mana değişikliğine sebep olacak şeylerdir.

48-Ayni eser, I,261-2.

-Hocam biraz önce, Kur'an dinleyen cemaatten bahsederken, bir kısminin sadece musikiye itina gösterdiğini söylediniz. Acaba, eskiden de kıraat ile musiki arasında bir ilişkisi var mıydı? Bir köprü kuruluyor muydu? Kur'an okuyucuları, musiki bilgisi almak gibi bir lüzum hissediyorlar mıydı?

bu yukardaki örnekler, türk okuyuşuna örnek olmaktan ziyade biraz mesntsiz söylemler bunlar. zira, kimse tı harfine dat demez. data zı... u dediğn ötre ise, kalın harflerde u okunmakta, ince harflerde ü okunmakta...

Rivayetlerde beş veya yedi adet olarak teksir edildiği bildirilen Kur?an nushalarından her biri merkezi durumda olan Mekke, Şam, Kufe, Basra, Yemen ve Bahreyne gönderilmiş ve İmam adı verilen Nusha ise Medinede bırakılmıştır.(23) H. 25. yılında vüku bulan (24) bu önemli olayda, bu nushaların hattına ve tertibine uymayan diğer nushaların, halifelikçe yakılması istenmiştir.(25)

erzurumda erzurum ağzı değil istanbul tavrı okundu kuran.

- Hocam, bu arada Haseki'deki görevinizden de biraz bahseder miydiniz?

51-Ayni eser, I,535.

KONUSU:

SİZ RAHAT OLUN BEYLER KENDİ BİLDİĞİNİZ GİBİ OKUYUN YAKINDA BİRDE TECVİT KİTABI ÇIKARIRSINIZ OLUR BİTER.

EZ CÜMLE

türkiyedeki kuran ehli olan kişilerin okuyuşlarıyla ilgili eleştirilerin dozu dün çok yüksekti.

düzeltme: kıraatı hamse değil, kıraatı aşere 'dir.

50-Ayni eser, I,263.

Bu yanlış anlaşılmayı düzeltelim.

İKİNCİ BÖLÜM

Diyanet on yıllardır ısrar ettiği bir hatasından yakın zamanda döndü temennim o dur ki bu hatasından da yakın zamanda döner ve dünyanın diğer tarafındaki müslüman kardeşlerimizle bir ihtilafımız daha ortadan kalkar.

ama kuran ehli olan hocalarımızı ben eleştiremem.

5-Ayni yer.

54-Ayni eser, I,346.

Hoca burada değişik örnekler veriyor. Makamları anlatıyor. Kur'an okuyuşun kendine has özelliklerim anlatıyor. Kur'an'ın herhangi bir şarkıdan farkını anlatıyor. Sonra Kur'an okumada ifrat ve tefrit konusuna geliyor söz. Hoca bu konuda da şunları belirtiyor:

1) Röportajda "Sırplar Türktür" şeklinde bir ifade anlaşılmaktadır. Halbuki burada vurgulanmak istenen şudur. Sırplar, oradaki müslümanlar için'o türktür" derler. Hatta Hicazdan bir müslüman gelse ona da "onye puhşin", "O Türk'dür" derler. Burada Türklükden kasıt müslümanlıktır.

YEDİ KIRAAT İMAMLARI -kimlerdir? özet.

Hocanın bu işi yaparken ki ciddiyeti beni şöyle hayran bıraktı. ben bilgisayarcıyım. üniversitedeki hocalarımda görmedim ben Fatih Hoca'daki disiplini, çalışma şevkini. Talebelerini gayet iyi bir akademik disiplin içerisinde yetiştiriyor. Ve kitabi olarak pratik verdiği şeyleri sürekli besliyor.

c-Kıraat vecihlerini birbirinden ayırmak,

Sizin yorumunuza bakarak silmedim, kaldıki isteyerekte silmiş değilim.

Daha açık bir ifade ile talebe üstadının okuduğu kıratı önce dinler ve öğrenir ki, buna sema denir. Daha sonra dinleyip öğrendiği kıratı üstadının huzurunda okur. Buna da arz denir. Gerektiği yerde üstat tashih eder.(13)

Yani bir anlamda tevatür yoluyla bu okuma şekli günümüze kadar geliyor hatta mekke ve medinede 1400 yıldır hemen hemen zamanın hiç bir diliminde namaz kılınmadığı ve kuran okunmadığı vaki değil dolayısıyla mekke ve medinede bu okuma şeklinin bozulma olasılığı çok zayıf ve dünyanın başka taraflarındaki müslümanların okuyuşlarının da buralardakinin aynısı olması bu okuyuşun en doğru okuyuş olduğunu gösterir kanaatindeyim.

?Kur'an'ı Arabın ona özel nağmesiyle ve sesiyle okuyun, aşıkların fısk ehlinin ve Yahudilerle Hiristiyanların nağmeleriyle okumayın. Benden sonra bir takım insanlar gelecek, Kur'an'ı türkü gibi dalgalı ve ölü ağıtı gibi okuyacaklar. Kur'an onların gırtlaklarını öte geçmez. Onların da, onların bu halini beğenenlerin de kalpleri saptırılmıştır." Kurtubi, I/17; Et-Tizkar Fi-Efdalil-ezkar,130.

4-KURANI KERİM TASHİHİ HURUF-İLHAN TOK

Zira hicri II. Yüzyılda yaşayan mütehassıs kıraat alimleri kıraatlerdeki bütün vecihleri ve rivayetleri toplayıp, bunların mensup olduğu kıraat imamlarını göstermişler; koydukları usul ve tercih ettikleri esaslar dahilinde kıraatleri şazz, meşhur, sahih ve mütevatir olmak üzere ayrı ayrı belirtmişlerdir.(33)

20-el-Buhari, Sahihu?l-Buhari, İst. 1979, VI, s.100.

2) Röportajda benim Rusça bildiğim kanaatini uyandıracak şekilde bir ifade geçmektedir. Halbuki ben Rusça bilmem. Fakat Islav dillerinden birini bilen diğerlerini de az çok anlayabilir. İşte Kahire Üniversitesi kütüphanesinde memur iken kütüphaneye gelen Rusça kitapların konularını tesbit edecek kadar bu dili anladığımı ifade etmek istemiştim.

"Elhamdü lillahi rabbil alemin, errahmanirrahim, maliki yevmiddin, iyyekenabüdü ve iyyeke nesteiin, ihdinas siradal müstagiim, siradal lezine en amte aleyhim gayril mağzubi aleyhim valezzaalllliin..."

