BOWLING Bowling son yıllarda popüler olan bir spor. Stres atmaya yaradığı gibi, düzenlenen turnuvalarla insan ilişkilerinin gelişmesini sağlamasıyla da dikkat çekiyor. Bir kaç oyundan sonra kendinizi büyük oranda geliştirebileceğiniz, size eğlenceli saatler yaşatacak bir oyun... BOWLING TARİHÇESİ: Bowling basit anlamda dizilmiş 10 adet kukayı bir topla devirmeye çalışmak olarak görülse de bugün 90 dan fazla ülkede 100 milyondan fazla oyuncu ile hem keyifle oynanabilen, hem de yarışma sporu olarak son derece ciddi bir çalışma gerektiren bir strateji ve koordinasyon sporudur. İngiliz antropolog, Sir Flinders Petrie'nin 1930'da Mısır'da yaptığı araştırmalarda bir çocuk mezarında bowling benzeri bir oyuna ait malzemeler bulması bu oyunun M. Ö. 5200 yıllarına uzanan (bazı kaynaklarda M. Ö. 3200 olarak geçiyor) bir geçmişi olduğunu, en az 5000 yıllık bir oyun olduğunu ıspatlamıştır. Bu dönemde bu oyunun mermer yarım daire şeklinde bir alandaki 10 adet taş kukayı taş toplarla devrilerek oynandığı düşünülüyor. Eski Polonezyalıların oyandıkları &#8220;ula maika&#8221; adlı oyun da 60 feet mesafeden kukaların devrilmesine dayanan bir oyun olarak bowling oyununun geçmişinde yer almakta. İşin ilginci bu mesafe hala günümüzde de kullanılıyor. Tüm bu dönemlerde avcı ve savaşçıların yeteneklerini geliştirmek için benzer oyunlar oynadıkları ve bu oyunların bowlig'in temelini şekillendirdikleri biliniyor. Alman tarihçi William Pehle M. S. 300 lü yıllarda bu oyunun Almanya'daki izlerine değinmekte. III. ve IV. yüzyıllarda bu oyun pek çok kilisede günahlardan arınmanın bir simgesi olarak kullanılıyordu. Tapınanlar &#8220;kegel&#8221; adındaki 9 ahşap kukayı devirerek günahlarından ne kadar kurtulduklarını gösteriyorlardı. Bu testi başarı ile geçenler tamamen günahlarından da kurtulmuş sayılıyordu. Bowlingçiler için kullanılan &#8220;kegler&#8221; deyimi bu döneme aittir. Dinsel bir törenden tekrar bir spor haline dönüşen bowling tipi oyunların kayıtlarına Avrupa'da 14. yy. da rastlanıyor. Bu yıllarda oyun o kadar popüler oluyor ki ünlü 100 yıl savaşlarında askerler ok talimleri yerine kendilerini oyuna kaptırınca King Edward III (1327-1377) ve King Richard II (1377-1399) bu oyunun oynanmasını yasaklıyorlar. Daha sonra King Henry VIII oyunu yasallaştırıyor ve hatta kendisi de oynuyor. Bu dönemde pek çok bowlinge benzer oyun Avrupa'dan Amerika'ya göçmenlerle taşındı. Bunların arasında İtalyanların bocce'si, Fransızların pentanque'si ve Ingilizlerin lawn bowling denilen, kukasız oynanan bir bowling türü yer almakta. Modern bowlingin temelinin ise Hollandalı göçmenlerin 1600'lü yıllarda taşıdıkları üçgen şeklinde dizilen ahşap kukalarla oynanan &#8220;Dutch Pins&#8221; oyunundan geldiğine inanılmakta. Hollandalılar bu yıllarda bu oyunu New York'ta hala aynı isimle bilinen &#8220;Bowling Green&#8221; yöresinde oynuyorlardı. 1841 yılında Connecticut eyaleti 9 kukalı bowling oyununu yaygınlaşan bahis ve kumar yüzünden yasaklamış, bunu diğer eyaletler izlemiştir. Dünyada &#8220;Ten Pin Bowling&#8221; olarak bilinen 10 kukalı bowling'in bu 9 kuka yasağını delmek üzere oluşturulduğu düşünülmekte. Tarihi boyunca dış mekanlarda oynanan bowling oyunu 1840 yılında New York'ta iç mekana inşa edilen ilk kulvarların yapılmasıyla 19. yy. da artık popüler bir iç mekan oyunu haline geldi. Tüm dünyada oynanmasına rağmen kuralları belirli olmayan bowling oyunu ilk organizasyonuna 1875 yılında 9 kuka bowling oynatan 9 kulüp tarafından oluşturulan "National Bowling Organisation" ile kavuştu. Bu organizasyon ve diğer kulüpler standartları belirlemek için yıllarca çalıştı ve sonunda 1895 yılında New York'ta kurulan ABC - American Bowling Congress ile tek bir çatı altında toplandı ve bugün de geçerli olan pek çok kuralı saptadılar. Bu dönemden sonra bowling sporunda erkeklerin katılabildiği resmi karşılaşmalar başladı. 