Yokuş / Enis Batur Attar'ın öldüğü yaşa geldim yorgun, öfkeli; içimde belli belirsiz bir hızla sönen mum: Fitil bitti bitecek, yağ sürüyorum boşuna: Belki de yarın olmayacak, diyorum. Bu kehribar ağızlık, tütüne dadandığım yıllardan: Figen bulup seçmişti, gümüşün, minenin arasından; sayısız armağan aldım ondan yaşarken, ama bir tanesi beslerdi tümünü: Sevdim sevildim bu çirkin dünyada. Attar'ın yaşına geldimse, bilinmedik bir giz yok elimde: Öyle çok zaman yitirdim yaşantı kalmamış gerimde: Saat durmuş ilerlemiş farkına varmamışım: Dipsiz! bir hokkaya sığmış, seyrek, yokuş, şiirim. Che

SALKIM MESELİ "Bir başınaysan, bütün bütüne kendininsin." Leonardo Elmas bir tasarıdır aslında, tek düşleyelim kömürü. Tutku da biter çünkü, an gelir gece de büyür içimizdeki geceden: sim korkumuz balkır derin gözümüzden. Yaşam, atlasa ve ipeğe doladığımız kadırgada sarıp çözdüğümüz Gün makarası kalıba döksek ayrışır sise ve saydama, biri doğrularsa çelişir öteki, sesimizle. Ey kan ve ivme ilişkisi! Düşün ki hem izcidir gölge, gövdedir hem avcı. Bu açılma yeri, dışavurduğumuz bu yaramız, ki bir kapansa... ... de bir tasarıdır aslında - orada takvim çevirir za- manı insan diline, pafta ayırır işte, ayırsa ayırsa sem ateşi ender sudan ve Alaşım: Yalım dilinin şiir diline deydiği kılpayında eriyen has sınır bünyesi! Çoğaltırken bir-leştirir salkım her gözünü; Salkım ki gecel bir tasarıdır aslında Aslından düşleyelim tek taneyi. Enis BATUR Che

Sahici Sanrı / Enis Batur Sabahin eşiğinden devriye gözüm karşı tepeye hafif, uçarı bir hızla süzülürken vurkaç bir duygu tırmanır sırtıma: O mor, etli ışığın içinden madde kıpırdayacak sanırsın. Güzel yağmur, kıvrak yağmur: Duru bir sevda sonrasına kilitle beni. Che

TAŞ DAMLALAR Bana çölün arkasından gelecek topraklardan, simsiyah gökkubbeyi delip geçecek bir sabahtan söz açsın, bir bilici istiyorum: Avucundan altı yüzü kutlu bir zar düşsün, kemerindeki kemikte susuzluk, korku ve karabaht yerine kurtuluş harfleri yazsın, çadırımdan çıktığımda sağanak karşılasın beni, atıma binmeden bakayım: Gözlerinden kaybolmuş güven ışığı geçsin, yakınlar beni öylesine bezdirdi, uzaklar rüzgarını getirip etrafında çevireceği billur sesle dolsun - kırıldım, yenildim, bozbulanığım yıllardır: Bir bilici bulun, geceme yıldız, ağsın. Böyle uzandım döşeğime gece, gece bitmemişti böyle uyandım. Beldem baştan uca çiğnendi, kim oturuyor sarayımda biliyorum, biliyorum kimdir kadınlarımın koynuna giren: Ağır bir koku, pes bir kösnü, köpük köpük taşan bir öfke ile kaplandı odalarım, şehirlerim, hükmettiğim uzun ovalarla sisin çöktüğü dağlar: Issız bir imparator taşıdım buraya, tuzla buz gurur getirdim yanımda, bir de zakkumdan tane tane bir imbiğin doldurduğu şişe, hiçbir şeyden korkmadım bildim bileli: Ne yazgı, ne kargış, ne ölüm: Bir tek şüphedir, esirgensin. Büyük, taşlaşmış damlalardır Zaman, bende bana ne var ne yok kilitler. Çıkıp uçsuz bucaksız bir ateş yaksam: Onlar erirler mi? Çıkıp bir ateş yakacak olsam sanırlar ki çağrıdır, çağırmam, rüzgarı arkasına almış bir yangındır, korkarlar, ben kimseyi korkutmak için doğmadım. Bir anlam yok yaradılışımda, bir giz bir gizem yok kimseden beri - kendiliğinden an gelir erirse damlalarım, geçmiş günleri kaskatı geleceğimden ayıran araf çizgisinden yürür geçerim: Bir bilici bekliyorum, muskamdan düğüm çözsün, suskumdan söz yağsın. Enis BATUR Che

Bekleyiş / Enis Batur Cehennem kimdir demiştiniz? Keder kuşlarını ben de gördüm Flütün ucundan bir oraya bir buraya Evet, biliyorum, herşey benim düşgücüm Şeyi, nasıl söylenebilir, bu kelimeler Böyledir işte:Tam tutacakken... Yağmur yürüyüşüne çıkmıştık o gün, Unutmam ben ayrıntıları, kimdi Hatırlayamıyorum tabii, ne önemi olabilir İsimlerin, evet yüzünü de getiremiyorum Gözümün önüne, eylüldü, eylüllerden Biri, cehennem kimdir diyordunuz?

