Modern dünyada binbir çeşit leke var ve herbir leke üst baş temizliğinden, ev temizliğine kadar her alanda bizi tendit ediyor. Ama her lekeden kurtulmanın da bir püf noktası var. Hangi leke nasıl çıkar bilmek lazım. Yünlü, pamuklu, ipek kumaşlar için elinizin altındaki sihirli leke çıkartıcıyı biliyor musunuz? Kuru fasulyenin haşlama suyu, içine tuz katılmadığı taktirde mükemmel bir temizleyicidir. Bunu sakın unutmayın. Alçı Lekesi Ilık sirkeye batırılmış bir bezle silin. Alkol Lekesi Cilalı ahşap üzerinde: Lekeli yerleri bir mantar tıpasıyla silin veya terebentinle ıslatın, sonra parlatın. Masif ahşap üzerinde: Eter veya benzinle temizleyebilirsiniz. Leke çok inatçıysa, çakmak benzinini deneyiniz. Altın Temizliği Bir litre suya 15 gr. sabun rendesi ve 100 gr. amonyak ilave edin. Temizlemek istediğiniz altın eşyalarınızı bu karışımın içinde yarım saat kadar bırakın. Sonra, soğuk suyla çalkalayın ve bir deri parçasıyla temizleyin. Alüminyum Temizliği Kimi zaman alüminyum kaplarımız kirlenir ve lekelenir . Bunların temizliği de kolaydır. İçinde kuzu kulağı pişirin veya süt kaynatın. Bozulan rengi eski haline dönecektir. Biraz zeytinyağı ile birkaç damla alkolü karıştırın ve yumuşak bir bezle alüminyum kaplarınıza sürün. Pırıl pırıl olacaklardır. Ampullerin Temizliği En iyi temizleyici alkoldür. Ancak ampulün yüzeyi pütürlüyse bir kesilmiş soğan parçasıyla silin, sonra nemli bir bezle temizleyin. Ampulü temizledikten sonra ışığı yakmadan, üzerine bir iki damla parfüm sürün. Eviniz mis gibi kokacaktır. At Kestanesi Elleriniz için:At kestanesi tozu ile ellerinizi yıkarsanız beyaz ve yumuşak olmalarını sağlarsınız. Çamaşırlar için: Özellikle beyaz çamaşırları at kestanesi suyuyla yıkarsanız kar gibi beyaz olurlar. Ayrıca, at kestanesiyle yıkanan çamaşırlar nemliyken ütülenirse kolalı gibi olur. Ayakkabıdaki Lekeler Su lekesi: Boyamadan önce vazelin sürün. Küf Lekeleri: Bir beze gliserin sürerek lekeleri silin. Spor ayakkabılar: Benzine batırılmış, eski diş fırçasıyla temizleyin. Açık renk ayakkabılar: Üzerindeki lekeler benzine batırılmış bir bezle silinirse yok olurlar. Koyu renk ayakkabılar: Üzerlerindeki lekeleri alkole batırılmış bezle temizleyin. Lekeler yok olacağı gibi ayakkabılarınız pırıl pırıl gözükecektir. Vernikli ayakkabılar:Süt ve limon suyu en tesirli temizlik maddesidir. Süet ayakkabılar: Süet ayakkabıların dökülen tüylerini kabartmak için onları, su buharına tutun. Sakın ıslakken fırçalamayın. İyice kuruyunca tel fırçayla fırçalayın. Rugan ayakkabılar: Çatlamalarını önlemek için zeytinyağı veya vazelin sürün. Sıcaklık çatlamalarına sebep olacağı için serin yerde saklayın. Kahverengi ayakkabılar: Rengini değiştirip siyaha boyamak isterseniz önce çiğ patatesle ovalayın sonra siyah cila sürün. Ayna temizliği Aynanızı temizlemenin iki basit yolunu sıralayalım. - Top haline getirdiğiniz gazete kağıdını, 2 ölçü su ve 1,5 ölçü sirke karışımına batırarak bununla aynanızı silin, sonra kuru bir bezle kurulayın. -Yarıya kesilmiş çiğ patatesle aynayı ovalayın. Sonra içine az miktarda alkol katılmış suyla durulayın. Sinekler karşı: Aynayı