1917 yılında kurulan Women's International Congress ile kadınlar da kendi karşılaşmalarını düzenlemeye başladılar. Bu organizasyon daha sonra Woman's National Bowling Association olarak değiştirildi. 1971 yılında bu organizasyon Women's International Bowling Congress olarak tekrar değişti. 20 yy. da bu sporda çok ciddi gelişmeler oldu. 1905 yılına kadar kullanılan sert ahşap topların yanında plastik toplar kullanılmaya başlandı. 1914 yılında Brunswick &#8220;Evertrue&#8221; adında &#8220;gizli plastik formülü&#8221; ile ürettiği ilk marka plastik topunu üretti . Belki hiç bir şey bowlingin tarihinde 1940 yılında American Machinery & Foundry tarafından üretilen otomatik "Pin Yerleştirme Makinesi"nin bulunması kadar önemli bir değişiklik yapmadı. 1950'lerin başlarında artık pinleri yerleştiren "pinboy" denilen çocukların yerini bu makinalar almaya başladı. 1950'lerde ABC, kurallarında yer alan "sadece beyazlar için" kuralını değiştirdi. 1958'de PBA - Professional Bowlers Association'un, 1960 yılında Professional Women's Bowling Association'un kurulması ile erkek ve kadınlarda profesyonel düzeyde üst düzey spor karşılaşmaları organize edilmeye başladı. Kadınların organizasyonundaki başarısızlıklardan dolayı buradan ayrılan bir grup 1974 yılında Ladies' Professional Bowlers Association adında bir kuruluş kurdular. Daha sonra bu iki kurum 1978 yılında birleşerek Women's Professional Bowlers Association u oluşturdular. 1981 yılında bu kuruluş Ladies Professional Bowlers Tour adını aldı. 1982 yılında genç oyuncuların organizasyonu için YABA - Young American Bowling Alliance kuruluyor. 1993 yılında ABC, kurallarında yer alan &#8220;sadece erkeklere mahsus&#8221; kuralını kaldırarak kadınların da bu organizasyonda yer almasına olanak sağladı. Günümüzde gelişen teknolojiler, otomatik skorlama makinaları ile gelişen bowling sporu tüm dünyada 100 milyondan fazla oyuncusu ile bir Olimpiyat Sporu olma yolunda ilerliyor. Kaynak: www.bowling-tr.com NASIL STRIKE OLUR? Genel olarak standart bir strike vuruşu için topun cepten yani 1. ve 3. pinlerin arasından 4-6 derece bir açı ile girmesi ve içeride bu açılı hareketini sürdürmesi gerekir. Standart bir strike atışında 1, 3, 5 ve 9. pinler top tarafından , diğerleri ise pinlerin birbirlerine çarpması ve/veya yan taraflardaki duvarlardan sekmesi ile devrilir. Pinlerin havada uçuşarak birbirlerini devirmelerine "pin action" adı verilir. Bazen bunun için &#8220;pin mix&#8221; deyimi de kullanılır. Dolayısı ile strike atışında tüm dünyada düz atış yerine falsolu atışın tercih edilmesinin temel nedeni strike yapabilecek giriş açısını ve pin hareketini yakalayabilmektir. Düz atış genellikle spare atışlarında kalan topları devirmekte tercih edilir. Strike atışında 1. ve 2. pinden giren atış "cepten" olarak isimlendirilirken, giriş 1. ve 2. pinden olursa "brooklyn" olarak isimlendirilir. Strike atışlarında falsolu standart atışların yanında pek çok stille yapılan strikelarda söz konusudur. NASIL STRIKE OLMAZ İleri seviyede oyuncular cepten girmiş doğru bir strike atışından sonra kalan pinlere bakarak sorunu anlayıp çözüme gidebilirler. Bunun için öncelikle devamlılık gösteren bir strike atışı ve devamlılık gösteren bir kalan