Midhat Cemal Kuntay, arkadaşı, ağabeyi, en yakın dostu Mehmet Akif merhumu anlattığı o tadına doyulmaz kitapta, Kapalıçarşı'nın Nuruosmaniye Camii çıkışındaki bir kebabçı dükkanından bahseder: Kebabçı Kamil'in dükkanı.

22 Mart 2009, Pazar

Nedir Akif'i büyük yapan?

Akif?in marşının oya sunulması kararlaştırıldı ve?Oy birliği ile kabul edildi.? Marş teklif üzerine en son ayakta dinlendi. Kahraman orduya ithaf edilen marş, İstiklal marşı olarak kabul edildi. Akif?Onu milletime ve kahraman ordumuza hediye ettim. Zaten o milletin eseridir, milletin malıdır. Ben yalnız gördüğümü yazdım? dedi ve bu marşı Safahat?a almadı.

Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövemem.

Rabbim o karanlık günleri tekrar yaşatmasın...

Safahat'ın yayın hakları o yıllarda damadı Ömer Rıza Doğrul'da olmalı ki her Safahat'ta aynı takdim ile karşılaşırdık. Her yıl sular seller gibi satılan Safahat'ın te'lif gelirlerinden, daha sonraları zaruret ve perişanlık içinde ömür tükettikleri anlaşılan Akif'in evlatlarına da bir hisse düşer miydi bilmiyorum. Ailevi meselelerdir, tafsilatına girmiyorum.

Tarihçi yazar Yavuz Bahadıroğlu, Mehmet Akif Ersoy?un İstiklal Marşı?nı yazarken başlangıç kelimesi olan?Korkma!? ifadesini Hz. Muhammed?in hicret esnasında Sevr mağarasında Hz. Ebu Bekir?e söylediği?Korkma ey Ebu Bekir, Allah bizimledir!? sözünden ilham alarak yazdığını söyledi. Tarihçi yazar Yavuz Bahadıroğlu, aylık olarak yayınlanan genel kültür dergisi Moral Dünyası?nda yayınlanan yazısında İstiklal Marşı?nın yazılış sürecini kaleme aldı. Bahadıroğlu, yarışmaya katılan ve finale kalan diğer altı şiirden örnekler verdiği yazısında İstiklal Marşı?nın ifade kudreti ve etkileyici yönünün daha derinden kendini öne çıkardığını belirtti.

Bugün etnik kimlik, kültürel haklar, anadilde eğitim gibi "milli" heyecanların peşinde neş'eyle yürüyenlerimiz hesab etmeli ki?eğer gerçekten öyleyse- kendi Akif'lerini yetiştirmek için tarihin ve kaderin arasında kimbilir kaç asır boyunca kıvamlarını bulmak zorunda kalacaklardır!

Bu anlatışın ve kucaklamanın şahikasını temsil eden hiç şüphesiz İstiklal Marşlarıdır. Mehmet Akif'in hangi tarihi ve toplumsal şartlarda İstiklal Marşı'nı yazdığını biliyoruz. 1921 yılı, Ankara'daki Meclis'in bin bir güçlük içinde İstiklal Savaşı'nı sürdürmeye çalıştığı bir tarihtir. Ülke işgal altındadır, her yerde yokluk ve yoksulluk vardır, kurtuluş ümidini gerçek kılacak olan imkanlar değil insanların imanları, azimleri, karar ve iradeleridir. Mehmet Akif, "Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak" diye başlar marşa, çünkü yurdumun üstünde tüten en son ocak sönmeden, bu mümkün değildir. O ocaklar ise bu ülkede her zaman tütmeye devam edecek ve bayrağı dalgalandıracaklardır.

Girmeden tefrika bir millete düşman giremez.

Allah bu millete bir daha istiklal marşı yazdırmasın

Sevinme bir, acı bir, gaye aynı, vicdan bir;

Günün birinde dayım, rafların kolay görünmez bir yerinde muhafaza ettiği "o kitap"lardan birini gösterip de bunun "yasak kitap"lardan biri olduğunu anlatınca durumu anlamıştım. Said-i Nursi'nin "Sözler"iydi bu kitap; Rıza Nur'un "Hayat ve Hatıratım"ı da vardı; sonra Kur'an tefsirleri, Buhari, Tırmızi ciltleri, Riyaz'üs Salihin; daha sonra Cemal Kutay'ın Hürriyet ve İstiklal Mücadeleleri Tarihi, "Bilinmeyen Tarihimiz"i anlatan tarih kitapları ve Safahat.

