Türkiye'de bir üniversitenin yaptığı araştırma her gün içtiğimiz çaydaki büyük tehlikeyi gözler önüne serdi. Sıcak çayın kansere davetiye çıkardığını iddia eden uzmanlar Erzurum, Ağrı, Kars ve Van'da yaşayan vatandaşları uyardı. Şehir hayatı, trafik, hava kirliliği, stres, sinir, tahammülsüzlük, yanlış beslenme elerken Türkiye'de midesinden rahatsız olanların sayısı günden güne artıyor. Sosyal ve çevresel olumsuzluklar midemize vuruyor! Gün geçmiyor ki "reflüm var"," midem ağrıyor" diyen birine rastlamayalım. Yaş ortalaması da yıldan yıla düşüyor. Neyse ki teknolojinin hızlı gelişmesi ile tıbbi tedavi imkanları da "ölümden gayri her derde çare" olabilecek ölçüde yüksek... Ancak mide ve yemek borusu kanserlerinin asıl ilgi çekici yanı, buna sebep olan faktörler... Genetik değil, şartlara bağlı gelişiyor Yemek borusu kanserinin nedenleri; sigara, sıcak sıvı tüketimi, tütsülenmiş et, yanmış yağda et pişirilmesi, sebzeden fakir beslenme olarak belirlenmiş. Mesela Japonlarda sıcak ve acı yedikleri için çok sık görülüyor. Türkiye'deki sebebi ise günlük hayatta vazgeçemediğimiz çay... Koyu ve çok sıcak çay içme alışkanlığı doğrudan yemek borusu kanserine davetiye çıkarıyor. Genetiğin önemli olmadığı neredeyse tek kanser tipi, yemek borusu kanseri. Yemek borusu kanserlerinde genetiğin değil yaşanılan bölgenin önemi var. Çin'den başlayarak Doğu Anadolu'ya kadar uzanan yemek borusu kanseri kuşağı var. "En batı kısmı bizim Doğu Anadolu kısmına geliyor. O bölgede yemek borusu kanseri oranı Batı'dakinden ciddi oranda daha fazla. Çevrenin önemli olduğunu gösteren bazı bulgular da var. Çin'de yaşayan kişilerin yemek borusu kanseri olma riski çok yüksekken, başka ülkelere gittikten sonra ihtimalleri bir jenerasyondan sonra hızla düşüyor. Hastalık genellikle 50-70 yaş arasında görülüyor. Erkeklerde daha sık rastlanılan hastalığın görülme sıklığı, coğrafi olarak da farklılıklar gösteriyor. Batı ülkelerinde 100 binde 20 iken, Uzakdoğu ülkelerinde 100 binde 100 oranında rastlanıyor. Bu oran Güney Afrika'da 100 binde 160, Kazakistan'da 100 binde 540'lara kadar çıkıyor. Ülkemizde ise oran tam olarak bilinmese de Doğu Anadolu Bölgesi'nde daha sık görülüyor. Sıcak ve "kıtlama" çaya dikkat! Yemek borusunun kendi hücresinden gelişen türde kanserlere sigara içmek, alkol kullanmak etkili oluyor. Sosyo-kültürel düzeyi düşük yörelerde daha sık görülebiliyor. Bunun nedeni de yiyeceklerin saklanma koşullarının kötü olması. Bunun yanında baş, boyun kanseri görülen kişilerde yemek borusu kanseri de görülebiliyor. Halk arasında "kıtlama" da denilen "kırklama" çay içen doğu illerinde çayın en az 10 derece daha sıcak olmasının bu kanseri tetiklediği araştırmalarla ispatlanmış. Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'ndan bir ekibin yaptığı araştırmada, halkın yöresel olarak alışkanlık gereği çok çay içtiğini, özellikle kış mevsiminin uzun sürmesi nedeniyle sıcak yemeklerin çok hızlı tüketildiği kaydediliyor Erzurum, Van, Kars ve Ağrı gibi bölgelerde ağız içi ve yemek borusu kanseri bu nedenle yaygın sonucuna varılıyor. Yemek borusu cerrahisi, akciğer zarı kanseri ve mide kapalı ameliyatlarını Türkiye'de ilk kez uygulayan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı ve Göğüs Cerrahisi Ana Bilim