Merhaba arkadaşlar, Ben bir çölyak hastasıyım, benim gibi gluten alerjisi olan arkadaşlar ya da çocukları çölyak hastası olan arkadaşlar benimle iletişime geçebilirler. Elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım. Çölyak aslında bir hastalık değil yaşam biçimidir. Çölyaklı kişiler tamamen farklı bir beslenme hayatına adapte olmaya çalışırlar. Çölyak hastası arkadaşlar, sizinle evde yaptığımız pasta-börek tariflerini paylaşabilir, böylelikle hastalığımızın kısıtladığı beslenme şeklini zenginleştirebiliriz :)

Çocuk beslenmesinde yaşamın ilk 6 ayında sadece anne sütü ile beslendikten sonra ek gıdalarla bebeğin tanışma dönemini takiben belirti vermeye başlayan Çölyak hastalığı yaşam boyu devam eden tek gıda alerjisidir. Çölyak artık hastalık değil bir yaşam biçimidir. Diyete uymak koşulu ile çölyak hastalığında kişi normal yaşamını sürebilir. Keşke her hastalık ÇÖLYAK gibi kolay kontrol altına alınabilse. Çölyak hastalığı;Buğday, arpa, çavdar ve yulafta bulunan GLUTEN isimli alerjene karşı ince barsakların başlangıç kısmının geliştirdiği aşırı duyarlılık sonucu hastalık gelişmektedir. Hastalık genellikle çocukluk çağında belirti vermekle birlikte bazen de erişkin çağda da belirti verebilmektedir. GLUTEN: Buğday, arpa, çavdar ve yulafta bulunan, hamur karıldığı zaman hamura kıvam veren ve tutmasını sağlayan proteine GLUTEN ismi verilir. Çölyaklılar için bu madde ince barsaklarına toksik etkilidir. Bunun için çölyaklılara GLUTEN içermeyen diyet uygulanmaktadır. Diyet Çölyak hastaları için diyet ömür boyu uygulanmalı ve bir kere dahi bozulMAMALIDIR. Çölyak; Genetik, çevresel ve vücudun savunma mekanizmasının her üçünün de rol aldığı bir dizi olaylar zinciri sonucu gelişiyor. Hastalığın görülüş sıklığı 1/200 olarak tahmin edilmektedir. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinin başlattığı ve tüm Türkiye&#8217;de hastalığın görülüş sıklığının ortaya çıkarılacağı çalışma okul taraması şeklinde yapılacak olup, Bursa, Balıkesir ve Kütahya inin taranması Bursa da bulunan çocuk gastroenterologlarınca gerçekleştirilecektir. Ailede çölyaklı birisi var ise kardeşlerde görülme oranı %8-20 arasında değişebildiği için, çölyaklı kişilerin aile bireylerininde taranması sessiz çölyak hastalarının ortaya çıkartmak için gerekmektedir. Hastalığın belirtileri;Belirti verdiği yaşa göre değişebiliyor. Bazen de hiç belirti vermeden sinsi şekilde seyir gösterip tesadüfen ortaya tarama sonucunda çıkabiliyor. Ek gıdaların başlanması sırasında sindirim sisteminin unlu gıdalar ile tanışmadan bir süre sonra; Kilo alımında yavaşlama, gece huzursuzluğu, kusma atakları, iki haftayı geçen ishal , tedavi ile iyileşmeyen demir eksikliği anemisi, raşitizm, karında şişlik gibi belirtiler süt çocukluğu döneminde görülüyor. Oyun çocukluğu ve okul dönemindeanemi, halsizlik, yorgunluk, okul başarısında azalma, zaman- zaman karın ağrıları ve eklem ağrıları, ağızda iyileşmeyen yaralar, saç dökülmesi, karaciğer enzimlerinde yükseklik, kemik erimesi şeklinde belirti verebiliyor. Bu dönemde ishal karında şişlik ve kusma daha az görülüyor. Daha sonra adet görmede gecikme, ergenliğe