pin durumu olması gerekir. Her atışta başka pinler kalıyorsa bu atışların aynı olmadığı söylenebilir. Düzenli olarak kalan pinleri analiz eden bir oyuncu cebe "Ağır" mı "hafif" mi girdiğini anlayabilir ve buna göre bir düzenleme yapabilir. "Hafif Giriş" topun cepe oldukça sağdan veya yetersiz açıyla girmesinden oluşur. Bu tip bir atış genellikle 1, 3, 6 ve 9. pinleri devirir ama 2, 5, 8 veya bunların kombinasyonlarını muhakkak bırakır. Bu durumda oyuncunun sağa kayarak uygun ayarlamayı yapması gerekir. "Ağır Giriş" ise cebe çok soldan veya çok açılı girmesinden oluşur. Bu durumda genellikle 1, 2, 3, 5 ve 8. pinler bazen de 4 ve 7 devrilir ama 6 ve 9 ve sıklıkla 10. pin kalır. Bu durumda oyuncunun sola kayarak ayar yapması gerekir. Tüm bu durumlar bazı şartların bir araya gelmesi ile oluşur. Oyuncunun muhakkak aynı atışı yapıyor olması ve pinlerin aynı kalıyor olması gerekir. 3-4 atış sonunda kesin bir pattern çıkıyorsa oyuncu bu ayarları yapabilir. Bu arada bir hafif girişte 5 ve 8 i de alabilir. Eğer oyuncu bir türlü strike olmadığından şikayetçi ise fakat ortada standart bir kalma durumu yoksa oyuncu kendi atışında bir düzensizliği araştırmalıdır. KURALLAR Kural 1a. Oyun- Tanımı Bir Amerikan on pin oyunu on frame'den oluşur. Bir sporcu strike yapmadıkça, ilk dokuz frame'in her biri için iki atış yapar. Onuncu frame'de, eğer bir strike veya spare olmuş ise üç atış yapar. Her frame düzenli bir sırada atış yapan sporcu tarafından tamamlanır. Kural 1b. Baker Sistemli Takım Oyunu Baker sistemi, iki veya daha fazla sporculu takımlardan oluşan değiştirilmiş bir formattır. (Bknz. Kural 101a) 1. Bütün takım sporcuları sıra ile birbirini takip edecek şekilde, bir tam oyun tamamlanana kadar, her biri bir tam frame oynar. 2. Bir takım oyununu hesaplamak için on frame birleştirilir. Kural 2. Oyun- Nasıl Skor Yapılır Bir strike olmadığı durumlarda, sporcunun birinci atışında devrilen pin'lerin sayısı, o frame'in üst sağ köşesindeki küçük karenin yanına yazılır ve sporcunun ikinci atışındaki devrilen pin'lerin sayısı küçük kareye yazılır. Eğer, bir frame'in ikinci atışında kalan pin'ler devrilemez ise, skor tabelasına bir yazılacaktır. Frame'deki iki atışın toplamı hemen kaydedilir. Kural 3. Strike Bir frame'in birinci atışında, 10 pin'lik tam set devrildiği zaman strike olur. Hangi frame'de yapılmış ise o frame'in üst sağ köşesindeki küçük kareye bir yazılır. Bir strike'ın sayısı, 10'a ilaveten sonraki iki atışta devrilen pin'lerin sayısının toplamıdır. Kural 4. Double Birbirini izleyen iki strike bir double'dır. Birinci strike'ın sayısı, 20'ye ilaveten, ikinci strike'dan sonraki birinci atışta devrilen pin'lerin sayısının toplamıdır. Kural 5. Triple veya turkey Birbirini izleyen başarılı üç strike bir triple veya turkey 'dir. Birinci strike'ın sayısı 30'dur. Maksimum skor olan 300'ü yapmak için, sporcu 12 strike yapmalıdır. Kural 6. Spare Birinci atıştan sonra kalan pin'lerin o frame'deki ikinci atışta devrilmesi ile spare yapılır. Frame'in üst sağ köşesindeki küçük kareye bir yazılır. Spare'in sayısı, 10'a ilaveten sporcunun sonraki ilk atışındaki devrilen pinlerin sayısının toplamıdır. Kural 7. Açık Frame - Open Frame Birinci atıştan sonra kalan pin'ler bir split oluşturmadıkça, bir sporcunun bir frame'deki iki atışı sonunda bütün pin'leri deviremediği zaman hata olarak adlandırılır. Kural 8. Split Birinci atıştan sonra 1 numaralı pin devrilmiş ve aşağıdaki şartları sağlayan pin seti kalmış ise split olarak adlandırılır. 1 numaralı pin devrilmemiş ise kalan pin seti split olarak adlandırılmaz. 