Mehmet Akif Ersoy

Kanayan bir yara gördüm mü yanar ta ciğerim,

18 Mart 2009, Çarşamba

-Boğamazsın ki!

Doğru, dosdoğru, hatta bazen bize "lüzumundan fazla doğru" gibi görünen bir adam. Şiirini, mücadelesini, sanatını ilhamından değil de canından, kanından yontarak inşa etmiş bir adam; herkes onu "Şair" kimliğiyle tanıyıp hatırasını ta'ziz ededursun, ben onu hayatına döşediği karakter metaneti ile sevip hayran oldum.

Hele hak namına haksızlığa ölsem tapamam.

M. NACİ BOSTANCI

BİRLİK

Bütün bunların ötesinde Mehmet Akif'i milletin gönül tahtında başköşeye oturtan, onun sadece eserlerinde değil, hayatında da katıksız bir ahlak adamı oluşudur. Ahlak, üzerine albenisi yüksek birçok söz edilen fakat gerçek hayatın içinde bazen tanınmaz hale gelen, ötekinden beklenen, kendisine mesafeli tutumlar için her vakit mazeretlerin hazır olduğu bir kategoridir. Soyut ilkelerin varlığı üzerine hemfikirizdir fakat somutta herkesin ahlakı kendisine olur. Yine de bir yerlerde ahlak kahramanlarının varlığı elzemdir. Çünkü insanları vicdanlarındaki o sesle buluşturan ve ahlaki çizgiyi her vakit hatırlatarak bu hayatı toplum için mümkün hale getiren o kahramanlardır. Onların hayatına baktığımızda ahlaki bir yaşama biçiminin mümkün olduğunu görür ve bir kez daha hakka, hukuka, iyiliğe, başkalarını düşünmeye, özgeciliğe iman ederiz. İyiyle kötü, cennetle cehennem arasında savrulan insan, kendisine bir istinat çizgisi olarak o ahlak kahramanlarını alır, onların varlığında insanlığın tesellisini bulur. Mehmet Akif, İstiklal Marşı dolayısıyla kendisine verilmek istenen o büyük ödülü almayışıyla, artık milletin olanı kitabına dahi koymayışıyla, yoksul ve kimsesizlere yönelik ilgisiyle, merhametiyle, kısaca hayatının her adımındaki haysiyetli, namuslu duruşuyla bir ahlak insanıdır. Kendisi başka yerde dururken şiirlerinde muhayyel bir ahlakı ve insanlığı anlatan bir şairin kimi başarılı şiirleri olabilir, zaman zaman parlak sözler edebilir fakat bir milletin ortak hikayesini anlatamaz, mısralarıyla onları kucaklayamaz.

Şu karşımızdaki mahşer kudursa, çıldırsa,

-Hiç olmazsa yanımdan kovarım.

Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak;

A. TURAN ALKAN

Taşıp da kaplasa afakı bir kızıl sarsar,

Bu kelime, Peygamber-i Alişan Efendimiz?in Mekke?den Medine?ye hicreti sırasında sığındığı Sevr Mağarası?nda, muhteşem yol arkadaşı Hz. Ebubekir?in endişelenmesi üzerine söylediği teselli cümlesinin ilk kelimesinden alınmıştı:

bazı dostlarımızın katkılarıyla.

'Bu baklava denen zıkkım da mekulattan değildir. İnsan bir lokma yer sonra tıkanır' diyecek oldum.

Safahat, Mehmet Akif Ersoy'un şiirlerini iki kapak arasına toplayan kitaptır; eserden müessire giderek Safahat şairini, şiirine bıraktığı ruh izleriyle de takib edebilirsiniz; ben Mehmet Akif Bey'i, devrinin gaileleri arasında yalçın bir kayalık gibi dimdik duran bir şahsiyet olarak Mithat Cemal Kuntay'ın "Mehmet Akif" isimli abide biyografisiyle tanıdım ve sevdim; o günden beridir benim için şahsiyet, daima şiirin ve sanatın önünde giden ve zannımca öyle takib edilmesi gereken bir dikkat unsuru teşkil etmiştir.

güzel yazı, eyvallah dostum...

