Kıdem tazminatı

İhbar tazminatı

Gelelim haberlere bu dediklerimizden yola çıkarak art niyet ararım. Çünkü yukarıda dediğim gibi hali hazırda KİT bünyesinde daimi işçi olarak çalışan ve halen iş kur aracılığı ile alınan işçiler var. Yani KİT sadece sözleşmeli memur olarak çalışabilir önermesi doğru değildir. Özelleştirme ve KİT kanunlarında da sözleşmeli memur haricinde işçi olarak iş kanuna bağlı olarak çalıştığı gözükmektedir.

01/07/2012 tarihi ve sonrasında işten ayrılan işçi için zaman aşımı süresi 10 yıl

Önce işten ayrılanların zamanaşımı süresi ne olacak?

Hem 696 sayılı KHK?da hem de taşerona kadro uygulamasının belirlendiği usul ve esaslarda kıdem tazminatına ilişkin bir düzenleme yer almadı. Aslında özellikle usul ve esaslarda, bu konuda bir düzenleme bekliyordum. Öyleyse, halen yürürlükte olan kıdem tazminatı mevzuatı neyse, onun esas alınarak, bu sorunun çözülmesi gerekir.

Bu yüzden başvuru süreci konusunda ne yapmalıyım.

Mevcut durumda; kanaatimce, kadroya geçen taşeron işçisi kurumuna başvurabilir ve taşeron dönemine ait kıdem tazminatının ödenmesini isteyebilir. Ama burada da bir sıkıntı var. Çünkü taşeron işçisi, yazılı talebiyle kamu işçisi olmakta ve bir başka deyişle istifa etmektedir. Hele bir de bu taşeron işçilerin çıkış kodu SGK'ya istifa olarak bildirilirse, kamu kurumlarının kıdem tazminatlarını ödemesi mümkün olmayacaktır.

Kıdem tazminatı, mülga 1475 sayılı İş Kanununun halen yürürlükte olan 14üncü maddesiyle düzenlenmiştir. 696 sayılı KHK?da ya da usul ve esaslarda kıdem tazminatına ilişkin bir hüküm olmadığına göre, esas alınması gereken mevzuat yine 1475 sayılı İş Kanununun 14üncü maddesi olacaktır.

12/10/2017 tarihinden sonra işten ayrılan her işçi yukarıda belirtilen yeni zamanaşımı sürelerine tabi olacaktır. Ancak bu tarihten önce işten ayrılanlar ne olacak? Bu işçiler eski zamanaşımı sürelerine tabi olacaktır. Ancak burada da bir ayrıntı vardır.

Bence 2015 de çıkmış olan yönetmelik gözden kaçırılmış.

12/10/2017 tarihinden itibaren işten ayrılan işçilerin ücret ve kıdem, ihbar, işe başlatmama, kötü niyet ile eşitlik ilkesine aykırılık tazminatları için zamanaşımı süreleri artık 5 yıldır.

Tek ihtimal var. O da sözleşmeli daimi işçi olarak almak yaptıkları çalışma şu anda budur. Zaten aslında örnek gösterecekleri bir çok KİT bünyesinde işçi olarak çalıştırdıkları ve halen alım yaptıkları var.

Taşerondan kadroya geçen işçinin kıdem tazminatı ne olacak?

Sulh sözleşmesi ile işçi, kıdem tazminatı da dahil olmak üzere, taşeron olarak çalıştırıldığı dönemler için dava açmayacağını taahhüt etmektedir. Ancak bu; idarenin, işçinin kıdem tazminatını ödemesine engel değildir.

Ancak sürekli değişime uğrayan iş mevzuatı yine değişmiş ve zaman aşımı süreleri farklılaşmıştır. Bu nedenle; yeni zaman aşımı sürelerini dikkate alarak, tüm alacak türleri için zaman aşımı sürelerini sizin için araştırdık.

İş Kanununda yeni zaman aşımı süreleri

Şu anda zaten bahsi geçen taşeron işçilerin kıdem tazminatlarını, üst işveren olan Kurumları ödüyor.

Zamanaşımı süresi nedir?

