Cinsel temasla geçen bir hastalık olup, erkekler kadınlardan fazla hastalanırlar. Ortalama 10-15 günlük bir kuluçka döneminden sonra virüsün girdiği yerde bir kabarcık veya yara meydana gelir ve bir süre sonra kaybolur. Daha sonra bölgesel lenf bezleri şişer cerahatlenir ve dışarı açılırlar. Hastalığın seyri esnasında kırıklıklar, başağrısı, ateş ve vücutta döküntüler görülebilir. Hastalık genellikle çok uzun sürer; tedavide istirahat ve sıcak tatbikat esas olup, streptomisin ve tetrasiklinler kullanılır.

Frengi nedir? Frengi, Treponema pallidum adı verilen bir bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Tedavi edilmediği takdirde, bu bakteri zaman içerisinde vücuda yayılarak birçok organda hasara neden olur. Frenginin yaygınlığı nedir? Frengi en sık rastlanılan cinsel yolla bulaşan hastalıklardan biridir. 1995 yılı Dünya Sağlık Teşkilatı tahminlerine göre her yıl yaklaşık 12 milyon kişi hastalığa yakalanmaktadır. Hastalık en sık Güney ve Güneydoğu Asya'da görülmektedir. Son yıllarda Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ortaya çıkan Bağımsızlıklarını Yeni Kazanmış Devletler'de de hastalığın giderek arttığı bildirilmektedir. Frenginin ilk belirtileri ne zaman ortaya çıkar? Hastalık; penis, vajina, anüs ya da ağız yolu ile bulaşır. Mikrobun sağlam kişiye bulaşmasından sonra ilk belirtiler 10 gün ile 3 ay içerisinde ortaya çıkar. Hastalıkta bir veya daha fazla sayıda, üstü açık, bir santimetre boyutlarında, sert, ağrısız "şankır" adı verilen yaralar oluşur. Bu yaralar, genelde bakterinin ilk bulaştığı cinsel organlar etrafında oluşur. Mikrop daha sonra kan yolu ile bütün vücuda yayılır. Kasık ve boyun lenf bezleri şişebilir. Frengi şankırı ne zaman ortadan kalkar? İster tedavi edilsin ister edilmesin frengi şankırı birkaç hafta içerisinde kendiliğinden kaybolur. Tedavi görmeden yaraların iyileşmesi hastalığın iyileşmesi anlamına gelmez. Bu devrede tedavi edilmeyen hastalarda hastalık ilerler. Frengi, şankır döneminde tedavi edilmez ise ne olur? Hastalık şankır döneminde tedavi edilmez ise, yaraların ortaya çıkışından itibaren 3-6 hafta içerisinde, ellerde, ayaklarda ve vücudun diğer kısımlarında kırmızılıklar oluşur. Bu kırmızılıkların olduğu bölgelerde de bakteri bulunmaktadır. Bakteri, fiziksel temas sonucu, bu bölgelerdeki yara, sıyrık gibi kısımlardan sağlam kişiye bulaşabilir. Döküntüler genellikle birkaç hafta ya da ay sonra kendiliğinden ortadan kalkar. Döküntüleri ile birlikte; hafif ateş, yorgunluk, baş ağrısı, boğaz ağrısı gibi belirtiler de bulunabilir. Tedavi edilmeyen vakalarda dahi, bu belitiler kendiliğinden kaybolabilir. Frenginin ikinci dönemi olarak bilinen bu dönem 1-2 yıl devam edebilir. Frengi, döküntü döneminde de tedavi edilmez ise ne olur? Gerek birinci, gerekse ikinci dönemde tedavi edilmeyen frengi vakalarının üçte birinde, hastalık uzunca bir süre sessiz kaldıktan sonra daha ileri bir döneme gider. Bakteri kalp, gözler, beyin, sinir sistemi, kemikler, eklemler başta olmak üzere vücudun birçok yerinde hasarlara neden olur. Bunun sonucu ruhsal bozukluklar, körlük, felçler ve ölüm meydana gelir. Frengi gebe kadından bebeğine bulaşır mı? Tedavi edilmeyen frengili gebe kadından, bakteri hamilelik