1. İki veya daha fazla kalan pinlerin arasından en az bir pin devrilmiş olmalıdır; örnek, 7-9 veya 3-10. 2. İki veya daha fazla kalan pinlerin hemen önündeki, en az bir pin devrilmiş olmalıdır; örnek, 5-6. NOT: Bir split genellikle bir ( 0 - - s ) ile gösterilir, fakat başka bir sembol de kullanılabilir. Kural 9. Oyun Formatı Bir oyun birbirine bitişik bir çift/eş hatta oynanır. Katılan takımların üyeleri, üçlüler, çiftler ve ferdi sporcular başarılı ve düzenli bir şekilde bir lane'de bir frame oynadıktan sonra takip eden frame için bitişik hattı kullanır ve bu şekilde her lane de 5 frame'i tamamlayacak şekilde oyunlarını bitirirler. Kural 9b. Atış Önceliği Bowling oyununda esas, atış yapan sporcuyu beklemek ve yanında oynayan sporcularla aynı anda atış yapmamaktır. Bu durumda sporculardan lane üzerine ilk çıkan sporcuda atış önceliği vardır. Aynı anda lane e yaklaşan sporculardan öncelik sağ tarafta olan sporcudadır. Sporcu atışını yaparken diğer sporcu approach alanının aşağısında beklemek zorundadır. Bir sporcu atış yaparken yanındaki sporcuların topunu alarak atış hazırlığı yapmaları yasaktır. Sporcular atış yapan sporcuların atışını bitirip geri dönmelerini beklemek zorundadır. (EK-01 - ATIŞ ÖNCELİĞİ ve SENKRONİZASYON) Kural 10. Nizami Devrilen Pin'ler Nizami bir atış yapan sporcuya, aşağıdaki durumlara göre pinler devrilmiş ise sayı yazılacaktır: 1. Top veya pindeck'te bulunan diğer pinler tarafından devrilmiş olan pinler. 2. Kenar bölme veya arka tampon'dan seken bir pin'in devirdiği pinler. 3. Sweep bar 'ın, devrilmiş pinleri süpürmeden önce, pin deck in üzerinde dururken, sweep bar'dan seken bir pin'in devirmiş olduğu pinler. 4. Yan bölmeye veya yan kanala düşmesine rağmen dik duran pinler veya geri tepme yerine dayalı olarak duran pinler Bu şekilde olan bütün devrilmiş pinler "devrik pin" olarak adlandırılır ve sonraki atıştan önce toplanır. Kural 114. uyarınca, sadece gerçekten devrilmiş veya oynama alanından tamamen dışarıya çıkmış pinler devrilmiş olarak kabul edilir, diğer pinler devrilmiş kabul edilmez. Kural 11. Nizami Olmayan Pin Devrilmesi Aşağıdaki durumlarda, yapılan atış sayılır ama devrilen pinler sayılmaz: 1. Top, pin'lere ulaşmadan lane'den çıkarsa ve pin devirirse 2. Top, arka tampondan sekerek pin devirirse 3. Pin'leri yerleştiren kişinin gövdesine, kollarına veya bacağına değdikten sonra bir pin sekerek devrilirse yada başka bir pini devirirse 4. Mekanik pin yerleştirici tarafından dokunulan bir pin devrilirse yada başka bir pini devirirse 5. Devrilmiş pinlerin süpürülmesi sırasında, devrilmemiş bir pin devrilirse 6. Pin'leri yerleştiren kişi herhangi bir pini devirirse 7. Sporcu bir faul yaparsa 8. Devrilen pinler süpürülmeden önce, pindeck'te yada kanallarda bir pin varken atış yapılırsa ve top lane yüzeyini terk etmeden önce süpürülmeyen pinlere temas ederse. Eğer nizami olmayan pin devrilmesi olursa ve sporcuya ilave atış için hak verilirse, atış yapılmadan önce nizami olmadan devrilen pin veya pinler önceden nerede duruyorsa tekrar aynı yerlerine yerleştirilmelidir. Kural 12. Pin'ler - Düzgün Yerleştirilmemiş Pinler Pinlerin yerleşiminin düzgün olup olmadığını kontrol etmek her sporcunun sorumluluğundadır. Pinlerin yerleşiminde bir uygunsuzluk olması durumunda sporcu, bu durumun giderilmesi konusunda ısrar etmelidir. Aksi takdirde pinlerin yerleşimi geçerli sayılır. Eğer 10 pinlik tam pin setinin bulunduğu atışlarda yada spare atışlarında, atışı yapar yapmaz, pin setindeki pinlerin yerlerinde bir yanlışlık