Sandıklar; okul avlusu veya salonların elverişli kısımları gibi geniş ve umumi yerlere konulur. Açık yerlerde; saçağı, sahanlığı, sundurması bulunan yerler üstün tutulur.

Yalnız kanunların uygulanmasında yaşanan sıkıntıların önüne bu zamana kadar kimse geçemedi, mağduriyetler ne yazık ki giderilemedi. Bir yanda uygulanamayan yasalar diğer yanda hayatının her alanında sıkıntı yaşayan özürlüler? Genelde Türkiye; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Anayasa Mahkemesi?nin yapısındaki değişiklikler ile darbecilerin yargılanmasının önünü açan maddelere odaklansa da en az onlar kadar önemli 10?uncu madde de bu referandumda görücüye çıkacak. Paket geçerse 10. maddeye, ?Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.? hükmü eklenmiş olacak. Dolayısıyla yukarıda sıraladığımız birçok kanun maddesi kendine anayasal bir zemin bulacak. Engelli vatandaşların sıkıntıları devletin her kademesinde?pozitif ayrımcılık? sebebiyle hızla çözüme kavuşturulacak. Hakkı yendiğini iddia eden engelliler açtıkları davalardan eli boş dönmeyecek. Davacının lehine sonuçlanan her karar emsal olacak. Kendine engellilere göre çeki-düzen vermesi gereken belediyeler, kamu kurum ve kuruluşları ellerini çabuk tutmak zorunda kalacak?

Madde 24- Oy verme günü sandık başına gelen seçmenler, sandık kurulu önüne kurul başkanı tarafından sıra ile birer birer alınır. Gebeler, hastalar ve özürlüler sıra ile bekletilmeden oylarını verir. Güvenlik görevlileri ve yaşlıların da bekletilmeden oy kullanmalarına izin verilir. Yaşlılar ile özürlülere yardım edenlerin de öncelikle oy kullanmalarına izin verilebilir. (298 S. K. 90, 93/2)

ENGELLİLER İSTEDİKLERİ KİŞİNİN REFAKATİYLE OY KULLANABİLİR

Kışla, karargah, ordugah gibi askeri bina ve tesislerle, karakollara ve parti binalarına, muhtarlık odalarına, camilere ve diğer ibadethanelere sandık konulamaz. (298 S. K. 74)

Özürlüler Yasası dezavantajlıların tüm sorunlarını bitirmemekle birlikte genel sıkıntılarına hem çözüm buluyor hem de devletin her kademesini onların hayatına bir şeyler katmak için görevlendiriyor.

Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde ilçe seçim kurulu başkanı ile birlikte sandığın konulacağı yeri sandık kurulu başkanı tespit eder, bu tespitte cezaevi yönetiminin görüşü alınır.

İzmir?de yaşayan görme engelli Ahmet Bey, evini satmak istedi. Fakat tapu dairesindeki memur, onun herhangi bir işlem yapmasına izin vermedi. ?Önce yanında iki şahit getir? dedi?

Fiziksel engelli Ayten Hanım, tekerlekli sandalyesiyle işe gidip gelmekte zorlandığı için istifa etmek zorunda kaldı?

Engelliler, referanduma giderken bu kanunları yanında bulundurmalı

Engelli vatandaşların mağduriyetlerini giderecek kanun değişiklikleri aslında 2005?te gerçekleşti. Fakat uygulamalar anayasanın 10?uncu maddesine takıldığı için bir türlü hayata geçirilemedi...

Bak kardeşim... Engellilerin sorunları Anayasanın 10 maddesi ile çözülüyorsa 8 yıldan beri niye çözmedilerde şimdi menfaatleri olan yasalarla bize bir tablet gibi yutturmaya çalışıyorlar. Bizi uyutmaya avutmaya çalışmayın. Anayasa 10 cu maddesi madem engelli kanunları için engel oluşturuyordu, bu kadar kanun nasıl çıktı? Avrupa birliği ile yapılan engelli protokol antlaşmaları nasıl imzalandı? Sorun Anayasanın 10 maddesi degil. Bak istenilince meb e toplam 5000 kişi bir kalemde alınabiliyor. Sorun Kafalar kardeşim. Bizi bir oy metası olarak gören Siyasi kafalar. Yasalarımızda bizler için yeteri kadar kanun var. Lakin bu kanunları uygulayan yok. 8 yıldır iktidarda olan bir parti kanunlarda %3 engelli çalıştırma zorunlulugu varken kamu kurumlarının, elini tutanmı vardı İktidar partisinin. Anayasanın 10 maddesimi engelliyordu engelli alımlarının yapılmasına. Sadece işlerine gelmiyordu. İşlerine gelen kanunnu var sayıp, işlerine gelmeyen kanunu yok sayan bir iktidarın samimiyetinden şüphe duyarım. Ve ben Bu Anayasayada hayır diyorum. Kimse beni avutamaz uyutamaz. Artık herkez gözünü açtı...

