Orduluyum ve çok mutluyum Kadınlar Kulübü Mobil uygulaması kullanılarak gönderilmiştir.

Müzik Kültürü Ordu insanı bölgenin de yapısından kaynaklanan özelliği ile son derece coşkulu, duygulu, hassas ruhlu, sevecen, esprili ve sıcakkanlı bir yapıya sahiptir. Anadolu muzun diğer yörelerinde olduğu gibi sevincini, kederini, duygu ve düşüncelerini, hasretini, aşkını ve doğaya karşı olan tutkusunu hep türkülere dökmüştür. Genelde Ordu insanının kültür ve sanata olan yeteneği nedeniyle bu dalda yetiştiren illerden biri olmuştur. İlimizde kurulan Ordu Belediyesi Konservatuar Müdürlüğü'nde tiyatro, Türk halk müziği, Türk sanat müziği ve halkoyunları bölümlerinden kurslar verilmektedir. Halk Müziği ve Halk Oyunları Ordu yöresi Orta Karadeniz Bölgesi içinde geleneksel halk müziği bakımından zengin bir kültüre sahiptir. Ordu ilinin genel müzik yapısı incelendiği zaman, diğer yöre kültürlerinin etkisinde kaldığı görülmüştür. Genellikle Tokat, Sivas ve hatta Orta Anadolu dan Yozgat ve kayseri ye kadar uzanan bir kültür alışverişinin olduğu görülmektedir. Bu nedenle Ordu ilinin geleneksel halk müziği açısından zengin bir yapısı olduğu görülmektedir. Bu durum da Ordu ilinin diğer yörelere nasip olmayacak bir kültürel zenginliğe sahip olması sonucunu doğurmuştur. Bu zenginliklerin başında geleneksel halk müziğinde icra edilen türküler gelmektedir. Bu türkülerden belli başlıları Efilo havaları, Fingil havaları, Sürmeliler, Kol Bastı havaları, Zeybekler ve Bozlaklardır. Yöre türküleri daha çok mahalli sanatçılar tarafından icra edilmekle birlikte, yeni derlenen bir çok türkü THM repertuar İnceleme Kurulları tarafından incelenerek Türk halk Müziği Repertuarına kazandırılmıştır. Ordu yöresinin geleneksel halk müziği yapısı incelendiğinde, farklı karakterde birbirinden bağımsız olmakla birlikte birbirinden kopmayan sürekli beraber icra edilen bir müzik kültürünün karşımıza çıktığı görülmektedir. Yapılan inceleme ve alan araştırmalarında elde edilen bilgiler sonucunda Ordu ilinin geleneksel halk müziği başlıca üç ana bölgeye ayrılmakta ve bu bölgeler içerisinde farklı karakterlerde icra edilmektedir. Bu üç ana bölge içerisinde okunan türküler seyir ve makam olarak birbirine uzak mesafededir. Bu bölgelerin musıki karakterleri başlıca; sahil kesim, orta kesim ve iç kesim olarak üç bölgeye ayırmak mümkündür. Sahil Kesim: Bu kesimde genellikle Sürmeli Havaları ve Zeybek ve Eşkıya Havaları çalınıp söylenmektedir. Bu kesimde okunan türkülerle civar illerde okunan türküler karakter ve yapı olarak birbirleriyle icra yönünden benzerlikler göstermekle birlikte, ortak icra edilen türkülerin de olduğu görülmektedir. Ege Bölgesinde türkülerinde görülen ve zeybek türküleri olarak da bilinen efe türkülerinden ya da benzerlerinden bazılarını Ordu ilimizde görmek mümkündür. Ortak Kesim: Orta kesimde diğer kesimlerden farklı olarak, Fingil Çeşitlemeleri adıyla bilinen kıvrak ve oynak havalar, türküler okunmakta ve çalınmaktadır. Fingil Havaları: Fingil havaları genellikle hareketli ve kıvrak tarzda okunan, oyunları olan havalara denir. Fingil havaları daha çok yirmili yaşlardaki gençlerin söyledikleri ve sokak başı havaları olarak ta bilinmektedir. Sokak başı meyhane Asmadandır gapısı Ben gözüme aldırdım On beş sene mapusu gibi türküler örnek olarak verilebilir İç Kesim: Ordu ilinin Sahil ve Orta kesiminde okunan türküler karakter ve seyir açısında farklılıklar gösterir. İç Kesim diye tabir edilen ve Orta Anadolu Bölümü ve bu bölgeye yakın kesimlerde söylenen türküleri tanımlamak için söylenir. Bu bölümde okunan türkülerde Tokat, Reşadiye, Niksar, Almus türkülerinin etkileri, yöre türkülerinde kendini gösterir. Bozlak Havaları Genellikle Orta Anadolu ya yakın kesimlerde, bu tarz havalar olmasına rağmen çok fazla örnekleri bulunmamaktadır. Bu tarz türkülerin ezgi ve ritimsel özelliklerinde Orta Anadolu Bölgesinde bulunan bazı illerin genel müzik karakterlerinden esintiler bulmak mümkündür. Bu tarz türkülere verilebilecek