Kolposkopi rahim ağzının ışıklı büyüteç yada kamera benzeri bir aletle incelenmesidir. Vajen ve vulva incelemesi için de daha nadiren kullanılabilir. Görüntü 5 - 40 defa büyütülerek incelenir ve gerekli görülen yerlerden biyopsi alınır. Bu işlemleri yapmakta amaç rahim ağzında kanser olmayan fakat tedavi edilmezse yıllar sonra kansere dönüşebilecek bazı lezyonları erkenden saptamak ve tedavi etmektir. Smear testinde anormal bir durum saptandığında, HPV enfeksiyonu saptananlara yada rahim ağzının muayene sırasında anormal görünmesi durumunda kolposkopi yapılabilir. İşlemden önceki 24 saat duş almayınız, vajinal ilaçlar veya tampon uygulamayınız, cinsel ilişkide bulunmayınız. İşlem sırasında hasta herhangi birşey hissetmez. işlem ortalama 15-20 dakika sürer. Spekulum denen muayene aleti vajinaya takıldıktan sonra rahim ağzı görünür hale gelir ve kolposkop denen dürbüne benzer aletle aydınlatarak dışardan büyütülmüş olarak izlenir. İzleme esnasında asetik asit ve lugol gibi bazı solüsyonlar rahim ağzına sürülür böylece rahim ağzında anormal alanlar varsa buralar farklı renklere bürünür ve kolayca farkedilir. Bu tür anormal alanlar görülürse biyopsi alınır ve incelenmesi için patolojiye gönderilir. Bu anormal alanlar genelde asetowhite alanlar yada iyot negatif alanlar diye isimlendirilir çünkü bu anormal alanlar asetikasit sürüldükten sonra beyaz görünürler ve iyotu tutmazlar ve sarımsı farklı renk alırlar. Biyopsi yani parça alma işleminden dolayı rahim ağzından çok az kanama olabilir, hafif ağrı hissedebilirsiniz. Kanama kısa sürede duracaktır. Kanama durmaz veya çok artarsa tekrar doktorunuza başvurmalısınız. Patolojiden gelecek biyopsi sonucuna göre tedavinin devamı planlanır. Eğer biyopsi sonucu tamamen normal gelirse duruma göre değişebilmekle beraber genellikle 3-6 ayda bir smear alınarak hastanın izlenmesi yeterli olur. Patoloji sonucu anormal gelirse patolojinin türüne göre rahim ağzına konizasyon, LEEP, yakma, dondurma, lazer gibi tedaviler veya nadiren ameliyat gerekebilir. İşlem sonrası en az bir hafta veya doktorunuz bildirene kadar tampon kullanmayınız veya vajene hiçbir şey koymayınız. En az bir hafta cinsel ilişkide bulunmayınız. Kolposkopi kısırlığa sebep olur mu? Rahim ağzına zarar verir mi? Kolposkopi yada bu sırada alınacak biyopsiler kısırlığa sebep olmaz ve rahim ağzınıza zarar vermez. Biyopsi ile alınan parçalar çok küçüktür ve o bölgeler tamamen eski haline gelecektir.