esnasında bebeğe bulaşabilir. Bulaşım riski % 70 dolayındadır. Bu gebelerin ise yaklaşık % 25'i, ölü doğum ya da erken dönem bebek ölümü nedeni ile çocuklarını kaybederler. Frengi kan nakli ile de geçer mi? Hastalık mikrobu kanda da bulunduğundan kan donörlerinde frengi testi yapılır. Test sonucu hastalık bulunduğu anlaşılırsa kan başkalarına verilmez. Kontrolsüz kan nakli ile hastalık sağlam kişiye bulaşabilir. Frengi tanısı basit midir? Frenginin ilk belirtileri diğer bazı hastalıklarda da bulunabilir. Bu nedenle hastalık tanısı sadece hekim tarafından konulabilir. Hekim yaralardan alacağı örnekte mikroskop altında bakteriyi görebilir. Bunun yanında tanı koymaya yardımcı kan testleri de vardır. Ancak, ilk 3 ay testlerin yalancı negatif sonuç verebileceği de akılda tutulmalıdır. Frenginin tedavisi var mıdır? Frengi genellikle penisilin tedavisi ile kolayca iyileşir. Penisilin dozu ve uygulama şekli hekim tarafından belirleneceğinden, cinsel organları etrafında frengi şankırı olanlar kendi kendilerine ilaç kullanmamalıdır. Tedavinin başlangıcından genellikle 24 saat sonra bulaştırıcılık kaybolur.

Bel soğukluğu, cinsel ilişki yolluyla bulaşan bir hastalıktır. Özellikle cinsel yönünden aktif gençleri hedef alması ve tedavi edilmez ise ilerleyerek kısırlığa yol açmasında dolayı oldukça önemlidir. Düsük sosyoekonomik düzey, çok eşli cinsel yaşam, cinsel aktivitenin erken yaşta başlaması, hastalığın saklanması bazen de hiç belirti vermeden seyretmesi nedeniyle yayılımı oldukça fazladır. Hasta bir erkekten cinsel eşine bir tek ilişki ile %50, daha fazla ilişkide %90, hasta bir kadından cinsel eşine bir tek ilişki ile %20, daha fazla ilişki ile %60-80 bulaşma riski vardır. "Cinsel ilişki" ile kastedilen vajinal, anal ve oral ilişkilerdir Erkekte belirtileri daha çok idara yolu enfeksiyonu gibidir. Penisten gelen beyaz-sarı renk akıntı en önemli belirtisidir. İdrar yaparken yanma, acıma ve penisin ucunda kızarıklık da olabilir. Kadında belirtileri idrar yolu enfeksiyonu benzeri bulgular yanında daha çok iç üreme organlarda hastalık yaptığından %50 hastada hiç belirti vermeyebilir. Yine burada da beyaz-sarı renk vajinal akıntı, ağrılı idrar yapma ve adet kanamaları arasında ara kanamaları görülmesi önemli belirtiler arasındadır. Ayrıca gebe kadında bel soğukluğu düşüklere ve erken doğumlara neden olabilir. Doğum sırasında bebeğe bulaşabilir ve bebeğin gözlerinde iki taraflı akıntı ile başlayan, körlüğe kadar varabilen hastalığa yol açar. Bel soğukluğu makatta hastalık yaparsa anus çevresinde kaşıntı, ağrı, makattan kanama ve akıntı gibi belirtiler verir. Boğazda yerleşirse daha ciddi hastalığa ve mikrobun kana karışmasına neden olabilir. Teşhisi oldukça kolaydır. Bu belirtiler ile gelen kişilerin akıntılardan alıncak örneklerde mikrobun gösterilmesiyle teşhis konulabilir ama daha çok hastadaki belirtilere sebep olan en sık rastlanan mikroba yönelik tedavi verilir. Tedavisi de oldukça kolaydır ancak mutlaka bir doktor tarafından verilmeli çünkü hemen hemen aynı belirtilere yol açan birçok mikrop var. Tedavi de doktorun tarif ettiği şekilde uygulanmalıdır. Cinsel eşlerinde doktora getirilmesi ve onların da tedavi almaları mutlaka gereklidir.

