BEBEKLERDE EGZAMA, BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ Egzama ciltte oluşan alerjik bir hastalıktır. Aile geçmişinde egzama, saman nezlesi, astım gibi alerjik vakalar görülen bebekler daha fazla risk altındadır. Ayrıca çeşitli besinler, kimyasallar, deterjanlar, stres, kozmetik ürünler, pudra, yünlü kıyafetler çocukta alerjiye yol açabilecek etkenlerdir. Bu alerjik etkenlerden dolayı da egzama oluşabilir. Besinlere yönelik gösterilen alerjik tepkide inek sütünün önemli bir yeri vardır. İnek sütü ile beslenmeye başlayan çocuklarda buna karşı bir alerjik reaksiyon gelişerek egzamaya yol açabilir. Bundan dolayı bebekleri mümkün olduğunca anne sütü ile beslemekte fayda vardır. Zaten Dünya Sağlık Örgütü de bebeklerin mümkün olduğunca uzun süre emzirilmesi konusunda tavsiyede bulunmaktadır. 6 aylık 2 yaş arasındaki çocuklarda egzama daha fazla görülür. Anne sütü ile beslenen bebeklerde ise daha az görülmektedir. Katı gıdalarla beslenmeye başlayan çocularda da birden görülebilir. Egzama çoğunlukla 5 yaşına kadar geçer. Bazı çocuklarda da tekrarlanabilen bir rahatsızlıktır. Egzamanın belirtileri nelerdir? Önce yanaklarda başlayan ve sonra vücuda yayılabilen alerjik bir cilt hastalığıdır. Ciltte kızarıklıklar görünür. Sonra bu kızarıklık ciltte kabuklanmaya ve dökülmeye yol açar. Kabuklanmalar kahverengimsidir. Yanaklar, alın bölgesi, bacaklar, kollar, diğer deri kıvrımları ve kulak arkalarında daha yaygın olur. Ciltte sivilcelenmeler olur ve zaman içinde kanamaya başlar. Egzama bebeklerde en çok öncelikle yanak bölgesinde görülür. Tabi eğer gerekli tedaviye erkenden başlanmaz ise egzama vücudun diğer yerlerine de yayılabilmektedir. Ayrıca egzama görülen yerlerde şiddetli kaşıntı ve yanma da olur. Bu kaşıntıdan dolayı çocuk sürekli o bölgeyi kaşır ve tahriş eder. Tahriş olan bölge enfeksiyon kapabilir. Egzaması olan çocuk için acil durumlar nelerdir? Egzama görülen çocuk her halükarda hekime gösterilmelidir. Fakat özellikle aşağıdaki bazı acil belirtilerde zaman geçirmeden çocuğu hekime göstermek gerekecektir. Tedavisi geciken, tedavi edilmeyen ve uzun süre geçmeyen egzama vakalarında deride kalınlaşma, çatlama gibi sonuçlar da görülebilr. Egzamanın çok yayılmış ve kabuklanmanın bir hayli artmış olması Egzamanın aşırı derecede kaşıntılı olması ve yanma yapması Egzama görülen yerlerin enfeksiyon kapması ve akıntı olması Egzamanın tedavisi nasıldır? Egzaman vakaların küçük bir bölümü kendiliğinden geçebilir. Fakat çoğunlukla tıbbi tedavi yapılması gerekir. İstatistiklere göre egzama görülen her 3 çocuktan 1 tanesinde ileriki yıllarda astım veya başka alerjik rahatsızlıklar görülebilmektedir. Egzama görülen yerler için krem tedavisi uygulanır. Eğer bir enfeksiyon durumu varsa antibiyotik verilir. Ayrıca çocukta alerjik reaksiyona yol açan besinlere karşı bir diyet programı da uygulanır. Çocukta alerjiye yol açan gıda tespit edilerek çocuğa verilmesi engellenir. Çocuktaki kaşıntılar için ise ayrıca hekim kaşıntı giderici ilaçlar önerebilir. Diğer yandan alerjinin tedavisine yönelik olarak hekim başka ilaçlar da tavsiye edebilir. Egzamanın tedavisi için ayrıca şu ek