temizlediğiniz son suya alkol katarsanız sineklerin konmasını engellersiniz. Balmumu Lekesi Lekeli yere bir kurutma kağıdı yerleştirip, balmumunu emmesi için üstünde sıcak ütüyü gezdirin. Blucinlerin Rengi Rengini devamlı olarak açılmasını istemiyorsanız, yeniyken içine bol miktarda tuz atılmış soğuk suda 12 saat kadar bırakın. Renginin belirgin bir sabitlik kazandığını göreceksiniz. Boya Kokusundan rahatsız olursanız Taze boya kokusunu yok etmek için iki çareden yararlanabilirsiniz. -Boya kutusuna, litre başına 2 çorba kaşığı vanilya karıştırın. -Veya boyadığınız odaya, içinde kesik bir soğan bulunan soğuk su dolu bir kap yerleştirin. Ekmek içiyle doldurulmuş bir tabak da aynı işi görecektir. Temizliği Oda duvarlarını temizlemek daima can sıkıcı işler arasında yer alır. Üstelik bu işin püf noktaları bilinmiyorsa&#8230; - Odanın ortasına, kaynar su dolu bir kap bırakın. Kapı ve pencereleri iyice kapatın. Meydana gelecek buhar duvarları nemlendireceğinden temizlik işiniz oldukça kolaylaşacaktır. - Mutfak duvarlarının temizliği için kullanacağınız sabunlu suya bolca tuz ilave edin. Böylece duvarlardaki yağ ve is lekelerini kolaylıkla çıkartabilirsiniz. - Boyalı duvarlarınızı, iyice yıkayıp kuruttuktan sonra, nişastalı suya batırdığıız süngerle silin. Böylelikle bir sonraki temizlik işlemini kolaylaştırmış olursunuz. Parmak izleri - Duvarın boyasına zarar vermeden bu sevimsiz parmak izlerinden kurtulabilirsiniz. - İzleri kesilmiş patates parçasıyla ovuşturun. -Parafine buladığınız bir bezle silerseniz parmak izlerinin çıktıklarını görürsünüz. Cam üzerindeki boya lekeleri - Eğer lekeler küçükse, bunları jiletle kazıyarak çıkartabilirsiniz. - Daha inatçı ve büyük boya lekelerini önce alkolle ıslatın, sonra jiletle kazıyın. Kumaş üzerindeki boya lekeleri - Leke henüz oluşmuşsa, yani tazeyse en etkili temizleyici madde terebentindir. - Leke kurumuşsa, sabunlu suyla yıkayın ve birkaç saat bu suda bırakın. Boya iyice yumuşayınca bir bıçakla kazıyın, sonra terbentinle silin. Böcek ölüleri leke yapmışsa - Beyaz çamaşırlar: Çamaşır suyuyla yıkayın. - Renkli kumaşlar: Lekeyi ılık suyla ıslatın, sonra amonyaklı suyla fırçalayın. Ceviz Lekesi Taze ceviz lekesinin ellerde bıraktığı sevimsiz lekeyi çıkarmak için pamuklu bir bez parçasını sirkeye batırıp lekelere sürtün. Sonra ellerinizi soğuk suyla yıkayın. Cezvedeki Lekeler Cezvenizdeki kahve lekelerini tuzla ovarsanız hemen çıkarlar. Çamaşırlar Yeni çamaşırlar: Yeni çamaşırlarınızın apresini bozmak için, bunları sodalı veya tuzlu ılık suya batırın. Kaynatırken: Çamaşır kaynatırken oluşan buharı önlemek için, tülbent içine koyduğunuz defne yapraklarını kaynama suyuna atınız. Beyazlık: Beyaz çamaşırlarınızı kaynattığınız suya birkaç yumurta kabuğu atarsanız kar gibi beyaz olmalarını sağlarsınız. Sararmışsa: Çamaşırlarınızın kat yerlerinde oluşan sarı çizgileri yok etmek için, bunları çiğ sütle ıslatın. Güneşte kuruttuktan sonra yıkayın. Renk: Keten çamaşırlarınızın, nazik trikolarınızın, bluzlarınızın ilk günkü parlaklıklarını ve güzel renklerini devam ettirmek istiyorsanız, son durulama suyuna