"belli bir olgunluğa gelmeyen insan AĞLAYAMAZ! " der.

Ne güzeldir ney sesi,

Bu yedi delik kapandığı vakit, zaman durmuş; "Ney" kamışlıktan koparılmadığı günlere; insan, başlangıçtan ötesine, karşıtlıkların olmadığı bir dünyaya, iyi ve kötünün ötesine dönmüştür...

Mevlana, Mesnevi için?bu ney?in hikayesidir? demiştir. Kuşkusuz, bu sembolik bir anlatımdır. O yüzden, Mevlana yorumcuları onun mesajını doğru algılayabilmek için, öncelikle bu sembolik dilin çözülmesi gerektiğinden bahsederler. Bunun için de, o ney?den ne?yin kastedildiğinin arayışına çıkmak lazım gelir.

Yalnız senin merhaban devadır aşıklara

Aşk coşkunluğu ki meyin içine düşmüştür.?

? Dinle neyden, zira o birşeyler anlatmada

? Ney gibi hem zehir, hem panzehir,

Acem bülbülleri ki yalnız beni dinliyor

ölüm yaşam kuşunu kafesinden salmaktır

Hz. Mevlana? ya göre musiki Allah? ın lisanıdır. Yüce yaratıcı Bezm-i Elest? te ruhlara musiki ile seslenmiştir. Bu sebepten hangi milletten, hangi dilden olurlarsa olsunlar, insanlar musiki ile aynı duyguları paylaşabilirler. Hiçbir sanat insan ruhuna musiki kadar doğrudan doğruya ve içinden kavrayacak şekilde nüfuz edemez. Musiki, son derece değerli bir manevi temizlenme, ferahlama ve yücelme vasıtasıdır. Ruhu kir ve paslardan temizlediği gibi, ona batmış olan dikenleri de ayıklayarak tedavi eder. Musiki ile temizlenmeyen ruh yükselemez, aksine yerdeki bayağı ihtiraslara bulaşarak kirlenir ve körelir. Gerçek musiki insana hayvani hisleri hatırlatmak şöyle dursun, ona?sonsuz varlık? ı hissettirir, sezdirir. Bu sezgiyle onu O? na yaklaştırır ve nihayet ulaştırır. Bunda en etkili ses ise ney sadasıdır.

? Ateş-i ışkest ke?ender ney fütad

ney dedin diyen kitleye hitaben.

Ta ki aşk derdini anlatabileyim.?

rüzgaryy ney der bu ney anlat bize..

maksat olmaksa demiştin

neydeki 7 delik insan suratındaki delikler kadardır. içinin boş olması insanın tamamen kendini arındırmış olmasından gelir. yani ney bi insan gibidir tüm dünya malından elini eteğini çekmiş, içi boş, sadece hu diyen bi insandır. kamışlıktan her koparılan kamış ney olmaz. " sazlıkta yetişen iki kamışa bak, biri işe yaramaz, birinin içi şeker dolu" mevlana

Ayrılıklardan şikayet etmededir.

Şu ana kadar okuyabildiğim kayda değer yorumların tümünde bahsi geçen ney, insanla özdeşleştirilmekte; ve bu dünyadaki yaşamımızın -tıpkı bir neyin ancak onu üfleyen bir neyzen olması durumunda ses çıkarabilmesi gibi- Allah?ın kendi ruhundan bedenlerimize üflemesi sonucu oluştuğu şeklinde değerlendirilmesi gerektiğine işaret eder. Yani, bedene hayat veren ruhtur. Dolayısıyla, insanla diğer canlıları birbirinden ayıran en temel fark da, bu durumda, insan bedenine Allah?ın kendi ruhundan üflemiş olmasıdır. Birçok kadim bilgelik ve kutsal kitap da, bu durumu çeşitli şekillerde dile getirmektedirler. Bu özelliği, insana, diğer canlılarda olmayan önemli farklılıklar getirmektedir.

Paylaşımlarınız için ben teşekkür ederim arkadaşlar...

Perdehayeş perdehay-i ma dirid"

Cezbesine kapıldım hakikatin izinde

bilmezler "ney"in sesi neden yanmış.

ama ben birini tanıyorum ilk eline alıp da ses çıkarabilen birini :)

ve "Huzur" da yoğunlaşılan bir konu idi. Tanpınar ney üzerinde durmuş ve bakın nelere dikkat çekmiş.

