1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı döneminde nitelikli insan gücünü oluşturanların bir bölümü savaşlar sırasında ölmüş, bir bölümünü oluşturan Ermeni ve Rumlar ülkeden ayrılmıştı. Bu nedenle nitelikli işgücüne olan gereksinim artmıştı.

İşçi-emekçi sınıfın geçmişten buyana sürdürdüğü; hak, emek ve insanca yaşam mücadelesini tanımak ve anlamak için; özetle SENDİKAL MÜCADELE TARİHİ

Kamu çalışanları sendikalarına sahip çıkarak mühürleri söktü. 15.01.1992 tarihinde Ankara?da, 26.01.1992 tarihinde İstanbul?da grevli, toplu sözleşmeli sendika talebiyle ilk yasal mitingler düzenlendi. 21 Aralık 1992?de Başbakanlığa tüm ülke kamu emekçilerinin katılımı ile yürüyüş gerçekleştirildi.

13 Mayıs 1992 tarihinde ücret yetersizliğini ve tek yanlı belirlemeleri protesto amacıyla bordro yakma eylemi yapıldı. Kamu çalışanlarının hak arayışı ve demokrasi mücadelesi yetkililer tarafından baskı, sürgün ve cezalarla karşılansa da bu mücadeleler sürecinde Uluslararası Çalışma Örgütü?nün 87 ve 151 sayılı sözleşmeleri TBMM?nde onaylandı. 15 Haziran 1993?te bölge mitingleri, 27 Haziran 1993?te beş koldan Ankara yürüyüşü organize edildi.

12 Eylül 1980 askeri darbesi ile toplumun diğer emekçi ve sistemin muhalif kesimleri gibi kamu emekçileri de ekonomik, sosyal ve siyasal hak kayıplarına uğratılmış, zora, şiddete ve sindirmeye dayalı baskı altında tutularak örgütsüzleştirme politikalarına maruz kalmışlardır.

İŞÇİ-EMEKÇİ ÇALIŞANLARIN BİRLİĞİ, İŞYERLERİNDE VE HAYATIN HER ALANINDAKİ ÖRGÜTLÜ GÜCÜNÜN VE ORTAK MÜCADELESİNİN ADIDIR.

1976?da HAK-İŞ ve 1979?da MİSK?in kuruluşu gerçekleşirken DİSK, DGM?lerin kuruluşu girişimine karşı etkili bir direniş gösterdiği 1976?dan başlayarak 1 Mayıs?larda yüzbinleri bir araya getirmiştir.

KAMU SEKTÖRÜNDE SENDİKAL MÜCADELE VE KAMU EMEKÇİLERİ

Sendika, iddia edildiğinin aksine siyasetten uzak değil bizzat siyasetin içindedir ve siyasetin kendisidir. Sendika konusunda olmaması gereken ise sendika yöneticilerinin iktidara veya bir başka siyasi partiye angaje olmamaları, şahsi ikbal düşünceleriyle temsilcisi oldukları sendikal yapıyı istismar etmemeleri yalnızca çalışanın menfaati yönünde faaliyet göstermeleridir.

12 Mart 1971 darbesinin ardından, 20.09.1971 tarihli Anayasa değişikliği ile Anayasanın 46. maddesindeki?çalışanlar? ibaresi yerine?işçiler? ibaresinin konulmasıyla ve 119. maddesinin de?memurlar? siyasi partilere ve sendikalara üye olamazlar? biçiminde değiştirilmesiyle memurların sendikalaşma hakkı ortadan kaldırılmıştır. Anayasanın geçici 16,. maddesiyle de daha önce kurulmuş olan memur sendikalarının faaliyetlerinin sona erdirildiği hükme bağlanmıştır.

O halde tek bir çıkra yol olarak yenıden yapılaşmaya ve gerçek anlamda sendikacılık yapmaya ihtiyacımız vardır, bunun içinde yarınlarımızın düşünerek ki bu yarınlar çocuklarımızdır, yenıden yapılanmayı tatamlayıp herkesin elını tasın altına koyduğu otokontrolün var olduğu bir sendika sistemine geçmeliyiz.

TÜRKİYE?DE SENDİKAL MÜCADELE TARİHİ

YILLARCA Diyanet bunyesınde geçiçi görev yapan 4bin den fazla görevde olan olmayan madur arkadaşların hakkını bekir bozdag sahtekarına duyurmak istiyoruz iki yuzlu ajanı bu gucu Nerden aliyor Bu seçimlerde bunlar aynı Gucu alsın Görüceksniz Kadro diye bir şey kalmıyacak esad gibi yarın kendi çocuguna kurşun sıkar bunlar Bugun Bu haksızlıgı yapan ayrınneler yapmaz ıkı yuzlu sahtekar senı oraya kım cıkardı chplıler mı ergenekoncularmı allahsız kıtabsızlar sizin yaptıgınızı hiç oy vermedıgımız örgut ve liderler yapmadı allah bu mazlumalrın ahını yeterlilik kefenıyle ailenızden coluk cocgunuzdan cıakrsın inş.. ıkı elimiz yakanızda olucak bizler bir yılda 5 camı degiştiriyoruz bu yaptıgınızı sahtekarlıgı halka anlatyoruz sizin yaptıgınız engelelri çıakrıdıgnız belgelerı bu biriken 300 bin yeterlilik sınav yıgılmasını siz gelemden 8 bin kişi vardı şimdi 300 bin kişii allahsuz kıtabsızlar sz bu kadar acımasız ve karaktersız olmayaı ilahıyatcı adı altında dindar adı altında mı egittiler sizler kendı cocugunuzun elınden ekmegi alacakkadar toplumun yuz karası oldugunuzu nasıl bilemedik dagdakı pkk bile sizin kadar bu milletın gençligini vatanına topragına gelecegıne gem vurmadı be siz nesiniz arkadaşim siz insan bile degilsınızz... allahsız kıtabszlar allah sizi 60larda kı gibi iplerde sallandırsınlar allahım sizlerın çoluk cogunuzu başkalarının nefislerınde heva ve heveslerınde peşkeş çeksınler zaten bunun bedelı agır olucak başbakan okusun bu msjı ulaştırın ajanlar bu milletı bu adı ıkıyuzlulere bırakmayın aileler dagıldı yuvalar yıkıldı çoluk cocuk yuvalara düştü bune aşalık bune acımasızlık her vekıl aynı görüşte her il ve ilçe başkanı aynı görüşte ya bu ne biçim teşkilat dava bu ne biçim israil görüşü bu yaa daha cok seyler ayzıcam ama dilim varmıyor arkadaşlar en buyuk aşalıgı fuhşu bu makamlarda yapiyorlar şimdi her millet vekılıne 150 bin tl maaş baglanıcakmış askerı ucretliye br tele evren zihnıyet gerisini varın siz düşünun bunların topluma cıkmaya yuzlerı yok olamaz nerde bu gençlık bir birnimi linç ediyor yaaa

