Geçmişe ait stratejilerin yavaş yavaş ölmesi ve farklı güncellemeler ile stratejilerinin değişmesi, SEO'nun yaşayan ve değişen bir süreç olduğunu ispatlıyor. Bu değişimin kaynağı da, arama motorlarının ve özellikle de Türkiye'de ve dünyadaki büyük pazar payıyla Google'ın, algoritmalarını yenilemeleri. Bu değişimi yakalayabilmek için ise SEO uzmanları veya SEO ile ilgilenen kişiler olarak yapmamız gereken; SEO gündeminden geri kalmamak ve değişim ve gelişmeleri günümüze entegre edebilmek. İleriyi öngörmenin zorluğunu da düşünerek, Türkiye'de SEO alanındaki uzman isimlere, 2020 yılında sektörü neler beklediğine dair sorular sordu. Değerli cevaplarını ise bu yazıda sizler için derledik. SEOzeo, SEMTR, iProspect ve Stradiji gibi sektörünün saygın ajansları ve büyük markaların SEO yöneticilerini dahil ettiğimiz bu araştırmanın sonucunu bir de sevimli infografi ile sizlerle paylaşmak istedik. 1. 2020 yılında olası algoritma değişimlerinin site-dışına mı site-içine mi yönelik olmasını bekliyorsunuz? Bu değişimlerin SEO'ya nasıl bir etki sağlayacağına inanıyorsunuz? İlyas Teker : Google'ın, arama sonuçlarında kullanıcıya daha fazla fayda sağlayacağını düşündüğü her değişimi hayata geçirme konusunda gayet başarılı olduğunu önceki yıllarda da defalarca gördük. Sadece 2013 yılında Moz kaynaklarına göre Google 17 kez algoritmasında günceleme yapmış. Bu sayı tabi bizim gördüğümüz sayı. Eminim arka planda bize yansıtılmayan, paylaşılmayan yüzlerce algoritma güncellemesi olmuştur. Önceki günlerde Radikal'de çıkan bir haberde Google algoritma güncellemesinin 2 milyar dolarlık Demand Media'yı %75 oranında erittiğini okumuştuk. Algoritma güncellemelerini yakından takip edip, sitelerini buna göre güncellemeyen şirketler, malesef organik tarafta trafiklerini ciddi oranda kaybedebiliyor. 2020 yılında da Google'ın hem site içerisinde hem de site dışında etkili olacak bir çok güncellemeyi hayata geçireceğini rahatlıkla söylebiliriz. Özellikle artan spam siteler ve çalışmaların arama sonuçlarını kirletmemesi için bu güncellemeler şart. Mert Erkal : Son birkaç yılda Google'daki değişimi dikkatle gözlemlersek, algoritma değişimlerinin SEO projelerini ve çalışanlarını gittikçe daha yaratıcı olmaya zorladığını görebiliriz. Her algoritma değişikliğinde düşünüldüğü gibi SEO 2020'te de ölmeyecek, ancak giderek daha çok uzmanlık ve tecrübe gerektiren bir iş haline dönüşecek. Bana kalırsa bu değişimler daha ziyade site içi SEO ve kullanıcı deneyimini etkileyecek. En nihayetinde Google'ın müşterileri de, Google'da arama yapan insanlar ve müşteri memnuniyeti Google için çok önemli. Serbay Arda Ayzit : Hummingbird ile birlikte Google'un içeriği daha iyi anlamlandırabileceğini düşünüyorum, bu yüzden 2020 yılı Google için link spam'leri ile mücadele yılı olacaktır. Google'ın bu alanda bir çok güncellemesi olmasına rağmen hala ABD, İngiltere dışı bir çok ülkede link spam, en büyük dertlerden bir tanesi. Özellikle ülkemizde bunun acısını en çok yaşayanlar doğru şekilde SEO yapmaya çalışan profesyoneller. Bunun yanında mutlaka kullanıcı davranışlarının sıralamaları daha çok etkileyeceği ve Google'un bu tarafa yönelikte çalışmalar yapacağına eminim. Ama yine de spam link ile mücadele daha yüksek seviyede olacaktır. Şahin Seçil : SEO kavramı ilk çıktığı yıllarda "title" düzenlemeleri