geç girme, bazen de kabızlık gibi belirtilerde verebiliyor. Çevresel faktörler olarak geçirilmiş operasyonlar, geçirilen enfeksiyonlar ve bunun sonucunda uzun süreli antibiyotik kullanımı, inek sütü ile erken tanışma, gebelik gibi araya giren stres faktörleri hastalığın erişkin yaşlarda da ortaya çıkışını kolaylaştırıyor. Hastalık bazen; Romatizmal hastalıklar, şeker hastalığı, down sendromu, bazı cilt hastalıkları , epilepsi, otizm, kistik fibrosiz ile beraber bulunabiliyor. Dolayısı ile bu gibi yakınmaları olan hastaların çölyak açısından tetkik edilmeleri gerekiyor. Hastalığın tanısı; Bahsettiğimiz belirtisi olan hastalarda kanda yapılacak tarama testleri yapılır. Bu testlerin pozitif olması çölyak hastalığından şüphelendirir tanı koydurmaz, kesin tanı ancak hastaya gastroenteroloji uzmanı tarafından yapılan endoskopi ile alınan ince barsak biyopsisinin patolog tarafından mikroskobik incelenmesi ile konulmaktadır. Hastalığın Tedavisi:Hastaya ÖMÜR BOYU glutensiz diyet uygulanmasıdır. Yani buğday, arpa, çavdar ve yulafın diyetten çıkarılması ve yerine mısır, pirinçunu ile yapılmış ekmeklerin verilmesidir. Mercimek unu, kestane unu, nohut unu ve soya unu da hastanın beslenmesinde buğday unu yerine kullanılabilir. Beslenmede sadece bu gıdaları almak yetmiyor. Gluten birçok gıda maddesinin içerisine koruyucu olarak ta yapımı sırasında girdiği için, içerisinde gluten bulunan her türlü gıda maddelerinin de diyetten çıkartılması gerekiyor. Bu sebepten çölyaklı bir kişi ve yakınları etiket okuma alışkanlığı kazanmalıdır. Tüm hazır gıdaların etiketlerinde GLUTEN içerip içermediği yönünde açık bilgi bulunmalıdır. Bunun yanı sıra gıda işleri ile uğraşanlarda gıdaların hazırlanmasında hangi gıdaların gluten içerdiği ve hangilerinin içermediğini bilmelidirler. Restoranda yemek hazırlayanlar ve servis yapan garsonlarda çölyak hakkında bilgi sahibi olmalı ve servis sırasında hangi gıdaların gluten içerip içermediğini bilmelidirler. Çölyaklı bir kişinin yakınları, arkadaşları, öğretmeni veyabakıcısı da Çölyak hastalığı konusunda bilgilendirilmeli ve çölyaklı bir kişiye diyete uyum konusunda yardımcı olmalıdırlar. Çölyak diyeti ömür boyu sürmelidir. Çölyak hastasının ömrü diyete uymak koşulu normal seyir gösterir. Keşke her hastalık Çölyak gibi olabilse. Ancak diyete uymama veya bir kez diyetin bozulması istenmeyen sonuçlara yol açmaktadır. Bunlar; sindirim sisteminin her hangi bie yerinde yemek borusu mide, ince barsak kanseri geliebilir. Tiroid ve diğer salgı bezlerinine etkileyip bu sistemlerin hastalığına yol açabilir ve yine en kötüsü çölyak krizi ile hastanın kaybına kadar gidebilir. Bu sebeplerden diyet ömür boyu olmalıdır. BİR KEREDEN BİR ŞEY OLMAZ SÖZÜ ÇÖLYAK HASTALIĞI İÇİN GEÇERSİZDİR. Çölyak bir toplum sorunu olduğu için tüm toplum bireylerinin bilinçlendirilmesi esastır. Bu konuda Çekirge Çocuk hastanesi olarak zaman-zaman çölyaklı hastaları bir araya getirmek, tanıştırmak ve kaynaştırmak için değişik etkinlikler düzenlemekteyiz. Çölyaklılar için piknik ve yılbaşı partileri düzenlemekteyiz. Bunların hepsi ÇÖLYAK&#8217;ı topluma tanıtmak, bunun hastalık değil YAŞAM biçimi olduğu konusunda TOPLUM bilincinin oluşmasını sağlamak içindir. Her şey geleceğimizin güvencesi çocuklarımız için. Sağlıcak ile kalın BellaBellucci

