Literatürde karşımıza iki tür buldog çıkıyor: Biri iri yapılı orijinal İngiliz Buldogu, English Bulldog diğeri ise, daha küçük boy, yine İngiltere'den göçmüş ve Fransa'da popüler olup oradan dünyaya yayılmış bulunan Fransız Buldogu, French Bulldog. Web sayfamızın köpek cinslerini tasnif eden bölümünde, bu her iki buldog türü, Sportif Olmayan Köpekler Grubu içinde yer almışlardır. Bu gruba giren köpekler çok özel karakteristiklere sahip olup diğer köpek kategorilerine sokulamayan türleri kapsamaktadır. Böylece bu grupta, adeta bir potpuri düzeni oluşmuştur. Eğer köpeklerin sadece kökenleri göz önüne alınsa idi belki bunlar başka gruplar içine de yerleştirilebilirlerdi. Ancak köpekler hakkında araştırmaların yapılıp kitapların yazılmaya başladığı günlerden bu yana bir Sportif Olmayan Köpekler Grubu yaratılıp bazı köpekler bu grupta mütalaa edile gelmişlerdir. Kısaca tasnif hususunda, eski alışkanlıklardan vazgeçmenin pek mümkün olamayacağı anlaşılmaktadır. Tarihçe English Bulldog - İngiliz Buldog&#8217;u İngiliz Buldog&#8217;u, köpek dünyası içinde, görünüşü itibariyle, en farklı özelliklere sahip bir türdür. Gerçekten bu köpeğin tarihi gelişimi de o derecede büyük bir farklılık göstermektedir. Bulldog sözcüğü, İngilizce'de Boğa Köpeği anlamına gelmektedir. On sekizinci yüzyıldan, on dokuzuncu yüzyıla kadar, İngiltere'de, boynundan veya bacağından zincirle bir kazığa bağlanmış boğaların ya da ayıların üzerine köpekleri salarak yapılan, tamamen insanlık dışı bir takım gösteriler revaçta idi. Bu adet 1835 yılında yasaklandı. Köpek, bu gösteriler sırasında, boğayı burnundan yakalar ve zavallı hayvanın bütün çabalarına rağmen, kolay, kolay bırakmazdı. Bu gösteri, bir yandan büyük bir eğlence sayılırken, diğer yandan da, bu şekilde kızdırılıp çileden çıkartılmış boğanın etinin, kesildiğinde daha lezzetli olduğu inancı yerleşmişti. O devirlerde, buldog sahipleri, köpeklerinin vahşiliğine, metanet ve sabrına çok büyük değer verir ve yetiştirdikleri köpeklerin bu vasıflar ile iftihar ederlerdi. Bu konu ile ilgili olarak türlü korkunç hikayeler nakledilir: Köpek boğayı yakaladığı zaman, sahibi de, bir yandan köpeğe türlü işkenceler eder, hatta onu sakatlayacak hareketlerde de bulunurmuş. Bütün bunlara rağmen, buldog, boğanın yakasını bırakmazmış. Bu sözüm ona eğlence yasaklandıktan sonra, buldoglar için yeni bir devir açıldı: İnsanlar, bir süre, onları birbirleriyle boğuşmaya itelediler, ama buldogların tabiatı böyle bir kışkırtmaya uygun değildi. Nitekim, köpek böylece görevsiz ve gayesiz kaldı, adeta neslinin devamına artık gerek kalmamıştı ve şöhretleri hızla baş aşağı düştü. Fakat, diğer taraftan, bir takım insanlar, buldoglara o kadar can ve gönülden bağlanmışlardı ki, onu daha ehli ve vahşilikten arı bir hale getirmek suretiyle neslini kurtarma çabasına giriştiler. Bunu yaparken, hayvanın çok özel fiziki karakteristiklerini korumak, hatta onları ön plana çıkartmak hususunda itinalı davrandılar. Bu işte o kadar ileri gittiler ki somurtkan suratlı İngiliz Buldog&#8217;u sevimli bir şahsiyete bürünüp ortaya çıktı. Bugün, buldog sert görüntüsü ile tezat teşkil eden sevimli ve eğlendirici fakat metin ve onurlu yapısı ile adeta İngiltere'nin sembolü haline gelmiştir. Bütün dünya üzerinde çok popüler bir pettir. French Bulldog &#8211; Bouledogue Français &#8211; Fransız Buldog&#8217;u On dokuzuncu yüzyıl içinde, İngiltere'de, esas İngiliz Buldog&#8217;unun küçük boy, daha ziyade toy kategorisinde sayılabilecek bir türü kadınlar arasında oldukça popüler oldu. Yüzyılın ortalarında, birçok İngiliz kadın, dantel işçisi olarak çalışmak üzere Fransa'ya gitti ve giderken de küçük buldoglarını beraberlerinde götürdüler. Köpekler burada da Fransız kadınlarının ilgisini çektiler ve 1800'lü yılların sonlarında, Fransa'da, bu küçük yapılı buldog çeşidi ile, gene küçük yapılı bir Fransız köpek soyunun melezlenmesi sonucu bugün Fransız Buldogu olarak tanınan tür ortaya çıktı. Daha sonraları, bu köpek, Paris'te büyük bir coşku ile kabullenildi, Fransa'nın kibar üst tabakası mensuplarının evlerinde yerini almaya başladı. Bu sıralarda Fransa'yı ziyaret eden Amerikalılar bu türü Amerika'ya taşıdılar ve büyük bir hevesle bunları Amerika'da yetiştirip çoğaltmaya başladılar. İlgi o kadar çoğaldı ki, sırf Fransız Buldog&#8217;u sevenleri kapsayan kulüpler kuruldu ve 1898 yılında bu köpeklerle ilgili çok zarif Showlar düzenlendi. Böylece yaratılan cana yakın ortam, varlıklı kişileri cezbetti ve Fransız Buldog&#8217;u Amerika'yı fethetti, 1913 yılında Amerika'da en fazla aranan köpek show&#8217;ları arasında yer aldılar. O günlerden bu günlere Fransız Buldog&#8217;larının popülariteleri, başka köpekler tarafından aşıldı ama yine de köpek dünyası içinde, hala çok sevilen ve en hararetli taraftarlara sahip bir tür olarak iyi bir mevki işgal etmektedirler. Buldogların Karakter Özellikleri İngiliz Buldog&#8217;u İngiliz Buldog&#8217;u somurtkan suratına rağmen şen, komik ve sevimlidir. Sert görüntüsü ile taban tabana zıt bir tabiatı vardır, halim selim ve yumuşak başlıdır. Arasıra inatçılık damarı tutsa da genellikle çevresindekileri memnun etmeye çalışır. Çocuklarla çok iyi geçinir. Yabancılara karşı makul ölçüde dostluk gösterir: Bazıları yabancı köpeklere karşı mütecaviz davranabilirlerse de genelde Buldog cinsi başka hayvanlarla iyi geçinir. Fransız Buldog&#8217;u Kucağa alışkın eğlenceli bir köpektir. Mensubu olduğu aile fertlerine neşeli dakikalar geçirtir ve onlarla oynar. En çok sevdiği kişiye sarılıp yatmaya bayılır. Sevimli, tatlı, arkadaş canlısı ve çevresindekileri daima memnun etmeye çalışan bir tabiatı vardır. Buldogların Bakımı İngiliz Buldog&#8217;u Hergün dışarı çıkartılmayı çok sever ancak sıcak ve rutubetli havaya tahammül edemez. Uzun süre koşmaya veya uzun mesafeleri yürümeye dayanamaz. Yüksekten atlayamaz. Buldogların çoğu yüzemezler, yine birçoğu hırıltılı bir şekilde soluk alır ve horlarlar, keza salyaları akar. İngiliz Buldog&#8217;unun tüyleri aşırı bakım istemez ancak yüzündeki kırışıklıklar ve kuyruktaki kıvrımlar her gün temizlenmelidir. Fransız Buldog&#8217;u Çok fazla bedeni harekete ihtiyacı yoktur. Eğlence seven bir köpektir. Açık havada hoplayıp zıplamaktan hoşlanır, ancak rutubetli sıcak havalar ona yaramaz. Fransız Buldogların çoğu yüzemez. Fiziksel hareket ihtiyacı, tasma ile dolaşmaya çıkartılarak giderilebilir. Bu cins köpekler ev dışında yaşayamazlar. Uyurken horlarlar, solurken hırıltılı ses çıkartabilirler ve salyaları akabilir. Tüylerinin bakımı için fazla itina gerekmez ancak yüz kırışıkları muntazaman temizlenmelidir. Buldoglarla İlgili Sağlık Konuları İngiliz Buldog&#8217;u Önemli Hastalıklar