Ekseriya cinsel temasla bulaşan, kuluçka devri birkaç günden üç aya kadar değişen ve orta derecede bulaşıcı bir hastalıktır. Mikrobun girdiği yerde bir döküntü veya yara meydana gelir. Giderek yayılır. 10-12 sene devam eder. Tenasül organları bölgesinde ödemler ve idrar yolu darlıkları, kansızlıklar meydana gelebilir. Tedavide streptomisin veya kloranfenikol kullanılabilir.

Ducrey basili, hastalığın amilidir. Ekseriya cinsel temasla, nadiren de mesleki olarak geçer. Mikrobun yerleşebilmesi için deri veya mukozada bir yara bulunması şarttır. Bu mikrop, sıcak ve rutubetli muhiti sevdiği için hastalık daha ziyade sünnetsiz erkeklerde görülür. 1-3 günlük bir kuluçka döneminden sonra mikrobun girdiği yerde şiddetli kırmızı bir leke meydana gelir. Bu leke gelişerek kısa zamanda yara halini alır. Yaranın zemini yumuşaktır. Yaranın büyüklüğü toplu iğne başından el ayasına kadar değişir. Bölgesel lenf düğümleri şişebilir. Yumuşak şankır genellikle tenasül organları bölgesinde görülürse de nadiren parmaklarda ve dilde de rastlamak mümkündür. Tedavide en çok sülfonomid grubu ilaçlar kullanılmakta ve şifa hasıl olmaktadır. Hastalıktan korunmada evlilik dışı, cinsel temaslardan kaçınmak esastır

Genital siğiller, HPV'nin DNA'ya yerleşmesiyle ortaya çıkar. Virüs taşıyan ve lezyonlu olan kişinin partnerine temasıyla bulaşır. Bunlar yüzeyde kabarık, koyu kahverengi, irili ufaklı bazen kanayabilen, çabuk yayılım gösteren karnıbahar görünümündeki ağrısız oluşumlardır. Siğiller genellikle genç erişkin grupta görülür. Ortalama başlangıç yaşı 16-25'tir. Siğiller enfeksiyon alındıktan 1-6 ay sonra gelişir. Ancak virüs çoğalması genellikle 6-9 aydır. HPV adı verilen virüs kültür ortamlarda belirlenemiyor. Moleküler biyoloji tetkikleri ile tespit ediliyor. 70'den fazla tipi bulunuyor. HPV cinse yollu bulaşıyor. Genital kanserlerin oluşumunda etkili olduğu biliniyor. Dünyada seksüel olarak aktif kadınların yüzde 30'unun HPV virüsünü taşıdığı düşünülüyor. Vajinal, anal ilişki veya herhangi bir cinsel temas sırasında hastalıklı kişiyle doğrudan temas yoluyla bulaşıyor. Çoğunlukla semptomsuz seyrettiği için kadın ve erkeklerde gerçek görülme sıklığının bilinmesi güçleşiyor. Sinsi bir hastalık Siğiller vücudun her tarafında çıkabilirler. Ama genital bölgede görülen siğiller diğerlerinden farklıdır. Sinsi bir biçimde yayılırlar. Kıl batmalarının siğillerle bir ilgisi yoktur. Genital siğiller tek tek görülebildikleri gibi çok büyük boyutlara da ulaşabiliyorlar. Hastalık genellikle belirti vermiyor. Hastanemize gören hastalar arasında genital siğilleri sıklıkla görüyoruz. Hastalar farklı şikayetlerle geliyorlar. Bazı hastalarımızda tedaviye yanıt vermeyen vajinal yanma, kaşıntı yakınmaları gözlüyoruz. Bazıları ağrılı cinsel ilişkiden yakınıyor. Bazılarında da sık sık tekrarlayan genital siğil şeklinde ortaya çıkıyor. Hastalarımızın öyküsünü dinlediğimizde bir bölümünün de siğili olan bir