olduğu fark edilirse fakat eksik pin yoksa, atış ve atış sonucu devrilen pinler geçerlidir. Birinci atıştan sonra, pin yerleştirici herhangi bir pini fazla veya eksik yerleştirmedikçe, kalan pinlerin pozisyonunda bir değişiklik yapılamaz. Kural 13. Pin'ler - Geri Sıçrayıp Dik Duran Pinler Çarptıktan sonra tekrar geri zıplayarak dik konumda duran pinler devrilmemiş kabul edilir. Kural 14. Pin'ler - Devrilmiş Kabul Edilme Sadece gerçekten devrilmiş veya oynama alanından tamamen dışarıya çıkmış pinler devrilmiş olarak kabul edilir, diğer pinler devrilmiş kabul edilmez. Kural 15. Pin'ler - Yenisi ile Değiştirme Oyun sırasında bir pin kırılır veya çok kötü hasar görürse, kullanımdaki sete ağırlık ve görünüş olarak en uygun bir diğeri ile değiştirilecektir. Lig veya turnuva görevlileri pin'lerin değiştirilme kararını verirler. Kırılan bir pin, sporcunun yaptığı skoru değiştirmez. Kırılan pin değiştirildikten sonra devrilen pinler sayılır. Kural 16. "Ölü Top" - Dead Ball "Ölü top" olduğu zaman, atış geçersizdir. Ölü top oluştuğu zaman ayakta durmakta olan pinler tekrar yerleştirilir ve sporcuya o atış tekrarlatılır. Aşağıdakilerden herhangi biri oluşursa, "ölü top" olarak deklare edilir: a. Bir atış yapılır yapılmaz, pin setinde bir veya birkaç pinin eksik olduğu hemen fark edilirse b. Bir pin düzenleyici kişi, top pinlere ulaşmadan önce, herhangi bir pine dokunursa c. Bir pin düzenleyici kişi, devrilen ve yuvarlanmakta olan bir pin durmadan pini alır yada dokunursa d. Bir sporcu yanlış hatta veya sırada oynarsa. Veya bir çift/eş hat üzerinde her takımdan birer sporcu yanlış hatta oynarsa e. Atış yapılırken ve atış tamamlanmadan önce, bir sporcu; başka bir sporcu, seyirci, pin yerleştirici veya hareket eden bir nesne tarafından müdahale görüp atışı bozulursa. Bu durumda sporcu, atışı kabul etme veya ölü top deklare edilmesini isteme seçeneğine sahiptir f. Sporcu atışını yaptıktan sonra, top henüz pinlere ulaşmadan herhangi bir pin hareket eder yada devrilirse g. Atılmış bir top, yabancı bir engel ile temas ederse Ölü top olarak deklare edilen bir atış hakkında anlaşmazlık veya itiraz olması durumunda Kural 123 uyarınca Şartlı Top atış kuralları uygulanır. Kural 17. Yanlış Hat Üzerinde Oynama Normal lig veya turnuva oyununda, aşağıdakilerden herhangi biri olduğu zaman, "ölü top" deklare edilecek ve sporcu veya sporcuların doğru hat üzerinde oynamaları gerekecektir: a. Bir sporcu yanlış hat üzerinde oynadığı zaman b. Bir çift/eş hat üzerinde her takımdan bir sporcu yanlış hatta oynadığı zaman Eğer aynı takımdan birden fazla sporcu sıra ile yanlış hat üzerinde oynarsa, düzeltme yapılmadan oyun tamamlanacaktır. Sonraki oyun doğru hat üzerinde başlatılacaktır. NOT: Tekler müsabakalarındaki karşılaşmalarda her sporcu kendi sırası geldiğinde normal olarak iki frame oynar, Eğer bir sporcu yanlış lane'de oynarsa ve durum diğer sporcu atışını yapmadan önce fark edilirse, ölü top deklare edilir ve atış doğru hatta yeniden yaptırılır. Eğer rakip sporcu atışını yaptıysa, sonraki atışlar doğru yerlerinde yapılmak üzere oyuna devam edilir ve atış geçerli sayılır. Kural 18. Faul'ün Tanımı Bir atış sırasında veya sonrasında, sporcunun vücudunun bir parçası faul çizgisini geçip, lane'in ekipman veya bina yapısı gibi herhangi bir bölümüne dokunduğu zaman bir faul oluşur. Eğer sporcu bu durumda topu tutar ve atışını yapmaz ise faul oluşmaz. Aynı veya başka bir sporcunun bir atış yapmak için approach üzerinde pozisyonunu almasına kadar top oyundadır. Federasyon'un teknik onay komitesi, faul