SENDİKA NEDİR, NE DEĞİLDİR?

SENDİKALARIN KURULMASI

Kamu emekçileri 1987 yılından itibaren mesleki örgütlenmelerde sendikalaşmayı tartışmaya başladılar. Bunun için Sendika Yürütme Komisyonları oluşturdular. SYK?ların önderliğinde telgraf çekme eylemleri, yemek boykotları, kitlesel basın açıklamaları, paneller, kapalı salon toplantıları gibi etkinliklerde bulundular. Bu dönemde nasıl bir sendika sorusunda yanıtlanmaya çalışıldı. Genel yönelim, işkolu temelinde örgütlenmiş, grevli-toplu sözleşmeli sendika oldu.

MEDYATİK VE GÖSTERMELİK HAK SAVUNUCULUĞU DEĞİLDİR.

18. yy. ortalarında bilim ve teknolojideki ilerlemelerin üretim sürecine aktarılması ile ortaya çıkan sanayi devrimi, işçi sınıfının ve sendikaların da doğumu oldu. Günde on sekiz saati bulan ağır çalışma koşullarına karşı önceleri işyerlerinde mesleklere göre oluşan işçi birliklerinin yetersizliği kısa zamanda anlaşıldı. 1834?te İngiltere?de kurulan?Büyük Ulusal Birleşik Meslekler Birliği?ni sendikalaşmaya başlangıç saymak mümkündür. Sermaye sınıfı ve onun siyasal gücü ile çetin mücadeleler sonucunda 1871?de İngiltere?de sendikalar yasallık kazandı.

Kamu emekçilerinin KÇSP ve Eşgüdüm Komitesi etrafında kümelenmiş olan sendikaları bir yandan birlik görüşmelerini yürütür ve aynı işkolunda örgütlü sendikalarını birleştirirken, öte yandan da 08.12.1995?te KESK?i kurdular. Kamu emekçilerinin toplu pazarlık ve grev haklarını tanımak istemeyen ve sendikaların bağımsız, fiili ve meşru gelişimini kabul edemeyen siyasal iktidar ve yönetenler, sendikaları denetim altına almaya dönük yasa tasarısını 1998 Mart?ında TBMM gündemine getirdiler.

Sendikanın ne olduğu sorusunun cevabı, NE OLMADIĞI sorusuna verilecek cevaplarla daha iyi anlaşılmaktadır.

Oysa ki, işçilerin-emekçilerin birliğinden başka gücü olmayan sendikalar, tek tek işçilerin-emekçilerin?bireysel? güvenliğini ve esenliğini sağlamayı değil, mücadele etmeyi, hak ve özgürlük elde ederek bugünü ve geleceği tüm işçiler ve emekçiler için daha yaşanılası kılmayı amaçlar.

Geçmişten bugüne kadar sürdürülen mücadelede işçi-emekçiler daha iyi ücret, daha iyi çalışma ve yaşam koşulları için nice bedeller ödemiş, bunun karşılığında önemli haklar da kazanmışlardır. İşçi emekçiler bugün de mücadelerini sürdürmekteler.

Pek çok sendikayı bünyesinde toplayan KÇSP, bir çok fiili ve meşru eylemden sonra 3 Temmuz 1991?de %18?lik zamlara karşı fiili yürüyüş gerçekleştirdi. Kamu emekçilerinin mücadele çizgisi giderek güçlenmeye başladı. Bunun üzerine 14.09.1991 tarihinde EĞİT-SEN genel merkezi valilik tarafından mühürlendi.

sendika, faaliyet gösterdiği ülkede ne onu bölmek isteyenlerin ne illegal örgütelerin nede hükümetlerin arkabahçesi olamaz. devleti yaşat ki insan yaşasın desturundan yola çıkarak çalıştığı kurum ve kuruluşların daha iyi olması için çabalar emek harcar ondan sonra hakettiği onurlu yaşamın mücadelesini verir.

DÜNYADA SENDİKAL MÜCADELE:

İşçilerin ortak haklar, ortak talepler ve ortak sorunlar etrafında birleşmesiyle ortaya çıkan bu sınıf örgütleri, zaman içerisinde kitleselleşip geçlenerek, ağır çalışma koşulları ve uzun çalışma saatleri başta olmak üzere, emek sömürüsünü önemli derecede sınırlandıtmışlardır.

Çünkü, müvekkilin avukata karşı görevi gerçeği söylemek ve savunma hizmeti karşılığında?avukatlık ücretini? ödemektir. Oysa ki, sendika üyesinin görevi?üyelik ödentisi? ödemekle bitmez, onunla başlar.

