memurun en büyük amiri, illerde Valilerin, isnatta bulunanlar hakkında kamu

Bu kapsamda hukuk düzenimizde memurlar, üçüncü şahıslara karşı cezai olarak

KAÇINMASININ VE YASALARLA DÜZENLENEN İDARİ BİR HİZMETİ HİÇ İŞLETMEMESİNİN

koyulan usullerle hem de sonrasında kötü niyetle ihbar edenler hakkındaki ihdas

gerektiğinden bahisle reddine ilişkin 26.3.2001 tarihli cevabi yazı üzerine

memurları hakkındaki ihbar ve şikayetlerin garaz veya mücerret hakaret için,

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi?nin 12 nci maddesi <i>?Kimsenin özel yaşamına, ailesine </i><i>konutuna ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına </i><i>saldırılamaz. Herkesin bu gibi karışma ve saldırılara karşı yasa tarafından </i><i>korunmaya hakkı vardır?</i> şeklindeyken&amp;#894;

soruşturma raporu ile sabit olduğu göz önüne alındığında DAVALI İDARENİN

memurun çalışma performansı ve yürütmüş olduğu kamu hizmetleri olumsuz yönde

uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi

ve "?" gazetelerinde davacının ismi belirtilerek yapılan haberlerin

İsnat ve iftiralara karşı korunma hakkı, 657 sayılı DMK?nin 25. maddesinde memurlara tanınan haklardan birisi olarak ifade edilmiştir. Esasında isnat ve iftiralara karşı korunma hakkı, memurun idareye karşı sahip olduğu bir başka hak olan?Güvenlik Hakkı?nın alt başlıklarından birisidir. Güvenlik hakkı da yine bağımsız olarak 18. maddede düzenlenmiştir. <i>Güvenlik </i> <i>hakkı; kanunda yer alan tüzük ve yönetmeliklerin kendileri için aynen </i> <i>uygulanmasını talep etme, kanunda belirtilen haller dışında memurun memurluğuna </i> <i>son verilememesi, aylığının kesilememesi ve diğer haklarının elinden </i> <i>alınamaması, çalışılan kurumla ya da amirle ilgili şikayette bulunma ve dava </i> <i>açabilme hakkı, memur hakkında yapılmış olan ihbar ya da şikayetlerin gerçek </i> <i>dışı olduğu kanaatine varıldığında şikayeti yapanlar için kamu davası açılması </i> <i>gibi durumları da içine alan daha ilkesel ve kapsayıcı olan bir haktır.</i>

koruma altına alınmıştır. Böylece kanunlara hem adli kovuşturmadan evvel

Kararın

Kanunun gerekçesinde şu ifadelere yer verilmiştir: <i>?Madde, kamu hizmetlerini yürütürken bazı </i><i>kişilerin haksız ve kanunsuz maksatlarına hizmet etmeyen Devlet memurlarına </i><i>karşı bu kişiler tarafından garazan tertip ve isnat edile gelmekte olan iftira </i><i>ve hakaretlerden temiz ve dürüst Devlet memurlarını korumayı amaç tutmaktadır. </i><i>Usulüne uygun bir surette yapılan soruşturma veya kovuşturmada böyle bir sonuca </i><i>varıldığı takdirde, memur, hakaretçi veya iftiracı ile karşı karşıya </i><i>bırakılmamakta, merkezde en büyük amirin, illerde de valilerin Cumhuriyet </i><i>savcılarından kamu davası açılmasını istemeleri esası kabul edilmektedir. Böylece </i><i>yapılacak işlemlerde, birçok iftiranın önlenebileceği umulmaktadır.?</i>

Danıştay 2. Dairesinin 20.12.2004 tarih ve 2004/2624 esas, 2004/1641 sayılı kararında, Karar gerekçesinde ; İlköğretim Müfettişi olan davacının davalı

Anayasa?nın 2. maddesinde ; <i>?Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet </i><i>anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, </i><i>başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir </i><i>hukuk Devletidir.?</i> hükmü düzenlenmiştir.

edilen hükümler ile memurlar, haksız ithamlarda bulunan üçüncü şahıslara karşı

etkilenecektir. Bu nedenle memurların özel olarak korunması ihtiyacı hasıl

olmuş ve bu ihtiyacı karşılayacak çeşitli hukuki düzenlemeler ihdas edilmiştir.

İdare Mahkemesince verilen 9.5.2002 günlü, E:2001/752, K:2002/657 sayılı

ve kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla kamu hizmeti ifa etmektedir.

Anayasa?nın 49. maddesinde ; <i>?Devlet, çalışanların </i><i>hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, </i><i>çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak </i><i>ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır?</i> hükmü düzenlenmiştir.

