-Engelliler engellilik çeşidine göre hangi tür işlerde istihdam ediliyorlar?

-Engellilerin eğitimi konusunda yeterli bir ülke miyiz? Eğer yeterli değilsek neler yapmalıyız?

Davet edildiği seminerlerde toplumun engellilere bakış açısını espriler yaparak karikatürize eden Lokman Ayva, kendince bir teknikle engellilerin sorunlarının akılda kalıcı olmasını sağlıyor.

Lokman Ayva: Ayrıntılı sormuşsunuz ama benim cevabım tek: Eveeeeeeeet! Bunlar İŞKUR, Halk Eğitim, Belediyeler, Gönüllü Kuruluşlar tarafından veriliyor.

Kaynak: HABER 365- ÖZEL RÖPORTAJ

Adaletli olacağız. Özürlüye hak etmediği bir şeyi vermeyeceğiz ama hak etmişse de sonuna kadar mücadelesini vereceğiz.

Lokman Ayva: TBMM'deki sayıları net olarak bilemiyorum. Ancak kadrolu memurlar

yardım etmek isterim ancak durum o kadar vahim ki Allah'tan başka kimse yardım edemez.

Size bir örnek vereyim:

-Sayın Vekilim, Haber365 okurları için verdiğiniz bilgilere çok teşekkür ederiz.

Çalışmanın ve üretmenin hazzını alamadığı için bu hazzı başka şekillerde tatmin etmeye çalışıyor. Halbuki işinde bunu yapsa hem kendisi, hem de işveren mutlu olacak.

O, TBMM?de tüm partililerin, sosyal yaşamda ise engelli engelsiz tüm insanların

idolü?

İşte, biz herkesin özelliğine göre hizmet verilmesi, şans tanınması gerektiğini düşünüyoruz.

İşte benim temel dayanak noktam ve değerlerim böyle. Bunları bütün sisteme yansıtmaya çalışıyorum. Temelde farklılıkları kabullenemeyen sistemleri değiştireceğiz İnsanların da öğrendiklerine göre değil de gerçeklere göre bir davranış geliştirmesini bekleyeceğiz. Öyle ne koparırsam kardır gibi değerlerim yok benim?

Var mı öyle üç kuruşa beş köfte...

yerler. O yüzden ben vahşi kapitalizme, Makyavel'e rağmen yarışmayı değil, yardımlaşmayı tercih ediyorum. Pek çok konuda işbirliği yaptık. Meclis'teki ailem sayılan Ak Partili milletvekillerine ve bütün muhalefet milletvekillerine gıyaplarında tekrar çok teşekkür ediyorum.

İster bilgisayarla yapın, isterseniz kara tahtayla ama bu bir hak...

Birey bazında zaman zaman olumsuz örneklerle karşılaşıyorum. 3 adım az atmak için bir sürü istismarane bahaneler uyduruluyor. Önce tercih ediyor, sonra oradan başka bir yere tayin istiyor. Bunlar da olacak. Ama korkum, bunların bütün özürlülerin durumu gibi anlaşılması?

Bütün bu süreçleri içine alan bir proje yürütülüyor. İşe yönlendirme, işle eşleştirme, tabiri caizse özürlü pazarlama işini Fiziksel Engelliler Vakfı yapıyor. Bireyin kabiliyet değerlendirilmesi, birikim edinmesine yönlendirilmesine, oryantasyon ve izleme projesi de ÖK adıyla Beyaz Ay Derneği tarafından yapılıyor. Bu projelere bence özürsüzlerin de ihtiyacı var.

Özürlülerin daha görünür olması, daha çok eğitim alması, zannedilmesin ki kendilerine fayda, herkese fayda?

AK Parti engelliler için yeni projeler geliştiriyor.

-TBMM 'de engellilerin çalışmasını kolaylaştıracak ne gibi uygulamalar var? Bunlar sizce de yeterli mi?

aradıklarını ancak bulamadıklarını söyleyen bir işverenle karşılaşıyorum. Çoğunluk çalışma kültürüne sahip değil?