çizgisinin bir bowling merkezindeki duvarlara, sütunlara, bölüm tahtalarına veya başka yapılara düzenli faul çizgisinin devamı olan bir çizgi ile açıkça işaretlenmesini, gerekli görebilir. NOT: Faul çizgisi, duvarları, tavanı, sütunları ve top dönüş yerlerini de dahil olarak kesen sonsuz uzunlukta bir çizgi olarak kabul edilir. Kalem, mücevher, yüzük, sigara, düğme vs. gibi yabancı nesneler bir sporcunun cebinden düştüğü veya bir kişinin vücudundan veya giyeceğinden düştüğü zaman bir faul olarak sayılmaz. Faul çizgisinin ilerisine düşmüş nesneleri almak için sporcu, faul çizgisini geçmek için izin almalıdır. Kural 19. Kasti Faul Bir sporcu atışının faul olmasında bir yarar elde edecek olduğu için kasti olarak faul yaparsa, sporcu o atış için sıfır puan alır ve o frame de başka atış yapmasına izin verilmez. Eğer itiraz olursa, Kural 123, Şartlı Top, uygulanmalıdır. Kural 20a. Atış Gerçekleştiyse Faul Geçerlidir Bir faul oluştuğu zaman atış hakkı kullanılmış sayılır fakat devrilen pinlerden dolayı sayı alınamaz. Yani atışta faul yapıldıysa, atış sırasında devrilen pinler tekrar yerleştirilir, yapılan atış için sayı alınamaz. Faul ilk atışta yapılmışsa, pinler yerleştirildikten sonra ikinci atış yapılır. Kural 20b. Faul'ün Tespiti Eğer mevcutsa bir Federasyon onaylı otomatik faul tespit cihazı kullanılmalıdır. Mevcut olmadığı zaman, faul çizgisini açıkça görebilecek pozisyonda bir faul hakemi yerleştirilmelidir. Eğer bir otomatik faul tespit cihazı geçici olarak çalışamaz durumda olursa, faul tespiti için aşağıdaki prosedür uygulanır: 1. Turnuva oyununda, yönetim, faul tespiti için, bir faul hakemi atar veya skor tutan görevlileri bu iş ile görevlendirir. 2. Lig oyununda, takım kaptanları faulü tespit edebilir veya iki kaptan tarafından mutabık olunan bir kişiyi faul hakemi olarak görevlendirebilirler. Faullerin tespiti açıklandığı gibi sağlanamaz ise, yapılan skorlar, Federasyon yüksek skor ödülü değerlendirmesi için geçersiz sayılır. Kural 21. Açık Faul Otomatik faul tespit cihazı veya faul hakemi tarafından tespit edilemeyen fauller aşağıdaki şartlar gerçekleşmiş ise faul olarak değerlendirilir: 1. İki kaptan veya her iki rakip takımın bir veya daha fazla sporcusu tarafından görüldüyse 2. Skor tutan görevli faulü açık olarak tespit ettiyse 3. Bir turnuva görevlisi faulü açık olarak tespit ettiyse Eğer bir itiraz var ise, Kural 123, Şartlı Top uygulanır. Kural 22. Faul - İtiraz 1. Otomatik faul tespit cihazının düzgün bir şekilde çalışmadığı kanıtlanmadıkça 2. Sporcunun faul yapmadığına dair yeterli sayıda kanıt olmadıkça faul kararına itiraz edilemez. Kural 23. Şartlı Top Eğer yapılan bir atışla ilgili olarak faul itirazı yada nizami olarak pinlerin devrilmediğine dair bir itiraz var ise, yada bir ölü top deklare edilmiş ise ve bu konuda bir itiraz var ise, ve bu itirazlar takım kaptanları yada turnuva görevlileri tarafından sonuçlandırılamıyorsa; aşağıdaki prosedür uygulanır. a. Herhangi bir frame'in birinci atışı için veya birinci atışın strike olduğu onuncu frame'deki ikinci atışta: 1. Faul itirazı: Sporcu frame'i tamamlayacak ve sonra tam setlik pinlere bir şartlı top atışı yapacaktır. 2. Nizami olmayan pin devrilmesi itirazı: Sporcu frame'i tamamlayacak ve devrilmediği iddia edilen pinlerin de dahil olduğu kalan aynı pin setine bir şartlı top atışı yapacaktır 3. Ölü top: Sporcu frame'i tamamlayacak ve sonra tam bir şartlı frame oynayacaktır. b. Bir spare atışı veya onuncu frame'in üçüncü atışında: 1. Faul ve Nizami olmayan pin devrilmesi itirazı: Şartlı top gerekli değil. 