Madde 9- Özürlü seçmenlerin kayıtlı olduğu sandık seçmen listelerine ait sandıklar, bunların rahatlıkla ve kolaylıkla oy kullanmalarını sağlamak amacıyla binaların uygun yerlerine konulur.

Yerel seçimlerde görme engelli Necdet Bey?in eşiyle oy kullanmasına izin verilmedi. Sandık başkanı olaya müdahil olunca seçmen rey hakkından vazgeçti...

Sandık Kurulu Önüne Alınmada Sıra:

Ah şu 10?uncu madde engeli bir kalksa!

Lise öğrencisi Şeref, okul kapısının yanına rampa yapılmasını istedi. Belediye talebini dikkate almadı.

Tek evi bulunan engelliler emlak vergisinden muafken, belediye Hakkı Bey?den almaya çalıştı.

Sandık kurullarının görev ve yetkilerini gösteren genelge: Sandığın Konulacağı Yerin Belli Edilmesi:

Madde 25- Görme özürlüler, felçliler, elleri eksik olanlar veya bu gibi bedeni aksaklıkları açıkça belli olanlar o seçim çevresi seçmeni olan ve o sırada sandık alanında bulunan akrabalarından birinin, akrabası yoksa herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla özürlüye yardım edemez. (298 S. K. 93)

GENEL HATLARIYLA ÖZÜRLÜLER YASASI

52 maddelik Özürlüler Kanunu, engelli bireylerin eğitim, sağlık, çalışma, sosyal güvenlik ve toplumsal hayata uyum gibi temel sorun alanlarında ayrıntılı düzenlemeler içeriyor. Bu kanunlardan yararlanacak vatandaşlara da?özel şekilde korunacak grup? nitelemesi yapılıyor. 52 maddenin tümünü sıralamak mümkün olmasa da 5 yıl önce yürürlüğe giren yasanın getirdiği yenilikleri genel hatlarıyla özetlemekte fayda var: Belediyeler çevre düzenlemesini engellilere uygun şekilde revize etmeli. Banka, noter gibi yerlerde işlem yaptıracaklar ancak?isterse? yanında şahit bulundurmalı. 18 yaş altı çocuklara anne-babasının hiçbir sosyal güvencesi yoksa maaş bağlanmalı. Özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük hayatlarını kolaylaştırmak için özel üretilmiş her türlü araç-gereç, bilgisayar programları KDV?den istisna tutulmalı. Araç alımlarında da Özel Tüketim Vergisi alınmamalı. Tek başına hayatını devam ettiremeyecek şekildeki özrünü sağlık raporu ile kanıtlayan, bakacak kimsesi bulunmayanlara aylık bağlanmalı. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarına ait resmi yapılar, yol, kaldırım, yaya geçidi, park ve spor alanları gibi umuma açık birimler ile toplu taşıma araçları (7 yıl içinde) özürlülere uygun hale getirilmeli. Engelli vatandaşlar istedikleri tüm ağız ve diş sağlığı merkezlerinde tedavi edilebilmeli, giderler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmalı. Tek evi bulunan engelli vatandaşlardan emlak vergisi alınmamalı. Kendi işini kurmak isteyen vatandaşlara Türkiye Halk Bankası Özürlü Girişimci Kredisi vermeli. Özrünü raporla ispatlayanlar (en az yüzde 40) 15 yıl çalıştıktan sonra emekliliğe ayrılabilmeli. Engelliler komşularını ikna edebilirse maliyeti karşılamak koşuluyla apartmanın fiziki şartlarını değiştirebilmeli. Oy kullanamayacak derecede özrü bulunanlar bir yakınını, arkadaşını yanında bulundurup ondan yardım alabilmeli. Kapatma, tasfiye hallerinde işten çıkarılan özürlüye iş kaybı tazminatı diğer vatandaşların iki katı ödenmeli ve engelli dernekleri açılan davalara müdahil olabilmeli...

Sokakta önüne gelen herkese kredi kartı veren bankalar görme engelli bir avukata aynı gerekçeyle vadesiz hesap bile açmadı?

Özürlülerin Oy Kullanması:

Tüm bu olumsuzluklara maruz kalan engelli vatandaşlar mağduriyetlerinin ortadan kaldırılması için çeşitli mahkemelere dava açtı. Fakat davaların hiçbiri onların sıkıntılarını giderecek şekilde sonuçlanmadı. Gerekçe anayasanın 10. maddesinde gizliydi: ?Herkes dil, din, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.? Anayasadaki eşitlik prensibi sebebiyle engelli vatandaşların itirazları hiçbir zaman kabul görmedi. Genel mantık hep şöyleydi: ?Belediye vatandaşların kullanması için bir kaldırım yapmış, engellilere özel rampaya gerek yok. Çünkü hizmet alan herkes eşittir. Ya da tapu dairesindeki memur engellinin iyiliğini düşünmüştür, kasıt yoktur.? Temmuz 2005?te özürlü vatandaşların sıkıntılarını giderecek kanun değişiklikleri yapılmıştı; fakat anayasal bir zemini bulunmadığı için kanunları ne kamu kuruluşları dikkate aldı ne de mahkemeler.