BEŞ GÜL Sizin için tuttum beş gül getirdim Sevgili, durup dururken beş kırmızı gül getirdim, kan. Beş beyaz gül süt, beş sarı gül altın yaprak, tuttum beş pembe gül getirdim Sevgili, tan. Başka bir el koparmış onları, benim elim bunca korkak: Bir dikmeyi bilirim, bir de dokunmayı: Tepeden tırnağa teniniz yangın beldem, sizin için beş siyah gül parmaklarım. kömür. Toprak, temas, sahi bir de ak kağıt, seçtiğim kelimelerin arasında nedense mağrur, ilerlerim karda bıraktığım izler birer ağıt, ayırdım dikenleri: Sizin için bu beş arı gül. Enis BATUR Che

KIRKİKİNDİLER "Bu sarı, tok tütünü senin için ayırdım: senin için soydum domatesin kabuğunu, senin için dildim, tuzladım." "Senin için perdaha çektim içimdeki hayvanı; gövdemi yaya, burguya aldım senin için. Bu koku, bu kor, bu gemsiz istek senin açlığın için." "Toprak suya doydu bu yıl, ben sana daha doyamadım," diye sürdürüyor kadın, içinden. "Yüzündeki gururlu umutsuzlukla içimdeki doludizgin kısrağa katıl." Enis BATUR Che

KIYIYA VURAN İÇİN SONE Beni sev denizkızı, beni gözle, tanı, kurgula, kendine çevir ve aç, bir de beni ıslat, düğümlerimden çöz, bırak uzaklaşayım açıklara doğru, bana ulaş ve dokun, bana dik dalgaların verebileceği özgürlüğü ver, içine al, içinde tut ve sal, el değmemiş bir kıyı bulursam, kimsenin ayak basmadığı bir ada, döner seslenirim. Ben ve sen: Bir ten karmaşası kuralım, tuzundan kaskatı kesilsin dilim, hızımdan tutuş ve alevlerin ucundan uç, gece gökyüzünde bir anlığına ağalım, sessizliğimizden tiz bir boşluk kalsın: Beni sev deniz kızı, beni bağla, bağışla. Enis BATUR Che

ORUÇ Bir tabak tarhana koydu önüne, bir avuç maydanoz; parmaklarını tuttu, bileğini, kolunun içini öpüp bıraktı, soğanı kırdı, böldü ekmeği ve bekledi: Zaman hızla içine akıyordu. "Bu seferi gövde sana birikti" dedi, duyulur duyulmaz bir sesle. Enis BATUR . push ; Che

Sessiz Sinema / Enis Batur Yordu bütün yıl bizi işler ve ilişkiler: Buraya ondan geldik. Korkmuştuk korkularımızdan, coşkularımızdan bıkmıştık, ne yavaşlıyor ne de hızlanıyordu çarklar, kimseye rastlamıyorduk, kendimize bile: Buraya ondan gelmiştik. Bulduk aradığımız yeni oyuncuları, öğrendik ve öğrettik basit ve karmaşık kuralları, neden böyle oldu pek anlayamadık: Kağıtlar ve zarlar, pullar ve kibrit çöpleri atıldı tek tek bir köşeye: Bir gençlik oyunuydu, benimsedik birden. Kamera kontrol, döndü makaralar geceden geceye: Rolden role girdik gördüğümüz, görmediğimiz filmlerle; güldük beceriksiz bir anlatıma, usta bir kavrayışı içtenlikle alkışladık, mimikler ve jestler arasında başka durumlara ve kişilere öykündük: Buraya ondan gelmiştik. Kimbilir kim hatırladı piyanoyu içimizden: Bıkmıştık sinemadaki sessizlikten. Biraz buruk, çokça esrik, kendimizden koparak yattık sonra o gece. Buraya ondan mı gelmiştik: Uyandık erkenden, yeniden seslendirdiğimiz filimde: Yabancıydik şimdi giyindiğimiz kişiye, tıpkı gelmeden önce. Che

YAZ TUĞRASI Bir tramvaydı bindiğim mor düş, yarıda kaldı. Vatman ve biletçi Ve uçarı çan sesi, çocuk asılıp kaldı. Bir hayal bu şehir, gece kuruldu gün çözüldü: Vapurlar düz bulut, sokaklar ama dehliz, kıpırdıyor heykel: Evler büyük yangından kaldı. Sis ve duman ve tütsü ve birkaç kekre soru, durup durup dururken aklımda kaldı. Enis BATUR Che

Amazon / Enis Batur Gecemden uykuyu söküp aldılar, yüzümden gamzeyi: Aynalara durdum günden güne, boy aynalarına serdim poşumu, vitrinden vitrine bir cinnet, gezdim: Mevsim sonu gelirken mankenler bile çıplak, tamamdı. Geceme uyku verdiler sonra, göğsümdem söküp aldılar kem yengeci: Gidip geliyordum ki eksik sisli aynaların içinde, duydum Yengeç'in kırbaçsı sesini: "Neslihan bir Amazon şimdi" Che