ŞU VARKİ BU KURSLARDA TÜRK MUSİKİSİ DERSLERİ VERİLİR. KURAN OKURKENDE bu çok önemli ÖNCE USULÜNE UYGUN DAHA SONRA ARAP MAKAMI YERİNE BİZE DAHA YAKIN OLAN MAKAMLAR UYGULANIR. HİÇBİR ZAMAN KURAN MUSİKİYE FEDA EDİLMEZ.

c- Her ikisi için ise, şeklinde ifadeler kullanılmaktadır.(9)

3- Ebu Amr Zeban b. el-A?la et-Temimi el-Mazini el-Basri (154/770):

hacı osman hoca, sözlerinin bir kısmında haklı olabilirsin, ama şu konuda kesinlikle haksızsın benim düşünceme göre. Türk insanının gırtlak yapısı diye bir şey yoktur. Her insanın sesi kullanma şekli gırtlağını mahrecini kullanma özelliği, ve ses kabiliyeti başkadır. Bu milletlere göre değişiklik gösteren bir şey olamaz.

2- Nafi bin Abdurrahman b. Ebi Nuayim el- medeni(169/785):

b-Kıraat İmamlarından her birinin okuyuş şeklini bilmek,

daha önce açtığım aynı başlık edit Mahzun hoca tarafından yanlışlıkla silinmiş tekrar açtım dolayısıyla.

Ali Yakub Hocamız geçen sayımızda neşredilen sohbetlerinde, tavzihi gerekli bazı hususların bulunduğunu bildirdiler. Konuşma metninin teypten çözülüşü sırasında vuku bulduğunu sandığımız, tavzihe muhtaç hususları Hocamızın münasip gördükleri şekilde düzeltiyor kendilerine yeniden sıhhat ve afiyet diliyoruz.

ARAP MAKAMI KÜLTÜR OLARAK BİZE YATKIN DEĞİLDİT. ONLARDAKİ GIRTLAK BİZİM ÜLKEMİZİN İNSANINDA GENELDE YOKTUR.

örneğin bir vav harfini anlatırken bunu sürekli delillendiriyor. vav ince bir harftir. tüm kitaplarda böyle geçer. yani huruf-u müstefiledendir. ancak itidalli bir incelik olduğunu göstererek anlatıyor. arabların bazıları okurken bunu kalın okuyabiliyor. o da şundan olabilir. onların günlük konuşma dilleriyle Kur'an ın tecvidinde bir ayrışma yaşanmış olabilir. yani günlük kullanılan dil bir şekilde sürekli değişime uğrayabilir. yani vav harfi için hiçbir kaynakta kalındır demiyor. ve inceliğinin de bir ölçüsünün olduğunu anlatıyor.

KAYNAKLARINDAN YARARLANARAK YAZDIĞIM YAZILARDI.

Ashab-ı Kiram, Hz. Peygamberden kıraati farklı vecihlerde telakki etmiştir. Ashap, Allah Rasulünden her sene Cebrail ile karşılıklı birbirlerine Kur?an ayetlerini nasıl ve ne şekilde okuduklarını tespit ediyorlardı. Ayetlerin her çeşit okuyuşunu öğreniyorlardı. Onlardan bir kısmı?bir harf? üzerine, bir kısmı da?başka bir harf? üzerine okuyordu.(18) Daha sonra bunlar, çeşitli beldelere dağılarak, halka Kur?an?ı Hz. Peygamberden duydukları şekilde öğretiyorlardı.(19) Bu yeni öğrenenler arasında, Hz. Peygamberin, ?Şüphesiz bu Kur?an yedi harf üzerine inmiştir. Ondan kolayınıza geleni okuyunuz?(20) şeklindeki müsaadesinin ruhuna vakıf olmayanlar vardı. Nitekim bu husus, Hz. Osman devrinde vuku bulan Azerbaycan seferinde açıkça göze çarpmaktadır. Bu sefere katılan Suriyeli ve Iraklı askerlerin, kendi kıratlarının doğruluğu hususunda birbirleriyle ciddi münakaşa etmelerine yol açmıştır.

HİÇ ALINMAYIN SİTEMİMDEN SİZ BİR KERE KENDİNİZİ BEĞENİYORSUNUZ. CEMAATİNİZDE BEĞENİYORMUŞ DEVAM EDİN BAZAN DÜZ OKUYUN BAZAN PATENTİ KENDİNİZE AİT OLAN MAKAMINIZI HANGİSİ HOŞUNUZA VE KOLAYINIZA GİDERSE ORADAN ALIN

27-el-İtkan, I, s.8.

- Hocam, size bir de Kur'an ile yaşamak nasıl bir şey, diye sormak istiyoruz. Bütün hayatınız Kur'an ile dolu. Çocukluğunuzdan itibaren Kur'an ile haşır neşir olmuşsunuz. Kur'an'ın bir temizlik gerektirdiğini biliyorsunuz. Böylece bir temizlik disiplini söz konusu. Sonra onun muhtevasını düşünüyorsunuz. Bu, insana çok farklı bir hassasiyet verir gibi geliyor bize. Bu konudaki duygularınızı; yaşadığınız şeyleri lütfeder miydiniz?

Şamlıların kıraatte imamlarıdır. Kıraati arzen Ebu?d-Derda ve Muğire b. Ebi Şihap?tan;(44) semaen ise sahabeden Muaviye b. Ebi Süfyan, en-Nu?man b. Bişir, Vesile b. el-Eska? ve Fudale b. Ubeyd gibi bir çok kimseden almıştır.(45)

evet son iki yıldır ihtisas yaptığım tashihi huruf kursu bilmediklerimin ne kadar çok olduğunu gösterdi bana.

19-Menahilu?l-İrfan, I,413.

KAYNAKLAR

44-Ayni eser, I,423-4.

3-ed-Dimyati, İthafu Fudalai?l-Beşer, İst.1285, s.3; Menahilu?l-İrfan, I,412.

NEDEN ARAP MAKAMINA KARŞI ÇIKILIR.

Yani meseleyi ben istanbul, paris, londra, mısır meselesi olarak görmüyorum:) hocaefendi aldığımızı bozmayacağız diyerek şevkle ne öğrendiyse onu öğretiyor. ve bu işler hakikaten öyle dışarıdan göründüğü gibi basit değil. çok çalışma gayret aşk şevk istiyor. Basite indirgeyiverip 'milliyetçilik' dersek çok büyük haksızlık olur diye düşünüyorum.

Gerçekten de cemaat imam efendiyi hiç ciddiye almadı, imam kendini çok düzeltmeye çalıştı, çok uğraştı aylarca uğraştı. En sonunda doğru bi şekilde tam olmasada okumaya başladı. Zamanla inşallah diğer eksiklikleride tamamlar.

Diyeceğim o ki, Kuranın istanbul ağzısı, ankara ağzısı türkiye ağzısı olmaz gardaşım, KURAN ARAPÇADIR KURAN KURANDIR.

Medine?de; Said bin Müseyyeb (94/715), İbnu Şihab ez-Zühri (124/741), Ebu Cafer (130/747) ve Nafi (169/785);

LÜTFEN KENDİ YORUMLARINIZI YAZARKEN SAVUNMANIZI KAYNAKLARLA DESTEKLEYİN. BİZDE FAYDALANALIM.

58-Ayni eser, I,289.

