Konut boş mu, dolu mu?

7. <u>Evinizi oturmak için alıyorsanız bile, yakın lokasyondaki kira bedellerini araştırmadan karar vermeyin. Satış ekibinin size verdiği muhtemel kira bedelleriyle yetinmeyin</u> .

Piyasa beklentilerini değerlendiren İzmir Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muzaffer Demirci, son 10 yıl içinde yapısal sorunlarını çözmemesi nedeniyle ülkenin ciddi bir darboğaza sürüklendiğini savundu. Prof. Demirci, Türkiye'nin balayının sonunun geldiğini iddia etti. Demirci, şöyle konuştu: "2000 yılından bu yana, Amerika'nın, Avrupa'nın ve Japonya'nın piyasaya likit para sürmesi ile Türkiye balayı hayatı yaşadı. Türkiye'ye ait yapısal sorunlar bu süre içinde çözülebilirdi ama çözülmedi. Şimdi olay kapıya geldi dayandı. Türkiye, 10 yılda 350 milyar dolar cari açık verdi. Türkiye'nin sanayisinin yüzde 70'i ara malı ve yatırım olarak ithal ediliyor. Türkiye'nin dövizi yok, dışarıdan gelenin de kesilmesi ile balayı sona erecek."

10. <u>Sosyal alanların önemini unutmayın. Sosyal alanların bitiş tarihi sözleşmede belirtiliyor mu?</u> <u>Taşındığınız zaman sitede hala bir inşaat gürültüsü olmasını istemiyorsanız</u> , sitede firmanın yapmakla mükellef olduğu her şeyin, örneğin peyzaj projesinin de ne zaman tamamlanacağını sorun ve <u>sözleşmede yazılı olup olmadığını kontrol edin.</u>

ARŞİVDEKİ BİR EVRAK 52,5 TL

JAPONYA'DAN ÇOK DOLAR MİLYARDERİMİZ VAR

Şikayetvar'ın haberine göre bankalar şimdi de arşivlerindeki dokümanları için 50 TL'den başlayan arşiv ücreti almaya başladı. En şaşırtıcı olanı ise istenilen belge sayısı arttıkça arşiv ücreti de artmakta.

Faiz ve enflasyonun yükselmesi ile satılamayan gayrimenkullerin fiyatlarının düşeceği beklentisini dile getiren Demirci, "Eldeki riskli birikimlerin de nakde dönüştürülmesi faydalı olabilir. Kısa vadeli mevduat ya da hazine bonosu yatırımları yapılmalı, çünkü bu ay ile gelecek ayın faizleri farklı olacak." dedi.

Demirci, 2002 yılında kişi başına düşen milli gelir 4 bin 500 TL, bugünse 15 bin TL olmasına rağmen vatandaşın alım gücünün zayıfladığına dikkat çekti. Demirci, ülkenin gelir dağılımının topluma yayılmadığı sürece büyümenin faydasız olacağını savundu. Türkiye'de dolar milyarderinin Japonya'dan daha fazla olduğuna işaret eden Demirci, şöyle devam etti: "Türkiye'nin dolar milyarderi 2002 yılında 14 iken bugün 44, Japonya'da 32. Gelir düzeyi Türkiye'den 4 kat fazla olan Japonya'dan fazla dolar milyarderimizin olması, büyümenin vatandaşa yansıtılamadığı anlamına gelir. Bu duruma karşılık yapılabilecek olan, Türkiye'nin ihracatta dünyaya kendini kanıtlamış markalarının teşviklerle desteklenmesidir. Desteklenen şirketlerin istihdamının artması, büyümenin halka yansıtılabilmesini sağlayacaktır."

İnşaat sektörünün durgunluk dönemlerinde ülkeyi harekete geçirdiğini ancak sanayi sektörü gibi ekonominin yeniden kalkınmasını sağlayamadığını ifade eden Demirci; yüksek faiz, yüksek enflasyon kısır döngüsünün aşılamadığını söyledi. "Vatandaş hiçbir zaman döviz cinsi borçlanmamalı." diyen Prof. Dr. Demirci, FED'in eylül ayından sonra ya da yıl başında piyasadan para çekmeye başlayacağını, bu nedenle gelen dövizin azalacağının tahmin edildiğini aktardı. Demirci, bu durumda dışa bağımlı olan sanayi için hammaddenin yüksek fiyatla ithal edilmesinin de mal ve ürün fiyatını yükselteceği öngörüsünü dile getirdi.

Kaç yılda amorti eder?

