Ancak Ş. Said?in uğradığı ihanet sadece bu değil; günümüzde bile Kürdistan?ın önemli aşiretlerinden biri olan ve Şeyh Said ayaklanması döneminde de büyük bir nüfuzu bulunan Haydari aşiretinin o zamanki reisi Hüseyin Paşaye Heyderidir. Ş. Said ayaklanmasının en önemli şahsiyetlerinden biri olan Xalit Begi Cibri 40-50 jandarma tarafından tutuklanarak Bitlis?e götürüldüğü vakit, Xalit Beg Hüseyin Paşa?ya bir mektup göndererek kendisinden 40 sarı altın ister. Aslında istediği altın değil, 40 savaşçıdır. Ancak Hüseyin Paşa Xalid Beg?in ne demek istediğini anlamasına rağmen kırk altın gönderir. Halbuki kırk altın yerine, kırk adam gönderse idi belki hareketin seyri değişecek ve bugün içinde yaşadığımız statüden daha başka bir statü ile karşılaşacaktık. Ancak Hüseyin Paşa?nın tutumu Ş. Said ayaklanmasının aldığı en derin yaralardan biri olarak ayaklanmanın tarihinde yerini almaktadır. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, Ş. Said?in kendi yakınlarının veya bölgesindeki insanların ihanetine uğramasının değişik nedenleri var. Bazıları korkularından bu yolu seçerken, bazıları da maddi menfaat yüzünden bu yola başvurmuşlardır. Ancak aynı araştırmalar gösteriyor ki, maddi menfaat için ihaneti göze alanlar gayelerine ulaşamamış; hatta bir kısmı sürgüne bile gönderilmiştir. Bakın bu hususta daha hayatta bulunan Şeyh Said?in torunu olan A. Melik Fırat ne diyor:

İlk tehlike bertaraf edilmişti; ama ikinci bir tehlike baş göstermişti. Bu kez birlikte mücadele verilerek kurtarmak istedikleri ve Allah?ın dinine göre temellenmiş ümmet şuuruyla hareket eden bir mekanizma oturtmak istedikleri İslam topraklarını başka gayelerle ele geçirilmeye ve kurtarılmaya başlandığını gördüler. Batı emperyalizmine karşı savaşan Müslümanlar, kurtardıkları topraklarda modern, seküler, laik ve batılı bir devletin kurulmak istendiğine şahit oldular. Halbuki bunun için savaşılmamıştı.

Diğer tarafta Ğormik aşireti, M. Kemal?in idarecilerini destekledi. Örneğin aşiretin reisi Küçük Mehmet Hulusu Efendi, Şeyh Said askerlerine karşı 300 silahlı adamını hükümetin emrine verdi. Kardeşi Ali Kemal de 100 silahlı adamı onların emrine sundu. Hükümet kuvvetleri kendisini destekleyen aşiretlerle beraber, Karlıova Ovası?nda Cibranlı aşiretlerinden olan Şeyh Sait kuvvetlerini kırdılar. Bubo ve Ğıto adındaki iki aşiret büyüğü 50 süvariyle birlikte Sun yöresine geri çekilerek, Aşkmidan?da Şeyh Said?e katıldılar.

Kurtuluş savaşı esnasında emperyalist işgalcilere karşı yürütülen mücadele başarıya ulaştıktan sonra Türkiye cumhuriyetinin resmen ilan edilmesi, İslam?a zıt birtakım gelişmelere sahne olması, beklenen ve özlenen bir durum değildi hiç kuşkusuz. Gün geçtikçe yeni kararlar alınıyor. Kılık kıyafet, harf ve kültür alanında İslami şiarların kaldırılması konusunda yeni yeni uygulamalar icat ediliyordu. Kurtuluş savaşı sırasında aktif bir görev alan İslam alimleri meseleyi endişe ile izliyorlardı. Bunlardan biri de Şeyh Sait idi.

Şeyh Sait bu atmosfer içerisinde büyüdüğü sırada, birinci dünya savaşı sona ermiş, Osmanlı parçalanmış, bu parçalanma sırasında Ruslar da Şeyh Sait?in yaşadığı yer olan Kürdistan bölgesini işgal etmişti. Şeyh Sait, diğer Müslüman alim ve aşiret reisleri gibi çevresindeki insanlarla beraber Ruslara karşı şiddetli bir direnişe geçmişti. Sadece kendi imkanlarından istifade etmek suretiyle Rusların bu bölgede kök salmasına engel olmaya çalışmıştı.

bu forumu böyle siyasi söylemlerle kirleten halkı kin ve düşmanlığa sebeb olanları kınıyorum ne ihtiyacın vardı bu başlığa kardeşim. bu nasıl iş bir sürü kürt ve türk müslüman kardeşimin ölmesine sebeb olan bu adamları niye savunuyorsunuz. bu insanların birçoğu kürt halkını yüzlerce yıldır sömürdüler bir şekilde ellerindeki bu güç kendilerinden gidip sıradan bi vatandaş olucaklarını sağmal bi inek gibi sağdıkları halkı artık yolamayacaklarını anlayınca din i mübini islamı bahane ettiler kurban olun siz o milleti kandırdığınız yüce dine

Şeyh Sait de diğer birçok alim gibi hükümet erkanına çeşitli mektuplar yazıyor, durumun İslam?ın aleyhine şekil aldığını, Müslümanların bu duruma göz yummayacağını vurguluyordu. Ancak bu mektuplar ve uyarılar gidişatın değişmesi noktasında bir etki vücuda getirmiyordu. Şeyh Sait yalnız hükümet erkanına mektup göndermekle kalmıyor, dönemin büyük alimlerine, şeyhlere ve aşiret reislerine durumu tahlil eder, birlikte mücadele fikirlerini içeren mektuplar gönderiyordu. Şeyh Sait?in yakını, aynı zamanda, Şeyh Sait?in hanımının kardeşi Halid Begi Cibri de aktif bir biçimde Şeyh Sait?in çalışmalarına katılıyor. Cibranlı Halid Beg Şeyh Sait tarafından askeri ve siyasi meselelerle ilgilenmek için görevlendirilmişti. Askeri okulda miralay derecesine kadar yükselmiş, çevresinde bilgili ve yetenekli bir Müslüman olarak tanınan biri idi.

sarthas sen önce kendine türkçe isim bul. kimse kurtuluş savaşını yok saymıyor. bizimde dedelerimiz şehit düştü o savaşta. şeyh said olayı kitaparlar abartılı anlatıldı. o sadece dini için asıldı. ve başka hiç birşey için değil. sadece islam dini. gel diyarbakıra sor. herkes sana onun alim olduğunu ve dini için asıldığını anlatacak. kimse başka neden aramaz burda. yani diyarbakırda. onu burda astılar. onu en iyi tanıyan da bu burdaki halk. ha eğer sen komple bu memleketi yalancı sayarsan onu bilemem.

vesselamu ala men ittebealhuda...