şu güne kadar bu hususta ne kadar şey okudum dinledim uyguladım ise, hepsi bize öğretilenlerden başkası değil. buna rağmen arapların okuyuşu kulağa daha hoş gelmekte. bazen ferdi tayfur gibi yanık yanık okuyanlar var ki.))

ama mutlaka ehlinden ve diz çöküp emek verip mesai harcayıp ter dökmeliyiz.

Evet arkadaşlar, sayın elçi editörüm burada olmadığı için, başlık altında yazışan arkadaşların dışında bir kişi seviye dışı bir yorumda bulunmuş, onu silmek için başlığı taşıdık fakat, başlık silme ile yorum silme butonlarını karıştırmışım, o yüzden istemeden başlığı silmişim kusuruma bakmayın. Tekrar özür diliyorum.

evet o hafife aldığınız istanbul tavrı bu memlekette kuranı kerimin doğru okunmasını sağlayan yegane unsurdur.

Y E D İ K I R A A T - Nedir?

4- Abdullah b. Amir b. Yezid el-Yahsubi (118/736):

d-Kur?an-ı Kerimin tilavet şeklini bilmek,

fakat ehli olanlar kuranı aynı okurlar çünkü o sana bana göre okunmaz cibrili eminden geldiği gibi okunur.

1954 Yılında Erzurum?da doğdu. Dokuz yaşında hafız oldu. Erzurum İmam-Hatip Lisesi?ni bitirdi. İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü?nden mezun oldu. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi?nde Tefsir dalında doktora yaptı. Televizyonlarda mukabelesi yayınlanan Fatih Çollak aynı fakültede ve Diyanet?in Haseki Külliyesi?nde Aşere Takrib Tayyibe dersleri veriyor

8-Ö. N. Bilmen, Tabakatu?l-Müfessiriyn, I,130.

Kıraat ve Tabakat kitapları tetkik edildiğinde, kıraat öğreniminde iki usul göze çarpar: a-Sema veya istima, b-Arz.

Kıraatte Kufelilerin imamıdır. Sahabeden bazısını görmüş olan Hamza, kıraati arzan Süleyman el-A?meş, Hurman b. A?yun, Muhammed b. Abdurrahman b. Ebi Leyla, Talha b. Masrif, Muğire b. Miksem ve Cafer b. Muhammed gibi tabiinin ileri gelenlerinden almıştır.(48)

- Şimdi efendim, Kur'an-ı Azimüşşanı okumak isteyen kimsenin riayet etmesi lazım gelen şartlar vardır. Okuyan için de vardır, dinleyen için de. Ben besmeleyi çektiğim zaman, "şimdi Allah'ın kelamım okuyorum" diye düşünmem lazım.

30-en-Neşir, I,8-9.

Bunları düşünmeye başladığı zaman Kur'an okur, aklı başka yerde olur. Bu olmayacak. Sonra dinleyenler de öyle. Cemaat, şimdi türlü türlüdür.

METODU:

Kıraatte Kufelilerin imamıdır. Kıraati arzan Hamza, Muhammet b. Ebi Leyla, İsa b. Ummar el-Hemedani?den almış ve Ebu Bekir b. Ayyaş, Cafer?in oğulları İsmail ile Yakup?tan da çeşitli kıraat vecihleri rivayet etmiştir.(51)

GAYESİ:

13-Adam Metz, el-Hadaratu?l-İslamiyye, Kahire,1957, I,322.

İlimler içinde en şerefli payeye sahip olanı Kur?an-ı Kerimdir. Kıraat ilmi doğrudan doğruya Kur?an?ın okumasıyla ilgili olduğu için, Kur?ani ilimlerden sayılır. Dolayısıyla İslami ilimler arasında önemli bir yere sahiptir. Dinimizde bu ilmi öğrenmek ve öğretmek farz-ı kifayedir.(15) Ulum-u Kur?an ile ilgili eserlerde, müfessirlerin bilmesi gereken ilimler içerisinde Kıraat İlmi başta gelir. Zira Kıraat İlmi doğrudan doğruya Kur?anın lafzına taalluk ettiği için, müfessirin bilmesi gereken ilimlerin ilkidir.(16)

4-İthaf, s.3.

Kıraat okuyan ve okutanlar arasında bu usullerden yalnız semai veya yalnız arz, bazen her ikisi birden cereyan eder. Kıraatle ilgili kitaplarda hafız ve Kuranın hayatı ve kıraat okumaları anlatılırken :

Kaynak: Altınoluk Dergisi Mayis 1987

ölenlere rahmet sağ olanlarına cenabı haktan afiyet dilemeyi ihmal etmeyelim.

?Kıraat? kelimesinin sözlük anlamı, ?Karee? kökünden bir mastar olup, ?bir kitaba bakıp kelimelerini okumak? anlamına gelmektedir.(1)

a-Kur?an lafızları talaffuz edilirken onları hata, tağyir ve tahriften korumak,

KIRAAT İLMİ:

senin en büyük yanlışın bu hocaların okuyuşları hakkında eleştiri yapman.

36-el-Muntazam, s.56.

Daha sonra gelenler onlardan öğreniyor ve bu iş böylece devam ediyor ta ki bize kadar.

1-Kıraat İlmi:Tarifi, mevzuu, gayesi, faydası, metodu ve doğuşu.

Istılahta ise; ?Harflerin talaffuzu, heyetlerinin söylenişi vs. gibi hususlarda Kıraat İmamlarının Kur?an?ı okumada takip ettikleri yoldur.?(2)

Diyanette de tek tük muhalif olan olsa da buna ciddi anlamda çanak tutuluyor malesef.

Bütün bunların doğal sonucu olarak şunu demek istiyorum sadece Türkiyede şahid olduğumuz bu okuma şekli ciddi anlamda kusurludur yanlıştır. Çünkü tı harfine dat, dat harfine zı, u'yu ü diye çıkarmak kabullenilecek bir hata değildir. Şunu da söylemek gerekir bir çok kişinin böyle okuması da bu okuyuşun doğruluğunu göstermez.

İşte esas itibari ile Kur?anın Hz. Osman devrinde yazılması ve çoğaltılması esnasında gözetilen hususlara dayanan kıraat ilminin doğuşu bu devrede başlamıştır, denilebilir.(32)

İbnu Amir Şamlıların,(53) Asım,(54) Hamza,(55) el-Kisai (56) Kufelilerin; İbnu Kesir Mekkelilerin;(57) Ebu Amir Basralıların; (58) Nafi ise Medinelilerin (59) kıraatte ÜSTAD ve İMAM kabul edilmiştir.

ABDURAHMAN GÜRSES HOCA EFENDİLE YAPILAN BİR SÖYLEŞİDEN ALINTI.

Hicri IV. Asrın başlarında Müslümanların kıraat imamlarından bazılarını diğerlerine karşı tercih ettiklerini, YEDİ KIRAAT tabirinin kullanılır hale geldiğini ve İbnu Mücahidin de kıraatleri YEDİ de sınırlandırırken, halk arasında yaygınlaşan bu kıraatleri esas aldığını, sadece Basralı Yakubun yerine Kufeli el-Kisainin kıraatini kabul ettğini belirtmiştik. Şimdi bu kıraat imamları hakkında kısaca malumat vermek yerinde olacaktır.