ÇÖLYAK HASTALIĞI: GLUTEN ENTEROPATİSİ TANIM: Çölyak Hastalığı ; Hastalık bağırsaklardaki sindirimi sağlayan villus denilen yapıların bozulmasına sebep olmakta ve dolayısıyla da yiyeceklerdeki besinin emilmesini engelleyen ve ince bağırsakta hasarlar oluşturan bir sindirim hastalığıdır. Çölyak hastası olan kişiler buğdayda arpada çavdarda ve yulafta bulunan ve gluten olarak adlandırılan bir proteinine tahammül edememektedir. Çölyaklı hastalar gluten içeren yiyecekler yediklerinde, onların bağışıklık sistemleri bunu ince bağırsaklara zarar vererek yanıtlar. Özellikle çok küçük ve parmak şekline benzeyen villus olarak adlandırılan ince bağırsaktaki emilimi sağlayan yapılar kaybolur Yiyeceklerdeki besinler bu villuslardan geçerek kan dolaşımı içine emilirler. Villuslar olmadan kişi ;her ne kadar yiyecek yerse yesin; beslenemez. Vücudun kendi bağışıklık sistemine zarar vermesinden dolayı çölyak hastalığının otomatik bağışıklık sistemi rahatsızlığı olarak düşünülmektedir. Bununla birlikte, yiyeceklerin emilememesinden dolayı sindirim rahatsızlığı olarak ta sınıflandırılabilmektedir. Çölyak hastalığı ayrıca gluten entropatisi, celiac disease, celiac sprue, nontropical sprue ve gluten sensitive entropathy olarak da bilinmektedir. Çölyak hastalığı genetik bir hastalıktır, bunun anlamı kişinin ailesinde de bu hastalığın çıkması söz konusudur. Bazen hastalık bir ameliyat, çocuk doğumu, hamilelik, viral enfeksiyon yada şiddetli duygusal stresten sonra, tetiklenebilir ;yada ilk seferde aktif olabilir. Çölyak hastalığı kişinin yaşamının her hangi bölümünde ortaya çıkabilmektedir. Çölyak kimi kişilerde çocukluk, kimilerinde ergenlik, kimilerinde ise orta yaş grubunda ortaya çıkabilmektedir. BELİRTİLER: Çölyak hastalığı insanları çok değişik şekillerde etkilemektedir. Bazı insanların belirtileri çocuklukta, bazılarının yetişkinliklerinde gelişmektedir görülmektedir. Çölyak hastalığının oluşumunda rol oynadığı düşünülen faktörlerden biriside kişinin anne sütüyle ne kadar zaman beslendiğidir. Uzun süre anne sütüyle beslenen kişilerde çölyak hastalığını belirtileri daha geç ortaya çıkmaktadır. Diğer bir faktör ise gluten içeren yiyeceklerin yenilmeye hangi yaşta başlandığı ve ne kadar gluten yenildiğidir. Belirtiler sindirim sisteminde var olabilir yada olmayabilir. Örneğin bir kişide ishal ve karın ağrısı olabilirken diğer bir kişide aşırı sinirlilik, öfke, veya depresyon olabilmektedir. Aslında aşırı öfke ve sinirlilik çocuklarda görülen en yaygın belirtilerden biridir. Çölyak hastalığının belirtileri aşağıdaki maddelerden birini yada bir kaçını içerebilir; Çok sık tekrarlanan karın ağrıları Kronik ishal Kilo kaybı Açık renkli, kötü kokulu dışkı Anemi Gaz Kemik Ağrısı Davranış değişiklikleri Kaslarda kramp meydana gelmesi Yorgunluk Büyüme geriliği Bebeklikte gelişim, büyüme bozuklukları Eklemlerde ağrılar Felç Bacaklarda uyuşma, karıncalanma Ağız içerisindeki açık yaralar Ağrılı deri hastalığı Diş bozuklukları