Denizler ordu, bulutlar donanma yağdırsa,

Kesilir belki, fakat çekmeye gelmez boyunum!

kıymetini bilemediğimiz değerlerimizden biri mehmet akif ersoy..

Yumuşak başlı isem, kim dedi uysal koyunum

Cehennem olsa gelen, göğsümüzde söndürürüz.

Ah o güzel ahlak, ah o iman salabeti, ah o hiçbir bedel karşılığında yatıştırılması ve tediye edilmesi gerekmeyen memleket ve millet muhabbeti... <a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="2c58024d40474d426c564d414d42024f434102585e">

Zalimin hasmıyım amma severim mazlumu...

Düşer mi tek taşı sandın harim-i namusun,

Bu ülkede Mehmet isimli birçok insan var. Bunların ilham vericileri arasında Mehmet Akif'in yeri nedir bilmiyoruz ama hatırı sayılır miktarda Mehmet Akif adında kaynağın o olduğu muhakkak. Çocuklara babalarının, dedelerinin isimlerini vermenin baskın olduğu bir toplumda bu tutum, Mehmet Akif'in yeri ve ona duyulan sevgi hakkında bize bir fikir vermektedir.

"bu ezanlar ki şehadetleri dinin temeli,

Mehmet Akif Ersoy'un ismini duymamış hiç kimse yoktur. Onun masum ve mazlum bakışlı, artık kırlaşmaya yüz tutmuş sakallı resmini de görmemiş olan yoktur herhalde.

Milletimizin istiklal mücadelesini tam anlamıyla anlatan, kelimelerin anlam yükünün yoğun olduğu bağımsızlık şiirimiz

O, İstiklal Savaşı sürecinde şehir şehir dolaşıp camilerde vaazlar vermiş, Anadolu'daki direnişi mayalamıştır. Bunu yaparken, münevverlere ait birikimi milletin yalın, açık diline çevirmiş, bir bakıma "cim karnındaki nokta"yı sarahatle dile getirmiştir. Ancak takdir edilmelidir ki; bu beceri milletin aynasında kendi varlığının bilgisine eren kişilere hastır ve esasen Mehmet Akif'in sureti doğrudan doğruya milletin kendisidir. O sadece karşısındakilere anlatan değil onları anlayandır, jestleri, duruşları okuyandır, suskunlukların içindeki konuşmaları gün ışığına çıkarandır. Safahat'taki şiirlerinden haberdar olanlar, oradaki karakterlere yönelik derin gözlemi kolaylıkla fark etmektedirler. Seyfi Baba, Küfe, Dirvas'dan, Meyhane, Kocakarı ile Ömer, Said Paşa İmamı'ndan diye başlayıp peşine ekleyeceğimiz nice şiirinde bütün bunları görürüz. Akif'in bakışları elbiseyi, teni, eti kemiği geçmekte, o insanların kat be kat derinlere sakladıklarına ulaşmakta, sessizliğe çekilmiş olanları yeniden söz ve ahenkle buluşturmaktadır. Çevresine karşı bu ölçüde nüfuz edici bir bakışın, aklın ve kalbin sahibi olan kişinin milletiyle hemhal olması ve şiirlerinde, vaazlarında onların sesi haline gelmesi artık bir tercih değil, kendi mecrasının tabii bir sonucudur.

ebedi yurdumun üstünde benim inlemeli..."

<a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="3b4f155a57505a557b415a565a5515585456154f49">

Bu yol ki Hak yoludur, dönme bilmeyiz, yürürüz;

<a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="7b0f551a17101a153b011a161a1555181416550f09">

O benimdir, o benim milletimindir ancak

Akif, Türkiye'de yaşayan insanlara "millet" olmayı işaretlemiş adamdır.

