<i>Hayatım boyunca yaşadığım gecelerin en kapkarası. </i>

Çok şey anlatılır evet bu kitap ve yazarı hakkında. Daha önce okuduğunuz deneme kitaplarını bir kenara alın ve elinize bu kitabı alın. Okuyunca ne demek istediğimi anlayacaksınız. Kitap kapağı ile içindekilerin uyumu dikkatinizden kaçmasın sakın.

<i>Annem, iyi ki artık hayatta değil. </i>

<i>"Gel, kim olursan ol, gel!" diye seslenen Mevlana'nın, "Aşk gelicek cümle eksiklerbiter!" diye yankılanan Yunus?un ezgileri, nefret çığlıkları arasında yitip gitti. </i>

<i>"Hadi itiraf et: Kapağı çok hoşuna gitti. Biliyordum."</i>

Bir daha mı peşine düşsek acaba?

<i>Yukarıdaki, bir-iki aya kadar çıkacak bir deneme kitabımın adı. TheoAngelopoulos'un unutulmaz filmi "Sonsuzluk ve Bir Gün"de, bilincini çoktandır yitirmiş yaşlı annesinin yatağında oturan adamın sorduğu o müthiş soru: "Söylesene anne, biz sevmeyi ne zaman unuttuk?"</i>

<i>Evet...</i>

<i>Cumhuriyet'in ilk öğretmenlerinden olan o kadın, bu kapkara sorunun cevabını bilemezdi ki!</i>

<i>Kim derdi ki bir gün gelecek ve ben o gün, keşke annem hayatta olsaydı da aynı soruyu ona yöneltebilseydim diye düşünecektim: "Söylesene anne, biz sevmeyi ne zaman unuttuk? Sen ki, bana çocukluk yıllarımda öğretmenlik günlerini anlatırken hep insanların hiçbir ayrım tanımaksızın birbirlerini sevdikleri, birbirlerine ve kendilerine, hepsinden önemlisi de yaşadıkları Cumhuriyet?e güvendikleri bir ülkeden söz ederdin! Oldu mu gerçekten böyle bir ülke? Yani masal değil miydi anlattıkların?"</i>

<i>Ve ben iyi ki ona sorma olanağından yoksunum: "Söylesene anne, biz sevmeyi ne zaman unuttuk?"</i>

<i> Sonra 6-7 Eylül faciası geldi ve hayatımın en büyük travmasını yaşadım. İstanbul'da "Gayrimüslim"lerin işyerlerinin ve evlerinin yakılıp yıkıldığı, talan edildiği, sonsuz bir gece. </i>

<i>Kitap kapağıyla öylesine örtüşmüş ki, insanı etkileyen bir yanı ile okumak için güzel bir tercih.</i>

<i>...</i>

<i>Değildi herhalde. O ülke, yaşlanmakta olan bir beynin, bir zihnin yarattığı bir sanrı değildi. Bir düş değildi. Gerçeğin düpedüz kendisiydi. Çünkü ben de çocukluk yıllarımın bir bölümünü öyle bir ülkenin bir mahallesinde yaşamıştım. Rumlarla, Ermenilerle, Musevilerle, Kürtlerle, Lazlarla dolu, değişik adlar taşıyan, ama hiçbiri de neden adlarının birbirinden bunca farklı olduğunu merak etmeksizin?çocuklukarkadaşları? olan bir mahalle. Bayramların ve yortuların birlikte yaşandığı, Noel ve Paskalya çanlarının ezanlara karıştığı, yortu sofralarını iftarların izlediği bir ortam. O zamanlar, bir gün gelip birbirimizi sevmeyi unutabileceğimizi, bu sevgisizlik yüzünden gittikçe tenhalaşacağımızı aklımızın kenarından bile geçirmediğimiz günlerdi. Mustafa Kemal'in yaktığı laiklik ve tam bağımsızlık meşalesinin henüz hayatımızı ve ortalığı aydınlatmayı sürdürdüğü günlerdi.</i>

<i>"... bırakın aşklarınız, sevdikleriniz, dostlarınız birer birer yanınıza gelsin. İçlerinde mutlaka canınızı acıtanlar olmuştur... Başka aşklara, başka sevgilere gidenler olmuştur. Bırakın yanınıza gelsinler. Onları gene ne kadar çok sevdiğinizi göreceksiniz. Başka aşklar ve başka dostluklar sevdikleri için belki de. Belki hala sizi sevdikleri için..."</i>

<i>İnsanlığını unutan sevmeyi unutmuş olabilir.</i>

<i> Sevgilerde başlıklı denemesinden:</i>

<i>O günden sonra, giderek artan bir yoğunlukta olmak üzere, artık insanları sevmemiz gerektiğini değil, "bazı" insanları, "hangi" etnik grupları neden sevmememiz gerektiğini öğrenmeye başladık. </i>

Bir yerlerde unutulmuş ve kayıp olan bir sevgi sanırım.

<i>Kitaptan bir alıntı değil, kapağa özel bir yorumdan alıntı. </i>

<i>Cemal'in denemeleri güncelliğini hiç kaybetmemiş... Ara ara bakmakta fayda var. Bakamayanlar için elbette geri dönüş yapılabilir, keyifle yeniden Cemal denilebilir.</i>

<i> Ahmet Cemal'in kendi kaleminden; </i>

<i>Ertesi günü geri kalan, Pera'nın, Beyoğlu'nun kökü yüzyıllara uzanan kozmopolit, yani çokkültürlü örgüsünün perişan kalıntılarıydı. </i>

<i>:)</i>