Söz konusu dönemde oldukça cılız ve etkisiz olan memur sendikaları içinde TÖS ve T. İLK-SEN 15-19 Aralık 1969?da gerçekleştirdikleri 4 günlük?genel öğretmen boykotu? ile dikkati çekmektedir. 160 bin civarında öğretmenin çalıştığı 1969 Türkiye?sinde 110 bin civarında öğretmenin katıldığı bu boykot, işçi sınıfı tarihinin önemli grevlerinden biri olarak?meşru mücadele? anlayışının oluşmasında kritik bir rol oynamıştır.

SENDİKAL MÜCADELE TARİHİNE kısaca bir göz atalım.

Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş dönemlerinden başlayarak devletin?memur? statüsünde çalışanlara tanıdığı ayrıcalıklı durum ve 1950?lere kadar devletin memurlara sağladığı olanaklarla birlikte memurlar devletle özdeşleşmişti.

1987-1990 yılları arasında 12 Eylül döneminin egemen kıldığı yasaklar psikolojisi kırılmaya ve geleneksel?memur? kültürü ve davranışını aşmayı hedefleyen çalışmalar yürütüldü. Kamu emekçileri bu dönemde sürdürülen faaliyetin merkezileşmesi ve güçbirliği oluşturulması için Kamu Çalışanları Platformunu oluşturdular.

Ardından çıkarılan yasa ile de bu hakların kullanım esas ve usulleri belirlendi. Yoğun olarak sermaye yanlısı politikaların etkisinde bir faaliyet gösteren TÜRK-İŞ?ten ayrılan ve işçi sınıfının bağımsız sınıf çıkarlarını savunan işçi önderlerinin ve bazı sendikaların girişimiyle 1967?de DİSK kuruldu.

Hukuk sorunları, vergi politikaları, sosyal güvenlik sistemi, sağlık ve eğitim, ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinin durumu, tarım, hayvancılık ve madenciliğin durumu? Tüm bunlar siyasal sistemle ve kararlarla biçimlendiğine ve bunların her biri işçilerin-emekçilerin çalışma ve yaşam koşullarını etkileyip, belirlediğine göre, sendikalar siyasal bir dünyanın içindedir. Suyun dışında bir balık düşünülemeyeceği gibi, siyasal hayatın dışında bir sendika da düşünülemez. Dolayısıyla sendika ülkedeki ve dünyadaki siyasal sorunlarla da ilgilenir. Bu ilginin biçimi ve düzeyi döneme, ülkeye ve topluma göre değişiklik gösterebilir.

türkiyede sendika ve sendikacılık bitmiştir

Öte yandan sendika, sömürücü sermayeye karşı işçilerin-emekçilerin hak ve çıkarlarını savunan, destekleyen, hatta onlar adına iktidar mücadelesi veren siyasal partilerle, kuruluşlarla çeşitli düzey ve biçimlerde ilişkiler içinde olsa da?örgütsel bağımsızlığını? özenle korumalıdır. Aksi takdirde ne demokratik bir sendikal işleyiş kurulabilir, ne de işçilerin-emekçilerin yönetme kabiliyetlerinin özgürce gelişmesi mümkün olur.

Kamu emekçilerinin her türlü baskıcı ve yasakçı politikalara karşın bağımsız bir doğrultuda gelişen ve hızla kitleselleşen sendikal hareketini bölmeye ve baskı altına almaya dönük girişimler gecikmedi. Kamu emekçilerinin?hak verilmez, alınır? şiarıyla sendikalarını kurduğu, sendikaların kapılarına vurulan mühürleri söktüğü günlerde sendika hakkının anayasada bulunmadığını, sendikaların illegal olduğunu savunan?Türkiye Kamu Çalışanları Vakfı? ve çevresi, hiçbir yasal ya da anayasal değişiklik olmadığı halde 1992?de birdenbire T. KAMU-SEN adıyla bir konfederasyon ve bağlı sendikalarını kuruverdiler.

Benzer gelişmeler sanayileşen başka ülkelerde de ortaya çıktı. Sermayenin tekelleşmesi ve işçi sınıfının gelişen mücadelesini durdurmak için her yola başvurması, işçi sınıfını da uluslararası örgütlenmelere yöneltti. 1864?te kurulan?Uluslararası İşçi Derneği? bu sürecin ilk önemli adımını oluşturdu. Savaşlar vb. nedenlerle uzun ömürlü olamayan birliklerin yerini 2. Dünya Savaşı sonrasında, yeni koşullarda yeni birlikler aldı. 1945?te çeşitli ülkelerden sendikaların oluşturduğu?Dünya Sendikalar Federasyonu? kuruldu.

1980 SONRASI SENDİKAL ÖRGÜTLENME

Birleşen bazı sendikalar?Türkiye Kamu Personeli Sendikaları Konfederasyonu? ve?Türkiye Devlet Teşekkül ve Teşebbüsleri Personel Sendikaları Konfederasyonu? adıyla üst örgütlenmeler yarattılar.

Savaş sonrasının yıkıntıları arasında işçiler?1 Mayıs? kutlamaları gerçekleştirirken ve sınıf bilinci daha gelişkin olarak filizlenirken, İstanbul ve başka kentlerde de aylıklarını alamayan öğretmenler?grevler? yaptılar.

Biz Ulaştırma Faal Memur sendikası olarak bu ilkeler dogrultusunda mücadelemizi vermek için yolla çıktık.

Haklısınız, sendikalı olmanın değerini anlamak için, sendikasız çalışılan işyerlerinde çalışmak ve empati kurmak gerekir.