cinsel partneri olduğunu öğreniyoruz. Nerelerde görülüyor? Siğiller dış cinsel organlarda, vajinada rahim ağzında, makat ve idrar kanalı çevresinde görülebiliyor. Genital siğillerin teşhisi pap smear testiyle saptanabiliyor. Genital siğile neden olan virüsler içinde bazılarının kansere yol açtığı biliniyor. HPV tip 16, 18, 31, 33, 35 rahim ağzı kanserlerinden sorumludur. Virüs DNA'ya yerleştiği için hiçbir zaman tam anlamıyla vücuttan atılamıyor. Tedavisi nasıl yapılıyor? Sinsi seyreden bu hastalığa yakalanan hastalarımızda eğer siğil varsa elektro koterle yakıyoruz. Siğilin her zaman tekrarlama riski var. Yakma dışında "5-Fluorourasil" isimli bir anti kanser ilacıyla, "podofilin" denilen bir başka ilacı siğillerin üzerine sürerek tedaviyi sürdürüyoruz. En az 3 hafta bu tedavi sürüyor. Siğiller tekrarlarsa hastaları düzenli olarak takip ediyoruz. Tedavi sırasında cinsel ilişkide bulunulmaması veya prezarvatif kullanılmasını öneriyoruz. Birçok kişi taşıyıcı HP virüsü taşıyan birçok kadında genital siğiller gözlenmiyor. Hasta taşıyıcı oluyor. Erkeklerde de penis üzerinde görülebiliyor. Bu yüzden biz cinsel olarak aktif kadınların yılda bir defa pap smear testi yaptırmalarını öneriyoruz. Güvenilir bir cinsel partnerle birlikte olmak, prezarvatif kullanmak da önlemler arasında yer alıyor. Pap smear testi: Jinekolojik muayene sırasında Rahim ağzından özel bir fırça ile örnek alınıp patoloji laboratuvarına gönderiliyor. Kanserlerin erken teşhisi için pap smear testinin her yıl düzenli yaptırılması gerekiyor.

Acquired Immuno Deficiency Syndrome kelimelerinin kısaltması olarak ortaya çıkmış ve Edinilmiş Yetersiz Bağışıklık Sistemi Sendromu olarak Türkçe'ye çevrilmiştir. AIDS ilk olarak 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde keşfedilmiştir. Keşfinden hemen sonra hızla yayılarak; erkek, çocuk, siyah, beyaz, Latin, Asyalı, zengin, fakir demeden bir çok insanın ölümüne neden olmuştur. Günümüze kadar AIDS'ten 225.000 kişinin öldüğü kaydedilmiştir. Bu sayı her 13 ila 15 ayda ikiye katlanmaktadır. AIDS için halen kesin olarak bilinen bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. AIDS'ten korunmak bu tehlikeli ve ölümcül virüsün yayılmasını önlemek için uygulanabilecek tek yoldur. HIV, Human Immune Deficiency Virus, vücut bağışıklık sistemi virüsü, AIDS tamamen vücut bağışıklık sistemi ile ilgili olduğundan, hastalığa sebep olan virüse bu isim verilmiştir. Virüs, insan vücudunun hastalıklara karşı direncini sağlayan bağışıklık sistemini etkisiz hale getirmektedir. Vücut bağışıklık sisteminin etkisiz hale gelmesi, virüsten etkilenmeden önce kolayca başedebildiği deiğer hastalık mikroplarıyla artık çarpışamayacak duruma gelmesi demektir. Bu da basit bir enefeksiyonun bile ölümcül hale gelmesine sebep olabilir. AIDS hastalarının yarısından çoğu bağışıklık sistemlerinin etkisiz hale gelmesi yüzünden basit enfeksiyonlara yenilerek hayata veda etmişlerdir.