Yurt İçi; Başvurular, kişilerin ikamet ettikleri yerdeki İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne şahsen ve eşler birlikte olmak üzere yapılmaktadır. Başvuruyu takiben; Sosyal Hizmet Uzmanı gerekli araştırmayı yaparak, dosyayı hazırlar. Uygun bulunan dosyalar, başvuru tarihi esas alınarak sıraya yerleştirilir. Her yıl ocak ayını takip eden günlerde ailenin bulunduğu sıra ile muhtemel sırada bekleme süresi hakkında yazılı olarak bilgi verilir. Çocuk yuvası bulunmayan illerde ve yurt dışında ikamet eden ailelerin dosyaları çocuk yuvası bulunan illerde yine başvuru tarihi ile sıraya alınmaktadır. Bu nedenle ailelere bildirilen sıra numarasında yıl içinde değişiklik olabilecektir. Her hangi bir İl'de evlat edinme sırasına alınan ailelerin bulundukları sıra veya sırada bekleme süreleri hakkındaki soruları için ilgili İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne başvurmaları gerekmektedir. Benzer şekilde çocuk yuvası bulunmayan illerdeki çocuklar da aile yanına yerleştirilmek üzere uygun illere bildirilmektedir. İl dışındaki çocuğu görmek üzere gidebileceğine dair dilekçesi bulunan evlat edinme sırasındaki aileler durumdan haberdar edilmektedir. Sırası gelen aileye çocuk yerleştirilir. Sırası gelen aileye kendi istedikleri özelliklerde önce bir çocuk gösterilir. Bu çocuğu görme sırasında benimseyememe ya da olumlu iletişim kurulamadığı belirlenirse aile yanına yerleştirilmez. Eğer yasal olarak durumu evlat edindirilmeye uygun başka bir çocuk varsa, bu çocuk da aileye tek olarak gösterilir ya da aile ikinci bir çocuğu görmek üzere sırada bekler. Evlat edinme ailelerine birden fazla çocuk gösterilme zorunluluğu da bulunmamaktadır. Ayrıca ailenin çocuğu istememesi ile ilgili konuda sosyal hizmet uzmanı tarafından değerlendirilir. Tüm çocukların bulunduğu ortamı, ailenin seçim yapmak üzere ziyaret etmesi isteğine olumlu yanıt verilemez. Çocukların ruh sağlığı açısından bu konuya özen gösterilmektedir. Bu süreçte, aile ve çocuk sosyal hizmet uzmanınca belirli aralıklarla izlenir ve üçer aylık periyotlarla raporları hazırlanır. Mahkemede dava açılarak evlat edinme işlemi tamamlanır. Mahkeme kararı ile birlikte evlat edinen kişi, çocuğun önceki nüfusunu kapattırıp, kendi nüfus hanesine kaydettirir. Yurt Dışı; Yurt dışında ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile bir yıldan fazla süre için Türkiye'de ikamet izni almış yabancı uyruklular evlat edinme başvurularını doğrudan Genel Müdürlüğümüze yapmaktadır. Ancak, Lahey Sözleşmesi gereği, yurt dışında yaşayan T. C. vatandaşlarının da Kurumumuza başvurduklarını yaşadıkları ülkedeki yetkili birime bildirmeleri gerekmektedir. Yurt dışında ikamet eden yabancı uyruklular ise bulundukları ülkenin evlat edinme ile ilgili merkezi otoritelerine yapmaktadırlar. Çocuk Hakları Sözleşmesi (21/b) maddesi gereği; "Çocuğun kendi ülkesinde elverişli biçimde bakılması mümkün olmadığı veya evlat edinecek aile bulunmadığı takdirde ülkeler arası evlat edinmenin çocuk bakımından uygun bir çözüm olduğu" kabul edilmektedir. Lahey Sözleşmesi de aynı kapsamda uygulamayı gerektirmektedir. Türkiye'de evlat edinme başvurularının çok olması ve uzun süreler sırada beklenmesi nedenleriyle, 1.9.2004 tarihinden itibaren yapılan başvurularda, Yurt dışında yaşayan T. C. vatandaşları da dahil olmak üzere, yabancı ülke vatandaşlarının yanına Sözleşme'de belirtilen koşulları taşıyan yani; Türkiye'de evlat edindirilemeyen çocuklar yerleştirilmektedir. Aile yanına yerleştirilmeyen çocukların, Çeşitli doğum kusurları Sürekli tedaviyi gerektiren sağlık sorunları Çeşitli özürleri bulunmaktadır. Her çocuğun sahip olduğu özellik aynı olmamakta, daha hafif ya da ağır durumlar bulunmaktadır. Yaşının büyük olması ve kardeşinin bulunması nedeniyle evlat edindirilemeyen çocuklar da bu grupta yer almaktadır. Ancak, 3 yaşından büyük çocukları evlat edinecek ailelerde, eşlerden birinin Türkçe bilmesi şartı aranmaktadır. Bunun