UYUZ HASTALIĞI Uyuz hastalığına bir parazit neden olur. Parazit deri altına yerleşerek kaşıntıya neden olur. Bu hastalığa neden olan böcek çok küçüktür ve deri altında tüneller açarak ilerler. Bu hastalığın halk arasındaki diğer adı gidişik tir. Koltuk altlarında, ellerde, parmak aralarında, karın bölgesinde yara ve kaşıntı oluşturur. Kaşıntı sonucu iltihaplanma görülebilir. Uyuz hastalığı pislikten oluşmaz. Aksine parazit temiz yerlerde de üreyebilir. Uyuz hastalığının görülme yaşı yoktur, her yaşta görülebilir. Kış aylarında ve sonbaharda görülmesi daha fazladır. Genelde kalabalık ortamlarda daha çok görülür. Bu hastalık 15 yıllık salgın dönemi, 15 yıllık sakin bir dönemi izleyen evreler şeklinde ilerler. İnsanların böceğe karı direnç oluşturma bunun sebebini ortaya koymaktadır. UYUZ PARAZİTİ Parazitin tam adı Sarcobtes Scabei dir. İnsan derine yerleşir ve tüneller açarak ilerler. Yer yer delikler açarak ilerler. BU şekilde deri altında yumurtalarını bırakır ve ürer. Vücuda girdikten 15 gün sonra deri yüzeyine çıkar. Deride kabarma ve yaralara ve kıl köklerinde iltihaba neden olur. Hayatı boyunca insan derisinde yaşar. Bulaşma Yolları Uyuz hastalığı, paraziti taşıyan başka bir kişiye en küçük bir temasla bile bulabilir. En çok birlikte yaşayan ailelerde ve birlikte uyayan kişilerde görülr. Yakın temasta bulunmak, dans etmek, el sıkışmak uyuzun diğer bulaşma yollarıdır. Hastanın eşyalarının başkaları tarafından kullanılması bulaşma şekillerinden bir başkasıdır. BELİRTİLERİ Görülen en çok belirtilerin başında geceleri artarak devam eden kaşınmadır. Bu kaşıntı elde, parmak aralarında, göbek bölgesinde sıktır. Kalçalar, genital bölge de kaşıntı ve yaralar görülür. Göğüs ve sırt bölgesinde, ayrıca yüzde kaşıntı ya da yara görülmez. Bebeklerde tüm vücudu yayılabilir. Uyuz paraziti deride tüneller meydana getirir. Bu tünellerin içerisine kir dolarak siyah bir görüntü oluşturur. Bu hastalığın önemli bir belirtisidir. Hastalığın ilerlediği dönemlerde deri pullu ve kabukludur. Erken dönemlerinde ise kırmızı kabarcıklar görülür ya da su kabarcıkları görülür. TEDAVİSİ Tedavisi oldukça basittir. Krem şeklinde ilaçlar kullanılır. Krem uygulanmadan önce vücut iyice temizlenir. Daha sonra özellikle geceleri krem sürülür ve sabah tekrar temizlenir. Krem sürülürken dikkat edilmesi gereken basit kurallar vardır. Sürülürken deri kuru olmalı ve en az 8-10 saat vücutta kalmalıdır. Tedavi bu şekilde 10 gün uygulanır ve kontrol edilir. Hastalık devam ediyorsa tedaviye devam edilir. Tedavide ilk haftalarda kaşıntı devam edebilir. Yan etkisi olarak yanma görülebilir. Diğer bir tedavi şekli ise solüsyon sürülmesidir. Krem gibi 8-10 saat vücutta kalması gerekir. Haftada bir kere geren dozda uygulanır. Bunun yan etkisi fazla olabilmektedir. Bu bazı kişilere uygulanmaz. Hamilelere, bebeklere, küçüklere, sinirsel bir hastalığı olanlara, bebek emziren annelere uygulanmaz. Bütün aile bireyleri tedavi edilmelidir. Parazitle temas eden herkese tedavi uygulanmalıdır. Paraziti almış kişilerin eşyaları iyice yıkanmalıdır. Aksi takdirde tedavide istenilen cevap alınamaz. UYUZDAN KORUNMAK İÇİN Uyuz hastalarının eşyaları başkaları tarafından kullanılmamalıdır. Hastanın bütün eşyaları kaynar suda yıkanmalı ve sıcak ütü ile ütülenmelidir. Uyuz kişilerde yakın temastan kaçınılmalıdır. Yakında uyuz hastası olalar da tedavisi olması gerekir. Okul yurt gibi yerlerde parazitli hasta buradan uzaklaştırılmalıdır. Bütün kıyafetler banyodan sonra değiştirilmelidir.