YILANLI YALI Bebek&#8217;ten Rumeli Hisarı&#8217;na doğru yürürseniz önce Ayşe Sultan, sonra da Arifi Paşa korularını geçeceksiniz, sonra da karşınıza XVII. yüzyıldan kalma İstanbul&#8217;daki nadir ahşap mescitlerden Kayalar Mescidi çıkacak. Mescidin yanında, XVIII. yüzyılda inşa edilen Yılanlı Yalı&#8217;yı göreceksiniz. İsmi kendi kadar güzel değil ama mecburiyetten verilmiş; II. Mahmud, Hariciye Nazırı Mustafa Efendi&#8217;nin yalısını pek beğenmiş ve konuyu ortak dostları Said Efendi&#8217;ye açmış. Said Efendi arkadaşını ve yalısını korumak için yalının yılanlı olduğunu uydurmuş. Padişahın yalıyı almasını önlemiş ama yalının adı da &#8220;Yılanlı Yalı&#8221; olarak kalmış. Yalı 1964 senesinde çıkan şaibeli bir yangınla tamamen yanmış. 1989&#8217;da mirasçısından satın alınan yalının bir kısmı aslına uygun olarak restore edildi. Diğer kısmı ise çirkin beton bir apartman ve üzerinde Yılanlı Yalı yazıyor! Yalı Aydın Bolak&#8217;a aitti. 10 milyon dolarlık borç karşılığı Albaraka Türk&#8217;e geçtiği yazıldı, oysa Bursalı sanayici bir aileye satıldı. timeturk.com/tr

Kuzguncuk&#8217;ta göreceğiniz en muhteşem bina Fethi Ahmed Paşa Yalısı ya da diğer adıyla Pembe Yalı XVIII. yüzyılda geleneksel mimari üslupta yapılmış. Fethi Ahmed Paşa, Sultan Abdülmecid&#8217;in ablası Atiye Sultan&#8217;la evliymiş. Sarayların dekorasyonundan sorumluymuş. Fethi Ahmed Paşa, 1846 yılında Aya İrini&#8217;de İstanbul&#8217;un ilk askeri müzesini kurmakla görevlendirilmiş. 1911 ve 1948 senelerinde İstanbul&#8217;u ziyaret eden İsviçreli mimar Le Corbusier yalıya hayran kalmış. Besteci Franz Lizst burada misafir edilmiş. Yalının sadece selamlık kısmı bugüne ulaşabilmiş. Harem bölümü 1927 senesinde çıkan yangında kül olmuş. Yalının arka tarafındaki koru da aynı adı taşıyor; Fethi Paşa Korusu olarak halka açık ve içinde belediyenin güzel manzaralı bir işletmesi de var

Boğaz&#8217;ın en tarihi binalarından biri. İslam hukuku konusunda uzman olan Polonya doğumlu Leon Ostrorog, Osmanlı İmparatorluğu&#8217;na danışmanlık yapmış. Galata bankerlerinden olan Lorando&#8217;ların kızı Jeanne ile evlenen kontun misafirleri arasındaki ünlü isimlerden biri de Pierre Loti&#8217;ymiş. Yalı Rahmi Koç&#8217;a ait. Boğaz&#8217;da gördüğümüz en güzel döşenmiş yalılardan biri. Çalışma odasında Rahmi Koç&#8217;un koleksiyonlarından bazılarını görmek mümkün.

1863 yılında Aristarhis Ailesi, eski bir binanın yerine yeni bir yalı yaptırmış. Burayı daha sonra satın alan Abdülhalim Paşa, yalının hem harap hem de istediği büyüklükte olmaması sebebiyle Çanakkaleli mimar Petraki Adamanti&#8217;yi daha büyük bir bina yapması için görevlendirmiş. Öldüğünde oğullarından Said Halim, diğer sekiz kardeşinin hisselerini satın alıp tek başına buranın sahibi olmuş. Zaman zaman önündeki heykelden dolayı &#8220;Aslanlı Yalı&#8221; olarak da adlandırılıyor. Neoklasik bir mimariye sahip Said Halim Paşa Yalısı 1995 yılında şaibeli bir yangının kurbanı oldu. Geçirdiği restorasyondan sonra özellikle düğünler için kullanılan popüler bir mekan haline geldi. Modern Mısır&#8217;ın kurucusu olarak anılan Kavalalı Mehmed Ali Paşa&#8217;nın torunu olan ve 1913&#8217;ten 1917&#8217;ye kadar sadrazamlık yapan Said Halim Paşa, başta imparatorluğun tarafsız kalması için uğraşmış ama Almanya&#8217;yla beraber Osmanlı&#8217;nın savaşa girmesine neden olan antlaşmayı imzalamak zorunda kalmış. Ardından da Malta&#8217;ya sürgüne gönderilmiş. 1921&#8217;de Roma&#8217;da bir suikast kurbanı olarak hayatını noktalamış. timeturk.com.tr

