Nevralji teşhisi konuluş olması ama otopsi sonucu şeker hastalığı yüzünden öldüğünün anlaşılması çok üzücü bir durum.

Onu otuz altı yaşında kaybettik.

"Ben alafranga denilen hayattaki bu maymunlukların esasını, manasını, neticesini arıyorum. Bir şey bulamıyorum. Anlıyorum ki hepsi bir `beğeniş, beğendiriş sporu!` Netice yok... Herkes olanca dikkatini birbirine çevirmiş. Kusurla meziyet arıyor. Kusurlar, sahipleri yokken münakaşa ediliyor; dedikodular yapılıyor. Meziyetler, sahiplerinin yüzlerine karşı tekrarlanıp vuruluyor."

Ömer Seyfettin'e bugün de muhtacız

Mehmet Niyazi

İlk çocukluk yılları doğduğu Gönen'de geçer. Her büyük sanatkar gibi duygusal olduğu için hayatından pek kurtulamaz. "And", "Kaşağı", "İlk Namaz" adındaki hikayeleri Gönen'e aittir. And ve Kaşağı dünyanın en ünlü hümanist hikayeleri arasına girecek kırattadır. Ömer Seyfettin politik ve ideolojik gayretlerle abartılmış bir yazar değildir; bu tip yazarlar diğerlerinin aksine severek okundukları için geniş kitlelere mal olurlar. "Ben Gönen'de doğdum. Yirmi yıldan beri görmediğim bu kasaba, hayalimde artık seraplaştı. Birçok yerleri unutulan, eski, uzak bir rüya gibi oldu... tozlu, taşsız yollar, yosunlu, siyah kiremitli çatılar, yıkılacakmış gibi duran büyük duvarlar, küçük ahşap köprüler, nihayetsiz tarlalar, alçak çitler hep bu dumanın içinde erir..." Bu satırları ülkemizin bayındırlık bakımından nereden nereye geldiğini bize göstermektedir. Düştüğü bir not da sağlık hizmetlerimizin aldığı mesafeyi anlatmaktadır. "Ertesi sene annem, yazın gene İstanbul'a gitti. Hasan'a ahır hala yasaktı. Bir gün birdenbire hastalandı. Kasabaya at gönderildi. Doktor geldi. 'Kuşpalazı' dedi. Çiftlikteki köylü kadınlar eve üşüştüler." O zamanlar kuşpalazı ve benzeri çocuk hastalıkları yaygındı. Çocuklarımızın küçümsenemeyecek bir oranını alıp götürüyorlardı. "... 'Büyük Hoca' dediğimiz kınalı, az saçlı, kambur, uzun boylu, ihtiyar, bunak bir kadındı. Mavi gözleri pek sert parlar, gaga gibi iğri, sarı burnuyla tüyleri dökülmüş, hain, hasta bir çaylağa benzerdi."

23 Şubattan 6 Marta... Kısa süre içinde henüz 36 yaşında ölüveren genç bir Ömer Seyfettin.. Türkiye'de hala onun kadar okunan bir yazar yok. Türkiye'de okula gidip de Ömer Seyfettin'i okumayan var mı? Kaşağı, Falaka, Forsa, Pembe İncili Kaftan bizim ortak hafızamız..

Dalları meyvelerinin ağırlığı ile esneyip sarkmış bir ağaçtı. Gür bir yıldırım onu yere serdi.

Allah Rahmet Eylesin...

Çağımızın basit bir hastalığı o zamanlar edebiyatımızın üstadını canından etmiş.

06 MART -1920 Ömer Seyfettin öldü.

Çocukluk ve ilkokul çağını anlatan "Falaka" adlı hikayesinin ise ayrı bir ortamda, babasının Gönen'den sonra şube reisliği yaptığı Ayancık ilçesinde geçtiği anlaşılmaktadır. Çünkü tasvir ettiği ortam farklılaşmaktadır. "Her sabah Çarşı Camii'nin arkasındaki harap zaptiye ahırının önünden, bir serçe sürüsü gibi cıvıldaşarak geçerdik. Mektep biraz daha ilerde, alçak duvarlı oldukça geniş bir avlunun ortasında idi. Bir katlı, etrafında yükselen büyük kestane ağaçlarının birbirine karışmış koyu gölgeleri bütün çatısını kaplardı." Sadece ortam, mektep değil öğretmeni de değişmişti. "Hocaefendi ak sakallı, uzun boylu bağırtkan bir ihtiyardı. Yaz, kış daima cübbesiz, abdest almağa hazırlanmış gibi, kolları, paçaları çıplak, sıvalı yerinde otururdu. Gönen'den geldiğimiz günden beri bu mektebe devam ediyordum."