1925 Şeyh Said Başkaldırısını Doğru Anlamak M. Şakir KOÇER

Halid Beg?in şehirde bulunan çeşitli şahsiyetlerle görüşmesi her ne kadar Şeyh Sait?in mesajının yaygınlaşmasına aracı olsa bile, kendisi için tehlikeliydi. Onunla görüşenler, iç bölgelere gitmesinin kendisi için daha emniyetli olduğunu söylüyorlardı. Ama o yönetimin böyle bir şeye cesaret edeceğine ihtimal vermiyordu. Gelişmeler devam ederken merkezi hükümet tarafından bölgeye gönderilen jandarmalar Halid Beg?i yakalayarak Bitlis?e gönderirler. Halid Beg?in bu şekilde yakalanmasından sonra Karaköse?de bulunan bir kolordu, Şeyh Sait?i yakalamak üzere Hınıs?a doğru yola koyulur. Meseleden haberdar olan Şeyh Sait, yakınlarıyla birlikte Hınıs?tan çıkar. O sırada tek düşüncesi, hükümet kuvvetlerinin eline düşmeden, zaman kaybetmeden gerekli tebligatı Kürdistan Müslüman halkına bildirip bahara kadar yeterli bir ordu teşkil etmekti. Kısa bir zamanda Kürdistan?ın tüm tarafını gezer, gerekli tebligatı yapar ve tuğyana karşı büyük bir ordunun hazırlığına girişir. Şeyh Sait başkaldırısı, 1925 Şubat ayının 13. günü olan Cuma günü yeni bir merhaleye girer. Bu tarihte Türkiye Cumhuriyeti?nin resmen ilanının üzerinden on altı ay geçmiştir. 13 Şubat sabahı Şeyh Sait ve beraberinde bulunan büyük bir atlı topluluk Piran?a gider. O gün Şeyh Sait Piran halkına memleket içerisinde gelişen olaylar hakkında bilgi verir. Cuma günü olması münasebetiyle minbere çıkar ve büyük bir topluluğa aynen şu vaazı yapar:

İstanbul?a hakim olma iddiasından vazgeçtikten sonra İngiltere Musul üzerinde Türkiye ile anlaşabilirdi. Fransa ise, 1921 yılında Kemalist yönetim ile anlaştıktan sonra, Mustafa Kemal?in kazanmasını istiyordu. Mütareke yıllarında M. Kemal İtalyanlarla görüşmüş; İtalyan yüksek komiserliği, M. Kemalin evinin aranmasını önlemiş ve evinin ondan sonra kimse tarafından tecavüze uğramayacağına dair bir belgeyi M. Kemal?e vermişti. ?İtalya devletinin işgal bölgesinde, Kuva-i Milliye kolaylıkla teşkilatlanabilmiş, İtalya?ndan teşvik ve yardım görmüştür. Yine bu dönemde İstanbul?da Harbiye Nazırı ve Erkanı Harbiye ikinci reisiyle görüşen itilaf devletleri komutanlarından General Allenby, M. Kemal?in altıncı kolordu komutanlığına tayin edilmesini tavsiye etmişti. Bir iddiaya göre M. Kemal İstanbul?da iken itilaf hükümeti ileri gelenleri ile münasebette bulunmuş ve onlardan talimat almıştı. 1919 yılında Sultan Vahdettin Anadolu isyanını bastırmak için iki fırka asker göndermek isteyince itilaf devletleri, karşı çıkmışlardı. Yine bir iddiaya göre M. Kemal İngilizlerle daima gizli kalacak bir anlaşma yapmıştı. 1921 yılında Rıfat paşa ile bir İngiliz heyetinin İnebolu civarında yaptıkları anlaşmada hilafeti halkın gözünden düşürmek için İstanbul?daki işgal kuvvetleri ile Ankara?daki M. Kemalin uyumlu bir faaliyette bulunmaları kararlaştırılmıştı.

TC hükümeti kendilerine yardım eden Ğormik aşireti reislerine ve Kiği ahalisine kutlama mesajı gönderdiler. Mustafa Kemal, Erzurum valisi Zühat, 3. ordu müfettişi Kazım ve 11. Alay komutanı Osman Nuriye de telgraflar çekti. 1925 Mart?ı sonunda Xalidi Haseni, Ali Rıza ve başka ayaklanma önderleri Hınıs?a yapılan saldırıların kırılmasından sonra 1000 süvariyle birlikte doğuya çekilmek zorunda kaldılar. Bu sırada Karakuş?ta olan hükümet kuvvetleri, Hayderan aşiret reislerinin yardımıyla Şeyh Said askerlerini kendileriyle yeni, zorlu bir çatışmaya girmek zorunda bıraktılar. Bu çatışma Hasenanlı Xalit ve beraberindekileri, İran sınırını geçmek zorunda bıraktı. TC. Hükümeti Şah Rıza?ya haber göndererek sınırı geçenlerin cezalandırılmasını ister. Şah Rıza daha önce kendisine verilen haber üzerine kendilerine geçiş izni verir. Hoy şehrine kadar güvenle gelirler. Oradan askeri bir kışlaya giderler. Kışlada bulunan komutan maslahat gereği silahlarını teslim etmelerini ister ve bazı işlemlere başvurduktan sonra kendilerine silahlarının geri iade edileceğini söyler. Önce itiraz ederler; ama başka çareleri olmadığı için söyleneni yaparlar. İşte o an ölüm kusan mitralyözler onların üzerine mermi yağdırır. Bir anda kışla ölüm mezbahasına döner. Şeyh Said?in kardeşi Diyaeddin, oğlu Abbas, Hasenanlı Xalit Beg?in oğlu Şemseddin, Zirkan aşiret reisi Kerem de içinde olmak üzere 50 kişiye yakın muhacir olan Şeyh Sait taraftarları hunharca, kalleşçe şehit edilir. Katliamdan kurtulmak için kaçmaya çalışanlardan hemen hepsi tutuklanır ve malları kısa sürede yağma edilir. Tutuklananlar aç ve çıplak bir vaziyet altında altı ay Tahran zindanlarında bekletildikten sonra serbest bırakılırlar.

Şeyh Sait?in yaşadığı çevre, yüzde doksan Kürt olduğu için, Kemalist yönetim bunu Kürtçülük olayı olarak lanse etmiştir. Amaç ülkenin başka bölgelerinde yaşayan Müslümanların bu harekete katılmalarını önlemek idi. Dışa karşı da bir irtica olayı olarak takdim edildi. ?Biz sizin kültürünüzü, sisteminizi benimsiyoruz? bu ayaklanma bize engel teşkil ediyor. Bunlar mürtecidirler denilmiştir. Gördüğünüz gibi, dışa karşı ayrı, içe karşı ayrı. Çift boyutlu bir olay.

şimdi sen bi yerden bi yazı kopyalamışsın buraya yazmışsın tamam milleti inandırdın o zaman biride gelse freudun, darwinin yazaılarını kopyalasa millet inansın mı? ben kimseye düşman değilim bilakis milliyetçiliğe düşmanım bu forumda milliyetçiliği hatırlatan insanlığı düşmanlığa sevkeden herkese karşıyım. bazı milletlerin bazı insanların hassasiyetleri vardır devamlı bu yaraları kaşımak kimseye fayda vermez

Bazıları çifte ve mavzerlerle, bazıları sopalarla silahlandırılmış olan Şeyh Sait kuvvetleri, şehre girmek için saldırıya geçtiler. 11 Mart gecesinde, direnişçilerden seçilmiş bir kuvvet Mardin kapısından şehre girmeyi başararak, Şeyh Sait?in destekçileri arasına katılarak kendilerinden daha güçlü Türk hükümeti kuvvetlerine karşı İslami sloganlar atarak çarpışmaya başladılar. Aynı gece 150 Şeyh Sait taraftarı Türk ordusu tarafından katledildi. Diğerleri geri çekilmek zorunda kaldılar.

sizin yazarın ne kadarda "tarihçi" olduğu şu cümlelerden anlaşılıyor."Çeşitli bazı nedenler Türk ordusunun daha hızlı ilerlemesine neden oldu. Örneğin Ağha aşiret reisi Necip Ağa ve Elazığ Beyleri, öte yandan Tunceli?nin doğusundaki Kiferan, Lolan, Abuzalan ve Soran gibi aşiretler, ruhani lider Dumandioğlu Hüseyin yönetiminde hükümet kuvvetlerine yardım ettiler ve Şeyh Said?in kuvvetlerini kahpece arkadan hançerlediler"

allah rahmet etsin. günümüz insanı onu yanlış anladı. ve onu tanımak için hep yanlış kitaplardan onu okudu.

