Korkak yürek hep çarpar.

Kanya ku tu ave je vexwi kevra navejye. ? Su içtigin kaynaga tas atma

Gönül ki kirildi artik düzelmez.

Eugen Prym-Albert Socin (1887-1890),

C. Jardine, Bahdinan Kurmanji 1926;

Ser sere çi meye çi nere.

Aslan aslandir, disisi erkegi fark etmez.

Gönül cami bir kirilirsa artik birbirine yapismaz.

Teyre ku gost dixwun nikilxwarin. ? Et yiyen kartallar egri gagali olur.

Bedewè çav kil kir, dilè xortan tev kul kir.

Miraze min dil be ber seriye min kevir be.

Roger Lescot, Textes Kurdes, 1. bölüm Beyrut, 1940;

Deste xebiti li ser zike tere. -Çalisan el tok karnin üstündedir.

YAZILI KAYNAKLARDA KÜRTÇE ATASÖZLERI

Tenlerimiz&Gözlerimiz Farklı Renkte Olsa da Akan Gözyaşlarımızın Rengi Aynı

Zike zaroka tijeye le zimane wan nagere. ? Çocuklarin karinlari söz doludur ama dilleri dönmez.

''Ainur

Keça gan nisandaye didan.

konya cihanbeyliden adıyaman asıllı bir kürt arkadaşım çevirmişti bana bu sözü

Dil ne sifre ye ku mirov ber hemuyan veke.

Nabejin ke kir; dibejin ke got. ? Kim yapti demezler kim söyledi derler.

Birinin gönlü bir tasa düstü, yedi yil birlikte dolastirdi.

Kürt atasözlerinin derlenme çabasi daha eski bir tarihte baslamasina karsin, Sovyet Devrimi ile kazanilan çalisma olanaklarinin yeri ve önemi büyüktür. Kürt dilbilimi kapsaminda yapilan çalismalar içerisinde atasözlerinin bir bölümü toplanmis bulunuyor. Bu alanda 200 yillik bir arastirma ve kaynak bulunmasina ragmen yine de tüm çalismalarin toparlandigi ve sistemli bir akademik çalismanin yapildigi söylenemez. Ancak üzerinde yürünecek zemin olusmustur. Alexsandr Jaba (1860)

Mala meran kaniya zeran.

Dile tirsonek timi dikute.

Susa dil ku skest nacebire.

kendisine sorayım size dönerim mutlaka

Tawusparez, Proverbes, , HAWAR, no: 45-49; gibi arastirmacilarin bu alanda çalismalari bulunmaktadir. 1972 yilinda Ordixane Celil tarafindan Moskova?da yayinlanmis olan Mesele u Meteloken Kurda adli 2181 atasözü ve 40 kadar fikranin yer aldigi derleme Kürtçe-Rusça olarak yayinlandi. Ayrica I. Heqi Saweys (1933) Maruf Ciyawok (1937), Seyh Muhammed Hal, (1957-1971), Cigerxwin (1957), Ordihan Celil (1969), Ömer Sehella Desteki (1972), A. Maruf Sarezuri (1981), Sükrü Resul (1984), A. Bali (1993), Hüseyin Deniz gibi daha bir çok Kürt arastirmaci, edebiyatçi ve aydin tarafindan da Kürt atasözlerinin derlenmesi için önemli çaba gösterilmistir. Çesitli kitaplar ve kaynaklar bulunmasina ragmen Kürtlerin bölünmüs ve parçalanmis olarak ayri cografyalardaki yasamlari ve buralarda sekillenen folkloru göz önünde bulunduruldugunda derlenmis olanlarin çok yetersiz kaldigi görülecektir. Birkaç bölgeyi kapsayan çalismanin diger bölgeler ve lehçelerle yapilacak bilimsel arastirmalarla zenginlesecegi muhakkaktir. Ask, yigitlik ve korkaklik üzerine Kürt atasözlerinden örnekler:

D. P. Margueritte et Emir K. A. Bedir-Han, Proverbes Kürdes , Paris 1938;

Xwede ji yekire xera bike dirane wi di pelule de disike. ? Allah birisinin isini bozarsa disi sütlaçta kirilir.

Neseli gönül hep bahar gibidir.

Dile tirsok singa gewr nabine.

Jina ne delal, çave mirov diesine, jina delal dile mirov diesine.

Tu cehneme nebini buhust bi te xwes nabe. ? Cehennemi görmezsen cennet sana tatli olmaz.

Feqir çun xwe daliqinin ditin ku dewlemend li ba dibin. ? Fakir kendini asmaya gitti, zenginlerin ipte sallandiklarini gördü.

Korkak gönül, beyaz gögsü göremez.

Abbe P. Beidar, Grammaire Kurde, , Paris, 1926;

Güzel gözlerine sürme çekti, gençlerin gönlünü yakip geçti.

Küheylan at, yigitlerin altinda kosar.

"hjelper deg med å halde kontakten og dele ting med menneska i livet ditt."

Yigit evi altin çesmeye benzer.

Dil ku sikest, hedi nacebire.

Kihel di bin merxasan de dibezin.

Tirsa gur ji barane heba we ji xwere kulavek çekra. ? Kurdun yagmurdan korkusu olsaydi kendine bir aba yapardi.

ben rica etmiştim türkçesi çok hoşuma gitmişti

gotinen peşiyan

ama şu anda bilemedim bende

Çirkin kadin göz agritir, güzel olan da gönül agritir.

Dile xwes her le bihar e.

Gönlümün muradi olsun, yastigim tastan olsun.

Mirov pir dibe, dil pir nabe.

Keçke bebav çiyaye beav. ? Babasiz kiz susuz dag gibidir.

E. Noel Major, The character of the Kurds as illustrated by their proverbe and popular sayings, Bulletin School of Orient, Studies, 1921, IV cilt;

Taji bi zore nare neçire. ? Tazi zorla ava gitmez.

Dile yeke ket kevireki ́ heft salan bi xwe re gerand.

Şer Şere; çi jine çi mere. ? Aslan aslandir; ha disidir ha erkek.

Gönül sofra degil ki insan herkesin önüne açiversin.

Yazdığınız söz hangi dile ait? Ben Kürtçeye benzetemedim.

Erd birinc be, av run be, ku xwedi tunebe zu xelas dibe. ? Yer pirinç olsa, su da yag, sahibi yoksa tez biter.

Insan yaslanir, gönül yaslanmaz.

Gönlü olan kiz gülümser.