Türkiye Büyük Millet Meclisi?nde yemin töreni vardı. 3 Kasım 2002 seçimlerinde Ak Parti milletvekili olan gözleri görmeyen Lokman Ayva, elinde beyaz bastonu ve zarif hareketleriyle kürsüye ilerledi.1966 Konya doğumlu, kendisinden emin bu genç adamın güler yüzü ve yakışıklılığı kimsenin gözünden kaçmıyordu. Tüm nefesler kesilmiş yemini dinliyordu. İlk kez TBMM?de kabartma metinden okuyarak milletvekili olmaya yemin etti. Ve Türk Siyasi Tarihine bir ilk olarak geçti. Diğer milletvekilleri onu bu başarısından dolayı ayakta alkışladılar.

AK Parti kurucularından olan Lokman Ayva, partinin Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi ve Özürlüler Koordinasyon Merkezi?nin başkanı, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesidir. İki dönemdir de milletvekilidir. Sadece görme engellilerin değil tüm engellilerin TBMM?deki temsilcisi olması bilinciyle birçok zorlu yolda ilerleyerek hem ülkemizde hem de yurt dışında önemli bir misyon üstleniyor.

Böyle o kadar tuhaf söz vardır ki bilemezsin. ?Gözden uzak olan gönülden de uzak olur.? Eğer bu doğruysa Allah gönlümüzde hiç yoktur o zaman?

-İŞKUR'da 81 bin 858 engellinin iş aramak üzere kaydı bulunurken, Eylül ayında İstanbul'da özürlüler için 4 bin 987 özürlü açık kaydı alınırken, neden bu açığın sadece 531'ine yerleştirme yapıldı? İstanbul'da özürlüler için açılan kadroların 4bin 456'sı boş kaldı. Engellilerin iş hayatına hazırlanması ve gerekli yeterliliklere sahip olması için neler yapılması gerekiyor?

Lokman Ayva: Güzel şeyler var. Bana kabartma ekranlı bilgisayar temin edildi. Bilgisayarlar veriliyor. Fiziki engeller ortadan kaldırıldı. Git gide iyileşmeler devam ediyor. Tuvalet sorunundan insan ilişkilerine kadar iyi bir çalışma ortamı?

-Meclis içerisinde size tüm partilerden özel bir ilgi var. Bunu her fırsatta gözlemliyoruz. Engelli bir milletvekili olmanız nedeniyle size partiler üstü bir şahsiyetsiniz diyebilir miyiz?

Gerçi benim için en az zahmetli bir şey. Ben bunları elimde olmayarak yapıyorum. Bana asık suratlı ol deyin beceremem. Esprilerim aslında körlükle gibi görünür fakat bir felsefe üzerinden gidiyorum. Buradaki felsefe de gerçeğin görülmesi meselesi?

O yüzden İŞKUR alımlarında kamuya alımların düşük olması bizi yanıltmasın?

Kör bir arkadaşım un fabrikasına alındı. Kendisine verecek iş bulunamayınca fabrikada kendisine uygun bir iş bulması söylendi. Arkadaş da buldu. Un koyulan çuvallar dikilirken boru gibi geliyormuş. Belli aralıklarla o borunun bölümlerini dikip kesince al sana çuval oluyor. Arkadaşımız o işi yaptı. Oradan da emekli oldu. Bana sorsanız bir kör yapamaz derdim. Öyle bir iş olduğunu da zaten bilemem. Çok çeşitli işler var. Bunların hepsini saymaya kalksam çok zaman alır.

almamaktan tutun, doğru işe yönlendirilmeye, ne tür bir işte çalışmak istediğini bilmemeye, ne yapacağını bilmemeye kadar devam ediyor.

?Gülüyoruz Ağlanacak Halimize? der gibi verdiği örnekler sayesinde ilgililer ve yetkililer engellilerin sorunlarına eskisinden daha fazla eğilir oldular.