beyaz sirke ilave edin. Çamur Lekesi Hiçbir zaman elbiseyi hemen fırçalamayın. Çünkü çamur lekesi genellikle kuruyunca hafif bir fırçalamayla çıkarlar. Eğer leke çıkmamakta ısrar ederse, eşit miktardaki su ve sirke karışımıyla silin. Çantalar Deri çantalar - Çantalarınızı cilalayarak yağmur lekelerine karşı koruyun. - Eğer, bu kurala uymadınızsa ve yağmur çantanızda sevimsiz lekeler oluşturduysa, çantanızı kısa bir müddet kaynar su buharına tutun. Kurur kurumaz da, ihmal etmeden hemen cilalayın. Güderi çantalar Rutubet, güderi çanta ve eldivenlerinizde küf izleri oluşturabilir. Fakat gliserinle fırçalarsanız bu kusuru yok edebilirsiniz. Çay Kumaş üzerindeki lekeler - Beyaz kumaşta: Limon suyuyla silin. Sonra soğuk suyla durulayın. - Renkli kumaşta. Taze lekeyi yumurta sarısını suyla karıştırarak ovuşturun. Leke eskiyse, gliserinli suyla silmeniz gerekir. Halı üzerindeki lekeler: Eşit ölçekteki alkol ve sirke karışımıyla lekeli yerleri siliniz. Çimento Lekesi Yerdeki çimento lekelerinin üzerilerine sıcak alkol sirkesi dökün. Kuvvetli fırçaladığınızda yok olduklarını göreceksiniz. Çiklet Yapıştıysa Kendimiz çiğnemesek de elbisemize her an bir çiklet yapışması olağandır. Çikletin yapıştığı yerin tam altına isabet eden yerine naylona sarılmış bir miktar buz koyun. Biraz bekleyin buzun soğutucu etkisiyle çiklet donar. Sonra bir fırçayla bu donan çikleti fırçalarsanız, hepsi yapıştığı yerden çıkar. Çikolata Lekesi Kumaş üzerindeki leke - Çikolata lekesini temizlemenin en iyi yolu gliserinle ovuşturup yağ emici iki kağıt arasında bir müddet bırakarak yağının iyice emilmesini sağlamaktır. - Eğer bu yeterli olmazsa ve lekelenen kumaş rengi bozulmayan cisten ise lekeli kısmı suyla karıştırdığınız 90 derecelik alkolle silin. Halı üzerindeki leke Sabunlu suyla lekenin dış kısmından başlayarak içe doğru silin. Üzerine talk pudrası döküp bir müddet bekleyin. Süpürdükten sonra eşit miktarlardaki su ve alkol karışımıyla silin. Etek ve Pantolondaki Parlaklıkların Giderilmesi Kabuğu soyulmuş patatesi iyice yıkadıktan sonra ikiye bölün. Bu kestiğiniz tarafı kumaşın parlak yerine sürmeye başlayın. Birkaç kez tekrarladığınız bu işlemden sonra eteğinizi kurumaya bırakın. İyice kuruduktan sonra da bir fırçayla fırçalayın. Kumaştaki parlaklıktan eser kalmadığını göreceksiniz. Fondöten Lekesi Elbisenize bulaşan fondöten leke bırakmışsa, bunu etere batırılmış bir bezle silin. Oluşan hare sabunlu suyla yıkanınca yok olacaktır. Kan Lekesi Hiç denememeniz gereken usul kan lekesini çıkartmak için sıcak su kullanmaktır. Lekenin pişerek daha fazla yerleşmesine yol açar sıcak su. Oysa bazı özel yollarla kan lekelerini kolaylıkla çıkartabilirsiniz. -Beyaz kumaşlarda: Lekeyi oksijenli suyla ıslatın. Sonra sabunlu ılık suda yıkayın. -Renkli kumaşlarda: Nişastayı suyla karıştırarak bir hamur yapın. Bunu lekeli yere sürerek kurumasını bekleyin. Sonra fırçalayarak temizleyin. Bir başka usul de aspirin tabletini azıcık suyla eritip lekeli yeri bununla örtmektir. İyice kuruyunca fırçalayarak temizlersiniz. -Halıda kan lekesi: Lekeli yerleri beyaz sirkeyle ovuşturun. Kahve Lekesi