yaparak üst sıralarda yer almak mümkünken, tüm sitelerin standart olarak "title", içerik yoğunluğu ve düzenlemelerin yapılması backlink kavramının ortaya çıkmasını sağlamıştı. Son yıllarda gelişen teknoloji ve büyüyen siteler ile site içi düzenlemeler tekrar önemli bir noktaya geldi. Bilgi birikiminin hazır yazılımlara aktarılmasıyla, site yapımında yapılması gereken kritik site içi düzenlemelerin hazır olarak geldiğini görmekteyiz. Bu da fark yaratmak isteyen sitelerin, site dışı faktörlere daha çok önem vermesi gerektiğini göstermekte, yani bir sonraki adımda site dışı faktörlerin, site içi faktörlere göre etkisinin biraz daha arttığını görmemiz mümkün. Uğur Eskici (n11): 2020 yılı ile ilgili öngörülerimi aktarmadan hemen önce bir adım geriye gidelim. 2013 yılı içerisinde 4 farklı Panda ve 2 farklı Penguen güncellemesi yaşadık. Bunlardan ayrıca gerçekleşen payday loan algoritması güncellemesi ile spam sorguları hedef alan bir takım değişimler gerçekleşti. Bütün bu güncellemelerden etkilenmeyen site sanırım olmamıştır. Özellikle payday loan algoritmasında US sorguları %0.3 civarında etkilenirken, bu rakam Türkçe sorgular için %4 civarında oldu. Buradan varmamız gereken nokta, Türkiye'de spam üretimi – özellikle uygun-değilgrafik sorgular- oldukça yüksek ve Google özellikle Türkiye için bir takım özelleştirilmiş aksiyonlar alıyor. Güncellemeleri incelediğimizde hem backlink profilleri, hem de site içi optimizasyona yönelik bir takım kültürlerinin değişmesi gerekliliği aşikar çünkü tüm bu güncellemeler, yapılan tüm SEO çalışmalarını her açıdan etkiledi ve etkilemeye de devam edecek. Aslında geçtiğimiz diğer yıllarda da benzer konular sürekli gündemdeydi. Google, bir değişiklik yaptıktan sonra SEO dünyası kendi içerisinde başka yollar buluyor ve üzerine bir güncelleme daha geliyor. Dolayısıyla 2020 yılında da gerçekleşecek çoğu güncelleme Panda &amp; Penguen serilerinin devamı niteliğinde olacaktır. Bu noktada rakiplerden sıyrılmanın, daha doğrusu kullanıcıyı sitede tutmanın en önemli yolu kullanıcıya sunulacak deneyimdir. Fakat bu noktaya gelmeden bir sitenin site-içi tüm optimizasyonlarının, kısaca SEO altyapı ve uygunluğunun sağlanması/tamamlanması gerekli. Bunun üzerine iyi bir kullanıcı deneyimi de sunabilirseniz, site-dışı optimizasyonlara çok fazla efor sarf etmenize gerek bile kalmayabilir. Yıllardır meslek hayatımda backlink profili için özel bir çalışma yaptığımı hatırlamıyorum, bu tür ögelerin tamamen natürel oluşması gerektiğini düşünüyorum. Ve bu yaklaşım zaten size güvenli bir alan bırakıyor. Bir çok filtre ve algoritmik güncellemelerin hedefi backlinklere yönelikti. Eğer özgün ve güncel içeriğiniz, kullanıcılarla da etkileşime geçebiliyorsa doğru yoldasınız. Yiğit Konur : Google, 2020 yılında da her zaman olduğu gibi SEO profesyonelleriyle değil, spammer'lar ile savaşmayı sürdürecek. Dolayısıyla yapılacak her türlü güncellemenin, işini layıkıyla yapan ajansları ve danışmanları korkutmayacağını düşünüyorum. Bu doğrultuda değerlendirmek gerekirse, 2020 yılında kullanıcıların daha iyi bir arama deneyimine kavuşacağını düşünüyorum. Google'ın 2007 yılında hayatımıza soktuğu Universal Search, kapsamını daha da genişleterek gelen kutumuza hatta adres defterimize kadar taşındı! Bu da Google'ın arama sonuçlarını kendi