Aşk içre azap olduğu bilirem kim

- Bilmemki bu cümleyi ilk olarak okuduğumdan beri düşünüyorum evet ilgimin, sevgimin akış yönünü belirleyemiyorum ancak dozajını arttırıp kendimi kaptırma veya tam tersi mani olma benim elimde olan bir durum."Gönül bu.." dediklerinden ne yapacağı belli olmuyor velakin olayı mantık çerçevesine indirgeyip davranış stratejisine biz karar veriyoruz.

Birbirine derdini inkar güç ikrar güç

? terbiye et ey Aşk! terbiye et?

Can verme sakın aşka aşk afeti candır

İşim, gücüm vardı benim sn iştiyak, yine gözüm çarptı başlığınıza, iradem temayülat-ı kalbiyyeme esir düştü:))

?İlm kesbiyle paye-i rıf?at arzu-yı muhalmiş ancak

Fuzuli?nin aşkına dair ikinci bir ihtimal de şu olabilir:Fuzuli güzelliğe aşıktır. Sevgilisi, hayatın sonuna kadar onda hakim olan bir tek dilber olmayıp muhtelif zamanlarda karşılaştığı bir çok güzel olabilir. O, kendi tek aşk ihtiyacın, bu müteaddit mevcudiyetlerde tatmin etmiş ve belki de aradığı güzellik kemalinin bu parça parça tezahürlerini birbirine eklemiştir.

gamze'ye de paylaştığı yazıdan dolayı teşekkürlerimizi sunuyoruz...

Ne kadar güzel ve doğru bir söz! ?Temayülat-ı kalbiyye irade-i ihtiyariyyeden değildir.?

Aşk afeti can olduğu meşhuru cihandır

Fuzuli Divanı Şerhi 3 cilt olarak çıkmıştı, şimdi piayasada hala mevcudu var mıdır bilmem.. Bu şerh Ali Nihat Tarlan hocanın ders notlarına dayanıyordu. Şimdi 50'li yıllarda Güler Güven'in yine Ali Nihat Tarlan'ın derslerinde tuttuğu notları arkadaşımız Hayri Ataş tarafından yayınlandı.

Yahşi görünür yüzleri güzellerin emma

?Acaba aşk hususunda kemale yükselen Fuzuli?nin aşkı, ilk intibalarını bir güzel kızın yüzünden mi aldı? Bu önemli bir davadır. Acaba o da Molla Cami gibi bir aşk macerasından sonra mı tasavvufi bir aşka yapışmıştır? ?

Var tabi mazeretimiz ne sandınız ama biz bu mazeretin ardına sığınmayacak kadar mutiyiz "Kalbin Sahibi"ne:)

Her zülfü siyah yanında bir zehirli yılandır

Merdüm deyip aldanma kim içtikleri kandır

Yani herhangi birini sevmek ya da sevmemek, hatta bırakın sevgiyi, aşkı, o kadar yüksek duyguları... Biraz ilgi duyup duymamak dahi insanın kendi iradesinde değildir. Size çok zararlı olan bir şeyi de sevebilirsiniz. Bu akılla da çakışır. Ama mani olamazsınız. Zarara mani olmak ancak terbiye ile mümkündür. Ne dersiniz?

"Size çok zararlı olan bir şeyi de sevebilirsiniz. Bu akılla da çakışır. Ama mani olamazsınız. Zarara mani olmak ancak terbiye ile mümkündür. Fakat tahassüsatı, hissiyatı değiştirmek mümkün değildir. Eğer o terbiyeye malik değilseniz, bu durum sizde münasebetsiz davranışlar şeklinde ortaya çıkar."

terbiye olmamış bir aşk, laf-ı güzaftan öteye geçme istidadı gösterememiş demektir.

(Aşk helak edici, sevgili ise ilgisiz?Tutkunlar ne yapsınlar; aşklarını inkar etmeleri de, söylemeleri de imkansız