İMBİK Ve erken kalktı adam, çayı sürdü, ince bir dilim limon yedi, uzun uzun karanlık suya baktı - doludingin bir gün için güç topladı önce, radyoda dalgın, inatçı bir ezgi buldu sonra, sırtını yelken direğine dayayıp eline bir kitap aldı. Kadın uyandığında şiir okuyordu hala - sırtını kurtarıp ona bakarken bilge bir sevgi yayıldı gözünde: Sabah ve şiir yaşamın tohuma döndüğü o sonsuz imbikte toplanıyordu. Enis BATUR Che

SONBAHAR AYİNİ Tirşe deniz. Tırıs rüzgar. Işıkların içinden geçen sabah. Teresa Berganza'nın sesinden süzülen gamlı, uzun yola çıkmış yalnız kuş. Gökyüzünde bulut, bulutta biçim, biçimde gizlenen telaş, telaşı besleyen vatos zaman, zaman: Yaprağa yürüyen su, damara yürüyen kan, durup bekleyen tirşe deniz: Kalanlar, gidenler, içimden geçen ışık, karanlık, içimden geçen vurgun. Bir gece, bir gece daha kaldı - yetişsin içimden geçen siyah tren. Enis BATUR Che

YÜZLER, Beş İçinizdeki kötülükten utanmayın, ben seviyorum yanaklarınıza yayılan ateşi, seviyorum ben fena ve mahrem olanı boynunuzdan yukarı kabaran. Açığa vurabilse, ah yırtabilseniz gömleğinizi baştan aşağı: Göğsünüz inip kalkarken sayardım tek tek sapsarı kirpiklerinizi, bir elim ateşin içinde kavruk, öteki kulağınızın üzerinde: Ayva tüyü, meme, şelale. Enis BATUR Che

RAHİM MESELİ Bir de gizli duygusu var Zaman'ın orada sınırsız bir genlik kazanır anlam ardı arkası yoktur çünkü oyun sonunun ki yılgının önünde bir sar'a tutar insanı: Orada, aralık bir gözden sızan, ilk, korkulu ışıktır mermerin kof yüzüne düşüp dönüşen. Bir tek yaralı köpek, dışarıda. Uğuldayan sabahın gelip pencerede dövdüğü buharlı kasidenin içinde kıvranıyor oda. Devriliyor buhurdan, yayılıyor ağır ağır kokunun koyu mührü, neşterin gözünde çakıyor sarsıcı şimşek - damara doğru kararlı adımı ölümün. "Ses ve soluğum şimdi, Gün'e ve Gece'ye katkı. Belki nedensiz bir ürpermeyim, kırışık evrenin taş çekirdeğinde. Görkemim belki, arınacağım kargaşayı beklerken. Sayısız pencere, sayısız çığlığın içinde gitgide ürken engerek koridorda balkıyıp duruyorum. İşte çatlayan duvarlarım. İşte can kolladığım seki, basamak, kanlı düzlük. Sonradan yırtılacağım et, işte. Burada, kül beyaz bir sarnıcın aldatı duyarlığının orta yerinde- hep ve aralıksız burada, zamanın beni sancıya mıhladığı yerdeyim artık" Bir de ben. Ne kadar dışrak görünsem o kadar içrek gözüm. Kırdığım kilitte, sızdığım bir dilim çatlakta acımasız bir ezgi duydum hep. Mesihli çörtenlerin altında tanrının kiriyle yıkandım. Gün geldi bungun, çökelek, oradan oraya savrulan dumanın içinde dural bir kimlik aradım. Oysa kufi yazısı yazgının hep geleceğe erteledi sesimi: Bir de orada, Zaman'ın gergin bir boyutu işlediği öte-gövdede hızla aramak kaldı seyrek kantaşını, seyirttikçe yaralarım derin derimden. Enis BATUR Che

Le Rouge Et Le Noir / Enis Batur Eskiden bir bahar vardı, lavta ve arp, düşmezdi elimizden Le Rouge et Le Noir; üşürdü kadınlar, ellerimiz eldiven, atkıydı kollarımız engerek soğukta, karakışın ardından çözülürdü yumak: Tuz ve tütsü, kül ve duman, kelimeler, sesler ve tınılar ve gece: Gecenin sonunda ışık vardı. Le Rouge biraz daha kanadı sonra, Le Noir koyuldu biraz daha: Aynı çıplak at gelip sırtına aldıydı zamanı. Bir soru sorulsa, yanıt yerine yeni bir soruydu ağzımızdan çıkan, mağrurdu yüzümüz hala, ama kopmuştu bakışımız bizden: Ufukta seyreden dümensiz gemilerdik, bekliyorduk fırtınanın çökmesini üstümüze. Sancılandık böylece ve doğurduk yıldan yılı: Erkekler suskun ve kavruktular, bir düşün peşinde yenik. Sökülmüştü ağır ağır kurdukları imge ağı, çatlaktı sisli gözbebekleri. Kadınlar mi getirdi bu korkulukları, bu bürümcükten erken doğum kefenini, onlarla mı büyüyüp kurudu diktiğimiz ağaçlar? Eskiden bir bahar vardı, eskiden içimizde başlayan. Jim Morrison, Hendrix ve John Lennon yoktu artık; yoktu Göğe Bakma'' durağında şemsiyesiz bekleyen yağmur kadınları. Herkes bir 35 yaş şiiri yazdı kendi eksik hayatından, fethedeceğimiz dünya inanılmaz bir hızla geçmişe doğru kaydı: Üşümüyordu kimse şimdi, yanlış koruda düdük çalıyordu bekçiler. Eskiden bir bahar vardı, flüt ve keman, Le Rouge biraz daha kana, koyul biraz daha ey dipsiz Zaman Che