"Siyasi söylem" konusuna gelince. İslam siyasi bir dindir. Resulullah siysi bir liderdir. Ve islam siyasetten asla ayrı düşünülemez. Siyeset ile dini ayırmak islamı anlamamaktır. Kur'an-ı bilmemek okumamaktır. İslam siyasetin ta kendisidir.

1925 Şeyh Said Başkaldırısını Doğru Anlamak (2. Bölüm)

acemimuezzin mahlasında mecazı mürsel sanatı vardır. ACEM-İ MÜEZZİN BİRAZ DÜŞÜN ANLARSIN cahil kafası hurafelerle dolu müslüman kardeşin sna edebiyatı, tarih bilimini, ve siyaset bilimini ders niyetine okutur allahın izniyle

- Evet, bu yalnız bizim fikrimizdir. Kürdistan?ın alim ve ileri gelenleriyle fikir birliğine vardık. Memleketin Müslüman halkıyla birleşerek bu kıyamı yaptık. Çünkü İslami eğitim müesseselerinin, İslam mahkemelerinin, içki ve saire yasakların kaldırılması, nikahta boşanma hükümlerinin değiştirileceğine dair sesler çıkması, Müslüman halkımızın kalbinde derin bir teessür uyandırmıştı. Artık bu durum karşısında Müslüman halk olarak ayaklanmayı, gerekirse Allah yolunda topyekun şehit olmayı göze alarak bu işe kalkıştık. Bu bir Müslüman halkın kalbindeki inançtan, beynindeki fikirden doğan bir ayaklanmadır. Baştan söylediğim gibi ne içte, ne dışta bu işin içinde hiç kimse yoktur.

Yıllarca sana öğretilen tarihe bakıp yine ezberden konuştun. Bi zahmet biraz farklı kaynaklarda bakıp öğren ondan sonra eleştir. Eğer istersen farklı kaynaklardan faydalanarak eser yazan yazarın bir kitabını önerebilirim

alıntı yapılan yazıda kurtuluş savaşı parantez içinde ünlemle gösteriliyor. yani yazıyı yazan insan kurtuluş savaşına farklı anlamlar yüklemek istiyor, şaibe getiriyor. isyancıların başı şeyh said ise kahraman...

Diğer taraftan yine Ş. Said?in Diyarbakır kuşatmasının ablukaya alınması ve bastırılması Fransız emperyalizminin Türkiye hükümeti birliklerine Suriye?nin kuzey sınırındaki demiryollarından yararlandırılmalarıyla gerçekleştirilmiştir. Yani Şeyh Said ayaklanmasının kırılması, o günün yöneticileri ve Fransız emperyalistlerinin işbirliği sonucunda gerçekleşmiştir. Hülasa o dönemlerde kimlerin İngilizlerle emel birliği halinde bulunduğunu bilmek hiç de zor değildir. İdam sehpasına ilerlerken, ?Benim ölümüm, Allah ve İslam dini için ise, ölüm darağacında asılmama pervam yoktur.? diyen bir insanın İngiliz maşası veya İslam?a dayanmayan bir Kürtlük idealine sahip olduğunu ileri sürmek düpedüz vicdansızlıktır.

Acemimüezzin

ama doğuda oturan insanlar özellikle diyarbakırda ve çevresinde yaşayan insanlar işin gerçek yüzünü iyi biliyor

Esasen İngiliz ve buna benzer emperyalist güçlerle uzlaşma ve onların planlarına hizmet etme etkeni, Şeyh Said?e bu kuru yalanı isnad edenlerde de ağır basıyor. İşgalci ve emperyalist ülkeleri açıkça hedeflemeyen her eylem ve işgalin?Ermenilik ve Rumluk? meselesini yaratma olarak değerlendirilmesi ve Sivas kongresinde alınan bir kararla Türkiye?yi Amerikan?ın mandası yapmak amacıyla bir amerikan heyetinin Türkiye?ye davet edilmesi gerçekleri bir yana, rahatlıkla söylenebilir ki, İngiltere kendisi için hayati önem taşıyan doğu meseleleri içinde, hilafetten tamamen kurtulmayı ve bu müesseseyi Türklerin elinden alarak İngiliz politikasına yararlı kılmaya hapsinden daha fazla önem vermiştir. Mustafa Kemal?in yapmak istediği iş, bu noktada tam İngiliz politikası ile uygunluk durumundadır. İngiliz Harbiye Bakanlığı çevrelerinde Mustafa Kemal?e hürmet duygusu besleniyor. Lord Curzon Mustafa Kemal?in yurtseverlik davasını temsil ettiğini söylüyor. İzmir çıkarmasını tasvip etmeyen İngiliz Genel Kurmay Başkanı Sir Henry Wilson, 1920 sonlarına doğru İngiliz politikası M. Kemal?le dost olmaktır diyordu. Çünkü misak-ı millinin tespit ettiği sınırlar İngiltere?nin tecavüz etmek istediği sınırlar değildir.

Hükümet kuvvetleri 26 Mart?ta Diyarbakır, Elazığ ve Varto vilayetlerine karşı ağır bir saldırıya geçtiler. Bu saldırıda Türk ordusunun 1. kolordusu Varto?ya girdi. Hükümet ayaklanmacılara karşı Irak, Suriye ve İran yollarını kesmek için, etraflarını dört bir yandan sarmayı tasarlamışlardı.

- Hayır kimse yoktur. Ne içte, ne dışta.

1925-Şeyh Sait Başkaldırısı: Şeyh Sait daha çocukluk döneminde medrese tahsiline başlar. Medrese tahsilinin belli bir aşamasından sonra züht ve takva devresi başlar. Bu noktada donanımını derinlemesine alan şeyh, sürekli olarak kendi ailesine sevgi ve saygı duyanlara, İslam?ın temel esaslarını anlatır. Medresede ders vermeye başlar. Halkını eğitmekten geri kalmaz.

Çeşitli bazı nedenler Türk ordusunun daha hızlı ilerlemesine neden oldu. Örneğin Ağha aşiret reisi Necip Ağa ve Elazığ Beyleri, öte yandan Tunceli?nin doğusundaki Kiferan, Lolan, Abuzalan ve Soran gibi aşiretler, ruhani lider Dumandioğlu Hüseyin yönetiminde hükümet kuvvetlerine yardım ettiler ve Şeyh Said?in kuvvetlerini kahpece arkadan hançerlediler. Sonunda savaşçılar 1 Nisan?da Kasım Paşa?nın düzenli birliklerinin yaklaşmış olduğu Palu yönünde geriye dönmek zorunda kaldılar. Şeyh Sait kuvvetlerinden en büyük kesimi(yaklaşık 5.000 kişi) Mindo Vadisi yönünde geriledi ve Kasım Paşa?nın 5. taburu önünde pusu kurdu. Nisan ayının üçünde tam bir gün boyunca süren bir çatışma başladı. Ş. Said askerleri çok büyük bir direniş göstermelerine rağmen vadilerden ormanlara doğru çekilmek zorunda kaldılar. Şeyh Şerif, Şeyh Said?e katılmak üzere adamlarıyla beraber Çapakçur?a yöneldi. 6 Nisan?da hükümet kuvvetleri Çapakçur?a girince Şeyh Said beraberindekilerle(3.000 atlı) Solhan?a geri çekilmek zorunda kaldı.

