"Yüzyılın 40 Romancısı" ölmüşlerden, yaşayanlardan, gençlerden bir karma. Ben, yaşayanlara uzak durmuştum. Çünkü, modası geçmiş bir anlayışla, bir romancının bütün emeğini ölçüp biçmek isterim. Yaşayanın elbette söyleyeceği sözü vardır...

Bir edebiyat dergisi kendince uzman gördüğü 135 kişiye 20. yüzyılın romancılarını sormuş. Onlardan aldığı cevapları puanlandırmış, sıralamış. Dergide ilk 40 isim verilmiş sanırım, dergiyi görmedim, alıntı yaptığım haberde ilk 20 kişi verilmiş.

fatih harbiye necip mahfuz un nobel ödülünü aldığı midak sokağı romanından daha iyibir roman olamasına rağmen peyami safanın adı dünya genelinde hiç anılmadı. ismini hatırlayamadığım bir yazar gogola balzac eş değer tek türk romancısının peyami safa olduğunu yazmıştı... bence bu listede ilk sırada olması gerekirdi..

evet cengiz aymotov orhan pamuk kadarmı hak etmiyordu burda olmayı..

Zaman'da Ali Pektaş arkadaşımıza söylediğim gibi, bu soy soruşturmalar dönemden döneme değişik adlarla sonuçlanır. Dönemden döneme günsel değerlendirişler, dün savunduklarını, hatta göklere çıkardıklarını, yarın için hatırlatmayı gereksinmezler. Ne var ki, yine Ali Pektaş'a söylediğim gibi, bu soy soruşturmalar gündem oluşturur ve bir süre sağda solda konuşulur.

7. Yusuf Atılgan

1. Yaşar Kemal

Hazır böyle bir şey yapmışken yüzyılın romanlarını da sorsalardı keşke. Onları da görme şansımız olurdu.

sbengisu katılıyorum sana..

Sevindiğim, listede Nahid Sırrı Örik'in yer almış olması. 'Keşfedilmesi' için bazılarımızın o kadar çaba harcadığı Örik, Abdülhak Şinasi gibi, okurla bir türlü buluşamadı. Bununla birlikte edebiyat adamlarından oluşan seçiciler, Kıskanmak romancısını göz ardı etmemişler. Belki bir başlangıç! Üstelik, Nahid Sırrı yalnızca iyi bir romancı değil, göz kamaştırıcı bir hikayeci aynı zamanda. Romanları ve hikayeleri yarın daha çok okunacaksa...

16. İhsan Oktay Anar

Kısacası şunu söylemeye çalışıyorum: Listeler, gündem oluşturmalarıyla anlamlı; adlandırma ve sıralamalar ise her zaman göreceli.

5. Orhan Kemal

İkinci Dünya Savaşı öncesi Türkiye'sinde geçen Huzur, erken Cumhuriyet döneminde Doğu-Batı, eski-yeni ikilemini ve modernleşme sancılarını bir Türk ailesinin yaşadığı zorluklarda anlatıyor. ABD'nin önde gelen edebiyat dergisi Publisher's Weekly, eseri?Tanpinar'ın lirizmi ve romanın etkili komplosu, Amerikalı okuyuculara, bu olağanüstü romanı okumak için neden bu kadar beklemeleri gerektiğini sorduracaktır,? ifadeleriyle övdü.

Bence bu listede Peyami Safa, Tarık Buğra yok.

18. Sevgi Soysal

9. Kemal Tahir

bunlar aklıma gelenler.

bu yazıya katılmamak elde değil.

Akademisyen, romancı ve yazar 135 kişiye sormuşlar..

Kendi listemi açıklamayacağım. Ama kırk romancı arasına girememiş bir ad vermiştim, onu söylemek isterim: Suat Derviş. Bir kez daha vurgulamak gerekirse, işte, kişiden kişiye değişen tercihler.

14. Sabahattin Ali

Notos Öykü'nün Şubat-Mart 2008 tarihli sayısında yer alan "Yüzyılın 40 Romancısı" soruşturması, siyaset sahnesindeki uğultuya rağmen, günlük basında karşılık bulabildi.