Bu fani alemde nisan güneşi gibi kısacık yaşamasına rağmen ardında birbirinden güzel hikayeler, fikri ve edebi makalelerden oluşan bir külliyat bıraktı. Yılın bugünlerinde (6 Mart 1920) hayata gözlerini yuman Ömer Seyfettin'in babası Yüzbaşı Ömer Şevki Efendi, yazarın yakın arkadaşı Ali Canip'in yazdığına göre Kafkasya Türklerindendi. Kimilerine göre Dağıstanlı, biyografik romanını yazan Tahir Alangu'ya göre ise Çerkes'ti. Annesi Fatma Hanım İstanbul'un tanınmış ailelerinden birine mensuptu. Ömer Seyfettin ister Kafkasyalı Türklerden, ister Dağıstanlı, isterse Çerkes olsun, hiç önemli değildir. Yazdıklarına bakınca o su katılmamış bir Türk'tür ve aynı şekilde Müslüman'dır. Kültürümüzde etnisite yok, kabul vardır. Bir kimse kendisini ne hissediyorsa odur.

Her büyük sanatkar gibi Ömer Seyfettin de sanatına gerekli olan ana unsuru keşfetmekte gecikmedi. Yazıyla iştigal ettiği için ona ilk gerekli olan lisandı. "İşkodra'dan Bağdat'a kadar bu kıtayı, bu Osmanlı memleketini işgal eden Turani ailesi, Türkler, ancak kuvvetli ve ciddi bir terakki ile hakimiyetlerini, varlıklarını koruyabilirler. Terakki ise ilmin, fennin, edebiyatın bütün halka yayılmasına bağlıdır ve bunları yaymak için lazım olan, milli ve umumi bir lisandır."

28 Şubat 1884 Ömer Seyfettin doğdu.

Türk gençliğinin halen keyifle feyz alarak okuduğu büyük edibi rahmetle anıyoruz.

Allah rahmet eylesin..

Ömer Seyfettin okumayan yoktur heralde. İlkokul, ortaokul ve lise hayatımızda kitapları hep karşımıza çıkmıştır. Hayal dünyamızda özel bir yeri vardır. Kaşağı, Başını Vermeyen Şehit, Perili Köşk vs. Say say bitmez hikayeleri. Genç yaşta vefat etmesine rağmen bir çok hikaye bırakmıştır, çocuklarımıza, çocukluğumuza..

Ali Canip'e yazdığı mektupta bu konudaki görüşünü şöyle belirtmekte idi: "Arapça, Farsça terkiplerin hiç lüzumu yoktur. Bunlar ancak süs içindir. Kimin gösterecek, teşhir edecek bir fikri yoksa onları çok kullanmıştır..." Ah! Günümüzde yaşayıp Batılı kelimeleri yerli yersiz kullananların ağızlarının payını verseydi ne güzel olurdu.

Yetkili birisi olsam, ilk ve ortaokullarda Türkçe derslerini Ömer Seyfettin ağırlıklı okuturum. Gıdasını ondan alan çocuğumuz milli ve ferdi sorumluluklarının insanı olur; kısa zamanda milletimiz değişir, beynelmilel platformda ecdadına layık yerini alır.

Küçük bir ayrıntıdan, hatta bir hiçten; mantığı ve psiklolojisi üstün hikayeler yazmıştır.

Bizler küçükken Ömer Seyfettin'in güzel hikayeleri ile büyüdük. Genelde duyduğum ve bildiğim tüm duygu insanları, duyguları ile yaşıyorlar, duygularının derinliği sebebiyle vücutlarını değil -ruhlarını önemsemelerinden sebepmidir bilmiyorum -hep bedenen bakımsızlıklardan vefaat ediyorlar.

Ruhu şad olsun.