2. Ölü top itirazı: Ölü top olarak deklare edilen atıştaki pin pozisyonunda pinler tekrar dizilerek bir şartlı top atılacaktır. İtiraz edilen framedeki skor ile şartlı atışın yapılması sonucu oluşan skorlar kaydedilecektir. Ve nihai karar için Lig Yönetim kuruluna yada turnuva idaresine iletilecektir. Eğer onlar da bir karar veremezler ise, itiraza ilişkin belgeler ve gerekçeler sunularak Federasyon'a kesin karar için başvurulur. Kural 24. Bowling Topu - Ağırlık, Boyut Ve Delikler Müsabakalar sırasında kullanılan topların uluslararası kurallarca tanımlanmış standartları vardır. Bu standartların uygulanıp uygulanmayacağı müsabakalardan önce Teknik Komite tarafından kararlaştırılır. Bir bowling topunun çevresi 27 inch'den, ağırlığı 16 pound'dan fazla olamaz. Topun çapı sabit olmalıdır. Delikler için sınırlamalar aşağıdaki gibidir: 1. Topun yüzeyindeki delik sayısı hava delikleri hariç olmak üzere 5'ten fazla olamaz. 2. Açılan balans deliğinin çapı 1-1/4 inch'den fazla olamaz. 3. Finger ve/veya başparmak deliğine açılacak hava deliklerinin çapı 1⁄4 inch'i geçemez. Kural 25. Bowling Topu - Balance Delimden sonra topta izin verilen ağırlık dağılımı aşağıdaki gibidir: 1. 10 pound ve üstündeki toplar için: a. Midlane'den itibaren finger deliklerinin bulunduğu üst taraf ile başparmak deliğinin bulunduğu alt taraf arasında 3 ounce'dan fazla fark olamaz. b. Gripline'dan itibaren sağ ve sol finger deliklerinin bulunduğu taraflar arasında 1 ounce'dan fazla fark olamaz. Yine finger deliklerinin bulunduğu yüz ile arka yüz arasındaki fark 1 ounce'dan fazla olamaz. 2. 8 pound ile 10pound arasındaki toplar için: a. Midlane'den itibaren finger deliklerinin bulunduğu üst taraf ile başparmak deliğinin bulunduğu alt taraf arasında 2 ounce'dan fazla fark olamaz. b. Gripline'dan itibaren sağ ve sol finger deliklerinin bulunduğu taraflar arasında 3/4 ounce'dan fazla fark olamaz. Yine finger deliklerinin bulunduğu yüz ile arka yüz arasındaki fark 3/4 ounce'dan fazla olamaz. 3. 8 pound ve altındaki toplar için: a. Midlane'den itibaren finger deliklerinin bulunduğu üst taraf ile başparmak deliğinin bulunduğu alt taraf arasında 3/4 ounce'dan fazla fark olamaz. b. Gripline'dan itibaren sağ ve sol finger deliklerinin bulunduğu taraflar arasında 3/4 ounce'dan fazla fark olamaz. Yine finger deliklerinin bulunduğu yüz ile arka yüz arasındaki fark 3/4 ounce'dan fazla olamaz. Kural 26. Bowling Topu - Yüzeyini Değiştirme Federasyon müsabakaları sırasında topun yüzeyini zımparalamak yada herhangi bir şekilde aşındırmak suretiyle değiştirmek ve/veya cilalamak yasaktır. Müsabakalar sırasında top yüzeyi değiştirilerek oynanan oyunlar geçersiz sayılır. Turnuva veya lig komitesi aksine bir kural koymadığı taktirde sadece müsabakalar sırasında kullanılması onaylanmış temizlik maddeleri kullanılabilir. Burada yaklaşım sporcunun topunun yüzeyinin müsabakaya başladığı durumda bitirmesidir. Dolayısı ile "sadece temizlik" yapan ürünler topun üzerine bulaşan yağı alarak bu konuda sporcuya yardımcı olur. Müsabakalar sırasında topunun yüzeyini değiştirdiği saptanan sporcular Lig Organizasyon Komitesine bildirilirler. Lig komitesi Genel Lig Kuralları Madde 170e göre gereğini Federasyona bildirir. Kural 27. Approach un tahrif edilmesi Diğer sporcuların normal şartlarda oynama imkanını kaybettirecek herhangi bir yabancı maddenin, approach'un herhangi bir bölümüne uygulanması yasaktır. Bunlar ayakkabılar altına sürülen pudra, krem ve reçine vs. ile approach'a normal kayganlığını kaybettirecek özellikte