ölüm savmaktır sıranı sırası gelince

olmak onu bulmaktır

Ez cüdayiha şikayet mi küned

Hem çü ney demsaz ü müştaki ki did?

? Ney, kanla dolu bir yoldan bahsetmede,

İniltim kadın - erkek herkesi ağlattı.

derdi olana onda gülümser nağmeler

Bülbül yine susmuş duyulan yine neyden,

erkan hoca bu konuya çok ayrıntılı değinmişti ama sizinde emeğinize sağlık... çok severim neyi... ama henüz çok erken benim için... dinlemekle yetiniyoruz..

çünkü neyde üflenen havanın sadece üçte ikisi neyin içinde kalır.

Hz. Mevlana? nın fesefesinde ney, ?insan-ı kamil? in sembolüdür ve aşk derdini anlatmadadır. Benzi sararmış, içi boşalmış, bağrı dağlanarak delikler açılmış, ancak Yüce Yaratıcı? nın üflediği nefesle hayat bulan, tıpkı insan gibi geldiği yere özlem duyan ve delik deşik olmuş sinesinden çıkan feryad ve iniltileri ile insanlara sırlar fısıldayan bir dosttur. Bu sebeple ney, mevlevilerce kutsanmış ve? nay-ı şerif? diye anılmıştır.

dünya dışı bi ses.. yok böle ses

Saba ney taksimi ile harika bir girizgahtan sonra "dönülmez akşamın ufkundayız" nasıl güzel gitmiş anlatamayacağım için dinlemenizi tavsiye ederim.

Gez neyistan ta mera bübride end

Gönlüm yara hala seni sevmek gibi şeyden...

Ney yakaran kulun sesi...

mevlana neyi insana benzetir bu sebeple.

Süleyman Arif Emre

?.. ve ney üflüyordu. Ney yapıcı ve yıkıcı hilkatin sırrı olmuştu.?

Ateşledi bir ah ile çerağımı cananım

gözlerin ateşe dalmaktır

gülün karı solmaktır

Gözleriyle oyuyor içimdeki boşluğu

Neyin çıkış öyküsü şöyle anlatılır: ?efendimiz Mirac?da ilahi güzelliği temaşa ettikten sonra içine düşen aşk ateşinin şiddetine dayanamayarak sırrı damadı Hz. Ali?ye nakleder. Bu sefer O aynı aşkla yanmaya başlar ve sonunda tahammül edemez hale geldiği için gider, kör bir kuyuya derdini açar. Bir gün Efendimiz ashabıyla gezinirken kulaklarına Hz. Ali?ye anlattığı sırrın sözleri çalınır. Hayretle sesin geldiği tarafa yaklaştığında kör kuyunun içinden yükselen bir kamışın rüzgarda sallandıkça sırrı ifşa ettiğini görür.

Marifet sahibi insanı temsil eden Ney?i dinle, ayrılık şikayetlerinin heyecanını iç. Dinle nasıl derin ayrılık ve hasret nağmeleri söylemekte, Neyistan?dan ayrıldığı günden beri feryad etmekte.. Onu dinleyen her kulak ve yürek sahibi, bu feryadın kendi iç aleminden geldiğini anlar. Unuttuğu "hakiki yuva"sına olan hasretini, yüreğinin en ince noktasında hisseder..

Ney?in yedi deliği gibi, insanın da yedi manevi deliği vardır.

ve hüzün sevdanla dolmaktır

Ney gibi hem hemdem, hem müştakı kim gördü? ?

hayat sevmek ve olmaktır

Bu sebeplerle diğer çalgılardan farklı olduğundan "ney çalmak" değil "ney üflemek" tabiri kullanılır. Ben de kursuna gittim, ney üflüyorum biraz.

ne çıkar misk-u amber sacmasan etrafına

Kıssaha-yı ışk-ı Mecnun miküned?

Ney üfleyebilmek çok ayrı bir sanat...

hayat olmaktır demiştin

Üfleyebilmek için bile bayağı bir emek gerekiyor...

Olmak Demiştin

neyden ses çıkarması çok zordur. ben aylarca uğraşıp da neyi sadece üflemekle kalanı, ses çıkaramayanını gördüm.

... FATİH B. İSMAİLOĞLU

Ney senin hasretinle gece gündüz inliyor

Ez nefirem merd ü zen nalide end

içi yanan bi-çarenin elindeki kamış

"Ney harif-i ez yari bürid

Seyyah idim yüzerdim bu ateş denizinde

Cuşiş-i ışkest ke?ender mey fütad?