Ama çevresinden göreceği tuhaf davranışların altından kalkamayacağı için benimle evlenmek ve beraber olmak istemedi. O zaman sorun nerede? Aslında ne o hatunda, ne de bende?

Lokman Ayva: Aslında özürlülerin özürsüzlerden bu konuda pek farkları yok. Eleman

kadrolarda kontenjana uyuluyor.

Lokman Ayva: Gözleminizde haklı, gerekçesinde haksızsınız. Benim bir cümlem bu

Lokman Ayva: Tabii burada biz AB'yi bu konuda yeterli görmüyoruz. Henüz AB bizim geldiğimiz yere gelemedi. Biz ayrımcılığı suç ilan ettik. AB hala üyelerine tavsiye noktasında.

Burada birinci sırada bakış açısı sorunumuz var. Ailelerin, komşuların, siyasilerin, bürokratların, eğitimcilerin bakış açılarında ciddi sakatlıklar var. Bunun değişmesi lazım. Böylelikle çok şey değiştiririz.

Bir gün sayın Başbakanımız büyük bir toplantı salonunda bana "dün seni toplantıda görmedim, yoktun." dedi.

Aşık Veysel'i düşünün. Aletsiz de eğitim olur ama insansız olmaz.

- Açıklanan rakamlara göre Eylül 2010 itibarıyla İŞKUR 2 bin 180 engelli vatandaşımızı işe yerleştirdiğini açıkladı. İşe yerleştirilenlerin yüzde 99.5'i özel kesim işyerlerine, yüzde 0.5'lik kısmı da kamu kurumlarına yerleştirildi. Neden kamu kurumlarına yerleştirilen personel sayısı az?

Lokman Ayva: Yeterli hale gelme mücadelesi veriyoruz. Ama birçok dünya ülkesine göre

Örnek üzerinden gidelim mi? Diyelim ki, siz bana bir belge verdiniz. Ben baktım ve mürekkep baskı olduğu için okuyamadım. Ortada bir sorun var. Pekiyi sorun nerede? Acaba ben, kör olduğum için mi okuyamadım yoksa belge mürekkep baskılı olduğu için mi okuyamadım? Aynı belgenin kabartma yazılısını verdiniz o zaman da okudum. O zaman sorun nerede?

AB'nin bizden farkı, parası var. AB ile bizim özürlüler arasında demografik farklar var. Onların özürlülerin çoğu yaşlı, bizimkiler genç. Bizdeki özürlülerin talepleri daha yüksek ve özürlüler daha hızlı değişebiliyorlar. Önümüzdeki süreçte Türkiye dünyaya model olabilecek gibi görünüyor. Gelişen bir ekonomi, gelişmeyi hazmedebilen özürlüler?

Lokman Ayva: Bence iyi bir duruş ama sizce nasıl? Sizin gözlemleriniz daha önemli. Ama

Ben de "Efendim, her görülmeyen yok ise, deseniz şu anda salon benim açımdan bom boş. Devam ettim, sıkça söylenme bir söz vardır: "Gözünle görmeyince inanmayacaksın?

Kendisi ile Haber 365 için engellilerin genel sorunları ve istihdamı konusunda esprili bir röportaj yaptık.

görüntüyü bozar ve engelli olmamla bile bir daha o pozisyonu elde edemem. Bu, benim siyaset tarzım. Ben siyaseti böyle yapıyorum. Yani? Ben günlük siyasi kısır tartışmalara girmem. Falan partiye, milletvekiline giydirmek gibi bir derdim de yok. İnsanın nefsine bunlar çok iyi geliyor. Ama ben tasvip etmiyorum. Meclis'in belki de en tecrübesizi benim. Beni cebinden çıkaracak kurt siyasetçiler var. Eğer haddimi bilmezsem onlar beni çiğ çiğ

Lokman Ayva: Burada enteresan bir çıkmaz var. Özürlüler aslında sadece deneyebildikleri işleri yapıp yapamadıklarını biliyorlar. Deneme şansı bulamadıkları meslekleri yapıp yapamadıklarını bilemiyorlar.

