Erken boşalma 40 yaşın altındaki erkeklerde en sık görülen cinsel problemdir. Erken boşalma her iki tarafın da tatmin olmasını engelleyecek kadar kısa sürede boşalmanın meydana gelmesidir. Ancak erken boşalma cinsel ilişki denemelerinin %50'sinden fazlasında meydana geliyorsa hastalık olarak kabul edilir. Bundan daha azı her erkekte dönemsel olarak görülebilir. Sıklıkla erken boşalma vajinaya giriş sırasında ya da hemen vajinaya girer girmez görülür. Ancak en ileri halinde penise herhangi bir uyarı olmadan yalnızca cinsel düşünceler bile dahi boşalmayı tetikler. Erken boşalmadaki önemli faktör boşalmanın erkeğin ve partnerinin isteklerinden önce olması ve bunun cinsel ilişkilerinde sıkıntıya yol açmasıdır. Boşalmanın küçük cinsel uyarılarla ve neredeyse kontrolsüz bir şekilde meydana gelmesi, cinsel tatminde azalma, suçluluk, utanç ve hayal kırıklığı hissi yaratarak psikolojik problemlere de yol açabilir. BOŞALMA SÜRESİNİN STANDARDI YOKTUR Bir erkeğin ne kadar sürede boşalması gerektiği konusunda tıbbi bir standart yoktur. Burada önemli olan boşalmanın erkeğin ve partnerinin isteklerinden önce olmaması ve cinsel ilişkide problem yaratmamasıdır. Erken boşalma bazı kişilerde cinsel yaşamın başlamasıyla başlar. Buna primer yani birincil erken boşalma problemi denir. Bazı kişilerde ise daha önceden böyle bir sorun olmamasına rağmen sonradan bu sorun oluşur. Bu durumda erken boşalma seconder yani ikincildir. Erken boşalma sorununuzun nasıl ve ne zaman başladığı tedavi planınızın oluşturulmasında önem taşır. Erken boşalma bazen ilk ilişkiden itibaren ortaya çıkabileceği gibi bazen de daha önce problemi olmayan bir kişide sonradan gelişebilir. Düzensiz cinsel hayatı olan erkeklerde sık görülür. Ayrıca cinsel performansa çok önem veren ve bu nedenle gerginlik yaşayan kişilerde de sıkça ortaya çıkar. İlk cinsel ilişkisini sağlıklı olmayan bir şekilde yaşamış kişilerde performans anksiyetesi yani kişinin cinselliğe aşırı gergin ve iyi bir performans gösterme çabası içinde yaklaşması sık görülür. İşte erken boşalmayı en çok performans aksiyetesinin yoğunluğu, cinsel hayatın düzeni ve sinirsel bir hastalığın mevcudiyeti etkilemektedir. Uzmanlar halen erken boşalmaya yol açan nedenleri araştırmaktadır. Bu sorunun artık sadece psikolojik değil, psikolojik ve biyolojik faktörlerin birleşimi sonucu oluşan kompleks bir rahatsızlık olduğu bilinmektedir. PSİKOLOJİK NEDENLER Bazı uzmanlar erken cinsel deneyimlerin ileri yaşlarda düzeltilemeyecek cinsel alışkanlıklara yol açtığını belirtmektedir: Başkaları tarafından farkedilmemesi için çok çabuk orgazm olmaya çalışmak ya da Cinsellikten dolayı suçluluk duyup, bir an önce bitirmeye uğraşmak gibi davranışların erken boşalmaya etkisi olabileceğini belirtiyorlar. Bunlarla birlikte, Sertleşme problemi de erken boşalma sorununa katkıda bulunabiliyor. Sertleşme sorunu yaşayan erkek sertliğin kaybolmaması yada kaybolmadan cinsel ilişkiye girilmesi adına hızlı boşalmayı alışkanlık haline getirebiliyor. Ayrıca cinsel performansları konusunda sürekli endişe yaşayan kişilerde de erken boşalma problemi daha sık görülüyor. BİYOLOJİK NEDENLER Daha nadir olarak sinir sistemine yapılan bir travma yada cerrahi operasyon ile bazı ilaçların