Eki Görüntüle 891014 Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmed Paşa&#8217;nın amcasının oğlu olduğundan Hüseyin Paşa&#8217;ya &#8220;Amcazade&#8221; demişler. Yalı, Boğaziçi&#8217;nin en kıdemlisi, adeta bir duayen. 1698 yılında Sadrazam Hüseyin Paşa için yapılmış olan yalının önemi sadece mimarisinden değil burada gerçekleşen olaylardan da kaynaklanıyor. Paşa, Divan yolu ve Çemberlitaş&#8217;taki birçok binayı bugüne miras bırakmış olan ünlü ve güçlü Köprülü ailesinin bir ferdi. Bir Mevlevi olan Hüseyin Paşa, Osmanlı&#8217;da görev yapan Köprülü ailesine mensup beş sadrazamın dördüncüsü. Paşa, Sultan II. Mustafa&#8217;nın temsilcisi olarak 1698 yılında Karlofça&#8217;da Avrupalılarla masaya oturmuş.

Vaktinde Haydarabad Nizamı Bereket Şah&#8217;ın eşi Esra Bereket&#8217;in yaşadığı, Beylerbeyi&#8217;ni süsleyen bu güzel yalı, Kalkavan ailesine aitti. Esra Bereket yalıyı, Sabancı Vakfı&#8217;ndaki değerli çalışmalarıyla bilinen Hacı Sabancı&#8217;ya sattı. Yapı, bir kült film olan Topkapı filminde de kullanılmıştı. Melina Mercouri ve Peter Ustinov&#8217;un başrollerini paylaştığı 1964 yılında çekilen filmde hırsızlar Topkapı Hançeri&#8217;ni çalmaya çalışıyorlardı. Solundaki yalı Jak Kamhi&#8217;ye ait. timeturk.com/tr

NURİ PAŞA YALISI Abdülhamit&#8217;in subaylarından biri olan Nuri Paşa tarafından 1895&#8217;lerde yaptırıldığı tahmin edilen binada uzun yıllar Rahmi Koç yaşadı. Rahmi Koç Kandilli&#8217;deki Kont Ostrorog Yalısı&#8217;na taşınınca bu yalıda oğlu Ali Koç oturmaya başladı. Binanın dekorasyonu sade bir şıklık sergiliyor. Dedikodulara göre yandaki yalının sahibi olan Marki Necib&#8217;in kızı Nuri Bey&#8217;in ressam olan oğlu Hami ile kaçmış.

Emirgan&#8217;daki Hamid-i Evvel Camii&#8217;nin yanında XVIII. yüzyıl eseri, zarif bir yapı olan Şerifler Yalısı bulunuyor. Yalı muhtemelen XVII. yüzyılda Emir Güne Han&#8217;ın Divanhanesi yerine inşa edilmiş. 1945&#8217;teki istimlak sırasında Harem kısmı yıkılmış, sahille bağlantısı kesilmiş. Boğaz&#8217;ın Avrupa yakasındaki bu en eski yalı bir zamanlar Mekke Şerifi (Mekke ve Medine&#8217;nin yöneticisi) Hüseyin&#8217;e (1854-1931) aitmiş. Şerif Arapları Osmanlı İmparatorluğu&#8217;na karşı ayaklandırması karşılığında İngilizlerden kendi krallığını tanımasını istemiş. Arabistanlı Lawrence ile işbirliği yaparak Haziran 1916&#8217;da Osmanlı Devleti&#8217;ne karşı ayaklanmış. Bir yandan İngilizlerle çarpışan Osmanlı, Hüseyin&#8217;in oğullarının yönettiği Arap birlikleri ile de savaşmış ve ağır kayıplar vermiş. Oğullarından Abdullah 1921&#8217;de Ürdün Emiri, diğer oğlu Faysal da Irak Kralı olmuş. 1924&#8217;te Türkiye&#8216;de halifeliğin kaldırılması üzerine Şerif Hüseyin kendisini halife ilan etti! 1930&#8217;a kadar Kıbrıs&#8217;ta sürgünde yaşadı. Yalıda bezeme sanatının masalsı örneklerini bulmak mümkün. Bina şu anda Tarihi Kentler Birliği ve ÇEKÜL Vakfı tarafından kullanılıyor.