Ayrılık bağrımı delik deşik eylesin,

Esiri aşkın oldum sarayında sultanım

Ellerinde kurumuş baharlardan bir çiçek

gözlerime öyle bakma demiştin

Nergisin başı önde bir bahar sarhoşluğu

"Neyin sesi ve üslubu eski ve yeni diye hiçbir şey tanımıyor, zamansız zamanın, yeni cevher halinde insanın ve kaderin peşinde koşuyordu. Bununla da kalmıyordu. Çünkü zaman neye ve insan sadasına çok derinlerden, adeta toprağın derinliğinden gelen kudumün sesi, o unutma ve unutulma dolu uyanış,-bin uykunun küllerini silkerek, yahut beş on medeniyetin arasından-kendini buluş karışıyordu. Ve bu uyanışlar, kendisini buluşlar hiç de beyhude olmuyordu. Çünkü bu kudum sesinde daima kadim dinlerin büyülü daveti vardı; onun ıttıradı, bu semavi yolculuğa adeta toprağa ait bir oluşun nizamını katıyordu.?

Ta beguyem şerh-i derd-i iştiyak?

lakin maksat ne olmaktır ne ölmektir ne solmaktır

Bende öğrenebilmeyi, üflemeyi öğrenmeyi çok istiyorum.. Nasip..

? Bişnev ez ney çün hikayet mi küned

ney üstüne saatlerce konuşulacak bir konu...

? Hem çü ney zehri vü tiryaki ki did

bu beden her mihnete her belaya katlanır

"Karanlıktan Aydınlığa"

Neyin içi boşalmasa o ilahi nağmeler onda nasıl vücud bulur..? Kamil insanın da gönlünden dünyevi olan boşalır ve onda ilahi tecelliler vücud bulur...

şerhi: ney sesi erbab-ı istidada ferahlık verir. dost sesini duyurur. dinleyen heyecanlanır, dinlediği andaki hissettiği cezbe hali gaflet perdesini kaldırır.

gece ise doğmaktır

Mesiham gülümsesen şad olup dirilecek

Neyin üzerindeki dokuz boğum, insanın sadece misafir olduğu dünyaya dokuz ayda yolculuk ettiğini, üzerindeki yedi nota perdesi ise insanın kemale erme yolunda baş etmesi gereken yedi kat nefse sahip olduğunu anlatmaktadır. Ney ile olgun insan bir diğerinin örneği ve temsilcisidir. Çünkü ney, yetiştiği kamışlıktan kesilip ayrılmış, göğsüne ateşle delikler açılmış, başına, ayağına, hatta boğumlar arasına madeni halkalar ve teller takılmış, koparıldığı yerdeki rutubetten mahrum kalmış, bundan dolayı kupkuru ve sapsarı kesilmiştir. İçerisi tamamıyla boştur. Ancak neyzenin nefesiyle dolar. Kendi başına kalırsa ne sesi çıkar ne sadası. Dolayısıyla Mevlana Hazretleri bir rubaisinde?Ney?i dinle ki neler neler söylüyor. Allah?ın gizli sırlarını tekellüm ediyor. Yüzü sararmış, içi boşalmış, başı kesilmiş, yahut neyzenin nefesine terk edilmiş olduğu halde dilsiz ve kelamsız, Huda Huda diyor.?buyurmuştur. İşte Ney bunun için inler?

"ney, yarinden ayrılmış olanın arkadaşıdır. onun makam perdeleri bizim vuslata engel olan perdemizi yırtmıştır"

Gözlerinin şulesi can verir ışıklara?

değişir iklimler mesafeler seninle

? Ney hadis-i rah-ı pür hun miküned

Ben de ney den doğru sesi çıkarmaya çalışıyorum hala..

? Aşk ateşi ki neyin içine düşmüştür,

Bilhassa Mevlevilikte neyin önemi çok büyüktür. Hz. Mevlana Mesnevi? sine şu sözlerle başlamıştır:

Ney der ki: Beni kamışlıktan kopardıklarından beri,

"Neyin biricik sırrı hasrettir" der Mevlana.

Sine hahem şerha şerha ez firak

ne vakit üflese hemen "ney"e dönüşür

demiştinki gündüz ölmek

Mecnun? un aşkından hikayeler anlatmadadır.?