en önemli örnek Ova Garibi adıyla bilinen ve söylenen türküdür. Genellikle kırık hava ile başlayan ve daha sonra uzun havaya dönen yapısı vardır. Bu türkü yörenin geleneksel halk müziği karakterine benzemese de yöre halkı tarafından benimsenerek geleneksel türkülerinin içerisine katmıştır. Türkünün asıl adı Uva Garibi ve sözleri Aşık Garip e aittir. Ordu ilinde ova bulunmamasına karşın türkünün sözlerinin yerel ağız ile söylenişiyle değişime uğramış ve anlam değişikliği olmuştur. Uva kelimesinin anlamı; ulaşılması zor, imkansız veya şehir hayatından uzak ve dağlık yerlerde yaşamış insanları tanımlamak için kullanılan bir kelimedir. Ordu ilinin geleneksel halk müziği içerisinde seyreden ancak; hiçbir bölgeye ait olmayan havalar bulunmaktadır. Bu havalar Kol Bastı veya Kolcu Havaları, Yol Havaları bu tarz havalar genellikle iç kesimle orta kesim arasında kalan yerlerde daha çok okunmakla birlikte; bu tür havalar bazen sahil kesiminde de duymak mümkündür. Kol Bastı Havaları Yapılan araştırmalar sonucunda Kol bastı veya Kolcu Havaları nın iki türlü anlatımla ortaya çıktığı söylenmektedir. Birinci rivayete göre: Yörenin ormanlık alanının koyup kollanması amacıyla devlet tarafından görevli memurlara halk tarafından korucu anlamına gelen kolcu adını takmışlardır. Korucuların geldiğini haber vermek amacıylada halk tarafından bir gözcü görevlendirilirmiş. Gözcüler korucular geldiğini arkadaşlarına duyurmak için türküler söyler ve arkadaşlarına bir çeşit gizli mesaj iletirmiş. İkinci rivayete göre ise; Cumhuriyetin ilk yıllarında veya daha öncesinde gençlerin rahatça türkü söyleyip eğlenmek için daha çok ormanlık alanları, bağ evleri tercih ederlerdi. Bir çeşit oturak alemleri olarak nitelendirilecek bu etkinlikler kolcular tarafından basıldıkları için Kol Bastı Havaları olarak isimlendirilmiştir. Bu tür havalara örnek olarak: Dere boyu kavaklar Açtı yeşil yapraklar Ben sana doyamadım Doysun gara topraklar Hadi gülüm yandan yandan yandan Biz korkmayız ondan bundan veya Yaylanın çimeninde Kuzu yayılır kuzu Günde bu gün ki gündür Sallan yosmanın kızı, oyna yosmanın kızı Aman gizi çeçen gızı Sen allar giy ben gırmızı Çıkalım dağlar başına Sen gül topla ben nergizi İmece Türküleri Genellikle iş türküleri olarak ta bilinmektedir. Bu tür türküler; tarlada, bağda, bahçede çalışan genç kız ve oğlanların çalışma sırasında birbirlerine atmış oldukları manilerin zamanla ezgiye dönüştüğü türkülerdir. Karadeniz Bölgesinin ve Ordu nun arazi yapısı gereği köyler karşılıklı yamaçlarda kurumuştur. Karşı yamaçtan bir imeci bir başka yamaçtaki imeci kızı seyrediyor ve beğenerek maniler, türküler sıralar. Bu şekilde karşılıklı atışmalar imeci türkülerinin ortaya çıkmasını sağlar. Bir imeci türküsüne örnek olarak: İmeciler geliyor Eli gara gazmalı Ben yarimi tanıdım Başı sarı yazmalı Açma da Amman kapıları esmesin yeller Pencereden kaçta gel duymasın eller. Ordu Türkülerinde Görülen Makamsal ve Ritimsel Özellikler Ordu ili ve civarındaki yerlerde okunan türküler genellikle 9/8, 2/4, 9/16 lık ritimler içerisinde seyretmekle birlikte, bazı türkülerin giriş kısımlarında serbest ritimle okunan bölümlerde bulunmaktadır. Yöre türkülerinin makamsal seyirlerine bakıldığı zaman Türk Halk Müziğinde Müstezad Ayağı adıyla bilinen ancak Klasik Türk Sanat Müziğinde ise; tam karşılığı olmasa bile çergah ve rast dizisine benzeyen Do kararlı diziler oldukları görülmektedir. Türkü dizilerinin aldığı arızaların hemen hemen hepsi; Mi, Mi bemol, Fa, Fa diyez, natürel Do ve Sibemol arızalarıdır. Bu arızaların yanında natürel seslerle icra edilen türküler de bulunmaktadır. Efilo Havaları İlk etapta Efilo kelimesinin çıkış noktası ve kelimenin anlamına baktığımızda karşımıza iki sonuç çıkmaktadır. Yöre kültürünü araştırmış uzman kişi sanatçı ve kaynak kişilere göre;Efilo denildiği zaman, lakap sonundaki. oğlu kelimesinin kısaltılmışı hali olarak kullanıldığı sonucuna varılmaktadır. Karadeniz bölgesini özellikle de Ordu, Giresun, Tokat