Demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi Kan hücreleri için çok önemli ve gerekli bir element olan demirin eksikliğine bağlı gelişen kansızlığa demir eksikliği anemisi denir. Demir eksikliği her yaş grubunda görülmekle birlikte özellikle 6-24 aylık bebeklerde ve ergenlik çağında aneminin en önemli nedenidir. Ülkemizde demir eksikliği anemisi okul öncesi dönemde her 3 çocuktan birinde görülmektedir. Genellikle annede çok ağır demir eksikliği olmadıkça bebekte yeterli demir deposu bulunmakta, bu nedenle hayatın ilk 6 ayında demir eksikliği görülmemektedir. Altıncı aydan sonra demir eksikliği anemisi; hızlı büyüme, alınan besinlerde demirin yetersiz bulunması ve aşırı miktarda inek sütü ile beslenme (günde 500 ml den fazla) nedeniyle görülmeye başlar. Demir neden önemli? Demir, yaşam için çok önemli bir elementtir. Oksijen taşınması, yaşam için önemli olan proteinlerin sentezlenmesi, hücre solunumu, pek çok enzimin yapı ve işlevinde görev alır. Eksikliğinde sadece anemi değil, sinir sistemi gibi diğer sistemlerin işlevlerinde de bozukluklar ortaya çıkar. Demir eksikliği neden ortaya çıkar? Besinlerle alınan demirin %10'u ancak bağırsaktan emilmektedir. -Besinlerle alınan demir miktarında azalma olması, -Demirin bazı hastalıklarda bağırsaktan emiliminin bozulması, -Vücuttan kan kayıplarının olması , -Vücutta bazı durumlarda demir ihtiyacının artması nedeniyle demir eksikliği görülür. Demir eksikliği yada demir eksikiği anemisi nasıl anlaşılır? Çocuğunuzda demir eksikliği ya da anemisi olabileceğini gösteren belirtiler şunlardır: -Halsizlik, yorgunluk -Çabuk yorulma -Baş ağrısı, baş dönmesi -Çarpıntı -Deri renginde solukluk -Tad alma duyusunda azalma -Tırnaklarda kırılma ve çizgilenme -Ağız köşelerinde yara -Sinirlilik -İştahsızlık -Derslerde dikkati toplayamama -Okul başarısında düşme -Anlama ve algılama güçlüğü, zeka düzeyinde azalma -Sık enfeksiyon geçirme -Halk arasında uvunma denen, ağlarken morarıp kalma -Büyüme-gelişmelerinde duraklama -Azımsanmayacak derecede görülen; besin değeri olmayan toprak, kağıt, tuz, kireç gibi maddeleri yemek de demir eksikliğinin bir belirtisidir. Demir eksikliği anemisinin tedavisi nasıl yapılır? Tedavi olarak ağızdan alınacak damla veya şurup şeklinde demir içeren ilaçlar verilir. İlaçların tercihen çocuk aç iken verilmesi önerilir. Süt ve süt içeren gıdalarla birlikte verilmemelidir, verilmişse de en az yarım saat sonra ilaç verilmedir. C vitamini içeren içecek ve yiyecekler demir emilimini artırır. Beraber alınması faydalı olacaktır. Demir tedavisinin dozu ve süresi konusunda hekim önerisine uyulmalıdır, çünkü dozu ve süresi hastadan hastaya değişiklik göstermektedir. Çocuğum demir ilacını içmiyor, ne yapmalıyım? Demir içeren ilaçların tadı genelde pek hoş sayılmaz ve çoğu zaman çocuklar tarafından reddedilmektedir. Bu durumda ilacı portakal suyuna karıştırıp hem tadı nedeniyle içilmesini sağlar, hem de içerdiği C vitamini nedeniyle demir emilimini arttırmış oluruz. Demir tedavisi sırasında ne gibi yan etkiler görülür? Demir tedavisi sırasında dişlerde boyanma görülebilir. Bazen karın ağrısına neden olabilir, karın ağrısı varsa ilaç akşamları verilebilir. Bazı hastalarda midede yanma şikayetine neden olabilir. Böyle durumlarda ilaç tok karna alınarak bu problemle baş edilebilir. Zaman zaman ishal, kabızlık ve dışkı renginde siyahlaşma yada koyulaşma görülebilir. Çocuğumu demir eksikliğinden nasıl koruyabilirim? Çocuğunuz eğer zamanında doğmuşsa 4. ayda, erken doğmuşsa 1. aydan sonra çocuk hekiminiz tarafından koruyucu demir tedavisi başlanacaktır. Bunun yanında ek gıdaya geçildikten sonra demir yönünden zengin gıdalar verilmelidir. İnek sütüne 12. aydan sonra başlanması ve günde 500 ml'nin üstüne çıkılmaması da dikkat edilmesi gereken bir diğer husustur. Demir yönünden zengin gıdalar nelerdir? Yumurta sarısı, kırmızı et, karaciğer, üzüm pekmezi, mercimek, nohut, fındık, fıstık, susam gibi gıdalarda bol miktarda demir elementi bulunmaktadır. M

Bir anne adayı olarak çok faydalı bilgiler öğrendim paylaşım için teşekkürler.