yada mine kaybı Haddinden fazla kilo kaybından dolayı oluşan adet düzensizliği Anemi, büyüme geriliği ve kilo kaybı beslenememenin işaretleridir. Yeterince besin alınamamaktadır. Besin alınamama herkes için çok ciddi bir problemdir ama özellikle çocuklar için böyledir. Çünkü onların düzenli gelişmesi için yeterli besine ihtiyaçları vardır. Çölyaklı bazı kimselerde söz konusu belirtiler olmayabilir. Onların ince bağırsaklarının hasarsız kısmı yeterince besin alabildiğinden belirtilerin çıkmasını önlemektedir. Bununla birlikte belirtisi olmayan insanlarda çölyak hastalığının komplikasyonlarının riski hala mevcuttur. TEŞHİS: Çölyak hastalığını teşhis etmek çok zor olabilmektedir. Çünkü hastalığın belirtilerinden bazıları diğer hastalıkların belirtileri ile aynıdır.(Bu hastalıklar ; Bağırsak hastalıkları, Crohn&#8217;s hastalığı, ülseratif kolit, bağırsak enfeksiyonları, kronik yorgunluk sendromları ve depresyon). Son zamanlarda araştırmacılar çölyak hastalarının kanlarında kimi antikorların normal seviyesinden daha yüksek olduğunu keşfettiler. Vücut algıladığı yabancı maddeleri yok etmek için karşılık olarak bağışıklık sisteminden antikorları üretir. Çölyak hastalığının teşhisinde doktorlar glutene karşı oluşan antikorların seviyesi ölçmek için kan testi yapabilmektedirler. Bu antikorlar antigliadin, anti-endomysium ve antireticulin&#8217; dir. Eğer test sonuçları ve belirtiler çölyak hastalığını işaret ediyorsa, doktor villuslardaki hasarı kontrol etmek için ince bağırsaktan çok küçük bir doku parçası alabilir. bu yapılan işlemin adı biyopsi&#8217;dir. Biyopsi işlemi ; endoskop olarak adlandırılan ince bir tüp ağız ve mideye doğru ince bağırsağa içine sokulur ve aletin yardımıyla küçük bir doku örneği endoskopa alınır. İnce bağırsak biyopsisi çölyak hastalığını teşhis etmenin en iyi yoludur. Çölyak hastalığının araştırılması ve hasta olabilecek kişilerin bulunabilmesi için belirti göstermeyen kişilerinde glutene karşı olan antikorların araştırılması gerekmektedir. Bununla birlikte çölyak hastalığı kalıtsal olduğundan aile üyeleri -özellikle birinci derece akrabalar- hastalık için test yaptırmalıdırlar. Çölyak hastasının birinci derece akrabalarının-ana, baba, kardeş, yada çocuklar gibi - yaklaşık %10 &#8216;unda ileride bu hastalık çıkması söz konusudur. Kişinin kendisini herkesden daha iyi bildiği bir gerçektir. bu yargıya göre kesin tanı koyma aşamasına gelinmeden önce eğer kişi çölyak belirtilerin birkaçını kendinde görüyorsa bir hafta süreyle kısmen de olsa glutenli gıdalardan uzak durması kendisinin çölyaklı olup olmadığı konusunda bir fikir verebilir. Kesin tanı konma aşamasından önce doktorlar bu ; kolay, kısa ve etkili yolu öncelikle tercih edebilmektedirler. Ama elbette kesin tanının bilinmesi, konulması şarttır. Bu da bağırsak biyopsisi ile ortaya çıkacaktır. TEDAVİ: Çölyak hastalığı için tek tedavi glutensiz diyet uygulamaktır. Glutensiz diyet gluten içeren tüm gıdalardan sakınmak ve onları tüketmemektir. Bir çok insan için aşağıda verilen diyet hastalık belirtilerini durduracaktır, bağırsakların zarar gören kısımlarında iyileşme gerçekleşecektir