Soya sütünü gençlik yıllarımda ilk duyduğumda bir türlü bağdaştıramamıştım. Süt hayvandan elde edilir, soya ise bir bitki. Nasıl oluyor da bitkiden süt elde edilebiliyor du? Uzakdoğu o zamanlar bana gerçekten uzaktı, ve oraların bir gizemi olsa gerek diyerek konuyu kafamda ileride çözülecekler arasına koymuştum. Gün olur öğrenirim diye. Hostes olduğumda, Uzakdoğu seyahatlerim başladı. En büyük merakım, onların günlük alışveriş marketlerini gezmekti, acaba bana çok uzak hissettiğim bu insanlar nasıl yaşıyorlar. İşte o keşiflerimden birinde görmüştüm soya sütünü, market raflarında. Elime alıp incelediğimde, üzerindeki soya bitkilerini görünce, evirip çevirip, inek, keçi, ya da herhangi bir hayvan resmi göremeyince, anladım ki bu süt, hayvanlardan elde edilmiş bir süt değil, soya bitkisinden elde edilen bir süttü. Alıp içtim, tatlandırılmış, süte benzemeye çalışan bir sıvı diye düşündüm. Çok yararlı olduğu söyleniyor, eh o zaman içilebilir. Soya fasulyesini alıp pişirdim, bakalım bizim barbunyaya mı, nohuta mı benzeyecek diye, aman allahım, hiçbir şeye benzemiyor, ne tatsız tuzsuz bir şeydi bu? Demekki yenemeyecek kadar kötü, içilebilecek kadar yararlı diye sınıflandırdım soyayı. Zaman akıp geçti, Çin e yerleştim, daha önceki Çin seyahatlerimde Çinlilerle yediğimiz yemeklerde, sürahi sürahi soya sütü tükettiklerini, bir tür soya peyniri olan dufu dan yapılmış çok lezzetli yemekler yemiştim. Önce yabancı kaynaklardan Çinlilerin doufu, japonların tofu dediği soya peynirini ve faydalarını araştırdım. Evet kansere, kolesterole, vs, vs iyi geliyordu, ama o da ne, satırların arasında, çinli kadınların ciltlerinin güzelliğini doufuya borçlu olduğunu yazıyordu, hemen LDL düzeyini arttırması, kalsiyum deposu olması bir yana bırakdım ve cildi nasıl güzelleştirdiğini araştırmaya başladım. Soya fasulyesinin içindeki lesitin cilde iyi geliyormuş, özellikle kışın lekelerin iyice belirginleştiği, cildin kurumaya başladığı, matlaştığı bu dönemde yağ içeriği açısından zengin soya peyniri cilde iyi geliyormuş, Yazıda doufunun yenildiğinde, cilde faydalarından bahsediyordu, ama ben kadın zekamla işi bir adım daha ileri götürdüm, krema kıvamına gelmiş bir parça doufuyu krem gibi yüzüme sürdüm, merakla 1-2 dakika bekledim, o da ne yağlı kremayı cildim emdi, aman allahım, ne kadar kuruymuş ve takviyeye ihtiyacı varmış cildimin diye düşündüm. 1-2 saat daha bekleyeyim, belki alerji yapar diye düşündüm, sürdükten sonra yüzümü yıkamama bile gerek kalmadı. 1-2 saat sonra hala kötü bir emare yoktu, cildim yumuşacık oldu, birkaç gün devam ettim bu küre. Uzaklarda yaşayınca, skype üzerinden kamera ile görüşmek özlem gideriyor yakınlarınızla. Annemle, arkadaşlarımla yaptığım görüşmelerde, cildine ne sürdün, pırıl pırıl görünüyorsun yanıtınıda alınca bu iş tamam dedim. Çinliler yiyerek güzelleşiyorlarmış, ben hem yiyeyim, hem süreyim. Bu işin bir yanı, biz kadınlar için oldukca önemli yanı, ama soya sütü ve ürünlerini tüketmek sağlık açısından çok yararlı. Soya ürünlerini yemek, içmek için için 7 neden varmış. Yukarıda bahsettiğim birincisiydi İkincisi; kalorisi düşük ama protein, doymamış yağ, lif, B vitaminleri, folik asit, potasyum, kalsiyum, çinko, demir açısından zengin bir besin, baklagiller arasında en yüksek demir oranına sahip olan bitki. Çocuklar ve kadınlar için demir eksikliğini önlemek açısından önemli, halbuki hayvansal sütler özellikle çocuklarda çok tüketildiğinde demir eksikliğine