Salgı / Enis Batur Her yıl, ağustosta. Bu büyü işte, kısaca allegro diyorum ona ben: Hem zarif, hemde kaba oluyor ağı. Hem zarif, hem de kaba nasıl olur derseniz, bakın: ince dokuduğu için zarif, uzun uzadıya çalışmadığı için kaba. Köşeleri sever çoğunlukla aşağıda dokur ve ağın dışına çekilir. Nereden mi biliyorum bunları? Eskiden örümcektim ben. Her yıl ağustosta. Yalnız kalınca rahatlarlar: Kadın eli dolaşmaz dolaplarda, duvarlarda. İpin ucunu kaçırıverirler tabii: Ekmek kutusu, ilaç çekmecesi, abajurla ampulün arasında büyük trapez yaşanır bir ay boyunca. Bu tutku işte, onun adı andante grazioso aslında. İnce, ipince dokur, bilir av için önemini ayrıntıların. Eskiden örümcek olmasam bilmezdim bütün bunları ben. Hayır, zehirlileri pek yaşamaz burada. Geçen yıl rastlamıştım birine, çoktandır açmadığım piyanonun kapağına sokulmuş, Fırtına'nın ilk notalarıyla kıpırdayınca gördüm onu: Siyah, diyez, attaca diyordum bu örümceklere ben, "ölüm gelecek" benim "gözümden bakacak". Korku mu, taşkı mı, ikisinin arasında Bölünmüş bir yangın mı, kapağı tak kapatmıştım üstüne. Ağına rastlamadım- ben de kurmaz mıydım yoksa, eskiden. Ağustos, kasım, mart: Örümceğe iklimler değil koyu zamanlar gerek. Geceleri severim ben, kuytu ve aseyrek çağların içinden ağır ağır geçmek: Bilir misiniz parmaklarımdaki arı yalnızlığı, nereden bileceksiniz- Piyano, şiir, ağ içre ilerleyen saatte duyduğunuz tik tak bende dolarken çekip gitmektir bütün istediğim: Dolanır kalır oysa kurumuş gövdem, bu eşsiz ağı eskiden ben kendi kendime örmüşsem. Che

SANDIK Bir kutu dolusu anahtar. Régie des Tabacs de l'Empire Ottomane, paslanmış, kenarları delinmiş o kutunun ağırlığını tartmak güç. Çekmecelerin, evrak dolaplarının ve evlerin sahipleri geçekte yıkım yerlerinde dolaşan birer hayalet. Ne çok taşındık! Nasıl dolaştırdık bunca umudu, terkedilişi, kaybetme ve kaybolma duygusunu? İçimize kazınmış yolculuklar birer loş düş ve hiçbir zaman hiçbiri gerçekleşmemiş tasarılardı oysa: Bu anahtarları olmamış kilitlerde sandık. Sahi, sandık! kendisi duruyor da onun, yıllardır giz'li bir ölü gibi anahtarsız bekliyor. İnsan asla açmamalı böyle bir efsaneyi. Herkesin hayatında içindekileri unuttuğu, umduğu, bambaşka kutularda aranacak eşya, söz ve işaretler kalmalı. Enis BATUR Che