CHD- Canine Hip Displasia &#8211;Kalça çıkığı KCS- Keratoconjuctivitis Sicca &#8211; Gözyaşı ifrazatının azalması Stenotic Nares &#8211; Burun Deliklerinin Darlığı Elongated Soft Palate &#8211; Yumuşak damak hastalığı, damağın geri kısmının anormal bir şekilde uzaması sonucu nefes almanın güçleşmesi Shoulder Luxation &#8211; Omuz çıkığı Internalized Tail- Gömük kuyruk. Aşırı deri kıvrımları veya kuyruğun gömük yapısı dolayısı ile kuyruk sokumu çevresindeki deride meydana gelen enfeksiyon Küçük Sağlık Sorunları Entropion- Göz kapağının içe doğru dönmesi Ectropion- Göz kapağının dışa doğru dönmesi Elbow Displasia &#8211; Dirsek çıkığı Cherry Eye &#8211; Gözyaşı guddesinin üçüncü göz kapağının dışına doğru çıkıntı yapması sonucu gözün iç köşesinde parlak kırmızı renkli bir şiş meydana getirmesi Patellar Luxation &#8211; Dizkapağı çıkığı Nadir Görülen sorunlar Urethal Prolapse- Mükoza tabakasının, idrar yolunun dışına doğru çıkıntı yapması Vaginal hyperplasia &#8211; Vagina dokusununözellikle estrogen etkisile aşırı büyümesi Önerilen Tıbbi Testler Kalça, dirsek ve göz muayeneleri Yaşam süresi : 8 &#8211; 10 yıl. Dikkat Edilecek Hususlar : Deri kıvrımlarında iltihaplanma olma temayülü fazladır dolayısı ile kıvrımların temiz ve kuru tutulması zaruridir. Bu köpeğin sıcağa tahammülü yoktur. Buldog&#8217;a anestezi yapılması gerektiğinde özel tedbirler alınması gerekir. Genellikle doğumlarında sezeryana başvurulur. Kalça radyografilerinde buldogların çoğunda çıkık görülmektedir fakat pek azında aşırı Semptom müşahede edilir. Fransız Buldog&#8217;u Önemli Hastalıklar Stenotic Nares &#8211; Burun delikleri darlığı Elongated soft Palate &#8211; Yumuşak damak Intervertebral Disk Degeneration- Omurga kemikleri arasında yastık görevi yapan kıkırdaksı disklerin anormalliği Hemivertebrae &#8211; Omurga kemiklerinin kısmen üçgenimsi şekil alması Küçük Sağlık Sorunları Patellar Luxation &#8211; Dizkapağı çıkığı CHD- Kalça çıkığı Entropion &#8211; Göz kapağının içe kıvrılması Nadir Görülen Sorunlar Distichiasis &#8211; Kirpiklerin göz kapağı çevresinde anormal şekilde oluşması Katarakt Sağırlık Önerilen Tıbbi Testler Kalça, belkemiği, diz ve göz muayeneleri Yaşam Süresi : 9 - 11 yıl Dikkat Edilecek Hususlar Bu cins köpeğin sıcağa tahammülü yoktur ve anesteziye karşı hassastır. Buldog&#8217;ların Form ve Fonksiyonları İngiliz Buldog&#8217;u Başı ve yüzü kırışıklarla kaplıdır. Sarkık bir gerdanı vardır. Alt çene dışa doğru çıkıktır. Aşağı sarkan üst dudak, iri çeneyi çepeçevre örtmektedir. Kısa, geniş ve yukarı kalkık bir burun yapısı vardır. Burun ucu gözlerinin hizasındadır. Kafa yapısı geniş ve iridir. Kısa, dik ve kıvrımlı bir kuyruğa sahiptir. Arka bacakları, ön bacaklarına nazaran daha uzundur. Kaburgaları yuvarlaktır. Buldog&#8217;un ağır, kalın ve aşağı sarkık bir gövdesi vardır. Omuzları geniştir. Bu gövde yapısı ile hayvanın ağırlık merkezi yere yakındır ve bu durumu ile, kendisinden büyük hayvanlarla boğuşmak zorunda kaldığı zaman avantaj sağlamaktadır. İri çevreli kafası aşağı yukarı hayvanın omuzu hizasındadır. Bu yapı buldog&#8217;un çok geniş olan çenesine, güçlü adale bağlantıları ile ayrıca bir kuvvet sağlamaktadır. Böylece köpek alt çenesini daha güçlü bir şekilde kullanabilmektedir ve çenesini kullanırken de nefes alması engellenmemektedir. Bu sayede