Taşeron işçiler için hazırlanan kadroya geçiş başvuru form ekin de, bir de sulh sözleşmesi örneği yer aldı. Bu sözleşmeyi okuyan hemen herkes, taşeron işçisinin kıdem tazminatı hakkıyla ilgili artık dava açamayacağı kanaatine vardı. Çünkü bu sulh sözleşmesi ile işçiden, alt işveren/taşeron olarak çalıştığı döneme ait mahkemeler nezdinde hak ve talepte bulunamayacağına dair beyanı alınacak. Peki ama bu beyan, kıdem tazminatını da kapsar mı?

Mevcut durumda; kanaatimce, kadroya geçen taşeron işçisi kurumuna başvurabilir ve taşeron dönemine ait kıdem tazminatının ödenmesini isteyebilir. Ama burada da bir sıkıntı var. Çünkü taşeron işçisi, yazılı talebiyle kamu işçisi olmakta ve bir başka deyişle istifa etmektedir. Hele bir de bu taşeron işçilerin çıkış kodu SGK?ya istifa olarak bildirilirse, kamu kurumlarının kıdem tazminatlarını ödemesi mümkün olmayacaktır.

Eğer yazdıklarınız doğru ise sıkıntılı bir süreç bizi bekliyor. İş garantisi olmayan ayrıca kıdem tazminatı hakkı sıkıntılı bir duruma düşen bir konumdayız.

Mevcut duruma bakalım: <u> Kadroya geçen işçinin artık alt işveren firmayla bağı kesilecektir. Öyleyse, bu işçi kurumuna başvurarak kıdem tazminatını talep etmelidir. Çünkü taşeron firma bünyesindeki çalışmalar ile kamu işçisi olarak yapılan çalışmaların birleştirilmesi mümkün değildir. </u>

Bunu bir örnekle açıklayalım. Diyelim ki taşeron olarak 8 yıldır kamu kurumunda çalışmakta olan işçi, 2018 yılında daimi işçi kadrosuna geçsin. Bu işçi 10 yıl işçi olarak kamuda çalıştıktan sonra, 2028 yılında emekli olsun. Çalışma Bakanının ifadesine göre, kamu kurumu işçiye kıdem tazminatını öderken 10 yıl üzerinden değil, toplam süre olan 18 yıl üzerinden ödeyecektir.

Önce eskisinden bahsetmek daha doğru olacaktır. <a rel="nofollow" target="_blank" href="https://iscidunyasi.com/is-kanununda-zamanasimi-sureleri/">12/10/2017 tarihinden önce zamanaşımı süreleri şöyleydi:

Taşeron dönemi kıdem tazminatında zamanaşımına dikkat!

Diğer tüm ücret alacakları

Bu öyle bir süredir ki; bu sürenin dolmasından sonra, alacaklı taraf dava açsa ve borçlu olan taraf zaman aşımı itirazında bulunsa, bu alacak talebi mahkeme tarafından reddedilir. Örneğin alacak 5 yıllık zaman aşımına tabi ise; 5 yıl dolduktan sonra dava açılsa bile, karşı taraf zaman aşımı defini ileri sürerek, borcunu ödemekten kurtulacaktır.

Bazı KİT kurumlarında birisinde havuza gidersiniz diğerinde devir alan şirkete geçersiniz.

SONUÇ

Hem 696 sayılı KHK'da hem de taşerona kadro uygulamasının belirlendiği usul ve esaslarda kıdem tazminatına ilişkin bir düzenleme yer almadı. Aslında özellikle usul ve esaslarda, bu konuda bir düzenleme bekliyordum. Öyleyse, halen yürürlükte olan kıdem tazminatı mevzuatı neyse, onun esas alınarak, bu sorunun çözülmesi gerekir.

Oysa bir yasal düzenlemeyle?696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosunda ve işçi kadrosunda istihdam edilecek olan işçilerin, alt işveren bünyesinde çalıştıkları döneme ait kıdem tazminatlarının, bu kamu işçilerinin ileride işten ayrılması durumunda ödeneceği?nin hüküm altına alınması tüm sorunu çözecektir.

Bunların nelere tabii olduğu, hakları hakkında kapsam içi ve kapsam dışı olarak ayrılmıştır.