yol açıyor. Üçüncü neden; soya sütü, protein açısından kırmızı ve beyaz et kadar zengin olmasına rağmen, hayvansal gıdaların zararları yok Çünkü soya bir bitki. Pek çok adı var soyanın: vejeteryan eti, kemiksiz et, Çin ineği Yumurta, süt, et, doymuş yağ içerdiğinden kolesterolü yükseltiyor, ama soya doymamış yağ içerdiğinden kolesterol açısından sakıncası da yok. Soyada, insan vücudunun üretemediği tüm temel amino asitleri içerir. Hani annelerimiz, yumurta, tek başına tam bir gıdadır, her gün yenmeli derlerdi ya küçükken. Ama büyünce, kolesterolü arttırır mı arttırmaz mı bir türlü içinden çıkamadık. İşte soya da tam proteini olan bitkisel gıda ve kolesterolüde yükseltmiyor. Aynı zamanda omega 3 ve omega 6 yağ asitlerinide içeriyor. Kalp sağlığı içinde iyi bir besin kaynağı. Bebek mamalarında üreticiler soya sütünü tercih ediyorlar özellikle uzak doğu ülkelerinde. Dördüncü neden. Kalsiyum açısından çok zengin Laktoz alerjisi olanlar süt ve süt ürünlerini tüketemezken, soya sütünde bu risk yok. Kalsiyum oranıda çok yüksek. Yine çocuklar ve kadınlar için çok değerli bir besin. Beşinci nedenSoya düşük glisemik indekse sahip. böylece kan şekerinin gün içinde yükselip düşmesinide engelliyor, özellikle kahvaltıda tüketildiğinde, gün içinde stabil kan şekeri değerleriyle rahat bir gün geçiriliyor. Altıncı neden Soya, içerdiği isoflovanlar sayesinde hem prostat, hem de meme kanserini riskini ve yayılmasını önlüyor. Yedinci neden, soya güçlü bir anti-aging gıdası. Uzak doğu kültüründe bir bilgenin yaşam kültüründe beslenme düzeni şöyle; gençlik yıllarında, ağırlıklı olarak hayvansal protein alıyor, daha sonra hayvansal gıda olarak sadece balık yiyerek devam ediyor yaşamına daha sonra onuda kaldırarak meyve sebzeye ağırlık veriyor, yaşlılık yıllarında ise soya ürünlerine önem veriyor beslenmesinde Bilgenin bir bildiği vardır, yaşlandıkça, soyaya önem vermesinin. İçerdiği yüksek kalsiyum değeri ile osteoporozu önlüyor. Kemik yoğunluğunu arttırıyor, kalp krizi riskini azaltıyor. Soya sütünü marketlerde büyük marketlerde bulabiliyorsunuz. Çin de soya sütü yapan hem ısıtıcı hem de parçalayıcı özelliği olan termos şeklinde rondo aletleri çok yaygın, pek çok evde var, kendi sütünüzü kendiniz yapabiliyorsunuz. Çocuk, genç, yaşlı herkes çok severek tüketiyor soya sütünü. . Ama benim favorim doufu, daha öncede bahsettiğim gibi, bir tür soya peyniri, Bizim lor peyniri gibi, süt kestiriliyor, çöken tortusu tülbennten süzülüp, süzgeçli kalıpların içine konup ağırlıklarla sıkıştırılyor, peynir oluyor. Çin de ki açık pazarlardan, üstünden dumanı tüterken alabiliyorum ve pek çok çin yemeğinde kullanıyorum. Hatta sabahları omletin içine koyuyorum. Çorbası yapılıyor, et yemeklerinde kullanılıyor, çin mantısının içine konuluyor, ama favorim, hellim peyniri gibi, tavada, biraz soya sosu ve taze soğanla hafif yağda kızartılanı. Füme edilmiş olanı var. güneşte kurutulanı var. Küçük dikdörtgen yufkalar halinde de satılıyor, ben onlardan muska böreği yapıyorum. Aslında çok uzak da görünse, Çin mutfağı ile Türk mutfağının benzerlikleri var. Soya peynirinin yapılışı bizim çökeleğimize benziyor. Çin mantısı, Türk mantısı farklılıkları olsada, benziyorlar. Atalarımız oralardan gelmiş. Günümüzde internet, hızlı ulaşım araçları mesafeleri yok ediyor, ama eskilerdede mesafeleri kat eden başka ulaşım yolları varmış. İpek yolu da kültürler arasında uzanan bir yol olmuş, eskilerden günümüze ulaşan.