Bankacılık sektöründe evrak çeşidi fazla olduğundan evrakları belirli başlıklar altında toplayan bankalar şimdi bu evrakları paraya döktü. Müşterisi olduğunuz banka sizin evraklarınızı saklayıp muhafaza ediyor ve bu hizmeti için de sizden ücret alıyor. Bankalar ise aldıkları ücrete ilişkin "Tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesi ile ilgili iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir " açıklamasında bulundular. Size tavsiyemiz banka ile yaptığınız tüm işlemlerinizin birer kopyasını mutlaka alıp saklayın. Bankalar ile tüketicilerin arasını açan arşiv ücretine ilişkin Şikayetvar'a gelen şikayetlerden bazıları şöyle:

Faiz oranları karşılaştırılmalı

<i>Döviz ile borçlanmayın, 6 ay elinizde nakit tutun</i>

2. <u>Noter kanalıyla yapılmayan Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmelerini dikkate almayın!</u> Aksi takdirde sözleşmenizin her ne kadar hukuki bağlayıcılığı olsa da, sizi oldukça yorucu ve sıkıntılı bir adli süreç bekler.

Tapu durumuna dikkat!

6. <u>Yeni evinizin net metrekaresi için kesin bir metrekare bilgisi veriliyor mu yoksa yuvarlak hesaplardan mı bahsediliyor, yuvarlak metrekarelere kanmayın</u> . Size söylenen her yanlış metrekare yapacağınız yatırımın metrekare birim fiyatını etkiler. Kalite fiyat oranı ne kadar düşükse, o kadar iyi bir yatırım yapıyorsunuz demektir. Kısacası bu bilgi, sizin kararınızı etkileyecek en önemli bilgidir.

Altyapı önemli

Kişisel ihtiyaç ve tercihler

ARŞİV ÜCRETİ YARGIYA TAŞINACAK

<i>http://www.memurlar.net/haber/396721/ </i>

"Bankadan kullanmış olduğum kredinin ödemelerini bitirip krediden kesilen masrafları görmek için ve ödeme planını bankadan rica ettim. Müşteri ilişkileri görevini yürüten personel kredinin kapandığını ve bu ödeme planının bana verilmesi için benden 52,5 TL arşiv ücreti alınacağını söyledi. Arşiv dediğin nedir ki? Hangi çağda yaşıyoruz. Girersin bilgisayara bir çıktı alırsın olur biter. Bir kağıt parçasına 52,5 TL isteyen zihniyeti şiddetle kınıyorum. Konuyla ilgili hakem heyetine şikayet dilekçemi hazırladım. Benim hukuki yolları seçmem için önüme koyulan bu engeli şikayet edeceğim."

Ev sahibi oturuyorsa, evi ne kadar zamanda boşaltacağı, kiracı varsa mevcut kira sözleşmesinin ne kadar süresinin kaldığı gibi konular araştırılmalı.

YÜKSEK FAİZ, YÜKSEK ENFLASYON' KISIR DÖNGÜ AŞILAMIYOR

Eğer evde oturulacaksa sosyal yaşam beklentisi, işyerine olan uzaklık ve ulaşım olanaklarının yanı sıra yakınlarda bir okul olup olmadığı, hatta diğer aile bireylerine olan mesafe gibi konular ilk planda gözden geçirilmeli.

Evlerin satış fiyatlarını karşılaştırırken kira bedelleri baz alınabilir. Satış bedelinin kiraya bölünmesiyle evin kaç senede kendini amorti edeceği kabaca hesaplanıp alternatiflerle bu değer üzerinden karşılaştırma yapılabilir.

Parasal konuların önceden belirlenmesi gerekir. Zira alınabilen kredi miktarı birbirinden farklı olabiliyor. Bankalar kredi vermeden önce evin değeri için uzman incelemesi yaptırır. Belirlenen bedelin en az yüzde 25'inin peşinat olarak ödenmesi gerektiği de unutulmamalı.

"Bankanın arşiv ücreti hakkında Türk Ticaret Kanunu 'Tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesi ile ilgili iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir' hükmünü içermektedir, diyerek verilen cevabı kabul etmiyorum. Çünkü çektiğim kredilerde tarafıma ödeme bilgisi içeren hiç bir belge verilmemiştir. Ben, bana verilmeyen belgeleri istiyorum sadece. Belgeleri tekrar talep etmiyorum. Sanırım anlaşılamadım. Yani verilen belgede toplam borcum ve ana para üzerinden düşen kısım görünüyor Bir dekont ve makbuz vermek için 50 TL isteniyor."