Olayı tarafsız bir tarih bilinciyle tahlil eden biri için, olayın bağımsız İslam düşüncesinden kaynaklandığını anlamak hiç de zor değildir. Eğer ayaklanma İngilizlerin eseri olsaydı Şeyh Sait ilk başarılarının ardından güney istikametinde sınıra doğru sarkan Irak Kürtleri ve İngilizlerle irtibat kurar ve davasına, geri destekleri ve yardım kaynaklarını sağlamış olarak daha hazırlıklı ve güçlü bir şekilde saldırıya geçerdi. İsmet İnönü?nün başa geçirilmesinden önce TerakkiPerver Cumhuriyet Fırkası bağlılarından Rüştü Paşa meclis kürsüsüne çıkar ve yukarıdaki görüşü onaylarcasına şöyle konuşur: ?Hadisede yabancı parmağı olduğunu zannetmiyorum! Çünkü Genç ve Muş memleketin ortasındadır. Yabancılara temas etmek maksadı olsaydı asiler hududa yakın yerlere, mesela Zaho?ya çekilip orada şimdiye kadar tek bir memurumuzun aralarına giremediği aşiretlerle birleşebilirdi.

14 Şubatta, Şeyh Sait, sayıları on bine varan direnişçilerle Genç?e el koydu. Kaymakam ve memurları esir alarak Madan aşiret reisi Feqi Hasan?ı kaymakamlığa tayin etti. Genç şehrini geçici başkent yapan her Müslüman?ı Allah yolunda mücahit kabul eden, dini ve dünyevi yetkileri Şeyh Sait?in önderliğinde toplayan, bütün vergi ve esirlerin Genç?te toplanmasını yürürlüğe sokan geçici bir kanun çıkarıldı. Şeyh Sait, halkın ayaklanmaya katılanlara yiyecek vermesini ilan eder. Bu yöntem halk arasında büyük bir memnuniyete yol açtı ve halkın pek çoğunun Türkiye Cumhuriyeti yöneticilerine karşı silaha sarılmalarına neden oldu. Başkaldırı kısa zamanda dört Kürt vilayetini kapsayan bir alana yayıldı. Kürdistan?da bulunan, yüz bine varan Çerkez, Arap vs. azınlıklar bu ayaklanmaya sempati duyuyor ve büyük bir bölümü silahlarıyla ayaklanmaya katıldılar. Direnişçilerle omuz omuza gayri meşru yönetime karşı çarpıştılar. Batılı bir gazeteci olan Armostrong, ?Kürdistan illerinde alevlenen ayaklanma, önünde titreyen cumhuriyetin temelleri sarsılmaya başladı? diye yazdı.

Onun İngilizlerin adamı olduğu yolundaki hezeyanlara gelince; bu iddianın da hiçbir dayanağı yoktur. Bu da tıpkı Kürtçülük iddiası gibi kasıtlı olarak istinat edilmiştir. Bunun en büyük delili de yine Ş. Şaid ve ayaklanmasının genel karakteridir. Diyarbakır istiklal mahkemelerinde kendisine sorulan bir soru da şudur:

mekanı cennet olsun

Şeyh Said?in yakalanıp idam edilerek şehit olmasından sonra askeri birlikler büyük operasyonlar düzenlerler. Şeyh Said?le uzaktan yakından ilgisi bulunan birçok kimse bu operasyonlarda hayatlarını kaybederler. Bölgede operasyon yapan askerlere geniş yetkiler verildiği için, Kürt halkı çetin bir baskıya mahkum kalır ve şahid olunan, yaşanan hadiseler halkın tam anlamıyla sinmesine neden olur. Halen Kürdistan?ın yaşlı kuşağı büyük bir korku ile söz etmektedir askerden ve jandarmadan. Şeyh Said?in akrabalarından kadın, çocuk ve yaşlılar dışındakiler ya tutuklanmış, ya da değişik yerlere dağılmış oldukları için kalanlar, dağlarda gizlenmek ihtiyacı duymuşlardır. Bu sahipsiz ve kimsesizler gizlendikleri yerlerden toplanıp tutuklandıktan sonra batıya sürgün edilirler. Milas onların sürgün yeri seçilir. Ege denizinin kenarında geçirdikleri beş yıllık sürgün hayatından sonra af edilirler. Bu sırada Şeyh Said?in Bağdat?taki oğlu Şeyh Ali Rıza ve sürgündekiler geri dönmüşlerdir. Aradan beş sene geçtikten sonra yeniden sürgün edildiler. 1935?36 yıllarında Bulgaristan sınırındaki ıssız bir köy onların jandarma nezaretindeki yeni sürgün bölgesi olarak seçildi. Burada on üç yıl kaldıktan sonra, 1947 yılında mecburi iskan zorunluluğuna dair kanunun yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte, gözleri korkutulmuş bir vaziyette yeniden yurtlarına dönmelerine izin verildi. Ancak el konan mal varlıklarından herhangi bir kısmı bile geri iade edilmedi. Her kısa dönem sonunda, Türkiye?nin girdiği siyasi bunalımdan Şeyh Sait ailesi mutlaka nasibini almıştır. Ve halen de devam ediyor. Kimi araştırmacılar ayaklanmadan sonra yörede gerçekleştirilen taramalar sonucu 30.000 insanın katledildiğini söylüyorlar. Şeyh Said?in torunu M. Kasım Fırat, Şeyh Said?in katibi olan Fehmi Bilal?in bu süre içerisinde 80.000 insanın öldürüldüğünü söylediğini bildiriyor

bu arada hain ayaklanmaya katılmayan hakiki islam alimleri de vardı bediüzzaman saidi nursi gibi hakiki vatansever islamı cidden yaşayan alim böyle olur dedirten insan. şeyh said gibi çıkarlarının peşine düşmedi

1925 Şeyh Sait Başkaldırısını Doğru Anlamak (3. Bölüm)

"suçluluk psikolojisi", "sesin benden fazla çıkıyor", "kuyruk acısı" gibi laflar başbakının davosta harcadığı laflardır. Haber bültenlerinde dinleye dinleye ezberlemişsin. ama buraya uymamış. Çünkü alakası yok. Ezberlenilen laflar yerinde kullanılmadımı insanı küçük düşürür. Gaybı bilmediğine göre ve beni tanımadığına göre kuyruk acımın nerden geldiğini bu yazımı baz alarak kestirmen mümkün değil. Burda da doğruyu söylemediğin besbelli ortada. Yazdıkça batıyorsun iyisimi suski bişey sanalım.

yazık

Şeyh Sait ve arkadaşlarını yargılayarak idama mahkum eden Diyarbakır İstiklal Mahkemesinin kararlarının meclisçe onaylanma gereği görülmeden infaz ile sonuçlandırılması bile, uygulanan hukukun Şeyh Sait kıyamına özgü olarak özellikte acımasız ve adaletsiz olduğunu göstermesi açısından dikkat çekicidir. Halbuki bu dönemde Ankara İstiklal Mahkemesinin idam kararlarının meclis tarafından onaylanması mecburiyeti vardı. Ama aynı mecburiyet, Ş. Sait ve arkadaşları için verilen idam kararını keyfi bir biçimde kaldırılabiliyordu.