Bu konularda çok deney de yapılmış. İnsanlar pek çok davranışı birbirinden öğreniyor ve öyle davranıyorlar. Hiç sorgulamıyorlar. Birilerinden aynısını görmüş, o da onu yapıyor. Olmaz böyle bir şey. Her davranışımızın faturasını kendimiz öderiz. Ben neden faturasını kendimin ödediği bir hususu kendim kalben huzur içinde karar vermeyeyim ki?

Özürlülerde de bunun bir kaç katı sorun var. Kendi kabiliyetlerini tanıyıp ona uygun eğitim

-Şuan TBMM'de kaç tane engelli istihdam ediliyor. Hangi görevlerde...?

Şu ülkenin bu kadar kamyonu var gibi bir şey değil. Bireysel temel haktır. O yüzden bir kişinin bile bu haktan mahrum olmaması lazım.

bir milletvekili hesap ödetmemeye çalışıyor. Nadiren bunu başarabiliyorum. Ben de tebessüm ve esprilerimle o ilişkiye katkıda bulunmaya çalışıyorum.

Gören insanlar maalesef çoğu zaman aşırı derecede kandırılıyorlar. Adamlar görüyor diye önüne gelen, gören insanları sömürüyor. Bence hiç de etik değil. Bir insan görebiliyor diye onu kandırmak mı lazım, onu sömürmek mi lazım? Allah gören insanlara yardım etsin. Ben

Bunlar önemli?

Bizim dileğimiz inşallah hiç bir özürlü arkadaşımız bu yardımları almak zorunda kalmaz. Kendi alın teriyle hayatını en iyi şekilde ve konforda idame ettirir.

-Güler yüzlü görünüşünüz, insani tavırlarınız kendi pozisyonunuzla ilgili yaptığınız espriler mi size olan sevgiyi artıran unsurlar acaba?

Kolay değildi. Türkiye Cumhuriyeti?nde birçok engelli yolu aşarak yönetim kadrosuna katılıyordu Gören insanların bile zor aşabileceği bu engelleri, gözleri görmediği halde aştığı için tüm dikkatleri üzerinde topluyordu.

Yardımlardan de bahsedeyim. 2022 özürlü maaşı var. Ücretsiz ulaşım imkanları var. Erken emeklilik imkanları var. Sosyal yardımlaşma yardımları var. Vakıflar Genel Müdürlüğü?nün yardımları var. Vergi muafiyetleri var. Böyle yardımlar çeşitli yol ve yöntemlerle yapılıyor.

çok ilerideyiz. Eğitim, ülkelerle mukayese edilecek bir durum değil?

Bir başka örnek de şu olabilir. Bir kadın benimle olmak istedi. Hoşuna gittim falan?

Ben şu anda anlıyorum ki, gözüne üç boyutlu gözlük takılmış insan evet bir şeyler görür ama neyi görür. Birilerinin çevirdiği filmleri görür, görmesine izin verilenleri görür. Üç boyutlu gözlükle gördüklerimizi gerçek zannedenlerden olmayalım.

Önce bakış açısını değiştirip sonra da alet edevat meselesini çözeriz. Ama alet edevat bence o kadar önemli değil?

Sorun bizi böyle tabir-i caizse güden öbürlerinde?

Bu, "herkes kendini camdan atıyor, sen de at" demek gibi bir şey?

Lokman Ayva: Bana böyle bir fırsat verdiğiniz için asıl ben teşekkür ediyorum. Okularımıza hürmetlerimi sunuyorum. Kendilerinden ricam, buradaki konuştuklarımızın muhtevasını başkalarıyla da paylaşmaları.

Belki de gözden uzaklık, gönül?e yakınlık anlamına geliyor.

-Engellilerin birçoğunun özellikle danışma servislerinde çalıştırıldıklarını, telefonları yönlendirmede ve aktarmada görevlendirildiklerini biliyoruz. Engellileri çalışma hayatına hazırlayan deyim yerindeyse hizmet içi kuruluşlar var mı? Örneğin İngilizce eğitimi alıyorlar mı? Bilgisayar eğitimi alıyorlar mı? Bu konu ile ilgili kurslar açılıyor mu? Engelliler kendileriyle ilgili sürekli haber akışını nerelerden sağlıyorlar?