Yarışmaya 724 parça şiir katıldı. Fakat hiçbirisi milli marş olmaya layık görülmedi. Böyle bir marşın ancak Mehmet Akif tarafından yazılabileceği ve para meselesinden dolayı yarışmaya katılmadığı da ağızlarda dolaşıyordu. Hasan Basri Bey, para meselesinin kaldırıldığını söyleyerek, Akif?in yarışmaya katılmasını sağladı. Mehmet Akif?in şiiriyle birlikte üç parça, orduya gönderilerek, asker üzerinde tesiri en fazla olan eserin tespit edilmesi istendi. Cevap olarak Mehmet Akif?in şiirinin beğenildiği bildirildi.

Değil mi ortada bir sine çarpıyor, yılmaz,

Bu altımızdaki yerden bütün yanardağla

Akif böyleydi; Tekirdağ kadar, memleketin karpuz kabukları da onun gözünde vatandı." (Mithat Cemal Kuntay, Mehmet Akif, L ve M yayınları, İst. 2005, s. 111 vd.)

İster misiniz Akif bu lafıma kızsın ve bana o türlü bir istihza ile baksın ki bu bakışlara nazaran benim lafım 'züppelik' olsun; baklava da milli mevcudiyetimizin inkar ettiğim bir parçası! Dondum kaldım.

Tarihçi yazar Yavuz Bahadıroğlu, Mehmet Akif Ersoy?un İstiklal Marşı?nı yazarken başlangıç kelimesi olan?Korkma!? ifadesini nereden aldiğını yazdı

herkese teşekkür.

Biri ecdadıma saldırdımı, hatta boğarım!...

Çiğnerim, çiğnenirim, hakkı tutar kaldırırım!

Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,

?Korkma ey Ebu Bekir, Allah bizimledir!?

Akif'i elbette okul sıralarında tanımış olmalıyım fakat zihnimde tuttuğu yer, 60'lı yılların hangisinde basıldığını bilmediğim o kalın şiir cildiyle başlamıştır.

... alıntı...

Yazısında devrin ünlü şairlerinin niçin yarışmaya katılmadığı sorusuna da cevap veren Bahadıroğlu, İstiklal Marşı?nın yazılış sürecini ise şöyle anlattı: ?Mehmet Akif, Taceddin Dergahı?na kapanıp İstiklal Marşı?mızın ilk mısrasının ilk kelimesini?besmele? eşliğinde döşedi: ?Korkma!?

Ne latif tecellidir ki ilk lise yıllarında, kitap sayısı iki elin parmaklarını geçmeyen cılız kitaplığımın en şahane ve vazgeçilmez eseri yine Safahat oldu ve beyaz muşamba cilt üzerine siyah mürekkeple basılmış bu Safahat cildini yine büyük dayımın verdiği harçlıkla satın almıştım. Harçlık 20 liraydı; tesadüfe bakınız ki Safahat'ın fiyatı da tam 20 lira.

Bugün bizde de ilköğretim 2. sınıf öğrencisi 10 kıtanın tamamını okuyunca bizim 2. kademe haylazlar utanmadan "vayyy be" dediler.

Akif'in dediği gibi 'ALLAH bu millete bir daha İstiklal marşı yazdırmasın'

Mehmet Akif'i milletin gözünde önemli kılan neredeyse bir veli mertebesine yükselten, herkesin çeşitli vesilelerle söylediği İstiklal Marşı'nın şairi oluşu değildir. Bu önemlidir elbette, fakat İstiklal Marşı'nı da kuşatacak şekilde onun milletine karşı duyarlılığı, zarafeti, bu toprakların dilini kullanma becerisi ve kendi varlığında ortak kimliği temsil etme başarısıdır. Şairler her halükarda içinde soluk alıp verdikleri toplumun ruhaniyetiyle bağ kurarlar, onun kılcal damarlarına kadar nüfuz etmiş varlığına dokunurlar, ortak mahremiyetin belirsizliğindekini söz olarak gün ışığına çıkartırlar. Jungcu bir ifadeyle, arketiplerin dünyasından konuşurlar. Bunun en çarpıcı örneklerinden birisini de bugün 94. yılını idrak ettiğimiz Çanakkale harbi için yazdığı "Şu boğaz harbi nedir var mı ki dünyada eşi/En kesif orduların yükleniyor dördü beşi" diye başlayan muhteşem şiirinde verir. O cephede yaşananı şiir diliyle kurmak bir cüret işidir ama şiirin de gösterdiği gibi bu cürete en fazla hakkı olan kişi bunu milletinin ruhaniyetinden almış olan Mehmet Akif'dir.

forumdan

amin...

Koca koca adamlar dinlemeli bu miniği...

Zulmü Alkışlayamam

ne zaman bir minare görsem, aklıma bu dizeler gelir, için için mırıldanırım. "Allah bu millete bir daha istiklal marşı yazdırmasın"... -bu güzel günün hürmetine- istiklalimiz ve istikbalimiz daim ve parlak olsun.

Maarif Vekaleti tarafından gönderilen İstiklal Marşı teklifi gündeme alındı. Başkanvekili Hasan Fehmi Efe?nin başkanlığındaki toplantıda ele alınan marşın tab ve tevziine karar verildi.

Toplu vurdukça yürekler, onu top sindiremez.

İrticanın şu sizin lehçede ma'nası bu mu?

İstiklal Marşları belli bir tarihin içinden çıkarlar fakat zamanla tarihsiz bir nitelik kazanırlar. Sonraki her kuşak o marşı söylerken sözlerin ve müziğin içine biraz marşın doğuş şartlarını katar fakat daha çok da kendi yaşadığı halin anlamını, duyarlılıklarını ilave eder. Türkiye'de de İstiklal Marşı bu ülkenin tarihine, toplumsal değişikliklerine eşlik etmiş, bütün bunların yapıp edicisi olan insanın hayatına, aklına, kalbine kendi ışığını düşürmüştür. Okullarda, kışlalarda, törenlerde toplu halde bir dini ritüel atmosferi içinde İstiklal Marşı okunurken bu ortak seslenişin bir ortaklık duygusu olarak o insanlara geri dönüşü söz konusudur. Tek katlı, kerpiçten, iki derslikli mekteplerden küçük kasabaların meydanlarına, Toroslarda ormanın içinde yitmiş üç beş evli köylerden Doğu'daki mezralara kadar her yerde İstiklal Marşı okunurken müziğin ve kelimelerin oradaki insanların kulaklarına fısıldadığı bir söz olmalıdır: Sen de korkma, ileriye doğru cüretkar bir şekilde atıl, kendi hayatını değiştir ve kendi hayatınla birlikte bu ülkenin bahtını da değiştir. Çünkü bu yıldızı parlatacak olan ancak senin hayat hikayenin parlaklığıdır. Anadolu'nun bu kavruk bozkır toprağında yetişmiş serçeleri olarak o çocukların ölçüsüz bir cesaretle geleceğe atılışlarında, mutlaka İstiklal Marşı'nın önemli bir yeri ve payı vardır. Mehmet Akif Ersoy "Korkma" diye İstiklal Marşı'na başlarken gelecek asırlara uzanan, her kuşağın ayrıca kendi hikayesini içine yazacağı bir tarihsiz şiire giriş yaptığını muhtemelen bilmiyordu. Zaten bu ümmilik, şairin "şahsi bilincini" paranteze alması ve milletin rüyasına tıpkı vahiy benzeri bir hal ile aracılık etmesi için gerekli değil midir?

Yüreğini ilhamının kaynağına kilitledikten sonra, Akif, marşın gerisini hızla getirdi:

Büyük dayımın kütüphanesi, büyük odalarındaki yüklük hizmeti görmeye tahsis edilmiş duvarın orta yerinde kilitli cam kapakla korunan ve siz bilemediniz beş-altı sıra büyük boy kitap rafından ibaretti. Kilit altında tutulmasının tahmin edilebilir birkaç sebebinin ötesinde çok ciddi bir gerekçesi daha vardı:

Dükkan, Midhat Cemal Bey'in beklentilerini karşılayacak neviiden bir dış görünüşten mahrumdur; daha ziyade çevre esnafın uğrağı ananevi bir kebabçı dükkanıdır ama o, Kamil'in dükkanına Akif de oraya gittiği için uğramaktadır. Şöyle anlatıyor:

Adam aldırmada geç git, diyemem aldırırım.