?Ş. Said, Murat Çayı?nın kıyısına geldiği zaman hem kendi yakını ve bacanağının ihanetine uğramış, hem de Murat Çayı?nın öteki tarafındaki Norşin Şeyhleri, Şeyh Mahsun ve Xweti aşireti reisi H. Musa gibilerinin de engelleriyle karşılaşmıştı. O bölgenin valisi olan Kazım Dirik?in hatıralarında da bu vakıa yazılıdır. Hatta biz Trakya?da sürgünde iken amcamı ziyarete gelmiş ve bunları şifahen söylemişti. Demişti ki, ?Şeyh Sait ayaklanması olduğu zaman Xweti aşiret reisi H. Musa, Ş. Mahsun ve bir de Küfrevi ailesinden Ş. A. Baki bana gelip, eğer bize yardım eder, yani 50.000 altın verirseniz bu işin karşısındayız dediler. Ben bu meseleyi merkezi hükümete intikal ettirdim. Bana dediler ki mühim değil, orası da hiç olmasın. Çık gel. sonra ısrar edince ben bir daha bildirdim. Bu sefer dediler ki, yanında para varsa, ver bakalım ne olacak? Kendilerine bu parayı verdim ve onlar da karşı koydular. Mesele çözüme kavuşunca hepsini çağırdım ve onlara verdiğimiz paranın iki katını aldım, onları da sürgüne gönderdim.?

sevgili zeynelhadi benden daha cahilsin sesinde benden çok çıkıyor yazdıklarında bi suçluluk psikoloji seziyorum. hakaretler ediyorsun senin bu kuyruk acının nerden geldiğini ben çok iyi biliyorum sırf forum kirlenmesin diye bu konuya girmiyorum. behey insafsız adam benim yazdıklarımı okumadığımı nerden biliyorsun okudum. resmi tarihe önüne gelen sahte diyor evet doğrudur zamanın bazı siyasi kaygılarından dolayı bazı konular yanlış aksettirilmiş sonuna kadar katılıyorum ancak şeyh said ve etrafında toplananlar kesinlikle çıkarlarının kölesidir tamam hadi bi kısmı müstesna olsun gerçekten niyeti iyi olanlar vardır. ama çok büyük kısmı böyledir. şimdi burda birçok ağa var dedeleri devlet tarafından öldürülmüş ama burada yaşayan bi çok halk ağaların zulmünden o kadar bıkmışki allah razı olsun devletten diyorlar.

Şeyh Sait şehri ele geçirme çabasının başarısızlıkla sonuçlanacağını düşünerek, askerlerine geri dönme emri verdi. Askerlerin durumu gün geçtikçe kötüleşiyordu. Etrafları kuzeyden 40 bin ve güneyden 30 bin askerle ablukaya alındı. Şeyh Said?in elinde tek çare ayaklanmanın ileri gelenlerini bir araya getirerek kötüye giden durumu düzeltmek, insan ve maddi yedekleri savaşa sokmak kalmıştı. Örneğin, kardeşi Ş. A. Rahiymle, Ş. İsmail?e gönderdiği 19 Mart 1925 tarihli mektupta, ?Gönderdiğiniz mektubu aldım. Beraberinde Ş. Mehmet Reşit?in mektubunu da gördüm. Bozan Ağa ile Ş. Eyüb?ün Karabahçe?ye geldiğini belirtiyorsunuz ve oraya gelmemi istiyorsunuz. Ziyaretinize gelmeyi çok isterdim; fakat şu anda Reşit Paşa?yı yüz süvariyle birlikte doğu cephesine gönderdim. Öte yandan bugün Nergiyan aşiretinin inşallah geleceğini tahmin ediyorum. Onu da cepheye göndereceğim. Şeyh Tahir ve Şeyh Sirac?ı savaşçıların morallerini yükseltmek için çeşitli taraflara gönderdim. Şu ana kadar dönmediler. Onların gelmesinin ardından, önlemler alarak sizin yöreye gelerek Bozan Ağa ve Şeyh Eyüp?le görüşeceğim. Sabretmelerini öğütlerim, savaşçılarına da tedbir ve çalışmalarında İslam şeriatından taviz vermemelerini öneririm. Müslümanların malını kati surette talan etmeyi kafalarının ucundan bile geçirmesinler. Fakat daha önce de belirttiğim gibi zor durumlarda ambarlardan iaşe alabilirsiniz. Karşılığında da bir belge verin. Sonra haklarını ya mal ya da makbuzla öderiz.

- Bu isyanı zannetmiyorum ki yalnız başınıza yaptınız. İşin içinde elbette kışkırtanlar da vardır.

Eski Van mebusu İbrahim Arvas?ın?Tarihi Hakikatler? kitabının 30. sayfasında şu satırlar yazılıdır: ?Ne kadar baba oğul mahkum varsa önce babanın gözü önünde oğlu astırılır, sonra babayı asarlardı. Bu hususta babanın veya oğlun feryat ve figanları katı kalplerine tesir etmezdi. Eski ismi Darahini olan genç ilçesinde Zıqti aşiretinin toplu mezarlarının halen durduğunu belirtiyor Kasım Fırat. Günümüzde yaşayan canlı şahitler ise, evlere toplatılarak diri diri yakılan güçsüz çocuk ve kadınlardan, dinamitlerle parçalanan suçsuz insanlardan, ağaçların arasında gizlenmeye çalışırlarken üzerlerine benzin dökülerek ateşe verilen kadınlardan söz ediyorlar. Şeyh Sait başkaldırısı gerçek bir Müslüman halk hareketi olduğu için ayaklanma bastırıldıktan sonra cezayı çeken de Müslüman Kürt halkı oldu.

Ayaklanmadan iki hafta evvel meclis kürsüsüne çıkan Ziyaeddin Efendi de, memlekette olan yeni gelişmeler hakkında Şeyh Sait?ten farklı konuşmuyordu ve şöyle diyordu: ?Bizim yeniliğimiz işret, dans, plaj sefasından başka bir şey değildir. Fuhuş gittikçe artıyor, Müslüman kadınlar edeplerini kaybetme yolundadırlar, sarhoşluk himaye, hatta teşvik olunuyor, dini duygular rencide ediliyor. Yeni rejim sadece ahlaksızlık getirmiş. Bunlar ilericilik adı altında, medeniyet adı altında yapılıyor. Bu rezil idare tarzı memleketi uçurumun kenarına getirmiş? Ziyaedddin Efendi bu nutkuyla cumhuriyetin ne durumda olduğunu bütün halka ilan etmişti.

Mete Tuncay?Tek Parti Yönetiminin Kurulması? adlı kitabının 128-130 sayfalarında olaya şöyle bir yorum getirir: ?Hemen belirteyim ki, resmi ideoloji ile ileri sürülen, bu harekette İngiliz kışkırtmasının olduğu savı, bana inanılması güç görülüyor. İngilizler, dinsel yönden halifeliğin geri getirilmesini amaçlayan ya da siyasal yönden Kürdistan?ın bağımsızlığını gerçekleştirmek isteyen bir ayaklanmayı niçin kışkırtsınlar veya desteklesinler? İmparatorlukları içindeki Müslüman halkların varlığı nedeniyle, halifeliğin kaldırılmasına İngilizlerin çok sevindiklerini, daha önce söylemiştim. Öte yandan Türkiye?de bulunan Kürtlerin bağımsızlığı, manda altında tuttukları Irak Kürtlerini de etkilemez miydi? Ayrıca ben, 1992 başlarından itibaren, İngilizlerin Musul petrollerini kaptırmamak emelleri dışında?ki, Birinci dünya Savaşı?nın temel nedenlerinden biri Mezopotamya petrollerini ele geçirmek, Sovyet etkisinin yayılma olasılığına karşı Türkiye?nin daha çok zayıflamasını istemediği kanısındayım. Onun için bu hususta inandırıcı kanıtlar ortaya konuluncaya dek, Şeyh Sait ayaklanmasının İngiliz emperyalizminin bir oyunu kabul etme olanağı yoktur.? diye yazıyor.