illeri ve çıvarında çeşitli sülalelere mensup olan kişilere lakaplarıyla hitap edilmektedir. Mesela; Mehmetoğlu nun yerine oğlu kısmı yerine kısaca O kullanılmış ve Mehmedo biçiminde söylenmiştir. EFİL AĞA çeşitli yörelerden öğrenmiş olduğu mani dörtlüklerinin üzerine bizzat kendisi tarafından bestelenen ezgi kalıplarını döşeyerek türkülere kendi adını vermiştir. Yörede okunan bu tarz türkülere EFİLO HAVALARI da denmesine rağmen Yüksek Havalar olarak ta isimlendirilmektedir. Böyle denmesini en büyük sebeplerinden birisi de, türkülerin dik seslerde okunmasıdır. Ordu İli Halk Oyunları Ordu ve çevresinin halk oyunlarını incelerken Ordu halkını etnolojik açıdan göz önüne almak gerekmektedir. Ordu ve Çevre Halkı: 1877-1878 öncesi ve bu zamanlarda Gürcistan dan gelen (1893 harbi) göç ederek gelen Gürcü Türkler. 1910 ve daha sonrası Selanik ten buradaki Rumlarla mübadele edilen Selanik Türkleri. 1917 öncesi 1. Dünya Savaşı sırasında Rus istilasında göç eden ve geri dönemeyen Artvin, Rize ve Trabzonlular. Tokat ın ve Sivas ın Ordu iline yakın ilçelerinden ve köylerinden göç edip gelenler, Batum ve Gümüşhane den gelip yerleşenlerden oluşmaktadır. Göç edip gelen halk ve yerli halk arasında kendiliğinden oluşan bir kültür alışverişi olmuştur. Buradan da anlaşılacağı gibi Ordu Folkloru; içinde bulunduğu Doğu Karadeniz Bölgesinin ve iç Anadolu Bölgesinin Folklorunu yaşatmaktadır. Tabi ki Ordu yerleşik kültürüyle yoğrulmuş, yöreye özgü bir halk Müziği ve Halk oyunları oluşmuştur. Sahil kesiminde, Horonlar ve Kol Oyunları Metelik olarak ta bilinen karşılama türü oyunlar oynanmaktadır. İç kesimlerde Akkuş, Aybastı, Gölköy ve Mesudiye ilçelerinde ise Tokat ve Sivas ın etkisi bilhassa düğünlerde bu yörelerden müzisyenler getirilmesi sonucu bu ilçelerde Halay türü oyunlara rastlanmaktadır. Bugün bu oyunların birçoğu unutulmuş ya da artık fazla ilgi görmemektedir. Aşağıda belirtilen oyunlar bugün hala Ordu da oynanmaktadır. Bu da gösteriyor ki, Ordu da yaşayan insanların genel karakterini bu oyunlar yansıtmaktadır. Yörede oynanan Horonlar kadın ve erkekler tarafından ayrı ayrı oynanmaktadır. Ancak yakın akraba kız ve erkekler birlikte oynamaktadırlar. Bütün horonlarda olduğu gibi oyun, yavaş başlar giderek hızlanır. Kız horonu yalnız kızlar tarafından, Dik Horon Laz Horonu Düz Horon Sık Horon da yalnız erkekler tarafından oynanır. Oyundan oyuna geçişte Al Aşağı, Aldanma, Hop Hop komutları kullanılır. Ordu yöresinde oyunlara eşlik eden sazlar: Kemençe, Davul-Zurna, 1940 lardan itibaren ise kaval ve bağlamada da kullanılmaktadır. Ordu ili sözlü ve sözsüz halk oyunu ezgi ritimleri sırasıyla şunlardan müteşekkildir. 2/4, 4/4, 5/8, 6/8, 7/8, 7/16, ve 9/8, 9/16 zamanlı basit ve bileşik usullerden oluşmaktadır. Horon Türünde Oynanan Oyunlar 1- Horonlar: a) Gürcü Horonu b) Dik Horon c) Mısırlı Horonu d) Sallama 2- Karşılama Türü Oyunlar: a) Ordu Karşılaması b) Ordu'nun Sokakları c) Su Sızıyor Sızıyor d) Miralay 3- Her Yerde Oynanan Pıtık Oyunları a) HoronlarMısıroğlu Horonu - Tulum Horonu - Sallama - Nalcı Horonu ve Melet Horonu) b) Karşılama Türü Oyunlar: c) Halay Karakterinde Oynanan OyunlarTamzara Temurağa) d) Dinsel Nitelikli Oyunlar: Geleneksel Giysi Kadın Kıyafeti: İçine beyaz renkli keten dokumadan yapılmış gömlek giyilmektedir. Gömlek dik yakalı ve uzun kolludur. Önü bele kadar açık olup gümüş düğmelidir. Önünde her iki tarafta dikişli pili süs vardır. Altına 4 m. Kumaştan yapılmış paçaları bol, ağı yukarıda don giyilir. Elbisenin altından bir karış kadar görünecek tarzda donun paçaları dize kadar çekilir ve çorabın içine sokulur. Ayağa dize kadar çıkan "Yargan Garası" veya "Alaçorap" denilen desenli çorap ile çarık giyilir. Gömleğin üzerine fistan giyilir. Fistan, belden büzgülü veya serbest pililidir. Kolu, kol evi oyulmadan düz olarak takılmıştır. Uzun kollu olup kol ağzı bilezikli ve kırma süslüdür. Tek düğme ile iliklenmektedir. Devrik yakalı olup üzeri kırma süslüdür. Önü şeklinde açık olup belde