37-el-Burhan, I,329.

34-S. es-Salih, Mebahis fi Ulumi?l- Kur?an, Beyrut,1965,248.

Nasıl inmişse öyle okumak gerekmezmi.

17-İ. Karaçam, Nüzulu?l-Kur?an ve Kıraatuhu, s.236.

11-Ayni eser, II,1266.

son zamanlarda popüler bir kelime 'ben de eleştirebilirim'. hay hay. velakin benim dikkat çektiğim nokta şudur:

hakketten ya bu işin doğrusu ne? kıraat ilmi tarihçesi hakkında necati tetik'in kıraat ilm kitabını tavsiye ederim. eğer bu kitaba ulaşabilirseniz -ki bu konuda tek kitabtır.-ben naçizane arap yada acem okuyuşu diye bişey olduğuna inanmıyorum. kıraat imamlarının okuttuğu şekilde okuyor herkes. yada şöyle söyleyelim. imam asıma uyanlara arap gibi okumuyor diyorlar, yada imam ed-Dari okuyanlara da bu arap okuyuşu başka bişey değil diyorlar. oysa ne arap okuyuşu vardır ne de kürd okuyuşu,. kıarat imamlarının içtihadlarına göre okunmaktadır. her kim bu kıraat imamalrına uyarak okuyorsa hiçbir sorun yok demektir. böyle bir konudada milliyetçilik yapıldığını söylemek kıraatı seb'a yı yada kıraatı hamseyi tanımamak olur. son olarak başlıkta diyanet türk okuyuşunu bilmem ne hatası diye okuyunca gülmedim değil. kusura bakmayın.

26-Menahilu?l İrfan, I,396-7; Nüzulu?l-Kur?an, s.194-5.

Mütevatir kıraat ihtilaflarının zabt melekesini elde etmektir. (6) Yani hem ezberleme, hem de tespit etme alışkanlığını kazandırır. Başka bir ifade ile, kıraat imamlarından her birinin kıratını bildirir.(7)

40-Gayetu?n-Nihaye, II,330.

BİRİNCİ BÖLÜM

16-es-Suyuti, el-İtkan, II,187.

FAYDASI:

AŞERE-İ TAKRİP OKUTAN BİRİSİNİ ELEŞTİRMEN İÇİN AŞERE BİLMEN GEREKMEZMİ

"Ben sizin bahsettiğiniz fatih çollak vb. diğer hocalarının şahıslarına yönelik herhangi bir eleştiride bulunmadım, bahsettiğim bu isimlerin sadece kıraat şekillerini eleştirdim, ve eleştirmekte benim en doğal hakkım. Bu kişilerin şahıslarını eleştirmekle işim olmaz benim, sadece kıraat şekillerini beğenmiyorum sevmiyorum eleştiriyorum."

46-Gayetu?n-Nihaye, I,346-7.

"Tekellüf yok. Sıkıntılı okumayacak. Sıkıntılı okumak sıkıntı verir. Aşağıya da düşürmeyecek. Yani ifrat ile tefrit arasında, hal-i itidale getirerek okuyacak."

Diğer taraftan orta doğunun arap olması dolayısıyla arapçaya vakıf olmaları yani kendi dilleri olması yönüyle arap dilini ve arapça olan kuranı daha iyi bilmeleri olması gereken bir sonuçtur.

Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi İköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı

7- Ali b. Hamza Ebu?l-Hasan el-Kisai, (189/805):

Diyanet Kuran hattıyla ilgili bir karar aldı:Kuran hattı diğer ortadoğudaki kuran hatları gibi basılacak bundan böyle.

DİYANET TARAFINDAN TÜRKİYEDE 20 İLDE TASHİHİ HURUF KURSLARI ADI ALTINDA EN ÜST SEVİYEDE KURAN KERİMİ USULÜNE UYGUN OKUMA KURSLARI YAPILMAKTA HİÇ BİRİNDE TÜRK GİBİ KURAN OKUMAK DİYE BİR ŞEY ÖĞRETİLMEZ.

38-Gayetu?n-Nihaye, I,443.

mahzun kardeşim.

KIRAATI ASIM VE RİVAYETİ HAFS YOLU İZLENİR. BUNUN NE DEMEK OLDUĞUNU TEKRAR AÇIKLAMAYACAĞIM.

bu memlekette kuran okunması yasaklandığı zaman zor günlerde 28 şubatlarda onların sayesinde doğru muhafaza edilip okundu kuran.

Şam?da; Muğire bin ebi Şihab (91/709), Abdullah bin Amir (118/736), Atiye bin Kays (121/738) ve Yahya bin Haris ez-Zimari (145/762)? Kur?an kıraatinde otorite kabul edilmişlerdir.(30)

Bir türk okuyuşudur aldı başını gidiyor.

Makalemizin esas konusu, isminden de anlaşılacağı gibi?Yedi Kıraat?tır. Kur?an?ın çeşitli şekillerde okunmasını ifade eden?Yedi Kıraat?in ortaya çıkışı, mahiyeti ve Kıraat İmamları üzerinde duracağız. Ancak esas konuya geçmeden, ?Kıraat İlmi?nin tarifi, mevzuu, gayesi, metodu ve?Kırarat İlmi?nin doğuşu üzerinde kısaca durmamız gerekir. Zira ön bilgi olarak sunacağımız bu konular, ?Yedi Kırarat?in temelini oluştururlar. Bu kısımdan sonra esas konumuz olan?Yedi Kıraat?in ortaya çıkışını ve mahiyetini araştırıp, Kıraat İmamlarının hayatına dair kısaca bilgi vermeye çalışacağız. Böylece yazımız iki bölümden oluşacaktır:

ismini zkrettiğin hocaların şahsını eleştiri yapamassın.

47-Ayni eser, I,348.

okuyuş bir mezhep değildir her hangi bir kıraat ekolünü benimseyebilirsiniz.

33-en-Neşir, I,9; Tarihu?l-Adabi?l-Arab, II,53.

2-Yedi Kıraat: Ortaya çıkışı, mahiyeti ve Kıraat İmamları.

- Kur'an okuyuşunda ifrat makbul değil. Tefrit de makbul değil. Eskiden ifrat ile okuyanlar vardı. Talim okur gibi. İfrat ile okumak, huzur-ı cemaatte makbul değil. İfrat ile okuyan, talim okurken bunu yaparsa caiz. Ancak daha sonra okuyuşunu hal-i itidale çevirecek. İmam Cezeri de bunu söylüyor:

İbnu Mücahit der ki: ?el-Kissai, Hamza ve başkasının kıraatinden seçilmiş ve imamlardan gelen rivayetlerden çıkmadan orta bir kıraat meydana getirmiştir.? (52)

Önyargılı olmayınız lütfen.