Bir eleştiri olarak şunu da ilave etmem gerekir ki; yeni düzenlemeyi getiren 4857 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesinde neden bazı tazminatların tek tek sayıldığını anlamakta güçlük çekiyorum. Çünkü bunun sonucunda artık bazı tazminat alacakları 5 yıl ve bazıları ise 10 yıllık zaman aşımına tabi olmuş ve düzenleme netlik yerine karmaşa getirmiştir.

<a rel="nofollow" target="_blank" href="https://iscidunyasi.com/kidem-tazminatinda-ve-ihbar-tazminatinda-zamanasimi/">Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı vb. tazminatlarda 10 yıl

Buradaki sıkıntı sonuç bölümünde yazan pürüzler aslında mantıklı nedenleri söylemişler. Ayrıca bunun olmaması içinde yapılması gerekenleri söylemişler.

İşe başlatmama tazminatı

Yıllık izin ücreti

Mevcut mevzuatımıza göre zaten, <a rel="nofollow" target="_blank" href="https://iscidunyasi.com/kidem-tazminatini-devlet-odeyecek/">taşeron işçisinin kıdem tazminatı KAMU tarafından ödenmektedir Sonrasında ise kamu kurumu, ödediği kıdem tazminatını taşeron firmadan rücu yoluyla tahsil etmektedir. O halde, bu kuralın yine geçerli olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Ancak burada bir sıkıntı olduğunu düşünüyorum. <u>Çünkü mevcut yasalarımıza göre; taşeron olarak çalışmaktayken kıdem tazminatı alabilecek şekilde işten ayrılan işçi, kamu kurumuna başvurmakta ve kurum da işçiye kıdem tazminatını ödemektedir.</u>

Sulh sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesine engel değil ama!

İş Kanununda eski zamanaşımı süreleri

Oysa bir yasal düzenlemeyle 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosunda ve işçi kadrosunda istihdam edilecek olan işçilerin, alt işveren bünyesinde çalıştıkları döneme ait kıdem tazminatlarının, bu kamu işçilerinin ileride işten ayrılması durumunda ödeneceği?nin hüküm altına alınması tüm sorunu çözecektir.

Çalışma Bakanı her ne kadar; kadrolu işçi olan ve yıllarca kamuda çalışıp emekli olan işçiye hem taşeron döneminin hem de kamudaki hizmetinin kıdem tazminatlarının birlikte ödeneceğini söylese de, bunun hukuki altyapısının olmadığını düşünüyorum.

Kötü niyet tazminatı

Halbuki 696 sayılı KHK?ya bir hüküm koyularak, alt işveren bünyesinde çalışılan döneme ait kıdem tazminatlarının, ileride kamudan ayrılırken ödeneceği yasal hüküm altına alınabilirdi. Oysa bu yapılmadı. Bu halde, örneğin 10 yıl sonra kamudan emekli olan bir işçiye kurumu, taşeron bünyesindeki kıdem tazminatını neye göre ödeyecek?

Arkadaslar ben uyusturucudan denetimli serbestlik aldim güvenlik sorusturmasi yapacaklar yine belediyede netten arastirdim o kdar avukata sordurdum bisey cikmaz dediler ama korkuyorum ana yasa maddesinde su yaziyo(Esrar kullanmak suçundan hakkında denetimli serbestlik uygulanan ve bu süreçte yükümlülüklerini yerine getiren, yasaklara uyanlar hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğinden ortada kesinleşmiş bir mahkumiyet bulunmamakta, kamu haklarından da mahrumiyet söz konusu olmamaktadır. Bu durumun da 657 sayılı Kanunun 48/A maddesinin 4 ve 5. bentleri açısından engel teşkil etmediğini değerlendiriyoruz.

01/07/2012 tarihinden önce işten ayrılan işçiler için <a rel="nofollow" target="_blank" href="https://iscidunyasi.com/yillik-izin-ucretinde-zamanasimi-10-yila-cikti/">yıllık izin ücreti zamanaşımı 5 yıl

2015 çıkan yönetmeliği paylaşabilirmisiniz? Sizden ricam bu yönetmelikle aşağıda koyu renkle belirtilen sıkıntılar aşılabiliyor mu?