kişisel verilerimize ve tercihlerimize göre evriltmek adına çalışıyor diyebiliriz. Bu yönüyle belki çok klişe olacak ama, iyi bir içerik her zaman kazanacak. Pazarın aradığı şeyler ile doğrudan eşleşen ve sorulara yanıtlar bulan içerikler daha çok ön planda olacak. In-depth articles güncellemesi ile beraber bir çok şirketin müşteri adaylarına daha kapsamlı yanıtlar vererek ulaşabilmesi için içerik yatırımlarını artıracaklarına inanıyorum. Site-dışı tarafta ise, sosyal medyanın gerçek anlamda tesir alanının artacağı bir yıl olacağına inanıyorum. Bunun dışında her SEO profesyoneli gibi, site-wide yani site genelindeki linkleri satın alarak açıkça pazarı domine etmeye çalışan oyuncuların ve kötü niyetli link sağlayıcılarının bu sene içerisinde yok oluşlarına bir bir tanık olacağız. Ayrıca onlarca milyon dolar yatırımla desteklenen büyük şirketlerin dahi SEO seçimlerini gözden geçirmeleri için Rap Genius vakası harika bir örnek oldu. SEOZEO'nun yayın politikasıyla da birlikte özellikle ülkemizde bu durumun azalarak bitmesini umut edenlerdenim 2. 2020 yılında SEO ve sosyal medya sinyalleri arasında nasıl bir ilişki olmasını bekliyorsunuz? İlyas Teker : İnsanlar internette nerelerde daha fazla zaman geçiriyorsa arama motorları da orada olmak zorunda. Şu an insanlar günlerinin büyük bir kısmını sosyal ağlarda geçiriyor. Wearesocial'ın yaptığı araştırmaya göre, günümüzün %22'sini sosyal ağlar üzerinde geçiriyoruz. İnsanların bu kadar aktif olduğu sosyal ağlardaki sinyalleri Google, belirli oranda arama sonuçlarını iyileştirmek için kullandığını düşünüyorum. Hatta eski şirketim Mynet'te Hilal Cebeci ile ilgili bir haberimizi Hilal Cebeci'nin kendi Twitter hesabında paylaşmasıyla birlikte yüzlerde RT ve Fav almış ve bu sayfanın Social SEO değeri bir anda artmıştı. Daha önce ilk sayfada olmayan bu haber bir anda Google'da ilk sayfaya çıkmış ve binlerce trafiğe ulaşmıştı. SEO ve Sosyal Medya ilişkisiyle ilgili daha önce Webrazzi'de yazdığım yazıda da bir çok detaya değinmeye çalışmıştım. Özellikle Google+'ın arama sonuçlarına etkisi olduğunu Search Metrics'in yaptığı detaylı araştırmada da karşımıza çıkmıştı. Mert Erkal : Google'ın sosyal medya etkileşimi ile ilgili düşünceleri 2013 yılında fazlasıyla abartıldı. Açıkçası Google'ın genel çizgisini uzun yıllardır gözlemlemiş biri olarak sosyal medya sinyallari gibi, manipülasyona son derece açık bir alana, olması gerekenden daha fazla prim vereceğini düşünmüyordum. Manipülasyondan kastım fake hesaplarla sosyal medya takipçi sayısının arttırılması ve sosyal sinyallerin bu fake hesaplar üzerinden şişirilmesi. Google nasıl ki, manipülasyona açık link alım satımı ile mücadele ediyorsa sosyal medya için de buna benzer bir temizleme operasyonu yapması kaçınılmaz. Pek çok cephede aynı anda mücadele eden Google'ın, bir de tüm sosyal medya sitelerinde bu türden bir temizlik operasyonuna girişmesini ummak gerçekçi değildi. Ancak 2020 yılında bu tür bir mücadeleye başlayabilirler. Son birkaç aydır görünen o ki, 2020 yılında Google, Google+ konusundaki ısrarını sürdürecek. Bunu bir var olma ve prestij mücadelesi gibi görüyorlar ve fazlasıyla agresif bir şekilde insanları Google+ kullanımına özendiriyorlar. 