3 <u>. Satış görüşmesi sırasında, satış temsilcinize kullanılan malzemelerin markasını sormayı ihmal etmeyin.</u> Unutmayın, karşınızda konuşan gittiğiniz inşaat firmasının kendisidir aslında. Kendisinin söylediği her şey en kötü ihtimalle pazarlık unsuru olarak kullanılabilir.

<i>Prof. Dr. Muzaffer Demirci, gelecek 6 ay içinde ev almak ya da yatırım yapmak yerine vatandaşın elinde nakit tutmasının faydalı olacağını söyledi. Gerekli tedbirler alınmadığı için ekonominin önümüzdeki yıl mutlaka darboğaza gireceğini iddia eden Demirci, bu durumda faizler ve enflasyonun yükseleceğini ileri</i>

"2005 yılında çektiğim ev kredisi (60. 000TL)komisyon -masraf makbuzunu istedim biz sizi ararız dediler. Bilgisayar çıktısı bir makbuz karşılığında 52,5 TL para aldılar. Arşiv parasının makbuzunu saklıyorum. 2005 yılında çekmiş olduğum kredimin taksitlerini bir gün bile aksatmadım geciktirmedim. Bir makbuza doğru dürüst açıklama bile yapılmadan 52,5 TL alınmasını kınıyorum yetkililerin duymasını istiyorum."

Elbette, inşaat halindeki her projede firmanın zorunlu olarak bu ibareyi eklemesi, henüz satın almalar tamamlanmamış olduğu için mecburi olabilir. Ancak, bu durumda önemli olan şey; kaç bilinmeyenli bir denkleme evet dediğinizdir. Yani, eğer bu konunun dışında da bilinmeyen çok şey varsa, o zaman bu maddeden korkun. <u>Size birinci kaliteli malzeme vereceğiz diye pekala üçüncü sınıf malzeme verebilirler ve hiçbir yaptırımınız olmaz.</u>

Kredi hazır mı?

1. Evinizi markalı bir konut projesinden seçiyorsanız, inşaat kalitesinin nasıl olsa iyi olacağını düşünmeyin. Evet, özellikle <u>markalı projelerin yeni deprem yönetmeliğine uygun olması</u> , <u>sizin kaliteli bir inşaattan ev aldığınızı göstermez</u> . Sadece olası bir depremde evinizin başınıza yıkılmayacağının garantisi olabilir.

Burada unutulmaması gereken sadece faiz oranlarını karşılaştırmanın yeterli olmadığı. Kredi masrafları ile birlikte vade boyunca ödenecek toplam tutar üzerinden karşılaştırma daha gerçekçi sonuç verecektir. Örneğin 100 bin TL 120 ay vadeli konut kredisinde en uygun krediyi seçen kişinin 10 bin TL'ye varan tasarruf olanağı bulunuyor.

<u>Parkeler, armatürler, mutfak dolapları, duşakabinler, kapılar vs. ne marka diye sorun.</u> Bunları detay zannetmeyin. Siz ya da kiracınız oturuma geçtiğinde bunların her biri en az beş telefon görüşmesi, birkaç saat ve aidat bedelinin üçte biri oranında masraf demek olacak, küçümsemeyin. <u>Teknik Şartname de kullanılan bütün malzemelerin markalarının size söylendiği biçimiyle ve eksiksiz olarak yazdığına emin olun</u> . Eğer henüz projenin çok başında olan bir dönemde ev alıyorsanız, <u>sözleşmede yazan veya muadili ibaresinin içeriğini mutlaka öğrenin</u> .

Konut kredisi faizlerinin tek hanelere düşmesi, hem yatırımcıları hem de kiracıları satın almaya teşvik etti. Uzmanlara göre konut seçiminde ilk düşünülmesi gereken, yapacağınız yatırımın amaca uygun olup olmadığı. Eğer sadece yatırım amaçlı alıyorsanız mutlaka az maliyetle yüksek getiri sağlaması ön planda tutulmalı. Amacınız satın aldığınız konutta yaşamak ise projenin bulunduğu çevre ve kalitesi, çocuğunuz varsa okula mesafesi, otoparkının olup olmaması gibi birçok farklı etken seçiminize yön verecektir. Tabi bir de işin hukuki yönleri var. Enuygun.com Baş Analisti Betül Sungurlu, satın alma öncesi dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi. Sungurlu, tüketicilerin konut alma sürecinde tapudan finansman yöntemine kadar birçok faktörü göz önünde bulundurmaları gerektiğine dikkat çekti.

