Boğaz ağrısı en sık karşılaşılan şikayetlerdendir. Bu yüzden bir çok kişi muayene ve tedavi olmaktadır. Neler boğaz ağrısına yol açar? Boğaz ağrısı, birçok rahatsızlığın belirtisi olarak ortaya çıkabilir. İltihaplar, boğaz ağrısının en sık sebepleridir ve bunlar bulaşıcıdırlar. İltihaplar, çoğunlukla virüs veya bakteriler tarafından oluşturulurlar. Bakteriler ile virüsler arasındaki en önemli fark, bakterilerin antibiyotik ile tedavi edilmesi, virüslerin tedavi edilmemesidir. Virüsler : Çoğu soğuk algınlığının sebebi virüslerdir. Burun tıkanıklığı, hapşırma, genel halsizlik, boğaz ağrısı ile beraber bulunduğunda muhtemel sebep, bilinen yüzlerce virüsten bir tanesidir. Çok bulaşıcıdırlar ve özellikle kışın salgın yaparlar. Vücut, kendi yaptığı mücadele ile bu hastalıktan yaklaşık bir hafta içerisinde kurtulur. Kızamık, suçiçeği, boğmaca gibi virüslerin yol açtığı hastalıklara da boğaz ağrısı eşlik eder. Boğazdaki aft ve pamukçuk da oldukça ağrılıdır. Bir haftadan fazla süren bir virüs enfeksiyonu da,'enfeksiyöz mononükleoz' dur. Bu virüs, lenf bezlerini beyaz bir zar kaplar. Boyun, koltukaltı ve kasıktaki lenf bezlerinde şişme görülür. Bazen boğaz ağrısı solumayı bile zorlaştırır, karaciğeri etkileyerek sarılığa sebep olabilir. Altı hafta veya daha uzun sürebilen aşırı halsizliğe yol açabilir. Bu hastalık, yetişkin ve buluğ çağında ağırdır, fakat çocukluk döneminde daha hafif geçer. Tükürük ile geçtiği için 'öpücük hastalığı' da denir. Mamafih, ağızdan ele oradan tekrar ağızda geçerek de bulaşabilir. Bu yüzden aynı havlu, yemek kapları kullanılmamalıdır. Bakteriler : 'Strep' iltihabı, ' streptococcus'diye isimlendirilen bakteri aileisnden kaynaklanır. İltihap, kalp kapakçıklarını ve böbreği etkileyebilir. Bu tür mikroplar, aynı zamanda kızıl, bademcik iltihabı, zatürre, sinüzit ve kulak iltihaplarına da sebep olabilirler. 'Strep' iltihabının oluşturabileceği zararlar göz önüne alınarak, antibiyotik ile tedavi edilmelidirler. Çoğunlukla basit soğuk algınlığından daha uzun süre boğaz ağrısına sebep olurlar. Bu bakteri muayene ile her zaman tespit edilemez, boğaz kültürü gerekebilir. Bademcik, dilin arka kısmına gelen, boğazın her iki tarafında bulunan lenf dokusu kitlesine verilen isimdir. Bazı durumlarda, bu dokular mikrop barındırabilir. Son yapılan araştırmalar sık bademcik iltihabı geçiren çocukların, bademcikleri alındığında, daha sağlıklı olduklarını göstermiştir. En tehlikeli boğaz iltihabı, boğazın girişinde bulunan 'epiglot' denilen yapının iltihaplanmasıdır. Bu durum nefes yolunu tıkayabileceği için aciliyet arz eder. Yutmanın çok ağrılı olduğu, ağızdan salya aktığı ve solumanın zorlaştığı durumlarda şüphelenilir. Alerji : Saman nezlesi ve alerjisi olanlar, burun akıntısı, hapşırık, geniz akıntısı, burun tıkanıklığı gibi şikayetlerinin olduğu sıra boğaz ağrısı da hissederler. Burunu rahatsız eden, aynı ciçek tozu ve küfler, boğazı da rahatsız edebilirler. Kedi ve köpeğe alerjisi olanlar, bu tür hayvanlarla birlikte oldukları zaman boğaz ağrısından şikayetçi olabilirler. Ev tozu da sık alerji sebeplerindendir ve özellikle kışın ısınmanın etkisiyle kuru havada rahatsızlık yaratırlar. İrritasyon : Kışın, evlerin ısıtılması sonucu oluşan kuru havanın etkisiyle, bilhassa sabahları artmış olarak hissedilen boğaz ağrısı olabilir. Bu odanın nemlendirilmesi ve sıvı alımı ile önlenebilir. Burun tıkanıklığı sebebi ile sürekli