yumuşak kauçuk yada lastik tabanlı ayakkabılardır. NOT: Bu kural sporcuya hatırlatılarak ayakkabısını ve/veya approach'u eski haline getirmesi istenir. Sporcu bu isteğe karşı koyarsa ceza olarak oyun kaybettirilir. Kural 28. Skorlama Hataları Skorlama ve hesaplamalarda herhangi bir hata oluşması durumunda, hata fark edilir fark edilmez, skorlamayı yapan görevli tarafından düzeltilmelidir. Tartışmalı durumlarda, bu konudaki kararı turnuva organizasyon komitesi verir. Skorlama hatalarına itiraz/protesto için zaman sınırı: gün içinde oynanan blok oyunların sona ermesinden itibaren en geç 1 saate kadar itiraz edilebilir. Fakat ödül dağıtımı yada bir sonraki tur için elemelerin gerçekleşmesinden önce olmalıdır. Bu konu ile ilgili itirazlar tamamen kendisine özeldir. Daha önceki bir itiraza yada benzer bir kural ihlaline dayandırılamaz. Kural 29. Nizami Atış Top sporcunun elinden çıktığı ve faul çizgisini geçerek oyun alanına girdiği zaman atış yapılmış olur. Her atış, ölü top olarak deklare edilmedikçe geçerlidir. Bir atış tamamen el ile yapılmalıdır. Kural 130 ve 131'de belirtilen durumlar hariç, atış sırasında ayrılabilen/çıkabilen herhangi bir parça topa monte edilemez, ve Kural 130 ve 131'de belirtilen durumlar dışında hiçbir hareketli parça kullanılamaz. Kural 30. Topu Tutmak için Özel Ekipman Eğer, tamamı veya büyük kısmı kesilerek veya başka türlü kaybedilmiş bir elin yerine kullanılıyorsa, bir sporcu topu tutmak ve atmak için özel ekipman kullanabilir. Kural 31. Topu Tutmak için Mekanik Yardımlar - El Değiştirerek Atış Yapma Bir sporcu, eğer Federasyon ve lig veya turnuva yönetimi izin veriyorsa, sağ/sol elleri ile değişimli atış yapabilir ve/veya topu tutmada ve atışta yardım için özel ekipman kullanabilir. Bu yardım, topa kuvvet veya hız verecek hareketli parçalardan oluşan bir mekanik cihazı kapsayamaz. Eğer aşağıdakiler ile başvurulursa Federasyon'dan onaylı izin verilebilir: 1. Yetersizliği/özürü tarif eden ve alet kullanılması gerektiğinin nedenlerini açıklayan bir doktor raporu Federasyon'a verilirse. 2. Yardımın bir tarifi, çizimi veya modeli Federasyon'a verilirse. İzin verildiği zaman, Federasyon, sporcuya sağ/sol eller ile değişimli atış yapabileceğini ve/veya Federasyon tarafından onaylandığı belirtilen mekanik yardımı kullanabileceğini gösteren bir özel kart verecektir. Eğer izin onaylanmaz ise, sporcunun Federasyon Hukuk Komitesine itiraz etme hakkı vardır. Dava için izin geri çekilebilir. Kural 32. Topu Atmak İçin Özel Değerlendirmeler Aşağıdaki şartlar gerçekleştiği taktirde, atış yapmada yetersizliği bulunan bir sporcu, Federasyon onaylı yarışmalarda yer alabilir: 1. Böyle bir yarışmaya katılmaya, Lig Yönetim Kurulu veya turnuva yönetimi izin veriyorsa. 2. Lig Yönetim Kurulu veya turnuva yönetimi böyle katılmaları kapsayan özel koşulları koyuyorsa. Sporcu tarafından yapılan averaj, başka bir turnuvada veya ligde kabul edilmez. Sporcu, bütün Federasyon ödüllerine uygundur. Kural 33. Ceza Olarak Kaybettirme - Oyunun Gecikmesi Oyunun ilerlemesindeki sebepsiz gecikmelere izin verilmez. Sporcu uyarılmalıdır. Eğer bir ligdeki veya turnuvadaki bir sporcu veya takım, bir lig veya turnuva görevlileri tarafından oyuna devam etmesi söylendiği halde, devam etmeyi reddederse, oyun veya seriler ceza olarak kaybettirilir. Kural 34. Takma İsim Kullanma Bir Federasyon ligi veya turnuvasında, hiç kimse takma bir isim ile veya bir başkasının adına oynayamaz. Bu durumun saptanması halinde Federasyon gerekli cezai uygulamayı yapacaktır. Kural 35. Üyeliği Askıya