MEHMET HALEOĞLU

Bazı hadise veya mekanlar vardır ki, milli hafızamızda farklı bir yerde dururlar. Adına hikayeler yazılmış, türküler söylenmiş, filmler çekilmiş olan Estergon Kalesi bizim için böyle bir öneme sahiptir. Estergon , Tuna nehrinin güney kıyısında Macaristan'ın önemli kalelerinden biridir. Karşı kıyısı Slovakya topraklarıdır. Burada da meşhur Ciğerdelen Kalesi bulunmaktadır. Estergon aynı zamanda Macaristan'ın dini merkezidir ve Macaristan'ın Katolik başpiskoposu burada oturmaktadır.

Akma Tuna akma ben bir dertliyim"

Estergon Kalesi'ni esas meşhur hale getiren, fethinden 30 yıl sonra 1595'te elimizden çıkmasına sebep olan hadiselerdir. 1605 yılında yeniden alınan kale, 78 yıl sonra 2. Viyana kuşatmasının arkasından yaşanan bozgun neticesi 1683 yılında kesin olarak kaybedilmiştir.

Kemirir gönlümü bir sinsi firak

Neticede, bir piyade albayı ve bir bahriye albayının da şehit düştüğü muhasara 12 gün devam etti. Kale, sonunda teslim oldu. 10 Ağustos Cuma günü Padişah Cuma namazını bir kilisede eda etti. Şehirde bulunan önemli hiçbir dini ve kültürel esere dokunulmadı. Kalenin ve istihkamlarının yeniden ve hızla inşası için her sipahinin üç yük, her paşanın da bin yük taş getirmesi emredilerek kale tahkim edildi. Estergon ve daha sonra fethedilecek İstolni Belgrad iki sancak haline getirildi. Bundan sonra Estergon, Avusturya ve Almanya içlerine gerçekleştirilecek her askeri hareketin merkezi ve akıncıların önemli bir karargahı haline gelmiştir. Yani Osmanlı için Estergon; Viyana'ya giden yolda Tuna kıyısında bir duraktır artık.

"Estergon Kalesi subaşı durak

Kanuni Sultan Süleyman, Macar Kralı Zapolya'nın ölümü üzerine nazik hale gelen bölgedeki durumu düzeltmek üzere 9. Seferi Hümayunu olan Budin Seferi'ne çıkmıştır. Neticede Macaristan "Budin Beylerbeyiliği" adıyla bir eyalet haline getirilmiştir. Artık o, protokolde Mısır'dan sonra en önemli ikinci eyalettir. Kral Ferdinand'ın Budin'i almak üzere bazı teşebbüslere girişmesi üzerine, Kanuni bölgeden çok uzaklaşmayarak 1542?43 kışını Edirne'de geçirmişti. Baharın gelmesi ile de 10. Seferi Hümayunu olan Estergon Seferi'ne çıkmıştı. Bu sırada Akdeniz'de de amansız bir mücadele devam ediyor, Fransa'nın yok olmaması için İspanya'ya karşı Donanmayı Hümayun Barbaros Hayreddin Paşa'nın komutasında Batı Akdeniz ve İtalya sahillerinde boy gösteriyordu. Bu suretle de ikinci bir cephe açılmış oluyordu. Padişahın Edirne'den yola çıkmasıyla, 371 parçadan meydana gelen Tuna ince donanması da erzak ve mühimmat ile hareket etti. Avrupa içlerine yapılan askeri faaliyetlerde lojistik destek Tuna donanması vasıtasıyla sağlanmaktaydı. Daha önce Almanların eline geçene Peç ve Şikloş kaleleri geri alınarak Estergon önlerine gelindi. Budin'e yaklaşık 30 km. mesafede bulunan kale 315 topla dövülmeye başlandı. Kaleyi Alman, İspanyol ve İtalyanlardan meydana gelen bir kuvvet savunuyordu. Müdafilere teslim olmaları için yapılan ikazlar reddedildi.

Gönül yar peşinde yar ondan ırak