SENDİKAL MÜCADELE;

Aynı yıllarda başta öğretmenler olmak üzere memur statüsündeki emekçiler de çeşitli cemiyetler kurarak örgütlenmeye girişmişlerdi. Ne var ki, I. Dünya Savaşı?nın ağır koşullarında tüm bu işçi ve emekçi örgütlenmeleri cılız ve etkisiz kaldı.

Bu koşullarda nitelikli işgücüne sahip olanlara maddi ve manevi ayrıcalık tanınmıştır. Bu dönemdeki memurlar klüpleri, yardım sandıkları ve kooperatifleri ile kendilerini diğer çalışanlardan ayırmışlardı. Bunun yanında çalışma süreleri, yıllık izin süreleri, ücretlerinin düzeyi, iş güvencesi ve sosyal güvenlik bakımından itibarlı ve ayrıcalıklı idiler. Örneğin; 1931 yılında memurların faal nüfus içindeki oranı yüzde 1.2 iken, milli gelirden aldıkları pay yüzde 7.1?dir.

12 Eylül darbesi tüm işçi ve emekçi örgütlerine olduğu gibi, memur derneklerine de ağır darbeler vurdu, dernekler kapatıldı. Binlerce memur örgütsel faaliyetlerinden ötürü cezaevlerine dolduruldu, baskıya uğradı. Derneklerin mal varlıklarına el konuldu. 1982 Anayasasının 51. maddesi sendika hakkını sadece işçilere ve işverenlere tanımış ama memurlara yasaklamamıştı.

Ancak, sendikaların iki yüz yıla yaklaşan tarihinin gösterdiği bazı gerçekler vardır ki, her toplum ve ülke için, her dönem geçerliliğini koruyacak doğrulardır. Sendika, sömürücü sermayeye ve düzenine karşı işçilerin-emekçilerin örgütlü gücünü simgelediği için, siyasal olarak sömürücü sermaye sınıfının karşısında ve onun her tür biçim ve görünümüne karşı?bağımsız? olmalıdır.

20 Ekim 1991 tarihinde yapılan genel seçimlerde bütün siyasi partiler, seçim bildirgeleri ve propagandalarında?kamu çalışanlarına sendika kurma hakkı tanıyacaklarını? işlediler. Seçim sonrasında kurulan SHP-DYP Koalisyon Hükümeti programında, kamu çalışanlarının sendika kurabileceklerine dair gerekli yasal düzenlemelerin yapılacağı vaat ediliyordu.

II. savaş sonrasında dünyada ortaya çıkan siyasal-toplumsal farklılaşma, işçi hareketine ve sendikalara da bu şekilde yansıdı. Ortaya çıkan kimi uluslararası, kimi bölgesel sendikal örgütlenmelerin pek çoğu günümüzde de etkinliklerini çeşitli biçim ve düzeylerde sürdürmektedir. Ancak, bunların yapı ve işleyişlerinde özellikle 1990?larda sosyalist sistemin çözülmesinden sonra bazı değişimler olduğu gözlenmektedir.

Sendika, üyelik ödentisi veren işçileri-emekçileri belirli durumlarda savunan bir?avukat? değildir.

Sendikaların kurulmasıyla birlikte Sendika Yürütme Komisyonlarının işlevide bitmişti. Bunun yerine 24.02.1990 tarihinde 7 sendika Kamu Çalışanları Sendikaları Platformu?nu oluşturdular. KÇSP Haziran 1992?de yapılan 79. ILO Uluslararası Çalışma Konferansına iletilmek üzere ILO Genel Direktörüne bir rapor göndererek sendikal hakları baskı altına alan uygulamalarla ilgili örnekler verdi.

Üyelik ödentisi de?vekalet ücreti? değildir.

9 Yıllık hak kayıplarını telafi etmek için alanlara çıkan işçilerin 89 Bahar Eylemleri olarak bilinen eylemlilikleri bu süreci hızlandıran temel etkenlerden biridir.

SENDİKA NE DEĞİLDİR?

1971-1980 döneminde de tıpkı sendikalı dönemde (1965-1971) olduğu gibi, emekçilerin birliğini ve gücünü bölmeye dönük örgütler ortaya çıkmıştı. POL-BİR, Akıncı Memurlar Derneği, Ülkücü Kamu Görevlileri Güç Birliği Derneği gibi.

İşçi sınıfının-emekçilerin kendi sınıf çıkarları doğrultusunda bağımsız örgütler oluşturmasının önü 1947?deki?Sendikalar Kanunu? ile kesilmeye çalışıldı. Grev ve toplu pazarlık haklarından yoksun olan sendika ve federasyonlar 1952?de TÜRK-İŞ?i kurdular. 1961 anayasası işçilere grev ve toplu iş sözleşmesi hakkını tanıdı.

sendika ve hak arama yolundaki her mücadelenize saygı duyuyor, takdir ediyorum, bu mücadelenin her urum içinde yapılmasını arzu ediyorum. inşallah bir gün bu ülkede gerçek adalet anlayışı her kurumun ve bireyin içine yerleşir ve herkes hakettiğini alır.

Onca mücadele sonunda alınmış hakların tek tek geri alındığı bir dönemde sendikaların seslerının çıkmayışının yegane sebebi kurdukları çıkar ilişkilerinden dolayı diyet borçlarının olmasıdır. İşçi sendikaları TEKEL işcilerinin direnişlerinde pasif kalmalarıyla. MEMUR sendikalarının ise son toplu şözleşmeyle dibe vurduğu ve işlevlerini yitirdigi anlardır.