önlemler alınmalıdır: 1. Egzama görülen yerlerde banyo sırasında sabun kullanılmamalıdır. Suyla da fazla miktarda temas ettirilmemelidir. Ayrıca sık banyo yaptırmak da zararlıdır. Çünkü sürekli su ve sabunla temas ciltte kurumalara yol açar ve bu özellikle egzamalı bölgeleri daha da olumsuz etkileyecektir. Çocuğa banyo yaptırırken de banyoda çok fazla tutmamalı ve kısa sürede hemen bitirmelidir. Çocuğun saçlarını yıkarken şampuan kullanmak yerine yumuşak bir sabun kullanılabilir. Egzama görülen yerlere bebek yağı veya merhem sürerek ovmak iyi gelecektir. Banyo sonrası mutlaka nemlendirici krem sürerek ciltteki kurumayı önlemek gerekir. Nemlendiricinin banyodan çıktıktan hemen sonra uygulanması gerekir. 2. Aşırı sıcak veya soğuk havalarda çocuk dışarı çıkarılmamalıdır. Bu tür havalar egzamayı kötüleştirebilir. Evdeki ortamda aynı şekilde olmalıdır. Ayrıca evdeki ortamın kurumaması için ev ortamını nemli tutmak gerekecektir. Bunun için nemlendirici cihazlar kullanılabilir. 3. Çocuğun egzama olan yerleri kaşıyarak tahrişe ve enfeksiyona yol açmaması için tırnakları kesilmiş olmalıdır. Ayrıca gece uyurken ellerine torba eldiven veya ellerini örtecek başka şeyler giydirilmelidir. 4. Çocuğun terlememesine dikkat etmek gerekir. Çünkü terleme de egzamayı olumsuz etkiler. Bunun için çocuk özellikle evdeyken çok fazla giydirilmemeli ve pamuklu giysiler giydirilmelidir. Çocukta mümkünse kaşıntı yapmayacak ve bebeğin cildini tahriş etmeyecek giysiler giydirilmelidir. Giysiler bol ve rahat olmalıdır. 5. Herhangi bir hastalık bulaştıracak hasta kişileri çocuktan uzak tutmalıdır. Özellikle suçiçeği çıkaranlar ve uçuk çıkaranlara yaklaştırmamalıdır. 6. Hekim çocuk için bir diyet programı verdiyse buna uyulmalıdır. Çocuğun egzamasını azdıracak besinleri vermemelidir. Süt, peynir, yoğurt, yumurta gibi gıdalar egzamasını azdırabilir. 7. Çocuğu hayvanlardan ve deterjan gibi kimyasallardan da uzak tutmak gerekir. Bu tür şeyler de alerjik reaksiyona yol açabilmektedir. Ayrıca polenler ve ev tozları da çocuklarda alerjik etkiler yapabileceği için bu etkenlere de dikkat etmek gerekir. 8. Bebekteki egzama riskine karşı anne adaylarının gebelik boyunca sigara içmeeleri veya sigara dumanına maruz kalmamaları da önemli bir husus. Nitekim Amerikan Alerji Akademisi tarafından yapılan bir araştırmada gebeliğin son 3 ayında sigara içen veya sigara dumanına maruz kalan hamile kadınların bebeklerinde doğduktan sonra egzama oluşma riski daha fazla bulundu. 9. Çocuğu huzursuz edecek, stres yaratacak şeylerden de mümkün olduğunca uzak durulmalıdır. Bu konuda da annenin çocuğunu iyi tanıması, nelere üzülüyor, nelerdeen hoşlanmıyor, hangi durumlarda daha fazla stres yaşıyor gibi husuları iyi takip etmelidir. 10. Egzama teşhisinin mutlaka hekim tarafından koyulması gerekir. Ebeveynler her ne kadar egzamadan şüphelenseler de egzamanın tedavisine yönelik olarak hekim kontrolü ve tavsiyesi olmadan çocuğa diyet programı uygulamamalı ve ilaç vermemelidir. Sadece eğer çocuğun besin alerjisinden kaynaklana bir durumu var ise hangi besinin çocukta alerji yaptığına dair dikkatli olmalıdır. Bu bilgileri hekimle paylaşmalıdır.