Leke henüz oluşmuşsa üzerine biraz tuz dökün. Beyaz pamuklu kumaşta:Lekeyi sabunlu su ile çıkaramazsanız, oksijenli su ile silin. Bu da yeterli olmazsa çamaşır suyu kullanmaktan başka çareniz yok demektir. Renkli kumaşta: Lekeyi çıkartmak için birkaç yol deneyebilirsiniz. -Lekeli kısma biraz gliserin sürün ve ılık suyla durulayın. Nazik kumaşlar için: Şu karışımı deneyebilirsiniz. Sıcak suya bir yumurta sarısı ve birkaç damla gliserin katın. Bununla lekeli kısmı silin ve ılık suyla durulayın. Halı üzerinde: Lekeli yeri, eşit miktarlardaki alkol ve beyaz sirke karışımıyla silin. Cilalı ahşap üzerinde: Oksijenli suyla silin. Sonra lekeli yeri cilalayın. Mermer Üzerindeki Lekeler Boyalı lekeler Meyva, kahve, içki ve nikotin lekeleri içine birkaç damla amonyak katılmış çamaşır suyuyla ovuşturulunca yok olurlar. Sonra duru suyla silmeyi ihmal etmeyin. Mürekkep lekesi Birkaç damla amonyak ve %20 oranında oksijenli su karışımıyla lekeleri ovun. Kuruyunca mermerlerinizi yumuşak bir bezle parlatın. Yağ lekeleri Mermer üzerindeki yağ lekelerini çıkartmak için benzin kullanın. Ancak bu işi ateşten uzakta yapmayı sakın ihmal etmeyin. Sararan mermerler Sabunlu suyla silin. Sonra tuz katılmış limon suyuyla ovuşturun. Durulatıp kurutun. Pas lekeleri Oksalit asit pas lekeleri için birebirdir. Bir kaşık oksalit asidi az miktardaki sıcak su içinde eritin. Buna batırdığınız bir bezle lekeli yerleri ovun. Beyaz mermerler Bol tuz ilave edilmiş limon suyuyla ovun. Bir fanila parçasıyla parlatın. Meyva lekeleri Beyaz kumaş üzerindeki leke Lekeyi amonyaklı suyla yıkayın. Çıkmazsa, çamaşır suyu ilave ettiğiniz sabunlu suya batırıp lekeli kısmı ovuşturun. Renkli kumaş üzerindeki leke -90 derecelik alkol, -Amonyak ilave edilmiş oksijenli su, -Ekşimiş süt: İki-üç saat leke üzerinde bırakacağınız ekşimiş süt, meyva lekesini çıkartacaktır. Renkli kumaş üzerindeki meyva lekelerini bu sıraladığımız malzemelerden elinizin altında bulunanı veya kolayınıza geleni ile temizleyebilirsiniz. Sentetik kumaştaki leke -Limon suyu -Beyaz sirke -Hafif amonyaklı su Bu malzemelerden herhangi birisine batırdığınız bir pamuk parçasıyla lekeyi silin. Ancak bu işi yapmadan önce lekeli kısmın altına bir kumaş parçası koymayı unutmayın. Yünlü ve ipekli kumaştaki leke Lekeli kısmın altına su emen bir kumaş parçası yerleştirin ve lekeyi beyaz sirkeyle silin. Eldeki lekeler Ellerinizdeki meyva lekelerini sirkeyle yıkar veya silerseniz kolayca çıkarabilirsiniz. Mobilyalardaki Lekeler Boyalı mobilyalarda; Su lekeleri:Mantar tıpayla ovun. Sinek pisliği: Kahve telvesiyle lekeleri silin veya sirkeyle ovun. Şeker lekesi: Ilık suyla hafifçe sulndırılmış kahve telveleri kolayca temizler. Cilalı mobilyalarda; Su lekeleri: Eşit miktardaki zeytinyağı ve 90 derecelik alkolü karıştırıp buna batıracağınız bezle ovuşturursanız lekeleri yok edebilirsiniz. Eğer mobilyanızın cilası hafif bozulduysa zeytinyağı ve sigara külü karışımına batırdığınız bir bezle daireler çizerek yenileyin cilasını. Sıcak tabak izi: Üzerine terebentin sürün ve kaynamamış ketenyağıyla ovun. Sonra temiz ve yumuşak bir bezle