2020'te Google+ kullanımının ekstra faydalar sağlayabileceğini öngörmek için kahin olmaya gerek yok. Son bir ay içinde yapılan güncellemeyle arama sonuçlarında salt takip ettiğiniz Google+ sayfasının paylaşımlarını değil, aynı zamanda e-mail, telefon gibi iletişim bilgilerini de görebilir hale geldiniz. Farklı güncellemelerle Google+ kullanımının hem kişiler hem de firmalar için özendirileceğini düşünüyorum. Serbay Arda Ayzit : Aslında sosyal medya ve SEO ilgisinin fazlaca abartıldığını düşünüyorum, elbette daha çok paylaşılan sayfaların şansı sıralamalar açısından daha fazla olacaktır ama bunun nedeni Google'ın sosyal sinyalleri ayrı değerlendirip dikkate alması değil, daha çok paylaşılan url'lerin daha fazla crawl edilmesi ve daha çok yerden link alma şanslarının olması ile ilgili olduğunu düşünüyorum. Bu sene de Google+ harici arama sonucuna direkt etki edecek bir değişiklik beklemiyorum. Şahin Seçil : Sosyal medya, firmaların bilinirliğinin arttırılması ve sadık kullanıcı kitlesine ulaşma açısından çok etkili bir araç olmakta. Google'ın kullanıcılarının görmeyi arzu ettiği sonuçları analiz ederek sıralamayı iyileştirdiğini düşünürsek, sosyal medya Google için çok iyi bir sinyal kaynağı. Ancak günümüzde bu sinyal, çok zayıf ve çarpıtılabilmesi çok kolay. Google' ın bunu göz ardı etmediğini ve algoritmada sürekli testler yaparak, sosyal medya skorunu en iyi şekilde konumlandırmaya çalıştığını düşünüyorum. Kişiselleştirilmiş doğru arama sonuçlarına ulaşabilmek için bir sonraki adımda da, sosyal medya parametrelerini çarpıtan tüm sitelerin cezalandırılacağını düşünüyorum. Uğur Eskici (n11): Aslında evet, ben de sosyal sinyallerin biraz daha ön plana çıkacağını düşünüyordum fakat artan sahte hesap ve spam aktiviteleri, sanırım Google tarafında bu metriğin çok da güvenilir olmadığını düşündürdü. Özellikle kendi kontrolünde olmayan ve manipülasyona açık olan bu bölgeye güvenmemek oldukça anlamlı. Yine de bir web sitesinin sosyal mecralarda görünürlülüğünün olması gerektiği, özellikle kullanıcıları ile interaktif bir şekilde etkileşimde bulunmaları, günümüzde bir zorunluluk. SEO perspektifinden bakarsak sosyal medya sinyalleri için 2020 yılında 2013'e göre çok da fazla kat çıkılacağını düşünmüyorum. Özellikle Hummingbird güncellemesi ile zaten Google tarzını biraz daha değiştirerek kullanıcıların Google üzerindeki hareketlerini ve arama geçmişini algoritmasına daha fazla dahil etmiş durumda. Yiğit Konur : Facebook - Twitter gibi ana medya sağlayıcılarından gelen veriler, her ne kadar Google için çok güvenilir olmasa da , bir değer haline gelebilir. Burada verinin gerçekliğine ulaşabilmek için, Google'ın ana akım sağlayıcılarla bir anlaşma yapabileceği de kulislerde dönen komple teorilerinden. Hoş, bu veri sağlayıcılar sahte hesapları gerçekten ayırt edebilecek veri zenginliğine sahip olmasalardı, belki de sosyal medya metriklerinin açıkça satıldığı pazarlar oluşmazdı! Alternatif olarak, 2020'te pazara girebilecek yeni bir oyuncu, sosyal medya dünyasını değiştirebilir, kim bilir belki de bu durum metriklerle oynayan SEO danışmanları için güzel fırsatlar yaratabilir. Ya da Google+ gibi bir sosyal sağlayıcının, Facebook verilerini içe aktarmak koşuluyla çok daha isabetli arama sonuçları sunacağını söylemesi bile aramanın yönünü tamamen değiştirebilir! 2013'te öngörülemeyen bu durumun, 2020'te de gizemini koruyacağına inananlardanım. 