?Yakamoz görmeyenlerin bulanık bakışları, ne yazık ahmak ıslatan yağmurlarında hiç yürümeyenlerin kuruluğu omuzlarımda, iliklerimde bugün. Evvelden kendi ellerimle, kendimi yok etme pahasına çaldığım kapılar, yüzüme tekrardan çarpılacaklarını bilmekten mağrur, bütün?darlar? dar bugün. Düşmanım, cümle alemin?tek kahramanı? edasında yürüyenlere, düşmanım göz süzüşlere, düşmanım sese, tene. Emanetim, ruhum darmadağın; kelimeler unutulmuş, anlamlar karmakarışık? Bir kurtarıcı, bir ilaç? Bilinmez bir ad, tarifsiz korku var beyin kıvrımlarımda sebebim, sarhoşluğum, türküm? Oysa ben nasıl sarhoş olunur? Ya sarhoşun diline nasıl düşülür bilmem, doğrusu da bilmek istemem. Bir hamlık ya bu olmamışlık, hesap, sorular? Bırakın bu kör dövüşü, bırakın! Fikrettiklerim kısır, kuruntu, bilirim dünyalık? Öğretilen tek rahmet yağmur? Asıl olan?ben?im? O bense çukurda, boyun bükük? Adımlarımda telaş? Yol uzun? Bir damla aydınlık? Bakışlarda son nokta sema? Bir soluk, bir nefes? Ve nihayet sahibini arayan damlaların merhametindeki semada ellerim kırık, ellerim lam elif? Açıldı göklere. Bir semazen edası yağan yağmur senfonisinde. Rahmet, damla damla göğe açılmayı unutan mahcup avuçlarda. Bildim ben damlayım. Ya insan? Ya dünya? Ya ahiret? Ödenmemiş borçların suçluluğu. Dönmedeyim? Dönüyorum? Dönüyorum?Yokluğun yolu yavan semahım? Vehimler örümcek, dolanır durur bulduğu yol nispetince, şüpheler yad elin harcı. Yok oldukça anlatamamak, anlattıkça yok etmek? Adı boşluk, adı tarifsiz hiçlik? Dönüyorum? Yüzümde rahmet damlaları, dönüyorum? Ben sen oldum, ?ben senim?... Dolanır ayaklarım muhasebe çarkında. Her dönüş nefsi dillendirir. Tevbeye hasret kalan ruh yunmayı, arınmayı diler? Bir yanda pişmanlık, söyleyip?yalandı? diyenlere?sus? diyebilmeyi ister. Hasretle, muhabbetle?ah? edişlere dönen yalnızlık, teselliye gelenleri şikayet etme telaşında?Ben neden hala seninleyim?i yüze vurur. Dönüyorum? Tek kazanç, terbiye sanatı. Terbiye et aşk!? Terbiye et aşk!? Bedenim lam elif? Dönüyorum, sarhoşluğum, türküm? Nefsi inkar et? Dönüyorum? Ney sesiyle bütünlenen ayrı ruhtan aynı anda çıkan saklı aynam, süveydamın sesi; güfte ve beste. Aşikar et dipsiz, karanlık dehlizlerimi; aşikar et bendeki beni. Dönüyorum aşka hasretliğim dönüyorum? Zamanın adı ayaktakine ayrı, uyuyana ayrı. Ben bilinmeyenler defterindeyim. Beklesin yelkovanla akrep, beklesin mevsime muhtaç seneler, tarihsiz mısralar peşindeyim. Adı, dönemeç? Adı, kifayetsiz kelimelerdeki itibarsız, nice tanım? Varlığın acı hatırası, yoklukta dostum bu an. Sabra hasret gönlüm soğuk mermerlerin paspası? Dönüyorum? Dinmeyeceğini bildiğim rahmetin peşinde, dönüyorum? Nicedir kaybettiklerim kazandıklarımmış, kaybedince kazandım. Sarhoşum, dönüyorum. Öyle bir sarhoşluk ki menzile varmada yol ile zamanın birbirine oranından teslimiyet var, itaat var. İtaatteyim, dönüyorum? Sarhoşluğum, türküm? Aradığım kayıp kokum, dönüyorum? Kepir vadilerin devasız derdindeki ruhum, bir yudum zemzem ferahlığını buldu. Dönüyorum? Başlangıç noktasını bilmeden, kaçıncı adımdayım saymadan dönüyorum? Dönüyorum? Dönmekteyim?

Tuğrul İnançer de Fuzuli?deki aşka değinirken yukarıdaki yoruma yakın bir tespitte bulunur. İnançer?Temayülat-ı kalbiyye irade-i ihtiyariyyeden değildir.?diyor. Herhangi birini sevmek ya da sevmemek, hatta bırakın sevgiyi, aşkı, o kadar yüksek duyguları... Biraz ilgi duyup duymamak dahi insanın kendi iradesinde değildir. Size çok zararlı olan bir şeyi de sevebilirsiniz. Bu akılla da çakışır. Ama mani olamazsınız. Zarara mani olmak ancak terbiye ile mümkündür. Fakat tahassüsatı, hissiyatı değiştirmek mümkün değildir. Eğer o terbiyeye malik değilseniz, bu durum sizde münasebetsiz davranışlar şeklinde ortaya çıkar. Onun itici gücü sizin ona duyduğunuz temayüldür, muhabbettir.