KUR'AN OKUMADA İFRAT VE TEFRİT

KUR'AN İLE YAŞAMAK NASIL BİR ŞEY?

daha önce ben de kolay konuşurdum 25 yıl önce hafız olmuş talim terbiye görmüş kuran muallimliği yapmış hafız yetiştirmiş yarışmalarda derecelere girmiş birisi olarak konuşmak benimde hakkım derdim.

Sema ve Arzın ifade ettiği manalara gelince: Sözlükte Sema, bir söze kulak verip dinlemek (10), Arz ise, bir kimseye bir nesneyi izah etmek (11) demektir.

bu insanlar, hocaefendiler bu işi bir zanaat titizliğinde devam ettiriyorlar. sizin kulağınıza, dinleme iştiyakınıza mısırlı bir karinin okuyuşu daha hoş elbette gelebilir.

-Hocam, burası açılmadan önce rahmetli Mehmet Rüştü Aşıkkutlu Hocaefendi Ankara'da bir sene gibi bir süre başlangıç yapmıştı galiba.

Ordusunu güçlükle yatıştıran kumandan Huzeyfe, sefer dönüşünde derhal meseleyi Halife Osman?a intikal etmiştir. Bunun üzerine Hz. Osman, Hz. Ebu Bekir döneminde cem edilen ve zamanla peygamber zevcesi olan Hz. Hafsa?ya intikal eden MUSHAF?ı istemiş ve Zeyd bin Sabit başkanlığında kurulan bir komisyona, bu mushafı teksir ve istinsah etmelerini istemiştir.

Türk gırtlak yapısına uygun kıraat şekli diye bir şeyde söz konusu olamaz dolayısıyla.

2-SAĞMAN TECVİDİ-A. RIZA SAĞMAN

6-Katip Çelebi, Keşfu?z-Zunun, İst., I,130.

Denilir ki: Hamza, el-A?meşten İbnu Mes?udun kıraatini; İbnu Ebi Leyladan Hz. Ali?nin kıraatini; Ebu İshak?tan da her iki kıraati okurdu. Hz. Osman mushafının uygunluğundan çıkmamak şartıyla İbnu Mes?udun kıraatini Hurmandan da okumuştur. Bu Hamza?nın ihtiyari idi.(49)

İfadenin başına dönecek olursak hiçbir ilmi, mantıki, tarihsel alt yapısı olmamasına rağmen bu okuyuşta ısrar etmek olsa olsa milliyetçilik yapmaktır diye düşünüyorum.

15-Durmuş Sert, Doktora Tezi, s.2.

31-Mukaddemetan, s.273-4; en-Neşir. I,8.

Böyle düşünmek doğru değil. İşte kıraatıda türk gırlat yapısına göre oluşturmaya çalıştırmak kıraat milliyetçiliğiyle aynıdır, farklı bişey değil yani.

10-Asım Efendi, Kamus Tercemesi, III,1296.

bir ömür kurana hadim olmuş gönül erlerini ben eleştirmekten haya ederim.

Meselenin gelişimi şu ki: Kur'anın nasıl okunduğunu en iyi şekilde bilebilecek olan sahabiler dünyanın her tarafına dağılıyorlar ve dünyanın her tarafında insanlara kuranı öğretiyorlar, anlatıyorlar ve yaşatıyorlar.

12-el-Minehu?l-Fikriyye, s.20?ye atfen İ. Karaçam, Nüzulu?l-Kur?an?i ve Kıraatuhu, İst.1974, s.242

Kıraati arzen okuduğu üstatları arasında bilhassa Hasan el-Basri, Humeyd b. Kays el-A?rac, Ebu?l-Aliye er-Riyi, Sait b. Cübeyr, Şeybe b. Nisah, Asım b. ebi?n-Nücud, Abdullah b. İshak, Abdullah b. Kesir, Ata b. Ebi Rebbah, İkrime b. Halid el-Mahzumi, İbnu Abbas?ın kölesi İkrime, Mücahid b. Cübeyir, Ebu Cafer, Nasır b. Asım, Yezid b. Rumman ve Yahya b. Ya?mur?u sayabiliriz. (43)

55-Ayni eser, I,263.

seviyedışı yorum mu?benim yorumumdan sonra sldiniz başlığı sayın editör... dediğimi aynen tekrarlıyorum...

KIRAAT İLMİNİN DOĞUŞU:

1-İbrahim Mustafa, Hamid Abdu?l-Kadir, el-Mu?cemu?l-Vasıt, Tahran, II,729.

Fatih çollak hocamın Kur'an derslerine katılmak naçizane bana da nasip olmuştu. Hocamızdan Allah razı olsun. "hiçbir ilmi, mantıki, tarihsel alt yapısı olmamasına rağmen bu okuyuşta ısrar etmek olsa olsa milliyetçilik yapmaktır." demek gerçekten çok yüzeysel bir tenkit olur.

Basra?da;Nasır bin Asım (89/708), el-Hasanü?l-Basri (110/728), Asım el-Cühderi (128/745), Yahya bin Ya?mer (129/746), Ebu Amir bin el-A?la (154/770) ve Yakup el- Hadrami (205/820);

gırtlak konusunu küçük bir örnek olarak değerlendirelim.

6- Hamza b. Habip b. Ammare, Ebu Ammare el-Kufi (156/772):

5- Asım b. Behdele Ebu Bekir el-Esedi (128/745):

Ben bu hocaların kıraat şekillerini istediğim gibi eleştirme hakkına sahibim. Hiçbir kari, kim olursa olsun, eleştirilemez özelliğe sahip değildir. Dokunulmazlık varmış gibi bu hocalar eleştirilemez demek yanlış.

45-et-Teysir, s.6-9; en-Neşir, I,144.

Hz. Osman adı geçen şehirlere yalnız Kur?an nushalarını göndermekle kalmamış, bunların kıraat şekillerini öğretecek kimseleri de vazifeli olarak göndermiştir. Zeyd bin Sabit Medine?de görevlendirilmiş, Abdullah bin Sait Mekke?ye, Muğire bin Şihap Şam?a, Ebu Abdurrahman es-Sülemi Kufe?ye, Amr bin Kays ise Basra?ya gitmişlerdir.(26)

MAKAMDAN BAHSEDİYORUM.

Kıraati Medineli Tabiilerden almıştır. Bilhassa Abdurrahman b. Hürmüz, Ebu Cafer, Şeybe b. Nisah, Yezid b. Ruman, Müslüm b. Cündüb ve Salih b. Havvat?tan kıraat aldığı mütevatiren sabittir.(40)

Kufelilerin kıraatte imamlarıdır. Kıraati arzan Ebu Abdurrahman es-Sülemi, Zirr b. Hubeyş ve Ebu Umar eş-Şeybani?den alan Asım, insanlar içinde Kur?an?ı en güzel okuyan biriydi.(46)

ama arap okuyuşunda ü diye bişey yok. hep u. dat harfinde ise kalın dal sesinden başka bişey yok. kalın peltek za ise, ince çıkarılmakta.