Ortak Bir Işık / Enis Batur Bekledik, gelmediler. Açtık pencereleri, kulak kesildik seslere gündüz ve gece, taradık tek tek istasyona inen yorgun yüzleri, ufuktaki lekelere ayarladık dürbünü: Bekledik, kırık, gelmeyeceklerini anladıktan sonra bile. Görkemli geçmedi günler burada: Sıradan, sade, dingin anlar kovaladı sıradan, sade, kekre anları: Yoktu büyük fırtınalar öyle, büyük büyüler kurulup çözülmedi bu yaz: Her zamanki nedensiz hüzünler, çocukların şaşkın falı, biraz tatilde kasaba sosyolojisi, biraz başı boş konuşmayla döndü takvimler. Gözümüz yoldaydı gelmediler. Odalara çekilip şiir okuduk içimizden: Seferis ve Montale, Akdeniz dolu dizeler, hepsi genizden. Durup dururken yürüyüşe çıktık akşamları, durup dururken sustuk yakalamış gibi seyrek bir anlamı, dağ köylerine çıkıp bir gün öyküsünü dinledik süngerci oğulların, unutulmuş bir kadınla konuştuk bir başka gün, tansiklar? izledi birbirini sonra: Bir atmacaya baktık uzun uzun avının gözünden, sağanak indirdik kavruk mevsimin ortasına, bir yangını söndürürken bir başkasını başlattık: Durup dururken gelebilirdiniz, bekledik. Hazırdı sofra: Semizotu ve sarımsak, elimizle topladığımız kekik, incir, nane: Hazırdık sürdürmeye telaşı ve coşkuyu bıraktığımız yerden. Geçmişin nasıl geçtiğini, nasıl geleceğini geleceğin soracaktık. Dinmezdi ağrı üstüne gitmedikçe, açılmazdı bu koyu sis tutmadıkça kökünden ortak bir ışığı, içinde olacaktık içimizdeki korkunun: Bekledik gelmediniz. Eksikti önemli bir şey, başladığında dönüş, bavulu kapatamadık. Döndük odalara baktık yeniden, aradık taşlık ve hayatta: Neydi yitirdiğimiz anlayamadık. Yarım bir duyguydu belki, belki sürüp giden bir gündüşü, kendimizde beslenmiş, ötekinde sönmüş bir ateşti belki de, eşiğine dayanıp göremediğimiz: Bekledik, gelseydiniz. . push ; Che

ARS Bana aktarılan doğruysa, tek işleri ellerinde birer gümüş kase, nisan yağmuru biriktirmekmiş. Her yıl uğrarmış padişah, bir yudum içermiş kaselerinden, hepsine bir kese altın dağıtılsın, buyururmuş. İşte arz işte talep, diye düşünüyorum, kasemde toplananlara bakıp: İşte ars, işimde sultanım. Enis BATUR Che

Fugue IV / Enis Batur Ben daha yokum "Sizi kendi şehirlerime götürmeliydim" demişti adam. "Kendi sokaklarıma, çıkmazlarıma, durmadan taşındığım, hiçbirini unutmadığım evlere". Donmuş gibi dinlemişti. Saydığı şehirlerin hepsini su ikiye bölüyordu. Andığı sokaklar hiçbir rehberde kayıtlı olamazdı. Evlere gelince: Onları belki unutmamıştı, ama bir daha uğramadığı nasıl da belliydi. "Ben yokum" demek istemişti birden, "ben daha yokum". "Bu ev, bu sokak, bu şehir bu şehri ikiye bölen su daha yok." Çoktan susmuşlardı oysa Che

Düşük Ninni / Enis Batur Beli bağlanmış anneler babalar için de bir ninni düzmeli; Abélard'dan Heloise'den sözetmeden yumuşak, umutsuz bir nota bulmalı Doğuma muska kurup karayazı kırmadan çocuğun olması mı ölmesi mi diye sormalı; Ey tohum tanrısı! Temsili bir çocuk için de düş yatağında uykusuz kadınlar mı olmalı? Che

-albino- / Enis Batur kaç gece kaç gün geçti bilmem; bembeyaz denizin üzerinden uçarı bir kabuk, uzun, arşa yükselen albino dalgaların savurduğu kör bir lekeydim: yorgun, korkusunu çoktan terketmiş, hem iki boşluk duygusu arasında sonsuz kuş, hem kuyunun dibinde soluksuz karanlık hayvanı, bekledim, kaç gece kaç gün geçti bilmeden çoktan geçmişken kendimden an geldi koptum hepten, çekildim uzaktaki bir noktaya doğru, içimden geçen eksen mi kırılmıştı, gövdemi tutan yay mı oynamıştı kökündeki yerinden bilemedim: kaçıncı gecenin sabahıydı doğmadı güneş, bana gönderilen tufanın ardından gelen siyah bir gündü, uyandım. Che

Aztek Yılı Biterken / Enis Batur Bırak, gelsin: ışık, ses, temas: Sen sis nedir bilir misin? Avlandığım ıssız akşamlar, kıpırtısız binlerce yaprak ve erketede bekleyen rüzgar hatırlıyorum herşeyi bir bir unutuyorum herşeyi: Bu gam, bu dövme, Ave Maria ve kuşların toparlanma çağı: Güneş batarken başını kaldırıp kısık gözleriyle gökyüzünü delen kadından kalmış bir bakış hızla akıyor içimden. Karanlığın sonuna gittim ben. Orada pencereler dilsiz kapılar sürgülüyken bağırdım: Yankı dönüp geldi ve vurdu yüzüme: Çöktüysem, tortu, dibime kimse sallanmasın artık. Che

İlençli Ninni / Enis Batur Borges'in hülyalı masalını anımsadım, Ege'de bir sabah: Ben de Paracelsus gibi gülü küle dönüştüren ateşe yakarıp külü güle getirmek için arı, dayanılmaz bir çileye yatabilirdim: Dönesin diye ey kırılgan tay, kırıp belleğimde demir atan görüntüyü: Bir çift umarsız bacak silinsin gitsin gözümün dibinden, silinsin kömür gibi yüzün ve babanın deli gözleri, boğulsun seni alan acımasız deniz. Che