tek düğme ile iliklenmektedir. İçinden gömleğin kırmalı kısmı görünür. Arkada ve önde, omuzlarda gelip belde birleşen düz şerit süsler vardır. Boyu, dize kadar olup altından dize kadar çekilen donu bir karış kadar gözükür. Belden kısmı ve kolları astarlıdır. Fistanın üstüne işlik giyilir. İşlik fistanın kumaşından olup, rengi değişiktir. Boyu göğüs altındadır. Düz olan önü göğüste şeklinde birleşir. Uzun kollu olup kol ağzı üç parmak eninde bileziklidir. İçi astarlıdır. Önlere, etek etrafına ve ön uça saten kurdele geçirilmiştir. Önlere, ön uçtaki üçgenin içine, etek etrafına, yanlara, omuza ve kol ağzına renkli ipliklerle nebati motif şeklinde dikiş süsler yapılmıştır. Kol evine ise sarı simli kaytan geçirilmiştir. Bele çizgili yün kuşak sarılır. Dikdörtgen şeklinde olan bu kuşak çapraz olarak katlanınca kaydırılmış iki üçgen şeklini alır. Üçgenlerin taban kısmını teşkil eden uzun kenarı birkaç kere katlanarak dikilir ve üçgenlerin biri öne, diğeri arkaya gelecek tarzda bele sıkıca sarılır. Bele sarılan bu kuşağın bir kısmı görünecek tarzda üzerine dolama bağlanır. Dolama, beyaz ve yahut da siyah koyunyününden dokunmuş olup dikdörtgen şeklindedir. Dolamanın öne gelen kenarlarına, etek ucuna ve kalça üzerine gelen ek yerine boncuk ve renkli ipliklerle dikiş süsler yapılmıştır. Ayrıca ön etek ucunda, gene aynı malzemelerle yapılmış üçgen şeklinde bir süs vardır. Bazılarının da etrafı saçaklıdır. Dolamanın, iki kısa kenarı öne gelecek tarzda uzun kenarı bele sarılır ve püsküllü bir bağcık ile üstten bağlanır. Böylece önü, verev olarak hafif açık kalır. Etek uçları ise süsü görülecek tarzda bele sokulur. Gelinlerin belinin, ön kısmına, boncuktan örülmüş para kesesi sokulur. Kesenin altına ise mendil konulur. Başa, etrafı pullu beyaz renkli çember örtülür. Bu çember, önce katlanarak üçgen yapılır sonra çene altından geçirilerek tepeden bağlanır. Üstüne etrafı boncuk oyalı ikinci bir beyaz çember daha örtülmektedir. Bu da önce katlanarak üçgen yapılır, sonra bu üçgen katlanarak daraltılır ve sivri kısmı arkaya gelmek üzere tepeye konur ve arkaya bağlanır. Boynuna kırmızı kurdeleye dizilmiş altınlar takılmaktadır. Erkek Kıyafeti: Önce iç gömlek giyilir. Bu gömlek, yerli el tezgahlarında imal edilen keten dokumadan yapılır. Parmak yakalı olan gömleğin önü bele kadar açık olup, tek düğme ile iliklenmektedir. Üzerine entari denilen mintan giyilir. Mintan, beyaz renkli pamuklu kumaştan yapılmaktadır. Hafif dik yakalı olup önden düğmelidir. Uzun kollu ve kol ağzı bileziklidir. Altına siyah koyunyününden dokunan şayak kumaşından yapılmış zıpka giyilir. Zıpkanın beli uçkurlu olup arkası kırmalar halinde boldur. Paçaları aşağıya doğru daralmaktadır. Zıpkanın yanlarına kendi kumaşından fitil yapılmıştır. Önlerine ise sarı simli kaytan geçirilmiştir. Entarinin etek uçları, zıpkanın içine konur ve beldeki uçkur sıkıca bağlanır. Paçaları ise dize kadar çıkan " yargan karası " veya " alaçordup" denilen yün çorabın içine sokulur. Çorabın Pancak denilen püsküllü, iç yana gelecek tarzda diz altından bağlanır. Çarıktan başka çapula denilen bir nevi yemeni giyilebilir. Siyah deriden olan çapulanın burnu sivri olup hafif yukarıya doğru kıvrıktır. Arkası ise kuraklıdır. Bazen çorabın üzerine yünden örülmüş tozluk takılır. Bele her iki tarafında dörder tane gümüş şapak olan siyah kayış takılır. Buna çerkes kemeri de denir. Kayışın sağ tarafına tabanca, sol tarafına kama sokulur. Arkaya ise yağlık takılır. Entarinin üzerine zıpkanın kumaşından yapılmış yelek giyilir. Yeleğin yakası şeklinde olup önü kurvazedir. Önünde iki sıra halinde beşer düğme vardır. Yanlarda ve ayrıca sol göğüs üzerinde birer ilik cep bulunmaktadır. Önü, kurvaze olmayan dört cepli yelekler de vardır. Yeleğin, boyu, bele kadardır. Yeleğin üzerine, 6-8 sıra zincirden oluşan Tombul Köstek takılır. Bu kösteğin bir ucundaki kanca sağ omzuna biraz altından göğüs üstüne tutturulur. Kösteğin diğer ucundaki saat ise sol üst cebe konulur ve