da erken boşalmaya yol açabileceği belirtiliyor. Uzmanlar birçok biyolojik faktörün de erken boşalma sorununa yol açabileceğini belirtiyor: Anormal hormon seviyeleri Boşalma reflekslerindeki problemler Tiroid sorunu gibi bazı sistemik rahatsızlıklar Prostat veya üretradaki enfeksiyonlar Genetik etkenler erken boşalma sorununa katkıda bulunabiliyor. Genellikle altta yatan neden psikolojik olsa da nadiren fiziksel bir neden de etken olabilir: Sempatik sinir sistemi hasarı Prostatın iyi huylu büyümesi ve prostat enflamasyonları Şeker hastalığı Bölgesel genito-üriner hastalık Bölgesel duyu hasarı Polisitemi Polinörit ve bunlar gibi organik faktörler etkili olabilir. Her yaşta olmakla beraber en çok genç erkeklerde özellikle 18-30 yaş arasında görülür. Bunun sebebi erken boşalmanın daha çok erkeğin cinsel deneyiminin yeni olduğu durumlarda ortaya çıkmasıdır. Ancak yaş ilerledikçe ikincil bir sertleşme için gereken sürenin uzar veya tam sertleşmeye ulaşamamak gibi sorunlar ortaya çıkar. Sertleşme tam olmazsa erken boşalma da sıklaşır. Çoğu zaman evliliklerde eşler bu sorunu kabullenmiş görünür. Ancak özellikle yeni bir ilişkiye girildiğinde yeni partner için bu sorun büyük paniğe yol açabilir. RİSK FAKTÖRLERİ Sertleşme sorunu: Dönemsel veya sürekli olarak sertleşme sorunu yaşıyorsanız, sürekli sertleşmeyi kaybetmekten korkmanız erken boşalma probleminin gelişmesine neden olabilir. Erken boşalma sorunu yaşayan her üç erkekten yaklaşık 1 tanesinde sertleşme sorunu da bulunmaktadır. Sağlık sorunları: Kalp rahatsızlığı gibi bir sağlık sorunu cinsel beraberlik esnasında kendinizi endişeli ve aşırı heyecanlı hissetmenize neden olabilir. Bu durumda boşalmak için acele ederseniz erken boşalma sorunu ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Stres: İş, okul veya aile yaşamınızdaki fiziksel ve duygusal stresler cinsel ilişki esnasında rahatlamanızı ve odaklanmanızı kısıtlayarak erken boşalmanıza neden olabilir. Bazı ilaçlar: Nadiren beyindeki kimyasalları etkileyen bir ilacın kullanımı da erken boşalma sorununa yol açabilir. SERTLEŞME PROBLEMİNE DE YOL AÇAR Sertleşme problemi erken boşalmaya neden olabileceği gibi, erken boşalma da sertleşme sorununa yol açabilir. Sertleşme problemi yaşayan erkek, sertliği kaybetmemek ve cinsel ilişki boyunca devam ettirmek adına erken boşalmayı alışkanlık haline getirebilir. Bunun gibi erken boşalma ile sertleşme de kaybolur. Birçok erkek bu durumda ikinci bir sertleşme yaşamaya kendini zorunlu hisseder. Ancak eğer ikinci sertleşme de başarısız olursa bu heyecan, korku, gerilim gibi olumsuz duygulara yol açar. Serleşme fiziksel bir durum olmakla birlikte psikolojiden de etkilendiğinden erkek giderek daha zor sertleşir. Burada önemli olan nokta ikinci sertleşmenin yaşla birlikte güçleştiğinin bilinmesidir. Özellikle 40-50'li yaşlardan sonra birinci ve ikinci bir sertleşme arasındaki süre uzar. Bazı erkeklerde bu süre yarım saat iken, bazılarında 18-20 saat alabilir. PSİKOLOJİK Mİ ORGANİK Mİ? Tedaviye başlamadan önce erken boşalmanın psikolojik kaynaklı mı yoksa organik mi olduğu araştırılır. Bu araştırmaların sonucunda kişiye özel tedavi planı düzenlenir. Erkeğin boşalmasını kontrol etmesi için bazı ev ödevleri