II. Abdülhamid&#8217;in oğlu Burhaneddin Efendi için amcası Abdülaziz tarafından 1911&#8217;de satın alınan ve şehzadenin adını taşıyan 64 odalı bina Boğaz&#8217;daki en büyük yalılardan biri. Şehzade yalıyı 1912'de kendi zevkine göre yeniden yaptırmış. I. Dünya Savaşı'ndan sonra İstanbul'dan ayrılan Burhaneddin Efendi New York'a yerleşmiş ve orada 1949 yılında ölmüş. Şehzade, Osmanlı Hanedanı'nın son reisi olan Ertuğrul Osman Efendi'nin de babasıydı. Arka bahçesinde büyük bir kışlık köşk bulunuyor. Erbilgin ailesine ait yalı 150 milyon dolara satılık. Bu fiyatıyla dünyanın en pahalı on evinden biri olarak gösterilmişti. Amcazade ve Kıbrıslı Yalıları&#8217;ndan sonra en uzun rıhtıma sahip sahilhanelerden biri. Türk asıllı Mısırlı Ahmed İhsan Bey yalıyı satın alınca halk arasında adı Mısırlılar Yalısı olarak da geçmeye başlamış.

canım l ben tarıhı yapıları cok merak edıp severım boyle bılgılerı guzlleıklerı yukledıgın bılgılendırıp paylastıgın ıcın sagol elıne saglık

Osmanlı&#8217;nın Viyana Büyükelçisi Mahmud Nedim Paşa tarafından yaptırılan yalının en dikkat çekici özelliği, Paşa&#8217;nın yaşadığı şehirler olan Viyana ve Prag&#8217;daki binalardan etkilenerek yaptırdığı kulesi. Paşa, Osmanlı&#8217;da valilik ve sadrazamlık görevlerinde de bulunmuş. Rus yanlısı politikaları dolayısıyla Nedimof olarak adlandırılmış. Paşanın türbesi Garanti Bankası Nuruosmaniye şubesinin yanında bulunuyor. Torunları tarafından Kızılay&#8217;a bağışlanan yalı 2004&#8217;te üç milyon dolar karşılığında Yalçın Sabancı&#8217;ya satıldı.

Eski Küçüksu Plajı&#8217;nın hemen yanında yer alan 64 metrelik rıhtıma sahip yalı XVIII. yüzyılda Sadrazam Mehmed İzzed Paşa için yaptırılmış. 21 odalı binanın neredeyse tamamı, 1840&#8217;tan beri aynı ailenin mülkiyetinde. Üç değişik sultana sadrazamlık yapmış olan Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa önemli bir devlet adamıymış. İmparatoriçe Eugenie, Irak Kralı II. Faysal, Şair Yahya Kemal Beyatlı yalıda kalmış isimlerden bazıları. 1980&#8217;li yıllarda Araplara mal satma furyasında, yalının korusu olan Sevda Tepesi de satılmıştı. Yalının sağ tarafı Ömer Üründül&#8217;e ait. timeturk.com/tr

Kuzguncuk, Vaniköy, Kandilli, Kanlıca ve Arnavutköy gibi Yeniköy de birçok eski yalıyı birarada görmenin mümkün olduğu bir semt. Bunların arasında en eskisi ise Dadyan Yalısı, XVIII. yüzyıl sonlarında Ataköy&#8217;de barut ticareti ile uğraşan Ermeni bir aile için yapılmış. Yalılar genellikle yüksek duvarların arkasına gizlenmiş, bu nedenle onları görmenin en iyi yolu Boğaz&#8217;da tekne gezisi yapmak. İstinye&#8217;den kuzeye doğru ilerlerken yalıları görme fırsatınız olacak timeturk.com/tr

Ostrorog ve Kıbrıslı yalıları arasında kalan Abud Efendi Yalısı 1900&#8217;lerin başında adını taşıdığı Abud Efendi tarafından satın alınmış. İstanbul&#8217;daki sarayların ve önemli binaların büyük bir kısmına imza atmış Ermeni Balyan ailesinden Garabet Amira çizmiş planları. Abud Efendi&#8217;nin kızı, İstanbul sosyetesinin 1920&#8217;lerde önemli fertlerinden biri olan Belkıs&#8217;mış. Onun dillere destan düğünü bu binada yapılmış. Yalıyı, 80&#8217;li yıllarda yağ işiyle uğraşan Özdoyuran ailesi satın aldı. Boğaz&#8217;da gezdiğimiz yalılar içinde bizi en çok hayal kırıklığına uğratan yalılardan biri bu. Son derece zevksiz döşenmiş. Bir tek salonu etkileyici. timeturk.com/tr

Osmanlı İmparatorluğu&#8217;nda, II. Mahmud zamanında açılan ilk tıp okulundan mezun olan Salih Efendi üç sultanın doktorluğunu yapmış. Bir botanik bilgini olan Salih Efendi&#8217;nin bahçesinde diktiği ve kendi aşıladığı bir gül &#8220;Hekimbaşı Gülü&#8221; adıyla anılıyor. Hekimbaşı 63 yaşında iken ders verdiği 16 yaşında bir Çerkez güzeli olan Payidar&#8217;la evlenmiş. XX. yüzyılın ortalarında İngiliz gezi yazarı Freya Stark&#8217;ın da misafir olduğu yalı, 1905 yılında 89 yaşında ölen Salih Efendi&#8217;nin Payidar&#8217;dan olan mirasçılarına ait. &#8220;Bin Bir Gece&#8221; gibi gibi dizilere de ev sahipliği yapan yalının orijinal Türk hamamı ilgimizi çekmişti. 2010&#8217;da restore edildi.