Olsa Nef?i n?ola ger endişesiyle hem-zeban

Siz varolun sabah sabah beni tebessüm ettirdiniz sn lafügüzaf:)

Böyle müşkil derd esiri hastaya timar güç

"Yaklaşma"

Aşk imiş her ne var alemde ilm bir kıyl u kal imiş ancak?

-İskender Pala-

Sizin için zararlı bir şeyi sevebilirsiniz.. Buna mani de olabilirsiniz. İrade burda devreye giriyor bence..

Aşk mühlik yar gafil mübtelalar n?eylesin

Bir söz ile, kaygılı yürekleri coşturur, sevgi iklimine kanatlandırırsın. Sana öyle bir söz tohumu bağışlanmış ki o tohumu hayır toprağına ekersen cennetler, şer toprağına ekersen cehennemler temellenir.

Yani bende Mecnun?dan fazlaca aşka yatkınlığım var. Aşka sadık bir insan varsa o da benim, Mecnun?un ancak adını kullanırım.

Ölmek asan aşıka bir dem firak-ı yar güç

Güçlü cümleler, etkili kalbi tasvirler...

beytinde şair aşktan yola çıkarak burada Hz. İsa?ya telmihte bulunuyor.

Fuzuli

Temayülat-ı kalbiyye irade-i ihtiyariyyeden değildir ama temayülat-ı kalbiyyeyi gıdayı nefsi yapmak irade-i ihtiyariyyedendir.

Bir ekleme yapmadan geçmeyelim öyleyse?

Özellikle dikkate şayan bulduğum noktayı işaret etmek istiyorum...

Etmemek olur mahallinde anı izhar güç

kesinlikle... işte akıl da bu noktada işe yarar. belki aşk akıldan üstün ama akla olan bu üstünlüğünü "akılla" terbiye ederek ispat etmesi gerekir aşkın...

Aldanmaki şair sözü elbette yalandır.

Aşık-ı sadık menem Mecnun?un ancak adı var.?

(Nef?i içindeki düşüncelerle aynı dili konuşmasın da ne yapsın? Uygunsuz dostlarla sohbet edilemiyor ki! ( Bu beytin anlamı şu şekilde de verilebilir: ?Nef?i sevgiliden dolayı düştüğü endişelerle uğraşıp dursa ne çıkar; uygunsuz dostlar ile bir arada olmaktan iyidir.?))

Herhangi birini sevmek ya da sevmemek, hatta bırakın sevgiyi, aşkı, o kadar yüksek duyguları... Biraz ilgi duyup duymamak dahi insanın kendi iradesinde değildir...

Ey eşref-i mahlukat olan insan! Keşke, sana ne büyük söz cevherlerinin bağışlandığının farkında olsan. Taşı altına çeviren kimyanın sana verilmiş bir nimet olduğunu duysan. Kelime cesetlerinden dört başı mamur ruh sarayları inşa etmenin formülünün kendi ellerinde olduğunu bilsen. Gama, kedere gömülmüş gönülleri, cezbedici sözlerinle öyle bir coşturursun ki kokusunu, tadını cennetten almış zannedilir dilinden dökülenler.

Yar eğer aşık ne eylerse muhabbet iktiza

Her kimseki aşıktır işi ahü figandır

Kalbin bir yere meyletmesi için boş olması gerekmektedir. Eğer kalbimiz dolu değilse her an her yere kayabilir. Doğru, meyletmesinin iradesi bizim elimizde değildir ama kalbi dolu tutmak bizim elimizdedir. Dolayısıyla kalbimizin meylinin sonuçlarının sorumluluğu bize aittir.

Fakat dini anlamda düşünürsek, kalbimizin meyli bizim elimizde gibi düşünülebilir. Yani Allah, bana bir adım yaklaşana on adım yaklaşırım diye başlayan bir söz söylemişse bize, biz kalbimizi onunla doldurmaya çalıştıkça o bunun karşılığını verecektir.

?Bende Mecun?dan füzun aşıklık istidadı var.

Bunun'çin aşkını kalbinde gizleyen "hükmişehit" olurken, o aşkı nefsin emrine veren "zani" olur.. Vesselam

Neylesin ya sohbet-i yaran-ı na-hemvar güç

Şunu da söylemek isterim ki, kainata sığmayan Allah, kalbimize sığmaktadır. Bu demektir ki kalbimiz çok geniştir aslında ve kainatta bir nokta kadar bile olamayan geçici şeylerle onu doldurmaya çalışmak beyhude bir gayrettir...