Ulak / Enis Batur Yıldan yıla geçerken hikayeler topladım evlerde, çıkından çıkına doldum taşırdım hiç bir yere sığmayan ölüm dirim haberlerini, çıkamadığım yokuşları bağışlıyorum giremediğim çıkmazları. Doydum gezdiğim caddelerde kovandan kovana delik deşik götürdüğüm uğultulara. Bir kül ki boşuna: Ben unutsam, kimse hatırlamaz. Belki de yenilenmeli ağaçlar. Boyalar devşirilmeli mevsimin yapraklarından, haşarı erguvandan. Yepyeni fırçalar alınmalı çarşıdan, insan eliyle germeli bezi tahtaya: Herkes kendine görülmemiş bir düş aramalı. Sen, penceremdeki suskun kadın: Hayatımda ol, kal, öl, istiyorum. Che

Mehmet Hamdi İçin Tırtıl Ninnisi / Enis Batur Süte ve geceye tutsak aç uykusuz koyunu karanlığın: Gemiler dalmış gidiyor açığa, Tarancı ki karamsar bir dede ilk atışta vuruyor imgeyi: Bir sebep değil, belki neticedir gece. Mehmet Hamdi: Oturmuş iri badem gözüne uyku, sallanıyor saatin iskemlesinde! iki kez söylesem mavi tırtıl bir ninniyi, söyle, artar mı ipek düşüne kana kana kanamadığın özsudan bir damla küpe? Süte ve geceye tutsak atılgan çocuk, kırılmaz bir inadın tartısında dur da nasılsa çözül: Uyusun sultan annen, uyusun ki al götür şu kalemi ceylan Yusuf'a: Başlasın dondurdugun yerden büzül sözüne gergin kanadın. Che

NABIZ "Ben ölümün teğmeniyim", diyordu sonradan postalanan mektubunda, BM'nin 25 Şubat tarihli müzakeresini esas alan Güvenlik Konseyi'nin bindörtyüzellibir sayılı kararına dayalı biçimde altı gün önce bölgeye gönderilen tabur sembolik bir nitelik taşıyacaktı şehrin hemen dışındaki tampon bölgede, miğferi iyice sıkışmış kulağıyla boynu arasında sımsıkı sızı - onca kararlı parmağın tetikten yolladığı top mermisi arasında kimse bilemez artık gerçekten serseri bir kurşun mu sessizliği delen, zihninin tam dibinde, son, gelmeden genzinden göğsüne yayılan şarabın kanı, "teğmenim öldü", diyor nabzı bekleyen çocuk yüzlü asker. Enis BATUR Che

ATTAR'LA KONUŞMA divanım divaneliklerle dolu diyordunuz, indim ağır ağır dimdik merdiveninden zamanın, bir ses verin bana, diledim, bir başlangıç sesi verin dedim ve dinledim: Bir tüy düşürün kanadınızdan bu ülkeye, başka ülkelere uçup gitsin ince usul kurduğunuz nakış, dediydiniz, bir tüy ki değdirsin şehirleri birbirilerine, açsın sesleri seslere bağlayan giz kilidini, dağıtsın anlama bürünmüş tüm anlamsızlıkları, sırrınız size kalsın, sizde kalmasın sakın, yaptığınız resimden artık sakının. Kan kokusu, demiştiniz yüzünüz yorgun hem dingin, işte bana verdiğiniz son ses, son anahtar, son korkusuzluk; söyledim ve hiçbir şey elde edemedim, doğru; sustum ve kazandıklarımı ayrı bir güneşe, ayrı bir geceye sakladım; doğru: Benden kopan tüyün savrulduğu ağır ağır çıktığım dimdik merdivenden aşağı doğru. Yıkılacak bütün şehirler, silinecek harflerim, parçalanacak taş tabletlere kazılmış yüzüm, simsiyah kalacak divane divanımın kağıtları: Kavruk, okunaksız, boşlukta şimdiden külliyen külüm. Enis BATUR Che

Fal / Enis Batur Eşiğine dayanıp seyirdiğim cansız doğa: Bir çingene geldi gece, ellerimi açtı ve uzun, dingin bir yağmur düştü yüzüne: "Her şey geçer, sen geçmezsin." Güldüm, katıldım: Bilmem mi kuytudan beslenen yorgun tekliğimi: Ben amansız çatlak, sudan ve çıradan çıkma yangın lehçesi: Her şey geçer ben kalırım. Che