10. R. Nuri Güntekin

Aytmatov yok diyorsunuz. Aytmatov dünyanın en önde gelen romancılarından biri. Bu tartışmasız bir gerçek biraz edebiyat zevki olan herkes bunu görür. Ancak kaçırdığınız bir şey var buradaki romancılar T. C. vatandaşı dikkatinizi çekerim. Bence de listede Tarık Buğra ve Nihal Atsız olmalı idi.

Birkaç kez basıldığı halde, edebiyatseverlerin üzerinde yeterince durmadıkları Çılgın Gibi, Suat Derviş imzalı çok güzel bir romandır. Acı bir aşk romanı. Aşkı marksist açıdan tahlil eden bir roman; bence, edebiyatımızda kardeşi yok.

Arkadaşlar;

yüzyılın romanları da seçtikleri yazarlardan olurdu bence.

Öyle sanıyorum ki, Notos Öykü'nün bir amacı da buydu: Roman sanatımız konusunda sağırduyarlı günlük basını biraz olsun harekete geçirmek.

Arada, beş on okur, soruşturma sonucunda adları öne çıkmış romancılardan, o güne kadar okumadıkları bir ikisiyle buluşuyorsa, bu, şüphesiz ki edebiyatın kazancıdır. Ne kadar isterdim, listede otuz birinci sırada yer almış Abdülhak Şinasi Hisar'ın genç okurlarca ilgi devşirmesini! Onun, Fahim Bey ve Biz'i, Çamlıca'daki Eniştemiz'i, Ali Nizami Bey'in Alafrangalığı ve Şeyhliği üç başyapıttır.

Evet yok ben de göremedim.

20nci yüzyılın en önemli Türk yazarlarından Ahmet Hamdi Tanpınar'ın tanınmış romanı?Huzur,? ?A Mind at Peace? adıyla Erdal M. Göknar'ın İngilizce çevirisiyle Archipelago Books tarafından yayımlandı.

ali hocam ben bu yazarların üç yada beşini okumuşumdur.

8. Halit Ziya Uşaklıgil

Peyami Safa, Mehmet Rauf, Mustafa Necati Sepetçioğlu..

Görüyorsunuz, değerlendirişler, yalnız dönemden döneme değişmiyor, kişiden kişiye de değişiyor. Ben, Hisar'ın başyapıt niteliğinde üç roman yazmış olduğunu vurguluyorum; oysa, andığım yazar, listenin sonlarında yer almış. Ayrıca, Abdülhak Şinasi'nin hak ettiği okur ilgisine bugün, ölümünden onca yıl sonra bile kavuşamadığını da biliyoruz.

Listeye dönersek, kimler olduklarını söylemek hem yersiz hem gereksiz, öyle adlar var ki bu listede, ben anmaz, aklımın ucundan geçirmezdim. Gelgelelim bunlar benim düşüncelerim, benim değerlendirişlerim. Sanatın kesin ölçütleri olamıyor.

15. Selim İleri

Nasıl yani?

Yaşayanlar arasında Peride Celal'in olmamasına gerçekten üzüldüm. Benimle yaşıt Dar Yol'la başlayarak, Peride Celal, benim için, handiyse altmış yıldır en önde gelen romancılardan. Fakat bu düşüncemi başkalarıyla ancak paylaşabilirim, tartışabilirim. Başkaları üstünde baskı kuramam.

çok şey değişmezdi gibi geliyor bana.

bu listeye göre başarılı olmayan yazarları mı okumuş oluyorum?

Yüz otuz beş seçici katılmış soruşturmaya. Doksan yedi romancı, bu seçicilerin dikkatini çekmiş. Dergi, listeyi, kırk romancıyla sınırlamıştı, daha baştan. Öteki, adları anılmış, ama listeye girememiş romancılar kimlerdi?

03 Şubat 2008, Pazar

Yukarıda Sn. Empati'nin de dediği gibi yüzyılın romancılarını belirlerken sadece 135 kişiye sormak genelleme yapılması açısından çok doğru bir yöntem değil bence. Bu liste sadece sordukları 135 kişinin ilk 40'ını gösterebilir ancak. Liste baştan aşağı tutarsız demiyorum ama eksiklerin olduğu genel görüşümüz sanırım.