1925 Şubat ortalarında, Şeyh Sait kendi önderliği altında H. Hasan ve Omer Faro kuvvetlerini Koçeran Dağı?nın dibindeki Mıstan ve Botan aşiretlerini yönetti. Aynı ayın yirmisinde, orada Hani?li Salih Beg kuvvetlerinin kendisine katıldığı Lice ve Hani?ye el koydu. Ardından Hani vadisinden Diyarbakır?a doğru yöneldi. 28 Şubat?ta Şeyh Şemseddin?e bağlı kuvvetlerden büyük bir bölümü Diyarbakır yakınında kendisine katıldı. Öte yanda Şeyh Sait?in kardeşi Abdurrahim, 29 Şubat?ta Maden nahiyesinde ayaklandı. Şeyh Eyyüb de 500 savaşçı ile Çermik?te Şeyh Abdurrahim?e katıldı. İkisi birlikte Ergani?ye yöneldiler. 28 Şubat?ta Palu, Şeyh Sait?in ve o zaman seksen bin kişiye varan Şeyh Sait ordusunun karargahı oldu. Burada Mardin, Ergani ve Maden?de bulunan kendi taraftarları olan kuvvetlerden haberler alıyorlardı. Ayaklanmacılar ilerledikçe halk da o oranda kendilerine katılıyorlardı. El koydukları her yerleşim merkezinde sürekli olmayan; ama günün gereksinmelerinin ürünü olarak çıkan idareler kuruyorlardı. Ayaklanmanın başlangıcından 3 Mart 1925?te İsmet İnönü?nün hükümete gelişine kadar geçen sürede askeri denge Şeyh Sait ve askerlerinin lehineydi. Buradan anlamalıyız ki, kurtarılmış bölgenin halkı Şeyh Sait?e çok bağlıydı. Ona büyük destek veriyorlardı. Buna rağmen Diyarbakır?a el koymak bir türlü mümkün olmadı. Şeyh Sait şehirdeki halkı ayaklanmaya kazanma yönünde zaman kazanmak için şehir yöneticileriyle görüşmeler başladı. Diyarbakır?daki yöneticiler; Vali Ali Bardakçı, Ordu Müfettişi Kazım Paşa ve Kolordu komutanı Mürsel Paşa, şehirdeki bütün önemli noktaları almış, yardım bekliyorlardı. İdareciler halka silah dağıtmayı reddettikleri için, Türk ordusu tek başına şehrin savunmasını üzerine almıştı. Yöneticilerin şehri teslim etmeyi reddetmeleri üzerine Şeyh Sait mart ayında şehre el koymak için saldırıya geçti.

bismillah elhamdulillah vesselamu ala rasulillah

doğru islamda siyaset vardır. ben yok demedim ama bu konuları cesaretin varsa siyaset bölümünde yazsana. birde bu yazılanlar bu foruma yakışmıyor. ben bunu demek istedim

Gerçekleri bilen ve yaymaya çalışan insanlara rastlamak güzel. Allah subhanehu ve teala ayaklarımızı sabit kılsın.

gerçek tarih bize anlatılan gibidir veya değildir, doğruları vardır yada yanlışları vardır. herşey olabilir ama şunu unutmayın bu ülkenin gerçekleri vardır, ne yapsanız değişmez. eğer kurtuluş savaşı olmadı derseniz, gereksizdi derseniz, hepsi yalandı derseniz, bu topraklar için canını veren, kanını, terini akıtan, emek veren atalarımıza hıyanet ederiz. onların bu büyük fedakarlığını hor görüp şeyh said'in vatana isyana kalkıp, büyük zararlar vermesini minnetle anamayız. lütfen arkadaşlar sap ve saman birbirine karışmasın...

bizim burda o zamnın alimlerinde biri şeyh saidin idam edildiğini duyduğunda aynen şöyle dedi

Kürdistan alimlerinin Şeyh Sait?le birlikte işgalci güçlere karşı soylu bir çatışmaya girişmeleri üzerine, İngilizler ve Ruslar daha önce hazırladıkları bir planla Müslümanların Kürdistan?daki direnişini kırmak için, onlara bağımsız bir Kürdistan devletini kurma teklifinde bulundular. Ancak onların şeytani planlarından haberdar olan alim ve aşiret reislerinden hiçbiri bu parlak teklifi kabule yanaşmaz. Zira İslam?da ümmetin çıkarları emperyalistler tarafından kurgulanmış ulusal çıkarlara feda edilemezdi. Batılı orduların Müslüman mülkünü talan ettikleri bir zamanda, aynı kafirlere kanarak bu mülkün daha da kolay talan edilmesine zemin hazırlamak, bu aldatıcı tekliflere yanaşmak, Müslüman ümmete ihanet etmek olurdu. Gerçi bu ihaneti kendisini Müslüman addeden birçok ulus gerçekleştirmişti. Ama Kürt halkı böyle bir ihanette bulunmamaya kararlıydı. Onlar Müslüman memleketin en ücra köşelerinde bile canlılığını koruyan Müslüman halkın direnişine ortak olmayı ve İslam?ı kafir emperyalistlerin tahakkümüne karşı üstün tutmayı daha şerefli bir vazife bildikleri için İngiliz?lerin ve Rusların bu şeytani tekliflerini ellerinin tersiyle geri çevirdiler. Hatta bu teklifin cazibesine kapılan tek tük şahıslara da zorlayıcı müeyyideler uyguladılar. Onların hedefi İslam topraklarını zorba kafirlerin elinden kurtarmak idi. Müslüman Kürt önderleri böyle bir dönemde bağımsız bir Kürdistan devletinin kurulmasını teklif edenlerin amaçları kendi emellerine engel gördükleri, zayıf da olsa, ümmetin gücünü parçalamak olduğunu iyi biliyorlardı. Hiç şüphesiz, İslam düşmanları böyle bir devletin kendi güdümlerinde olmasını isteyecek ve böyle bir durumun oluşması halinde tamamen İslam?dan ümmetin sorunlarından uzak bir kukla devletin ayakta durmasını sağlayacaklardı. Ancak Müslüman Kürtler buna fırsat vermediler.