Maaş, fazla mesai, genel tatil vb. ücretlerde 5 yıl

Kurumunuz hangi statüde işçi çalıştırıyorsa kapsam içi veya kapsam dışı olarak sizde ona tabii olarak işinizden olmam güvencesi ile çalışabilirsiniz.

Mevcut mevzuatımıza göre zaten, taşeron işçisinin kıdem tazminatı KAMU tarafından ödenmektedir Sonrasında ise kamu kurumu, ödediği kıdem tazminatını taşeron firmadan rücu yoluyla tahsil etmektedir. O halde, bu kuralın yine geçerli olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Buradaki cümle önemli iki seçenek var. Ya sözleşmeli Memur yada sözleşmeli işçi olarak alacaklar. Bunun için çalışma yapmaya gerek yok. Yalnız memur alamazlar bu sefer tüm kadro alan taşeron işçiler için örnek oluşturur. Ayrıca şu an durum buna müsait değil.

Sonuç olarak şunu söyleyebilirim ki; taşeron işçilerin kıdem tazminatı konusunda acilen bir yasal düzenlemeye ihtiyaç vardır. Aksi takdirde; 5 yıllık süre sonunda kıdem tazminatları zamanaşımına uğrayacaktır. 5 yıl içinde işçiler, kurumlarına kıdem tazminatları için başvursa; bu defa da, kendi istekleriyle işten ayrıldıkları için kıdem tazminatları ödenemeyecektir.

Eşitlik ilkesine aykırılıktan kaynaklanan tazminat

İş Kanununa tabi ücret alacaklarının zamanaşımı süresi önceden de 5 yılken, tazminatlar için zamanaşımı ise 10 yıldı. Ancak artık tazminatlar için de zamanaşımı süresi 5 yıla düşürüldü.

Bunu bir örnekle açıklayalım. Diyelim ki işçinin işten ayrılış tarihi 23/05/2015 olsun. Bu işçinin kıdem tazminatı için zamanaşımı süresi eski mevzuata tabidir ve 10 yıldır. Ancak kanun koyucu burada bir sınırlama getirmiş ve zamanaşımı süresinin henüz dolmamış kısmının, yeni süreden uzun olamayacağını belirtmiştir. Bu durumda bu alacak için zamanaşımının son günü 23/05/2025 değil, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten 5 yıl sonrası yani 12/10/2022 olacaktır.

Kanun metninden net olarak anlaşılamamakla beraber; sendikal tazminat, çalışma belgesinin zamanında verilmemesinden kaynaklanan tazminat ve askerlik sonrası işe başlatmama tazminatının halen 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu kanaatindeyim.

İş Kanununda yeni zaman aşımı süreleri:

<u>Kıdem tazminatının artık 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu da göz önüne alınırsa, kadroya geçtikten sonra 5 yıl içinde kurumdan talep edilmeyen kıdem tazminatının zamanaşımına uğrayacağı kanaatindeyim.</u>

Kıdem tazminatı hakkı devam eder mi?

Taşeron işçilerinden istenen sulh sözleşmesi ne anlama geliyor?

696 sayılı KHK ile, kamuda çalışan yaklaşık 1 milyon işçi kadroya geçirilecek. Kadrodan anlaşılması gereken belediyelerde ve diğer idarelerde farklı olsa da, ortak nokta şu ki; bu işçiler artık taşeron bünyesinde çalışmayacak. Peki ama bu durumda, taşeron işçilerinin kadroya geçmeden önceki çalışma sürelerine ait kıdem tazminatları ne olacak?

12/10/2017 tarihinden itibaren ise aşağıda yer alan alacaklar bakımından zamanaşımı süreleri 5 yıl olmuştur:

Mevcut sistemde ise, taşeron işçi kıdem tazminatını almaya hak kazanarak işten ayrıldığında, bu işçinin kıdem tazminatı kamu kurumu tarafından ödenmektedir. Ama bunun için taşeron işçisinin kuruma başvurması ve kıdem tazminatını talep etmesi gerekir.