verilir. Bu ödevler, erkeğin boşalmanın kontrolünü sağlaması için eşiyle beraberken yapacağı bazı egzersizlerden oluşur. İlaç tedavileri de destek olarak verilmekle birlikte ev ödevleriyle kişinin ilaca bağımlı olmaksızın kendi başına kontrolü sağlaması hedeflenir. Tedavide, erkeğin bakış açısı, partnerinin olup olmaması ve onunla beraber terapiye gelmesi çok önemlidir. Cinsel tedaviler eğer kişinin başka bir kişilik veya ilişki problemi varsa uygun değildir. Öncelikle kişinin diğer problemlerinin ele alınması ve tedavi edilmesi gerekir. Çünkü bu problemler cinsel tedavide engel oluştururlar. Örneğin: kişinin depresyonu ya da partner ile bir problemi mevcut ise cinsel tedaviden önce depresyonunun ve ilişki problemlerinin düzenlenmesi daha sonra çift olarak cinsel tedaviye başlaması tavsiye edilir. Erken boşalma şikayetiniz varsa doktorunuz öncelikle cinsel geçmişiniz ile ilgili detaylı bir ön görüşme yapacaktır. Doktorunuz aşağıdaki soruları, erken boşalmaya yol açan nedenleri araştırmak için sorabilir: Ne kadar zamandır erken boşalıyorsunuz? Erken boşalma sadece belli bir partnerle mi oluyor, yoksa genel olarak tüm cinsel partnerlerinizle bu sorunu yaşıyor musunuz? Her cinsel beraberlikte erken boşalma sorunu yaşıyor musunuz? Ne kadar sürede bir cinsel beraberlik yaşıyorsunuz? Erken boşalmanın hayat ve cinselliğiniz üzerindeki etkileri nelerdir? Erken boşalmayla birlikte sertleşme sorunu da yaşıyor musunuz? Bir hastalığınız veya kullandığınız bir ilaç var mı? Bu ve bunun gibi sorularla erken boşalma şikayetinizi araştıran doktorunuz ardından yapacağı fizik muayene ile tanınızı koyacaktır. Erken boşalma sorununuza yol açan organik bir sebep bulunmadığında, psikolojik kökenli bir erken boşalma sorunuyla karşı karşıyasınız demektir. Bu durumda doktorunuzla birlikte çalışan bir psikog ile bu soruna yol açan faktörleri araştıracak ve problemin kökenine inerek tedavi sağlayacaksınız. TEDAVİ SEÇENEKLERİ Genel olarak erken boşalmanın tedavisi cinsel terapi, ilaçlar ve psikoterapi teknikleriyle yapılmaktadır. Birçok erkek için bu tedavi seçeneklerinin birlikte kullanılması daha yararlı olmaktadır. Düzenli bir cinsel yaşam ve sürekli bir partner erken boşalma tedavisinde önemlidir. Cinsel Terapi: Cinsel terapide cinselliğinizin kalitesini arttıracak ve cinsel problemlerinizle baş etmenizi sağlayan teknikler öğrenirsiniz. Bu cinsel ilişkiden bir-iki saat önce yapacağınız mastürbasyonlar gibi ev ödevleri şeklinde olabilir. Ya da doktorunuzun erken boşalmanın yarattığı cinsel gerginlikten uzaklaşmanız için bir süre diğer cinsel oyunlarla rahatlamanızı ve dikkatinizi cinsel birleşmeden uzaklaşmanızı gerektirecek tavsiyeler şeklinde de olabilir. Erken boşalmada boşalma refleksif hale gelmeden kişinin bunu hissetmesi ve durdurması hedeflenir. Tedavide egzersizler kişinin kendi başına yapacağı çalışmalar ve partneriyle yapacağı çalışmalar şeklinde düzenlenmektedir. İlaç tedavileri de destek olarak verilmekle birlikte ev ödevleriyle kişinin ilaca bağımlı olmaksızın kendi başına kontrolü sağlaması amaçlanmaktadır. Ancak çok erken boşalan kişide, başlangıçta herhangi bir egzersiz uygun değildir. Erken boşalmada en sık kullanılan cinsel egzersiz sıkıştırma / sıkma