Enis BATUR Enis Batur, 28 Haziran 1952'de Eskişehir'de doğdu. İlk yazısı 1970'de, ilk kitapları 1973'te yayımlandı. M. E. B. Yayın Dairesi başkanlığını (1979-1980), Milliyet' in kültür servisi ve yan yayınlar yöneticiliğini (1983-1984), Milliyet Büyük Ansiklopedi' nin (1986) ve Dönemli Yayıncılık' ın genel yayın yönetmenliğini (1987-1988) yaptı; 1988'den 13 Nisan 2004 tarihine kadar Yapı Kredi Yayınları'nda çalıştı. Batur, Galatasaray Üniversitesi'nde ders veriyor. Yazı, Oluşum, MEB, Tan, Gergedan, Şehir, Sanat Dünyamız, Kitap-lık, Cogito, Arredemento Dekorasyon, Fol gibi dergilerin hazırlanışında sorumluluklar üstlendi; Remzi Kitabevi' nin (1990-1993), TRT'deki "Okudukça" programının (1994-1999) yayın danışmanlığını yaptı; Açık Radyo' nun kuruluşuna katkıda bulundu ve "Şifa, Şifre, Deşifre" programını gerçekleştirdi; UNESCO'nun "Göreme' den İstanbul'a Kültür Mirasımız" kampanyasını (1984) yönetti, Cumhuriyet, Milliyet, Dünya, Aydınlık gazetelerinde, Yeni Gündem, P-Eki, Express, 2000'e Doğru dergilerinde 1978-1998 arası düzenli haftalık yazılar yazdı; yurtdışındaki çeşitli dergilerde ürünleri yayımlandı: Poesia, Il Ebbro Quaterno, Letters Internationales, Quarterly West, Tabaccaria, Podium, Kelk, Connaissance des Arts, Talismen, Didale. Şiirleriyle Cemal Süreya, Altın Portakal, Sibilla Aleramo ödüllerini, denemeleriyle TDK ödülünü kazandı. Kaynak : Enis Batur. Cüz: kıpkısa metinler (İstanbul: Sel Yayıncılık, 2000), s.1 Che

GECENİN SESİ Kaptanın uykusu kaçtı birden; birden külçe gibi üstüne indi gece ve yalnızlık, kalktı, bir havlu aldı sırtına, küpeşteye tırmandı yavaşça, duydu: Çocuğu uyutmuştu kadın; uzun, yılansı bacağını siper etmişti düşmesin diye dönerken kar yatakta: uğulduyor, tutuşuyordu erkeğin başını gömdükçe yinine: İçinden büyük bir kuş havalanıyor uzağa süzülüyordu. Enis BATUR Che

LAV Akdenizli sesini seviyordu; geniş, tuzlu gövdesini. Eğiliyor, kokluyor, kadınlığını unutup içine girmek istiyordu. Akan, devinen bir düştü erkek: Volkanın ortasında kıpırdıyordu Enis BATUR Che

EROS VE HGADES -XI- Naz için Birden aklıma seni sevmek geliyor. Benim evim sonra senin gözlerin. ellerin vardı. Onları saymak geliyor aklıma. Senin dudakların yok öyle dümdüz. Islak ve çıplak Ağzını söylüyorsun her dişinde. Kar Anlıktır. Kap Eski bir uygarlık çağdaştır bir solu kta. Senince. Denizlerime sırtüstü yat ıyorsun benimle seviş iyorsun hem hep tepemdesin ak ışık sın. Ulaşılamazlığım. Ulaşamazlığım. . Sen öyle durgun devin en benim Odalarımda salt gece vardır hüzünü Karşı çıkabilen İp. . Enis BATUR Che

Çift / Enis Batur Pus, sis, alaca bir tesbih saatler, çeviriyorum. Bir düğme açıyorum yakamda, bir başka düğme kapanıyor, çıkıp yürüyorum nisandan nisana doğru. Düşüyor işte dilimdeki tetik ve havaya çiziyorum sesleri, sessiz harfleri bomboş bir çiviyle. Bir düğme açıyorum yakamdan, bir düğme daha açıyorum: Tutup kökünden söndürdüğüm geceye fırlıyor apansız bir kuş sürüsü. Kedimin gözleri gecemi aydınlatıyor. Che

ÇIKARAYAK Düne indim merdivenden: Saçlarını toplamışsın, ensende uçuşuyor nisan. Sahanda yumurta yapmışsın öğlen, Rue de Venise sonra, sonra herhangi bir köprü ve Seine: Eski bir pafta alacağız belki, Rabelais'in tuhaf bir basımını: Akşam gene yekpare olacak Mouffetard'ın yüreğinde Aragon'u dinleyeceğiz Léo'dan: Je chante pour passer le temps. Bugün nasıl da kekre ve gamlı bugün: Opal, billur ve ahşap içre kurduğun çatıdan görünmez kiremitler mi uçuyor yoksa? Merdivenin tam önüne dayamalı bu kurtlu tırnağı, çekmezse iki titrek bacak. Enis BATUR Che

GİZ SES Bir rüzgarda buldu seni bir rüzgarda yitirdi, penceresinden baktı sine sine yağan uçarı yağmura ve essin dedi, bir daha essin, sen çünkü bana eşsizsin, gökyüzünde karmaşık bir sözdizimiydi kurduğu esin perisinin -- çekti sinesine koydu bulutlardan bir tortuyu, uzan dedi, uzan Enis, tam bir gece için biriksin sesin. Enis BATUR Che