Acemimüezzin. Acemiliğin her tarafından maşallah akıyor. İnsan bu cümleleri yazmaktan sıkılır, utanır ve Allaha karşı vereceği hesabı düşünür biraz. Hiçmi sende Allah korkusu yok. Yukarıda iktibas ettiğim yazıyı dahi okumaktan aciz bir varlıksın. Ne diyeyim sana. Müslüman duyduğu her hebere inanmakla mükellef değil, araştırmalı, sorgulamalı ve sonra bir sonuca varmalıdır. Bunu hucurat suresinde Allah buyuruyor. Vatan haini olarak bizlere kabul ettirilmeye çalışılan binlerce Muvahhid mü'min var. Bu Mü'minlerin bir tanesini dahi anlamayıp yanlış bir karar ve yargıya varırsak Rabbimize hesap veremeyiz. Şeyh said kıyamı "İSLAMİ BİR KIYAM" dır. Bunu biraz tarih kitaplarını karıştıran, biraz kafa yoran ve müslüman olan her insan bilir. Tabi senin gibi gırtlaklarına kadar cehalet batmış ve debelenenler hariç. O günün şartlarında islama ve müslümanlara yapılan sayısız katliam, zülüm ve işkenceleri buralarda aktarmaya çalışsak bu sayfalar yetersiz kalır. Şey Said bir islam alimi ve önderidir. İslama, Kur'an'a ve Müslümanlara yapılan haksızlık, zülüm ve adaletsizliklere karşı tamamen islami bir tavır göstererek başkaldırmış ve sonunucunda Allahın çok az insana nasib ettiği ŞEHADET'i hak etmiştir. Böylesine mert, cesur ve hayatını ŞEHADET'le noktalayan bir Muvahhid Mü'min'e, ahlkasız ve insafsızca; "çıkarlarının peşine düştü, halkı sömürdü" gibi insan onur ve haysiyetine yakışmayan bir ithamda bulunmak insanlıkdışı bir davranıştır. Bunu kendine yakıtıştırmıyorsan Allahın sana verdi o beyin ve aklını Allahın direktifleri doğrultusunda kullan ki kurtuluşa erebilesin ve hesap verebilesin. Yoksa bu dünyanı rezalet inçinde geçireceğin gibi ahiretini de helak edersin. Saidi nursinin Şeyh saidi desteklemediği de kocaman bir yalandır. Said Nursi Şeyh saidi destelmiş ve onun kıyamına katılmayı tavsiye etmiştir. Ancak kendisi bizzat kıyama katılmamıştır. Dediğin gibi dahi olsa yani Said Nursi bu kıyama destek çıkmamış olsa dahi bu Şeyh Saide hakaret edilmeye asla gerekçe olamaz. Çünkü Said Nursi ne Allahtır ne de peygamber. Said Nursi sadece bir islam alimidir. Ve her insan gibi bir çok hatalar yapmış olabilir. Şeyh saidi bir çok alimin desteklemediği ise tamamen resmi tarihin yalanlarındandır. O günün şartlarında Şeyh Said kıyamını duyan tüm Muvahhid islam alimleri ya maddi ya da manevi olarak destek çıkmışlardır. Ama halkın içerisinde senin gibi cahil cühela takımı başta destekledikleri halde sonradan korkudan desteklerini geri çekmiş ve Şehadete göndermişlerdir büyük Şeyh Saidi.

İkinci bir husus. "bu forumu böyle siyasi söylemlerle kirleten halkı kin ve düşmanlığa sebeb olanları kınıyorum ne ihtiyacın vardı bu başlığa kardeşim" demişsin. Bu cümlen senin seviyeni gösterir. Hayatını İslam ve Kur'an için feda eden ve bizlere yalan-yanlış ve kirli bilgilerle tanıtılan bir şahsiyetli bir islam alimini doğru anlamaya yönelik katkıda bulunmak İslai bir sorumluluktur. Sen hurafe ve yalanlarla doldurduğun o kafanı biraz arındırarak İslamı ve Kur'anı öğrenmeye çalışki doğru ile yanlışı, helal ile haramı, hak ile batılı birbirinden ayırdedebilesin.

Fakat bütün çabalara rağmen, hükümet kuvvetleri savaşın gidişatını lehlerine çevirmeyi başardılar ve Diyarbakır dolaylarına yaklaşmaya başladılar. Şeyh Said?in kuvvetleri de Hani vadilerine doğru çekilmek zorunda kaldı. Burada, Ergani?de kırılan Ş. A. Rahiym?in kuvvetleri de kendilerine katıldı. Kısa bir direnişten sonra ayaklanmacılar, Dara Heni?ye geri çekildiler. Oradan gruplara ayrılarak Genç, Çapakçur, Palu ormanlarına doğru çekildiler. Şeyh Said diğer şeyh ve aşiret reisleriyle Dara Heni?yi terk ederek, 27 Mart?ta Çapakçur?a gitti. Orada Abdullah Şafiyi, Elazığ, Varto ve Kiği şeyhlerini bekledi.

bunu deyip türkiyeyi terketti...

Acemimüezzin. birbirimizi yazılarımıza göre değerlendirebiliriz ancak. Cehaletinin göstergesi istisnasız önde gelen güvenilir bütün müslüman düşünür ve tarih bilgisine sahip şahsiyetlerin ŞEYH SAİD'in İslam ve Şeriat için hayatını ortaya koyduğudur. İdamla yargılandığı uyduruk korsan mahkemede bile hakimin ısrarla sen Kürdistanı Kurmak için mi bu ayaklanmaya önderlik ettin sorusuna hiç terddütsüz; ben islam şeriatını hakim kılmak için bu işe koyuldum demesiydi. Resmi tarihin dışında tüm kaynaklarda Şehid Şeyh Saidin mahkemede verdiği ifadeler ortadadır. Bütün bunlar açıkça ortadayten hala ısrarla Şeyh Saidi katledenlerin diliyle kendi çıkarları uğruna hayatını verdi yorumların cehaletin götergesidir.

Kasım Bey, harbiyeyi okumuş, yüzbaşı rütbesine kadar yükselmiş ve akrabalarıyla birlikte Şeyh Said?in yanında yer almış bir kimsedir. Uzun zamandan beri Şeyh Said?in hizmetinde bulunduğu için kimse kendisinden şüphelenmez. Ancak o, merkezi hükümetle irtibat halindedir. Bu irtibat neticesinde Şeyh Said?in yakalanması için kendisine kilit bir görev verilir. Şeyh Said Piran,?dan Varto?ya doğru hareket ettiğinde her tarafta yoğun bir kar yağışı olduğu için atla hareket etmeleri çok zorlaşır. Dereler ve nehirler geçit vermez durumdadırlar. Kasım Bey bu şartlar altında hareket edilmez bahanesiyle Şeyh Said?i oyalamaya çalışır. Bölgede Şeyh Said?in bir müddet oyalanmasını başarır. Diğer taraftan TC. askerleri Kasım Bey?le irtibatını sürdürmekte ve onları takip etmektedirler. Askerlerin yetiştiği bir sırada Kasım, çevrede hiç kimsenin de bulunmamasından da istifade ederek silahını ani bir manevrayla Şeyh Said?in üzerine çevirir ve kendisini teslim edeceğini söyler. Şeyh Said kendi öz bacanağından böyle bir şey beklememekteydi. Ama olan olmuştu bir kere. Muş ve Varto arasındaki Çarbıvır bölgesinde yakalanan Şeyh Said, Diyarbakır?a götürülür. Şeyh Said?in tutuklanmasından önce tutuklu bulunan Xalid Beg?le Bitlis mebusu Yusuf Ziya, zaman geçirilmeden idam edilirler. Şeyh Said?le birlikte Diyarbakır?a getirilenler arasında Şeyh Said?e bağlı aşiret reisleri, beyler ve birçok alim de bulunmaktadır. Bunlar için Diyarbakır?da Engizisyon Mahkemelerini aratacak kadar acımasız istiklal mahkemeleri kurulur ve çoğu idam edilerek şehit edilir.

vay reesmi tarih vay bir de çerkez ethemi inceleyin.. bakın vatan evlatlarını nasıl hain yapmışlar...

BİR MEMLEKET EĞER ALİMİNİ ASIYORSA O MEMLEKETTE YAŞANMAZ ARTIK

zeynelhadi neye inanmak istiyorsan sana o doğru geliyor. tarihimiz hep yalan öğretildi diyorsunuz, sizin alternatif tarih kitaplarından öğrendiğiniz alternatif tarihin doğruluğunun ispatı nerede?

KÖKSÜZ İDDİALAR:Hiç kuşkusuz Şeyh Sait, yaşadığı senelerin getirmiş olduğu kültürü ve taşıdığı inanç itibariyle memlekette İslam?a dayalı bir sistemin kurulmasından yanaydı. Bu düşüncesini, o dönemin yöneticilerine de sık sık bildirmiştir. ?Batı?nın sanayisini, teknolojisini alın; fakat İslam kültüründen ve İslam sisteminden taviz vermeyin? diyordu o dönemin yöneticilerine.