parlatın. Mum lekeleri Cilalı ahşapta: Bir karton parçasıyla kazıyarak mümkün olduğu kadarını çıkarın. Sonra sıcak suyla ovun. Eşit oranlardaki terebentin ve ketenyağı karışımına batırdığınız bezle lekeyi ıslatın. Kuruduktan sonra parlatın. Vernikli mobilyada: Kartonla kazıdıktan sonra petrole batırdığınız bir bezle silin. Örtüde:Mumun koparabildiğiniz kadarını kaldırın örtüyü yıkayın. Kuruduktan sonra ütülerken mum lekesinin bulunduğu yeri iki kurutma kağıdı arasına koyun. Mürekkep lekesi Deri eşya üzerinde: Biraz limon suyuyla lekeyi fırçalayın. Kağıt üzerinde: Lekeli kağıdın altına kurutma kağıdı koyun. Lekenin üzerine birkaç damla oksijenli su sıkın. Sonra kuru bir pamuk parçasıyla kurutun. Kumaş üzerinde: -Dayanıklı bir kumaşsa: Biraz limon suyu ve ılık sütle silin. Durulanınca leke yok olacaktır. -Nazik bir kumaşsa: Leke kuruyunca, üzerine talk pudrası dökün. Kaybolana kadar fırçalayın. -Beyaz çamaşırda: Hemen lekenin üzerine sulandırılmış hardalı yayın. Yarım saat kadar bekleyip, süngerle lekeli yeri yıkayın. Mobilya üzerinde: -Eğer leke tazeyse içine çiğ süt veya limon suyu ilave ettiğiniz sıcak su yeterli olacaktır. -Leke eskiyse zımpara kağıdı ile kazıyın. Muntazam daireler çizerek mantar tıpayla parlatın. Parmaktaki lekeler: En etkilisi domates suyuyla ovmaktır. Kırmızı mürekkep lekesi:Üzerine hardal sürüp birkaç saat öylece bırakın. Kırmızı mürekkep lekesinden sizi kurtaracak en iyi malzeme budur. Nikotin Eldeki nikotin lekeleri -Leke belirsizse biraz limon suyu ile ovuşturmak size yeterli olacaktır. -Leke daha ciddiyse çamaşır suyuna başvurmanız gerekir. -Leke oldukça koyuysa şu hamurdan yararlanın: Bir çorba kaşığı bikoarbonat dö sud, bir çorba kaşığı ponza taşı pudrası ve birkaç damla limon suyunu karıştırın. Bununla elinizi iyice ovuşturun. Kumaştaki nikotin lekesi: Leke yok olanakadar 90 derecelik alkole batırdığınız bir bezle ovun. Küllük üzerindeki lekeler: Yıkadığınız halde küllükteki lekeler çıkmadılarsa, bunları ince tuza batırdığınız bir mantar tıpayla ovun. Oje Lekesi -Aseton ile -Veya eşit ölçülerdeki alkol ve eter karışımı ile çıkartabilirsiniz. Her iki halde de lekenin altına 4-5 kat katlanmış beyaz bir bez koyun. Lekeyi silerken bu bez kirleneceğinden, kirin elbiseye geçmemesi için, kontrol edin ve lekenin altına bezin temiz kısımlarının kaydırın. Leke hemen çıkmazsa bu işlemi bir daha tekrarlayın. Sonra asetonu uçurarak leke bırakmasını önleyin. Ot Lekesi Lekeyi ıslattıktan sonra üzerine eşit miktarda sofra tuzu ve kırımtartar serpin. Güneşte kurusun. Pas Lekesi Sentetik olmayan kumaşlardaki lekeler: -Tuzlu limon suyuyla ovuşturun. Sonra içine biraz amonyak katılmış suyla silin ve durulayın. -Lekeli kısmı suyla ıslatın ve kaynar su buharına tutun. Kuzu kulağı ile ovun, sıcak su ile durulayın. Sentetik kumaşlardaki pas lekeleri: Diğer kumaşlardan daha çok dikkat gerekir, en etkili çözüm lekeli kısmı biraz limonla ovmaktır. Ruj Lekesi -Ruj lekeli kumaşı etere batırılmış bir pamukla silmek ve bu işlemi birkaç kez tekrarlamak gerekir. Ancak bu işlemi yaparken ateşten uzakta durmakta fayda vardır. Eter çok yanıcı