3. Sizce giyilebilir teknolojik cihazlar gibi gelişimler ve artan mobil kullanım, SEO'yu nasıl etkileyecek? İlyas Teker : Mobil kullanımı önceki yıllara oranla 2013 yılında ciddi bir artış sağladı. Burada artışın en önemli nedenleri tabii ki telefon üreticilerinin yüzlerce farklı modelde, fiyatta telefonu piyasaya sürmesi de etkili oldu. StatCounter'ın yaptığı araştırmaya göre 2013 yılında tüm web kullanımının %17'si mobil cihazlar üzerinden olmuş. Gelecekte mobil kullanan kişi sayısı nasıl değişecek diye baktığımızda eMarketer bize 2017 yılında dünyada 5 milyar insanın mobil cihaz kullanacağını öngörüyor. Bu kadar yoğun kullanımın olacağı bir dünyada özellikle mobil local search result'larda organik pozisyon kazanmak daha da zorlaşacak ve halen mobil sitesi olmayan bir çok şirket bu konunun önemini daha iyi kavrayacak diye düşünüyorum. Belki de gelecek yıllarda Google Glass Optimizasyonu konusunu bile konuşuyor olacağız. Mert Erkal : Açıkçası halen çok yaygın olmadıkları için Google Glass gibi teknolojilerin 2020'te çok büyük bir patlama yapmasını beklemiyorum. Ben de bu tür teknolojileri yakından takip ediyorum. Özellikle sportif amaçla giyilebilir teknolojiler, 2020'te patlama yapacaklar. Bunları arama ile ilişkilendiren arama motorları da bu gelişmeden nasibini alacaklar. Google Glass ile Google'un birincil hedefi, giyilebilir bir teknoloji ürünü satmak değil, bu teknolojik ürün ile yapılacak arama sorgularını da kendi hanesine yazmak istemektir. Mobil aramalarda 2013'te inanılmaz bir artış oldu ve bu artış 2020'te artarak devam edecek görünüyor. 2013 yılı aynı zamanda Türk firmalarının mobil aramaları ve mobil SEO'yu keşfetmeye başladıkları yıl oldu. Halen pek çok web sitesi mobil uyumlu değil. 2020'te mobil uyumlu site tasarımlarının ve dolayısıyla mobil SEO'nun giderek önem kazanacağını söyleyebiliriz. Serbay Arda Ayzit : Google Glass ve diğer giyilebilir teknolojilerin kısa vadede, yani 1-2 sene içerisinde, aramaya etkisinin çok olacağını düşünmüyorum ama mobil, yıllarca konuşulan ve direkt seo için hayati olan konulardan bir tanesi. Bu açıdan, mobil seo kısmının ve buna yönelik araçların, örn:mobil A/B test, app A/B test, mobil sıralama takibi vs. artacağına eminim. Ülkemizde de mobil hacmi arttıkça mobil sitelerin varlığı ve optimizasyonu en sıcak konuların başında gelecektir. Ama şunu atlamamak lazım, mobil ve desktop kullanıcısının istekleri çok farklı, onu iyi analiz edip ona göre hamle yapmak lazım. Desktop kullanıcıları 3 sayfa içerik görmek istiyor diye mobil sitenin en başına onu koyarsak yanılırız. Kullanıcı verilerini iyi analiz edip, doğru çıkarımlar yapmak çok önemli. Şahin Seçil : Uzun yıllardır SEO gelişmelerini takip eden ve ne zaman son bulabileceğini düşünen birisi olarak, uygulamalar ile birlikte önümüzdeki 5-10 yıl içinde arama motoru gereksiniminin iyiden iyiye azaltacağını düşünüyorum. Kullanıcılar, sadık uygulamalara eriştikçe, arama yapma ihtiyacı ortadan kalkacak, yeni uygulamaları ve ihtiyacımıza yönelik çözümleri sosyal medya aracılığı ile kapatabilecek. Burada Google'ın geliştireceği strateji çok önemli, uygulama içi reklam modelleri mi geliştirecek, yoksa gelirinin büyük kaynağı olan arama motorunu, uygulamaların içine aktaran yeni modeller mi geliştirecek? Uğur Eskici (n11): Sürekli kullanıcı deneyiminden ve