ARS POETİCA Hiçbir şeye benzemediği söylendi şiirlerimin, Wallace Stevens'a benzediğim, hiç kimseye benzemediğim, olsa olsa "II. Yeni'nin devamı", "III. Yeni'nin ta kendisi" sayılabileceğim - "delisaçması bir söz ve işaret yumağı" denildi. Bütün bunlar bensem, bütün bunlar bendim. Yaktığım kağıtlar, fırladığım kürsüler ve çekilip dinlendiğim kör mağarada söyleştiğim gölge, örümcek, alter: Kendimden çekilsem de, gelsem de kendime farkedilmedi: Ateşin içine soktuğum el, gözümü ayırmadığım saat, insanlarla çarpıştığım seyrek günler ses ile kelimenin birbiriyle dikleştikleri yere kilitledi beni. Gençtim, çok genç - şiiri düzen sanmıştım: Çileydi gözümde, arınma ve yurttu, terkedilmiş yüzüm için her an yanımda yürüyen aynaydı, gecenin kaynağında gövdemi dalgalayan simsiyah su, sanmıştım. Yıllar başka bir yol çiziyor tortuya. Şüphesiz şimdi de sanıyorum: Sehere duyduğum inanç arkamdaki koyu, hem delifişek uykudan geliyor belli ki. Düzen değil şiir, kargaşa değil. İki uç arası zamanı çelen uçarı bir odak belki. Belki bazı ender seslerin eşiğinde tuzak, kıvrılıp yatmış çıngıraklı bir soru, öd noktasında, hançerede, yerimden her oynayışımda kuytudan çıkagelen kösnül bir yumak belki. Bir düzen değil ama - bekleyiş, zemberek, inatçı, köz, kaknus hep. Kömürden elmasa varmak için çıktığım yolda elmastan yola çıktığımı unutmadım: Yangınsa sonumda yazılan, orada yazacağım an gelmeli de. Birer kıvılcım olsun harflerim, her kelimemi yalım dili taşısın - öyle bir ateş ki içinde içimde tutuşmuş bir karanlıktan kana kanaya içsin herkes, istedim. Enis BATUR Che

Fugue V / Enis Batur Bu çocuğu hemen aldırtmazsam "İşaretleri bunca sevdiğine göre ona yorulmadan işaret vermeliyim". Nasıl yorulmazdı: Kapısına götürüp bağladığı beyaz at, aynı gün içinde postaya attığı binbir mektup, beklenmedik gecede beklenen bir güneş olmak - verdiği her işaret hayatında birikmiş büyük bir imgeyi söküp atıyordu ondan. Kadın doymuştu oysa bu duygulara. Beklediği işaretler değil işaretlerin işaret ettiği yere çağrılmaktı. Olmayınca o da yorulmadan işaret verdi. Nasıl yorulsundu ki: Adamın çakmağı bitince onu değiştirdi, gömleğine sinmiş kokuyu benimsedi, istedi ve isteklerini onun istediği kadar göstermeyi öğrendi, kabul etti. Yalnız kaldığında düşünüyordu: "Bu çocuğu hemen aldırtmazsam, onunla ölebilirim." Zaman geçiyor ve çocuk büyümüyordu oysa. Neden sonra içinde kaskatı bir ur olduğunu farketti ve onu sevdi. Che

YAPITLARI Eros ve Hgades (1973) Bir Ortaçağ Yalnızlığı (1973) Nil (1975) Ara Kitab (1976) İblise Göre İncil (1979) Kandil (1981) Meseller Kitabı (1981) Sarnıç (1985) Tuğralar (1985) Yazılar ve Tuğralar (toplu şiirler, 1987) Gri Divan (1990) Koma Provaları (1990) Perişey (1992) Ondört + X=14 (1994) Taşrada Ölüm ve Dirim Hazırlıkları (1995) Darb ve Mesel (1995) Opera 1-4004 (1996) Doğu-Batı Divanı (1997) Sütte Ne Çok Kan (1998) Kanat Hareketleri (2000) Papirüs, Mürekkep, Tüy:Seçme Şiirler (2002) Ağırlaştırıcı Sebepler Divanı (2003) Abdal Düşü: Düzyazı Şiirler (2003) ÖDÜLLERİ 1993 Cemal Süreya Şiir Ödülü 1996 Altın Portakal Şiir Ödülü Che

Fugue XIII / Enis Batur Zaman da değil Gidilebilse, ne çok iz kalıyor geride. "Belki zaman", diye düşünüyor adam: "Zaman eksiltebilir birikeni". Oysa ne zaman, ne de ona benzer şeyler - ona benzer şeyler? - silebiliyor mekana sinenleri. Eşyalar değiştirilse de, yeni badana yaptırılsa da degişmiyor ağrının kurduğu sıra: Değişmiyor çünkü sokak adları, değişmiyor şehirler ve insanlar, dünden bugüne inatla yürüyen inatçı mantık: Her mevsim, her dolunay, yağmurlar, bahar aldatmacaları, her kuyu, her kule, her balkon, kadehler, mumlar, köpükler, her kırmızı, her siyah, her gri, her uyku, her düş, her uyanış - yer etmişse - aynı çiviyi isteyen bir delikte tıpatıp zonkluyor. "Zaman da değil", diyor adam, kimse yokken, yüksek sesle. Yeni bir iz kalıyor orada, o an. Che