İDARENİN BAĞLI YETKİ İLE ZORUNLU OLDUĞU İŞLEM VE EYLEMLERİ YAPMAKTAN

davalı idareye yaptığı başvurunun, bu konuda kişisel dava açılması

Memurlar, belli bir statüye bağlı olarak çalışmakta

olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı takdirde, merkezde bu

ile ilgili gerekli yasal işlemlerin yapılması talebiyle 12.2.2001 tarihinde

ANILAN GAZETELER HAKKINDA SUÇ DUYURUSUNDA BULUNMAYARAK HİZMET KUSURU İŞLEDİĞİ,

Anayasa'nın 5. maddesinde <i>; </i><i>? Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve </i><i>bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak,</i><i>kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak </i><i>ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak </i><i>surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın </i><i>maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya </i><i>çalışmaktır.? </i>hükmü düzenlenmiştir.

bakılan davanın açıldığı; yukarıda anılan mevzuat hükmü uyarınca "?"

idarece "isnat ve iftiralara karşı korunma" hakkının ihlal edilmesi

kararın kabüle yönelik kısmının dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari

davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin isteminin ise reddi yolunda İstanbul 5.

nedeniyle uğradığını iddia ettiği, 10.000.000.000.- lira manevi

Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme?nin 17 nci maddesi <i>?Hiç </i><i>kimsenin özel hayatına, ailesine, evine ya da haberleşmesine keyfi ya da </i><i>yasadışı olarak müdahale edilemez&amp;#894; hiç kimsenin şeref ve itibarına yasal </i><i>olmayan tecavüzlerde bulunulamaz. Herkesin, bu gibi müdahalelere ya da </i><i>tecavüzlere karşı yasalarca korunma hakkı vardır.?</i> şeklindedir.

kişilerin özel menfaatlerine dokunabilmekte ve sırf bu nedenle menfaati

korunmak istenmiştir.

devamında da; İstanbul 5. İdare Mahkemesi'nce verilen 9.5.2002 günlü,

gerektirmektedir. Bir diğer ifadeyle, memurların yerine getirmekle yükümlü

zararın tazmini istemiyle açtığı davada; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

Bakanlığı müfettişlerince düzenlenen 10.11.1998 gün ve 8765/47.77 sayılı

zedelenen kişiler memur hakkında asılsız iddia ve şikayetlerde bulunarak memurları

olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından, temyiz isteminin

korunduğu gibi, görevleri ile ilgili her türlü isnat ve iftiralara karşı da

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu?nun?Uygulamayı İsteme Hakkı? başlıklı 17?nci maddesi <i>? Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna </i><i>dayanılarak yayınlanan tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tespit olunup </i><i>yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek </i><i>hakkına sahiptirler.?</i> hükmünü düzenlemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun İsnat ve İftiralara Karşı Koruma Başlıklı 25. Maddesi <i>?Devlet memurları hakkındaki ihbar ve </i><i>şikayetler, garaz veya mücerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle </i><i>yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu </i><i>isnat sabit olmadığı takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde </i><i>valiler, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet </i><i>Savcılığından isterler.? </i>hükmü yer almaktadır.

BİR KAMU GÖREVLİSİNİN ASILSIZ OLDUĞU SABİT OLAN VE TOPLUMUN HUSUMETİNİ ÇEKECEK

"isnat ve iftiralara karşı koruma" başlıklı 25. maddesinde, Devlet

davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından isteyecekleri hükmüne yer verildiği,

HİZMET KUSURUNU OLUŞTURDUĞU, davacı tarafından hakkında yapılan asılsız isnat

üzüntüden dolayı oluşan manevi zararının karşılanması gerektiği gerekçesiyle

<i> Kainatın özü insan, insanın özü ise eşdeğeri bulunmayan onurudur. Hukukun koruma altına aldığı yegane değer budur. </i>

korkutmak istemektedir. Bu durum memurların bazı güvencelere sahip olmasını

oldukları kamu hizmetlerini verimli, düzenli ve sürekli bir şekilde yerine

davanın kısmen kabulü ve takdiren 1.000.000.000. lira tazminatın

NİTELİKTE GERÇEK DIŞI İSNATLARA KARŞI KORUNMADIĞI, davacının duyduğu elem ve

reddine karar verilmiş ve idare mahkemesinin kararı tescillenmiştir.

E:2001/752, K:2002/657 sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun

Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca bozulması? istenmiştir.

ve iftiralara dayalı haberler üzerine "?" ve "?" gazeteleri

getirebilmesi kendilerini güvende hissetmelerine bağlıdır. Aksi takdirde,

Danıştay 5. Dairesi, 01.06.1988 tarih ve E:1988/1262, K:1988/1785 sayılı kararı ile hakkında SUÇLAMALARIN DOĞRU OLMADIĞI SORUŞTURMA SONUCUNDA SAPTANAN MEMURUN 657 SAYILI YASANIN 25. MADDESİ UYARINCA DEVLET TARAFINDAN İSNAT VE İFTİRALARAKARŞI KORUMAYA ALINMASI GEREKİRKEN görev yerinin değiştirilmesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmadığı hükmüne karar vermiştir.

asılsız isnatlar olduğunun Milli Eğitim

Memurların kamu hizmetlerini gerçekleştirmek için yaptığı faaliyetler ise bazen