Buldog tuttuğu şeyi kolay, kolay ağzından bırakmamaktadır. Buldog&#8217;un bacakları çok sağlam ve güçlüdür. Yürüyüşü gayri muntazam, karmaşık, adeta yuvarlana, yuvarlana gidiyormuş hissini verir. Koşmaya ihtiyacı olmayan bir köpektir. Tüyleri ince ve parlaktır. Sırtı kavislidir. Rengi, kahve rengi-beyaz karışımı; düz beyaz veya düz açık kahverengidir. Fransız Buldog&#8217;u Geniş, aşağı doğru sarkık üst dudağı, yine geniş adeta dört köşe bir kafası, yuvarlak gözleri vardır. Kulakları dik, sırtı yukarı doğru kavislidir. Kısa, dik ve kavisli bir kuyruğu vardır. Arka bacakları ön bacaklarından daha uzundur. Irkının kökenini teşkil eden İngiliz Buldog&#8217;unun pek çok özelliklerini haizdir, bu yüzden, vaktiyle, boğalara saldırma işinde o da başarılı olmuştur. Onun da aynen İngiliz Buldog&#8217;unda olduğu gibi ağırlık merkezi yere yakındır. Fransız Buldog&#8217;unu, İngiliz Buldog&#8217;undan ayıran en bariz fark, kulaklarının dik olmasıdır. Özellikle bu vasfı dolayısıyla ilgi çekmiştir. İngiliz buldog&#8217;undan ayrıldığı bir başka önemli husus da yüzünün ifade tarzıdır. Fransız Buldog&#8217;unun, İngiliz Buldog&#8217;una nazaran daha uyanık, daha atik, tetik bir görünüşü vardır. Kulaklarının dikliği bu görüntüde etkilidir Yürüyüşü İngiliz Buldog&#8217;una göre daha serbest ve rahattır. Kuvvetli, cesur, eğlendirici, güvenilir bir dosttur. Kucakta oturmaya bayılır. Buldog Köpekleri Sizin İçin Doğru Bir Seçim Olur mu? İngiliz Buldog&#8217;u İngiliz Buldog&#8217;u uykuyu sever. En çok sevdiği ikinci şey yemek yemektir. Karın bölgelerinin okşanmasından hoşlanırlar. Moralinizin bozuk olduğu zamanlarda sizi teselli eder, eğlendirmek için şaklabanlıklar yaparlar. Hiç kimse onlar kadar, kıpır, kıpır, yerinde durmamacasına hareket edemez. Bununla beraber onlara istemedikleri hiçbir şeyi yaptıramazsınız. Çok cesurdurlar. Su içtikten sonra, suyu avurtlarında tutar, etrafa da saçarlar. Biraz gaz çıkartma adetleri olduğunu bilip, bunu hoş karşılayabilmek gerekir. İngiliz Buldoglarının büyük bir çoğunluğunda eklem sorunları olabilmektedir. Seçim yaparken, atletik yapıda olanların tercihi, ileride klinik semptomlarla karşılaşmayı önleyebilir. Doğumların genelde sezeryanla yapılma zorunluluğu ve yavru ölümlerinin çokluğu bu cinsi elde etmeyi ve çoğaltmayı zor ve pahalı hale getirmektedir. Köpeği alırken yukarıda, sağlık bölümünde saydığımız hastalıklar açısından kontrol ettirmeniz doğru olacaktır. Ev halkıyla, çocuklarla ve evdeki diğer hayvanlarla çok iyi ilişkiler ve dostluklar kurarlar. Çok sadıktırlar. Fransız Buldog&#8217;u Fransız Buldoglarının sivri kulakları ve yassı yüzleri onlara komik bir görüntü vermektedir. Bu köpeklerde, cesareti, neşeyi ve dostluğu bir arada bulabilirsiniz. Sakin, yumuşak başlıdırlar. Yaşlı insanlar kadar, genç ailelerin de tercih ettikleri bir türdür. İngiliz Buldogunda olduğu gibi bunların da temin edilmeleri ve çoğaltılmaları oldukça pahalıdır, bu itibarla satış fiyatları yüksektir. Bunları da alırken muhakkak sağlık kontrolünden geçirtmek gerekir. İngiliz Buldogu gibi onlarda ev halkı, çocuklar ve evin diğer hayvanları ile çok iyi dostluklar kurarlar. Derleyen Süreyya Somer Kaynaklar The Perfect Match, A dog Buyer&#8217;s Guide &#8211;Chris Walkowitz Ana Brittannica Encyclopedia of Dog Breeds &#8211; D. Caroline Coile Ph. D. BenPia