Enver Paşa SArıkamış şehitleri dolayısıyla pek iyi anılmaz ama Çanakkale Zaferinin de komutanıdır aynı zamanda.

Murat Bardakçı: Enver Paşa Turancı değil İslamcıydı Murat Bardakçı, Enver Paşa'nın Turancı değil İslamcı olduğunu anlattı. Haber Merkezi | 20.12.2015 - 08:38 Murat Bardakçı, Enver Paşa'nın karısı Naciye Sultan'a yazdığı mektuplardan hareketle "Enver"i yazdı. 41 yıllık hayatında sürekli mücadele peşinde koşan İttihad ve Terakki'nin bir numaralı ismi Enver Paşa, hep mağlubiyet yaşamış ama her mağlubiyetinin ardından Müslüman dünyasını şaha kaldırıp İngiliz emperyalizmini dize getirme hevesi artmış. Bardakçı'nın yaptığı açıklamalara göre Enver Paşa Turancı değil İslamcıydı. Bardakçı'nın konuşmasından satır başları; "ENVER PAŞA TURANCI DEĞİLDİ" "Enver Paşa'nın bilinen evrakının tamamı tek bendedir. Şevket Süreyya Bey de Turancıydım filan demez. Turancılık vaktiyle hayalimizdi der. "Enver Paşa Turancıydı, Turan imparatorluğunu kuracaktı" bunlar, hiçbir evrakı görmeden söylenen şeylerdir. Yok öyle bir şey. Turan, Enver Paşa için bir hayal yahut bir hedef değil, coğrafi bölgenin ismidir. Bu ismi kullanırken yanında mutlaka İslam dünyasından söz eder. ENVER İSLAMCIYDI Orta Asya macerasına İslam'ı yüceltmek ve Müslümanları kurtarmak maksadıyla atıldığını defalarca vurguluyor mektuplarında. Kurduğu teşkilatların hepsi de İslami. Enver İslamcıydı. İslam birliğini savunuyordu. Turan Orduları Komutanı derken bölgenin ismini kullanıyordu. Halide Edip'in romanı vardır Turan diye. Turancılığı mı anlatıyor? O bölgenin ismini kullanıyor. Enver Paşa boş bir hayale inanacak kadar, Turancı olacak kadar dünyadan kopuk birisi değildi. "TURAN HAYALİNİN PEŞİNDEN KOŞACAK KADAR BOŞ BİRİSİ DEĞİL" Bir turan hayalinin peşinden koşacak kadar boş birisi değil Enver. Türkleri birleştirip büyük bir Türk imparatorluğu kuracağım diye bir şey yok. Bakü'de, Kırım'da Turan devleti kuracağım demiyor ki. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra İngilizler'den intikam alacak bir İslam devletidir onun hayali. Ama şeriat devleti falan demiyor, İslam birliği diyor. Siyasi ve askeri güç. Bir İslam konfederasyonu."