İnsan kendi adını on kez üst üste söylediğinde bile yabancılaşıyordu da, doğumundan ölümüne kadar taşıdığı?ben? bilincine, ya da?kendi? damgasına niye yabancılaşmıyordu?(Syf:30)

Yeryüzünün her yerinde geçerli olan ortak bir?üst insan? kavramı var mı?

?Bu bakış açısı Profesör?ün hayatını altüst etmiş, çevresine bir kale gibi ördüğü güvenlik unsurları onu boğar olmuştu şimdi. Çünkü biliyordu ki ömrünün sonuna kadar aynı evde oturacak, aynı koltukta televizyon izleyecek, aynı lokantalarda yemek yiyecek, aynı kişileri görecek, aynı sözleri söyleyecek ve sonunda bir gün çılgın bir ambulansla her gün geçtiği sokaklardan geçerek hep gittiği hastaneye götürülüp orada ölecekti; ya da Ligne Roset koltuklardan birine yığılıp kalacaktı. Dolayısıyla evine onca severek aldığı yatak ve mobilya birer konfor ve zevk aracı olmaktan çıkıp, geçici bir tabuta dönüşüyordu. Aysel?le bir sorunu yoktu, hatta onu seviyordu da; ama kaderini görmeye dayanamıyordu.

bence yapamayız...

profesör kendi ben'inden vazgeçmiyor, kendi ben'ine dönüyor.

Kardeşinin nefsini kendisininkine tercih eden, yaşatmak için yaşama katlanan ve kendisi yanarken etrafına ışık saçmak için sabreden insanlar için metanoyadan bahsedebiliriz sanırım. Ulaşılması zor ama imkansız olmayan bir şey bence. Yalnız özellikle de bireyselciliğin ve benliğin olabildiğinde ön planda tutulduğu günümüzde bu özelliğe sahip olmak çok zor olmalı...

Neler anlatılmak isteniyor, varılmak istenen nokta nedir?

Cesaretimin olmadığını düşünüyorum ancak bu durum sadece bu an için geçerli, kendimi de hayattan ne istediğimi de çok iyi biliyorum, bu yüzdendir ki bu kelimenin içini doldurduğum vakit, yaşam yelkenimin içine rüzgar dolduğu vakit ayrılacağım limandan. Durgun denizlerin adamı değilim ben nasıl ki içim her daim dalgalanıyorsa hayat yolumda dalgalı olmalı ama benim dalgam olmalı o dalgalar.

Metanoyanın en yaygın anlamı "üst insan" düzeyine ulaşmak. Diğer taraftan, bu kavram etrafında cevapları merak edilen bazı sorular da var:

Metanoya kulağa hoş gelse de uygulanabilecek bir şey miydi ve pekala herkes yapabilir miydi? Ben yapabilir miydim örneğin hayat sayaçlarımı sıfırlayıp her şeye yeniden başlayabilir miydim? Terki diyar edip sadece seni götürebilir miydim veya sen istemezsen tek başıma çıkabilir miydim o yeni başlangıca. Daha başka kendimle yüzleşebilir miydim hiç bilmediğim yerlerde? Buna benzer soruların cevabını şu an veremiyorsam metanoya evresinde değilimdir demektir.

Bugün bir köşe yazısında kelime dikkatimi çekti anlamını bilmiyordum okudum bitirdim yazıyı, ama sadece okudum, aklım o kelimede kalmıştı. Bir arkadaşımdan da duymuştum bu kelimeyi ancak o anda dikkatimi çekmemişti. merakımın kaynağı olan kelime metanoya idi. Sözlük anlamı kendini aşmak, kendi olmaktan çıkmak, kendinin ötesine geçmek ve bir nevi bencilliğinden kurtulmak anlamına geliyordu. Benim değerlendirmem ise biraz daha farklıydı hayatınızın belli bir noktasına vardığınızda hemen hemen her şeye sahip olup ta bir dakika ya ben nerdeyim asıl istediğim bu değil idi diyip herkesi her şeyi bırakıp yepyeni bir hayata kendini atmak geçmişten kurtulmak aslında mutlu olacağın yere koşmak demek... bir nevi kendini bulmak diyeyim ben.

"Üst insan" sözünün içeriği nedir?

Livaneli?nin?Mutluluk? kitabından bu kavram üzerine yazdığı bir bölümü alıntılamak istiyorum;

ben yapamam... kendimi aşamam... insan bencil bir yaratıktır... bencillikten nasıl vazgeçilebilir?

Evet; bu sorular, başka sorular ve anlatımlar ışığında bu kavramın işlenmesi hepimiz için keyifli bir paylaşım olacaktır.

Aynılığın içindeki?ben?ini saran hayatından vazgeçmeden?asıl ben?ine nasıl ulaşıyor?

tabuları bırakalım, kişinin kendi için, kendine yönelik " yargı"ları bile kendini sınırlaması sebebiyle metanoya için ilk engel.

Nietzche kitaplarında sürekli üst insan modelinden bahsetmektedir. Onun bahsettiği üst insanın toplum içinde farklı bir yeri olmalı. Hiç bir şeye güvenmeden, iyi yada kötü ne olursa olsun, kendi yolunda ilerlemesi demek. Hatta bir yazısında "Haydi haydi, ey üstinsanlar! Ancak şimdi insan, geleceğin doğum sancısındadır. Tanrı öldü, şimdi dileriz ki üstinsan yaşasın!" Tanrı'yı öldürerek, yaşamla bütün bağlarını kopararak üst insana ulaşacağını iddia etmiştir.