Nazan ATAKANI

İŞKUR işçi alımlarını organize ediyor. Devlet özürlü de olsa özürsüz de olsa çok az işçi alıyor. Onun yerine hizmet satın alma yöntemiyle bu açığını kapatıyor.

Lokman Ayva: Ben yemek ısmarlamak istiyorum. Benim körlüğümden yararlanarak bana hiç

Mesela bir sokağa çıkın, her şey ve herkes görülmek istiyor, sizin aklınızda kalmak için sizin beyninize hücum ediyorlar. Siz de dünyanın gerçeği olarak onları zannediyorsunuz. Bu felsefe ve espri tarzına bir örnek vereyim:

Öte yandan işyerinde oryantasyon da yapılmıyor. İşinde sürekliliğin sağlanması da çok zor? Çünkü özürlüyle işveren başbaşa kalıyorlar. Özürlü iş nosyonuna sahip değil, işveren de özürlü nosyonuna sahip değil? Öylece geçinip gidemiyorlar işte?

-Sayın Lokman Ayva, TBMM'de iki dönemdir AK Parti'de görme engelli milletvekili olarak görev yapıyorsunuz. Sizin göreve başlamanızla birlikte ülkemizdeki engellilerin sorunları konusu hükümet içerisinde ve kamuoyunda çok daha fazla gündeme gelir ve konuşulur oldu. Sizin birlikte çalıştığınız bir ekibiniz olduğunu ve bunların bir kısmının da engelli olduğunu biliyorum. Bu bağlamda engelliler adına Meclis'te nasıl bir duruş sergiliyorsunuz?

Herkes 42 beden elbise giymek zorunda değil. Eğer benim boyuma ve kiloma göre pantolon vermezseniz ve ben de ızdırap çekersem lütfen beni sorun olarak görmeyin.

ben işime geldiği için sizin olumlu düşündüğünüzü kabul ediyorum. Şimdi de duruşumu anlatayım. Benim duruşum değerler üzerinedir dimdik ve ayakta?

Devlet engellilere el attı. Genelkurmay Başkanlığı da başta olmak üzere engelli insanlarımızın istihdamı için yeni kadrolar ihdas edildi.

Onun hayat hikayesi tam anlamıyla?azmin zaferi? olarak değerlendirilecek filmlere konu olabilecek cinsten?

AK Parti Milletvekili Lokman Ayva : ?Engelliye hak etmediği hiçbir şeyi vermeyeceğiz. Ama hak etmişse de sonuna kadar mücadelesini vereceğiz? dedi.

Biz burada daha çok memur alımlarına bakalım. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde en yüksek memur alımları bu sene olmuştur. O yüzden önümüz açık? Tek sıkıntım, memur özürlülerin başarılı olması ve kendilerinden sonraki özürlülere referans olmaları.

-AB uyum yasaları kapsamında engelli kişi ekonomik, sosyal, düzgün uluslararası bir yaşam hakkına sahiptir. Türkiye Cumhuriyeti de buna imza attığına göre şu an mevcut düzene göre engellilere bakım yardımı dışında ne tür yardımlar yapılıyor?

On bir yaşında menenjit hastalığı sonrasında gözlerini kaybetmiş, ailesinin yol göstermesi ve kendi çabalarıyla hayata tutunarak üniversite eğitimini tamamlamış, yüksek lisans yapmış. İngilizceyi sular seller gibi öğrenmiş, radyo ve bilgisayar sayesinde tüm dünyaya açılmış, tiyatro eğitimi ile iyi ve etkili konuşmayı öğrenmiş yakışıklılığı ile girdiği her toplulukta dikkatleri üzerine çekmiş bir engelli?

arasında özürlü kontenjanına henüz tam olarak uyulmadığını biliyorum. Diğer