ucundaki köstek eteği cebin üzerinden sarkıtılır. Yeleğin üzerine gene aynı kumaştan yapılmış aba giyilir. Abanın boyu kalça yarısına kadardır. Haydari yakalı ve uzun kolludur. Önü iliksiz ve düğmesiz olup 3-4 parmak kadar açıktır. Her iki tarafta ve sol göğüs üzerinde, üstten konmuş birer cep vardır. Sırtta ve önlerde, yukardan aşağıya doğru inen ve kendi kumaşından yapılmış fitil gibi bir parça vardır. Etek ucuna ve kol ağzına birer parmak ara ile sarı simli kaytan geçirilmiştir. Cep ağzına ise bir sıra halinde dikilmiştir. Göğüs cebine, boncuktan örülmüş para kesesi konur ve üzerinden biraz sarkıtılır. Abanın üzerine sağ omuzdan sol koltuk altına doğru çapraz olarak hamil takılır. Başa, önceleri fes giyiliyormuş. Sonradan başlık giyilmeye başlanmış. Başlık da zıpkanın kumaşından olup içi, kırmızı bez astarlıdır. Başlığın, ön tarafına ve kaşkol tarzındaki uzantısının uçlarına sarı simli kaytan ile balık sırtı tarzında süsler yapılmıştır. Kaşkol tarzındaki bu bağcık üzerine ayrıca birkaç sıra halinde gene simli kaytan dikilmiştir. Tepesinde, sarı simli püskülü vardır. Başlık, başa giyilip sarılınca, alına dört parmak simli kaytan süs görünür. Düğünlerimiz Evlilik müessesi, toplumuzda çok kıymetli bir müessesedir. İlimizde de evlilik ve evlenme merasimlerine çok değer verilmektedir. Evlenme dolayısıyla yapılan şenliğe düğün denir. Toplumsal yapının ve sosyal hayatın değişime uğraması önceleri yapılan birçok göreneğin yok olmasına sebep olmuşsa da hala devam eden gelenek ve görenekler devam etmektedir. Eskiden erken yaşta evlendirilen kız ve erkekler artık belli bir yaşa gelmeden ve bir iş sahibi olmadan evlendirilmemektedir. En önemlisi de akraba evliliklerinin yapılmamasıdır. Görücü usulü evlilik, kız kaçırma olayları artık yok olmak üzeredir. Bugün ilimizde başlık parası diye bir uygulama da kalmamıştır. Birçok örf ve adetlerin sergilendiği düğün merasimlerine İlimizde büyük önem verilmektedir. Düğün öncesi ve düğün sırasındaki başlık, görücü, söz kesme, şerbet içme, nikah, kına gecesi, düğün, sağdıç, yenge kadın, çeyiz, gelin alma, duvak gibi merhalelerin ayrı bir önemi, sosyal yaşantımızda belli bir geleneği, töresi vardır. Bugün ilimizde sağdıç ve yenge kadın da başlık parası gibi uygulamadan kalkmıştır. Diğer hususlar ise günümüzde de bütün güzellikleriyle devam etmektedir. Evlenme, kız isteme, nişan ve düğün merasimleri şeklinde yapılır. Düğünler köy düğünleri, salon düğünleri ya da ikisi de aynı anda yapılabilir. Erkek evinde veya şehir merkezlerinde salonlarda yapılan düğünlerden bir gece önce kız evinde kına gecesi yapılmaktadır. Kına gecesinde hem kız emde erkek evinde eğlence yapılır. Kız evi erkek evine bohça, erkek evi de kız evi ne kına götürür. Kına gecelerinde kına yakma ve gelin ağlatma töreni yapılır. Kız ağlatma esnasında söylenen kına türküsü: Çambaşına çıktım da bacım çıram yanmadı Dört yanıma batkımda bacım kimsem kalmadı Eyvah da anam eyvah da babam eyvahlar olsun Küçücük kızım yerime yerime dursun Sazak yere ev yapma anam o batar gider Uzak yere kız verme eyvah o yiter gider Saciyek saciyek de bacım yerden yücedir Babam evi dedikleri bir bu gecedir Düğünler; Düğün kahyası ve görevlendirilen bir başka kişi öncülüğünde davul, klarnet, kemençe gibi çalgı takımı ile birlikte davetlilerin karşılanması, düğün alanında hazırlanan yerlere oturulması, davetlilerin çalgıcıya bahşiş vermesi, davetlilere başta keşkek olmak üzere yemek ikram edilmesi, mahalli oyunların oynanması, damadın hazırlandığı yeren bir evli, bir bekar genç tarafından alınıp düğün alanına getirilmesi, başta damat babası ve kardeşleri, enişte, dayı ve diğer akrabaları olmak üzere arkadaşları ve davetlilerden bahşişlerin toplanması, din telkin, dua ve dileklerde bulunulması, gelin almaya gidilmesi, gelin evinde karşılama, halkoyunlarının oynanması, gelin evinde sandık, kapı bahşişlerinin verilmesi, gelinin ve eşyalarının alınması, dönüş, erkek evine varıldığında yeni evliler için kurban kesilmesi gibi