bir maddedir. -Lekenin üzerine sabun sürün ve bir saat öyle bırakın. Sonra yıkayın. -Üzerine pamukla oksijenli su damlatın. Sonra suyla durulayın. Sebze Ayıklarken Ellerdeki Lekeler Sebzeleri ayıklarken ellerde oluşan lekeler, ellerimizi yıkadıktan sonra bile temizlenmezler. Fakat portakal kabuğuyla ovarsak hemen kurtuluruz bu sevimsiz lekelerden. Süt Lekesi -Yıkanabilen kumaştaysa sabunlu bezle silin. -Yıkanmaz kumaştaysa benzine batırılmış bir bezle bastırmadan silin. Elin hafif temasıyla benzini uçurun. Sonra ılık suda durulayın ve nemli bezle tersinden ütüleyin. Su Lekesi Bilirsiniz, su da leke yapar. İpekli ya da pamuklu kumaşlardaki su lekesini çıkartmak için lekeli yerleri bir bardak ya da şişenin dibiyle ovun. Fanilalarla yünlüleri ütülemek yeterlidir. Şarap Lekesi Beyaz kumaşta şarap lekesi: -Kumaşı bir süre kaynamakta olan süte batırın sonra yıkayın. -Örtünün üzerine dökülür dökülmez hemen tuz serpin. İlk yıkamada çıkacaktır. İnatçılık ederse, yıkama suyuna biraz çamaşır suyu katınız. Renkli kumaşta şarap lekesi: Lekeli kısmı amonyaklı soğuk suya batırın. Beyaz pamuklu örtüde: Hemen lekeli kısmı beyaz şarapla ıslatın. Tentürdiyot Lekesi Leke yeni ise, alkol yararlıdır. Eğer eski ise, benzin vb. şeyler ya da oksijenli su kullanılır. Tereyağı lekesi -Sentetik kumaşta: Sabunlu su yeterli olacaktır. -Pamuklu ve beyaz kumaşta: Yıkamadan önce kuru sabun sürtün. -Yünlü veya ipeklide: Talk pudrası ve tebeşir tozundan yararlanın. Terleme Lekesi -Beyaz renkli elbiselerde: Asitoksalitle silin. Durulayın, sonra oksijenli su ile silin. -Nazik kumaşlarda: Hafif amonyaklı veya limonlu su yeterli olabilir. -Yünlü kumaşta: Kumaşı birkaç saat sirkeli soğuk suda bırakarak lekeleri temizleyebilirsiniz. Ütüde Sararan Çamaşır Sararan kısmı nemlendirin. Üstüne mısır nişastası serpin. Sonra yine bir bez aracılığıyla ütünüzle kurutun. Leke yok olacaktır. Bir başka yol da sararan kısmı oksijenli su ile ıslatıp, gene ütüyle kurutmaktır. Yağ Lekesi Sıçrayan yağlar: Kızartma yaparken ne kadar dikkat etsek de tamamen engelleyemeyiz. Bunları temizlemek için en etkili temizleyici ispirtodur. Zeytinyağı lekesini elbiseden çıkartmak için sakın su ya da kolonya kullanmayın. Hemen bir lokma ekmek içini yuvarlayıp lekenin üstünde gezdirin. Çıkacaktır. Yumurta Lekesi -Yumurta lekelerini çıkartmak için suyu soğuk olarak kullanmanız şarttır. -Genellikle sabunlu su yeterli oluyorsa da beyaz kumaşlarınız için biraz çamaşır suyu ilave edebilirsiniz. -Kesik limonla lekeli yerleri ovun. -Suda haşlayarak ezdiğiniz bir parça patatesle ovuşturun. -İçinde çakıl bulunmayan nemli toprakla yumurta lekelerini silin. Zamk Lekesi Çıkartmak istediğiniz lekenin altına su emici bir kumaş parçası koyun ve lekeli kısmı beyaz sirkeye batırılmış bir bezle silin sonra durulayın. Zift Lekesi Üstüne vazelin sürüp bir saat bekletmek sonra da lekeyi her eczaneden rahatlıkla bulabileceğiniz eterle silmeniz gerekmektedir. aybuke07 İKİ AŞK ANNESİ

ya daha kolay bir yöntem yok mu acaba? hani amonyakla ekşimiş sütle uğraşmadan böyle üzerine dökünce lekenin kaybollduğu sihirli bir yöntem yok mu?