1971?de sendika hakkının böylece ortadan kaldırılmasının ardından memurlar 1980?e kadar sürecek olan yeni bir dernekleşme sürecine girdiler. TÖS ve T. İLK-SEN?in yerine TÖB-DER kuruldu. (1971) Tüm-Der, Mem-Der gibi tüm memurları kapsamayı amaçlayan memur derneklerinin yanı sıra TRT-DER, GENEL-DER, EGO-DER, DDY-DER, TEK-DER, SAYIŞTAY-DER gibi işyeri eksenli memur dernekleri ile daha genel ve kapsayıcı nitelikteki TÜS-DER, POL-DER, ENERJİ-DER, TÜM SAĞLIK-DER, TÜMAS, TÜM-ÖD gibi mesleki temelde dernekler kuruldu.

Bu dönemlere kadar kamu çalışanlarının sendikalaşmamasının en önemli nedeni kendilerine tanınan ayrıcalıklardır.

Nitelikli ve az bulunan emeğe sahip bu kesim örgütlenme gereksinimi duymadan önemli haklar elde ettiler. Bu nedenlede siyasal iktidarların yanında yer aldılar ve işçilerle diğer emekçi kesimlerden iyice ayrışarak, onların hedefi durumuna geldiler.

1923-50 döneminde bilinen tek grev Samsun, Adana ve Trabzon telgraf memurlarının 1925 yılında maaşlarının arttırılması talebi ile yaptıkları grevdir. Grevciler İstiklal Mahkemesine verilmiş, yargılama sonucunda Adana?dakilerin tümü beraat ederken, Samsun?dan 5 ve Trabzon?dan 1 telgrafçı cezalandırılmış, diğerleri beraat etmiştir.

Bu süreç yaşanırken 26 Ocak 1991 tarihinde 12 Eylül sonrasının ilk mitingi?Kamu Çalışanları Sendikal Haklar Mitingi? adıyla İstanbul?da düzenlendi.

Temmuz 1908?de meşrutiyetin ikinci kez ilanıyla birlikte çığ gibi büyüyen işçi ve emekçi örgütlenmeleri karşısında 25 Eylül 1908 tarihli?Tatil-i Eşgal Hakkında Kanun-ı Mukakkat? ile kamu hizmetlerinde?sendikalaşma? ve?grev? yasağı getirildi.

UFS Gen. Bşk. Yrd.

1871?de?İstanbul Ameleperver Cemiyeti?nin kurulması ve 1874?teki tersane işçileri grevi ülkemizde sınıf örgütlenmesinin ilk kilometre taşları oldu.

Buna karşın 1925?te telgraf memurları grevler yaptılar. Aynı yıllarda?Memurin Kanunu? (1926) vb. başka hiçbir yasada ya da hukuksal düzenlemede bir yasak hükmü olmamasına karşın memurların kendi sınıf çıkarları doğrultusunda işçilerle birlikte ya da ayrı, bağımsız bir örgütlenme girişimleri olmadı.

saygılarımla

<a rel="nofollow" target="_blank" href="http://www.faalsen.org">www.faalsen. org

ÇALIŞANLARIN PASİF BIRAKILARAK, SADECE BİRKAÇ YÖNETİCİNİN AKTİFLEŞTİĞİ, ÇALIŞANLAR ADINA VE ONLARA RAĞMEN YAPILAN,

İstanbul?da kurulan?Umum Amele Birliği?, işçiler adına İzmir İktisat Kongresi?ne (1923) katıldı. 1925?te çıkarılan?Takrir-i Sükun Kanunu? işçi ve emekçilerin siyasal örgütlenmelerini yasaklarla baskı altına alırken, sendika ve cemiyetler üzerinde de yoğun bir baskı uygulandı.

Ne var ki, KESK?in ve kamu emekçilerinin tüm direniş ve karşı koyuşuna rağmen, sendikaları denetim altına almayı amaçlayan, grev ve toplusözleşme hakları gibi temel sendikal hak ve özgürlüklerden yoksun 4688 sayılı?Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu? 25.06.2001?de TBMM?nde kabul edildi.

Sendikayı öyle uzun uzadıya tanımlamaya gerek yok. Sendika, çalışanın ekmek parası peşinde koşmaktan siyasetle ilgilenmeye, siyasete müdahale etmeye vakti, yasal olarak imkanı olmayan kesimlerin siyaset yapma, devlet yönetimine ulaşma yoludur.

Bu yasakçı tutum işçilerin-emekçilerin hak ve çıkarlarını savunan partilerin kuruluşunu ve örgütlenmesini hızlandırdı. ?Tatil-i Eşgal? yasağına karşın 1910?da tramvay işçileri etkili grevler yaptılar.

sendika çalışanın yanında kişilikli, onurlu birduruşla hak arama mücadelesi veren, bunu yaparken çözüm üretebilen, illa benim istediğim olsun gerisi ne yaparsa yapsın anlayışında uzak yeri geldiğinde fedakarlıkta yapabilen bir oluşumdur.

Ama ne varki son 15 yıldır yapılan sendikacılık, ilk başlanan hak aramak, çalışanın yanında olmak ve çalışan tarafını temsil etme ilkelerinden uzaklaşmış ve memur sendikalarının isim olarak olmasada işlevini yitirdiğini görüyoruz. Sendikalar atama, tayin terfi daire başkanlığı haline gelmiş durumdadır.

Sendika bu mudur?

kamu sendikası olarak başlanım, zorlu yollarda ve zor koşularda memur sendikalarını var etme çalışmaları yapan tüm sendikacılarımızda şükranlarımı sunuyorum.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kamu emekçilerinin örgütlenmesi ve sendikalaşması işçilerden daha sonra başlamıştır.

Ne var ki, tüm bunlara karşın sendika bir?siyasal parti? değildir.