Hangisini okudun bilemem ki... Kitap kitaptır. Her kötü kitap iyi kitaba hazırlıktır.

Bu listeden yola çıkarak ben de bir seçki yaptım ve KEMAL TAHİR ile bşladım. Bu listenin bana yarayan yönü bu oldu.

2. Oğuz Atay

Araştırmayı daha önce Adam Öykü'yü yöneten Sremih Gümüş yönetimindeki Notos Öykü dergisi yapmış. Dergi sanırım çok yeni, hakkında pek fazla bilgiye ulaşamadım.

Sizce bu liste ne kadar gerçeği yansıtıyor?

Suat Derviş, bence önemli bir romancımız. Siyasi görüşleri dolayısıyla hem epey eziyet çekmiş, hem de unutturulmak istenmiş. İlk romanlarını çok genç yaşta kaleme almış. O zamanın büyük bir ustası, Ahmet Haşim, bu ilk eserleri özellikle salık vermiş; genç romancıyı bir 'üslupçu' olarak esenlemiş. Edebiyat tarihimiz pek farkında değil.

Safiye Erol, Hisar ve Örik'ten daha 'şanslı' bir romancı. Hiç değilse, son yıllarda, genç kuşakların ilgisini çekti. Safiye Erol'un müthiş bir üslupçu olduğunu düşünüyorum. Doğu ve Batı meselemizdeki sentezci tutumu yabana atılacak gibi değil. Okurla yeniden -veya ilk kez- buluşmasına rağmen, kırk romancı arasında Safiye Erol da yok. İtiraf edeyim ki, benim on kişilik listemde de yoktu. İşte neyi değiştirir ki: Safiye Erol'un değerli eseri yarın da ses yöneltecek.

Mesela Kemal Bilbaşar yok. Cemo'nun yayımlandığı günlerde yapılsaydı soruşturma, olmamasına imkan mı vardı? Hemen ekleyeyim: Bilbaşar'dan unutamadığım roman Cemo değil, Denizin Çağırışı. İşte, değerlendirişlerimiz kişisel ve görece.

11. Yakup Kadri Karaosmanoğlu

4. Orhan Pamuk

Elbette bu liste görecelidir."En iyi" kime göredir, o da tartışılır. Ama tartışılmayacak bir şey varsa bazı yazarlarımızın romancılığıdır. Mesela Yaşar Kemal ve Kemal Tahir'i, Oğuz Atay ile Ahmet Hamdi'yi kim tartışabilir?Yakup Kadri, Reşat Nuri, Peyami Safa, Halid Ziya... gibilerini zaten tartışmaya konu yapmak imkansız. Sabahattin ALİ desen o yarı bir deniz. Ama yeni dönem romancıları elbette tartışılır.

13. Latife Tekin

Türkçe yazanlara uzanırsak Cengiz Aytmatov yok, Cengiz Dağcı yok. Listede iki kişi var ki hiç okumadım onları, tek bir kitap ismi bile veremem. Listeye nasıl girdiler, hayret... Samiha Ayverdi niye yok? Latife Tekin var, Alev Alatlı niye yok? Midhat Efendi ile Hüseyin Rahmi nerdeler?

17. Tahsin Yücel

Peyami Safa ve Cengiz Aytmatov'u ben mi göremedim listede yok mu?

3. A. Hamdi Tanpınar

Romanın çevirisi Duke Üniversitesi öğretim üyesi Erdağ M. Göknar tarafından yapıldı. Göknar ayrıca Orhan Pamuk'un?Benim Adım Kırmızı? adlı romanının İngilizce çevirmeni ve halen Pamuk'un?Masumiyet Müzesi? adlı yeni kitabının çevirisi üzerinde çalışıyor.

20. Leyla Erbil

Yakup Kadri'nin 3 büyük ilahi kitabı edebi eserlerinde kaynak olarak kullandığını hatırlıyorum lise yıllarımdan. Ardından şu sözünü:"Sevdada safa umanlar sevdayı bilmeyenlerdir." ERENLERİN BAĞINDAN

Selim İleri

6. Adalet Ağaoğlu

12. Hasan Ali Toptaş

19. Bilge Karasu

Seçicilere göre ilk 20 şöyle: