Yazara göre başka dillere ilk çevrilen kitabı Yere Düşen Dualar?ı Almanlar anlamamış, Fransızlar ise beğenmiş: ?Almanlar bilgi odaklı yaklaşıyor, okuduğundan bir şey öğrenmek istiyor. Bizim kültürümüze dair bir şeyler öğrenmek istiyorlar. ?Varoluş sorununun alası bende var zaten, bana ne seninkinden? diyor. Oysa kitap duyumlarla, mitoslarla ilgili? Fransızlar bunu anladı. Kendilerinden, psikanalitik yaklaşımlarından bir şeyler buldular. Almanlarda sömürge geleneği yok, içe kapalılar. Fransızlardaysa sömürge geleneği var ve yazarı kendilerine katıyorlar.?

İnsan önce hayvanı ötekileştirdi

Ne kadar şikayet ederseniz o kadar merkezde gözünüz vardır

Almanlar anlamadı, sömürge geleneği olan Fransızlar anladı

Kurban dili dünyanın en ahlaksız sorusuna kapı açabilir

Söyleşide yazarın Yüzünde Bir Yer isimli kitabında kurduğu dilin, Dersim?de yaşanan olayların içerdiği acının üstünü örttüğü yönündeki eleştiriler de konuşuldu. Muhalif bir dil olarak?kurban dili?nden sakınmak istediğini söyleyen yazar, bunun sebebini, ?Bu dil dünyanın en ahlaksız sorusuna kapı da açabilir: Bunlar neden oldu? Çünkü insanlar isyan etmiş, çünkü, çünkü? Ben bunu yapmak, 15 bin kişinin öldüğü bir olayı 'çünkü'lerle tartışmak istemiyorum. Bu sorundan uzak durmak için nasıl bir dil kurmalıyım diye düşündüm. Babaanneme baktım. Onun sığındığı Hızır mitosunun köklerine baktım. Bu konunun niye konuşulmadığını düşündüm. Fransız psikanalizcilerini okudum. Tecavüz gibi insan benliğini altüst eden olaylar konuşulmuyor çünkü araya utanç faktörü giriyor? Hikayeye asimilasyon yönüyle baktım ve sonunda şöyle düşündüm: Tek bir kadının torunu olmayayım. Alman deportizasyonuyla da benzerlikler var Dersim?de. Aborjinlere ve Kızılderililere de benziyor. Kızılderililer de benzer bir?medenileştirme hareketi? yaşadı. Ben onların da torunu olmak istedim.?

Yazarlığı ile ilgili de konuşan ve?Ödül aldıktan sonra sahtekar gibi hissetmemek için gece gündüz çalıştım. Dinlenirken bile satranç oynuyorum, hiç dinlenmiyorum? diyen Kaygusuz, başka işlerde çalışamadığını vurguladı: ?Reklam yazarlığı da yaptım ama ruhumda bir yarılma hissettim, hasta oldum. Benimkisi sadece okuma ve yazma odaklı bir yaşam.?

Semih Gümüş?ün yazarın?İnsan önce hayvanı ötekileştirdi? sözünü hatırlatması üzerine Kaygusuz şunları söyledi: ?Faşizmden önce cinsiyetçilik, cinsiyetçilikten önce türcülük var. Doğayı evlilik yapılabilen dişi bir alan gibi gördüğümüz için zapturapt altına alıyoruz. Bunu tek tanrılı dinler de yapıyor! Kainatı insana emanet edilmiş bir şey olarak görmek, biraz yüzeysel bir okumayla firavunlar yaratmaya yol açıyor.?

"İnsan önce hayvanı ötekileştirdi" Sema Kaygusuz

Söyleşide, aynı hikayenin iki ayrı biçimde anlatıldığı kitabın yapısı ve Kaygusuz?un kitapta yapmak istedikleri de uzun uzadıya konuşuldu. Kitabın ikinci bölümüne yöneltilen eleştirilere katılmadığını belirten ve Deleuze?ün betimlediği iki tip adaya göndermede bulunan yazar, ?Biz rüya gören varlıklarız. İmgesiyle, mitoslarımızla bir gece hayatımız var. İkinci bölümde rüya alemi ve mitostan bahsediyorum. Ben söyleyeceğimi ilk bölümde söyledim. İkinci bölümde gerçekliğin gerçekte nasıl yaşandığına eğildim. Kişinin içindeki çoğulluğa, kafa karışıklıklarına, çağrışımlara, esintilere ihtiyacım vardı? dedi.

Yazmasının uzun bir süre aldığı kitapla ilgili kendi fikrine aşık olduğunu ve?İkinci bölümü yazarken gerçekten çok zorlandım? diyen Kaygusuz, yöneltilen eleştirileri anladığını ve eleştirilere rağmen gelen olumlu tepkilere de sevindiğini belirtti: ?Haz diye bir şey kalmamış; insanlar hızlıca eğlenerek tüketmek istiyor kitabı. Hız çağındayız, anlıyorum; ama bir de ruhumuz var! Bu kitabı yazarsam özgürleşeceğimi biliyordum ama karşılık beklemiyordum. Yine de bir karşılığı olmasına çok sevindim.?

?Önceden hayvana öykünme vardı? diyen yazar kerpiç yapmayı kırlangıçtan öğrendiğimizi, manda ve inek gibi hayvanlarınsa insanlara yaklaştığında dile bile etki ettiğinin altını çiziyor: ?Anne anlamındaki?mama? seslenişini, kendi yavrusunu çağıran inekten öğrendik?

Zamandan kopmayı öğrenmelisin!

Yazar, olgunluk döneminin Yere Düşen Dualar ile başladığını belirtiyor: ?Yere Düşen Dualar?ı yazdığımda kendimi bir birey olarak da öğüttüm. Çünkü ne kadar çok şikayet ederseniz merkezde o kadar gözünüz var demektir. Yere Düşen Dualar?ı yazdığımda dünyevilikten vazgeçmiştim. Asıl o kitabı yazdığımda bir edebiyatçı gibi düşünmeye başladım.?

Kaygusuz, ?Lineer zamandan kopmayı bilmek, kendi zamanını kurmak? gerekliliğine olan inancını şöyle açıkladı: ?Dünya çok çekici ve rekabete çağıran merkeziyetçi bir yapısı var. Onda gözünüz yoksa artık sizin için iktidar da yoktur.? Bir dinleyici, Virginia Woolf?un yazarlık için?kendine ait bir oda? ve biraz da paraya gerek olduğunu söylediğini hatırlattı ve?Belli ki sizin kendinize ait bir odanız var. Belki de bahsettiğiniz kurban dili, muhalif dil, bu şansa sahip olmayan yazarlarda gelişiyor,? diyerek Sema Kaygusuz'un kurban dili konusunda söylediklerini eleştirdi. Haydar Ergülen, Faruk Duman gibi aynı zamanda başka işlerde çalışan yazarları hatırlatan Kaygusuz ise eleştiriye?Ben iki işi yapamıyorum. Bu bana dair bir şey, yapabilenler de var. İstedikten sonra yapılır,? sözleriyle cevap verdi.

Hayvanlardan sonra kölelerin, sonra da kadınların ruhsuz ilan edildiğini söyleyen yazar, belgesellere de dikkat çekiyor: ?Hayvan belgesellerinde doğa yok. Beslenen timsah neden katil olsun? Orada kendisini tehlikeye sokan?Afrikalı suçlular?ın hayatını gösteren Anglosakson bakışı var! Şunu unutmamak gerek: Her şeyin bir öz otoritesi var. Ateşin, ağacın, suyun... Ağacın kökü, içsel otoritesini hayata geçiriyor, betona rağmen yerini açıyor. Biz o otoriteden esinleneceğimize, baskıcı, hiyerarşik otoriteye muhtaç, zavallı bir uygarlık kurduk. Ve ona inanıyoruz ne yazık ki! Bu yüzden taşın, toprağın, hayvanın hakkını savunmayan bir sosyalizm olamaz bugün,? diyen Sema Kaygusuz, gelen bir soru üzerine felsefeyle ilk etkileşiminin de kitaplardan olmadığını söyledi: ?Babaannem ben doğduğumda incir ağacı dikmiş. Çocukken bir inciri koparıp yemeye kalktığımda?Dikkat et, o senin kardeşin!? dedi. Bütünlük, evreni iç bünyede taşımak... İlk felsefi ürperişim buydu. Sonra Spinoza, Deleuze gibi isimlerle tanıştım.?

Zavallı bir uygarlık ve incir ağacından devşirilen felsefe