SENDİKA;

DİSK?in işçi sınıfı içinde etkili bir örgütlenme yaratması ve mücadeleci bir sendikal hat oluşturması nedeniyle, onun gelişimini durdurmayı hedefleyen yasa değişikliği TBMM?de gündeme getirilince, işçi sınıfı 1970?in 15-16 Haziran günlerinde yakın tarihimizin en önemli işçi eylemini gerçekleştirip, tasarıyı geri çektirmiştir.

Bu gelişmede işçi sınıfının 12 Eylül yıllarında uğranılan hak kayıplarını telefai etmeye dönük?1989 Bahar Eylemleri?nin ve 1990?daki?madenci yürüyüşü?nün önemli bir itici rol oynadığı bilinmektedir. 28.05.1990?da Ankara?da kurulan ilk memur sendikası EĞİTİM-İŞ?i Temmuz 1990?da İstanbul?da KAM-SEN, 13.11.1990?da İstanbul?da EĞİT-SEN izledi. Kendilerine artık?kapıkulu zihniyetini? çağrıştıran?memur? yerine?kamu çalışanı? ya da?kamu emekçisi? diyen kamu görevlilerinin sendikalaşması çığ gibi büyümeye başladı.

Burjuvazinin gelişimine paralel olarak ekonomik gücü elinde bulunduran, burjuvazinin siyasal iktidar üzerindeki egemenliğin artması, memurların eski itibarlarının azalması nedenlerindendir.

1990-91 yılları sendikaları kurma ve yaşatma yılları olarak tanımlanabilir. Bu dönem baskılarla ilk karşılaşılan yıllar olmuştur.

Sendikalar kuruluş için valiliklere başvurduğunda, valiler bildirimleri kabul etmemeye başlayınca, sendikacılarda PTT aracılığıyla bildirimde bulunmaya başladı. Bu şekilde yapılan engelleme girişimleri başarıya ulaşamayınca bu kez kurulu sendikaların kapatılması istemiyle davalar açılmaya başladı. Ancak tüm davalar sendikaların lehine sonuçlandı.

Sendikal Mücadeleye yönelik yanlış kanı ve önyargıları bir kenara bırakmak ve ayrıca bu konudaki bilgilerimizi tazelemek için;

Bu gelişmeleri 1895?te İstanbul Tophane Fabrikası işçilerinin gizli olarak kurdukları?Osmanlı Amele Cemiyeti?nin kuruluşu izledi.

13.07.1995 tarihinde Anayasanın 53 maddesinde yapılan değişiklikle kamu emekçilerinin sendikalaşma hakları anayasal düzeyde tanındı.

Bu dönemde?işçi sendikalarının kamu çalışanları mücadelesine destek vermemesinin yarattığı zemin kamu çalışanları sendikalarında ayrı sendika yasası talebinin öne çıkmasına neden olmuştur.

Kamu emekçilerinin bu yeni sendikacılık anlayışı geleneksel tarzda oluşmuş işçi sendikalarını da hareketlendirdi. 03.01.1994 tarihinde?tüm çalışanların ortak genel grevi? yapıldı, %5 ek zam alındı. 20 Nisan 1995?de yeni bir eylem dalgası geliştirildi. 16-17 Haziran 1995 tarihinde Türkiye?nin her yerinden gelen kamu emekçileri Kızılay meydanını iki gün boyunca işgal ederek, grevsiz, toplu sözleşmesiz bir sendika yasasını kabul etmeyeceklerini açıkladılar. TBMM de ele alınan yasa tasarısının görüşmeleri ertelendi.

Sonuç olarak tüm çalışanların haklarını aramak için kurulan sendikaların köhneleştiği ve vizyonlarını tamamladığı kanısındayım.

Bu dönemde daha çok kooperatifler ya da cemiyetler biçiminde görülen memur örgütlenmeleri ağırlıkla devlet-hükümet denetimindeki kuruluşlar idi. Bağımsız işçi-emekçi örgütlerinin kuruluşunun yönetsel ve fiili olarak engellendiği bu dönemin ardından 1938?de?tek parti yönetimi? zamanında?Cemiyetler Kanunu? ile?sınıf esasına dayalı cemiyetler?in kurulması yasaklandı. 1946?da kanunda yapılan değişiklikle bu yasak kalkınca, pek çok bağımsız sendika kuruldu.

Sendika üyelerinin, işçilerin-emekçilerin bugün ve gelecekte daha insanca, daha iyi koşullarda çalışıp, yaşayabilmeleri için uğraş vermekle beraber bir?sigorta şirketi? değildir. Çünkü, sigorta şirketlerinin işlevi?bireyin? geleceğini çeşitli tehlikelere karşı?güvence? altına almaktır.

Sendikalı çalışmanın önemine vurgu yapan yorumunuzu ilgiyle okudum.

Bu bankalarda çalışanlar, aynı zamanda 2001 yılında İŞ GÜVENCESİNİ de kaybetmişlerdi. İŞ GÜVENCESİ ile birlikte pek çok haklarını kaybettiler. Bu bankalarda esnek çalışma uygulanmak, mesai saatleri bazı günleri gece yarılarına kadar sürmekte ve bu fazla çalışmanın karşılığı bir ücret verilmemektedir. Ve daha birçok haksızlık yaşanmakta olup, HALKBANK çalışanları şimdilerde SENDİKA üyesi olmak için harıl harıl uğraşmaktalar.

Kurulan sendikaların tümü hakkında kapatma davaları açılmış, bazı yöneticiler geçici sürelerle görevden uzaklaştırılmış ve sendikalar mühürlenmeye başlamıştır. Ancak devletin bu baskısı karşısında kamu emekçileri geri adım atmamışlardır. Bir yandan hukuksal alanda girişimlerini sürdürüken, diğer yandan fiili ve meşru temelde mücadelelerine devam etmişlerdir. Sendikaların mühürleri sökülerek çalışmalar sürdürülmüştür.