Ah o güzel ahlak, ah o iman salabeti, ah o hiçbir bedel karşılığında yatıştırılması ve tediye edilmesi gerekmeyen memleket ve millet muhabbeti... <a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class=" cf_email " data-cfemail="c5b1eba4a9aea4ab85bfa4a8a4abeba6aaa8ebb1b7">

12 Mart 1921, İstiklal Marşımızın kabulü.

"Ama Akif de buraya nasıl geliyordu biliyor musunuz? Gururundan yekpare bir göğüs kesilerek! 'Burası bir Türk'ün idare ettiği o müesseseydi ki yemekleri hilesizdi; sahibi, doğruluğu ile ekmeğini kazanan adamdı!' Akif'in kebabçıya olan muhabbeti vatan sevgisiyle karışarak ince bir şey oluyordu.

Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem;

Sanatı, mücadelesi ve milleti için gördüğü hizmetler için kimselerden karşılık talep etmemiş bir karakter heykelidir Mehmet Akif. Fikrime iştirak etmemekte serbestsiniz; Yunus Emre, Akif'in zamanında yaşasa, Akif'in suretinde görünürdü diye düşünürüm.

Korkma, sözünün nerden geldiğini bilmiyordum, bilgilendik, teşekkür ederiz.

Bana hiç tasmalık etmiş değil altın lale!

Cihan yıkılsa emin ol bu cephe sarsılmaz!

Üç buçuk soysuzun ardından zağarlık yapamam;

Değil mi cephemizin sinesinde iman bir;

Meğer ki harbe giden son nefer şehid olsun.

ALLAH gani gani rahmet eylesin... büyük üstada

Marş, Hamdullah Suphi tarafından Meclis?te okundu. Büyük bir coşkuyla dinlenen marş, sık sık alkışlarla kesildi. Marşın kabul edilmesi, 12 Mart 1921 tarihindeki toplantının öğleden sonraki oturumunda ele alındı.

Biz o milliyetçilik, daha doğrusu "millilik" vasfına ne kadar nadiren temas edebilmişizdir. Milletine İstiklal kavramının en büyük ve manidar şiirini, İstiklal Marşı'nı armağan eden Akif, yeri gelince itirafından gocunmadığı bir tabiilik ve aidiyetle Arnavutluğunu telaffuzdan çekinmez. O manada ne kadar da millidir ve bu vasfından ötürü kimseleri borçlu veya alacaklı çıkarmaya tenezzül göstermez bir ivazsızlık içindedir. Bize bu nükteyi Mehmet Akif Bey, bütün bir hayatıyla, çilesiyle, mücadelesiyle öğretmişti; dersimizi çalışmamışız, Akif'e İstiklal Marşı ile Çanakkale Şehitlerine şiiri arasına sıkışmış bir destan şairi muamelesi reva görerek o büyük dersi ihmal etmişiz!

O benim milletimin yıldızıdır parlayacak,

Doğduğumdan beridir, aşığım istiklale;

Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim!

Sevgili anne-babalar, sevgili öğretmenler; evlatlarınıza, öğrencilerinize Mehmet Akif Bey'in bükülmez karakter metanetini öğretmeyi unutursanız, Akif'ten bir şey öğretmiş sayılmazsınız!

Türkiye?de ilk defa bir milli marş yazılması teşebbüsü, 1920?de Genel Kurmay Başkanı İsmet İnönü tarafından yapıldı. Maarif Vekili Dr. Rıza Nur?u ziyaret eden İsmet İnönü, Milli heyecanı koruyacak, milli azim ve imanı besleyecek, zinde tutacak bir marşın yazılmasını, ordu adına teklif etti. Yarışma Maarif Vekaletinin genelgesiyle okullara duyuruldu ve basın yoluyla da?Türk şairlerinin nazarı dikkatine? sunuldu.

anma proğramını edebiyatçı dostlarla hazırladık ve öğrencilerimiz sayesinde yapmış olduk..

hakkıdır hakka tapan milletimin istiklal

İstiklal Marşı?nın?Korkma!?sı nereden geliyor?

Bir gün bu lokantada Akif'le sessizce kavga ettik. Ben bir aralık rafta duran tabağı gösterdim.