Sohbetimiz böyle noktalanıyor. Abdurrahman Hoca'nın elini öperek ayrılıyoruz. Kur'an'ın, yüzünü nurlarla aydınlattığı bir insanı görmenin mutluluğu içindeyiz hepimiz. Kur'an'ın güzelleştirdiği bir insanı görmenin...

56-Ayni eser, I,535.

MALESEF SİLİNMİŞ.

29-el-İtkan, I,75; M. İrfan, I,414.

2-Muhammed ez-Zerkani, Menahilü?l-İrfan fi Ulumi?l-Kur?an, Mısır,1362, I,412.

43-Ayni eser, I,299.

Kıraat ilminde birer ıstılah haline gelen ve iki ayrı mesleğin adı olarak kullanıla gelen sema ve arzı Aliyyü?l-Kari şöyle tarif etmektedir: Sema yolu öğretmenin okuyup öğrencinin dinlemesiyle olur. Bu Mütekaddimin?in yoludur. Arz yolu ise, talebenin okuyup hocanın dinlemesiyle olur ki, bu da Müteahhirin?in yoludur.(12)

57-Ayni eser, I,443.

52-et-Teysir, s.7.

Ve en önemlisi peygamber 'in bu konuda hadisinin olması bu konuda daha hassas davranma gerekliliğimizi ortaya koymuştur:

a- Sema için veya ,

Bu hocalarımızdan ben şunu gördüm. mesela bir harfi mahreciyle sıfatıyla öğretirken zinhar aldığımızı bozmayacağız diyor defaatle. yani Abdurrahman Hocaefendi'den aynen aldığı gibi aktarıyor. O hoca da ondan evvelki hocasından vs. derken böyle Hz. Peygambere kadar dayanıyor bu teselsül.

1- Abdullah bin Kesir el- Mekki ed-Dari (120/737):

siz eleştirebilirsiniz.

bu işler eğitimsiz hep eksik kalır.

bu hocalar asla hatasız okuduklarını da iddia etmiyorlar. bir de bu yolda hoca olurken Kur'an ı sadece elfazıyla değil, ahkamı ve ahlakıyla da iyice öğrenen okuyan hocalarımız icazetlerini alıyorlar. hiç kimse kendi hevasına hevesine göre bir tecvid, kıraat ilmi uydurmuyor.

Adam bir kaç ay sonra sıkıntıdan ağlar olmuş hep. Hocasını aramış demişki, hocam ben güneyde bi yerde imamlık yapıyorum şu şu sıkıntıları yaşıyorum, hocası imam efendiye aynen böle demiş " oğlum ben sana dedim, bu okuyuş tarzıyla inşallah güneyde arap bölgesine yakın yerlerde imamlık gelmez diye, çünkü sen orada bu kıraatla kesinlikle yapamassın, cemaat seni ciddiye almaz" demiş. Hocanın sonradan bize dediği bu.

25 sene önce abdüssamedi çok dinler hocam tarafından tenkid edilir fakat hiç bir zaman ikna olmaz zevkle dinlerdim hala dinler ama taklit etmem. çünkü taklit etmeye çalışanların nasıl duman attıklarını gördüm.

yazdığım cevapta kısaca şu.

b- Arz için veya ,

İbnu Mücahit der ki: ?Abdullah bin Kesir Mekke?de kıraatte üzerinde ittifak edilen İMAM olmuş ve 120/737 yılında vefat etmiştir.?(39)

bilimsel gerçeği vardır. sıcak ülke insanıyla soğuk ülkede yaşayan insanların fiziksel olarak bir takım farklılıkları vardır. sıcak ülke insanlarının gırtlakları ve diyaframları daha gelişmiş özellikler gösterir.

Eleştiri doğruyu bulmaya ve yanlıştan vazgeçmeye yarayan önemli bir uyarı görevidir. Abdurrahman Gürses de eleştirilmeli fatih çolak da eleştirilmeli ve diğer bütün kariler eleştirilmelidir. Bu şahiseyetlerin hiçbirisi çıkıp kimse bizi eleştiremez dememiştir ve diyemezler. Bunların dokunulmazlığı mı var ki eleştirilemez. Ben şahsen Kur'an'ın makam üzere okunması için indirilmediğini ve makamlı okunmasının doğru olmadığına inananlardanım. Makamla Kur'an okumak Kur'an'ı asli anlamından uzaklaştırıldığına inanıyorum.

Kimisi okuyan kimsenin makamları nasıl yaptığım düşünür, ne musikiden haberi var, ne tecvidden, tilavetten. Ümmidir yani. Ancak bir şey var ki, o hepsinin üstünde gelir. O da "Bu Allah'ın kelamıdır" diye kendisini verdi mi, bakarsın, buradan damlalar iner. "Niye ağlıyorsun" diye sorsan, bir şey bilmez. Ama "Bu okunan Kur'an'dır. Onun için ağlıyorum" demek ister. Kimisinde ise bunun hiçbirisi yoktur. Uyuklar. Kimisi de büyük bir tesbih alır, şak şak şak, onu çeker. Hülasa edeyim, bu sözleri: Kur'an gaflet ile okunmayacak. Okuyan kimse uyanık olacak, dinleyen de öyle olacak. O zaman tesiri başkadır.

14-İthaf, s.3; Menahilu?l-İrfan, I,412.

sayın hocalarım ben sizler gibi imam veya müezzin değilim, başlık dikkatimi çekti. bir kaç kelam yazmak istedim.

Dr. Ahmet ÇELİK

Abartısız böyle okuyordu adam. Namaz çıkışı cemaatten 5 - 6 kişi hocaya geldi ve tavsiyelerde öğütlerde bulundu, hocam bak harfleri yanlış okuyorsun, yanlış harekeler yapıyorsun. Biz şahsen çok rahatsız olduk, hiç bir şekilde bu okuyuş bizim hoşumuza gitmez. Böyle okunmaz falan dediler, imamı baya bi silkelediler.

zaten problem burada

Kıraatte Medinelilerin imamıdır. Yetmiş seneye yakın uzun bir zaman insanlara Kur?an tilavetinde bulunmuştur.

- Hepsini unuttum.

İlk geldiği gün, biz şok olduk, hayatımızda duymadığımız bir okuma şekliyle fatihayı okuyor, ve hoşumuza da gitmiyor.

39-Ayni eser, I,445.

Her biri bir beldenin kıraat imamı ve üstadı kabul edilen yedi imamın hiç birinin kıraatine ta?n edilmemiş, hepsinin kıraatleri sıhhatlı görülmüştür. Bu yedi imamın kıraatleri cumhura göre mütevatirdir. (60)

değerli hocalarım,

istanbul okuyuşu istanbuldaki türk ağzı ile okuyan karilerin istanbulda yaşaması sebebiyle denmiş heralde.

Herkesin fikri farklı olabilir, ama yanlış anlaşılmalarla ihtamlarda bulunmak hoş olmaz.