Örneğin ZİRAAT ve HALKBANKASI çalışanları 2001 yılından beri sendikasız çalışıyorlar.

Sanayi devrimiyle birlikte sayıları hızla artan işçilerin, uzun çalışma saatleri ve ağır çalışma koşullarına karşı birlikte mücadele etme ihtiyacından doğmuştur. Sendikalar; işçilerce sermayeye ve sömürüye karşı oluşturulan BİRLİK, MÜCADELE, DAYANIŞMA örgütleridir.

İlk olarak 28 Mayıs 1990 yılında eğitim emekçileri EĞİTİM-İŞ?i kurdu. Ardından EĞİTİM-SEN ve TÜM BEL-SEN den başlayarak çok sayıda sendika kitlesel başvurularla kurulmaya başlandı. Hakların örgütlü mücadele ile alınabileceği inancı giderek tüm kamu emekçilerinde yankı bulmaya başlamıştı.

Tüm Maliye-Sen, Tüm Sağlık-Sen, Tarım-Sen, Hava-Sen, Tüm Haber-Sen, Enerji-Sen, Yapı Yol-Sen, Turizm-Sen, Tüm Sosyal-Sen, Tüm Yargı-Sen, Tüm Enerji-Sen, Kültür-Sen, Banka-Sen, Emekli-Sen, ÖES, Tüm Ray-Sen, Demiryol-Sen vb. Bu sendikaların pek çoğu güç ve eylem birliği yaparak?Kamu Çalışanları Platformu?nu, daha sonra da?Kamu Çalışanları Sendikaları Platformu?nu oluşturdular. Eğitim-İş?in başını çektiği bir kısım sendika ise?Eşgüdüm Komitesi?ni oluşturdular.

CUMHURİYET?TEN 1965?E KADAR KAMU EMEKÇİLERİNİN ÖRGÜTLENME SÜRECİ

Sinan YAŞAR

sendika bölücü değil birleştiricidir, korkakların ve menfaat, koltuk mevki makam peşindekilerin yapacağı iş hiç değildir.

Geleceği bir yana bıraksak da sadece bugünü daha yaşanılır hale getirmek bile sendikaların siyaset yapması, bazı siyasal konu ve sorunlarla ilgilenmesi, kısaca bazı siyasal talepler için mücadele etmesi demektir. Daha yalın bir ifadeyle?sömürüye karşı mücadele etmesi? demektir. Daha iyi ve daha yaşanılır bir hayatı amaçlayan sendikaların kuruluş ve varlık gerekçeleri ister istemez sendikal taleplere bir siyasal nitelik kazandırıyor.

?Takrir-i Sükun? (1925) yasaklarını izleyen yasakçı?tek parti yönetimi? zamanında varlık gösteremeyen memur örgütleri 1946?da yeniden boy vermeye başladılar. Mahalli düzeydeki öğretmen dernekleri 1946?da?Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu? nu kurdular. 1961 Anayasası?nın 46. maddesi sendikalaşma hakkını işçilerle birlikte memurlara da tanımıştı. Anayasanın bu hükmü uyarınca, 1965?te çıkarılan 624 sayılı?Devlet Personeli Sendikaları Kanunu? toplu sözleşme ve grev haklarını içermiyor, öte yandan işyeri, meslek ve statü temelinde örgütlenmeye olanak veriyordu. Bu durum, tam bir sendika enflasyonuna neden oldu ve 1971?e kadar devam eden bu ilk sendikalaşma döneminde 600 civarında memur sendikası kuruldu.

Sn. adalet için

Çünkü, sendika amaçlarını ancak üyeleri olan işçilerin-emekçilerin örgütlü gücüyle ve ortak mücadelesiyle gerçekleştirebilir.

Demokrat Parti döneminde genel olarak memurların toplumsal itibarı ve gerçek gelirleri gerilemiştir. Ancak bu yıllarda büyük miktarda yatırım yapıldığından teknik insan gücüne gereksinim artmıştı. Bu nedenle DP iktidarı teknik personele bazı ayrıcalıklar tanımayı sürdürdü ve bunun için teknik personel kararnamesi çıkardı.

Ne var ki, tekelci sermayenin ve hegemonya peşindeki ABD ve İngiltere?nin dünya işçilerinin bu birliğini bozmaları uzun sürmedi. ?Anti-komünizm?, ?Sovyet tehdidi? vb. söylemler ardına gizlenen?soğuk savaş? stratejisinin bir parçası olarak DSF?den ayrılan ABD?li ve İngiltere?li bazı sendikalar 1949?da?Hür Dünya İşçi Sendikaları Konfederasyonu?nunu ? kurdular.

Kamu emekçilerinin 4-5 Mart 1998?de Ankara?da ve izleyen günlerde pek çok yerleşim yerinde gerçekleştirdikleri direniş ve eylemlerle?sahte yasa tasarısı? püskürtüldü.

Ayrıca sendikal mücadele ile Günlük 8 Saatlik Çalışma Hakkı, Anayasal Sendika Hakkı, GREV ve Toplu Sözeşme Hakkı, Sigorta Hakkı, Emeklilik Hakkı, Kıdem Tazminatı Hakkı, Dinlenme Hakkı, Yol-Yemek, Yakacak, Gıda, Kreş vb. gibi önemli haklar ve kazanmalar sağlanmıştır.

Sendika, üyelerinin her ay ödedikleri?üyelik ödentisi? karşılığında belirli bazı işleri üyeler adına yapan bir?ticari kuruluş? örneğin?bir şirket? değildir. Çünkü, sendikanın çeşitli organlarında görev ve sorumluluk almış olan temsilciler ve yöneticiler?kar elde etmek? üzere değil, ?emekçilerin birliğini ve mücadelesini geliştirmek? için oraya seçilmişlerdir.