Güzel bir tespit geldi şimdi aklıma. Temizlikçi gelecek diye evini temizleyen kadınlar vardır hani. İşte budur en büyük tabumuz. ?Başkası ne der!? Başkası ne derse desin ben istemiyorsam başkası için yapmamalıyım. Kendi iç huzurum için yapmalıyım. ?Başkası ne der?den ziyade?ben ne derim, ne düşünürüm?ün öne çıkmasıdır metanoya.

Osman DoKuZ

bunun üzerine çok kafa yordum son zamanlarda. ama sanırım tam bir metanoyadan bahsetmek kimse için mümkün değil... sayaç tek değil, sorun bu. belki birkaçınınkini sıfırlamak mümkün ama hepsi için geçerli değil. ve aslına bakılırsa olmamalı da... sürekli bir metanoya olmasa da zaman zaman anlık metanoyaların fayda getireceği kanısındayım. yine de keşke olabilse demekten kendimi alamıyorum.

güzel bir kavram metanoya. düşünmesi de kulağa hoş gelmesi kadar güzel olmakla birlikte, ona varmak için en baştan değiştirmemiz gereken hayatlarımız "daha güzel". insan "yaşadıklarıyla" insan, ve hayatı da o yaşadıklarıyla anlamlı... ve hiç bir ""mükemmeliğin"" ulaşamacağı kadar kainat ve yaradılışla bütünleşik.

Kendiden arınıp, nefsine dahası bencilliğine zincir vurma eylemidir.

toplumsal tabuları yıkıp sırf ego tatmini için nasıl uygulayabiliriz bu olguyu...

kısmi bir metanoyaya ihtiyaç var:)

Nietzsche'nin "üst insan"ı ile Dostoyevsky'nin "üst insan"ı bire bir örtüşüyor mu; ve bu iki idealistin çizdikleri portrelerle İslam toplumlarındaki "üst insan" konumu ne ölçüde uyumlu yahut onlardan ne kadar uzakta?

Bütün sorun?kendi? kavramındaydı zaten. Ne demekti kendi, kendisi, ben?

Bir gün gelecek o yolculuğa bir gün kalacak o günde de cep telefonumu belki de hayatımda son kez kullanıp bir kişiyi arayacağım ve -? düşünmen için üç adımlık izin veriyorum ya limanda kalırsın ya da dalgalı denizlerin kaptanı olursun? diyeceğim. Tercih onun bu yolculuğa her şartta ben çıkacağım ve artık birilerini bekleyerek zaman geçirmeyeceğim. O günü bekliyorum şimdilik, cesaretim olsaydı bekliyorum demezdim herhalde?

Ve ağlıyordu.

Sadece saf bir düşünce ya da arınmış bir ruhla bunu yapabilen insan, kendini aşma konusunda haz duyabilir. Buna bir de?değişim?i eklemek lazım aslında. Kendiyle değişim adına yarış halinde olan birey, kendini aşma konunda farklı adımlar atma eğilimindedir. Bu da adına metanoya dediğimiz kavrama çıkmakta.

Bunu nasıl yapıyor peki?

Metanoya toplumsal tabulardan kurtulup hayata dogmaların üzerinden bakabilmektir. Toplumsal tabu nedir peki? Aslında her gün yaşadıklarımızdır. Erken kalkmak, evi toplamak, işe gitmek. İşini yapmak ya da yapar gibi görünmek, sana iyi davrananlara iyi, kötü davrananlara kötü davranmak. İşten gelmek, yemek yapmak, evi temizlemek vs. vs. vs. Şimdi bunlar yapılmadan yaşanmaz ki diyeceksiniz. Haklısınız tabii. Ama belki de haksızsınız.

Paris?te bir konferans sırasında Kanadalı kadın Profesör?den öğrendiği kavram, fırtınada kaybolmuş gemicinin gördüğü bir deniz feneri gibi yolunu aydınlatmaya başlamıştı son zamanlarda: ?Metanoya? kavramıydı bu. Daha önce duymamış olmasına şaşmıştı ama sonraları çok az kişinin bunu bildiğini öğrenip rahatlayacaktı. Metanoya, kendinin ötesine geçmek, kendini aşmak, kendi olmaktan çıkmak gibi bir anlam içeriyordu.

Aslına bakılırsa aynılıktan kurtulma çabasıdır. Farklılık ve bunun farkındalığını kavrayabilmedir.

keşke yapabilsek keşke olabilsek...

üst insan veya idea insanın ölçülebilirliği veya o seviyenin hangi seviye olduğunu bulabilmek imkansızdır. O yüzden genelden çok özelin bir sorgulayışı olmalı bu metanoya durumu. Dogmatik değer yargılarında bile bu kavramın belirlenmesi imkansızdır. İslami açıdan da sadece vazifelerini yaparsın, üst insan veya farkındalığı olan insan durumunu sadece yaradan değerlendirir.

köşe yazısından anladığım bu...

Biraz düşünürsek hayatımıza yön veren pek çok şeyin aslında toplumsal dayatmalar olduğunu görürüz. Bu dayatmaları öylesine kabullenmişizdir ki kendi isteğimiz zannederiz. Bunlardan kurtulabilmek zordur elbet. Ama işe bir yerlerden başlamak da gerek değil mi? Yani sözüm metanoyaya ulaşmak isteyenlere. Yoksa kimseyi zorla rahatından etmek gibi bir amacım yok.

Yaşadığı, alıştığı hatta belki de sevdiği hayatı elinin tersiyle bir kenara atmak. Kendi?ben?inden vazgeçip yeni bir?ben? arayışına girmek?

Tercihini yaptı... O yüzden paylaşma ihtiyacını duydum peki metanoyayı hiç deneyeniniz oldu mu

ama bana göre metanoyanın anlamı bencillikin tanımı gibi...