bölümlerden oluşmaktadır. Manilerimiz Maniler içli, dokunaklı ve duygulu şiirlerdir. İnsanlarımızın başından geçenleri gönülleriyle buluşturup dörtlüklere dökmüşler, bunları eğlencelerinde söyleyerek nesilden nesile aktarmışlardır. Oy bakacak bakacak Yaprağını dökecek Benim aklım kesmiyor Yar beni bırakacak Geç koyunun önüne Buğdayları yemesin Sevdüğünü almayan Ben yaşıyam demesin Ayın peşinde yıldız Ne bakıyorsun baldız Sen git de bacın gelsin Evde kaldım yalnız Güneş ibrik ılıtmaz Yürek yari uturmaz Karagölde kar yesem Yüreğimi soğutmaz Derede tuttum balık Okkalıktır okkalıktır Kız babanın evinde Çekmedi mi sevdalık Al üzüm üzümünen Yar dargın biziminen Yare ters mi bakmışım Çıkası gözümünen Kaleden aşıyorsun Oldunmu taşıyorsun Yaylaların içinde Bensiz mi yaşıyorsun Sevdalık ince maraz Yürek ister can almaz Sevda halinden bilen Kızından para almaz Şu dereler karanlık Elli para bir onluk Yaktı beni kül etti İnce belli davunluk Yağmur yağıyor yağmur Yapraklardan damlıyor Benim yarim çok cahil El ne derse kanıyor Yeni yolun hanları Yazılıdır camları Selam söylen o yare Sıkılmasın canları Yaylanın çimeninde Kuzu kestim yediler Çok dolandım peşinde Nişanlıdır dediler Denizin ortasında Mum yanar sofrasında Allah canımı alsın İki yar ortasında İn dereye dereye Al daşları dereden Bana sevdalık düştü Al cebimden daşları Derelerin uzunu Kıramadım buzunu Aldım eller kızını Çekemedim nazını Dereler aka aka Dibinde kum kalmadı O yare baka baka Gözümde nur kalmadı Koyuna bak koyuna Çanlı tokalı gine Aşmış yarim geliyor Beyaz yakalı yine Yayla çimeni benden Ben kanamadım senden Yer yağmurdan kanarsa Ben de kanarım senden Dereler akma ile Ne olur bakma ile Adam adamı yer mi Bir gece yatma ile Sevdalıyım sevdalı Almayın ahımızı Seni benden ayıran Çeksin günahımızı Kara koyun yayılır Saçakları sayılır Çıkma yarim kapıya Seni gören bayılır Koyunun kuzusuna Taş değmiş arzusuna Ne deyim de yanayım Alnımın yazısına Karadut kurutmadım Ben yari unutmadım Hatırın sayarım Üstüne yar tutmadım Başımda kara başlık Türkü söyle kardaşlık Güzel bacın var ise Sana vereyim harçlık Gidiyom deme bana Hatırım kalır sana Gideceğin yerlerden Bi haber gönder bana Entarisi ak yarim Dön ardına bak yarim Eller ne derse desin Ben yari bırakmadım Gece giderim gece Çıralı yıldızınan Başım belaya kaldı Sevda bilmez kızınan Karagöl de kavurma Daşlı diye savurma Gitti yarim gurbete Gelmez diye gayırma Ağlama yar ağlama Yaşın akıyor yaşın Sanada sebep oldu Bu benim garip başım Karagölün ardından Görülür kara kaya En ikbalsiz evladın Ben miydim ey baba Başında çemberi Ya bağla ya bağla Söyle kimin yarisin Oturup da ağlayım Dağların karşısına Taflanın turşusuna Adam böyle yanar mı Kapı bir komşusuna Yola yoladım seni Yollar yormasın seni Anan tutsun kolundan Bana yolasın seni Akan dere durumu İlimanı bulur mu Gardaşım demeyinen Yar gardaşım olur mu Ata binesim geldi Çayda inesim geldi Ela gözlü o yari Gine göresim geldi Kırat kuyruk sallıyor Yarim dengi bağlıyor Kumalığa gidenler Gözleri kan ağlıyor Söyledigim türküler Türkü değil uydurma Al beni içeriye Kapılarda buyurma Söylediğim türküler İyi miydi iyi mi Senin o tatlı dilini Bal yapıp da yiğim mi Dertenin kenarında Vurdum sarı yılanı Orta boylu sevdüğüm Gel dolanı dolanı Mimari, Isınma, Aydınlanma Karadeniz Bölgesinin coğrafi yapısı gereği, eskiden rutubet ve nemi önleyici kalaslardan yapılmış, birbirine geçmeli direklerin arasına yöre taşlarının kesilmesiyle oluşturulmuş kesme taşlar veya tuğla örülerek yapılmış evlerin çatıları kiremitle örtülürdü. Isınma; sobalı evlerde genellikle fındık kabuğu ve fındık odunu yakılır. Aydınlanma ise eski zamanlarda kandil, gaz lambası ile yapılırdı. Dil İlimizin kendine özgü halk şivesi vardır. Halkın yıllardan beri süregelen dil alışkanlıklarına hala rastlanılmaktadır. Örneğin; Anuk- Nane bitkisi; Börülce- Fasulye; Cibe- Çorap örmeye yarayan 5 adet şiş; Esse - Doğru; Goruk- İçi boş fındık, ceviz; Göden- Kurbağa; Kopça- Düğme v. b. Yöre