Sendika, sendikası var olanlar için farklı farklı anlamlar ifade edebilir, ama aslında ne ifade ettiğini anlamak ve yaşamak için bir gece polisler ile karakolda birkaç saat geçirmeniz yeterli olacaktır, o yüzden var olan ve beğenmediğiniz bu sendikal faaliyetlere sıkıca sarılıp geliştirmek için çalışmanız gerekir, SENDİKA HER ŞEYDİR.

1950 öncesi memurlar sahip oldukları ayrıcalığında etkisiyle işveren gibi davranıyorlardı. Diğer yandan bu ekonomik ayrıcalık bazı bürokratların sermaye birikimine bile yol açmış, memuriyetten özel kesime geçenler olmuştur. Ülkemizde memurlar öncelikle tüketim kooperatifleri ve memur dernekleri kurdular. İlk memur sendikası, 1908 yılında II. Meşruiyetin ilanından sonra birden yaygınlaşan sendikalaşma ve grev hareketleri döneminde olmuştur.

II. Dünya savaşından sonra ve özellikle 1950?den sonra memurlar bu ayrıcalıklı konumlarını giderek yitirmeye başladılar. Bu yıllarda okumuş insan sayısı arttı ve okumuşluk bir özellik olmaktan çıktı. Memurların ayrıcalığı olan sosyal güvenlik gibi haklar işçilerede yaygınlaştırıldı.

İlk önce sendikacılık tanımlarınıza, tarihcesine ve yorumlarınıza teşekkür ederim.

Ancak 70?li yıllarda bu statüde ortadan kalktı ve kamuda çalışan işçilerin gerçek gelirleri memurların gerçek gelirlerini aştı.

HAK-İŞ kontrol altına alındı, daha sonra faaliyetleri serbest bırakıldı. MİSK?in faaliyeti durduruldu, sonra çalışmasına izin verildi. 1987?de adını değiştirdi, YURT-İŞ oldu. 1988?de kapandı.

12 Eylül askeri darbesiyle DİSK kapatıldı, yöneticileri yargılandı. TÜRK-İŞ, 12 Eylül hükümetine bakan verdi.

1986?da eski TÖS, T. İLK-SEN ve TÖB-DER yönetici ve üyelerince çıkarılmaya başlanan?abece dergisi? örgütlenme arayışlarını başlatmış, 1988?de çalışan öğretmenlerin üye olamadığı ama?fahri üye? olabildiği EĞİT-DER kurulmuştu. Yerel yönetimler, ulaştırma, sağlık vb. sektörlerde de yaygınlaşan dernekler, sendikalaşmanın?bir laboratuar çalışması? olarak önemli işlevler gördüler. 1989?da EĞİT-DER?in düzenlediği?Uluslararası Kamu Çalışanları Sendikal Haklar Kurultayı? ile sendikalaşma arayışları yeni bir evreye, ?girişim evresine? taşındı.

tek dert maddi kazanım değildir bireysel ve kitlesel olarak ülke kalkımasına katkı sağlayan, sosyal ve kültürel haklarla kazanmakla birlikte geçmiş kültüre, sanata sahip çıkarak, örf adet ve ananelerin yaşatılması için faaliyetler geliştiren, beraber aynı his ve duygularla birlik içerisinde insan onuruna yaraşır bir hayat standartını yakalamak için mücadele edendir.

1985 yılında bilim insanlarının kamu emekçilerinin sendikal örgütlenmelerinin ve sendika kurmalarının önünde Anayasal bir engel olmadığı, Uluslararası Sözleşmelerin ve 1982 Anayasası?nın 90. maddesinin kamu emekçilerine sendikal örgütlenme hakkı tanıdığı yönünde yapılan yorumlar ve açılımlar kamu emekçilerinde yankısını bulmuş, sendikal örgütlenme çalışmalarının yönlendirilmesine katkısı olmuştur.

Ayrıca, sermaye sınıfının siyasal ve ideolojik denetim altında tuttuğu, bunun için her yola başvurduğu işçilerin-emekçilerin birliğinin, sınıf kardeşliğinin sağlanması mümkün olmaz. Ortaya çıkan siyasal rekabet yine sermayenin çıkarlarına hizmet eder.

20 Şubat 1991 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından Valiliklere gönderilen bir yazıda çeşitli gerekçeler ileri sürülerek, kamu emekçilerinin sendika kurma girişimlerinin?yürürlükteki mevzuata aykırı? olduğu bildirildi. Bu genelge ile baskılar ve kurulan sendikalara yönelik kapatma girişimleri daha da arttı.

1926 yılında kabul edilen 788 Sayılı Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanun?da veya başka bir yasada ve hukuksal düzenlemede memurların sendikalaşmasını yasaklayan bir hüküm olmamasına karşın, her hangi bir sendikal örgütlülük yaratılmamıştır.

1980 sonlarında kamu emekçileri bir taraftan yaratmış olduğu derneklerle sendikal örgütlenme faaliyetlerini yürütürken, diğer taraftan da eylem ve güç birlikleri oluşturarak kendi ekonomik ve sosyal haklarına sahip çıkma temelinde eylemli bir sürece girmişlerdir.

Devlet güdümlü, aşırı milliyetçi çizgideki bu sendikaların kuruluşunun ardından, bu kez de 1995?te Memur-Sen adında fundamentalist çizgide bir konfederasyon oluşturuldu.

Hükümetlerin çalışmaları engellemeye yönelik diğer bir çabası sendika genel kurullarını yaptırmama şeklinde sürdü.

Diğer yandan 2. Dünya Savaşı yıllarında piyasada zor bulunan ve karaborsada bulunan kimi mallar memurlara düşük fiatla veriliyor ya da dağıtılıyordu.