ve bağırsakların daha fazla zarar görmesi önlenecektir. Diyetin başladığı günler içerisinde iyileşmelerde başlar ve ince bağırsak genellikle tam olarak iyileşir. Bunun anlamı villusların hiç zarar görmemiş gibi olması ve çalışmasıdır. Glutensiz diyetin yaşam boyu sürmesi gerekmektedir. Ne kadar az olursa olsun gluten ve dolayısıyla glutenli gıdalar tüketmek bağırsaklara zarar verir. Bu çölyak hastası olan herkes için böyledir. Hastalığın ilerlemesi yada glutensiz diyetin uygulanmaması çölyaklar için oldukça vahim sonuçlar doğurabilmektedir. Bu sonuçların herhalde en vahimi bağırsak kanserine yol açabilmesidir Kişinin tanı anındaki yaşına bağlı olarak bazı problemler örneğin büyüme geriliği ve diş bozuklukları iyileşmeyebilir. Çölyak hastalarının küçük bir yüzdesi glutensiz diyetle iyileşmeyebilir. Bu kişiler bağırsaklarına aşırı derecede zarar vermişlerdir. Öyle ki diyetlerinden gluteni yok etseler bile iyileşme olmaz. Onlar bağırsaklarından yeterli derecede besin ememediğinden toplam damar içine ilave besin almaya ihtiyaçları vardır. Kökleşmiş çölyak hastalığı için ilaç tedavisi tercih edilmektedir. Eğer bir kişi glutensiz diyete yanıt veriyorsa doktor çölyak hastalığının tanısının kesin olduğunu bilecektir GLUTENSİZ DİYET: Glutensiz diyet ; buğday, arpa, çavdar, yulaf içeren tüm gıdalardan uzak durmak ve onları tüketmemektir. Tüm bu sınırlamalara rağmen çölyaklı hastalar iyi ayarlanmış bir diyet ile çok çeşitli gıdalar yiyebilmektedir. Örneğin; buğday unu yerine kişi patates, pirinç, soya, fasulye, unu, gluteni ayrılmış bugday unu kullanabilir ve bunların yapılan her türlü değişik yiyecekleri yiyebilirler. Çölyak hastalarının yulaftan sakınmaları, uzak durmaları konusunda ihtilaf mevcuttur. Bazı kişiler bir reaksiyon olmaksızın yulaf yiyebilmektedirler. Bilim adamları çölyak hastalarının yulafa karşı toleranslarını öğrenmek için çalışmaktadırlar. Çalışmalar tamamlanana kadar çölyak hastaları yulaf yeme konusunda doktorlarının yada diyetisyenlerinin tavsiyelerini dinlemelidirler. Sade et, balık, pirinç, meyveler ve sebzeler gluten içermezler, bu yüzden çölyak hastaları bu gıdalardan istedikleri miktarlarda yiyebilirler. Glutensiz diyet çok komplike ve karmaşık bir diyettir. Çölyaklı hastası kişilerin tüm hayatı etkileyecek tamamıyla yepyeni beslenme alışkanlığına ihtiyaçları vardır. Çölyaklı hastalar okullarda, işte, toplantılarda, vb. yerlerde öğle yemeği yemeyi alırken ne aldıklarına son derece dikkat etmek zorundadırlar. Eğer dışarıda yemek yenilecekse çölyaklı hastaların yiyecekleri yemeklerdeki gluten miktarını öğrenmesi ve buna göre davranması gerekmektedir. Gerekirse garson, aşçı, yada yemeği yapan her kimse yemekte gluten olup olmadığı sorulmalıdır. Ev sahibinin yada garson, aşçının glutenin ne olduğunu bilmemesi halinde bu kişilere yemekte buğday, arpa, çavdar, yulaf unu olup olmadığı da sorulabilir. Bununla birlikte gluteni araştırmak, hangi gıdalarda olduğunu öğrenmek çölyak hastaları için doğal bir olay haline gelmelidir. Çölyaklı hastalar hangi besin maddelerinin emin olduğunu, hangilerinin limitlerin dışına çıktığını öğrenmeleri gerekmektedir