tedavisi' dir. Bu egzersizde cinsel ilişki sırasında veya öncesinde eğer erkek erken boşalma olacağını hissederse cinsel ilişkiye ara verir ve kendisi veya eşi penisi baş ve işaret parmakları ile kavrayarak sıkayarak penisin uç kısmının hemen gerisine yaklaşık 20 saniye süresince hafif bir basınç uygular. Daha sonra cinsel ilişkiye baştan başlanır. Bu yöntem gerektiği kadar sıklıkla uygulanabilir. Diğer bir eğitim şekli de ilişki halinde veya mastürbasyon yaparken penisi kişinin yada partnerinin uyarması fakat boşalmadan hemen önce bu uyarıyı durdurması şeklindedir. 30-60 saniye boyunca uyarıyı durdurulduktan sonra uyarıya tekrar başlanır. Uyarı tekrar durdurulur veya uyarı tekrar başlanır. Bu şeklinde 5-6 kere tekrarladıktan sonra boşalmaya izin verilir. İlaç Tedavisi: Erken boşalmanın tedavisinde çeşitli antidepresan ilaçlar ile bazı lokal aneztezik kremler de kullanılabilir. İlaç tedavisi - dopamine antagonistleri - antidepresanlar - anksiyolitikler - anestezik etkili losyon/krem ler de davranış terapiye ek olarak önerilebilir. Antidepresan ilaçların erken boşalmadaki başarıları son dönemlerde fark edilmiştir. Hekimler, antidepresan alan bazı erkek hastaların yan etki olarak boşalmanın gecikmesi şikayeti ile kendilerine müracaat ettiklerini fark etmişlerdir. Bundan dolayı, erken boşalma problemi olanlarda antidepresan ilaç kullanımı başlamıştır. Erken boşalma tedavisinde kullanılan antidepresan ilaçlar, seçici olarak serotonin gerialımını engelleyen ilaçlar ve trisiklik antidepresanlardır . Ayrıca anastezik maddeler içeren bazı spreylerin penis çevresine sıkıldığında fazla duyarlılığı ortadan kaldırdığı, hissizlik yaptığı için tam olarak zevk yaşanmasa da boşalma süresinin oldukça geciktiği görülmektedir. Psikoterapi- Davranış tedavisi: Danışmanlık yada konuşma terapisi olarak da bilinen psikoterapide ilişkilerinizi ve cinsel deneyimlerinizi bir psikolog ile tartışırsınız. Bu seanslar performans heyecanı ile başetmenize, stresinizi yönetmenize veya erken boşalma probleminize yol açan diğer sebepleri anlayıp çözümlemenize yardımcı olur. Davranış tedavisinin başarı oranı %60-90 arasındadır. Ancak bu başarı oranları için eşlerin birbiri ile uyumunun iyi olması gerekir. Son dönemde Yoga Meditasyonu gibi başka tedavi seçeneklerinin de erken boşalmada faydalı olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Erken boşalmanın başarılı tedavi sonuçları olmasına rağmen tedavi edildikten sonra da tekrarlayabileceğini unutamamalısınız. BUNLARI HATIRLAYIN Çoğu erkek ilk ilişkilerinde erken boşalma eğilimindedir. Çoğu erkek bu problemin üstesinden gelir ama bazıları bir uzmanın görüşüne ihtiyaç duyar. Birçok erkek zaman zaman erken boşalma problemi yaşamakta ve sonradan kendileri bu sorunu çözmektedirler. Erkeğin cinsel deneyimlerinin sayısı arttıkça ve sevişmenin yapılabildiği uygun ortamlar doğdukça daha güvenli olur ve erkek kendini tutmayı öğrenir. Kalıcı erken boşalma hem erkeğin hem partnerinin sevküel fonksiyonları üzerine zararlı etkileri vardır. Tedavi gerektiren durumlarda ise oldukça başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir. Prof. Dr. Halim Hattat Hattat Hastanesi Üroloji Bölüm Başkanı Cerrahpaşa Tıp Fak. Androloji Bilim Dalı Başkanı