artan/beklenen mobilleşmeden bahsediyoruz. Her şeyi SEO için düşünmemeliyiz bu çok net; bir site/uygulama kullanıcılar için yapılmalıdır. Eğer kullanıcı mobilleşiyorsa, sistemi de mobilleştirmeliyiz. Google &amp; SEO dünyasında kullanıcı deneyimini eğer bir metrik olarak düşünüyorsak –ki düşünmeliyiz- sitemizin de buna ayak uydurmasını sağlamamız gerekli. Bu durum site içerisindeki kullanım, çıkış oranı, kalma süresi, ziyaret derinliği gibi metrikleri etkilediği için SEO tarafını kuşkusuz etkileyecektir. Bu sebeple kullanıcıları hayatınızın merkezine koyun, roadmap'inizi buna göre oluşturun; SEO tarafınızın güçlendiğini zamanla göreceksiniz. Yiğit Konur : Amit Singhal'in yıllar önce ifade ettiği üzere, Google yapay zeka ile çalışan bir YANIT MOTORU yaratmaya çalışıyor. Bunu sağlayabilmek için yüzlerce farklı sinyalden destek alıyor. Trilyonlarca sayfayı indeksine dahil ediyor ve kalitesini puanlandırıyor. Bunun sonucunda ise kullanıcısına tek bir sonuç sunmaya çalışıyor! Zira 2013'te gelen Hummingbird güncellemesi de Google'ın yanıt motorunu baştan sona değiştirmişti. Arama motorlarındaki sorguların birbirine bağlanabilir olması, artık insanların bu meşhur yanıt motoru ile diyalog etkileşimi kurabildiğini gösteriyor. Google'ın, semantik indekse yaptığı en büyük yatırımlardan biri olan MetaWeb satın alması sonrası oluşan Freebase'de, gönüllü binlerce kişi dünyadaki bilgiyi veritabanına aktarılabilecek biçimde şekillendirmeye çalışıyor. Tüm bunların sonucunda, belki de &quot;Şu an bulunduğum konumda en iyi pizza yapan yer&quot; sorgusunun yanıtını dahi bulabilecek bir veri havuzuna ulaşabiliriz! 4. Bu sene yapılandırılmış veriler ve schema konusunda nasıl bir gelişim bekliyorsunuz? İlyas Teker : Sitelerimizdeki bilgiler çoğu zaman kullanıcılar için faydalı bilgiler taşıyor olabilir, ancak bunları Google'ın ve diğer arama motorlarının anlayabileceği yapıya getirmediğimizde, onlar için çok anlamlı veriler olmayabiliyor. Özellikle Google, sitelerimizdeki bilgilerin arama sonuçlarında kullanıcılara daha fazla fayda sağlaması için bir çok farklı rich snippetta geliştirmiş durumda. Şu an için desteklenen Reviews, People, Products, Businesses and Organizations, Recipes, Events, Music kategorilerinin dışında, bu yıl farklı kategorilerde de eklemeler olacağını düşünüyorum. Hali hazırda herhangi bir kitabı Google'da arattığımızda, kitapla ilgili yorum/beğenilme oranlarını, kitabın fiyatını, daha siteye gitmeden görebiliyoruz. Sevdiğimiz bir sanatçının son çıkan albümüyle ilgili bilgileri, yakın zamanda vereceği konser için bilgileri, merak ettiğimiz birisinin hangi şirkette, hangi pozisyonda çalıştığını, henüz arama sonuçlarında rahatlıkla görebiliyoruz. 2020 yılında dünyadaki milyarlarca sitenin sayfalarında bulunan textlerin, arama motorları için daha anlamlı hale geleceği, bir çok yapılandırmanın hayata geçeceğini düşünüyorum. Mert Erkal : Google 2013'te bu alanda büyük değişiklikler yaptı. 