halkının kullandığı ay isimleri de şöyledir: Ocak : Zemheri Temmuz : Orak Şubat : Gücük Ağustos : Ağustos Mart : Mart Eylül : İstavrut Nisan : Abrul Ekim : Avara Mayıs : Mayıs Kasım : Goç Haziran : Kiraz Aralık : Garakış Edebiyat Anlatmalar Ordu İlinin tarihi çok eskiye dayanır, bu süreç içerisinde sayısız topluluk ve kavime ev sahipliği yapmış İlimizde sayısız efsaneler, destanlar, masallar ve fıkralar vukuu bulmuştur. a- Boztepe Efsanesi, Keçi Köyü Efsanesi, Bayramlı Köyü Efsanesi, Vasiyet Gölü Efsanesi, Yemişgen Efsanesi, Çambaşı Efsanesi, Yedi Gelin Efsanesi, Pandeli Baba Efsanesi, Gelin Kayaları Efsanesi, Sarmaşık Efsanesi, Kara Deli Değirmeni Efsanesi, Elik Keçisi Efsanesi, Çermik Gölü Efsanesi, Harami Köyü Efsanesi, Uzun Kızlar Efsanesi, Adam Kaya Efsanesi v. b. Şiirler a) Türküler: Ordu türkülerinde tabiat sevgisi, dostluk, gönül acıları, sitemler ve arzular anlatılır. Başlıca türkülerimiz; Ordunun Dereleri, Dalda Fındık Kalmasın, Düz mahalle İçinde, Kemençemin Telleri, Çambaşına Çıktım, Bahçeye Gel Bahçeye, Al Tavandan Belleri Hekimoğlu Derler Benim Adıma, Eminem Pazar mısın?; Sevdiğime Varamadım, Ünye'den Çıktım da Başım Selamet, Boztepe'ye Çıkmalı Şu Ordu'ya Bakmalı, v. b. b) Maniler : Oy Bakacak Bakacak Yaprağını Dökecek Benim Aklım Kesmiyor Yar Beni Bırakacak. Dereler Aka Aka Dibinde Kum Kalmadı Oya Yara Baka Baka Gözümde Nur Kalmadı. Ayın Peşinde Yıldız Ne Bakıyorsun Baldız Sen Git de Bacın Gelsin Evde Kaldım Yalnız. Karagölde kavurma Daşlı Diye Savurma Gitti Yarim Gurbete Gelmez Diye Gayırma. Kara Dut Kurutmadım Ben Yari Unutmadım Hatırın sayarım Üstüne Yar Tutmadım. Dağların Karşısına Taflanın Turşusuna Adam Böyle Yanar mı? Kapı Bir Komşusuna. c) Tekerlemeler: Ben Karadeniz'in Bir İncisiyim Sahilde Uyuyan Bir Perisiyim. Gelen Geçen Bana Bir Nazar Eder. Pek Dikkatli Bakmağa Hazar Eder. Bütün tepelerim Yemyeşil Oldu. Fındık Elma İle Her Taraf Doldu. Güzellik Şöhretim Tuttu Cihanı Artık Sevincimin Yoktur Payanı. Kalıplaşmış Sözler a) Atasözleri: Akşamın Hayrında Sabahın Şerri İyidir. Dereyi Görmeden Paçayı Sıyırma. Darı Unundan Baklava, İncir Ağacından Oklava Olmaz. Tarlanın Taşlısını, Kızın Saçlısını Al. Hırs Gelir Göz Kararır, Hırs Gider Yüz Kararır. Al Malın İyisini, Çekme Kaygusunu. Kızım Sana Söylüyorum, Gelinim Sen İşit. Eve Lazım Olan Camiye Haramdır. Evinde Başını Düğünde Gelin Başı Bağlar. El Atına Binen Köy Yokuşunda Kalır. b) Deyimler : Kabak Tadı Vermek. Davunun Dibi. Üstü Kalaylı, Altı Alaylı. Hariçten Gazel Okumak. Okkanın Dibine Gitmek. Kiril Kiril Dönmek. Yalaoz Kalmak. Faldaşı Gibi Açılmak. Sapından Küpüsünden Konuşmak. Mada Kağuşturmak. c) Bilmeceler: Tek Bacaklı, İki Kulaklı. Hert Dedim, Hürt Dedim Kapı Arkasına Yat Dedim. Dağa Varır Seslenir. Eve Varır Yaslanır. Ağzı Var Dili Yok, Nefesi Var Canı Yok. Ağzı Yok, Adam Kapar. Dünyayı Doyurur, Kendi Doymaz. d) Beddualar: Adı Batasıca, Boyu Devrilesice, Dili Kopasıca, Gidişin Olsun Dönüşün Olmasın, Gözüne Dizine Dursun, Öllünün Körü, Evladından Bulasıca, Hayatın Dönüm Noktaları a) Doğum: Yöremizde doğum olayı artık hastanelerde gerçekleştirilmektedir. Eskiden evlerde ebe yardımıyla yaptırılan doğumlar neredeyse bitmiştir. Doğumdan sonra 40 gün anneye iş yaptırılmaz. 40. gün çocuk ve annesi kırk uçurma adı verilen gezmeye gider. Yeni doğan bebek diş çıkarmaya başlayınca diş buğdayı denilen yemek hazırlanıp, komşulara ve akrabalara ikram edilir. b) Sünnet: Yöremizde sünnet genellikle çocukları tek yaşlarında olduğu dönemlerde (1-3-5-7-9) yapılır. Sünnet kıyafetleri giydirilen çocuklar, sünnet olmadan önce arabayla konvoy eşliğinde gezdirilir. Evde sünnet yatağı hazırlanır. Sünnet olan çocuk için Kur an okutulur ve konuklara ikramda bulunulur. Salonda yapılan sünnet düğünlerinde de eğlenceler yapılır. sünnet olan çocuğa çeşitli hediyeler alınır ve bahşiş olarak para yada altın takılır. c) Evlenme : Gerek sahil gerekse ilçe ve beldelerimizim büyük bir kesiminde görücü usulü ile evlenme unutulmaya yüz tutan