www.zaman.com.tr/ekonomi_genel-saglik-sigortasi-sistemi-iflas-etti_2318290.html 'Genel Sağlık Sigortası' sistemi iflas etti ÖZEL HABER İSA YAZAR - - ANKARA 25 Eylül 2015, Cuma A A Bütün vatandaşları sağlık güvencesine alma iddiasıyla kurulan gelir testine dayalı Genel Sağlık Sigortası sistemi fiilen çöktü. Çoğu işsizlerden oluşan yaklaşık 7 milyon kişiye prim borcu çıkarıldı. 30 Eylül 2015 günü sona erecek affa 304 bin kişi, gelir testine ise 400 bin kişi başvurdu. Af için başvurmayan ve gelir testine girmeyen 6 milyon prim borçlusuna hastane kapısı kapanıyor. Bütün vatandaşları sağlık güvencesine alacağı iddiasıyla kurulan gelir testine dayalı Genel Sağlık Sigortası sistemi iflas etti. Sistem fiilen işlemiyor. Yaklaşık 7 milyon kişiye sağlık primi borcu çıkarıldı. Öğrenciden işsize birçok kişi borç şokuyla sarsıldı. Ancak borçluların önemli bir bölümü öğrenci, işsiz ya da dar gelirliden oluştuğu için tahsilat yapılamıyor. Af çıkararak borcunu tahsil etme yoluna giden hükümet, buradan da eli boş döndü. Çalışma Bakanlığı'nın verilerine göre eylül ayının sonunda bitecek affa, şimdiye kadar 304 bin kişi başvurdu. 400 bin kişi de gelir testi için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları'na müracaat etti. Affa ilgi göstermeyen milyonlarca kişi, sağlık hizmetinden yararlanıyor. Sosyal güvenlik uzmanlarına göre kağıt üstünde kurgulanan ve işlemesi fiilen mümkün görünmeyen gelir testi sistemini kaldırmaktan başka bir yol görünmüyor. 2012 yılında Yeşil Kart yerine kurulan ve masa başında kurgulanan Gelir Sağlık Sigortası sistemi işlemiyor. Sosyal güvencesi olmayan kişilerin gelir testine girip, kazancına göre sağlık primi ödemesi esasını dayanan sistem, pek çok açmazı içinde barındırıyor. Öncelikle Türkiye'de ilk kez vatandaşlardan sağlık primi tahsil edilmesi kararı alındı. Ancak bu kişiler, sosyal güvencesi olmayan işsizler ve öğrenciler. Aradan geçen 3 yılda, işsizlerden ve öğrencilerden sağlık primi tahsil etme düşüncesi üzerine kurulan sistem işlemedi. Gelir testi prosedürü ve işlemlerin sıhhati de ayrıca soru işretleri barındırıyor. GSS borçlarının tahsili için Eylül 2014'te af çıkarıldı. Beklenen başvuru gelmeyince süre uzatıldı. Ancak 30 Eylül 2015 günü bitecek af için beklenen başvuru gelmedi. Çalışma Bakanlığı verilerine göre prim borcu çıkarılan 7 milyona yakın kişiden sadece 304 bin 354'ü primlerini yapılandırmak için Sosyal Güvenlik Kurumu'na, 400 bin kişi de gelir testi için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları'na müracaatta bulundu. Borçlular eylül sonuna kadar affa başvurmazsa sağlık hizmeti alamayacaklar. Sosyal güvenlik uzmanları, fiilen iflas eden gelir testine dayalı GSS sisteminin sürdürülebilir olmadığına dikkat çekiyor. Önümüzdeki dönemde sistemde önemli değişiklikler yapılacağını vurguluyor. Bu kapsamda yeni aflar da muhtemel olduğu belirtiliyor. GSS'ye göre üniversiteye gidiyorsa 25 yaşını, liseye gidiyorsa 20 yaşını, okula gitmiyorsa 18 yaşını geçen kişiler, sosyal güvenlik kapsamında değilse gelir testi yaptırmak zorunda. Gelir testi sonucu GSS primleri, kişilerin gelirine göre kademeli olarak belirleniyor. Kişilerin geliri, valilik ve kaymakamlıklardaki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından yapılan testlerle saptanıyor. Bu testlere göre aile içinde kişi başına geliri asgari ücretin üçte birinden az olanların primini devlet ödüyor. Ailedeki kişi başına gelir asgari ücretin üçte birinden fazla ise kademeli sağlık primi ödemesi gerekiyor. Ancak bu düzenlemeler tamamen kağıt üstünde kaldı. Büyük bölümü yeni mezun genç işsizler teste girmedi. Girenler de borcunu ödemedi. Sonuçta herkesi sigorta şemsiyesi altına alıp herkese hastane kapılarını açacağı iddiasındaki sistem, tam tersine borcunu ödemeyen milyonlarca kişiye hastane kapısını kapattı.