BANKANIN YANITI TÜKETİCİYİ ÇILDIRTTI

Krediyle konut alınacaksa, tapuyla ilgili bilgi almak gerekir. önem kazanır. Çünkü genellikle bankalar kat irtifakı veya kat mülkiyeti olmayan konutları teminat olarak kabul etmezler.

Yatırım amacıyla satın alınacak konutlarda hedef 'düşük maliyet, yüksek getiri' olduğu için, gelişen bölgeler daha ön plana çıkıyor. Bu nedenle, seçilecek evin özelliklerinin yanı sıra hastane, havaalanı, metro, üniversite gibi bölgeye değer katan ya da katması planlanan yatırımlar hakkında bilgi edinmek yararlı olacak.

11. <u>Sosyal Tesisler sadece site sakinleri tarafından mı kullanılıyor yoksa dışarıdan kullanıma açık mı?</u> Eğer spor yaparken yanınızda ne idüğü belirsiz birinin de sizinle saunaya girme ihtimalini göze alabiliyorsanız, elbette bunu hiç sormayın.

9. <u>Site yönetim planını görmeden henüz hazırlık aşamasında olduğuna inanmayın</u> . Akıllı bir alışveriş yapmak istiyorsanız, özellikle de evcil hayvanlarla ilgili net bir duruşunuz varsa, bunu -en kotu ihtimalle- belirtin ve mümkünse sözleşmeyle beraber bir mutabakat yapın.

Bankanın da sorumlulukları var

İkinci el ya da piyasada çok bilinmeyen inşaat şirketlerinden konut almak gibi seçenekler de değerlendiriliyorsa, inşaat işlerinden anlayan uzmanlardan yardım alınmalı. İnşaat kalitesi ve binanın deprem yönetmeliğine uygun olup olmadığı gibi konular mutlaka incelenmeli.

Gelişen bölge fırsatları

<i>http://www.memurlar.net/haber/377160/ </i>

4. <u>İzolasyon konusunda yapacaklarını söyledikleri tek şey dış cephe mantolamaysa, onu da teknik şartnamede göremiyorsanız, satış ofisinde bir dakika bile kalmayın</u> . Bu konu tartışmaya açık bile değildir. Zira eğer iyi bir yalıtımınız yoksa, ısınmak için ayırdığınız giderler sadece beş yıl içinde aldığınız evin iki üst sınıfından ev sahibi olabileceğiniz miktarlara ulaşabilir! Üstelik her an hepimizin bir keman virtüözü veya topuklu ayakkabıyla evde gezen bir komşusu olabilir ve bu durum sandığınızdan daha kısa süre hoşunuza gidecektir.

8. Evdeki prizler, elektrik tesisatı, su tesisatı nerelerden geçiyor, <u>sizin kullanacağınız elektrikli aletlere uygun mu değil mi diye önceden bakmadan satın alma aşamasına gelmeyin. Bu maddeleri konutu satın almadan önce mutlaka kendinize göre düzelttirin.</u> Zira o imzayı attıktan sonra tüm istekleriniz ekstraya girer.

Konut kredisinde sadece deprem sigortası mecburidir. Bankalar hayat sigortası gibi ilave sigortalar önerebilir. Bu tip sigortalar ek maliyet değil hem daha güvenli kredi geri ödeme süreci hem de alınan konuta ilave tedbirler olarak değerlendirilmeli.

<i>Bankalar yeni bir ücret daha uydurdu</i>

<i>Bankalar tüketicinin aldıkları ücret kalemine bir yenisini daha ekledi.</i>

<u>Kaliteli bir inşaat firmasından ev alabilirsiniz, Ancak bu aldığınız evin kaliteli bir inşaat olduğunu göstermez.</u> Unutmayın, ev alma süreci bir pazarlık ve pazarlama disiplinidir. Yapmanız gereken tek şey bu oyunu kuralına göre oynamaktır.

5. Tapu aşamasına gelindiği zaman <u>yeni evinizin tapuda ne kadar gösterileceğini</u> satış temsilciniz bilmiyorsa, öğrenmeden geçmeyin. <u>Bu konuda belirli bir standart olmamakla beraber burada yazılamayacak bazı alt limitler var.</u> Kendi lokasyonunuzda küçük bir araştırmayla bunları tespit edebilirsiniz. İlk aşamada size tapuda gösterilen miktar, ödenecek fazla vergi gibi görünse de, yatırımınızı uzun vadede kollayan bir bedeldir bu.