Kıraat İlmi ise; nakledenlere isnat ile, ayetlerdeki kelimelerin keyfiyetlerini ve okunuş şekillerindeki ihtilafları bildiren ilme Kıraat İlmi denir. (3)

İstanbul, kıraat için mihenk taşıdır. Burada tenkid vardır. Tenkid olacak, tenkid edecek adam olacak. Burada İstanbul'da bu var. Yerinde olmak şartıyla tenkid iyi şeydir. Mesela ben ifrat ile okuyorsam, bu tenkid edilir. Benim de kulağıma gelir, düzeltirim. Fatih İmamı Rasim Efendi, konuşurken de tecvid ile konuşurdu. Hatta bir latife anlatılır. Enderüni İsmail Efendi "Ra" çıkarırken uzaktan duyanlar tayyare geçiyor sanırlarmış. Bu ifrattır. Bunu ancak talimde kullanmak uygun olur. Normal okuyuşta ise itidal sahibi olmak lazımdır.

- Kur'an-ı Kerim, eski tabirle, efradını cami ağyarını mani olarak nazil olmuştur. Kur'an-ı Kerim'in, tabir caizse, ilahi olan musikisi de kendisi ile beraberdir. Nedir o? Tecvid Medler şöyle çekilecek, ihfa böyle olacak. İdğam şöyle olacak. Bunlardan başka her harfin mahreci vardır. Sıfatları vardır. Özelliği diyorlar şimdi. Bütün bunlar, tabir caizse, Kur'an'ın musikisidir ve bunlar ile beraber nazil olmuştur. Şimdi insanların icad ettiği musiki aletleri aleyhinde konuşmuyorum. Ancak şunu iyi anlamanızı isterim. İnsan ya talimle, ya da şevki tabii ile, musikiyi, bazı makamları öğrenir. İşte öğrendiği bu musiki ile, Kur'an'ın hususiyetlerini muhafaza ederek, o musikiyi, makamları vs.' yi hakim değil de mahkum bir şekilde, Kur'an'a tabi olarak, nazil olan şeyleri bozmamak şartıyla, riayet etmek şartıyla yaparsa, eh, ma fi zarar. Zarar yok. Ama ben şimdi, o makamdan gireceğim, bundan çıkacağım. Haa ha, hi hi, ho ho derse o zaman ne oldu? Bu, Hazret-i Kur'an'ı Allah kelamını, insanların uydurduğu bir şeye teslim ve tabi kılıp, sürüklemek olur ki, bu caiz değil, haramdır. Çünkü öyle yaptığımız zaman hurufat-ı Kur'aniye sarsılır, mahrecinden çıkar, zıvanadan çıkar. Ben musiki biliyorum" diyen, hakikaten musiki bilen musikişinasları gördük. Kur'an okuyamıyor. Sözün özü, musiki hakim değil, mahkum olmalıdır, tabi olmalıdır.

Halifenin emri ve talimatı gereğince çalışmalarını çok ciddi bir şekilde sürdüren bu heyet, kendilerine teslim edilen bu mushafı teksir etmişlerdir. Aynı zamanda sağlam ve sika kimselere de muracaat edilerek yapılan bu teksir ve istinsah işinde, bir kelimede ihtilafa düşüldüğünde Kureyş lehçesiyle yazılmış (21) ve yedi harf dairesinde değişik kıraat vecihlerine müsait bulunması için de kelimelere nokta ve hareke konmamıştır.(22)

hocayı eleştirebilirim der iseniz, madem ilmi bir konuyu konuşuyoruz, eleştirinize ilmi bir dayanak getiriniz. yok eleştirmeyi "bunları dinlemeyi değil de arabi karileri dinlemeyi tercih ediyorum" olarak ifade ediyorsanız, amenna. o zaman "eleştirme" ifadesi uygun olmaz.

3-YENİ KARABAŞ TECVİDİ-HASAN HÜSEYİN VAROL

bize rabbim

41-Ayni eser, II,331.

Ben güneyliyim, aslen arabım. Bizim buraya bi tane hoca gelmişti, anadoludan, maramara karadeniz taraflarından.

Çünkü tı harfine dat, dat harfine zı, u'yu ü diye çıkarmak kabullenilecek bir hata değildir. Şunu da söylemek gerekir bir çok kişinin böyle okuması da bu okuyuşun doğruluğunu göstermez.

kimin hangi tecvidi hangi mahreci eksik yaptığını hemen görürdüm.

KIRAAT İLMİNİN DİĞER İLİMLER ARASINDAKİ YERİ:

300/912 yılında kıraatlere dair sağlam prensipler vazeden İbnu Mücahit,(36) kıraatleri?Yediye? tahsis ederken, yukarıda adı geçen imamların kıraatini esas almış; ancak Basralı Yakub?un yerine Kufeli el-Kisai?yi kabul etmiştir.(37)

ZATEN BU TAKLİTTEN ÖTE GEÇMEZ. TAKLİT ASLINI YAŞATIR.

Ben her türlü harfi istediğim gibi çıkarabilirim, istediğim mahreci yapabilirim, sesim buna müsait ama türk insnaıyım, şimdi benim gırtlak yapım uymadımı bizim türk kıraatına.

22-İbnu?l-Cezeri, en-Neşir fi kıraati?l-Aşir, Tashih: Ali Muhammed ed-Debba?, Mısır.1-7.

öyle kolay olmadığını öğretti bana hamdolsun.

Her beldeye yetişen bu Kurra Tabiin, kendilerinden sonra gelen nesillere, kıraat vecihlerini aktarmada önemli bir rol oynamışlardır. Bunlar, kıraatlerin elde edilmesi ve zaptedilmesi hususunda o derece titizlik göstermişlerdir ki, oturdukları beldelerde yaşayan halk arasında, bunların kıraatlerinin ve dirayetlerinin sıhhatinde asla muhalefet edilmemiş ve hatta onlara?falanın kıraati? gibi kırata nisbet edilmeye bile başlanmıştır. (31)

Hicri II. Asırda İslam beldelerinde Müslümanlar, Kıraat Üstatlarından bazılarının kıraatini diğerlerine karşı tercih etmeye ve halk arasında da?YEDİ KIRAAT? tabiri yayılmaya başlamıştır.(34) Mekke?de Abdullah bin Kesir?in Kıraati, Medine?de Nafii?nin Kıraati, Şam?da Abdullah bin Amır?in Kıraati, Basra?da Ebu Amir ve Yakup el-Hadrami?nin Kıraati, Kufe?de ise, Asım ve Hamza?nın Kıraatleri meşhur olmuştur.(35)

-Ben açtırdım onu da. Daha sonra hastalandım. O yüzden Mehmet Rüştü Efendi'ye devrettim. Burada da onunla beraber başladık. 1. Devreyi beraber bitirdik. 2. devrenin basında Rahmet-i Rahman'a intikal etti. Allah rahmet eylesin.

istanbulda düzcede konyada erzurumda şaşmadan yanılmadan elden ele gönülden gönüle böyle ulaştı kuran.