ağzından nefes alan insanlarda da boğaz kuruluğu ve ağrı görülebilir. Burun muayenesi ve gerekli tedavisi gerekir. Sabahları olan boğaz ağrısının bir sebebi de asitli mide muhtevasının boğaza kaçmasıdır. Yatağınızın başını on beş, yirmi santimetre daha yukarıda tutmanız faydalı olur. Yatmadan önce birkaç saat bir şey yememeniz gerekir. Mide asidine iyi gelen ilaçlar faydalı olabilir. Bunlar yardımcı olmazsa, hekime başvurmalısınız. Endüstriyel hava kirliliği ve havadaki kimyasal maddelere alerjik kimseler, buna tahammül edemezler. Diğer tahriş eden maddeler alkol ve baharatlı yiyeceklerdir. Bir müsabakada veya başka bir yerde aşırı bağıran bir insanda, hem boyun kaslarının yorgunluğu, hem de boğazın tahrişinden dolayı boğaz ağrısı görülür. İyi eğitilmiş spiker ve şarkıcılar, boğazlarını nasıl koruyacaklarını bilirler. Derin nefes alarak boğaz kasları yerine göğüs ile karın kaslarını kullanarak, yüksek ses çıkartabilirler. Tümörler : Boğaz, dil ve nefes borusunun tümörleri her zaman olmasa da çoğunlukla uzun süreli sigara ve alkol kullanımı ile ilgilidir. Bazen kulaklara da yansıyan boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü böyle bir tümörün belirtisi olabilir. Boğaz ağrısı, çoğunlukla uzun süreli ve hafiftir. Diğer önemli şikayetler, ses bozukluğu, boyunda şişlik açıklanamayan zayıflama, tükürük veya balgamda kan olmasıdır. Boğaz ağrımı nasıl tedavi edebilirim? - Sıvı alımınızı arttınız - Yatak odanızda bir nemlendirici veya buhar kaynağı bulundurunuz. - Tuzlu su ile günde birçok kez boğazınız gargara yapınız. - Hafif ağrı kesiciler kullanabilirsiniz. - Boğazı uyuşturan pastillerden kullanabilirsiniz. Doktora ne zaman gitmeliyiz? Boğaz ağrısı, basit bir soğuk algınlığının yol açtığı beş ile yedi günden daha uzun sürüyorsa, kaçınabileceğiniz bir alerji veya tahriş edici maddeden olmuyorsa, doktora görülmelisiniz. Şu belirtiler, doktora başvurmanız için size uyarı olmalıdır: - Şiddetli uzun süren boğaz ağrısı - Nefes almada güçlük - Yutmada güçlük - Ağzı açmada güçlük - Eklem ağrıları - Kulak ağrısı - Döküntü - Ateş (38 derecenin üzerinde) - Sık tekrarlayan boğaz ağrısı - Boyunda şişlik - İki haftadan uzun süren ses kısıklığı Ne zaman antibiyotik almalıyım? Antibiyotikler, bakterilerin üremesini durduran veya onları öldüren ilaçlardır. Hekim sık, boğaz iltihabına yol açan 'strep' türü bakterilerden şüphelendiği zaman penisilin, eritromisin gibi antibiyotikler reçete eder. Fakat bazı bakteri türleri, penisilinden etkilenmez böylece diğer antibiyotik grupları kullanmak gerekir. Antibiyotikler, virüsleri öldürmezler fakat virüsler insanın bakterilere karşı direncini zayıflatırlar. Bu tür bir karışık iltihap oluşursa, antibiyotikler gerekli olabilir. Antibiyotik, hekim tarafından reçete edildiği zaman hekimin tavsiye ettiği şekilde tam olarak kullanılmalıdır. Aksi takdirde, iltihap baskı altında kalır, ilaç kesildiğinde tekrarlayabilir. Ailenin diğer fertleri tedavi edilmeli mi veya boğaz kültürü yapılmalı mı? ' Strep' kültürde ürediği zaman, bu mikrop çok bulaşıcı olduğu için bazı hekimler ailenin diğer fertlerini de ilaçla tedavi ederler. Bazı hekimler, sadece ailede boğazı ağrıyan kişileri tedavi eder, diğerlerinin boğaz kültürünü yaparlar. Bundan dolayı, diğer aile fertlerinize söylemeyi unutmayınız ve havlu, tabak gibi malzemeleri beraber kullanmayınız. Ellerinizi sık sık yıkayınız. Kaynak: doktor sitesi