Meme kanseri sıklığı nedir? Batı toplumlarında her 8 kadından birinde ve ülkemizde ise her 12 kadından birinde, yaşam sürecinde meme kanseri geliştiği bilinmektedir. Çok nadiren erkeklerde görülmesine rağmen, meme kanseri östrojen ve projesteron hormonlarının yüksekliği nedeniyle, kadınların hastalığıdır. Erken dönemde meme kanseri ne anlama gelir? Erken dönemde meme kanseri ile kast edilen başlangıç aşamasında kanser veya kanser adayı hücrelerin bulunmasıdır. Meme kanseri en kolay nasıl belirlenir? Mamografi meme kanserini en kolaylıkla belirleyen tarama yöntemidir. 40 yaşından itibaren 1-2 yıllık aralıklarla mamografi yapılması önerilmektedir. 70 yaştan sonra ise hastanın koşullarına uygun olarak bu zaman aralığı hesaplanır. Mamografi tetkiki sırasında meme iki plastik tabaka arasında sıkıştırılır. Memenin sıkıştırılması bazı kadınlara ağrı ve huzursuzluk hissi verebilir, ancak bu uygulamanın mantığı, daha net görüntülerin elde edilmesi arzusundadır. Meme kanseri için risk faktörleri nelerdir? - Cinsiyet: Kadın olmak - Yaş: 30 yaş altında meme kanseri gelişme olasılığı her 2,500 kadında bir iken, bu oran 40-59 yaş arası 24 kadından birine ve 60-79 yaş arası ise her 13 kadından birine yükselmektedir. - Kalıtım: Meme kanserlerinin sadece % 8 i kalıtsaldır. Kalıtım açısından riskli kadınlarda BRCA 1 ve BRCA 2, PTEN, p53, AT ve HNPCC genlerindeki değişiklikler araştırılabilir. - İlk adetin 13 yaşın altında görülmesi - 51 yaşın üzerinde menopoza girilmesi - Şişmanlık: özellikle menapoz dönemi sonrasında kilo alınması ve obesite meme kanseri açısından risk oluşturur. Menapoz ile birlikte yumurtalıklardaki östrojen hormonu üretimi sona erer. Alınan kilolar ile birlikte gelişen yağ dokusu, östrojen hormonu oluşumunda en önemli kaynak halini alır ve bağlantılı olarak meme kanseri oluşumu riski artar. - Beş senenin üzerinde sürdürülen hormon tedavisi , projesteron ve östrojeni birlikte içeren ilaçlar tek başına östrojen içerenlere göre daha risklidir. - Kadının doğum yapmaması - İlk gebeliğin 30 yaş sonrası gerçekleşmesi - Düzenli alkol kullanımı - Daha önce yapılan meme biyopsisinde atipik hiperplazi veya in situ lobüler karsinom bulunması - Ergenlik yaş döneminde ışın tedavisi görmek - 30 yaş öncesi meme dokusuna radyoterapi uygulanması Meme kanserinde yaş gruplarına göre risk nasıldır? Mevcut yaş 10 yıl içinde risk % 20 yıl içinde risk % 30 yıl içinde risk % 30 0.43 1.86 4.13 40 1.45 3.75 6.87 50 2.38 5.60 8.66 60 3.45 6.71 8.65 Meme kanserinin belirtileri nelerdir? - Memede ağrısız kitle ele gelmesi - Memenin büyüklüğü ve şeklinde değişiklik olması - Meme cildinin pürtüklü bir görünüm alması - Meme başının içeri çekilmesi Kendi kendine meme muayenesi nasıl yapılır? Özellikle, aynanın karşısında veya banyoda ayda bir kadının yapacağı meme muayenesi ile bir memedeki kabarıklık, düzensizlik, şişlik veya simetri bozukluğu aranması uygun olur. Memede hangi durumlarda hekime başvurmak yararlı olur? Memede ele gelen şişlik, yumru veya kitle olması durumunda Meme büyüklüğünde ve şeklinde bir değişiklik olması durumunda Meme derisinde kalınlaşma, pürtüklenme ve portakal görünümü gelişmesi Memede kızarıklık, şişlik ve ısı artışı olması Meme başının içeri çökmesi Meme başından akıntı olması Meme başında kabuklanma ve ülserler olması Meme başında sürekli kaşıntı olması Meme başında olağan dışında bir gerginlik ve ağrı olması Memede ele gelen her şişlik kanser anlamına mı gelir? Memede ele gelen şişlik, kitle veya yumruların büyük bir çoğunluğu meme kanseri nedeniyle değildir. Memede ağrı kanser nedeniyle mi olur? Meme ağrısının en sık nedeni meme kanseri değil, memenin fibrokistik hastalığıdır. Meme kanseri için risk faktörleri nelerdir? 30 yaşın üzerinde ilk doğumunu yapan kadınların östrojen hormonu kullanması İlk adetini daha genç yaşta gören kadınlarda Menapoza daha geç giren kadınlarda 5 yıldan daha uzun süre ile östrojen hormonu kullanan kadınlarda meme kanseri riskinin arttığını bilmek gerekir. Meme kanseri riski nasıl azaltılabilir? Bireysel risk faktörlerinin bilinmesi Ailevi risk faktörlerinin bilinmesi Riski azaltabilmek için hangi tetkiklerin yapılabileceğini bilmek Ne sıklıkta tarama yapılması gerektiğini bilmek Aşırı kilodan kaçınmak Alkol kullanımında aşırıya kaçmamak Östrojen ve projesteron hormon kullanımından kaçınmak Uzak durulması önerilen gıdalar: tütsülenmiş ve tuzlanmış salamura etler, keten tohumu Meme kanserinden korunmada yararlı gıdalar hangileridir? Balık Yeşil çay Şalgam Turp Havuç Kabak Karnabahar Brüksel lahanası Brokoli Süt ve süt ürünleri Meme kanseri riskini arttırdığı kesinleşmeyen faktörler nelerdir? Stres Deodoran kullanımı Sütyen kullanımı Meme protezi Kürtaj yapılmasının meme kanserini arttırdığı yönünde kesin bilimsel kanıt yoktur.