yanı sıra, okul dönemi başlamış çocukların, hem aile yaşantısına, hem anne-baba adaylarına, hem de sosyal çevre ve yeni bir dile uyum sağlamaları konusundaki güçlükler nedeniyle, sürecin olumsuz sonuçlanması halinde, çocukların kendileri hakkındaki düşüncelerini olumsuzlamamaları için, başka bir ülkeye gönderilmeleri konusu ayrıntılı olarak incelenmekte ve her durumda onaylanmamaktadır. Yabancı ülke vatandaşı olup Türkçe bilmeyen kişiler yaşlarının da uygun olması halinde yalnızca 0-3 yaş grubundan evlat edinebilmektedir. Evlat edinme işlemleriyle ilgili diğer Avrupa ülkeleri ve Amerika'daki uygulamalara baktığımızda; Evlat edinme hizmetinden yararlanacak kişi ve aileler için ciddi standartların belirlendiği görülmektedir. Aileler ebeveynlik eğitimlerine alınmakta, okumaları için kitaplar ve dökümanlar önerilmekte, bunlar üzerinde konuşulmaktadır. Oluşan kanaat bağlamında, genellikle 2 yıl süreyle geçerli olan izin verilmektedir. Süre bitiminde halen çocuk yerleştirilmemiş ise dosya en başından tekrar hazırlanmaktadır ya da iptal edilmektedir. Ailelerin evlat edinme işlemleri için, bu ülkelerde de önemli sayılabilecek düzeyde ücret ödedikleri dikkate alındığında, Ülkemizdeki evlat edinme işlemleri daha kolay görünmekte ve cazip hale gelmektedir. Lahey Sözleşmesi'ne uygun olarak, ülkemizde evlat edindirilemeyen çocukları evlat edinmeyi kabul ederek, Kurumumuza başvuran aileler çocukta istedikleri özellikleri ayrıntılı olarak bildirmelidir. Kuruluşlarımızda ailenin bildirdiği özelliklere uygun, evlat edindirilmek üzere bekleyen çocuk bulunması halinde, çocuğa ilişkin bilgi verilerek, ailenin kararını kesinleştirmesi ardından bulunduğu ülkede dosyalarının hazırlanması mümkün olabilecektir. Bu aşamadan sonraki işlemler yurt içindeki işlemlerle paralel gitmektedir. Türk Medeni Kanunu'nun 305. Maddesi, evlat edinme mahkemesi öncesinde çocuğun evlat edinecek aile tarafından 1 yıl süre ile bakılıp- eğitilmesi koşulunu getirmiştir. Bu bağlamda, yurt dışı yerleştirmelerde aileye ve eş zamanlı olarak yaşadığı ülkenin yetkili birimine çocuk hakkında bilgilerin gönderilmesi, ailenin yaşadığı ülkeden onay alarak Türkiye'ye gelmesi gerekmektedir. Bu süreç, çocukların uzun süreler Kurum bakımında kalmasına neden olmaktadır. Ayrıca, Fransa ve Amerika, bir yıllık geçici bakım süreci için evlat edinilecek çocuğa kısa süreli geçici vize vermeyi kabul etmemektedir. Dolayısıyla bu ülkelerde yaşayan kişilerin, 1 yıllık geçici bakım sürecini Türkiye'de geçirmeyi aile olarak kabul etmeleri gündeme gelmektedir. Eşlerden birinin çocukla birlikte ülkemizde kalması, ana-baba-çocuk ilişkisinin kurulması ve eşler arasındaki iletişim açısından olumsuz etkiler yaptığından kabul edilememekte her iki eşin de Türkiye'de kalması gerekmektedir. Kurumumuza yapılan başvurular genelde ülkemizden çocuk almak konusundadır. Yurt dışından çocuk evlat edinmek isteyen kişi/eşler genelde belirledikleri bir çocuk hakkında işlem sürdürürken kurumumuza başvurmaktadırlar. Bu başvuruyu da çocuğun bulunduğu ülkenin evlat edinme konusundaki yetkili kurumu resmi olarak yapmaktadır. Yurt dışında belirlenmiş bir çocuk yok ise, Kurumumuza başvurulmaktadır. Uluslar arası evlat edinmelerde, çocuk evlat edinilmek istenen ülkeden, talepte bulunan kişi/eşlerin yanına yerleştirilebilecek özelliklerde uygun çocuk olup-olmadığının araştırılması gerekmektedir. Kurumumuz Lahey sözleşmesi kapsamındaki ülkeler ile yetkilendirilmiş merkezi makamlar aracılığıyla işlem sürdürmektedir. Diğer ülkelerle ise ISS kanalı ile iletişim kurulmaktadır. Ancak bahsedilen kurumların bulunmadığı ülkelerde, evlat edinme talebindeki kişi/eşlerin o ülkenin yetkili kurumu hakkındaki iletişim bilgilerini Kurumumuza bildirmesi işlemleri hızlandırmaktadır. Evlat edinme dosyasıyla ilgili olarak yalnızca evlat edinecek aileye bilgi verilecek olup, ilgili aile dışındaki hiç kimseye yazılı ya da sözlü bilgi verilmeyecektir. SHÇEK S