2020'te bunun giderek artmasını bekliyorum. Birkaç hafta kadar önce Google, ilk kez bir WordPress eklentisi çıkarttı. Bu tür eklentilerle ve yardımcı araçlarla, arama motoru sonuç sıralamalarını 2020 yılında daha da zenginleştirmeye devam edecek gibi görünüyor. Knowledge graph, görsel reklamlar, vs gibi konularda Google'un giderek daha agresifleştiğini görüyoruz. Bu konularda 2020 yılı boyunca da, test amaçlı şeyler denemeye devam edecek gibi görünüyor. Ancak arama motoru sonuçlarında çok ciddi bir değişiklik öngörmüyorum. Serbay Arda Ayzit : Schema kullanımı, özellikle son bir senedir ciddi şekilde artmakta. Yurtdışında bir çok farklı formatını arama sonuçlarında görebildiğimiz schema etiketlemeleri, ülkemizde de önümüzdeki sene içerisinde aktif olacaktır. Ama ülkemizdeki yıldızlarla oynama gibi yollarla schema kullanıcımı gerçek olmayan verilerle manipüle edilirse, Google'ın aktif etmesi daha da zaman alabilir. Şahin Seçil : Google, çok büyük bilgi eksikliği ve karmaşasını görerek Schema yapısı üzerine eğildi. Maalesef ülkemizde, tasarım ve yazılımlar hala bir sisteme oturmuş değil. Burada firmalar kadar, SEO ajans ve danışmanlarına da büyük sorumluluklar düşmekte. Eğer ajans veya danışmanlar, firmalar ile omuz omuza çalışabilirlerse, kullanıcı ve arama motoru dostu siteler fark yaratacaktır. Uğur Eskici (n11): Google, özellikle schema konusunda 2013 yılında anlamlı adımlar attı. Webmasterları eğitmeye yönelik girişimleri ve schema kullanımı &amp; hatalarını gösteren araç geliştirip, bunu Webmasters Tools içerisine dahil etmesi muazzam güzel oldu. Fakat schema'nın kapsamının geliştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bazı noktalarda yetersiz olması nedeniyle, 2020 yılı içerisinde schema'nın kapsamının genişleteceğini bekliyorum. Ya da umut ediyorum diyebilirim. Yiğit Konur : Bilinenin aksine, schema sadece web için düzenlenen bir standart değil. E-postalar için schema yapıları, uzunca bir zamandır Google'da tartışılıyor. Gmail için yapılan Actions in the Inbox girişimi ile artık biletinizi satın aldıktan sonra, otomatik olarak Google'a uçuşunuzu bildirebiliyor olacaksınız. Android kullanıcıları ya da telefonuna Google Now yüklemiş diğer platform kullanıcıları, uçuşundan 3 saat önce yola çıkması konusunda uyarılabilecek bir hale gelecek! Öyle ki, gideceğiniz yoldaki trafik yoğunluğunu dahi analiz ederek, kişisel asistanınız Google, size ne zaman yola çıkmanız gerektiğini söyleyebilecek. 5. 2020 yılında nasıl bir link inşaası stratejisi izlemeli ve nelere dikkat etmeliyiz? İlyas Teker : Link building, SEO projelerinde her zaman titizlikle yapılması gereken bir iş. Yanlış strateji ile yapılan çalışmalar kısa vadede başarı getirse de uzun vadede ilgili sitenin arama motorlarında görünürlüğünü tamamen azaltabiliyor. Yakın zamanda Amerika'nın en büyük şarkı sözü sitelerinden Rap Genius, yapmış olduğu yanlış link building stratejisi yüzünden Google'dan ceza almış, arama sonuçlarında organik görünürlüğü bir anda düşmüştü. Sonrasında bunu fark edip yaptıkları çalışmalarla, Google'da tekrar pozisyon kazanmayı başarabilmişlerdi. Ama maalesef bir çok site bu kadar şanslı olmayabiliyor. 2020 yılında bu tarz kısa vadeli başarı kazandıracak yöntem/taktiklerden uzak durmalı, daha çok özgün, kaliteli ve paylaşılabilir content üretmeye zaman harcanmalıdır. Üretilen bu contentler, yüzlerce insan tarafından beğenilip paylaşıldıkça, siz de dolaylı olarak backlink kazanmış olacaksınız. Özellikle yeni sitelerin, daha ilk aylardan hedefledikleri anahtar kelimelerde binlerce backlink satın alması, Google tarafında inşaa edecekleri trust değerinin daha yolun başında zarar görmesine neden oluyor.