adetlerimiz arasındadır. Erkek evinde veya şehir merkezinde salonlarda yapılan düğünlerden bir gece önde kız evinde yapılan kına gecesi gelenekselliğini sürdürmektedir. İlimizde kına gecelerinde bilhassa köylerde erkek evi kız evine kına, kız evi de erkek evine bohça adı altında çeşitli çeyiz eşyası ve hediye götürür. Kına gecelerinde kına yakma ve gelin ağlatma töreni yapılır. Gelin ağlatma esnasında yöresel türküler söylenir. Düğün de düğün kahyası ve görevlendirilen bir başka kişi öncülüğünde davul, klarnet ve kemençe gibi çalgı takımı ile birlikte davetlilerin karşılanması, düğün evi baca ve saçaklarını hedef alan tüfek ve tabanca atışları, davetlilere başta keşkek olmak üzere yemek ikram edilmesi, mahalli oyunların oynanması, gelin almaya gidilmesi, gelin evinde karşılama, gelin evinde sandık ve kapı bahşişlerinin verilmesi, bahşiş almak için yol kesmeler, kurban kesme gibi bölümlerden oluşmaktadır. d) Askerlik- Gurbetlik: İlimiz genelinde Askerlik çağı gelmiş gençler; akrabalarında bulunan büyüklerin ellerini öpmek ve vedalaşmak için ziyaretlerine giderler. Askere yolcu etme töreninde davul zurna eşliğinde oyunlar oynanır, uğurlama arkadaşlar ve akrabalar eşliğinde yapılır. Halk Bilgisi Halk Hekimliği: Halkımızın yıllardan beri duyduğu, gördüğü, tespit ettiği uzun incelemeler ve deneyimlerden sonra elde etmiş olumlu neticelere dayanılan veya öyle olduğuna inanılan Halk Hekimliğimiz; tıbbın bu kadar ilerlemesine rağmen bazı yörelerimizde zaman zaman halkımızca hala uygulanmaktadır. Mesela: Boğaz Ağrısı: ısıtılan taflan yaprağı sarılır, ısıtılan tahta kaşık sürülür. Grip: Kekik, ayva yaprağı, nane ve mısır püskülü kaynatılır. Çay gibi içilir. Karın Ağrısı: un kavrulup sarılır. Şeker Hastalığına: taflan yedirilir, taflan yaprağı kaynatılıp suyu içilir. Halk Veterinerliği: İlimizde çok eski tarihlerden beri hayvancılık yapılmaktadır. Hayvancılığın geçim kaynağı olması nedeniyle Baytar'lık mesleği İlimizde yaygındır. Halkımız genellikle baytara danışarak hayvanlarını tedavi etme yoluna gitmişlerdir. Bayramlar, Törenler, Kutlamalar a) Hıdrellez. 6 Mayıs Hıdrellez Kültür ve Bahar Bayramıdır. Halkımızın bu günle ilgili örf, adet, gelenek ve göreneklerini sergileyerek 7'den 70'e Hıdrellez kuşakdan kuşağa yaşatılagelmektedir. Aynı zamanda bolluk, bereket, dileklerin kabul edileceği, Hızır ile İlyas'ın buluştuğu gün olarak da inanılan Hıdrellezin toplumumuzdaki yeri çok büyüktür. Halkımız çeşme başlarına su ve deniz kenarlarına, koruluklara v. b. yerlere giderek çeşitli şekilde eylenirler. b) Mayıs Yedisi. Her yıl Mayıs ayının yirmisinde kutlanan " Mayıs Yedisi" Hızır ile İlyas'ın birbirleriyle dalgaların kırıldıktan sonra deniz sularının karada temas ettiği noktada buluştuğu gün olarak bilinmektedir. Mayıs Yedisi de Hıdrellez bayramında olduğu gibi aynı inanç ve adetler etrafında toplanmaktadır. Ancak aralarında Miladi ve Hicri takvimlerden kaynaklanan gün farkı vardır. Bu günde, yedi dalgadan geçmenin son derece yararlı olduğuna, böylece o yılki hastalık ve bunalımlardan kurtulacağının inancı hakimdir. c) 19 Eylül Atatürk'ün Ordu'ya Gelişi: Atatürk'ün Ordu'ya geliş tarihi olan 19 eylül her yıl çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. d) 1 Temmuz Kabotaj Bayramı : İlimiz denize kıyısı olan bir konumda olması nedeniyle Deniz Bayramı olarak tören ve etkinliklerle kutlanmaktadır. İnanışlar İnanç ve gelenekler halkın ortak yönünü günümüze kadar getirmiştir. Bundan sonra de varlığını sürdüreceğe benzer. Yöremizdeki halk inanışlarından bazıları ; - Makas elden ele verilmez, kavgayı çağrıştırır. - Hıçkırmak, başka bir yerde anıldığınızın işaretidir. - Ayvanın çok olması, kışın çok olacağına işarettir. - Süpürgeye oturmak kızın çok olacağına delalettir. - Yemek yerken elinden kaşık düşerse, aç misafir gelmesine delalettir. - Eşik üzerine oturulmaz, ayak basılmaz, üstünde durulmaz, uğursuzluk sayılır. - Bebeğin ayağının altı öpülürse çocuk büyüdüğü zaman ağaca çıkamaz. ALINTIDIR..