Yoksa fatih çollak ismail biçer Vs. kıraat hocalarının şahıslarına tek bir eleştiri bile yapmam, şahısları beni ilgilendirmez. Ben yaptıkları işi eleştiriyorum.

türk kurraları ve diyanet benim okuyuşumu eleştiremez derken siz hangi cüretle fatih çollak ve ismail biçer gibi şahsiyetleri eleştirebiliyorsunuz!!

çünkü taklit çok kötü bir hastalık.

Talebelerinden Hafs şöyle der: ?Asım bana dedi ki, kıraatlerden sana okuttuklarım, benim Hz. Ali?den Ebu Abdurrahman es-Sülemiye intikal edeni okuduğum kıraattir. Ebu Bekir b. Ayyaş?a okuttuğum ise, İbnu Mes?uddan Zirr b. Hubeyş?e intikal edipte benim kendisine arz ettiğim kıraattir.?(47)

-Hocam son olarak bir hususu öğrenmek isterdik. Zati aliniz tekkelerin açık olduğu döneme yetiştiniz. O döneme ait, tekkelerin faal olduğu döneme ait hatıralarınız var mı?

35-ez-Zerkeşi, el-Burhan, Tah:Muhammed ebu?l-Fadl İbrahim, I,327.

ihtilafın sebebinin biz olduğumuz arap hattının esaslı hat olduğu vs konuları üzerinde epey tartışma sonucunda böyle bir sonuç çıktı.

-Haseki'de, elhamdülillah, 11 seneyi doldurduk. 11 seneden beri burada tedrisat vardır. Tedrisat iki kısımda yürüyor. Ulum-i islamiyye ve kıraat. Ulum-i islamiyye bellidir. Tefsir, Hadis, Fıkıh okunuyor. Allah daim etsin. İlm-i kıraat kısmı da 3-5 ay farkla açılmış. Nasib olursa bu Ramazan bayramından sonra dördüncü devre başlayacak. Beher devre üç senedir. Üç sene olmak üzere üçüncü devreyi bitirdik. İlm-i Kıraat müstakil bir ilimdir. Bu ilmin sahiplerinin hepsi rahmete ermiş hocalarımız. Fabrika kapanır ise, mevcut olanlar çabuk biter. Hoca efendiler, rahmet-i Rahmana intikal edince, mevcut olan kimseler birer ikişer eksildikçe bu işi bilen kimse kalmamış oluyor idi. bu raddeye gelmiş iken yani ilm-i kıraatin nasıl bir ilim olduğunu bilen bir kimsenin hemen hemen kalmayacağı bir zamanda Cenab-ı Hak murad etmiş ve burada yeniden ihyasına başlandı. İlm-i kıraatin ne olduğunu bilen bir cemaatin olması lazım. Bu farz-ı kifayedir. Hepsi terkederse, herkes mes'ül olur. şimdi elhamdülillah bu mes'uliyet kalkıyor. 1.2. ve 3. devrede mezun olanlar aşağı yukarı 56 kişi oldu.

e-Hangi kıratın tercih edildiğini öğrenmek.(8)

KUR'AN VE MUSİKİ

BU KONUDA İKİ GÜNDÜR YAZDIĞIM YAZILAR

velhasıl bu ilim derya deniz, ve illa ki bir fem-i muhsinin dizinin dibine oturulup alınması gereken bir ilim. çok sabır, çok gayret, çok mehabbet ister, demişti Fatih Hoca

Süfyan es-Sevri de, Hamza?nın rivayeti olmadıkça Allah?ın kitabından hiçbir harfi okumadığını nakleder.(50)

sala istanbulda kırşehirde urfada hüseyni makamında okunmasına rağmen üç ildede o kadar farklıdırki şaşarsınız.

Mekke, Medine, Kufe ve Basra?da pek çok kimseden okuyan ve kıraatte üstadı kendisininkinden daha çok biri bulunmayan Ebu Amir, Kıraatte Basralıların imamıdır.(42)

bu arada ismail biçerin de taklit edilmesinin doğru olmadığını düşünüyorum.

Meseleye neresinden baksak elle tutulur bir tarafı yok aslında fakat buna rağmen belli çevreler ısrarlı bir dayatma içerisindeler.

Kıraatte Mekkelilerin imamıdır. H. 45/M.665 yılında Mekke?de doğdu. Sahabeden Abdullah bin Zubeyr, Ebu Eyyub el-Ensari ve Enes bin Malik, Tabiinden de Mücahit bin Cübeyr?i görmüş ve onlardan rivayette bulunmuştur.

Netice itibariyle İslam?ın dayandığı temel ilimlerin esası K. Kerimdir. K. Kerim de kıraatle muhafaza ve zapt edilir. Eğer bu mütevatir kıratlardan bir kısmı zayi olsa, ona istinat edilen itikat, ibadet ve muamelattaki hükümlerin mesnedinin kaybolması tehlikesi ortaya çıkar. İşte bu kötü sonuçları önleyen Kıraat İlmidir.(17)

Kıraat İlminin faydası pek çoktur. Bu faydaları kısaca şöyle özetleye biliriz:

Mekke?de; Abdullah bin Kesir (120/737), İbnu Muhaysin (123/740), Hamid bin Kays (130/747);

Tarifinde bahsi geçen hususlardan, yani nakl, kasr, medd, vs. gibi çeşitli şekillerde okunan Kur?an-ı Kerim kelimelerinden bahseder. Bu hususta sünnet ve icmadan faydalanır. Yani kaynağı icma ve sünnettir.(5)

28-en-Neşir, I,8;Tarihu?l-Adabi?l-Arab, Beyrut,1974, II,51.

Evvela, Kur'an-ı Kerim'in elaz-ı celilesinin hususiyetlerine riayet etmek lazım: Tecvid meselesi. Başta buna riayet edecek. Ondan sonra manasını biliyorsa ne güzel, manasını düşünecek. Manasını bilmiyorsa, manasını biliyor gibi, onun manevi varlığı içerisinde farz edecek kendisini. Tecellisini düşünecek. Kur'an Kelamıdır. Allah'ın kelamını okuyan kimse, ne okuduğunu düşünürse tecellisi olur. Sanki Kur'an, şimdi nazil olmuş gibi farz edecek. "Bir Kur'an okudum. Cemaate şöyle tesir etti. Şu makamdan okudum, bu makamdan okudum.. Cemaat beğendi mi, beğenmedi mi" diye düşünmeyecek.

Ben hiç bir zaman bu tür okuyuşları sevmedim sevmeyecemde, sabahları kanal 7 de bir hoca yüzünden okuyor kuran kerim, o adamın okumasını duyunca hemen kanal değiştiriyorum. Rahatsızlık veriyor, kuranın bu şekilde okunması çok yanlış büyük bi hata bence. Diyanet niye buna müsade ediyor anlamadım ben yani.

53-Gayetu?n-Nihaye, I,423.

59-Ayni eser, II,331.

21-Buhari, VI,99; Menahilu?l-İrfan, I,259-60,; İ. Cerrahoğlu, Tefsir Usulu, Ank.1971, s.72.