Güzel düşünceler ve güzel yazılar çıkmış ortaya. İnşallah sakin bir zamanda sindirerek okumalı bunları

Yine, ?Aşk imiş her ne var alemde ilm bir kıyl u kal imiş ancak? mısraında Hz. Cebrail?in Hz. Muhammed?le Sidretü?l-münteha?ya kadar gelip ve orada Efendi?mize?benim haddim buraya kadar, bundan sonrasını geçmeye kalkarsam helak olurum.? demesine varıyor. Yani Cebrail akıl, Hz. Muhammed de aşktır. İşte Fuzuli aşkın ilimden ne kadar olduğunu vurgulamaya çalışıyor. Akılla bir yere kadar, ama aşk... Aşk öyle mi?Hayır. Aklın ulaşamadığı yere götürüyor insanı aşk..

Aşka Sevdalanma

Bir söz vardır; "Bıçak kesmez Allah keser, ateş yakmaz Allah yakar, su boğmaz Allah boğar." Eğer bıçakta kesme, ateşte yakma, suda boğma hassası olsaydı, ateş Hz. İbrahim'i yakardı, ama yakmadı; bıçak Hz. İsmail'i keserdi, ama kesmedi; su Hz. Nuh'u boğardı ama boğmadı. Demek ki suda boğmak hassası vardır ama Allah dilerse, bıçakta kesmek hassası vardır ama Allah dilerse, ateşte yakmak hassası vardır ama Allah dilerse...

(Gerçi, tükenip son nefesini vermesen aşkın ortaya dökülmesi suç olur amma, sevgili zeki olup da anlarsa bu sefer aşkı inkar etmek de güçtür.)

Kim istedi sevdayı gamlı aşk ziyandır

Sakın isteme sevdayı gam aşkta her an

Yazdığım beyte gelince: Gerçi sevgiliden çılgın gönlün arzularını karşılamasını beklerim, ancak sevgili "çılgın gönlünün arzuları nedir" diye sorsa bilmem...

Gel derse Fuzuli ki güzellerde vefa var

Her ebrulu güzel elinde bir hançeri honriz

Hasretin en çekilmez haliyle, yollarına ram olmuş gözlerimin yaşını silmeksizin beklediğimsin? Biliyorum geleceksin? Ennihayet sende seveceksin? Sana açık gönül kapımdan içeri süzülmeye bir cesaret edebilsen, beni anlamak yerine ruhunun ılık ikliminde bir lahza dahi olsa kendinden bilsen? Söz kılıcını, sükut taşına vuruşumdaki maksadı irdelemek yerine bir an baksan yar diye yüzüme? Al düşen yanaklarımın, ardan ve dahi kalpgahımdaki hardan mürekkep olduğunu göreceksin? G. K

Gerçi aşk izharı bitab olmayınca cürm olur

Sorsa canan bilmezem kam-ı dil-i şeyda nedir"

Düşünürken şunu da göz önünde bulundurun:

Dilber amma müdde?a-fehm olıcak inkar güç

Yazı ve yorumlarını esirgemeyen katkıda bulunan tüm müdavimlere teşekkürler... Ali Karadayı editörümden yorumunu açmasını istirham etsem.

Fuzulinin aşkı bu mısralarda özetlenmiş... Şerhini yapmaya bile gerek yok... Mısraların ahenginde bile aşk var zaten...

Forumda divan edebiyatına ilgi duyan, Fuzuli'yi bilen, seven, anlıyan mesleğinden ziyade özel ilgi ve meyli olan tüm dostlarımızın görüşünü merak ediyorum Bu amaçla güncel...

Zarara mani olmak terbiyeden ziyade "Yaklaşma" emrine uymakla mümkündür.

"Gerçi canandan dil-i şeyda için kam isterem

Bu kalp menem bir şeymiş ki; döndürüyor koca bedeni bir o yana bir bu yana...

Fuzuli ile ilgili dikkatimi celbeden bir beyitin araştırmasını yaparken karşılaştığım bir söz anlamına binaen kafamı meşgul etti. Ben de sizlerin özellikle edebiyatçıların yorumunu merak ettiğimden paylaşıma sunuyorum:

Elinize emeğinize sağlık Sn İştiyak.

?Temayülat-ı kalbiyye irade-i ihtiyariyyeden değildir.?

Aslında Fuzuli bu aşk istidadını o meşhur beytinde itiraf etmiyor mu?

Abdestini aldığımız aşk'da üç defa kalbime seni çekerken, her hükmü meshederim başıma Hamd-ü senalarla..

Aşkla terbiye olmak, aşkı terbiye etmek zormuş. lafı güzaftan öte geçebilmesi için bazı şeylerin olması gerekiyormuş demek ki... terbiyenin zirvesindeki aşklara o zaman inşallah...

Yahşi nazar ettikte sevdaları yamandır

Yadetme güzel gözlülerin merdümi çeşmin

Demek varmış bir mazeretimiz:)