12.07.2009,

öncelikle şunu söyleyim; tarih, şunun bunun demesiyle yazılmıyor. yani diyarbakırdaki o kişinin şeyh said'e alim demesiyle şeyh said alim olmuyor malesef.

hiçbir tarihçi hakiki manada bir tarafa kahpece arkadan hançerledi demez diyemez derse bu tarihçi olmaktan çıkarak TARAF olmaya dönüşür. ve her TARAFIN bir KARŞI TARAFI vardır. düşün anlarsın

Şeyh Said İsyanı olarak Resmi Tarih'te bizlere yutturulmaya çalışılan İslami bir kıyamı doğru tahlil etmek Müslümanların sorumluluğudur. Yıllarca İngiliz ajanıdır, haindir diye okullarda okutulan bu olayın gerçek yüzü bu makalede net bir şekilde belirtilmiştir.

ayrıca düşmanımın düşmanı dostumdur zihniyetiyle yorum yapan arkadaşlar lütfen bu isyanın nedenlerini iyi araştırın. din elden gidiyor gibi temeli olmayan, yalan ve basit bir bahaneye sığınmak isyanı haklı çıkarmaz. araştırmaya başlamanız için konu başlıklarını vereyim: 1-)aşar vergisinin kaldırılması, 2-)kurdistan hayali. eğer bu konular ve şeyh said isyanı arasındaki bağlantıyı kurarsanız sanıyorum neden bunları yazdığımı anlayacaksınız. saygılarımı sunuyorum değerli arkadaşlarım...

Şeyh Sait kıyamının ilk başarılarına rağmen başarısızlıkla sonuçlanmasının en büyük sebeplerinden biri de ayaklanma sırasındaki ihanetler oldu. Şeyh Sait kıyamının başarısızlıkla sonuçlanmasında ihanetlerin çok büyük rolü vardır. Şeyh Sait kıyamının bu denli kısa sürede bastırılmasının belki de en önemli nedeni ihanet hadiseleridir. Her şeyden önce Şeyh Sait?in yakalanmasının yegane nedeni, son derece güven duyduğu kendi bacanağı olan Kasım Bey?in kendisinden görünerek oynadığı oyunlardır.

gerçekler bu milletten yıllardır saklanıyor

tarih kitabına bakmak yerine o zaman yaşamış insanlara sormak gerek gerçi şimdi o zamanın insanları pek nadir kaldı.

yalan tarih okuyoruz okutuyoruz

Bundan sonra bütün ipler, İslam düşmanı rejimin eline geçti. Astığını astı, kestiğini kesti. Takrir-i Sükun kanununu Demokles?in kılıcı gibi Müslüman halkın başının üstünde tuttu. Şehit Şeyh Sait?in ayaklanmasını da bastırdıktan sonra artık kendi burnunu yere sürtecek ciddi bir İslami tepkiyi karşılarında görmüyorlardı. İslam düşmanı rejim, Cengiz-i Hülagu?yu gerilerde bırakmıştı. Nitekim beli başlı gayr-i İslami inkılaplarını Şehit Şeyh Sait?in ayaklanmasından sonra gerçekleştirmişlerdir.

- Demek ki bu ayaklanmayı yalnız başınıza yaptınız

O günlerde bazı İstanbul gazeteleri de bir müddet sonra İstiklal mahkemelerinde yargılanmak üzere aynı tenkit ve eleştiri istikametinde sesler çıkarıyorlardı. O olağanüstü zaferden sonra yolun başka mecralara kaydığını söylüyorlardı. Durum bu minval üzerinde iken yine Şeyh Sait, Piran?da kardeşi Şeyh Abdurrahim?e misafir olduğu bir sırada bir üst teğmen, bir teğmen ve on beş er Şeyh Abdurrahim?in evine gelir. Şeyh Sait?ten Bahri adlı şahsın evinde kalmakta olan ve cinayetten sanık on mahkumun kendilerine teslim edilmesini ister. Bunu üzerine Şeyh Sait, onlar arkadaşlarımızdırlar. Ben burada olduğum müddetçe onlara herhangi bir kötülük etmeyin ve yakalamaya kalkışmayın der. Daha sonra Şeyh Sait onlardan bu adamlardan vazgeçmelerini ister. Fakat jandarma komutanı, Türkiye Cumhuriyeti kanunları çerçevesinde hareket etmekten başka hiçbir şeye saygı duymayacağını belirterek sanıkların teslim edilmesi için emir verir. Subayın emri yerine getirilemeyince, halkla jandarma arasında çatışma çıkar. Askerlerin bazıları öldürülür, diğerleri de esir edilir. Bu çatışma ayaklanma planının uygulanmasını sekteye uğratır. Aslında Şeyh Sait, halkın genel bir ayaklanmaya daha hazır olmadığını biliyordu. Bu yüzden de, Piran?da meydana gelen olayı yerinde sınırlı tutmak ve başka yörelere sıçramasını önlemek için Piran?ı terk ederek Genç?e gitti. Fakat kardeşi Şeyh Tahir, olayı duyduğu zaman Lice postanesine el koydu. 200 adamla Genç?e gelerek el koyduğu bütün para ve belgeleri Şeyh Sait?e teslim etti. Bu iki olay ayaklanmanın başlamasına neden oldu ve bu durumda?Görülüyor ki kaderimiz budur? demekten başka bir yol kalmadı. Şeyh Sait vaktinden önce başlayan bir ayaklanmanın başına geçti.

?Ey müminler topluluğu! Medreseler kapatıldı. Din ve vakıflar bakanlığı kaldırıldı, dinin eğitim ve öğretimi İslam ahkamına inanmayan bu rejimin denetimine girdi. Gazetelerde birtakım dinsiz gazeteciler, resulullaha dil uzatmaya cüret ediyorlar. Ben bugün elimden gelse, bizzat cihad bayrağını açar, tekrar İslam?ın yükselmesine gayret ederim.?

25 Kasım 1925?te kafirun başlığı olan şapkanın zorunlu olarak giyilmesi hakkında kanun çıkarıldı. 30 Kasım 1925?te tekke ve zaviyeler kapatıldı. 25 Aralık 1925?te şapka halkın resmi serpuşu olarak kabul edildi. 26 Aralık 1925?te takvim ve hafta tatili günü değiştirildi. Müslümanların hicri takvimi kaldırılıp Hıristiyanların miladi takvimi kullanıldı, Müslümanların tatil günü olan Cuma günü, Hıristiyanların tatil günü olan pazarla değiştirildi. Son zamanlarda Yahudilerin tatil günü olan cumartesiyi de pazara eklediler. 17 Şubat 1926?da İslam hukuku tamamen devre dışı bırakılarak İsviçre kafirinden motamut tercüme yolu ile alınan Batı hukuku kabul edildi. Ayrıca Almanya ve İtalya?ya ait bazı kanunlar tercüme edilmek sureti ile kabul edildi. 1926?dan itibaren İslami eğitim metotları tedrici olarak bütün okullardan kaldırıldı. 10 Nisan 1928?de yapılan bir değişiklikle 1921 ve 1924 Anayasasında yer alan devletin dini, din-i İslam?dır, hükmü kaldırıldı. 1 Kasım 1928?de harf devrimi yapıldı. Kuran?ın ve İslam kültürünün harfleri kaldırılıp dinsizlik kültürünün harfleri kabul edildi. Daha sonra Kuran, ezan ve hutbenin, kendi şeytani politikalarına daha elverişli olur düşüncesiyle Türkçe okutulması hükme bağlandı. Bu duruma muhalif olanlar aforoz edildi.