ZARİF MUSTAFA PAŞA YALISI Karadeniz&#8217;den Marmara&#8217;ya durmadan akan sulara şahitlik yapan Zarif Mustafa Paşa Yalısı, II. Mahmud&#8217;un kahvecisi Kani Bey tarafından 1800&#8217;lerde satın alınmış. İlk yapıldığında Harem, Selamlık ve Kayıkhane bölümlerinden oluşan ve bugünkünden üç kat daha büyük olan yalı, 1848 yılında Zarif Mustafa Paşa&#8217;nın mülkiyetine geçmiş. 1992&#8217;ye kadar aynı ailenin fertleri tarafından kullanılmış. Yalı eski bir Bizans manastırının kalıntıları üzerinde yer aldığından Ayazma halen binanın bahçesinde bulunuyor. Paşa&#8217;nın damadı Sadık Bey, kayınpederinin sürekli verdiği ziyafetlerden sıkılınca Selamlık ve Kayıkhane olan bölümü satın alıp araya da kocaman bir duvar ördürmüş. Aile Şeyh Talat Efendi&#8217;nin akrabasıymış. Sadık Bey&#8217;in oğlu Osmanlı mebusu Mehmet Esat Bey yalıda bulunan Hz. Muhammed&#8217;in sakalına ait bir teli Anadolu Hisarı&#8217;ndaki Fatih Camii&#8217;ne hediye etmiş. Bundan sonra halk yalıyı &#8220;Esat Bey Yalısı&#8221; olarak adlandırmış. Binanın cihannüması Sakal-ı Şerif&#8217;i muhafaza etmek için kullanılmış. 1926&#8217;da yalı sakinlerinden Sadiye Hanım&#8217;ın düğünü nedeniyle bakımı yapılan bina sarıya boyanınca adı &#8220;Sarı Yalı&#8221; ya çıkmış. Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul&#8217;u İngilizler işgal edince Esat Bey&#8217;in oğulları yalıyı Anadolu&#8217;ya silah ve mühimmat göndermek için kullanmışlar. Yalının Harem kısmı da İngilizler askerleri için kullanılır kaygısıyla sahipleri tarafından yıktırılmış. Yalı 2000 yılından beri burada oturmakta olan başka bir ailenin mülkiyetinde. Aile Türkiye&#8217;nin tanıtımına katkıda bulunmak için elinden geleni yapıyor. Evin zarif hanımefendisi Colin Powell, Oprah Winfrey, Madeleine Albright ve Rus Grand Düşesi Maria Vladimirovna Romanova gibi önemli misafirleri yalıda ağırlıyor. Yalıda bulunan tarihi Türk hamamı güzel bir mermer işçiliğine sahip ve orijinal haliyle muhafaza edilmiş. Binadaki en önemli kısımlardan biri de kadınların deniz hamamı olarak kullandıkları yer. Bunu evin içindeki kapalı bir havuz olarak düşünün. Mahremiyet dolayısıyla geçmişte denize giremeyen kadınlar evin içindeki bu havuzda yüzerlermiş. Şu anda Kahve Odası olarak kullanılan bu yerin camla kaplı zemininin altında balıklar yüzüyor! Günümüzde akvaryum olan bu havuzun filtre edilmiş suyu Boğaz&#8217;dan geliyor. timeturk.com/tr

Osmanlı Bankası binası ve Pera Palas Oteli&#8217;ni de yapan mimar Alexandre Vallaury tarafından XIX. yüzyıl sonunda doğu ve batı tarzlarını harmanlayan bir üslupla inşa edilmiş. Agatha Christie ünlü &#8220;Orient Ekspresi&#8217;nde Cinayet&#8221; adlı romanını yazmak için İstanbul&#8217;u ziyaret ettiğinde bu yalıda misafir edilmiş. Neo-barok tarzında yapılan binayı Afif Ahmed Paşa&#8217;nın ailesinden Pera Palas&#8217;ın eski sahibi Misbah Muhayyeş almış. Yalı daha sonra Uzan ailesinin mülkiyetine geçti. Biraz ilerideki Tahsin Uzer Yalısı&#8217;nda oturan Suzan Sabancı Dinçer tarafından yaklaşık 40 milyon dolara satın alındı. Müjde Ar&#8217;ın başrolde oynadığı, TRT yapımı, Aşk-ı Memnu dizisi burada çekilmişti. Yalı 1001 Gece dizisinin son sezonunda da kullanıldı. timeturk.com